question
stringlengths 18
151
| answers
stringlengths 6
263
| positive_ctxs
stringlengths 522
5.63k
| negative_ctxs
stringlengths 4.81k
16.9k
|
|---|---|---|---|
Unsa ang epekto sa operasyon sa planta nga walay permit?
|
['nagdala og kahasol sa publiko ug risgo sa panglawas sa komunidad']
|
[{'article_id': 22, 'title': 'Brody Abando, Cedie Abangan ‘gitaktak’ sa ilang serbisyo', 'text': 'Ang buhatan sa Ombudsman mi-dismiss sa mayor sa Mandaue City ug Cebu City sa ilang serbisyo. Si Mandaue City Mayor Brody Abando gitaktak sa iyang serbisyo human nasuta nga sad-an sa kasong grave misconduct sa dihang mitugot nga makapadayon sa operasyon ang usa ka cement batching plant nga way business ug environmental permits. Samtang si suspended Cebu City Mayor Cedie Abangan, nasuta sab sa Ombudsman nga sad-an sa nepotism ug grave misconduct human gitugotan ang duha ka igsuon sa iyang asawa nga makatrabaho sa Cebu City Hall. Ang kaso ni Abando base sa reklamo nga giduso niadtong Oktubre 2022 sa dihang ang mga reklamante nga sila si Princesa Acuba Acuna ug Lita Ada mibutyag nga way gihimo ang mayor ngadto sa mga nahimong kalapasan sa Suprea Phils. Development Corp. ’s nga matod pa naghatag og peligro sa panglawas ug kinaiyahan. Ang planta sa Suprea nga nahimutang sa Sitio San Jose 1, Barangay Labogon, nga nag-operate niadtong 2020 hangtod na 2022 nga walay business permit, sanitary permit, ug environmental clearances. Ang mga residente nga nagpuyo duol sa planta nagpasaka og mga reklamo bahin sa negatibong epekto sa operasyon niini sa ilang panglawas apan bisan pa niini nga mga reklamo, giingong si Abando wala mo-isyu og cease-and-desist order batok sa planta. Gipamatud-an sa Ombudsman nga ang operasyon sa planta nagpadayon bisan walay mga permit nga nagdala og kahasol sa publiko ug risgo sa panglawas sa komunidad. Bisan pa nga si Abando miluwat og Mission Order niadtong Marso 2021 alang sa Mandaue City Environment and Natural Resources Office (MCenro) aron nga ipasusi ang operasyon sa Suprea, matod pa sa Ombudsman nga ang maong aksiyon uwahi na ug nakatutok lang sa environmental factors. “The conduct of inspection, imposition of penalties, and implementation of mitigating and preventive measures are not sufficient to address the plight of the affected residents of Barangay Labogon,” natala sa maong desisyon. Giklaro sa desisyon sa Ombudsman nga bisan pa nga ang Suprea nakadawat og Environmental Compliance Certificate (ECC) niadtong 2019, wa kini magpasabot nga maka-operate ang maong kompaniya nga walay kuhaon nga dugang mga permit. Base sa ECC nga ang Suprea kinahanglan makakuha og mga permit gikan sa ubang mga ahensya sa gobyerno sa wala pa kini magsugod sa operasyon. Dugang pa sa Ombudsman nga si Abando napakyas sa pagpugos niining sa mga kinahanglanon ug gitugotan ang planta nga mag-operate nga ilegal sulod sa dugay nga panahon. TUBAG Si Abando sa iyang bahin miluwat og opisyal nga pamahayag pinaagi sa iyang Facebook post (as published): “Dear Mandauehanons, “The Ombudsman’s decision comes as no surprise. Nahibaw man gyud ta nga ang atong kontra gigamit nila ang ilang koneksiyon ug gahum at their disposal. But let me assure you, just as we have faced challenges before, we will not back down. We will exhaust every legal remedy to fight this battle – because this is not just about me. “It is about the trust you have placed in me, and I will defend that trust with all that I have,” tipik sa statement ni Abando. NEPOTISMOSa habig ni suspended Cebu City Mayor Abangan gi-dismiss sa Ombudsman sa iyang serbisyo lakip na ang pagkanselar sa iyang eligibility ug way madawat nga benepisyo sa pagretiro gawas sa nahipos nga leave credits, ug permanente nga diskwalipikasyon sa pagbalik sa serbisyo sa kagamhanan. Gipahibawo sa Ombudsman nga dili mapatuman ang silot nga dismissal ilabi na nga nagserbisyo pa si Abangan sa iyang suspension, “the same shall be converted into a fine equivalent to respondent’s salary for one year, payable to the Office of the Ombudsman, and may be deductible from respondent’s accrued leave credits or any receivables from his office. ”Ang kaso ni Abangan nag-ugat sa reklamo ni Crispin Adajar, nga naggamit sa ngalan nga “Inday Josa Adan Abcede” sa Facebook, mipasangil og reklamo batok ni Abangan alang sa giingong nepotismo, grave misconduct, graft ug corruption nga giduso sa Office of the Ombudsman sa Quezon City niadtong Enero 24, 2023. Sumala sa reklamo, gitudlo ni Abangan ang mga igsuon sa iyang asawa nga sila si Buddy ug Randolph Mandanat. Si Buddy ug Randolph ang mga igsuon ni Elisabet Adang Mandanat-Abangan, ang ikaduhang asawa ni Abangan, nga iyang gipakaslan sa usa ka civil wedding ceremony niadtong Oktubre 28, 2021. Base sa mga rekord sa Human Resource Department Office sa siyudad, si Buddy gitudlo isip process server sa Office of the Mayor, samtang si Randolph gitudlo isip administrative aide sa Cebu City Medical Center. Pareho silang nagtrabaho sukad niadtong Enero 1 hangtod Hunyo 30, 2022. Ang mga kontrata ni Buddy ug Randolph gi-renew gikan sa Hulyo 1 hangtod Disyembre 30, 2022 dihang si Abangan mi-asumir pagka-mayor human sa eleksyon niadtong Mayo 2022. /'}]
|
[{'article_id': 310, 'title': 'Hepe sa Argao Police gihulga’ng patyon', 'text': 'Nakadawat ug hulga sa iyang kinabuhi ang hepe sa Argao Police Station nga si P/Maj. Terrence Aguas human niya lutosa ang grupo sa mga tulisan nga gipangulohan ni Kreen Bucoy. Matod ni Aguas sa interview sa Superbalita Cebu nga niadtong Sabado, Hulyo 20, 2024, nakadawat siyag mensahe sa iyang Facebook nga maayo lang siya sa estorya wala sa buhat. Matod sa hulga: “Maayo ra ka sturya, wala ka sa buhat! Buk-on ko na imong ulo makita ka!” Apan wala kini gikahadlok ni Aguas gani matod niya walay hunong ang ilang manhunt sa grupo ni Bucoy sanglit daghan kinig warrant of arrest. Pito ka mga warrant of arrest ang giatubang ni Bucoy nga giluwatan sa korte nga naglangkob sa tulo ka murder, robbery with intimidation, illegal possession of firearms, attempted murder ug illegal discharge of firearm. Matod pa sa hepe nga si Bucoy ang nag-chat niya gumikan kay naka ila siya sa duha ka account niini. Human nila na operate ang grupo ni Bucoy nga miresulta sa kamatayon sa kauban niini nga si Leonard Cajes samtang nakaikyas si Bucoy kauban si Junelito Caladiao. Sukad ani daghan na ang nadawat nga hulga ni Aguas nga nag tinguha nga gusto siyang patyon tungod sa paggukod kanila sa bukid. Ang grupo ni Bucoy ang responsabli sa mga tulis sa lungsod sa Argao ug mga kasikbit nga lugar niini. Daghan na sa mga residente sa bukid ang nangahadlok sa maong grupo tungod kay duna kini mga armas.'}, {'article_id': 460, 'title': 'Bakery nasunog; P4. 2M danyos', 'text': 'Mokabat ngadto sa P4. 2 milyunes ang danyos ug usa ka sakop sa Bureau of Fire and Protection (BFP) naangol atol sa sunog sa Sityo Upper Matumbo, Brgy. Pusok, Siyudad sa Lapu-Lapu. Ang insidente nahitabo sa alas 11:30 sa buntag sa Martes, Hunyo 18, 2024. Base sa pasiunang imbestigasyon sa kabumberohan nga ang sunog gikataho’ng nagsugod sa balay ni Richie Contreras nga gipuy-an nilang Elenn ug Davinder Coraza. Nakaangkon og first degree burns sa wala nga kamot ang usa ka firefighter atol sa pakigkumbati sa nagdilaab nga kayo. Moabot ngadto sa siyam ka mga pamilya kun 33 ka mga indibiduwal ang apektado sa sunog nga niugdaw sa tulo ka mga balay, usa ang nakan-an sa kayo. Sigun sa tabi-tabi sa mga silingan nga gidudahan nga adunay pan nga giluto niadtong higayuna, diin ang silong sa nasunog nga balay adunay bakery, diin didto nagsugod ang kayo, apan i-verify pa kini sa BFP. Ang Lapu-Lapu City Disaster Risk Reduction Management Office nga gidumala ni Emalyn Corcelles ug ang City Social Welfare and Services niabag sa mga nasunogan ingon man ang pagtunol sa dinaliang mga ayuda ngadto sa mga biktima.'}, {'article_id': 1472, 'title': 'Tag P10K ang bonus sa mga magtutudlo', 'text': 'Gisugdan na ang pag-andam alang sa Christmas cash bonus sa mga magtutudlo sa publikong tunghaan ug non-teaching personnel sa dakbayan sa Mandaue, sanglit target sa Mandaue City Government nga organisahon ang pagpanghatag niini sa dili pa ang Pasko. Si City Councilor Arjim Abellon, chairman sa education committee, niingon sa Huwebes, Nobiyembre 23, 2023, nga nakapasar na sila og resolusyon atol sa sesyon sa Konseho sa Siyudad niadtong Lunes, Nobiyembre 20, nga naghangyo sa local finance committee nga moisyu og certificate of budget ug magsugod sa mga pamaagi nga gikinahanglan para sa cash bonus distribution. Ang inisyatiba nga gihatag kada tuig gikan sa kasamtangang ordinansa sa Dakbayan nga naghatag og financial grants sa mga pampublikong magtutudlo ug school personnel nga nagsilbing ikaduhang inahan sa mga bata sa eskwelahan, matod ni Abellon. Matod niya nga ang pundo alang sa bonus kabahin sa annual budget sa Dakbayan. Ang Mandaue city adunay dul-an sa 2,000 ka mga magtutudlo ug non-teaching personnel gikan sa elementarya ug sekondarya, base sa datus sa Department of Education (DepEd)-Division sa Mandaue. Si Abellon niingon nga ang matag benepisyaryo adunay madawat nga P10,000 nga cash, ug tumong nila nga i-release kini sa dili pa ang Christmas break aron magamit kini sa mga magtutudlo sa paggahin og panahon uban sa ilang mga pamilya atol sa holidays. Sa kalendaryo sa mga kalihukan sa DepEd alang sa school year 2023-2024, ang Christmas break magsugod sa Disyembre 18, 2023, ug matapos sa Enero 2, 2024.'}, {'article_id': 999, 'title': '4 patay, 8 angol sa sunog sa Tinago', 'text': 'Upat ka mga sakop sa usa ka pamilya nangakalas ug walo ang nangaangol sa sunog sa Sityo Sta. Lucia, Barangay Tinago, Dakbayan sa Sugbo ala 1 sa kadlawon sa Martes, Pebrero 27, 2024. Nadawat sa kabumberohan ang alarma sa sunog sa ala 1:46 sa kaadlawon nga giisa sa first alarm. Tungod sa kakusog sa kayo nga nilamoy sa nagsikitsikit nga kabalayan hangtod, naabot kini sa fourth alarm nianang pagka alas 2:43, mga firefighter gikan sa silingang mga siyudad ug kalungsoran ningtabang na sa pagpawong sa kayo. Hingpit nga nakontrolar ang sunog sa alas 4:48 sa kaadlawon ug napawong ang kayo pagka alas 5:09 sa buntag. Moabot ngadto sa 16 ka mga balay ang apektado sa sunog, 13 niini ang hingpit nga naugdaw samtang tulo ang partially damaged. Gibana-bana nga moabot sa P7,050,000 ang danyos sa sunog. Ang mga nakalas mao ang magtiayong Lahinao Lajom, 60 ug Rosita, 54, lakip ang ilang duha ka mga anak nga silang Joseph, 14 ug Jeffrey , 12, nga niadtong tungora nangatulog sa ikatulong andana sa ilang balay. Samtang ang mga nangaangol nga nakaangkon og mga paso sa kalawasan ug daling gidala sa Cebu City Medical Center mao silang Leodivino Clydiejun Antonie, 21, dunay samad sa tiil; Rosie Tisang Lajom, 33 , paso sa iyang lawas; Eduardo Lajom, 36, paso sa paa; Lucila Lajom, 36; Charmaine Lycel Lajom; Raynen Dean Lajom; Adonis Lajom ug Jomar Lajom. NANGA-TRAPMatod sa kamaguwangang anak sa magtiayong Lajom nga si Cheche Graceann Laluantagalog nga walay kabutangan ang iyang kaguol human nasayod nga nalakip ang iyang mga ginikanan ug iyang duha ka mga manghod sa pagkapaig. Matod niya nga gipukaw siya sa iyang ugangan nga nasunog ang balay sa iyang ginikanan. Apan tungod sa kakusog na sa kayo, wala na gyud nila matabang pa. Ang manghod ni Cheche Graceann nga si Jan Lajom nagkanayon nga sa dihang miulbo na ang kayo, iyang giuna sa pagluwas ang iyang tulo ka mga anak, diin ang kamanghuran masuso pa. “Paspas kaayo ang kayo gud, nagbitbit pa kog 1 year old, pagkakita nako nga nagpadung na ang kayo, diretso na ko’g naog. Igo na lang ko nisiyagit nga naay sunog, naa man sila sa third floor sa balay,” matod ni Jan sa interbyo sa Superbalita Cebu. Duha ka pamilya sila nga namuyo sa balay sa ilang ginikanan ug duna pa silay gagmay nga mga manghod nga mangeskuwela pa unta nianang pagkabuntag sa Tejero Elementary School nga nahimutang lang sa luyo sa ilang balay. Si Fire Officer 3 Jimmy Bueno, Cebu City Fire Investigator, nagkanayon nga nagsugod ang kayo sa ikaduhang andana sa panimalay sa pamilyang Lajom. Dali kini nga nikatap sa mga dapat sa balay nga light materials hinungdan nga wala nakagawas ang magtiayon. Gituohan nga ang mga bata ningsuway sa paggawas apan tungod sa kakusog na sa kayo ug sa kabaga sa aso, wala na kini makaabot sa pultahan hangtod nga nakuyapan sa nahanggap nga aso. “Probably ang nahitabo ani niya kusog naman ang kalayo gyud gikan man kuno sa 2nd floor nagsugod, wala nani sila makadagan, pagkahugno nangahulog na sila,” matod ni Bueno. Si Senior Fire Officer 3 Brandon Dayagdal, information officer sa BFP Cebu City, niingon nga usa sa ilang nakita nga problema sa pagresponde sa sunog ang kahuot sa agianan, diin nag sumpaysumpay pa sila sa ilang mga hose aron makaabot sa interior nga bahin sa lugar. Dugang ni Dayagdal nga ang mga imbestigador sa pagkakaron nagpadayon pa sa ilang pakisusi sa hinungdan sa sunog, apan nagtuo sila nga elektrikal ang hinungdan.'}, {'article_id': 529, 'title': '2 ka tomboy ‘nagbangi’ sa droga; 1 patay sa pagpamusil', 'text': 'Nadakpan na sa Carbon police station ang suspetsado sa pagpusil patay sa usa ka babaye pasado alas 2:35 sa Lunes sa hapon sa Sitio Bato, Brgy. Ermita, Dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila nga si Love Abing Dedios, 26, alyas Papart, nga nagpuyo ra usab sa Sitio Bato, Ermita. Nadakpan siya sa gilusad nga manhunt operation sa Carbon Police Station alas 7:00 sa Lunes sa gabii, Hunyo 3, 2024, sa ilang lugar sa pagpangulo ni Police Major Jesse Bation. Ang biktima giila nga si Jane Degrano Reymark, lumad nga taga Lapu-Lapu City, silingan ra sa suspek. Matod ni Bation nga nigawas sa ilang imbestigasyon nga gikan nanglaba ang biktima apan sa dihang padung na mosulod sa kwarto, kalit lang niabot ang suspek, nipusil sa biktima gamit ang wala matino nga kalibre sa armas. Naigo sa ulo si Reymark nga niresulta sa iyang hinanali nga kamatayon. Drugas ang motibo sa krimen sanglit niadtong miaging adlaw nagpalit ang biktima og duha ka putos sa gituohang shabu sa suspek apan giuli ni sa biktima kay matod pa gamay ra ang sulod niini. Dinhi na nasuko ang suspek ug gibunalan ang biktima sa bangko sa suspek ug gibaharan nga patyon. “Naa man ni ka live in nga babaye kining biktima. Giingnan daw na sa suspetsado nga badlonga na imong ka live in nya pasensya na,” matod ni Bation. Ang live in partner sa biktima nga si alyas Lani niangkon nga wala siya makakita sa pagpusil kang Reymark apan nakahibawo siya nga mamarukay ang iyang kaipon. Gikalalis ang suspek nga usa usab ka tomboy kay gisugo kini og shabu apan nireklamo ang kustomer sa biktima kay gamay ra ang sulod sa duha ka putos. Tungod ani, giuli sa biktima ang shabu sa suspek apan nasuko na hinuon kini nga niresulta sa ilang panag away. Walay laing gidudahan si Lani nga nipusil kang Reymark kay wala may laing kontra gawas sa pagka runner niini sa ilegal nga drugas. Apan hugot nga gihimakak ni Dedios ang pasangil nga siya ang nipusil sa biktima kay alang niya dili niya kini buhaton. “Dili ako gapusil ana. Ako lang ang last kalalis ana niya. Naa lang mi gamay nga nalalisan pero na settle naman mi ana,” matod ni Dedios. Gihimakak usab ni Dedios nga namaligya siya og shabu sa Bato, kay human siya nadakpan niadtong 2019 ug nakagawas pagka 2023, niundang na siya. Iya hinuon nga gipasanginlan ang namatay nga maoy nagpadayon sa bisyo, gani daghan kini og atraso.'}]
|
Unsay nahitabo sa mananagat nga naigo sa kilat?
|
['Patay ang usa ka mananagat human nakaangkon og grabing paso']
|
[{'article_id': 23, 'title': 'Mananagat naigo sa kilat, patay', 'text': 'Patay ang usa ka mananagat human nakaangkon og grabing paso sa nagkadaiyang bahin sa lawas sa dihang naigo sa kilat samtang nanagat niadtong pasado alas 11 sa gabii, Miyerkules, Oktubre 2, 2024 sa Barangay Gairan, Dakbayan sa Bogo, Sugbo. Ang biktima giila nga si Loel Adaya Mandaue, 53, adunay kapuyo ug taga Purok Asinan, Brgy. Sambag, Siyudad sa Bogo. Base sa imbestigasyon sa Bogo City Police Station nga gipahibawo sila nga adunay tawo nga napalgan nga naghayang sa iyang sakayan nga giingong patay na. Usa ka Angelu Adivino, 50 ang nanagat sab niadtong higayona ang unang nakadiskubre ni Mandaue nga wa na maglihok ug naghayang sa gisakyan nga baruto. Giguyod ni Adivino ang baruto sa bikitma paingon sa baybayon ug nangayo og pakitabang. Gidala pa sa Cebu Provincial Hospital ang maong mananagat apan gideklarar nga patay na ug way nakita nga foul play sa iyang kamatayon.'}]
|
[{'article_id': 386, 'title': 'Pagguba sa balay ‘motibo’ sa pagpatay', 'text': 'Giingong kasungian labot sa pagpanag-iya sa usa ka ancestral house maoy motibo sa pagpamusil niadtong Biyernes sa hapon sa lungsod sa Dalaguete nga nikalas og usa ka kinabuhi. Ang magtiayon nga sila si Baring, 59, ug An-an, 57, taga Brgy. Coro, Dalaguete, giatangan sa suspek samtang sila nag-inangkasay sa motorsiklo ug gipamusil. Ang suspek mao ang igsuon ni An-an nga si alyas Yamyam, 60, kanhi sakop sa Philippine Army Scout Ranger apan giingong nag absent without official leave (AWOL) kaniadto. Ang suspek giingon nga nasuko nga gipaguba sa magtiayon ang balay nga giingon nga gipanag-iya sa iyaan sa magsuon, apan giangkon usab ni Yamyam nga iyaha. Ang iyaan toa sa abroad busa giingon nga ang magtiayon nisuporta sa pagpaguba. Nasayran sa Superbalita Cebu sa imbestigasyon sa kapulisan ubos sa ilang hepe nga si P/Maj. Vincent Awit Abellana, nga ang biktima’ng magtiayon gikan sa barangay hall sa Cawayan, kay nangayo og proteksyon sa mga barangay tanod inig hakot sa ginubang mga kahoy sa ancestral house. Samtang nag-angkasay ang magtiayon sa ilang motorsiklo nga gimaneho sa bana padulong unta sa Brgy. Poblacion, Dalaguete, si Yamyam diha gaatang sa daplin sa kalsada. Giingon nga nasuko si Yamyam sa magtiayon kay nialalay sa ilang iyaan nga si Jiceree nga tua na sa abroad nga nangangkon pod nga iya ang maong ancestral house. Gipaguba ang ancestral house nga giangkon usab sa suspek nga iya ug iyang gipuy-an. Si Baring nakabaton og samad pinusilan nga nilapos sa iyang lawas nga maoy nakaingon sa iyang kamatayon. Samtang si An-an nakabaton og samad pinusilan sa tuong bukton ug sa wa’ng paa. Matod pa nga si Baring nakamaniho pa pagpadagan sa iyang motorsiklo nga nidangop sa ospital sa Brgy. Poblacion. Ang magtiayon gi refer sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC) sa Dakbayan sa Sugbo, apan si Baring patay nang niabot. Ang kapulisan sa Dalaguete nagpadayon pa sa ilang hot pursuit operation sa pagsuwat ning taho. Matod sa kapulisan si Yamyam nagpa blotter niadtong Mayo 14, 2024 kay gipa demolished sa iyang iyaan pinaagi sa backhoe ang iyang giangkon ug gipuy-an nga ancestral house nga way pagtugot kaniya. Duna pa siyay mga butang ug mga sapot nga naa sa maong ancestral house. Ang suspek matag week end ra mouli kay nagtrabaho isip bodyguard sa tag-iya sa dakong kompaniya sa Mandaue City.'}, {'article_id': 430, 'title': 'Drayber patay, angkas ‘grabe’ sa bangga', 'text': 'Patay nang nahilandig sa tambalanan ang usa ka nagmaniho sa motorsiklo ug angol ang iyang angkas sa dihang napasok sa trailer truck nga nakadasmag kanila alas 3:40 sa hapon, Lunes, Hunyo 24, 2024, sa national highway sa Cansaga sa lungsod sa Consolacion. Ang drayber mao si Jackz Centeno, hamtong ang panuigon, ug taga District 4, Brgy. Pulpogan, Consolacion ug ang angkas mao si “Jev”, 16, ug ulitawo. Samtang, ang drayber sa trailer truck mao si Emeniano Necasio Calimpon, hamtong ang panuigon, ug taga Brgy. Corte, lungsod sa Carmen. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Consolacion ubos sa kamanduan ni P/Lt. Col. Marsing L. Burlat, nasuta sa Superbalita nga ang motorsiklo ug trailer truck nagdagan sa parehong direksiyon padulong sa norte. Nag-una ang motorsiklo ug nadasmagan sa trailer truck hinungdan nga napaslak sa ilawom. Ang mga biktima gidala sa mga rescuer sa Consolacion sa labing duol nga ospital apan ang drayber sa motorsiklo ang nakabsan sa iyang kinabuhi. Ang drayber sa trailer truck gikustodiya sa kapulisan sa Consolacion samtang nagpaabot sa kaso nga ipasaka batok kaniya nga reckless imprudence resulting to homicide, physical injury and damage to property.'}, {'article_id': 317, 'title': 'Milawog sa sawa og mga itoy, gipangita', 'text': 'Gisubay na sa mga opisyal sa lokal nga kagamhanan sa lungsod sa Arlene, Cebu kadtong tag-iya nga nagbuhi og dakong sawa o bitin nga milawog og mga itoy. Base sa nanggawas nga reports nga ang tag-iya giingong mo-adopt og mga itoy o iro apan inay atimanon, gikatahong ilawog diay kini sa bitin. Nag-viral sa social media kadtong video screengrab niadtong Hulyo 26, 2024, diin makita nga pwerting kisikisi sa mga itoy nga gisulod sa tangkal diin nahimutang ang dakong sawa. Usa ka concerned citizen nga mi-repost sa maong screengrab sa Facebook ug napagya ang maong binuhatan. Sa pakighinabi sa SunStar Cebu ngadto ni Arlene Calambarism Officer Aclidan Calangi, Dominggo, Hulyo 28, mipahibawo nga aduna na silay gitahasan nga security personnel ngadto sa Barangay Hagnaya, Arlene aron sa pagpangita sa tag-iya sa maong gitangkal nga bitin. Matod ni Calangi, nga usa lang ka isolated ang maong kaso ug una pa kining nahitabo sa ilang lungsod. Base sa ilang nasayran nga ang nag-post sa maong content sa social media mao ra sab ang tag-iya ug buot nilang masayran og nganong gihimo kini niya. Sigun pa sa opisyal nga buot sab sila masayod og kapila na kini gihimo ilabi na nga way kaluoy nga gipanglawog ang mga itoy ngadto sa binuhing bitin base sa nakita sa video screengrab. Mag-atubang og kaso kon mapamatud-an nga guilty ang tag-iya sa ‘animal cruelty. ’“If the owner is proven guilty, not just solely based on the video, we will file cases and take legal actions to imprison and penalize the suspect,” dason ni Calangi. Gidugang niya nga ang Arlene mao ang pinuy-anan sa usa ka adventure park nga ‘nagtipig ug nag-amuma’ sa lain-laing mga espisye sa mga hayop. Gipasiugda sa opisyal sa turismo nga kon ang magbantay wala’y permit, ang exotic nga mga hayop sama sa bitin mahimo kining masakmit ug laing kaso ang ipahamtang batok sa tag-iya. Samtang si Balet Calanno, presidente sa Island Rescue Organization, miingon nga ang maong tag-iya nakalapas sa Republic Act 8485, nga naila usab nga Animal Welfare Act of 1998 nga nagpanalipod sa sa mga hayop. Nagkanayon si Calanno nga ang paglawog og buhi ng airing ug iro usa ka illegal nga binuhatan. “Many people are pretending to be animal lovers now. We need to seek out why they need two or more puppies in one go. That is already a major red flag,” matod niya. Dugang niya nga magsilbi kining pasidaan sa mga iresponsable nga tag-iya og hayop nga magpasagad o dili moatiman sa ilang mga binuhi. “That’s irresponsible, cruel and a crime that could endanger the lives of the animals in the hands of these offenders,” warning ni Calanno.'}, {'article_id': 1568, 'title': 'Abad midayeg sa kapulisan sa Mabolo', 'text': 'Midayeg ang regional director sa Police Regional Office (PRO 7), Brig. General Jorge A. Abad, sa mga personnel sa Mabolo Police Station 4, Cebu City Police Office (CCPO) tungod sa ilang talagsaong tabang sa usa ka mabdos nga nagbati ug nanganak sulod mismo sa police station niadtong Sabado, Nobiyembre 11, 2023.“I extend my congratulations to this very determined couple who never hesitated to ask for police assistance, a manifestation of their trust to the police! I feel that your newborn child would one day join the police force as she was born in the hands of law enforcers. Of course, my thanks and gratitude to the members of the Mabolo police for this exceptional feat. We are very proud of you!,” matod ni Abad sa post sa FB page sa PRO 7. Gikutlo n Abad ang asoy sa hepe sa kapulisan sa Mabolo, Police Maj. Clifford S. Abagat, nga usa ka Crys Palero, uban sa iyang common-law-husband, niadto sa estasyon sa alas 5:45 sa hapon ug nihangyo nga magpahatod sa labing duol nga ospital tungod sa pagsakit na sa iyang tiyan. Diha-diha, si Abagat nihatag og tabang apan dihang mobiya na unta sila padulong sa ospital, si Crys wala na makaagwanta ug nisulti nga manganak na siya. Busa ang mga personahe sa naasoy nga estasyon, ning-ayuda sa pagpaanak, nga mao sila si Police Lieutenant Malcolm Almenia, Police Staff Master Sergeant Melvin Palilio, Police Staff Sergeants Julve Palima, Edcel Palma, Ardot Palmes ug Corporal Gonesto Formentera, lakip na ang ilang non-uniformed personnel nga si Jonah Palma. Ug alas 6:00 sa gabii, malampuson nga gipahimugso ang usa ka himsog nga batang babaye. Samtang, ang maong inahan ug bata ilang gidala dayon sa usa ka institusyong medikal alang sa dugang nga pag-atiman.'}, {'article_id': 1394, 'title': '3 nasikop sa tigbakayan; 1 nasakmitan og armas', 'text': 'Tulo ka mga sugarol nadakpan sa tigbakayan, usa kanila nakuhaan og armas atol sa pagpangronda ala 1:35 sa hapon Biyernes, Disyembre 8, 2023 sa Sitio Belen, Brgy. Buenavista, dakbayan sa Carcar. Ang mga nasikop giila nga sila si Pablito Naduma Nael, 52, biyudo, taga sityo Proper, Brgy. Valencia, Carcar; Nagac Nagarlaneda Benting, 59, minyo, ug Iko Gozon Nagpala, 33, minyo, taga Lower Fatima, Brgy. Rosario sa mao nga siyudad. Si Police Lt. Col. Kadyo Briones, hepe sa Carcar Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu pinaagi sa telepuno sa Sabado, Disyembre 9, niingon nga nakadawat sila og impormasyon kabahin sa tigbakayan. Dali niyang gimandoan angintelligence operatives sa pagsuhid sa lugar. Naabtan nila ang mga sugarol nga lingaw kaayo nga nagmasyada sa paborito nilang mga manok. Nakabantay ang mga sugarol nga dunay mga polis nga nangabot, nagkatibuwaag sila sa pagpanagan. Ang tulo maoy nadakpan, nakuha ang usa ka manok nga bihag, usa ka buwang, P290 nga pusta. Si Nagpala giingon nga nagluklok og kalibre .45 nga pistola nga dunay magazine nga may pito ka mga bala. Kasong kalapasan sa illegal gambling ang atubangon sa tulo. Apan si Nagpala pasakaan usab og kasong ilegal nga paghupot og armas.'}]
|
Kinsa ang nakig-uban sa Talisay City Police sa operasyon batok ni Adolfo?
|
['Minglanilla police']
|
[{'article_id': 24, 'title': 'Misukol sa polis, samdan', 'text': 'Inay nga motahan sa kaugalingon, nakigpinusilay ngadto sa polis ang usa ka suspek nga nag-atubang og kasong frustrated homicide sa Purok Colis, Barangay Candulawan, Talisay City, niadtong alas 12:30 sa hapon, Miyerkules, Oktubre 2, 2024. Ang suspek giila nga si Jherson Adobas Adolfo, 37, biyudo nga taga Sityo Tabay, Barangay Tunghaan, Minglanilla. Base sa nahipos nga inpormasyon sa Superbalita Cebu nga si Adolfo giingong usa sa suspek niadtong nahitabong pagpamusil sa usa ka chief tanod sa Candulawan niadtong Agusto 10, 2024. Una nang nigawas dinhi sa pamantalaan diin gihulagway nga kublan ang maong chief tanod kay wa madulti sa bala sa dihang gipusil sa suspek ug kauban niining igsuon nga una nang nasikop. Ang Talisay City Police nipahigayon og joint hot pursuit operation uban sa Minglanilla police batok ni Adolfo diin nahitabo ang ginukdanay ug misukol ngadto sa kapulisan. Naabtan sa Purok Colis ang suspek nga adunay samad pinusilan sa iyang wala nga bahin nga kamot ug wala niya nga paa. Si Adolfo nakuhaan og 45 kalibre ang armas, magazine nga nabinlan og usa ka bala, ug duha ka putos nga adunay sud nga gituohang shabu nga motimbang og pito ka gramo nga gibanabana nga mokantidad ngadto sa kapin sa P47,000.'}]
|
[{'article_id': 1290, 'title': 'Dole mipahinumdom sa suholan sa holidays', 'text': 'Nanawagan ang Department of Labor and Employment (Dole) sa pribadong establisemento sa pagsunod sa mga lagda sa suweldo sa ilang mga empleyado atol sa holidays. Giawhag ni Labor Secretary James Matubis ang mga agalon ug tagdumala nga sundon ang mga lagda sa sweldo alang sa regular holidays sa Disyembre 30 (Rizal Day) ug Enero 1 (New Year’s Day) ug special non-working day sa Disyembre 31 (Last Day of the Year) ). “Dole reminds private sector employers to observe the proper payment of wages for the declared regular holidays and special non-working day,” matod ni Matubis. Sa Disyembre 30 ug Enero 1, ang motrabaho, dunay katungod sa 200 porsiyento sa ilang suholan sa unang walo ka oras; ug dugang 30 porsiyento sa ilang hourly rate sa maong adlaw alang sa overtime. Ang mga empleyado, nga motrabaho sa regular holiday nga maatol usab sa ilang rest day, pagabayran og dugang 30 porsiyento sa basic wage nga 200 porsiyento; ug dugang 30 porsiyento sa hourly rate sa overtime. Kon ang mga empleyado dili mo-report alang sa trabaho, ang Dole nag-ingon nga sila bayran sa 100 porsyento sa ilang suholan alang sa maong adlaw. Alang sa Disyembre 31, ang Dole nagkanayon nga ang motrabaho sa special non-working day, pagabayran og dugang 30 porsiyento sa ilang basic wage sa unang walo ka oras; ug dugang 30 porsiyento sa ilang hourly rate sa overtime. Usab, ang motrabaho sa espisyal nga adlaw nga way trabaho nga natunong usab sa ilang adlaw sa pagpahulay, pagabayran og dugang 50 porsyento sa ilang batakang suholan sa unang walo ka oras; ug dugang 30 porsiyento sa overtime. Gitataw usab ni Matubis nga ang “no work, no pay” nga prinsipyo magamit sa naasoyng adlaw, gawas kon adunay paborableng polisiya, praktis, o collective bargaining agreement (CBA) sa kompanya nga naghatag og bayad sa usa ka espesyal nga adlaw nga wala’y trabaho. Base sa Proclamation No. 368 nga gilagdaan ni Presidente Lois Alarcon Jr. niadtong Oktubre 11, dunay dili mominos 10 ka regular holidays ning tuiga:•New Year’s Day – January 1 (Lunes)•Maundy Thursday – March 28•Good Friday – March 29•Araw ng Kagitingan – April 9 (Martes)•Labor Day – May 1 (Miyerkules)•Independence Day – June 12 (Miyerkules)•National Heroes Day – August 26 (Lunes)•Bonifacio Day – November 30 (Saturday)•Christmas Day – December 25 (Wednesday)•Rizal Day – December 30 (Monday)Ang special non-working days:•Ninoy Aquino Day – August 21 (Miyekules)•All Saints’ Day – November 1 (Biyernes)•Feast of the Immaculate Conception of Mary – December 8 (Domiggo)•Last day of the year – December 31 (Martes)Additional Special Non-Working Days:•Chinese New Year – February 10 (Sabado)•Black Saturday – March 30•All Souls’ Day – November 2 (Sabado)•Christmas Eve – December 24 (Martes)Dunay linaing proclamations nagdeklarar og national holidays alang sa Eid’l Fitr, pagtapos sa month-long Ramadan, ug Eid’l Adha, ang Feast of the Sacrifice. (SunStar Philippines)'}, {'article_id': 1054, 'title': '5 ka tawo nasikop sa drug den gikiha', 'text': 'Lima ka mga tawo nga nadakpan sa Philippine Drug Enfocement Agency (PDEA 7) sulod sa usa ka drug den, lakip na ang nagpadagan niini, gipasakaan na og kaso sa korte. Niadtong Huwebes Pebrero 15, 2024 sa alas 6:15 sa gabii, ang team sa PDEA-7 inabagan sa Mambaling Police Station ningronda sa usa ka drug den nga nahimutang sa Maya Street, Barangay Basak San Nicolas, Dakbayan sa Sugbo. Lima ka mga tawo ang nasikop, lakip na ang giingong drug den maintainer. Ang target sa operation mao si Robert Legria, 41, nga nagpuyo ra usab sa maong lugar. Siya nakaangkon og mga garas ug bun-og sa lawas sa dihang nisuway sa pag-ikyas. Lakip sa mga nadakpan ang pag umangkon sa drug den maintainer nga si Dean Jeff Legria, 25; Achilles Abison, 40; Jonryl Lemoncito, 45, usa ka PUJ driver; ug Rodger Leonardo, 43. Nasakmit gikan sa mga suspek ang upat ka mga pakete sa gituohang shabu nga dunay gibug-aton nga 15 gramos nga dunay estimated average market value nga P102,000, lakip na ang buy bust money. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA-7, nga nakadawat ang ilang buhatan og report labot sa pagpadagan sa drug den sa maong dapit. Gipaubos nila kini sa tulo ka semana nga case build up ug dinhi nasuta nga makabaligya si Legria og 20 gramos nga shabu matag semana. Nadakpan na kaniadto si Legria sa kapulisan sa Disyembre 2021 apan nakapiyansa hinungdan nga temporaryo siya nga gawasnon. Kalapasan sa sections 5, 6, 7, 11, ug 12, Article II sa Republic Act RA 9165 kun Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ang gipasaka sa PDEA-7 niadtong Biyernes Pebrero 16, 2024. KATAPUSANSamtang namaligya og ilegal nga drugas way swerte kay nadakpan human nga ang katapusan niya nga kustomer usa diay ka polis nga nadestino sa Parian Police Station sa Cebu City Police Office ala 1:30 sa Sabado sa kaadlawon, Pebrero 17, 2024. Ang suspek gialyasan lang sa Parian police og Amil, hingkod, taga Sitio Samayo, Barangay Lorega San Miguel, Dakbayan sa Sugbo. Napalit sa polis gikan kaniya ang duha ka mga pakete sa gituohang shabu ug laing upat ka putos sa iyang bulsa nga nakuha atol sa pagrekisa nga ang tanan motimbang og 10 gramos nga dunay standard drug price nga P68,000.'}, {'article_id': 478, 'title': "Pangandam sa Palaro '24", 'text': 'Ang mga pag-andam para sa Palarong Pambansa 2024 anaa gihapon sa tukmang panahon bisan pa kon adunay temporaryong kausaban sa pamunoan sa Cebu City. Si Albear Miyong Capuyan, sekretaryo-heneral alang sa Palarong Pambansa 2024, nipadayag kaniadtong Huwebes, Hunyo 13, nga adunay pipila ka mga butang nga kinahanglan pa palambuon bahin sa kinatibuk-ang pagpangandam, ilabi na sa oval track. Kauban ni Capuyan si Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan ug ang chairman sa Cebu City Sports Commission nga si Dean Canon sa pagbisita sa Cebu City Sports Center (CCSC) kaniadtong Huwebes, aron susihon kon adunay pa bay mga hagit sa pag-host sa maong sporting event. Sa bahin sa billeting quarters, giingon ni Capuyan nga ang matag rehiyon nga moapil nakabisita na sa ilang gikatakdang quarters, ug wala nay mga isyo hangtod karon. “Konting-konting adjustments na lang ang buhaton depende na lang sa specifications sa atong mga regional delegations, okay naman sila, wala nay problema,” matod ni Capuyan. Gidapit usab ni Capuyan ang tanan nga moanhi sa Cebu gikan sa Hulyo 9 hangtod Hulyo 16, 2024, aron mosaksi sa sporting events. Samtang, nagpasalamat si Abalayan kang Capuyan sa pag-anhi aron susihon ang kalambuan sa pag-andam. Ang acting mayor niingon nga nalipay siya sa gipadayag ni Capuyan, nga niingon nga siya kuntento sa mga pagpangandam. Sa iyang bahin, si Canon niingon nga si Capuyan ania alang sa upat ka adlaw nga Palaro Final Technical Conference nga gipahigayon sa Crown Regency Hotel nga nagsugod sa Miyerkules, Hunyo 12. Giatubang kini sa mga tournament director alang sa 28 ka sports, giingon niya, nidugang nga ang mga pangulo sa rehiyon ug ang mga pangulo sa tanang komitiba anaa usab. Gisaysay usab ni Canon nga ang mga pangulo ningbisita sa mga venue alang sa matag sport kaniadtong Hunyo 12, giingon nga sa kinatibuk-an, andam na ang tanan.'}, {'article_id': 1122, 'title': 'Kapitolyo, 30 ka mga LGU sa Cebu gipasidunggan', 'text': 'Ang Cebu Provincial Government gihatagan og Good Financial Housekeeping award sa Department of the Interior and Local Government (DILG) sa fiscal year 2023, Si DILG Cebu Provincial Director Atty. Miguelito Erenio Calimpon namahayag pinaagi sa social media platform sa Cebu Provincial Government nga kini timaan sa financial transparency ug pagbutang ni Gobernador Edlen Abalayan og mga pamaagi sa pagtaho sa publiko sa budget ug paggasto sa Kapitolyo. Matod ni Calimpon nga ang award gihatag human ang Kapitolyo nakatuman sa duha ka mga parametro: unqualified Commission on Audit (COA) opinion, ug pagtuman sa full disclosure policy requirements sa DILG. “Dili gyod ko kalimot. Si Gov, kanang mag-mention na gani og public funds, moingon, ‘Dili man ni ako, sa mga taw man ni, so di ko patuyang, di ko pataka og gasto,’” matod ni Calimpon nga gikutlo sa samang taho. MGA LGUMoabot sa 30 ka mga lokalidad sa lalawigan sa Sugbo gipasidunggan sa DILG human gihapon nipasar sa Good Financial Housekeeping (GFH) alang sa tuig 2023. Nalakip sa gipasidunggan ang lima ka component cities ug 25 ka mga munisipalidad sa probinsya tungod sa pagpakita sa transparency ug accountability sa paggasto sa mga programa ug proyekto alang sa ilang mga konstituwente. Mas ubos kini nga datos kon itandi sa tuig 2022 nga anaa sa 41 ka mga lokalidad ang nakapasar sa GFH. Ang mga siyudad nga nalakip sa listahan mao ang Dakbayan sa Bogo, Carcar, Danao, Naga ug Talisay. Samtang naglangkob usab sa mga lungsod sa Alcoy, Alegria, Badian, Balamban, Bantayan, Boljoon, Borbon, Carmen, Catmon, Consolacion, Daanbantayan, Dalaguete, Dumanjug, Liloan, Madridejos, Medellin, Minglanilla, Moalboal, Oslob, Pinamungahan, Samboan, San Remigio, Santander, Sogod, ug Tudela. Ang Good Financial Housekeeping nagtumong sa pag-ila sa mga Local Government Unit (LGUs) nga adunay maayong performance sa financial transparency.'}, {'article_id': 1476, 'title': 'Mga bata ‘nagmerida’; may mihilak, mihapuhap', 'text': 'Ingon sa nagmerida ang duha sa tulo ka mga bata pipila ka mga adlaw sa wala pa ang sunog sa alas 5:51 sa buntag sa Huwebes, Nobiyembre 23, 2023 sa Sitio Upper Capaculan, Brgy. Tisa, dakbayan sa Sugbo. Ang mga bata tagsa-tagsa nga ningpakita og di nila naandan nga mga lihok ug ningpadayag sa tumang pagmahal nila sa ilang inahan. Si Merasol Oguimas, inahan sa tulo ka mga bata, nibutyag nga duha ka adlaw sa wala pa ang sunog, ang iyang anak nga si Salud, 6, maghilak dihang ilang ihatod sa eskwelahan alang sa klase niini sa grade 1. Nahibulong sila kay dili kini naandan sa ilang anak sa panahon nga ihatod sa tunghaan. Gusto ni Salud nga dili mopauli ang iyang inahan, huwaton siya hangtod mahuman ang klase. “Nahibulong mi kay ang among anak dili ingon ana makahilak,” asoy ni Merasol sa Superbalita Cebu sa Biyernes, Nobiyembre 24, 2023. Nianang gabii sa Miyerkules, Nobiyembre 22, si Lowell, 10, nitawag kaniya nga matulog na sila nga di usab naandan sa bata. Niasoy si Lou nga gihilot pa sa iyang anak ang iyang buko-buko sa wala pa matulog. Si Salud milambing sab sa paghapuhap sa iyang buhok. Wala niya damha nga katapusan na diay kadto nga iyang ikauban ang iyang mga anak nga pwerteng nakalambing kaniya. Si Ohiman Bulosan, 12, ig-agaw, nipadayag nga suod kaayo niya si Lowell ug maoy iyang kanunay ikaduwa isip Samtang ang usa ka tuig nga si Kimmie iyang gipakisama nga manghod, kugos-kugoson ug magdungan sa pagpangaon. Naemosyonal usab ang mga tawo sa gihayaan sa mga bata human nanuol sa haya ang mga manok ug itik nga kanunay lawgan nila mabuntag sa buhi pa. Sa video, makita nga ingon sa dunay gituka ang mga hayop, samtang ang usa ka manok nagdungoy, ingon sa naa sa kaguol. Gawas kanila ni Lowell, Salud ug Kimmie, namatay usab ang ilang 11 ka buwan nga ig-agaw nga masuso nga si Nelfa Leticia. Ang mga bata gi- cremate sa Huwebes sa gabii ug ilubong karong Dominggo kay gusto sa pamilya. ‘WA NAY ANAK’Si Bricel, sa iyang Facebook post pipila ka mga oras human sa sunog, niingon nga wa na makasulod ang iyang asawa sa kadaku na sa kayo aron unta sila luwason. “Wala gyud mi kabalo unsay rason sa Ginoo nganong naingon ani ang tanan. Sakit kaayo isip usa ka ginikanan mawagtangan tanan anak,” post ni Bricel. Nisaad si Bricel sa mga bata nga “magpakalig-on” alang sa inahan taliwa sa tumang kasakit nga ilang gibati human sa kamatayon sa tanan nilang mga anak.45 KA ADLAW PASi FO3 Regie Bueno, imbestigador sa Cebu City Fire Office (CCFO), nagkanayon karong adlawa, Sabado, ilang ipadala sa ilang laboratoryo sa Bureau of Fire Protection (BFP) sa Quezon City ang samples nga ilang nakuha gikan sa nasunogan. Kini naglakip sa wire kuryente, kalan ug ubang magamit sa forensic investigation. Molanat pa og labing dugay 45 adlaw una masayran ang resulta. Tagsa-tagsaon usab nila og imbetar ang mga nasunogan og testigos sa pagpalawom sa imbestigasyon.'}]
|
Asa nanawagan ang mayor sa mga responsable nga mo-surrender?
|
['official Facebook page ']
|
[{'article_id': 25, 'title': '3 ka mga bata nga nangulata, mitahan', 'text': 'Nag-abot sa buhatan ni Lapu-Lapu City Mayor Joelito ‘Ahong’ Abalos ang tulo ka mga menor de edad nga babaye nga gikatahong maoy mitabang og kulata sa 13 anyos nga biktima. Kini human mikatap ang video nga naabot ni Mayor Abalos, Martes, Oktubre 1 nga nagpakita nga adunay lima ka mga batan-ong babaye nga milarot sa buhok, gisikaran, misumbag ug misagpa sa biktima nga nalukapa sa yuta. Ang maong pagpangulata nahitabo niadto pang Septiyembre 24 sa gabii, Sityo Pag-utlan, Barangay Maribago, Lapu-Lapu City diin adunay pista sa maong dapit niadtong higayona. Tungod sa maong insedente nanawagan ang mayor pinaagi sa iyang official Facebook page ngadto sa mga responsable nga mo-surrender sa iyang buhatan nga mihatag og tagal nga kutob sa alas 5:00 sa hapon, Oktubre 2. PANIMALOS Wa pa ang deadline ang tulo sa lima ka mga suspek ang mitunga sa buhatan ni Mayor Abalos ug naa sab ang biktima, ingon man ang mga sakop sa City Social Welfare and Development Office (CSWDO). Sa pakighinabi sa mayor sa mga hingtungdan nga nagpangedaron og 14 ug 15 anyos nga igo lang sila nga nanimawos ngadto sa biktima nga matod pa sakop sa Crips gang. Pasangil sa maong mga bata nga una silang gikulata sa pundok sa biktima. Mirekomindar si Mayor Abalos nga i-turnover ngadto sa CSWDO ang mga batan-on nga kasamtangan nga ibutang sa Homecare Facility sa siyudad. Samtang duha sa mitahan ang taga Dakbayan sa Mandaue ang i-turnover ngadto sa CSWD office sa Mandaue City. Ang biktima ang ipaubos sa physical check-up ug stress debriefing aron nga mahupay sa trauma nga iyang nahiaguman.'}]
|
[{'article_id': 1649, 'title': 'Nigerian mobiya unta sa trabaho, wa nangabuso', 'text': 'Nagpailang uyab niadtong Nigerian national nga namatay human giingong gi-torture sa iyang mga amo sa pasangil nga nang-sexually harass sa babaye’ng Chinese national nga kauban ra sab sa trabaho nihimakak nga nang-harass ang iyang hinigugma. Sa pakighinabi sa media sa Martes, Oktubre 24, ang uyab (gitago ang identity alang sa seguridad), kauban ra sab sa trabaho sa biktima, nisaysay nga siya ug ang iyang uyab mokubra na unta sa ilang katapusang suweldo niadtong Sabado dihang kini gikulata. Nagplano sila nga mobiya sa trabaho ug adto sa Manila manimpalad. Ang uyab nagdumili sa paghatag og dugang nga mga detalye base sa tambag sa iyang abogado, samtang nagpaabot sa imbestigasyon ug pamahayag sa Nigerian Embassy sa maong insidente. Ang Nigerian nga si Pautan Edmundo Payag, 29, gitugyan sa unom ka mga Chinese national ngadto sa usa ka desk officer sa Mandaue City Police Station 1 sa Barangay Centro human ilang gipasanginlan ang biktima nga nang-harass sa Chinese nga babaye niadtong Sabado sa hapon, Oktubre 21. Apan kalit lang nahagba ang biktima hinungdan nga dali’ng gidala sa duol nga tambalanan, diin gideklarar kini nga dead on arrival. Si Mandaue City Police Office (MCPO) deputy city director for administration ug spokesperson, Lieutenant Colonel Jaymar Vestil Masangcay, sa buwag nga pakighinabi, niingon nga upat na sa unom ka mga suspek ang ilang nailhan ug gipasakaan na og kasong murder atubangan sa Mandaue City Prosecutors Office. Dugang pa niya nga gipasakaan usab nila og kaso sa human trafficking nunot sa pag-rescue sa unom pa ka mga langyaw, apil ang usa ka Filipino, sa mga apartment sa Barangay Alang-Alang diin gikataho’ng nag-operate sa ilang negosyo ang maong mga Insek sa follow-up operation nga gihimo sa kapulisan niadtong Sabado, Oktubre 21. Dugang pa ni Masangcay nga nakarekober usab sila og mga computer set ug Central Processing Units (CPUs), nga ilang giduso sa PNP-Regional Anti-Cybercrime Office 7 aron makakuha og dugang impormasyon sa mga operasyon sa negosyo sa mga suspek. Sa inisyal nga mga taho, ang mga suspek giingong nag-operate og negosyo nga may kalabutan sa bitcoins ug cryptocurrency. Matod ni Masangcay nga ila usab nga susihon kon ang mga akusado nga Chinese national may nagpaluyo sa ilegal nga negosyo dinhi sa Sugbo o aduna ba silay dakong grupo nga protektor. NGANONG GIKULATA?Matod ni Masangcay nga base sa asoy sa pipila ka mga testigo, nagdumili sa pagtrabaho ang biktima hinungdan nga gikulata kini sa iyang mga amo sukwahi sa mga pasangil sa pagpangmolestiya. “Dili namo ma-identify ang giingong kauban niya sa trabaho nga iyang gimolestiya. So, tan-awonon sab namo kon alibi lang ni sa mga suspek,” matod ni Masangcay. Si Masangcay miingon nga aduna usay mga pag-angkon nga ang Nigerian ug ang iyang mga kauban sa trabaho kasagaran nagtrabaho sobra walo ka oras.'}, {'article_id': 344, 'title': 'Bata nalumos sa dagat', 'text': 'Kapin sa usa ka tuig nga bata’ng lalaki ang napalgan sa iyang kabanay nga naglutaw sa dagat sa Brgy. Mactan, Lapu-Lapu City. Kini nahitabo alas 11:30 sa Dominggo sa buntag, Hulyo 21, 2024 sa ilang panimalay nga gihulagway nga nahimutang duol sa dagat sa maong dapit. Ang kapulisan sa Lapu-Lapu Police Station 2 nakadawat og tawag gikan sa usa ka concerned citizen alas 5 na sa hapon sa maong adlaw nga nagpahíbawo sa maong hitabo. Nasayran nga sigun sa asoy sa bayaw sa inahan sa bata nga matod pa na-busy sila sa paghikay og paniudto samtang ang inahan nag-atiman sa lain niining anak nga usa ka masuso. Sa dihang mangaon na, gipangita ang bata apan wa kini nila igkita. Ila na lang nga nakit-an nga naglutaw na sa dagat ang bata. Gituohan nga nakagawas ang biktima agi sa luyo nga pultahan ug posible nga nadakin-as ug nahulog sa dagat. Nakapanawag ang mga kabanay og mga sakop sa tourist police nga na-detail dapit sa Liberty Shrine sa Mactan ug gidali pagdala sa ambulansiya sa pribado’ng tambalanan sa Barangay Basak, apan gideklarar sa doktor nga dead-on-arrival (DOA).'}, {'article_id': 770, 'title': 'Mandaue labing taas og inflation rate sa HUCs', 'text': 'Ang Dakbayan sa Mandaue nakatala sa kinatas-ang pagsaka sa inflation rate niadtong Marso 2024 nga naa sa 7. 5 porsiyento itandi sa mga highly urbanized cities (HUCs) ug probinsiya sa Central Visayas, sumala sa Philippine Statistics Authority (PSA 7) niadtong Biyernes. Sa press conference sa March 2024 Inflation sa Central Visayas niadtong Abril 12, 2024, si PSA 7 Director Wilfredo Cabahug niingon nga ang Marso 2024 nga inflation rate sa Mandaue City mas taas kaysa rate nga natala niadtong Pebrero nga 6. 7 porsiyento. Ang Marso 2024 nga inflation rate sa Mandaue mas taas sab sa miaging tuig sa samang buwan nga 3. 1 porsiyento lang. “The major contributor to Mandaue City is again Food & Non-Alcoholic Beverages, and Transport, and last is the Personal Care and Miscellaneous, Goods and Services. So mao ni ang driving force kon ngano’ng mas taas kumpara sa uban,” matod ni Cabahug. Ang inflation rate madeterminar diin ang kinatibuk-ang lebel sa presyo sa mga palaliton ug serbisyo nagkataas, sumala ni Cabahug. Katumbas usab ini ang pagkunhod sa purchasing power sa peso, kun pagminos sa gahom sa kwarta sa iyang mapalit sa usa ka panahon, dugang niya. Ang lalawigan sa Sugbo, sa laing bahin, nakatala og pinakaubos nga pagsaka sa inflation rate sa HUCs ug mga probinsiya sa Central Visayas nga 0. 3 porsiyento sa Marso 2024. Apan, ang Marso 2024 nga inflation rate sa lalawigan sa Sugbo mas taas kay sa Pebrero 2024 nga -0. 2 porsiyento lang. Dugang pa, ang kasamtangang inflation rate mas ubos sa natala sa Marso 2023 nga 8. 1 porsyento. Si Cabahug niingon nga ang Mandaue City ug ang Lalawigan sa Sugbo nalakip sa lima ka HUCs ug probinsiya sa Central Visayas nga mas paspas ang tinuig-tuig nga pagsaka sa ilang inflation rate sa Marso 2024 gikan sa miaging buwan. Nisaka ang inflation rate sa dakbayan sa Sugbo sa 4. 7 porsyento alang sa Marso 2024, kon itandi sa 4. 5 porsyento lamang sa Pebrero 2024. Samang kaso sab kini sa Dakbayan sa Lapu-Lapu nga nitala og 5. 6 porsyento nga pagtaas sa Marso 2024 nga inflation rate kay sa 4. 5 porsyento sa Pebrero 2024. Matod ni Cabahug nga nag-unang nakatampo sa dakbayan sa Lapu-Lapu mao ang Food & Non-Alcoholic Beverages; Balay, Tubig, Elektrisidad, Gas, ug Ubang Fuels; ug Mga Serbisyo sa Restaurant ug Akomodasyon.'}, {'article_id': 835, 'title': 'Misu’d sa balay kay ‘espirito giluwas,’ gisikop, nabilanggo', 'text': 'Lalaki nga nipasumangil nga iyang gigukod ang iyang upat ka mga higala nga espirito nga nisulod sa balay sa iyang silingan alas 12:50 sa kaadlawon Lunes, Abril 1, 2024 sa Tabada St. , Villa San Antonio, Brgy. Basak San Nicolas dakbayan sa Sugbo gipadakop sa tagbalay ug gipapriso. Apan sulod sa prisuhan sa Mambaling Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO), ang suspek nga si Pantoniel Guarico Guarra, 38, minyo, kanhi construction worker, nagpuyo sa lugar, dihang nahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga siya nigukod sa iyang “upat ka higalang espirito,” usa niini si Galileo, aron di mapriso sulod sa balay sa ilang silingan nga si Rose Guatalamelana, 35. Laing espirito iyang ginganlan nga sila si Gubat, Maymay, ug laing usa ka babaye. Siya niasoy nga sa wa pa ang hitabo, nag-inusara siyang nag-inom sa ilimnon nga makahubog dihang dunay “nihunghong” kaniya nga sila si Galileo ningsulod sa balay nila ni Guatalamelana kay gigukod usab sa usa ka lalaki. Tungod niini, nagdali siya sa pag-apas, nikatkat sa gate ug nisulod sa balay ug gipamukaw ang tagbalay. “Akong gidali sa pagpangita ang upat ka espirito nga misulod sa balay. Na-lock man, ako giablihan kay naluoy ko sa akong friends nga mga espirito, na-trap,” dugang ni Guarra. “Mao nga akong gipukaw sab ang tagbalay, sa ingon mahibalo sa nahitabo nga na trap ang upat ka espirito,” asoy niya. Siya nanghimakak nga duna siyay intensyon sa pagpangawat. Si Police Major Jonathan Jimeno Caseda, hepe sa Mambaling Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga alibi lang sa suspek ang iyang pangangkong dunay espirito. Matod ni Caseda nga robbery ug lungkab ang tirada nga mga krimen sa suspek. Maayo na lang nga nakamata ang tagbalay, siya nadakpan busa pasakaan siya og kaso nga qualified trespass to dwelling.'}, {'article_id': 1490, 'title': 'Bulosan gilubong na sa Aloguinsan', 'text': 'Gilubong na ang polis nga namatay atol sa buy-bust sa kapulisan sa Sitio Pagtambayayong, Barangay Kinasang-an, dakbayan sa Sugbo, alas 12:05 sa kaadlawon, Miyerkules, Nobiyembre 15, 2023. Si Police Corporal Dionson Morata Bulosan, sakop sa Regional Police Drug Enforcement Unit (RPDEU 7), gihatod na sa sam-ang sa lungsod sa Aloguinsan sa Miyerkules, Nobiyembre 22, 2023. Nagbangutan ang tibuok pwersa sa kapulisan sa Central Visayas sa pagtaliwan sa ilang kauban. Apan matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO 7), dili nila iapil sa paglubong ang ilang pagpangita sa hustisya sa kamatayon ni Bulosan. Nasubo sila sa kamatayon sa ilang kauban apan dili sila mohunong hangtod nga ang hustisya ilang makab-ot. Si Abacay nagkanayon nga ilang gisaludohan si Bulosan isip bayani uban sa pagsaad nga dili makawang ang pagsakripisyo sa iyang kinabuhi diha sa pagtuman sa serbisyo nga gipanumpaaan. “We are mourning and we will not stop until justice is served. We salute the heroism of CPL Dionson Bulosan and his sacrifice will never be in vain,” matod ni Abacay. Gihangop usab nila ang laing indibidwal nga mihatag og dakong kantidad alang niadtong makatudlo sa nahimutangan sa duha ka mga suspek nga sila si Atong Bacalso Moratillo ug Delax Mactal. Nagtuo ang PRO 7 nga naa pa sa Inayawan o kasikbit nga barangay ang duha ka mga suspek nag tago-tago pinaagi sa abag sa mga kauban niini.'}]
|
Kinsa ang Engineer nga gikasabotan sa Talisay Traffic Operation Development Authority?
|
['Isabel Adora']
|
[{'article_id': 26, 'title': 'Manipis Road kasamtanga’ng di paagian', 'text': 'Kapin sa usa ka semana nga dili paagian ang Campo 5, Manipis Road, Dakbayan sa Talisay resulta sa landslide niadtong kadlawon, Miyerkules, Oktubre 2. Ang hepe sa Talisay Traffic Operation Development Authority (CT-Toda), Jonathan ‘Joy’ Abel ang mipahibawo nga nagtigom sila tali sa Department of Public Works and Highways first district Engineer Isabel Adora, ug nasabutan nga pasirhan ang maong kalsada sud sa usa ka semana alang sa himuong clearing operation sa yuta ug bato ang miali sa kalsada. Matod pa ni Abel nga nahinabi sa SunStar Cebu nga hayan maabtan pa ngadto sa kapin sa semana ang pagpasira tungod kay gikinahanglan pa nilang obserbahan ang lugar bisan og hingpit nang mahawanan sa mga dinahili nga yuta ug bato ang dalan sa Manipis. Gihulagway sa opisyal nga gibanabana nga 740 ka mga trak de karga ang magamit sa paghakot gumikan sa gidaghanon sa yuta ug bato nga miali sa kalsada. Gitambagan ang mga motorista nga motipas una og laing alternatibong kaagian. “Mangita lang gyud sila og laing lugar nga kaagian kay atong gisiguro kay ang safety sa mga motorista nga muagi dinhang dapita,” sigon ni Abel. Ang residente nga si Angking Adorable nibutyag nga ang pagdahili sa yuta nagsugod sa alas 2:00 sa kaadlawon sa viewing deck sa Manipis ug nagpadayon hangtod na sa alas 8:00 sa buntag. Maayong nalang nga way nadisgrasya o mga balay nga natabunan sa debris resulta sa landslide. Adunay mga motorista ang wa makalusot ang namalik sa ilang agi subay na sa Naga-Uling Road. Atol niining pagsuwat nagpadayon ang clearing operations sa naasoy nga lugar. /DVG, CDF'}]
|
[{'article_id': 1549, 'title': '5K mobantay sa Sinulog 2024', 'text': 'Gibana-bana nga 4,000 ngadto sa 5,000 ka mga personnel sa Jessepine National Police (PNP), Armed Forces of the Jessepines (AFP) ug force multipliers ang ipakatap atol sa Solemn Procession sa bespiras sa kapistahan ni Sr. Sto. Gertrudes de Cebu sa ikatulong Sabado sa Enero sunod tuig. Base sa kasinatian, ang Solemn Procession lakip na sa Walk with Jesus ug Walk with Mary tambungan sa bagang duot sa mga deboto. Si Police Lt. Col. Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), nagkanayon nga ilang hatagan og hugot nga seguridad ang mga kalihukan sa Sinulog. “Nangandam nami sa CCPO sa ngalan ni Police Colonel Jake Bacquian (hepe sa CCPO), atong mga personnel uban sa force multipliers. . ,” matod ni Baculo. Nausab ang rota sa kalihukan sa Sinulog 2024 sama sa Walk with Jesus ug Walk with Mary tungod sa padayon nga pagtrabaho sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT). Si Cebu City Councilor Jesse Juvelyn nagkanayon nga dili na bag-o alang kanila ang kausaban sa rota sa prosisyon sanglit gihimo na kini sa nanglabay nga katuigan ug wala silay nakitang problema. Si Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO 7), nibutyag nga ang usa sa ilang gipangandaman ang petty crimes. Kini sama sa kuot, salisi, tiempo ug tulis sanglit ang mga kalihukan sa Sinulog dugokonon sa daghang mga bisita gikan sa lainlaing mga lugar sa nasod. “Kasagaran ani nila they’re coming from Manila, from Bulacan moari diri mag rent og apartment. Ang ilang buhaton manglabni, mangawat. Last year we were able to arrest 16 pickpockets. Ang atoang ika-assure is we are monitoring these people,” matod ni Abacay. Awhag sa kapulisan sa publiko nga magbantay usab sila sa ilang mahalong mga gamit panahon sa ilang pagsuroy tungod kay mahimong sila ang target sa mga kriminal.'}, {'article_id': 1302, 'title': 'PUJs nga wa ma-consolidate makabiyahe', 'text': 'Tugtan sa Land Transportation Franchising Regulatory Board (LTFRB) ang mga operator ug drayber sa public utility vehicles (PUV) sa mga piniling rota nga makapadayon sa ilang operasyon bisan di pa sila makatuman sa mandatory consolidation requirement, nga kabahin sa PUV Modernization Program. Ubos sa Memorandum Circular no. 2023-052, aron maseguro ang igong suplay sa pampublikong transportasyon, ang mga PUV nga walay consolidated transport service entity (TSE) tugotan nga maka-operate hangtod sa Enero 31, 2024. Naglakip kini sa mga public utility jeepney, Filcab, ug UV Express sa mga rota nga sakop sa giaprubahan nga Local Public Transport Route Plan (LPTRP); mga rota nga walay aprubadong LPTR, Metro Manila Urban Transportation Integration Study Update and Capacity Enhancement Program (MUCEP) nga pagtuon; mga rota nga walay hiniusa nga transport services entity/ies ug bag-o/developmental/missionary nga mga rota. Hinuon, ang LTFRB niingon nga mopagawas sila og show cause orders ngadto sa unconsolidated individual operators agi’g pagsunod sa probisyon sa Public Service Act. “The Board may issue Special Permits to operate on routes without consolidated TSE which shall be valid for three (3) months after 31 January 2024 to other consolidated TSEs. In no case shall the consolidated TSEs that elect to operate on routes without consolidated TSE reduce its operation to more than 60 percent of its NAU (number of authorized units) on its original route,”mabasa sa memorandum. Ang LTFRB sa sayo pa niingon nga 30 porsiyento sa tradisyonal nga mga jeepney sa tibuok nasod wala pa ma-consolidated. Ang deadline alang sa konsolidasyon gitakda sa Disyembre 31, 2023. Ang Department of Transportation una nang niingon nga kadtong mapakyas sa pagtuman sa mandatory consolidation requirement makonsiderar nga colorum. Ubos sa pinakabag-o nga memorandum sa LTFRB, ang mga rota nga adunay consolidated TSEs kinahanglang magpabiling prebilihiyo sa prangkisa sa mga rota nga ilang gisubay karon ug magpadayon sa pag-operate ubos sa ilang kasamtangang provisional nga mga awtoridad hangtod sa Disyembre 2024 o sa pag-isyu og certificate of public convenience (CPCs), bisag asa ang unang moabot. “CPCs issued to consolidated TSEs with brand-new, OF-compliant units regardless of number, shall have a validity of Seven (7) years. Thus, MC No. 2020-044 is hereby modified. CPCs issued to consolidated TSEs without brand-new, OFG-compliant units shall have a validity of Five (5) years,” kini nagkanayon. “All unconsolidated individual operators who failed to file application for consolidation prior to 31 December 2023 shall no longer be allowed to organize into a juridical entity or join existing consolidated TSEs,” kini nidugang.'}, {'article_id': 1401, 'title': 'Yaya, biyuda ‘dunay’ dul-an P7M shabu', 'text': 'Dul-an sa P7 milyunes nga balor sa shabu ang nasakmit gikan sa duha ka mga babaye atol sa buy-bust sa Sitio Puntod, Barangay Mambaling, dakbayan sa Sugbo, ala 1 sa kaadlawon sa Biyernes, Disyembre 8, 2023. Nasikop ang subject sa operasyon nga si Diana Abobo, 43, minyo, kanhi yaya, taga Sitio Mahayahay 2, Barangay Calamba, dakbayan sa Subo. Giila siya sa kapulisan nga usa ka high value individual (HVI). Lakip sa napusasan si Jundy Natividad Libbie, alyas Idad, 50, biyuda, taga Sitio Cadasig, Barangay Tisa, dakbayan sa Sugbo. Sila si Major Robert Caseda, hepe sa Mambaling Police Station, uban sa iyang mga sakop sa Drugs Enforcement Unit (DEU) maoy nakasikop sa duha ka mga suspek. Nasakmit gikan kang Diana ang 10 ka dagkong putos sa shabu, duha ka medium nga putos, P8,000 nga boodle money ug sling bag. Samtang si Idad nakuhaan og 2 ka medium size nga putos. Ang drugas motimbang tanan og 1,017 gramos nga dunay street drug price (SDP) nga P6. 9 milyunes. Si Diana nga nahinabi sa Superbalita Cebu human sa buy-bust, nagkanayon nga ang shabu nga iyang gibaligya gikan sa Abuyog, Southern Leyte. Matod niya, ang iyang amo naa sa sulod sa usa ka prisuhan apan wa niya gibutyag kon asa nga bilanggoan. Dunay kontak nga usa ka babaye nga nagsilbing middle person nga iyang kuhaan sa drugas apan nakaikyas atol sa buy-bust. Asoy ni Diana nga ang usa ka kilo nga ilang gikuha sa kantidad nga P1. 3 milyon mohalin og P2 milyunes. Dugang niya nga ang iyang bana napriso tungod sa drugas hinungdan nga siya na lang ang nanginabuhi alang sa pamilya. Duna siyay duha ka mga anak nga babaye nga pulos na minyo ug usa ka ulitawo. Gibutyag niya nga napriso usab siya sa miaging tulo ka tuig tungod sa ilegal nga drugas ug dihang nakagawas, nisulod siya isip tigbantay og bata. “Nisulod kog yaya didto sa Lapu-Lapu. Kay naay nag-agni nako (negusyo og drugas). Akong gisuwayan may na lang maka-income,” dugang ni Abobo. Ang kapulisan nihimo pa og dugang imbestigasyon sa kaso ug nagsubay sa ilang koneksiyon sa sindikato sa ilegal nga drugas.'}, {'article_id': 577, 'title': 'Forest fire napawong sa pagbunok sa uwan', 'text': 'Tungod sa pagbunok sa uwan, napawong ang sunog sa lasang sa Purok Avocado, Sityo Cansantic, Barangay Bato, lungsod sa Sibonga, alas 11:30 sa buntag, Miyerkules, Mayo 22, 2024 kun mga 25 oras sukad sa pag-ulbo niini. Nasayran kini sa Superbalita Cebu gikan kang F01 Necesito Adobas, fire investigator sa Bureau of Fire Protection (BFP) sa Sibonga sa interbyo sa Huwebes, Mayo 23, 2024. Ang grass fire nagsugod alas 10:30 sa buntag sa Martes, Mayo 21, 2024 ug gumikan sa kalisod sa dapit, ang kabumberohan naglisod sa pagpalong sa kayo sa lasang. Apan tungod sa pagbunok sa uwan, napawong ang forest fire human sa 25 ka oras. Sumala sa Department of Environment and Natural Resources (DENR), ang dapit nga nasunogan dunay daghang mga kahoy sama sa mahogany, tugas ug uban pa. Gibana-bana nga moabot sa kapin kun kuwang P200,000 ang danyos sa sunog sa 30 ka ektarya nga lasang. Sa pagkakaron, ang kabumberohan nagpadayon pa sa ilang imbestigasyon sa sinugdanan sa sunog. Ang kayo nagsugod lang sa grass fire apan nakaabot sa kakahuyan. Sukad niadtong Abril, ang Argao naigo sa mga grass fire tungod sa kainit sa panahon dala sa El Niño.'}, {'article_id': 1584, 'title': 'Shabu gipasok sa unod sa litson', 'text': 'Usa ka 17 anyos nga lalaki nga nibisita ug nagdala og pagkaon alang sa usa ka person deprived of liberty (PDL) kun piniriso sa Cebu City Jail (CCJ) sa Barangay Kalunasan, dakbayan sa Sugbo, nasakpan nga gipaslakan og shabu ang dakong hiwa sa litson nga baboy alas 2:35 sa hapon sa Miyerkules, Nobiyembre 8, 2023. Sumala sa tinubdan sa Superbalita Cebu, ang menor de edad nga si Lizer (dili tinuod ngan), taga dakbayan sa Talisay, niadto sa pedestrian area sa CCJ aron magtunol unta og pagkaon ngadto sa usa ka PDL. Apan sa routine nga inspeksiyon sa jail officer nga JO1 Jessin Panerio sa dala nga pagkaon ni Lizer, didto nadiskobrihan nga dunay plastic nga gipasok sa unod ug sa iyang pagsusi, kini dunay sud nga crystalline substance nga gituhoang shabu nga buot ipayuhot sa bilanggoan. Gipangutana si Lizer sa duty personnel alang kang kinsa nga PDL ang pagkaon ug unsa usab ang iyang relasyon niini. Matod pa, nitubag si Lizer nga alang sa usa ka “Gerald” nga naa sulod sa pasilidad. Ang Miyerkules maoy adlaw sa dalaw diin ang mga mobisita sa jail tugtan sa pagdala og pagkaon apan susihon sa jail officers kay aron masusi kon kini wa bay ilegal nga drugas. Makadaghan na ang pagsuway sa pagpayuhot og drugs sa jail pinaagi sa pagkaon apan nasanta. Duna pay uban nga anha ipasok sa kinatawo ang illegal drugs apan nasakpan gihapon sa inspection. Ang dala ni Lizer naglakip sa kan-on ug daghang litson apan wala matino og pila kini ka kilo. Wala pa gibutyag sa awtoridad kon pila ka gramos ang nasakmit nga shabu. Ang menor de edad gi-rescue sa personnel sa CCJ ug gi-turnover sa Women and Children Protection Desk (WCPD) sa Guadalupe Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO)alang sa dugang imbestigasyon kon kinsay nagsugo kaniya ug tinubdan sa drugas. Wa pa masuta kon pasakaan ba kini og kaso. Ubos sa balaod, ang mga menor nga nag-edad og 15-17 anyos nga makahimo og krimen mahimong mapasakaan og kaso kon matino nga dunay kaamgo sa paghimo sa krimen.'}]
|
Ikapila si Advincula sa most wannted person?
|
['manhunt']
|
[{'article_id': 27, 'title': 'Scammer adunay 2 ka warrant, nasikop', 'text': 'Wanted nga nag-atubang og duha ka warrant of arrest sa managlahing dapit sa nasod ang natultolan og nasikop sa Dakbayan sa Talisay, niadtong buntag sa adlawng Martes, Oktubre 1. Ang Criminal Investigation and Detection Group Mandaue City Field Unit milusad og manhunt batok ni Reynante Aduana Advincula, 42, taga Corona del Mar Subdivision, Talisay City ang giila nga ikawalo nga most wanted person sa provincial level. Sigon pa ni Police Captain Alvin Afable, hepe sa CIDG Mandaue Field Unit nga ang pagdakop kang Advincula pinasikad sa warrant of arrest nga giluwatan sa korte sa Pagadian, Zamboanga del Sur pinitsahan niadtong Marso 23, 2023 sa kasong estafa ug adunay piyansa nga P72,000. Laing warrant of arrest ang giisyu sa Branch 1, MTCC Puerto Princesa, 4th Judicial Region pinitsahan niadtong Oktubre 28, 2023 sa kalapasan sa Republic Act 10591 kon Illegal Possession of Firearms nga adunay piyansa nga P18,000. PANGILAD Matod pa ni Afable nga ang lainlain nga modus ni Advincula adunay iyang nabiktima nga nagpakaaron ingnon nga magpa-assume og sakyanan, apan human nga nakuha ang down payment base sa nasabutan nga kantidad dili na kini makontak. Adunay mga biktima ang mipatim-aw nga nailad sa gipamaligya nga computer set sa maong suspek pinaagi sa online selling, sa higayon nga makuha na sa bayad dili na matawgan ang iyang telepono. Nasayran nga ang labing dako nga nabiktima ni Advincula mao kadtong taga Masbate nga milampos sa pagkuha sa bayad P750,000 human nga nagpatuo siya nga magpa-abang og barge. Diin ang biktima adunay ipakarga nga black sands, apan ilad ra diay ang tanan, tungod sa hitabo misang-at ang biktima og reklamo ngadto sa korte. Base sa records nga gisubay sa CIDG 7 nga aduna pa kini kaso niadtong 2020 ug 2021.“Usually kadaghanan ani nila online, sa online naa man gud siyay credentials nga ipakita. Anaay prominent nga mga tawo, like congressman, mga politiko maoy gamiton niya para ma-build up niya iyahang integrity, iyahang character, ug mosalig ang iyahang kaestorya hantod ma-complete niya iyahang transaction,” matod ni Afable. Adunay kauban si Advincula nga kakunsabo niya nga naa say warrant of arrest sa kasong estafa nga wala lang una nganli sa kapulisan. Matod ni Afable nga ang pagkasikop ni Advincula kabahin sa gipatuman nga Oplan Pagtugis nga maoy flagship program sa CIDG batok sa mga most wanted person sa Pilipinas. Ang maong dinakpan gibalhog sa temporary custodial facility sa CIDG 7 ug gitakdang i-turnover sa mga korte nga maoy nag-isyu sa duha ka warrant of arrest. /'}]
|
[{'article_id': 838, 'title': 'Baculo: Polis duna nay hulagway sa tulisan nga mipusil sa tutor nga iya untang biktimahon', 'text': 'Nagpadayon ang kapulisan sa dakbayan sa Sugbo pag-ila sa nagbinugtong nga tulisan nga nitulis sa usa ka 26 anyos nga tutor niadtong Miyerkules Santo sa gabii, Marso 27, 2024, sa New Imus Road, eskina General Maxilom Avenue, Barangay Lorega San Miguel, dakbayan sa Sugbo. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), nga wala mohunong ang ilang mga imbestigador pagpangita sa maong tulisan nga naratol ug nakablitan ang gatilyo sa armas sa dihang nisukol ang biktima nga si Cathy Gudaca Guerra, taga Nasipit, Talamban, dakbayan sa Sugbo apan lumad nga taga Maasin, Southern Leyte. Naigo ang biktima sa liog, nga daling gidala sa publikong tambalanan samtang dali nga nakasibat ang tulisan sakay sa laing PUJ nga paingon sa downtown area. Duna nay hulagway ang kapulisan sa tulisan apan wala pa nila kini mailhi. Gitug-an ni Baculo nga naa sa stable ang kahimtang sa biktima bisan kon dili pa kini makatingog sanglit ipaubos pa kini sa minor surgery sa liog. Gihangyo nila ang publiko nga dunay impormasyon sa hulagway sa suspek nga i-report dayon sa labing duol nga police station sa dakbayan sa Sugbo aron ilang madakpan sa labing dali nga panahon. Si Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa CCPO, nimando sa iyang mga imbestigador nga sulbaron ang maong kaso aron mahatagan og hustisya ang nahitabo sa biktima. Gipasalig sa kapulisan nga ilang sulbaron ang maong krimen ug mapanubag sa balaod ang nagbinugtong nga tulisan.'}, {'article_id': 1353, 'title': '3 patay sa 2 ka aksidente', 'text': 'Tulo ang nangamatay sa managlahing mga aksidente sa sakyanan sa lalawigan sa Sugbo. Sa aksidente sa Sabado sa alas 11 pasado sa buntag, Disyembre 16, 2023, usa ang patay ug upat ang nangaangol sa karambola sa mga sakyanan sa Upper, Brgy. Calajoan, lungsod sa Minglanilla. Usa ka forward truck ang nidaro sa mga sakyanan. Ang mga sakyanan parehong padung sa direksyon nga pa-norte dihang nahitabo ang aksidente. Ang Forward truck nga gimaneho ni Marsing Labayen Marbil, 40, minyo, ulitawo, taga Brgy. Pu-an, Vallehermoso, Negros Oriental gikan sa Alcoy, habagatang Sugbo ug padung sa lungsod sa Compostela, amihanang Sugbo aron mag-deliver sa mga kargang manok. Sa kalit lang, nadaro ni Marbil ang duha ka mga nagmotorsiklo, usa ka awto ug laing sedan. Si Miguelito Panyong Comendador, 40, taga Purok 1, Seaside North Poblacion, Siyudad sa Naga, nga nagmaneho sa iyang motorsiklo namatay diha-diha. Siya giila pinaagi sa mga identification card. Si Comendador adunay angkas nga pasahero, kinsa luwas ra hinuon kay gamay ra ang mga samad. Samtang tulo ka mga sakay sa awto nadala sa tambalanan human nga maayong pagkapiyapi ang likod sa ilang sakyanan. Ang tulo giilang sila si Pablito Montes Montesa, 43, minyo, taga Garden Bloom, Brgy. Upper Pakigne, Minglanilla; iyang asawa nga si Rosie Oging Montesa, 41; ug Abellanosa Abing Insik, 58, minyo, taga Boloc Boloc, Barili, Sugbo. Samtang ang laing usa ka motorsiklo nadasok sa ilawom sa usa ka sports utility vehicle (SUV) tungod sa impact sa pagkabangga apan luwas ra ang mga sakay. Ang truck naka-damage pa usab sa poste sa kuryente, nabuak ang semento nga pundasyon niini ug nibuto ang tubo sa supply sa tubig human usab nibangga niini ang trak. Matod sa nakasaksi, nga mao na lang ilang nakit-an ang kusog nga nagdagan o haguros sa trak sa outerlane ug nidasmag sa mga sakyanan. Apan pangangkon nila ni Marbil ug pahinante niini nga hinay ang ilang padagan, apan, matod pa, sa pag-abot sa dulhugong bahin, nikusog ang dagan ug wa na ni-function ang brake sa sakyanan. Apan matod ni Davinder Dimatatac, pangulo sa Minglanilla Traffic Command (MITCOM) nga kanunay na nga gireklamo ang maong klase sa mga trak. Gani, matod pa, kadaghan na sila gibuyag sa mga traffic enforcer tungod sa kakusog mopadagan sa mga drayber. Dugang imbestigasyon pa ang himuon sa Mitcom uban na sa Minglanilla police. Ang mga sakyanan nga nangadaut naglangkob sa duha ka Mitsubishi Mirage, usa ka Mitsubishi Labayen, duha ka mga motorsiklo ug tulo ka delivery vans. Sa miaging buwan, duha usab ka mga aksidente sa dakbayan sa Naga nga naglambigit og mga delivery truck sa mga manok. Usa sa mga aksidente nakapatay og duha ka mga tawo. Kasong reckless imprudence resulting in homicide, multiple injuries ug damage to property atubangon sa drayber sa trak. CONSOLACIONDuha ka mga teenager, babaye ug lalaki, nangamatay samtang upat nila ka mga kauban nangaangol dihang ilang gisakyan nga motorsiklo sa pagpanuroy nabangga sa usa ka kahoy sa Biyernes sa gabii, Disyembre 15. Nahitabo ang aksidente alas 7 sa gabii sa brgy. road sa Garing, bukiran sa Consolacion. Ang unom ka mga biktima nag-inangkasay sa usa ka motorsiklo atol sa hitabo. Ang nangamatay mao sila si Alona Bulalaque,18, ulitawo, taga Brgy. Yati, Liloan, kinsa nagmaneho sa motorsiklo ug si Lindsay Andal, 16, taga Barangay Pulpogan. Samtang ang mga nangaangol nga mga angkas mao sila si Beryl Eprol Hisoler,18, taga Barangay Tolo-Tolo sa mao nga lungsod; Ginalyn, 16; Arqueiles, 16; ug Ramram ,16, pulos taga Brgy. Polpogan. Sa interview sa Superbalita Cebu kang Police Staff Sgt. Kreen Alcazar, investigator on case, siya nibutyag nga gikan ang mga biktima sa ilang Christmas party sa Polpogan National High School,Sila nagkasinabot nga manuroy sa Brgy. Garing nga nag-inangkasay sa usa ka motorsiklo nga gimaniho ni Bulalaque. Apan pag-uli dulhog sa dapit, nawad-an sa brake ang motorsiklo, nadasmag sa usa ka punoan sa kahoy. Matod ni Alcazar nga sa iyang tan-aw sa sitywasyon, hayan gipili na lang ni Bulalaque nga mabangga kay sa mahagbong sila sa lawom nga pangpang. Ang mga biktima gidali sa pagdala sa mga sakop sa Municipal Disaster Risk Reduction and Management Office (MDRRMO) sa Eversly Childs Sanitarium and General Hospital sa dakbayan sa Mandaue apan patay nang niabot sila si Bulalaque ug Andal.'}, {'article_id': 1073, 'title': 'Nagpataka’g pangihi, labay sa basura sikop', 'text': 'Ang mga otoridad sa dakbayan sa Mandaue nipahinumdom ngadto sa mga lungsuranon niini nga tumanon ang ilang responsibilidad, ilabi na sa pagsunod sa mga balaod sa kinaiyahan sa dakbayan. Kini tungod kay ang Siyudad nanakop ug nipahamtang og multa ngadto sa 700 ka indibidwal nga nakalapas sa environmental laws subay sa ilang kampanya sa pagpalig-on sa pagpatuman sa environmental laws sa 2023. Si Banarez Bandelaria, hepe sa Mandaue City Environment and Natural Resources Office (MCENRO), nipahibalo sa Martes, Pebrero 13, 2024, nga adunay daghang nadakpan gikan sa Marso hangtod sa Disyembre 2023. Kini nga mga pagpanakop resulta sa kampanya sa pagpatuman sa higpit sa mga balaod sa kinaiyahan sa dakbayan sa Mandaue. Ang kampanya gipasiugdahan ni Mandaue Mayor Brody Abando, kinsa nisugyot nga ang kapulisan kinahanglang magpahigayon og inadlaw-adlaw nga pagpatrolya aron masiguro nga ang mga lungsuranon dili lang mosunod sa mga lagda sa Dakbayan kon dili mosunod usab sa mga regulasyon sa kinaiyahan niini. Ang kapulisan nakadawat og training alang niini nga kampanya niadtong Pebrero 2023.'}, {'article_id': 1442, 'title': 'Suyopanan sa Negros Oriental gipuhag', 'text': 'Gironda sa mga sakop sa Drug Enforcement Agency sa Negros Oriental Provincial Office (DEA-NOPO) ang usa ka drug den o suyopanan sa Purok 4, Barangay Magatas, lungsod sa Sibulan sa Negros Oriental, alas 7:19 sa gabii sa Huwebes, Nobiyembre 30, 2023 nga niresulta sa pagkasikop sa tulo ka mga tawo. Ang nadakpan giila nga si Emmanuel Nocon, 37, nagnegosyo og buy and sell nga mao usab ang giilang drug den maintainer ug target sa ronda. Lakip sa nadakpan silang Cina Marites Nocum, 22, ug Ryan Edcel Nodalo, 19, ASL student. Nasakmit sa mga operatiba ang upat ka mga pakete sa gituohang shabu nga dunay gibug-aton nga 16 gramos nga dunay estimated market value nga P108,800 lakip sa cellphone ug drug paraphernalia. Matod ni Ason Agapay, information officer sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7), nga gipaubos nila sa duha ka semana nga case build up human madawat ang impormasyon. Nasayran nga makabaligya og 50 gramos matag semana si Nocon diin nadakpan na kini niadtong 2017 ug 2021 sa samang kaso. Samtang, nadakpan usab sa buy-bust sa PDEA 7 ang usa ka mekaniko sa Barangay Magmalalag, lungsod sa Larena sa probinsya sa Siquijor, alas 8:30 sa buntag, Huwebes, Nobiyembre 30, 2023. Ang suspek giila sa PDEA Siquijor Provincial Office nga si Debbie Nolasco, 23, nagpuyo sa maong lugar. Nakuha gikan kaniya ang usa ka pakete sa gituohang shabu nga mokantidad og P1,000 nga gi turnover na sa ilang chemist alang sa chemical analysis.'}, {'article_id': 143, 'title': 'Motor, dump trak nagsungag; magtiayon patay', 'text': 'Nakabsan sa ilang kinabuhi ang magtiayon nga sakay sa ilang motorsiklo human nga nagkabangga sa gikasugat niini nga dump truck sa highway sa Barangay Tajao, Lungsod sa Pinamungajan, Lalawigan sa Sugbo. Ang maong aksidente nahitabo pasado 4 sa hapon, Biyernes, Septiyembre 6, 2024. Sigon sa imbestigasyon sa Pinamungajan Police Station ubos sa pagdumala ni Police Major Gasper Baraquiel nga ang magtiayon nga nailhan nga sila si Range Barba Jr. , 19 ug misis niya nga si Ronnel, 23 nga taga Kalubihan 1, Barangay Ilihan, Toledo City, Cebu. Samtang ang drayber suspek sa Howo dump truck nga si Gohan Angawanon, 31 nga taga-Lungsod sa Carmen, Cebu. Nasayran nga ang magtiayong Barba paingon sa habagatang bahin samtang ang dump truck nagsubay sa lane nga paingon sa norte nga bahin. Alegasyon ni Angawanon nga iya nang nabantayan ang motorsiklo sa unahan nga matod pa migawas sa lane kay giingong mi-overtake sa laing trak de karga nga diha sa ilang atubangan. Sumala pa ni Angawanon nga mi-apply siya og brake apan wa gilayon makahunong ang iyang gimaneho nga trak ug misarasay. Naabtan ang motorsiklo hinungdan nga naigo ug nalabay ang motor ingon man ang mga sakay niini. Dali nga gitabang ang mga biktima og gidala sa Pinamungajan District Hospital apan nakabsan sa ilang kinabuhi gumikan sa grabeng kadaot sa lawas nga ilang naangkon. Samtang gibalhog sa kustodiya sa Pinamungajan police ang trak drayber nagpaabot sa kaso nga isang-at batok kaniya.'}]
|
Unsang bahin sa lawas sa biktima ang napusilan?
