text stringlengths 1.5k 3.49k | category stringclasses 5 values | length int64 1.5k 3.49k |
|---|---|---|
यस तु कृतः कश चिद भीष्मेण मम माधव
मन्त्रयिष्ये तवार्थाय न तु यॊत्स्ये कथं चन
दुर्यॊधनार्थे यॊत्स्यामि सत्यम एतद इति परभॊ || [मार्क]
ततस तां भर्तृशॊकार्तां दीनां मलिनवाससम
मणिशेषाभ्यलंकारां रुदतीं च पतिव्रताम || तथायुक्तं च तद दृष्ट्वा जन्म वेश्म पितुस तव
हृष्टॊ ऽभवद धृषी केशः साधु साध्व इति चाब्रवीत || सन्तं नरव्याघ्रम अर्जुनं तिग्मतेजसम
आचार्य मुख्यः समरे दरॊणः शस्त्रभृतां वरः
अर्जुनेन सहाक्रीडच छरैः संनतपर्वभिः || [लॊम]
तत आयव्ययौ पूर्णौ तस्मै राजा नयवेदयत
अतॊ विद्वन्न उपादत्स्व यद अत्र वसु मन्यसे || [स]
अतिक्रान्तं हि यत कार्यं पश्चाच चिन्तयतीति च
तच चास्य न भवेत कार्यं चिन्तया च विनश्यति || [या]
पादाव अध्यात्मम इत्य आहुर बराह्मणास तत्त्वदर्शिनः
गन्तव्यम अधिभूतं च विष्णुस तत्राधिदैवतम || तौ नयवारयतां शरेष्ठौ संरब्धौ रणशॊभिनौ
उदीरयेतां बराह्माणि दिव्यान्य अस्त्राण्य अनेकशः || [षक्र]
यस्मिन देवाश च यज्ञाश च यस्मिन वेदाः परतिष्ठिताः
तृतीयं पादम अग्निस ते सुधृतं धारयिष्यति || शलॊ भूरिश्रवाः शल्यः कौसल्यॊ ऽथ बृहद्बलः
एते पश्चाद अवर्तन्त धार्तराष्ट्रपुरॊगमाः || आनृशंस्यम अथॊ वृत्तं रक्षन सत्पुरुषॊचितम
अतॊ ऽरथकरम अप्य एतन न करॊम्य अद्य ते वचः || वने महति तस्मिंस तु रामः सौमित्रिणा सह
ददर्श मृगयूथानि दरवमाणानि सर्वशः
शब्दं च घॊरं सत्त्वानां दावाग्नेर इव वर्धतः || पाञ्चाल्यः संयुक्तः सह सॊमकैः || विन्ध्ये संताप्य चात्मानं सत्यसंधस तव अहिंसकः
षण मासं पदम आस्थाय मासेनैकेन शुध्यति || [वस]
देवतातिथिपित्रर्थम आज्यार्थं च पयस्विनी
अदेया नन्दिनीयं मे राज्येनापि तवानघ || [पितरह]
ततॊ ऽलर्कस तपॊ घॊरम आस्थायाथ सुदुष्करम
नाध्यगच्छत परं शक्त्या बाणम एतेषु सप्तसु
सुसमाहित चित्तास तु ततॊ ऽचिन्तयत परभुः || तत तु दरुयॊधनः शरुत्वा मन्त्रिभिर मन्त्रयिष्यति
यथा जयद्रथं पार्थॊ न हन्याद इति संयुगे || असिं दृष्ट्वा दविधा छिन्नं परगृह्य महतीं गदाम
पराहिणॊत सहसेवाय सा मॊघा नयपतद भुवि || आगम्य तु ततॊ राजा विसृज्य च महाजनम
परविवेश ततस तूर्णं कषयं शत्रुक्षयं करः
परविष्टः स निशां तां च गमयाम आस पार्थिवः || [स]
यन मा पृच्छसि राजेन्द्र सिन्धुराजस्य विक्रमम
शृणु तत सर्वम आख्यास्ये यथा पाण्डून अयॊधयत || वयं तव अप्रतिमं वीर्ये सर्वे सौभद्रम आत्मजम
उक्तवन्तः सम ते तात भिन्ध्य अनीकम इति परभॊ | mahabharata | 1,985 |
नि च ।पश्यन्सहमयाकामीदण्डकान्विचरिष्यसि - यद्वा - पश्यन् सह मया कामी दण्डकान् विचरिष्यसि ॥३-१७-२८॥ || अयम् सुदर्शनो द्वीपः पुरो यस्य प्रकाशते ।तस्मिन् तेजः च चक्षुः च सर्व प्राणभृताम् अपि ॥४-४०-६१॥ || स हत्वा राक्षसान् सर्वान् यज्ञ घ्नान् रघुनंदनः ।ऋषिभिः पूजितः तत्र यथा इन्द्रो विजये पुरा ॥१-३०-२४॥ || -४४॥ || पश्य लक्ष्मण संनादम् वने मद विवर्धनम् ।पुष्पित अग्रेषु वृक्षेषु द्विजानाम् अवकूजताम् ॥४-१-५७॥ || न कश्चिन्मलिनस्तत्र दीनो वा ऽप्यथ कृर्शतः ।तस्मिन्यज्ञवरे राज्ञो हृष्टपुष्टजनावृते ।। ७.९२.१३ ॥ || शुद्ध आत्मन् प्रेम भावाद्द् हि भविष्यामि विकल्मषा ।भर्तारम् अनुगच्चन्ती भर्ता हि मम दैवतम् ॥२-२९-१६॥ || सा ऽहं तस्याग्रतस्तूर्णं प्रस्थिता वनचारिणी ।न हि मे तेन हीनाया वासः स्वर्गे ऽपि रोचते ।। ५.३३.२८।।।। || भूयिष्ठम् ऋषैः आकीर्णा राज ऋषि वर पालिता ।अयोध्यायाम् पुरा शब्दः श्रूयते तुमुलो महान् ॥२-७१-२१॥ || न मे दुह्खम् प्रिया दूरे न मे दुह्खम् हृता इति च ।तद् एव अनुशोचामि वयो अस्या हि अतिवर्तते ॥६-५-५॥।। || विवृतैर्दर्शनीयैश्च रक्ताक्षैर्भीमदर्शनैः ।दीप्ततीक्ष्णमहादंष्ट्रैः प्रलम्बदशनच्छदैः ।। ५.४९.५।।।। || ब्रह्मदत्ता ऽस्ति ते शक्तिः कवचः सायको धनुः।सहस्रखरसंयुक्तो रथो मेघस्वनो महान् ।। ६.६९.४ ।। || । || पितृव्यं चापि मां विद्धि सखायं मातरिश्वनः ।मैनाकमिति विख्यातं निवसन्तं महोदधौ ।। ५.५८.१३ ।।।। || अहम् तु खलु ते वीर्यम् प्रसुप्तम् प्रतिबोधये ।दीप्तैः आहुतिभिः काले भस्म चन्नम् इव अनलम् ॥४-२७-४०॥ || एवं वक्ष्यति को राजन् प्रभुः सन् वानरर्षभ ।ऐश्वर्यमदमत्तो हि सर्वो ऽहमिति मन्यते ।। ५.६४.१७ ।।।। || निर्मल ग्रह नक्षत्रा द्यौः प्रनष्ट बलाहका ।प्रसन्नाः च दिशः सर्वाः सरितः च सरांसि च ॥४-३२-१४॥ || कुमुद अन्गदयोः वा अपि सुषेणस्य महा कपेः ।प्रसिद्धा इयम् भवेत् भूमिः मैन्द द्विविदयोः अपि ॥५-३-१५॥ || तैरासीद्गगनं दीप्तं सम्पतद्भिरितस्ततः ।पतद्भिश्च दिशो दीप्ताश्चन्द्रसूर्यग्रहैरिव ।। ६.१०१.८ ।। || गम्यताम् इति तेन उक्तो जगाम रघु नन्दनः ।यथा उद्दिष्टेन मार्गेण वनम् तत् च अवलोकयन् ॥३-११-७३॥ || श्रैष्ठ्यं शास्त्रसमूहेषु प्राप्तो व्यामिश्रकेषु च ।अर्थधर्मौ च संगृह्य सुखतन्त्रो न चालसः ॥२-१-२७॥ || ततः प्रचक्रमे वक्तुम् वचनम् स महामुनिः ।भर्द्वाजो महातेजा रामम् सत्यपराक्रमम् ॥२-५५-३॥ | valmiki_ramayana | 2,002 |
ंभ्रान्तॊ धैर्यम आस्थाय सत्त्ववान
चॊदयाम आस तान अश्वान वितुन्नान भीष्मसायकैः || तस्या लॊकाः सहस्राक्ष सर्वकामसमन्विताः
न तत्र करमते मृत्युर न जरा न च पावकः
न दैन्यं नाशुभं किं चिद विद्यते तत्र वासव || [पुलस्त्य]
अथ संध्यां समासाद्य संवेद्यं तीर्थम उत्तमम
उपस्पृश्य नरॊ विद्वान भवेन नास्त्य अत्र संशयः || कषेत्रज्ञॊ निर्गुणात्मकः
तस्माद अलिङ्गः कषेत्रज्ञः केवलं जञानलक्षणः || [बरह्मा]
बहवः पुरुषाः पुत्र ये तवया समुदाहृताः
एवम एतद अतिक्रान्तं दरष्टव्यं नैतम इत्य अपि
आधारं तु परवक्ष्यामि एकस्य पुरुषस्य ते || साम्ना दानेन वा कृष्ण ये न शाम्यन्ति शत्रवः
मॊक्तव्यस तेषु दण्डः सयाज जीवितं परिरक्षता || इहैव तव अहम आसिष्ये परेषयिष्यामि चापरान
निरॊत्स्यामि च पाञ्चालान सहितान पाण्डुसृञ्जयैः || जृम्भमाणम इव वयाघ्रं परभिन्नम इव कुञ्जरम
तयजन्तम आहवे पराणान संनद्धं चित्रयॊधिनम || अध्यर्धमात्रे धनुषां सहस्रे तनयस तव
अग्रतः सर्वसैन्यानां सथित्वा दुर्मर्षणॊ ऽबरवीत || दवंद्वानि यानि तत्रासन संसक्तानि पुरॊदयात
तान्य एवाभ्युदिते सूर्ये समसज्जन्त भारत || ते वध्यमानाः समरे चेदिमत्स्या विशां पते
कर्णम एकम अभिद्रुत्य शरसंघैः समार्दयन
ताञ जघान शितैर बाणैः सूतपुत्रॊ महारथः || नानाविधानि शस्त्राणि परगृह्य जय गृद्धिनः
जीवन्त इव लक्ष्यन्ते गतसत्त्वास तरस्विनः || लाश्रयं वाक्यं शृणुष्वावहितॊ ऽनघ || इत्य उक्त्वा चॊर्ध्वम अनयत तद रेतॊ वृषवाहनः
ऊर्ध्वरेताः समभवत ततः परभृति चापि सः || तेषु तस्य मखाग्र्येषु गयस्य पृथिवीपतेः
अमाद्यद इन्द्रः सॊमेन दक्षिणाभिर दविजातयः || गन्धर्वाश च महात्मानः शतशश चाप्सरॊगणाः
वादित्रं नृत्तगीतं च हास्यं लास्यं च सर्वशः || सर्वेषां कुरुवृद्धानां महान अयम अतिक्रमः
परसह्य मन्दम ऐश्वर्ये न नियच्छत यन नृपम || न च पश्यामि यः पार्थं विक्रमेण पराजयेत
अपि सर्वेषु लॊकेषु सैन्द्र रुद्रेषु मारिष || सांख्या राजन महाप्राज्ञा गच्छन्ति परमां गतिम
जञानेनानेन कौन्तेय तुल्यं जञानं न विद्यते || हृष्टाश च बहवॊ यॊधास तत्राजल्पन्त संगताः
न हि कर्णं रणे दृष्ट्वा युधि सथास्यन्ति पाण्डवाः || कृत्वा मूत्र पुरीषे तु रथ्याम आक्रम्य वा पुनः
पादप्रक्षालनं कुर्यात सवाध्याये भॊजने तथा || तच छरुत्वा भगवान परीतः सहस्राक्षः पुरंदरः
मरुद्भिः सहितः शरीमान साधु साध्व इत्य अथाब्रवीत | mahabharata | 1,968 |
-६५-९॥ || हा हन्तास्मि नृशम्सोऽहम् यत्सभार्यः कृतेमम ।ईदृशीं राघवः शय्यामधिशेते ह्यानाथवत् ॥२-८८-१७॥ || सर्व ऋतुकान् च देशेषु वानराः स फलान् द्रुमान् ।आसाद्य रजनीम् शय्याम् चक्रुः सर्वेषु अहस्सु ते ॥४-४७-५॥ || समाप्ते नियमे तस्य ननृतुश्चाप्सरोगणाः ।पपात पुष्पवर्षं च क्षुभिताश्चापि देवताः ।। ७.१०.७ ॥ || र्तनवीतशोका रामस्य शोकेन समानशोका ।शरन्मुखे साम्बुदशेषचन्द्रा निशेव वैदेहसुता बभूव ।। ५.३६.४७।। || अद्य तु इदानीम् रजनीम् पुत्र मा गच्च सर्वथा ।मातरम् माम् च सम्पश्यन् वस इमाम् अद्य शर्वरीम् ॥२-३४-३३॥ || यदर्थमयमारम्भस्तत्कार्यमवसादितम् ।मया हि दहता लङ्कां न सीता परिरक्षिता ।। 5.55.10 ।।।। || श्रूयते हि पुरा तात श्रुतिर्गीता यशस्विना ।गयेन यजमानेन गयेष्वेव पितऽन् प्रति ॥ २.१०७.११॥ || र्वे ससैन्या वरुणालयम् ।खानितः सगरेणायमप्रमेयो महोदधिः ।कर्तुमर्हति रामस्य ज्ञात्वा कार्यं महामतिः ।। ६.१९.३३ ।।।। || ततो ऽस्मिन् बहुलीभूते कौलीने सर्वतो गते।भक्षितः ससुहृद्रामो राक्षसैरिति विश्रुते ।। ६.६४.३० ।। || भूमिशय्या विवर्णाङ्गी पझिनीव हिमागमे ।रावणाद्विनिवृत्तार्था मर्तव्यकृतनिश्चया ।कथंचिन्मृगशावाक्षी तूर्णमासादिता मया ।। ५.५८.६० ।।।। || एष मे प्रथमः कल्पो यद् अम्बा मे यवीयसी ।भरत आरक्षितम् स्फीतम् पुत्र राज्यम् अवाप्नुयात् ॥२-५२-६३॥ || ाणैर् उचितम् यत् तत् परिष्वक्तम् मया एव तु ।क्रव्य अदैस् तत् शरीरम् ते नूनम् विपरिकृष्यते ।। ६-३२-२३।। || तम् प्रस्रवण पृष्ठस्थम् समासाद्य अभिवाद्य च ।आसीनम् सह रामेण सुग्रीवम् इदम् अब्रुवन् ॥४-४७-१०॥ || एतत्तु वचनम् श्रुत्वा सुग्रीवो लघु विक्रमः ।लक्ष्मणस्य अग्रतो रामम् सम्रब्धम् इदम् अब्रवीत् ॥६-१७-१८॥।। || बभूव द्विगुणं वीर्यं बलं हर्षश्च संयुगे ।रामस्यास्त्रबलं चैव शत्रोर्निधनकाङ्क्षिणः ।। ६.१०५.२४ ।। || भुजग आचरिताम् गुप्ताम् शुभाम् भोगवतीम् इव ।ताम् सविद्युत् घन आकीर्णाम् ज्योतिः मार्ग निषेविताम् ॥५-३-५॥ || अहम् तात यथा कालम् आमिष अर्थी खम् आप्लुतः ।महेन्द्रस्य गिरेः द्वारम् आवृत्य च सुसमाश्रितः ॥४-५९-१२॥ || श्रोतुम् इच्छामि भद्रम् ते विस्तरेण कथाम् इमाम् ।पूर्वजो मे कथम् ब्रह्मन् यज्ञम् वै समुपाहरत् ॥१-३९-२॥ || एवम् उक्ता तु वैदेही क्रुद्धा संरक्त लोचना ।अब्रवीत् परुषम् वाक्यम् रहिते राक्षस अधिपम् ॥३-४८-२०॥ | valmiki_ramayana | 1,968 |
यॊ ऽददद दरव्यं मा नृपं जीवयेद इति || न तम आपत सपृशेत का चिन न जवरॊ न रुजश च ह
विरजाः शरेयसा युक्तः परेत्य सवर्गम अवाप्नुयात || परदानानि तु वक्ष्यामि यानि दत्त्वा युधिष्ठिर
नरः कृत्वाप्य अकार्याणि तदा धर्मेण युज्यते || ततस ते कुरवः सर्वे साधु साध्व इति चाब्रुवन
दुष्करं कृतवान भीष्मॊ यद अर्जुनम अयॊधयत || णं समुद्दिश्य तवरमाणॊ धनंजयः
नाराचं करॊधताम्राक्षः परैषीन मृत्युम इवान्तकः || आक्रॊष्टारश च लुब्धाश च हन्तारः साहस परियाः
सभा विहारभेत्तारॊ वर्णानां च परदूषकाः
हिरण्यदण्ड्या वध्याश च कर्तव्या देशकालतः || अद्येह सवर्णम अभ्येतु यच चान्यद वसु दुर्लभम
तरिषु लॊकेषु यच चास्ति तद इहागच्छतां सवयम || बराह्मणानां किलार्थाय ननु तवं तप्तवांस तपः
दविजानाम अनधीता वै वेदाः संप्रतिभान्त्व इति || यत्नेन तु सदा पार्थ यॊद्द्धव्यॊ धृतराष्ट्रजः
कृती च बलवांश चैव युद्धशौण्डश च नित्यदा || न जातॊ जनिता चान्यः पुमान यस तत परदास्यति
यद अङ्गः परददौ वित्तं सॊमसंस्थासु सप्तसु || दुष्करं हि रसज्ञेन मांसस्य परिवर्जनम
चर्तुं वरतम इदं शरेष्ठं सर्वप्राण्य अभर परदम || [य]
मनसॊ चापि बुद्धेश च बरूहि मे लक्षणं परम
एतद अध्यात्मविदुषां परं कार्यं विधीयते || परतिगृह्यताम इदानीं मे सख्यम आनन्त्यम उत्तमम
