Datasets:

falan42
/

Turkish-Bentropi-tts-dataset-part-6

Modalities:

Audio

Text

Formats:

Size:

Libraries:

Dataset card Data Studio Files Files and versions

xet

Community

Dataset Viewer

Auto-converted to Parquet Duplicate

Split (1)

train · 139 rows

audio audioduration (s) 2.87 16	text stringlengths 35 263
	Avustralyalı denizci Tim Shadock ve köpeği Bella, Pasivi'nin ortasında kaybolduktan tam iki ay sonra Meksika açıklarında bir balıkçı teknesi tarafından bulundu. Sidney'le adam Nisan ayında Fransız Polinezyası'na gitmek üzere Meksika'daki La Paz'dan ayrıldı.
	Ancak bir fırtına gemisinin elektronik aksamını yok etti. Denizin ortasında köpeğiyle baş başa kalan Shadock, hayatta kalmak için çiğ balık yemek ve yağmur suyu içmek zorunda kaldı.
	Yüzyıllar boyunca denizin çağrısı birilerini ona çekti. İster okyanusayı erken açarak, ister balık avlayarak, ister kıyılarda gezinerek, isterse sadece ayaklarını sokarak insanlar bir şekilde onun çağrısına karşılık verdi.
	Ancak bu her zaman toz pembe bir hayal gibi olmadı. On yıllar boyunca gemi enkazları, dalgalar, tehlikeli hava koşulları ve sayısız kazalar yine sayısız insanı denizin ortasında başıboş bıraktı.
	Ve bu durumlar günümüzde... ...dünyada yaşanmaya devam etti.
	Her yıl yaklaşık 25 insan yolcu gemilerinden düşüyor, 2000 balıkçı kayboluyor ve sahilde yaşayan on binlerce insan güçlü akıntılara ya da dalgalara kapılarak kayboluyor.
	Maalesef buna kaçak göçmenlerin, kapasitesinin 10-20 katı fazla kişiyle bindiği botların batması da dahil oluyor. Ve bu sayılara baktığımızda üzücü olsa da, şu an benim bu metni yazdığım, seslendirdiğim, sizin dinlediğiniz herhangi bir an...
	...bir yerlerde birinin kurtarılmayı beklemesi... ...çok muhtemel bir durum olmuş oluyor.
	Dünya yüzeyinin yaklaşık %70'inden fazlasının denizlerden ibaret olduğunu düşününce, aslında denizlerde kaybolmak oldukça kolay gözüküyor. Bu kadar vaka ve rakam olunca da insanın aklına, denizde kaybolan birisi en fazla ne kadar hayatta kalabilir sorusu geliyor.
	Aslında bu oldukça fazla değişken durumu içeren bir soru ki, az sonra örnekleriyle beraber tek tek bahsedeceğim. Ama eğer yüzme bilmiyorsanız ve hasbelkader bir şekilde bir yerlerde denize düştüyseniz...
	...ve yardım edecek birisi yoksa başınız fena halde dertlenemektir. Çünkü bahsettiğim durumlar geçerli olmadığında korkudan ötürü otomatik olarak boğulmaya başlıyorsunuz.
	Tabii çok iyi bir üzücü bile paniğe kapıldığında boğulabilir. Vücut tamamen dürtüsel davranır ve suda hataya yer yoktur.
	Panikleyen birisi hızlıca çırpınır, bağırır, su yutar ve can kurtaranların içgüdüsel boğulma tepkisi adını verdiği duruma girerek suya batarlar. Tabii panik ayrıca nefes darlığına neden olur ki, bu da genelde solunum zorluğuna yol açar.
	Hatta yoğun korkuyla beraber suyun içinde bayılmanızı bile sağlayabilir. Bunun da sonu herkesin tahmin ettiği gibi sonuçlanır.
	Ama burada şartlardan sadece kişi özelinde bahsettik. Soğukkanlı iyi bir yüzücü olsanız bile, eğer düştüğünüz su soğuksa şansınız çok ama çok az demektir.
	Ki dünyamız denizlerinin büyük bir kısmının 21 derecenin altında olduğunu düşünürsek... ...bu şans çok da düşük olmuyor maalesef.
	Yani evet, yaşayıp yaşayamayacağınızın önemli yüzdesi sizde bitiyor. Ama sizden daha büyük bir yüzde nerede mahsur kaldığınıza bağlı oluyor.
	Su, vücudun ısısını havadan çok daha hızlı çalar ve hipotermi geçirmenizi kolaylaştırır. Ama tek endişeniz bu değildir.