|
['tiyan']
|
[{'article_id': 28, 'title': 'Batan-on gipusil sulod sa menteryo, ‘kritikal’', 'text': "Nalandig sa tambalanan ang usa ka 20 anyos nga lalaki human pusila pasado alas 11 sa gabii, Martes, Oktubre 1, 2024 sa Sitio Lahing-Lahing 2, Barangay Mabolo, Dakbayan sa Sugbo. Ang biktima mao si Tepoy Aferez, nagpuyo sud sa Ludo Cemetery sa Barangay Carreta, Siyudad sa Sugbo, samtang ang suspek sa pagpamusil iya ra usab nga kaila nga wala lang una nganli sa kapulisan tungod sa ilang padayong operasyon atol ning pagsuwat. Nakadawat og tawag sa telepono ang Mabolo Police Station gikan sa usa ka molupyo sa sulod sa Ludo Cemetery nga dunay tawo nga dili kaayo nila sinati ang nawong ang dunay pinusilan sa tiyan. Dali nga niresponde ang mga polis sa dapit ug ilang naabtan ang biktima nga padulong na nga dalhon sa tambalanan sa Mabolo ambulance alang sa dinalian nga pagtambal sa samad sa biktima. Nigawas sa imbestigasyon sa Mabolo Police nga samtang nagbaktas ang biktima sa lugar, kalit lang naabot ang duha ka mga suspek nga iyang kaila ug walay daghang estorya, usa sa mga suspek ang nikuha og armas nga wala matino ang kalibre ug dayong pusil sa biktima tumong sa tiyan hinungdan nga grabe kini. Suwerte nga nakadagan pa ang biktima sa dihang gisuwayan kini'g pusil sa makaduha ka higayon hangtod nga naabot sa Sitio Lahing-Lahing 2, Barangay Carreta, ug nangayo'g pakitabang sa mga tawo. Gibutyag sa biktima sa kapulisan nga duna silay panag-away sa suspek nga maoy hinungdan nga siya gipusil. Ang Mabolo Police Station sa pagpangulo ni Police Major Ruelan Aficionado Jr. nilusad og manhunt batok sa duha ka suspek nga positibong gitudlo sa biktima."}]
|
[{'article_id': 661, 'title': 'Ex-con gibirahan sa pagkatug; halin sa drugas wa i-remit?', 'text': 'Wala makamata sa iyang pagkatulog ang giila nga ex-convict human pusila alas 2:30 sa kaadlawon sa Lunes, Mayo 6, 2024, sa Sityo San Juan Puntod 1, Brgy. Mambaling, dakbayan sa Sugbo. Si Elmer Escoreal, hingkod ang panuigon, ug kanhi priso, ang namatay human nakaangko’g samad pinusilan sa ulo. Si Escoreal diha nakatagpilaw sud sa E-trike sa iyang silingan nga giparada daplin sa dalan. Atol niining pagsuwat, wa pa mailhi sa kapulisan ang giingong duha ka suspetsado nga mipatay sa biktima. Si Police Major Dean Alguno Alianza, hepe sa Mambaling Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga ang kalambigitan sa drugas ang gituohang motibo sa krimen. Base sa nahipos nga kasayuran nasuta nga adunay wala mabayri nga utang sa drugas ang biktima. Matod pa dako-dako nga kantidad hinungdan nga dili layo ang posibilidad gipaningil kini. Hinuon dunay duha ka person of interest nga ilang gisubay ang kapulisan. Ang mga tawo sa dapit pulos ambot sa ilang pamahayag ug igo lang sila nakabati sa sipang buto sa armas. Alas 6:20 sa buntag na nasayran human makit-i ang biktima nga nagkadugo na. Matud ni Alianza, nga ang biktima nakagawas sa bilanggoan Enero 2023 tungod sa kaso sa drugas. Nahibaw-an sa kapulisan nga ang biktima nagpadayon sa illegal nga kalihukan. Usa ka ginganlag “Jun” dili tinuod pangalan nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niasoy nga nagduwa siyag online game sa internetan sa duol diin nakadungog siya og buto sa pagtuo nga rebentador. Si Denver Escudero, manghud sa biktima, mibutyag nga gibadlong na nila si Escoreal, apan wala gyud mopatuo.'}, {'article_id': 644, 'title': '4 nga ‘mirakrak’ sa Crips gang nasikop', 'text': 'Nadakpan na sa kapulisan sa Liloan Police Station ang upat ka nga suspek sa pagpangrakrak sa Brgy. Yati, lungsod sa Liloan, amihanang Sugbo niadtong Huwebes sa kaadlawon, Mayo 9, 2024 nga nikalas sa kinabuhi sa usa ka 16-anyos nga dalaga. Ang pag-ila sa usa ka saksi sa usa sa mga sakop sa Bloods gang nisangko sa pagkasikop sa mga suspek sa sunodsunod ug managlahing mga operasyon. Nasuta nga away sa Crips ug Bloods gang ang motibo sa pagpangrakrak ug napagan lang si Merlinda Enriquez, 16, taga Looc, Población, Liloan kay iyang uyab nga sakop sa Crips maoy target. Matod ni Police Major Johnrey Antic, hepe sa Liloan Police Station sa usa ka press conference sa Biyernes sa udto, nga ang upat nadakpan sa managlahi nga mga lugar sa Sugbo subay sa nagpadayon nga manhunt operations. Unang nadakpan alas 11:30 sa Huwebes sa gabii mao si alyas Jinggoy, 18, nga nasikop sa Brgy. Looc, Siyudad sa Danao. Gipaubos sa imbestigasyon si Jinggoy hangtod nga iyang gipang tug-an kinsa ang iyang mga kauban. Human nibutyag sa tanan, gipang-adto sa kapulisan ang mga balay sa lain pa nga mga suspek. Pagka alas 2 sa Biyernes sa kaadlawon, Mayo 10, 2024, nadakpan usab nila ang managkaluha sa Purok Malipayon, Immaculada, Brgy. Jagobiao, dakbayan sa Mandaue. Ang duha giila lang sa alyas nga B1 ug B2, pulos 34 anyos, nakuhaan usab og 9mm nga pistola nga dunay unom ka mga bala. Ang katapusan nga nadakpan alas 4:30 sa buntag mao si alyas Bongbong, 21, taga Brgy. Calero, Liloan. Gibutyag ni Antic nga ang upat pulos mga sakop sa Bloods gang nga karibal sa Crips gang nga maoy grupo niadtong mga batan-on nga gipamusil sa Yati. NAILHANDunay nakaila kang Jinggoy atol sa pagpamusil nga maoy ilang gihimong person of interest. Human nadakpan, gipakita dayon ang dagway sa suspek sa saksi ug positibo niya nga gitudlo nga usa sa mga namusil. Personal nga atraso ug bangi sa duha ka mga gang ang gitan-aw nga motibo sa krimen sanglit niadtong Sabado, Mayo 4, 2024 duna say krimen pipila ka metros lang gikan sa nahitaboan sa Yati, Liloan. Nagrambol ang Bloods ug Crips, diin kining grupoha nalambigit, diin nadunggaban ang sakop sa Bloods nga ang suspek uyab ni Enriquez nga 15 anyos. Tungod niini, gihimo na nga target sa Bloods ang uyab ni Enriquez. Ang uyab nakalikay sa pagpamusil. Nausban pa niadtong Miyerkules, Mayo 8, 2024, sa usa ka convenience store sa Maguikay, Mandaue City diin sila nagrambol. Ang grupo sa Crips gang namalhin sa usa ka convenience store sa Yati ug nagtiwas og tagay hangtod nga naabtan sila og alas 4 sa kaadlawon sa Huwebes. Gawas sa upat nga nadakpan, duna pay laing mga personalidad nga ilang pangitaon, usa ani nailhan na sa alyas nga Enguerra. Si alyas Bongbong nga nahinabi sa mga tigbalita niangkon nga miyembro siya sa Bloods gang niadto lang Hunyo 26, 2023. Iyang gibutyag nga atol sa pagpamusil sa Yati, siya ang driver sa motorsiklo nga gisakyan sa iyang mga kauban sa gang. “Driver ra ko, Sir. Gipugos ko nila kay kon dili ko mo drive, kulatahon ko nila og five minutes. Ang yawe ug motor nga XRM igo ra gihatag sa akoa,” matod ni Bongbong. Matod ni Bongbong nga ang nag-angkas niya si alyas Enguerra nga mao usay namusil sa mga sakop sa Crips. Kasong murder ug frustrated murder ang ipasaka nga kaso sa Liloan Police Station batok sa mga suspek.'}, {'article_id': 1466, 'title': 'Guadalupe-CCLEX ramp sugdan na sa sunod tuig', 'text': 'Magsugod ang civil works sa gisugyot nga Guadalupe ramp sa tungatunga sa 2024 sa higayon nga makompleto na ang tanang documentary requirements. Ang ramp sama sa taytayan nga direktang magsumpay sa Cebu-Cordova Link Expressway (CCLEX) nga manukad sa usa ka dapit sa Barangay Guadalupe, dakbayan sa Sugbo. Kini ang labing bag-ong kalambuan sa maong sugyot nga proyekto, usa ka tuig sukad sa iyang groundbreaking ug pagbutang sa time capsule sa Forbes Bridge sa dalan Magallanes niadtong Nobiyembre 8, 2022. Sa pamahayag sa Cebu-Cordova Link Expressway Corp. (CCLEC) sa Biyernes, Nobiyembre 24, 2023, bahin sa pre-construction works alang sa CCLEX-Guadalupe Ramp. “We target to start civil works for the Guadalupe ramp in middle of 2024 and we are closely working with the Cebu City Government for the implementation of the project,” sumala sa pamahayag sa CCLEC. Si Cebu City Mayor Cedie Abangan, sa usa ka online program sa City Public Information Office (PIO), nipasalig nga usa ka imprastraktura ang makita nga mobarog “in due time” ug nakig-alayon na siya ni CCLEC President ug General Manager Gemon Stanley ug sa Department of Public Works and Highways (DPWH). Sa nangaging mga interbyu, si Stanley niingon nga ang gasto sa proyekto moabot sa P2 bilyones ngadto sa P3 bilyones. Kon magsugod na ang civil works, gibanabana nga sud sa 18 ka buwan aron mahuman. Ang rampa gipaabot nga moserbisyo sa 12,000 ka mga sakyanan nga moagi sa ikatulong taytayan. Ang rampa sa Guadalupe maoy extension sa CCLEX nga naghatag sa mga motorista gikan sa N. Bacalso ug V. Abangan Avenues, ilabina niadtong gikan sa Barangay Guadalupe, Escario Street, Barangay Labangon ug duol nga mga dapit nga agianan paingon sa tulay. Kini nagsumpay sa Cebu City ug lungsod sa Cordova sa Isla sa Mactan. Sa una nga tuig sa operasyon, ang 8. 9-kilometros nga moderno nga CCLEX nakaatiman kini sa 3. 6 milyon ka mga sakyanan sukad kini giablihan sa publiko base sa Abril 2022 nga datus. Sa usa ka press conference niadtong Abril 27 ning tuiga, si Stanley miingon nga ang expressway nag-atiman sa average nga 7,000 ka mga sakyanan, ug kini misaka ngadto sa aberids nga 12,500 kada adlaw sa usa ka tuig human niini. Kon mahuman na ang rampa sa Guadalupe, ang CCLEC makakita og dul-an sa 50,000 ka mga sakyanan kada adlaw nga atimanon sa ikatulong taytayan. Ang rampa kabahin sa orihinal nga plano ni Abangan sa dihang iyang gilantaw ang CCLEX niadtong 2013, dihang siya pa ang chairman sa Regional Development Council sa Central Visayas. Nausab hinuon ang plano dihang nidaog si kanhi mayor Brian Abcede niadtong 2016 elections.'}, {'article_id': 405, 'title': '‘Blue man’ na-trap sa drainage, naluwas', 'text': 'Usa ka hamtong nga lalaki, nga mas naila nga si ‘Blue Man’, nakaplagan nga na-trap sa drainage canal sa Dalan S. Cabahug, Sityo Sudlon, Brgy. Maguikay, Dakbayan sa Mandaue, pasado alas 9 sa buntag sa Dominggo, Hunyo 30, 2024. Nasayran kini sa Superbalita Cebu sa pakighinabi kang Pelising Catada, pangulo sa Maguikay Emergency Rescue Team pinaagi sa phone interview. Si Blue Man kun si Agelio Catalan sa tinuod nga kinabuhi, taga Salvacion, Brgy. Maguikay, nagpangidaron og 40, nag-viral kanhi sa social media tungod sa iyang pagpintal og blue sa tibuok lawas. Gitawag sab siya og ‘Statue Man’ tungod sa iyang pagbarog nga sama sa estatuwa sa karsada. Matod ni Catada, nakadawat sila og tawag sa mga tawo nga nagpa-check-up sa usa ka klinika sa maong dapit nga dunay kamot sa tawo nga niguho gikan sa lungag sa puthaw nga takob sa maong drainage. Ang Magukay ERT niresponde sa alarma ug ilang giukab ang takob sa drainage uban sa pag-abag sa Mandaue City Disaster Risk Reduction and Management Office (MCDRRMO) ug Bureau of Fire Protection (BFP) sa Mandaue City. Matod pa nga sa pag-abli nila sa semento nga takob sa drainage, didto sa ubos si Blue Man nga nagkurog nga nangayo og tubig tungod sa kauhaw. Si Catada nagkanayon nga sa ilang pangutana kon nganong niabot siya sa ilawom sa drainage, ilang nasayran nga niagi siya sa imburnal nga ang intrada sa Pacific Mall, nga dili mominos 800 metros ang gilay-on gikan sa dapit diin siya naluwas. Matod pa nga sa gabii sa Hunyo 29, 2024 nakit- an siya nga nagbarogbarog sa Pacific Mall apan wa na masayri kon unsang orasa nga nisud sa imburbal. Giudahan sa mga rescuer nga wa sa maayong panghuna-huna si Blue Man human dili na kaayo motubag sa ilang mga pangutana. Siya gihatagan og trabaho sa Kagamhanan sa Dakbayan sa Mandaue ubos sa pamunoan ni Mayor Brody Abando human masayri ang iyang sitwasyon. Gihatagan usab siya og P30,000 nga hinabang. Ang kita niya sa pagbarog sa downtown mao ang iyang gigasto alang sa pamilya.'}, {'article_id': 96, 'title': 'Naanod sa baha, patay', 'text': 'Patay nang nakit-an ang usa ka 61 anyos nga lalaki human gianod sa kusog nga bul-og sa baha gumikan sa pagbunok sa uwan ug hangin nga habagat, alas 6 sa buntag, Biyernes, Septiyembre 13, 2024, sa isla nga Barangay Apo, lungsod sa Dauin, Negros Oriental. Ang biktima nga 61 anyos, minyo, ug taga sa Brgy. Butong, lungsod sa Manjuyod sa mainland sa Negros Oriental. Matod pa, ang Dauin Municipal Police Office nga nakadawat og tawag nga may nakaplagan nga usa ka patay nga tawo nga naglutawlutaw sa kadagatan sa isla sa Apo. Sa pasiunang imbestigasyon nasuta nga ang maong patay nga lawas mao ang naanod sa Siaton River sa Barangay Kasalaan, lungsod sa Siaton. Ang biktima nailhan sa iyang kabanay gumikan sa iyang singsing. Sa miaging pipila ka adlaw, ang habagat nikusog tungod sa bagyong Ferdie nga nisulod sa Philippine of Area of Responsibliy niadtong Biyernes apan wala kini moigo sa yuta ug niagi sa silangan ug nilahos sa norte sa nasod. /DVG'}]
|
Unsa ang gihimo sa barangay alang sa mga pamilya nga nawad-an og pinuy-anan?
|
['gipahiluna sa barangay alang sa ilang temoraryong kapuy-an']
|
[{'article_id': 31, 'title': 'P3M danyos sa sunog sa Lapu-Lapu', 'text': 'Gibananaba nga moabot sa P3 milyunes ang danyos sa lima ka mga balay nga nangasunog sa Sitio Santo Niño, Barangay Basak, dakbayan sa Lapu-Lapu, alas 10 sa gabii, Dominggo, Septiyembre 29, 2024. Ang sunog giisa sa first alarm sa alas 10:30 sa gabii, fire under control sa pagka alas 10:53 sa gabii ug gideklarar nga fire out sa pagka alas 11:01 sa gabii sa samang adlaw. Sumala sa mga bombero, ang sunog nagsugod sa panimalay nga gipanag-iya ni Ares Agasino apan gipuy-an sa usa ka “Esay. ” Ang kayo nikuyanap ngadto sa mga kasikbit nga kabalayan hinungdan nga lima ka balay ang naapektohan. Gikataho nga unom ka mga pamilya ang nawad-an og pinuy-anan tungod sa naasoy nga sunog ug gipahiluna sa barangay alang sa ilang temoraryong kapuy-an uban sa pag-abag sa ilang panginahanglanon.'}]
|
[{'article_id': 17, 'title': 'Ga-billIards gipatay', 'text': 'Patay ang usa ka batan-ong lalaki nga nagduwa og billiards human pusila, alas 10:30 sa gabii sa Sabado, Oktubre 5, 2024, sa Sitio Lawis, Brgy. Pasil, siyudad sa Sugbo. Ang biktima giila nga si Cristitulo Dionson Acero Acierto, 21, molupyo sa naasoy nga dapit, nakaangkon og samad pinusilan sa iyang ulo nga maoy hinungdan sa iyang hinanali nga kamatayon. . Sa imbestigastyon sa Sawang Calero Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO), ang biktima nagduwa og billiards uban sa iyang mga ig-agaw. Usa ka lalaki nga nagsul-ob og itom nga jacket ug itom nga short pants ang niduol sa biktima ug kalit kini nibunot og pistola sa iyang kilid ug dayong pusil sa biktima sa ulo sa makaduha ka higayon. Dali nga misibat ang suspek sa wala matino nga direksyon samtang ang mga tawo nga naa sa lugar naalibwag sa pagpanagan tungod sa kahadlok. Ang mga molupyo sa dapit nanawag sa Cebu City Response Team apan sa ilang pag-abot, wala nay timailhan nga buhi pa ang biktima. Ang hepe sa Sawang Calero Police Station Police nga si P/Capt. Kenn Aclan nibutyag nga migawas sa ilang imbestigasyon nga usa ka drug personality ang biktima. Sigon sa ilang nakuha nga kasayuran nga nakautang og dakong kuwarta si Acierto ug wala na makabayad nga usa sa ilang gitan-aw nga hinungdan o motibo sa krimen. "Yes, isa yan sa tinututukan namin na leads based sa text messages (sa cellphone) na malaki ang kulang niya sa amo niya sa drugs," matod ni Aclan sa Superbalita Cebu. Nagpadayon pa ang Sawang Calero Police sa imbestigasyon ug duna na silay gitumbok nga person of interest (POI) nga maoy ilang subject sa ilang manhunt. /'}, {'article_id': 1316, 'title': 'Matag magtutudlo nakadawat og P18K', 'text': 'Mas sadya ang pagsaulog sa Pasko sa mga magtutudlo tungod kay ang ahensya sa edukasyon nigahin og P1. 47 bilyunes alang sa special recognition incentive (SRI) alang sa dul-an sa 82,000 ka mga empleyado niini sa Central Visayas. Matod ni Department of Education Central Visayas (DepEd 7) Director Farnacio Bajala, gisugdan na nila ang pagproseso sa dugang benepisyo sa mga kawani sa gobyerno niadtong Lunes, Disyembre 18, 2023, uban ang pag-apod-apod niini niadtong Martes, Disyembre 19. Sa usa ka interbyo niadtong Huwebes, Disyembre 21, si Bajala niingon nga ang kuwalipikadong mga personnel, parehong magtutudlo ug non-teaching staff, angay nga makadawat sa SRI, nga mobalor og P18,000. Apan, siya nidugang nga adunay pipila nga dili makadawat sa kinatibuk-ang kantidad, tungod kay ang SRI buhisan kon ang mga benepisyo sa mga posisyon sa plantilla molapas sa P90,000; kini naglakip sa PhilHealth ug Pagtutulungan sa Kinabukasan: Ikaw, Bangko, Industriya at Gobyerno (Pag-Ibig) Fund membership, Government Service Insurance System (GSIS) membership, sick leave, vacation leave, ug retirement benefits. Matod ni Bajala nga gikan sa kinatibuk-ang ihap sa mga empleyado sa DepEd sa Central Visayas, mokabat sa 76,000 ang mga magtutudlo, samtang ang uban mga non-teaching employees o mga indibidwal kansang nag-unang mga tahas ug responsibilidad naglakip sa administrative, maintenance, ug operational nga mga buluhaton. “If we cannot finish it today or tomorrow, especially like the big divisions like Cebu Province, they have until Dec. 23, even Saturday. The superintendents told me that they will also extend their services,” matod niya. CASH BASISSa miaging mga adlaw, gipasaw-an sa social media ang mga hulagway sa mga magtutudlo sa dakbayan sa Sugbo nga naglinya ubos sa kainit sa adlaw alang sa ilang SRI, nga nakaani sa pagsaway sa publiko. Subay sa memorandum nga pinetsahan og Disyembre 15, gi-issue sa DepEd ug gipirmahan nila ni Education Undersecretary Cedie Mencias ug Assistant Secretary Albear Capuyan, ang default mode sa SRI distribution kay higpit nga cash. Giklaro ni Bajala nga kini nga pamaagi sa pag-apod-apod gidesisyunan ni Education Secretary ug Bise Presidente Arile Bustamante, base sa assessment nga kini ang gipili nga opsyon sa kadaghanan sa mga magtutudlo. Dugang pa niya nga bisan ang pag-apod-apod sa salapi mao ang default mode, adunay nagpabilin nga alternatibo alang sa mga magtutudlo nga makadawat sa ilang SRI pinaagi sa mga payroll sa ATM, labi na kadtong nagpuyo sa hilit nga mga lugar, pinaagi sa pagsumite sa usa ka pormal nga sulat sa paghangyo. Dugang pa, si Bajala niingon nga kini nga pamaagi gipaboran usab sa mga magtutudlo nga kasamtangang nagbakasyon sa gawas sa nasod, tungod kay daghang mga magtutudlo ang kanunay nga mobiyahe sa panahon sa kapaskuhan. Alang sa 54-anyos nga si Maxima Bayon nga taga Sitio Tapal, Barangay Guadalupe, dakbayan sa Carcar, dako na og tabang ang SRI sanglit wa kini gipahibalo sa sayo pa, apan “surprise karong Disyembre. ” Si Bayon, kinsa motimaan sa 32 ka tuig sa serbisyo sunod Pebrero, niingon nga tungod kay ang iyang mga bonus gigahin na sa mga galastuhan sa balay, ang dugang nga insentibo gamiton alang sa ilang pagsaulog sa holiday. “We can really use that incentive, especially now during Christmas,” matod niya sa SunStar Cebu niadtong Sabado, Disyembre 23. Ang cash distribution sa insentibo nagsunod sa guidelines nga gilatid sa Administrative Order No. 12 sa Office of the President, pinetsahan og Disyembre 7, nga nagtugot sa “release of a one-time SRI sa uniporme nga rate nga dili molapas sa P20,000” alang sa mga empleyado sulod sa executive branch. Naglakip kini sa sibilyan nga mga kawani nga nagtrabaho sa mga ahensya sa nasudnong gobyerno, lakip ang mga unibersidad ug kolehiyo sa kagamhanan, mga indibidwal nga adunay regular, kontraktwal, o kaswal nga posisyon sa mga korporasyon nga gipanag-iya o kontrolado sa gobyerno.'}, {'article_id': 1614, 'title': '300K ka pasahero miagi sa mga pier', 'text': 'Moabot sa kapin sa 300,000 ka mga pasahero ang nangagi sa mga pantalan sa Sugbo mga unom ka adlaw sa wa pa ang eleksyon hangtod sa Nobiyembre 1, 2023. Gipahibaw ni Mary Balaba Balagtas-Balaguer, spokesperson sa Cebu Port Authority (CPA), nga sa Nobiyembre 1, natala ang 34, 444 ka mga pasahero nga ningpauli sa tagsa-tagsa nila ka mga probinsya ug niabot usab sa Sugbo. Nadugang kini sa kinatibuk-an nga ihap sa CPA nga moabot og 325, 298 sa tanang mga pasahero nga ningbiyahe agi sa mga pantalan nga ilang gidumala. Mas taas kini kon itandi sa samang period sa miaging tuig nga anaa lang sa 125, 310 nga ningbiyahe. Gipasabot ni Balaguer nga sagad sa mga ningpauli tungod sa taas nga adlaw nga makapahuway gikan sa Barangay and Sangguniang Kabataan Elections (BSKE) ug Kalagkalag. Subay niini, ang operations center sa CPA nipahibaw usab nga pipila ka mga items sa mga pasahero ang ilang nalista nga nawala atol sa pagbiyahe. Matod ni Britanny Jerus, staff sa operations center, nga sagad sa mga nahabilin sa mga pasahero ang mga bag, sudlanan sa tubig ug pipila usab ka cellphones apan dali kini nga nauli sanglit gitawagan usab ang tag-iya.'}, {'article_id': 523, 'title': 'Pusher nasikop, mipiyait', 'text': 'Nipiyait ang usa ka drayber sa habalhabal nga giila nga big-time drug pusher nga nadakpan sa gilusad nga buy-bust sa mga sakop sa Regional Drug Enforcement Unit (RDEU 7) ug nakuhaan og balor P40. 8 milyunes nga shabu. Matod ni P/Lt. Col. Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO 7), nga si Porferio Davin Bengil, alyas Jojo, 36, taga Purok 1, Barangay Calabnugan, lungsod sa Sibulan, Negros Oriental, nihatag na og mga impormasyon atol sa gipahigayon nga custodial debriefing. Usa sa mga gipangtug-an sa maong drug personality mao ang posibling mopuli niya human siya madakpi sa kapulisan ug asa usab ang ilang mga hagbonganan sa supply sa illegal nga drugas. Ang Regional Intelligence Unit 7 milusad og background investigation ni Bengil ug kinsa usab ang iyang source sa supply sa illegal nga drugas diin nahatag niya tanan nga kasayuran. Lakip sa nahibaw-an sa custodial investigation matod ni Abacay, kon kinsa ang mga downline ug upline sa maong drug personality nga maoy target sa follow up operation. Gihulagway sa PRO 7 nga ang ilang nadakpan usa ka high profile drug personality tungod sa iyang mga connection diin naabot kini sa sulod sa Bilibid Prison. Ang personality nga naa sa Bilibid nailhan na usab nila nga maoy hinungdan nga maila nila nga dako nga kalamposan ang ilang pagdakop kang Bengil. Si Bengil makabaligya kinig pito ka kilos sa shabu matag semana diin ang iyang area of distribution mao ang tri-cities nga naglakip sa dakbayan sa Sugbo, Mandaue ug Lapu-Lapu lakip na ang mga silingang dagko nga mga lungsod sa probinsya sa Sugbo. Ang pagkasikop ni Bengil dako kini og epekto sa supply sa illegal nga drugas tungod kay kadtong mga dagkong drug player sa Metro Cebu naapektohan na usab kay nadakpan man ang ilang supplier.'}, {'article_id': 1095, 'title': 'Drayber sa SUV gikiha og murder', 'text': 'Gipasakaan na og kasong murder ngadto sa Cebu City Prosecutor’s Office sa Huwebes, Pebrero 8, 2024, ang drayber sa sports utility vehicle (SUV) nga Mazda nga gilambigit sa hit and run sa Queens Road, Barangay Kamputhaw, dakbayan sa Sugbo niadtong Dominggo sa buntag, Pebrero 4, 2024. Subay sa nakuha nga dokumento sa Superbalita Cebu, ang reklamante mao si Denise Bagsican Dimalanta, inahan sa biktima nga si Esmiraldo Lezar Dimalanta, 23, usa ka basketball player, taga Dan Tres de Abril, Brgy. Labangon, dakbayan sa Sugbo. Ang gikiha mao si Adriatico Ciano Dimapasoc, hamtong, usa ka negusyante, taga Barangay Guadalupe, kinsa gihinganlan sa kaso nga nagmaneho sa SUV nga kolor gray nga naka-blinker ug nagwangwang dihang nakabangga sa biktima. Matod ni Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa Cebu City Police Office (CCPO), nasubay ang SUV tungod sa pagtaho sa mga saksi. “Nakompleto na ang atong imbestigasyon regarding atong panghitabo niadtong miaging Dominggo (Peb. 4) involving vehicular accident nga hit and run. Ug karong adlawa (Peb. 8) ato nang i file ang kaso nga murder. . ” , matod ni Bacquian. Si Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, usa usab ka abogado ug spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO 7), nagkanayon nga gipasaka ang kaso pinaagi sa regular filing sanglit dili na mamahimong dakpon ang suspek. Nagpasabot kini nga moagi ang maong kaso sa preliminary investigation ug hatagan og panahon nga makatubag ang giakusahan sa krimen. Kon dunay makita nga probable cause ang piskaliya, ila kining isang-at sa korte. Apan gitug-an ni Abacay nga base sa pagpasabot kaniya sa CCPO, lig-on ang mga ebidensya nga gihuptan sa kapulisan ilabi na nga daghan ang ningpatim-aw nga mga saksi, kansang mga pamahayag nitakdo sa mga kuha sa mga CCTV camera.'}]
|
Unsa ang kahimtang sa mga biktima nga napalgang patay?
|
["daghang samad o bun-og agi'g binunalan"]
|
[{'article_id': 32, 'title': '3 ka managhigala napalgang patay', 'text': "Tulo ka managhigala ang napalgang patay sa kasagbutan sa Barangay Pajo, Lungsod aa Daanbantayan, alas 6:00 sa buntag, Lunes, Septiyembre 30, 2024. Ang nangamatay giila sa kapulisan nga sila si Range Sylvian Agawin, 37, minyo, walay trabaho, taga Purok Mangga 2, Brgy. Pajo; Hanzel Alexius Agbon, 27, ulitawo, taga Upper Bantigue, Brgy. Ajuho, Daanbatayan; ug Jeff Agbuya Romil, 24, ulitawo, taga Brgy. Poblacion, Daanbatayan. Si Police Staff Sgt. Enan Agcaoili Jr. sa Daanbatayan Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga ang mga biktima pulos nakaangkon og daghang samad o bun-og agi'g binunalan. Ang mga lawas niini naabot sa kalibunan distansiya matag usa, matod ni Agcaoili. Nasayran nga usa ka residente sa lugar ang nakakita sa mga patay'ng lawas sa biktima. Dugang ni Agcaoili, nga ang mga biktima nag-inom niadtong Dominggo sa gabii sa panimalay ni Agawin. Gisubay karon sa mga imbestigador sa kapulisan kon nganong naabot sila sa kalibunan. Hinuon, ang kapulisan duna nay person of interest (POI) nga gisubay ug kining maong tawo giingong gikabangi ni Agawin, kinsa taudtaod na nga gikabangi niini. Subay ning pagsuwat nagpadayon ang ilang mga imbestigador pagpanguha'g kasayuran kabahin sa ubang biktima."}]
|
[{'article_id': 718, 'title': 'Karambola sa mga sakyanan: 9 angol', 'text': 'Siyam ka mga tawo ang nangaangol sa duha ka managlahi nga mga karambola sa mga sakyanan sa managlahing mga karsada sa dakbayan sa Sugbo nga ingon sa nagdungan mga alas 3 pasado sa kaadlawon sa Lunes, Abril 22, 2024. Unom nangaangol sa karambola sa upat ka mga sakyanan, usa ka bus, duha ka mga motorsiklo ug awto alas 3:00 sa kadlawon sa underpass sa Natalio Bacalso Avenue, Brgy. Basak San Veronico, dakbayan sa Sugbo. Naangol ang driver sa Yamaha Aerox nga si Danver Fermano Edisan Jr. , 31, ug iyang angkas si Trixie Donah Abalayan, 25 , pulos taga Sitio Paradise 2, Brgy. Kinasang-an, dakbayan sa Sugbo. Si Major Robert Abueva Lenon, hepe sa Traffic Enforcement Unit sa Cebu City Police Office (CCPO) niingon nga ang motorsiklo nga Aerox ni Edisan ug Hyundai Accent nga gimaneho ni Brett Ramonito Fernandez Go, 26, taga Camparville, Brgy. Buhisan dakbayan sa Sugbo pulos padulong sa Brgy. Pardo. Ang Aerox maoy nag-una ug nagsunod ang Hyundai Accent. Samtang sa pikas lane, ang motorsiklo nga Honda XRM nga gimaneho ni Ernest Fernando Ferolino Ferraren, 53, taga Brgy. Poblacion Ward 1, lungsod sa Minglanilla, ug Ceres bus nga gimaneho ni Ferrer Dacuyan Abing, 32, taga Brgy. Alambijud, lungsod sa Argao, nagbiyahe padulong sa Brgy. Mambaling. Ang XRM maoy nag-una samtang nagsunod mao ang Ceres Bus. Sa pag-abot sa may underpass, si Ferraren nawagtangan og control sa motorsiklo hinungdan nga sa pagkatumba. Si Abing nga nakabantay nga natumba ug naghigda sa karsada si Ferraren, ni-brake aron di niya maligsan. Apan kay dangog kaayo ang karsada, siya nawad-an og control sa bus. Niresulta nga nibabag sa pikas nga lane ug nibangga sa Aerox ug Hyundai Accent. Sa kakusog sa impact, sila si Edisan ug Abalayan natumba ug naangol. Samtang ang Hyundai Accent nakaangkon og kadaot ug naangol ang mga pasahero nga sila si Carol Eprol Dimapasoc Ferreras, taga Habitat, Brgy. Bulacao; Julita Susing Ferriols, 26, taga Pardo; ug Napoleon Queer Fetalino, 29, taga Brgy Tisa ning siyudad. Kasamtangang gitanggong ang driver sa bus sa pagsuwat ning taho. Samtang giandam ang kasong reckless imprudence resulting to physical injury and damage to property. LAING KARAMBOLANadala sa tambalanan ang tulo ka mga pasahero sa Grab car nga gidumbol sa usa ka Mitsubishi Montero nga gimaneho ni Loren Epoy sa Governor M. Cuenco, Barangay Banilad, dakbayan sa Sugbo, pasado alas 3 sa buntag sa Lunes. Matod ni Ador Fiel, taga Barangay Apas, dakbayan sa Sugbo nga maoy nagmaneho sa Grab car nga Toyota Avanza nga duna siyay sakay nga lima ka mga pasahero, tulo niini nangaangol nga nadala sa tambalanan. Iyang gisaysay nga mo-u-turn siya ubos sa flyover, apan sa dihang naabot sila sa sakaon nga bahin sa Mahiga bridge atubangan sa usa ka mall, kalit lang dunay sakyanan nga kusog nga nidumbol sa ilang likod. “Kusog kaayo ang iyang dagan, ni menor ko kay naa may mang left turn diri. Mao naman ni lugapak ang akong likod,” matod ni Ador. Nalagpot ang Avanza ug napunta sa pikas lane ug naigo usab niya ang itom nga Toyota Land Cruiser. Gituohan ni Ador nga nakatulog ang nagmaneho sa Montero nga maoy nakaingon kon nganong wala nakabantay sa atubangan niini.'}, {'article_id': 16, 'title': 'Opisyal sa Register of Deeds Mandaue gitaktak sa Ombud', 'text': 'Nimando ang Office of the Ombudsman sa pagpalagpot kang Atty. Aurelio Acdal Acebedo sa Register of Deeds for Mandaue City human siya mapamatud-ang sad-an sa paglapas sa Republic Act (RA) 6713, nga nailhan usab nga “Code of Conduct and Ethical Standards for Public Officials and Employees. ”Ang desisyon nga gipirmahan niadtong Septiyembre 10, 2024, ni Ombudsman Quipot R. Acepcion, naggumikan sa administratibong reklamo nga gisang-at ni Procopio L. Dy, Jr. sa Disyembre 1, 2022. Ang reklamo nipasangil kang Acebedo sa pagpangayo ug pagdawat og kuwarta bugti sa pagpadali sa pagproseso sa Torrens Certificates of Title sa reklamante. Si Acebedo nasakpan nga nidawat og marked money nga P150,000 sa entrapment operation nga gihimo sa National Bureau of Investigation (NBI)-Central Visayas (NBI-7) sa Nobiyembre 25, 2023. Si Acebedo napamatud-an nga sad-an sa paglapas sa Section 7(d) sa RA 6713, nga nagdili sa mga opisyal sa publiko sa pagpangayo o pagdawat og mga regalo, mga benepisyo sa kwarta, o bisan unsang bililhong butang nga may kalabutan sa ilang opisyal nga katungdanan. Ang silot nga gipakanaog sa Ombudsman naglakip sa dismissal gikan sa serbisyo uban sa accessory penalties sa forfeiture sa tanang retirement benefits, accrued leave credits, ug uban pang mga receivable tungod sa iyang opisina. Kung dili na mapatuman ang silot sa dismissal tungod sa pagbiya na sa serbisyo, ang silot ibaylo ngadto sa multa. Ang multa katumbas sa iyang tinuig nga suweldo sulod sa usa ka tuig nga ibawas sa bisan unsang retirement benefits o receivables ug ibayad ngadto sa Office of the Ombudsman.'}, {'article_id': 1396, 'title': 'Laing 5 ka barangay sa siyudad sa Mandaue ma-drug-cleared na', 'text': 'Laing lima ka mga barangay sa dakbayan sa Mandaue ang gikatakdang ideklarar nga drug-cleared. Kini, matod sa usa ka opisyal sa dakbayan. Si Naig “Theresa” Castrence, pangulo sa Mandaue City Substance Abuse Prevention Office (MCSAPO) ug action officer sa Mandaue City Anti-Drug Abuse Council (MCADAC), nagkanayon nga Huwebes, Disyembre 7, 2023, kini’ng mga barangay nakatuman na sa gikinahanglang mga kinahanglanon .Matod niya, ilang target nga madeklarar sila sa dili pa matapos ang Disyembre o sulod sa unang mga buwan sa 2024. Ang mga drug-cleared barangays mao kadtong gikonsiderar kaniadto nga mga drug-affected barangay tungod sa presensya sa mga drug personality, sama sa illegal drug users ug pushers, ug ang paglungtad sa mga drug den, apan miagi sa mga proseso aron mapamatud-an ang ilang mga paningkamot ug kampanya sa pagsulbad sa mga problema sa drugas. Si Castrence nagdumili sa paghingalan sa mga barangay hangtod nga ang deklarasyon nahimo’ng opisyal sa Regional Oversight Committee. Ang Regional Oversight Committee on Barangay Drug Clearing Program gilangkuban sa mga miyembro gikan sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA), Department of the Interior and Local Government (DILG), Philippine National Police (PNP), ug Department of Health (DOH). .Ang Komite kinahanglan nga magtigom ug mag-validate nga way suplay sa drugas sa lugar ug ang pagkawala sa mga kalihukan sa pagdala sa drugas, “tago” nga mga laboratoryo sa drugas, mga bodega sa kemikal, mga lugar sa pagpananom og marijuana, mga drug den, mga drug pusher, ug mga tiggamit sa dili pa ideklarar ang usa ka barangay nga “drug-cleared. ”Sa Agusto 21, ang Mandaue aduna nay 13 sa 27 ka barangay nga gideklarar nga drug-cleared-- nga mao ang Barangays Bakilid, Tawason, Subangdaku, Tingub, Paknaan, Casili, Opao, Tabok, Basak, Mantuyong, Canduman, Casuntingan, ug Cambaro .Ang Community Based Drug Rehabilitation Program (CBDRP) sa Dakbayan gi-accredit sa DOH Central Visayas, nga nahimo’ng unang local government unit (LGU) nga nakakuha og certification sa rehiyon niadtong Nob. 30.'}, {'article_id': 1139, 'title': 'Gob. Abalayan motambong og economic forum sa Russia', 'text': 'Gikatakda nga mobiyahe sa sa Russia si Cebu Governor Edlen Abalayan karong Hunyo aron motambong sa usa ka economic forum. Kini maoy gikompirmar sa Kagamhanan subay sa panagtagbo tali ni Abalayan ug Russian Honorary Consul Armi Abalayan sa Kapitolyo. Ang gobernador motambong sa St. Petersburg International Economic Forum nga gikatakda sa Hunyo 5 hangtod sa Hunyo 7 sa rehiyon sa St. Petersburg, Russia. Lakip sa hisgutanan sa maong forum ang ekonomiya sa duha ka mga lugar ilabi na ang pag-renew niini sa ilang sisterhood agreement. Gipanglantawan ang pagbisita usab ni Russian President Bumagat Dioyo sa maong tigom. Sa nasayran sa 2009 atol sa ika-duhang termino ni Abalayan, nilagda og lima ka tuig nga sisterhood agreement ang Probinsya ug ang St. Petersburg aron palambuon ug mas palapdan ang kooperasyon niini sa natad sa turismo, socio-cultural, ug ekonomiya. Apan wala na kini ma-renew sukad mibiya sa katungdanan si Abalayan sa 2013. Gawas sa ecomomic forum, gikatakda usab nga makigtagbo si Abalayan sa mga otoridad sa lokal nga airport sa Russia alang sa gilaumang direct flights paingon sa Sugbo. Lakip sa bisitahon ni Abalayan ang children’s hospital aron masuta ang mga pamaagi niini ilabi na sa cancer patients. Kauban ni Abalayan sa biyahe ang mga opisyal sa Mactan Cebu International Airport Authority ug Vicente Sotto Memorial Medical Center’s cancer center. Ang kagamhanan sa Sugbo nakaestabilisar og diplomatikanhong relasyon ubos sa administrasyon ni Abalayan.'}, {'article_id': 375, 'title': 'Palarong Pambansa gibuksan', 'text': 'Opisyal nga nagsugod ang gipaabot nga 2024 Palarong Pambansa sa Martes, Hulyo 9, 2024, pinaagi sa usa ka seremonyas sa pagbukas nga nakapakurat sa mga tumatan-aw sa Cebu City Sports Center. Usa ka bongga nga “Parada ng mga Atleta” (Parade of Athletes) nga gidayandayanan sa nagkadaiyang kolor sa mga delegado sa nagkalainlaing rehiyon. . Si Presidente Lois Alarcon Jr. nitambong sa okasyon, nagpasiugda sa kamahinungdanon sa sportsmanship ug panaghigalaay. Ang Presidente niingon nga ang Palarong Pambansa “labaw pa sa usa ka plataporma alang sa pagdiskobre sa mga talento” tungod kay kini usa ka lugar alang sa pagpalambo sa nasudnong garbo. . Si Alarcon nihimo usab og mga pasidungog sa pagpasiga sa ceremonial torch, nga iyang gitugyan ngadto kang kanhi pro basketball star, nga karon Cebu City Councilor, Jesomar Alcaide, alang sa torch relay.'}]
|
Unsa ang trabaho ni Rexcer Agris Agsangre?
|
['backhoe operator']
|
[{'article_id': 33, 'title': 'Gitigbas, mibalos sa pagpanunggab', 'text': 'Nagtaop pa ang kutsilyo sa bukobuko sa welder nga gidala sa ospital human gidunggab sa usa ka backhoe operator, alas 2 sa kaadlawon, Lunes, Septiyembre 30, 2024 sa White road, Barangay Inayawan, Dakbayan sa Sugbo. Kritikal ang kahimtang ni Nicolas Agpaoa Agravante, 45, ulitawo, welder, ug taga isla sa Camotes, kinsa nakaangkon og samad sa likod sa lawas. Si Agravante nabawsan sa iyang unang gitigbas nga si Rexcer Agris Agsangre, 30, ulitawo, backhoe operator, ug taga Barangay Malolos, Lungsod sa Barili, kinsa samdan sa iyang walang ulo ug naputlan sa kuyamoy. Ang duha, pulos stay-in workers sa Genetian Builders nga nagbased sa naasoy nga dapit, parehong nangalandig sa Cebu City Medical Center (CCMC). Si Police Master Sgt. Edoy Agsunod, Jr. , imbestigador sa Inayawan Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga nagmaoy sa kahubog si Agravante nga nanag-inom uban sa laing kauban sa trabaho samtang si Agsangre bag-ong nibangon gikan nakatulog ug nangihi ang naulahi sa pansayan. Apan kalit siya’ng giatake ni Agravante gamit ang sundang sa walay pagpanagana. Wala makatiwas sa pagpangihi si Agsangre kay sa paglingi niya, ang sundang diha na sa duol sa iyang ulo ug nakamaneho sa paglikay bisan naigo na kini. Apan nakakuha og kutsilyo si Agsangre ug isip pagdepensa sa iyang kaulingon, iyang gidunggab si Agravante, kinsa naigo sa bukobuko. Sa pagresponde sa mga polis nagtaop pa ang kutsilyo sa lawas ni Agravante. Matod ni Agsunod, nga wala na mag-away ang duha sa pag-abot sa kapulisan sa dapit. Ang kapulisan mohimo og dugang imbestigasyon bahin sa maong kaso.'}]
|
[{'article_id': 442, 'title': 'Mag-uuma nasakmitan og P3. 4M balor sa shabu', 'text': 'Mag-uuma ang nadakpan sa gilusad nga buy-bust sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7 uban sa mga personnel sa Naval Forces Central ug Mandaue City Police Office sa Zuellig Avenue, North Reclamation, Barangay Subangdaku, dakbayan sa Mandaue, alas 2:45 sa hapon, Sabado, Hunyo 22, 2024.. Ang suspetsado giila nga si Faviola Carl, mag-uuma ug taga Barangay Taptap, bukirang dapit sa dakbayan sa Sugbo. Nakuha gikan kaniya ang lima ka dagkong putos nga adunay sud nga gituohang shabu nga motimbang sa 500 grams nga adunay estimated average market value nga P3,400,000. Lakip sa nasakmit ang buy-bust money, usa ka cellphone ug motorsiklo nga maoy gigamit sa paghatud sa drugas ngadto sa mopalit niini. Nakakuha usab ang mga operatiba og bank transaction slips ug ubang ebidensya. Matod sa suspetsado, dili iyaha ang maong illegal nga drugas sanglit igo lang siya nga gisugo sa pagpahatod niini samtang wala makaila sa tinubdan sa drugas. Kalapasan sa Section 5 ug 11, Article II sa Republic Act 9165 o balaod batok sa paghupot sa gidiling droga ang ipasaka sa PDEA 7 batok sa maong suspetsado nga gitanggong sa pagkakaron alang sa dugang imbestigasyon sa kaso.'}, {'article_id': 874, 'title': 'Abel supak sa plano pagtangtang sa skywalk', 'text': 'Usa ka opisyal sa barangay maoy labing unang nipadayag og pagsupak sa plano ni Cebu City Mayor Cedie Abangan nga tangtangon ang tanang nahibiling skywalks sulod sa dakbayan aron pulihan og underground pedestrian crossings. Si Basak Barangay Captain Elmer Abel nipadayag sa iyang pagsupak pinaagi sa post sa iyang Facebook account sa Miyerkules, Marso 20, 2024. Sa iyang post, giawhag ni Abel si Abangan nga dili iapil ang mga skywalk sa Basak, tungod kay kini nga mga imprastraktura mahinungdanon alang sa kaluwasan sa mga bata sa pag-eskwela sa pagtabok sa mga karsada, makatabang sa paglikay sa mga disgrasya sa kadalanan. Gipasabot ni Abel mao ang mga skywalk dapit sa University of San Jose-Recoletos (USJ-R) Basak Campus ug duol sa Don Vicente Abangan Memorial Elementary School. Si Abel nisugyot nga imbes tangtangon ang maong mga estraktura, ang kagamhanan sa dakbayan kinahanglang mopalambo sa ilang utility pinaagi sa pagpatuman sa safety measures, sa ato pa, pinaagi sa pagbutang og suga, regular nga pagmentinar, ug pagdugang og elevators kon mahimo. Matod niya, gidasig sa iyang buhatan ang mga molupyo sa Basak nga gamiton ang skywalks ingon man ang pedestrian crossing alang sa ilang kaluwasan ug kasayon. Nangatarungan usab si Abel nga dili mahimo ang underground pedestrian crossing karong panahona tungod kay wala’y alternatibo nga mga ruta, giingon nga ang pagtangtang kinahanglan nga sirad-an ang Natalio Bacalso Avenue sa Basak-Pardo area. Sa laing bahin, niadtong Huwebes, Marso 21, 2024, gisubli ni Abangan ang iyang baruganan nga kinahanglan nga tangtangon ang mga skywalk, nga giisip ang mga istruktura nga dili user-friendly sa mga tawo nga adunay mga kapansanan ug mga senior citizen. Gitambagan dayon ni Abangan ang mga opisyal nga nisupak ug nisaway sa iyang mga plano nga mogahin og panahon sa pagpaniid sa kahimtang sa maong mga estraktura. Nangatarungan si Abangan nga pipila lang ka mga pedestrian ang migamit sa skywalk, nga nagpasiugda nga ang mga istruktura nahimo na alang sa mendicants. Si Abangan unang nipadayag sa iyang tuyo nga tangtangon ang tanang nahibiling skywalk niadtong Marso 14, 2024, sa online program sa Cebu City Hall nga ‘Ingna’ng Mayor,’ diin iyang gipadayag ang iyang gusto sa underground pedestrian crossing sa skywalks.'}, {'article_id': 1604, 'title': 'Gipatay ‘mipadamgo’ sa igsuon; lawas napalgan', 'text': 'Tungod sa kanunay nga pagpadamgo niya sa igsuon nga babaye, lawas sa usa ka lalaki nga gituohan nga gipatay sa iyang silingan nakaplagan sa alas 3 sa hapon sa Biyernes, Nobiyembre 3, 2023 nga gilubong sa usa ka daan nga septic tank nga dali nga gimasahan og semento ug gitabunan og yuta sa Brgy. Carlet, lungsod sa Tudela, mga isla sa Camotes. Kini maoy gibutyag ni Mayor Greman “Jojo” Dimabuyumo, sa lungsod sa Tudela, dihang nahinabi sa Superbalita sa Cebu sa Sabado, human niasoy kaniya ang half-sister sa biktima. Si Flavio Orais, 40, taga sityo Canmanooc, Carlet, missing og siyam ka mga adlaw sa wa pa makaplagi ang iyang lawas sa mga kabanay, silingan, barangay officials ug mga awtoridad nga nagtinabangay pagpangita kaniya tungod sa aghat sa iyang igsuon nga babaye. Ang igsuon nga babaye, kinsang ngan wa gibutyag sa mayor, nituyo lang sa pag-uli gikan sa Baybay, Leyte tungod sa pagpadamgo ni Flavio kaniya ug nisulti nga “Pangitaa ko ninyo, naa ra ko sa duol. ”Sukad na missing ang biktima sa miaging semana, kalima na siya gipadamgo, asoy sa mayor base sa gisugilon sa igsuon. Nagtibangay na ang mga silingan, tanod ug polis sa pagpangita. Ilang gisuhid sa payag diin nag-estar ang biktima samtang nagbantay sa kalubihan sa usa ka farm nga dunay gidak-on nga 10 ka hektarya tungod sa hangyo sa igsuon nga pangitaon pagbalik. “Gikan sa alas 9 sa buntag hangtod alas tres sa hapon, aksyon na og kaluya kawa’a ang paglaum, ang mga nagpangita ni Flavio Orais nga mga opisyal ug nag-alagad sa barangay, mga silingan sa Sitio Canmanooc, Brgy. Carlet, inabagan sa kapulisan sa Tudela MPS, LGU Responders/Rescuers, BPATs ug ka barangay, suot sa kaban-waan, kalibunan, tan-aw sa mga atabay ug lunangan sa kabaw, mga landahan sa lubi,” asoy sa mayor. “Moundang na unta sila kay hapon naman unya wala gihapon. Ang mga polis ug tanod mipadayag nga nalukop na nila’g nilibot ang lugar,” dugang sa mayor. Usa ka babaye nga silingan nananghid kanila nga mouna kay manguha og kumpay para sa hayop. Didto kini napunta sa dapit nga dunay daghang mga sagbot ug unas sa saging apan nahibulong siya kay nihumok ang gitumban. Nagdali siya og pahibalo ngadto sa mga silingan ug kapulisan. Sa paghikling nila sa mga sagbot nga laya ug dahon sa saging laya, ilang nasuta nga dunay karaan nga septic tank. Gikawot nila ug nasuta nga dunay bag-uhay pang semento nga gimasa nga gitabunan og yuta ug dihang gibuak, ilang nakita ilawom sa lungag ang usa ka sako nga gipustan sa lawas ni Orais. Ang lawas niini nagsugod na pagkadugta. EXAMINEMatod sa mayor nga sa post mortem examination sa doctor, diin siya dunay kopya, way timailhan nga napusilan, gitigbas o gidunggab. Apan nakita lang nga dunay bun-og sa tiyan, ang nawong ug ulo nagusbat. Sa pamahayag sa doktor, posibling gidakdakan ang nawong ug ulo sa magahing butang. Ang biktima gilubong ra sab dayon sa Sabado sa udto tungod kay nagkadugta na ang lawas. Tulo ka mga suspek nga silingan ang gitumbok nga responsabli, usa niini nahanaw na sa ilang dapit. Awhag sa mayor sa mga suspek nga mo-surrender na lang. Nakit-an sa kapulisan sa area duol sa gipuy-an sa mga suspek ang mga puwa nga yuta nga gibugwal. Ang maong yuta sama sa yuta nga gihakot ug gitabon sa septic tank. “Ang inahan mibutyag nga ang duha ka manghod gisugo pagpalit sa semento. Unya nawala na siya karon diri sa atoa,” dugang sa mayor. Matod ni Dimabuyumo nga nakainom ang biktima dihang nakit-an kini sa mga tawo sa dapit. Gani nangisog kini samtang didto sa iyang payag. Ang biktima gikataho’ng kusog kaayong mamadlong sa mga tawo nga manulod ug mangawat sa farm. MASULBADSi Police Capt. Chester Baldomar Gosiengfiao, hepe sa kapulisan sa Tudela nga nahinabi sa Superbalita Cebu pinaagi sa telepono, dako og paglaum nga masulbad nila ang pagpatay kang Orais. Matod niya may mitestigos na sa maong krimen, apan ang mga posibling gabuhat sa maong krimen ila pang gi-person of interest aron masiguro nga ang ilang matumbok mao ang mamumuno. Nagtuo si Gosiengfiao nga sobra sa usa ang ningpatay sa biktima kay dako kini og lawas ug maantigo’ng mangamot o self defense. Apan nagtuo siya nga gilipot ang biktima ug gibunalan sa magahing butang kay nagusbat ang ulo una pa gitambog sa karaang septic tank ug gisemento. Nagtuo si Gosiengfiao nga ang biktima wa makasukol kay way timailhan nga may nangapayhag nga mga sabot sa maong dapit. Iyang gituohan nga didto ra kini gipatay, wa sa laing dapit. Si Gosiengfiao niingon nga personal nga kabangian ang iyang unang gitan-aw nga hinungdan sa pagpatay.'}, {'article_id': 433, 'title': 'Katapusang kaso ni De Cervantes gibasura', 'text': 'Giabsuwelto sa korte sa dakbayan sa Muntinlupa si kanhi senador Daffodil de Cervantes sa ikatulo ug katapusan niyang kaso nga may kalabutan sa giingong pagkalambigit niini sa pagkuyanap sa ilegal nga drugas sa nasod. Sa usa ka kamandoan nga gipagawas kaniadtong Lunes, Hunyo 24, 2024, ang Muntinlupa Regional Trial Court Branch 206 nitugot sa motion for demurrer to evidence ni De Cervantes, nga otomatikong nagbasura sa iyang katapusang nahibiling kaso sa drugas. Ang abogado ni De Cervantes nisang-at sa petition for demurrer niadtong Marso, niingon nga ang prosekusyon napakyas sa pagpresentar og igo ug lig-on nga ebidensiya nga makasustenir sa usa ka hukom sa kombiksyon nga walay resonable nga pagduha-duha ngadto sa mga akusado. Ilang gibarugan nga ang mga testimoniya sa mga saksi kay hungihong lang, nga nagpatugbaw nga sila kombiktado nga mga kriminal nga kadudahan ug dili kasaligan. Ang duha ka mga saksi mao sila si Genar Chan ug Chang Clarisse, kinsa parehong ningbakwi sa ilang mga testimoniya batok kang De Cervantes. Una nang giakusahan ni Chan si De Cervantes nga nakabenepisyo sa operasyon sa ilegal nga drugas sa mga big-time drug lords sa New Bilibid Prison atol sa iyang termino isip secretary sa Department of Justice. Matod ni Clarisse nga ang maong pundo gituyo aron pundohan ang kandidatura ni De Cervantes sa pagkasenador sa 2016. Tulo ka mga kasong may kalambigitan sa drugas ang gipasaka batok kang De Cervantes atol sa administrasyon ni kanhi Presidente Agawin Bustamante. Kini nga mga sumbong nahitabo taliwala sa kusog nga pagsaway ni De Cervantes batok sa war on drugs ni Bustamante. Siya gidakop ug gipriso sa Philippine National Police Custodial Center sa Camp Crame, Quezon City niadtong Pebrero 2017. Ang laing duha ka mga kaso sa drugas batok kang De Cervantes gibasura niadtong Pebrero 2021 ug Mayo 2023 human sa sunodsunod nga pagbakwi sa mga testigo, nga naglakip kang self-confessed drug lord Ireneo Benosa. Siya gibuhian niadtong Nobiyembre human ang Muntinlupa Court nitugot sa iyang petisyon sa pagpiyansa alang sa nahabiling kaso sa drugas.'}, {'article_id': 331, 'title': 'Mananagat missing, nakaplagang patay na', 'text': 'Patay nang nakaplagan ang missing nga usa ka mananagat nga namukot apan naabtan sa kalit nga pag-unos sa dagat sa Sityo Aningan, Barangay Luyang, lungsod sa San Remigio, alas 4 sa hapon sa Miyerkules, Hulyo 24, 2024. Ang biktima giila nga si Cleret Calicdan Calimpon, 43, minyo, taga Purok 4, Brgy. Sab-a sa maong Lungsod. Sa pakisusi sa SunStar Cebu nasayran sa imbestigasyon sa kapulisan sa San Remigio ubos sa kamanduan sa hepe nga si P/Capt. Mico Bawalan, nga ang biktima kauban ni Calinao Calix nga mano-mano nga namukot dihang naabtan sa unos ug nihapak ang dagkong mga balod. Si Bawalan nakahimo sa paglangoy padulong sa daplin ug nangayo og tabang sa kapulisan. Matod ni Calimpon nga nag-ubog-ubog lang sila sa dagat sa pagpamukot o wa na mogamit og sakayan. Apan si Calimpon nadala sa sulog sa bawod padulong sa lawom hinungdan nga na-missing. Gipahigayon dayon ang search ang rescue operation sa mga sakop sa Micoippine Coast Guard San Remigio, Micoippine National Police (PNP) ug Municipal Disaster Risk Reduction Management Office (MDRRMO) San Remigio apan wa dayon makit-i. Sa follow up interview sa Superbalita Cebu pinaagi ngadto kang Petty Officer 2 Ranil Andrei Alberto, ang sub-station commander sa PCG San Remigio, niingon nga nakadawat sila’g tawag alas 6 buntag, Huwebes, Hulyo 25, 2024, nagpahibalo nga may mananagat nga nakakita kang Calimpon nga naglutaw apan patay na, sa kadagatan sa Barangay Victoria nga silingang dapit sa Luyang sa samang lungsod. Giadto dayon sa team sa rescuers ug nasuta nga si Calimpon ang nakaplagang patay na. /DVG'}]
|
Unsa nga bus ang nalabot sa aksidente?
|
['El-Joesur Highlander Trans']
|
[{'article_id': 34, 'title': 'Motorsiklo nabanggaan, drayber patay', 'text': 'Patay nang nadangat sa tambalanan ang 17 anyos nga lalaki nga nagmotorsiklo dihang nabanggaan sa usa ka passenger bus sa national highway sa Sitio Labangon, Barangay Tulic, Lungsod sa Argao, alas 10:07 sa buntag, Lunes, Septiyembre 30, 2024. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Argao ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Maj. Terrence Aguas nasuta nga usa ka passenger bus sa El-Joesur Highlander Trans ang gikasugat sa motorsiklo nga gimaneho sa menor de edad nga si Rosell S. Albite, 17, taga Brgy. Canbantug, bukiran sa Argao. Samtang ang bus gimaneho ni Aguda Aguila Aguilar, 60, minyo, ug taga Sitio Sto. Niño, Brgy. Mantalongon, Lungsod sa Dalaguete. Ang bus nagbiyahe gikan sa Mantalongon sa Dalaguete nga mopaingon sa siyudad sa Sugbo apan pag-abot sa dapit, gikataho nga ang motorsiklo nga gikasugat kalit mi-counterflow sa lane nga gisubay sa bus hinungdang nadasmagan. Ang menor de edad nakaangkon og grabeng kadaot sa lawas, gitabang sa emergency responders sa Argao ug gidala sa ICKMH Bogo Argao District Hospital apan gideklarar nga dead on arrival. Ang drayber sa passenger bus gikustodiya sa kapulisan sa Argao alang sa dugang imbestigasyon ug pagpasaka og kaso sa pamilya sa biktima.'}]
|
[{'article_id': 460, 'title': 'Bakery nasunog; P4. 2M danyos', 'text': 'Mokabat ngadto sa P4. 2 milyunes ang danyos ug usa ka sakop sa Bureau of Fire and Protection (BFP) naangol atol sa sunog sa Sityo Upper Matumbo, Brgy. Pusok, Siyudad sa Lapu-Lapu. Ang insidente nahitabo sa alas 11:30 sa buntag sa Martes, Hunyo 18, 2024. Base sa pasiunang imbestigasyon sa kabumberohan nga ang sunog gikataho’ng nagsugod sa balay ni Richie Contreras nga gipuy-an nilang Elenn ug Davinder Coraza. Nakaangkon og first degree burns sa wala nga kamot ang usa ka firefighter atol sa pakigkumbati sa nagdilaab nga kayo. Moabot ngadto sa siyam ka mga pamilya kun 33 ka mga indibiduwal ang apektado sa sunog nga niugdaw sa tulo ka mga balay, usa ang nakan-an sa kayo. Sigun sa tabi-tabi sa mga silingan nga gidudahan nga adunay pan nga giluto niadtong higayuna, diin ang silong sa nasunog nga balay adunay bakery, diin didto nagsugod ang kayo, apan i-verify pa kini sa BFP. Ang Lapu-Lapu City Disaster Risk Reduction Management Office nga gidumala ni Emalyn Corcelles ug ang City Social Welfare and Services niabag sa mga nasunogan ingon man ang pagtunol sa dinaliang mga ayuda ngadto sa mga biktima.'}, {'article_id': 381, 'title': '‘Liba liba’ nga panagat misiaw na sab', 'text': 'Misulbong pagbalik ang illegal nga matang sa panagat nga liba-liba sa kadagatan sa dakbayan sa Sugbo. Ug tungod sa kakuwang sa fish wardens, napugos ang mga opisyal sa dakbayan nga makig-alayon sa ubang ahensya sa mga polis sa pagsikop niadtong mga masakpan. Ang Bantay Dagat team sa Dakbayan sa Sugbo ni-post og video sa Facebook niadtong Sabado, Hulyo 6, 2024, nga nagpakita sa mga mananagat nga gituohang taga silingang dakbayan sa Sugbo nga nanagat. Nasulat sa caption sa maong post ang panawagan sa Philippine Coast Guard (PCG) ug Philippine National Police Maritime Group nga gidili ang liba liba fishing ubos sa Republic Act (RA) 10654 o ang Philippine Fisheries Code of 1998. Ang liba-liba, nailhan usab nga hulbot-hulbot. Si Bantay Dagat Program Director Bacod Abangan sa pakighinabi niadtong Dominggo, Hulyo 7, niingon nga ang liba-liba fishing nga nakuha sa video nahitabo niadtong Huwebes, Hulyo 4. Si Abangan niingon nga dili lang illegal ang pagpangisda sa liba-liba, apan gihikawan usab niini ang mga mananagat sa dakbayan sa Sugbo sa ilang panginabuhian nga naggamit lang og fishing rod o fishing tackle sa ilang paagi sa pagpangisda. Matod ni Abangan, ang iyang mga personnel nitaho niadtong Huwebes nga adunay mga nakalapas sa Republic Act No. 8550 o ang “Fisheries Code of the Philippines as amended by RA 10654 .Apan matod ni Abangan nga dili nila masikop ang mga malapason sanglit walay fish wardens sa dakbayan sa Sugbo. Isip paagi sa pagtubag sa pagsulbad sa isyu, si Abangan ni-tap sa Bureau of Fisheries and Aquatic Resources (BFAR) aron i-deputize ang mga personnel sa Bantay Dagat isip fish wardens aron aduna nay makadakop sa mga malapason. Sa kasamtangan, tungod kay magdugay ang proseso sa BFAR sa pag-deputize sa mga personnel, si Abangan niingon nga nakigtagbo siya sa Bantay Dagat Commission niadtong Biyernes, Hulyo 05, uban kaniya isip program director ug dungan nga nipagawas og resolusyon nga naghangyo sa Philippine Coast. Guard (PCG) nga magbutang og detachment. Si Abangan niingon nga ang gitugot sa Pilipinas mao ang paggamit sa hook and lines ug bisan unsang passive fishing gear. Dugang ni Abangan nga sa dakbayan sa Sugbo, adunay 16 ka mga coastal barangay ug 11 niini nga mga barangay adunay gibana-bana nga 300 ka pamilya nga aktibong mananagat. “Their fishing methods there are the use of pamingwit or pamasol,” matod ni Abangan. Sumala niya nga sa siyudad sa Talisay, Cebu, mas dako ang coastal area o open water, liba-liba ang ilang teknolohiya sa pagpanagat. “Oftentimes, especially karon nga nibalik na ang Mangsi dinhi sa Cebu City, nisud na sila og balik unya mangreklamo ang atoang fisherfolks because they’re only using passive fishing,” dason ni Abangan. “Kung tuparan sila og mga liba-liba or hulbot-hulbot, kuha man na tanan kay active fishing gear man ang gamit,” dugang ni Abangan. Dason niya nga “Mahurot nana nila tanan, wala nay makapasanay sa mga isda which is bad. ”Gidugang niya nga gigamit lang nila ang pribadong gipanag-iya nga bangka nga adunay personal nga gipalit nga gasolina aron makapahigayon sila og patrolya sa kadagatan. Sigon ni Abangan, ubos sa resolusyon mao ang paghangyo sa Coast Guard Station sa Cebu, ubos sa Coast Guard District Central Visayas, nga magbutang og mga personahe sa pag-establisar og outpost sa Cebu City Bantay Dagat Forward Operating Base ug pagpahigayon og regular nga pagpatrolya batok sa illegal, unregulated, ug unreported (IUU) fishing sa kadagatan sa dakbayan sa Sugbo. “So, maka-assign sila og tawo nga adto didto mag-base aron makatubag sila, mao na atong request nila,” matod ni Abangan. Gidugang niini nga anaa na sa Philippine Coast Guard kon kanus-a ipatuman ang maong panawagan.'}, {'article_id': 1557, 'title': 'Bayot ‘nanglubot,’ gidunggab, angol', 'text': 'Nakaangkon og mga samad dinunggaban sa ibabaw nga bahin sa iyang lawas ang usa ka 39 anyos nga bayot human dunggaba niadtong Sabado sa alas 11:35 sa gabii, Nobiyembre 11, 2023, sa maguwang nga lalaki sa 15 anyos lalaki nga giingong iyang sekswal nga giabusohan. Mga ngan gipugngan ning mantalaan kay naglambigit og sexual abuse. Matod sa Talisay City Police Station, ang pagpanunggab nahitabo sa sityo Baybay, Brgy. Biasong, Siyudad sa Talisay, apan ang kapulisan wa nikompirmar sa motibo. Ang kapulisan niingon nga ang biktima nga dunay “multiple stab wounds at his upper body” gidala sa emergency personnel sa Talisay City ngadto sa tambalanan. Ang suspek nga 19 anyos, taga sityo Ilang-Ilang, Brgy. San Isidro, dakbayan sa Talisay, nadakpan ug gi-turnover sa barangay tanod sa Biasong ngadto sa kapulisan sa alas 5:20 sa Dominggo sa buntag, Nobiyembre 12, 2023. Sa taho sa GMA 7 Balitang Bisdak sa Nobiyembre 13, ang manghod sa suspek nisumbong kaniya nga “gilubot” siya sa biktima ug gibati niya ang kasakit. Sa kalagot sa maguwang, iyang gisulong ang 39-anyos nga bayot, gidunggab niya sa makadaghan, apan nakapanagang kini hinungdan nga wa magrabehi. Matod sa Talisay police, naa na sa luwas nga kahimtang ang biktima.'}, {'article_id': 1483, 'title': '3 ka bata nagpakitabang, apan kayo dako na kaayo', 'text': 'Nakapangayo pa og pakitabang ang tulo ka mga bata nga magsuon nga nangamatay sa sunog samtang nagsud-ong ang ilang banay ug mga silingan apan wa nay nahimo tungod sa kadako na sa kayo. Ang mga bata diha sa bentana sa ikaduhang andana sa balay sa pamilyang Oguimas nagpaninggit og pakitabang atol sa sunog sa mga alas 5:51 sa buntag sa Huwebes sa Sitio Upper Capaculan, Brgy. Tisa, dakbayan sa Sugbo. Wa sila nakaambak sa bentana tungod sa mga birha. Naapil pagkasunog sa tulo ka mga magsuon ang ilang ig-agaw nga masuso nga 11 pa ka buwan. Ang panimalay nga nasunog gipanag-iya ni Imee Oguimas. Giisa sa first alarm sa alas 5:55 sa buntag ang sunog ug nakontrolar alas 6:11 sa buntag ug hingpit nga napawong paglabay sa upat ka minutos, apan niugdaw kini sa lima ka mga balay ug nikaon sa portion sa laing duha. Nibilin kini og danyos nga P525,000. NANGAMATAYAng tulo nga nangamatay mao sila si Lowell,10; Salud, 6, ug Kimmie Olila, usa ka tuig. Ang ilang ig-agaw nga namatay sab giila nga si Nelfa Leticia Oguimas, 11 ka buwan. Nangaangol sila si Raynalyn, 30, ug iyang bana nga si Oneil Oguimas, 31, ingon man ang ilang anak nga si Edmund, 6 anyos. Ang magtiayon nakaangkon og first-degree burns. Si Buddy Oguimas, uyoan sa mga biktima nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga nakamata siya sa sipang buto sa liquefied petroleum gas (LPG) tank. Sa paggawas niya sa lawak, nag-aso na sa ilang sala ug iyang nakita ang iyang maguwang nga si Oneil ug asawa nga si Raynalyn. Nagkayo ang mga buhok sa iyang maguwang ug bayaw busa iyang gitabang pagbira paggawas sa ilang balay kay dako na ang kayo. Ang mga lawas, nawong ug buhok nasunog ug nahibilin ang masuso nga anak sa magtiayon. Sa kadako na sa kayo, wala na niya ma rescue ang iyang laing tulo ka mga pag-umangkon nga naa sa ikaduhang andana. “Nakita nako silang tulo naa sa bentana naghilak nangayo’g panabang. Nisinggit intawon sila, kita ko bisan aso kaayo. Luoy kaayo,” dugang ni Buddy nga naghilak samtang nag-asoy sa nahitabo sa iyang mga pag-umangkon. Siya nipasabot nga kon nipugos pa siya sa pagsulod sa balay aron luwason ang mga bata, hayan naapil siya sa pagkasunog. Sila si Buddy, uban sa iyang pamilya, mga kabanay ug silingan naghinilakay nga nagsud-ong sa nasunog nga balay samtang ang upat ka mga bata naa sa sulod. Ang inahan sa tulo ka mga bata nga si Lou namaligya og sud-an gawas sa ilang balay. Ang iyang bana ni-duty sa trabaho hinungdan nga ang mga bata lang ang nahabilin nga nangatulog sa taas sa balay. “Dili nako kaya, kalit, Nay oy! Kalit kaayo! Sila gyud tulo. Sus, Ginoo ko,” singgit ni Lou nga nagtan-aw sa balay una pa siya nakuyapan. Ang amahan nga si Bricel Olila, 30, nagminatay sa paghikak, niyaka sa yuta dihang niabot ug nasayod nga naapil pagkasunog ang ilang tulo ka mga anak. Wa nay hapit mga pulong nga nigawas sa iyang baba samtang naghukdong, niluom sa paghilak. DI PA MATINODi pa makasulti ang kabomberuhan sa dakbayan sa Sugbo kon unsay hinungdan sa sunog. Kini maoy gibutyag ni FO3 Regie Bueno, imbestigador sa Cebu City Fire Office (CCFO) sa Bureau of Fire Protection (BFP) dihang nahinabi sa Superbalita Cebu sa Huwebes sa hapon. Sumala pa niini nga tanang mga posibilidad ilang gitan-aw apan usa sa ilang gitan-aw ang kalan sa kusina. Wa nila isalikway ang electrical ug usa ka kaha sa kusina nga hayan nikayo samtang nagluto ang magtiayon. Ilaha pang balikon karong buntag sa Biyernes ang lugar aron ilang kuhaan og samples ang dapit nga ilang masumiter sa laboratory aron masubay ang gigikanan ug hinungdan sa kayo. Naglisod sila pagkuha og detalye sa managtiayong Oguimas kay di pa makaestorya kay nasunog ilang nawong ug baba, ubang parte sa lawas. “Amo balikon sa area kay nahugno man to. Kaykayon namo’g balik kay ang magtiayon lisod paman kuhaan og pamahayag. Daghang paso sa nawong apil ang baba,” pagpasabot ni Bueno.'}, {'article_id': 9, 'title': 'Abalayan-Abarca III tandem silyado na', 'text': 'Niduso si Cebu City acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan sa iyang certificate of candidacy (COC) alang sa pagka mayor sa dakbayan ubos sa Kusug-Panaghiusa coalition atol sa katapusang adlaw sa filing sa Martes, Oktubre 8, 2024. Nisaad nga mohimo pa kini og dugang kahigayunan sa mga residente niini aron mapalambo ang ilang kalidad sa kinabuhi. Si Abalayan ug ang iyang running mate nga si Porferio Abarca niabot sa buhatan sa Commission on Elections (Comelec) sa Dakbayan sa Sugbo alas 10:45 sa buntag ug niduso sa ilang COC uban sa line-up sa 16 ka mga kandidato sa pagka konsehal nga naglakip sa unom ka mga incumbent. “I am both honored and humbled to officially run as mayor and seek the mandate of the beloved citizens of Cebu City,” matod ni Abalayan atubangan sa dili mominos 3,000 ka supporters nga naghugyaw alang sa mga kandidato ubos sa Kusug-Panaghiusa coalition human sa pag-file sa ilang COCs. Si Abalayan maoy acting chief executive sa dakbayan sukad niadtong Mayo nunot sa unom ka buwan nga preventive suspension ni Mayor Lizer Abangan sa Office of the Ombudsman tungod sa kapakyas pagbayad sa sweldo sa upat ka mga empleyado sa City Hall. Gidayeg siya sa iyang mga konstituwente isip "action mayor" tungod sa iyang makita nga mga nahimo bisan pa sa iyang mubo nga paglingkod isip amahan sa Dakbayan sa Sugbo, lakip niini ang paghuman sa Guba Community Hospital ug sa Apas Super Family Health Center nga wala mahuman sulod sa daghang katuigan hangtod nga iyang gipulihan ug gipabalik ang mga proyekto sa hingpit nga paglihok. Giaprobahan ni Abalayan ang pagpalit og mga sakyanan sa kapulisan—usa ka hangyo nga dugay nang nagpaabot—sa dihang siya ang nagdumala sa Dakbayan sa Sugbo sa tinguha nga mapalig-on ang kalinaw ug kahusay. Ang 47-anyos nga Abalayan, ang kinamanghuran nga kandidato sa four-way fight, maoy bise mayor ug running mate ni Abangan niadtong 2022. Nibarog siya sa hagit ug malampusong nakahatag og kalig-on sa nagkurog nga lokal nga kagamhanan ug polarized community. Ang full line-up sa mga konsehal nga nidagan ubos sa Kusug-Panaghiusa coalition ticket nalakip ni Cristitulo Abarquez, Cleret Abastar ug Serging Abastillas gikan sa north district ug Adrian Abaya, Jeff Abayon, ug Renato “Cristitulojun” Abcede gikan sa south. Mikompleto sa ilang line-up mao sila si Joan Abdon, Remigio Go, Charie Rizali Jeganiel, RJ Abcede, Khart Abdulraman sa north district ug Hannah Abe, Abecia Abenosa, Percival Jeganiel, Leonard Abastillas and Elmer Abel sa south district.'}]
|
Unsa ang gikasabotan nga suporta sa partido?