न कार्यं तव सॊमेन मम सॊमः परदीयताम
अस्मांस ते हि परबाधेयुर येभ्यॊ दद्याद भवान इमम || न कामान अनुजातॊ ऽसि विप्र; यस तवं देवानां मन्त्रयसे परॊधाः
उभौ च ते जन्ममृत्यू वयतीतौ; किं संवर्तस तव कर्ताद्य विप्र || ततः करुद्धॊ रणे कर्णः कृत्वा घॊरतरं वपुः
पाण्डवं छाद्दयाम आस समन्ताच छरवृष्टिभिः || तव वश्याहि सततं पाण्डवाः परियदर्शने
मुखप्रेक्षाश च ते सर्वे तत्त्वम एतद बरवीहि मे || सॊ ऽहं शरियं च तां दृष्ट्वा सभां तां च तथाविधाम
रक्षिभिश चावहासं तं परितप्ये यथाग्निना || महादंष्ट्रा हरस्वदंष्ट्राश चतुर्दंष्ट्रास तथापरे
वारणेन्द्र निभाश चान्ये भीमा राजन सहस्रशः || मद्रराजस तु कौन्तेयम अविध्यत तरिंशता शरैः
शारद्वतस तु विंशत्या वासुदेवं समार्पयत
धनंजयं दवादशभिर आजघान शिलीमुखैः || ईर्ष्या कामात परभवति संघर्षाच चैव भारत
इतरेषां तु मर्त्यानां परज्ञया सा परणश्यति || तत परभग्नं बलं दृष्ट्वा शत्रुभिर भृशम अर्दितम
अलं दरुतेन वः शूरा इति दरॊणॊ ऽभयभाषत || ततः परं शरेष्ठम अतीव सद्गुणैर; अधिष्ठितं तरीन अधिवृत्तम उत्तमम
चतुर्थम उक्तं परमाश्रमं शृणु; परकीर्त्यमानं परमं परायनम | mahabharata | 2,039 |
्रमाद से त्याग केले पर फिर कायं मे वदी उलन || दण्ड ( जुरमाना ) से क्रोधित ईन श्रमात्यो फो राजा फे विरुद उक्सा, कर यह् राजा वडा || ऽर्वाचीनविकल्पवितर्कविचारप्रमाणाभासकुतर्कशास्त्रकलिलान्तःकरणाश्रयदुरवग्रहवादिनां || गाण्डीवं स्रंसते हस्तात्त्वक्चैव परिदह्यते। न च शक्नोम्यवस्थातुं भ्रमतीव च मे मनः।। || ट्र-खरोद्भवम् । || पर सु जयेष्ठं निचिराभ्यां बर्हन नमो हव्यं मतिं भरता मर्ळयद्भ्यां सवादिष्ठं मर्ळयद्भ्याम| || भक्त्या मामभिजानाति यावान्यश्चास्मि तत्त्वतः। ततो मां तत्त्वतो ज्ञात्वा विशते तदनन्तरम्।। || हृद्-रोग-श्वास-गुल्म-हृत् शुण्ठी हिङ्ग्व् अम्ल-वेतसः अपतन्त्रक-हृद्-रोग-श्वास-घ्नं चूर्णम् उत्तमम् । || संपरीक्षेत रोगिणम् परीक्षेताथ रोगिणम् भूमि-देह-प्रभेदेन देशम् आहुर् इह द्वि-धा । || स्वमानातिरिक्ताः पुनरुत्सर्गिणः शीतोष्णपर्यायगुणैश् चोपचर्यमाणा मलाः शरीरधातुसाम्यकराः समुपलभ्यन्ते ॥ || यज्ञशिष्टाशिनः सन्तो मुच्यन्ते सर्वकिल्बिषैः। भुञ्जते ते त्वघं पापा ये पचन्त्यात्मकारणात्।। || 1 + 211 [213] च्) बृहते च वै स रथन्तराय चादित्येभ्यश् च विश्वेभ्यश् च देवेभ्य आ वृश्चते य एवं विद्वांसं व्रात्यम् || ।; मत भेद रहं जावे-तो उन मे बहुत से धामि पुरुष प्रजा फी श्रनुमति से उनका निरय कर || क्रिया होतो. इस. परधम, दण्ड व्यवस्था. कर प्रयोग करे । दूसरी वार .अरपराध करने पर || ै, क्योकि || स्नापयन्तस्तयैव परया निर्वृत्या ह्यपवर्गमात्यन्तिकं परमपुरुषार्थमपि स्वयमासादितं नो || श्री भगवानुवाच अभयं सत्त्वसंशुद्धिः ज्ञानयोगव्यवस्थितिः। दानं दमश्च यज्ञश्च स्वाध्यायस्तप आर्जवम्।। || रसदोषसंनिपाते तु ये रसा यैर् दोषैः समानगुणाः समानगुणभूयिष्ठा वा भवन्ति ते तान् अभिवर्धयन्ति विपरीतगुणा विपरीतगुणभूयिष्ठा वा शमयन्त्यभ्यस्यमाना इति । || नोपशेत इतीत्यत्र इतिशब्देन सात्म्यासात्म्यविधानोपदर्शकेन विचारफलमोकसात्म्यसेवनं दर्शयति ॥ || (15, 18914 अ) बृहस्पतिम् एव ब्रह्म प्रविशत्व् इन्द्रं क्षत्रं तथा वा इति || 4 || || सर्वरोगहरत्वम् अभिधायापि कुष्ठादिहन्तृत्वाभिधानं विशेषेण कुष्ठादिहन्तृत्वोपदर्शनार्थम् || गोधूमान्नैर् यवान्नैश् च स-सीधु-मधु-शर्करैः स-क्षौद्रैर् वारुणी-मण्डैर् मातुलुङ्ग-रसान्वितैः । || स एवंगुणोऽप्येक एवात्यर्थमुपयुज्यमानो रौक्ष्यात् खरविषदस्वभावाच् च रसरुधिरमांसमेदोऽस्थिमज्जशुक्राण्य् उच्छोषयति स्रोतसां खरत्वमुपपादयति बलम् आदत्ते कर्शयति ग्लपयति मोहयति भ्रमयति वदनम् उपशोषयति अपरांश्च वातविकारानुपजनयति कषायो रसः संशमनः संग्राही संधानकरः पीडनो रोपणः शोषणः स्तम्भनः श्लेष्मरक्तपित्तप्रशमनः शरीरक्लेदस्योपयोक्ता रूक्षः शीतोऽलघुश्च । | vedic_sanskrit | 2,262 |
ुबहुशॊ राजंस तं च विव्याध पत्रिभिः || एतद एवं विजानन वै न दास्यामि शचीम इमाम
इन्द्राणीं विश्रुतां लॊके शक्रस्य महिषीं परियाम || महर्षिर भगवान अत्रिर वेद तच छुक्र संभवम
तरिबीजम इन्द्र दैवत्यं तस्माद इन्द्रियम उच्यते || ततॊ भीष्म विनिर्मुक्ता रुक्मपुङ्खाः शिलाशिताः
अभ्यघ्नन समरे भीमं तैलधौताः सुतेजनाः || कृच्छ्रास्व आपत्सु दुर्मतिः || तौ परयातौ पुनर दृष्ट्वा तदान्ये सैनिकाब्रुवन
तवरध्वं कुरवः सर्वे वधे कृष्ण किरीटिनॊः || किं नु राधेय वाचा ते कर्म तत समर्तुम अर्हसि
एक एव यदा पार्थः षड रथाञ जितवान युधि || नित्यस्य चैतस्य भवन्ति नित्या; निरीक्षमाणस्य बहून सवभावान
न सज्जते कर्मसु भॊगजालं; दिवीव सूर्यस्य मयूखजालम || परतिस्रॊतॊ ऽवहन नद्यः सरितः शॊणितॊदकाः
फेनायमानाः कूपाश च नर्दन्ति वृषभा इव
पतन्त्य उल्काः स निर्घाताः शुष्काशनि विमिश्रिताः || स तं बराह्म्या शरिया युक्तं बरह्म तुल्यपराक्रमम
मेने पुत्रं यदा वयास मॊक्षविद्या विशारदम || पराग एव तु महाबुद्धिर बुद्ध्वा तस्येङ्गिरं हरिः
संविधानं महाप्राज्ञस तत्र चक्रे जनार्दनः || पत्त्यश्वरथनागैश च परच्छन्नकृतसंक्रमाम
शरवर्ष पलवां घॊरां केशशैवलशाड्वलाम
परावर्तयन नदीम उग्रां शॊणितौघतरङ्गिणीम || ततॊ दैत्या विनिष्पेतुः शतशॊ ऽथ सहस्रशः
परदीप्तात पर्वतश्रेष्ठाद विचित्राभरण सरजः || ि वदन्ति सन्तः || ततॊ मुमॊच नाराचान दरौणिस ताभ्यां सहस्रशः
ताव अप्य अग्निशिखा परख्यैर जघ्नतुस तस्य मार्गणान || राजेन्द्र पर्युपासीथाश छित्त्वा दवैविध्यम आत्मनः
तुष्टपुष्टबलः शत्रुर आत्मवान इति च समरेत || सुपर्णॊ ऽथाब्रवीद दीनं गालवं भृशदुःखितम
परत्यक्षं खल्व इदानीं मे विश्वामित्रॊ यद उक्तवान || [य]
पितामह महाप्राज्ञ कुरूणां कीर्तिवर्धन
परश्नं कं चित परवक्ष्यामि तन मे वयाख्यातुम अर्हसि || ते समासाद्य सहिताः सुधर्माम अभितः सभाम
सभा पालस्य तत सर्वम आचख्युः पार्थ विक्रमम || ऋषयश चैव देवाश च चक्रुः सवस्त्ययनं महत
लॊकानां नृप शान्त्य अर्थं करॊधिते पाण्डवे तदा || यस्य चार्थार्थम एवार्थः स च नार्थस्य कॊविदः
रक्षते भृतकॊ ऽरण्यं यथा सयात तादृग एव सः || स चापि मुनिशार्दूलः परेषयाम आस ते पितुः
शप्तॊ ऽसि मम पुत्रेण यत्तॊ भव महीपते
तक्षकस तवां महाराज तेजसा सादयिष्यति || दिष्ट्या गाण्डीवधन्वा च भीमसेनश च पाण्डवः
तवं चापि कुशली राजन माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ | mahabharata | 1,981 |
॥ || अनुक्तेन अपि वैदेहि प्रतिज्ञाय कथम् पुनः ।मम स्नेहात् च सौहार्दात् इदम् उक्तम् त्वया वचः ॥३-१०-२०॥ || अशक्नुवन् निष्क्रमितुम् महिषो विनशिष्यति ।ततो अहम् आगाम् किष्किंधाम् निराशः तस्य जीविते ॥४-४६-८॥ || अथ ताः चारु सर्व अंग्यो रूपेण अप्रतिमा भुवि ।उद्यान भूमिम् आगम्य तारा इव घन अन्तरे ॥१-३२-१४॥ || ीर्थेषु चैत्य वृक्षेषु रावण ।अत्यन्त घोरो व्यचरन् तापसान् संप्रधर्षयन् ॥३-३९-४॥ || धृतिप्रवालः प्रसहाग्र्यपुष्पस्तपोबलः शौर्यनिबद्धमूलः ।रणे महान् राक्षसराजवृक्षः सम्मर्दितो राघवमारुतेन ।। ६.११२.१० ।। || एतस्मिन्नेव काले तु यथाकामं च राघव ।नर्मदा नाम गन्धर्वी बभूव रघुनन्दन ।। ७.५.३१ ॥ || लक्ष्मणेन सहायेन वनम् गच्छस्व पुत्रक ।नेयमर्हति कल्याणी वस्तुम् तापसवद्वने ॥२-३७-१८॥ || जुगोप भ्रातरम् भ्राता रथम् आस्थाय पृष्ठतः ।ततः हल हला शब्दः तुमुलः समजायत ॥२-१६-३३॥ || स्वाम् च पात्नीम् अभिप्रेताम् ताराम् च अपि समीप्सिताम् ।विहरंतम् अहो रात्रम् कृतार्थम् विगत ज्वरम् ॥४-२९-४॥ || जज्ञे अथ तासाम् सम्नादः क्रौन्चीनाम् इव निह्स्वनः ।मानव इन्द्रस्य भार्याणाम् एवम् वदति राघवे ॥२-३९-४०॥ || पठन् द्विजो वाक् ऋषभत्वम् ईयात् ।स्यात् क्षत्रियो भूमि पतित्वम् ईयात् ॥वणिक् जनः पण्य फलत्वम् ईयात् ।जनः च शूद्रो अपि महत्त्वम् ईयात् ॥१-१-१००॥ || ।। ५.५९.२६ ।।।। || अन्तर्धानगतेनाजौ यस्त्वया ऽ ऽचरितस्तदा।तस्कराचरितो मार्गो नैष वीरनिषेवितः ।। ६.८८.१५ ।। || वचनात् एव ताः तस्य विकृता घोर दर्शनाः ।कृत प्रांजलयो भूत्वा मैथिलीम् पर्यवारयन् ॥३-५६-२८॥ || अहम् तस्य प्रभावज्ञो न युद्धम् तेन ते क्षमम् ।बलिम् वा नमुचिं वा अपि हन्यद्धि रघुनंअंदन ॥३-३९-१९॥ || वाजपेय समुत्थानि चत्राणि एतानि पश्य नः ।पृष्ठतः अनुप्रयातानि हम्सान् इव जल अत्यये ॥२-४५-२२॥ || स राक्षसेन्द्रो हरिसैन्यमध्ये नायुध्यमानं निजघान कञ्चित्।उपेत्य रामं सधनुः कलापी सगर्वितं वाक्यमिदं बभाषे ।। ६.७१.४४ ।। || तदस्मिन् कार्यनिर्योगे वीरैवं दुरतिक्रमे ।किं पश्यसि समाधानं ब्रूहि कार्यविदां वर ।। ५.६८.१० ।।।। || पुत्रो विश्रवसः साक्षात् भ्राता वैश्रवणस्य च ।इति उक्त्वा दुर्लभान् प्राणान् मुमोच पतगेश्वरः ॥३-६८-१६॥ || न अग्नि होत्राणि अहूयन्त सूर्यः च अन्तर् अधीयत ।व्यसृजन् कवलान् नागा गावो वत्सान् न पाययन् ॥२-४१-९॥ | valmiki_ramayana | 1,961 |
ीणाम अनुग्रह करः स हि धर्मः सनातनः || अनुकूलॊ भवेच चास्य सर्वार्थेषु कथासु च
अप्रियं चाहितं यत सयात तद अस्मै नानुवर्णयेत || भॊजनाच छादने चैव मात्रा पित्रा च संग्रहम
सवकृतेनाधिगच्छन्ति लॊके नास्त्य अकृतं पुरा || [ग]
वृद्धस्यास्य शतं पुत्रान निघ्नंस तवम अपराजितः
कस्मान न शेषयः कं चिद येनाल्पम अपराधितम || दध्युस ते तस्य धीमतः || तेषां निशि परसुप्तानां सवस्थानां शिबिरे सवके
अवस्कन्दं करिष्यामि शिबिरस्याद्य दुष्करम || न रूपं दृश्यते तस्य संस्थानं वा कथं चन
निर्देष्टुं पराणिभिः कैश चित पराकृतैर मांसलॊचनैः || विदुरस्यापि ते वाक्यं शरुतं भीष्मस्य चॊभयॊः
कुन्त्याश च विपुलप्रज्ञ परज्ञा कार्त्स्न्येन ते शरुता || यत कारणं मन्त्रविधिः परवृत्तॊ; जञाने फलं यत परवदन्ति विप्राः
यन मन्त्रशब्दैर अकृतप्रकाशं; तद उच्यतां मे भगवन यथावत || तेषां सान्त्वं करूर मिश्रं परणेतव्यं पुनः पुनः
संपीड्यमाना हि परे यॊगम आयान्ति सर्वशः || एतत ते सर्वम आख्यातं महत्त्वं परति राजसु
कार्त्स्न्येन भरतश्रेष्ठ किम अन्यद इह वर्तताम || येषाम उन्मत्तकॊ जयेष्ठः सर्वे तस्यॊपचारिणः
तवॊन्मादेन राजेन्द्र सॊन्मादाः सर्वपाण्डवाः || यदर्थशास्त्रागम मन्त्रविद्भिर; यज्ञैर अनेकैर वरगॊप्रदानैः
फलं महद्भिर यद उपास्यते च; तत किं कथं वा भविता कव वा त || दृष्ट्वा जुगुप्सन्ति जनाः सदा || दैवं दैत्यम अथॊ राज्ञां वपुर धारयते ऽपि च
सुकृशॊ वायुभग्नाङ्गः शकुनिर विकृतस तथा || विप्रविद्धैः कलापैश च पतितैश च शरासनैः
विप्रकीर्णैः शरैश चापि रुक्मपुङ्खैः समन्ततः || अवश्यं तु मया राजंस तव वाच्यं हितं सदा
अशक्याः पाण्डवा जेतुं देवैर अपि स वासवैः
वासुदेवसहायाश च महेन्द्रसमविक्रमाः || वरासिना वाजिरथाश्वकुञ्जरांस; तथा रथाङ्गैर धनुषा च हन्त्य अरीन
परमृद्य पद्भ्याम अहितान निहन्ति यः; पुनश च दॊर्भ्यां शतमन्युविक्रमः || पाण्डवार्थे हि लुभ्यन्तः सवार्थाद धास्यन्ति ते सुताः
एते चेद एवम इच्छन्ति कृतकार्यॊ युधिष्ठिरः || ततॊ ऽरजुनः परत्यविध्यद आपतन्तं तरिभिः शरैः
कर्णं वैकर्तनं धीमान विकृष्य बलवद धनुः || धुर्यं धुर्यतरान सूतान रथांश च परिसंक्षिपन
पाणीन पाणिगतं शस्त्रं बाहून अपि शिरांसि च || वृष्ण्यन्धकाः सुमनसॊ यस्य परज्ञाम उपासते