	Çünkü Lancet dergisinin 2003 yılında yayınladığı bir makaleye göre... ...soğuk şok tepkisiyle deriniz hızla soğur, vücudunuz bu duruma yetişemez...
	...ve bunun sonunda kontrolsüz olamaz. Bu, çok hızlı bir şekilde nefes almak zorunda kaldığınız için kalbinize bir stres yükler.
	Neyse ki bu tepki dakikalar içinde azalır. Ancak boğulan ya da suda kalp krizi geçirenler için genellikle çok geç olmuş olur.
	Titanik, su eksi 2 dereceyken battığında soğuk şok ve hipotermi yüzlerce kişiyi öldürdü. Kurtulanlardan John Thayer şöyle anlattı.
	Boğulanların çığlıkları sakin denizin üzerinde yayıldı ve bizi şaşkına çevirdi. Bu, Pensilvanya vatandaşının...
	...ortasında bir yaz gecesindeki çekirgeler gibi ses çıkartıyordu. Bu korkunç ve bitmeyen çığlık 20 veya 30 dakika boyunca sürdü.
	Bu sesler yavaşça azalarak birer birer yok oldu. Pratik olarak kimse boğulmadı.
	Çünkü sonradan kurtulanların akciğerlerinde su bulunmadı. Herkes can yeleği giyiyordu.
	Aklınızı kullanabilmeniz dışında başka hiçbir şeyiniz yokken dahi... ...temel hayatta kalma tekniğiyle açık sularda hayatta kalabilirsiniz.
	Nispeten sakin kalabilir, sakin kalabilir. Sırt üstü yüzebilir, nefesinizi tutabilir ve su üstünde durmayı başarabilirseniz...
	...bu gerçekten de mümkün. Tabi kurtarılana kadar yeterince dayanabilirseniz.
	Ama taktikleriniz de çok önemli. Çünkü dakikalar içinde ölümcül hale gelen hipotermiyle baş etmek de kısmen mümkün.
	Eğer can yeleğiniz varsa. Ben bu bilgiyi çok şaşırmıştım aslında.
	Ama normalde soğuğa karşı hareketli olmak en mantıklı eylem iken... ...tabi bu karada geçerli, denizde ise cenin pozisyonunda hareketsiz şekilde beklemek...
	...en iyi sonucu veriyormuş. Ve bu verdiğim bilgiler yalnızca teorik bilgilerle kalmıyor.
	Tecrübe edilmiş gerçek hikayeleri de bize sunuyor. Mesela 2018 yılında Kay Longstaff,
	...Rıvatistan'a yaklaşık 80 kilometre açıkta bir yolcu gömesinden düşüyor. Soğuktan korunmak adına sırt üstü yüzerek 10 saat boyunca karaya doğru ilerlemeye devam ediyor.
	Ve yine yüzmeye devam ettiği sırada bulunup kurtarılıyor. Aynı vakanın benzeri 2021'de Moise ailelerinde de yaşanıyor ve...
	...o kişi de sırt üstü yüzer artık. Yani birkaç beceri gerçekten de işe yarayabiliyor.
	En önemli detay ikisinin de can yeleğinin olmadığı anlaşılıyor. Yani temel birkaç beceri gerçekten de işe yarayabiliyor.
	Şimdi sürekli karamsar konuşmaktan öteye gidelim ve şartları biraz daha iyileştirelim. Eğer denizde kaybolacaksanız bunu en iyi yapabileceğiniz yer tropikal iklime sahip yerlerdir.
	Yani en azından hipotermi kısmını düşünmenize gerek kalmıyor. Ama denizde ya da okyanusun ortasında tek başına kalmış birisinin...
	...tek sorunu hipotermi. ...hiç de bilinçli kalma yeteneği gitgide azalıyor.
	Böyle durumlarda dehidrasyon yani susuzluk, bitkinlik, düşük kan şekeri etkileriyle... ...insanın bilinçli ya da sakin kalma yeteneği gitgide azalıyor.
	Bugüne dek kayıt edilmiş suda dımdızla kalma rekorunun 85 saat olduğunu düşünürsek... ...ki bu da yaklaşık 3,5 gün gibi koca bir süre ediyor...
	...tropikal bir ortamda maalesef size çare sağlamayabilir demek oluyor. Ancak hayatta kalmak söz konusu olduğunda adrenalin genellikle en büyük...
	...yardımcılarınızdan bir tanesidir. 2013 yılının Nisan ayında Hint okyanusunda bir fırtınada tekneden düşen...
	...Brad Archibald 28,5 saat yüzmesinin ardından kurtarıldı. Ancak ciddi kramplar ve halüsinasyonlar yaşadı.