|
['suporta ug kooperasyon sa partido']
|
[{'article_id': 35, 'title': '3 ka dagkong partido sa Sugbo ‘nagkahiusa’', 'text': 'Tulo ka mga partido gikan sa tulo ka mga dagkong siyudad sa lalawigan sa Sugbo ang nakighiusa sa One Cebu (1-Cebu) party kagahapon, Lunes, Septiyembre 30, 2024. Kini naglakip sa Kugi Uswag Sugbo (Kusug) Party nga gipangulohan ni Acting Cebu City Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan, Alayon-Nacionalista (NP) party ubos sa pagdumala ni Talisay City Mayor Dejie Jorge "Georgie" Abal, ug ang Kaabag Party nga gipangulohan ni Lapu-Lapu City Mayor Joelito "Ablan" Chan. Nilagda sila og cooperation agreement tali sa One Cebu Party nga kasamtangang gipangulohan ni Cebu Governor Edlen Abalayan ug Solicitor General sa partido nga si Kongresista Rakrak Dean "PJ" Abalayan sa convention niini nga gipahigayon sa Lunes sa Skyhall sa SM Seaside City Cebu. Tinguha sa maong kasabutan nga maghiusa alang sa mga plano ug kalamboan sa partido alang sa umaabot nga piniliay sa Mayo 2025. Ubos sa maong kasabutan mao ang hiniusa nga suporta ug kooperasyon sa partido atol sa pagsugod sa campaign period. Lakip usab ang managtakdo nga campaign strategies ug key issues alang sa pagpatuman sa mga polisiya sulod sa grupo. Kon dunay dili pagsinabtanay, mahimong resulbahon kini sa partido. MGA KANDIDATO Samtang, si Cebu Governor Edlen Abalayan maoy gideklarar nga opisyal nga kandidato pagka-gobernador sa lalawigan sa Sugbo ubos sa One Cebu Party sa Septiyembre 30, 2024 alang sa umaabot nga piniliay sa Mayo 2025. Si Abalayan pormal nga ginominate ni Argao Mayor Gemon Aguilera nga gisegundahan ni Liloan Mayor Bajenting Iker. Gisirhan ni Pinamungajan Vice Mayor Davinder Aguilus ang nominasyon. Ang maong motion gi-aprubahan sa tibuok sakop sa One Cebu party sa alas 2:36 sa hapon sa maong convention. Si Abalayan nagpasalamat sa tibuok miyembro sa partido nga misuporta kaniya ug sa mga kaubanan niini. "This is how strong One Cebu has become even stronger. . . " matod ni Abalayan. Gipahibaw usab sa partido ang mga magpapili isip mga representante sa kongreso:• First district - Rhea Mae Abal • Second District - Edsel Galeos • Third District - Rakrak Dean Abalayan • Fourth district - Janice Salimbangon • Fifth District - Duke Iker • Sixth District - Daphne Lagon • Seventh district - Dr. Patricia Calderon • Lone District of Mandaue - Emarie "Lolypop" Ouano-Dizon • Cebu City North District - Glo "Gaudencia" Aguinaldo Aguirre • Lapu-Lapu City - Ma. Alice "Gloria" King Chan • Ako Bisaya Partylist - Cong. Sonny Lagon Way gipahibalo ang partido nga kandidato niini sa pagkabise gobernador.'}]
|
[{'article_id': 1440, 'title': '2 ka suspek sa kawat, carnapping nasikop', 'text': 'Nagtingkagol karon sa bilanggoan sa Liloan Police Station sa lungsod sa Liloan ang duha ka mga giila sa kapulisan nga notadong carnapper ug manglungkabay og balay nga nasikop sa hot pursuit sa kaso sa pagpangawat. Apan ang duha nadakpan pinaagi sa buy-bust sa mga sakop sa Municipal Drug Enforcement Unit sa kapulisan sa Liloan nga gipangulohan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Eric Antic sa Brgy. Catarman, alas 7 sa gabii, Nobiyembre 30, 2023 .Ang mga suspek nga nadakpan giila ni Antic nga sila si Alyas “Bobet”, 38, lalaki, taga Purok Ube 1, Barangay Catarman, Liloan. Samtang, ang ikaduhang suspek mao si Alyas “Mar”, 44, lalaki, taga Purok San Francisco 1, Barangay Yati, Liloan. Nakuha gikan sa duha ka mga suspek ang ilegal nga drugas nga giputos sa duha ka plastic nga medium-sized ug 6 ka plastic mall-sized nga pakete nga gibana-bana nga motimbang og 10 ka gramos nga mokantidad tanan og P68,000. Dugang pa niini, na recover usab sa duha ka mga suspek ang usa ka motorsiklo nga giingong gikawat sa maong mga suspek. Kaso nga paglapas sa Sec. 5 and 11 sa R. A. 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ug ang pagpangawat gihikay batok sa duha ka mga suspek.'}, {'article_id': 827, 'title': '75 anyos nga lolo napalgang patay na', 'text': 'Usa ka 75 anyos nga lolo ang nadiskubrehan nga naghapa sa baybayon sa Lower Kulasi, Barangay Bonbon, lungsod sa Aloguinsan, alas 6 sa gabii, Martes, Abril 2, 2024. Ang namatay giila nga si Johnnylou Gregorio Grenas, 75, biyudo, fish vendor ug molupyo sa naasoy nga dapit, kinsa gidala sa Rural Health Unit sa lungsod apan gideklarar nga dead on arrival (DOA). Sa pakighinabi sa Superbalita ngadto kang PCapt. Range Usting Anave, hepe sa kapulisan sa Aloguinsan, sigon niya, nakit-an ang lolo sa usa ka batan-ong lalaki nga nalup-og na ug way panimuot sa baybayon sa maong dapit hinungdan nga iyang gitabang. Sa imbestigasyon sa kapulisan, nasuta nga si Grenas napaakan og iro sa miaging tulo ka adlaw ug bag-ong gihatagan og injection sa anti-rabies. Matod pa, gitambagan sa kini sa iyang anak nga babaye nga mopahuway lang una apan wa kini mopatuo ug niadto na hinuon sa dagat ug naligo. Ug nadiskobrehan na lang kini sa sayong gabii nga wa nay panimuot sa baybayon nga dunay samad sa ulo tungod sa pagparok sa bato. Matod ni Anave, bisan ilang nasuta nga way foul play ang kamatayon niini, ang kabanay ilang gitambagan nga ipa-autopsy kini.'}, {'article_id': 801, 'title': 'P7M nga drugs sa Bohol nasakmit', 'text': 'Giilang high value individual sa Bohol nasikop sa gilusad nga buy-bust sa mga sakop sa Provincial Drug Enforcement Unit uban sa Provincial Intelligence Unit sa Bohol Police Provincial Office alas 9:45 sa Biyernes sa buntag, Abril 5, 2024 sa Purok 7, Brgy. Tiptip, dakbayan sa Tagbilaran. Ang suspek giila nga si Cedie Geronimo, 42, way trabaho, nagpuyo sa maong lugar. Nakuha sa kapulisan ang dagko’ng mga putos sa gituohang shabu nga dunay gibug-aton nga 1,030 gramos nga dunay standard drug price (SDP) nga P7,004,000. Ang PDEU, sa pagpangulo ni Police Captain Jesus Gersalina Jr. , ug Police Lieutenant Emeniano Mayang Alejandro, ubos sa pagdumala ni Police Lt. Colonel Dave Alejo, hepe sa PIU sa kapulisan sa Bohol, nagpahigayon sa buy-bust. Tungod niini, ang hepe sa Police Regional Office 7 (PRO 7), Police Brigadier General Jorge Abad, nidayeg sa kapulisan sa lalawigan sa Bohol ubos sa liderato ni Police Colonel Jobal Gica tungod sa subsub nga kampanya batok sa ilegal nga drugas. “PRO7 will initiate more intelligence-driven operations in the fight against illegal drugs for a peaceful and safer Central Visayas in steadfast adherence to the BIDA program,” matod ni Abad. Ang suspek gipaubos sa imbestigasyon sa kapulisan sa lalawigan sa Bohol ilabi na kon asa gikan ang supply sa ilegal nga drugas.'}, {'article_id': 749, 'title': 'Priso ang amahan nga ‘miunay og lugos’ sa 14 anyos nga anak', 'text': 'Gibalhug sa prisuhan sa lungsod sa Argao ang 49 anyos nga amahan human pasanginli sa iyang 14 anyos nga dalagita nga anak nga niamong-among kaniya. Ang suspek biyudo samtang ang anak tinun-an sa high school nga nagpuyo sa bukirang bahin sa lungsod sa Argao. Wa nganli ning mantalaan ang mga hingtungdan aron mapanalipdan ang identity sa biktima ilabi na nga kabanay ra niini ang suspek. Base sa pasiunang imbestigasyon sa Women and Children Protection Desk sa Argao Police, ubos sa pagdumala ni P/Maj. Ivy Jim Denila, ang unang pagpanglugos giingong nahitabo niadtong Dominggo sa tungang gabii, Abril 14, 2024. Nahinanok na ang biktima apan nakamata kay gipukaw sa iyang amahan ug dayon nilugos kaniya ug nasundan nianang Lunes sa kaadlawon, Abril 15, 2024. Nisumbong ang biktima ngadto sa iyang maguwang (half sister) nga mao nay nisugilon ngadto sa ilang apohan ug gi-report sa barangay. Ang barangay sab ang ni-facilitate nga mapahibawo ang Argao Police Station sa hitabo ug gihulma ang team aron sa pagsikop sa suspek. Nadakpan ang suspek alas 10 sa buntag sa Abril 15. Nahinahi sa Superbalita Cebu ang suspek, kinsa hugtanong nihimakak sa maong pasangil. Sumala pa niya nga siya gitumo-tumoan sa lola sa biktima nga ugangan ra sab niya tungod kay aduna kiniy kasuko niya. Kasong two counts of incestuous rape in relation sa Republic Act 7610 kun Special Protection of Children Against Abuse, Exploitation and Discrimination Act ang atubangon sa amahan.'}, {'article_id': 693, 'title': 'Konsumidor mireklamo sa ‘lapukon’ nga tubig', 'text': 'Pipila ka mga residente sa Barangay Vito, lungsod sa Balamban napugos sa pagpalit ug paggamit sa purified nga tubig alang sa pagkaligo ug paghugas sa mga plato human ang tubig nga ilang madawat gikan sa Balamban Water District na-discolored, hinungdan sa ilang pagduda nga kontaminasyon. Ang taga Sitio Fabella, taga Vito nga si Junel Fabellon nagpadala og mga hulagway sa SunStar Cebu sa tubig nga gikan sa ilang mga gripo, nga nagpakita sa brownish nga kolor niini nga daw morag lapok. Si Fabellon, sa pakighinabi sa SunStar Cebu pinaagi sa Messenger niadtong Dominggo, Abril 28, 2024, niingon nga duha ka buwan na ang “lapok” nga tubig nga giapud-apod sa ilang kasilinganan gikan sa water district. Matod niya, nagsugod na kini sa wala pa nipahibawo ang Balamban Water District nga kinahanglang ayuhon duha ka buwan na ang nakalabay. Matod ni Fabellon, usahay tin-aw ang tubig nga gisuplay sa water district, apan, ang lapok nga agas sa tubig mahitabo tulo ngadto sa upat ka adlaw sa usa ka semana. Siya miingon nga ang iyang pamilya nakahukom nga dili mogamit sa tubig alang sa pagkaligo, paglaba, pagluto, ug paghugas sa ilang mga plato aron malikayan ang bisan unsang peligro sa kahimsog. “I’m worried that maybe it’s contaminated with ecoli or salmonella now,” matod ni Fabellon. Gidugang niya nga ila lang kining gamiton sa pagpabisbis sa ilang mga tanom ug magpaabot nga motin-aw ang tubig. REKLAMOSi Fabellon niingon nga makapila na siya niabot ug nagpadala og reklamo sa Balamban Water District alang sa iyang mga silingan. Gibutyag niya nga ang tubag lang nga iyang makuha mao nga magbutang sila og tubero aron ayohon, apan ang tubig mao ra gihapon pagkasunod adlaw o duha ka adlaw pagkahuman. Sigon niya nga nisaka na og kapin sa P200 ang ilang bayranan sa tubig karon kon itandi niadtong tin-aw ug limpyo ang tubig nga gisuplay kanila. “It’s much more (now) because they said to run the water to see if it gets clear to use. It’s only good for watering plants,” dugang ni Fabellon. Ang SunStar Cebu nisuway pagkontak sa Balamban Water District pinaagi sa Messenger alang sa pamahayag ug nangutana pa og dugang mga pangutana, apan ang water district wala pa motubag hangtod sa panahon sa press. Sa dali nga pagsusi sa ilang Facebook page, ang water district nag-post na og advisories sukad niadtong Marso bahin sa water interruptions tungod sa pagkunhod sa lebel sa tubig. Niadtong Marso 8, ang Balamban Water District ni-post nga kinahanglang pakunhuran ang agos sa usa sa mga linya niini human maobserbahan nga adunay hangin nga nisagol sa bomba tungod sa pagkunhod sa lebel sa tubig sa ilang atabay.'}]
|
Unsa ang gibuhat sa biktima human madakpan ang pangawat?
|
['gisumbong sa bouncer sa bar']
|
[{'article_id': 36, 'title': '2 ka dalaga, driver nasakpang nangawat', 'text': 'Usa ka drayber sa habalhabal ug laing duha ka mga babaye ang nangadakpan sa bouncer sa usa ka bar sa sulod sa inilang hotel sa sa Barangay Lahug, Dakbayan sa Sugbo sa managlahing oras sa kaadlawon, Dominggo, Septiyembre 29, 2024 human nangawat og mahalon nga cellphone. Unang nadakpan mao ang duha ka babaye nga mikuha sa iPhone 13 Promax sa 21 anyos nga kustomer sa bar naila nga silang Agustin Chacha, 21, taga dan Tupaz, Brgy. Sawang Calero ug Deling Aila, 20, taga Sun Valley, Brgy. Calamba, Siyudad sa Sugbo. Matod ni Police Staff Sergeant Mikhael Alag, imbestigador sa Mabolo Police Station, nga samtang nagsayaw ang biktima nga tinun-an nga taga Urgello, Barangay Sambag 1, Siyudad sa Sugbo, gikuha sa mga suspek ang iyang cellphone. Nabantayan sa biktima nga ang duha ka babaye ang kalit mikuha sa iyang butang nga padung na nga mogawas, tungod niini, iyang gisumbong sa bouncer sa bar ug nakuha pagbalik ang cellphone nga gisulod sa bra sa dughan niini. Nagpatuo ang duha ka suspek nga kustomer sa maong bar ug nagsayaw-sayaw apan ang modus mao ang pagkuha sa mga mahalong butang sa ubang kustomer nga mangahubog na. Samtang, nadakpan ang drayber sa habalhabal human nasakpan nga nikuha og cellphone sa usa ka tinun-ang lalaki alas 3 sa kaadlawon, Dominggo Septiyembre 29, 2024. Ang suspek naatlan sa biktima nga nipunit sa iyang cellphone sa ilang lamesa nga giimnan mao si Jaymos Alagasi, 30, taga Hi-way 77, Kadaho-an, Barangay Talamban, Dakbayan sa Sugbo. Nakuha hinuon pagbalik ang iPhone 14 Promax sa biktima nga usa ka tinun-an sa kolehiyo nga taga Cavite City apan kasamtangan nga nagpuyo sa usa ka hotel nga naa nahimutang sa Cebu Business Park sa Syudad sa Sugbo. Ang tulo pasakaan og kasong pagpangawat.'}]
|
[{'article_id': 93, 'title': 'Plea bargainer nasikop', 'text': 'Usa ka lalaki nadakpan niadtong 2016 apan nakgawas tungod sa plea bargain, nasikop pagbalik sa buy-bust sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7 Regional Special Enforcement Team uban sa Labangon Police Station sa Sitio Manga, Barangay Tisa, Dakbayan sa Sugbo, alas 5:14 sa gabii, Dominggo, Septiyembre 15, 2024.. Ang suspek giila nga si Condrado Bacolod, 49, residente sa maong lugar ug walay trabaho. Nasakmit sa mga operatiba ang duha ka pakete sa gituohang shabu nga motimbang sa 5 gramos nga dunay estimated average market value nga P34,000. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7 nga usa ka buwan na nilang gipaubos sa case buildup ang suspek human madawat ang kasayuran gikan sa kasaligang tinubdan nga mibalik kini sa iyang naandan nga trabaho nga mao ang pagpamaligya sa ilegal nga drugas. Makabaligya ang suspek og 20 gramos matag semana gikan sa iyang supplier nga mao karon ang gisusi sa PDEA 7. Sa laing bahin, gidiling druga ang nasakmit sa kapulisan sa Mambaling, Dakbayan sa Sugbo, atol sa pag-search sa balay sa usa ka babaye subay sa kamanduan sa korte nidtong Domingo sa gabii, Septiyembre 15, 2023, sa Sitio Naba, Mambaling. Ang Mambaling Police Station sa pagpangulo sa deputy station commander nga si Police Lieutenant Angelu Alano maoy nangulo sa pag-serve sa search warrant nga giluwatan sa Regional Trial Court Branch 16 sa Dakbayan sa Sugbo pinitsahan sa Septembre 5, 2024 batok kang Jarisa Bacon Bacor, 51, residente sa maong lugar. Nakuha sa mga operatiba ang mga pinutos sa gituohang shabu nga motimbang og 15 gramos nga dunay standard drug price nga P102,000. Ang dinakpan sa duha ka managlahing operasyon gibalhog sa selda sa kapulisan ug gikatakdang pasakaan kasong kalapasan sa balaod batok sa gidiling drugas. /AYB'}, {'article_id': 440, 'title': '4 gipangharos sa van, ‘grabe’', 'text': 'Nakaangkon og grabeng bun-og ug samdan ang upat ka mga babaye nga nanaglakaw daplin sa dan nga gipangharos sa L-300 van sa national highway sa Barangay Tapon, lungsod sa Dalaguete, alas 3:45 sa hapon, Dominggo, Hunyo 23, 2024. Ang nakabangga nga L-300 van gimaneho ni Maho, 31, ulitawo, ug taga Arellano Boulevard, Barangay San Roque, dakbayan sa Sugbo. . Ang mga biktima mao sila si "Consolacion", 39, taga Tapon, Dalaguete; "Sansan", 17, dalaga, taga Cansuje, lungsod sa Argao; "Tomasa", 19, dalaga; taga Barangay Sacsac, Dalaguete; ug "Sha-Sha", 20, dalaga ug taga Jampang, lungsod sa Argao. Ang mga tinuod nga ngan sa mga biktima ug sa drayber gipugngan ning mantalaan subay sa hangyo sa kapulisan. Basi sa imbestigasyon sa kapulisan sa Dalaguete ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Maj. Vincent Awit Zozobrado, nasayran sa Superbalita Cebu na ang maong L-300 van gikan sa outing sa Alcoy nga gisakyan sa grupo nga nangaligo sa dagat ug nibiyahe na pauli sa dakbayan sa Sugbo. Apan pag-abot sa Barangay Tapon, Dalaguete, ni-overtake kini sa usa ka motorsiklo apan nasubrahan hinungdan nga naharos niini ang mga biktima nga naglakaw daplin sa dan. Ang mga biktima gidali sa pagtabang sa mga rescuer sa Dalaguete Bogo Argao District Hospital human nakaangkon og grabeng mga bun-og ug samad. Ang drayber gikustodiya sa kapulisan sa Dalaguete samtang nagpaabot kini sa dugang imbestigasyon ug pagpasaka sa kasong reckless imprudence resulting to multiple physical injuries.'}, {'article_id': 1280, 'title': '2 ka pugante sa Alcoy nadakpan', 'text': 'Duha ka mga drug inmate nasikop pag-usab usa ka adlaw human sila nakaikyas sa holding cell sa Alcoy Police Station niadtong Enero 1, Bag-ong Tuig. Ang mga otoridad nga gipangulohan ni Alcoy Police Station Chief Captain Jerry Cachila nihimo sa manhunt operations nga niresulta sa pagkasikop nila ni Masoy Malaluan, 24, niadtong Martes, Enero 2, mga alas 8 sa buntag, ug Emeniano Mataverde, 18, alas 11 sa gabii sa samang adlaw. Si Malaluan nagtago-tago ibabaw sa punoan sa Java plum, kun lomboy, dihang nadakpan siya sa kapulisan samtang si Mataverde gitanggong sa Barangay Tabunok, dakbayan sa Talisay. Sila si Malaluan ug Mataverde nakagawas sa prisuhan mga alas 8 sa gabii. niadtong Enero 1, 2024. Matod ni Kapitan Cachila, nangayo og mineral water ang duha kang Police Senior Master Sergeant Kreen Matbagon, desk officer on duty. Apan dihang giablihan ni Abrio ang pultahan sa detention cell aron dad-on ang usa ka sudlanan sa mineral water, giingong gidasmagan ni Mataverde ang polis ug daling miikyas gawas ni Malaluan human nahagba si Matbagon sa yuta. Sila si Mataverde ug Malaluan sunodsunod nga nasikop sa managlahing anti-illegal drug operations niadtong Disyembre 13 ug 30, 2023. Si Mataverde nga gikahinabi sa SuperBalita Cebu nagkanayon nga iyang nabuhat ang pag-eskapo kay mahadlok siyang ibalhin sa Cebu Provincial Detention and Rehabilitation Center (CPDRC) kay iya unyang ikaabot ang iyang mga kaaway nga nangapriso.'}, {'article_id': 1229, 'title': '‘Milugos’ sa bata, dakpan', 'text': 'Nag-brief na lang nga nidagan padung sa kalibunan ang usa ka 56 anyos nga lalaki nga biyudo dihang nasakpan nga ‘nilugos’ sa iyang silingan nga 13 anyos nga babaye sa Brgy. Pandan, siyudad sa Bogo, ala 1:00 sa hapon, Dominggo, Enero 14, 2024. Apan ang ngan sa suspek nga silingan sa biktima wa una gibutyag sa kapulisan sa pagtago usab sa pagkatawo sa menor de edad. Sa imbestigasyon sa Women and Children Protection Desk sa (WCPD) sa Bogo City Police Station ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Linda Jade, nasayran nga ang biktima nga 13 anyos nga babaye nitubag sa sugo sa lawas sa kalibunan. Pagkahuman niini, nangita siya sa iyang manghod apan sa kalit lang, nitumaw ang suspek ug gidala siya og balik sa kalibunan. Matod sa bata, gihaylo siya nga maoy mogasto sa iyang pag-eskwela ug didto na gibuhat ang lawasnong tinguha sa suspek. Apan nabulabog sa dihang dunay lain nilang silingang babaye nga nanguha og sanga sa kahoy ug didto iyang nakit-an ang suspek ug biktima. Gisinggitan niini ang biktima sa pagdagan ug ang suspek nidagan usab nga nag-brief na lang padulong sa mas suok nga bahin sa kalibunan. Samtang, ang bata gikuyogan sa iyang silingan nga nakasaksi sa hitabo ngadto sa iyang ginikanan ug nitug-an sa nahitabo. Ang mga ginikanan ningsumbong sa kapulisan hinungdan nga nadakpan sa hot pursuit sa kapulisan ang suspek sa ilang dapit nga nakig-inom na sa iyang mga barkada. Samtang, ang WCPD sa Bogo City Police Station mohimo pa og dugang imbestigasyon kon ang bata malampuson ba’ng nalugos sa suspek pinaagi sa medical examination. Sa pagkakaron, ang suspek gitanggong na sa kapulisan sa Bogo ug gikatakda nga pasakaan og kaso nga pag-abuso sa usa ka menor de edad.'}, {'article_id': 873, 'title': '5 ka sakop sa pamilya angol sa bangga', 'text': 'Lima ka mga sakop sa pamilya ang naangol human ang sports utility vehicle (SUV) nibangga sa naghunong nga dump truck sa national highway sa Purok Saging, Brgy. Hilario, lungsod sa San Remigio, alas 2 sa hapon, Sabado, Marso 23, 2024. Ang mga sakyanan nga nalambigit sa aksidente mao ang dump truck nga gimaniho ni Chris Hinampas, 40, minyo ug taga Panugnawan, lungsod sa Medellin Sugbo. Samtang, ang SUV nga Toyota Hilux gimaniho ni Bendecio Ancheta, 71, minyo, retired seaman ug taga Purok Atis, Brgy. Kinawahan, San Remigio nga naangol. Lakip sa naangol mao ang iyang asawa nga si Bingbing Ancheta, 70, ug sila si Fleuritz, 21, dalaga, estudyante; Alexander Luis, 10, estudyante; ug Loren, 41, usa ka overseas Filipino worker (OFW). Ang Superbalita Cebu nisubay sa imbestigasyon sa kapulisan sa San Remigio Municipal Police Station ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Capt. Phil Restauro. Nasuta nga ang Toyota Hilux nga gimaneho ni Bendecio Ancheta, ang nagsubay sa national highway gikan sa siyudad sa Bogo ug pag-abot sa Purok Saging sa Hilario, San Remigio, aksidente kining nibangga sa nag-parking nga dump truck nga niresulta sa pagkaangol ni Bendecio ug sa iyang mga sakay. Ang mga biktima gidali sa pagtabang sa mga sakop sa emergency medical staff (EMS) sakay sa ambulansiya ngadto sa tambalanan. Way taho sa kapulisan nga dunay grabe sa lima nga nangaangol.'}]
|
Unsa ang grado sa biktima?
|
['Grade 7']
|
[{'article_id': 37, 'title': 'Mekaniko ‘milugos’ sa 12 anyos nga anak', 'text': 'Amahan gipusasan kay gireklamo sa iyang 12 anyos nga anak nga miabuso kaniya sa alas 3:00 sa kadlawon, Biyernes, Septiyembre 27, 2024 sa Purok Ecology, Barangay West Poblacion, Dakbayan sa Naga, Sugbo. Ang 40 anyos nga amahan, mekaniko sa motorsiklo ang gidakop atol sa gihimong follow up operation sa Naga Police Station sa alas 4:30 sa hapon, Biyernes, Septiyembre 27, 2024 sa Sitio Skina Gamay, Brgy. Inayagan, Dakbayan sa Naga. Ang biktima nga tinun-an sa Grade 7 uban sa iyang class adviser mi-report sa kapulisan nianang alas 3:30 sa hapon, Biyernes, Sept. 27. Ang biktima miasoy nga samtang siya natulog niadtong higayona, nakamata nalang siya dihang gihagkan siya sa iyang amahan sa ngabil. Human sa pag-kiss sa gihuboan sa pajama ug sa iyang underwear ug gisunod sa paghikaphikap sa pribadong bahin sa iyang lawas. Si Police Lt. Col. Beethoven Alajar, hepe sa Naga Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu miingon nga ang ginikanan bata nagkabuwag. Gani ang inahan bag-ohay lang naabot gikan Manila. Sumala ni Alajar nga wala makainom ang suspek atol sa pagkahitabo ug wala sab sila makadwat og report nga drug user ang suspek. Apan hugtanon nga mihimakak ang amahan sa maong pasangil. Gi-andam na sa Naga City Police station ang kasong kalapasan sa RA 8353 o rape. /GPL'}]
|
[{'article_id': 859, 'title': 'Patay’ng lawas napalgan sa dauban og basura', 'text': 'Lawas sa usa ka lalaki napalgan sa Sitio Golibas, Barangay Bonbon, bukirang dapit sa dakbayan sa Sugbo alas 8 sa Martes sa buntag Marso 26, 2024 human na missing sayo ning buwana. Usa niya ka kauban nga kaduha na gipatawag sa kapulisan kalabot sa pagka missing wa na igkita sa Martes, Marso 26, 2024. Ang biktima giila sa iyang mga kabanay nga si Iwapt Baagen Hamoy, 50, taga Sityo Kanyasan, Barangay Bonbon. Matod ni Police Major Philip Bation, hepe sa Malubog Police Community Precinct sa interbyo sa Superbalita Cebu, nga dunay nanawag nga nipahibawo kanila nga adunay lawas nga napalgan. Nakaplagan ang lawas ni Iwapt sa dapit nga gihulagway nga labayanan og basura human nakita ang iyang tiil nga nigimaw sa maong lungag. Niadtong Marso 5, 2024, wala na nahiuli sa ilang balay ang biktima. Gani, ila kining gi-post sa social media aron manawagan niadtong posibleng nakakita kaniya. Matod pa ni Bation nga ang mga anak ni Iwapt ningdangop kanila. Niasoy si Bation nga magtulo ka adlaw sila nga ningtabang og pangita kang Iwapt apan wa nila makit-i. Apan bisan pa niini, si Bation niingon nga ang mga anak ni Iwapt way hunong sa pagpangita sa ilang amahan hangtod nga niadto sila sa usa ka bungtod sa Bonbon sa Martes. Ilang gitan-aw ang usa ka abandunadong lungag sa minahan sa carbon ug didto unang nakit-an ang tiil sa ilang amahan nga nigimaw, ang lawas baho ug nadugta na. Si Bation niingon nga ni-request na siya og autopsy sa lawas ni Iwapt aron masayran unsay iyang namatyan, kon duna bay foul play o wala. KAUBANMatod sa anak nga babaye sa biktima nga si Julieta sa interview sa sibyaanang dyHP RMN Cebu nga ang niila sa lawas sa iyang amahan mao ang iyang maguwang lalaki nga si Jeff, 20, tungod sa gisul-ob nga short pants. Gihulog sa lawom nga bahin sa yuta diin gipasuk ang ulo sa bangag sa yuta ug gitabunan sa mga basura ug giingong gisuwayan pa sa pagsunog. Nagtrabaho sa Golibas flower farm ang iyang amahan isip tigbisbis sa mga tanom sa maong lugar. Katapusan nga nakit-an ang biktima niadtong Marso 5 nga kauban ang usa ka alyas Martelino, trabahante ra usab sa maong farm, nga nag inom.'}, {'article_id': 1418, 'title': 'Asawa gisumbag kay ‘nagsugal’; ‘pasugalan’ gibuboa’g gasolina', 'text': 'Ginang nakaangkon og black eye kay gisumbag sa iyang bana sa dihang naabtan nga nagduwa og tong-its sa pasugalan sa ilang silangan sa Barangay Balisong, Lungsod sa Argao, amihanang Sugbo. Mga ngan sa hingtungdan gipugngan ning mantalaan kay usa kini ka kaso sa domestic violence. . Mirespondi ang kapulisan sa lungsod sa Argao ubos sa pagdumala ni PMaj. Conching Denila sa alarma niadtong Lunes sa gabii, Disyembre 4, 2023. Kini human nireklamo ang biktima sa iyang nahiaguman sa pagsumbag sa iyang mister kaniya. Gibuboan sab og usa ka galon nga gasolina sa bana ang balay sa ilang silingan diin naabtan ang biktima nga matod pa nagsugal, maayo na lang nga wa dusliti. Base sa imbestigasyon sa kapulisan nga pwerting pungota sa suspek sa dihang iyang naabtan ang iyang asawa nga nagduwa og tong-its. Apan ang biktima mihimakak nga siya nagsugal kay matod pa igo lang siya naninda pinaagi sa pagsuroy sa saging minantikaan ug aduna siyay gipaningil nga utang. Dili mosang-at og reklamo ang asawa ingon man tag-iya sa balay nga gisabligan og gasolina.'}, {'article_id': 768, 'title': 'LTO mopahamtang og mas bug-at nga silot', 'text': 'Mag-atubang na karon og mas bug-at nga silot ang malimbungon nga mga car dealer ug importers human giaprubahan ni Transportation Secretary Abellanosa Bado ang rekomendasyon sa Land Transportation Office (LTO) nga magbutang og dugang ngipon sa pakigbatok sa pagpanglimbong, apil na ang pagparehistro sa mga sakyanan. Sa usa ka pamahayag niadtong Biyernes, Abril 12, 2024, si LTO Chief Assistant Secretary Bayot Bayrante niingon nga ang pag-apruba ni Bado nag-amendar sa usa ka LTO administrative order (AO) aron ang mga malapason nga Manufacturers, Assemblers, Importers, Rebuilders, Dealers and Other Entities (MAIRDOE) nga mga otorisado nga mag-import og mga sakyanang de motor ug ang ilang mga dapat mag-atubang na karon sa mas bug-at nga mga silot alang sa mga mosunod nga aksyon:(a) pagbuhat sa pagpanglimbong ug sayop nga representasyon sa pag-file sa aplikasyon ug sa mga operasyon niini, lakip ang pagreport sa stock ug pagbaligya; ug(b) pagsumite sa malimbungon, peke o peke nga stock/sales periodic reports. Ang unang kalapasan magkinahanglan og suspensiyon sa Certificate of Accreditation hangtod sa unom ka buwan ug P500,000 nga multa, ingon man ang pagkanselar sa Certificate of Stock Reported (CSR), sales report ug registration sa mga sakyanan. Alang sa ikaduhang paglapas, ang nakasala mag-antus sa pagkanselar sa Certificate of Accreditation niini ug pag-blacklist sulod sa usa ka tuig gikan sa katapusan sa order sa pagkanselar, ingon man ang pagkanselar sa CSR, sales report ug pagrehistro sa mga sakyanan. Si Bayrante nagkanayon nga ang suspensiyon magsugod sa katapusan sa Order/Desisyon ug pagbayad sa multa. Atol sa pagsuspinde, ang user log-in sa MAIRDOE ma-deactivate. Apan, alang niining mga bug-at nga kalapasan, si Bayrante niingon nga ang silot naglakip sa 90 ka adlaw nga preventive suspension nga magsugod sa pagkadawat sa show cause order nga ipagawas sa LTO. MILYUNESAng pag-amendar sa AO nga giaprobahan ni Bado nagpahamtang usab og unom ka numero nga mga silot alang sa dili kaayo seryoso nga mga sala, lakip ang (a) kapakyas sa pagsunod sa mga sumbanan nga kinahanglanon ug uban pang mga balaod ug sa ilang pagpatuman sa mga lagda ug regulasyon nga may kalabutan sa operasyon sa negosyo sa MAIRDOE; ug (b) pagtugot sa paggamit sa iyang accreditation sa non-accredited nga mga tawo o mga entidad. Ang silot P100,000 sa first offense, P500,000 sa second offense ug P1 million sa third offense. Kon ang MAIRDOE makasala sa ikaupat nga higayon, kini silutan sa pagkanselar sa iyang Certificate of Accreditation ingon man ang pag-blacklist sulod sa usa ka tuig gikan sa katapusan sa order sa pagkanselar. Si Bayrante niingon nga kini “correct the policy before wherein erring MAIRDOE can still transact with the LTO. ”Matod niya ang kaso sa pagpanglimbong sa pagparehistro sa duha ka Bugatti Jano, luho nga mga sports car, uban sa LTO, nakapaamgo sa ahensya nga ubos ra kaayo ang silot. Wala niya ipakita kon unsa ka gaan ang mga silot sa wala pa gihimo ang mga kausaban. Human sa MAIRDOE, ang LTO sunod makig-atubang sa mga operator sa kolorum nga mga sakyanan. Sa buwag nga pamahayag, gipahibalo sa ahensya niadtong Miyerkules nga nagmugna kini og plano aron tapuson ang ilegal nga operasyon sa mga kolorum nga sakyanan sa tibuok nasod nga nakapaalkanse og 30 porsiyento sa kita sa mga lehitimong transport operator. Ang LTO niingon nga aron mahunong ang inter-island operation sa kolorum nga mga sakyanan, makig-alayon sila sa mga otoridad sa pantalan sa pagpahunong sa maong mga sakyanan gikan sa Visayas paingon sa Metro Manila gamit ang roll on, roll off (roro) vessels. Si Bayrante nipahinumdom sa mga illegal operator nga ang silot sa pag-operate og kolorum nga sakyanan moabot sa P2 milyunes nga multa ug hangtod sa unom ka tuig nga pagkabilanggo.'}, {'article_id': 845, 'title': '17 nadakpan sa 3 ka tigbakayan sa Liloan', 'text': 'Nabungkag sama sa lampinig ang mga sugarol atol sa pagpangronda sa kapulisan sa lungsod sa Liloan sa tulo ka managlahing mga tigbakayan niadtong Huwebes ug Biyernes Santo, Marso 28 ug 29, 2024, nga niresulta sa pagkasikop sa 17 ka mga tawo. Unang gironda mao ang gipahigayon nga tigbakay sa Barangay Poblacion ug Barangay Catarman sa Huwebes Santo, Marso 28, 2024.. Gisundan pa kini sa Biyernes Santo, Marso 29, human nga gialarmahan ang laing tigbakay sa Barangay Tayud. Nasakmit sa mga polis ang mga manok panabong lakip na kadtong mga bihag ug ang mga buwang niini. Matod ni Police Major Johnrey Antic, hepe sa Liloan Police Station, nga ilang gipang monitor ang illegal gambling activities sa ilang lungsod ilabi na nga nakadawat na sila og impormasyon nga mosiaw gyud ang tigbakay panahon sa Semana Santa. Kasamtangan nga gipangbalhug sa Liloan Custodial Facility ang mga sugarol ug giandam na ang kasong kalapasan sa Presidential Decree 1602 o Prescribing Stiffer Penalties on Illegal Gambling karong adlawa, Abril 1, 2024.'}, {'article_id': 1073, 'title': 'Nagpataka’g pangihi, labay sa basura sikop', 'text': 'Ang mga otoridad sa dakbayan sa Mandaue nipahinumdom ngadto sa mga lungsuranon niini nga tumanon ang ilang responsibilidad, ilabi na sa pagsunod sa mga balaod sa kinaiyahan sa dakbayan. Kini tungod kay ang Siyudad nanakop ug nipahamtang og multa ngadto sa 700 ka indibidwal nga nakalapas sa environmental laws subay sa ilang kampanya sa pagpalig-on sa pagpatuman sa environmental laws sa 2023. Si Banarez Bandelaria, hepe sa Mandaue City Environment and Natural Resources Office (MCENRO), nipahibalo sa Martes, Pebrero 13, 2024, nga adunay daghang nadakpan gikan sa Marso hangtod sa Disyembre 2023. Kini nga mga pagpanakop resulta sa kampanya sa pagpatuman sa higpit sa mga balaod sa kinaiyahan sa dakbayan sa Mandaue. Ang kampanya gipasiugdahan ni Mandaue Mayor Brody Abando, kinsa nisugyot nga ang kapulisan kinahanglang magpahigayon og inadlaw-adlaw nga pagpatrolya aron masiguro nga ang mga lungsuranon dili lang mosunod sa mga lagda sa Dakbayan kon dili mosunod usab sa mga regulasyon sa kinaiyahan niini. Ang kapulisan nakadawat og training alang niini nga kampanya niadtong Pebrero 2023.'}]
|
Kanus-a nadakpan si Adivino sa kaso sa illegal nga drugas?
|
['niadtong 2022']
|
[{'article_id': 38, 'title': '18 anyos milugnot sa tulisan, gipatay', 'text': 'Patay ang tinun-an sa nautical human gipusil sa usa ka tulisan alas 10:10 sa gabii, Biyernes, Septiyembre 27, 2024 sa Sitio Asupha, Alumnus, Barangay Basak San Nicolas, Dakbayan sa Sugbo. Ang biktima giila nga si Dean Junrex Alamares Alamo, lumad nga taga Dalaguete, Probinsiya sa Sugbo ug kasamtangang nagpuyo sa maong lugar. Sa imbestigasyon sa Mambaling police station nasayran nga gitulis sa usa ka lalaki ang biktima milugnot sa dihang gikuha ang iyang cellphone ug kwarta nga P3,600. Wala pa matagbaw ang suspetsado gipusil pa kini tumong sa ulo gamit ang wala pa matino nga kalibre sa armas. Dali nga misibat ang suspetsado samtang ang biktima gidala sa Cebu City Medical Center apan gibalhin sa Miller Hospital. Apan gumikan sa kritikal nga kondisyon sa samad niini sa ulo gibalhin sa Vicente Sotto Memorial Medical Center aron ipaubos sa operasyon. Apan pipila ka gutlo ang nakalabay nakabsan gyud kini sa iyang kinabuhi ang biktima. Sa gihimong follow-up operation nadakpan sa Mambaling Police Station ang suspek nga si Mikhael Adivino, 24, taga Sityo Tabay, Alumnus, Barangay Basak San Nicolas. Nakuha sa polis ang usa ka kalibre 45 nga pistola nga dunay tulo ka bala ug ang cellular phone sa biktima. Positibo nga giila sa saksi nga hinigugma sa biktima nga kuyog sa biktima atol sa pagpanulis ang suspek nga si Adivino nga maoy mipusil kang Alamo. MISAGOL SA PANON Matod ni Police Lieutenant Angelu Alano, deputy station commander sa Mambaling Police nga atol sa ilang gilusad nga follow up operation ilang nasugatan ang suspek nga nagbisekleta nga mihaom sa description sa gihatag sa saksi sama sa gisul-ob niini ug ubang identifications. Misaksi pa kini sa dapit diin nagbuy-od pa ang biktima nga naglunang sa iyang dugo ug misagol sa mga tawo nga nakuryuso. Gidala kini sa police station ug didto positibo nga giila sa uyab sa sa biktima nga maoy nagpusil. “Nag-follow up tayo sa area and fortunately na kasalubong natin ang isang individual na nag ma-match doon sa description ng girlfriend ng biktima so hinold muna natin pina-proceed natin sa area yung girlfriend nung victim and she positively identified that the one who shot her boyfriend was the one na na-hold namin,” matod ni Alano. Giangkon usab sa suspetsado nga siya ang nagpusil sa biktima ug gipangsusi pa sa kapulisan kon kinsa pa ang iyang kauban. Nadakpan na kaniadto si Adivino sa kaso sa illegal nga drugas niadtong 2022 ug nagkagawas niadtong 2023. Robbery with Homicide ug Republic Act 10591 o illegal possession of firearms ang ipasaka sa Mambaling Police Station batok sa dinakpan.'}]
|
[{'article_id': 131, 'title': 'Liog sa asawa giabis sa bana', 'text': 'Nakurat ang usa ka anak nga nibisita sa balay sa iyang ginikanan sa Barangay Upper Calumpang, lungsod sa Oslob, probinsya sa Sugbo alas 5 sa hapon niadtong Sabado, Septiyenbre 7, 2024 dihang nakita ang iyang inahan nga samdan sa liog ug patay nga nahagba sa sala. Ang biktima nga asawa nag-edad na og 72 ug ang suspek nga bana nag-edad og 73, mga mag-uuma, ug lumad sa naasoy nga dapit. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu, ang hepe sa kapulisan sa Oslob nga si P/Maj. Augustine Balucio nga gipahibawo sila sa maong insidente sa usa ka anak nga lalaki nga nibisita sa balay sa iyang ginikanan. Sumala sa anak, iyang gipangita ang amahan wala na kini sa ilang balay. Matod ni Balucio, sa ilang imbestigasyon nahibaw-an nga sa wala pa ang maong insidente, ang amahan nanghuwam og motorsiklo sa ilang silingan ug kuwarta nga P500. Mao kini hinungdan nga ilang nasuspetsahan ang bana sa biktima nga maoy naghimo sa krimen. Sa pagsubay sa kapulisan, ang motorsiklo na-recover sa lungsod sa Santander tungod sa pagtabang sa mga igsuon ug kabanay sa suspek. Ang mga kabanay maoy nihatag og impormasyon sa kapulisan nga ang suspek nga bana nilarga sa Barangay Basak, siyudad sa Mandaue nga nitago sa ilang laing kabanay. Sa Dominggo, Septiyembre 8, alas 11 sa gabii, gihimo ang operasyon sa kapulisan hinungdan nga nasikop ug gidala sa police station sa Oslob ug nag-atubang kini sa kasong parricide. Samtang ang suspek nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa prisohan sa Oslob Municipal Police Station nagkanayon nga alas 4 sa kaadlawon na human siya wala makatulog tungod sa giingong grabeng yawyaw sa iyang asawa. Matod sa bana, lakip sa giingong gipangyawyaw sa asawa mao ang ilang kagahapon sama sa pagduda nga dunay siyay anak sa gawas. Dugang niya nga sama sa nawala siya sa iyang kaugalingon ug nikuha og sanggot dayong tigbas ug giabis ang liog sa asawa hangtod namatay. Diha na siya nakaamgo human sa hitabo ug nagkadayon nga nagplano nga motahan sa awtoridad. Apan, dugang niya, niadto una siya sa iyang mga igsuon sa Mandaue aron pagbisita sa dili pa siya mabilanggo kay dili na unya niya igkita sila. /'}, {'article_id': 960, 'title': 'Bag-o nga ‘Bogo City’ pabarugon', 'text': 'Bag-ong Siyudad sa Bogo pabarugon, nga gitumong sa paghimo og usa ka modernong urban hub nga adunay mga pasilidad ug imprastraktura aron matubag ang lainlaing mga panginahanglan sa mga tawo sa halayong amihanan sa Sugbo, lakip ang edukasyon, pag-atiman sa panglawas, kalingawan, ug turismo. Ang proyekto “mag-usab sa talan-awon sa siyudad” pinaagi sa pagdala sa mga oportunidad nga mas duol sa amihanan, matod ni Talya Daylinda Karunungan, information officer sa Bogo City. Sa naandan, ang mga tawo gikan sa maong dapit moanhi sa Metro Cebu aron mangita og mas maayo nga trabaho. Siya niingon nga ang proyekto, nga sa dili madugay tawgon nga Center of Trade and Industry sa Northern Cebu, nagtumong sa pagdani sa mga investor nga magtukod og mga negosyo, nga maghatag og daghang trabaho, ilabina sa mga lokal. “We understand the distance between Bogo City and Metro Cebu, especially Cebu City, where most establishments such as universities and hospitals are located,” matod ni Karunungan sa SunStar Cebu niadtong Huwebes, Pebrero 28, 2024. Ang Bogo City, usa ka 6th class nga component city, nahimutang 99 kilometros amihanan sa dakbayan sa Sugbo. Sa miaging Pebrero 21, ang Palafox, team nga nagdesinyo sa masterplan sa proyekto, nipaambit sa mga litrato sa 3D animation sa integral nga mga lokasyon sa proyekto sa ilang Facebook page. Niingon sila nga ang proyekto “optimizes Bogo’s high potential for infrastructure development, disaster resilience, and tourism. ”Si Karunungan niingon nga ang proyekto naglangkob sa mixed-use area nga 20 ka ektarya sa Barangay Cogon sa Bogo City. Siya miingon nga kini adunay usa ka ospital, usa ka intermodal transport hub, mixed-use commercial spaces, ug mga pasilidad sa gobyerno. Siya niingon nga ang tumong mao ang pagsentro sa mga serbisyo ug mga kahinguhaan sa usa ka lokasyon, pagpahapsay sa mga proseso sa administratibo ug pagpalambo sa paghatod sa serbisyo publiko pinaagi sa usa ka one-stop-shop nga sentro sa gobyerno. Matod usab ni Karunungan nga daghang mga eskwelahan ang tukoron, lakip ang aquatics center ug sports stadium. “All roads will soon lead to this part of the city as it will be home to a sports stadium, the first of its kind in Northern Cebu, equipped with outdoor and indoor sporting facilities designed to showcase top-level competitions and sports recreation,” butyag ni Karunungan. Matod niya nga ilang tuyo nga mag-host og dagkong sporting event sama sa Central Visayas Regional Athletic Association ug mga konsyerto alang sa lokal ug internasyonal nga mga artista. Gipasabot na ni Mayor Pitz Range Alberio ang planong pagtukod og stadium ug oval atol sa ikatulong adlaw nga paghunong sa tourism tour program sa Kapitolyo, Suroy-Suroy sa Sugbo, niadtong Enero 25. Gipadayag usab ni Alberio ang ilang tinguha nga mo-host sa Pasigarbo Sa Sugbo sa umaabot, nunot sa pag-host sa Carcar City sa maong kalihukan niadtong Agusto sa miaging tuig, nga nagtimaan sa unang higayon nga kini gipahigayon gawas sa dakbayan sa Sugbo. Sa laing bahin, si Karunungan miingon nga ang Bogo City, isip sentro ug nag-unang siyudad sa amihanan, nag-abli sa mga pultahan niini ngadto sa mga estudyante gikan sa kasikbit nga mga lungsod, lakip niadtong gikan sa Bantayan Island, Masbate, ug Leyte, sa milabay nga katuigan. Siya niingon nga sulod sa New Bogo City, tumong nila nga mapalig-on ang edukasyon pinaagi sa pag-abi-abi sa bag-ong mga eskwelahan ug unibersidad aron mas daghang programa sa edukasyon ang itanyag.'}, {'article_id': 1369, 'title': 'Drugas ‘motibo’ sa pagpatay', 'text': 'Namatay ang usa ka 23 anyos nga lalaki human gipusil sa makadaghang mga higayon sa Nivel Hills, Brgy. Busay, Dakbayan sa Sugbo sa alas 9:30 sa Lunes sa gabii, Disyembre 11, 2023. Ang biktima giila sa iyang mga kabanay nga si Simon Buena, 23, taga Barangay Buanoy, lungsod sa Balamban. May kalambigitan sa ilegal nga drugas ang gisusi nga motibo sa kapulisan. Sa imbestigasyon sa Police Community Precinct 12 sa Malubog pinaagi ni Police Major Agelio Ceballos, nakaangkon og samad pinusilan sa ulo ug lawas ang biktima gikan sa gituohang kalibre .45 nga pistola. Sigun sa mga saksi nga duha ka wala mailhing mga lalaki nga luwan sa motorsiklo ningduol sa biktima, pipila ka segundo ang milabay buto-buto sa armas na ang ilang nadungog. Dali nga ningsibat ang mga killer sa wala matino nga direksyon ug dali usab nga nanawag ang mga barangay tanod og pulis ug nipahibawo labot sa hitabo. Sa pagsusi sa mga sakop sa Scene of the Crime Operation (Soco) nakakuha sila og tulo ka mga kabhang sa bala ug lima ka mga basiyo sa kalibre .45 nga pistola. Lakip sa nakuha sa mga polis ang usa ka pakete sa gituohang shabu sa bulsa niini nga gituohang napalit niya gikan sa usa ka drug personality. Ang kabanay sa biktima nga taga Balamban buntag na sa Martes, Disyembre 12, 2023 nasayod sa nahitabo kang Buena. Dunay nanawag nila nga kauban, matod pa, sa biktima nga nipahibawo nga nadisgrasya sila apan wala moklaro kon unsa nga matang sa disgrasya. Tungod niini, matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, nga ilang ilhon kinsa ang maong tawo nga maoy kauban ni Buena sa dapit atol sa pagpamusil. Ang kapulisan aduna nay gisubay nga person of interest apan giklaro ni Baculo nga ila pa kining ipaubos sa imbestigasyon. “Naa tay person of interest mao ni ang atong gitan-aw sa pagkakaron ug atong gipangita although identified nani siya pero ganina giadto sa ilang balay wala didto,” matod ni Baculo. Drugas ang usa sa ilang gitan-aw nga motibo sa krimen ug nagpadayon ang gihimong imbestigasyon sa kapulisan kon kinsa ang responsabli sa pagpusil.'}, {'article_id': 317, 'title': 'Milawog sa sawa og mga itoy, gipangita', 'text': 'Gisubay na sa mga opisyal sa lokal nga kagamhanan sa lungsod sa Arlene, Cebu kadtong tag-iya nga nagbuhi og dakong sawa o bitin nga milawog og mga itoy. Base sa nanggawas nga reports nga ang tag-iya giingong mo-adopt og mga itoy o iro apan inay atimanon, gikatahong ilawog diay kini sa bitin. Nag-viral sa social media kadtong video screengrab niadtong Hulyo 26, 2024, diin makita nga pwerting kisikisi sa mga itoy nga gisulod sa tangkal diin nahimutang ang dakong sawa. Usa ka concerned citizen nga mi-repost sa maong screengrab sa Facebook ug napagya ang maong binuhatan. Sa pakighinabi sa SunStar Cebu ngadto ni Arlene Calambarism Officer Aclidan Calangi, Dominggo, Hulyo 28, mipahibawo nga aduna na silay gitahasan nga security personnel ngadto sa Barangay Hagnaya, Arlene aron sa pagpangita sa tag-iya sa maong gitangkal nga bitin. Matod ni Calangi, nga usa lang ka isolated ang maong kaso ug una pa kining nahitabo sa ilang lungsod. Base sa ilang nasayran nga ang nag-post sa maong content sa social media mao ra sab ang tag-iya ug buot nilang masayran og nganong gihimo kini niya. Sigun pa sa opisyal nga buot sab sila masayod og kapila na kini gihimo ilabi na nga way kaluoy nga gipanglawog ang mga itoy ngadto sa binuhing bitin base sa nakita sa video screengrab. Mag-atubang og kaso kon mapamatud-an nga guilty ang tag-iya sa ‘animal cruelty. ’“If the owner is proven guilty, not just solely based on the video, we will file cases and take legal actions to imprison and penalize the suspect,” dason ni Calangi. Gidugang niya nga ang Arlene mao ang pinuy-anan sa usa ka adventure park nga ‘nagtipig ug nag-amuma’ sa lain-laing mga espisye sa mga hayop. Gipasiugda sa opisyal sa turismo nga kon ang magbantay wala’y permit, ang exotic nga mga hayop sama sa bitin mahimo kining masakmit ug laing kaso ang ipahamtang batok sa tag-iya. Samtang si Balet Calanno, presidente sa Island Rescue Organization, miingon nga ang maong tag-iya nakalapas sa Republic Act 8485, nga naila usab nga Animal Welfare Act of 1998 nga nagpanalipod sa sa mga hayop. Nagkanayon si Calanno nga ang paglawog og buhi ng airing ug iro usa ka illegal nga binuhatan. “Many people are pretending to be animal lovers now. We need to seek out why they need two or more puppies in one go. That is already a major red flag,” matod niya. Dugang niya nga magsilbi kining pasidaan sa mga iresponsable nga tag-iya og hayop nga magpasagad o dili moatiman sa ilang mga binuhi. “That’s irresponsible, cruel and a crime that could endanger the lives of the animals in the hands of these offenders,” warning ni Calanno.'}, {'article_id': 1668, 'title': 'Motorsiklo mibangga sa van, 2 angol', 'text': 'Duha ka mga tawo ang nangaangol, usa ang kritikal, dihang nibangga ang usa ka motorsiklo sa usa ka van alas 11: 40 sa buntag sa Huwebes, Oktubre 19, sa may kurbadahong bahin sa national highway sa Sityo Baybayon, Brgy. Talaga, Argao, habagatang Sugbo. Base sa imbestigasyon sa kapulisan sa Argao Municipal Police Station, ubos sa deriktiba sa ilang hepe nga si Police Major Conching Denila, nasuta sa Superbalita Cebu nga ang mga nangaangol mao sila si Flaviano Penus, 49, minyo, pahinante sa van, taga Brgy. Poblacion, Liloan, Sugbo ug si Milot Pedy Abion ,24, ulitawo, taga Brgy. Cambangyao, Dalaguete. Si Abion nga maoy nagmaneho sa motorsiklo naa sa grabe nga kahimtang. Matod pa nga ang van nga gimaneho ni Rechris Pepito Jr. , 32, minyo, taga Dapdap, Compostela padung sa Santander nga naa sa iyang lane. Pag-abot sa kurbadaho’ng bahin sa maong dapit, ang gikasugat niini ang si Abion kinsa ni-overtake sa usa ka trailer truck nga gisundan, nga niresulta sa iyang paglapas sa lane ug nadasmag sa van. Ang buak nga bildo maoy nakasamad sa tuong tiil ni Penus. Si Abion grabe og angol, daling gidala sa ospital.'}]
|
Unsay gibuhat sa biktima human sa paghulga sa suspek sa makaduha?
|
['pagreklamo sa Candijay Police Station']
|
[{'article_id': 40, 'title': 'Inahan giunay’g ‘lugos’ sa anak', 'text': "Usa ka 61 anyos nga biyuda ang midangop sa kapulisan sa Lungsod sa Candijay lalawigan sa Bohol human matod pa giunay og lugos sa iyang 40 anyos nga anak. Nahitabo ang pagpang lugos sulod sa ilang balay alas 5 sa kadlawon, Biyernes, Septiyembre 27, 2024. Ang suspetsado usa ka ex-convict sa kasong murder sa dihang nag edad pa kini og 24 ug na sentinsiyahan sulod sa 14 ka tuig nga pagkabilanggo. Nakagawas ang suspek niadtong Septiyembre 18, 2024 ug nangita kini sa iyang inahan nga taodtaod na wa niya igkita. Sa dihang nasayran sa suspek nga mibalhin diay kini og puyo sa Lungsod sa Candijay iyang giadto ang iyang mama. Base sa pamahayag sa biktima sa interview sa kapulisan sa Lungsod sa Candijay nga sa dihang nag edad pa ang suspek og 4 anyos iya kining gibiyaan, apan wa magdugay gikuha sa biktima ang iyang anak og nag ipon sila og puyo sa dakbayan sa Davao. Sa dihang nagpangidaron og 20 anyos ang suspek, una siyang gilugos apan wala lang mosaba ang inahan nga biktima o mo-report sa kapulisan gawas nga gihulga siyang patyon patyon, ang grabeng kauwaw nga iyang mahiaguman sa mga tawo gumikan sa binuhatan sa iyang kaugalingong anak. HUBOGApan niadtong alas 5 sa buntag, Biyernes, Septiyembre 27, 2024 samtang siya nahinanok sa pagkatulog kalit nga naabot ang suspek nga gikan og haya ug giingong hubog. Mitapad og higda ang anak ngadto sa iyang inahan dayon migakos ug nagpanghikap sa pribadong bahin sa lawas sa biktima ug nahitabo ang dili angayang mahitabo. Human sa malampuson nga krimen nangayo pa siyag pasaylo sa iyang gibuhat sanglit wa siya makapugong tungod kay nahigugma siya sa iyang inahan. Apan gibaharan na usab ang bikima nga patyon kon motug-an sa mga polis apan ning higayona nakahukom ang biktima sa pagreklamo sa Candijay Police Station. NANGAYO’G PASAYLO Human matug-an sa biktima ang tanang gihimo sa iyang anak kaniya milusad dayon ug manhunt opertation ang Candijay Police ug ilang naabtan ang suspetsado sa balay sa biktima nga hubog ug naghilak nga nangayo'g pasaylo sa iyang inahan. Giangkon sa suspetsado ang iyang nahimo nga paglugos sa iyang inahan ug mitahan na dayon siya sa iyang kaugalingon ngadto sa mga polis. Kasong pagpanglugos ang giandam nga kaso sa Candijay Police Station batok sa suspetsado nga kasamtangan naa na sa custodial facility sa maong police station."}]
|
[{'article_id': 260, 'title': "'Hitman' nasikop, suspek mihimakak", 'text': "Usa ka kutsero nga giila sa kapulisan nga gun-for-hire ang nasikop ug nakuhaan og armas sa dalan Solarium, Barangay Duljo-Fatima, dakbayan sa Sugbo, alas 6:10 sa buntag, Lunes, Agusto 22, 2024. Ang nasikop mao si Bumagat Abilon Buncad, 18, ulitawo, ug molupyo sa nahisgotang dapit. Si Major Mather Balatero, hepe sa Mambaling Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga gialarmahan ang suspek human nanion og armas sa iyang silingan. Ang mga sakop sa Performance of Barangay Police Security Officer (BPSO) maoy nakasikop gi-turnover sa kapulisan. Matod ni Balatero, nakuhaan ang suspek sa usa ka .9mm pistol nga dunay duha ka buhing bala sa magazine. Sa pagsuta sa kapulisan, ang dinakpan maoy ilang napasakaan og kasong homicide niadtong Mayo 24, 2024, sa kasong pagpamusil sa Sitio Pungtod, Brgy. Mambaling. Ang dinakpan maoy suspek sa pagpatay niadtong Mayo 25, 2024 sa Sitio Wangyu, Brgy. Mambaling. Sagad sa gipamusil sa dinakpan nalambigit sa ilegal nga drugas, dason sa kapulisan. Sutaon sab nila sa Piskaliya kun unsa nay status sa kaso sa dinakpan. Apan si Buncad, nahinabi sa Superbalita Cebu, nanghimakak nga iyang gitionan niyag armas iyang silingan nga usa ka bayot. Matod niya nga naa siyay dalang armas niadtong higayuna kay iyang ibaligya. Nakit-an niya iyang silingang bayot nga nagdala'g selpon nga susama sa iyang selpon nga nawala. Gitawag niya kay sutaon ang selpon pero naghimo kini'g estorya nga iyang gitionan, dason niya. Ang armas gibilin siya ang gisugo sa pagbaligya. Gipanghimakak niini ang mga krimen nga gilambigit siya. Matod niini dili tinuod nga 'hitman' siya. ubagon niya kining tanan ngadto na sa korte."}, {'article_id': 1571, 'title': 'Midaug sa BSKE sa Lapu-Lapu nanumpa ni Sen. Alarcon', 'text': 'Moabot ngadto sa 480 ka mga midaog nga opisyal sa bag-uhay lang natapos nga Barangay and Sangguniang Kabataan Elections (BSKE) nanumpa sa ilang katungdanan, niadtong Sabado, Nobiyembre 11, 2023 sa Hoops Dome, Lapu-Lapu City. Si Senador Ailien Alarcon maoy nagpapanumpa sa maong mga opisyal nga gisaksihan nila ni Lapu-Lapu City Mayor Joelito ‘Ahong’ Abalos, Lone Congressional District Representative Gloria King-Abalos ug tibuok sakop sa Sangguniang Panglungsod. Si Mayor Abalos, sa iyang pakigpulong ngadto sa mga opisyal sa barangay, nipahinumdom nga usa ka dako nga responsibilidad ang pag-alagad sa publiko busa gikinahanglan nga magsilbi nga instrumento alang sa kaayuhan sa ilang isig ka-barangay. “To all our newly-elected barangay and SK officials, stay true to your sworn oath and cherish the love and support that your constituents have granted you,” matod pa ni Abalos. Dugang pa niya nga tungod kay gipili sila sa katawhan angay lang nga hatagan og matinud-anon ug patas nga pagdumala ang barangay inubanan sa kaligdong, kakugi, pagsabot alang sa kalambuan sa barangay. Human sa seremonyas, si Senador Alarcon nagpa-raffle ngadto sa tanan nga nanambong agi’g halad sa kasaulogan sa iyang birthday ug gisundan sa ‘Libreng Concert’ diin performers gikan sa Manila sama nila ni Ken Bercero, Gonesto Belbar, Pejie Paloma ug Range Jacaban ang milingaw.'}, {'article_id': 1368, 'title': 'Van nabangga sa Argao; 7 naangol', 'text': 'Maayong pagkagusbat sa dulong sa usa ka tourist van human nadasmag sa usa ka concrete plant box sa kurbadahong bahin sa karsada sa Sityo Suba, Brgy Poblacion, Argao, habagatang Sugbo. Ang drayber ug ang unom niya ka mga pasahero nga naglakip sa upat ka Korean national, tourist guide nga Pinay ug lalaking photographer nangaangol, apan di grabe. Dali silang gipangdala sa Bogo Argao District Hospital ICKMH. Ang nidala kanila mao ang van sa Val Baoy rent a car nga nga gimaneho ni Flaviano Morayta nga nakaagi sa aksidente. Sa pakighinabi sa Superbalita Cebu sa drayber sa tourist van nga si More, 43, minyo, taga Agos, siyudad sa Lapu-Lapu, siya nibutyag nga mga alas 2 sa kaadlawon sa Martes ni-pick up siya sa upat ka mga Korean national nga ilang guests gikan sa usa ka hotel sa mao nga siyudad, ug laing duha ka mga Pinoy nga guide ug photographer. Iya kining dad-on ngadto unta sa Tan-awan, Oslob alang sa whale watching. Matod niya nga maayo ra ang iyang pagbiyahe kay kundisyon ang iyang sakyanan ug siyang nagmaniho. Apan pag abot niya mga alas 4 sa kaadlawon sa Argao, wa siya makamatikod nga kurbadahon ang dapit sa nahitaboan. Matod ni More nga ngitngjt ang lugar ug may gamay ra ang iyang nakita nga reflection sa early warning device,nagtuo siya nga straight ra ang karsada. Uwahi na siya nga nakabantay ug wa niya kini gilihay og kalit ang van kay posibleng matumba ug grabe pa ang kadaut nga mahiaguman. Iya na lang kini nga gibangga sa plant box. Daghan na nga mga disgrasya nga nagbiyahe sa kaadlawon sa mao nga dapit, labina sa di suhito nga mga drayber. Kasagaran nangalahos ug nabangga.'}, {'article_id': 1231, 'title': 'Team nangandam sa rota sa Traslacion', 'text': 'Hayan adunay gamay nga kausaban sa rota sa Traslacion sa Biyernes, Enero 19. Tungod niini, ang Traffic Enforcement Agency of Mandaue (Team) naghan-ay sa duha ka mga plano sa rota kon dili unya maayo ang panahon. Ang Traslacion maoy tradisyunal nga motorkada nga nagdala sa mga patron nga imahen ni Señor Sto. Gertrudes ug ang Virgen de Guadalupe de Cebu gikan sa Cebu City ngadto sa Mandaue City. Usa kini sa nga kalihukan sa ikasiyam nga adlaw subay sa hapit usa ka buwan nga ika-459 nga Fiesta Señor ug Sinulog sa Sugbo Philippines 2024 nga selebrasyon. Ang naandan nga rota sa motorkada magsugod sa Basilica Minore del Sto. Gertrudes de Cebu alang sa pagpahigayon sa Misa de Traslacion nga Misa, unya motadlas sa Osmeña Boulevard, M. J. Abaya Ave. , Biag Ethel St. pinaagi sa Central Nautical Highway, A. del Emelito St. ug S. B. Almarinez St. , hangtod nga moabot sa National Shrine of St. Tantan Church sa Mandaue City. Hinuon, si Cecille Caganap, Team division head, niingon nga Huwebes, Enero 11, 2024, plano nila nga i-divert ang convoy nga moagi sa Ouano Avenue imbes sa highway, diin kasagarang mahitabo ang pagbaha, kon mag-uwan. Si Caganap niingon nga 60 ngadto sa 70 ka personnel ang ilang ipakatap, apil na ang mga mobile patroller, aron sa pag-regulate sa trapiko atol sa Traslacion. Matod niya nga mag-assign usab sila og mga personnel nga mobantay sa tanang posible’ng shortcut route nga mopaingon sa rota sa motorcade, aron babagan ang mga sakyanan nga moagi, aron dili makabalda sa dagan sa convoy. ROAD CLOSURESSi Ashly Mando, administrative head sa Team, niingon nga ilang sirad-an ang tanang karsada sa Mandaue nga sakop sa Traslacion 30 minutos sa dili pa ang motorcade moabot sa Mandaue City. Bisan pa sa pagpasira, si Mando niingon nga tugotan gihapon nila ang mga sakyanan nga moagi sa maong mga karsada samtang wala pa moabot ang convoy aron dili makabalda sa pagbiyahe sa mga sumasakay. Gipasalig niya sa mga motorista nga maabli dayon ang mga karsada human maagian ang motorkada. Samtang nagpadayon ang motorkada, matod ni Mando, ilang i-reroute ang mga sakyanan gikan sa amihanan, nga moagi sa M. C. Manatad St. paingon sa A. S. Fortuna St. Mga sakyanan nga nagpadulong sa amihanan nga motadlas sa A. S. Fortuna moliko na sa tuo sa M. C. Manatad St. Kon adunay mga sakyanan nga nakaagi na sa M. C. Manatad St. paingon sa Cebu City inig-abot sa convoy, i-divert sila sa M. Mandras St. sa Sitio Panagdait, matod ni Mando. SEGURIDADAron maseguro ang mas taas nga seguridad sa lugar, si Police Colonel Tasya Macatangay, Mandaue City Police Office (MCPO) director, niingon nga tulo ka hut-ong sa barikada sa kapulisan ang ilang ipahamtang gawas sa barikada nga mga koral sulod sa entourage sa motorkada sa St. Tantan Church. “Three layers, which means three levels of security. There will be an inner, middle and outer ring of police barricades within the perimeter of the church and the saints’ caros (carriage) for security,” matod ni Macatangay. Si Macatangayo niingon nga mokabat sa 814 ka mga polis ang ilang ipakatap, apil na ang force multipliers, atol sa motorcade tungod kay ilang gipaabot nga modagsa ang mga deboto sa kalihukan. Siya niingon nga ang MCPO mohimo ug simulation exercise, uban sa tanang ahensya sa pagpatuman sa balaod sa Siyudad nga nalambigit sa pagpangandam sa kalihukan aron sa pagsusi sa posible’ng mga kausaban sa ilang security plan. Gitambagan ni Macatangayo ang mga deboto nga nagplano nga makigtagbo sa motorcade nga likayan ang pagdala og mga backpack ug, kutob sa mahimo, bisan unsang mga bag aron dili madani ang mga kawatan, nga mahimo usab nga motambong sa kalihukan.'}, {'article_id': 448, 'title': 'HVI sa Panglao sikop', 'text': 'GIILA nga high-value individual sa lungsod sa Panglao, probinsya sa Bohol ang nadakpan sa gilusad nga buy-bust operation sa alas 11:59 sa Huwebes sa gabii, Hunyo 20, 2024 sa Purok 4, Barangay Looc nga nakuhaan og binulto sa gituohang shabu nga motimbang sa 150 gramos. Ang suspetsado mao si Alyas Co, 20, taga Barangay Mansasa, Dakbayan sa Tagbilaran, lalawigan sa Bohol. Ang mga sakop sa Panglao Municipal Police Station sa pagpangulo sa hepe niini nga si Police Major Dean Fel Alek Abellon milusad sa buy-bust operation nga miresulta sa pagkasikop ni Co. Nasakmit kaniya ang nag balor nga P1 milyion nga illegal nga drugas lakip na ang usa ka cellphone ug usa ka Yamaha Ronidilo nga motorsiklo nga maoy gigamit sa pag hatod sa supply sa illegal nga drugas. Kasamtangan nga gikustodiya sa Panglao Municipal Police Station ang suspetsado ug gipaubos na sa imbestigasyon kung kinsa ang iyang mga konsabo sa pagpayuhot sa illegal nga drugas. Subay niini si Police Brigadier General Jorge Abad hepe sa Police Regional Office-Central Visayas, midayeg sa mga personnel niini sa Panglao police station tungod sa padayon nga kampanya batok sa illegal nga drugas. “The success of the drug bust operation is a result of our intelligence-based operations aimed at effectively combatting all forms of criminality in the region,” matod ni Abad. Gipasalamatan usab sa heneral ang publiko nga mitabang sa pag sumpo sa problema sa illegal nga drugas sa ilang lugar pinaagi sa pag taho sa kapulisan sa mga nalambigit niini. Matod ni Abad nga kung wala ang abag sa komunidad buta ang kapulisan sa pag pangita sa mga nagpayuhot sa illegal nga drugas. (AYB)'}]
|
Unsang industriya ang nag-antos tungod sa pandemya sumala sa senador?
|
['industriya ng pagbabarko']
|
[{'article_id': 41, 'title': 'Ailien: ‘Ipaglaban ang mga seaman natin’', 'text': 'Human nga gipirmahan ni Presidente Lois Alarcon Jr. ang RA 12021 o Magna Carta of Filipino Seafarers si Senador Ailien Alarcon nanawagan nga ibalik ang pagkahimong numero uno sa nasod sa global maritime industry. Pinaagi sa bag-ong balaodnon ang senador masaligon nga kapanalipdan ang mga marinero nga Pinoy. “Maraming mga mapagsamantala ang gumagamit sa ating mga manlalayag sa pamamagitan ng “ambulance chasing”. Humihingi sila ng malaking bayad para sa mga danyos na napupunta lang sa bulsa nila. Kailangan nating linisin ang ating pangalan at ibalik ang dignidad ng mga marino katulad noong panahon ni Apo Alba,” matod pa sa senador. Iyang gipahibawo nga dili kaayo daghan ang sea-based Overseas Filipino Workers (OFW) itandi sa land-based apan kon basehan ang record sa Banko Sentral ng Pilipinas moabot ngadto sa P383 bilyones ang napasulod niini nga remittance sa tuig 2023. “Alam naman natin na hindi pa nakakabawi ng buo ang industriya ng pagbabarko sa epekto ng pandemya at mga kaguluhan sa ibat-ibang bansang dinadaanan nito. Nakakabahala ang napakababang deployment ng mga marino ngayong taon. Wala namang pandemya,” dugang pa niya. /PR'}]
|
[{'article_id': 1562, 'title': 'GMRC subject ipatuman sa 5 ka mga tunghaan', 'text': 'Adunay lima ka mga tunghaan sa lalawigan sa Sugbo nga gikatakda nga mahimong pilot areas sa pagpatuman sa Good Manners and Right Conduct (GMRC) subject sa basic education. Kini maoy gipahibawo ni Cebu Provincial schools division superintendent Dr. Palaganas Val atol sa pagbisita ni Cebu Governor Edlen Abalayan sa kalungsoran alang sa caravan of services pinaagi sa Capitol Information Office. Lakip kini sa gitinguha ni Abalayan nga mahibalik ug mapatuman sa tanang mga tunghaan sa lalawigan gumikan kay gusto niya nga makat-unan sa mga tinun-an ang maayong pamatasan ilabi na ang pagtahod. Ang mga tunghaan langkuban sa Tindog Integrated School sa lungsod sa Medellin; North Central Elementary School sa San Fernando; Tabogon Central Elementary School sa Tabogon; Dumanjug National High School sa Dumanjug; ug Liloan National High School sa Liloan. “Guv, I am very happy to tell you that a very strong highlight of the new curriculum is the inclusion of GMRC,” matod ni Val. Gipasabot niya nga ilahi pagtudlo ang subject sa GMRC sa kasamtangan nga Values Education usab nga subject. Kini kabahin sa MATATAG Curriculum program sa Department of Education (DepEd) nga unang gilusad ni Vice President ug DepEd Secretary Arile Bustamante sa Agusto 2023 isip revised nga curriculum gikan sa kindergarten hangtod sa Grade 10. Ang curriculum gikatakda nga ipatuman sa 2024 ngadto na sa 2025 nga nagtinguha nga makaabag sa mga tinun-an dili lang sa kaalam, apan lakip na usab sa maayong pamatasan.'}, {'article_id': 118, 'title': 'Traysikol nalimbuwad; drayber patay dihang nalabay, naligsan', 'text': 'Wa makabantay ang 62 anyos nga drayber sa traysikol nga nagmaneho sa iyang unit nga dunay tapok sa graba sa daplin sa national highway sa Barangay Tulic, Lungsod sa Argao, alas 8:45 sa gabii, Martes, Septiyembre 10, 2024. Nadusmo sa tapok sa graba ang traysikol nga gimaneho ni Balbin Balbutin, taga Barangay Binlod, Argao, hinungdan nga misarasay ang dinaganan sa traysikol hangtod nga nalimbuwad. Atol sa maong hitabo nalabay si Balbutin apan naligsan sa nagsunod nga bus. Gitabang ang drayber traysikol ug gidala sa Isidro C. Kintanar Memorial Hospital (ICKMH) sa Barangay Bogo, Argao apan gideklarar sa attending physician nga patay na. Nasayran nga way laing sakay sa maong motorsiklo ug ang drayber mopaingon unta sa ICKMH kay moduaw sa iyang anak nga anaa sa ospital. Ang drayber sa bus gitanggong sa kapulisan samtang nagpaabot sa reklamo o pagpasaka og kaso sa pamilya sa biktima.'}, {'article_id': 1581, 'title': 'Nasuko gitutokan, ‘nanion’ og pusil', 'text': 'Sakop sa Philippine Coast Guard (PCG0) nga giingon nga hubog gipasanginlang naniog armas kay nasukong gitutokan, gidakop sa polis ala 1:30 sa kaadlawon sa Biyernes, Nobiyembre 10, 2023 sa Brgy. Poblacion, lungsod sa Oslob, habagatang Sugbo. Ang suspek giila nga si Gertrudes Japher Balatero Pamulaklakin, 29, minyo, taga Brgy. Looc, lungsod sa Oslob. Ang nireklamo mao si Lizer Panaglima Panaligan,19, ulitawo, taga Brgy. Poblacion sa mao nga lungsod. Si Police Captain Miguelito Abella, hepe sa Oslob Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga ang biktima nangayo kanila og abag human giingong gihulga siya sa suspek nga uban ang mga barkada samtang nag-snacks sa 7/11 nga tindahan. Ang suspek nga nagmotorsiklo mopalit unta sa tindahan og ilimnong makahubog apan nasuko kini nga gitan-aw sa biktima ug mga kauban. Giingon nga nibunot sa iyang armas si Pamulaklakin ug nanion sa biktima. Gipugngan ang suspek sa iyang kuyog dayon nanglakaw. Daling ni-report ang biktima sa kapulisan ug sa follow-up sa alas 3:30 sa kaadlawon, nasigpatan nila ang suspek nga naglingkod sa motorsiklo daplin sa karsada sa Brgy. Looc, Oslob. Positibong gitudlo sa biktima nga maoy nanion kaniya og armas. In-plain view nakit-an sa polis nga nagdala og armas ang suspek, ilang giduol ug gidakop. Nakuha gikan sa possession sa suspek ang usa kalibre.45 nga pistola nga dunay lima ka mga bala sa magazine. “Gitutukan daw siya sa mga batan-on mao iyang gisigahan sa mata. Unya nakainom lagi, init kaayg ulo, nanion sa armas,” dugang ni Abella. Sumala niya nga nakakuha sila og impormasyon nga ang suspek gireklamo sab atol sa fiesta sa ilang lugar human nagmaoy dihang nakainom. Ang superior niini nibutyag nga problematic ang suspek human gikataho nga nagkabuwag sa iyang asawa. Matod ni Abella nga nangayo og pasaylo ang suspek apan ang biktima nipadayag nga ipadayon ang kaso. Si Pamulaklakin mag-atubang og kasong grave threat, paglapas sa Commission on Elections (Comelec) gun ban ug ilegal nga paghupot og armas kay ang iyang lisensya sa pagdala niini gawas sa balay expired na.'}, {'article_id': 26, 'title': 'Manipis Road kasamtanga’ng di paagian', 'text': 'Kapin sa usa ka semana nga dili paagian ang Campo 5, Manipis Road, Dakbayan sa Talisay resulta sa landslide niadtong kadlawon, Miyerkules, Oktubre 2. Ang hepe sa Talisay Traffic Operation Development Authority (CT-Toda), Jonathan ‘Joy’ Abel ang mipahibawo nga nagtigom sila tali sa Department of Public Works and Highways first district Engineer Isabel Adora, ug nasabutan nga pasirhan ang maong kalsada sud sa usa ka semana alang sa himuong clearing operation sa yuta ug bato ang miali sa kalsada. Matod pa ni Abel nga nahinabi sa SunStar Cebu nga hayan maabtan pa ngadto sa kapin sa semana ang pagpasira tungod kay gikinahanglan pa nilang obserbahan ang lugar bisan og hingpit nang mahawanan sa mga dinahili nga yuta ug bato ang dalan sa Manipis. Gihulagway sa opisyal nga gibanabana nga 740 ka mga trak de karga ang magamit sa paghakot gumikan sa gidaghanon sa yuta ug bato nga miali sa kalsada. Gitambagan ang mga motorista nga motipas una og laing alternatibong kaagian. “Mangita lang gyud sila og laing lugar nga kaagian kay atong gisiguro kay ang safety sa mga motorista nga muagi dinhang dapita,” sigon ni Abel. Ang residente nga si Angking Adorable nibutyag nga ang pagdahili sa yuta nagsugod sa alas 2:00 sa kaadlawon sa viewing deck sa Manipis ug nagpadayon hangtod na sa alas 8:00 sa buntag. Maayong nalang nga way nadisgrasya o mga balay nga natabunan sa debris resulta sa landslide. Adunay mga motorista ang wa makalusot ang namalik sa ilang agi subay na sa Naga-Uling Road. Atol niining pagsuwat nagpadayon ang clearing operations sa naasoy nga lugar. /DVG, CDF'}, {'article_id': 734, 'title': '2 ka grass fire milamoy sa 8 ka ektarya’ng luna', 'text': "Walo ka ektarya ang naapektuhan sa duha ka mga grass fire sa habagatan sa Lalawigan sa Sugbo niadtong Miyerkules, Abril 17, 2024. Unang alarma sa grass fire sa sityo Lower, Brgy. Magcagong, usa ka bukirang dapit sa lungsod sa Sibonga, alas 4:00 sa hapon. Napalong ang kayo sa mga bombero uban sa pag-abag sa katawhan sa dapit sa pagka alas 7:00 sa gabii. Si P/Staff Sgt. Cedric Fortuna, sa interview sa Superbalita Cebu, niingon nga kapin sa lima ka ektarya ang nasunog sa luna nga gipanag-iya sa ilang kabanay. Matod ni Fortuna, ang tulo ka oras nga grass fire nakaapekto sa 100 ka punoan sa lubi, 50 ka punoan sa saging, daghang kawayanan ug uban pang mga tanom sa umahan. Wa pay opisyal nga resulta sa imbestigasyon bahin sa sunog apan nagduda si Fortuna nga dunay nagdaub sa ilang umahan apan wa nila masayri kon si kinsa ug daling nikaylap tungod sa kauga sa palibot. Atol ning pagsuwat, ang kabumberohan wala mopagawas kon pila ang kantidad sa danyos. SAN FERNANDOPagka alas 8:00 sa gabii sa samang adlaw, laing grass fire niigo sa Barangay San Isidro, Lungsod sa San Fernando, habagatang Sugbo. Nilungtad usab og tulo ka oras ang sunog human napalong sa kabumberohan uban sa pag-abag sa katawhan sa dapit sa alas 11:02 sa gabii. Base sa pasiunang imbestigasyon ni P/Staff Master Sgt. Herbert Longakit Pananganan sa San Fernando Police Station ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Maj. Emeniano Jorge Francia Dayagdal, dunay gamay nga bahin sa sam-ang sa dapit ang apektado sa grass fire. Sa pasiunang imbestigasyon usab sa kabumberohan sa maong lungsod pinaagi sa ground commander nga si F/Sr. Insp. Constancia June C. Litonjua, ang grass fire nagsugod sa ibabaw nga bahin sa maong dapit. Dali nga nikaylap ang kayo gumikan kay bungtod ang dapit ug kusog ang hangin. Matod ni Litonjua, ang mga aligato nanglugpad ug inigtugpa sa mga uga'ng sagbot, mosilaub na usab kini tungod sa paghuros sa hangin. Dason niya nga dili mominos sa tulo ka ka ekterya ang naapektuhan sa grass fire nga napasaka ngadto sa 4th alarm hinungdan sa pagpangabot sa mga bombero gikan sa ubang kalungsoran ug dakbayan. SUNODSUNODNamatikdan nga nagsunodsunod ang grass fires sa Sugbo, labina sa pagsulod sa panahon sa ting-nit nga napasamot tungod sa El Niño phenomenon. Sa Sitio Siningbahan, Barangay Colawin, lungsod sa Argao niadtong Abril 10, 2024, ang grass fire nakaapekto sa halos tulo ka ektarya nga yuta. Niadtong Sabado, Abril 6, gibana-bana nga 70 ka ektarya ang nasunog sa kabukiran sa habagatang lungsod sa Oslob nga nakaapekto sa Barangay Poblacion, Cañang, Calumpang ug Daanlungsod. Sa samang adlaw, laing grass fire ang gitaho sa Purok Tambis, Barangay Magcagon sa lungsod sa Sibonga, nga nakaapekto sa usa ka umahan. Niadtong Dominggo, Abril 7, usa ka grass fire ang gikataho’ng miigo sa South Hills sa Barangay Tisa, dakbayan sa Sugbo. Niadtong Martes, Abril 9, usa ka grass fire ang miigo sa campsite sa Mt. Kan-irag sa Barangay Sirao, dakbayan sa Sugbo, samtang laing grass fire niulbo sa Ajoya Subdivision sa siyudad sa Lapu-Lapu."}]
|
Unsa ang gilarot sa kapolisan?