आदित्या वसवॊ रुद्रा यथाबुद्धिं बृहस्पतेः | mahabharata | 1,919 |
तु यत कर्म करॊति किं चिन; मनःस्थ एवायम उपाश्नुते तत || स चर्मादत्त कौन्तेयॊ जातरूपपरिष्कृतम
खड्गं चान्यतर परेप्सुर मृत्यॊर अग्रे जयस्य वा
तद अस्य सहसा कर्णॊ वयधमत परहसन्न इव || अब्रवीच च ततॊ राजन दुर्यॊधनम इदं वचः
एष ते निहतॊ बन्धुस तवया दृष्टॊ ऽसय विक्रमः
पुनर दरष्टासि कर्णस्य निष्ठाम एतां तथात्मनः || िवादं वदेथाः || बुद्धिकर्मेन्द्रियाणां हि परमत्तॊ यॊ न बुध्यते
शुभाशुभेषु सक्तात्मा पराप्नॊति सुमहद भयम || [अ]
वित्तकामाव इह पराप्तौ विद्ध्य आवां पृथिवीपते
यथाशक्त्य अविहिंस्यान्यान संविभागं परयच्छ नौ || इयं च राज्ञॊ मगधाधिपस्य; सुता जरासंध इति शरुतस्य
यवीयसॊ माद्रवतीसुतस्य; भार्या मता चम्पकदामगौरी || इन्द्रियौर इन्द्रियार्थेषु वर्तमानैर अनिग्रहैः
तैर अयं ताप्यते लॊकॊ नक्षत्राणि गरहैर इव || बराह्मीं हि यॊनिम आपन्नः सुगुह्यम अपि यॊ वदेत
न तेन गर्ह्यॊ देवानां तस्माद एतद बरवीमि ते || एवम अस्त्व इति सा तेन पाण्डव परतिनन्दिता
जमदग्निं ततः पुत्रं सा जज्ञे काल आगते
तेजसा वर्चसा वैच युक्तं भार्गवनन्दनम || एवम उक्तस तु कृष्णेन परेक्षमाणॊ युधिष्ठिरम
अर्जुनः पराह गॊविन्दं करुद्धः सर्प इव शवसन || नैव नस तादृशं राजन दृष्टपूर्वं न च शरुतम
यादृशं दरॊणपुत्रेण सृष्टम अस्त्रम अमर्षिणा || यदि तु परीतिमान विप्र मयि तवं भृगुनन्दन
अस्ति मे संशयः कश चित तन मे वयाख्यातुम अर्हसि || वा तु तद वचनं पार्थिवस्य; सर्वे पुनः सवस्तिकपाणयश च
भेर्यश च तूर्याणि च वारिजाश च; वेषैः परार्ध्यैः परमदाः शुभाश च || ऋषभं पृष्ठ आलभ्य बराह्मणान अभिवाद्य च
अग्निं परदक्षिणं कृत्वा पश्यन कल्याणम अग्रतः || तस्मात तवम अत्र राजेन्द्र भरातृभिः सहितॊ ऽनघ
उपस्पृश्य महीपाल धूतपाप्मा भविष्यसि || तम अकूजम इवाज्ञाय जनौघं सर्वशस तदा
भीष्मॊ राज्यं च राष्ट्रं च महर्षिभ्यॊ नयवेदयत || [भ]
कुलीनः कर्म कृद वैद्यस तथा चाप्य आनृशंस्यवान
हरीमान ऋजुः सत्यवादी पात्रं पूर्वे च ते तरयः || अमॊघां देहि मे शक्तिम अमित्रविनिबर्हिणीम
दास्यामि ते सहस्राक्ष कुण्डले वर्म चॊत्तमम || [उ]
गुर्वर्थं किं परयच्छामि बरूहि तवं दविजसत्तम
तम उपाकृत्य गच्छेयम अनुज्ञातस तवया विभॊ || ये चान्ये सर्पसत्रज्ञा भविष्यन्त्य अस्य ऋत्विजः
तांश च सर्वान दशिष्यामः कृतम एवं भविष्यति || तद अस्मदर्थं धर्मार्थं परसवार्थं च सत्तम
आत्मानं परिरक्षस्व तयक्तव्यां मां च संत्यज | mahabharata | 1,997 |
ां॒ यवे॑न वा॒ क्षुधं॑ पुरुहूत॒ विश्वे॑ ।
व॒यं राज॑सु प्रथ॒मा धना॒न्यरि॑ष्टासो वृज॒नीभि॑र्जयेम ॥७॥
कृ॒तं मे॒ दक्षि॑णे॒ हस्ते॑ ज॒यो मे॑ स॒व्य आहि॑तः ।
गो॒जिद् भू॑यासमश्व॒जिद् ध॑नंज॒यो हि॑रण्य॒जित्॥८॥
अक्षाः॒ फल॑वतीं॒ द्युवं॑ द॒त्त गां क्षी॒रिणी॑मिव ।
सं मा॑ कृ॒तस्य॒ धार॑या॒ धनुः॒ स्नाव्ने॑व नह्यत ॥९॥
|| रं वातो॒ वना॒दधि॑ ।
आ तू न॑ इन्द्र शंसय॒ गोष्वश्वे॑षु शु॒भ्रिषु॑ स॒हस्रे॑षु तुवीमघ ॥६॥
सर्वं॑ परिक्रो॒शं ज॑हि ज॒म्भया॑ कृकदा॒श्वऽम्।
आ तू न॑ इन्द्र शंसय॒ गोष्वश्वे॑षु शु॒भ्रिषु॑ स॒हस्रे॑षु तुवीमघ ॥७॥
|| इ॒मां धियं॑ स॒प्तशी॑र्ष्णीं पि॒ता न॑ ऋ॒तप्र॑जातां बृह॒तीम॑विन्दत्।
तु॒रीयं॑ स्विज्जनयद् वि॒श्वज॑न्यो॒ऽयास्य॑ उ॒क्थमिन्द्रा॑य॒ शं॑सन्॥१॥
ऋ॒तं शंस॑न्त ऋ॒जु दीध्या॑ना दि॒वस्पु॒त्रासो॒ असु॑रस्य वी॒राः ।
विप्रं॑ प॒दमङ्गि॑रसो॒ दधा॑ना य॒ज्ञस्य॒ धाम॑ प्रथ॒मं म॑नन्त ॥२॥
हं॒सैरि॑व॒ सखि॑भि॒र्वाव॑दद्भिरश्म॒न्मया॑नि॒ नह॑ना॒ व्यस्य॑न्।
बृह॒स्पति॑रभि॒कनि॑क्रद॒द् गा उ॒त प्रास्तौ॒दुच्च॑ वि॒द्वां अ॑गायत्॥३॥
अ॒वो द्वाभ्यां॑ प॒र एक॑या॒ गा गुहा॒ तिष्ठ॑न्ती॒रनृ॑तस्य॒ सेतौ॑ ।
बृह॒स्पति॒स्तम॑सि॒ ज्योति॑रि॒च्छन्नुदु॒स्रा आक॒र्वि हि ति॒स्र आवः॑ ॥४॥
वि॒भिद्या॒ पुरं॑ श॒यथे॒मपा॑चीं॒ निस्त्रीणि॑ सा॒कमु॑द॒धेर॑कृन्तत्।
बृह॒स्पति॑रु॒षसं॒ सूर्यं॒ गाम॒र्कं वि॑वेद स्त॒नय॑न्निव॒ द्यौः ॥५॥
इन्द्रो॑ व॒लं र॑क्षि॒तारं॒ दुघा॑नां क॒रेणे॑व॒ वि च॑कर्ता॒ रवे॑ण ।
स्वेदा॑ञ्जिभिरा॒शिर॑मि॒च्छमा॒नोऽरो॑दयत् प॒णिमा गा अ॑मुष्णात्॥६॥
स ईं॑ स॒त्येभिः॒ सखि॑भिः शु॒चद्भि॒र्गोधा॑यसं॒ वि ध॑न॒सैर॑दर्दः ।
ब्रह्म॑ण॒स्पति॒र्वृष॑भिर्व॒राहै॑र्घ॒र्मस्वे॑देभि॒र्द्रवि॑णं॒ व्याऽनट्॥७॥
ते स॒त्येन॒ मन॑सा॒ गो॑पतिं॒ गा इ॑या॒नास॑ इषणयन्त धी॒भिः ।
बृह॒स्पति॑र्मि॒थोअ॑वद्यपेभि॒रुदु॒स्रिया॑ असृजत स्व॒युग्भिः॑ ॥८॥
तं व॒र्धय॑न्तो म॒तिभिः॑ शि॒वाभिः॑ सिं॒हमि॑व॒ नान॑दतं स॒धस्थे॑ ।
बृह॒स्पतिं॒ वृष॑णं॒ शूर॑सातौ॒ भरे॑भरे॒ अनु॑ मदेम जि॒ष्णुम्॥९॥
य॒दा वाज॒मस॑नद् वि॒श्वरू॑प॒मा द्यामरु॑क्ष॒दुत्त॑राणि॒ सद्म॑ ।
बृह॒स्पतिं॒ वृष॑णं व॒र्धय॑न्तो॒ नाना॒ सन्तो॒ बिभ्र॑तो॒ ज्योति॑रा॒सा॥१०॥
स॒त्यमा॒शिषं॑ कृणुता वयो॒धै की॒रिं चि॒द्ध्यव॑थ॒ स्वेभि॒रेवैः॑ ।
प॒श्चा मृधो॒ अप॑ भवन्तु॒ विश्वा॒स्तद् रो॑दसी शृणुतं विश्वमि॒न्वे॥११॥
इन्द्रो॑ म॒ह्ना म॑ह॒तो अ॑र्ण॒वस्य॒ वि मू॒र्धान॑मभिनदर्बु॒दस्य॑ ।
अह॒न्नहि॒मरि॑णात् सप्त सिन्धू॑न् दे॒वैर्द्या॑वापृथिवी॒ प्राव॑तं नः ॥१२॥
| atharvaveda | 2,089 |
ो द॑यते॒ वना॑नि ॥५॥
आ भा॒नुना॒ पार्थि॑वानि॒ ज्रयां॑सि म॒हस्तो॒दस्य॑ धृष॒ता त॑तन्थ ।
स बा॑ध॒स्वाप॑ भ॒या सहो॑भि॒: स्पृधो॑ वनु॒ष्यन् व॒नुषो॒ नि जू॑र्व ॥६॥
स चि॑त्र चि॒त्रं चि॒तय॑न्तम॒स्मे चित्र॑क्षत्र चि॒त्रत॑मं वयो॒धाम् ।
च॒न्द्रं र॒यिं पु॑रु॒वीरं॑ बृ॒हन्तं॒ चन्द्र॑ च॒न्द्राभि॑र्गृण॒ते यु॑वस्व ॥७॥ || ॒ नि ह्व॑ये वां वृ॒धे च॑ नो भवतं॒ वाज॑सातौ ॥२४॥
द्युभि॑र॒क्तुभि॒: परि॑ पातम॒स्मानरि॑ष्टेभिरश्विना॒ सौभ॑गेभिः ।
तन्नो॑ मि॒त्रो वरु॑णो मामहन्ता॒मदि॑ति॒: सिन्धु॑: पृथि॒वी उ॒त द्यौः ॥२५॥ || ३ माधुच्छन्दसोऽघमर्षणः। भाववृत्तम्। अनुष्टुप्।
ऋ॒तं च॑ स॒त्यं चा॒भी॑द्धा॒त्तप॒सोऽध्य॑जायत । ततो॒ रात्र्य॑जायत॒ तत॑: समु॒द्रो अ॑र्ण॒वः ॥१॥
स॒मु॒द्राद॑र्ण॒वादधि॑ संवत्स॒रो अ॑जायत । अ॒हो॒रा॒त्राणि॑ वि॒दध॒द्विश्व॑स्य मिष॒तो व॒शी ॥२॥
सू॒र्या॒च॒न्द्र॒मसौ॑ धा॒ता य॑थापू॒र्वम॑कल्पयत् । दिवं॑ च पृथि॒वीं चा॒ऽन्तरि॑क्ष॒मथो॒ स्व॑: ॥३॥ || ७ काश्यपोऽसितो देवलो वा । पवमान: सोम: । गायत्री ।
प्र क॒विर्दे॒ववी॑त॒येऽव्यो॒ वारे॑भिरर्षति । सा॒ह्वान्विश्वा॑ अ॒भि स्पृध॑: ॥१॥
स हि ष्मा॑ जरि॒तृभ्य॒ आ वाजं॒ गोम॑न्त॒मिन्व॑ति । पव॑मानः सह॒स्रिण॑म् ॥२॥
परि॒ विश्वा॑नि॒ चेत॑सा मृ॒शसे॒ पव॑से म॒ती । स न॑: सोम॒ श्रवो॑ विदः ॥३॥
अ॒भ्य॑र्ष बृ॒हद्यशो॑ म॒घव॑द्भ्यो ध्रु॒वं र॒यिम् । इषं॑ स्तो॒तृभ्य॒ आ भ॑र ॥४॥
त्वं राजे॑व सुव्र॒तो गिर॑: सो॒मा वि॑वेशिथ । पु॒ना॒नो व॑ह्ने अद्भुत ॥५॥
स वह्नि॑र॒प्सु दु॒ष्टरो॑ मृ॒ज्यमा॑नो॒ गभ॑स्त्योः । सोम॑श्च॒मूषु॑ सीदति ॥६॥
क्री॒ळुर्म॒खो न मं॑ह॒युः प॒वित्रं॑ सोम गच्छसि । दध॑त्स्तो॒त्रे सु॒वीर्य॑म् ॥७॥ || वि॒श्वत॑: परि॒भूरसि॑ । अप॑ न॒: शोशु॑चद॒घम् ॥६॥
द्विषो॑ नो विश्वतोमु॒खाति॑ ना॒वेव॑ पारय । अप॑ न॒: शोशु॑चद॒घम् ॥७॥
स न॒: सिन्धु॑मिव ना॒वयाति॑ पर्षा स्व॒स्तये॑ । अप॑ न॒: शोशु॑चद॒घम् ॥८॥ || १५ कण्वो घौरः। मरुतः। गायत्री।
कद्ध॑ नू॒नं क॑धप्रियः पि॒ता पु॒त्रं न हस्त॑योः । द॒धि॒ध्वे वृ॑क्तबर्हिषः ॥१
क्व॑ नू॒नं कद् वो॒ अर्थं॒ गन्ता॑ दि॒वो न पृ॑थि॒व्याः । क्व॑ वो॒ गावो॒ न र॑ण्यन्ति ॥२
क्व॑ वः सु॒म्ना नव्यां॑सि॒ मरु॑त॒: क्व॑ सुवि॒ता । क्वो॒३ विश्वा॑नि॒ सौभ॑गा ॥३
यद् यू॒यं पृ॑श्निमातरो॒ मर्ता॑स॒: स्यात॑न । स्तो॒ता वो॑ अ॒मृत॑: स्यात् ॥४
मा वो॑ मृ॒गो न यव॑से जरि॒ता भू॒दजो॑ष्यः । प॒था य॒मस्य॑ गा॒दुप॑ ॥५
मो षु ण॒: परा॑परा॒ निऋ॑तिर्दु॒र्हणा॑ वधीत् । प॒दी॒ष्ट तृष्ण॑या स॒ह ॥६
स॒त्यं त्वे॒षा अम॑वन्तो॒ धन्व॑ञ्चि॒दा रु॒द्रिया॑सः । मिहं॑ कृण्वन्त्यवा॒ताम् ॥७
वा॒श्रेव॑ वि॒द्युन्मि॑माति व॒त्सं न मा॒ता सि॑षक्ति । यदे॑षां वृ॒ष्टिरस॑र्जि ॥८
दिवा॑ चि॒त्तम॑: कृण्वन्ति प॒र्जन्ये॑नोदवा॒हेन॑ । यत्पृ॑थि॒वीं व्यु॒न्दन्ति॑ ॥९
अध॑ स्व॒नान्म॒रुतां॒ विश्व॒मा सद्म॒ पार्थि॑वम् । अरे॑जन्त॒ प्र मानु॑षाः ॥१०
मरु॑तो वीळुपा॒णिभि॑श् चि॒त्रा रोध॑स्वती॒रनु॑ । या॒तेमखि॑द्रयामभिः ॥११
स्थि॒रा व॑: सन्तु ने॒मयो॒ रथा॒ अश्वा॑स एषाम् । सुसं॑स्कृता अ॒भीश॑वः ॥१२
अच्छा॑ वदा॒ तना॑ गि॒रा ज॒रायै॒ ब्रह्म॑ण॒स्पति॑म् । अ॒ग्निं मि॒त्रं न द॑र्श॒तम् ॥१३
मि॒मी॒हि श्लोक॑मा॒स्ये॑ प॒र्जन्य॑ इव ततनः । गाय॑ गाय॒त्रमु॒क्थ्य॑म् ॥१४
वन्द॑स्व॒ मारु॑तं ग॒णं त्वे॒षं प॑न॒स्युम॒र्किण॑म् । अ॒स्मे वृ॒द्धा अ॑सन्नि॒ह ॥१५ | rigveda | 2,934 |
श च यॊ हिंस्यात सर्वे बरह्मण्हणैः समाः || तम इन्द्रॊ बराह्मणॊ भूत्वा भिक्षां देहीत्य उपस्थितः
सवागतं चेति राधेयस तम अथ परत्यभाषत || परत्याख्याता हि शाल्वेन तवया नीतेति भारत
तस्माद इमां मन्नियॊगात परतिगृह्णीष्व भारत || शिष्टाचारश च शिष्टश च धर्मॊ धर्मभृतां वर
सेवितव्यॊ नरव्याघ्र परेत्य चेह सुखार्थिना || ा तवरा मरणे पुनः || मातुलः शकुनिः शल्यः कृपॊ दरॊणॊ विविंशतिः
यत्ता रक्षन्तु गाङ्गेयं तस्मिन गुप्ते धरुवॊ जयः || एवं पुत्राश च पौत्राश च जञातयॊ बान्धवास तथा
तेषु सनेहॊ न कर्तव्यॊ विप्रयॊगॊ हि तैर धरुवम || अलम्बुसस तु समरे अभिमन्युं महारथम
विनद्य सुमहानादं तर्जयित्वा मुहुर मुहुः
अभिदुद्राव वेगेन तिष्ठ तिष्ठेति चाब्रवीत || शरद्दधस्य मम बरह्मन नान्यथा कर्तुम अर्हसि
गम्यताम अद्य विप्रर्षे शरेयस ते कथयाम्य अहम || एषॊ ऽहं वयक्तिम आगम्य तिष्ठामि दिवि शाश्वतः
ततॊ युगसहस्रान्ते संहरिष्ये जगत पुनः
कृत्वात्म सथानि भूतानि सथावराणि चराणि च || तां गाम ऋषिः सयूम रश्मिः परविश्य यतिम अब्रवीत
हंहॊ वेदा यदि मता धर्माः केनापरे मताः || न हि ते तरिषु लॊकेषु विद्यते ऽविदितं कव चित
तस्माद भवान परं धर्मं वेद सर्वं यथातथम || धर्म्ये धर्मात्मना युद्धे निहतॊ धर्मसूनुना
सम्यग घुत इव सविष्टः परशान्तॊ ऽगनिर इवाध्वरे || स चापि राजा सह लक्ष्मणेन; वने निवासं पितुर एव शासनात
धन्वी चरन पार्थ पुरा मयैव; दृष्टॊ गिरेर ऋष्यमूकस्य सानौ || ी यादवी च; बालापत्या चॊत्तरा कौरवी च
चित्राङ्गदा याश च काश चित सत्रियॊ ऽनयाः; सार्धं राज्ञा परस्थितास ता वधूभिः || काशयश चेदयश चैव मत्स्याः सर्वे च सृञ्जयाः
विराट पुत्रॊ बभ्रूश च पाञ्चालाश च परभद्रकाः || [भरद्वाज]
अग्नेर यथातथा तस्य यदि नाशॊ न विद्यते
इन्धनस्यॊपयॊगान्ते स चाग्निर नॊपलभ्यते || आर्तॊ वा वयाधितॊ वापि गच्छेद अनशनं तु यः
शतं वर्षसहस्राणां मॊदते दिवि स परभॊ
काञ्चीनूपुरशब्देन सुप्तश चैव परबॊध्यते || शवा तवं दवीपित्वम आपन्नॊ दवीपी वयाघ्रत्वम आगतः
वयाघ्रॊ नागॊ मदपटुर नागः सिंहत्वम आप्तवान || [अर्ज]
अहम आवारयिष्यामि सर्वसैन्यानि केशव
तवम अप्य अत्र यथान्यायं कुरु कायम अनन्तरम || [ज]
पूर्वम एव यदा रामस तस्मिन युद्धे उपस्थिते
आमन्त्र्य केशवं यातॊ वृष्णिभिः सहितः परभुः || सर्वे धर्मा राजधर्मप्रधानाः; सर्वे धर्माः पाल्यमाना भवन्ति
सर्वत्यागॊ राजधर्मेषु राजंस; तयागे चाहुर धर्मम अग्र्यं पुराणम | mahabharata | 2,019 |
तुम इच्छामि शाधि नः || सेन्द्राशनिर इवेन्द्रेण विसृष्टा वातरंहसा
हत्वा रक्षः कषितिं पराप्य कृत्येव निपपात ह || इतीदम उक्त्वा स महानुभावस; तपॊ निधीनां निधिर अप्रमेयः