	Martılar, deniz anaları ve bir köpek balığıyla mücadele etti. Doktorların söylediğine göre 2 saat sonra bulunsaydı muhtemelen hayatta olmayacaktı.
	Tabi şartlardan bahsetmişken ironik bir şekilde denizde kaybolduğunuzda hayatta kalmanın... ...en büyük tehditlerinden birisi su eksikliğidir.
	Teorik olarak bir kişi gemisinin enkazından bir su tankı çalmayı başarırsa... ...bu durumda en az birkaç gün daha idare edebilir.
	En azından bulunmak için kendine bir ek süre tanımış olur. Francis ve Mitchell Howard'un kitaplarında bahsedildiği gibi...
	...insan vücudu soğuk koşullarda günlük minimum yarım litre, sıcak koşullarda bir litre taze suya ihtiyaç duyar. Maalesef Ulusal Akademiler basını tarafından 1993 yılında yayınlanan bir kitapta...
	...fiziksel çaba sırasında saatte 3-4 litre şok su kaybı yaşanabileceğini belirtiyor. Yani ben olumlu konuşmaya çalıştıkça maalesef feriler aksi yönde hareket ediyor.
	Titanic'ten Jack and Rose'dan öğrendiğimiz gibi bir can yeleği, enkaz parçası, cansalı veya alabor olmuş bir tekne... ...açık denizde hayatta kalma olasılığınızı büyük ölçüde arttırabilir.
	Suyun dışında dinlenebilmek soğuk şokun tehlikesini ortadan kaldırır, vücut ısısı kaybının hızını yavaşlatır... ...ve sürekli çaba sarf etmenizi azaltarak enerjinizi korumanızı sağlar.
	Bu kadar zor koşullarda neredeyse her şey suyun üstünde durmanızı sağlayabilir. 2022 yılında Yunanistan kıyıları açıklarında güçlü bir akıntı tarafından denize sürüklenen Ivan adlı bir adam...
	...şişirilmemiş bir oyuncak topu kısmen şişirerek suyun üstünde kalmayı başardı ve 18 saat boyunca hayatta kaldı. Ve aynı yılın ilerleyen zamanlarında Brezilya sularında teknesi battıktan sonra...
	...balıkçı Ramualdo Marquez'in suyun üstünde kalması... ...büyük bir soğutucuyu yani buzdolabı gibi bir şeyi geçici bir can salı olarak kullandı ve 11 gün hayatta kaldı.
	O derin dondurucu benim hayatımda bir tanrıydı dedi CNN'e. Sahip olduğum tek şey derin dondurucuydu.
	Yani bir insanın ortalama 3-4 gün susuz kalabileceğini düşünürsek ve bir derin dondurucunuz varsa... ...o süre zarfında birileri gelse iyi olur.
	Şimdi bir can salınız veya işlevsiz hale gelmiş bir tekne gibi bir şey... ...susuz kalabilir.
	Ama bir tekne gibi bir şeyiniz varsa ve mahsur kaldıysanız işler sizin için pek de fena sayılmaz aslında. Hipotermi boğulma ve köpek balığı saldırılarının riskini hafifletir ve dinlenmeyi mümkün kılar.
	Üstelik araçta bulunan malzemeler yağmur suyu toplamak gibi çeşitli işlere yardımcı olabilir. Örneğin Dominika yerlisi Elvis Fransuisi 2023 yılının başlarında kırık bir yelkenli tekneyle denize sürükleyen bir fırtına çıktığında...
	...elinde düşününce çok da işe yarar bir şey yoktu. Yağmur suyu toplamak için çok da işe yarar bir şey yoktu.
	Yağmur suyu toplamak için çok da işe yarar bir şey yoktu. Yağmur suyu toplamak için çok da işe yarar bir şey yoktu.
	Yağmur suyu toplamak için çok da işe yarar bir şey yoktu. Ancak Elvis bu malzemeleri kullanarak kurtarılana kadar 24 gün boyunca idare etmeyi başarmıştı.
	Eğer bunların nasıl mümkün olduğunu merak ediyorsanız bunun nedeni ortalama bir kişinin yiyecek olarak oldukça uzun süre hayatta kalabilmesidir. Ki bu Medical News Today'e göre şaşırtıcı bir şekilde 1 ile 3 ay arası sürebiliyor.
	Geçmişte denizde hayatta kalan Stephen Callahan'ın dediğinde... Geçmişte denizde hayatta kalan Stephen Callahan'ın dediğinde...
	Susuzluk sizi birkaç gün sonra öldürecek. Ancak açlıktan ölmek bir ay kadar sürer.