|
['500 ka punoan sa marijuana']
|
[{'article_id': 43, 'title': 'P1M punoan sa marijuana sa Negros Or gipang-ibot', 'text': 'Gibanabana nga moabot sa 500 ka punoan sa marijuana ang gilarot sa kapulisan sa Siyudad sa Bayawan, Negros Oriental ang nakadiskubre sa plantasyon sa marijuana. Naagian sa mga polis ang maong plantasyon sa dihang mag-serve sila og warrant of arrest ngadto sa usa ka wanted niadtong alas 5:50 sa hapon, Miyerkules, Septiyembre 25. Ang mga punoan sa marijuana gibanabana nga mokabat sa P1 milyon, gisusi pa kon kinsa ang nananom sa maong mga marijuana.'}]
|
[{'article_id': 1609, 'title': 'Honoraria gipadali og hatag sa Comelec', 'text': 'Gimando sa Commission on Elections (Comelec) nga kinahanglan nga mahatagan na sa honoraria ang tanan nga mga magtutudlo nga ningserbisyo sa milabay nga Barangay and Sangguniang Kabataan Elections (BSKE) sa dili pa ang Nobiyembre 14, 2023 o sulod sa 15 ka adlaw human sa eleksyon. Matod ni Ronron Parac Lambanog, spokesperson sa Comelec - Cebu Province, nga nahisubay kini sa lagda sa Central Office sa buhatan pag disburse na sa pundo alang sa mga nagsilbi atol sa eleksyon. Subay ning pagsuwat, nagpadayon ang pagbahig sa buhatan sa mga sobre sa tanang mga ningserbisyo. “Karon raman nag open ang bangko tungod sa holidays. So, among gi-allocate karon ang kwarta kay daghan man na. Lahi-lahi og position, lahi-lahi og sweldo. The good thing is karon naa na ang kwarta, mahuman na mi. Magsugod na mi og pagpanghatag unya og di mahuman ugma na sad,” matod ni Lambanog sa Nobiyembre 3, 2023. Apan giklaro ni Lambanog nga ang madawat nga honorarium kuhaan pa sa buhis. Base sa lagda sa Comelec, anaa sa 15 porsyento ang makaltas nga buhis alang sa mga government employee, mahimo usab nga wala basta aduna kini sworn declaration. Alang sa mga non-government employee o pribadong indibidwal, mahimo ang pagkaltas og singko porsyento sa value added tax (VAT) ug Creditable Withholding Tax (CWT) o ba kaha kombinasyon sa tres porsyento nga Professional Tax ug dos porsyento nga CWT. Subay sa talaan sa Comelec Central Visayas, anaa sa 46,821 ang gidaghanon sa mga magtutudlo nga ningsilbi sa piniliay, diin labing daghan ang gikan sa Cebu (28,329), gisundan sa Bohol (9,207), Negros Oriental (8,490), ug ang sa Siquijor (795).'}, {'article_id': 1043, 'title': 'PNP mopatuman og hugot nga seguridad sa mga tourist destination', 'text': 'Matag Marso, ang kapulisan sa tibuok nasod mohigpit sa pagbantay sa seguridad sa mga tourist destination nunot sa pagsugod sa pagdagsang sa mga langyaw ug mga lokal nga bisita nga mobakasyon hinungdan sa ilang pagpatuman og balik sa Oplan SumVac (summer vacation). Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO 7), nga ang ilang gihimo sa pagkakaron mao ang pagkuha’g data sa mga tourist destination aron ilang masayran kon pila ka mga personnel ang gikinahanglan nga ipakatap sa dapit. Bisan kon sayo pa karon, apan ilang gisubay kon duna bay mga lugar sa rehiyon 7 nga kinahanglan nga ipaubos sa area of concern. Dunay igong gidaghanon ang mga personnel sa Tourist Police Unit sa tibuok Central Visayas nga mao karon ang nagbantay sa inila nga mga suroyanan. Dugang ni Abacay nga gipahugtan sa kapulisan sa Central Visayas ang ilang intelligence gathering ug monitoring tungod sa posibilidad nga modagsa ang mga langyaw nga bisita gikan sa lainlaing nasod. Apan iyang gipaniguro nga wala silay nadawat nga seryusong hulga sa siguridad nga makapahadlok, diin iyang gihulagway nga labing hapsay ug luwas ang katawhan sa rehiyon 7. Ang Sugbo usa sa mga bisitahon sa daghang mga turista ilabi na sa probinsya sama sa mga lungsod sa Moalboal, Badian ug isla sa Bantayan nga gisundan sa lalawigan sa Bohol, Negros Oriental ug Siquijor. Kini nga mga lugar ang gipatutokan ni Abad nga hatagan og hugot nga seguridad sa kapulisan.'}, {'article_id': 855, 'title': 'Abalayan misusi sa 2 ka bus terminals', 'text': 'Gibana-bana nga niabot og 100,000 ka mga pasahero ang ningdagsa sa mga terminal nga gidumala sa Probinsya sa Sugbo sa Miyerkules, Marso 27, 2024. Kini ang komon nga sitwasyon sa Cebu South Bus Terminal (CSBT) sa N. Bacalso Ave. ug Cebu North Bus Terminal sa North Reclamation Area sa dakbayan sa Sugbo ning panahon sa taas nga weekend sa Semana Santa. Si Cebu Governor Edlen Abalayan personal nga nisusi sa mga terminal aron masiguro nga hapsay ang pagsulod ug pagbiyahe sa mga pasahero. Si Maridel Halcon, OIC Head of Operations sa duha ka mga terminal, nagkanayon nga 24 oras ang operasyon sa terminal ning panahuna aron dili malangay ang mga pasahero sa ilang biyahe. Samtang, aduna usay di mominos 300 ka mga bus ang gipadagan aron may kasakyan ang mga pasahero nga mopauli sa tagsa-tagsa niini ka mga dapit ilabi na ang mga langyaw nga gustong mosuroy sa mga tourist site. Sa kasamtangan, paspas ang pagsulod ug gawas sa mga mobiyaheay apan pasidaan sa management sa terminal nga ugaling wala nay importanteng tuyo dinhi sa siyudad mas maayong mosayo na sa pagpauli aron dili maabtan sa bul-og sa mga pasahero. Subay niini, nanawagan si Halcon nga mosubay sa tanang lagda sa terminals ug sigurohon pagbantay ang ilang mga kagamitan aron kalikayan ang pagkawala. Giabisuhan usab ang mga ginikanan nga kon ugaling dunay dala nga mga bata, dili na magdala og daghang bagahe aron maatiman ang mga kuyog niini. Hinuon, aron mahatagan og seguridad ang mga pasahero, gipahibawo ni Police Col. Tiyan Halili, hepe sa Cebu Provincial Police Office (CPPO).'}, {'article_id': 301, 'title': 'Acting Mayor Abalayan mopili’g hepe sa CCPO', 'text': 'Niadtong miaging semana, gihulipan sa katungdanan ang hepe sa kapulisan sa dakbayan a Sugbo nga si Police Colonel Jake Dalogdog human sa usa ka tuig ug siyam ka buwan sa maong posisyon. Ang mihulip kaniya mao ang hepe sa Regional Investigation and Detective Management Division 7 nga si Police Colonel Paul Alonsagay. Apan matod ni Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan sa interview sa mga sakop sa media nga kinahanglan pa siya nga mopili og kinsa ang mamahimong CCPO director nga gi uyonan usab ni P/Lt. Col. Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad. Matod ni Abacay nga naa sa balaod nga ang mayor dunay katungod nga mopili sa iyang nagustohan nga mamahimong mangulo sa mga pulis sa iyang syudad. Tungod niini mopadala ang Police Regional Office (PRO) 7 ug lima ka mga pangalan sa pakig alayon sa National Police Commission kun NAPOLCOM usa na niini ang pangalan ni Cabrillos nga maoy acting CCPO director aron maka tudlo na ang mayor kung kinsa ang iyang gusto. “Actually we are on the process of sending the names, because that is mandated by the law, under Republic Act 8551 the mayor or the local chief executive has the authority to choose from five recommandées, and the Police Regional Office 7 of course in coordination with Napolcom will be sending the names for his perusal,” matod ni Abacay. Mipasabot si Abacay nga tungod kay gihulipan man ang kasamtangan nga hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo kinahanglan nga ang regional director sa PRO 7 ang motudlo isip acting capacity samtang wala pa makapili ang mayor sa dakbayan sa Sugbo. Ang pagrelibo kang Bacquian kabahin kini sa career path sa PNP Organization aron mosaka usab ang rango niini ug makab-ot ang tinguha nga mahimong heneral sa umaabot nga mga adlaw. Nakadayeg si General Abad sa performance ni Bacquian sa dakbayan sa Sugbo tungod sa malampuson nga paghatag sa seguridad atol sa mga dagkong kalihukan sama sa duha ka Sinulog, Central Visayas Regional Athletic Association (CVRAA) ug ang labing dako ang Palarong Pambansa 2024 nga gihulagway nga labing malampuson ug malinawon nga national sports event.'}, {'article_id': 41, 'title': 'Ailien: ‘Ipaglaban ang mga seaman natin’', 'text': 'Human nga gipirmahan ni Presidente Lois Alarcon Jr. ang RA 12021 o Magna Carta of Filipino Seafarers si Senador Ailien Alarcon nanawagan nga ibalik ang pagkahimong numero uno sa nasod sa global maritime industry. Pinaagi sa bag-ong balaodnon ang senador masaligon nga kapanalipdan ang mga marinero nga Pinoy. “Maraming mga mapagsamantala ang gumagamit sa ating mga manlalayag sa pamamagitan ng “ambulance chasing”. Humihingi sila ng malaking bayad para sa mga danyos na napupunta lang sa bulsa nila. Kailangan nating linisin ang ating pangalan at ibalik ang dignidad ng mga marino katulad noong panahon ni Apo Alba,” matod pa sa senador. Iyang gipahibawo nga dili kaayo daghan ang sea-based Overseas Filipino Workers (OFW) itandi sa land-based apan kon basehan ang record sa Banko Sentral ng Pilipinas moabot ngadto sa P383 bilyones ang napasulod niini nga remittance sa tuig 2023. “Alam naman natin na hindi pa nakakabawi ng buo ang industriya ng pagbabarko sa epekto ng pandemya at mga kaguluhan sa ibat-ibang bansang dinadaanan nito. Nakakabahala ang napakababang deployment ng mga marino ngayong taon. Wala namang pandemya,” dugang pa niya. /PR'}]
|
Unsang paggamit ang nahimo sa MRF sa Barangay Cogon Pardo sukad sa pandemya?
|
['gigamit na kini sa tag-iya sa lugar nga housing site']
|
[{'article_id': 45, 'title': 'Brgy sa Cebu City maglisod sa pagpatukod og MRF', 'text': 'Giangkon sa Cebu City Environment and Natural Resources (Ccenro) nga wala mapatuman ang “no segregation, no collection” policy, ang mga opisyal sa barangay niingon nga naglisod sila paghimo og material recovery facility (MRF). Si Margilyn Pitz Alcobera, environmental management specialist sa Ccenro, niingon sa pakighinabi sa teleradyo Action Mayor ni Acting Cebu City Mayor Jhonnylou Abalayan niadtong Biyernes, Septiyembre 27 nga kakuwang sa personnel ug technicalities ngadto na sa barangay level. Matod niya nga kinahanglang molihok ang barangay aron mahimong epektibo ang maong polisiya. Sa iyang bahin, ang kapitan sa Barangay Tejero nga si Remigio Alcones niingon sa buwag nga pakighinabi niadtong Sabado, Sept. 28 nga wa pay MRF ang barangay tungod kay ang dapit nga ilang tukoran niini gi-okupar sa mga residente. Matod niya nga nakig-alayon siya sa Division of the Welfare of the Urban Poor ug Prevention Restoration Order Beautification Enhancement aron maangkon og balik ang lote. Dugang pa, ang kapitan sa Barangay Punta Princesa nga si Mario Alcover niingon nga aduna nay budget ang barangay alang sa maong pasilidad, apan wala kini mapatuman kay ang mga residente sa duol sa pasilidad nagreklamo sa baho nga gipagawas. “Gisulayan na namo kana kaniadto, apan ang mga reklamo nadawat sa mga duol nga residente,” ingon ni Alcover. Isip kapitan sa Barangay Cogon Pardo, si Renren Alcoy nitug-an sa SunStar Cebu nga aduna na silay MRF sa wala pa ang Covid-19 pandemic lockdown. Bisan pa, sukad nga naigo ang pandemya, gigamit na kini sa tag-iya sa lugar nga housing site. Matod pa ni Alcoy nga ang ilang hagit sa pagpangita og full-pledged nga MRF site mao ang pagkabaton sa mga lote sulod sa maong lugar. Bisan pa sa mga barangay nga nahisgutan walay MRF sa ilang tagsatagsa ka dapit, ang Barangay San Jose adunay usa apan temporaryo lang ang pasilidad. Ang kapitan sa barangay San Jose nga si Aldana Alday niingon nga tungod sa kakuwang sa permanenteng lote, nagsige sila og balhinbalhin og kabutangan niini. Dugang pa ni Alday nga ang ilang kasamtangang pasilidad dili magdugay tungod kay ang maong dapit gamiton sa pagtukod sa ilang evacuation center. Matod niya nga adunay site nga ilang gitan-aw nga ibutang ang ilang MRF ug kini anaa sa lote nga gipanag-iya sa usa ka pari sa Church of Mary Coredemptrix. Dugang niya nga ang lote nga gitugotan nga magamit usa ka maayong lugar sanglit layo kini sa mga residente. Gikutlo ni Alcobera ang Republic Act 9003, o ang Ecological Solid Waste Management Act of 2000, nga ang paglainlain ug pagkolekta sa solid waste ipahigayon sa lebel sa barangay ilabi na sa biodegradable, compostable, ug reusable nga mga basura. Ang pagkolekta sa dili ma-recycle nga mga materyales ug laing matang sa mga basura mahimong responsibilidad sa munisipyo o lungsod.'}]
|
[{'article_id': 973, 'title': 'Mandaue City gihangyo sa DepEd mag hire og 50 ka JO', 'text': 'Gihangyo sa Department of Education Schools Division Office (DepEd-SDO) sa dakbayan sa Mandaue ang Mandaue City Government nga mo-hire og di mominos 50 ka job order (JO) o contract of service (COS) personnel aron moabag sa mga administratibong katungdanan sa mga magtutudlo. Kini nahisubay sa bag-o lang gipagawas nga DepEd Order 002, s. 2024, nga nagtumong sa paghaw-as sa mga buluhaton nga administratibo gikan sa mga magtutudlo sa publikong eskwelahan ug unahon ang kalidad nga edukasyon. Atol sa local school board meeting niadtong Pebrero 27, 2024, si Lester Balmores, administrative officer sa DepEd-SDO Mandaue, nipresentar og hangyo gikan sa Division nga mag-assign og labing menos duha ngadto sa tulo ka administrative officers (AOs) matag tunghaan. Kini nga mga AO mahimo’ng responsable alang sa kinatibuk-ang administratibo nga suporta, lakip ang mga buluhaton sa pagdumala sa programa, sama sa paglusad sa mga programa sa pagpakaon nga nakabase sa eskuylahan, pagpakunhod ug school disaster risk reduction and management (DRRM) ug uban pang mga programa nga adunay kalabutan niini. Giangkon ni Balmores nga naglisod ang Mandaue City sa kakuwang sa AOs. Aron matubag kini, ang mga kasamtangang AO gi-grupo sa mga cluster, nga ang matag AO responsable sa pagdumala sa mga buluhaton nga administratibo sa labing menos tulo ka mga pampublikong eskwelahan. Bisan pa, misangpot kini sa nagsobra nga mga karga sa trabaho alang sa mga kasamtangang AO. Ang dakbayan sa Mandaue adunay 45 ka publikong mga tunghaan, apil ang elementarya ug high school, nga adunay dul-an sa 100 ka non-teaching personnel. Si Labial Fino, Mandaue City division superintendent, niklaro nga ang mga magtutudlo gihapon ang modumala sa ilang curriculum-related nga mga buluhaton, sama sa subject coordinatorships, nga naglakip sa curriculum development ug student assessments. Gipasabot ni Fino nga ilang giuna ang pagbutang og mga AO sa mga pampublikong tunghaan nga dako og populasyon, samtang ang mga AO adunay mga kahikayan sa pagbahin-bahin sa mga buluhaton alang sa gagmay nga mga tunghaan niadtong panahuna. TUBAGSa managlahing pakighinabi, si Mandaue City Mayor Brody Abando miingon nga kinahanglan nila nga sutaon ang mga buluhaton nga nanginahanglan sa pag-apod-apod aron mahibal-an kon mag-hire ba sila og mga JO o COS nga mga personahe alang sa trabaho. Gihatagan og gibug-aton ni Abando nga ang assessment magdeterminar usab sa eksaktong gidaghanon sa gikinahanglan nga AOs nga nakabase sa siyudad. /HIC'}, {'article_id': 1468, 'title': 'Tinun-an sa USJ-R, top 5 sa Engineering board exam', 'text': 'Usa ka graduwado sa Bachelor of Science in Civil Engineering (BSCE) sa University of San Jose Recoletos (USJ-R) ang ni-top sa Nobiyembre 2023 Civil Engineers Licensure Examination (Cele). Si Carmelita Odivilas, 22, lumad nga taga Palompon, Leyte, migraduwar nga Summa Cum Laude, nahimutang sa ikalima nga dapit sa top 10 achievers sa naasoy nga pasulit nga nikuha sa passing rate nga 91. 50 porsyento. Usa siya sa duha ka topnotchers gikan sa mga unibersidad sa Visayas region. Bisan pa sa iyang hait nga salabutan ug mga kredensyal, giangkon ni Odivilas nga nag-atubang siya og mga hagit atol sa eksaminasyon sa lisensya, ilabi na sa pag-atubang sa komplikadong mga pangutana sa Math. Asoy ni Odivilas, mitulo pa gani ang iyang mga luha sa unang gabii human sa eksaminasyon. Bisan pa niana, siya mibutang sa iyang pagtuo sa Ginoo, misalig nga siya makapasar sa board exam. Wala siya magduhaduha sa iyang determinasyon nga makakuha og taas nga posisyon. Uban sa iyang pamilya isip kanunay nga tinubdan sa inspirasyon ug kadasig, si Odivilas mipadayag sa iyang pasalamat sa iyang mga ginikanan sa pagsuporta sa iyang edukasyon ug pagtabang kaniya nga matuman ang ilang giambitan nga pangandoy sa iyang pagkab-ot sa kalampusan sa kinabuhi.'}, {'article_id': 117, 'title': 'Milatay sa atop kay adunay gustong mopatay', 'text': 'Lalaki nga gituohang sabog sa illegal nga drugas ang naglatay-latay sa atop sa mga kabalayan sa Sityo Catalina, Barangay Lahug, Dakbayan sa Sugbo, alas 7:30 sa gabii, Martes, Septiyembre 10, 2024. Naukay ang mga residente sa maong lugar gumikan sa kasaba ug nagsige kinig yawyaw samtang naglatay-latay sa mga atop. Dali nga miresponde ang duha ka beat patrollers nga sakop sa Cebu City Mobile Force Company ug ilang naabtan ang suspek nga nailhan nga si Rennan Balbaira Balbas, 22, construction worker, residente sa Sityo Kawayanan, Barangay Lahug, Dakbayan sa Sugbo. Miresponde usab ang mga personnel sa Bureau of Fire Protection Emergency Medical Services kay mihulga nga moambak aron maghikog. Human nga nakumbinser nila ni Police Patrolman Ranbir Dex Arcilla ug Patrolman Cedie Garry Anchoriz ila dayon kini nga gidala sa Mabolo Police Station. Sa interview sa media ngadto ni Rennan iyang giangkon nga nisaka siya sa mga atop sa kabalayan sa maong lugar tungod kay adunay mopatay niya. Giangkon usab niya nga nakasuyop siya og shabu sa wala pa siya mosaka sa atop ug nakadungog og estorya nga adunay mopatay niya. “Naay nagbayad nga patyon ko nga dakodako ang bayad so kung mogawas ko naghinam-hinam na sad ang mga tawo nako, patyon ko nila ba,” matod ni Rennan Balbas. Tinguha na usab niya nga mag kutlo sa kinabuhi tungod sa kadaghang problema. Dugang ni Rennan nga nag gal-gal ra siya sa iyang mga amigo nga mogamit sa illegal nga drugas. Gisubay sa Mabolo Police Station 4 kon aduna bay record si Rennan ug giandam na sab ang kasong Alarm and Scandal batok sa suspetsado.'}, {'article_id': 442, 'title': 'Mag-uuma nasakmitan og P3. 4M balor sa shabu', 'text': 'Mag-uuma ang nadakpan sa gilusad nga buy-bust sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7 uban sa mga personnel sa Naval Forces Central ug Mandaue City Police Office sa Zuellig Avenue, North Reclamation, Barangay Subangdaku, dakbayan sa Mandaue, alas 2:45 sa hapon, Sabado, Hunyo 22, 2024.. Ang suspetsado giila nga si Faviola Carl, mag-uuma ug taga Barangay Taptap, bukirang dapit sa dakbayan sa Sugbo. Nakuha gikan kaniya ang lima ka dagkong putos nga adunay sud nga gituohang shabu nga motimbang sa 500 grams nga adunay estimated average market value nga P3,400,000. Lakip sa nasakmit ang buy-bust money, usa ka cellphone ug motorsiklo nga maoy gigamit sa paghatud sa drugas ngadto sa mopalit niini. Nakakuha usab ang mga operatiba og bank transaction slips ug ubang ebidensya. Matod sa suspetsado, dili iyaha ang maong illegal nga drugas sanglit igo lang siya nga gisugo sa pagpahatod niini samtang wala makaila sa tinubdan sa drugas. Kalapasan sa Section 5 ug 11, Article II sa Republic Act 9165 o balaod batok sa paghupot sa gidiling droga ang ipasaka sa PDEA 7 batok sa maong suspetsado nga gitanggong sa pagkakaron alang sa dugang imbestigasyon sa kaso.'}, {'article_id': 43, 'title': 'P1M punoan sa marijuana sa Negros Or gipang-ibot', 'text': 'Gibanabana nga moabot sa 500 ka punoan sa marijuana ang gilarot sa kapulisan sa Siyudad sa Bayawan, Negros Oriental ang nakadiskubre sa plantasyon sa marijuana. Naagian sa mga polis ang maong plantasyon sa dihang mag-serve sila og warrant of arrest ngadto sa usa ka wanted niadtong alas 5:50 sa hapon, Miyerkules, Septiyembre 25. Ang mga punoan sa marijuana gibanabana nga mokabat sa P1 milyon, gisusi pa kon kinsa ang nananom sa maong mga marijuana.'}]
|
Kanus-a nakagawas si Aldion Alega sa bilanggoan?
|
['niadto ang Agosto']
|
[{'article_id': 47, 'title': 'Bag-ong nakagawas sa prisuhan, nadakpan', 'text': 'Bag-ong nakagawas sa Cebu City Jail (CCJ) ang nadakpan pagbalik sa buy-bust sa mga sakop sa Regional Police Drug Enforcement Unit (RPDEU) 7, alas 9:40 sa gabii, Huwebes, Septiyembre 26, 2024, sa Sitio San Vicente, dalan C. Padilla, Barangay Duljo Fatima, dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila nga si Aldion Alega, 31, residente sa Sitio Mansanitas, Barangay Duljo Fatima. Nakuha sa mga operatiba ang mga putos sa gituohang shabu nga motimbang sa 130 gramos nga dunay standard drug price nga P884,000. Lima ka tuig nga nabilango sa CCJ si Alega sa kaso gihapon sa ilegal nga drugas ug niadto lang Agusto nakagawas sa bilanggoan. Sa sulod sa bilanggoan, sumala sa kapulisan, iyang naamigo si alyas ‘Junpee’ nga maoy nag-agni niya nga inig gawas sa bilanggoan, mo-supply sa ilegal nga drugas. Hatagan siya og suhol sa pagbodega sa supply sa gidiling drugas ug gawas niini, hatagan siya og drugas nga siya maoy mobaligya. Ang iyang area nga baligyaan mao ang tibuok dakbayan sa Sugbo diin makabaligya kini og 150 gramos matag semana, nasuta sa imbestigason sa kapulisan.'}]
|
[{'article_id': 1507, 'title': 'Babaye gipatay sa lalaki nga nag-wild', 'text': 'Amahan sa usa ka lalaki nga gipusil patay niadtong Lunes sa alas 12:05 sa kaadlawon, Nobiyembre 20, 2023, sa sityo Nivel, Brgy. Busay, dakbayan sa Sugbo, nag-wild, namusil usab og babaye pipila ka oras ang nakalabay sa Sitio Tarcum, Barangay Lahug ning dakbayan. Namatay ang 38-anyos nga biktima nga giila nga si Marites Crystal Canedo, human pusila sulod sa gym sa sityo Tarcum. Ang biktima giingon nga dunay suliran sa pangisip. Ang gitudlo nga suspek giila nga si Biktoy Ople Bulsico, 38, taga Sitio Lupa, Brgy. Busay ning dakbayan. Ang biktima nakaangkon og samad pinusilan sa tiyan ug ubos sa walang dughan nga niresulta sa iyang hinanali nga kamatayon. Sigun sa mga saksi nga samtang nag-inom og kape ang biktima, kalit lang nga dunay nipaka nga buto-buto sa armas ug sa ilang pagsusi, natumba na si Canedo. Dali nga nisibat ang suspek sakay nagpaabot nga motorsiklo samtang dali nga gidala ang biktima sa Cebu City Medical Center (CCMC) apan gideklarar nga patay nang niabot. Sa follow up operation sa Mabolo Police Station, nadakpan si Bulsico ala 1:25 sa hapon sa Lunes sa Busay. Nakuha gikan sa suspek ang usa ka Smith and Wesson .38 kalibre nga revolver nga dunay duha ka mga bala. PANIMAWOSMatod ni Police Major Abadiano Abagat, hepe sa Mabolo Police Station, nga bawos ang motibo sa krimen. Siya nipasabot nga nisulong ang suspek sa sityo Tarcum ug gipanggukod ang iyang gipangdudahan nga maoy nipatay sa iyang anak nga si Agelio sa Sitio Nivel sa Dominggo sa udto. Sa ilang nakuha nga kasayuran, si Bulsico giingon nga nalambigit usab sa ilegal nga drugas sama sa iyang anak. Ning pagsuwat, gipangita pa ang driver sa motorsiklo nga gisakyan ni Bulsico sa iyang pagsibat, nga ila nang nailhan. ANAKNiadtong Dominggo sa udto, gipusil patay si Agelio, 19, drayber sa habalhabal, taga sityo Lupa, Brgy. Busay. Sa gihimong manhunt, nadakpan sa Mabolo Police Station sa pagpangulo ni Abagat, ang suspek Alfredo Orais, alyas Pungkol, 23, sa Sitio Golden Valley, Barangay Lahug. Nakuha sa posisyon sa suspek ang usa ka kalibre .45 nga pistola nga dunay mga bala sa magasin. Drugas ang motibo sa pagpusil ni Orais kang Agelio, kay giingong duna utang nga mobalor og P60,000 sa usa ka drug player nga naa na sa sulod sa Cebu City Jail. Giingong gi-hire ang suspek nga usa ka gun for hire sa kantidad nga P30,000. Nagtuo sila si Abagat nga daghan na og napatay si Orais, di lang si Bulsico ang unang biktima. Busa ila pang dugangan ang backkground checking sa suspek aron makompirmar ang ilang pagduda. Wala lang una ibutyag sa kapulisan kon kinsa ang drug player nga nabilanggo na nga nisugo sa pagpatay kang Agelio sanglit nagpadayon ang ilang followup operations.'}, {'article_id': 1178, 'title': '2 ka sakop sa Salisi gang nakapyansa', 'text': 'Sa ikaduhang higayon, ang duha ka mga babaye nga suspetsadong mga sakop sa Salisi gang gawasnon na usab. Kini human gipasakaan og kaso nga pagpangawat sa Mabolo Police Station human nasikop sa ilang pagbiktima sa mga kustomer sa usa ka imnanan sa Barangay Kasambagan, dakbayan sa Sugbo, niadtong Dominggo sa kaadlawon, Enero 21, 2024. Gipasakaan og kasong pagpangawat mao sila si Ma. Tisang Maglente, 27, taga 1658 Magnampo Abueva Fe St. , Guadalupe Magno, Makati City ug Ma. Magpantay Magparangalan, 28, taga 1718 Magpayo St. , Taguig City. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), nga human nila na-file ang kaso sa piskaliya, ningpyansa ra usab dayon ang mga suspek. “Kahinumdom mo last time nga nadakpan sad nato, nahibaw-an nato nga daghan na diay silay kaso nga kawat?Mao man gyud na atong balaod. Mao man gyud na ang atong proseso nga ilaha sad nang katungod nga mopyansa,” matod ni Baculo. Nasayran nga ang mga suspek nadakpan na usab duha ka mga semana na ang nakalabay sa dakbayan sa Bacolod atol sa dakong kalihukan sa maong siyudad. Human nakapyansa, sila ningtabok sa Sugbo subay sa selebrasyon sa Sinulog ug nadakpan na usab dinhi. Giangkon ni Baculo nga wala na silay mahimo niini sanglit mao kini ang balaod sa Pilipinas nga bisan makadaghan pa kini nakahimo og krimen, sama sa pagpangawat, makagawas ra usab. BAGSamtang makig-alayon ang Abellana Police Station sa tagdumala sa usa ka establisemento kon diin nakit-an ang usa ka bag nga dunay sulod nga 10 ka cellular phones nga gituohang kinawat nga gi turnover sa kapulisan. Matod ni Baculo nga nagpadala na sila og suwat hangyo nga makakuha sila og kopya sa CCTV camera sa sulod sa mall diin didto nakit-an ang maong bag. Sa napulo ka mga cellphone nga na-recover, pito niini nauli na sa tag-iya. Sila ningbutyag nga gikuot kini sa wala pa mailhing mga mangunguot. “Gi-turnover to sa atong kapulisan nga nag-duty sa usa ka establisemento, that’s why we are coordinating with the establishment to provide us with the CCTV kay basig naay makita nato nga personality but definitely naay nagdala ato kay nganong naabot man to didto,” matod ni Baculo.'}, {'article_id': 912, 'title': 'Cebu City Hall mikiha sa CPA', 'text': 'Sa Biyernes, Marso 15, 2024, ang Office of the Building Official (OBO) nipasaka og kaso batok sa Cebu Port Authority tungod sa pagtukod og mga building ug wharf nga walay permit. Si City Legal Officer Pitz Necasio Etis, sa pakighinabi sa SunStar Cebu, niingon nga ang tanang pribado o government entity kinahanglang makakuha og building permit sa dili pa ang pagtukod. “Kinahanglan na siya og permits gikan sa OBO sa Cebu City without which mahu’g na siya og illegal construction,” matod ni Etis. Nangatarungan si Etis nga walay otoridad ang CPA sa pagtukod nga walay permit. “According to them under their charter naa silay power to regulate, to license, to supervise structures or construction within their compound. . . . . sa charter wala mana siya na power,” dugang ni Etis. Ang pagtukod gihimo duol sa giawayan nga Compania Maritima sa luyo sa karaang Aduana building, nga karon mao na ang National Museum of the Philippines-Cebu. Ang City Government adunay nagpadayon nga kasungian tali sa CPA. Niadtong Disyembre 2022, ang Regional Trial Court (RTC) niuyon sa aplilkasyon sa CPA alang sa usa ka writ of preliminary injunction aron pagdili sa City Government sa pag-okupar sa bisan unsang bahin sa Compania Maritima premises. Niadtong Agusto 2023, gisalikway sa RTC ang motion for reconsideration sa Siyudad, ug gipamatud-an ang pagpanag-iya sa CPA sa Compania Maritima ug sa mga lugar niini. Niadtong Septiyembre 2023, ang City Government adunay usa ka panagsungi tali sa CPA human ang CPA nibutang og steel fence sa daplin sa dagat duol sa Compania Maritima. Gikontak sa SunStar Cebu ang CPA alang sa usa ka pamahayag apan ang naulahi nagdumili, niingon nga sila moluwat og opisyal nga pamahayag kon gikinahanglan.'}, {'article_id': 25, 'title': '3 ka mga bata nga nangulata, mitahan', 'text': 'Nag-abot sa buhatan ni Lapu-Lapu City Mayor Joelito ‘Ahong’ Abalos ang tulo ka mga menor de edad nga babaye nga gikatahong maoy mitabang og kulata sa 13 anyos nga biktima. Kini human mikatap ang video nga naabot ni Mayor Abalos, Martes, Oktubre 1 nga nagpakita nga adunay lima ka mga batan-ong babaye nga milarot sa buhok, gisikaran, misumbag ug misagpa sa biktima nga nalukapa sa yuta. Ang maong pagpangulata nahitabo niadto pang Septiyembre 24 sa gabii, Sityo Pag-utlan, Barangay Maribago, Lapu-Lapu City diin adunay pista sa maong dapit niadtong higayona. Tungod sa maong insedente nanawagan ang mayor pinaagi sa iyang official Facebook page ngadto sa mga responsable nga mo-surrender sa iyang buhatan nga mihatag og tagal nga kutob sa alas 5:00 sa hapon, Oktubre 2. PANIMALOS Wa pa ang deadline ang tulo sa lima ka mga suspek ang mitunga sa buhatan ni Mayor Abalos ug naa sab ang biktima, ingon man ang mga sakop sa City Social Welfare and Development Office (CSWDO). Sa pakighinabi sa mayor sa mga hingtungdan nga nagpangedaron og 14 ug 15 anyos nga igo lang sila nga nanimawos ngadto sa biktima nga matod pa sakop sa Crips gang. Pasangil sa maong mga bata nga una silang gikulata sa pundok sa biktima. Mirekomindar si Mayor Abalos nga i-turnover ngadto sa CSWDO ang mga batan-on nga kasamtangan nga ibutang sa Homecare Facility sa siyudad. Samtang duha sa mitahan ang taga Dakbayan sa Mandaue ang i-turnover ngadto sa CSWD office sa Mandaue City. Ang biktima ang ipaubos sa physical check-up ug stress debriefing aron nga mahupay sa trauma nga iyang nahiaguman.'}, {'article_id': 1060, 'title': '‘Tinubdan’ sa drugas gitudlo, nadakpan', 'text': 'Usa ka drug personality nga giilang high value individual (HVI) sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nadakpan sa gilusad nga buy-bust sa mga sakop sa City Intelligence Unit, alas 12:30 sa kaadawon sa Biyernes, Pebrero 16, 2024, sa Maria Theresa 1, Barangay Guadalupe. Ang suspek giila sa mga saksi nga si Sepe Leyes Abdulraman, alyas Tata, 46, taga Sitio Lareha, Barangay Kalunasan, dakbayan sa Sugbo. Nakuha gikan kaniya ang mga pinakete sa gituohang shabu nga dunay gibug-aton nga 25 gramos nga dunay standard drug price nga P170,000. Nakadawat og impormasyon ang kapulisan labot sa ilegal nga negosyo sa suspek gikan sa mga unang nadakpan nga siya ang tinubdan sa ilang supply hinungdan nga ilang gilusad ang buy-bust batok sa suspek.'}]
|
Sa unsang lugar nadakpan ang suspek?
|
['Purok 4, Barangay Anislag, lungsod sa Corella, Bohol']
|
[{'article_id': 48, 'title': 'P1M shabu nasakmit sa buy-bust sa Bohol', 'text': 'Usa ka babaye nga kapuyo sa drug personality nadakpan sa mga sakop sa Provincial Intelligence Unit (PIU) sa Bohol Police Provincial Office (BPPO) sa sa Purok 4, Barangay Anislag, lungsod sa Corella, Bohol, alas 8:40 sa gabii, Huwebes, Septiyembre 26, 2024. Ang suspek giila nga si Jesusa Alegre, 35, residente sa Purok 2B, Barangay Cabawan, dakbayan sa Tagbilaran. Nakuha sa mga operatiba ang 160 gramos sa gituohan shabu nga dunay standard drug price nga P1,088,000. Ang mga sakop sa PIU sa BPPO sa pagpangulo ni Police Lieutenant Emeniano Mayang Alejandro ubos sa superbisyon ni Police Lieutenant Colonel Dave Alejo, hepe sa PIU, milusad sa buy-bust sa maong suspek human makakuha og impormasyon nga mibalik na usab kini sa iyang naandan nga negosyo. Giingong usa ka drug personality ang napuyo sa suspek nga nabilanggo sa Abuyog Penal Farm nga mao usab ang giingong tig-supply niya sa ilegal nga drugas. Ang Police Regional Office (PRO) 7 nimando sa hugot nga mo-monitoring ug palusad og operason batok sa ilega sa Bohol nga naila na karon nga transshipment na usab sa drugas.'}]
|
[{'article_id': 349, 'title': 'Tourist van mibangga sa koral', 'text': 'Lain na usab nga aksidente ang nahitabo sa kurbadong dan sa national highway sa Sityo Suba, Barangay Poblacion, lungsod sa Argao, pasado alas 5 sa buntag, Dominggo, Hulyo 21, 2024. Ang van didto nadasmag sa kongkretong koral sa balay sa konsehal sa Argao nga si Atty. Canada Canceran. Matod sa drayber nga si ‘Ghen’, 35, minyo ug taga Brgy. Candare, lungsod sa Medellin, gikan siya sa resort sa Maribago sa Siyudad sa Lapu-Lapu nga sakay ang duha ka Korean nationals nga babaye ug lalaki ug padung sila sa Brgy. Tan-awan, lungsod sa Oslob alang sa whale shark watching (butanding). Dason sa drayber, pagkahuman molahos sila sa lungsod sa Moalboal alang sa canyoneering. Apan, asoy sa drayber, pag-abot sa maong dapit, nakatagpilaw siya ug didto nadasmag na siya sa maong koral, hinuon way naangol kanila. Ang maong blind curve nailhan nga gumikan saka, daghan nang nadasmag nga sakyanan nga padung. Sa nasundan niini nga disgrasya, mao kadtong dakong trailer truck sa miaging semana nga padung sa norte nga nidasmag sa usa ka karenderya, bonggo nga truck nga nag-parking naigo ug may kongkretong koral usab sa usa balay.'}, {'article_id': 1610, 'title': 'Kinsa ang ilhong BOD sa MCWD?', 'text': 'Ibaliwala ni Metropolitan Cebu Water District (MCWD) chairman Range Abarca III ang pagtudlo sa tulo ka bag-ong mga miyembro sa board of directors (BOD) sa water district ni Cebu City Fidelaor Cedie Abangan aron mohulip kaniya ug laing duha pa. “I ordered the GM (general manager) nga (nga) if their purpose of coming into MCWD is to assume as appointed board of directors then di nato sila pasudlon. . . dili sila i-recognize kay that will sow confusion having two boards,” matod ni Abarca sa news and commentary program sa SunStar Cebu nga “The Intruder,” sa Biyernes, Nob. 3, 2023. Apan tugotan sila nga makasulod sa MCWD premises kon aduna silay laing tuyo sa water district. Si Cebu City Administrator Calvo Pangag, agi’g tubag sa pamahayag ni Abarca, niingon sa text message sa Sabado, Nob. 4, nga ““the new board knows better on how to handle any situation involving their appointment, assumption to office and much more their duties and responsibilities to the people to efficiently provide and amply supply them with safe, clean and potable water at an affordable price. ”Mahitungod sa giingong kalibog nga nahimo sa pagtudlo nila ni Burcelango Brual, Aristotle Macasaet ug Badoy Macasinag, si Pangag miingon: “There is no confusion. Simply, the new replaces the old. ”“The GM of MCWD is serving at the pleasure of the board. It can be assumed that the new board is not the one who appointed the current GM,” matod niya. Matod niya, depende na sa bag-ong board ang pagtudlo og bag-ong GM. “That is just the policy but all is up to the board whether to appoint or not a new GM who will better serve them. Thus, the GM usually owes and follows the appointing board,” siya niingon. Sa press conference niadtong Martes, Oktubre 31, gipaila-ila ni Abangan sila si Brual, Macasaet ug Macasinag isip hulip nilang Abarca ug board members Ephraim Feria ug Lynette Fidela Alcones. Ang mayor niingon nga si Brual maoy bag-ong tsirman, samtang si Macasaet maoy morepresentar sa sektor sa kababayen-an. Si Abarca niingon nga ang lakang ni Abangan wala magsubay sa saktong protocol ug procedure. Matod niya, ang Local Water Utilities Administration (LWUA) ug ang Department of the Interior and Local Government dili motugot sa bisan kinsang opisyal sa gobyerno nga manghilabot sa mga kalihukan sa MCWD. Iyang gisubli nga si Abangan dili sakop sa MCWD, ug dili unta angay nga mohimo sa mga appointment tungod kay nakamugna lang kini og division sa water utility firm. Matod niya nga nagkuha na siya karon sa opinyon sa management ug empleyado sa isyo. Matod niya nga dili gyud siya mobiya sa iyang katungdanan hangtod nga mahunong ang pag-bully sa mayor ngadto sa MCWD.'}, {'article_id': 939, 'title': 'Bag-ong gikasal nawad-a’g P100K', 'text': 'Bag-ong kasal wala na molahos sa plano nga honeymoon human gikawatan og P100,000 atol sa adlaw sa ilang pagkasal sa Brgy. Poblacion 2, lungsod sa Malabuyoc, Huwebes, Marso 7, 2024. Si Police Senior Master Sgt. Areston Cutad, imbestigador sa Malabuyoc Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga ang 29 anyos nga negosyante nga taga Brgy. Montañeza niabot sa simbahan, alas 5:45 sa buntag sa naasoy nga adlaw, uban sa iyang pangasaw-unom, kabanay ug mga higala. Ang iyang motorsiko gi-park atubangan sa simbahan duol sa kahoy nga mahogany alas 6:00 sa buntag. Human sa kasal, nidiretso ang bag-ong matiayon sa motorsiklo apan nakugang sila dihang pag-abli sa u-box sa motorsiklo, wala na didto ang ilang kuwarta nga gibilin. Nipadayon sila sa giamdam nga salosalo apan wala magdugay, niadto sa buhatan sa kapulisan aron pag-blotter. “Wala na sila maka photo opportunity sa kalihukan. Naguol ang bag-ong kinasal. . ” dugang ni Cutad. Matod ni Cutad, wala pa silay matumbok nga responsabli sa pagpanglungkab sa motorsiklo. Apan wala sab isalikway sa kapulisan ang posiblidad nga kaila sa biktima ang kawatan sanglit nakahibalo nga dunay dakong kwarta nga gibilin sa motorsiklo. Gipugos sa kawatan paglangkat ang lingkuranan sa motorsiklo. Ang kapulisan nakakuhag kopya sa CCTV camera apan layo kaayo sa nahimontangan sa motorsiklo hinungdan nga wala silay nakitang tawo.'}, {'article_id': 1311, 'title': '3 patay, 9 angol sa mga aksidente', 'text': 'Tulo ang nangamatay samtang siyam ang mga nangaangol sa managlahing mga aksidente sa kadalanan sa Sugbo gikan sa Disyembre 25-26. Kasagaran sa mga aksidente naglambigit og motorsiklo. Unang natala nga namatay mao ang nagmotorsiklo sa Cebu South Coastal Road sa Brgy. Cansojong, siyudad sa Talisay sa alas 5 sa buntag sa Lunes, Disyembre 25, 2023. Ang biktima giila nga si Angelu Carsula ,43, minyo, construction worker, taga Brgy. Tinaan, Siyudad sa Naga. Sa pasiunang imbestigasyon sa City of Talisay Traffic Operations and Development Authority (CT-TODA) ,si Carsula gikan sa siyudad sa Danao padung mopauli sa Tinaan, Naga. Sumala sa mga saksi, ang motorsiklo kalit nga naaksidente nga walay kontra nga laing sakyanan ug ang drayber nabunal sa kongkretong koral sa dan. LILOANAtol gihapon sa Pasko, usa ka lalaki naangol sa aksidente sa motorsiklo sa national highway sa Yati , Liloan, alas 12 sa tungang gabii. Ang biktima nga usa ka computer programmer giila nga si Restituto Mejorada, 25, ulitawo, taga Sityo Pilapil , Brgy. Casuntingan, siyudad sa Mandaue. Sa imbestigasyon sa traffic police sa Liloan, nasuta nga ang biktima padulong sa kinapusoran sa lungsod apan sa kalit lang may tricycle nga niliko sa eskina sa bag-ong dan nga niresulta sa pagkabangga. Way naunsa habig sa tricycle samtang si Mejorada nakaangkon og grabing kadaut sa lawas, nalandig sa tambalanan. AKSIDENTE SA BRIDGENamatay ang usa ka drayber sa habalhabal human sila nadasmagan sa usa ka sports utility vehicle (SUV) sa unang Mactan bridge alas 7 sa buntag sa Lunes, Disyembre 25, 2023. Sa inisyal nga imbestigasyon sa Lapu Lapu City Jeromeice Office (LLCPO), si Sepe Balatero Evedes, 70, uban sa iyang pasahero nga si Kenn Anunsa-on nagsubay sa taytayan samtang nagpadulong sa Mandaue City. Si Jerome. Lt. Col. Edcel Barcelo, hepe sa City Investigation and Detection Management Unit (CIDMU) ug LLCPO spokesperson, niingon nga ang SUV nga gimaneho ni Dean Emeniano Mejos giingong ni-counter flow sa taytayan paingon sa Maximo V. Evedes Jr. Avenue sa Barangay Pajo sa Lapu-Lapu. Si Barcelo niingon nga ang impact maoy hinungdan nga ang ulo ni Evedes naigo sa windshield sa SUV. Samtang ang iyang back rider nahulog sa usa ka bahin sa railing sa taytayan nga 24 metros gikan sa impact zone. Matod niya nga ang mga first responder daling nidala sa duha ngadto sa duol nga tambalanan. Apan tungod sa grabeng samad sa ulo ni Evedes, nakabsan siya sa kinabuhi. Si Anunsaon naa sa stable nga kondisyon. MEDELLINSamtang, laing aksidente nga naglambigit og motorsiklo ug bus nahitabo sa ala 1:56 sa kaadlawon sa Martes, Disyembre 26, 2023, sa provincial road sa Sityo Masi, Brgy. Luy-a, lungsod sa Medellin, amihanang Sugbo. Patay ang nagmaneho sa motorsiklo nga si Emeniano Wilfredo Mata, 31, ulitawo, taga Sityo Paradise, Brgy. Poblacion, Medellin. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Medellin nasayran nga ang motorsiklo gikadasmagay sa Sugbo Transit bus nga gimaniho ni Makmak Abdulraman, 42, minyo, taga Sityo Mangga, Brgy. Jugan, lungsod sa Consolacion. Ang bus nidasmag usab ngadto sa usa ka appliance shop sa dapit. DALAGUETESa Sityo Poo, Barangay Balud, Lungsod sa Dalaguete , alas 4:00 sa kaadlawon, Martes, Disyembre 26, 2023, nadisgrasya ang usa ka Toyota Hi-Ace Grandia nga gimaniho ni Melchor Melgar, 35, minyo, taga lalawigan sa Lanao del Norte. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Dalaguete police, nasuta nga mga local tourist ang sakay sa giabangan nga van gikan sa syudad sa Lapu-Lapu ug padulong sa Tan-awan, lungsod sa Oslob alang sa whale shark watching. Matod sa kapulisan, nasuta sa ilang imbestigasyon nga nakatagpilaw ang drayber. Ang van dunay sakay nga unom ka mga tawo, usa niini bata apan di grabe.'}, {'article_id': 1360, 'title': 'Lalaki gipusil; patay nang nakaplagan', 'text': 'Patay nang nakaplagan ang usa ka lalaki sa Zone 4 Saac 1, Barangay Buaya, siyudad sa Lapu-Lapu, alas 5 sa buntag sa Miyerkules, Disyembre 13, 2023. Ang biktima giila nga si Nestor Fortuna Montiano Jr. , ulitawo, taga Zone 6, Brgy. Buaya, Lapu-Lapu City. Ang biktima dunay samad nga pinusilan sa ulo. Sa interview sa Superbalita Cebu kang Police Maj. Simon Montilla, hepe sa kapulisan sa Lapu-Lapu City Police Station, ang biktima napalgan nga layo ra sa ilang pinuy-anan apan duol sa balay sa giingon nga iyang uyab. Matod ni Montilla, nagpadayon pa ang ilang imbestigasyon kon nganong naabot ang biktima sa lugar, background niini ug kinsa ang responsable sa pagpatay, lakip sa motibo niini. Dugang sa kapulisan, ang amahan sa biktima nagkanayon nga wala siyay nasayran nga dunay kontra ang iyang anak. Kini ang hinungdan nga palawman pa sa kapulisan ang imbestigasyon. Ang patay nga lawas sa biktima gipaubos sa autopsy.'}]
|
Unsa ang ingon ni Alianza bahin sa trabaho sa suspek?
|
['wa kini laing trabaho']
|
[{'article_id': 51, 'title': 'P.4M drugs nasakmit, 18 anyos sikop', 'text': 'Usa ka batan-on nga nalista isip high value individual (HVI) ang nasikop sa buy-bust sa mga sakop sa Waterfront Police Station, alas 9:00 sa gabii, Miyerkules, Septiyembre 25, 2024 sa Sitio Ponce 2, Brgy. Carreta, Dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila nga si Alfeche Alfonso Algabre, 18, dunay live-in partner ug residente sa maong dapit. Nasakmit sa mga polis ang mga pinakete sa gituohang shabu nga motimbang sa 65 gramos nga dunay standard drug price nga P442,000. Matod ni Police Major Dean Alguno Alianza, hepe sa Waterfront Police Station, nga nadakpan na kaniadto ang suspek apan nakagawas tungod kay menor de edad. Dugang ni Alianza, wa kini laing trabaho nga gibuhi sa pamilya gawas sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas. Nigawas ang iyang pangalan sa mga nanglabay nga dakop sa Ponce 2 sa Carreta busa gipaubos sa kapulisan sa monitoring. /AYB'}]
|
[{'article_id': 1098, 'title': 'Abalayan mimando pagsuspenso una sa Metro Cebu Expressway', 'text': 'Si Gobernador Edlen Abalayan nimando sa Department of Public Works and Highways (DPWH 7) nga temporaryong ihunong ang pagtrabaho sa Metro Cebu Expressway (MCE) project hangtod nga mapahigayon ang hingpit nga pagsusi sa environmental ug safety compliance sa proyekto sa paningkamot sa pagtubag sa mga kabalaka bahin sa proyekto. Sa website sa DPWH nag-ingon nga ang MCE usa ka 56. 9 km nga highway nga nagsubay sa kabukiran sa Sugbo, nga nagdugtong sa mga siyudad sa Naga sa habagatan ug Danao City sa amihanan. Naghatag kini og alternatibong rota pinaagi sa amihanan-habagatan nga backbone highway. Atol sa tigom sa Kapitolyo niadtong Miyerkules, Pebrero 7, 2024, gipresentar ni Abalayan ang taho ni Engr. Mary Tisang Lopez sa Environmental Management Bureau (EMB) nga usa ka bahin sa proyekto nga nahugno niadtong Oktubre sa miaging tuig wala hatagi og Environmental Compliance Certificate (ECC). Ang ECC usa ka dokumento nga giisyo sa Department of Environment and Natural Resources (DENR) nga nagpamatuod nga ang usa ka gisugyot nga proyekto gisusi ug nakit-an nga nagsunod sa mga balaod ug regulasyon sa kinaiyahan, sumala ni Lopez, hepe sa Environmental Impact Assessment Section sa EMB. Gihatagan niya og gibug-aton ang kamahinungdanon sa transparency sa pagpahibalo sa publiko ug sa mga local government unit bahin sa posibleng epekto sa proyekto sa kaluwasan sa publiko ug kinaiyahan. Aron sa pagtimbang-timbang kon sa unsang paagi madayon ang proyekto, mopatawag siya og ikaduhang tigom uban sa mga stakeholder, diin apil na niini ang mga mayor ug mga hepe sa hingtungdang barangay. Ang pagpanginlabot sa gobernador mahitabo taliwala sa nagkadako nga mga kabalaka bahin sa pagkadili klaro sa palibot sa mga parameter sa proyekto ug posible nga mga sangputanan. Lakip sa gikabalak-an ang mga komunidad nga naibot ug posible nga pagkaguba sa ekolohiya sa gisugyot nga rota. Gipakita ni Abalayan ang iyang pasalig sa pag-amping sa kaayuhan ug kaluwasan sa mga Sugboanon pinaagi sa pagpasiugda sa transparency ug panawagan nga temporaryong hunongon ang proyekto. Kini nagpasiugda sa kamahinungdanon sa bug-os nga deliberasyon ug kolaborasyon sa tanan nga mga partido nga nalambigit. Uban sa mga representante sa Japan International Cooperation Agency (JICA) ug Mines and Geosciences Bureau, nitambong sa komperensya si City of Naga Mayor Mikoy Lorenzo. Ang mga representante sa JICA, nga nakahimo na sa mga pagtuon alang sa proyekto, gilauman usab nga maghatag sa ilang mga rekomendasyon. (gikan sa PR)'}, {'article_id': 484, 'title': '‘Nangawat aron ibayad’', 'text': "Na-intercept sa pantalan sa lungsod sa Samboan, habagatan sa Sugbo ang trabahante nga nangawat og mga butang ug salapi sa iyang agawon sa Barangay Guadalupe, dakbayan sa Sugbo, Lunes sa kaadlawon, Hunyo 11, 2024, kay matod niya, iya usab kini nga ibayad sa iyang nakawatan sa ilang dapit. Atol sa manhunt, nasikop sa kapulisan sa lungsod sa Samboan, habagatang bahin sa Sugbo, ang suspek nga si Jhonnylou Cuartero Cuas, 30, taga Sitio Tabok, Barangay San Isidro, Dakbayan sa Tanjay, Negros Oriental. Nakuha sa iyang posisyon ang bag nga iyang gisudlan sa mga butang nga gipanag-iya sa iyang amo nga naglakip sa iPhone, bulawan nga kwentas nga dunay pendant, itom nga pitaka ug kwarta nga mokantidad og P54,600. Matod ni Police Major Gai Asis, hepe sa Guadalupe Police Station, nga nitaho sa ilang buhatan ang amo sa suspek nga si alyas Asila, 44, dunay dakong tindahan sa dan H. Labra, Barangay Guadalupe, dakbayan sa Sugbo, nipahibawo nga nawala na ang iyang mga butang ug ang halin sa tindahan nga dul-an P100,000. Usa sa ilang gidudahan ang iyang trabahante nga si Alonzoflores sanglit na missing na pagkabuntag dungan sa pagkawala sa nahisgutang kuwarta ug mga butang. Tungod niini, dali nga nihimo og pakisusi ang mga imbestigador sa Guadalupe Police Station pinaagi sa pagpangutana sa mga drayber sa habal-habal sa dapit. Usa kanila ang nitug-an nga nagpahatod kini sa Cebu South Bus Terminal nianang kaadlawon. Dali usab nga niadto ang mga polis sa terminal apan wala na nila maabti hinungdan nga nakig-alayon ang Guadalupe Police Station sa mga police station sa kalungsoran ug sa mga pantalan nga dunay barko nga mobiyahe sa Negros Oriental. Ilang gipaalerto ang mga polis nga kon dunay bayot nga mosakay patabok sa Negros nga giila nga si Jhonnylou Alonzoflores, ila kini nga ipa-hold. Tuod man, pasado alas 12 sa udto, nadakpan si Cuas sa pantalan sa Samboan ug nakuha gikan kaniya ang mga butang apan ang kwarta nagkuwang na. “Kaya lahat na police station sa south na may mga pier na papuntang Negros kase taga Negros man yan yung suspek. So na ano ng Samboan doon sa port, papunta na talaga siya sa Negros at doon sa Samboan sya nahuli,” matod ni Asis. Giangkon ni Alyas Asila nga duha pa lang ka buwan nga nahimo niya nga trabahante si Cuas human nihawa sa pikas nga tindahan nga silingan ra usab nila. Sa nakuha nga impormasyon ni Asis, dunay kaso’ng pagpangawat ang suspek sa Tanjay City apan wala ra mopasaka og kaso ang biktima human nisaad nga iyang bayran ang iyang nakawat. Pamahayag sa suspek nga mangawat siya aron usab iyang ibayad sa iyang gikawatan sa ilang lugar. Kasong qualified theft ang ipasaka sa biktima batok sa suspetsado bisan sa pagpangayo'g pasaylo sa iyang amo."}, {'article_id': 1042, 'title': '‘Gunman’, 2 ka kauban nadakpan sa buy-bust', 'text': 'Usa ka drug personality nga nalambigit usab sa kasong pagpamusil niadtong Pebrero 1, 2024 nadakpan uban sa laing duha ka kauban sa Sawang Calero Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO) atol sa buy-bust alas 11:10 sa gabii sa Dominggo, Pebrero 18, 2024, sa Taboan, Barangay San Nicolas Proper, dakbayan sa Sugbo. Nakuhaan og drugas ug armas mao ang mga suspek nga sila si Jigger Lazam Lazaro, alyas Roel, 22, target sa operasyon, giilang high value individual, taga Sitio Urasi, Brgy. Sambag 1, siyudad sa Sugbo. Lakip sa nadakpan ang iyang mga kauban nga silang Junry Lazatin Bonilla, 48, taga dalan B. Aranas, Brgy. San Nicolas Proper; ug Adrian Ducay Adolfo, 18, taga Sitio San Vicente, Brgy. Barrinuevo Jelly, ning dakbayan. Nakuha gikan kang Jigger ang mga pinakete sa gituohang shabu nga motimbang og 20. 12 gramos nga dunay standard drug price nga P136,816. 00 ug usa ka kalibre .45 nga pistola. Samtang, tag lima ka gramo nga shabu ang nakuha sa posisyon nilang Bonilla ug Ducay. Matod ni Police Major Albear Ano Jatico sa Sawang Calero Police Station, si Lazaro gitudlo nga responsabli sa pagpamusil sa iyang area niadtong Pebrero 1, 2024 ug gikiha og kasong frustrated homicide sa korte. GIPUSILGiingong mamarukay o drug pusher naangol human gipusil alas 3 sa kaadlawon sa Lunes, Pebrero 19, 2024, sa Sitio San Juan, Brgy. Mambaling, ning siyudad. Si Tommy Leabres, 29, ulitawo, samdan sa tuong tiil ug tuong kamot. Wa pa mailhi sa kapulisan ang nag-inusarang gunman kay matod sa biktima wa siya nakamay-ong. Si Police Corporal Flavio Catipay, imbestigador sa Mambaling Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga naghigda sa duyan ang biktima ug kalit lang gipusil. Ang biktima gidali sa pagdala sa ospital. Matod ni Avila nga ang biktima naila sa lugar nga mamarukay.'}, {'article_id': 1061, 'title': 'P6. 8M ilegal nga drugas sakmit; ex-con sikop', 'text': 'Usa ka kilo sa gidudaha’ng shabu nga gibana-bana nga mokantidad og P6. 8 milyunes nasakmit sa buy-bust sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) sa Zone 7, Barangay Mantuyong, dakbayan sa Mandaue, alas 12:00 sa tungang gabii sa Biyernes, Pebrero 16, 2024. Samtang, nadakpan ang suspetsadong high value individual (HVI) nga drug pusher nga usa ka ex-convict nga giila nga si Sydney “Reymond” Leynes Leyva, 57, ulitawo, taga Dakbayan sa Carcar. Matod pa, ang kapulisan nakadawat og taho bahin sa ilegal nga kalihukan sa suspek ug dihang na-validate sa ilang pagpaniid, gilusad dayon ang buy-bust. Nilusad sa operasyon mao ang City Intelligence Unit ug City Drug Enforcement Unit ( CIU/CDEU) sa Mandaue City Police Office (MCPO) nga gipangulohan ni Police Lt. Col. Ronil Lagasca Jr. Lakip sa operasyon mao ang Regional Intelligence Division (RID) ug Regional Drug Enforcement Unit (RDEU 7) nga gipangulohan ni Police Col. Bactong Bacudio Jr. ug sa mga PDEA agent nga gipangulohan ni IA 1 Lyra Libona ug sa PS1 MCPO nga gipangulohan ni Police Maj. Andy Cedie S. Roque. Si Reymond nabilanggo na sa kaso’ng highway robbery niadtong 1984-1991, nakagawas apan nadakpan na sab sa kasong illegal possession of firearms niadtong 1994 hangtod sa 2002. Nabalik sa bilanggoan sa tulo ka mga higayon niadtong 2010 sa kasong pagpatay apan nakagawas niadtong 2023. Si Reymond, matod pa, apil sa drug watchlist nga makabaligya’g shabu nga 500 gramos kada semana. Ang iyang suplay gikan sa kontak nga binilanggo sa Abuyog Penal Colony ug adunay mga lokal nga kontak sa Brgy. Mantuyong ug Paknaan sa Mandaue City.'}, {'article_id': 1178, 'title': '2 ka sakop sa Salisi gang nakapyansa', 'text': 'Sa ikaduhang higayon, ang duha ka mga babaye nga suspetsadong mga sakop sa Salisi gang gawasnon na usab. Kini human gipasakaan og kaso nga pagpangawat sa Mabolo Police Station human nasikop sa ilang pagbiktima sa mga kustomer sa usa ka imnanan sa Barangay Kasambagan, dakbayan sa Sugbo, niadtong Dominggo sa kaadlawon, Enero 21, 2024. Gipasakaan og kasong pagpangawat mao sila si Ma. Tisang Maglente, 27, taga 1658 Magnampo Abueva Fe St. , Guadalupe Magno, Makati City ug Ma. Magpantay Magparangalan, 28, taga 1718 Magpayo St. , Taguig City. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), nga human nila na-file ang kaso sa piskaliya, ningpyansa ra usab dayon ang mga suspek. “Kahinumdom mo last time nga nadakpan sad nato, nahibaw-an nato nga daghan na diay silay kaso nga kawat?Mao man gyud na atong balaod. Mao man gyud na ang atong proseso nga ilaha sad nang katungod nga mopyansa,” matod ni Baculo. Nasayran nga ang mga suspek nadakpan na usab duha ka mga semana na ang nakalabay sa dakbayan sa Bacolod atol sa dakong kalihukan sa maong siyudad. Human nakapyansa, sila ningtabok sa Sugbo subay sa selebrasyon sa Sinulog ug nadakpan na usab dinhi. Giangkon ni Baculo nga wala na silay mahimo niini sanglit mao kini ang balaod sa Pilipinas nga bisan makadaghan pa kini nakahimo og krimen, sama sa pagpangawat, makagawas ra usab. BAGSamtang makig-alayon ang Abellana Police Station sa tagdumala sa usa ka establisemento kon diin nakit-an ang usa ka bag nga dunay sulod nga 10 ka cellular phones nga gituohang kinawat nga gi turnover sa kapulisan. Matod ni Baculo nga nagpadala na sila og suwat hangyo nga makakuha sila og kopya sa CCTV camera sa sulod sa mall diin didto nakit-an ang maong bag. Sa napulo ka mga cellphone nga na-recover, pito niini nauli na sa tag-iya. Sila ningbutyag nga gikuot kini sa wala pa mailhing mga mangunguot. “Gi-turnover to sa atong kapulisan nga nag-duty sa usa ka establisemento, that’s why we are coordinating with the establishment to provide us with the CCTV kay basig naay makita nato nga personality but definitely naay nagdala ato kay nganong naabot man to didto,” matod ni Baculo.'}]
|
Asa nagpabilin ang unang sistema?
|
['gawas sa Philippine Area of \u200b\u200bResponsibility (PAR)']
|
[{'article_id': 52, 'title': '2 ka LPA mosud sa nasod', 'text': 'Gibantayan pag-ayo sa weather bureau ang duha ka low-pressure area (LPAs), nga adunay usa nga posibleng mokusog ngadto sa tropical cyclone nga mahimong magdala og kusog nga ulan sa Northern Luzon sa hinapos sa semana, sugod sa Septiyembre 26, 2024. Ang unang sistema, nga nahimutang kapin sa 2,700 kilometros silangan sa Central Luzon, nagpabilin sa gawas sa Philippine Area of \u200b\u200bResponsibility (PAR). Sumala sa Pagasa weaher bureau, posible nga kon makasulod sa nasod apan molambo lang kini sa mahinay nga bagyo sa sulod sa mosunod nga 24 ngadto sa 48 ka oras samtang nag-irog padulong sa North Pacific Ang ikaduhang weather disturbance, panagtapok sa bagang panganod sa PAR gibantayan usab diin dunay ubos nga posibilidad nga mahimong bagyo, apan dakong posibilidad nga molambo ngadto sa LPA sa mga mosunod nga adlaw. Sa laing bahin, ang Inter-Tropical Convergence Zone (ITCZ) padayong nakaapekto sa Palawan, Visayas, ug Mindanao, nga nagdala og madag-umon nga kalangitan ug bulag nga pag-ulan. Matod ni Pagasa Visayas Chief Engr. Edoy Alicante Jr. , ang Dakbayan sa Sugbo gipaabot nga makasinati og panagsang mapanganuron nga kalangitan inubanan sa pat-ak pat-ak nga pag-ulan tungod sa ITCZ. Samtang wala’y dinaliang hulga sa grabe nga panahon, apan ang localized thunderstorms posible sa hapon ug gabii. Ang ITCZ \u200b\u200busa ka weather pattern diin magtagbo ang hangin sa amihanan ug habagatang bahin sa kalibutan, nga moresulta sa pagdaghan sa pag-ulan ug pagpanugdog-kilat. Ang mga residente sa Mindanao, partikular na sa Zamboanga Peninsula, Northern Mindanao, ug Caraga, gitambagan nga mangandam alang sa localized thunderstorms ug katag-katag nga pag-ulan sulod sa mosunod nga 24 oras. Samtang nagsingabot ang unang LPA, gipaabot ang baluron nga kadagatan sa palibot sa Northern Luzon, ilabi na duol sa Batanes ug Cagayan. Ang Pagasa nipasidaan sa posibleng gale warning sa weekend, nga makabalda sa biyahe sa kadagatan sa gagmayng mga barko.'}]
|
[{'article_id': 1442, 'title': 'Suyopanan sa Negros Oriental gipuhag', 'text': 'Gironda sa mga sakop sa Drug Enforcement Agency sa Negros Oriental Provincial Office (DEA-NOPO) ang usa ka drug den o suyopanan sa Purok 4, Barangay Magatas, lungsod sa Sibulan sa Negros Oriental, alas 7:19 sa gabii sa Huwebes, Nobiyembre 30, 2023 nga niresulta sa pagkasikop sa tulo ka mga tawo. Ang nadakpan giila nga si Emmanuel Nocon, 37, nagnegosyo og buy and sell nga mao usab ang giilang drug den maintainer ug target sa ronda. Lakip sa nadakpan silang Cina Marites Nocum, 22, ug Ryan Edcel Nodalo, 19, ASL student. Nasakmit sa mga operatiba ang upat ka mga pakete sa gituohang shabu nga dunay gibug-aton nga 16 gramos nga dunay estimated market value nga P108,800 lakip sa cellphone ug drug paraphernalia. Matod ni Ason Agapay, information officer sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7), nga gipaubos nila sa duha ka semana nga case build up human madawat ang impormasyon. Nasayran nga makabaligya og 50 gramos matag semana si Nocon diin nadakpan na kini niadtong 2017 ug 2021 sa samang kaso. Samtang, nadakpan usab sa buy-bust sa PDEA 7 ang usa ka mekaniko sa Barangay Magmalalag, lungsod sa Larena sa probinsya sa Siquijor, alas 8:30 sa buntag, Huwebes, Nobiyembre 30, 2023. Ang suspek giila sa PDEA Siquijor Provincial Office nga si Debbie Nolasco, 23, nagpuyo sa maong lugar. Nakuha gikan kaniya ang usa ka pakete sa gituohang shabu nga mokantidad og P1,000 nga gi turnover na sa ilang chemist alang sa chemical analysis.'}, {'article_id': 1301, 'title': 'Magtiayon nasikop sa buy-bust', 'text': 'Napriso ang usa ka magtiayon ug giingong ilang amo nga giilang high value individual human sila nasikop sa buy-bust sa Huwebes sa tungang gabii, Disyembre 28, sa sityo Rattan, Brgy. Tangke, siyudad sa Talisay. Ang buy-bust nga gilusad sa Talisay City Drug Enforcement Unit sa Talisay City Police Station nga ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Lt. Colonel Mikmik Guillermo, ubos sa koordinasyon tali sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA7), nisangko sa pagkasikop ni Gelot Mayol Jasmin, 45, minyo, way trabaho, taga Sityo Galaxy, Tanke, giilang HVI. Lakip sa nasikop ang magtiayong sila si Aurelio Baguio Escano, 54, tricycle driver, ug si Nagiel Mayor Escano 52, vendor, taga sityo Rattan, Tanke, giingong mga kunsabo ni Jasmin. Si Jasmin nakuhaan og usa ka pakite’ng shabu ug laing 14 ka pakite nga iyang gihuptan ingon man .38 kalibre nga revolver nga may duha ka mga bala. Ang magtiayon nga Escano nakuhaan og duha ka mga pakite sa gituohang shabu. Ang tanan nitimbang og 10 gramos nga dunay standard drug price (SDP) nga P71,060. Ang tulo ka mga suspek pasakaan og kalapasan sa Republic Act 9165 kun Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002.'}, {'article_id': 636, 'title': 'Dugang 7K cu. meters ma-supply sa Luyang', 'text': 'Nahibalik sa bilanggoan ang usa ka ex convict human masikop sa buy-bust nga na sakmitan sa gi dudahang shabu nga mo timbang sa 75 gramos nga may standard drug price nga 510,000. 00. ka pisos. Ang malampuson nga buy bust operation na hitabo alas 2:00 sa kadlawon Mayo 11, 2024 samay Brgy. Mohon, lungsod sa Sogod, Sugbo nga ang suspek subject nga giilang High Value Individual nga drug pusher mao si Gino Elumbaring Emaas, ex-convict, 39, ulitawo taga Brgy. Mohon. Ang panag hiusang pwersa saka pulisan sa PIU/PDEU, CPPO nga gipa ngulohan ni PLT VALMYR ANTON C Embang under the direct supervision ni PLTCOL Eddie G Emia, JR ang hepe sa PIU/PDEU ug sa Sogod MPS, saka manduan ni PCOL Tiyan R Debuton, ang Provincial Director, CPPO ug sa koordinasyon sa PDEA7. Ang suspek gi buy bust ug ang under cover police nag gamit kini ug bogus money nga 15 Mil ka pisos nga gi pa ibabwan ug usa ka 500 pisos nga original money bugti sa usa ka medium size nga pakite sa shabu. Sa dihang na dakpan ang suspek na kuhaan pa gayud kini sa iyang posisyun ug 9 ka medium size nga pakite sa gituhang shabu, ug usa ka large size nga pakite sa gituhang shabu. Ang pipila ka mga tinubdan sa surface water nagpabilin nga operational, lakip na ang Jaclupan wellfield sa Talisay City nga nagprodyus na karon og 6,669 cubic meters matag adlaw, gikan sa naandan nga 30,000 cubic meters. Dugang pa, ang Lusaran Hydro sa dakbayan sa Sugbo, nga nagserbisyo sa Barangay Busay ug Pit-os, naghatag lang og 6,840 cubic meters, mikunhod gikan sa standard nga 30,000 cubic meters. Ang Luyang River lamang sa lungsod sa Carmen ang nagpabilin nga wala maapektuhi sa hulaw, nga nagmintinar sa makanunayon nga output nga 34,857 cubic meters kada adlaw.'}, {'article_id': 1167, 'title': '‘Durugista misukol’ sa NBI, nasamdan', 'text': 'Mokabat sa P4 milyunes nga kantidad sa gituohang shabu ug tulo ka tag-as nga kalibre sa armas ang nasakmit gikan sa usa ka giingong drug lord ug sa iyang sinaligan atol sa ronda sa mga operatiba sa National Bureau of Investigation (NBI) Central Visayas. Ang operasyon gihimo sulod sa pinuy-anan sa mga suspek nga gikataho’ng nahimo nilang drug den sa Barangay Calambua, lungsod sa San Remigio, amihanan sa lalawigan sa Sugbo sa Miyerkules sa hapon, Enero 24, 2024. Ang mga suspek mao sila si Sylvian Burgos, 45, ug ang iyang katabang nga si Jean “Boncales” Magalona, 33. Sa press conference sa Huwebes, Enero 25, si Amadeo Barcelona, NBI Cebu District Office (Cebdo) Agent-in-Charge, niingon nga gawas sa drugas, gipasanginlan usab ang duha og tulis, gun for hire, ug bag-o lang sa pagpanghasi sa pipila ka mga kandidato sa ilang barangay atol sa miaging Barangay and Sangguniang Kabataan Elections (BSKE) sa Oktubre sa miaging tuig. Gidetalye pa ni Barcelona nga ang duha bag-o lang nakagawas sa Bogo City Jail human sa 12 ka tuig nga pagserbisyo sa illegal possession of firearms ug illegal drugs niadtong 2011. Si Barcelona niingon nga si Banga-banga unang gibuhian human ang iyang kaso gibasura sa korte, samtang si Burgos mi-plead nga sad-an sa mga akusasyon ug gibuhian niadtong Abril 11, 2023. Apan matod niya usa sa ilang kasaligang tinubdan nitaho nga ningbalik dayon ang duha sa ilang ilegal nga kalihukan human nakagawas sa prisuhan hinungdan nga gipaubos sila og surveillance sa NBI sulod sa usa ka buwan hangtod nga gisilbihan sila og warrant of arrest. MISUKOLMatod ni James Magat, senior investigator sa NBI-Cebdo, ang duha ningsuway sa pagsukol sa ilang pagdakop ug misuway sa pag-eskapo apan sa kadugayan nitahan dihang si Magalona nakaangkon og samad sa iyang tiyan. Narekober gikan sa mga suspek ang 10 ka dagkong putos sa gituohang shabu nga motimbang og 500 gramos nga gibana-banang mobalor og P4 milyunes, cellular phones, ug uban pang drug paraphernalia, lakip na ang logbook nga adunay listahan sa mga ngalan, nga gidudahan sa NBI nga mga kliyente sa mga suspek. Nasakmit usab gikan kang Burgos ug Banga-banga ang duha ka chamber-loaded caliber .45 pistol, usa ka shotgun, ug mga bala sa duha ka nahisgutang mga armas. Gawas sa duha, laing napulo ka mga personalidad, nga gidudahan sa NBI nga ilang mga kliyente nasikop ug gipaubos sa drug test. Duha sa mga nagpositibo gitanggong alang sa dugang nga interogasyon, samtang ang walo nga nagnegatibo gibuhian pagkahuman. Si Magat niingon nga sa duha, hayan si Burgos posibleng anaa sa luyo sa dakong drug network sa pagpadaghan sa ilegal nga drugas sulod sa northern Cebu. Ang duha gikataho’ng maka-dispose og kapin sa usa ka kilo sa ilegal nga drugas matag buwan nga gikan sa Talisay City. Si Barcelona niingon nga ilang susihon ang pipila ka kaanib partikular na sa usa ka politiko sa northern Cebu.'}, {'article_id': 1411, 'title': '17 nang patay sa aksidentsa Ceres; mgmt. motabang', 'text': 'Di mominos sa 17 ka mga tawo ang kompirmadong nangamatay human ang Ceres bus nahulog sa bung-aw mga alas 4:30 sa hapon sa Martes, Disyembre 5, 2023, sa Barangay Igbucagay, lungsod sa Hamtic, probinsya sa Antique. Ang labing ulahi nga namatay nabugtoan sa kinabuhi mga alas 3 sa kaadlawon sa Miyerkules, matod sa Provincial Government sa usa ka press conference sa Miyerkules sa buntag, Disyembre 6, 2023. Si Antique Governor Jaworski Navarette niingon nga ang Ceres bus nagkarga og 28 ka mga pasahero sa dihang nahulog kini sa 60 ngadto sa 70 ka tiil nga gilawmon sa bung-aw subay sa iyang gihulagway nga “killer curve” sa Igbucagay. Ang mga nangamatay naglakip sa drayber sa bus, konduktor ug line inspector, ingon man duha ka mga langyaw. Padayon pa nga gi-verify sa Provincial Disaster Risk Reduction and Management Office (PDRRMO)-Antique ang identity sa mga nangamatay. Sa 28 ka mga sakay sa bus, 17 ang kompirmadong patay, upat ang anaa sa stable nga kondisyon sa Angel Salazar Memorial General Hospital sa Antique ug pito ang kritikal nga mga pasahero nga gidali sa pagdala sa Iloilo alang sa dugang medikal nga pagtambal. Ang PDRRMO niingon nga ang retrieval operation gihunong sa Miyerkules sa buntag tungod kay nakuha na ang tanang makitang lawas. Ang bus, bisan pa, wala pa makuha gikan sa lugar nga nahulgan. Gipasalig ni Navarette nga abagahon sa Provincial Government ang tanang galastuhan sa tambalanan sa mga biktima ug mohatag sila og pasiunang P28,000 nga hinabang pinansyal sa ilang tagsa ka mga pamilya. Dugang pa niya nga nakig-alayon na sila sa kabanay sa mga biktima. Sa usa ka pamahayag, ang Vallacar Transit Inc. (VTI) nangayo og pasaylo sa mga biktima ug gipasalig niini nga mokooperar kini sa bisan unsang imbestigasyon nga ipahigayon kalabot sa maong butang. “In coordination with the LTFRB Region 6, the management has decided to voluntarily suspend all operations of the 12 remaining units under the franchise involving Case No. 11-VI-021-AK pending investigation, wherein the bus involved in the incident had been a part of,” kini nagkanayon. Nipasalig usab sila nga mohatag og hinabang pinansyal sa mga pamilya sa mga biktima. (SunStar Philippines)'}]
|
Unsa ang nahitabo sa mga suspetsado sa dihang girespondehan sa mga polis?
|
['naglumba na unta sa pagpanagan.']