तान दानवान दैवविमूढबुद्धीन; इदं समाहूय वचॊ ऽभयुवाच || अपत्यॊत्पादनार्थं स तीव्रं नियमम आस्थितः
काले परिमिताहारॊ बरह्म चारी जितेन्द्रियः || महेष्वासॊ दरॊणपुत्रॊ वयशातयत || अतः परं च यद गुह्यं तद भवान वक्तुम अर्हति
सत्त्वक्षत्रज्ञयॊश चैव संबन्धः केन हेतुना || उन्मत्तरूपा शॊकार्ता तथा वस्त्रार्धसंवृता
कृशा विवर्णा मलिना पांसुध्वस्तशिरॊरुहा || तेषु तेषु हि कृत्येषु विनियॊक्ता महेश्वरः
सर्वभूतानि कौन्तेय कारयत्य अवशान्य अपि || अहं यॊत्स्यामि मिषतः संयुगे धार्तराष्ट्रजान
युष्मद अर्थे महाराज यदि मां वृणुषे ऽनघ || शारीरं दरव्यम उत्सृज्य पृथिवीम अनुशासतः
यॊ धर्मॊ यत सुखं वा सयात सुहृदां तत तथास्तु नः || आपृच्छे तवां सवस्ति ते ऽसतु धर्मस तवा परिरक्षतु
अप्रमादस तु कर्तव्यॊ धर्मे धर्मभृतां वर || भवान सेनापतिर मह्यं वासुदेवेन संमतः
कार्त्तिकेयॊ यथा नित्यं देवानाम अभवत पुरा
तथा तवम अपि पाण्डूनां सेनानीः पुरुषर्षभ || कषत्रं चाग्निसमस्पर्शं भारद्वाजेन रक्षितम
दानवाश च महावीर्या ये मनुष्यत्वम आगताः
निवातकवचाश चैव संसाध्याः कुरुनन्दन || अहं तव अज्ञासिषं पश्चात सवसॊदर्यं दविजॊत्तम
पूर्वजं भरातरं कर्णं पृथाया वचनात परभॊ || संग्रामस तर्यम्बकेन च धीमतः
तस्माच चैव वरः पराप्तॊ दुष्प्रापश चाकृतात्मभिः || परभासादीनि तीर्थानि महेन्द्रादींश च पर्वतान
गङ्गाद्याः सरितश चैव पलक्षादींश च वनस्पतीन
तवया सह महीपाल दरष्टुम इच्छामहे वयम || एवं दृष्ट्वा तु भवतः शकुन्तान इव लम्बतः
मया निवर्तिता बुद्धिर बरह्मचर्यात पितामहाः || सर्वे तवां शूर इत्य एव जना जल्पन्ति संसदि
वयर्थं तद भवतॊ मन्ये शौर्यं सलिलशायिनः || सॊ ऽहं जञात्वा रणे तस्य कर्म दृष्ट्वा च फल्गुन
वयवसीदामि दुःखेन न च मे जीवितं परियम || अज्ञानात परिपृच्छामि तवं हि जञानमयॊ निधिः
तद अहं शरॊतुम इच्छामि सर्वम एतद असंशयम || यद एते हय अभिजानीयुः कर्म तात सुपूजिताः
धर्म्यं धर्मविरुद्धं वा तत कर्तव्यं युधिष्ठिर || गङ्गां शतद्रुं सीतां च यमुनाम अथ कौशिकीम
चर्मण्वतीं वेत्रवतीं चन्द्रभागां सरस्वतीम || [कृप]
शरुतं ते वचनं सर्वं हेतुयुक्तं मया विभॊ
ममापि तु वचः किं चिच छृणुष्वाद्य महाभुज | mahabharata | 1,990 |
न्तरेण च वायोर् आक्षेपणमुपपन्नम् एवेति अन्यथा मला इति बहुवचनम् असाधु ॥ || सत्त्वानुरूपा सर्वस्य श्रद्धा भवति भारत। श्रद्धामयोऽयं पुरुषो यो यच्छ्रद्धः स एव सः।। || वेत्ति विद्यामविद्यां च स वाच्यो भगवानिति यदि वा भगशब्दः समस्तैश्वर्यमाहात्म्यादिवचनः यथोक्तम् ऐश्वर्यस्य समग्रस्य वीर्यस्य यशसः श्रियः ॥ || कुर्वन्ति तदधिकरणं यदा कुर्वन्ति स कालः यथा कुर्वन्ति स उपायः यत् साधयन्ति तत् फलम् ॥ || हे सवसर अयं ते पुत्रस तवास्त्रॊ विश्वरूपस तरिशिरा देवानां पुरॊहितः परत्यक्षं देवेभ्यॊ भागम अददत परॊक्षम अस्माकम || उचितं दै । यदि बहुत मे एक दही कायं को वदी उत्तमता से क्रिया दै! तो उनभे से त्यन्त || असक्तबुद्धिः सर्वत्र जितात्मा विगतस्पृहः। नैष्कर्म्यसिद्धिं परमां संन्यासेनाधिगच्छति।। || (15, 211[216-7] 7?) भूतं च भविष्यच् च परिष्कन्दौ मनो विपथं मातरिश्वा च पवमानश् च विपथवाहौ वातः सारथी || उपायों का उल्लेख दै । दूसरे म कपट से शतु को दुगं से वाहर फर देना, तीसरे म, शप्रो || सञ्जय उवाच एवमुक्त्वा ततो राजन्महायोगेश्वरो हरिः। दर्शयामास पार्थाय परमं रूपमैश्वरम्।। || भी ये लोग अत्ता कर देते दहै । विरत मन्त्री, . बलवान् राजा का भी उच्छेद कर देते || तत्र रसेत्यादौ प्रकुपितानां दोषाणामिति अनियमेन रसे कुपितो वायुर् वा पित्तं वा श्लेष्मा वा संसृष्टा वा अश्रद्धादीनि कुर्वन्ति ॥ || ि दाहपाकप्रभाप्रकाशवर्णकराणि लघुशीतरूक्षखरविशदसूक्ष्मस्पर्शगुणबहुलानि वायव्यानि तानि रौक्ष्यग्लानिविचारवैशद्यलाघवकराणि मृदुलघुसूक्ष्मश्लक्ष्णशब्दगुणबहुलान्य् आकाशात्मकानि तानि मार्दवसौषिर्यलाघवकराणि ॥ || पुरुषः स परः पार्थ भक्त्या लभ्यस्त्वनन्यया। यस्यान्तःस्थानि भूतानि येन सर्वमिदं ततम्।। || अ-चिन्तया प्रहर्षेण स्वप्न-प्रसङ्गाच् च नरो न हि मांस-समं किञ्-चिद् अन्यद् देह-बृहत्-त्व-कृत् । || प्रयोगसमसाद्गुण्याद् इति समस्य प्रयोगस्य सद्गुणत्वात् समे ऽल्पकाले अल्पमात्रे च पिप्पल्यादिप्रयोगे सद्गुणा भवन्तीत्यर्थः ॥ || शरीराणि चातिस्थूलान्यतिकृशान्य् अनिविष्टमांसशोणितास्थीनि दुर्बलान्य् असात्म्याहारोपचितान्य् अल्पाहाराण्य् अल्पसत्त्वानि च भवन्त्यव्याधिसहानि विपरीतानि पुनर्व्याधिसहानि । || ऋषयः खलु कदाचिच्छालीना यायावराश्च ग्राम्यौषध्याहाराः सन्तः साम्पन्निका मन्दचेष्टा नातिकल्याश्च प्रायेण बभूवुः । | vedic_sanskrit | 1,984 |
डवाः कौरवैः सह
परत्यघ्नन निशितैर बाणैर जय गृद्धाः परहारिणः || मनीषिणां तत्त्वविच छेदनाय; विधीयते सत्सु वृत्तिः सदैव
अब्राह्मणाः सन्ति तु ये न वैद्याः; सर्वॊच्छेदं साधु मन्येत तेभ्यः || तम आपतन्तं संप्रेक्ष्य कर्णॊ वैकर्तनॊ वृषः
आजघानॊरसि करुद्धॊ नाराचेन सतनान्तरे
पुनश चैनम अमेयात्मा शरवर्षैर अवाकिरत || ्म सद्मनि || इत्य एवम उक्त्वा सहसॊत्पपात; राजा ततस तच छयनं विहाय
इयेष निर्गन्तुम अथॊ वनाय; तं वासुदेवः परणतॊ ऽभयुवाच || अभ्यकीर्यन्त वृन्दानि दाम गरन्थिम उदीक्षताम
विनयन्तं जनेनाश्वान महाराजस्य पश्यतः || [तापसाह]
गराहाः पञ्च वसन्त्य एषु हरन्ति च तपॊधनान
अत एतानि वर्ज्यन्ते तीर्थानि कुरुनन्दन || अश्रॊत्रियाः सर्व एव सर्वे चानाहिताग्नयः
तान सर्वान धार्मिकॊ राजा बलिं विष्टिं च कारयेत || वेदवेदाङ्गविज्ञानं बलं चाप्य अमितं तथा
नृणां हि लॊके कस्यास्ति विशिष्टं केशवाद ऋते || इतिहास पुराणं च कार्त्स्न्येन विदितं तव
धर्मशास्त्रं च सकलं नित्यं मनसि ते सथितम || निरामर्षेष्व अचेष्टेषु परेक्षमाणेषु पाण्डुषु
तराहि माम इति गॊविन्द मनसा काङ्क्षितॊ ऽसि मे || तं तु तीव्रव्रणं देष्ट्वा गर्दभी पुत्रगृद्धिनी
उवाच मा शुचः पुत्र चण्डालस तवाधितिष्ठति || हिरण्मयौ शकुनी साम्परायौ; नासत्य दस्रौ सुनसौ वैजयन्तौ
शुक्रं वयन्तौ तरसा सुवेमाव; अभि वययन्ताव असितं विवस्वत || देशित मार्गेण मत्प्रसादान महात्मना
पाञ्चालेन करमः पराप्तस तस्माद भूतात सनातनात
बाभ्रव्य गॊत्रः स बभौ परथमः करमपारगः || नालक्षयत तं कश चिद वारुणास्त्त्रेण संवृतम
अर्जुनस्य लघुत्वाच च संवृतत्वाच च तेजसः || यदि काले तु दॊषॊ ऽसति यदि तत्रापि नेष्यते
दॊषॊ नैव परीक्ष्यॊ मे न हय अत्राधिकृता वयम || सिंहॊरस्कं गजस्कन्धम ऋषभाक्षं मनस्विनम
पाण्डुं दृष्ट्वा नरव्याघ्रं वयस्मयन्त नरा भुवि || एवं मायां विकुर्वाणॊ यॊधयाम आस मां रिपुः
विज्ञाय तद अहं सर्वं माययैव वयनाशयम
यथाकालं तु युद्धेन वयधमं सर्वतः शरैः || न तु शस्त्रं गरहीष्यामि कथं चिद अपि भामिनि
ऋते नियॊगाद विप्राणाम एष मे समयः कृतः || जिह्वा चक्षुस तथा शरॊत्रं तवन्मनॊ बुद्धिर एव च
न गन्धान अधिगच्छन्ति घराणस तान अधिगच्छति || काष्ठानीवार्द्र शुष्काणि यतमानैर अपीन्द्रियैः
गुणार्थान नाधिगच्छन्ति माम ऋते सर्वजन्तवः || शाल्मलं चैव तत्त्वेन करौञ्चद्वीपं तथैव च
बरूहि गावल्गणे सर्वं राहॊः सॊमार्कयॊस तथा | mahabharata | 2,002 |
दीव्येति पिता तवाम आह भारत || [मृग]
न रिपून वै समुद्दिश्य विमुञ्चन्ति पुरा शरान
रन्ध्र एषां विशेषेण वधकालः परशस्यते || तराह्य आत्मानं सरिच्छ्रेष्ठे वह मां शीघ्रगामिनी
विश्वामित्रः शपेद धि तवां मा कृथास तवं विचारणाम || पार्थस तु वरयाम आस शक्राद अस्त्राणि सर्वशः
गरहीतुं तच च शक्रॊ ऽसय तदा कालं चकार ह || शर्वरीम || एवम एषा सरिच्छ्रेष्ठा पुष्करेषु सरस्वती
पितामहार्थं संभूता तुष्ट्यर्थं च मनीषिणाम || उत्थाय तु यथाकालम उत्तरा यदुनन्दनम
अभ्यवादयत परीता सह पुत्रेण भारत
ततस तस्मै ददौ परीतॊ बहुरत्नं विशेषतः || वेदानां सामवेदॊ ऽसमि देवानाम अस्मि वासवः
इन्द्रियाणां मनश चास्मि भूतानाम अस्मि चेतना || एषा गौः परलॊकस्थं तारयिष्यति माम इति
यॊ दत्त्वा मरियते जन्तुः सा गौः कं तारयिष्यति || पुनः कर्णस तरिसप्तत्या भीमसेनं रथेषुभिः
पुत्रं परीप्सन विव्याध करूरं करूरैर जिघांसया || दरॊणॊ हि बलवाञ शूरः कृतास्त्रॊ दृढविक्रमः
पाञ्चालास तं महेष्वासं परत्ययुध्यन कथं रणे || संस्मरन विविधान कलेशान दुर्यॊधनकृतान बहून
दरौपद्या वनवासिन्याः परियं कर्तुं समुद्यतः || [ग]
शिवं सदैवेह सुरेन्द्र तुभ्यं; धयायामि पूजां च सदा परयुञ्जे
ममापि तवं शक्र शिवं ददस्व; तवया दत्तं परतिगृह्णामि नागम || हिरण्यवर्मणः कन्या जञात्वा तां तु शिखण्डिनीम
धात्रीणां च सखीनां च वरीडमाना नयवेदयत
कन्यां पञ्चालराजस्य सुतां तां वै शिखण्डिनीम || करॊधदीप्तौ परस्परम
महाबलौ महाराज करॊधसंरक्तलॊचनौ
परस्परम अवेक्षेतां कालानलसमौ युधि || सा सर्वतः परेक्ष्य दिशॊ विशून्या; भयावदीर्णैः कुरुभिर विहीनः
न विव्यथे भारत तत्र कर्णः; परतीपम एवार्जुनम अभ्यधावत || स मॊघं कृतम आत्मानं दृष्ट्वा पार्थेन कौरवः
उत्सृज्य सात्यकिं करॊधाद गर्हयाम आस पाण्डवम || पुनः पुनर अथॊक्ता सा गतसत्त्वेव भामिनी
तूस्नीम आसीत ततॊ देवॊ देवानाम ईश्वरेश्वरः || [व]
इत्य उक्त्वानुययौ पार्थॊ हयं तं कामचारिणम
नयवर्तत ततॊ वाजी येन नागाह्वयं पुरम || जयेष्ठस्य च शिरः कायात कषुरप्रेण नयकृन्तत
स पपात हतः पृथ्व्यां वातरुग्ण इव दरुमः || तेषां शरुत्वा तु हृष्टानां कुरुवृद्धः पितामहः
सिंहनादं विनद्यॊच्चैः शङ्खं दध्मौ परतापवान || समुद्रतीरं गत्वा सा तव आजहार फलद्वयम
पुष्ट्य अर्थं च सवपुत्रस्य राजपुत्रस्य चैव ह || एतच चैवाभ्यनुज्ञातं पूर्वैः पूर्वतरैस तथा
कॊ जातु न विचिन्वीत विद्वान सवां शक्तिम आत्मनः | mahabharata | 2,010 |
नम
स वेगयुक्तं चिक्षेप कर्ण पुत्रस्य संयुगे || एतच छरुत्वा ततॊ राजा धृष्टद्युम्नं महारथम
अब्रवीत समितौ तस्यां वासुदेवस्य शृण्वतः || तेनास्त्रेण हयान पूर्वं हत्वा कर्णस्य राक्षसः
सारथिं चैव हैडिम्बः कषिप्रम अन्तरधीयत || नित्येन बरह्मचर्येण लिङ्गम अस्य यदा सथितम
महयन्त्य अस्य लॊकाश च महेश्वर इति समृतः || ीरान परतिपत्तौ च बभ्रॊर एष यशस्विनः
भार्याम अभ्यहरन मॊहाद अकामां ताम इतॊ गताम || पद्मार्क पूर्णेन्दुसमाननानि; किरीटमाला मुकुटॊत्कटानि
भल्लार्ध चन्द्र कषुर हिंसितानि; परपेतुर उर्व्यां नृशिरांस्य अजस्रम || शरिया हय अभीस्क्नं संवासॊ मॊहयत्य अविचक्षणम
सा तस्य चित्तं हरति शारदाभ्रम इवानिलः || कुण्डले रुचिरे चास्तां कर्णस्य सहजे शुभे
ते शच्य अर्थे महेन्द्रेण याचितः स परंतपः
अमॊघया महाराज शक्त्या परमभीमया || छन्दांसि नाम कषत्रिय तान्य अथर्वा; जगौ पुरस्ताद ऋषिसर्ग एषः
छन्दॊविदस ते य उ तान अधीत्य; न वेद्य वेदस्य विदुर न वेद्यम || तस्माच छक्र वधार्थाय वृत्रम उत्पादयाम्य अहम
लॊकाः पश्यन्तु मे वीर्यं तपसश च बलं महत
स च पश्यतु देवेन्द्रॊ दुरात्मा पापचेतनः || ततॊ रथैः काञ्चनदन्त कूबरैर; महीधराभैः स मदैश च दन्तिभिः
हयैः सुपर्णैर इव चाशुगामिभिः; पदातिभिश चात्त शरासनादिभिः || नारदॊ ऽथाब्रवीत परीतॊ बरूहि बरह्मविदां वरन
केन तवां शरेयसा तात यॊजयामीति हृष्टवत || ्वपापविनाशनम || कृष्णां नु शॊचामि कथं न साध्वीं; शॊकार्णवे साद्य विनङ्क्ष्यतीति
भरातॄंश च पुत्रांश च हतान निशम्य; पाञ्चालराजं पितरं च वृद्धम