	Şanslı değilseniz açlığın düşünülmez acılarını çekmek için yeteri kadar uzun süre yaşayamazsınız. Tabi suyun ortasındaki susuzluktan bahsettik.
	Hayatta kalanların örneğini verdik. Ama ne demiştik en önemli şey gerçekten eğitimli olmak.
	Özellikle deniz canlıları hakkında bilgi sahibi olmak... Suya düştüğü andan itibaren denizde kaybolmuş bir kişiye yardımcı olabilir.
	Suya düştüğü andan itibaren denizde kaybolmuş bir kişiye yardımcı olabilir. Şokları önlemek, çırpınmaktan ve gereksiz gürültüden kaçınmak...
	Ki bu köpek balıklarını size doğru çeker. Ve ölümcül reaksiyonlara neden olabilen deniz anaları gibi zehirli yaratıklardan uzak durmak gibi basit şeyler...
	Suda mahsur kalan bir kişinin yaşamını uzatabilir. Mesela 2022 yılında 28 saat denizde kalan Luan Nguyen...
	Köpek balıkları ile ilgili okuduğu bir tavsiyeyi test etme talihsizliği yaşadı. Ama bu tavsiye onun hayatını kurtardı.
	Köpek balığı can yeleğine çarptı ve onu itmeye çalıştı. Uzaklaşmadı.
	Bu yüzden gözlerine hedef aldım. Gözlerine baş parmaklarımı soktum ve o uzaklaştı diye anlattı.
	Tamam her seferinde daha iyimser olacağım diyorum ama... Bu sefer elimde güzel varsayımlar var.
	Ortalama bir araç, güneşten ve diğer hava unsurlarından biraz koruma... Ve nispeten düzenli yiyecek ve su erişimi olan bir kişi...
	Teknesiyle suyun üstünde kalırsa oldukça uzun süre hayatta kalabilir. Dahası birçok modern can salı acil duruma...
	kullanılacak malzemeler, yiyecek ve su stoğu ile donatılmış durumdadır. Bu da uzun süreli hayatta kalma olasılığını daha önce hiç olmadığı kadar olasığa hale getirir.
	Aslında birçok kişi bu tür bir düzenle birkaç ay hayatta kalmıştır. Girişte bahsettiğim Timothy Shadock ve köpeği Bella'yı hatırlayın mesela.
	3 ay boyunca hayatta kalmışlardı. Tabi nihayetinde hayatta kalabilmesini mümkün kılan şey...
	elektronik aksamları bir fırtınada bozulmuş olmasına rağmen... üzerinde durduğu katamaranın...
	şarkılarıydı. Shadock gemisinde bulunan araç gereçler ve acil durumu erzaklarını kullanarak idare etti ve...
	avladığı çiğ balıklarla hem kendini hem de köpeği Bella'yı besledi. Bu da bize güzel bir kurtuluş öyküsü olmuş oldu.
	Ama size çok daha ilgincini anlatayım. 1942'de 2. Dünya Savaşı sırasında...
	Almanlar tarafından yapılan bir saldırının tek sağ kalanı olan... Çinli denizci Pon Lim...
	133 gün boyunca ahşap bir can salında hayatta kaldı. Shadock gibi...
	Lim de başlangıçta salın stokları ve çiğ balıkla yaşadı. Sonradan yağmur suyu topladı,
	kuş kanı içti ve hayatta kalmak için bir köpek balığı yakaladı. Günümüz itibariyle basit bir salda kaybolup hayatta kalma rekoru...
	hala bu köpek balığı yakalayan denizcinin elinde bulunuyor. Neredeyse 4,5 aylık bir süreden bahsedince...
	işin boyutu akıl almaz oluyor gerçekten. Ama kaybolduğumuz şey küçük bir sal değil de...
	devasa stoklara sahip bir tekne ise... yaklaşık 1 yıl boyunca hayatta kalmanız mümkün.
	BentoPi ihaleyi arttırdı. Tabi açgözlülük yapmaz ve stoklarınızı idareli kullanırsanız...
	bu durum geçerli oluyor. Ayrıca biraz da yaratıcılık gerekiyor ki...
	denizde mahsur kaldıysanız... umarım yaratıcı bir insansınızdır.
	Çünkü elinizdeki her malzemeyi... farklı bir şeylere dönüştürmek zorundasınız.
	Yani ben demiyorum geçmişte yaşanmış örnekler diyor. Mesela az önce köpek balığı avlayan amcamız Pon Lim...
	el fenerinin tellerini kullanarak bir misina... ve çiviyi bükerek bir olta iğnesi yapmıştı.

End of preview. Expand in Data Studio

README.md exists but content is empty.

Downloads last month: 8