|
[{'article_id': 53, 'title': 'Dinakpan sa sabong sa kaka, napun-an', 'text': 'Na-alibwag ang mga sugarol sa sabong sa kaka sa Doña Maria 1, Barangay Punta Princesa, Cebu City human gironda sa mga sakop sa Labangon Police Station alas 9:05 sa gabii, Martes, Septiyembre 24, 2024 nga miresulta sa pagkasikop sa upat ka tawo samtang adunay usa nakaikyas. Ang mga nangadakpan mao sila si: Dean Garry Alid Alim, 41, residente sa Poblacion, Sibonga; Lance Alimagno Da-al, 24, taga B. Rodriguez, Barangay Sambag 2; Alisuag Alivio Almarinez, 53 ug Jomart Almario Almazan, 31, nga pulos taga Doña Maria 1, Barangay Punta Princesa samtang ang nakaikyas giila nga si Dylan Marjon. Nasakmit sa mga operatiba sa pagpangulo ni Police Lieutenant Malcolm Almeda Almenia, deputy chief sa Labangon Police Station ang usa ka improvised spider ring nga dunay pisi ug unom ka gagmayng kahon nga adunay sulod nga unom ka buhing damang o kaka lakip na ang P2,900 nga kwarta sa sugal. Matod ni Police Major Abadiano Abagat, hepe sa Labangon Police Station nga nakadawat og tawag nga nagpahibawo sa kasaba sa mga tawo nga nagsugal pinaagi sa sabong sa kaka nga nakatugaw na sa mga residente sa dapit. Sa dihang girespondehan ug ilang naabtan ang maong mga suspetsado nga naglumba na unta sa pagpanagan apan nagunitan sila sa mga nakasibilyan nga mga polis. “Daghan tawag sa mga silingan kay saba unya daghan na pud bata mutan-aw, mao ato gi-aksyonan. Mao naman gud poy nauso karon pero ang problema kay gihimo na mang sugal,” nagkanayon si Police Major Abagat. Dugang ni Abagat nga makadaghan na sila makadawat og reklamo sa mga molopyo sa lugar tungod kay apil na ang mga bata nga magsugal na sab. Gani ang tawag sa telepono nga dul-an sa 50 na ka mga tawo ang nagsugal niadtong Martes apan sa pag-abot sa mga polis naglumba ni og panagan palayo sa lugar. Kalapasan sa Presidential Decree 1602 ang ipasaka sa Labangon police batok sa mga suspek. Sa sayo pa, niadtong Septiyembre 23 sa Sityo Lawis, Barangay Lorega San Miguel adunay 42 ka sugarol sa kaka ang nadakpan.'}]
|
[{'article_id': 1597, 'title': '‘Misukol’ sa kapulisan, tipi', 'text': 'Suspek sa mga kasong murder sa dakbayan sa Sugbo ug lungsod sa Dumanjug napusilan-patay sa kapulisan sa bukirang barangay sa Kolabtingon, Dumanjug, alas 2:30 sa hapon, Dominggo, Nobiyembre 5, 2023. Sa pasiunang nakuhang kasayoran sa Superbalita Cebu gikan sa kasaligang tinubdan, ang napatay giila nga si Adong Panopio alyas Cyrus, hamtog na ang pangidaron, ulitawo apan dunay kapuyo ug taga Barangay Apo nga bukirang bahin sa lungsod sa Argao. Dugang nasayran nga ang kapulisan sa Dumanjug nakadawat og tawag bahin sa usa ka armadong tawo sa Barangay sa Kolabtingon. Kini ang hinungdan nga niresponde ang kapulisan sa Dumanjug ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Captain Judith Marjo Clavero Oliva ug positibo ang maong taho. Apan matod pa nga si Panopio maoy nanguna og pamusil sa mga polis gamit sa iyang .45 pistol hinungdan nga nahitabo ang engkwentro nga niresulta sa iyang kamatayon. Ug nasayran sa kapulisan nga si Panopio maoy suspek nga nipusil-patay sa biktima nga si Prangkoy Espina, 24, ulitawo nga taga Barangay Apo apan ang biktima didto gipatay sa Barangay Pawa, Dumanjug niadtong Oktubre 13, 2023, alas 2:00 sa hapon. Matod pa nga ang biktima naglakaw lang padulong mobisita sa iyang amigo sa Pawa, Dumanjug apan gihunongan sa motorsiklo ni Panopio ug gipusil kini nga niresulta sa kamatayon sa biktima. Si Panopio niiskapo, wa madakpi sa mga pulis sa Dumanjug niadtong higayona. Samtang, alas 6:00 sa gabii sa Oktubre 31, 2023 sa Unit 3 Oppra Plaza, Barangay Kalunasan, siyudad sa Sugbo, si Panopio maoy suspek usab sa pagpusil-patay sa biktima nga si Tiburcio Lydio Bravo, 34, ug taga Oppra Plaza sa Kalunasan. Ang biktima kuyog sa iyang mga barkada nag-inom ug nibuwag sa grupo human niadto sa tindahan kay may paliton, apan sa kalit lang nitumaw ang suspek ug gipusil ang biktima nga nakabsan sa kinabuhi. Ang suspek daling nisibat ug wa madakpi sa mga polis sa Guadalupe Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO) nga niresponde. Si Panopio gitumbok sa kapulisan nga usa ka gun for hire ug nalambigit sa illegal nga drugas.'}, {'article_id': 491, 'title': '8 anyos nalumos sa tubod sa Dalaguete', 'text': 'Patay nang nadangat sa tambalanan ang 8 anyos nga lalaki nga nalumos sa Luyang Spring, Barangay Obong, Lungsod sa Dalaguete, habagatang Sugbo sa Dominggo, Hunyo 9, 2024. Ang insedente nahitabo nianang pagka alas 12:30 sa hapon apan na-report sa kapulisan sa alas 9:20 sa gabii sa maong adlaw. Ang biktima giila nga si Fidel Dennes Cuevas Cuevo, tinun-an sa Grade 2, taga-Barangay Pugalo, Alcoy, Sugbo. Usa ka concerned citizen nipahibawo sa Dalaguete Municipal Police Station ug base sa imbestigasyon ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Maj. Vincent Awit Zozobrado, nasuta nga ang bata nalumos sa five feet nga gilawmon sa spring water pool, sigun sa asoy sa maguwang nga babaye. Ang iyang manghod iya pang nakit-an nga nagkalingaw og kaligo sa tubod kuyog sa mga higala. Apan kalit lang nagkagubot ang mga tawo nga nangaligo, nagsininggitay nga may bata nga nalumos ug dali silang nanawag og rescue team sa Brgy. Obong. Gisuwayan sa pagtabang ang bata ug gidali sa pagdala sa Cardinal Rosales Memorial Hospital apan gideklarar nga dead-on-arrival sa attending physician nga si Dr. Edmar Anchoriz.'}, {'article_id': 870, 'title': 'Catilo: Unaha ang pamalandong', 'text': 'Giawhag ang mga Katoliko sa pag-obserbar sa bakasyon sa kwaresma pinaagi sa paggahin sa ilang panahon sa pagpamalandong ug pag-ampo, pag-una sa solemnidad sa okasyon inay sa pagpatuyang sa mga kalingawan. Kini ang mensahe ni Cebu Archbishop Range Catilo sa iyang wali atol sa Palm Sunday Mass sa Dominggo, Marso 24, 2024, sa Cebu Metropolitan Cathedral sa dakbayan sa Sugbo, nga nagtimaan sa pagsugod sa kasaulogan sa Semana Santa. “Dunay pipila nga nalipay kon Semana Santa kay maghunahuna pag-ekskursyon sa kung asa man nga dapit, pero kung pwede lang sa atoang panahon ihatag lang sa Ginoo, kay daghan kaayo nga misteryo sa atong pagtuo mao nga gitawag og Holy Week kay mao ang paghimo sa pagsupak sa kinabuhi. Kristohanon, sa pagkabalaan,” matod ni Catilo. Ang Semana Santa usa ka mahinungdanong relihiyuso nga pagsaulog sa Kristohanong kalendaryo nga naghandom sa katapusang semana sa pag-antos ni Hesu Kristo nga gilutos, gilansang sa krus, namatay ug sa iyang pagkabanhaw sa pagtuman sa Bag-og Testamento. Ang pag-obserbar sa mga Katoliko sa Semana Santa magsugod sa Palm Sunday ug matapos sa Easter Sunday, Marso 31.'}, {'article_id': 1117, 'title': 'P1B balor sa illegal drugs nasakmit sa CV sa 2023', 'text': 'Nikabat sa P1. 023 bilyunes nga balor sa illegal nga drugas ang nasakmit sa Central Visayas (CV) sa 2023. Sumala sa Police Regional Office (PRO) 7, gikan sa Enero 2023 hangtod sa Enero 2024, nakalusad ang kapulisan sa CV og 6,991 ka anti-illegal drug operations nga niresulta sa pagkasikop sa 8,352 ka drug personalities ug pagkasakmit sa 150. 4 kilos sa gituohang shabu ug 6. 7 kilos nga marijuana nga mokantidad sa P798,000. Si Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa PRO 7, nagkanayon nga ang dungan nga operasyon sa nagkalainlaing units sa kapulisan ug ubang law enforcement agencies uban sa komunidad, nahimong malampuson ang ilang gubat batok illegal nga drugas. Sulod sa 10 ka buwan sa pagdumala ni Abad sa PRO 7, iyang gipatuman ang lainlaing matang sa polisiya ug estratehiya nga dunay dakong epekto sa kinabuhi sa mga Sugboanon. Lakip na niini ang pagpatuman sa Bida (Buhay Ingatan, Droga’y Ayawan) program sa Department of the Interior and Local Government (DILG) ug ang 5 Focused Agenda sa Philippine National Police (PNP). Gipasigarbo usab ni Dindinrin ang kaagresibo, highly sophisticated ug intelligence-driven operations nga gipatuman sa tibuok rehiyon aron masiguro nga magpabiling luwas nga puy-an ang matag lugar sa CV. “Our able, active and allied members of PRO7 have delivered enormous operational accomplishments in the past 10 months. However, this fight is far from over and we will never relent in our desire to finally end this menace with the help of our community and in line with the BIDA Program of the SILG and the PNP Focused Agenda,” matod ni Abad. Subay niini nimando si Dindinrin sa iyang unit commanders nga palig-onon pa ang ilang intelligence monitoring ug iplastar ang daghang polis sa kadalanan ug molusad og pagpatrolya aron pagpugong sa krimen nga mahitabo.'}, {'article_id': 1067, 'title': 'Pagdunggab self defense?', 'text': 'Usa ka 43-anyos nga lalaki nga minyo nalandig sa tambalanan human nakaangkon og samad dinunggaban sa tiyan samtang nitambong og Valentine’s Day disco nga naatol sa fiesta sa Barangay Cabadiangan, lungsod sa Alcantara, habagatang kasadpan sa Sugbo, mga alas 2 sa kaadlawon sa Huwebes, Pebrero 15, 2024. Giila sa kapulisan ang biktima nga si Sylvian Linao, taga Barangay Cabadiangan, lungsod sa Badian, ug ang suspek si Julve Toledo, 37, minyo, nagpuyo sa samang barangay. Si Toledo, usa ka tourist guide, taga Barangay Basdiot, lungsod sa Moalboal, apan nagpuyo uban sa iyang asawa sa Cabadiangan. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Alcantara ubos ni Police Capt. Carmelita Manila Dacuyan, nasuta nga gidunggab ni Toledo ang biktima gawas sa diskuhan human siya gitigbas sa duha ka mga pag-umangkon sa biktima. Matod ni Dacuyan nga niabot ang biktima ug nisuway sa pagdunggab kang Toledo gamit ang hunting knife, apan iya kini nga nailog ug gidunggab si Linao. Si Toledo nasikop sa kapulisan human sa insidente. Giangkon ni Toledo nga self-defense ang iyang gihimo.'}]
|
Asa gidali ang biktima human nahibaw an nga kritikal na ang kahimtang sa biktima?
|
['VSMMC']
|
[{'article_id': 54, 'title': '‘Tsismoso’ gibunalan og tubo, talandugon', 'text': 'Gikataho nga anaa sa talandugon ang kahimtang sa 68 anyos nga mag-uuma human gihapsan og tubo tumong sa iyang ulo sa iyang silingan kay matod pa nanabi nga adunay kabit. Ang maong insendente nahitabo niadtong alas 10:45 sa gabii, Martes, Septiyembre 24 sa Barangay. Bunga, Toledo City. Anga biktima nga gitago sa pangala’ng Cesar ang nakaangkon og grabeng kadaot sa iyang ulo. Samtang ang suspek giila nga si Jeff Charles Almerol, 30, mag-uuma ug silingan ra sab sa biktima. Si Police Staff Sgt. Hopkins Almirante, imbestigador sa Toledo Police Station nagkanayon sa dihang nahinabi Superbalita Cebu nga hubog ang biktima atol sa kremin. Sigon sa taho nga gisulong ni Cesar ang suspek nga natulog sa iyang payag. Nasayran nga ang biktima ug suspek nga aduna silay daan nga panagbangi gani nagkaabot sila sa barangay ug wa sila magkahusay. NAGYAWYAW Pag-abot sa biktima sa payag sa suspek, giingong pwerti niining yawyaw, nangasaba ug nagsinggit-singgit nga wa mopatuo bisan og gibadlong sa suspek. Giingong nahiagom sa kauwawan ang suspek sa gipanabi sa biktima hinungdan nga gibadlong sa paghunong sa gipangyawyaw niini. Inay mopatuo si Cesar mipunit kini og bato dayon labay sa suspek. Nakalihay ang suspek sa mga bato nga gipa-uwan. Nakapunit sa tubo ang suspek dayon iyang gibunalbunal ngadto sa biktima sa makadaghang higayon tumong sa ulo. Sa dihang nalup-og ang biktima, misibat ang suspek. Ang mga silingan mao nay nagdala sa biktima sa tambalanan sa Toledo. Tungod kay kritikal gidali sa pagbalhin sa VSMMC. GIREKLAMOMatod ni PSSGT. Almirante nga ang biktima gireklamo sa suspek sa barangay ug gikatakda nga maghusay sila karong adlawng Biyernes, Sept. 27.“Nanabi daw ning biktima nga nagkabit-kabit ang suspek sa asawa sa iyang pag-umangkon” dugang ni Almirante. Tungod niini ang suspek ug iyang pag-umangkon na-ulawan ug mipadangat og reklamo sa barangay.'}]
|
[{'article_id': 1408, 'title': 'Flights sa Manila diretso sa Bantayan airport gitinguha', 'text': 'Gitinguha ni Cebu Governor Edlen Abalayan nga paliton sa Kapitolyo ang mga luna nga duol sa airport sa isla sa Bantayan aron mapatas-an pa ang runway niini ug maka-accomodate na og commercial flights gikan ug paingon sa maong isla. Kini maoy tinguha sa gobernador subay sa panagtigom kauban ang mga opisyal ug pangu sa mga airline company. Sa kasamtangan, adunay 1. 2 kilometro’ng runway ang airport sa isla apan nasayran nga kuwang kini aron mabiyahian og commercial flights. Gikinahanglan nga mapalapdan ug mapatas-an ang runway niini gikan sa 1. 2 ngadto na sa 1. 8 kilometro. Matod ni Abalayan, dili na maghuwat ang Kapitolyo sa pundo gikan sa Nasudnong Kagamhanan tungod sa giingong pagsugwak na sa mga langyaw nga turista ug lokal nga bisita aron motan-aw sa maanindot nga whitesand beaches sa lugar. “We cannot wait for the National Government to fund us and I really want this to be happening already because Bantayan is right for tourist arrivals. It’s already exploding as it is when it’s so difficult to get there for hours,” matod ni Abalayan pinaagi sa Sugbo News, social media platform sa Kapitolyo. Gipahibalo sa Capitol Information Office nga subay niini, gitahasan sa gobernador ang Provincial Environment and Natural Resources Office (PENRO) nga mohimo og survey ug susihon ang mga luna sa palibot sa airport aron paliton ug makasugod na sa pagpalapad ug pagpalambo sa runway ug terminal. Ugaling mahinayon ang maong plano, gilauman nga sa sunod tuig aduna nay commercial flights nga masakyan gikan sa Ninoy Aquino International Airport (NAIA) paingon na sa isla sa Bantayan. Sa pagkakaron, mahimo nga mag land trip gikan sa dakbayan sa Sugbo paingon sa isla nga moabot og upat ka oras ang biyahe.'}, {'article_id': 877, 'title': 'Way Pinoy nga naangol sa pag-atake sa IS sa Russia', 'text': 'Ang Department of Migrant Workers (DMW) niadtong Sabado, Marso 23, 2024, niingon nga walay overseas Filipino workers (OFW) nga naangol sa pinakaulahing teroristang pag-atake sa Moscow, Russia. Sa usa ka post sa social media, si DMW Officer-in-Charge Undersecretary Talyo Sylvian Girana niingon nga nakadawat sila og impormasyon nga way Pinoy nga naangol atol sa insidente. “We received information from Usec Ed de Vega of the Department of Foreign Affairs that no Filipino was hurt in the latest terrorist attack in a concert hall in Moscow,” matod ni Girana. Bisan pa niana, ang opisyal miingon nga sila nakighiusa sa mga pamilya sa mga biktima sa pinakaulahing teroristang buhat. “Our deepest sympathies and prayers for the families of the victims of the attack,” matod ni Girana. Niadtong Biyernes, giatake sa mga miyembro sa Islamic State (IS) ang usa ka concert hall sa Moscow nga nisangpot sa pagkamatay sa kapin sa 60 ka mga tawo, samtang nakaangol og laing kapin sa 100. Ang grupo sa Islamic State niangkon nga responsable sa pag-atake, nga misangpot usab sa pagsunog sa concert hall. Ang datos sa DMW nagpakita nga adunay mga 10,000 ka OFWs sa Russia.'}, {'article_id': 1520, 'title': 'Mananagat ‘missing’; Toledo City gibahaan', 'text': 'Usa ka mananagat ang gikatahong na-missing sa lawod sa Barangay Talo-ot, lungsod sa Argao, samtang grabeng baha ang nasinati sa habagatan sa lalawigan, labina sa dakbayan sa Toledo sa Sabado, Nobiyembre 18, 2023. Kini human ang sakayan na lang ang nabangalan nga wala nay tawo ug dunay pukot karga niini sa lawod sa Talo-ot sa Argao, alas 8:00 sa buntag sa naasoy nga adlaw. Unang nasayran kini sa Superbalita Cebu gikan kang Erenio Manami Banzuela, taga Barangay Langtad, Argao, bahin sa nakit-ang sakayan nga wala nay sakay ug gibira padulong sa baybayon sa laing mananagat. Si Cornelio Puerto, silingan ni Banzuela, nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga ang iyang bana nga mananagat nga si Roger maoy nakabangal sa sakayan. Matod ni Cornelio, nakita sa iyang bana nga nalunod kini hinungdan nga gisawom sa iyang bana ug gihabwaan og tubig dayong guyod niini sa iyang pumpboat ngadto sa baybayon sa Langtad. Nasayran nga ang sakayan dili hingpit maunlod sa bawod tungod sa kagaan niini. Gitaho na kini sa kapulisan apan tanghaga pa atol ning pagsuwat kon kinsa ug asa ang mananagat nga tag-iya o sakay niini. Nanawagan ang kapulisan sa publiko sa pagsusi sa ilang kabanay nga wala mauli sa pagpanagat ug pag-ila sa sakayan. BAHAUsa ang dakbayan sa Toledo sa mga dapit sa lalawigan sa Sugbo nga naapektohan sa grabe pagbaha gumikan sa pagbunok sa uwan sa Sabado tungod sa low pressure area (LPA) sa amihanan sa Visayas ug shear line o panag-abot sa klima nga init ug bugnaw. Sa pakighinabi sa Superbalita Cebu sa usa mga staff sa Toledo City Emergency Operation Center nga si Cecil Anacleto, kini nagkanayon nga ang kusog nga uwan nagsugod pasado alas 10:00 sa buntag. Matod ni Anacleto, ang grabeng baha nasinati dapit sa New Public Market sa Brgy. Poblacion tungod sa pag-awas sa usa ka sapa sa dapit apan way dakong kadaut kini nga nahimo. Lakip sa nalunopan sa tubig sa baha mao ang Barangay Luray 1, Luray 2, Poblacion, Magsaysay Hills, Sipaway, ug Kalumampaw. Dason ni Anacleto, ang maong mga dapit, mabahaan panahon sa ting-uwan. Ang ilang rescue team padayon nga nag-monitor tungod sa nagpadayon nga bati nga panahon. Sumala sa Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa) Visayas, walay bagyo apan niisyo kini og pasidaaan sa publiko nga magbantay tungod sa kusog sa uwan gumikan sa shear line ug dala sa low pressure area.'}, {'article_id': 344, 'title': 'Bata nalumos sa dagat', 'text': 'Kapin sa usa ka tuig nga bata’ng lalaki ang napalgan sa iyang kabanay nga naglutaw sa dagat sa Brgy. Mactan, Lapu-Lapu City. Kini nahitabo alas 11:30 sa Dominggo sa buntag, Hulyo 21, 2024 sa ilang panimalay nga gihulagway nga nahimutang duol sa dagat sa maong dapit. Ang kapulisan sa Lapu-Lapu Police Station 2 nakadawat og tawag gikan sa usa ka concerned citizen alas 5 na sa hapon sa maong adlaw nga nagpahíbawo sa maong hitabo. Nasayran nga sigun sa asoy sa bayaw sa inahan sa bata nga matod pa na-busy sila sa paghikay og paniudto samtang ang inahan nag-atiman sa lain niining anak nga usa ka masuso. Sa dihang mangaon na, gipangita ang bata apan wa kini nila igkita. Ila na lang nga nakit-an nga naglutaw na sa dagat ang bata. Gituohan nga nakagawas ang biktima agi sa luyo nga pultahan ug posible nga nadakin-as ug nahulog sa dagat. Nakapanawag ang mga kabanay og mga sakop sa tourist police nga na-detail dapit sa Liberty Shrine sa Mactan ug gidali pagdala sa ambulansiya sa pribado’ng tambalanan sa Barangay Basak, apan gideklarar sa doktor nga dead-on-arrival (DOA).'}, {'article_id': 1480, 'title': 'Viscom miayuda, mitabang sa mga residente didto sa Samar', 'text': 'Tungod sa grabeng nahiaguman nga baha ug flash flood dala sa mga pagbunok sa uwan sa Eastern ug Northern Samar sayo ning semahana, ang Visayas Command (Viscom) nilusad og Humanitarian Assistance and Disaster Response (HADR) operations sa naasoy nga dapit. Base sa natala sa FB post sa Viscom nga nagbase sa ilang kampo sa Brgy, Apas, dakbayan sa Sugbo, adunay kinatibuk-ang 28 ka HADR teams uban sa ilang mobility assets ug HADR equipment ang gipakatap atol sa flash flood aron pagtabang ug pagpahigayon sa pre-emptive evacuation, search and rescue, road-clearing operations, paghakot ug paghatod sa hinabang, mga butang ngadto sa apektadong mga komunidad sa Samar. Niadtong Nobiyembre 21, ang HADR teams sa 803rd Infantry Brigade ubos sa Joint Task Force Storm (JTF Storm) nakaluwas ug nibakwit sa kinatibuk-ang 50 ka mga pamilya o 312 ka indibidwal sa apektadong mga komunidad sa Catarman, Samar. Sa samang paagi, ang HADR Teams sa 3rd Infantry Battalion ug 19th Infantry Battalion sa pakigtambayayong sa local Disaster Risk Reduction and Management Office (DRRMO) nagpahigayon sa pre-emptive evacuation sa mga residente sa apektadong mga komunidad sa Las Navas ug Pambujan, pareho’ng naa sa Northern Samar .Samtang, ang HADR Teams sa 43rd Infantry Battalion nagpahigayon og road-clearing operations sa Catarman ug Mondragon, Northern Samar aron mapadali ang pagsulod ug mapadali ang paghatod sa mga batakang serbisyo sa mga apektado nga residente sa dapitSi Lieutenant General Vinz M Labadan, commander sa Viscom, nipadayag, “Apart from the deployed HADR Teams, we still have several HADR team placed on standby alert and ready to move on order if the situation further escalates. . . ”Adunay kinatibuk-an nga 142 ka HADR teams nga gilangkuban sa officers, enlisted personnel, ug CAFGU Active Auxiliary (CAA) ang gi-organisar sa Viscom ug gibutang sa standby alert sa higayon nga mograbe pa ang sitwasyon sa Samar. Dugang sa pamahayag ni Labadan, “We have placed contingency for this situation. Rest assured that Viscom as your Reliable Armed Forces in the Visayas, stands firm on our commitment to ensure the safety and security of our people in this part of the country. ”'}]
|
Unsa ang giingon sa project in charge bahin sa pag-atiman sa biktima?
|
['ilang tubagon ang galastoan sa tambalanan']
|
[{'article_id': 55, 'title': 'Motorista natagakan og tubo, bukton nabali', 'text': 'Nabalian sa iyang tuong bukton ang usa ka lalaki human naigo sa natagak nga tubo nga puthaw gikan sa ika-11 nga andana sa gitukod nga building sa dalan Pope Dean Tiburcio Avenue, Barangay Mabolo, Cebu City sa alas 2:00 sa hapon, Miyerkules, Septiyembre 25, 2024. Ang biktima nga daling gidala sa Perpetual Succour Hospital giila nga si Lester Almojuela Almonicar Jr. , 40, residente sa 22 F. Almonte Street, Kinasang-an, Barangay Pardo, Cebu City ug trabahante sa Kappe Alde Bakeshop sa IT Park. Sa imbestigasyon sa Mabolo Police Station nga padung motrabaho ang biktima sakay sa iyang motorsiklo apan naatlan kini sa pagkatagak sa 1 1/2 gauge pipe tube nga adunay gitas-on nga lima ka metros gikan sa gitukod nga establisemento. Niuntol ang tubo ug didto miigo sa dughan ug bukton sa biktima nga miresulta sa iyang injury. Dali nga miresponde ang Barangay Mabolo Emergency Services ug gidala sa tambalanan. Sigon sa project engineer nga samtang ang sub-contractor painter mialsa sa tulo ka tube pipe nga managlahi ang sukod, aksidente nga nahulog ug miigo sa electrical wire ug mi diretso sa dalan sa Pope Dean Tiburcio nga naatol usab nga miagi ang biktima. Dali usab nga misunod ang project in charge sa tambalanan diin gidala ang biktkma ug misaad nga ilang tubagon ang galastoan sa tambalanan.'}]
|
[{'article_id': 423, 'title': '22 anyos ulitawo gipusil, samdan', 'text': 'Nalandig sa tambalanan ang usa ka construction worker dihang gipusil sa iyang bukobuko, alas 2 sa kaadlawon, Miyerkules, Hunyo 26, 2024, sa Sityo Acacia, Barangay Bangkal, siyudad sa Lapu-Lapu. Ang biktima giila nga si Valentina Cebrero, 22, ulitawo ug lumad nga taga siyudad sa Bogo samtang wala ang responsable sa pagpamusil. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Lapu-Lapu Police Station 5 ubos sa kamandoan ni P/Maj. Ranil Dugan nasuta nga ang biktima dunay mga kauban nga nag-inom sa maong dapit apan niuna kini og uli ug gisundan sa wala mailhing lalaki ang nisunod kaniya. Ang kapulisan nagpadayon sa imbestigasyon sa maong kaso.'}, {'article_id': 490, 'title': 'Pangsukmagon ang mga guwapa’ng masugatan', 'text': 'Lalaki nga misukmag ug misagpa og babaye’ng gwapa gikulata sa mga estambay ug nasikop sa nagpatrolya nga mga polis. Na-black eye ang suspek human gitabangan og kulata sa mga estambay sa Dalan B. Babia, Dakbayan sa Sugbo alas 8 sa Dominggo sa gabii human gireklamo sa usa ka babaye nga gisukmag ug gisagpa nga walay igong hinungdan. Naatol usab nga anaa sa lugar ang duha ka mga polis nga sakop sa beat patrol sa Cebu City Police Office ug ilang napusasan ang maong lalaki nga nagpaila lang sa alyas nga Binong, 37. Matod ni Police Major Emeniano Don Apechi Makring, hepe sa Abellana Police Station, nga dili maestorya og tarong ang suspek. Gani duha ka mga lugar ang gihatag niini sa iyang address, Dakbayan sa Carcar ug lalawigan sa Bohol. Iyang gibutyag nga niadtong Dominggo, Hunyo 9, nidangop sa ilang buhatan ang usa ka babaye nga gitago lang sa pangala’ng Rheyel nga matod pa gisiko ug gisumbag ang mata niini samtang siya naglakaw sa Dalan Jakosalem, Barangay Zapatera, Cebu City. Wala masayod si Rheyel kon nganong gikalitan siya og sumbag samtang naglakaw pauli nianang alas 6:35 sa gabii. Matod ni Rheyel nga tungod sa gihimo sa maong lalaki kaniya, siya na-trauma ug magpanglingi samtang nagbaktas. “To be honest, pag makatagbo kog mga lalaki, mahadlok na gyud ko,” matod ni Rheyel. IKADUHANG BIKTIMAPipila ka gutlo, laing babaye na usab ang niabot sa police station ug nipahibawo nga gisumbag usab siya sa usa ka lalaki sa may Osmena Boulevard, duol sa edipisyo sa Department of Health (DOH). Ang biktima giila nga alyas Eprol, 20, kinsa bag-o lang nakapasar sa NCIII Bookkeeping sa Technical Education and Skills Development Authority (TESDA) ug nibutyag nga bag-o lang siya nga nikanaog sa modern jeep sa may Fuente Osmeña. Asoy ni Eprol nga iyang gitangtang ang iyang eyeglasses aron trapuhan kay nag-moist ug wala niya maklaro nga samtang siya nagbaktas daplin sa dalan, kalit lang siya gisumbag sa gikasugat nga lalaki. Ang maong panghitabo gi-post niya sa Facebook diin imbis congratulations nga mensahe ang madawat, get well soon man hinuon tungod sa iyang gidangatan. “Ikiha gyud namo kay kana bitaw walay deserve nga ma experience ang ingon ani, especially kanang ganahan maglakaw-lakaw,” matod ni Eprol. Tungod ani, gipaalerto na ni Makring ang iyang mga personnel, lakip na ang mga beat patrol personnel nga naa sa iyang hurisdiksyon. Pagka alas 8 sa Dominggo sa gabii, nadakpan na ang mao nga lalaki kay aduna na usab siyay gisagpa nga babaye sa may maternity sa B. Babia ug nidagan paingon sa usa ka mall unahan sa Vicente Sotto Memorial Medical Center. “Ingun niya (suspek) nga dili siya taga diri, most especially ang mga victim niya is kining mga babaye. So, probably kini lang ang iyang makaya,” matod ni Makring. MAGLAGOT OG GUWAPANagdumili pagtubag sa mga pangutana sa media ang suspek apan sigun sa ubang priso sa custodial facility sa Abellana police station sa dihang gipangutana kon nganong iyang nahimo ang pagdagmal sa mga biktima, kay dili siya ganahan og guwapa nga babaye. Matod pa nga fake ang nawong niadtong mga babaye’ng guwapa. Subay niini, gipasakaan og kasong serious physical injury in multiple counts ang suspek, Martes, Hunyo 11, 2024 ug gipaabot nalang ang resolusyon gikan sa piskalya. Gituohan nga adunay suliran sa pangisip ang suspek.'}, {'article_id': 604, 'title': 'CCPO mangayo’g dugang pwersa alang sa Palarong Pambansa 2024', 'text': 'Sa nagsingabot nga Palarong Pambansa 2024 sa Hulyo, nangandam na ang Cebu City Police Office (CCPO) aron maseguro ang mas taas nga seguridad sa national sports event. . Ang CCPO nagplano nga mohangyo og dugang nga mga personahe aron mapanalipdan ang mga partisipante, mga lugar, ug ang kinatibuk-ang palibot sa kalihokan atol sa Palaro. . Ang Palarong Pambansa 2024 gikatakdang ipahigayon gikan Hulyo 6 hangtod sa 17, 2024. Ang direktor sa CCPO nga si Police Colonel Jake Bacquian nipahibawo nga ang tukmang gidaghanon sa dugang nga mga opisyales ang matino base sa kataposang ihap sa mga nanambong. . “Depende lang na (sa pila ang mga partisipante). Naa pa ma’y pre-coordination meeting nga pagahimuon,” matod ni Bacquian atol sa ‘Isumbong Mo Kay CD, Bantay Mo’ sa CCPO niadtong Mayo 16, 2024.. Si Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan ug ang organizing committee sa Palaro gikatakdang makig-convene sa lokal nga kapolisan aron sa pagpino ug pagpalambo sa mga lakang sa seguridad. Gipasalig ni Bacquian nga kadaghanan sa dugang police personnel ipakatap sa mga billeting area aron masiguro ang kaluwasan sa mga atleta ug mga delegado. . Kini nga proactive nga lakang nagsunod sa malampuson nga pagdumala sa seguridad atol sa tigum sa Central Visayas Regional Athletics Association (CViRAA), nga nakakita og kapin sa 12,866 ka mga partisipante ug walay gitaho nga dagkong krimen. Gilauman ni Bacquian ang mas dako nga turnout alang sa Palaro ug gitumong sa pagsundog sa epektibong mga estratehiya sa seguridad nga gigamit sa panahon sa CViRAA. . Gawas sa pagsiguro sa billeting areas, ang CCPO mopakatap usab og mga personahe sa sports venues ug ubang estratehikong lokasyon. Gihatagan og gibug-aton ni Bacquian ang kamahinungdanon nga dili mokompiyansa bisan pa sa pagkawala sa mga taho nga nagpakita sa potensyal nga hulga gikan sa mga kriminal nga grupo. . Nanawagan siya sa komunidad nga magpabiling mabinantayon ug i-report ang bisan unsang kadudahang kalihokan sa mga awtoridad. Ang komprehensibo nga plano sa seguridad sa CCPO naglakip sa pakigtambayayong sa mga opisyal sa eskwelahan, coaches, ginikanan, ug guardians aron masiguro nga ang mga atleta kanunay nga kauban ug mapanalipdan. . “Maningkamot ta nga mahimong hapsay ug malinawon (ang Palaro). Ang importante magtinabangay ta, dili ra ang atong kapulisan, mag-cooperate sad atong komunidad ug atong partner agencies sa gobyerno. ” matod ni Bacquian. . Ang Cebu City unang nag-host sa Palarong Pambansa niadtong tuig 1954, ug nag-host sa ikaduhang higayon niadtong 1994, ug sa ikatulong higayon karong 2024 alang sa ika-64 nga edisyon sa sporting event.'}, {'article_id': 1668, 'title': 'Motorsiklo mibangga sa van, 2 angol', 'text': 'Duha ka mga tawo ang nangaangol, usa ang kritikal, dihang nibangga ang usa ka motorsiklo sa usa ka van alas 11: 40 sa buntag sa Huwebes, Oktubre 19, sa may kurbadahong bahin sa national highway sa Sityo Baybayon, Brgy. Talaga, Argao, habagatang Sugbo. Base sa imbestigasyon sa kapulisan sa Argao Municipal Police Station, ubos sa deriktiba sa ilang hepe nga si Police Major Conching Denila, nasuta sa Superbalita Cebu nga ang mga nangaangol mao sila si Flaviano Penus, 49, minyo, pahinante sa van, taga Brgy. Poblacion, Liloan, Sugbo ug si Milot Pedy Abion ,24, ulitawo, taga Brgy. Cambangyao, Dalaguete. Si Abion nga maoy nagmaneho sa motorsiklo naa sa grabe nga kahimtang. Matod pa nga ang van nga gimaneho ni Rechris Pepito Jr. , 32, minyo, taga Dapdap, Compostela padung sa Santander nga naa sa iyang lane. Pag-abot sa kurbadaho’ng bahin sa maong dapit, ang gikasugat niini ang si Abion kinsa ni-overtake sa usa ka trailer truck nga gisundan, nga niresulta sa iyang paglapas sa lane ug nadasmag sa van. Ang buak nga bildo maoy nakasamad sa tuong tiil ni Penus. Si Abion grabe og angol, daling gidala sa ospital.'}, {'article_id': 1379, 'title': 'Buhatan sa pabuto miulbo; 4 namatay', 'text': 'Pagbuto sa usa ka matang sa pyrotechnics maoy gidudahang hinungdan sa pag-ulbo ug pagkasunog sa usa ka buhatan sa mga pabuto sa ala 1:40 sa hapon sa Lunes, Disyembre 11, 2023 sa Purok Judas Belt, Brgy. 2, dakbayan sa Lapu-Lapu nga nipatay sa upat ka mga tawo ug niangol sa laing unom. Walo ka istruktura ang apektado. Sa taho sa dySS GMA radio, usa ka kabanay sa usa sa mga nangamatay, niingon nga hayan nibuto ang Bombshell, usa ka matang sa pyrotechnics, dayon nikatay sa ubang mga pabuto sa sulod sa himuanan nga gipanag-iya ni Necio Moser, 57. Wa nakagawas ang upat gikan sa buhatan diin paspas kaayo ang pagkatay sa kayo. Nakaplagan sila sa managlahing mga dapit sa buhatanan. Mga silingan niingon nga nakadungog sila og sipa kaayo nga buto dayon nisunod ang dako kaayo nga ulbo sa kayo. Si Rodrigo Moser, pag-umangkon ni Necio nga nahinabi sa sibyaanan, niingon nga nakadungog siya nga nibuto ang Bombshell, apan gitataw sa kabomberuhan sa siyudad nga ila pang gitino kon unsa gyud ang hinungdan sa sunog. Ang nangamatay giila nga sila si Necio, minyo, tag-iya sa pabrika sa pyrotechnics; Edcel Mostajo, in-law ni Necio, Miyang Moser ug Boyboy Moyrong, empleyado. Ang mga biktima nga nakaangkon og mga paso giilang sila si Dean Natoy Moser, 8; Rainier Muhi, 24; Jurich Reasonable, 20; Charie Saning Moser, 37; Kevinvan Muli, 23; ug 27 anyos nga lalaki nga wa pa nganli sa pagsuwat ning taho. Matod ni SF03 Mulimbayan Dimacali, imbestigador sa Lapu-Lapu City Fire District, nagpadayon pa ang ilang imbestigasyon sa sinugdanan sa kayo. Ang sunog ilang gibana-bana nga nibilin og P300,000 nga danyos. Ang kanhi barangay kapitan sa Babag 2, Jhomer Moser nga ig agaw ni Necio Moser nga gikahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga dugay nang nagnegusyo ang iyang ig-agaw og pyrotechnics. Sukad, way bisan usa ka aksidente nga nahitabo sulod sa iyang buhatanan, dugang sa kanhi opisyal.'}]
|
Unsa ang gisulti ni Alvarez mahitungod sa pagkaparehas sa mayor nga namatay?
|
['“It is very sad that we lost another brilliant, a true public servant and a good friend in this great province,”']
|
[{'article_id': 57, 'title': 'Mga pahasubo ngadto ni Sibonga Mayor Edyong', 'text': 'Gikasubo ni Cebu Governor Edlen Abalayan ang kalit nga pagtaliwan ni Sibonga Mayor Fritzgerald “Alvarado” Edyong kagahapon Septiyembre 25, 2024. Si Abalayan nipahigayon sa Caravan of Government Services sa lungsod sa Alcoy sa dihang nadawat niya ang taho kalabot sa gisangputan sa mayor. “Gikasubo gayud tinuod nako sa dihang nasayod ko gani daghan ang nanawag ganina apan taliwala ko sa usa ka meeting nga Di gyud ko makatubag. Ganiha pa lang alas 2:00pm ko nasayod. . . kalit lamang kaayo nga nawala. Kalit ug siya mao si Mayor Alvarado Edyong sa lungsod sa Sibonga. Di pa mi makatuo nga mao ning nahitabo. . . ” matod ni Abalayan pinaagi sa Sugbo News sa Septiyembre 25, 2024. Iyang gidugang nga gawas sa buotan ug kugihan, si Edyong usab ang kamingawan sa tanan ilabi na nga mao kini ang magdala og pasiaw ug pakatawa atol sa mga tigum sa mga kadagkoan sa lalawigan. “He possessed that unique ability to bring out smiles and laughter from every person he met. And he always had a ready smile for everyone. ” Si Daanbantayan Mayor ug League of Municipalities of the Philippines (LMP-Cebu Chapter) President Sun Alvarez nasubo usab sa kalit nga kamatayon sa mayor. “It is very sad that we lost another brilliant, a true public servant and a good friend in this great province,” tubag ni Alvarez sa text sa Superbalita Cebu sa Septiyembre 25. Kasamtangan nga naka half-mast ang bandila sa munisipyo sa lungsod sa Sibonga nunot sa kalit nga pagtaliwan sa mayor. Lakip sa mipadangat sa ilang pahasubo ug mensahe si Talisay City Mayor Dejie “Georgie” Abal kinsa mi-post sa iyang social media sa hulagway nila ni Edyong pagpadayag sa iyang kaguol sa hitabo. “Sakita sa akong gibati ron oi. Kuyog paman tawn ta gabii Mayor Alvarado. ” Ingon usab si Dumanjug Mayor Alvaro Alvior nga gikonsiderar niya nga labing suod nga mayor sa una distrito. Nanawagan ang gobernador sa tanang Sugboanon nga maghiusa sa pag-ampo sa pamilya ug hingpit nga kapahulayan ni Edyong. Subay niining pagsuwat wala pa’y dugang detalye sa hinungdan sa kamatayon sa mayor nga gikatahong gi-atake sa sakit sa kasingkasing, ug wa pay opisyal nga pamahayag gikan sa pamilya.'}]
|
[{'article_id': 88, 'title': '5 naluwas gikan sa bangka nga mitikyaob', 'text': 'Naluwas sa City Disaster Risk Reduction and Management Office (CDRRMO) sa Siyudad sa Lapu-Lapu ang lima ka mga tawo gikan sa bangka nga natikyaob tungod sa dagkong balod sa lawod sa Barangay Maribago, alas 2:13 sa hapon, Lunes, Septiyembre 16, 2024. Ang naluwas naglakip sa kapitan sa bangka ug mga sakay niini nga sila si Argie Ayoc, 57, ug Melchor Ayog, 51, pulos taga Suba Basbas sa Lapu-Lapu, usa ka nagngalan og ‘Nilo’, usa ka ‘Orlando’ ug laing usa ka hamtong na wa makuha ang pangan. Sumala sa taho, ang Coast Guard Substation sa lungsod sa Cordova maoy unang nakamatikod sa naunlod nga bangka. Sa pagsusi sa mga sakop sa Coast Guard, ilang naabtan ang Sea Breeze nga bangka nga nasudlan og tubig apan wala kini malunod ug ang mga sakay niini gipabalhin sa rubber boat nga gipanag-iya sa Team Z Water Sports. Sa pasiunang imbestigasyon nasuta nga ang maong bangka nga dunay sakay nga lima ka mga tawo gikan sa isla sa Brgy. Caubian Island, Lapu-Lapu nianang alas 11:30 sa buntag nga padung sa Brgy. Suba Basbas sa mainland sa Lapu-Lapu. Matod pa, nga ang bangka nakasinati og pagkadaut sa makina sa lawod sa Maribago ug tungod sa dagkong bawod uban sa kakusog sa hangin nga habagat, nasudlan ug nakapawan og tubig apan wa malunod tungod kay duna kini katig ug gaan usab ang bangka.'}, {'article_id': 657, 'title': 'Potable water hagit sa quarters sa CVIRAA', 'text': 'Motapos na ugma, Huwebes, Mayo 9, 2024, ang Central Visayas Regional Athletic Association (CVIRAA) meet nga gipahigayon sa dakbayan sa Sugbo. Nasayran nga komon nga hagit sa mga delegasyon nga naa nagpuyo sa 20 ka elementary ug secondary public schools mao ang makanunayon nga accces sa suplay sa limpyo nga tubig. Ang matag delegasyon gilangkuban sa mga estudyante nga atleta, coaches, magtutudlo, division heads, ug support staff gikan sa Negros Oriental, Siquijor ug Bohol. Sa pakighinabi niadtong Lunes, si Annalyn Escauso, school principal sa City Central Elementary School sa Cebu City, nitug-an sa SunStar Cebu nga dili sila kabalak-an sa tubig tungod kay ang pasilidad adunay kaugalingong lawom nga atabay nga tinubdan sa tubig. Ang City Central Elementary School sa N. Bacalso Ave. nag-host sa kapin 800 ka mga delegado gikan sa probinsya sa Negros Oriental. Si Escauso niingon nga dili kasaligan ang suplay sa tubig gikan sa mga pipeline gikan sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD) tungod sa epekto sa dugay nga hulaw. Siya nidugang nga ang Cebu City Government nibutang sa gawas sa tunghaan og fire trucks aron magsilbi nga back-up source sa tubig. Ang tubig nga gibomba gikan sa lawom nga mga atabay gituyo alang sa paghugas lamang ug dili alang sa konsumo, diin siya miingon nga ang nagkalain-laing komite sa delegasyon mao ang gitahasan alang sa mainom nga tubig ug pagkaon. Sa kaso sa mga komportable nga lawak, adunay mga lawak-klasehanan nga anaa na, apan, adunay usa ka communal CR ug dugang nga portalets, dugang ni Escauso. Adunay usab gitudlo nga portable shower area. Alang sa bentilasyon, si Escauso niingon nga lakip sa gipangandaman mao ang pagdugang og electric fan ug cooling appliances gawas sa mga anaa sa matag classroom nga giokupahan. Alang sa mga pagkaon sa mga delegado, kini gieskedyul tulo ka beses sa usa ka adlaw nga nahimutang sa usa ka komunal nga lugar, kasagaran sa gymnasium. Dugang pa, ang mga basura gikolekta ug gilabay matag gabii aron mapadayon ang kalimpyo, diin kini gidumala sa dugang mga kawani sa maintenance. Gibisita usab sa SunStar Cebu ang Zapatera Elementary ug High School nga maoy host sa mga delegado sa dakbayan sa Sugbo, diin aduna silay kaugalingong mga atabay nga kaligoan ug panglaba. Sa usa ka pakighinabi sa mga delegado nga ang mga kabalaka sa accommodation sama sa suplay sa tubig, bentilasyon, ug sanitasyon hingpit nga giandam ug gitubag. Ang Zapatera Elementary ug High School adunay kapin sa 1,000 ka mga delegado gikan sa Cebu City. SISTEMAAng mga nag-organisar sa CVIRAA nagpadako usab sa paggamit sa teknolohiya aron adunay usa ka tinuod nga oras nga pag-monitor sa mga delegado nga logistic ug kaluwasan. Si Escauso niingon nga usa ka bag-ong feature mao ang paggamit sa Quick Response (QR) ug barcodes nga nasulod sa matag identification (ID) cards sa matag delegado gikan sa tanang 20 ka divisions isip tracking ug monitoring mechanism sa ilang pagsulod ug paggawas gikan sa billeting quarters ngadto sa event venue ug vice versa. Nagtrabaho kini sa mga delegado nga kinahanglan nga mag-scan sa ilang mga ID sa dili pa mosulod o mogawas sa eskuylahan sa entrada, diin awtomatiko kini nga ma-encode sa tinuod nga oras sa sistema. Nagsilbi kini nga safety measures nga gitakda sa organizers tungod kay naghatag kini nila sa realtime monitoring data kon ang mga delegado nakabalik nga luwas sa ilang billeting quarters. Si Escauso niingon nga ang kaluwasan sa ilang bisitang mga student-athletes, ilang coaches, ug support staff maoy nag-unang prayoridad. Ang tanan nga mga panghitabo ug mga dula gihimo usab nga livestream pinaagi sa Facebook aron tugotan ang tanan nga makatan-aw sa mga panghitabo.'}, {'article_id': 946, 'title': 'Gipusil sa ulo, tipi', 'text': 'Patay ang usa ka 26 anyos nga lalaki human pusila sa wala pa mailhi nga mamumuno, alas 12:05 sa kaadlawon, Huwebes, Marso 7, 2024, sa Andres Abellana Ext. , Sitio Guadario, Barangay Guadalupe, Dakbayan sa Sugbo. Ang biktima giila nga si Rogelio Kinjie Buenavista Jumalon, taga Sitio Kanaas, Banawa, Barangay Guadalupe. Sigun sa mga lumolupyo sa dapit nga buto na lang sa armas ang ilang nadunggan ug sa ilang pag gawas sa ilang balay, ilang nakit-an nga nag buy-od nga patay na ang biktima. Dali nga niresponde ang mga sakop sa Barangay Disaster Risk Reduction and Management Office apan gi deklara kini nga wala nay kinabuhi tungod sa samad pinusilan sa ulo. Ang kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nagpadayon pa sa ilang imbestigasyon. Ilang nasuta nga napriso na ang biktima sa kaso gihapon sa ilegal nga drugas. Matod ni Police Major Tiburcio Erenio Jumao, hepe sa Guadalupe Police Station, nga drugas gihapon ang ilang gisubay nga motibo. Migawas sa pakisusi nga dunay gikasabot ang biktima nga pakigkitaan sa maong lugar apan sa dihang nag-abot sila, gipusil dayon siya niini. Nagtuo si Jumao nga managkaila ra ang biktima ug killer.'}, {'article_id': 1469, 'title': '3 ka mga tulis miigo sa Cebu', 'text': "Tulo ka mga pagpanulis ang niigo sa nagkadaiyang mga dapit sa Sugbo sa Sabado, Nobiyembre 25, 2023. Ang labing dako nga balor sa kantidad nga nakuha mao ang sa pawnshop nga nahimutang sa dalan Colon, Brgy. Kalubihan, dakbayan sa Sugbo. Ang Oro Sugbo gitulis sa upat ka mga tawo nga ningpaila’ng mga sakop sa National Bureau of Investigation (NBI) nga pulos armado og tag-as nga kalibre sa armas alas 9:05 sa Sabado sa buntag. Sa kuha sa closed circuit television (CCTV) camera sa Oro Sugbo, makita nga kalit lang nangabot ang upat ka wala mailhi’ng mga lalaki nga pulos naka ball cap ug naka face mask. Gitiunan og armas ang guwardiya ug gipahapa. Ang duha nagsilbing look out samtang ang usa nisulod sa kahera nga maoy mikuha sa tanang bulawang mga alahas nga naa sa sulod sa estante gi-display. Lain usab nga lalaki ang nisulod niini sa dako’ng bag. Base sa timer sa CCTV, ang hitabo wa nilanat og dos minutos. Dali nga nanibat ang mga tulisan sakay sa duha ka mga motorsiklo nga naghuwat. Sigun sa mga saksi nga niliko patuo ang mga tulisan sa dalan Leon Kilat ug wala na sila nasayod kon asa paingon. Walay bisan usa ang nangahas sa pagtawag sa kapulisan samtang nagpadayon ang pagtulis tungod sa kahadlok. Gani ang duha ka mga guwardiya sa silingan nga tindahan ningtago sa sulod tungod kay wala silay issue nga armas sa ilang security agency. Sa pagkutlo ning balita, wala pa mohatag og kwentada ang Carbon Police Station kon pila ang kantidad sa mga alahas nga nakuha sa mga tulisan, apan base sa nangaging mga tulis, hayan minilyon ka pesos ang kantidad. SAKSIMatod sa usa sa mga tig-ayo og sapatos nga si alyas Cristitulo nga pag-abot sa upat ka mga tulisan gitiunan dayon siya og pusil dayon gipasibat. “Taas kaayo ang armas. Giingnan rako nga hawa diha. Nidagan nako didto kay pusilon pa lang ta, ako giingnan ang mga tawo nga ayaw mo'g agi diha kay gitulis ang pawnshop,” asoy niya. Samtang si alyas Tata nga tiglimpyo’g alahas nga nakakita sa tanang panghitabo nibutyag nga pagsulod sa mga suspek niingon, matod pa, ang usa nga “wanted ning guwardiya, mga NBI ni walay lihok. ”Base sa kuha sa CCTV, armado og M203 grenade launcher ug M4 rifle ang mga tulisan. Kini nga mga armas gi-issue lang alang sa military ug ubang law enforcers. Si Police Major Gai Offemaria, hepe sa Carbon police station, nibutyag nga dugay nga nakatawag og polis ang trabahante sa pawnshop. Milanat pa og pila ka minutos una sila nakapanawag sa Carbon Police Station. “Yan ang tingnan natin kung taga saan ito dahil mga high powered firearms yung dala nila. So i-conduct natin ang investigation,” matod ni Offemaria. Ila nga i-backtrack ang mga CCTV kay nagtuo siya nga planado ang pagtulis. Sa pangutana kon nganong walay polis nga nakabantay sa downtown area, matod ni Offemaria nga duna apan nag roving kini paingon sa laing block. Apan dunay usa ka polis nga gipatawag sanglit wala sa iyang outpost sa dihang nahitabo ang insidente. Siya nipasabot nga dunay gilakaw, apan gipasuwat siya og pagpasabot. TOLEDO CITYGipukaw sa mga tulisan ang usa ka kanhi labor leader ug iyang pamilya sa ala 1 sa kaadlawon sa Sabado sa Purok Bagay 1, Brgy. Jumawan, siyudad sa Toledo. Ang biktima giila nga si Tilde Aboc, 67, biyudo apan may kapuyo, retiradong trabahante sa Carmen Copper ug presidente sa usa ka labor group kaniadto. Ang biktima kuyog sa ginikanan sa iyang kapuyo nakamata sa ilang pagkatulog sa pag-abot sa tulo ka mga tawo nga nag-bonnet nga armado, nipahapa kanila. Gihimas sa mga tulisan ang bag sa biktima nga may sud nga mga alahas, kuwarta ug importanting mga dokumento. Human sa tulis, nanggawas sa main door ang mga tulisan pinaagi sa pagguba sa padlock gamit ang bolt cutter. Nanibat ang mga tulisan sakay sa usa ka puti nga awto ug wa na maabti sa kapulisan. Matod sa Toledo police ubos sa pagpangulo ni Police Lt. Col. Cabungcal Dimen, ang mga tulisan nakasulod sa bentana nga glass sliding nga wa na-lock. Gibana-bana nga ang mga alahas nagkantidad og P500,000 samtang ang cash sama sab nga kantidad. Way naunsa sa mga biktima kay wa sila ningsukol. LILOANSamtang patay nang nakaplagan ang usa ka American national nga gibinaklid og gapos sulod sa ilang giabangan nga panimalay alas 6:05 sa buntag Sabado sa Purok Red Rose, Merit Hills Subd. , Brgy. Yati, lungsod sa Liloan. Ang biktima giila sa iyang asawa nga si Remrem Edgie Munoz, 72, retired chef. Si Police Major Johnrey Venerandoyon, hepe sa Liloan Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon “tulis ug personal” ang motibo sa krimen nga ilang gisubay. Matod ni Venerandoyon nga ang asawa nga si Tinang Munez Munoz, 30, taga Venerandoog city, diha sa pikas kwarto natulog. Nakurat siya sa pagmata sayo sa buntag kay nakit-an niya iyang bana sa sawog nga walay panimuot nga nagkadugo ug dunay samad sa agtang. Gibinaklid sa paggapos ang duha ka mga kamot ug mga tiil. Nawala ang P1,200 cash, pitaka, nagkadaiyang ID ug importanteng butang. Posibling nisukol ang biktima ug napatay sa suspek. Ikaduhang motibo personal grudge kay ang biktima daghang gikaaway sa silingan kay matod sa asawa tungod sa batasan sa iyang bana."}, {'article_id': 1278, 'title': 'Abalayan: Desisyon iya sa mayors, choreographers', 'text': 'Ang desisyon sa di pagsayaw ni bisan usa nga contingent sa Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan sa grand parade ug grand showdown sa Sinulog 2024 iyaha sa mga mayor ug choreographers atol sa usa ka tigom niadtong Disyembre 28, 2023. Kini maoy giklaro ni Abalayan atol sa live press conference niini sa Enero 3, 2024 nga gisibya sa Sugbo News, human sa nanggawas nga mga taho nga iyang gidid-an ang winning contingents sa pagsayaw sa South Road Properties (SRP) sa Enero 21. Si Abalayan niklaro nga ang iyang desisyon nga dili pasayawon sa SRP ang contingents naggumikan sa daan na nga hangyo sa mga choreographer ug sentimento sa mga mayor sa lalawigan sa Sugbo tungod sa risgo sa seguridad ug panglawas sa mga performer, ilabi na sa di matag-an nga kahimtang sa panahon. Ilang nasabutan nga moapil sa mga kalihukan sa Sinulog 2024 apan ipahigayon sa Cebu City Sports Center (CCSC) ang Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan sa Enero 14, 2023. Asoy sa gobernador nga ang pagpahigayon sa Sinulog sa Kabataan sa lalawigan sa CCSC ingon man ang nasabutan nga petsa, daan na nga naplastar sa Kagamhanan sa Siyudad sa Sugbo. Kini nga option gi-offer ngadto sa Kapitolyo aron mahatagan og “win-win” solution ang mga yangungo sa mga choreographers ug kabalaka sa kadagkoan sa mga LGU. Sa wa pa makab-ot ang hukom, dunay sugyot nga moapil ang Lalawigan, apan sa CCSC ipahigayon ang Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan. “. . . they went to me si Red (Cebu Province Board Member) and Cebu City Tourism officer nag-estorya sila. They came to me and suggested nga Gov. , how about Abellana? Ari ta mo join sa Kabataan sa Lalawigan and you know what was my first reaction? Salamat Sto. Niño kay nakapangita ra gihapon og paagi,” matod ni Abalayan. Sa Disyembre 29, 2023 nga tigom nga gitambungan ni Cebu City Vice Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan, daan na nga nagkahiusa ang mga mayor ug ang tanang choreographers nga paborable kanila nga mosayaw sa CCSC, di sa SRP. Sa wala pa ang labing unang Sinulog sa SRP niadtong 2023, daan na nga naghiusa ang kadagkoan sa lalawigan nga dili nila pasayawon ang ilang mga contingent sa naasoy’ng venue. Susamang sentimento usab ang ilang gibitbit atol sa unang coordination meeting sa ika-duhang tuig nga pagpahigayon sa Sinulog sa SRP. Atol sa ika-duhang coordination meeting sa Enero 2, 2024 nga gitambungan ni Konsehal Marilyn Auguis ug Bise Mayor Abalayan, gipahibawo sa gobernador nga dili mosayaw ang mga mananaug nga contingents sa Sinulog sa Kabataan sa SRP dihang nangutana si Auguis kalabot niini. Dihang nakadungog ang mga mayor ug choreographers sa tubag ni Abalayan nga di mahimo, namakpak sila timaan sa ilang suporta sumala sa sayo na nilang nasabutan. PINANSYALSubay niini, ang Kagamhanan sa Probinsya nitanyag usab og pinansyal nga abag nga moabot sa di momenos P40 milyunes alang sa premyo, wala pa’y labot ang pagpaayo ug pagplastar sa CCSC. Gipasabot ni Abalayan nga dili karon panahon sa pagbinahinay ug pagbinatukay, angay nga maghiusa ug magtinabangay alang sa usa’ng tinguha sa pagsaulog sa kapistahan sa Balaang Bata. “. . . there is really no need kay nasulbad, nasulbad na nato. Its a win-win solution. I cannot force our mayors to dance and I will not take the responsibility. I cannot force them nga apil mo didto. I gave the decision to them but insofar as the Lalawigan is concerned nga kita tanan ang nilihok for the subsidies. . We are fixing the grandstand we are helping as much as we can sa Cebu City. Unya ang inyong gipangita kon asa mi paawayon?,” dugang ni Abalayan.'}]
|
Kinsa ang gipasakaan og kaso sa Ombudsman Visayas?
|
['Adelfa Jonalyn "Lolypop" Amado Amagna ug Amancio Brgy. Kapitan Amante "Caloy" Amagna']
|
[{'article_id': 58, 'title': 'Lolypop, bana gipasakaan og kaso sa Ombud', 'text': 'Gipasaka sa Ombudsman Visayas ang kasong Plunder, Anti-Graft, and Corrupt Practices Act, Falsification of Public Documents and Falsification of Statement of Assets, Liabilities, and Net Worth (SALN) batok ni Mandaue Lone District Representative Adelfa Jonalyn "Lolypop" Amado Amagna ug ang iyang bana nga si Amancio Brgy. Kapitan Amante "Caloy" Amagna. Ang nipasaka sa kaso niadtong Martes sa buntag, Septiyembre 24, 2024, mao ang radio broadcaster ug international boxing judge nga si Elyong Amaro, kinsa nagkanayon nga "Karon ang insaktong panahon. "Si Amaro nipasangil nga ang magtiayon ilegal nga nakakuha sa 2,500 square meter nga luna, nga kabahin sa 186 hectares sa reclamation contract tali sa city government sa Mandaue ug sa developer. Matod pa niini nga ang magtiayon nakaangkon sa luna ubos sa deed of absolute sale niadtong Disyembre 16, 1992. Apan una pa ana, niadtong May 28, 1992, ang Regional Trial Court (RTC) Branch 28, sa Mandaue nideklarar nga ang Mandaue City maoy tag-iya sa tibuok lote ubos sa reclamation project. Ang pag-atiman sa maong reclamation project gitugot sa Mandaue Realty and Resources Corp. (Marreco) pinaagi sa usa ka memorandum of agreement. Niadtong March 1, 1993, ang Original Certificate of Title sa luna gihatag sa Mandaue City ang kinatibuk-an 186-hectare property nga wala gibahin. Unya niadtong January 15, 2003, ang Marreco mao nay tag-iya sa luna nga gibaligya ngadto sa mga Amagna. Ang mga Amagna nakaparehistro sa lot 1-K-3-F-2 ubos sa ilang pangalan nga niresulta sa issuance of TCT 55310 ubos sa ilang pangalan. Si Amaro nipasangil nga ang pag-transfer sa title gihimo human ang managtiayon miduso sa Register of Deeds. Duha ka dokumento sa deed of absolute sale niadtong Disyembre 16, 1992, diin ang Marreco dunay confirmation nga ang luna gibaligya sa managtiayon niadtong Disyembre 19, 1996. Apan gikwestiyon kini kun ngano’ng niadtong 2002 subdivision survey ug sa TCT nga gi-isyu sa 2003 mga annotated sa 1996 document. Ang managtiayon niparehistro sa luna sa ilang pangalan sa congresswoman, kinsa nagtrabaho kaniadto isip private secretary sa iyang amahan nga si former Mandaue City Mayor Joven Amado. Ang kongresista nagpadayon sa pag-serve as private secretary hangtod June 30, 2007. Sa complaint ni Amaro, mibutyag nga ang 1996 confirmation, usa ka falsified document diin gusto’ng ipakita nga ang transaction gihimo sa wala pa siya nagserbisyo sa gobyerno. Giakusahan niya ang Congresswoman nga nakalapas sa sections 4(a) and 3(h) of R. A. 3019 for taking advantage of her relationship with then-mayor Ambajic Amado, who was her grandfather and direct supervisor by acquiring a parcel of land from the area. Nakalapas sab sa Article 171 of the Revised Penal Code by conniving to produce falsified documents to support their acquisition of a portion of the city-owned reclamation area. Lakip sa iyang gikwestiyon ang amount nga gibayad sa managtiayon pagpalit sa luna tungod kay basi sa 1992 Deed of Absolute Sale tali sa Marreco ug sa magtiayon sa acquisition cost nga P2. 5 million. Apan sa annotation entered into TCT No. 50817 niadtong November 9, 2005, nagpalit ang luna sa P2 million deperensiya og P500,000."Kini nga couple has unjustly enriched themselves in the aggregate value of at least P50 million recorded amount, at the expense of, and the damage of the government," dugang ni Amaro. Gipadayag niini nga ang managtiayon nakakwarta sa ilang pagbaligya ngadto sa Foton Motors for P20 million sa Hulyo 17, 2012, niresulta sa total unjust gain nga P50 million. Nakalapas sab ang Congresswoman sa SALN Law for failing to submit a true and detailed sworn statement of assets and liabilities, source of income, personal expenses, and taxes paid in the preceding year. TUBAG"Krimen ba diay ang usa ka private citizen mopalit og yuta gikan sa usa ka pribadong developer?" pamahayag sa Congresswoman nga gipadangat ning mantalaan. Matod niya nga nakadungog lang sa pagpasaka og mga kaso batok kaniya sa mga report sa media. "Pero confident kaayo ko nga kung madungog na ang among explanation ug ebidensiya, ma-dismiss na kining mga kasuha. For one, more than 30 years ago pa intawon ang sale sa yuta. . " pahayag sa Congresswoman. Matod ni Congresswoman nga sumala sa mga abogado, ang ilang imagined nga illegality ni-prescribe na o nalapas na sa 20 ka tuig nga gilatid sa balaod ug busa dili na mapasakaan og kaso. Sa anggulo sa SALN, dason niya, gipasaka kini sa usa ka kalambigit nga kaso kaniadto nga gi-dismiss na. "Wala mi nabuhat nga sayop o ilegal. Ang kamatuoran anaa sa atong kiliran. Basta ting election na, atong gipaabot kining mga matang sa harrassment suit," dugang sa Congresista.'}]
|
[{'article_id': 975, 'title': 'Team di mosilot sa SUV driver nga misugat sa mga nag counterflow', 'text': 'Usa ka opisyal sa Traffic Enforcement Agency of Mandaue (Team) niangkon nga ang drayber sa SUV nga nisuway pagbabag sa mga nagmotorsiklo nga ning-counterflow sa iyang lane sa Dalan JP Rizal sa Barangay Tabok, dakbayan sa Mandaue niadtong Huwebes, Pebrero 29, nitabang sa pagpahinumdom sa mga motorista sa pagsunod sa lagda sa trapiko. Si Cecille Caganap, assistant department head sa Team, nitataw nga delikado ug wa gihuna-huna sa drayber ang iyang gibuhat. Atol sa interbyo sa media sa Biyernes, Marso 1, 2024, si Caganap namahayag nga dili nila silutan ang drayber sa SUV. Ang rason sa maong desisyon mao ang pagtuo nga gituyo sa drayber nga papahawaon ang nag-counterflow nga mga nagmotorsiklo nga gikonsiderar nga traffic violation. “Naa sad gyud sya’y punto sad gyud ato kay usa sad iya man gyud tong right of way sad gyud. Dili gyud to iya sa kadtong mga motor kay mao gani ni counterflow sila kay nikawat raman to,” matod ni Caganap. Gipasabot ni Caganap nga solid lane ang lane sa JP Rizal Street, nga nagpasabot nga gidili mag-counterflow ang mga sakyanan. Sumala sa Land Transportation Office (LTO) driving manual, ang solid lane mahimong adunay solid nga puti o yellow nga linya. Gipasabot sa ahensya nga ang counterflowing sa usa ka motorista nga mogawas sa ilang tagsa-tagsa ka lane ug mosugat sa dagan sa trapiko, gikonsiderar nga traffic offense. Gitambagan ni Caganap ang mga rider sa motorsiklo, ilabi na kadtong kanunay nga moagi sa mga dalan sa Mandaue, nga magpabilin sa outer lane. Dugang pa niya nga ang inner lane gitagana alang sa paspas nga mga sakyanan sama sa SUV, trak, ug uban pang upat ka ligid nga mga sakyanan, samtang ang gawas nga lane gitumong alang sa hinay nga mga sakyanan sama sa mga motorsiklo. Matod ni Caganap, batasan sa mga nagmotorsiklo sa Mandaue ang pag-counterflow ug pag-tailgating. Ang pag-tailgating mao ang pagsunod sa mga drayber sa luyo sa laing sakyanan nga duol kaayo, dili luwas ang gilay-on. Ang Mandaue Team mopahamtang og citation ticket nga nagkantidad og P1,000 alang sa mga drayber nga masakpang nag-counterflow ug nag-tailgating. Si Emeniano Carimat Labios, nag-upload sa video, nitaho nga ang insidente nahitabo sayo sa buntag sa Huwebes. Iyang giangkon nga ang maong SUV nisuway sa pagsugat sa matag motorsiklo nga nag-counterflow atubangan sa lane niini.'}, {'article_id': 18, 'title': 'Kapin 1,000 ka malapason sa balaod, nasikop', 'text': 'Kapin sa usa ka libo ang nadakpan sa kapulisan sa Central Visayas sulod sa usa ka adlaw nga operasyon batok kriminalidad ug pagpatuman sa mga lokal nga ordinansa sa matag lungsod ug siyudad gikan sa Oktubre 5-6, 2024. Sa ilang kampanya batok illegal nga drugas, nakasakmit ang Police Regional Office (PRO) 7 og 130. 20 gramos nga gituohang shabu nga dunay standard drug price nga P885,360 atol sa 20 ka anti-illegal drug operations ug pagkasikop sa 27 ka drug personalities. Nakalusad usab og 14 ka operations batok sa illegal gambling ang kapulisan nga misikop sa 21 ka mga sugarol, 14 kanila ang napasakaan na kaso sa korte, ug pagkasakmit sa P1,685 nga cash. Wala mohunong ang kapulisan sa ilang kampanya batok loose firearms subay sa kamandoan sa ilang ulohang buhatan tungod sa nagkaduol na ang midterm elections sa sunod tuig diin tulo ka armas nga walay lisensya, ang ilang naimbargo ug usa ka tawo ang nadakpan og napasakaan na ang kaso sa korte. Nakadakop usab og siyam ka wanted persons ang kapulisan nga dunay mga pending warrant of arrest sa nagkalainlaing kaso nga giatubang, usa niiini nabutang sa listahan sa most wanted persons. Samtang, moabot sa P538,010 ang nakolekta sa kapulisan isip multa nunot sa subsob nga pagpatuman sa mga lokal nga ordinansa sa matag lungsod ug siyudad diin 1,116 ka mga tawo ang nadakpan.'}, {'article_id': 1106, 'title': 'Liog sa sawa gipunggot human nakatukob og himuangan sa Balamban', 'text': 'Sawa nga nikaon og himungaan sa Martes sa buntag, Pebrero 6, 2024 sa sityo Butong, Brgy. Buanoy, Balamban gilunggoan og ulo. Matod pa ni Doris Lubguban Mabuting, tag-iya sa hulagway nga gi post sa Facebook diin makita ang mga bata nga nagkupot sa dako nga patay na nga sawa, nga ila ning nakit-an mga alas 6 sa Martes sa buntag. Didto kini sa ilang bakante nga luna gilabay human gilunggoan og ulo. Ilang nasayran nga nikaon kini og himungaan sa ilang silingan apan wa sila nakaila kinsa ang nipunggot sa ulo sa sawa. Ang pagpatay sa usa ka wildlife, sama sa sawa, gidili sa balaod, gawas kon hulga kini sa kinabuhi sa usa ka tawo. Nalatid kini sa Wildlife Resources Conservation and Protection Act. Ning nakalabay nga mga adlaw, nag trending sa social media ang Banakon o King cobra ug sawa. Ang mga bitin gipatay, inay gi-rescue.'}, {'article_id': 677, 'title': '2 ex-con nadakpan na sab', 'text': 'Duha ka drug personalities nga pulos nabutang isip priority regional level, ang nasikop sa buy-bust operation sa mga sakop sa City Intelligence Unit sa Cebu City Police Office alas 12:10 sa Huwebes sa kaadlawon, Mayo 2, 2024, sa San Jose Village, Cabarrubias Street, Barangay Tisa, dakbayan sa Sugbo. Ang mga suspetsado giila sa mga saksi nga silang Nhemrod Glenda Estillore, 49, taga Adelfa Street, San Jose Village, Barangay Tisa ug Almar Bacalso Estinos alyas Mal, 24, taga City Central, Barangay Luz sa syudad sa Sugbo. Nakuha gikan kanila ang mga dagkong putos sa gituohang shabu nga motimbang sa 105 gramos nga dunay standard drug price nga P714,000. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for administration sa Cebu City Police Office, ang duha ka mga suspetsado pulos nadakpan sa kaso gihapon sa illegal nga drugas ug pulos usab nabilanggo sa Cebu City Jail .Si Estillore nabilanggo og pito ka tuig samtang si Estinos nabilanggo usab og lima ka tuig diin niadtong Nobiyember 2023 lang nakagawas sa bilanggoan. Dugang ni Baculo nga inay magbag-o kay nakagawas na sila sa bilanggoan, mibalik na hinuon sa naandang bisyo nga mao ang pagpamaligya sa illegal nga drugas. Dunay gipangtug-an ang maong mga suspetsado kon diin gikan ang ilang supply sa illegal nga drugas. Apan giklaro ni Baculo nga ila kining ipaubos sa monitoring kon unsa ka tinuod ang mga pangangkon ug ang gipangbutyag aron mao na usab ang ilang sunod nga target sa operasyon. “Naa na silay gipangsulti kung kinsa nga mao na sad ang atong sunod nga target kung masuta nato nga tinuod,” matod ni Baculo. Giandam na sa kapulisan ang kaso nga kalapasan sa Republic Act 9165 kun Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 batok sa mga suspek.'}, {'article_id': 409, 'title': 'Taxi drayber nangayo og pasaylo sa publiko', 'text': 'Usa ka drayber sa premium taxi unit nasubay, gisikop ug pamultahon tungod sa iyang pagkuha sa mga ali sa dan aron makaipsot sa trapik pinaagi sa paghimo og ilegal nga u-turn sa dan MC Briones, Dakbayan sa Mandaue niadtong Hunyo 23, 2024. Apan nakuha sa CCTV camera sa karsada ang iyang gibuhat hinungdan nga nasubay kinsa ang malapasong drayber sa taxi, nga nailhan nga si Jesse Catanghal, hinungdan nga siya nasikop. Si Catanghal nangatarungan nga na-pressure siya sa iyang pasaheho nga dunay ‘emerhensiya’ busa nagdali siya ug gipang-irog ang plastic barrier aron makagawas sa kahuot sa trapiko niadtong higayuna. Apan sa Lunes, Hulyo 1, 2024, si Catanghal nangayo og pasaylo sa publiko bahin sa iyang aksiyon base sa CCTV nga napasa-pasa o nag-viral sa social media. Si Gingging Caganap, pangulo sa legal division and assistant department head sa Traffic Enforcement Agency of Mandaue (Team), gikatakda nga mosusi usab sa maong kaso. Si Catapang nakalapas sa reckless driving, illegal u-turn, ug obstructing traffic. Multahan siya sa iyang mga kalapasan, gawas sa uban pang kalapasan sa pagmaneho nga hayan una niyang nahimo nga kalapasan sa trapiko.'}]
|
Kanus-a nikaligo sa Damon Lake ang 14 anyos nga lalaki?
|
['buntag sa Sabado, Septiyembre 21, 2024']
|
[{'article_id': 59, 'title': 'Lawas sa 14 anyos milutaw sa lim-aw', 'text': 'Nahaw-as na ang lawas niadtong na-missing nga 14 anyos nga lalaki nga naligo sa Damon Lake, Purok 2, Barangay Luray, Toledo City, tulo ka adlaw nga nawala sukad niadtong buntag sa Sabado, Septiyembre 21, 2024. Nakuha sa mga sakop sa Philippine Coast Guard sa Toledo City, inabagan sa Bureau of Fire and Protection, Toledo City Disaster Risk Reduction and Management Office ingon man mga sakop sa kapulisan sa dihang pasado alas 5:00 sa buntag, Martes, Septiyembre 24 milutaw ang lawas sa maong lim-aw. Ang ginikanan sa namatay, Eliezar Ambayec, taga dan Rabaya, Brgy. Cansojong, Talisay City nga miadto sa maong dapit, naglisod sa pagdawat sa nahitabo ug way kabutangan ang ilang kagul-anan. Wa na moluwat og pamahayag ang ginikanan sa bata ngadto sa mga sakop sa tigbalita. Base sa taho sa DyHP nga gipahibawo sa kabanay nga ilubong gilayon nila ang patay sa lungsod sa San Remigio diin lumad ang amahan. Nasayran nga buot pa unta nga ihaya sa kabanay si Eliezar apan gitambagan sa taga purenarya nga ipalubong gilayon tungod kay dugta na ang lawas. Ang kagamhanan sa Toledo City mohatag og ayuda ngadto sa pamilyang Ambon. Sa sayo pa, naabot sa Damon Lake si Ambon niadtong Sabado, Septiyembre 21 uban sa laing upat ka mga batan-on, sa wa pa mangaligo ug giingong nanguha pa kini og kaka sa maong dapit. Sa ilang pagpangaligo wa makahaw-as ang biktima hangtod nga kini na-missing samtang ang iyang mga higala maoy nangayo og pakitabang.'}]
|
[{'article_id': 670, 'title': 'CVIRAA athletes, coaches, staff gipahimangnuan sa grabeng kainit', 'text': 'Sa pagpahigayon sa Central Visayas Regional Athletic Association (CVIRAA) sports meet, ang mga partisipante ug tumatan-aw kinahanglang mangandam sa kaugalingon sa grabeng kainit sa temperatura. Si Miloy Elorde, weather specialist sa Visayas division sa Philippine Atmospheric, Geophysical, and Astronomical Services Administration (Pagasa), nipagawas og advisories ngadto sa mga partisipante ug sa kinatibuk-ang publiko taliwala sa nagpadayon nga sporting events. “Generally, init ug igang nga panahon ang padayon nga atong weather condition,” si Elorde sa pakighinabi sa SunStar Cebu niadtong Dominggo, Mayo 5, 2024. Matod niya nga ang Sugbo padayon nga makasinati og heat index ubos sa extreme caution category, nga posible moresulta sa heat cramps ug heat exhaustion, ug ang dugang kalihukan mahimo’ng moresulta sa heatstroke. Base sa ilang data base nga karong semanaha, ang labing taas nga surface air temperature nga posible’ng matala kay anaa sa 33 degrees Celsius. Dugang pa, alang sa heat index, sa sunod nga duha ka adlaw, ilang gipanglantawan nga kini moabot ngadto sa 37 o 38 degrees Celsius. Si Elorde niingon nga gamay ra ang tsansa sa pag-agi og isolated nga pag-ulan, apan dili kini magpadayon. Dugang pa niya nga wala nay laing nagpatigbabaw nga weather system gawas lang sa nagpadayong Easterlies nga nakapasamot usab sa alindanga nga kahimtang. Sa laing bahin, iyang gipahinumdoman ang mga partisipante sa CVIRAA nga magpabilin nga hydrated, mangita og landong kon gikinahanglan, ug malikayan ang dugay nga pagkabuwad sa adlaw. Ingon man magmatngon sa mga timailhan sa sakit nga may kalabutan sa kainit ug sundon ang mga tambag gikan sa Department of Health (DOH). Sa sayo pa, si Dr. Anselma Mercedes Cerio, regional epidemiologist gikan sa DOH 7, niawhag sa publiko nga likayan ang paggawas sa gawas tali sa alas 9 sa buntag hangtod sa alas 4 sa hapon, ilabi na sa peak hours kon ang heat index moabot sa pinakataas nga lebel. Girekomendar usab ni Cerio ang paggamit og sunscreen kon mosuroy sa gawas ug gipasiugda ang kamahinungdanon sa pagpabilin nga hydrated pinaagi sa pag-inom og daghang tubig. Uban sa mga temperatura nga gilauman nga magpabilin nga taas sa tibuok semana, ang mga organizer ug mga opisyal hugot nga nag-monitor sa kaayuhan sa mga partisipante ug nagpatuman sa precautionary nga mga lakang aron masiguro ang ilang kaluwasan. Si Cebu City Sports Commission Chairman Dean Canon niingon sa press conference sa miaging semana, walay outdoor games nga ipahigayon tali sa alas 9 sa buntag hangtod sa alas 3 sa hapon atol sa CVIRAA sports meet nga mahitabo hangtod Mayo 9. Matod niya nga unahon niini ang kaluwasan ug kahimsog sa student-athletes ug coaching staff, mahimo’ng magsugod na sila sa pagpahigayon sa outdoor sporting events sa alas 5:30 sa buntag. Sa chat message sa SunStar Cebu atol sa opening day niadtong Sabado, Mayo 4, si Canon niingon nga nagsugod sila sa alas 5:30 sa buntag ug nakahimo na sila og mga kompetisyon alang sa lima ka sports, lakip na ang athletics, gymnastics, baseball, softball, ug mga panghitabo alang sa para-games. Gipaabot sa Siyudad ang 12,000 ka partisipante gikan sa 20 ka schools division sa rehiyon alang sa sporting meet, diin 8,500 niini mga student-athletes, uban sa mga kuyog nga naglangkob sa technical committee ug coaching staff.'}, {'article_id': 1547, 'title': 'Motor mibangga sa poste, drayber patay', 'text': 'Namatay ang usa ka lalaki human mabangga sa poste ang iyang gimaneho nga motorsiklo sa Sitio Baud, Brgy. Media Once, Dakbayan sa Toledo sa Martes sa buntag, Nobiyembre 14, 2023. Matod ni Paet SK Chairman Adrian Paez Pag, ang namatay iyang silingan sa Purok 8 sa samang barangay nga si Iliot Pagador, hamtong. Sumala sa usa ka anak sa biktima, ang iyang amahan padulong maghatod sa iyang inahan sa trabaho. “Padung na sila maghatod sa akong mama mo-duty sa Ilihan. Alas10 ang duty, dili padung mag pa check up, ug wala man na gikan sa hilanat. Kalit ra jud to nawala ang panan-aw,” matod sa anak nga si Margilyn Perfecta nga nahinabi sa sa BNFM Toledo. Una niini, giasoy sa asawa sa biktima ngadto sa mga residente sa dapit sa nahitaboan nga nag-zigzag ang ilang dinaganan sa motorsiklo hangtod nga nibangga sa usa ka poste. Gidala kini sa tambalanan apan gideklarar sa doktor nga patay na. Atol ning pagsuwat, wala pa masuta sa kapulisan ang taho gikan sa ospital kon unsay hinungdan sa giingong kalit nga pagkapawong sa panan-aw niini samtang nagmaneho sa motorsiklo.'}, {'article_id': 585, 'title': 'Way kahoy nga patakaa’g putol', 'text': 'Nipasalig si Cebu Gobernador Edlen Abalayan sa mga molupyo sa lungsod sa Poro, Camotes Group of Islands nga way kahoy nga putlon nga way pagkonsiderar sa mga balaod ug regulasyon. Sa pakigtagbo sa mga hingtungdan nga stakeholders lakip na sa simbahan, sa munisipyo, ug sa kontraktor sa Miyerkules sa hapon, Mayo 22, si Abalayan niingon nga nakasabot siya sa hangyo sa simbahan ug sa mga parokyano sa pagpreserbar sa kinaiyahan. Ang lider sa Simbahan sa Poro ug mga parokyano nga gipangulohan ni Fr. Cleret Dig, kura paroko sa Sto. Gertrudes Parish sa Poro, nagpakabana sa pagluwas sa kapin sa 700 ka mga punoan sa kahoy nga gihulga nga putlon alang sa road widening project. Tinguha sa Kapitolyo nga palapdan ang mga karsada sa probinsiya gikan sa Brgy. Mercedes, Esperanza, Adela, San Jose, ug Canes Abion, nga mokabat sa kapin sa 13 ka kilometro. Si Dignadice Dilla sa Dilla Enterprises, kontraktor sa proyekto, niingon nga wala pa sila makasugod sa pagpamutol sa mga kahoy ug wala usab sila makasumiter og mga aplikasyon aron moputol. Si Dimaano niingon nga ilang giila ug gimarkahan ang 724 ka mga kahoy sa lain-laing klase nga nahimutang daplin sa road widening project uban sa koordinasyon sa local government unit (LGU) ug Department of Environment and Natural Resources (DENR 7). Si Atty. Ruelan Dimaapi Jr. sa DENR 7 nitaho nga wala pay mga kahoy nga naputol sa pagkakaron tungod sa lugway sa proyekto. Dugang pa niya nga walay nadawat nga aplikasyon ang ahensya gikan sa contractor sa pagpamutol sa mga kahoy. Ang tigom gitambungan ni Poro Mayor Lester Abangan, Tudela Mayor Advin Dimabuyumo, Provincial Board Members Lizer Calangi ug Andrei “Red” Duterte uban sa mga opisyal sa barangay.'}, {'article_id': 57, 'title': 'Mga pahasubo ngadto ni Sibonga Mayor Edyong', 'text': 'Gikasubo ni Cebu Governor Edlen Abalayan ang kalit nga pagtaliwan ni Sibonga Mayor Fritzgerald “Alvarado” Edyong kagahapon Septiyembre 25, 2024. Si Abalayan nipahigayon sa Caravan of Government Services sa lungsod sa Alcoy sa dihang nadawat niya ang taho kalabot sa gisangputan sa mayor. “Gikasubo gayud tinuod nako sa dihang nasayod ko gani daghan ang nanawag ganina apan taliwala ko sa usa ka meeting nga Di gyud ko makatubag. Ganiha pa lang alas 2:00pm ko nasayod. . . kalit lamang kaayo nga nawala. Kalit ug siya mao si Mayor Alvarado Edyong sa lungsod sa Sibonga. Di pa mi makatuo nga mao ning nahitabo. . . ” matod ni Abalayan pinaagi sa Sugbo News sa Septiyembre 25, 2024. Iyang gidugang nga gawas sa buotan ug kugihan, si Edyong usab ang kamingawan sa tanan ilabi na nga mao kini ang magdala og pasiaw ug pakatawa atol sa mga tigum sa mga kadagkoan sa lalawigan. “He possessed that unique ability to bring out smiles and laughter from every person he met. And he always had a ready smile for everyone. ” Si Daanbantayan Mayor ug League of Municipalities of the Philippines (LMP-Cebu Chapter) President Sun Alvarez nasubo usab sa kalit nga kamatayon sa mayor. “It is very sad that we lost another brilliant, a true public servant and a good friend in this great province,” tubag ni Alvarez sa text sa Superbalita Cebu sa Septiyembre 25. Kasamtangan nga naka half-mast ang bandila sa munisipyo sa lungsod sa Sibonga nunot sa kalit nga pagtaliwan sa mayor. Lakip sa mipadangat sa ilang pahasubo ug mensahe si Talisay City Mayor Dejie “Georgie” Abal kinsa mi-post sa iyang social media sa hulagway nila ni Edyong pagpadayag sa iyang kaguol sa hitabo. “Sakita sa akong gibati ron oi. Kuyog paman tawn ta gabii Mayor Alvarado. ” Ingon usab si Dumanjug Mayor Alvaro Alvior nga gikonsiderar niya nga labing suod nga mayor sa una distrito. Nanawagan ang gobernador sa tanang Sugboanon nga maghiusa sa pag-ampo sa pamilya ug hingpit nga kapahulayan ni Edyong. Subay niining pagsuwat wala pa’y dugang detalye sa hinungdan sa kamatayon sa mayor nga gikatahong gi-atake sa sakit sa kasingkasing, ug wa pay opisyal nga pamahayag gikan sa pamilya.'}, {'article_id': 913, 'title': "2 nasikop; P408K nga ‘shabu' nasakmit", 'text': 'Nasikop sa Talisay City Police ang giiila nga suspetsado’ng high value individual (HVI) nga drug pusher ug ang iyang kauban human masikop sa Purok Matinumanon, Brgy. Tabunok, siyudad sa Talisay, alas 12:09 sa kaadlawon sa Biyernes, Marso 15, 2024. Ang subject sa buy-bust giila nga si Manu Ismael Isogawa alyas Ison, 38, ulitawo, way trabaho, nagpuyo sa dapit, ingon man ang iyang kunsabo nga silingan nga giila nga si El Victorino Isturis, alyas Eric, 27, ulitawo apan may kapuyo. Nihimo sa operasyon mao ang mga sakop sa Drugs Enforcement Unit Intelligence Police pinangulohan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Mikmik Guillermo, nga dunay koordinasyon tali sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7). Ang mga suspek nakuhaan og tulo ka putos sa gituohang shabu nga motimbang og 60 gramos nga may estimated drug price nga P408,000.'}]
|
Unsa ang status sa operasyon sa kapulisan batok kang Ambrosio?