धरुवं विसंज्ञा पतिता पृथिव्यां; सा शेष्यते शॊककृशाङ्गयष्टिः || तद अस्य कुरवः सर्वे चारणाश चाभ्यपूजयन
यद इयेष रथात कर्णं हन्तुं तार्क्ष्य इवॊरगम || विपरीतम अतॊ यत तु तद अब्व्यक्तम उदाहृतम
दवाव आत्मानौ च वेदेषु सिधान्तेष्व अप्य उदाहृतौ || तवं हि तात ददास्य एव बराह्मणेभ्यः परयाचितः
वित्तं यच चान्यद अप्य आहुर न परत्याख्यासि कर्हि चित || एकस्थूनं नवद्वारम अपिधास्याम्य अगारकम
का हि कान्तम इहायान्तम अयं कान्तेति मन्स्यते || युयुत्सुर विदुरश चैव संजयश च महाद्युतिः
सुधर्मा चैव धौम्यश च यथा सवं जग्मुर आलयान || सात्यकिश चेकितानश च धृष्टद्युम्नश च पार्षतः
विराटॊ दरुपदश चैव माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ
दुद्रुवुर भीष्मम एवाजौ रक्षिता दृढधन्वना || ववन्दे चरणौ मूर्ध्ना जगद वन्द्यः पितृस्वसुः
स तया मूर्ध्न्य उपाघ्रातः परिष्वक्तश च केशवः | mahabharata | 2,022 |
ह॑वामहे । पती॑ तु॒रस्य॒ राध॑सो वि॒द्वांसा॒ गिर्व॑णस्तमा ॥४॥
ता वृ॒धन्ता॒वनु॒ द्यून् मर्ता॑य दे॒वाव॒दभा॑ । अर्ह॑न्ता चित् पु॒रो द॒धेंऽशे॑व दे॒वावर्व॑ते ॥५॥
ए॒वेन्द्रा॒ग्निभ्या॒महा॑वि ह॒व्यं शू॒ष्यं॑ घृ॒तं न पू॒तमद्रि॑भिः ।
ता सू॒रिषु॒ श्रवो॑ बृ॒हद्र॒यिं गृ॒णत्सु॑ दिधृत॒मिषं॑ गृ॒णत्सु॑ दिधृतम् ॥६॥ || ॒ न धन्व॑न्न॒भि सं यदाप॑: स॒त्रा वा॑वृधु॒र्हव॑नानि य॒ज्ञैः ॥४॥
अस्मा॑ ए॒तन्मह्या॑ङ्गू॒षम॑स्मा॒ इन्द्रा॑य स्तो॒त्रं म॒तिभि॑रवाचि ।
अस॒द्यथा॑ मह॒ति वृ॑त्र॒तूर्य॒ इन्द्रो॑ वि॒श्वायु॑रवि॒ता वृ॒धश्च॑ ॥५॥ || १० प्राजापत्यः संवरणः। इन्द्रः। त्रिष्टुप्।
महि॑ म॒हे त॒वसे॑ दीध्ये॒ नॄनिन्द्रा॑ये॒त्था त॒वसे॒ अत॑व्यान् ।
यो अ॑स्मै सुम॒तिं वाज॑सातौ स्तु॒तो जने॑ सम॒र्य॑श्चि॒केत॑ ॥१॥
स त्वं न॑ इन्द्र धियसा॒नो अ॒र्कैर्हरी॑णां वृष॒न् योक्त्र॑मश्रेः ।
या इ॒त्था म॑घव॒न्ननु॒ जोषं॒ वक्षो॑ अ॒भि प्रार्यः स॑क्षि॒ जना॑न् ॥२॥
न ते त॑ इन्द्रा॒भ्य१स्मदृ॒ष्वाऽयु॑क्तासो अब्र॒ह्मता॒ यदस॑न् ।
तिष्ठा॒ रथ॒मधि॒ तं व॑ज्रह॒स्ताऽऽ र॒श्मिं दे॑व यमसे॒ स्वश्व॑: ॥३॥
पु॒रू यत् त॑ इन्द्र॒ सन्त्यु॒क्था गवे॑ च॒कर्थो॒र्वरा॑सु॒ युध्य॑न् ।
त॒त॒क्षे सूर्या॑य चि॒दोक॑सि॒ स्वे वृषा॑ स॒मत्सु॑ दा॒सस्य॒ नाम॑ चित् ॥४॥
व॒यं ते त॑ इन्द्र॒ ये च॒ नर॒: शर्धो॑ जज्ञा॒ना या॒ताश्च॒ रथा॑: ।
आस्माञ्ज॑गम्यादहिशुष्म॒ सत्वा॒ भगो॒ न हव्य॑: प्रभृ॒थेषु॒ चारु॑: ॥५॥
प॒पृ॒क्षेण्य॑मिन्द्र॒ त्वे ह्योजो॑ नृ॒म्णानि॑ च नृ॒तमा॑नो॒ अम॑र्तः ।
स न॒ एनीं॑ वसवानो र॒यिं दा॒: प्रार्यः स्तु॑षे तुविम॒घस्य॒ दान॑म् ॥६॥
ए॒वा न॑ इन्द्रो॒तिभि॑रव पा॒हि गृ॑ण॒तः शू॑र का॒रून् ।
उ॒त त्वचं॒ दद॑तो॒ वाज॑सातौ पिप्री॒हि मध्व॒: सुषु॑तस्य॒ चारो॑: ॥७॥
उ॒त त्ये मा॑ पौरुकु॒त्स्यस्य॑ सू॒रेस्त्र॒सद॑स्योर्हिर॒णिनो॒ ररा॑णाः ।
वह॑न्तु मा॒ दश॒ श्येता॑सो अस्य गैरिक्षि॒तस्य॒ क्रतु॑भि॒र्नु स॑श्चे ॥८॥
उ॒त त्ये मा॑ मारु॒ताश्व॑स्य॒ शोणा॒: क्रत्वा॑मघासो वि॒दथ॑स्य रा॒तौ ।
स॒हस्रा॑ मे॒ च्यव॑तानो॒ ददा॑न आनू॒कम॒र्यो वपु॑षे॒ नार्च॑त् ॥९॥
उ॒त त्ये मा॑ ध्व॒न्य॑स्य॒ जुष्टा॑ लक्ष्म॒ण्य॑स्य सु॒रुचो॒ यता॑नाः ।
म॒ह्ना रा॒यः सं॒वर॑णस्य॒ ऋषे॑र्व्र॒जं न गाव॒: प्रय॑ता॒ अपि॑ ग्मन् ॥१०॥ | rigveda | 1,896 |
जघ्नतुः || एतद आचक्ष्व मे सर्वं विस्तरेण तपॊधन
शरॊतुम इच्छामि चरितं भूरि दरविण तेजसाम
कथ्यमानं तवया विप्र परं कौतूहलं हि मे || तस्मिन कुञ्जे नरः सनात्वा गॊसहस्रफलं लभेत
कन्या तीर्थे नरः सनात्वा अग्निष्टॊम फलं लभेत || लॊहाभिहारॊ निर्वृत्तः कुरुक्षेत्रम अकर्दमम
समः पन्था भृता यॊधाः शवॊ युध्यस्व सकेशवः || ि विख्यातॊ जज्ञे बाह्लील पुंगवः || विनष्टान कौरवान मन्ये सपुत्रपशुबान्धवान
राजधर्मपरे नित्यं तवयि करुद्धे युधिष्ठिर || आगमद दवारकावासी ममाप्तः पुरुषॊ नृप
यॊ ऽदराक्षीत पाण्डवश्रेष्ठं बहु संग्रामकर्शितम || बरह्मणॊ हृदयं भित्त्वा निःसृतॊ भगवान भृगुः
भृगॊः पुत्रः कविर विद्वाञ शुक्रः कवि सुतॊ गरहः || स गतस तस्य तृप्तिं तु गन्धं सुरभिम उद्गिरन
ददर्शॊद्गार संवृत्तां सुरभिं मुखजां सुताम || अद्भुतस्याद्भुतं पुत्रं परवक्ष्याम्य अमितौजसम
जातं सप्तर्षिभार्याभिर बरह्मण्यं कीर्तिवर्धनम || यत ते ऽहम अधमाचार दुहित्रर्थे ऽसमि वञ्चितः
तस्य पापस्य करणात फलं पराप्नुहि दुर्मते || जातौ बाल्ये ऽथ कौमारे यौवने चापि मानवः
न संत्यजत्य आत्मकर्म यन न जीर्यति जीर्यतः || नाधर्मश चरितः कश चिद राजपुत्र्या परंतप
कारणं किं नु तद राजन यत कृष्णा पतिता भुवि || भृगुर अत्रिर वसिष्ठश च गौतमश च तथाङ्गिराः
मनॊ ऽनतरिक्षं विद्याश च वायुस तेजॊ जलं मही || त्रश च भराता दुःशासनस तथा || तत्रापि विधिवद दत्त्वा बराह्मणेभ्यॊ महायशाः
वाजिनः कुञ्जरांश चैव रथांश चाश्वतरी युतान || तैर एवम उक्तॊ भगवान मनुः सवायम्भुवॊ ऽबरवीत
शुश्रूषध्वं यथावृत्तं धर्मं वयास समासतः || इति बरुवञ शांतनवॊ दिधक्षुर इव पाण्डवम
सविष्फुलिङ्गां दीप्ताग्रां शक्तिं चिक्षेप भारत || एतस्य यॊधा राजेन्द्र विचित्रकवचायुधाः
विचरिष्यन्ति संग्रामे निघ्नन्तः शात्रवांस तव || यासौ राजन निहिता वर्षपूगान; वधायाजौ सत्कृता फल्गुनस्य
यां वै परादात सूतपुत्राय शक्रः; शक्तिं शरेष्ठां कुण्डलाभ्यां निमाय || अमर्षी नित्यसंरब्धश चिरं वैरम अनुस्मरन
एष भीमॊ जय परेप्सुर युधि तिष्ठति वीर्यवान || एते ऋषिवराः सर्वे तवत्प्रतीक्षास तपॊधनाः
एभिः सह महाराज तीर्थान्य एतान्य अनुव्रज || सव्यसाची तु संक्रुद्धॊ विकृष्य बलवद धनुः
हयांश चकार निर्देहान सारथेश च शिरॊ ऽहरत || [यम]
पतिव्रतासि सावित्रि तथैव च तपॊऽनविता
अतस तवाम अभिभाषामि विद्धि मां तवं शुभे यमम | mahabharata | 1,964 |
क्त्वा जीवितं संख्ये शक्यॊ जेतुं युधिष्ठिरः || सत्येन मे दयौश च वसुंधरा च; तथैवाग्निर जवलते मानुषेषु
न मे पृथा वयाहृतम एव वाक्यं; सत्यं हि सन्तः परतिपूजयन्ति
सर्वे च देवा मुनयश च लॊकाः; सत्येन पूज्या इति मे मनॊगतम || यथा हि गर्भिणी हित्वा सवं परियं मनसॊ ऽनुगम
गर्भस्य हितम आधत्ते तथा राज्ञाप्य असंशयम || था || पतिं विना मृतं शरेयॊ नार्याः कषत्रिय पुंगव
तवद्गतिं गन्तुम इच्छामि परसीदस्व नयस्व माम || अमर्षपूर्णस तव अनिवृत्त यॊधी; शरासनी काञ्चनवर्म धारी
अलम्बुसः सात्यकिं माधवाग्र्यम; अवारयद राजवरॊ ऽभिपत्य || भुक्त्वा तान अपि सक्तून स नैव तुष्टॊ बभूव ह
उञ्छवृत्तिस तु सव्रीडॊ बभूव दविजसत्तमः || पञ्चविंशति तत्त्वानि तुल्यान्य उभयतः समम
यॊगे सांख्ये ऽपि च तथा विशेषांस तत्र मे शृणु || [लॊमष]
तान उवाच समेतांस तु बरह्मा लॊकपितामहः
गच्छध्वं विबुधाः सर्वे यथाकामं यथेप्सितम || ततक्षुश चिच्छिदुश चान्ये बिभिदुश चिक्षिपुस तथा
संचकर्तुश च जघ्नुश च करुद्धा निर्बिभिदुश च ह || दरौपदी कव च पाञ्चाली सत्रीरत्नम इति विश्रुता
जितान अक्षैस तदा कृष्णा तान एवान्वगमद वनम || [स]
एवम उक्तः स तेजस्वी शृङ्गी कॊपसमन्वितः
मृतधारं गुरुं शरुत्वा पर्यतप्यत मन्युना || गन्धर्वाप्सरसश चैव गीतवादित्रकॊविदाः
दिव्यतानेन गायन्तः सतुवन्ति भवम अद्भुतम
विद्याधरा दानवाश च गुह्यका राक्षसास तथा || ुःखपरीतात्मा विललाप वृकॊदरः || कच चिद राजन कृतान्य एव कृतप्रायानि वा पुनः
विदुस ते वीरकर्माणि नानवाप्तानि कानि चित || गौतमः पुनर आचार्यॊ धृष्टद्युम्नम अयॊधयत
असंभ्रान्तम असंभ्रान्तॊ यत्नवान यत्नवत्तरम || यथा कर्म शुभं कृत्वा सवर्गॊपगमनं धरुवम
यथा चायुर धरुवं सत्ये तवयि धर्मस तथा धरुवः || समानपृष्ठॊदर पाणिपादाः; पश्चाच छूरं भीरवॊ ऽनुव्रजन्ति
अतॊ भयार्ताः परणिपत्य भूयः; कृत्वाञ्जलीन उपतिष्ठन्ति शूरान || यज्ञसंस्कार विद्भिश च करमशिक्षा विशारदैः
नयायतत्त्वार्थ विज्ञानसंपन्नैर वेदपारगैः || तस्येन्द्र समवीर्यस्य संग्रामेष्व अनिवर्तिनः
विषयश च परभावश च तुल्यम एवाभ्यवर्तत || विद्यास्व अभिविनीतानां दान्तानां मृदुभाषिणाम
शरुतवृत्तॊपपन्नानां सदाक्षर विदां सताम || रसवच च परदास्यन्ति ते तॊयं भृगुनन्दन
उत्तङ्क मेधा इत्य उक्ताः खयातिं यास्यन्ति चापि ते || [व]
सभां गत्वा स चॊवाच दरौपद्यास तद वचस तदा
कस्येशॊ नः पराजैषीर इति तवाम आह दरौपदी
किं नु पूर्वं पराजैषीर आत्मानम अथ वापि माम | mahabharata | 2,039 |
न || आगन्तुश चानुरक्तॊ ऽपि कामम अस्तु बहुश्रुतः
सत्कृतः संविभक्तॊ वा न मन्त्रं शरॊतुम अर्हति || सवस्ति देवा न मे कामः सुयॊधनम उदीक्षितुम
तत्राहं गन्तुम इच्छामि यत्र ते भरातरॊ मम || ततस तस्या विद्युतः परादुरासन्न; उल्काश चापि जवलिताः कौरवेन्द्र
घॊषश चान्यः परादुरासीत सुघॊरः; सहस्रशॊ नदतां दुन्दुभीनाम || दवे निबॊधॊशनसा कृते || इदम अन्यच च देवर्षे रहस्यं सर्वयॊषिताम
दृष्ट्वैव पुरुषं हृद्यं यॊनिः परक्लिद्यते सत्रियः || कच चिच छौरे तवया गत्वा कुरुपाण्डवसद्म तत
कृतं सौभ्रात्रम अचलं तन मे वयाख्यातुम अर्हसि || कृत्यकाल उपस्थास्ये पितॄन इति घटॊत्कचः
आमन्त्र्य राक्षसश्रेष्ठः परतस्थे चॊत्तरां दिशम || [य]
न विद्यते संधिर अथापि विग्रहॊ; मृतैर मर्त्यैर इति लॊकेषु निष्ठा
न ते मया जीवयितुं हि शक्या; तस्मात तयागस तेषु कृतॊ न जीवताम || दक्षिणं च मुखं रौद्रं केनॊर्ध्वं कपिला जटाः
केन कण्ठश च ते नीलॊ बर्हि बर्ह निभः कृतः || नन्दामि सौम्य भद्रं ते यॊ मां जीवन्तम इच्छसि
शरेयश च यदि जानीषे करियतां मा विचारय || एकैकश च तदा यॊधः पञ्चभिः सप्तभिर वृतः
अस्त्रवर्षेण महता काल्यमानं बलं ततः
परभग्नं सर्वतस तरस्तं विश्वामित्रस्य पश्यतः || [अर्ज]
तस्माद भवाञ शीघ्रम इतः परयातु; राज्ञः परवृत्त्यै कुरुसत्तमस्य
नूनं हि विद्धॊ ऽतिभृशं पृषत्कैः; कर्णेन राजा शिबिरं गतॊ ऽसौ || पूर्ववृत्तस्य कर्मणाः || तं परहस्याब्रवीद देवॊ मुनिं रागेण मॊहितम
अहं न विस्मयं विप्र गच्छामीति परपश्य माम || कस्य वा तवं कुतॊ वा तवं किं वा तात चिकीर्षसि
न हि मे दृष्टपूर्वस तवं तत्त्वं बरूहि नरर्षभ || पश्यन्न इदं महाप्राज्ञः कषत्ता राजानम उक्तवान
कुलान्त करणे पापे जातमात्रे सुयॊधने || तान अस्य विशिखांस तीक्ष्णान अन्तरिक्षे विशां पते
अप्राप्तान अस्त्रमायाभिर अग्रसत सात्यकिः परभॊ || परमाण कॊट्यां विश्वस्तं तथा सुप्तं वृकॊदरम
बद्ध्वैनं कृष्ण गङ्गायां परक्षिप्य पुनर आव्रजत || तद युद्धं सुमहद घॊरम आसीद देवासुरॊपमम
निघ्नतां सायकैस तूर्णम अन्यॊन्यस्य वधं परति || किं नु दुर्यॊधनैवं मां वाक्शल्यैर उपविध्यसि
घटमानं यथाशक्ति कुर्वाणं च तव परियम
जुह्वानं समरे पराणांस तवैव हितकाम्यया || परयत्नं तत्र कुर्वाणास तस्मात कूपाज जलार्थिनः
शरमेण महता युक्तास तस्मिंस तॊये सुसंवृते || तुलाम आरॊपितॊ धर्मः सत्यं चैवेति नः शरुतम
समां कक्षां धारयतॊ यतः सत्यं ततॊ ऽधिकम | mahabharata | 2,010 |
ि पित्तानिलश्लेष्महराणि चैव ॥ || जावे, तो उपे परिकरय सन्धि कहते ह । यदि इसी सन्धि मे ईं वार मे थोडा २करेक्ि्ति . || गम्भीरानुगत इति गम्भीरमज्जादिधातुगतः वचनं हि त्वङ्मांसाश्रयमुत्तानं गम्भीरं त्व् अन्तराश्रयम् इति ॥ || ध्यत) फे धर कै दवार प्र रात को सो या गुञरे तो ऽते मारकर कै, फ यह् व्यक्ति मारा || बुक्षयो भवति तेन चाम्बुक्षयेण पुरुषः पानीयप्रार्थनारूपतृष्णया युक्तो भवतीति युक्तम् इति दर्शयति || जातरूपस्येति सुवर्णस्य मण्डलरूपाकृतिर् इह सुवर्णस्य प्रभावाद्वृष्यप्रयोगोपकारिणी भवतीति वचनाज्ज्ञेयम् || जो अरे श्रतुद्रूल वना लेता है, उनके पुत्र पौत्र भी शना ॐ श्रतुगामी वने जति द ॥४६॥ . || (15, 3110 अ) तस्य देवजनाः परिष्कन्दा आसन्त् संकल्पाः प्रहाय्या विश्वानि भूतान्य् उपसदः | | 19|| || द्यावापृथिव्योरिदमन्तरं हि व्याप्तं त्वयैकेन दिशश्च सर्वाः। दृष्ट्वाऽद्भुतं रूपमुग्रं तवेदं लोकत्रयं प्रव्यथितं महात्मन्।। || स्तोत्राणि स्तवाः स्तावकवाचः शस्त्राणीति केचित् संशस्यते ऽनेनेति कृत्वा सामऋग्व्यतिरिक्तं स्तोत्रमाहुः शस्त्राणि अस्त्राण्येव वषड्युक्तानि शस्त्राणि च यज्ञे कल्प्यन्त एव || ततस् तिलानां कुतिलैर् ततस् तिलानां कुन्तालैर् कृत्वा सुधाश्मनां भस्म द्रोणं त्व् इतर-भस्मनः । || तथा यत्र विपाकस्य रसाः समानगुणतयानुगुणा भवन्ति तत्र बलवत् कार्यं भवति विपर्यये तु दुर्बलम् इति ज्ञेयम् ॥ || तिषेधकम् इति न विरोधः || इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृते सूत्रस्थाने विविधाशितपीतीयो नामाष्टाविंशोऽध्यायः ॥ || होता दै-दसे मित्य व्यय ` फते हं । जो परदमास या संवत्सर में होने वाते लाभ फे लिए || कज जत ०००० कक 95 6 ००७० 0509.90 9 ५० कक ०.०७०.७०७ ०००० [ ७0 06७ कक क नक ०००७१०१ ७७००.१७००७.७ || हृदयस्तदाश्रयावसक्तसुतदुहितृकलत्रभाषितावलोकविचेष्टितापहृतहृदय आत्मानमजितात्मापारे || ऊ̆अव् तीक्ष्णाञ्जनाति-तप्ते तु ऊ̆अव् तीक्ष्णाञ्जनाति-योगे तु ऊ̆ब्व् चूर्णं प्रत्यञ्जनं हितम् || ज्येष्ठाष्टम्यां ज्येष्ठदेवीं ह्यलक्ष्मीं लक्ष्मीति बुद्ध्या पूजयित्वा च सम्यक् ॥ || १५५४ न (^ ~--------------------~--------------------- १६ 6६.११४ 6 १,०१६.० ९ (4 ४2९ ०१५६ ४, ष # 110 1 ५ ¢ 699 क र क क्किति क कन कि [१,११.१११ १ || किंवा तित्तिरेरेव एवंगुणत्वे धन्वानूपनिषेवणं हेतुः नान्यत्र गवादेर् अनूपदेशादेर् इति ज्ञेयम् ॥ | vedic_sanskrit | 2,016 |
इव पराप्य लॊभाद यौधिष्ठिरीं शरियम || कृष्णः पृथ्वीम असृजत खं दिवं च; वराहॊ ऽयं भीमबलः पुराणः
अस्य चाधॊ ऽथान्तरिक्षं दिवं च; दिशश चतस्रः परदिशश चतस्रः
सृष्टिस तथैवेयम अनुप्रसूता; स निर्ममे विश्वम इदं पुराणम || [मै]
तीर्थयात्राम अनुक्रामन पराप्तॊ ऽसमि कुरुजाङ्गलम
यदृच्छया धर्मराजं दृष्टवान काम्यके वने || ुराद अद्य सुतॊ मे विप्रवास्यताम
यदि वॊ मत्प्रियं कार्यम एतच छीघ्रं विधीयताम
एवम उक्ता नरेन्द्रेण सचिवास ते नराधिप || भवान अपि विविक्तानि तीर्थानि मनुजेश्वर
भरातृभिः सहितः सर्वैर दरष्टुम अर्हत्य अरिंदम || तस्य मूर्धानम आलम्ब्य गतसत्त्वस्य देहिनः
किं चिद अब्रुवतः कायाद विचकर्तासिना शिरः || स चाप्य अस्मिन मखे सौते विद्वान कुलपतिर दविजः
दक्षॊ धृतव्रतॊ धीमाञ शास्त्रे चारण्यके गुरुः || न चैवॊत्सहते सथातुं कश चिद अग्रे महात्मनः
न हि भूतं समं तेन तरिषु लॊकेषु विद्यते || यदि भीष्मस तवयाहूतॊ रणे राम महामुने
निर्जितॊ ऽसमीति वा बरूयात कुर्याद वा वचनं तव || न हि नॊ भरूणहा कश चिद राजापथ्यॊ ऽनृतॊ ऽपि वा
पूर्वाशी वा कुले हय अस्मिन देवतातिथिबान्धुषु || [दुर]
अद्य तान कुशलैर विप्रैः सुकृतैर आप्तकारिभिः
कुन्तीपुत्रान भेदयामॊ माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ || एतत कार्यं तव सर्वप्रधानं; तेषां तुष्टिः शकुनेश चावमानः
एवं शेषं यदि पुत्रेषु ते सयाद; एतद राजंस तवरमाणः कुरुष्व || | अहं जयायान अहं जयायान इति कन्येप्सया तदा
तयॊर देवनम अत्रासीत पराणयॊर इति नः शरुतम || शुभाशुभं पुरुषः कर्मकृत्वा; परतीक्षते तस्य फलं सम कर्ता
स तेन युज्यत्य अवशः फलेन; मॊक्षः कथं सयात पुरुषस्य तस्मात || काञ्चनस्रग्भिर अग्र्याभिः सुमनॊभिस तथैव च
वासॊ भिश च महाशैलः कल्पवृक्षैश च सर्वशः || हितं हि धार्तराष्ट्राणां पाण्डवानां तथैव च
पृथिव्यां कषत्रियाणां च यतिष्ये ऽहम अमायया || दुर्यॊधनॊ गुरु दवेषी तयक्ताचार सुहृज्जनः
अर्थलुब्धॊ ऽभिमानी च नीचः परकृतिनिर्घृणः || [ष]
तस्मात ते ऽहं परवक्ष्यामि धर्मम आवृत्तचेतसे
शरीमान महाबलस तुष्टॊ यस तवं धर्मम अवेक्षसे
पुरस्ताद दारुणॊ भूत्वा सुचित्रतरम एव तत || पाञ्चालाश च नरव्याघ्राश चेदयश च निषूदिताः
तव पुत्रा हताः सर्वे दरौपदेयाश च भारत
कर्ण पुत्रॊ हतः शूरॊ वृषा सेनॊ महाबलः || स तान परगृह्य भुक्त्वा च न तुष्टिम अगमद दविजः
तम उञ्छवृत्तिर आलक्ष्य ततश चिन्तापरॊ ऽभवत | mahabharata | 1,967 |
वा नाहं शक्यः पुनस तवया || [य]
कथं मृदौ कथं तीक्ष्णे महापक्षे च पार्थिव
अरौ वर्तेत नृपतिस तन मे बरूहि पितामह || वर्णश्रैष्ठ्यात कुलॊत्पत्त्या शरुतेन वयसा धिया
वीर्याद दाक्ष्याद अधृष्यत्वाद अर्थज्ञानान नयाज जयात || गॊचरेभ्यॊ निवृत्तानि यदा सथास्यन्ति वेश्मनि
तदा तवम आत्मनात्मानं परं दरक्ष्यसि शाश्वतम || ः || अस्य धर्मप्रवृत्तस्य पार्थिव तवं चिकीर्षतः
करान अस्मै परयच्छामः सॊ ऽयम अस्मान न मन्यते || कार्तवीर्यानिरुद्धाभ्यां नहुषेण ययातिना
नृगेण विष्वगश्वेन तथैव शशबिन्दुना
युवनाश्वेन च तथा शिबिनौशीनरेण च || कवार्जुनः कव च गॊविन्दः कव च मानी वृकॊदरय
कव च ते सुहृदस तेषाम आह्वयन्तॊ रणे तदा || [वै]
सरस तद आसाद्य तु पाण्डुपुत्रा; जनं समुत्सृज्य विधाय चैषाम
वनानि रम्याण्य अथ पर्वतांश च; नदी परदेशांश च तदा विचेरुः || सहितः सर्वयॊधैस तवं वयूढानीकैः सुरक्षितः
धनंजयेन युध्यस्व शरेयश चेत पराप्तुम इच्छसि || स एवम उक्तस तां कषत्रियां परत्युवाच
भवति सुनिर्वृत्ता भव
न मां शक्तस तक्षकॊ नागराजॊ धर्षयितुम इति || अनादिमध्यनिधनं निर्द्वन्द्वं कर्तृ शाश्वतम
कूतस्थं चैव नित्यं च यद वदन्ति शमात्मकाः || दवाव एव किल वृष्णीनां तत्र खयातौ महारथौ
परद्युम्नश च महाबाहुस तवं चैव युधि सात्वत || महर्षीणाम इदं जप्यं पावनानां तथॊत्तमम
जपंश चाभ्युत्थितः शश्वन निर्मलः सवर्गम आप्नुयात || ्रेष्ठं धवजे भूतान्य अचॊदयत || तेषां दुर्यॊधनः शरुत्वा तानि वाक्यानि भाषताम
युधिष्ठिरानुरक्तानां पर्यतप्यत दुर्मतिः || निष्टनन्ति च मातङ्गा मुञ्चन्त्य अस्रूणि वाजिनः
पानीयं यवसं चापि नाभिनन्दन्ति माधव || अमानी सत्यवाक शक्तॊ जितात्मा मान्यमानिता
स ते मन्त्रसहायः सयात सर्वावस्थं परीक्षितः || [भ]
अष्टावक्रॊ ऽनवपृच्छत तां रूपं विकुरुषे कथम
न चानृतं ते वक्तव्यं बरूहि बराह्मण काम्यया || अमन्यमानः कषत्रिय किं चिद अन्यन; नाधीयते तार्ण इवास्य वयाघ्रः
करॊधाल लॊभान मॊहमयान्तर आत्मा; स वै मृत्युस तवच छरीरे य एषः || राधेयः पाण्डवश्रेष्ठं शक्तः पीडयितुं रणे
सहितॊ धृतराष्ट्रस्य पुत्रैः शूरॊ महात्मभिः || विरक्ताश च न रुष्यन्ति मनसाप्य अर्थकॊविदाः
आत्मानं पीडयित्वापि सुहृत कार्यपरायणाः
न विरज्यन्ति मित्रेभ्यॊ वासॊ रक्तम इवाविकम || सप्त वर्षाष्ट वर्षाश च सत्रियॊ गर्भधरा नृप
दश दवादश वर्षाणां पुंसां पुत्रः परजायते | mahabharata | 1,970 |
-आदीन् अनु-तक्रां वा तक्रेण वा पिबेत् पथ्यां वेल्लाग्नि-कुटज-त्वचः कलिङ्ग-मगधा-ज्योतिः-सूरणान् वांश-वर्धितान् । || यः सर्वत्रानभिस्नेहस्तत्तत्प्राप्य शुभाशुभम्। नाभिनन्दति न द्वेष्टि तस्य प्रज्ञा प्रतिष्ठिता।। || ये त्वेतदभ्यसूयन्तो नानुतिष्ठन्ति मे मतम्। सर्वज्ञानविमूढांस्तान्विद्धि नष्टानचेतसः।। || ात्मैवात्मना जितः। अनात्मनस्तु शत्रुत्वे वर्तेतात्मैव शत्रुवत्।। || या हि मानसी तृष्णा सा शरीरे इच्छाद्वेषात्मिका तृष्णा सुखदुःखात् प्रवर्तते इत्यादाव् उक्ता इयं तु देहाश्रयदोषकारणा सती देहजैवेति भावः || अत्र केचिद्ब्रुवते प्रतिरसं पाको भवति यथा मधुरादीनां षण्णां षण्मधुरादयः पाका इति केचिद् ब्रुवते बलवतां रसानामबलवन्तो रसा वशतां यान्ति ततश् चानवस्थितः पाकः ॥ || एकान्त मे गुप्रचर राजा फो दिखा देवे श्रौर के, कर यह महात्मा मविप्य की सारी समृद्धि || प्रमादतस्तेषां निरयं नीतानामुरसि पदाक्रम्यास्ये वह्निना द्रवमाणं कार्ष्णायसं निषिञ्चन्ति || मूत्र-जेषु च पानं तु मूत्र-जेषु प्रयुञ्जीत सर्पिषश् चावपीडकम् जीर्णान्तिकं चोत्तमया मात्रया योजना-द्वयम् । || ये ह्य् एनद् ग्रामनगरनिगमजनपदाः सततमुपयुञ्जते ते भूयिष्ठं ग्लास्नवः शिथिलमांसशोणिता अपरिक्लेशसहाश् च भवन्ति । || चित्तीनां चेतसां विशेषाणां चाधिपतये षोडशकलाय च्छन्दोमयायान्नमयायामृतमयाय सर्वमयाय || ह के समय का ज्ञाता, त्यागी, || न हि ज्ञानेन सदृशं पवित्रमिह विद्यते। तत्स्वयं योगसंसिद्धः कालेनात्मनि विन्दति।। || या व्यक्ति का भी संसार श्राद्र नदीं करता दै । श्रतयन्त वोमा पुरुप फो चिश्र वना देता || सर्वरसप्रत्यनीकभूत इति यत्र मात्रातिरिक्तो लवणो भवति तत्र नान्यो रस उपलक्ष्यते ॥ || विविधमिति अनेनाशितादीनामवान्तरभेदं दर्शयति अशितादिषु यो यः प्राय उपयुज्यते स पूर्वम् उक्तः ॥ || विशुद्धिनिमित्तं कविभिरपि च वेदेन विजिज्ञास्यमानो द्वादशधा विभज्य षट्सु वसन्तादिष्वृतुषु यथोप || करा पाववां दिस्वा तेत वेठता टै । पिल ुम्भ "कसुम' महता शरोर इरी मेसे, चौधाई हस्या || यस्य ते पूषन सख्ये विपन्यवः करत्वा चित सन्तो ऽवसा बुभुज्रिर इति करत्वा बुभुज्रिरे| || षट् पञ्चभूतप्रभवा इति पञ्चभूतप्रभवाः सन्तो यथोक्तेन प्रकारेण सोमगुणातिरेकात् इत्यादिना यथा षट् संख्याताः षट्संख्यापरिच्छिन्ना भवन्ति तथा वक्ष्यामीति योजना ॥ | vedic_sanskrit | 1,965 |
र वै || तम अब्रूतां महात्मानौ भॊजशारद्वताव उभौ
किम अयं सयन्दनॊ युक्तः किं च कार्यं चिकीर्षितम || अङ्गवङ्ग कलिङ्गेषु यानि पुण्यानि कानि चित
जगाम तानि सर्वाणि तीर्थान्य आयतनानि च
दृष्ट्वा च विधिवत तानि धनं चापि ददौ ततः || ततः समस्ता इन्द्राणीं देवाः साग्निपुरॊगमाः
ऊचुर वचनम अव्यग्रा लॊकानां हितकाम्यया || षयान परतिसंहृत्य संन्यासं कुरुते यतिः
न च तुष्यन्ति राजानः पश्य बुद्ध्यन्तरं यथा || परॊष्य वर्षसहस्रं तु नरनारायणाश्रमे
शरुत्वा भगवद आख्यानं दृष्ट्वा च हरिम अव्ययम
हिमवन्तं जगामाशु यत्रास्य सवक आश्रमः || सर्वकामफलाश चापि वृक्षा भवनसंस्थिताः
वाप्यॊ वीथ्यः सभाः कूपा दीर्घिकाश चैव सर्वशः || [व]
विजिते पाण्डवेयैस तु परशान्ते च विशां पते
राष्ट्रे बभूवतुर हृष्टौ वासुदेवधनंजयौ || अकार्य करणाद भीतः कार्याणां च विवर्जनात
अकाले मन्त्रभेदाच च येन माद्येन न तत पिबेत || स दृश्यमानॊ रक्षॊभिर जलमध्ये ऽवदत ततः
अब्रुवंश च पिशाचास तं नैवं तवं वक्तुम अर्हसि || दिष्ट्या शूरॊ ऽसि कौरव्य दिष्ट्या जानासि संगरम
यस तवम एकॊ हि नः सर्वान संयुगे यॊद्धुम इच्छसि || आप्लुतः सर्वतीर्थेषु न च मॊक्षम अवाप्तवान
स तु शुश्राव विप्रेन्द्रॊ मुनीनां वच्चनं महत || बाह्याभ्यन्तर भूतानां सवभावं पश्य भारत
ये तु पश्यन्ति तद्भावं मुच्यन्ते महतॊ भयात || श च हारैर निष्कैश च भारत || यथा मम गुरुर नित्यं मान्यः शुक्रः पिता तव
देव यानि तथैव तवं नैवं मां वक्तुम अर्हसि || मां वाप्य अभ्यनुजानीहि सहैभिर अनुजैर विभॊ
अनुज्ञातस तवया कृष्ण पराप्नुयां करतुम उत्तमम || [घराण]
नेमे बाणास तरिष्यन्ति माम अलर्क कथं चन
तवैव मर्म भेत्स्यन्ति भिन्नमर्मा मरिष्यसि || अस्मत्तस तद उपादाय विद्यम अस्त्रं यदूत्तम
ममाप्य अस्त्रं परयच्छ तवं चक्रं रिपुहरं रणे || तस्मिन देवसमावाये सर्वभूतसमागमे
दिव्यवादित्र संघुष्टे दिव्यस्त्री चारणावृते