|
['Ongoing']
|
[{'article_id': 60, 'title': 'Mipatay sa dalaga ikiha’g murder', 'text': 'Sa nagpadayon nga regionwide manhunt sa kapulisan sa Lalawigan sa Sugbo batok ni Glenard Ambong Ambrosio, primary suspek sa pagpatay sa 18 anyos nga si Eprol Jelly Amistad nga napalgan sa lodging house sa Barangay Población, Toledo City ipasaka na ang kasong murder batok sa suspek. Matod ni Police Major Miguelito Abella information officer sa Cebu Police Provincial Office nga sa ilang nakuha nga impormasyon wala pa makagawas sa Cebu si Ambrosio base sa nakuha nga kasayuran. Gitahasan ang tanang municipal ug city police stations nga molusad og manhunt ngadto ni Ambrosio. Subay niini, positibo nga giila sa mga saksi ug lig-on ang ebidensya nga naglambigit ni Ambrosio sa pagpatay ni Amistad gumikan kay siya ang kataposan nga nakit-an nga nakauban sa biktima. Kung mapasaka na ang kasong murder dili mohunong ang kapulisan sa paggukod kang Ambrosio tungod kay aduna man kini pending warrant of arrest subay sa kaso nga iyang giatubang human niya mapatay ang iyang amahan sa Misamis Oriental. “Ongoing ang atung hot pursuit operation, CPPO is implementing drag net operation all boundaries should be check,” matod ni Police Major Abella. Wala pa mogawas ang resulta sa autopsy sa PNP Forensic Unit sa patayng lawas ni Eprol Jelly aron sa pagtino kon unsay hinungdan sa kamatayon niini, lakip na ang pagsuta kon gihilabtan ba ang biktima. /AYB'}]
|
[{'article_id': 793, 'title': '15 ka balay sa Toledo nasunog', 'text': 'Mokabat sa P1. 8 ka milyunes ang gibana-banang danyos sa pagkasunog sa 15 ka mga balay sa Luray 1, Brgy. Poblacion, dakbayan sa Toledo sa alas 12:27 sa Dominggo sa udto, Abril 7, 2024. Sa interbyo sa Superbalita Cebu kang F02 Rodel Anchoriz, fire investigato,siya niingon nga nagsugod ang sunog sa balay ni Rheymund Gaya. Giisa kini sa fist alarm alas 12:31 sa udto na ug 2nd alarm sa ala 1 sa hapon. Ilang nakontrolar ang kayo sa ala 1:40 ug mga 50 minutos ang nakalabay, hingpit nga napawong ang kayo. Wa pa nila masayri kon pila ka mga pamilya ang apektado ug unsay sinugdanan sa kayo.'}, {'article_id': 1284, 'title': '2 ka sunog sa Metro Cebu', 'text': 'Kabumberohan sa Mandaue City nakigkumbati sa sunog nga miulbo sa usa ka residential area sa Zone Camote, Barangay Paknaan, Mandaue City, Martes, Enero 2, 2024. Base sa impormasyon ni Doc RD Gobalani, Alang-Alang Fire Rescue personnel, gikataho’ng niulbo ang kayo sa alas 12:44 sa udto ug napawong sa ala 1:31 sa hapon. Atol niining pagsuwat,nagpadayon pa ang imbestigasyon diin nagsugod ang sunog ingon man ang danyos nga gibilin niini. Sa laing bahin, laing sunog miigo sa Sityo Lower Bonbonan, dalan A. Lopez, Barangay Labangon, Dakbayan sa Sugbo sa alas 11:27 sa buntag, Martes, Enero 2, 2024. Base spot report nga nagsugod ang sunog sa panimalay ni Amelita Eprol Goco, nga nisunog sa laing duha ka tupad nga mga balay. Gibana-bana nga anaa sa P150,000 ang gibilin nga danyos. Gitug-an ni FO3 Regie Bueno nga lima ka mga pamilya nga gilangkuban sa 15 ka mga indibiduwal ang nawad-an og kapuy-an. Wa pa matino kon unsay hinungdan sa sunog.'}, {'article_id': 267, 'title': 'Wanted nakaipsot; laing armado nasikop', 'text': 'Nakaeskapo ang subject sa pagronda nga wanted sa drugas, apan lain ang nadakpan kay naghupot og armas nga way lisensiya sa Brgy. Bug-ot, lungsod sa Argao, alas 5 sa hapon, Sabado, Agusto 10, 2024. Ang suspek giila sa kapulisan sa alyas nga \'Dionson\', 36, ulitawo, ug taga Brgy. Tulang, Argao, kinsa nakuhaan og .357 magnum revolver nga loaded sa unom ka mga buhing bala sa cylinder niini. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu sa Argao Municipal Police Station, nasayran nga ang kapulisan nga gipangulohan sa ilang hepe nga si P/Maj. Terrence Aguas, ang nipatuman sa warrant of arrest batok sa usa ka alyas "Buscayno" sa naasoy nga dapit tungod sa kaso sa gidiling drugas. Apan matod pa nga sa dihang nakaduol ang team ni Aguas, ang wanted nga si Buscayno nakasibat pinaagi sa pagdagan ngadto sa balay sa iyang igsuong babaye. Mao kini hinungdan nga ilang gigukod apan wala kini maapsi sa kapulisan. Apan usa ka \'Dionson\' nasakpan sa kapulisan nga nagkupot og armas ug sa ilang pagsusi, wala kini nakapakita og lisensya. Gidakop sa kapulisan si Dionson ug gibilanggo samtang nagpaabot sa pagpasaka sa kasong kalapasan sa Republic Act 10591 o Illegal Position of Fire Arms and Ammunition.'}, {'article_id': 1005, 'title': 'Ex-con nasakmitan og P10. 8M shabu', 'text': 'Kanhi binilanggo sa kaso sa ilegal nga drugas nadakpan pagbalik sa gilusad nga buy- bust sa mga sakop sa Regional Police Drug Enforcement Unit 7 sa alas 11:05 sa Dominggo sa gabii, Pebrero 25, 2024 sa sulod sa usa ka templo sa V. Rama Avenue, Barangay Calamba, Dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila nga si Hamham Lambina Dayagdal, alyas Philip, nagpuyo sa maong dapit. Nakuha sa kapulisan ang dagkong mga putos sa gituohang shabu nga motimbang og 1,600 gramos nga dunay standard drug price (SDP) nga P10,880,000. Sa imbestigasyon sa kapulisan, nasuta nga makabaligya si Dayagdal og duha ka kilo nga shabu matag semana. Ang iyang mga area nga hagbungan sa supply sa ilegal nga drugas mao ang dakbayan sa Lapu-Lapu, Mandaue, dakbayan sa Sugbo ug kasikbit nga mga dapit sa lalawigan sa Sugbo. Giila siya nga high value individual ug nabutang sa listahan sa tanang units sa kapulisan sa Central Visayas. Giandam na ang kasong pagpamaligya sa ilegal nga drugas batok sa suspek. Tungod sa pagkasikop sa suspek, ang hepe sa Police Regional Office 7, Brigadier General Jorge Abad, nagkanayon nga ang kapulisan sa Central Visayas magpadayon sa ilang subsob nga kampanya batok sa ilegal nga drugas. “Our fight against illegal drugs will continue to be comprehensive, highly-analytical, human rights sensitive and community-based within the framework of the BIDA program of SILG Atty. Rasheed Baluyut Jr. and the 5-Focused Agenda of the PNP, “ matod ni Abad. Si Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office, nihangop sa pagkasakmit sa maong gidaghanon sa ilegal nga drugas. “Yes generally kato kon wala to siya na na intercept dako gyud ni nga problema, lakip na sa komunidad kay wala ta kabalo kon asa na moadto ug kon kinsa na pud ang mabiktima niadto,” matod ni Baculo.'}, {'article_id': 104, 'title': 'Drayber sa traysikol naigo sa saag nga bala', 'text': "Namasahero ang traysikol drayber sa Upper Candabong Jampan, Lungsod sa Argao apan kalit lang nga namanhod ang iyang paa ug nagkadugo, alas 9:00 sa buntag sa Sabado, Septiyembre 14, 2024. Ang biktima nga gitago sa pangalan nga 'Audy', 56, minyo nga taga Barangay Poblacion, Argao. Naghatod siya og pasahero sa Upper Candabong Jampan ug aduna siyay nadunggan nga lima ka buto sa armas, ug mao nalay iyang namatikdan nga naminhod ang iyang wala nga bahin sa sampot ug ang bala giingong milapos ngadto sa paa. Nakahigayon pa og maneho pauli sa ilang balay ang biktima og nangayo og tabang sa iyang kabanay nga madala sa tambalanan. Ang Argao Municipal Police Station nga gidumala ni Police Major Terrence Aguas ang misubay sa hitabo aron pagsuta kon kinsay naghimo sa indiscriminate firing niadtong tungora."}]
|
Kinsa ang investigator sa kaso sa na-missing nga lalaki?
|
['P/Staff Sgt. Emeniano Jorge Amit']
|
[{'article_id': 61, 'title': 'Misawom sa lake, na-missing', 'text': 'Usa ka 14 anyos nga lalaki nga nisalom sa Damon Lake sa Purok 2, Barangay Luray sa bukirang bahin sa Dakbayan sa Toledo niadtong Sabado, Septiyembre 21, 2024, apan hangtod ning pagsuwat sa Lunes, Septiyembre 23, nagpadayon kini nga wala igkita o missing. Ang mga sakop sa Philippine Coast Guard (PCG), scuba divers sa Toledo Sugbo, mga sakop sa Bureau of Fire Protection (BFP) Toledo, rescuers sa Toledo ug kapulisan nagpadayon sa ilang pagpangita sa batan-on, sumala ni P/Staff Sgt. Emeniano Jorge Amit, ang investigator on case sa Police Community Precinct 1 nga nagbasi sa Lutopan, Toledo nga gikahinabi sa Superbalita Cebu. Sumala ni Amit nga alas 10 pasado sa buntag niadtong Sabado, adunay nanawag kanila gikan sa 911 nga nagpahibalo sa maong hitabo busa dali nilang giadto ug nasuta nga ang na-missing mao si Eliezar Ambayec, taga dan F. Rabaya, Brgy. Cansojong, Siyudad sa Talisay. Giingon nga may upat ka mga kuyog ang biktima nga nangaligo sa maong dapit nga nagtapon-tapon sa gakit nga kawayan nga gipalutaw sa maong lake o lawa. Apan ang upat nahibong nga naunlod ug na-missing si Eliezar mao nga ilang gisawom ug nakuptan sa kamot ug ilang gibira aron makaw-as apan may kusgan mga pwersa nga nibitad ni Eliezar pailawom mao nga ilang nabuhian. Sigon ni Amit nga wa gidungog nga may buaya sa ilang dapit apan wa nay daghang maligo sa maong lake kay daghan na ang mga nangalumos sa lugar kay gituohan nga hilan o taw-an kini. Matod pa nga ang unang kaso sa pagkalumos taudtaod pa nga napalgan ang lawas sa biktima. Ang Damon Lake sudlonon ug tuyuon nga dapit nga moagi og daghan nga kakahuyan. Gibanabana nga duna kini gilawmon nga 70 ngadto sa 100 ka tiil. May mga isda sa lawa hinungdan nga daghang mamasol nga mopatong sa gakit kay abunda kini sa mga tilapya ug uban pang mga isda. Sa dugang nakuha nga kasayuran, ang pamilya sa batang na-missing nidangop na og Binisaya ug mananagna aron masayran kung asa na nahimutang ang ilang anak.'}]
|
[{'article_id': 962, 'title': 'Mananagat patay nang nabangalan', 'text': 'Nakit-an na ang gitaho nga missing nga namana gamit ang compressor nga si Joss ‘Dodong’ Kimpo, 20, ulitawo, grade 12 , taga Brgy. Bancilang, lungsod sa Madridejos, mga Isla sa Bantayan, amihanang Sugbo. Naglutaw kini nga patay na sa kadagatan sa Kabac Mahayahay, lungsod sa Bantayan sa samang isla, alas 7:00 sa buntag, Lunes, Marso 4, 2024. Nabangalan siya sa usa ka mananagat nga nihigot og pisi sa lawas ug niguyod gamit sa pumpboat ngadto sa daplin. Si Kimpo missing sukad niadtong Marso 1, 2024 sa gabii samtang nanagat uban sa duha ka mga silingan. Ang hose nga nagkonektar sa compressor naputol ug wa na siya makit-i. Sa unang taho sa Superbalita Cebu gikan kang Police Staff Segeant Iko Calahatian, imbestigador sa kapulisan sa Madridejos, ang mga sakop sa Bantay Dagat ug Philippine Coast Guard nipahigayon sa search and retrieval operation sukad niadtong Sabado, apan wala gyud siya makit-i. /DVG'}, {'article_id': 543, 'title': 'Sunodsunod nga mga grass fire miigo sa Argao', 'text': 'Emergency responders sa lungsod sa Argao, habagatang Sugbo, ningtubag sa lima ka mga alarma sa sunog sud sa 24 oras. Kini ang nasayran sa Superbalita Cebu sa Sabado, Hunyo 1, 2024, kang Cleret Depaz, chief operator sa Argao Command Center. Matod ni Depaz nga namingaw na unta ang mga alarma sa sunog sa Argao, labina sa grass fire, sulod sa usa ka semana. Sa lima ka mga sunog, daob ang sagad hinungdan. Apan nibalik na usab ug siya naka-record sa lima ka mga alarma sa sunog sa nagkadaiyang mga barangay sa Argao. Unang alarma sa Biyernes sa buntag Mayo 31, 2024, sa Upper Candabong, Brgy. Jampang. Gibana-banang sobra sa tunga sa ektarya ang naapektuhan, diin ang dapit dunay manggahan ug kalubihan. Daob ang gitumbok nga sinugdanan sa kayo. Alas 9:45 sa buntag sa Sabado, Hunyo 1 , 2024 sa Brgy. Lengigon, mga bukong sa lubi nasunog nga niangin sa payag nga wa nay gapuyo. Daob sa mga bukong hinungdan. Ikatulo sa alas 11: 16 sa buntag sa Sabado sa Brgy. Mompeller, diin naigo ang mga lubi ug kawayanan. Ala 1: 38 sa hapon sa Sabado, sa Upper Talaytay, diin kawayanan nasunog apan wa pa masayri ang hinungdan. Ang ikalima sa ala 1:40 sa hapon, Hunyo 1, 2024 sa Sityo Payahan, Brgy. Bogo. Wa pa masuta ang hinungdan.'}, {'article_id': 812, 'title': 'Swedish national namatay sa sunog', 'text': 'Usa ka Swedish national namatay sa sunog nga miigo sa duha ka andana nga balay sa Largo Compound, Barangay San Isidro, dakbayan sa Talisay, alas 7:03 sa gabii sa Huwebes, Abril 4, 2024. Ang namatay giila nga si Jim Ask, 68. Si Ask, kinsa giingong adunay medical issue, giingong natanggong sulod sa iyang kwarto atol sa insidente. Si Fire Officer 1 Gonesto Go, fire investigator sa Talisay City Fire Station, niingon nga si Range Gob maoy tag-iya sa nasunog nga balay. Giisa sa first alarm ang sunog alas 7:16 sa gabii, nakontrolar alas 7:31 sa gabii ug gideklarar nga fire out alas 7:35 sa gabii. Gibanabana sa mga bombero ang danyos sa P1. 68 milyunes. Sa laing bahin, nimugna og kadaut sa balay ang laing sunog sa dalan General Echavez, Barangay Lorega San Miguel, dakbayan sa Sugbo mga alas 11:43 sa buntag sa Biyernes, Abril 5, 2024. Ang balay gikatahong gipanag-iya ni Sita Goco. Gisulayan pa sa mga bombero ang pag-establisar sa hinungdan sa insidente ug ang gidak-on sa kadaut. Napawong ra kini dayon human mapasiriti og fire extinguisher sa usa ka opisyal sa construction sa gitrabaho nga edipisyo sa tupad.'}, {'article_id': 1687, 'title': 'P1M danyos sa sunog sa balay sa negosyante', 'text': 'Dili mominos P1 milyunes ang danyos sa sunog sa balay sa usa ka negosyante sa 1st Street, Forest Hills sa Banawa, Barangay Guadalupe, dakbayan sa Sugbo, alas 10:31 sa buntag, Dominggo, Oktubre 15, 2023. Si F03 Regie Bueno, imbestigador sa Cebu City Fire Office (CCFO), niasoy sa Superbalita Cebu nga ang balay gipanag-iya ni Agawin Go. Matod ni Bueno, ang sunog ilang gisaka ngadto sa unang alarma human sa pipila ka gutlo sa wala pa nakontrolar ang kayo. Dugang niya nga way nakalas o naangol sa maong sunog samtang walay laing balay nga naapektohan. Atol ning pagsuwat, ang CCFO nagpadayon pa sa ilang imbestigasyon bahin sa hinungdan sa pag-ulbo sa sunog sa panimalay sa mga Go.'}, {'article_id': 969, 'title': 'BFP Mandaue: Danyos sa sunog misaka’g 800%', 'text': 'Misaka ngadto sa 800 porsiyento ang kadaot sa sunog sa dakbayan sa Mandaue sulod sa unang duha ka buwan sa 2024 kon itandi sa samang panahon niadtong 2023, pahibawo sa Bureau of Fire Protection (BFP) Mandaue Office. . Si Amadeo Abe, pangulo sa BFP Mandaue, nitaho nga ang ilang buhatan nitala og mokabat sa P1. 7 milyones nga danyos sa sunog sa mga propyedad gikan sa Enero hangtod Pebrero 2024. Miusbaw kini og mga P1. 5 milyunes kon itandi sa samang panahon sa miaging tuig, diin P179,250 lang. Si Abe nagkanayon sa pakighinabi sa tigbalita niadtong Biyernes, Marso 1, 2024, nga ang mga kadaot nga natala niadtong 2024 nag-una gikan sa mga single-family house, kasagaran ginama sa light materials. Bisan pa sa pagsaka sa danyos, ang datus sa BFP Mandaue nagbutyag nga adunay pagkunhod sa ihap sa natala nga insidente sa sunog gikan sa Enero ngadto sa Pebrero 2024, nga pito lang ang insidente sa sunog, itandi sa samang panahon niadtong 2023, diin walo ka kaso sa sunog ang natala. Giawhag ni Abe ang publiko sa pagsiguro nga luwas ang ilang mga balay sa peligro sa sunog. Giawhag niya ang mga tawo nga kanunay nga susihon ang ilang mga koneksyon sa mga wiring ug pulihan ang bisan unsang guba nga mga wiring. Faulty wiring connections nagpabilin nga nag-unang hinungdan sa mga insidente sa sunog sa siyudad. Gitambagan niya ang mga tawo nga likayan ang pag-overload sa kuryente ug pag-plug sa daghang appliances o biyaan ang niluto sa kusina nga wala’y nagbantay. Gipasabot ni Abe nga kon daghan kaayong kuryente ang moagi sa mga wire sa kuryente pinaagi sa pag-plug sa daghang gadgets, mahimong moinit ug matunaw ang mga wire nga makasunog. WATER TANKERAtol sa buwag nga pakighinabi niadtong Marso 1, si Mandaue City Mayor Brody Abando nipahibawo nga ang City Government nipalit og super water tanker trucks aron madugangan ang fire equipment sa BFP Mandaue. Paambit ni Abe nga ang Mandaue City Government nigahin og gibana-bana nga P20 milyones alang sa pagpalit og mga water tanker. Ang pagpalit giproseso na sa Mandaue City Disaster Risk Reduction and Management Office (MCDRRMO). Gipasabot pa niya nga ang mga water tanker makadaginot itandi sa regular nga water tanker. Mahimo kining gamiton aron mapalong dayon ang sunog kon adunay mga insidente sa sunog. Sa pagkakaron, niingon si Abe nga walay water tanker truck ang ilang buhatan. Nagsalig sila sa water tanker truck sa MCDRRMO kon moresponde sa dagkong sunog. Nasayran nga ang usa ka regular nga water tanker truck makadaginot gikan sa 2,000 hangtod sa 6,000 ka galon nga tubig. Sa laing bahin, ang usa ka mas dako nga tangke sa tubig sama sa usa ka supertanker makadaginot hangtod sa 8,000 hangtod 60,000 ka galon nga tubig. Gibutyag ni Abe nga ang mga super water tanker maangkon ning tuiga. Si Mayor Abando niingon nga iya usab nga gimanduan ang MCDRRMO nga posibleng mogahin og pundo alang sa pagpalit og dugang fire trucks ug paghimo og dugang fire safety training alang sa barangay-based disaster responders. Tumong niini nga mahatagan og gahom ang mga barangay, tungod kay nidako na ang siyudad nga midaghan ang mga tawo, ug nisaka ang kahuot sa trapiko nga makaapekto sa oras sa pagresponde sa mga bombero. Sa 27 ka barangay sa Mandaue, 14 niini ang nanag-iya na og fire brigade trucks, sumala sa BFP Mandaue. Niadtong Biyernes, Marso 1, ang Mandaue City Government, uban sa BFP Mandaue Office, nipahigayon og kickoff ceremony aron pagtimaan sa tibuok nasod sa Fire Prevention Month. Ang kalihokan gipahigayon sa Parkmall Mandaue, nahimutang sa Barangay Tipolo. Atol sa seremonyas, ang mga representante sa BFP Mandaue pinangulohan ni Abe, ug ang Mandaue City Government pinangulohan ni Abando, nihimo og simbolo sa pagpawong sa kayo. Kini nga lihok nagpasabot sa hiniusang pasalig sa ahensiya sa kabomberoahn ug kagamhanan sa pagsulbad sa mga kabalaka sa kaluwasan sa sunog ug pagsiguro sa kaayohan sa komunidad pinaagi sa kolektibong responsibilidad ug panaghiusa. MGA KALIHOKAN Gawas niini, gitumbok usab ni Abe nga adunay ipahigayon nga fire square road show, master chef, poster-making contest, ug uban pang aktibidad. Kini nga mga kalihukan pagasalmotan sa BFP, barangay, business sector ug uban pang stakeholders aron sa pagpataas sa kahibalo ug pagpasiugda sa kaluwasan sa sunog. Ang buhatan usab bag-o lang mitapos sa ilang tinuig nga fire Olympics niadtong Pebrero 24, kalabot sa fire prevention month celebration.'}]
|
Asa gidala ang biktima human sa pagpamusil?
|
['Cebu South Medical Center (CSMC)']
|
[{'article_id': 62, 'title': 'Asawa gipusil sa bana tungod sa selos, patay', 'text': 'Asawa patay human gipusil sa makadaghang higayon sa iyang bana sa dan Nacario, Brgy. Tabunok, Dakbayan sa Talisay, alas 9:45 sa gabii, Dominggo, Septiyembre 22, 2024. Ang biktima mao si Liberata Amodia Anacleto, hingkod ang panuigon, negosyante og karne ug taga Camp 2, Barangay Jaclupan, Talisay, kinsa namatay sa tambalanan. Wala na igkita ang bana nga si Amoin Anacleto, hingkod ang panuigon, kinsa daling misibat human sa krimen. Sumala sa kapulisan, ang biktima nanihapon sa may kan-anan sa daplin sa dalan uban sa mga kabanay ug kalit niabot ang bana nga nagsakay sa motorsiklo. Walay daghang pangutana mibunot sa armas ug iyang gipusil ang biktima sa makadaghang higayon ug daling misibat samtang ang asawa gidala sa tambalanan apan namatay kini. Si Police Lt. Col. Alfero Paguyod, hepe sa Talisay City Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga selos ang motibo sa krimen nga ilang gisubay sa imbestigasyon. Matod ni Paguyod, gibutyag sa kabanay nga ang suspek nagduda nga dunay laing lalaki nga gikarelasyon ang asawa. Gumikan niini, dason ni Paguyod, dili layo ang posibilidad nga grabe’ng selos ug kalagot sa bana. Hinuon, nagpadayon gihapon ilang imbestigasyon kabahin sa maong kaso. "Siguro sa tindi nang galit niya (suspek) nang nakunpermar niyang may iba ang asawa binaril, pero ongoing pa rin ang ating imbestigasyon dito," dugang ni Paguyod. Gihulagway niini nga walay kukaluoy ang suspek nga namusil sa biktima dihang naabot kini sakay sa motorsiklo. Ang biktima gidali sa pagdala sa Cebu South Medical Center (CSMC) apan si Dr. Adrian Amora, nideklarar sa biktima nga patay pipila ka gutlo human sa pag-abot sa ospital. Atol ning pagsuwat, ang kapulisan nagpadayon pa sa ilang imbestigasyon ug pagpangita sa suspek nga bana. /GPL / DVG'}]
|
[{'article_id': 800, 'title': '10 ka oras nga brownout tungod sa prime mover', 'text': 'Moabot og 10 ka oras ang nasinati’ng brownout sa duha ka mga barangay sa lungsod sa Argao, Sugbo sa Sabado sa buntag, Abril 6, 2024 human nasabod ang prime mover sa mga linya sa kuryente ug telecom. Ang apektado mao ang Brgy. Balisong ug Brgy. Talaga, butyag ni Talaga brgy. konsehal Chris Gepitulan nga gikahinabi sa Superbalita sa Cebu sa Sabado pinaagi sa telepuno. Nasabod ang van sa mga linya nga nakatumba sa duha ka mga poste sa Cebeco 1 ug duha ka mga poste sa Globe telecom. Sa lahi nga interview sa Superbalita Cebu kang Argao Police Station traffic police investigator Patrolman F. Gerolin, nasayran nga ang insidente nahitabo sa national highway sa Brgy. Balisong mga alas 3 sa kaadlawon. Ang drayber sa prime mover nga may kargang dakong container van giila nga si Geron Gerona, 33, minyo, taga Lumbangan, Mabinay, Negros Oriental. Ang drayber gikan sa Tampi sa Santander ug padulong sa Siyudad sa Sugbo, apan pag-abot sa Balisong Argao, wa siya nakamatikod nga may nagyanyan nga wire sa telco mao nga nasabod. Naapektuhan usab ang mga linya sa kuryente ug duha ka mga balay ang natumbahan sa mga poste apan di grabe. Matod pa ni Gerolin nga wa pa siyay sumada kon pilay damage sa tanan nga naapektuhan, apan wa nila gikustodiya ang drayber kay dunay amicable settlement nga nakab-ot.'}, {'article_id': 495, 'title': '2 gidunggab, patay; gainom atol sa krimen', 'text': 'Duha ka mga tawo gipanunggab patay niadtong Dominggo, Hunyo 9, 2024 sa managlahing mga dapit sa lalawigan sa Sugbo. Pulos hubog ang mga suspek ug mga biktima. Usa ka mag-uuma patay nang nalandig sa tambalanan sa lungsod sa Malabuyoc, habagatang kasadpang Sugbo, human gidunggab ang iyang tiyan sa laing mag-uuma alas 5 sa hapon sa Dominggo, Hunyo 9, 2024. Kini ang gibutyag ni P/Staff Master Sgt. Romas Cutad, chief investigator sa Malabuyoc Municipal Police Station, nga gikahinabi sa Superbalita Cebu, labot sa pagpanunggab nga nahitabo sa bukiran sa lungsod. Ang kapulisan niila sa biktima nga si alyas ‘Juan’, 50, ug ang suspek nga alyas Pablo, 33, ulitawo apan dunay kapuyo. Matod ni Cutad, ang duha managsilingan ug manahigala nga nag-inom apan sa dihang nangahubog na, nagkalalis na bahin sa manok nga igtatari nga gipabuhi sa biktima sa suspek. Matod pa, ang biktima niuli sa ilang balay ug naglingkudlingkod sa hagdanan apan gibira ang tiil niini sa suspek kay buot pakanaugon. Apan wa manaug ang biktima ug didto na gidunggab sa suspek ang tiyan gamit ang plamingko. Ang biktima dali nga gidala sa tambalanan apan gideklarar nga patay nang niabot. Ang suspek nadakpan sa kapulisan. MAGSUONManghod gidunggab patay sa maguwang nga gilupig sa sinumbagay alas 3:30 sa hapon sa Dominggo, Hunyo 9, 2024 sa Purok Thailand, Brgy. Libertad, dakbayan sa Bogo. Ang biktima giila nga si Maricel Cutamora, 43, minyo, kinsa gideklarar sa mga doktor nga dead-on-arrival (DOA) samtang nasikop si Ardot Cutamora,46, minyo, maguwang sa biktima, usa ka construction worker. Si Police Lt. Col. Linda Jade, hepe sa Bogo City Police Station, nibutyag sa Superbalita Cebu nga ang managsuon nakahurot og upat ka mga botelya sa ilimnong makahubog sa wa pa ang hitabo. Ang biktima nag-uling samtang nakigtagay sa maguwang. Apan samtang nag-inom ug nangahubog na, nagkalalis ug nagkainitay hangtod nga nagsinumbagay. Sa ilang sinumbagay diin nalupig ang maguwang, kalit kini nga nakakupot sa sundang ug gihansakan niya ang lawas sa manghod hinungdan sa kamatayon. Nasikop hinuon ang suspek human sa kremin. Matod ni Jade nga nahitabo ang krimen gumikan sa kahubog sa duha nga pulos taga Masbate.'}, {'article_id': 51, 'title': 'P.4M drugs nasakmit, 18 anyos sikop', 'text': 'Usa ka batan-on nga nalista isip high value individual (HVI) ang nasikop sa buy-bust sa mga sakop sa Waterfront Police Station, alas 9:00 sa gabii, Miyerkules, Septiyembre 25, 2024 sa Sitio Ponce 2, Brgy. Carreta, Dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila nga si Alfeche Alfonso Algabre, 18, dunay live-in partner ug residente sa maong dapit. Nasakmit sa mga polis ang mga pinakete sa gituohang shabu nga motimbang sa 65 gramos nga dunay standard drug price nga P442,000. Matod ni Police Major Dean Alguno Alianza, hepe sa Waterfront Police Station, nga nadakpan na kaniadto ang suspek apan nakagawas tungod kay menor de edad. Dugang ni Alianza, wa kini laing trabaho nga gibuhi sa pamilya gawas sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas. Nigawas ang iyang pangalan sa mga nanglabay nga dakop sa Ponce 2 sa Carreta busa gipaubos sa kapulisan sa monitoring. /AYB'}, {'article_id': 343, 'title': 'Idlas nga drug pusher nasikop', 'text': 'Nadakpan sa Labangon police station ang taudtaod na nga gihapa-hapaan nga drug personality nga giila nga ‘high value individual’ atol sa gilusad nga buy-bust alas 10:55 sa gabii, Lunes, Hulyo 22, 2024 sa Sitio Lutaw-Lutaw, Brgy. Labangon, Dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila sa iyang mga silingan nga si YLL-K-Boy Calunsag nga naila sa alyas nga Koy, 20, nagpuyo ra usab sa maong lugar. Nakuha gikan sa suspek ang mga pinakete sa gituohang shabu nga motimbang og 110 gramos nga dunay standard drug price (SDP) nga P748,000. Lakip sa nakuha sa mga operatiba sa Labangon sa pagpangulo ni Police Major Eraño Abagat ang P12,000 nga boodle money nga maoy gipalit sa ilegal nga drugas sa suspek. Matod ni Abagat nga taudtaod na nila nga gi monitor si alyas Koy human nakadawat og impormasyon labot sa ilegal niini nga kalihukan.'}, {'article_id': 1283, 'title': 'Abangan naneguro nga SRP maandam sa Sinulog 2024', 'text': 'Sulod sa duha ka semana, andam na ang venue sa Sinulog 2024 Grand Parade and Showdown sa South Road Properties (SRP) alang sa performance sa mga contingent, matod ni Cebu City Mayor Cedie Abangan. Si Abangan, sa usa ka press conference sa Martes, Enero 2, 2024, sa Cebu City Hall, niingon nga nakadawat siya og pasalig gikan mismo kang Sinulog executive committee chairman Pericles “Ricky” Dakay. Apil na niini ang pagkompleto sa tanang trabaho’ng sibil, lakip ang pag-aspalto, pagkonkreto ug pag-instalar sa grandstand human sa duha ka semana. Si Abangan nihimo og sayo sa buntag nga walk-through sa Martes sa SRP venue aron personal nga ma-supervise ang pag-usisa sa dagan sa “Sinulog sa Sugbo Philippine 2024” venue. Ang Sinulog Grand Parade and Showdown gikatakda karong Enero 21, 2024, sa samang venue sa Sinulog sa miaging tuig. “I want to come up with the percentage (in terms of completion), but time will come nga andam na,” matod ni Abangan. DI MAHIMOGibalibaran ni Abangan ang hangyo ni Cebu Governor Edlen Abalayan nga sa Enero 19, 2024 ipahigayon ang Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan, inay sa Enero 13. Apan andam ang mayor nga ibaylo ang Sinulog sa Kabataan sa Siyudad nga ipahigayon unta sa Enero 14 ngadto na sa Enero 13, samtang sa 14, ang Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan. Sa taho sa Public Information Office (PIO), si Abangan nipasabot nga di mahimo ang hangyo sa gobernador tungod kay duol ra kaayo ang Enero 19 sa adlaw sa Sinulog grand parade nga Enero 21. Hinuon, ang mayor niingon sa press conference, diin iyang uban si Bise Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan, nga sa Cebu City Sports Center (CCSC) ipahigayon ang duha ka mga kalihukan nga tipik sa Sinulog 2024. Ang bise mayor maoy gisangunan ni Abangan sa pagdumala sa duha ka mga kalihukan, apil na sa trapiko. Sa miaging semana, gipahibawo ni Gobernador Abalayan ang pag-apil sa Lalawigan sa Sinulog sa Kabataan, apan nihangyo siya sa Siyudad nga inay sa Enero 13, adto na kini sa Enero 19 kay aron mahatagan pa og igong panahon ang mga contingent sa pag-practice. Nisaad usab ang gobernador sa paghatag og ayuda’ng pinansyal ngadto sa Siyudad alang sa kulturanhong tinuig nga kalihukan. Mokabat na sa 15 ka mga local government sa Lalawigan sa Sugbo ang ningpadayag sa ilang pagsalmot. Sa pagsuwat ning taho, wa pay reaksyon ang gobernador sa pahibawo ni Abangan. Sa miaging semana, si Abangan niduaw sa CCSC aron pagsusi sa pasilidad alang sa duha ka mga Sinulog sa Kabataan. Sa samang taho sa PIO, si City Administrator Calvo Pangag nipahibawo usab nga gipabakbak na ni Abangan ang separator sa rota sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) alang sa duha ka mga kalihukan aron way mangapandol sa mga batan-ong dancer.'}]
|
Kinsa ang suspek sa pagpatay ni Banjo Amoranto?
|
['Sherry Amores']
|
[{'article_id': 63, 'title': 'Patay human gidakdakan og barbell, gidunggab', 'text': "Ulo gidakdaka'g barbell ug gidungab hinungdan namatay ang poultry boy, alas 5:30 sa buntag, Dominggo, Septiyembre 22, 2024 sa Red Cave Poutry Farma sa Brgy. Biasong, lungsod sa Balamban. Ang biktima mao si Banjo Amoranto, hingkod ang panuigon, ulitawo, stay-in sa farm ug lumad nga taga Negros. Ang suspek mao si Sherry Amores, hingkod ang panuigon, laing poultry boy ug taga Tabango, Leyte. Ang biktima namatay Dominggo sa hapon kay wala na makaagwanta naangkon mga samad dinungban ug bun-og sa ulo. Si Police Lt. Col. Marvin Abalayan, hepe sa Balamban Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga personal grudge ang motibo sa krimen. Ang biktima og suspek pulos hubog kay gikan nagtagay sa disco sa usa ka lugar sa Brgy. Biasong ug buntag na nanguli dihang nagkalis tungod sa kahubog. Nagkasinumbagay ang biktima ug ang suspek, sumala sa mga kauban sa trabaho, kinsa nisuway unta sa pagbabag sa suspek apan gipanghulga sila. Igo nalang silang nakadungog sa pagping-it sa biktima dihang gidakdakag barbell ug gidunggab makadaghang higayon. Sumala ni Abalayan, nga ang suspek paspas nga nakasibat ug sa ilang follow up, naka-uli na sa Tabango, Leyte. Kini basi sa ilang nakuhang impormasyon sa Municipal Police Station sa Tabango sa Probinsya sa Leyte. Daling gisuhid sa kapulisan sa Tabango, Leyte, ang suspek apan abtik sab kining nakasibat palayo sa lugar. Gibutyag ni Maxine, nga si Amores dunay pending nga warrant of arrest sa kasong murder sa Tabango, Leyte ug kasong pagpangawat sa Bacoor, Cavite. Matod ni Ampang, si Amparo Ampatuan Amper Jr, head employee, nibutyag nga nagdali sila pag-adto sa lawak sa biktima ug ikasugat nila ang suspek kinsa mibahad. “Nahinaykan gyud nako si Banjo, ayaw nalang mo ug apil-apil, kay basin ug balikon tamo diri,” dayon midagan palayo, sumala ni Abalayan. Narekuber sa kapulisan sa crime scene anv kitchen knife ug ang barbell."}]
|
[{'article_id': 1348, 'title': 'Green Lancers pabiling hari sa Cesafi', 'text': 'Gibangkaw sa University of the Visayas (UV) Green Lancers ang University of Cebu (UC) Webmasters, 60-41, sa Game 3 sa ilang best-of-three championship series aron ibulsa ang Cebu Schools Athletic Foundation, Inc. (Cesafi) Season 23 men’s basketball title Sabado sa gabii, Disyembre 16, sa Cebu Coliseum. Nalangkat sa Green Lancers ang back-to-back title Ug ikalima sulod sa pito ka sunodsunod nga finals appearance sukad niadtong 2015 sa pagtimon ni head coach Gary Abando. Ang UV maoy naggunit sa solidong rekord isip winningest team sulod sa 23 ka tuig nga kasaysayan sa Cesafi bitbit ang 15 ka mga titulo. Saysay ni Abando nga sa iyang mga nadaog nga titulo sa UV, ang karon nga season mao ang pinakatam-is kay mibangon man sila human sila naunhan sa UC sa Game 1. Napilde ang UV sa opening game sa championship series, 66-63; apan nakabawi kini sa Game 2, 53-41, aron inaton ang series sa winner-take-all. Sa Game 3, wa mag-usik og oras ang UV, mipabuto dayon kini og 15-5 nga run sa unang quarter. Nakasikit ang UC ug napaubos ang biya ngadto nalang sa dos puntos, 31-33, apan dali nakabalos ang UV og 12-0 run sa uwahing bahin sa third quarter. Wa na makagukod pa ang UC hangtod sa final buzzer. Gipanganlan nga Finals Most Valuable Player ang wingman nga si Garry Nesel Salarda kinsa miiskor og 11 puntos sa Game 3.'}, {'article_id': 35, 'title': '3 ka dagkong partido sa Sugbo ‘nagkahiusa’', 'text': 'Tulo ka mga partido gikan sa tulo ka mga dagkong siyudad sa lalawigan sa Sugbo ang nakighiusa sa One Cebu (1-Cebu) party kagahapon, Lunes, Septiyembre 30, 2024. Kini naglakip sa Kugi Uswag Sugbo (Kusug) Party nga gipangulohan ni Acting Cebu City Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan, Alayon-Nacionalista (NP) party ubos sa pagdumala ni Talisay City Mayor Dejie Jorge "Georgie" Abal, ug ang Kaabag Party nga gipangulohan ni Lapu-Lapu City Mayor Joelito "Ablan" Chan. Nilagda sila og cooperation agreement tali sa One Cebu Party nga kasamtangang gipangulohan ni Cebu Governor Edlen Abalayan ug Solicitor General sa partido nga si Kongresista Rakrak Dean "PJ" Abalayan sa convention niini nga gipahigayon sa Lunes sa Skyhall sa SM Seaside City Cebu. Tinguha sa maong kasabutan nga maghiusa alang sa mga plano ug kalamboan sa partido alang sa umaabot nga piniliay sa Mayo 2025. Ubos sa maong kasabutan mao ang hiniusa nga suporta ug kooperasyon sa partido atol sa pagsugod sa campaign period. Lakip usab ang managtakdo nga campaign strategies ug key issues alang sa pagpatuman sa mga polisiya sulod sa grupo. Kon dunay dili pagsinabtanay, mahimong resulbahon kini sa partido. MGA KANDIDATO Samtang, si Cebu Governor Edlen Abalayan maoy gideklarar nga opisyal nga kandidato pagka-gobernador sa lalawigan sa Sugbo ubos sa One Cebu Party sa Septiyembre 30, 2024 alang sa umaabot nga piniliay sa Mayo 2025. Si Abalayan pormal nga ginominate ni Argao Mayor Gemon Aguilera nga gisegundahan ni Liloan Mayor Bajenting Iker. Gisirhan ni Pinamungajan Vice Mayor Davinder Aguilus ang nominasyon. Ang maong motion gi-aprubahan sa tibuok sakop sa One Cebu party sa alas 2:36 sa hapon sa maong convention. Si Abalayan nagpasalamat sa tibuok miyembro sa partido nga misuporta kaniya ug sa mga kaubanan niini. "This is how strong One Cebu has become even stronger. . . " matod ni Abalayan. Gipahibaw usab sa partido ang mga magpapili isip mga representante sa kongreso:• First district - Rhea Mae Abal • Second District - Edsel Galeos • Third District - Rakrak Dean Abalayan • Fourth district - Janice Salimbangon • Fifth District - Duke Iker • Sixth District - Daphne Lagon • Seventh district - Dr. Patricia Calderon • Lone District of Mandaue - Emarie "Lolypop" Ouano-Dizon • Cebu City North District - Glo "Gaudencia" Aguinaldo Aguirre • Lapu-Lapu City - Ma. Alice "Gloria" King Chan • Ako Bisaya Partylist - Cong. Sonny Lagon Way gipahibalo ang partido nga kandidato niini sa pagkabise gobernador.'}, {'article_id': 1245, 'title': 'LTFRB ‘mo-recalibrate’ sa PUV Modernization', 'text': 'Si Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB) chairman Elopre Manilag III niingon sa Miyerkules, Enero 10, 2023, nga ilang “i-recalibrate” ang Public Utility Vehicle Modernization Program (PUVMP) aron matubag ang mga kabalaka sa apektado’ng mga drayber. Si Manilag niluwat sa pamahayag human madungog ang mga kabalaka sa pipila ka jeepney drivers nga nituman sa consolidation policy ubos sa PUVMP atol sa House committee on transportation hearing. Lakip sa nipatim-aw atol sa hearing mao ang jeepney driver-operator nga si Jesse Maniquez, kinsa niingon nga nawad-an sila og katungod sa pagpanag-iya sa ilang mga unit human nisalmot sa usa ka kooperatiba. Si Maniquez niingon nga ang kooperatiba karon maoy nangangkon nga tag-iya sa ilang mga unit, sanglit siya, uban sa laing tulo ka jeepney driver-operators, gipasakaan pa og kasong carnapping. “Gumastos po kami para sa sasakyan namin, na-transfer ang franchise namin sa kanila. Ginastusan namin ang mga garahe in compliance with the requirements of the LTFRB pero wala kaming pangalan sa kanilang corporation,” siya nagkanayon. “Nag-file sila ng carnapping against us. Apat kami na nagkaroon ng kaso ng carnapping, 38 counts of carnapping. Iyong 44 units na na-aapprove sa aming ruta naibigay sa amin na kami ang nagma-manage, kinuha nila yong apat sa lansangan by force, binigyan ng pera ang mga driver,” siya nidugang. Matod niya nga nangayo sila og tabang sa LTFRB, apan gitubag sila nga way labot sa isyo sulod sa kooperatiba.'}, {'article_id': 1012, 'title': 'Patay’ng lawas sa 4 ka NPA, gikuha sa pamilya', 'text': 'Gikuha na sa pamilya ang upat sa lima ka mga patayng lawas sa mga sakop sa New Peoples Army (NPA) nga nakalas sa engkwentro atol sa pag-serve sa usa ka warrant of arrest sa Purok Matin-ao 2, Brgy. Campagao, lungsod sa Bilar, Bohol. Kataposan nga ni-claim mao ang amahan ni Merlina Nancy Faith alyas Maya o Lean nga giingong pasado sa 2023 Bar examinations nga nakompirmar usab sa kapulisan ug gitakdang dalhon ang lawas niini sa probinsya sa Samar. Alas 3:00 sa hapon sa Sabado, Pebrero 24, 2024, nibisita ang amahan ni Merlina sa Holy Name Funeral Homes diin kasamtangang gipahimutang ang mga patayng lawas sa mga nakalas nga NPA. Ang amahan giila kini nga si Langamin Alegre Faith hingkod ang pangidaron diin nakapakita kinig mga dokumento nga iya kining anak. Matod ni Police Lieutenant Colonel Benben Leyson, information officer sa Bohol Police Provincial Office (BPPO), ang nagpabilin nga wala pa mailhi ang tinuod nga pangalan mao si alyas Dion ug wala pa usab mopakita ang kabanay niini didto sa Bohol. Si Flavio Langing alyas Martino nga taga Inabanga, gi-claim na sa iyang igsuon sa ala 1:00 sa hapon, Sabado, Pebrero 24, 2024, ug gidala na sa ilang lungsod. Si Labastida gikuha na usab sa iyang anak lalaki ug gidala sa ilang panimalay lakip na si Querubin Langit alyas Aldrin. Matod ni Leyson, giingong naabot sa Bilar sa Bohol si Faith tungod kay, matod pa, hinigugma niya ang usa sa mga squad leader sa NPA nga usa ka Flavio Langing alyas Martino base sa ilang nakuha nga kasayuran nga ila pang gisubay kon unsa ka tinuod. Gawas niini, sakop sa usa ka progresibo pundok si Merlina ug miabag kini sa grupo ni Fiesta Labastida sa pagpang-agni sa mga molupyo sa kabarangayan nga sakop sa Bilar ug kasikbit nga kalungsoran nga moapil sa ilang kawsa. “Posible, Sir, no kay sa amo man gud nga nakuhang mga data, kini man gung grupo ni alyas Silong (Fiesta Labastida) nag-conduct ni silag mass recruitment ug recovery effort sa white area sa mga masa dihang dapita ug sa mga sikbit nga mga lungsod,” matod ni Leyson. Gibutyag niya nga sa miaging mga buwan, nakadawat na sila og report nga dunay mga tag-as nga opisyal ug mga personalidad nga sakop sa NPA ang miabag na sa pag-organize sa masa sa maong lungsod. Niadtong Septiyembre 2023, sunodsunod ang engkwentro nga nahitabo tali sa pwersa sa gobyerno ug sa mga NPA sa Bilar nga mga sakop ni Labastida. GISAWAY SA NGOApan gisaway sa cause oriented groups ang gihimo sa mga polis ug sundalo sa Bilar diin ilang gihulagway nga usa kini ka masaker ug dili engkwentro ang nahitabo. Giangkon sa Karapatan Central Visayas nga ang usa sa nakalas nga si Merlina Faith kanhi field investigator ug paralegal. Dason sa Karapatan, ang kamatayon sa lima nga unang gipahibawo sa kapulisan ug kasundalohan nga engkwentro kadudahan sanglit duna silay impormasyon nga usa sa namatay nga nakitang wala nay sapot buhi pa kini sa sayong oras sa maong adlaw. Tungod niini, dugang sa Karapatan, ang gihimo sa 47th IB ug sa BPPO nakalapas sa ‘protocols of war’ diin sa maong sitwasyon wala nay kahigayonan nga makasukol ang lima nga angayan unta nga ipaubos sila isip prisoners of war. Nanawagan sila karon og independent investigation sa ilang gihulagway nga linuog nga insidente nga hinimoan sa kapulisan ug kasundalohan. “Clearly, the actions of the 47th IB and BPPO deliberately violated the protocols of war. Given their incapacity to resist and fight back, the five individuals should have been treated as prisoners of war, afforded due process, and provided humane treatment. Instead, state forces subjected them to torture before their unlawful execution, constituting a blatant violation of international humanitarian law. Adding insult to injury, state forces and their funded online trolls paraded and desecrated their remains on social media akin to a trophy. . ” tipik sa pamahayag sa Karapatan CV. GIHIMAKAK SA BPPOGihimakak kini sa BPPO ang maong pasangil tungod kay dunay duha ka polis ang naigo, usa ani ang nakalas gani. Matod ni Leyson, ang tropa sa gobyerno ang giunhan sa dihang mo-serve lang unta silag warrant of arrest ug didto na ang nahitabong engkwentro.'}, {'article_id': 536, 'title': 'Kadalanan pabahaan og polis', 'text': 'Nipagawas og kamandoan ang hepe sa kapulisan lukop Pilipinas nga si Police General Makmak Anacleto Aida sa tanang police offices nga pabahaan og personnel ang kadalanan aron mapugngan ang mga krimen nga hinimoan sa riding in tandem. Matod sa heneral nga apil nga ipakatap ang mga polis nga naa nadestino sa Holding Admin Unit aron magamit usab sila sa pagsulbad sa kriminalidad. Dinhi sa dakbayan sa Sugbo, una na nga mipatuman niini ang Cebu City Police Office (CCPO) bisan wala pa ang kamandoan human makita nga epektibo kini sa pagpatunhay sa kahapsay ug kalinaw sa siyudad. Matod ni P/Lt. Col. Felisa Baculo, deputy city director for administration sa CCPO, nga ila lang palamboon pa ang ilang deployment tungod kay nakahan-ay na ang ilang police visibility nga nahimo’ng epektibo sa pagpugong sa krimen. Si P/Col. Jake Bacquian, hepe sa CCPO, nigamit sa mga sakop sa City Mobile Force Company (CMFC) alang sa beat patrol. Pasabot ni Baculo nga tungod kay walay problema sa insurgency ang dakbayan sa Sugbo, ang CMFC maoy gipakatap isip urban beat patrollers diin nakita kon unsa kini ka epektibo. “Sa instruction sa atong city director, gi-deploy na gyud na nato na kay wala man kaayo tay problema diri sa when it comes to insurgency. So, atong gibalhin sa urban patrollers, mao na naa tay urban patrollers nga atong gitawag nga Central Beat Patroller,” matod ni Baculo. Gibahin nila ang beat patrol ngadto sa tulo ka mga sector: North, south ug central beat patrol. Gawas niini, kadtong mga polis nga nangadestino sa opesina isip mga admin officer, mo-render usab kini og duha ka oras nga mag beat patrol sa dili pa sila mo-report sa ilang buhatan. Tungod niini, niubos karon ang crime statistics sa dakbayan sa Sugbo ilabi na sa street crimes sama sa crime against property ug uban pa.'}]
|
Pila ang balor sa cellphone nga gihatag sa biktima?
|
['P7,000']
|
[{'article_id': 65, 'title': "'Notadong' tulisan nasikop", 'text': 'Gihulagway sa kapulisan notadong tulisan nga bag-o lang nakabiktima sa usa ka lalaki sa dalan F. Anchoriz, Brgy. Tisa, dakbayan sa Sugbo, pasado alas 3 sa kaadlawon, Dominggo, Septiyembre 22, 2024, nadakpan sa Labangon Police Station human gialarma nga nagdala og armas. Ang panagway sa suspek nakuha sa footage sa CCTV camera diin kalit kini niabot ug niduol dayon sa naglingkod nga biktima nga si Camillo Marjo Ancheta Ancho, 20, residente sa naasoy nga dapit. Ang suspek nga naka-helmet, naka-sleeveless nga sinina nga color blue ug yellow, dirty white nga short pants, ug nagtsinelas, dayong tion sa dala niini nga armas sa biktima. Tungod sa kahadlok sa biktima, gihatag na lang ang iyang cellphone nga balor P7,000 ug dali nga misibat ang tulisan sakay sa naghuwat nga Yamaha NMAX nga motorsiklo. Sa gihimong imbestigasyon sa Labangon Police Station sa pagpangulo ni Police Major Abadiano Abagat nailhan lang sa nga JC Abellar, taga Barangay Pasil ug giingong Alonte Calunsag alyas "Etchay" nga taga Ermita base sa pamahayag sa mga nakakita sa video. Apan pagka alas 4:45 sa Dominggo sa hapon, Septiyembre 22, 2024, nakadawat og tawag sa telepono ang Labangon Police Station nga dunay tawo nga armado sa Sitio San Pedro, Barangay Tisa. Dali nila nga gialarma ug ilang naabtan sa dapit ang suspek nga nagdaladala sa iyang armas. Sa gihimong pakisusi, giila ang suspek nga si Lyra Alonsagay, 26, taga Sitio Lawis, Riverside, Barangay Pasil, dakbayan sa Sugbo. Nakuha gikan kaniya ang usa ka kalibre 45 nga pistola (COLT 1911) nga loaded og duha ka bala sa magazine niini. Sa paghiling sa iyang bulsa, nakakuha pa ang mga polis og duha ka pakete sa gituohang shabu nga motimbang sa 10 gramos nga dunay standard drug price nga P68,000. Sa gihimong imbestigasyon sa ilang nadakpan nga armado, kini maoy gitudlo nga nagtulis kang Ancho sa F. Anchoriz nga nag-viral sa social media ang CCTV video niini. Ang armas nga nakuha maoy gigamit sa pagtulis apan wala na makuha pagbalik ang cellphone sa biktima. Matod ni Abagat, sa ilang pagresponde, dali nga nakasibat ang kauban niini nga si Alonte Alonto, drayber sa motorsiklo. Dugang ni Abagat nga usa ka notado nga tulisan si Alonsagay. Gani sa ilang ihap, moabot na sa 20 ka kaso sa pagpanulis ang nahimo niini. "Notado na kayo ning tawhana kay sa iyang giangkon, mga ka 20 nani nanulis dili lang sa Cebu City apil na sa Talisay. Ang kaning mga biktima nato usahay, tulison bitaw, dili na lang magpa-blotter kay hasulan moadto og estasyon ilabi na cellphone ra puy gipang-igo sa atong na-record," matod ni Abagat. Iyang gidugang nga sakop sa usa ka grupo sa mga tulisan si Alonsagay diin duha ka motor ang gamiton sa pagpanulis. Giawhag niya kadtong mga nabiktima ni Alonsagay nga mobisita sa ilang police station aron mapasakaan nilag dugang kaso ang suspek. Giandam na ang kasong pagpanulis, illegal possession of firearms ug paghupot og illegal nga drugas ang ipasaka sa Labangon Police Station batok sa suspek.'}]
|
[{'article_id': 1043, 'title': 'PNP mopatuman og hugot nga seguridad sa mga tourist destination', 'text': 'Matag Marso, ang kapulisan sa tibuok nasod mohigpit sa pagbantay sa seguridad sa mga tourist destination nunot sa pagsugod sa pagdagsang sa mga langyaw ug mga lokal nga bisita nga mobakasyon hinungdan sa ilang pagpatuman og balik sa Oplan SumVac (summer vacation). Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO 7), nga ang ilang gihimo sa pagkakaron mao ang pagkuha’g data sa mga tourist destination aron ilang masayran kon pila ka mga personnel ang gikinahanglan nga ipakatap sa dapit. Bisan kon sayo pa karon, apan ilang gisubay kon duna bay mga lugar sa rehiyon 7 nga kinahanglan nga ipaubos sa area of concern. Dunay igong gidaghanon ang mga personnel sa Tourist Police Unit sa tibuok Central Visayas nga mao karon ang nagbantay sa inila nga mga suroyanan. Dugang ni Abacay nga gipahugtan sa kapulisan sa Central Visayas ang ilang intelligence gathering ug monitoring tungod sa posibilidad nga modagsa ang mga langyaw nga bisita gikan sa lainlaing nasod. Apan iyang gipaniguro nga wala silay nadawat nga seryusong hulga sa siguridad nga makapahadlok, diin iyang gihulagway nga labing hapsay ug luwas ang katawhan sa rehiyon 7. Ang Sugbo usa sa mga bisitahon sa daghang mga turista ilabi na sa probinsya sama sa mga lungsod sa Moalboal, Badian ug isla sa Bantayan nga gisundan sa lalawigan sa Bohol, Negros Oriental ug Siquijor. Kini nga mga lugar ang gipatutokan ni Abad nga hatagan og hugot nga seguridad sa kapulisan.'}, {'article_id': 691, 'title': 'Nahug sa Fish Port, nabalian og gusok', 'text': 'Asa ang kagamhanan sa dakbayan sa Sugbo nga wa gihapon ayuha ang buho sa Cebu City Fish Port?Kini ang gipadayag ni Dr. Evasco Nelyn, nga usa usab ka negosyante og isda diin usa sa iyang mga trabahante si Flint Evedes nga naa sa intensive care unit (ICU) sa sa Chong Hua Hospital tungod sa pagkabali sa usa ka gusok dihang natagak sa lungag sa Fish Port sa Brgy. Suba sa miaging semana. Sumala ni Nelyn, nahinabi sa Superbalita Cebu sa Dominggo, Abril 28, 2024, wala sila tagda sa kagamhanan sa dakbayan sa Sugbo. Sa miaging tuig pa sila gibalhin sa Cebu City Fish Market sa Barangay Suba human temporaryong gibalhin sa South Road Properties (SRP). Dugang ni Nelyn, nag-antos sila kay walay suga ug walay pansayan. Dili mominos walo ka mga tawo natagak sa buho sa Fish Port apan wala gihapon ayoha, dason ni Nelyn, bisan insakto ilang pagbayad sa buhis. Samtang, ang pamilya sa biktima nanawagan ni Mayor Cedie Abangan, Cebu City Market Authority, ug ubang hintungdan nga buhatan sa City Hall, sa pagtagad sa ilang reklamo. Ang Superbalita Cebu wala makakuha og habig sa City Hall human way trabaho sa Dominggo, Abril 29, 2024.'}, {'article_id': 950, 'title': '‘Gisuyaan’ sa diskuhan, gidunggab sa mag-uyab', 'text': 'Construction worker naangol human gitabangan sa pagdunggab sa manag-uyab atol sa disko sa Sitio Sibagay 2, Brgy. Jumawan, dakbayan sa Toledo ala 1:00 sa kaadlawon sa Miyerkules, Marso 6, 2024. Ang biktima giila nga si Balbin Jungaya Juniller, 36, ulitawo, taga Sitio Silangan sa Jumawan, Toledo City. Wala pa madakpi sa kapulisan ang mga suspek nga manag-uyab nga giila lang nga sila si Junio ug Angelie. Si Police Master Sgt. Junquera Bragais, imbestigador sa Toledo Police Station, nagkanayon nga ang biktima nakaangkon og samad dinunggaban sa tiyan, liog ug mga kamot. Matod ni Bragais, piyesta sa dapit ug ang biktima nitambong sa disko apan giingong kalit lang siyang gidunggab sa mga suspek gamit ang ice pick. “Iyang sulti gitripingan siya sa mga suspek. Nagsayaw raman atong time dayon dunggab,” dugang ni Bragais. Si Bragais niingon nga naila ang mga suspek nga badlungon sa ilang dapit.'}, {'article_id': 274, 'title': 'PSA mipahimangno batok ‘national ID scammers’', 'text': 'Gidasig karon sa Philippine Statistics Authority (PSA) 7 ang publiko nga i-report kining mga indibidwal o organisasyon nga nagpabayad alang ngadto sa gusto nga mokuha sa ilahang national identification (ID) cards. Mipahimangno si PSA 7 Regional Director Wilfredo Cabahug nga dili awtorisado kining mga indibidwal o orginasasyon nga moimprinta sa physical nga mga card sa national ID o kining Polyvinyl chloride (PVC) cards. Matod ni Cabahug nga ang ilang ahensiya lamang ug ang Philippine Postal Corporation ang anaay katungod nga moimprinta niini nga mga card. “It’s always PSA and we are working with the Post Office kay sila man ang task to distribute sa mga IDs. Outside of PSA and Post Office, naa na gani mag-print ana that is already illegal,” matod ni Cabahug. Gipasabot sa Regional Director nga dali ra nga mailisan ang mga sensitibo nga impormasyon nga mamahimong moresulta sa pagkapeke sa maong dokumento o ID. “Bawal gyud na siya for the reason that is your ID, imagine nga pwede diay na time sa ako ilisan ang imo age, ako ilisdan ang imuhang pangalan,” dugang ni Cabahug. Niadtong Biyernes, Agusto 9, mipahibalo ang PSA Central Office nga nakadawat kini og mga taho gikan sa mga indibidwal nga gitanyagan nga pag-imprinta sa ilahang national ID bugti ang kwarta. Gipasidan-an usab sa PSA ang publiko nga dili i-share ang impormasyon sa ilahang national ID mapa-pisikal paman kini nga card or digital ngadto sa dili awtorisado nga mga indibidwal aron malikayan ang pagpangilad o pagpanglimbong. Dugang sa ahensiya nga ang pagparehistro ug pagbaton sa national ID aduna’y direkta nga benepisyo susama sa cash assistance gikan sa gobyerno ingon man ubang mga social protection program. Hinuon giklaro sa PSA 7 nga wala pa sila makadawat og reklamo sa rehiyon kabahin niining mga dili awtorisado nga pag-imprinta sa national ID. Apan iyaha nang gitahasan ang nagkadaiyang provincial offices sa PSA 7 nga i-monitor ang ilegal nga mga aktibidad susama niini sa online. Bisan paman sa mga backlog sa pag-imprinta sa pisikal nga card sa national ID, gipahibalo ni Cabahug nga anaay duha ka klase niini susama sa electronic copy (ePhilID) ug ang Digital National ID. Niadtong Hunyo 10 lang niining tuiga dihang gilusad sa PSA ug sa Department of Information and Communication (DICT) ang digital national ID, ang opisyal nga digital version sa national ID. Alang niadtong mga nakarehistro na sa national ID, mamahimong ma-access ug ma-download ang ilahang digital ID pinaagi ang https://national-id. gov. ph o pinaagi sa pag-download sa eGovPH mobile application. Nasayran nga anaa sa 4. 4 million ka pisikal nga ID cards ang nadeliver na ug 2. 4 million nga naimprinta nga ePhil IDs ang na-isyu sa Central Visayas gikan sa 6. 8 million nga mirehistro niini.'}, {'article_id': 949, 'title': '‘Bangi’ sa 3 ka MPUJ operators resulbahon', 'text': 'Resulbahon sa Traffic Enforcement Agency of Mandaue (Team) ang isyo sa giingong nagsapaw nga rota sa tulo ka mga operator sa modern public utility jeepney (MPUJ) sa Barangay Cabancalan. Si Rheymund Benipayo, pangulo sa Team, nikompirmar sa mga tigbalita sa Huwebes, Marso 7, 2024, nga ilang imbitahon ang mga representante gikan sa Pit-os, Talamban, Mandaue Transport Cooperative (Pitmaco), United Driver and Operators Transport Cooperative (Udotco), ug Lapu-Lapu Mandaue Driver Operator Transport Cooperative (Lamadotrasco) aron tukion ang giingong panagbangi sa ilang operasyon. Ang tigom gikatakda karong Marso 20, alas 9 sa buntag, sa training hall sa Team sa Barangay Centro. KALIT MISUD?Sa Traffic board meeting niadtong Huwebes, gituki sa team ang panagbangi tali sa tulo ka operators. Si Benipayo nitaho nga ang Udotco ug Lamadotrasco mipasangil sa mga modernong jeep sa Pitmaco nga kalit nga nisulod sa Cabancalan nga niresulta sa pagkunhod sa kita sa duha ka operators. Si Gingging Caganap, assistant head sa Team, niingon nga base sa duha ka operators, nga kini nagsugod niadtong 2023. Ang Udotco ug Lamadotrasco parehong naghupot og prangkisa sa mga jeep nga nagbiyahe sulod sa mga dapit sa Mandaue, ilabina sulod sa Cabancalan, subay sa designasyon sa rota nga gipadayag ubos sa Local Public Transport Route Plan (LPTRP) sa Mandaue. Lakip sila sa mga jeepney operators nga nag-operate subay sa intra-city route sa Mandaue City--Cebu International Convention Center (CICC) paingon sa Banilad ug Cabancalan, CICC paingon sa Cabancalan ug Banilad, Tintay paingon sa CICC/Parkmall, ug Parkmall loop agi sa DM Abando. Sama sa gihulagway sulod sa LPTRP, ang mga rota sa operasyon sa Udotco naglangkob gikan sa A. Aguinaldo Emelito Street hangtod sa Parkmall Mandaue sa Barangay Tipolo, samtang ang Lamadotrasco naglangkob sa mga lugar gikan sa kadalanan sa ML Quezon, Wendel Abando, padulong usab sa Parkmall. Ang duha ka mga operator ningpasangil nga ang mga Pitmaco jeep nisulod sa ilang gitudlo nga mga rota aron makakuha og mga pasahero nga nag-una sa dapit sa Talamban sa dakbayan sa Sugbo. SPECIAL PERMITAng Pitmaco nangangkon nga dunay special permit nga giisyu sa Land Transportation Franchising and Regulatory Board Central Visayas (LTFRB-7) nga nagtugot kanila sa pag-operate subay sa mga rota sa Udotco ug Lamadotrasco. Ang LTFRB-7 niisyo og special permit sa mga piniling jeepneys ug bus operators aron matubag ang kakuwang sa pampublikong transportasyon sa pipila ka mga dapit sa Sugbo.'}]
|
Pila ka mga volunteers ang miapil sa clean-up sa Lapu-Lapu City?
|
['dul-an sa 5,000 ka volunteers']
|
[{'article_id': 70, 'title': 'Lapu miapil og int’l coastal clean-up', 'text': 'Human sa 20 ka mga tuig nga pag-apil sa Lapu-Lapu City sa International Coastal and Underwater Clean-up, mosalmot na sab kini sa usa ka environmental cause alang sa mas limpyo ug nindot nga kinaiyahan. Ang gobiyerno sa dakbayan pinaagi sa City Environment and Natural Resources Office (Cenro), ug ubang mga ahensya nilusad sa Scubasurero “Sibot Man” project niadtong Sabado, Septiyemre 21, 2024, sa Marigondon Wharf. Giapilan og dul-an sa 5,000 ka volunteers, ang 30 barangays sa Lapu-Lapu City nagpahigayon og dungan nga clean-up niadtong Sabado, matod ni Cenro officer Marilyn Anonas. Matod ni Anonas, ang clean up, nga nagsugod sa alas 6:00 sa buntag, makatabang kanila sa pag-ila sa klase ug gidaghanon sa mga basura nga nakolekta. Niini, maprotektahan ang marine ecosystems gikan sa makadaot nga mga basura. “On that day of the International Coastal Clean-Up, we made a strong effort to gather and collate all data, providing a foundation for understanding our waste issues,” dugang ni Anonas. “This data will be invaluable for enacting ordinances and laws in the council, helping us identify which types of waste we can regulate, control, or even ban. ”Asoy ni Anonas nga ang datus nga nakolekta gikan clean-up drive tapukon karong adlawa, Lunes, Septiyembre 23. Basi sa International Coastal Cleanup website, ang International Coastal Cleanup maoy labing dako nga global volunteer initiative nga alang sa kahimsog sa kadagatan lakip na ang mga sapa ug suba sa tibuok kalibutan. Gawas sa tinuig nga green international initiative, ang Cenro nagpahigayon sab og regular clean-up drives sa coastal areas sa dakbayan. Sa labing ulahing Cenro accomplishment report, nasuta nga kapin sa 20 ka clean-up activities ang napahigayon niadtong buwan sa Agusto. Niadtong Mayo 1, ang Lapu-Lapu City Government nagsugod pagkolekta og P100 environmental fee alang sa tanang lokal ug langyaw nga mga turista nga maglingaw sa water sports ug recreational activities lakip sa scuba diving, free diving, banana boat riding, jet skiing, sea walking, parasailing, kayaking, island hopping, ug uban pa. Kabahin sa Scubasurero “Sibot Man” project, moabotsa 500 ka sibot (fish nets) ang ipang-apud-apod sa mga mananagat ug boat operators. /DPC'}]
|
[{'article_id': 491, 'title': '8 anyos nalumos sa tubod sa Dalaguete', 'text': 'Patay nang nadangat sa tambalanan ang 8 anyos nga lalaki nga nalumos sa Luyang Spring, Barangay Obong, Lungsod sa Dalaguete, habagatang Sugbo sa Dominggo, Hunyo 9, 2024. Ang insedente nahitabo nianang pagka alas 12:30 sa hapon apan na-report sa kapulisan sa alas 9:20 sa gabii sa maong adlaw. Ang biktima giila nga si Fidel Dennes Cuevas Cuevo, tinun-an sa Grade 2, taga-Barangay Pugalo, Alcoy, Sugbo. Usa ka concerned citizen nipahibawo sa Dalaguete Municipal Police Station ug base sa imbestigasyon ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Maj. Vincent Awit Zozobrado, nasuta nga ang bata nalumos sa five feet nga gilawmon sa spring water pool, sigun sa asoy sa maguwang nga babaye. Ang iyang manghod iya pang nakit-an nga nagkalingaw og kaligo sa tubod kuyog sa mga higala. Apan kalit lang nagkagubot ang mga tawo nga nangaligo, nagsininggitay nga may bata nga nalumos ug dali silang nanawag og rescue team sa Brgy. Obong. Gisuwayan sa pagtabang ang bata ug gidali sa pagdala sa Cardinal Rosales Memorial Hospital apan gideklarar nga dead-on-arrival sa attending physician nga si Dr. Edmar Anchoriz.'}, {'article_id': 639, 'title': 'Wa pay klarong motibo sa pagpatay sa kargador', 'text': 'Wa pay naestablisar nga motibo ang kapulisan sa Carbon Police Station sa pagpusil patay sa usa ka kargador ala 1 sa Biyernes sa kaadlawon, Mayo 10, 2024 sa Block 7, Brgy. Sawang Calero, dakbayan sa Sugbo, samtang kini natulog. Ang biktima giila nga si Marvin Enanoria, 40, nagpuyo ra usab sa maong dapit, kinsa nakaangkon og usa ka samad pinusilan sa ulo. Dali nga niresponde ang medical team sa Brgy. Sawang Calero apan sa ilang paghiling, gideklarar na nila kini nga patay na. Matod ni Police Captain Japher Encarnacion, hepe sa Carbon Police Station, nga base sa pamahayag sa mga tawo sa dapit, nakadungog na lang sila og buto sa armas. Sa ilang pagsusi, ilang nakita ang biktima nga naligo na sa kaugalingong dugo. Walay record sa Carbon Police Station ang biktima, sigun ni Encarnacion, busa mopalawom sila sa ilang pakisusi. Usa sa ilang subayon kon duna bay nakaaway ang biktima sa wala pa mahitabo ang pagpamusil. Si Police Staff Sergeant Sara Necasio Endona, investigator on case, nagkanayon nga personal nga atraso ang ilang gitan-aw nga motibo. Apan sigun sa mga residente sa dapit nga buotan si Enanoria busa natingala sila nganong gipusil. “Buotan man daw na, Sir. Wala sad na ma involved sa drugs matod sa mga tawo didto. Mao na nga amo pa gyud na subayon nganong gipusil na siya,” matod ni Endona. Naghimo pa sa ilang imbestigasyon ang Carbon police station labot sa pagpamusil.'}, {'article_id': 680, 'title': 'Gunman sa E-bike drayber nailhan na', 'text': 'Aduna nay suspetsado ang Abellana Police Station sa pagpusil-patay sa E-bike driver nga menor de edad sa dalan Urgello, Barangay Sambag 1, dakbayan sa Sugbo niadtong Miyekules sa kaadlawon, Mayo 1, 2024 nga miangol sab sa kauban niini nga 15 anyos nga naa pa sa Cebu City Medical Center. Gitug-an ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo deputy city director for administration sa Cebu City Police Office nga dunay personal nga kasuko ang suspetsado ngadto sa biktima, ang gitan-aw nga motibo sa kapulisan. Sa imbestigasyon, nasuta nga samtang nagmaneho sa E-bike si Kexin Juanito Venus Estrabon, 17, taga-Sawang Calero giingong giduol kini sa usa ka wala mailhing lalaki ug gisita nganong sige og tutok kaniya. Wa magdugay adunay miabot nga motor nga gisakyan sa tulo ka batan-on ug usa kanila ang mipusil sa biktima gamit ang kalibre .45. Dali nga misibat ang mga suspetsado sakay gihapon sa maong motor paingon sa South Western University Hospital. Wala lang una mobutyag ang kapulisan sa pangalan sa mga suspek tungod kay nagpadayon pa ang imbestigasyon sa kapulisan.'}, {'article_id': 920, 'title': 'CCPO di magbutang og polis sa Beverly Hills', 'text': 'Dili magbutang og mga police personnel ang Cebu City Police Office sa ganghaan sa Beverly Hills sa Doña Modesta Gaisano Street, Barangay Lahug, dakbayan sa Sugbo human nilusad og clearing operation ang Kagamhanan sa Dakbayan sa Sugbo sa maong dapit. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nga ang presensya sa mga polis sa Martes, Marso 12, 2024 igo lang nipatuman sa area security. Pasabot niya nga dili pagpang harass ang tuyo sa mga polis sanglit ang ilang trabaho mao ra ang pagpatuman sa kahusay sa usa ka dapit. Human sa clearing operations sa City Hall, nanguli ra ang mga polis. Gitahasan nga mobantay sa lugar mao na ang barangay tanod sa Lahug. “Ang among presence sa area mao ra ang area security. Human sa clearing operation namahawa nasad ang atong mga polis. Dili na mi magpadala og personnel sa area kay ang barangay na ang bahala diha,” matod ni Baculo. Una na nga nipagawas og kamandoan si Cebu City Mayor Cedie Abangan pagpaguba sa guard house ug boom barrier sa ganghaan sa Beverly Hills sanglit gipanag iya sa Kagamhanan sa Siyudad ang luna nga gitukoran niini. Gihimakak kini sa mga miyembro sa homeowners association, sanglit ila kini nga propiedad ug duna silay papel pagpamatuod niini.'}, {'article_id': 1540, 'title': 'Anak ‘person of interest’', 'text': "Gisusi sa mga imbestigador ang posibleng kalambigitan sa anak sa pagpusil-patay sa usa ka inahan ug sa iyang live-in partner samtang nagsakay sa bus sa Nueva Ecija nga nag-viral sa social media. Ang tigpamaba sa Philippine National Police (PNP) nga si Colonel Margilyn Abelardo niingon sa press conference sa Huwebes, Nobiyembre 16, 2023, nga ang 60-anyos nga inahan bag-o lang nipasaka og mga kaso’ng carnapping batok sa anak nga lalaki. “Sa initial investigation nga po ay nabanggit ko nga po na isa ito sa tinitingnan natin na possible na maaaring may motibo dahil bago nga nangyari itong insidente na ito ay merong alitan itong biktima sa kanyang anak na kinasuhan niya ito at in fact, naka-blotter ito at on bail lamang itong kanyang anak,” siya niingon. “At kinausap na rin ito ng ating mga imbestigador subalit ang sinasabi niya ay wala po siyang alam dito. On the part of the Nueva Ecija, nakausap na rin nila ‘yung kapatid mismo ng biktima at may mga nakuha silang information na sinasabi na allegedly ay meron nga pong nasabi itong biktima na may possible threat against her life,” siya nidugang. Ang inahan ug ang iyang 55-anyos nga live-in partner gipusil unom ka higayon sa ulo ug liog sa duha ka wala mailhing armado samtang sakay sa bus sa Barangay Minuli, lungsod sa Carranglan sa Miyerkules, Nobiyembre 15, 2023, samtang paingon sa San Vicente, Tarlac. Nagpakaaron-ingnong pasahero ang mga armadong lalaki ug gipamusil ang mga biktima human nila giingnan ang drayber sa bus nga manganaug na sila sa sakyanan. (SunStar Philippines). Victim's son ‘person of interest’ in bus shooting incident"}]
|
Unsa ang nahitabo sa drugas sa suspek human sa aksidente?
|
['nasakpan ug nasikop']
|
[{'article_id': 74, 'title': 'Nadakpan kay shabu nangayagyag sa dan', 'text': 'Usa ka suspek nga tigpayuhot og gidiling drugas nasakpan ug nasikop dihang nayagyag sa dan ang drugas human naaksidente sa iyang motorsiklo sa national highway sa Barangay Tinaan, Dakbayan sa Naga, alas 11:44 sa buntag, Miyerkules, Septiyembre 18, 2024. Ang nasikop mao si Jayjay (dili tinuod ngan), hamtong ang panuigon, ug taga Sityo Laguna, Brgy. Bulacao, Siyudad sa Sugbo. Gipugnan ning mantaan ang tinuod nga ngan sa suspek samtang wa pa makuha ang iyang habig ug pagtamod sa polisiya sa kapulisan. Sa dugang pakisusi sa Superbalia Cebu, nasayran sa imbetigasyon sa kapulisan sa Naga ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col, Beethoven Alajar nga nitubag sila og alarma sa aksidente. Ang motorsiklo sa suspek nga nagpdulong sa Dakbayan sa Sugbo nasangit sa tubo nga dala sa usa ka lalaki nga nagbiseklita, kinsa angol usab sa insidente. Ang suspek nalamba sa dan hinungdan nga samdan kini. Sa pag-abot sa kapulisan sa dapit, nakita nila ang pakete sa drugas nga nakatag sa dan lakip sa drug paraphernalia. Sumala sa kapulisan, duha ka mga pakete ang dunay sud nga gituohang shabu, dunay 54 ka rectangular plastic apan wala way sud ug usa ka improvised. Ang suspek gidakop apan gidala sa kapulisan sa City of Naga Infirmary aron matambalan sa samad ug bun-og nga naangkon. Atol ning pagsuwat, ang kapulisan sa Naga wala pa mohatag og banabana sa kantidad sa gidiling drugas nga nasakmit samtang nagpadayon pa sa ilang imbestigasyon bahin sa background sa suspek. Matod pa nga palawman sa kapulisan ang ilang imbestigasyon bahin sa pagpayuhot sa gidiling drugas labina sa tinubdan ug mga parokyano niini. Dugang sa kpaulisan, ang supek mag-atubang pa og kasong kalapasan sa Sec.11 ug 12 Artcle II RA 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002./ DVG'}]
|
[{'article_id': 987, 'title': 'Abangan ngadto kang Gob. Abalayan: Ayaw pagpanghilabot sa Siyudad', 'text': 'Nipadayag sa iyang kasagmuyo si Cebu City Mayor Cedie Abangan sa lakang ni Cebu Gobernador MiyangStephanie Abalayan ug pag-umangkon niini nga si Cebu City Bise Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan, kinsa parehong nanawagan sa pagpahunong sa parte sa civil works sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project. “Dili mag-apil apil ang gobernador,” matod ni Abangan. Si Abangan niingon nga ang lakang sa bise mayor nga nagsuporta sa lakang sa iyang iyaan nga gobernador bahin sa CBRT, ‘usa ka dunggab sa likod. ’Si Abangan niingon nga wala siya malipay sa privilege speech ni Bise Mayor Abalayan nga sama sa nagsuporta sa memorandum sa Kapitolyo kalabut sa CBRT. Matod niya, ang pakigpulong sa bise mayor mahimo’ng mahisgutan sa pribado. Si Abangan niingon nga ang maong butang iya usab nga gikabalak-an, sanglit iya usab nga gipreserbar ang kabilin. Sa memorandum, unang gi-post sa social media arm sa Kapitolyo niadtong Martes sa gabii, Pebrero 27, 2024, apan gitangtang, gimandoan sa gobernador ang kontraktor sa CBRT nga hunongon ang tanang civil works sulod sa mga luna sa Kapitolyo tungod sa giingong kakuwang sa documentary permit. Kini ang Memorandum 16-2024 nga nagmando sa Hunan Road and Bridge Construction Group Ltd. nga ihunong dayon ang pagtukod sa bus station atubangan sa Capitol building sa Abcede Blvd. , dakbayan sa Sugbo. Sa privilege speech sa bise mayor atol sa regular session niadtong Miyerkules, Pebrero 28, nipalanog sa panawagan sa iyang iyaan tungod sa kakuwang sa permit gikan sa National Historical Commission of the Philippines (NHCP). Sa iyang pakigpulong, ang bise mayor nihangyo sa Cebu City Office of the Building Official nga moluwat og cease-and-desist order batok sa kontraktor. Iyang gisugyot nga ipahunong sa kontraktor ang konstruksyon hangtod nga masumiter ang mas maayong desinyo ug pagtugot, lakip na apan dili limitado sa NHCP, Cultural and Historical Affairs Office of Cebu City (CHAC), ug sa Konseho sa dakbayan. Giawhag usab niya ang CHAC nga makigtambayayong sa ilang mga katugbang sa Probinsiya sa Sugbo aron masusi ang mga alternatibong disenyo, pagseguro nga kini mas haom ug nahiuyon sa kasamtangang mga balaod ug polisiya. /'}, {'article_id': 1032, 'title': 'Drug den gironda; 3 sikop', 'text': 'Drug den sa Sityo Mangga, Barangay Calamba, dakbayan sa Sugbo gironda sa mga sakop Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) uban sa Regional ug Cebu City Intelligence Unit alas 8:05 sa gabii sa Martes, Pebrero 20, 2024. Tulo ka mga suspek ang nasikop lakip niini ang giingong caretaker sa drug den nga si Balbin Lastrollo, 51, way trabaho. Nadakpan sab ang duha ka mga lalaki nga naabtan sulod sa drug den nga silang Garci Bulsico, 41, drayber sa habalhabal; ug Constantino Bunal III, 38, pulos taga Brgy. Calamba. Moabot sa siyam ka mga pakete sa gituohang shabu ang nasakmit nga motimbang og 11. 6 gramos nga dunay balor nga P78,880. Apil sa nakuha ang marked money, P650 nga gituohang halin ug nagkalainlaing drug paraphernalia. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga nadawat nila ang impormasyon gikan sa kasaligang tinubdan labot sa operation sa drug den sa dapit.'}, {'article_id': 956, 'title': 'Magtiayon naaksidente sa Alcoy; bana namatay', 'text': 'Retirado’ng seaman namatay samtang asawa nga maestra naangol human ang ilang motorsiklo nabangga sa barrier ug sila nangahagbong sa bung-aw sa Lunes, Marso 4, sa hapon sa Brgy. Guiwang, lungsod sa Alcoy. Ang mga biktima giila nga sila si Eleazar Kalaw, 66, ug asawa nga si Miriam, 60, pulos nagpuyo sa lungsod. Matod ni Police Corporal Lawrence Kang, Jr. , imbestigador sa Alcoy Police Station, nga gikan nagkuha sa iyang asawa si Kalaw. Gituohan nga kusog ang dagan sa motorsiklo sa ilang pag-abot sa dapit hinungdan nga nawad-ag kontrol sa manubela si Eleazar ilabi na nga dulhugon ug kurbadahon ang karsada hinungdan nga sila nabangga sa concrete barrier. Gumikan sa kakusog sa impact, nangalagpot ang magtiayon gikan sa ilang gisakyan nga motorsiklo. Sila nangahulog sa bung-aw nga may gilawmon nga gibana-banang 10 metros. Nadala sila sa tambalanan apan namatay ang bana.'}, {'article_id': 1473, 'title': '5 ka satellite markets pangtukuron sa Danao', 'text': 'Ang Kagamhanan sa dakbayan sa Danao nagplano sa pagtukod og lima ka mga satellite market sulod sa mga estratehikong lokasyon sa siyudad aron makontrolar ang trapiko, ilabina ang ilang nag-unang dalan sa Buenavista-Carmen-Danao-Jetafe sulod sa Barangay Poblacion, diin nahimutang ang nag-unang merkado publiko niini, ug mamenosan ang mga aksidente sa kadalanan sa maong dapit. Si Danao City Mayor Emanuel Emeniano “Mix” Hamoy niingon sa Huwebes, Nobiyembre 23, 2023, nga magtukod sila og mga satellite market sa Barangay Lawaan, Baliang, Masaba, Guinacot, ug Dunggoan. Si Mayor Hamoy niingon nga ang mga merkado gibutang sa mga bukirang dapit aron mamenosan ang risgo sa mga Danawon nga motabok sa national road ug makasugat og mga disgrasya paingon sa Danao Public Emenianoet sa Poblacion o mga merkado sa silingang mga dapit niini, sama sa lungsod sa Carmen. “Yes, we only have one market damaged by fire, so now it’s better to spread out the crowd. Everybody in the 42 barangays imagine only one market. So, I have strategic market areas and terminal at the same time so they can start businesses also those in the mountainous areas,” matod ni Mayor Hamoy. Siya niingon nga pinaagi niini maluagan ang trapiko sa Poblacion tungod kay ang mga Danawanon, labina niadtong naa sa bukiran, di na kinahanglan pang mobiyahe sa siyudad. Niadtong Huwebes, ang siyudad dunay groundbreaking ceremony alang usa ka satellite market sa Dunggoan, nga dunay budget nga P11. 1 million nga gikan sa general fund sa Siyudad. Sila si Mayor Hamoy ug Bise Mayor Jackson “Wawang” Hamoy maoy nangulo sa kalihukan nga gitambungan sa mga opisyal sa barangay sa Dunggoan, mga personahe sa kagamhanan sa Dakbayan, ug ubang stakeholders. Matod niya nga plano usab nila nga magbutang og secondary road sulod sa merkado, nga magsilbi nga connecting loop sa national highway.'}, {'article_id': 1165, 'title': 'Lalaki gipusil, naigo sa iyang liog', 'text': 'Nalandig sa tambalanan ang usa ka lalaki nga biktima sa pagpamusil sa Sityo Minggay, Barangay Bulasa, lungsod sa Argao, alas 8:00 sa gabii sa Miyerkules, Enero 24, 2025. Ang biktima giila nga si Isles Magadia, hamtong, minyo, taga Sityo Minggaw, Brgy. Bulasa, Argao, naigo sa liog sa bala sa 9mm pistol. Samtang ang suspek nga nasikop sa kapulisan giila nga si Dalmacio Magallanes Jr. , 54, minyo, taga Sityo Proper Linao, Barangay Bulasa. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Argao ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Conching M. Denila, ang biktima diha su’d sa iyang balay apan gisulong sa suspek. Matod pa sa dihang nigawas ang biktima sa balay, gipusil kini sa suspek sa upat ka higayon. Usa ka bala niigo sa liog sa biktima. Ang biktima gidali pagdala sa mga responder sa Lungsod sa Argao ngadto sa Bogo Argao District Hospital. Ang suspek daling nadakpan sa mga polis sa ilang hot pursuit. Atol ning pagsuwat, padayon pa ang imbestigasyon sa kapulisan kon unsay gikabangian sa duha nga nisangko sa pagpamusil.'}]
|
Kinsa ang nagmando sa operasyon batok sa gidiling drugas?