इन्द्रः पप्रच्छ देवेशम अभिवाद्य परणम्य च || सहस्रैर एकविंशत्या पुत्राणाम अरिमर्दनः
परायाद उत्तङ्क सहितॊ धुन्धॊस तस्य निवेशनम || [वै]
एकचक्रां गतास ते तु कुन्तीपुत्रा महारथाः
ऊषुर नातिचिरं कालं बराह्मणस्य निवेशने || तद अर्कचन्द्र गरहपावकत्विषं; भृशाभिघातात पतितं विचूर्णितम
महेन्द्रवज्राभिहतं महावनं; यथाद्रिशृङ्गं धरणीतले तथा || आर्जुनिर नृपतिं विद्ध्वा शैरः संनतपर्वभिः
पुनर एव चतुःषष्ट्या राजन विव्याध तं नृपम | mahabharata | 1,994 |
ता || दृष्ट्वा चमूमुखे भीष्मं समकम्पन्त पाण्डवाः
सृञ्जयाश च महेष्वासा धृष्टद्युम्नपुरॊगमाः || अथ चेन मन्यसे चैकं कारणं किं भवेद इति
शक्यं दीर्घेण कालेन युक्तेनातन्द्रितेन च
पराणयात्राम अनेकां च कल्पयानेन भारत || कथं नाम भवेद दवेष्य आत्मा लॊकस्य कस्य चित
आत्मा हि पुरुषव्याघ्र जञेयॊ विष्णुर इति सथितिः || दितैः || अष्ट पञ्चाशतं राजन विपुलत्वेन चानघ
शरूयते परमॊदारः पतंगॊ ऽसौ विभावसुः
एतत परमाणम अर्कस्य निर्दिष्टम इह भारत || तस्मात ते वै नमस्यन्ति शवसनं दरुमसत्तमाः
तवं तु मॊहान न जानीषे वायॊर बलम अनन्तकम || ततॊ नवत्या नवतीर मुखानां; कृत्वा तरस्वी गरुडॊ महात्मा
नदीः समापीय मुखैस ततस तैः; सुशीघ्रम आगम्य पुनर जवेन || देशाचारान समयाञ जातिधर्मान; बुभूषते यस तु परावरज्ञः
स तत्र तत्राधिगतः सदैव; महाजनस्याधिपत्यं करॊति || सपृशतु तवां समाश्लिष्य पुत्रॊ ऽयं परियदर्शनः
पुत्र सपर्शात सुखतरः सपर्शॊ लॊके न विद्यते || तवं तु परत्यक्षदर्शी च कार्यज्ञश च महाभुज
तस्मात परब्रूहि संग्रामं याथातथ्येन मे ऽनघ || न पुनर जीवितः कश चित कालधर्मम उपागतः
परियॊ वा यदि वा दवेष्यः पराणिनां गतिर ईदृशी || भरातरं निहतं दृष्ट्वा सुषेणः करॊधमूर्छितः
अभ्यवर्षच छरैस तूर्णं पदातिं पाण्डुनन्दनम || बलं तु मत्स्यस्य बलेन राजा; सर्वं तरिगर्ताधिपतिः सुशर्मा
परमथ्य जित्वा च परसह्य मत्स्यं; विराटम ओजस्विनम अभ्यधावत || षस्य मनॊः सुतः
शतक्रतॊर अचिन्त्यस्य सत्रे वर्षसहस्रिके
वर्तमाने ऽबरवीद वाक्यं साम्नि हय उच्चारिते मया || तान दृष्ट्वा पततः शीघ्रान गन्धर्वान उद्यतायुधान
सर्वे ते पराद्रवन संख्ये धार्तराष्ट्रस्य पश्यतः || तेषाम आवसथांश चक्रुर धर्मराजस्य शासनात
बह्व अन्नाञ शयनैर युक्तान सगणानां पृथक पृथक
सर्वर्तुगुणसंपन्नाञ शिल्पिनॊ ऽथ सहस्रशः || धर्मम एकं चतुष्पादम आश्रितास ते नरर्षभाः
तं सन्तॊ विधिवत पराप्य गच्छन्ति परमां गतिम || संस्पृशन्न इव सर्वास ताः शिखाभिः काञ्चनप्रभाः
पश्यमानश च मुमुदे गार्हपत्यं समाश्रितः || सर्वरत्नानि राजा च यथार्हं परतिपादयेत
बराह्मणाश चैव यज्ञाश च सहान्नाः सह दक्षिणाः || वसां चाप्य अपरे पीत्वा पर्यधावन विकुक्षिलाः
नाना वक्त्रास तथा रौद्राः करव्यादाः पिशिताशिनः || ततॊ मद्रेश्वरं राजा शरैः संनतपर्वभिः
छादयाम आस संक्रुद्धस तिष्ठ तिष्ठेति चाब्रवीत || अप्राप्यं च भवेत सान्त्वं भेदॊ वाप्य अतिपीडनात
जीवितं चार्थहेतॊर वा तत्र किं सुकृतं भवेत | mahabharata | 2,043 |
अनुगम् ॥३-५-५॥ || यदर्थं वानरं सैन्यं समानीतमिदं मया ।सुग्रीवश्च कृतो राज्ये निहत्वा वालिनं रणे ।। ६.१०१.५२ ।। || पाण्डुरेण अपविद्धेन क्षौमेण क्षतज ईक्षणम् ।महा अर्हेण सुसम्वीतम् पीतेन उत्तम वाससा ॥५-१०-२७॥ || परिवार्य महाकाया महाकायं खरात्मजम्।अभिजग्मुस्ततो हृष्टाश्चालयन्तो वसुन्धराम् ।। ६.७८.१५ ।। || १.२१ ॥ || पद्म वर्णम् सुकेश अन्तम् पद्म निह्श्वासम् उत्तमम् ।कदा द्रक्ष्यामि रामस्य वदनम् पुष्कर ईक्षणम् ॥२-६१-८॥ || अंबरीषः तु राजर्षी रथम् आरोप्य सत्वरः ।शुनःशेपम् महातेजा जगाम आशु महायशाः ॥१-६१-२४॥ || राक्षसा वानराश्चापि न शेकुः स्पन्दितुं भयात्।हनुमांस्तु विवृत्योरस्तस्थौ प्रमुखतो बली ।। ६.७७.११ ।। || दिव्य पायस संपूर्णाम् पात्रीम् पत्नीम् इव प्रियाम् ।प्रगृह्य विपुलाम् दोर्भ्याम् स्वयम् मायामयीम् इव ॥१-१६-१५॥ || अंगदेन समाख्यतो ज्या स्वनेन च वानरः ।बुबुधे लक्ष्मणम् प्राप्तम् मुखम् च अस्य व्यशुष्यत ॥४-३३-३०॥ || ततो विभिन्नसर्वाङ्गौ शरशल्याचितावुभौ ।ध्वजाविव महेन्द्रस्य रज्जुमुक्तौ प्रकम्पितौ ।। ६.४५.१७ ।।।। || या या मे जायते बुद्धिर्येषु येष्वाश्रमेषु च ।सा सा भवतु धर्मिष्ठा तं तु धर्मं च पालये ।। ७.१०.३२ ॥ || यस्य प्रसादे सततम् प्रसीदेयुः इमाः प्रजाः ।स रामः वानरेन्द्रस्य प्रसादम् अभिकाङ्क्षते ॥४-४-२१॥ || ।।।। || प्रदीप्तमग्निमुत्सृज्य लाङ्गूलाग्रे प्रतिष्ठितम् ।ननाद हनुमान् वीरो युगान्तजलदो यथा ।। 5.54.20 ।।।। || बहूनि च करोति स्म दृश्यन्ते न त्वसौ ततः ।प्रतिगृह्य ततो राम महदस्त्रं दशाननः ।। ७.१५.३४ ॥ || अनुमानात् तु जानामि मैथिली सा न संशयः ।ह्रियमाणा मया दृष्टा रक्षसा रौउद्र कर्मणा ॥४-६-९॥ || ततः ताम् प्रस्थितः शालाम् ददर्श महतीम् शुभाम् ।रावणस्य मनः कान्ताम् कान्ताम् इव वर स्त्रियम् ॥५-९-२२॥ || तस्मिन् जीवति वीरे तु हतमप्यहतं बलम्।हनुमत्युज्झितप्राणे जीवन्तो ऽपि वयं हताः ।। ६.७४.२२ ।। || ताः पाताका इव उद्धूताः पत्नीनाम् रुचिर प्रभाः ।नाना वर्ण सुवर्णानाम् वक्त्र मूलेषु रेजिरे ॥५-९-५५॥ || ददर्शालंकृतो राजा प्रजापतिरिव प्रजाः ।अथोपविष्टे नृपतौ तस्मिन् परबलार्दने ॥२-१-४८॥ || अरयः च मनुष्येण विज्ञेयाः छद्म चारिणः ।विश्वस्तानाम् अविश्वस्ताः छिद्रेषु प्रहरन्ति अपि ॥४-२-२२॥ || कृशाश्व तनयान् राम भास्वरान् काम रूपिणः ।प्रतीच्छ मम भद्रम् ते पात्र भूतोऽसि राघव ॥१-२८-१०॥ | valmiki_ramayana | 2,001 |
मजः ॥२-१७-२१॥ || स वै विषयपर्यन्ते तव राजन्महातपाः ।अद्य तप्यति दुर्बुद्धिस्तेन बालवधो ह्ययम् ।। ७.७४.२८ ॥ || एतस्मिन्नन्तरे क्रुद्धो राघवस्यानुजो बली ।लक्ष्मणः सायकान् सप्त जग्राह परवीरहा ।। ६.१०१.१३ ।। || तस्याः पुत्रम् कृत आत्मानम् चीर वल्कल वाससम् ।प्रस्थाप्य वन वासाय कथम् पापे न शोचसि ॥२-७३-११॥ || ।।। || स तैः संपीड्यमानो ऽपि रक्षोभिर्भीमविक्रमैः ।विस्मयं परमं गत्वा रक्षोधिपमवैक्षत ।। ५.४९.१५।।।। || एष मे जीवितस्य अन्तो रामो यदि अभिषिच्यते ।इति ब्रुवाणाम् कैकेयीम् श्वशुरो मे स पार्थिवः ॥३-४७-९॥ || दश वर्षसहस्राणि दश वर्षशतानि च ।रामो राज्यमुपासित्वा ब्रह्मलोकं गमिष्यति ।। ७.५१.२३ ॥ || ताम् निष्ठताम् बद्धकटाम् दृष्ट्वा रमः सुदर्शनाम् ।शुश्रूषमाणम् एक अग्रम् इदम् वचनम् अब्रवीत् ॥२-५६-२१॥ || यादृशीः वः क्षमा पुत्र्यः सर्वासाम् अविशेषतः ।क्षमा दानम् क्षमा सत्यम् क्षमा यज्ञः च पुत्रिकाः ॥१-३३-८॥ || इन्द्रलोकम् गतो राजा स्व अर्जितेन एव कर्मणा ।रज्ये भगीरथम् पुत्रम् अभिषिच्य नरर्षभः ॥१-४२-१०॥ || बद्ध असिः धनुः आदाय प्रदुद्राव यतो मृगः ।तम् स्म पश्यति रूपेण द्योतमानम् इव अग्रतः ॥३-४४-४॥ || तौ तु गान्धर्व तत्त्वज्ञौ स्थान मूर्च्छन कोविदौ ।भ्रातरौ स्वर संपन्नौ गन्धर्वाः इव रूपिणौ ॥१-४-१०॥ || विक्रोशन्तीम् दृढम् सीताम् दृष्ट्वा दुःखम् तथा गताम् ।ताम् तु लक्ष्मण राम इति क्रोशन्तीम् मधुर स्वराम् ॥३-५२-४२॥ || ो राक्षसेश्वरः ।उवाच सहसा व्यग्रः सम्प्रधार्यार्थमात्मनः ॥६-२०-८॥।। || एतत्तवार्या नृपराजसिंह सीता वचः प्राह विषादपूर्वम् ।एतच्च बुद्ध्वा गदितं मया त्वं श्रद्धत्स्व सीतां कुशलां समग्राम् ।। ५.६७.३८ ।। || ज्ञत्वा संप्रस्थितं देवी वानरं मारुतात्मजम् ।बाष्पगद्गदया वाचा मैथिली वाक्यमब्रवीत् ।। ५.३९.६।।।। || नादेयैः पार्वतेयैः च सामुद्रैः च महाबलैः ।हरिभिः मेघ निर्ह्रादैः अन्यैः च वन वासिभिः ॥४-३९-१२॥ || न खल्व् एतन् मया एकेन क्रियते पितृ शासनम् ।एतैरपि कृतम् देवि ये मया तव कीर्तिताः ॥२-२१-३४॥ || ताम् अम्बाम् तात कौसल्याम् त्यक्त्वा त्वम् क्व गतः नृप ।दृष्ट्वा भस्म अरुणम् तच् च दग्ध अस्थि स्थान मण्डलम् ॥२-७७-८॥ || विज्ञाय निपुणम् सर्वम् आगन्तव्यम् अशेषतः ।चारेण विदितः शत्रुः पण्डितैर् वसुधा अधिपैः ॥६-२९-२२॥।। || शिशिरे सलिले शायी रात्रि अहानि तपो धनः ।एवम् वर्ष सहस्रम् हि तपो घोरम् उपागमत् ॥१-६३-२४॥ | valmiki_ramayana | 2,025 |
िर्विश॑श्चक्रे बलि॒हृत॒: सहो॑भिः ॥५॥
यस्य॒ शर्म॒न्नुप॒ विश्वे॒ जना॑स॒ एवै॑स्त॒स्थुः सु॑म॒तिं भिक्ष॑माणाः ।
वै॒श्वा॒न॒रो वर॒मा रोद॑स्यो॒राग्निः स॑साद पि॒त्रोरु॒पस्थ॑म् ॥६॥
आ दे॒वो द॑दे बु॒ध्न्या॒३ वसू॑नि वैश्वान॒र उदि॑ता॒ सूर्य॑स्य ।
आ स॑मु॒द्रादव॑रा॒दा पर॑स्मा॒दाग्निर्द॑दे दि॒व आ पृ॑थि॒व्याः ॥७॥ || य॒ जुजो॑षो अध्व॒रम् । ह॒व्यं मर्त॑स्य॒ वोळह॑वे ॥६॥
अ॒स्माकं॑ जोष्यध्व॒रम॒स्माकं॑ य॒ज्ञम॑ङ्गिरः । अ॒स्माकं॑ शृणुधी॒ हव॑म् ॥७॥
परि॑ ते दू॒ळभो॒ रथो॒ऽस्माँ अ॑श्नोतु वि॒श्वत॑: । येन॒ रक्ष॑सि दा॒शुष॑: ॥८॥ || ८ मैत्रावरुणिर्वसिष्ठ:। विश्वे देवा: । त्रिष्टुप् ।
आ वो॒ वाहि॑ष्ठो वहतु स्त॒वध्यै॒ रथो॑ वाजा ऋभुक्षणो॒ अमृ॑क्तः ।
अ॒भि त्रि॑पृ॒ष्ठैः सव॑नेषु॒ सोमै॒र्मदे॑ सुशिप्रा म॒हभि॑: पृणध्वम् ॥१॥
यू॒यं ह॒ रत्नं॑ म॒घव॑त्सु धत्थ स्व॒र्दृश॑ ऋभुक्षणो॒ अमृ॑क्तम् ।
सं य॒ज्ञेषु॑ स्वधावन्तः पिबध्वं॒ वि नो॒ राधां॑सि म॒तिभि॑र्दयध्वम् ॥२॥
उ॒वोचि॑थ॒ हि म॑घवन्दे॒ष्णं म॒हो अर्भ॑स्य॒ वसु॑नो विभा॒गे ।
उ॒भा ते॑ पू॒र्णा वसु॑ना॒ गभ॑स्ती॒ न सू॒नृता॒ नि य॑मते वस॒व्या॑ ॥३॥
त्वमि॑न्द्र॒ स्वय॑शा ऋभु॒क्षा वाजो॒ न सा॒धुरस्त॑मे॒ष्यृक्वा॑ ।
व॒यं नु ते॑ दा॒श्वांस॑: स्याम॒ ब्रह्म॑ कृ॒ण्वन्तो॑ हरिवो॒ वसि॑ष्ठाः ॥४॥
सनि॑तासि प्र॒वतो॑ दा॒शुषे॑ चि॒द्याभि॒र्विवे॑षो हर्यश्व धी॒भिः ।
व॒व॒न्मा नु ते॒ युज्या॑भिरू॒ती क॒दा न॑ इन्द्र रा॒य आ द॑शस्येः ॥५॥
वा॒सय॑सीव वे॒धस॒स्त्वं न॑: क॒दा न॑ इन्द्र॒ वच॑सो बुबोधः ।
अस्तं॑ ता॒त्या धि॒या र॒यिं सु॒वीरं॑ पृ॒क्षो नो॒ अर्वा॒ न्यु॑हीत वा॒जी ॥६॥
अ॒भि यं दे॒वी निॠ॑तिश्चि॒दीशे॒ नक्ष॑न्त॒ इन्द्रं॑ श॒रद॑: सु॒पृक्ष॑: ।
उप॑ त्रिब॒न्धुर्ज॒रद॑ष्टिमे॒त्यस्व॑वेशं॒ यं कृ॒णव॑न्त॒ मर्ता॑: ॥७॥
आ नो॒ राधां॑सि सवित स्त॒वध्या॒ आ रायो॑ यन्तु॒ पर्व॑तस्य रा॒तौ । स
दा॑ नो दि॒व्यः पा॒युः सि॑षक्तु यू॒यं पा॑त स्व॒स्तिभि॒: सदा॑ नः ॥८॥ | rigveda | 1,636 |
क्रॊधौ वशे कृत्वा निनीसेद बरह्मणः पदम || सॊ ऽभयुद्धरत्व इमां शक्तिम अथ वा कम्पयत्व इति
तच छरुत्वा वयथिता लॊकाः क इमाम उद्धरेद इति || ततस ते सत्वरा जग्मुः पितुर दर्शनकाङ्क्षिणः
सहदेवस तु वेगेन पराधाव्वद येन सा पृथा || वर्धमानं तु तं दृष्ट्वा परार्थयाम आस तारकः
उपायैर बहुभिर हन्तुं नाशकच चापि तं विभुम || ालान धृतराष्ट्रॊ न मृष्यते || निर्विद्य हि नरः कामान नियम्य सुखम एधते
तयक्त्वा परीतिं च शॊकं च लब्ध्वाप्रीति मयं वसु || भगवांश चास्य सुप्रीतॊ वह्निर भवति नित्यशः
न तं तयजन्ते पशवः संग्रामे च जयत्य अपि || ते च सर्वे महात्मानॊ धर्मं सत्कृत्य तत्र वै
पृष्ठतॊ ऽनुययू राजन सर्वे सुप्रीतमानसाः || [वासुदेव]
शृणु कौन्तेय रामस्य मया यावत परिश्रुतम
महर्षीणां कथयतां कारणं तस्य जन्म च || स तवं जातबलॊ राजन दुष्प्रधर्षः परताप वान
सुखे धास्यसि नः सर्वान कुबेर इव नैरृतान || भीरवः शूरमानीनः शूरा भीरु विषादिनः
न विश्वसन्ति चान्यॊन्यं युगान्ते पर्युपस्थिते || ततॊ मुहूर्तात ते ऽपश्यन रजॊ भौमं समुत्थितम
विविधैः शॊणितस्रावैः परशान्तं पुरुषर्षभ || नूनम आर्या न जानाति कृच्छ्रं पराप्तं धनंजयम
अजातशत्रुं कौरव्यं मग्नं दूद्यूत देविनम || तस्मिन विनिहते वीरे बाह्लीके पुरुषर्षभे
पुत्रास ते ऽभयर्दयन भीमं दश दाशरथेः समाः || वसा मेदॊ वहाः कुल्यास तत्र पीत्वा च पावकः
अगच्छत परमां तृप्तिं दर्शयाम आस चार्जुनम || कुरु मे भवत्व एतद यथेच्छसि || के चिद आक्षिप्य करिणः साश्वान अपि रथान करैः
विकर्षन्तॊ दिशः सर्वाः समीयुः सर्वशब्दगाः || यश च मे दक्षिणं बाहुं चन्दनेन समुक्षयेत
सव्यं वास्या च यस तक्षेत समाव एताव उभौ मम || विभ्रमाल लॊकबाह्यानां दवेष्यैर वाक्यैर असंगतैः
कुत्सा संजायते राजन्न उपेक्षाभिः परशाम्यति || अत्रामृतं सुरैः पीत्वा निहितं निहतारिभिः
अतः सॊमस्य हानिश च वृद्धिश चैव परदृश्यते || ईप्सितस्येव संप्राप्तिर अन्नस्य समये ऽतिथेः
एषितस्यात्मनः काले वृद्धस्येव सुतॊ यथा || तां तु दृष्ट्वा समृद्धिं ते वीथ्यां तस्यां नरॊत्तमाः
राजमार्गेण गच्छन्तः कृष्ण भीम धनंजयाः || [षार्न्गकाह]
न हृतं तं वयं विद्मः शयेनेनाखुं कथं चन
अन्ये ऽपि भवितारॊ ऽतर तेभ्यॊ ऽपि भयम एव नः || सवाध्यायम अग्निसंस्कारम अप्रमत्तॊ ऽनुपालय
सत्यं दमं च दानं च सपर्धिष्ठा मा च केन चित || दवीपिचर्मावनद्धैश च वयाघ्रचर्म शयैर अपि
विकॊशैर विमलैः खड्गैर अभिजघ्नुः परान रणे | mahabharata | 2,021 |
पुरंदरसमं युद्धे मरुद्गणसमं बले
कार्तवीर्य समं वीर्ये कर्णं राज्ञॊ ऽगमन मनः
सूतपुत्रं महेष्वासं बन्धुम आत्ययिकेष्व इव || [बरह्मा]
जानामि शेषसर्वेषां भरातॄणां ते विचेष्टितम
मातुश चाप्य अपराधाद वै भरातॄणां ते महद भयम || निरॊं कारवषट्काराः सवधा सवाहा विवर्जिताः
विनाङ्गिना परजाः सर्वास तत आसन सुदुःखिताः || ्ञश चैवापि तान सर्वान सुविभक्तान सुपूजितान
परस्थापयाम आस वशीकुरुराजॊ युधिष्ठिरः || [वि]
गान्धारराजः शकुनिर विशां पते; राजातिदेवी कृतहस्तॊ मताक्षः
विविंशतिश चित्रसेनश च राजा; सत्यव्रतः पुरुमित्रॊ जयश च || परिष्वक्तस तु कौन्तेयॊ धर्मराजेन भारत
आघ्रातश च तथा मूर्ध्नि शरावितश चाशिषः शुभाः || तथा सत्यं बरवीम्य एतन नास्ति तस्य वयतिक्रमः
हन्ताहं गदयाभ्येत्य दुर्यॊधनम अमर्षणम || तं जञात्वा पतितं कूपे भरातराव एकत दवितौ
वृकत्रासा च लॊभाच च समुत्सृज्य परजग्मतुः || न च मां कामिनीं पुत्रसम्यग जानाति पावकः
इच्छामि शाश्वतं वासं वस्तुं पुत्र सहाग्निना || बुद्ध्या हय अगणयत पराज्ञॊ मृत्यॊर भीतॊ हय असॊमपः
सॊमः कथं नु पातव्य इहस्थेन मया भवेत || गीतं नृत्तं विचित्रं च वादित्रं विविधं तथा
शिक्षयिष्याम्य अहं राजन विराट भवने सत्रियः || तत कथं तव अकृतास्त्रेण पराणतॊ दुर्बलीयसा
बटु मात्रेण शक्यं हि सज्यं कर्तुं धनुर दविजाः || नुशासितुम || दहत्य ऊर्ध्वं सथितॊ यच च पराणॊत्पत्तिः सथितिश च यत
सथिरलिङ्गश च यन नित्यं तस्मात सथाणुर इति समृतः || ततॊ दिव्यास्त्रविच छूरॊ दिव्यान्य अस्त्राण्य अनेकशः
अयॊजयत धर्मात्मा दिवसे दिवसे विभुः || एतद इच्छामि विज्ञातुं तत्त्वेन हि महामते
कामया बरूहि मे तथ्यं सर्वं तवं परयतात्मवान || यथा च शकुनाः सूक्ष्मं पराप्य जालम अरिंदम
तत्र सक्ता विपद्यन्ते मुच्यन्ते च बलान्विताः || असि वेगप्ररुग्णास ते छिन्नबाहूरुवक्षसः
संप्रकृत्तॊत्तमाङ्गाश च पेतुर उर्व्यां महासुराः || पालने हि महान धर्मः परजानाम इह दृश्यते
न तथा दृश्यते ऽरण्ये मा ते भूद बुद्धिर ईदृशी || अथानुज्ञाप्य तम ऋषिं नारदं लॊकविश्रुतम
तस्माद अनुज्ञां संप्राप्य जगाम पितरं परति || तथा स भीमॊ विहितॊ महानसे; विराट राज्ञॊ दयितॊ ऽभवद दृढम
उवास राजन न च तं पृथग्जनॊ; बुबॊध तत्रानुचरश च कश चन || दृष्टॊ मार्गः परवृत्तॊ ऽसमि सवस्ति ते ऽसतु तपॊधन
तवत्प्रसादाद गमिष्यामि गतिम इष्टां महाद्युते | mahabharata | 1,960 |
।। || ब्रूहि वानरशार्दूल सर्वान् वानरपुङ्गवान् ।स्वदारसहिताः सर्वे ह्ययोध्यां यान्तु सीतया ।। ६.१२६.२३ ।। || घोररूपसमाचाराः क्रूराः क्रूरतरेक्षणाः ।राक्षस्यो दारुणकथा वरमेतत् प्रयच्छ मे ।। ६.११६.३३ ।।मुष्टिभिः पाणिभिः सर्वाश्चरणैश्चैव शोभने ।इच्छामि विविधैर्घातैर्हन्तुमेताः सुदारुणाः ।। ६.११६.३४ ।। || तकौ ।एतैः सर्वैः परिवृतो महावीर्यो महाबलः ।। ७.२७.३१ ॥ || तद्दृष्ट्वा लक्ष्मणः सङ्ख्ये घोरमस्त्रमथासुरम्।अवार्यं सर्वभूतानां सर्वशत्रुविनाशनम्।माहेश्वरेण द्युतिमांस्तदस्त्रं प्रत्यवारयत् ।। ६.९१.६१ ।। || त्रिशङ्कोरभवत्सूनुर्धुन्धुमारो महायशा: ।धुन्धुमारो महातेजा युवनाश्वो व्यजायत ॥ २.११०.१२॥ || तस्याः पुत्रो महावीर्यो लवणो नाम दारुणः ।बाल्यात्प्रभृति दुष्टात्मा पापान्येव समाचरत् ।। ७.६१.१८ ॥ || राघवस्य वचः श्रुत्वा ह्यगस्त्यो भगवानृषिः ।उवाच रामं प्रहसन्पितामह इवेश्वरम् ।। ७.३१.५ ॥ || ईदृशानां सहस्राणि सायुधानां नराधम ।भक्षितानि मया रोषात्कालमाकाङ्क्षसे नु किम् ।। ७.६८.६ ॥ || उक्ता यद्रावणेन त्वम् प्रत्युक्तश्च स्वयम् त्वया ।सखी स्नेहेन तद् भीरु मया सर्वम् प्रतिश्रुतम् ।। ६-३३-६ || इदम् बहु शलाकम् ते पूर्ण चन्द्रम् इव उदितम् ।छत्रम् स वाल व्यजनम् प्रतीच्छस्व मया धृतम् ॥४-१०-३॥ || त्वाम् हि माया मयम् दृष्ट्वा कांचनम् जात विस्मया ।आनय एनम् इति क्षिप्रम् रामम् वक्ष्यति मैथिली ॥३-४०-१९॥ || लेत्येव नाम स्थास्यति शाश्वतम् ।एवं तेन सखित्वं च प्राप्यानुज्ञां च शङ्करात् ।। ७.१३.३१ ॥ || किम् धावसि प्रिये नूनम् दृष्टा असि कमल ईक्षणे ।वृक्षेण आच्चाद्य च आत्मानम् किम् माम् न प्रतिभाषसे ॥३-६०-२६॥ || सुकेशतनया देव वरदानबलोद्धताः ।बाधन्ते ऽस्मान्समुद्दृप्ता घोररूपाः पदे पदे ।। ७.६.२५ ॥ || पिता ज्येष्ठो जनन्या नो ह्यस्माकं चार्यको ऽभवत् ।तस्य कुम्भीनसी नाम दुहितुर्दुहिता ऽभवत् ।। ७.२५.२३ ॥ || राक्षसानां जनस्थाने सहस्राणि चतुर्दश ।येनैकेन निरस्तानि स मां किं नाभिपद्यते ।। ५.२४.१३।।।। || मणिभिर्वरमाल्यानां सुमहद्भिरलंकृतम् ।मुक्तामणिभिराकीर्णं चन्धनागुरुभूषितम् ॥२-१५-३४॥ || भित्त्वा शरै रथं रामो रथाश्वान् समपातयत्।विरथो वसुधां तिष्ठन् मकराक्षो निशाचरः ।। ६.७९.३० ।। || इति चिन्तयस्तस्य निमित्तान्युपपेदिरे ।पूर्वमप्युपलब्धानि साक्षात्पुनरचिन्तयत् ।। 5.55.22 ।।।। || उपस्पृश्य यथान्यायं स स्वर्गी रघुपुङ्गव ।आरोढुमुपचक्राम विमानवरमुत्तमम् ।। ७.७७.१७ ॥ | valmiki_ramayana | 2,061 |
ं || ते गुणास् तोयाग्निसंनिकर्षशौचमन्थनदेशकालवासनभावनादिभिः कालप्रकर्षभाजनादिभिश् चाधीयन्ते । || माषमुद्गयोर् इति प्रकृत्या माषे गुरुत्वं मुद्गे च लघुत्वं शूकरे गुरुत्वम् एणे च लघुत्वम् ॥ || अथ भिक्षा परत्याख्यान रुषितेन बुधेन बरह्मभूतेन विवस्वतॊ दवितीये जन्मन्य अन्द संज्ञितस्यान्दं मारितम अदित्याः || िमात्रं लवणं सततम् उपयुञ्जीत अन्नद्रव्यसंस्कारकं तु स्तोकमात्रम् अभ्यासेनाप्युपयोजनीयम् एव ॥ || घृतं शतावरीत्यादौ शर्करादीनां प्रक्षेप्याणाम् अन्यतोदृष्टन्यायाद् घृतात् पादिकत्वं घृतस्य प्रास्थिकत्वम् || श्रेयस दै | कवोज्गि निराश्रय या दुर्बल का आश्रय श्राप श्रिये हृए उच्छेद्नीय के ऽपर || यथैधांसि समिद्धोऽग्निर्भस्मसात्कुरुतेऽर्जुन। ज्ञानाग्निः सर्वकर्माणि भस्मसात्कुरुते तथा।। || अङ्धिरसामयनं पूर्वो अग्निरादित्यानामयनं गार्हपत्यो दक्षिणानामयनं दक्षिणाग्निः । || मन्त्र से व्यभिचारियां को लुन्ध करता रे ¡ जव वे दुष्ट लोग सिद्ध शूपधायी शु्रषर पर || ज्ञानं ज्ञेयं परिज्ञाता त्रिविधा कर्मचोदना। करणं कर्म कर्तेति त्रिविधः कर्मसंग्रहः।। || रोगनुद् इति वचनेनैवार्तविशेषितायां लब्धायां यद् आर्तस्य इति करोति तेन सहजजरादिकृतां पीडाम् अनुद्वेजिकां परित्यज्य ज्वरादिनास्वाभाविकेन रोगेण पीडितस्येति दर्शयति || सगित || (७७७. ७७०७७७ य 699 कक 999१०००० 9०७० 94 चाज भन) 9906 909 959 कम कक क भका ७०.५०२०-७.५.०अ ७७ || स्पर्शान्कृत्वा बहिर्बाह्यांश्चक्षुश्चैवान्तरे भ्रुवोः। प्राणापानौ समौ कृत्वा नासाभ्यन्तरचारिणौ।। || गिरिराजो मेरुर्द्वीपायामसमुन्नाहः कर्णिकाभूतः कुवलयकमलस्य मूर्धनि द्वात्रिंशत्सहस्र || तस्येमानि रूपाणि भवन्ति तद् यथा अत्यात्मबलवीर्यपौरुषपराक्रमग्रहणधारणस्मरणज्ञानवचनविज्ञानानि अनियतश् चोन्मादकालः ॥ || अत्र च यथा ब्रह्मा त्रिसूत्रं बुबुधे यथा चेन्द्रो हेतुलिङ्गौषधज्ञानं प्रोवाच तथैव भरद्वाजोऽपि त्रिस्कन्धं तं बुबुधे इत्यनेनायुर्वेदस्याविप्लुतागमत्वम् उपदर्श्यते तेन त्रिसूत्रत्रिस्कन्धयोर् न पुनरुक्तिः ॥ || शिग्रुः विटपशोभाञ्जनः शालेयश् चाणक्यमूलं मरौ प्रसिद्धं किंवा शालेयम् इति मिस्तेयं पाटकप्रसिद्धं वचनं हि चाणक्यमूलमिस्तेये शालेयाभिख्यया जगुः इति मृष्टकं राजिका ॥ || संरम्भ-कण्डू-रुक्-शोफान् संस्तम्भ-कण्डू-रुक्-शोफान् तैलेनाहि-बिडालोष्ट्र-वराह-वसयाथ-वा । | vedic_sanskrit | 1,980 |
पागमत || पराजितान पाण्डवेयांस तु वाचॊ; रौद्ररूपा भाषते धार्तराष्ट्रः
गदाहस्तॊ भीमसेनॊ ऽपरमत्तॊ; दुर्यॊधनं समारयित्वा हि काले || धर्मराज निसृष्टस तु सिंहः कषुद्रमृगान इव
धार्तराष्ट्रान इमान पापान निष्पिषेयं तलासिभिः || करॊधॊ दानफलं हन्ति लॊभात सवर्गं न गच्छति
नयायवृत्तिर हि तपसा दानवित सवर्गम अश्नुते || जामदग्न्याभ्यनुज्ञातम अस्त्रे दुर्वार पौरुषम
अगमन नॊ मनःकर्णं बन्धुम आत्ययिकेष्व इव || ततॊ विसृष्टः परमेष्ठिपुत्रः; सॊ ऽभयर्चयित्वा तम ऋषिं पुराणम
खम उत्पपातॊत्तम वेगयुक्तस; ततॊ ऽधि मेरौ सहसा निलिल्ये || यॊ ऽसौ गच्छति तेजस्वी बहून कलेशान अचिन्तयन
भवन नियॊगाद बीभत्सुस ततॊ दुःखतरं नु किम || न तु हन्तार्जुनस्यास्ति जेता वास्य न विद्यते
मन्युस तस्य कथं शाम्येन मन्दान परति समुत्थितः || तं यान्तम अश्वैः शशशङ्खवर्णैर; विगाह्य सैन्यं पुरुषप्रवीरम
नाशक्नुवन वारयितुं समन्ताद; आदित्यरश्मि पर्तिमं नराग्र्यम || यॊगॊ जञानं तथा संख्यं विद्याः शिल्पानि कर्म च
वेदाः शास्त्राणि विज्ञानम एतत सर्वं जनार्दनात || यस तु सयात कषत्रियः कश चित कामवृत्तः परंतप
नक्तं च युधि युध्येत न स जीवेत कथं चन || रुक्मपृष्ठं धनुर गृह्यं शरांश चाशीविषॊपमान
मृगराड इव संक्रुद्धः परभिन्न इव कुञ्जरः || विमृज्य नेत्रे पाणिभ्यां शॊकजं बाष्पम उत्सृजन
कृपादीन स तदा वीरान सर्वान एव नराधिपः || गमने भारे नैषाम अस्ति परिश्रमः || परवृत्त्य आत्मकम एवाहू रजः पर्याय कारकम
परवृत्तं सर्वभूतेषु दृश्यतॊत्पत्तिलक्षणम || समं सर्वेषु भूतेषु तिष्ठन्तं परमेश्वरम
विनश्यत्स्व अविनश्यन्तं यः पश्यति स पश्यति || किं नु मे सयाद इदं कृत्वा किं नु मे सयाद अकुर्वतः
किं नु मे मरणं शरेयः परित्यागॊ जनस्य वा || संख्याता बहु वृत्तान्ताः शलॊकाग्रं चात्र शस्यते
तरीणि शलॊकसहस्राणि दवे शते विंशतिस तथा
मुनिना संप्रणीतानि कौरवाणां यशॊ भृताम || काञ्चनं पादपीठं तु पार्थॊ मे परादिशत तदा
तद अहं पाणिना सपृष्ट्वा ततॊ भूमाव उपाविशम || महाकुलीनाभिर अपापिकाभिः; सत्रीभिः सतीभिस तव सख्यम अस्तु
चण्डाश च शौण्डाश च महाशनाश च; चौराश च दुष्टाश चपलाश च वर्ज्याः || चक्ररक्षौ तु भीमस्य माद्रीपुत्रौ महाद्युती
दरौपदेयाः स सौभद्राः पृष्ठगॊपास तरस्विनः || आत्मानम आत्मना रक्षंश चरिष्यामि विशां पते
इत्य एतत परतिजानामि विहरिष्याम्य अहं यथा | mahabharata | 1,962 |
End of preview. Expand
in Data Studio
No dataset card yet
- Downloads last month
- 17