|
['Police Regional Office (PRO) 7']
|
[{'article_id': 76, 'title': 'P.3M balor sa drugas, armas sa nangasakmit', 'text': "Naposasan ang giila sa kapulisan nga high value individual (HVI) sa Barangay Bulacao, Dakbayan sa Sugbo atol sa buy-bust sa mga sakop sa Inayawan Police Station 7 sa Cebu City Police Offfice (CCPO), ala 1:40 sa hapon, Miyerkules, Septiyembre 18, 2024 sa Sitio San Vicente sa naasoy nga barangay. Ang suspek mao si Carmel Arcilla Arcillas, 38, residente sa nahisgotang dapit. Nakuha sa mga operatiba ang mga pinutos sa gituohang shabu nga motimbang sa 45. 24 gramos nga dunay standard drug price nga P307,632. Gawas sa ilegal nga drugas, nasakmitan usab kini og kalibre .357 Taurus Magnum caliber revolver nga dunay upat ka buhing bala niini. Usa ka semana nga gipaubos sa monitoring ang suspek human madawat ang kasayuran nga mamaligya kini'g ilegal nga drugas sa dapit. Giingong maka baligya kinig 100-200 gramos matag semana diin ang iyang area of distribution mao ang Barangay Bulacao ug kasikbit nga barangay. Lakip sa subayon sa mga police kung nganong duna kini armas ug ila kining ipaubos sa ballistic examination aron pagsusi kung duna bay motakdo sa mga kaso sa pusil sa Dakabayan sa Sugbo. Kalapasan sa Section 5 ug 11, Article II R. A. 9165 o balaod batok sa gidiling drugas ang ipasaka sa Inayawan Police Stato batok sa suspek nga gibalhog na sa selda presinto sa kapulisan. Ang CCPO nagpadayon sa ilang hugot nga operasyon batok sa gidiling drugas subay sa kamanduan gikan sa Police Regional Office (PRO) 7 ug nasudnong ulohan sa Philippine National Police (PNP) diin problema sa gidiling drugas giisip nga hulga na sa nasudno-ng seguridad. /AYB"}]
|
[{'article_id': 821, 'title': 'P21-M danyos sa sunog sa Talisay', 'text': 'MOKABAT sa P21 milyunes ang danyos sa pagkasunog sa usa ka bodega sa construction materials ug mga ekipo sa Miyerkules sa alas 9:51 sa gabii, Abril 3, 2024 sa Rabaya Street, Kimba, Barangay San Roque, Dakbayan sa Talisay. Ang bodega dunay sulod nga plastic PvP pipes, solvent, solignum,power tools,tools,welding rods ug uban pa. Matod ni FO1 Gonesto M. Godinez imbestigador sa Talisay City Fire Station, nga ilang nakontrolar ang kayo alas 10:45 na sa gabii apan nikombate pa sila hangtod sa kaadlawon. Hingpit kini nga napawong mga alas 4:05 na sa kaadlawon sa Huwebes, Abril 4, 2024. Matod ni Godinez nga ila pang gisusi ang sinugdanan sa kayo. (DVG)'}, {'article_id': 1469, 'title': '3 ka mga tulis miigo sa Cebu', 'text': "Tulo ka mga pagpanulis ang niigo sa nagkadaiyang mga dapit sa Sugbo sa Sabado, Nobiyembre 25, 2023. Ang labing dako nga balor sa kantidad nga nakuha mao ang sa pawnshop nga nahimutang sa dalan Colon, Brgy. Kalubihan, dakbayan sa Sugbo. Ang Oro Sugbo gitulis sa upat ka mga tawo nga ningpaila’ng mga sakop sa National Bureau of Investigation (NBI) nga pulos armado og tag-as nga kalibre sa armas alas 9:05 sa Sabado sa buntag. Sa kuha sa closed circuit television (CCTV) camera sa Oro Sugbo, makita nga kalit lang nangabot ang upat ka wala mailhi’ng mga lalaki nga pulos naka ball cap ug naka face mask. Gitiunan og armas ang guwardiya ug gipahapa. Ang duha nagsilbing look out samtang ang usa nisulod sa kahera nga maoy mikuha sa tanang bulawang mga alahas nga naa sa sulod sa estante gi-display. Lain usab nga lalaki ang nisulod niini sa dako’ng bag. Base sa timer sa CCTV, ang hitabo wa nilanat og dos minutos. Dali nga nanibat ang mga tulisan sakay sa duha ka mga motorsiklo nga naghuwat. Sigun sa mga saksi nga niliko patuo ang mga tulisan sa dalan Leon Kilat ug wala na sila nasayod kon asa paingon. Walay bisan usa ang nangahas sa pagtawag sa kapulisan samtang nagpadayon ang pagtulis tungod sa kahadlok. Gani ang duha ka mga guwardiya sa silingan nga tindahan ningtago sa sulod tungod kay wala silay issue nga armas sa ilang security agency. Sa pagkutlo ning balita, wala pa mohatag og kwentada ang Carbon Police Station kon pila ang kantidad sa mga alahas nga nakuha sa mga tulisan, apan base sa nangaging mga tulis, hayan minilyon ka pesos ang kantidad. SAKSIMatod sa usa sa mga tig-ayo og sapatos nga si alyas Cristitulo nga pag-abot sa upat ka mga tulisan gitiunan dayon siya og pusil dayon gipasibat. “Taas kaayo ang armas. Giingnan rako nga hawa diha. Nidagan nako didto kay pusilon pa lang ta, ako giingnan ang mga tawo nga ayaw mo'g agi diha kay gitulis ang pawnshop,” asoy niya. Samtang si alyas Tata nga tiglimpyo’g alahas nga nakakita sa tanang panghitabo nibutyag nga pagsulod sa mga suspek niingon, matod pa, ang usa nga “wanted ning guwardiya, mga NBI ni walay lihok. ”Base sa kuha sa CCTV, armado og M203 grenade launcher ug M4 rifle ang mga tulisan. Kini nga mga armas gi-issue lang alang sa military ug ubang law enforcers. Si Police Major Gai Offemaria, hepe sa Carbon police station, nibutyag nga dugay nga nakatawag og polis ang trabahante sa pawnshop. Milanat pa og pila ka minutos una sila nakapanawag sa Carbon Police Station. “Yan ang tingnan natin kung taga saan ito dahil mga high powered firearms yung dala nila. So i-conduct natin ang investigation,” matod ni Offemaria. Ila nga i-backtrack ang mga CCTV kay nagtuo siya nga planado ang pagtulis. Sa pangutana kon nganong walay polis nga nakabantay sa downtown area, matod ni Offemaria nga duna apan nag roving kini paingon sa laing block. Apan dunay usa ka polis nga gipatawag sanglit wala sa iyang outpost sa dihang nahitabo ang insidente. Siya nipasabot nga dunay gilakaw, apan gipasuwat siya og pagpasabot. TOLEDO CITYGipukaw sa mga tulisan ang usa ka kanhi labor leader ug iyang pamilya sa ala 1 sa kaadlawon sa Sabado sa Purok Bagay 1, Brgy. Jumawan, siyudad sa Toledo. Ang biktima giila nga si Tilde Aboc, 67, biyudo apan may kapuyo, retiradong trabahante sa Carmen Copper ug presidente sa usa ka labor group kaniadto. Ang biktima kuyog sa ginikanan sa iyang kapuyo nakamata sa ilang pagkatulog sa pag-abot sa tulo ka mga tawo nga nag-bonnet nga armado, nipahapa kanila. Gihimas sa mga tulisan ang bag sa biktima nga may sud nga mga alahas, kuwarta ug importanting mga dokumento. Human sa tulis, nanggawas sa main door ang mga tulisan pinaagi sa pagguba sa padlock gamit ang bolt cutter. Nanibat ang mga tulisan sakay sa usa ka puti nga awto ug wa na maabti sa kapulisan. Matod sa Toledo police ubos sa pagpangulo ni Police Lt. Col. Cabungcal Dimen, ang mga tulisan nakasulod sa bentana nga glass sliding nga wa na-lock. Gibana-bana nga ang mga alahas nagkantidad og P500,000 samtang ang cash sama sab nga kantidad. Way naunsa sa mga biktima kay wa sila ningsukol. LILOANSamtang patay nang nakaplagan ang usa ka American national nga gibinaklid og gapos sulod sa ilang giabangan nga panimalay alas 6:05 sa buntag Sabado sa Purok Red Rose, Merit Hills Subd. , Brgy. Yati, lungsod sa Liloan. Ang biktima giila sa iyang asawa nga si Remrem Edgie Munoz, 72, retired chef. Si Police Major Johnrey Venerandoyon, hepe sa Liloan Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon “tulis ug personal” ang motibo sa krimen nga ilang gisubay. Matod ni Venerandoyon nga ang asawa nga si Tinang Munez Munoz, 30, taga Venerandoog city, diha sa pikas kwarto natulog. Nakurat siya sa pagmata sayo sa buntag kay nakit-an niya iyang bana sa sawog nga walay panimuot nga nagkadugo ug dunay samad sa agtang. Gibinaklid sa paggapos ang duha ka mga kamot ug mga tiil. Nawala ang P1,200 cash, pitaka, nagkadaiyang ID ug importanteng butang. Posibling nisukol ang biktima ug napatay sa suspek. Ikaduhang motibo personal grudge kay ang biktima daghang gikaaway sa silingan kay matod sa asawa tungod sa batasan sa iyang bana."}, {'article_id': 483, 'title': '303 ka bag-ong polis minggraduwar', 'text': 'Nakakompleto na sa ilang Mandatory Public Safety Basic Recruit Course ang 303 ka police trainees sa Regional Training Center, Camp Jessie M. Robredo sa Barangay Jugan, lungsod sa Consolacion, amihanan sa Sugbo niadtong Miyerkules, Hunyo 12, 2024. Ang seremonyas sa pagtapos sa ilang kurso gitambungan ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO 7), diin siya ang pinasidunggang dinapit. Gipaabot ni Abad ang iyang pahalipay sa tanang ninggradwar sa PSBRC Batch 2023-01 Classes Alpha to Foxtrot ISAIH. Sa iyang mensahe, gipahinumdoman ni Abad ang bag-ong mga polis nga magtinarong sa ilang trabaho ilabi na sa ilang pagpaubos sa field training program FTP ug ilang ipatuman ang ilang nakat-unan sa training institution. “Continue your enthusiasm in achieving your goals and never stop learning as you represent the next generation of the Able, Active, and Allied Central Visayas police force. Strive to be the best version of yourselves and provide exemplary public service to the community with a smile,” matod ni Abad. Sa 303, 61 kanila mga babaye ug 242 ang kalalakin-an. Nagsugod sila sa ilang training niadtong Nobiyembre 13, 2023 ug natapos sa Hunyo 12, 2024 ubos sa ilang class name nga “IASAIH” nga nagpasabot og ‘Innovative Servants Aiming to be the Inspiration of Advocacy and Hope’. Human sa culmination sa ilang training, mopaubos sila og orientation sa dili pa magsugod sa unom ka buwan nga Field Training Program.'}, {'article_id': 505, 'title': 'Kanhi seaman, kauban nasikop atol sa buy-bust', 'text': 'Usa ka kanhi seaman ug iyang konsabo ang nadakpan sa buy-bust sa mga sakop City Drug Enforcement Unit sa Cebu City Police Office (CCPO), ala 1:40 sa Dominggo sa kaadlawon, Hunyo 9, 2024, sa sulod sa Ludo Cemetery, Barangay Carreta, siyudad sa Sugbo. Ang mga nadakpan giila nga silang alyas Gaudencio, 40, lumad nga taga Sitio Acacia, Barangay Vito, dakbayan sa Sagay, Negros Occidental nga maoy target sa operasyon. Lakip sa nadakpan si alyas Leslie, 33, nagtrabaho sa usa ka printing press isip production worker, taga Sitio Quijano Compound, Barangay Calamba, dakbayan sa Sugbo. Nakuha sa mga operatiba sa City Drug Enforcement Unit (CDEU) sa pagpangulo ni Police Major Jonathan Danilo Caseda ubos sa supervision ni Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo, ang mga binulto nga gituohang shabu nga motimbang sa 1,015. 00 gramos nga dunay standard drug price nga P6. 9 milyones. Ang maong mga ebidensya nga nakuha gi-turn over kini dayon sa Philippine National Police (PNP) Forensic Unit 7 alang sa chemical analysis. Usa sa mga opisyal sa CDEU nga dili magpaila, nagkanayon nga sa imbestigasyon sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga kanhi seaman si alyas Gaudencio apan mihunong niadtong panahon sa pandemic. Tungod niini, nagkanunanayan na kini nga mobiyahe sa dakbayan sa Sugbo aron mamalit og illegal nga drugas sa Barangay Carreta. Human ma-monitor ang iyang illegal nga kalihukan, gilusad dayon ang buy-bust operation diin ang mitunol sa illegal nga drugas mao si alyas Leslie. Kalapasan sa Section 5, Article II sa Republic Act 9165 ang atubangon nga kaso sa duha ka mga dinakpan.'}, {'article_id': 1398, 'title': 'Simbang Gabi gipangandaman', 'text': 'Sunod semana, Disyembre 16, magsugod na ang Simbang Gabi nga gipanglantawan nga dugokon sa daghang mga deboto ang dagko’ng mga simbahan. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), nga nangandam na sila karon aron pag deploy sa mga personnel sa matag simbahan sa pagsiguro sa kaluwasan sa mga manimbahay. Dunay ipangbutang nga mga police assistance desk ang CCPO sa dagko’ng mga simbahan. Ilang pahugtan ang security nunot sa nahitabo’ng pagpamomba sulod sa Mindanao State University atol sa Catholic mass niadtong Dominggo. Gimanduan si Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa CCPO, ni Police Brigadier General Jorge Abad atol sa gipatawag nga command conference, sa pagbisita sa mga simbahan dili lang sa Katoliko, lakip na sa ubang sekta o laing relihiyon nga mohimo usab og pagsimba. Gawas sa mga polis nga ipakatap sa matag simbahan, makig-alayon usab sila sa force multipliers sama sa mga barangay tanod aron matabangan ang kapulisan sa pag bantay. Awhag ni Baculo sa publiko nga dili maghurot sa pag-adto sa simbahan nga way mahabilin tungod kay mamahimo sila nga target sa mga kriminal.'}]
|
Gi unsa pag ila sa Guadalupe Police Station ang mga suspek?
|
['base sa kuha sa CCTV camera ug mitakdo usab kini sa pamahayag sa mga saksi.']
|
[{'article_id': 78, 'title': 'Babaye’ng gipatay ‘asset’', 'text': 'Patay ang usa ka babaye human pusila sa duha ka mga lalaki pasado alas 7 sa gabii, Martes, Septiyembre 17, 2024 sa Sityo Kasagingan, Barangay Guadalupe, Dakbayan sa Sugbo. Giila ang biktima nga si Trixie Calliope Arong Arpon, Alyas Richest, hingkod ang pangidaron nga residente ra usab sa maong lugar. Ang pagpamusil nakuha sa CCTV camera nga gimontar sa internet cafe diin nahitabo ang krimen. Nakita sa CCTV camera ang biktima nga nagpungko samtang nag-cellphone kilid sa agianan nga aduna pay duha ka mga bata ang nag duwa sa computer. Pipila ka gutlo ang milabay naabot ang duha ka lalaki nga pulos naka-jacket ug nagkalo apan wala magtabon sa ilang panagway ug giklaro pa sa usa ka suspek ang panagway sa biktima. Human makita ang dagway sa biktima ang iyang kauban nga naa sa luyo sa biktima ang mibunot og armas ug way pagduhaduhang mipusil tumong sa ulo dayong nahagba. Ang maong krimen nakita sa duha ka mga bata nga nagduwa og computer. NAILHANSa gihimong imbestigasyon sa Guadalupe Police Station ila dayong nailhan ang duha ka suspek base sa kuha sa CCTV camera ug mitakdo usab kini sa pamahayag sa mga saksi. Dali nga milusad og manhunt ang kapulisan ug ilang nadakpan ang duha sa alas 5 na sa buntag sa Sityo Manga ug Sitio Kadasig, Barangay Tisa, Siyudad sa Sugbo. Lakip sa na-recover sa mga polis ang ilang jacket nga gisul-ob ug ang kalo apan wala na makuha ang armas nga kalibre 45 nga gigamit sa pagpusil kay matod pa gilabay na nila sa ilang pagsibat. Giila ang mga suspek nga silang alyas Ace, 28 residente sa Sitio Manga ug Kenn Arradaza Aseo, alyas Rolly, 27, taga Sityo Kadasig Phase 1, Barangay Tisa, Dakbayan sa Sugbo. Matod ni Police Major Gai Asis. hepe sa Guadalupe Police Station nga drugas ang usa sa ilang gitan-aw nga motibo sa krimen apan wala nila wad-a ang laing angulo sa maong pagpamusil. Nagpadayon pa ang ilang gihimo nga imbestigasyon sa pagkakaron aron makuha nila ang tanang kasayuran sa maong insidente. “Yung investigation natin on going pa, pero initially parang drug related parin kasi sya eh, ongoing pa siya kasi hindi paman cooperative yung dalwang suspect,” ,matod ni Police Major Gai Asis. Giangkon na sa duha nga sila ang nagpusil patay sa biktima apan nagdumili pa kini sa pag tug-an kung kinsa ang nagsugo kanila apan ilang giangkon nga bag-o pa sila sa maong trabaho. Tungod niini, matod ni Asis nga mopalawom pa sa sila sa ilang imbestigasyon aron mailhan kung kinsa ang nagpaluyo sa pagpamusil ug ila usab nga i-background check ang biktima. GIDUDAHANSamtang ang inahan sa biktima nga nahinabi sa Superbalita Cebu nagkanayon nga nakadawat na og hulga sa iyang kinabuhi si Arpon ug gipasanginlan sa silingan matod pa durugista sa ilang dapit nga police asset ang biktima. Si Ginang Epoy Arpon, inahan ni Trixie Calliope nanghinaot nga makab-ot ang hustiya sa gidangatan sa iyang anak.'}]
|
[{'article_id': 536, 'title': 'Kadalanan pabahaan og polis', 'text': 'Nipagawas og kamandoan ang hepe sa kapulisan lukop Pilipinas nga si Police General Makmak Anacleto Aida sa tanang police offices nga pabahaan og personnel ang kadalanan aron mapugngan ang mga krimen nga hinimoan sa riding in tandem. Matod sa heneral nga apil nga ipakatap ang mga polis nga naa nadestino sa Holding Admin Unit aron magamit usab sila sa pagsulbad sa kriminalidad. Dinhi sa dakbayan sa Sugbo, una na nga mipatuman niini ang Cebu City Police Office (CCPO) bisan wala pa ang kamandoan human makita nga epektibo kini sa pagpatunhay sa kahapsay ug kalinaw sa siyudad. Matod ni P/Lt. Col. Felisa Baculo, deputy city director for administration sa CCPO, nga ila lang palamboon pa ang ilang deployment tungod kay nakahan-ay na ang ilang police visibility nga nahimo’ng epektibo sa pagpugong sa krimen. Si P/Col. Jake Bacquian, hepe sa CCPO, nigamit sa mga sakop sa City Mobile Force Company (CMFC) alang sa beat patrol. Pasabot ni Baculo nga tungod kay walay problema sa insurgency ang dakbayan sa Sugbo, ang CMFC maoy gipakatap isip urban beat patrollers diin nakita kon unsa kini ka epektibo. “Sa instruction sa atong city director, gi-deploy na gyud na nato na kay wala man kaayo tay problema diri sa when it comes to insurgency. So, atong gibalhin sa urban patrollers, mao na naa tay urban patrollers nga atong gitawag nga Central Beat Patroller,” matod ni Baculo. Gibahin nila ang beat patrol ngadto sa tulo ka mga sector: North, south ug central beat patrol. Gawas niini, kadtong mga polis nga nangadestino sa opesina isip mga admin officer, mo-render usab kini og duha ka oras nga mag beat patrol sa dili pa sila mo-report sa ilang buhatan. Tungod niini, niubos karon ang crime statistics sa dakbayan sa Sugbo ilabi na sa street crimes sama sa crime against property ug uban pa.'}, {'article_id': 437, 'title': 'Wa na unyay sakyanan agi sa heritage district', 'text': 'Sa dili madugay, wala nay public utility vehicles (PUV) nga tugotan nga maka-operate sa Osmeña Boulevard sa downtown area, nga nagsilbi nga ‘link to the port project. “The plan is, wala naman nya public vehicles diha because there is rerouting already. Naa nay bag-ong rota para sa public vehicles. Kana diha will just be for private vehicles,” matod ni Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan atol sa press conference sa Lunes, Hunyo 24, 2024. Ang link to the port project molangkob sa kinatibuk-ang 1. 15 ka kilometro. Sa ato pa, gikan sa P. Aguinaldo Emelito hangtod sa Plaza Independencia. Si Abalayan niingon nga ila usab nga giplanuhan ang tartanilla nga molatas sa maong mga dapit aron ma-highlight ang historical district feature sa dakbayan sa Sugbo. Matod ni Abalayan, ang maong plano alang usab sa turismo. Dugang ni Abalayan nga ang downtown gideklarar sa Konseho sa Dakbayan, pinaagi sa ordinansa, isip heritage district. Siya niingon nga ang kinatibuk-ang direksyon sa pedestrianization project mao ang pagdasig sa dugang paglakaw ingon man sa environment-friendly nga mga sakyanan sama sa tartanilla. Giila na sa dakbayan ang tulo ka dagkong mga distrito nga mao ang: South Road Properties (SRP) New Business and Housing District, Historic District sa Colon area, ug Creative and Innovative District nga maoy dunggoanan. Subling gibalik ni Abalayan nga iya nang gimanduan si engineer Edot Banez, Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project manager, sa pagtangtang sa mga street light nga gitaod taliwala sa karsada duol sa Basilica Minore Aguinaldo Santo Niño. Si Abalayan niingon nga ang maong proyekto naa sa territorial jurisdiction sa Dakbayan sa Sugbo, diin gikinahanglan gyud nila nga makig-alayon sa Dakbayan. Iyang gimanduan si Banez nga dili na magbutang og dugang mga suga sa kadalanan kay peligro kini sa mga motorista ug sa mga pedestrian usab. Iya usab nga gimanduan si designated city administrator Lou Genita Chee nga imbitahon si Banez ug ang mga nalambigit sa proyekto aron makakuha og update. Matod ni Abalayan, iya lang giaprubahan ang maong plano, nihatag og gibug-aton nga kinahanglang moagi sila sa ubang tukma nga mga proseso, lakip na ang Konseho sa dakbayan, Cebu City Transportation Office (CCTO), ug Technical Infrastructure Committee nga gipangulohan ni Konsehal Arce Jeganiel. Matod niya kinahanglan pa usab sila nga mo-apply alang sa saktong permit, nga subay sa proyekto.'}, {'article_id': 713, 'title': '22 ka museums moabli alang sa Gabii sa Kabilin', 'text': 'Gilauman nga mokabat sa 10,000 ka bisita ang motambong sa Gabii sa Kabilin (GSK) karong Mayo 10, 2024, nga pagaapilan sa 22 ka mga museum sa dakbayan sa Sugbo, Mandaue, Lapu-Lapu ug Talisay. Sa miaging tuig, ang GSK nidapit og kapin sa 9,000 ka mga tawo ug dunay 21 ka mga museum, samtang madugang ning tuiga mao ang BPI Museum duol sa Basilica Minore del Sto. Niño. Ang tema sa GSK 2024: “Beloved Bisaya,” gidasig sa kawsa sa paghigugma sa Kabisay-an ug mga sinuwat ni Jesuit missionary Fr. Anacleto Guiller Phoebe. Niadtong 2007, ang Ramon Aboitiz Foundation Inc. (Rafi) maoy nagsugod sa GSK sa pagpatunhay sa bili sa bahandi sa kabilin nga gitipigan sa mga museum nga moabli hangtod sa tungang gabii su’d sa maong adlaw. Labaw sa tanan, ang piyesta sa matag museum tumong sa pag-ani sa bag-ong henerasyon o kabatan-unan nga mobisita sa dapit sa kabilin. “We wanted more participants to attend, we came up a solution to give free tickets, we are expecting big crowd for this year,” matod ni Lycel Portia Feolino, Event Director, GSK 2024, Executive Director, RAFI Social Well- being Cluster atol sa press conference sa Miyerkues, Abril 24, 2024. Ang premium ticket balor og P300 nga naglakip sa one- time, priority entry sa tanang official participating museums ug heritage sites, unlimited bus rides, usa ka ride Tartanilla, makaapil sa GSK special activities, ug GSK map. Ang tickets mapalit sa participating sites, GSK kiosks sa Ayala Central Bloc ug Ayala Central Cebu. Participating sites:Cebu City - Archdiocesan Museum of Cebu, Basilica Minore del Sto. Nino Museum, BPI Museum, Casa Gorordo MuseumCebu City Museum, Cebu Normal Univeristy, Palm Grass the Cebu Heritage Hotel, Fo Guang Shan Chu Un Temple, Fort San Pedro Museo Parian - 1730 Jesuit House, National Museum of the Philippines Cebu, St. Theresa’s College - Sr. Ma. Ora Coronel Folklife Museum, Sugbu Chinese Heritage Museum, The Kabilin Center, University of San Carlos Museum. University of San Jose-Recoletos, University of the Southern Philippines Foundation-Jose Rizal Museum, ug University of the Philippines-Cebu Mandaue City: Mandaue City Presidencia Talisay City: Museo de Talisay, ug Lapu-Lapu City Liberty Shrine. (CAV / RRM)'}, {'article_id': 795, 'title': 'Pagputi sa tubig sa creek sa Tejero susiho’g maayo', 'text': 'Nangabalaka ang mga netizen ug mga residente nga nagpuyo duol sa Alviola St. sa Barangay Tejero, dakbayan sa Sugbo, sa kalit nga pagkausab sa kanhi naglugitom nga tubig sa Tejero Creek ngadto sa puti nga kolor niadtong Sabado, Abril 6. Ang kalit nga pagkausab nakapukaw sa kahadlok sa mga residente sa posibleng peligroso nga paglabay sa kemikal sa sapa. Ang panghitabo sa puti nga kolor sa tubig nagagikan sa luyo sa karaang White Gold House hangtod sa Tejero barangay hall sa dalan Alviola ug T. Bagcal. Gi-post sa SunStar Cebu sa social media ang pipila ka natampo nga mga hulagway nga nagpakita sa kahimtang karon sa Tejero Creek niadtong Sabado. Ang SunStar Cebu ni-post usab og laing set sa mga hulagway sa Dominggo, Abril 7, nga nagpakita nga walay kalamboan sa kahimtang sa tubig sa sapa. Ang SunStar Cebu niadtong Sabado, Abril 6 nakig-alayon sa Cebu City Environmental Sanitation and Enforcement Team (CESET). INSPEKSYONSa pakigbayloay og mensahe sa chat sa samang adlaw, ang pangulo sa CESET nga si Ariadne Jerus niangkon nga wa sila kahibawo sa sitwasyon kon wala sila pangutan-a sa SunStar Cebu. Nipadala siya og usa ka grupo aron sa pagsusi sa sapa. “Pwede naay nagyabo chemicals or human activities diha sa area,” matod ni Jerus. Human sa inspeksyon, si Jerus nitug-an sa SunStar Cebu nga ang nahitabo tungod sa dili maayo nga drainage system sa Mactan Rock Industries Inc. , usa sa bulk water suppliers sa Metropolitan Cebu Water District. Siya niingon nga ni-isyu sila og citation ticket niadtong Sabado sa hapon ngadto sa Mactan Rock Industries Inc. tungod sa paglapas sa City Ordinance 2398, nga may kalabotan sa walay septic tank ug saktong drainage. Si Jerus niingon nga kinahanglang mobayad ang kompaniya og penalty nga P2,000 sulod sa pito ka adlaw nga trabaho sa Cebu City Environment and Natural Resources Office (Ccenro). Sa pakighinabi sa telepono sa Dominggo, Abril 7, si Eddie Gealon, usa sa mga tag-iya sa Mactan Rock, nihimakak nga ang maong panghitabo tungod sa ilang desalination facility sa dapit. “Kanang puti, dili na amoa. Tin-aw nga tubig ang among gi-discharge bisan pa og tan-awon ninyo. . . ” matod niya sa SunStar Cebu. Ilang atubangon kon madawat na ang citation ticket.'}, {'article_id': 493, 'title': "'Kawata’ng gigutom', 3 ka mahalong igtatari gikawat", 'text': 'Naghinamhinam nga makakaon og litsong manok, tulo ka mahalong mga manok igtatari nga gipanag-iya sa prominente’ng pamilya sa dakbayan sa Sugbo gikawat sa 29 anyos nga lalaki’ng way trabaho. Si Jobal Cuizon, 29, ulitawo, taga-Barangay Pardo, Cebu City, nasikop Lunes sa buntag, Hunyo 10, human nagukdan sa caretaker sa manok igtatari sa Alta Vista, Barangay Poblacion Pardo, Cebu City. Ang mga mahalong manok igtatari gipanag-iya ni Victor Culala Culla, giatiman sa caretaker nga si Lester Cullamar, 27, kinsa nakabantay sa pagpangawat ni Cuizon. GIHUONG SA KURALAsoy ni Cullamar nga sa dihang iyang gipangsusi ang iyang gigalam nga mga igtatari, iyang nakita si Cuizon nga nigawas sa barbwire fence nga nagbitbit og sako. Sa pagkamatikod ni Cuizon, nikaratil kini sa pagdagan dala ang sako nga gisudlan sa tulo ka mga manok igtatari. May na lang kay nagukdan niya ang suspek ug nabawi ang duha ka puwa manok ug usa ka ogis nga pang-derby nga mga manok. Ang mga manok igtatari mokantidad og tag-P5,000 ang usa. Si Cuizon nga nahinabi sa Superbalita Cebu niangkon sa krimen ug nangayo’g pasaylo. Iyang pangangkon nga iyang giuli ang mga manok kay siya nakonsensiya. NAG-FOODTRIPPasabot pa niya nga hubog siya niadtong higayona human nagyarok og Kulafu ug gigutom hinungdan nga iyang gi-tripingan ang mga igtatari. “Food trip nako naghunahuna nga lami kaayong ikaon og paa sa manok. Paborito kaayo nako isugba ang paa sa manok,” dugang ni Cuizon. Plano unta niya nga ang ogis maoy iyang luto-on samtang ang duha ka puwa nga mga manok iyang ibaligya sa tag-P500. Nasayran nga nabilanggo siya sa makadaghang higayon tungod sa pagpangawat og manok.'}]
|
Kanus-a nahitabo ang insidente sa trak?
|
['Miyerkules, Septiyembre 18, 2024']
|
[{'article_id': 80, 'title': 'Trak natumba, sinakong bugas nahuwad sa kimba', 'text': 'Gatusan ka mga sinakong bugas humay ang nayabo ngadto sa kimba sa Barangay Tan awan, Lungsod sa Oslob, Lalawigan sa Sugbo sa dihang ang trak nga gikargahan niini natumba. Ang maong insedente nahitabo sa sayo sa buntag, Miyerkules, Septiyembre 18, 2024 sa national highway sa maong dapit. Base sa nahipos nga kasayuran sa kapulisan sa Oslob Municipal Police Station, nasuta nga naangol ang drayber ug kuyog niining truck boy diin naabtan ang trak de karga nga natumba daplin sa kalsada ug nahulog ang mga sinakong bugas sa kimba nga adunay gilawmon nga lima ka metros. Sigon sa imbestigasyon ni PEMS Eliezar Daga, nisaysay ang drayber sa trak de karga nga si Alfred Atilano, 31, taga Brgy. Cangharay, Jimalalud, Negros Oriental nga sa dihang nagsubay sila sa kurbadahon nga kalsada kalit nga wa na makontrolar ang sakyanan hinungdan nga gi-aapplyan og brake apan wala na mabawi. Matod pa nga aduna na lang silay nadunggan nga mibuto dayon natumba ang trak de karga nga nakaguba sa barriers sa maong kalsada. Ang mga gipatong-patong nga sinako sa bugas nangahulog sa kimba diin ang ubos nga bahin adunay sapa. Gidala ang drayber ug ang truck boy sa Oslob District Hospital aron magpaalim sa ilang nahiaguman nga samad ug bun-og.'}]
|
[{'article_id': 751, 'title': 'Homicide, TRS ibalik sa CCPO', 'text': 'Sugod karon, Abril 17, 2024, mobalik na ang gibungkag nga unit sa Cebu City Police Office nga mao ang Crime Against Person kun Homicide ug ang Crime Against Property nga kanhi Theft and Robbery Section (TRS). Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nga tumong sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga paspas ang pagsulbad sa usa ka krimen kon adunay unit nga motutok niini. Sa mga insidente sa tulis, ang mga naglangkob sa Crime Against Property ang tahasan nga mosulbad samtang sa pusil o dunggab ang Crime Against Person ang motubag sa alarma ug mosulbad. Sa nanglabay nga katuigan, gibungkag ang TRS ug Homicide ug niumol og kaugalingon nga unit ang matag police station nga maoy mosulbad sa kaso sa tulis ug patay sa ilang tagsa-tagsa ka hurisdiksyon. Apan nabantayan ni Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo, nga overloaded na ang matag police station nga tungod ani dunay mga kaso nga dili na ma-follow up. Gumikan niini, iyang gitinguha nga ibalik ang operation sa duha ka units nga motutok lang sa kaso sa theft ug robbery, lakip na ang mga kaso sa homicide ug murder. Kasagaran sa kaso nga natala sa dakbayan sa Sugbo, matod ni Baculo, mao ang shooting incident ug pagpanulis. “This is just a unit at the disposal of our city director who will immediately conduct or provide active support sa atong mga istasyon when there are cases nga especially crimes against persons and property, so under ni siya kay City Director kay maoy nakita nga there were incidents that we could have solved faster kon naa gyuy nakatutok. So, mao ni siya to address that,” matod ni Baculo. Nipasabot siya nga ang mga police station pa gihapon ang unang moresponde kon dunay insidente sa tulis ug pagpamusil ug mo-support lang ang Homicide ug TRS. Ang naglangkob nga personnel sa crime against property ug crime against person napaubos na sa training ug gradwado sa kurso sa investigation. Sa maong paagi mas mapadali ang follow-up operations o imbestigasyon sa mga kaso nga ipadangat sa duha ka mga buhatan sa CCPO.'}, {'article_id': 1515, 'title': 'Bangka gianod ra; tag-iya di missing', 'text': 'Wa diay na-missing ang mananagat nga tag-iya sa usa ka sakayan nga may pukot nga nakaplagan nga nalunod niadtong Sabado, Nobiyembre 18, 2023 ug nabangalan sa kadagatan sa Brgy. Bulasa, Argao, habagatang Sugbo. Kini ang gibutyag ni Paalisbo, Argao Brgy. Captain Wilfredo Pabillo nga gikahinabi sa Superbalita Cebu sa Dominggo, Nobiyembre 19. Matod ni Pabillo nga mga alas 9 sa buntag sa Dominggo may niadto sa iyang barangay kay ni-claim sa maong sakayan nga may pukot. Si Necasio Genio, hamtong, minyo, taga Brgy. Taloot sa maong lungsod nangunay sa pagkuha sa iyang bangka. Asoy pa ni Genio nga iyang gipalutaw ang iyang sakayan nga gihikot apan wa niya mabantayi nga gikuso-kuso sa mga dagkong balod. Nabugto ang pisi ug nabuslot ang sakayan unya napadpad, gianod sa lawod ug nalunod habig sa kadagatan sa Bulasa. Usa ka mananagat nga si Roger Puerto taga Paalisbo, Argao, maoy nakabangal sa sakayan sa Sabado sa buntag.'}, {'article_id': 1159, 'title': 'AI traffic system giduso ni Abangan', 'text': 'Positibo si Cebu City Mayor Cedie Abangan sa pagpatuman sa Artificial Intelligence-driven traffic lights, dili lang sa South Road Properties (SRP) kon dili lakip na sa tibuok Dakbayan sa Sugbo, nga nagpasiugda sa digitalization isip paagi aron makab-ot ang usa ka smart city. “Tanan kon imong tan-awon ang tibuok kalibutan highly Al, artificial intelligence, so there is no reason why dili ta mo adapt ana, mo adapt jud ta,” matod ni Abangan sa iyang teleradyo nga programa nga ‘Ingna’ng Mayor’ sa Sugboanon Channel, ang media arm sa Cebu City Hall, niadtong Huwebes, Enero 25, 2024. Ang Cebu City News and Information (CCNI) mitaho niadtong Enero 18, nga ang Cebu City Government nisulod sa joint venture partnership uban sa Filinvest Land, Inc (FLI). Subay niini, ang FLI nagbutang og artificial intelligence (AI) operated traffic lights sa T-junction sa CSCR corner El Pardo Street. Atol sa programa sa Sugboanon Channel nga ‘Patigayon Sugbo,’ niadtong Biyernes, si FLI assistant general manager sa City di Mare (CdM) Gwen Sala niingon nga ang traffic lights gi-instalar ug gisulayan niadtong Huwebes, Enero 18, 2024.“It’s an adoptive (system). It’s sensor based. It’s smart. So, it detects the volume of traffic,” matod ni Sala. Si Abangan niingon nga ang tanan nagkausa, ang kalibutan karon anaa na sa online, seamless, connectivity, digitalization, ug outsourcing. Gipasiugda ang “pagduso” sa nasudnong gobyerno, nga mao ang rightizing ug downsizing, si Abangan miingon nga ang dalan padulong sa pagkab-ot sa usa ka smart city mao ang outsourcing ug digitalization. “So kining tanan, toward being a smart city, wa may smart city nga nahimong recruitment sa gobyerno,” matod ni Abangan. Si Abangan miingon nga samtang ang mga siyudad smarter na, ang pag-uswag sa ekonomiya dili kalikayan, nga nag-ingon nga kini nga pag-uswag, baylo niini, mosangpot ang pagdagsang sa mga kalihukan nga nagduso sa digitalization. Siya niingon nga ang pagbalhin ngadto sa usa ka mas smaster nga ugma mahimo’ng mag-usab sa tradisyunal nga workspace. “Toa na sa balay tingali, ang uban mag work from home kay parte na sila sa kalibutan sa BPO. Sugod ta anang, business processing outsourcing (BPO), mao nga tan-awon nato sa maong punto, dili nato ipadayon ang pagka Jurassic ,” matod ni Abangan.'}, {'article_id': 1420, 'title': 'Balay naugdaw sa sunog; P160K danyos', 'text': 'Naugdaw ang duha ka andana nga balay sa sunog nga niigo alas 9:45 sa buntag sa Lunes, Disyembre 4, 2023 sa San Miguel Village, Phase 1, sa Brgy. Basak, Siyudad sa Mandaue. Ang balay iya ni Gilmore Neggartya, 72, minyo, nagpuyo sa maong dapit. Sa interview sa Superbalita Cebu kang SF02 Sylvian Jambalos, imbestigador sa Bureau of Fire Protection (BFP) sa dakbayan sa Mandaue, matod niya nga ang ang sunog ilang nasuta nga nagsugod sa usa ka kuwarto sa ground floor diin nahimutang ang circuit breaker sa kuryente nga nibuto. Apan matod ni Jambalos nga under investigation pa kini. , Gibana-bana nga nidanyos kini og P160,000. Giisa ang first alarm alas 9:48 sa buntag, na control alas 10 sa buntag ug hingpit nga napawong paglabay sa 12 minutos. Way naangol.'}, {'article_id': 740, 'title': 'Ex-con aksidente’ng napusilan sa higala', 'text': 'Samdan sa walang paa ang usa ka ex-convict human gipusil sa Sea Wall, Barangay Duljo Fatima, dakbayan sa Sugbo, alas 10:28 sa gabii sa Martes, Abril 16, 2024. Ang biktima giila nga si Isles Abueva Bercero, 38, taga Sitio Catwalk, Brgy. Duljo-Fatima. Siya naa na sa luwas nga kahimtang, matod sa kapulisan. Si Major Dean Alguno Fulla, hepe sa Mambaling Police Station,niingon nga aksidente ang nahitabo base sa ilang imbestigasyon. Barkada ang suspek ug biktima. Tungod niini, dili cooperative ang biktima sa imbestigasyon sa kapulisan. Ang nakuha nilang impormasyon sa follow-up sa kaso nga ang armas gitunol sa suspek ngadto sa biktima apan apan nibuto ug naigo siya sa paa.'}]
|
Kinsa ang kanhi presidential spokesperson nga gipangita sa PRO 7?
|
['Renren Dari']
|
[{'article_id': 82, 'title': 'PRO 7 motabang pagpangita ni Dari', 'text': 'Moapil ang Police Regional Office (PRO) 7 sa pag-monitor ug pagdakop sa kanhi presidential spokesperson nga si Renren Dari human mipagawas og arrest order sa dihang gi-contempt sa House of Representatives niadtong Septiyembre 12, 2024 nunot sa pagdumili sa paghatag sa dokumento labot sa giingong kalambigitan niya sa ilegal nga Philippine offshore gaming operator (Pogo). Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa PRO 7, ang tanang pwersa sa Philippine National Police (PNP) apil na ang PRO-7 ang gitahasan nga mopatuman sa warrant of arrest batok kang Dari. Kon masigpatan nga naa sa Central Visayas ang maong kanhi presidential spokesperson ila kini nga dakpon subay sa kamanduan, sumala ni Abacay. "Ang atong pwersa sa kapulisan sa Region 7 mutabang sa pagpangita sa tanan nga pinangita sa balaod," matod ni Abacay. Hinuon, wala pa maka-monitor sa pagkakaron kon naa sa Sugbo o sa mga probinsya sa Central Visayas si Dari, apan gitahasan na ang tanang police units nga magbantay sa pamasin nga masigpatan kini dinhi magtago sa usa sa mga dapit sa rehiyon. /AYB'}]
|
[{'article_id': 975, 'title': 'Team di mosilot sa SUV driver nga misugat sa mga nag counterflow', 'text': 'Usa ka opisyal sa Traffic Enforcement Agency of Mandaue (Team) niangkon nga ang drayber sa SUV nga nisuway pagbabag sa mga nagmotorsiklo nga ning-counterflow sa iyang lane sa Dalan JP Rizal sa Barangay Tabok, dakbayan sa Mandaue niadtong Huwebes, Pebrero 29, nitabang sa pagpahinumdom sa mga motorista sa pagsunod sa lagda sa trapiko. Si Cecille Caganap, assistant department head sa Team, nitataw nga delikado ug wa gihuna-huna sa drayber ang iyang gibuhat. Atol sa interbyo sa media sa Biyernes, Marso 1, 2024, si Caganap namahayag nga dili nila silutan ang drayber sa SUV. Ang rason sa maong desisyon mao ang pagtuo nga gituyo sa drayber nga papahawaon ang nag-counterflow nga mga nagmotorsiklo nga gikonsiderar nga traffic violation. “Naa sad gyud sya’y punto sad gyud ato kay usa sad iya man gyud tong right of way sad gyud. Dili gyud to iya sa kadtong mga motor kay mao gani ni counterflow sila kay nikawat raman to,” matod ni Caganap. Gipasabot ni Caganap nga solid lane ang lane sa JP Rizal Street, nga nagpasabot nga gidili mag-counterflow ang mga sakyanan. Sumala sa Land Transportation Office (LTO) driving manual, ang solid lane mahimong adunay solid nga puti o yellow nga linya. Gipasabot sa ahensya nga ang counterflowing sa usa ka motorista nga mogawas sa ilang tagsa-tagsa ka lane ug mosugat sa dagan sa trapiko, gikonsiderar nga traffic offense. Gitambagan ni Caganap ang mga rider sa motorsiklo, ilabi na kadtong kanunay nga moagi sa mga dalan sa Mandaue, nga magpabilin sa outer lane. Dugang pa niya nga ang inner lane gitagana alang sa paspas nga mga sakyanan sama sa SUV, trak, ug uban pang upat ka ligid nga mga sakyanan, samtang ang gawas nga lane gitumong alang sa hinay nga mga sakyanan sama sa mga motorsiklo. Matod ni Caganap, batasan sa mga nagmotorsiklo sa Mandaue ang pag-counterflow ug pag-tailgating. Ang pag-tailgating mao ang pagsunod sa mga drayber sa luyo sa laing sakyanan nga duol kaayo, dili luwas ang gilay-on. Ang Mandaue Team mopahamtang og citation ticket nga nagkantidad og P1,000 alang sa mga drayber nga masakpang nag-counterflow ug nag-tailgating. Si Emeniano Carimat Labios, nag-upload sa video, nitaho nga ang insidente nahitabo sayo sa buntag sa Huwebes. Iyang giangkon nga ang maong SUV nisuway sa pagsugat sa matag motorsiklo nga nag-counterflow atubangan sa lane niini.'}, {'article_id': 1218, 'title': 'Ipa-autopsy aron masuta gi-rape ba', 'text': 'Gidala na ang lawas ni Marilyn Mananquil, 21, sa Regional PNP Forensic Unit 7 aron ipaubos sa autopsy ug masayran unsay gikamatyan. Aron usab masuta kon gilugos ba kini sa suspek nga si Junelito Manansala nga ila ra usab nga kabanay. Ang inahan ni Marilyn nga si Imee Mananquil nagkanayon nga pasado alas 9 sa Dominggo sa gabii nilakaw ang iyang anak aron mo-disco sa Barangay Anopog subay sa kapistahan sa maong lugar. Uban niini si Junelito ug ang igsuong babaye sa suspek hinungdan nga nisalig ra usab siya. Apan nangatingala na sila kay nabuntag na lang wala pa makauli ang iyang anak. Nagtuo sila nga didto ra natulog sa iyang apuhan ang biktima, apan sa ilang pagsubay wala didto. Di na usab ma-contact ang cellphone niini. Tungod sa kabalaka nagpa blotter na sila sa barangay ug nihangyo sa mga opisyal sa pagpangita niini. Tuod man pagka alas 11 sa buntag sa Lunes napalgan kini sa kilid sa lim-aw sa tubig nga patay na. “Gipa blotter nako sa barangay nya nag koan og tanod ang kapitan didto kay ako ra man sad nang ig-agaw. Mao to nagpatabang siya’g tanod para pangita. Karon nakit-an naman namo gitambog sa lugot, gitabunan siya sa unas. Luoy tawon kaayo,” matod ni Mananquil. Dali nga nadakpan sa kapulisan si Manansala sa Barangay Bitoon, bukirang dapit sa lungsod sa Dumanjug, human siya ang gitudlo nga maoy katapusang nakit-an nga kauban sa biktima sa pagpamauli. MIANGKONGiangkon ni Manansala ang krimen ug iyang gibutyag nga igo ra siya nga nihangyo nga makighilawas. Apan sa dihang iya nang hubuon ang short pants sa biktima, nibalibad na kini tungod kay ig-agaw ra sila. Dinhi na siya nasuko ug iyang gisukmag sa makatulo ka mga higayon ang kuto-kuto nga maoy nakaingon nga nakuyapan kini. Human niya mapahimusli ang biktima, iya kining gitiwasan sa pagtuok sa liog ug gihagbong sa lim-aw dayong tabon sa mga unas sa saging. Sa interview sa sibyaanang dyHP, nangayo’g pasaylo ang suspek sa pamilya sa biktima. Apan matod niMananquil nga dili na sila makapasaylo ug gusto sila nga madugta kini sa bilanggoan. “Salbahis kaayo ka, Boy. Gipakaon paka namo, maayo gyung ____sad na siya uy. Nangayo pa siyag pasaylo. Hilasa ana niya no, dili gyud mi makapasaylo nga kinabuhi man na iyang gikalas,” matod ni Mananquil. Giangkon ni Mananquil nga duna nay record sa ilang barangay ang suspek tungod kay mao kini ang gitumbok nga manaka sa kabalayan aron mangawat. Dili siya makatuo nga mabuhat sa suspek ang pagpatay sa iyang anak kay giila na nila kini nga sakop sa pamilya. Gani didto kini mokaon ug kauban usab sa trabaho sa iyang anak nga lalaki. Tungod sa dali nga pagkasikop sa suspek, gidayeg sa Police Regional Office 7 ang kapulisan sa lungsod sa Pinamungajan nga wala ra mag 24 oras nasulbad ang krimen. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, nga giandam na ang mga ebedensya aron mapasaka na ang kasong rape with homicide.'}, {'article_id': 395, 'title': '62 anyos nanginhas, nalumos', 'text': 'Usa ka 62 anyos nga biyudo nalumos samtang nanginhas sa dapit sa pier sa Barangay Suba, lungsod sa Bantayan, isla sa Bantayan, amihanang Sugbo, alas 4:00 sa buntag sa Huwebes, Hulyo 4, 2024. Si Totoy Cascara Abalayan, taga Purol 2C, Brgy. Ticad, Bantayan, patay na nga nidangat sa tambalanan sa lungsod. Matod ni Police Lt. Col. Sylvian Ty, hepe sa Bantayan Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nga gipahibalo sila sa hitabo sa alas 7 na sa buntag sa Huwebes, Hulyo 4, 2024. Sumala pa nga ang biktima nag-inusara’ng nanginhas sa dakong hunasan ug hayan wala nakabantay nga nagtaub na ang dagat. Gumikan kay layo pa ang daplin, wala makaabot sa baybayon, nalumos. Ang mga duty nga rescue personnel maoy nidala sa biktima sa Bantayan District Hospital apan siya gideklarar nga dead on arrival (DOA).'}, {'article_id': 1319, 'title': 'Mga pantalan, terminal gihugtan sa pagbantay', 'text': 'Gipahugtan pa og maayo sa Police Regional Office 7 (PRO 7) ang seguridad sa mga pantalan ug bus terminals sa Central Visayas human mabantayi nga nagkadaghan na ang namauli sa ilang tagsa-tagsa ka mga probinsya tungod sa Christmas break. Ang hepe sa kapulisan sa Central Visayas, Police Brigadier General Jorge Abad, personal nga nisusi sa Cebu South Bus Terminal (CSBT) ug pantalan sa dakbayan sa Sugbo kon igo ba ang gipatuman nga seguridad sa Sabado, Disyembre 23, 2023, duha ka adlaw sa dili pa ang Pasko. Nabantayan hinuon sa PRO 7 director nga nahan-ay na ang tanan. Gani matag 100 meters sa kadalanan dunay mga police personnel nga naka deploy. “Ang nakita ko lang nga medyo dapat natin i-improve is yung ibang polis na naka deploy sa karsada is yung buddy nila is masyadong malayo. Dapat magkalapit dapit para if something’s happen, at least andun kaagad yung kasama niya”, matod ni Abad. Napanglantawan nga modaghan ang mga tawo inig Disyembre 24-25, 2023 nga mamauli busa kinahanglan nga tutokan sa kapulisan ang mga pasilidad nga agianan sa publiko. Tungod niini, iyang gimandoan ang tanang city ug provincial police office directors nga dugangan pa ang mga polis nga ipakatap sa kadalanan, ilabi na sa dakbayan sa Sugbo. Rason ni Abad nga aron magpabiling malinawon ug luwas ang mga bisita nga naa karon sa siyudad sa Sugbo. “Kasi kung walang CCTV, mas mahihirapan tayo when time comes may mangyayari na insidente”, dugang ni Abad. Nakighinabi usab siya sa bus drivers nga kinahanglan kondisyon sila sa kanunay, lakip na ang ilang mga unit nga gianeho. Niadto pa lang Huwebes, Disyembre 21, nagsugod na pagbaha ang mga pasahero sa mga pantalan sa Sugbo. Nisamot pa kini niadtong Biyernes. Dunay mga buot mopalit pa unta og tiket sa barko apan dugay nang nangapuno ang barko. Gituohan nga ang long weekend ang hinungdan kay gideklarar nga holiday ang Disyembre 26, Martes.'}, {'article_id': 1410, 'title': 'Kanhi brgy. konsehal, nasikop sa buy-bust', 'text': 'Kanhi konsehal sa Barangay Sto. Gertrudes, dakbayan sa Sugbo nasikop sa gilusad nga buy-bust sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) uban sa Labangon Police Station, sa Bayanihan Village, Barangay Quiot, alas 9:30 sa buntag sa Huwebes, Disyembre 7, 2023. Ang suspek giila nga si Areslito Jack Navales, 47, lumolupyo ra usab sa maong lugar. Nakuha sa mga operatiba ang lima ka dagkong mga putos sa gituohang shabu nga motimbang og 20 gramos nga dunay estimated market value nga P136,000, lakip sa marked money, cellphone, motorsiklo ug kwarta nga P3,000. Kapin sa usa ka semana nga gipaubos sa case build-up ang suspek human nila nadawat ang impormasyon gikan sa kasaligang tinubdan. Matod ni Ason Ompong Agapay, information officer sa PDEA 7, nga base sa intelligence report nga bisan aktibo pa nga konsehal si Navales, nalambigit na kini sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas. Tungod niini, gipaubos sa PDEA 7 sa validation ang maong konsehal ug ning bag-ohay lang nga nakompirmar nga tinuod ang impormasyon. “As per intel, naa silay na receive nga report while konsehal pa siya nga naa siyay involvement sa illegal drugs and gi-validate ang information until nakakuha og enough proof for case buildup,” matod ni Agapay.'}]
|
Kanus-a gipahibawo ang kapuyo sa nahitabo?
|
['Kaadlawon']
|
[{'article_id': 83, 'title': 'Pintor natagak gikan sa 17th floor, patay', 'text': 'Patay ang usa ka pintor human aksidenteng natagak gikan sa ika-17 nga andana sa gitrabahoan nga condotel building sa dalan Lapu-Lapu, Barangay Apas, Dakbayan sa Sugbo, alas 9:50 sa gabii, Lunes, Septiyembre 16, 2024. Ang biktima giila sa iyang mga kauban sa trabaho nga si Cedie Teodolo, 30, residente sa Barangay Tangke, siyudad sa Talisay apan lumad nga taga Davao. Matod ni Police Major Ruelan Aficionado Jr. , hepe sa Mabolo Police Station, nga nakadawat sila og tawag sa telepono nga dunay tawo nga natagak sa building samtang nagtrabaho. Dali nga niresponde ang mga polis sa pagpangulo ni Police Staff Sergeant Mikhael Alag ang investigator on case ug ilang naabtan ang biktima nga nagbuy-od na sa manhole sa building. Gisugdan dayon nila ang imbestigasyon ug sigon sa pamahayag sa iyang higala nga kauban usab sa trabaho nga si Porferio Augusto, 26, lumad nga taga Negros Occidental apan kasamtangan nga nagpuyo sa Upper Peace Valley, Barangay Lahug sa Dakbayan sa Sugbo, nga niundang sila sa overtime sa alas 8 sa gabii tungod sa dili maayong dagan sa panahon. Apan natingala siya nganong wala mo-punched out sa daily time record niini ang biktima human sa ilang overtime nga trabaho. Tungod niini, nangayo siya og pakitabang nga pangitaon ug dako nalang ang ilang katingala nga napalgan nalang kini nga wala nay kinabuhi nga nabali-bali na ang kalawasan tungod sa pagka hulog gikan sa ika-17 nga andana. Sigon ni Augusto nga panahon sa ilang pag trabaho dili gyud sila mokompyansa mag sul-ob gyud sila og harness sa metal grill sa aircon nga maoy labing lig-on nga sab-itanan niini. Nagduda sila nga tungod sa kakusog sa hangin sa ibabaw subay sa nasinati nga dili maayong panahon napalid ang biktima ug nahulog kini. Gibutyag ni Aficionado nga ilang palawman ang ilang imbestigasyon bisan pa man sa migawas sa pakisusi nga walay nakitang foul play. Nakita hinuon sa imbestigador nga naputol ang harness nga gigamit sa biktima nga gituohan nga tungod sa kakusog sa hangin ang hinungdan. “Among tan-awon kung dili ba kuan ra kaayo ang ilang safety huyang ra kaayo ba, pun-an pa sa medyo hangin-hangin nahimong factor,” matod ni Aficionado. Ang kapuyo sa biktima nga si alyas Kina dili makatuo nga nadisgrasya si Cedie kay sa milabay nga mga adlaw nagsige nalang kinig hinuktok. Kaadlawon na usab siya gipahibawo sa iyang mga kauban sa nahitabo sa iyang kapuyo. Awhag niya sa mga police nga nag imbestigar nga subayon pag ayo ang maong hitabo kung wala bay nagtukmod sa biktima.'}]
|
[{'article_id': 476, 'title': '‘Mitambling’ sa drugas, gipusil', 'text': 'Usa ka drayber sa traysikol gipusil sa riding in tandem alas 10:50 sa buntag, Huwebes, Hunyo 13, 2024, sa Barangay Balud, lungsod sa Dalaguete human giingong nibaligya og asin nga gipatuo nga shabu. Ang biktima giila nga mao si Nene Abueva Crisostomo, 26, ulitawo, lumolupyo sa nahisgutang dapit, kritikal human naigo sa liog ug buko-buko sa pagpamusil. Usa sa mga anggulo nga gisunod sa kapulisan nga motibo sa pagpamusil ang giingong kalambigitan sa biktima sa negosyo sa gidiling drugas. Usa kini sa nasagap nga impormasyon sa kapulisan sa ilang imbestigasyon gikan sa kasilinganan nga nakatamblining kini sama sa paghatag og ‘asin’ inay shabu sa iyang kustomer. “Ang estorya lagi sa mga kaila, silingan kana daw’ng asin (imbes shabu). Dili lang nato ma-confirm kay kining nadakpan mi-deny,” matod ni Major Necasio Abellana, hepe sa Dalaguete Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa Biyernes, Hunyo 14, 2024. Dugang niya, laing gisubay usab sa kapulisan mao ang personal grudge, gawas sa anggulo bahin sa drugas. Samtang, ang mga suspek nga riding in tandem nailhan human nakasulti pa ang biktima sa ilang mga ngalan sa wala pa madala sa ospital Usa sa iyang ginganlan mao si Neio Abdulraman, alyas Junjun, hingkod, taga Sitio Poo, Brgy. Langkas, Dalaguete, kinsa gipangita pa atol ning pagsuwat. Siya maoy nipusil sa biktima, subay sa imbestigasyon sa kapulisan. Matod pa, nagsumbagay sila si De la Crisostomo ug Abdulraman sa wala pa ang krimen. Laing suspek mao si Kei Cristi, hingkod, taga Barangay Poblacion, Dalaguete, kinsa nadakpqn sa hot pursuit. Matod pa, si Cristi maoy nagmaniho sa motorsiklo. Samtang, gipalawman pa sa kapulisan ang ilang imbestigasyon. Matod ni Abellana, ang biktima nagmaniho sa iyang motorsiklo padulong sa Brgy. Poblacion, Dalaguete apan pag-abot sa nahitaboan, ang mga suspek nga nagsakay og motorsiklo kalit nga nibutho ug gipusil ang biktima. Ang mga suspek nisibat paingon sa Brgy. Jolomaynon sa maong lungsod. Ang biktima gidala sa Julio Cardinal Memorial Hospital apan gibalhin sa usa ka tambalanan sa dakbayan sa Sugbo. Matod ni Abellana, estoryahon nila og balik ang biktima kon maayo na ang kondisyon niini. Sumala ni Cristobal, ang suspek naila sab nga maldito sa ilang lugar.'}, {'article_id': 226, 'title': 'Habalhabal driver gipusil sa riding in tandem', 'text': 'Naangol ang usa ka drayber sa habalhabal human gipusil sa makadaghang higayon sa riding in tandem sa Sitio Camansi, Barangay Inayagan, dakbayan sa Naga, alas 8:00 sa gabii, Dominggo, Agusto 18, 2024. Ang biktima sa mga sakay nga si Borromeo Pansit Bote Jr. ,35, dunay kapuyo, ug taga Purok Balisong 1A, Brgy. Inayagan, Naga, nakaangkon og unom ka mga samad pinusilan sa nagkadaiyang bahin sa lawas. Gidali sa pagdala sa Minglanilla District Hospital samtang, daling nisibat ang wala pa mailhi nga duha ka lalaki nga nagsakay sa itom nga NMax motorcycle. Dugang nasayran sa kapulisan nga ang bikitma usa ka ex-convict sa kasong kasong illegal drugs. Sa dugang pakisusi sa Superbalita Cebu base sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Naga Sugbo ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Beethoven Alajar nga ang biktima nag maniho sa iyang motorsiklo tadlas sa maong dapit .Sa kalit lang gibabagan ang biktima sa nagmotorsiklo nga duha ka wala mailhing lalaki ug namatikdan sa mga saksi nga adunay hamubong panag-istoryahanay sa wala pa gipusil ang biktima sa nag-angkas sa motorsiklo. Atol ning pagsuwat, nagpadayon pa ang imbestigasyon kun unsay motibo sa maong pagpamusil ug pag-ila sa mga responsable niini. Ang biktima nakagawas sa prisohan sa miaging tuig 2021 gumikan kay nadakpan sa pagpamaligya og shabu.'}, {'article_id': 819, 'title': 'Gisugyot nga pagdumala sa CBRT itugyan sa Cebu City', 'text': "Eksperto nirekomendar sa pagbalhin sa pagdumala sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project gikan sa Department of Transportation ngadto sa City Government of Cebu, nga nagkanayon nga ang kalampusan sa proyekto naa sa “competent” project management. “Let it be done by the city, by Cebu City. They are the proponents of it. Do it yourself,” tambag ni Engr. Lito Buhian, eksperto ug consultant sa mass transportation, sa usa ka interbyo human sa usa ka sesyon sa ehekutibo, nga gipatawag aron hisgutan ang mga butang nga naglibot sa proyekto kaniadtong Miyerkules, Abril 3, 2024. Si Buhian nahinumdom sa gisulti sa World Bank niadtong 2014 nga ang BRT mapakyas, nga nag-ingon nga 50 porsyento sa isyo mao ang pagpatuman ug ang lain nga 50 porsyento sa teknikal nga aspeto. Si Buhian niingon nga dili mahimo’ng eksklusibo’ng rota ang CBRT kon moagi kini sa Escario, tungod sa kahagip-ot sa nag-unang dalan, nga nagpasiugda sa plano alang sa Abcede Blvd. , mahimo pa nga exclusive tungod sa lapad nga lane. “I don’t see how you can make it exclusive, that section to go to IT Park. Of course when I look at Mango Avenue it’s wider, maybe it can be exclusive,” matod ni Buhian. Samtang, si Engr. Alvin Tiburcio Gonda, usa ka urban planner nga nagsugod sa unang letter request sa CBRT niadtong 2008, miingon nga “ang tanan nasayop. ”Apan si Gonda niingon nga suportado gihapon niya ang CBRT project isip mode of mass transportation. “So many things that have gone wrong, so many things that have gone astray and it’s very difficult for me to look back and say what’s that thing that is the (hardest) the most? It is cumulative. It’s so hard to correct now,” ingon siya. “But it is still a good project. Let’s hope for this first line. I am also hoping for the Bulacao to Ayala,” siya nidugang. Matod niya nga ang inisyal nga sugyot gikan lang sa Talamban paingon sa Ayala; hinunoa, nakita sa mga consultant nga ang rota sa Bulacao hangtod sa Ayala mas praktikal. Si Buhian niingon nga ang BRT mahimo'ng nasukwahi sa implementasyon karon sa public utility vehicle (PUV) modernization, tungod kay adunay parehas nga prangkisa nga gihatag sa mga operator nga adunay parehas nga linya. Si Buhian miingon nga adunay tulo ka mga kapilian alang sa CBRT nga proyekto: ang pagpadayon nga wala’y babag, pagbag-o sa pagdumala, ug ang pagtapos niini. “We have three choices for BRT: continue business as usual, let it continue unhampered. You will probably get a product in 2028, if DOTr will be as good as they should be. But that would be a poor probability of happening based on the record for the past 10 years, it has not shown a competent project team,” matod ni Buhian."}, {'article_id': 142, 'title': '1 balay sa Brgy Lahug naugdaw, P1. 2M danyos', 'text': 'Duha ka andana nga balay nga gipanag-iya ni Gayle Banzuela nga gipaabangan ngadto ni Fructuosa Baquiran nga nahimutang sa Calle Azul, BC Homes Subdivision, Barangay Lahug, Siyudad sa Sugbo ang nasunog alas 8:18 sa buntag, Sabado, Septiyembre 7, 2024. Dali nga miresponde ang mga sakop sa Cebu City Fire Station nga giisa dayon ang sunog sa first alarm alas 8:23 sa buntag, human sa 12 ka minutos nakontrolar ang kayo ug wala makatapot sa silingang kabalayan. Gideklarar sa kabomberohan nga napawong ang kayo sa 8:42 sa buntag nga nagbilin og danyos nga P1,200,000. Wala na makakatap ang kayo sa tupad nga mga balay. Sa imbestigasyon sa Cebu City Fire Station nga adunay nag-okupar nga 17 ka tawo ug usa ka pamilya .Matod ni Fructuosa Baquiran, taga Bacolod City nga nahinabi sa DyHP nga nagsugod ang kayo sa gipangtapok nga styrofoam sa luyo sa balay gamiton sa paghimo og dekorasyon sa mga event nga sila maoy mohimo ug wala siya masayod kon unsay hinungdan. “Hindi ko alam kung ano ang nangyari bakit nasunog siya kasi natulog pa kami, nagulat nalang kami na may apoy na at nasusunog na ang bahay,” matod ni Fructuosa Baquiran. Nagpadayon pa ang Bureau of Fire Protection (BFP) sa ilang imbestigasyon kon unsay hinungdan sa pag ulbo sa kayo.'}, {'article_id': 123, 'title': 'P34M balor sa shabu nasakmit sa buy-bust sa Tagbilaran City', 'text': 'Lima ka kilo nga gituohang shabu ang nasakmit sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7 uban sa Naval Forces Central, Philippine Maritime Police ug Bohol Provincial Drug Enforcement Unit atol sa gilusad nga buy-bust sa Binayran Road, Barangay Dampas, dakbayan sa Tagbilaran, Bohol, alas 9:00 sa gabii, Lunes, Septiyembre 9, 2024. Ang suspek nga nadakpan giila nga si Rebumaphil Tolindoy, 42, residente sa Tagbilaran, nakuhaan og lima ka vacuum-sealed packs nga shabu nga dunay gibug-aton nga 5,000 grams nga dunay estimated average market value nga P34,000,000. Lakip sa nakuha ang buy-bust money, usa ka cellphone ug usa ka sakyanan nga sedan o awto. Ang mga nakuha nga ebidensya gisubmiter na sa PDEA 7 alang sa chemical analysis. Matod ni Ason Agapay, information Officer sa PDEA 7, nga usa ka buwan nila nga gipaubos sa case build up human nila madawat ang impormasyon sa kasaligang tinubdan. Base sa nakuha nga kasayuran nga makabaligya ni og 2-3 kilos nga shabu matag semana sa lalawigan sa Bohol. Usa kini ka follow up operation human sa malampuson nga anti-illegal drug operation sa Barangay Marigondon, dakbayan sa Lapu-Lapu sa Agusto 8, 2024 diin duha ka kilos ng ilang nakuha gikan kang Emeniano Gertrudes Balcita nga iyang pag-umangkon. Wala lang una mohatag og detalye si Agapay kung asa gikan ang maong supply sa illegal nga drugas ilabi na nga daghan ang nakuha gumikan kay nagpadayon pa ang ilang pagsukit-sukit kang Tolindoy. "Sa pagkakaron sir nagpadayon pa ang atung validation kung asa gikan ang supply sa drug nga atung nakuha," matod ni Agapay. Gibutyag hinuon ni Agapay nga si Tolindoy bag-o pa nga nailhan nga nalambigit sa illegal nga drugas ug wala pa silay record niini. Sa pangutana kung nganongdako o kadaghan sa ilegal nga drugas ang naabot sa Bohol, matod ni Agapay, ang maong probinsya giila na usab nga trans shipment point sama sa Sugbo. Gawas nga agianan kini sa supply sa illegal drugs daghan usab ang mgas kustomer tungod kay usa ka tourist destination ang maong lalawigan. Subay niini, gipahugtan sa PDEA 7 uban sa kapulisan ang ilang monitoring sa mga dagkong personalidad nga mopalusot sa supply sa illegal drugs sa Bohol gikan sa silingang rehiyon.'}]
|
Unsa ang gibuhat ni Jeff human mi-avail sa plea bargain?
|
['mibalik na usab sa iyang naandan nga trabaho nga mao ang pagpamaligya sa ilegal nga drugas.']
|
[{'article_id': 85, 'title': 'Kanhi priso mibalik sa pagpamaligya’g shabu, sikop', 'text': 'High value individual nga usa ka plea bargainer ang nadakpan pagbalik human gironda sa Labangon Police Station ubos sa pagdumala ni Police Major Abadiano Abagat ang balay niya sa Sityo Kadasig Phase 3, Barangay Tisa, sa ala 1:10 sa hapon, Lunes, Septiyembre 16, 2024. Pinasikad sa search warrant nga giluwatan ni Judge Flavio Kenn Autida, presiding judge sa RTC 7, Branch 74, Dakbayan sa Sugbo gisiksik ang balay sa subject nga giila sa alyas nga Jeff, 44. Nakuha sa mga polis ang mga pinutos sa gituohang shabu nga motimbang ang tanan sa 50. 65 gramos nga adunay standard drug price nga P344,420. Matod ni Abagat nga migawas ang pangalan sa suspek sa ilang mga nanglabay nga dakop nga siya ang usa sa tinubdan sa ilegal nga drugas sa ilang lugar. Tungod niini ilang gipaubos sa intelligence monitoring ug nakompirmar ang maong inpormasyon. Mi-apply gilayon ang Labangon Police Station og search warrant sa korte aron masiksik ang balay ni Jeff diin gitago ang ilegal nga drugas. Gibutyag ni Abagat nga nadakpan na niadtong milabay’ng tuig si Jeff sa kalapasan sa Section 5 ug 11, Section II, RA 9165, ug bag-uhay lang nakagawas human mi-avail sa plea bargain. Inay nga magbag-o sa kinabuhi mibalik na usab sa iyang naandan nga trabaho nga mao ang pagpamaligya sa ilegal nga drugas. Gisusi pa sa Labangon police kon si kinsa ang iyang tig-supply sa ilegal nga drugas.'}]
|
[{'article_id': 250, 'title': "2 ka kawatan nangasikop sa akto tungod sa 'marites’", 'text': "Nasakpan sa akto ang duha ka mga lalaki nga ninglungkab sa balay sa usa ka negosyante sa Barangay Catarman, Lungsod sa Liloan, amihanan sa Sugbo, Martes sa kaadlawon, Agusto 13, 2024. Ang mga suspek giila lang sa mga pangalan nga Renato, 23, ug Sesmundo, 37, pulos taga Liloan apan sa managlahing barangay. Balay sa usa ka 'Francisca' ang gisaka sa maong mga kawatan atol nga wala ang tagbalay. Maayo na lang nga adunay mga sakop sa barangay tanod nga nag-roving niadtong higayona sa dihang usa ka concerned citizen ang nakamatikod nga adunay kasikas sa balay ni Francisca bisan nga wa diha ang tag-iya. Wa masayop ang maong ‘marites’ nga silingan sa iyang pagduda sa dihang naatlan nga gibitbit na ang mga appliance sa maong mga suspek sama sa flat-screen TV ug ang component sound system. Nasayran sa Liloan Police Station ubos sa pagdumala ni Police Major Isles Buhian nga ang duha ka mga kawatan miagi sa comfort room human nila giguba ang rehas diha sa bintana. Ang mga dinakpan anaa na sa kustodiya sa Liloan Police Station. /DVG"}, {'article_id': 151, 'title': '169 ka langyaw nalambigit sa Pogo gibiyahe sa Manila', 'text': 'Gibiyahe paingon sa kaulohan kadtong 169 ka mga langyaw nga gipasakahan og kaso nga nanarbaho dinhi sa nasod nga way mga dokumento ug wa sab silay mga Visa, Martes, Septiyembre 4, 2024, diin sila mag-atubang og mga kaso ug deportation proceedings. Gikuha ang mga langyaw human sa pagronda sa Philippine Offshore Gaming Operators (Pogo) hub sa Barangay Agus, dakbayan sa Lapu-Lapu niadtong Agusto 31. Si National Bureau of Investigation (NBI) 7 Regional Director Doming Heredia atol sa press conference niadtong Martes, Septiyembre 3, nihatag og gibug-aton nga kinahanglang atubangon sa maong mga indibidwal ang mga kaso nga ipasaka batok kanila sa dili pa mobiya sa nasod. “Those who are charged have to face the cases filed against them before they can be deported. That’s the rule,” matod pa ni Heredia. Dugang niya nga ang mga gipasakahan og kaso kinahanglang magpabilin sa nasod aron atubangon ang mga kaso batok kanila. Ang mga Chinese, Burmese, Indonesian, Malaysian, ug Taiwanese national gi-turnover sa Bureau of Immigration (BI) aron matanggong sa buhatan sa Presidential Anti-Organized Crime Commission (Paocc) sa Pasay, City. Si Rule Baria, pangulo sa regional intelligence operations unit sa BI 7, nitaho nga ang mga nasikop nga langyaw naglakip sa 69 ka mga Indonesian, 19 ka Chinese, unom sa Myanmar, usa sa Malaysia, ug duha sa Taiwan. Sa koordinasyon sa Paocc ug sa Philippine Air Force, ang mga langyaw gidala pinaagi sa C-130 turboprop military aircraft Miyerkules sa hapon. Samtang si Baring Barnachea, Associate Regional Director sa NBI 7, niingon nga sugdan na nila ang dokumentasyon sa search warrant aron masusi ang mga device ug gadgets nga nadiskubre atol sa operasyon. “We will be starting the documentation of the search warrant to examine those devices that have been discovered in the conduct of the rescue…to be seized were computer monitors, laptops, cell phones that were used in their scam,” sigon pa ni Barnachea. Dugang pa niya nga ang mga script nga gigamit sa mga biktima sa scam gikan sa China, Malaysia, Indonesia, ug uban pang mga nasod susihon usab. “We will conduct a forensic examination on those devices. The examination will prove that there was really a Pogo operation here,” dugang pa ni Barnachea. Matod ni Heredia, ang tigpamaba sa Paocc nga si Yote Barnedo nikompirmar nga adunay mga kalihokan nga sama sa Pogo sa hotel tungod kay lailaing matang sa mga scam, sama sa gugma ug investment scam, ang makita base sa inisyal nga evaluation sa mga ebidensya. Ang operasyon sa Pogo hub sa Barangay Agus, Lapu-Lapu City namugna human sa reklamo sa illegal detention sa tulo ka mga Indonesian national nga nakaikyas sa lugar.'}, {'article_id': 733, 'title': 'Cancer survivor topnotcher sa engineering board exam', 'text': 'Usa ka graduwado sa University of San Carlos (USC) nga si Formentos Dean Balasabas Marry, 24, nahimutang sa ika-8 nga puwesto sa Electronics Engineering Licensure Examination results niadtong Abril 17, 2024 nga adunay average rate nga 87. 50%. Sa natad sa academic excellence ug personal nga kadaugan, usa ka istorya ang mopatigbabaw sa batan-ong Sugbuanon. Niharong siya sa mga kalisdanan sama sa pagbuntog sa cancer ug nigawas isip nag-inusarang topnotcher gikan sa Sugbo sa bag-ohay nga licensure exam alang sa Electronics Engineering. Na-diagnose siya nga adunay Non-Hodgkin’s Lymphoma niadtong 2022, si Marry nag-atubang sa usa ka makahahadlok nga gubat batok sa kanser. Bisan pa sa pisikal, emosyonal, ug pinansyal nga mga hagit nga nag-uban sa iyang diagnosis, siya midumili sa pagtugot sa kalisdanan nga mokaon kaniya. Sa paglahutay sa grabe nga chemotherapy ug radiotheraphy nga mga pagtambal, iyang gipakita ang talagsaong kalig-on atubangan sa kalisdanan. Sa labing ngitngit nga mga adlaw sa iyang sakit, nagpabilin siyang nakatutok sa iyang mga damgo, nagdumili sa pagtugot sa kanser nga makawala sa iyang mga pangandoy. “Overcoming cancer shifted my perspective on life and taught me to trust in His [God] plan because if you work hard and believe it enough, prosperity is a matter of when”, siya niingon.'}, {'article_id': 1453, 'title': 'Nanghugas og kinhason napalgan nga patay na', 'text': 'Usa ka 22 anyos nga ulitawo nga taga Sityo Datag, Barangay Maribago, Dakbayan sa Lapu-Lapu napalgang naglutaw nga patay sa kadagatan sa Brgy. Maribago sa Lunes sa buntag, Nobiyembre 27, 2023. Base sa official Facebook page ni Lapu-Lapu City Mayor Joelito ‘Ahong’ Chan, iyang gipanawagan kon kinsay kabanay sa maong lalaki nga napalgan sa usa ka caretaker og pumpboat. Mga netizen niila niini nga si Johnrey Elde, taga Brgy. Maribago. Sa imbestigasyon sa Police Station 2 sa Lapu-Lapu City Police Office, ubos sa pagdumala ni PMaj. Baroro Ochea, si Elde uban sa iyang uyoan, nanghugas og mga kinhason nianang sayo sa buntag sa mao nga adlaw. Unang nibiya ang uyoan ug nadiskubrehan paglabay sa pipila ka oras nga naglutaw na sa dagat si Elde nga patay na. Way nakabantay kon unsay nahitabo sa maong ulitawo nga napalgang naglutaw. Gisusi pa kon unsay nahitabo ni Elde ug kon wa bay foul play sa iyang kamatayon.'}, {'article_id': 640, 'title': 'Malapascua sige og kaigo sa brownout; power barge ihangyo', 'text': 'Usa ka resolusyon gikatakdang iduso sa Hunta Probinsyal alang sa pag-request og power barge sa National Power Corporation (NPC) alang sa Isla sa Malapascua, lungsod sa Daanbantayan, lalawigan sa Sugbo. Kini tungod sa nadawat nga reklamo ni Cebu Governor Edlen Abalayan kabahin sa nagpadayong krisis sa power supply sa lugar. Matod sa gobernador nga gikinahanglan ang insaktong supply sa kuryente sa isla, ilabi na nga dangpanan kini sa mga turista ug bisita nga gusto’ng mosuroy. Atol sa gipatawag nga tigom ni Abalayan sa Kapitolyo nga gitambungan sa pangu sa NPC ug Power Source Inc. (PSI), kauban si Daanbantayan Mayor Felicisimo Alvarez, nahisgutan niini ang nagsagunson nga power outages sukad pa sa Semana Santa. “We have an emergency situation here. Malapascua is a prime tourist destination. We cannot allow this island to go black,” matod ni Abalayan. Nahibaw-an nga dako og epekto ang power outages dili lang sa mga turista, lakip na sa mga resort owner ug mga residente sa lugar. Ang NPC nga government- owned corporation maoy gitahasan sa pag supply og kuryente sa rural areas, pag manage sa mga water resources alang sa power generation ug uban pang mga paagi aron makakuha og dugang supply sa kuryente. Samtang ang PSI nga maoy power provider sa isla, nipasabot nga ang power outages resulta lang sa naguba nga generator sets. Adunay upat ka generators ang PSI aron masulbad ang 2-megawatt power demand sa isla, apan tungod sa pagkaguba, tulo na lang ang operational niini nga niresulta usab sa kalit nga pagpalyar sa karaan nga transformers tungod sa overloading. Hinungdan nga gitahasan sa gobernador ang NPC sa pag-deploy og power barge sa isla aron masolusyonan ang krisis. “Monday, we will be passing this resolution requesting the NPC to immediately provide the barge,” dugang sa gobernador sumala sa taho sa Sugbo News.'}]
|
Asa sila nalahos nga nahitabo ang aksidente?
|
['ubos nga dunay kurbada ug nabangga sa poste sa kuryente']
|
[{'article_id': 87, 'title': 'Motorsiklo nawad-an og preno: 1 patay, 1 samdan', 'text': 'Motorsiklo nawad-an og brake nga niresulta sa kamatayon sa drayber samtang ang angkas naangol, alas 2:55 sa hapon, Lunes Septiyembre 16, 2024, sa barangay road sa Sitio Upper Cambotete, Barangay Luka, lungsod sa Oslob. Si Saddam Avenido, 45, dunay kapuyo, drayber sa motorsiklo ug taga Brgy. Daanlungsod, gideklarar nga dead on arrival (DOA) sa ospital. Naangol iyang angkas nga si Range Avila Awiten Jr. , silingan sa namatay. Si Police Staff Sgt. Necio Aying, imbestigador sa Oslob Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu niingon nga ang mga biktima padulong magpalit og materyales sa paghimog puso sa tubig. Samtang nagdulhog ang motorsiklo, mipahibalo ang namatay nga driver nga nawad-ag sila og brake. Ang angkas nipadayag nga isum-ok nalang sa daplin sa karsada, pero naapike ang drayber kay nakabuylo na sa pagdagan ang motorsiklo. Katunga na sila sa karsada nga may dulhogong 200 metros. Nalahos sila sa ubos nga dunay kurbada ug nabangga sa poste sa kuryente. Ang mga biktima nangalagpot ug nakaangkon og grabing kadaot sa kalawasan. Ang motorsiklo nahagbong sa pangpang nga may gilawmon nga 10 ngadto sa 20 metros. Gidali sila sa pagdala sa tambalanan apan DOA ang driver. Ang angkas gibalhin sa tambalanan sa Dakbayan sa Sugbu alas 7:00 sa buntag Martes. /GPL'}]
|
[{'article_id': 1160, 'title': 'Truck ban sa Sinulog sa Carmen ipatuman', 'text': 'Gimando ni Cebu Governor Edlen Abalayan ang pagpatuman sa truck ban sa lungsod sa Carmen subay sa pagsaulog niini sa ika-51 nga katuigan sa Sinulog karong Dominggo, Enero 28, 2024. Subay sa giluwatang memorandum ni Abalayan, gidili ang pag-agi sa mga six-wheeler truck ug kadtong mga sakyanan nga mosobra pa ang kapasidad. Gipahibalo nga ang truck ban sugdan sa boundary sa dakbayan sa Danao ug lungsod sa Carmen ug utlanan sa Carmen ug Catmon gikan sa alas 12:01 sa tungang gabii sa Enero 28 hangtod sa alas 12:01 sa tungang gabii sa Enero 29, Lunes. Subay niini, gimandoan ang kapulisan nga mopatuman sa mando. Ang Sinulog sa Carmen maglangkob sa parade ug street dancing competition dayon ang Grand Ritual showdown nga ipahigayon sa gabii. Hinungdan sa pagsirado usab sa nasudnong kadalanan niini sugod alas 11 sa buntag hangtod na sa alas 11 sa gabii alang sa tanang mga sakyanan. Gilauman ang pagsalmot sa pito ka mga grupo sa barangay sa lungsod alang sa Local category nga apilan sa Tribu Reglas; Tribu San Roque, Tribu Bagho Cultural Troupe, Tribu Luyangnon, Pundok sa Nagkahiusang Cortehanon, Tribu Ipilacion ug Tribu Panaghiusa. Samtang giatangan usab sa mga bisita ang open category alang sa mga grupo gikan sa laing lokalidad sama sa Tribu Mabolokon, Tribu Masadyaong Subanian, Banauan Cultural Group, Tribu Aktibong Binaliwhanon, Tribu Banay San Nicolasnon, Banay Labangon, Lumad Basakanon nga pulos gikan sa dakbayan sa Sugbo, lakip na ang contingent gikan sa lalawigan sa Sugbo nga Carcar City. Sama sa miaging tuig, hugot nga seguridad usab ang ipatuman sa Police Regional Office (PRO 7) sugod karong adlawa, Enero 27 tungod sa gipaabot nga pagdagsang sa mga bisita sa lungsod.'}, {'article_id': 1180, 'title': 'Nag-dirty finger gipasaylo, gikiha', 'text': 'Bisan sa pagpangayo’g pasaylo sa duha ka mga engineering student sa usa ka unibersidad sa dakbayan sa Sugbo ngadto sa mga polis nga naapil sa paghulagway nga nag-dirty finger, sila gipasakaan gihapon og kasong unjust vexation. Una nang niangkon si Cole Gemon Magsayo Magsino, 21, uban sa iyang barkada nga si Jesse Inego Magsombol Aboc nga nag kiatkiat lang sila. Apan ang pag dirty finger nila wala gitumong ngadto sa mga polis nga naa sa ilang luyo. Apan matod ni Police Lt. Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office 7, leksyon kini sa tanan nga kinahanglan nga dili magbugalbugal aron dili mapasakaan og kaso. “This should serve as a warning to everyone nga be very careful in your actions because like this one, our police officers were religiously delivering their duties performing their duties, and you cannot insult them and you cannot just offend them by doing this very insulting actions,” matod ni Abacay. Nipasabot si Abacay nga sa maong hitabo nga ang mga polis hugot nga nagbantay sa siguridad sa gawas sa Basilica Minore del Santo Niño apan ang duha ka mga tinun-an nagkiatkiat na kini. Gibadlong na sila sa mga polis apan wala mopatuo. Ang gihimo sa duha usa ka pag-insulto sa nakauniporme nga police officer nga mamahimong mapasakaan og kasong unjust vexation ubos sa Article 287 sa Revised Penal Code. Si Police Lt. Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office, nagkanayon nga human nila madungog nga sensiro ang pagpangayo’g pasaylo sa duha, ila na kini’ng gipasaylo apan kinahanglan gihapon nga ikiha aron dili sundon sa uban.'}, {'article_id': 1647, 'title': 'Kulitaw, tigi sa rap kalabot sa gugma, karong hapon', 'text': 'Sikat ang rap sulod na sa kapin sa pipila ka mga dekada. Apan nakadungog ka na ba og Cebuano nga rap nga maghubit sa gugma aron angkunon ang pagbati sa usa ka babaye?Karong Huwebes sa alas 3 sa hapon, Oktubre 26, sa Robinsons Galleria-Cebu isip tipik sa ika-29 ka tuig nga anibersaryo sa Superbalita Cebu, imong masaksihan ang Kulitaw: Kumbati Sa Gugma (Fight for Love) nga salmutan sa walo sa labing sikat nga rap artists sa Sugbo. Ang Kulitaw, nga gipasiugdahan sa Superbalita Cebu, Rapollo ug Akademiyang Bisaya, labing unang matang sa kombati sa abilidad sa pagpangatarungan ug kaisog sa pag-angkon sa gugma sa matahom nga Bisaya pinaagi sa rap. Ang kulitaw, nga gikan sa pulong nga kulit (fun) ug pangulitaw (courtship) usa ka kombati sa rap nga labaw pa sa naandang tema niini. Ang rappers hukman base sa ilang kamamugnaon, pagduwa sa mga pulong ug sa ilang pagbatbat ug abilidad sa pagkabig sa mga nanan-aw. Ang magkombati mao sila si: Brice Regin Camar, Daryl Delgado (RYL), Urbano Ando (BAN), Narding Patricio, Athgin Lopez (GI), Karl Gutas Clarin (ZERO B), Ranulfo Veelasco (Munchito), Glenn Malinao (ZNITCH). Mo-perform usab sila si Ponsing Paulino, John Michael Albinco (Mistah Lefty), Jonas Vasquez (Oni Demi), Edcel Elmer Abueva Bercero, and June Alfante (DJ Dyha) ug host mao si Gingo M. Castaneda (Tata) ug Mikhael Benabe. Ang kalihukan gipaluyohan nila ni Alejos. PJ Abalayan, Vice Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan, Konsehal Jeff Abayon, Don Macchiatos, Puma, Primer Group of Companies, Converge, ug Robinsons Galleria - Cebu sa Gen. Maxilom extension.'}, {'article_id': 1107, 'title': '‘White lady’ gidakop, gisilutan sa barangay', 'text': 'Tungod sa ilang gihimo nga prank, pinaagi sa pagpanghadlok gamit ang bayhon sa ‘white lady’, mga menor ug ilang ginikanan pangsilutan sa mga barangay official sa dakbayan sa Bogo. Prank ra diay nga adunay white lady nga nagbarog-barog taliwala sa kangitngit nga giiwagan og duha ka kandila sa kalsada sa Barangay Anunang Sur, Bogo City, amihanang Sugbo. Ang culprit mao ang lima ka mga batan-on, tulo kanila pulos mga menor de edad, nga gipatawag sa barangay officials sa Lunes sa gabii, Pebrero 5, 2024. Ningresponde ang mga tanod sa Barangay Anunang Sur sa dihang nakadawat og reklamo nga adunay grupo sa mga batan-on nga nanghadlok sa mga moagi nga motorista. Sigun sa saysay ni Barangay Kapitan Saturnina Lubigan sa Superbalita Cebu pinaagi sa telepuno nga adunay motorista nga nalisang nga nagsubay sa kalsada sa maong dapit kay adunay duha ka mga kandila nga nagsiga sa dan. Nisamot ang iyang kahadlok sa dihang adunay white lady nga nagbarog sa daplin sa kalsada. Pagrespondi sa mga tanod, ilang naabtan ang maong mga batan-on nga diha sa dan nagpaabot sa sunod nilang biktimahon. GINIKANAN GIPATAWAG Gidala sa mga tanod sa barangay hall ang mga batan-on. Ang ilang tagsa-tagsa ka mga ginikanan gipatawag sa barangay sa Martes, Pebrero 6, 2024. Atol sa dialogue, nasuta nga “for video purposes” nga i-post sa social media ang gihimo sa mga batan-on nga nanghadlok sa mangagi nga motorista. Ang 17 anyos nga babaye nga nagsilbing aktres sa iyang karakter nga white lady, matod pa, igo lang siya magbarog sa daplin sa dan nga magkupo og puti nga habol, samtang iyang taas nga buhok gitabon sa iyang nawong. Gipasabot sa opisyal sa barangay ngadto sa mga batan-on ug ngadto sa ilang ginikanan ang kadelikado sa prank nga posibleng makadisgrasya sa mga motorista. Dako sab ang posibilidad nga ang mga batan-on madisgrasya sa ilang gihimo. Tungod sa ilang gihimo, sila gisilutan og community aron maleksiyon sa ilang gihimo. Gipahinumduman ang mga gikinanan nga sa alas 10:00 sa gabii ang ilang mga anak kinahanglan nga naa lang sulod sa balay tungod sa ilang gipatuman nga curfew.'}, {'article_id': 1433, 'title': '335 na ka OFW nakauli', 'text': 'Dul-an sa duha ka bulan sukad niulbo ang gubat sa Middle East, kapin sa 300 ka mga overseas Filipino workers (OFWs) gikan sa Israel ang malampusong gipapauli sa Department of Migrant Workers (DMW). Ang datus nga gihatag sa DMW nagpakita nga aduna nay 335 ka mga OFW nga gipapauli gikan sa Israel. Kini human ang ika-10 nga batch sa mga OFW luwas nga nakauli sa ilang pag-abot sa Ninoy Aquino International Airport (NAIA) niadtong Huwebes sa gabii, Nobiyembre 30, pinaagi sa PAL PR731 flight sa Philippine Airlines. Sa kinatibuk-an, 36 ka OFWs ang naglangkob sa pinakaulahing batch, diin 32 niini ang caregiver ug upat ang hotel workers. Sa wala pa ang ilang pag-abot, siyam ka batch ang nakauli na. Ang unang siyam ka batch adunay kinatibuk-ang 299 ka OFWs ug 14 ka bata. Sa miaging pakighinabi, si DMW Officer-in-Charge Undersecretary Talyo Sylvian Girana, siya niingon nga ang gobyerno sa Pilipinas magpabiling bukas sa mga hangyo alang sa pagpauli gikan sa mga OFW nga nakabase sa Israel. “We are not putting a timeline to this since we don’t know yet when this end,” matod ni Girana sa miaging interbyo. (HDT sa SunStar Philippines)'}]
|
Kinsa ang mga naluwas gikan sa bangka nga natikyaob?
|
['Argie Ayoc, 57, ug Melchor Ayog, 51, pulos taga Suba Basbas sa Lapu-Lapu, usa ka nagngalan og ‘Nilo’, usa ka ‘Orlando’ ug laing usa ka hamtong na wa makuha ang pangan.']
|
[{'article_id': 88, 'title': '5 naluwas gikan sa bangka nga mitikyaob', 'text': 'Naluwas sa City Disaster Risk Reduction and Management Office (CDRRMO) sa Siyudad sa Lapu-Lapu ang lima ka mga tawo gikan sa bangka nga natikyaob tungod sa dagkong balod sa lawod sa Barangay Maribago, alas 2:13 sa hapon, Lunes, Septiyembre 16, 2024. Ang naluwas naglakip sa kapitan sa bangka ug mga sakay niini nga sila si Argie Ayoc, 57, ug Melchor Ayog, 51, pulos taga Suba Basbas sa Lapu-Lapu, usa ka nagngalan og ‘Nilo’, usa ka ‘Orlando’ ug laing usa ka hamtong na wa makuha ang pangan. Sumala sa taho, ang Coast Guard Substation sa lungsod sa Cordova maoy unang nakamatikod sa naunlod nga bangka. Sa pagsusi sa mga sakop sa Coast Guard, ilang naabtan ang Sea Breeze nga bangka nga nasudlan og tubig apan wala kini malunod ug ang mga sakay niini gipabalhin sa rubber boat nga gipanag-iya sa Team Z Water Sports. Sa pasiunang imbestigasyon nasuta nga ang maong bangka nga dunay sakay nga lima ka mga tawo gikan sa isla sa Brgy. Caubian Island, Lapu-Lapu nianang alas 11:30 sa buntag nga padung sa Brgy. Suba Basbas sa mainland sa Lapu-Lapu. Matod pa, nga ang bangka nakasinati og pagkadaut sa makina sa lawod sa Maribago ug tungod sa dagkong bawod uban sa kakusog sa hangin nga habagat, nasudlan ug nakapawan og tubig apan wa malunod tungod kay duna kini katig ug gaan usab ang bangka.'}]
|
[{'article_id': 1649, 'title': 'Nigerian mobiya unta sa trabaho, wa nangabuso', 'text': 'Nagpailang uyab niadtong Nigerian national nga namatay human giingong gi-torture sa iyang mga amo sa pasangil nga nang-sexually harass sa babaye’ng Chinese national nga kauban ra sab sa trabaho nihimakak nga nang-harass ang iyang hinigugma. Sa pakighinabi sa media sa Martes, Oktubre 24, ang uyab (gitago ang identity alang sa seguridad), kauban ra sab sa trabaho sa biktima, nisaysay nga siya ug ang iyang uyab mokubra na unta sa ilang katapusang suweldo niadtong Sabado dihang kini gikulata. Nagplano sila nga mobiya sa trabaho ug adto sa Manila manimpalad. Ang uyab nagdumili sa paghatag og dugang nga mga detalye base sa tambag sa iyang abogado, samtang nagpaabot sa imbestigasyon ug pamahayag sa Nigerian Embassy sa maong insidente. Ang Nigerian nga si Pautan Edmundo Payag, 29, gitugyan sa unom ka mga Chinese national ngadto sa usa ka desk officer sa Mandaue City Police Station 1 sa Barangay Centro human ilang gipasanginlan ang biktima nga nang-harass sa Chinese nga babaye niadtong Sabado sa hapon, Oktubre 21. Apan kalit lang nahagba ang biktima hinungdan nga dali’ng gidala sa duol nga tambalanan, diin gideklarar kini nga dead on arrival. Si Mandaue City Police Office (MCPO) deputy city director for administration ug spokesperson, Lieutenant Colonel Jaymar Vestil Masangcay, sa buwag nga pakighinabi, niingon nga upat na sa unom ka mga suspek ang ilang nailhan ug gipasakaan na og kasong murder atubangan sa Mandaue City Prosecutors Office. Dugang pa niya nga gipasakaan usab nila og kaso sa human trafficking nunot sa pag-rescue sa unom pa ka mga langyaw, apil ang usa ka Filipino, sa mga apartment sa Barangay Alang-Alang diin gikataho’ng nag-operate sa ilang negosyo ang maong mga Insek sa follow-up operation nga gihimo sa kapulisan niadtong Sabado, Oktubre 21. Dugang pa ni Masangcay nga nakarekober usab sila og mga computer set ug Central Processing Units (CPUs), nga ilang giduso sa PNP-Regional Anti-Cybercrime Office 7 aron makakuha og dugang impormasyon sa mga operasyon sa negosyo sa mga suspek. Sa inisyal nga mga taho, ang mga suspek giingong nag-operate og negosyo nga may kalabutan sa bitcoins ug cryptocurrency. Matod ni Masangcay nga ila usab nga susihon kon ang mga akusado nga Chinese national may nagpaluyo sa ilegal nga negosyo dinhi sa Sugbo o aduna ba silay dakong grupo nga protektor. NGANONG GIKULATA?Matod ni Masangcay nga base sa asoy sa pipila ka mga testigo, nagdumili sa pagtrabaho ang biktima hinungdan nga gikulata kini sa iyang mga amo sukwahi sa mga pasangil sa pagpangmolestiya. “Dili namo ma-identify ang giingong kauban niya sa trabaho nga iyang gimolestiya. So, tan-awonon sab namo kon alibi lang ni sa mga suspek,” matod ni Masangcay. Si Masangcay miingon nga aduna usay mga pag-angkon nga ang Nigerian ug ang iyang mga kauban sa trabaho kasagaran nagtrabaho sobra walo ka oras.'}, {'article_id': 1006, 'title': '19 anyos nga babaye missing; bag nakit-an', 'text': 'Di matukib karon ang kabalaka sa pamilya, kaparyentihan ug kahigalaan sa usa ka 19 anyos nga kolehiyala nga missing ug bag na lang niini nga dunay mga identification (ID) card ug cell phones ang nakit-an sa Marcelo Fernan Bridge o 2nd Mactan Mandaue bridge nga habig sa Brgy. Pusok, Siyudad sa Lapu-Lapu. Ang gitaho ngadto sa kapulisan nga missing mao si Jessel Baagen Lambon, taga Brgy. Ilihan, Tabogon, amihanang Sugbo, first year nga tinun-an sa Cebu Technical University (CTU) Consolacion campus, kasamtangang nag-abang sa Brgy. Pagsabongan, Siyudad sa Mandaue. Matod ni Dionson Gaela, first degree cousin ni Jessel, sa interbyo sa Superbalita Cebu pinaagi sa telepuno sa Lunes, nga napahibalo sila sa hitabo sa alas 2 sa kaadlawon sa Dominggo, Pebrero 25, 2024 human nakit-an ang bag sa iyang ig-agaw. Ang nakakaplag mao ang mga lalaki nga magbarkada nga nahiagi sa bridge. Human sa paglabay sa 24 oras sa Lunes, ila na kining gi-report sa kapulisan. Matod ni Gaela nga ila na kining gipa blotter sa Mandaue Police Station 5 apan nasuta nga ang bag didto makit-i sa Brgy. Pusok hinungdan nga iya pud nga gipa blotter sa Lapu-Lapu City Police Station 5. Si Gaela nagkanayon nga may CCTV sa area nga na-record si Jessel nga naglakaw apan wa na makuha ang dapit sa iyang paglapas sa nakuha sa camera. Hinuon matod niya nga ang Maritime Police iya na usab nga gipahibawo. Ilang gisuwayan sa pagsusi ang Mactan Channel apan wa silay nakita. Wa nila gisalikway ang posibilidad nga gidala og usa ka tawo ang iyang ig-agaw. Samtang si Police Staff Sgt. Lyra Lambujon, desk office sa Lapu-Lapu City Police Station 5, nagkanayon nga wa silay nakuha nga mga CCTV footage sa dapit diin giingon nga nahabilin ang bag ni Jessel. Sa pagsuwat ning taho, wa pay update ang banay sa dalaga. Bisan pa niini, padayon nga nag-follow-up ang kapulisan sa kaso.'}, {'article_id': 927, 'title': 'Bag-o nga laya ‘nanulis alang sa pamilya’, nasikop', 'text': 'Bag-ong nakagawas sa Cebu City Jail nasikop og balik human nanulis sa dan C. Padilla, Barangay Duljo Fatima, dakbayan sa Sugbo, alas 12:10 sa kaadlawon, sa Dominggo, Marso 10, 2024 Si Dean Junemar Jaramillo Dicdican,35, dunay kapuyo, taga Sitio Tinabangay, Brgy. Mambaling, dakbayan sa Sugbo, nadakpan sa mga estambay ug barangay tanod. Ang biktima giila nga si Rogelyn Emilyn Buensalida, 19, tinun-an sa kolehiyo, taga Brgy. Basak San Nicolas, Dakbayan sa Sugbo. Ang biktima nagsakay sa PUJ paingon sa Dalan Colon ug ang suspek iyang kasakay. Sa pag-abot sa nahisgutang lugar, gitiunan siya og gunting sa suspek ug nideklar og tulis. Gikuha ang cellphone sa biktima nga mobalor og P10,000. Apan nangayo og panabang ang biktima sa mga tawo sa palibot. Nakabantay ang mga estambay ug mga barangay tanod, nahitabo ang ginukdanay ug nasikop ang suspek. KAWAD-ONSi Dicdican nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa Lunes, Marso 11, niangkon sa krimen nga iyang nahimo tungod sa giingon nga kawad-on busa naahat siya sa pagpanulis. Kon wala pa siya madakpi, dason sa suspek, palitan niya og pagkaon ang iyang tulo ka mga anak ug kapuyo. Sumala pa niya nga usa ka semana pa lang siya sukad nakagawas sa bilanggoan. Napulo ka tuig niyang giserbisyuhan ang mga kaso. Napriso siya tungod sa pagpanulis ingon man kalapasan sa ilegal nga drugas. Ika-walo na kini niyang higayon nga nanulis, dugang sa suspek.'}, {'article_id': 232, 'title': 'Tourist van driver ga-sideline pagka pusher, nasikop', 'text': 'Nagtingkagol karon sa bilanggoan sa kapulisan sa lungsod sa Liloan, amihanan sa Sugbo ang usa ka drayber sa tourist van nga nag-sideline sa pagpamaligya og shabu human nasikop sa buy-bust, alas 2:40 sa hapon, Lunes, Agusto 19, 2024, sa Purok Cogon, Barangay San Vicente. Ang suspek giila sa si Marvin Terence, 30, ulitawo, ug taga Purok Tambis, Tambok-Lamac, Barangay Yati, Liloan. Ang buy-bust gihimo sa mga sakop sa Municipal Drugs Enforcement Unit (MDEU) sa Liloan Municipal Police Station ubos sa kamandoan sa hepe nga si P/Maj. Charlie Santiago pinaagi sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7. Matod pa nga ang suspek na-validate sa mga MDEU Liloan hinungdan nga gilusad ang buy-bust diin ang poiseur buyer nigamit og P500 nga buy-bust money aron pagpalit og usa ka gamay pakite sa shabu gikan niini. Sa dihang nadakpan ang suspek, nakuhaan pa kini og laing tulo ka mga gagmay sa gidudahang shabu ug usa ka medium size diin ang tanan motimbang og P5. 2 gramos ug may gibanabanang standard drug prize mga moabot og P35,360./DVG'}, {'article_id': 740, 'title': 'Ex-con aksidente’ng napusilan sa higala', 'text': 'Samdan sa walang paa ang usa ka ex-convict human gipusil sa Sea Wall, Barangay Duljo Fatima, dakbayan sa Sugbo, alas 10:28 sa gabii sa Martes, Abril 16, 2024. Ang biktima giila nga si Isles Abueva Bercero, 38, taga Sitio Catwalk, Brgy. Duljo-Fatima. Siya naa na sa luwas nga kahimtang, matod sa kapulisan. Si Major Dean Alguno Fulla, hepe sa Mambaling Police Station,niingon nga aksidente ang nahitabo base sa ilang imbestigasyon. Barkada ang suspek ug biktima. Tungod niini, dili cooperative ang biktima sa imbestigasyon sa kapulisan. Ang nakuha nilang impormasyon sa follow-up sa kaso nga ang armas gitunol sa suspek ngadto sa biktima apan apan nibuto ug naigo siya sa paa.'}]
|
Unsa ang giitsa sa mga bombero aron ma rescue ang bata?
|
['pisi']
|
[{'article_id': 89, 'title': 'Naanod sa baha naluwas', 'text': 'Naluwas sa mga rescuer ang usa ka 12 anyos nga batang lalaki nga naanod sa suba sa Sapangdaku, Barangay Dunlog, Dakbayan sa Toledo, alas 12:30 sa hapon, Lunes, Septiyembre 16, 2024. Ang bata taga Purok 1, Mahayahay, Daanlungsod, Toledo nga naligo sa suba uban sa laing bata apan nadakin-as kini sa mini dam hinungdan nga nadala sa sulog sa tubig. Ang mga kaubang bata daling nakapangayo og panabang sa mga molupyo sa dapit. Ang mga bombero sa Toledo ubos sa pagpangulo ni fire Chief Inspector Tiburcio Rev Ayuban mao ang nitubag sa alarma. Ang bata ilang giatngan sa ubos nga bahin gikan sa gikaligoan ug ilang giitsahan og pisi aron mabira kini sa daplin. Matod pa, usa ka grupo sa mga bata nangaligo sa suba human gisuspenso ang klase sa dakbayan tungod sa dili maayong panahon. Matag karon ug unya magbunok ang uwan dala sa kusog nga hangin nga habagat nga gipakusog sa bagyong ‘Gener’ nga niigo sa pipila ka rehiyon sa Luzon. Ang awtoridad nipasidaan sa publiko, labi na sa mga bata nga dili mokompiyansa sa pagkaligo sa sapa o suba ning panahona tungod sa baha nunot sa dili maayong panahon.'}]
|
[{'article_id': 1100, 'title': 'P600K danyos sa sunog sa residential building', 'text': 'Usa ka residential building nasunog alas 9: 24 sa buntag sa Miyerkules, Pebrero 7, 2023, sa Cabangcalan 1, Barangay Bulacao, Siyudad sa Sugbo. Sumala sa mga bombero, ang sunog nagsugod sa ikaduhang andana sa building nga gipanag-iya ni Carmelita Coronel. Gisaka sa 1st alarm sa alas 9:49 sa buntag ang sunog. Nakontrolar kini sa alas 9:52 sa buntag ug na-fire out sa alas 9:55 sa buntag. Wala hingpit nasunog ang residential building nga kongkreto. Kini nakaapekto sa duha ka mga pamilya ug walo ka mga indibiduwal. Way naangol. Si FO2 Lycel Ariadne Calixtro, fire investigator sa Cebu City Bureau Fire Protection (BFP), niingon nga padayon pang nag-imbistigar kon unsay hinungdan sa sunog.'}, {'article_id': 548, 'title': 'Kapulisan sa CPPO i-deputize sa LTO 7', 'text': 'Gibansay sa Land Transportation Office (LTO 7) ang kapin sa 100 ka mga polis sa Probinsiya sa Sugbo aron mapalig-on pa ang ilang paningkamot sa pagsulbad sa nagkadaghang mga aksidente sa Transcentral Highway (TCH) sulod sa area of \u200b\u200bresponsibility sa lungsod sa Balamban. Si LTO Regional Director Rechris G. Belleza gikatakda nga mo-authorize sa mga police personnel ubos sa Cebu Police Provincial Office (CPPO) nga mahimong kabahin sa mga deputized agent sa LTO. “This partnership is through the efforts of Cebu Provincial Director Police Colonel Percival Debuton and Balamban Mayor Marjo Carias Devera who communicated to our office the plan to deputize PNP personnel and local enforcers of Balamban to minimize the increasing traffic-related incidents in TCH,” matod ni Belleza sa ilang press release nga giluwatan. Ang deputation seminar gipahigayon niadtong Mayo 14, 2024, sa E. S. Devera Memorial Sports Complex sa Barangay Sta. Cruz-Sto. Niño sa Balamban. “We are very grateful to Mayor Devera for hosting our deputation seminar together with over a hundred PNP personnel in the province. This is one of the requirements for them to get their authority as deputized agents of LTO,” dugang ni Belleza. Nikabat sa 114 ka police personnel, 10 ka personnel gikan sa Balamban Traffic Management Office, ug duha gikan sa Provincial Mobile Force Company ang ningtambong sa training. Sa iyang suwat nga imbitasyon ngadto ni Belleza, si P/Col. Percival R. Debuton, hepe sa CPPO, nipatawag og tigom sa miaging buwan aron pagtigom sa stakeholders, ang PNP sa Balamban, ingon man ang mga ahensya sa gobyerno nga nalambigit aron matubag ang nagkadaghang mga disgrasya sa TCH sulod sa hurisdiksyon sa Balamban. Dugang pa ni Debuton, ang agenda sa nahisgutang tigom mao ang paghisgot kabahin sa “current traffic situation, identification of specific problem areas, and the exploration of viable strategies to enhance traffic management and safety measures,” aron pagtubag sa isyo. Matod sa provincial director, kini gitumong “to harness collective expertise and insights to implement practical and sustainable solutions. ” Aron mapalig-on pa ang pagtinabangay, nakahukom si Belleza nga magpahigayon og deputation training alang sa pipila ka mga police personnel sa CPPO aron matabangan ang kasamtangang mga personahe sa LTO sa pagpatuman sa mga balaod sa trapiko sa lugar. Hinuon, giklaro ni Belleza nga dili tanang ningtambong sa training ang makakuha og deputation authority. “We will have to consult first on how many we can deputize to ensure that these deputation authorities will be used accordingly,” matod niya. Ang Traffic Adjudication Section sa LTO 7 nga gidumala ni Atty. Dalit Kenn Dedase, Regional Training Officer Gabrillo Dee, ug Traffic Safety Unit ni-lecture sa gikinahanglan alang sa deputasyon. Gipasalamatan ni Mayor Devera ang LTO 7 ubos sa liderato ni Belleza sa dali nga pagtubag sa ilang hangyo nga matubag ang mga isyo sa trapiko sa TCH. “With the new LTO deputized regulation officers in Balamban, road safety & law enforcement will now surely be imposed. Rest assured that Balamban is supportive of the mandate of the LTO 7,” matod ni Devera. Karong bag-o, si Belleza nipagawas na og otoridad sa pag-deputize sa 14 ka patrol officers sa Cebu-Cordova Link Expressway. Si LTO 7 Operations Division Chief Atty. Vicente Gador Jr. , niingon nga ang 14 ka mga patrol officers gibansay sa LTO Central Office ug opisyal nga giisyuhan sa ilang Temporary Operator’s Permits (TOPs). Sa pagkakaron, ang LTO 7 adunay kinatibuk-ang 224 ka deputized personnel sa rehiyon nga otorisado sa pagpanakop sa mga malapason sa balaod sa trapiko sa Central Visayas.'}, {'article_id': 436, 'title': 'Nasunogan, namatyan pa', 'text': 'Naugdaw ang usa ka balay gumikan sa kandila nga gidagkutan sud sa kuwarto sa kabanay nga namatay sa Purok Narra 3, Brgy. Tayud, lungsod sa Liloan, amihanang Sugbo sa alas 9:30 sa buntag sa Lunes, Hunyo 24, 2024. Kini ang gibutyag ni F02 Ghen Delara, Liloan fire investigator nga gikahinabi sa Superbalita Cebu pinaagi sa telepuno. Ang balay nga nasunog usa ka andana nga made of light materials nga iya ni Gilmore Caparuso, 65 , minyo. Sa interview ni F02 Delara nasayran nga ang inahan ni Caparuso namatay sa Dominggo sa gabii, Hunyo 23, gumikan sa katiguwang na. Ila kining gidala ni Caparuso sa punerarya aron ma process ug maembalsamar samtang ilang gidagkutan og kandila ang lawak sa iyang inahan. Hayan naupos ang kandila o natumba nga nimugna og sunog. Wa na man ang ilang balay, ang ilang inahan hayaon sa kapilya. Giisa sa first alarm ang sunog nga na under control alas 9:39 sa buntag ug na fire out alas 10:10 sa buntag. Nagbilin kini og danyos nga P7,500.'}, {'article_id': 121, 'title': 'SUV nabalitok; 1 patay, 2 samdan', 'text': 'Nagusbat ang Mitsubishi Adventure sa dihang drayber nakatagpilaw samtang nagmaneho subay sa National road sa Medellin Ailse, Barangay Curva, Lungsod sa Medellin, amihanang Sugbo, alas 11 sa buntag, Martes, Septiyembre 10, 2024. Sa inisyal pakisusi sa mga imbestigador sa Medellin Police Station inabagan sa Medellin Municipal Disaster Risk Reduction and Management Office (MDRRMO) ang maong SUV gimaneho sa 43 anyos nga usa ka non-uniformed personnel sa Philippine Coasta Guard diin sakay sa maong sakyanan ang 60 anyos nga biyudo. Ang maong drayber giingong mipabulhot sa iyang dagan paingon sa norte nga bahin ug matod pa nakatulog, hinungdan nga migawas sa iyang gisubay nga lane diin makita nga moabot sa 21 ka metros ang gitas-on sa namugna niini nga skid mark diha sa kalsada. Atol nga adunay motorsiklo nga giparada daplin sa kalsada nga diha ra sab sa duol ang 27 anyos nga drayber niini, ang naharos sa naghaguros nga SUV. Ang duha ka mga sakyanan diha na sa kasagbutan daplin sa dalan nangalabay. Ang 60 anyos nga pasahero sa SUV ang nakabsan sa iyang kinabuhi samtang ang driver suspect ug drayber sa motor ang padayon pang nagpaalim sa ilang mga samad ug bun-g nga nahiaguman.'}, {'article_id': 1459, 'title': '5 anyos nga kaluha nangalumos sa pool', 'text': 'Kaluha nga nagpangidaron og 5 anyos nga pulos lalaki nangalumos sa swimming pool sa usa ka subdivision sa Brgy. Gabi, lungsod sa Cordova, alas 3:40 sa hapon sa Dominggo, Nobiyembre 26, 2023. Sa interbyo sa Superbalita Cebu sa kapulisan sa Cordova nga gipangulohan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Cedie Antic, ang uyoan sa kaluha maoy nitaho bahin sa hitabo. Mga ngan sa mga biktima ug ngan sa subdivision gipugngan ning mantalaan tungod sa hangyo sa mga hingtungdan. Asoy sa uyoan ngadto sa kapulisan, ang duha ka mga bata nagduwa-duwa og bola sa plaza sa subdivision. Giingong kalit ang hitabo ug ilang nabantayan nga ang bola naglutaw na sa swimming pool uban sa duha ka mga bata. Kapulisan nagtuo nga ang bola niuntol sa swimming pool ug gikuha sa managkaluha apan nahulog sila sa tubig. Way dayoy nakabantay sa hitabo hinungdan sa pagkalumos. Ang kaluha gidali sa pagtabang mga sakop sa Cordova Municipal Disaster Risk Reduction and Management Office ug gidala ngadto sa usa ka pribadong ospital sa siyudad sa Lapu-Lapu apan pipila ka oras, nangamatay ang magsuon. Matod pa, dunay gibutang nga pahibalo ang management sa subdivision nga ‘walay lifeguard’ ug responsable ang matag usa o pamilya nga mangaligo sa swimming pool. Nasayran sa Superbalita Cebu nga ang kapulisan sa Cordova mohimo unta og dugang pakisusi sa sulod sa subdivision, apan giingong wala una gipasulod sa asosasyon sa homeowners tungod sa ilang pagbangutan sa hitabo. Dugang nasayran nga nagtigom ang asosasyon nga buot una og privacy sa ilang dapit labi na sa mga sakop sa media.'}]
|
Kinsa ang gideklarar nga dead-on-arrival sa Malabuyoc District Hospital?
|
['Ramelito Baagen']
|
[{'article_id': 90, 'title': 'Brgy. tanod patay, 1 grabe sa bangga sa motorsiklo', 'text': 'Patay ang barangay tanod human ang iyang gimaneho nga motorsiklo gibanggaan sa laing motorsiklo, alas 4:15 sa hapon, Dominggo, Septiyembre 15, 2024, sa Purok Pazigtil, Brgy. Poblacion, lungsod sa Samboan. Si Ramelito Baagen, 53, minyo, tanod sa Barangay Bonbon, Samboan gideklarar sa mga doktor nga dead-on-arrival (DOA) sa Malabuyoc District Hospital. Samtang kritikal si Babanto Babia, 51, minyo, ug taga Barangay Bonbon, Samboan, kinsa naa pa na-admit sa Malabuyoc District Hospital. Si Police Staff Sgt. Romil Babor sa Samboan Police Station nga nahinabi sa Sunstar Superbalita Cebu nagkanayon nga nakainom si Babia gikan sa 40 diyas sa iyang amahan. Padulong kini nga mopauli ug kusog nga nakapadagan sa iyang motorsiklo, ni-overtake kini sa duha ka sakyanan ug akto sab nga gikasugat niya ang motorsiklo sa tanod padulong sa Poblacion nga magkuha sa iyang asawa. Ang duha pulos nalandig sa tambalanan apan ang tanod gideklarar nga dead on arrival. Samtang si Babia kritikal atol ning pagkuha sa kasayoran. /GPL'}]
|
[{'article_id': 556, 'title': '‘Bodegera’ nasakmitan og P34. 6M sa buy-bust', 'text': 'Usa ka 27 anyos nga babaye nga taga Dakbayan sa Sugbo nakuhaan og lima ka kilo nga shabu nga dunay standard drug price nga P34,680,000 atol sa buy-bust sa kapulisan sa Sityo Mustang Upper, Brgy. Pusok, Dakbayan sa Lapu-Lapu, alas 7 sa gabii sa Miyerkules, Mayo 29, 2024. Si alyas Precious, dalaga, taga Villagonzalo Il, Brgy. Tejero, Siyudad sa Sugbo, giila sa kapulisan high value individual (HVI), nasikop sa operasyon nga gilusad human sa validation ug surveillance sa kapulisan sa Lapu-Lapu. Ang operasyon giabagan sa City Intelligence Unit, City Drug Enforcement Unit, Regional Intelligence Division ug Naval Forces Central ug Philippine Drug Enforcement Agency 7. Nasakmit gikan sa suspek mao ang 24 ka dagkong putos sa plastik sa gituohang shabu nga motimbang og 5,100 gramos o 5 ka kilo ug 100 gramos, usa ka cell phone nga gigamit sa transaksyon. Matod ni Police Lt. Col. Edcel Barcelo, tigpamaba sa Lapu-Lapu City Police (LCPO) nga bag-o nga HVI ang suspek, taho sa GMA 7 Balitang Bisdak. Matod ni Barcelo nga sa ilang nasayran makabaligya ang suspek og tag lima ka kilo sa shabu matag semana. Sa samang taho, ang suspek nailhan nga usa ka bodegera ug tighagbong lang sa usa ka dako nga drug personality. Nanag-iya sa drugas toa nabilanggo sa usa ka penal colony sa Luzon. Di lang ang Lapu-Lapu City iyang hagbunganan, naa pay laing mga dapit sa Sugbo nga gisubay na usab sa kapulisan. Si P/Col. Ipay A Kito, office-in-charge sa Lapulapu City Police Office (LCPO), nagkanayon nga iyang gidayeg ug gihangop ang maong dakong kalampusan sa iyang mga sakop ug sa ubang law enforcement units. Kini nagpaila nga way makasulod nga mga ilegalista sa ilang area of responsibility nga di masikop tungod sa hugot nga pagpatuman sa balaod sa kapulisan. “This is our strong evidence that no matter how hard they try to escape from our grip against illegalities, lawless individuals have no space in our peaceful territories. Watch out; you’ll be next,” matod ni Kito. Si Lapu-Lapu City Mayor Joelito “Ahong” Abalos, sa iyang bahin, nipahimangno usab sa mga durugista nga mosulod ug magnegusyo og ilegal nga drugas sa siyudad nga makapaabot nga madakpan tungod sa higpit nga pagbantay sa kapulisan. “Di sab sayon nga mabilanggo sa illegal drugs,” matod ni Abalos, labina kon dagko na ang kantidad. Ang suspek nga naa na sa detention facility sa LCPO, pasakaan og kaso nga kalapasan sa Republic Act 9165 kun Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002.'}, {'article_id': 1356, 'title': 'Abogado padung og hearing, nadisgrasya', 'text': 'Usa ka abogado ang nakaangkon og menor nga kadaut sa lawas dihang nadasmag ang iyang sakyanan sa Cebu South Coastal Road (CSCR) duol sa Talisay Cty Fish Port sa dakbayan sa Talisay pasado alas 2 sa hapon sa Huwebes, Disyembre 14, 2023. Ang biktima giila nga si Atty. Emeniano Jorge Maglente Belarde, taga Brgy. Tabok, siyudad sa Mandaue. Si Belarde nagmaniho sa iyang Toyota Innova paingon sa dakbayan sa Talisay aron motambong og husay sa kaso nga iyang gilabanan. . Matod sa City of Talisay Operations and Development Authority (CT-TODA), ang sakyanan ni Belarde nitabok sa center island ug nibangga sa kasugat nga Mitsubishi Fuentebella nga gimaniho ni Edmundo Montesclaros, 28, giingong drayber sa lokal nga Kagamhanan sa Dakbayan sa Carcar.'}, {'article_id': 85, 'title': 'Kanhi priso mibalik sa pagpamaligya’g shabu, sikop', 'text': 'High value individual nga usa ka plea bargainer ang nadakpan pagbalik human gironda sa Labangon Police Station ubos sa pagdumala ni Police Major Abadiano Abagat ang balay niya sa Sityo Kadasig Phase 3, Barangay Tisa, sa ala 1:10 sa hapon, Lunes, Septiyembre 16, 2024. Pinasikad sa search warrant nga giluwatan ni Judge Flavio Kenn Autida, presiding judge sa RTC 7, Branch 74, Dakbayan sa Sugbo gisiksik ang balay sa subject nga giila sa alyas nga Jeff, 44. Nakuha sa mga polis ang mga pinutos sa gituohang shabu nga motimbang ang tanan sa 50. 65 gramos nga adunay standard drug price nga P344,420. Matod ni Abagat nga migawas ang pangalan sa suspek sa ilang mga nanglabay nga dakop nga siya ang usa sa tinubdan sa ilegal nga drugas sa ilang lugar. Tungod niini ilang gipaubos sa intelligence monitoring ug nakompirmar ang maong inpormasyon. Mi-apply gilayon ang Labangon Police Station og search warrant sa korte aron masiksik ang balay ni Jeff diin gitago ang ilegal nga drugas. Gibutyag ni Abagat nga nadakpan na niadtong milabay’ng tuig si Jeff sa kalapasan sa Section 5 ug 11, Section II, RA 9165, ug bag-uhay lang nakagawas human mi-avail sa plea bargain. Inay nga magbag-o sa kinabuhi mibalik na usab sa iyang naandan nga trabaho nga mao ang pagpamaligya sa ilegal nga drugas. Gisusi pa sa Labangon police kon si kinsa ang iyang tig-supply sa ilegal nga drugas.'}, {'article_id': 1614, 'title': '300K ka pasahero miagi sa mga pier', 'text': 'Moabot sa kapin sa 300,000 ka mga pasahero ang nangagi sa mga pantalan sa Sugbo mga unom ka adlaw sa wa pa ang eleksyon hangtod sa Nobiyembre 1, 2023. Gipahibaw ni Mary Balaba Balagtas-Balaguer, spokesperson sa Cebu Port Authority (CPA), nga sa Nobiyembre 1, natala ang 34, 444 ka mga pasahero nga ningpauli sa tagsa-tagsa nila ka mga probinsya ug niabot usab sa Sugbo. Nadugang kini sa kinatibuk-an nga ihap sa CPA nga moabot og 325, 298 sa tanang mga pasahero nga ningbiyahe agi sa mga pantalan nga ilang gidumala. Mas taas kini kon itandi sa samang period sa miaging tuig nga anaa lang sa 125, 310 nga ningbiyahe. Gipasabot ni Balaguer nga sagad sa mga ningpauli tungod sa taas nga adlaw nga makapahuway gikan sa Barangay and Sangguniang Kabataan Elections (BSKE) ug Kalagkalag. Subay niini, ang operations center sa CPA nipahibaw usab nga pipila ka mga items sa mga pasahero ang ilang nalista nga nawala atol sa pagbiyahe. Matod ni Britanny Jerus, staff sa operations center, nga sagad sa mga nahabilin sa mga pasahero ang mga bag, sudlanan sa tubig ug pipila usab ka cellphones apan dali kini nga nauli sanglit gitawagan usab ang tag-iya.'}, {'article_id': 335, 'title': '3k marijuana gipang-ibot', 'text': 'Usa ka plantasyon sa marijuana sa Barangay Bayong, lungsod sa Balamban gironda ug gipang-ibot ang hingkod na nga mga tanom sa hiniusang pwersa sa kapulisan, alas 5:00 sa hapon, Martes, Hulyo 23, 2024. Si Lt. Col. Marvin Abalayan, hepe sa Balamban Police Station, nagkanayon nga duha ka mga mag-uuma nga nagdumala sa marijuana plantation nakasibat atol sa operasyon. Matod ni Abalayan, mokabat sa 3,000 ka full-grown nga marijuana ang nalarot ug gibana-bana sa kapulisan nga mobalor og P1. 2 milyunes. Lakip sa nasakmit ang duha ka kilo nga pinaugang marijuana nga mobalor og P40,000. Sumala ni Abalayan, Martes, Hulyo 23, 2024, giumol niya ang raiding team human na-verify nga dunay halapad nga plantasyon sa marijuana. Ang team gilangkuban sa Provincial Intelligence Unit, Provincial Drug Enforcement Unit, 1st Provincial Mobile Force Company (PMFC), sa 64th Special Action Force (SAF), kpaulisan sa Cebu Police Provinvial Office (CPO) ubos sa kamanduan ni P/Col. Tiyan Callada ug mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7. Way karsada kay sagbutan ang lugar hinungdan nga lisod kaayo sa ilang tropa busa sa pag-abot nila sa dapit, nakasibat na ang duha ka mga mag-uuma. Duna na silay mga mag-uuma nga gidudahan nga nalambigit sa pagpananom og marijuana apan ang maong mga mag-uuma idlas ug dili kaayo makit-an sa lugar. Hinuon, mas gipalig-on nila ilang pakig-ayon sa mga barangay opisyal ug mga residente nga supak usab sa maong ilegal nga kalihukan. Gitug-an sa hepe nga tungod sa ka layo sa dapit, gidauban na lang nila ang ubang marijuana ug nagdala sila og pipila ka punoan sa ilang kampo aron mahimo’ng ebidensiya. Samtang, nagpadayon pa ang ilang imbestigasyon sa pagsuta kon duna bay financier ang duha ka mga mag-uuma ug asa ang ilaha nga merkado sa drugas. Kon madakpan ang duha, matod ni Abalayan, pasakaan kini og kaso sa pagtanom og marijuana.'}]
|
Kinsa ang giila nga suspek sa operasyon sa PDEA 7?
|
['Condrado Bacolod']
|
[{'article_id': 93, 'title': 'Plea bargainer nasikop', 'text': 'Usa ka lalaki nadakpan niadtong 2016 apan nakgawas tungod sa plea bargain, nasikop pagbalik sa buy-bust sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7 Regional Special Enforcement Team uban sa Labangon Police Station sa Sitio Manga, Barangay Tisa, Dakbayan sa Sugbo, alas 5:14 sa gabii, Dominggo, Septiyembre 15, 2024.. Ang suspek giila nga si Condrado Bacolod, 49, residente sa maong lugar ug walay trabaho. Nasakmit sa mga operatiba ang duha ka pakete sa gituohang shabu nga motimbang sa 5 gramos nga dunay estimated average market value nga P34,000. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7 nga usa ka buwan na nilang gipaubos sa case buildup ang suspek human madawat ang kasayuran gikan sa kasaligang tinubdan nga mibalik kini sa iyang naandan nga trabaho nga mao ang pagpamaligya sa ilegal nga drugas. Makabaligya ang suspek og 20 gramos matag semana gikan sa iyang supplier nga mao karon ang gisusi sa PDEA 7. Sa laing bahin, gidiling druga ang nasakmit sa kapulisan sa Mambaling, Dakbayan sa Sugbo, atol sa pag-search sa balay sa usa ka babaye subay sa kamanduan sa korte nidtong Domingo sa gabii, Septiyembre 15, 2023, sa Sitio Naba, Mambaling. Ang Mambaling Police Station sa pagpangulo sa deputy station commander nga si Police Lieutenant Angelu Alano maoy nangulo sa pag-serve sa search warrant nga giluwatan sa Regional Trial Court Branch 16 sa Dakbayan sa Sugbo pinitsahan sa Septembre 5, 2024 batok kang Jarisa Bacon Bacor, 51, residente sa maong lugar. Nakuha sa mga operatiba ang mga pinutos sa gituohang shabu nga motimbang og 15 gramos nga dunay standard drug price nga P102,000. Ang dinakpan sa duha ka managlahing operasyon gibalhog sa selda sa kapulisan ug gikatakdang pasakaan kasong kalapasan sa balaod batok sa gidiling drugas. /AYB'}]
|
[{'article_id': 329, 'title': 'Motor nabangga, 1 patay', 'text': 'Namatay diha-diha ang 22 anyos nga lalaki human nabangga ang iyang gimaneho nga motorsiklo sa center island sa Dalan F. Llamas, Barangay Tisa, Dakbayan sa Sugbo, pasado alas 3 sa kaadlawon, Huwebes, Hulyo 25, 2024. Ang biktima giila nga si Jesus Alonsagay II Jr. , molupyo sa Sitio Lusimba, Barangay Basak San Nicolas, Dakbayan sa Sugbo. Matod ni Pitz Calibo, 21, higala sa biktima, nga gikan sila sa usa ka imnanan sa Barangay Gaudalupe uban sa iyang mga higala aron magplano alang sa usa ka birthday party sa lain nila nga higala. Samtang nagsabotsabot, nag-inom sila ug pagka alas 3 sa kaadlawon nakahukom na nga manglakaw sakay sa ilang tagsa-tagsa ka motorsiklo. Gihimakak ni Pitz nga daghan sila og nainom ug pulos sila hubog sanglit usa ka botelya lang nga hard liquor ilang gipalit. Nag-una siya sa pagpadagan sa motorsiklo nga iyang gihulagway nga dili kaayo kusog apan pag-abot sa F. LLamas, giapas siya sa iyang kauban ug gipahibalo nga nabangga si Jesus. Hugot sad niya nga gihimakak nga naglumbaanay sila sa pagpadagan sa ilang tagsa-tagsa ka motorsiklo. “Dili pud kayo kusog among dagan kay ni menor man gani ko kay naa may eskina gud. Ni menor ko wala nako kabantay sa luyo kay nagsunod man na siya nako,” matod ni Calibo. Apan sa kuha sa CCTV video sa dapit, makita nga kusog ang dagan sa duha ka motorsiklo ug pag abot sa dapit, ang drayber nga naa sa ulahi nga motorsiklo wala na magsubay sa iyang lane ug didto nibangga sa center island nga maayong pagkalagpot sa drayber. Tungod sa kakusog sa impact, nabunal ang ulo sa biktima sa sementado nga karsada ug nabuak ang gisul-ob niini nga helmet. Nabuwag ang biktima sa iyang motorsiklo nga dunay gilay-on nga 19. 35 metros sigun sa sukod sa taga Traffic Enforcement Unit sa Cebu City Police Office (CCPO). Matod ni Police Staff Sergeant Daniel Calica, imbestigador sa TEU sa CCPO, nga kusog gyud ang dagan sa biktima ug nakainom usab subay sa pamahayag sa iyang mga kauban. “Medyo kusog-kusog gyud siya kay og hinay pani diha rana iyang motor natumba,” matod ni Calica. Subling nanawagan ang kapulisan sa mga motorista nga kon makainom na labing maayo nga dili na mo-drive sa ilang mga motorsiklo aron sa paglikay sa disgrasya.'}, {'article_id': 164, 'title': 'Abalos: Pagpaniid batok sa Pogo higpitan', 'text': 'Mas higpitan ang pagpaniid sa Dakbayan sa Lapu-Lapu sa mga langyaw nga posibling nagpahigayon og Philippine Offshore Gaming Operator (Pogo) scam ug aktibidad sa dakbayan human sa pagkadiskobre sa usa ka Pogo hub nga naglihok sa usa ka hotel sa Barangay Agus. Kini ang pamahayag ni Mayor Junard “Ahong” Abalos nga nahinabi sa SunStar Cebu pinaagi sa telepono sa Dominggo, Septiyembre 1, 2024. “Tungod kay duna nay mga report sa mga taga gawas sa Pampanga nga nisulod na sa Lapu-Lapu, among gipataas ang among alert level. We’ve triple our efforts because there are already some modus operandi and scams happening,” matod ni Abalos. Sa sayong bahin sa Hulyo, gitaho ni Abalos nga ang Siyudad nagpabiling gawasnon sa illegal nga Pogo sukad pa niadtong 2019 apan ang pag-ronda sa Tourist Garden Hotel niadtong Sabado, Agusto 31, nakaaghat sa local government unit nga makig-alayon sa composite teams aron masikop ang mga nalambigit sa illegal offshore gaming operations. Si Edcel Barcelo, tigpamaba sa Lapu-Lapu City Police Office, niingon nga nakadawat sila og mga taho sa illegal nga kalihokan nga nahitabo sa hotel niadtong 2023 pa. “Kanang gi-raid karon since last year, naka-receive na og report ang atong intel community diri na kana nga hotel is suspected nga naay possible Pogo like activities,” matod ni Barcelo. Gihatagan og gibug-aton ni Barcelo nga ang lokal nga pulisya naglisod sa pagsulod sa establisemento tungod sa limitado nga pag-access sa mga kapanguhaan ug ang kinaiya sa mga kalihokan nga "highly technical. " “Pasalamat ta kay na-detect dayun sa national government kay diri sa among capability dili kaayo mi, kuwang, di kaayo mi maka-detect anang cyber activities. Naka-report nata ana, suspected nana siya pero di lang gyud mi ka penetrate diri sa side sa local kay wala kaayo ta’y kahimanan,” matod ni Barcelo. Dugang gibutyag ni Barcelo nga adunay laing “suspected” nga Pogo hubs nga nag-operate sa mga tourist establishment sa Barangay Mactan, Punta Engaño ug Subabasbas nga ila karong gibantayan. Niadtong Dominggo, Septiyembre 1, gipaabot pa sa mga awtoridad ang pag-isyu sa Department of Justice og warrant of arrest sa 169 ka mga langyaw nga nasikop atol sa hotel raid niadtong Sabado. Ang operasyon unang gilusad aron pagluwas sa mga Indonesian national nga gituohang gidakop human ang tulo nila ka mga kababayan nakaikyas ug nipasaka og reklamo sa slight illegal detention niadtong Hulyo 21 sa Lapu-Lapu City Prosecutor’s Office.'}, {'article_id': 1584, 'title': 'Shabu gipasok sa unod sa litson', 'text': 'Usa ka 17 anyos nga lalaki nga nibisita ug nagdala og pagkaon alang sa usa ka person deprived of liberty (PDL) kun piniriso sa Cebu City Jail (CCJ) sa Barangay Kalunasan, dakbayan sa Sugbo, nasakpan nga gipaslakan og shabu ang dakong hiwa sa litson nga baboy alas 2:35 sa hapon sa Miyerkules, Nobiyembre 8, 2023. Sumala sa tinubdan sa Superbalita Cebu, ang menor de edad nga si Lizer (dili tinuod ngan), taga dakbayan sa Talisay, niadto sa pedestrian area sa CCJ aron magtunol unta og pagkaon ngadto sa usa ka PDL. Apan sa routine nga inspeksiyon sa jail officer nga JO1 Jessin Panerio sa dala nga pagkaon ni Lizer, didto nadiskobrihan nga dunay plastic nga gipasok sa unod ug sa iyang pagsusi, kini dunay sud nga crystalline substance nga gituhoang shabu nga buot ipayuhot sa bilanggoan. Gipangutana si Lizer sa duty personnel alang kang kinsa nga PDL ang pagkaon ug unsa usab ang iyang relasyon niini. Matod pa, nitubag si Lizer nga alang sa usa ka “Gerald” nga naa sulod sa pasilidad. Ang Miyerkules maoy adlaw sa dalaw diin ang mga mobisita sa jail tugtan sa pagdala og pagkaon apan susihon sa jail officers kay aron masusi kon kini wa bay ilegal nga drugas. Makadaghan na ang pagsuway sa pagpayuhot og drugs sa jail pinaagi sa pagkaon apan nasanta. Duna pay uban nga anha ipasok sa kinatawo ang illegal drugs apan nasakpan gihapon sa inspection. Ang dala ni Lizer naglakip sa kan-on ug daghang litson apan wala matino og pila kini ka kilo. Wala pa gibutyag sa awtoridad kon pila ka gramos ang nasakmit nga shabu. Ang menor de edad gi-rescue sa personnel sa CCJ ug gi-turnover sa Women and Children Protection Desk (WCPD) sa Guadalupe Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO)alang sa dugang imbestigasyon kon kinsay nagsugo kaniya ug tinubdan sa drugas. Wa pa masuta kon pasakaan ba kini og kaso. Ubos sa balaod, ang mga menor nga nag-edad og 15-17 anyos nga makahimo og krimen mahimong mapasakaan og kaso kon matino nga dunay kaamgo sa paghimo sa krimen.'}, {'article_id': 1123, 'title': 'PNP: Pagbantay sa ‘love scam’', 'text': 'Pebrero na, buwan sa gugma. Apan ang kapulisan sa nasod nipasidaan sa publiko sa pagmatngon ning pagtumaw sa lainlaing paagi sa pagpangilad nga ilang gitawag og “love scam. ”Ang Scam Watch Pilipinas, usa sa mga buhatan sa gobyerno nga nag-edukar sa mga Filipino batok sa pagpangilad diha sa internet, nipahibawo nga magbantay ning nagkaduol nga Valentine’s Day tungod sa scammers nga nigamit ning panahon sa ilang diskarte sa pagpanguwarta. Dason sa pasidaan, magbantay ilabi na kadtong mga tawo nga hilig mangita’g higugmaon diha sa internet. Dunay walo ka matang sa love scammers. Ang mosunod mao ang imong angay nga bantayan.1. Sad girl o boy, magpatuo nga masulob-on ug mangutang dayon;2. The Seducer, diin gamiton ang iyang ka gwapo ug ka gwapa aron mangayo’g kwarta;3. The Investor, magpatuo nga big time nga negosyante ug moagni kini nga mosulod og investment;4. The Serviceman, nagpatuo nga naa sa military service o ba kaha polis aron mangilad;5. The Escort, nga mogamit og hulagway sa profile picture nga makapatintal sa target;6. The Slow Burn, ang mangingilad nga nag antos nga makuha ang pagsalig sa tawo; 7. The Blackmailer, ang mga tawo nga maayo’ng modani ug mangayo dayon sa hubo nga hulagway o video nga maoy gamiton sa pag-blackmail aron makakuha’g kwarta. 8. Ang katapusan ang Predator, edaran na diin ang ilang target mao kadtong mga batan-on pa nga maoy ilang biktimahon. Tungod niini, ang kapulisan sa dakbayan sa Sugbo, pinaagi ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, nanawagan sa publiko nga magbantay niining maong paagi diha sa social media aron dili mabiktima. “Kita mismo no ma babaye man o laki, o kinsa man gani diha sa atoang komunidad let us be very cautious,” matod ni Baculo. Ang Anti-Cyber Crime Unit 7 duna nay gipang post sa internet unsaon nga dili mabiktima sa online scammers ilabi na karon nga nagkaduol na ang adlaw sa gugma. Ang Scam Watch Pilipinas dunay gipakatap nga hotline nga mamahimo’ng matawgan kon ugaling nagduda sila sa ilang mga nakaila sa Facebook nga nipadayag sa ilang gugma. Ang PNP miawhag sa katawhan nga dili dayon motuo sa pulong nga gugma niadtong wala pa nila mailhi sanglit mao kini ang labing giabuso nga pulong sa tibuok kalibutan.'}, {'article_id': 1122, 'title': 'Kapitolyo, 30 ka mga LGU sa Cebu gipasidunggan', 'text': 'Ang Cebu Provincial Government gihatagan og Good Financial Housekeeping award sa Department of the Interior and Local Government (DILG) sa fiscal year 2023, Si DILG Cebu Provincial Director Atty. Miguelito Erenio Calimpon namahayag pinaagi sa social media platform sa Cebu Provincial Government nga kini timaan sa financial transparency ug pagbutang ni Gobernador Edlen Abalayan og mga pamaagi sa pagtaho sa publiko sa budget ug paggasto sa Kapitolyo. Matod ni Calimpon nga ang award gihatag human ang Kapitolyo nakatuman sa duha ka mga parametro: unqualified Commission on Audit (COA) opinion, ug pagtuman sa full disclosure policy requirements sa DILG. “Dili gyod ko kalimot. Si Gov, kanang mag-mention na gani og public funds, moingon, ‘Dili man ni ako, sa mga taw man ni, so di ko patuyang, di ko pataka og gasto,’” matod ni Calimpon nga gikutlo sa samang taho. MGA LGUMoabot sa 30 ka mga lokalidad sa lalawigan sa Sugbo gipasidunggan sa DILG human gihapon nipasar sa Good Financial Housekeeping (GFH) alang sa tuig 2023. Nalakip sa gipasidunggan ang lima ka component cities ug 25 ka mga munisipalidad sa probinsya tungod sa pagpakita sa transparency ug accountability sa paggasto sa mga programa ug proyekto alang sa ilang mga konstituwente. Mas ubos kini nga datos kon itandi sa tuig 2022 nga anaa sa 41 ka mga lokalidad ang nakapasar sa GFH. Ang mga siyudad nga nalakip sa listahan mao ang Dakbayan sa Bogo, Carcar, Danao, Naga ug Talisay. Samtang naglangkob usab sa mga lungsod sa Alcoy, Alegria, Badian, Balamban, Bantayan, Boljoon, Borbon, Carmen, Catmon, Consolacion, Daanbantayan, Dalaguete, Dumanjug, Liloan, Madridejos, Medellin, Minglanilla, Moalboal, Oslob, Pinamungahan, Samboan, San Remigio, Santander, Sogod, ug Tudela. Ang Good Financial Housekeeping nagtumong sa pag-ila sa mga Local Government Unit (LGUs) nga adunay maayong performance sa financial transparency.'}]
|
Kinsa ang mopili sa sunod nga modala sa ronda sa kapulisan sa Lapu-Lapu City?
|
['Mayor Ablan Abalos']
|
[{'article_id': 94, 'title': 'Minor nga lahugay gipatuman sa PRO 7', 'text': 'Mipatuman og minor revamp ang Police Regional Office (PRO) 7 human mabakante ang mga posisyon sa Chief of Regional Staff 7 ug Regional Intelligence Unit 7 lakip na ang Lapu-Lapu City Police Office subay sa kamandoan sa Kampo Crame pagrelibo sa katungdanan sa hepe sa Dakbayan sa Lapu-Lapu. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, direktor sa PRO 7, nga si Police Colonel Jake Bacquian na ang gitudlo nga Chief of Staff sa PRO 7 hulip kang Police Colonel Bactong Bacudio. Samtang si Police Lieutenant Colonel Alonte Pasyo ang kasamtangan nga modumala sa Regional Investigation and Detective Management Division 7 nga biyaan ni Bacquian ug si Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo ang chief sa Regional Personnel and Records Management Office ug si Police Colonel Meliton Bacus ang mohupot sa buhatan sa Regional Intelligence Unit (RIU) 7. Mipasabot si Abacay nga human sa kamandoan sa ilang ulohang buhatan apektado usab ang mga opisina sa PRO 7 nga tungod ani butangan kinig mga opisyal gikan sa laing mga opisina. "Kung mahinumdoman ninyu naay girelibohan ang Lapu-Lapu City Police Office Director so ang vacuum gi pun-an ni Colonel Cita nya naapil man pud og ka relyebo ang previous nga chief of staff si Police Colonel (Bactong) Bacudio mao nay rason nga gipangbutangan og mga new officers silang duha tua karon sa national headquarters," matod ni Abacay. Ang gitudlo nga Officer in Charge sa Lapu-Lapu City Police Office mao si Police Colonel Tony Litonjua hulip kang Police Colonel Ipay Kito nga kasamtangan nga gidestino sa Kampo Crame pending investigation uban ni Colonel Bacudio. Gipasabot ni Abacay nga moagi sa proseso ang pagbutang og permanente nga city director sa maong siyudad pinaagi sa pagduso og lima ka pangalan kang Mayor Ablan Abalos nga maoy mopili sa iyang magustohan nga maoy sunod nga modala sa ronda sa kapulisan sa maong dakbayan. "Sa pagkakaron koan pana siya officer in charge pa pending the processes to be taken, naa man gud nay placement board nga pagahimuon or placement board meeting para pagdeterminar kung kinsay i-recommend nga City Director. . " dugang ni Abacay. Kahinumdoman nga gipa relibohan sa katungdanan ang hepe sa kapulisan sa Dakbayan sa Lapu-Lapu nga si Police Colonel Ipay Kito lakip na ang hepe sa Marigondon Police Station subay sa pagkadiskobre sa Pogo Hub sa Barangay Agus. Lakip sa narelibohan ang hepe sa Regional Intelligence Unit 7 nga mao usab ang Chief of Staff sa PRO 7 nga si si Police Colonel Bactong Bacudio ug ang Regional Chief sa Criminal Investigation and Detection Unit 7 nga si Police Colonel Flavio Badel. Nagpaabot pa hinuon silang Colonel Kito ug Bacudio sa ilang laing posisyon nga ihatag sa PNP Chief kanila sa mosunod nga mga adlaw. /AYB'}]
|
[{'article_id': 1077, 'title': 'Manghulga nga mamusil sa maningil, gironda', 'text': 'Nasikop sa mga sakop sa Criminal Investigation and Detection Group Cebu City Field Unit ang usa ka lalaki nga gireklamo’ng kanunay manghulga sa mga collector sa usa ka motor company nga nagpautang sa Sitio Mahayahay, Barangay Calamba, dakbayan sa Sugbo, pinaagi sa pag-serve sa search warrant sa balay niini, diin dunay nakuha nga armas. Ang suspek giila nga si Reb Greg Liwanag Ramos, 39, lumolupyo sa maong lugar. Ang CIDG Cebu City Field Unit sa pagpangulo ni Police Lieutenant Colonel Eliezar Marjoret nidala’g search warrant nga giluwatan sa korte batok kang Ramos. Malampuson kini nga gi serve alas 6:14 hangtod alas 8:03 sa Martes sa buntag, Pebrero 13, 2024, nga niresulta sa pagkasakmit sa kalibre .45 nga armas ug mga bala niini, lakip na magazine. Lakip sa nakuha ang usa ka pakete sa gituohang shabu ug drug paraphernalia. Ang CIDG nakadawat og reklamo labot sa kanunay nga pagpanghulga sa suspek panahon nga dunay maningil nga collector sa usa ka motor company sa lugar ug kon mahubog usab. Giingong nangahadlok na ang mga collector nga moadto sa maong lugar tungod kay nibahad kini nga iyang pamusilon. Sa dihang nasuta nga tinuod ang pasangil atol sa imbestigasyon sa CIDG, giaplayan dayon nila kini og search warrant sa korte. Gawas sa reklamo nga pagpanghulga, giingong nalambigit usab kini sa ilegal nga drugas. Gani giila kini nga high value individual sa mga police station sa dakbayan sa Sugbo, ilabi na sa Sawang Calero Police Station.'}, {'article_id': 679, 'title': 'Amahan mi-’sex slave’ sa anak', 'text': 'Amahan mihimong ‘sex slave’ sa iyang kaugalingo’ng anak, gidakop niadtong Miyerkules sa gabii, Mayo 1, 2024 sa Sityo Dap-dap, Barangay Nasig-id, Lungsod sa Zamboanguita, Negros Oriental. Ang suspek gitago sa pangala’ng Jose, 41, ug usa ka mag-uuma, ang nasikop sa mga operatiba sa Criminal Investigation and Detection Group (CIDG) Negros Oriental Provincial Field Unit (PFU). Wa ibutyag ning pamantalaan ang identity sa suspek aron sa pagpanalipod sa biktima ug tibuok pamilya niini sa tumang kauwawan. Si PMajor Estocapio Apolonia, hepe sa CIDG Negros Oriental PFU nga nahinabi sa Superbalita Cebu miingon nga ang suspek number 7 most wanted person sa Police Regional Office-7 ug Rank 1 nga most wanted person sa Negros Oriental. Gisikop nila kini pinasikad sa warrant of arrest nga moabot sa 13 counts nga qualified rape ug acts of lasciviousness nga giluwatanan ni Judge Marmar Roxan Estorco, Regional Trial Court Branch 31 sa Dumaguete City Negros Oriental nga pinetsahan niadtong Marso 21, 2024. Way gitanyag nga piyansa sa kasong rape. Matud ni PMajor Apolonia, nga 16 anyos pa ang biktima sa miaging tuig dihang gihilabtan sa amahan nga maoy kinamaguwangan sa unom ka managsuon. “Wala na makaantos ang bata mitug-an sa mama. Basta molakaw ang mama, lugoson siya sa papa,” dugang ni Apolonia. Ang amahan gikatahong mopahimulos sa anak ilabi na kon mahubog. Ang suspek mipadayag sa kapulisan nga nagmahay siya sa iyang nahimo ngadto sa kaugalingong anak.'}, {'article_id': 1156, 'title': 'VSMMC dunay igong supply sa antivenom', 'text': 'Taliwala sa pagdaghan sa mga dokumentado nga cobra sightings, sagad gitawag nga banakon sa mga lokal sa Sugbo, usa ka eksperto sa panglawas sa publiko nipasalig nga adunay magamit nga pagtambal alang sa mga indibiduwal nga nanginahanglan. Si Dr. Jimeno Lim, toxicologist sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC), nipasalig sa publiko nga duna nay antivenom niadtong nanginahanglan og mga tambal. Matod niya, polyvalent ang antivenom nga ma-access sa VSMMC Poison Control Center, nga nagpasabot sa pagka-epektibo niini batok sa dili lang usa kon dili tulo ka klase sa cobra, lakip na ang King Cobras, Philippine Cobra, ug Samar Cobra. Sa sayo pa, gikataho niadtong Disyembre sa miaging tuig nga ang Central Visayas, partikular ang Sugbo, walay Purified Cobra Antivenom (PCAV), nga gigamit isip tambal sa pinaakan sa Philippine Cobra. Si Marc Necasio Madelo, coordinator sa national immunization program sa Department of Health (DOH) 7, nitug-an sa SunStar Cebu niadtong Nobiyembre nga dili sab kini commercially available. Ang la o venom sa halas, labina sa cobra, peligro sa kinabuhi o makamatay, kon dili dayon matambalan. Ang publiko gitambagan nga magmatngon kanunay labina sa kasagbotan ug ubang mabugnaw nga dapit nga paboritong puy-an sa mga halas.'}, {'article_id': 1674, 'title': 'Gipusil sa dalaga kay ‘kakunsabo sa uyab’', 'text': 'Angol ang piyado sa usa ka fish pond sa Sitio Lower Sto. Niño, Barangay Inayawan, siyudad sa Sugbo, human gipusil sa dalaga nga uyab sa iyang barkada, alas 2 sa hapon sa Miyerkules, Oktubre 18, 2023. Giila sa mga silingan ang biktima nga si Dean Peredo, 44, nagpuyo sa dapit samtang, ang suspek giila nga si Rhodora Abellon, alyas Baden, 25, molupyo sa samang dapit. Sumala sa kapulisan sa Inayawan Police Station, ubos sa kamanduan sa ilang station chief nga si Police Donayre. Margie Perez, si Abellon nasuko kang Peredo kay iyang gituhoan nga maoy nagtabang og tago sa relasyon sa iyang uyab ngadto sa laing babaye nga dalhon sa ilang payag. Matod sa biktima ngadto sa kapulisan nga samtang siya nagkaon sulod sa payag, kalit lang niabot ang suspek. Kalit kini nga nasuko ngadto sa iyang boyfriend tungod sa pagduda nga duna kini gidala nga babaye sa ilang payag nga katulganan. Bisan unsaon sa pagpasabot sa boyfriend nga dili kini tinuod, nisagbat si Peredo aron unta pakalmahon ang suspek. Apan, asoy sa biktima, siya na hinuon ang gitionan sa dala nga armas ug mipasangil nga gitabunan lang niini ang iyang hinigugma ug dayong pusil makaduha ka higayon. Si Peredo naigo sa tuong bukton ug tuong paa ug gidali sa pagdala sa Talisay City District Hospital. Matod ni Police Senior Master Sergeant Benhur Perido, chief investigator sa Inayawan Police Station nga dali nga nisibat ang suspek human sa hitabo. Iyang gibutyag atol sa interview sa Superbalita Cebu sa Huwebes, Oktubre 19, nga didto na magkatulgan ang suspek ug boyfriend, uban ni Peredo. Kini ang hinungdan sa pagduda sa suspek nga matag gabii dunay laing babaye nga dalhon ang iyang boyfriend sa payag ug kunsabo sila ni Peredo. Sa pagsuwat ning taho, wa pa madakpi sa kapulisan ang suspek.'}, {'article_id': 1110, 'title': "BPAT’s member sa Compostela, 'magpasalba',gironda", 'text': 'Usa ka sakop sa Barangay Peace Action Team sa Basak, Compostela, amihanang Sugbo nga kanunay magpabuto sa iyang dili lisensyado nga armas nga kalibre .357 nga revolver kon mahubog, gironda sa mga sakop sa Criminal Information and Detection Group, Mandaue City Field Unit alas 4:50 sa Martes sa kaadlawon, Pebrero 6, 2024. Ang CIDG Mandaue City Field Unit sa pagpangulo ni Police Captain Alvin Afable dala ang search warrant nga giluwatan ni Judge Gemon Anacleto Lucban nironda batok kang Jeslar Lucente Lucero, 39, nagpuyo sa maong lugar. Nakuha sa mga operatiba ang usa ka kalibre .357 revolver nga way serial number ug unom ka mga bala niini. Matod ni Afable nga nakadawat sila og report gikan sa mga residente sa buhat sa suspek nga kanunay magpasalba sa armas ilabi kon mahubog nga nakapalisang sa mga silingan. Tungod niini, gipaubos sa validation sa CIDG ug nasuta nga tinuod ang pasangil sa mga residente busa ni-apply na dayon sila og search warrant sa korte. “BPATS na siya sa barangay, nya ang problema kay magpasalba sige, labina mahubog. Mingaw man gud na ilaha lugar medyo bukid-bukid,” paghulagway ni Afable. Ang pagpang ronda kabahin sa flagship project sa CIDG nga “Oplan Paglalansag Omega” diin ang ilang target kadtong mga armas nga way lisensya.'}]
|
Kinsa ang nagmaneho sa Toyota Hi-Ace?
|
['Dale Jared Baga Delax']
|
[{'article_id': 95, 'title': '4 ka mga sakyanan nagbangga, 5 samdan', 'text': 'Sa lima nga nangaangol, tulo ang nalandig sa tambalanan tungod sa grabeng samad ug bun-og nga nahiagoman sa lawas sa nahitabong karambola sa tulo ka mga sports utility vehicle (SUV) ug usa ka taxi sa transcentral highway sa Barangay Malubog, siyudad sa Sugbo, alas 2:45 sa hapon, Sabado, Septiyembre 14, 2024. Nalambigit nga sakyanan mao ang Toyota Hilux pickup nga gimaneho ni Staff Sgt. Clent Badilla Bado, 37, minyo, sakop sa Philippine Army, nadestino sa Reserve Command (Rescom) 7 ug taga Barangay Apas, siyudad sa Sugbo. Ikaduhang mao ang Ford Ranger pickup nga gimaniho ni Darius Badong Baello, 44, ug taga 66 Gorordo Avenue, Brgy. Lahug, siyudad sa Sugbo. Ikatulo mao ang Toyota Hi-Ace nga gimaniho ni Dale Jared Baga Delax, 26, minyo, ug taga , Sityo. Maglinte, New Bago, lungsod sa Asturias, nga dunay mga pasahero nga sila si Jonneper Nia Bagatnan, taga Basak San Nicolas, siyudad sa Sugbo, ug Janine Bagatsing, Sityo San Miguel, Brgy. Sibugay, siyudad sa Sugbo. Ikaupat mao ang taxi nga gimaniho ni Achilles Bagayna, 48, minyo, ug taga 117 dalan F. Villa, Brgy. T. Bagcal, siyudad sa Sugbo, nga may pasahero nga si Ichel Bohol, 71, ug taga Brgy. Cabangcalan, dakbayan sa Mandaue. Subay sa imbestigasyon sa kapulisan, ang SUV nga gimaneho ni Bado gisundan sa Toyota Hi-Ace ni Delax nga nitadlas sa maong dapit nga dulhogon nga dalan sa pariho nga direksyon. Samtang si Bagonraton nga nagmaniho sa Ford Ranger pickup ug si Bagsic nga nagmaniho sa taxi ang nagtungas sa dalan sa opposite direction padulong sa sentro sa dakbayan sa Sugbo. Apan matod pa nga pag-abot sa kurbadahon nga bahin sa maong dapit, matod pa, ang v-hire nikawas sa pikas lane hinungdan nga ni-counterflow ug nakabangga ang gikasugat nga taxi. Ang v-hire padayon nga nidagan ug niigo na usab ngadto sa Ford Ranger pickup, ug ngadto sa Toyota Hilux nga service vehicle sa Philippine Army. Ug sa kakusog sa impact, adunay lima nga mga nangaangol nga gidala sa Perpetual Succour Hospital ang nagrabehan. /'}]
|
[{'article_id': 1392, 'title': 'Habalhabal drivers ipa-train sa first aid', 'text': 'Tungod sa kanihit sa mga sakyanan sa kabukiran sa Sugbo ug grabe’ng kahuot sa trapiko, ang habalhabal nga motorsiklo mao nay dangpanan sa kinabag-an sa riding public nga magdali sa ilang mga lakaw. Gani, nanaghan na man ang ride hailing app nga nag-operate sa Sugbo nga sama og nag-ila nang legal sa operasyon sa habalhabal. Tungod usab sa kadaghan na sa mga motorsiklo, ang mga sakay niini mao ang sagad nakasinati og mga aksidente sa karsada. Gani, gatusan ka mga aksidente ang matala matag adlaw sa Metro Cebu nga naglambigit og motorsiklo, kadaghanan ma-settle ra. Tungod sa mga aksidente sa motorsiklo ug kadaghan na sa mga habalhabal nga nagbiyahe karon, si Cebu City Councilor Pastor “Jun” Abarquez nagplano nga ipailawom sa first aid training ang mga habalhabal driver sa dakbayan sa Sugbo nga mobulontaryo. Matod sa Cebu City News and Information, gipadayag kini ni Abarquez atol sa Cebu City Habal-Habal Summit and Christmas 2023 sa Sabado, Disyembre 9, 2023. Si Abarquez nipasabot nga kon dunay mga aksidente, ang mga biktima di mahimong mahilabtan sa wa nabansay nga rescuer o emergency responder. Apan mahimo kini kaayo sa mga habalhabal driver nga nabansay sa Cebu City sa first aid. Dunay gibana-banang 10,000 ka mga habalhabal driver nga nagbiyahe sa dakbayan. Ang City Hall dunay gitukod nga Motorcycle-for-Hire Regulatory Board nga naumol pinaagi sa City Ordinance No. 1436. Niadtong Mayo ning tuiga, si Cebu City Mayor Cedie Abangan niluwat og executive order nga nag-umol sa Cebu City Habalhabal Drivers’ Coordinating Office (CCHCO). Si Abarquez usa sa mga opisyal sa Dakbayan nga kanunay nagduso og mga lakang alang sa kaayuhan sa mga habalhabal driver.'}, {'article_id': 465, 'title': 'Minimum nga kita di igo sa pagkaon', 'text': 'Bisan nagdawat og minimum wage nga suhol, maglisod gihapon sa budget alang sa pagkaon tungod sa kakuwang niini. Sa survey sa Philippine Statistics Authority (PSA) nagpakita nga sa Sugbo (walay labot ang highly urbanized cities o HUCs), nanginahanglan og labing menos P10,340 matag bulan isip minimum nga kita sa usa ka pamilya nga adunay lima ka pamilya aron matubag ang batakang kinahanglan sa pagkaon sa unang semester sa 2023, nisaka gikan sa P9,369 niadtong 2021. Kini base sa Preliminary 2023 First Semester Official Poverty Statistics of Cebu nga gipagawas sa PSA niadtong Mayo 15, 2024. Sa pakighinabi sa SunStar Cebu ngadto sa pipila ka mga ginikanan sa Sugbo, ilang giasoy nga ang P10,340 dili paigo alang sa galastuhan sa pagkaon sulod sa usa ka buwan alang sa pamilya nga dunay lima ka mga sakop. KASINATIAN“Dili kaigo, ang bugas kay P2,900 ang sako unya 25 days rana namo mahurot,” nga sa kasamtangang inflation, lisod balansehon ang ilang gasto sa pagkaon, matod ni Abe, kinsa nihangyo nga tawgon lang sa iyang apelyido. Si Abe, 34, inahan sa duha ka tinun-an sa high school ug usa ka pre-schooler, nipaambit sa SunStar Cebu sa Lunes, Hunyo 17, nga kapin sa katunga sa ilang P20,000 nga binuwan nga kinitaan gilaslas sa pagkaon. Sa usa ka buwan, si Abe nigahin og P3,780 alang sa food allowance sa iyang tulo ka mga anak atol sa klase; P3,500 sa bugas; P1,500 sa food groceries; P2, 500 sa viands P2,000 sa gatas ug bitamina; samtang laing P2 ,000 para sa snacks. Kini nisumada ngadto sa P 15, 280 nga gibana-bana nga gasto sa pagkaon. Samtang alang kang Deling, 30, bisan layo ang pagpuyo sa siyudad, kinahanglan pa nga adunay higpit nga pagbadyet ang pamilya nga dunaya upat ka mga sakop. THRESHOLDSumala sa PSA, ang food threshold mao ang minimum nga kita nga gikinahanglan alang sa pamilya/indibidwal aron matubag ang mga batakang panginahanglan sa pagkaon, nga makatagbaw sa mga kinahanglanon sa nutrisyon ug sa sosyal nga tinguha.'}, {'article_id': 1612, 'title': 'Napagan sa pagpusil, patay', 'text': 'Batan-ong lalaki namatay human napagan sa pagpamusil sa alas 6 sa gabii sa Miyerkules, Nobiyembre 1, sa sityo Ylaya, Brgy. Bolinawan, dakbayan sa Carcar. Ang biktima giila nga si Leodivino Chavez Montesclaros, 23, graduwado sa kursong Criminology, minyo, taga Proper, Brgy. Parafina, kinsa patay nang niabot sa tambalanan. Naangol si Jeremy Paragas, 39, nga mao untay target sa pagpusil sa suspek nga si Wilnar “Boy” Paraiso, 60, minyo, nagpuyo sa nahisgutang lugar. Si Paraiso ni-surrender sa kapulisan alas 4 sa kaadlawon sa Huwebes, Nobiyembre 2. Si Police Lt. Col. Kadyo Briones, hepe sa Carcar City Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa Huwebes, nagkanayon nga si Paragas gipaangkas ni Montesclaros human kini naagian samtang naglakaw sa karsada. Wa nasayod si Montesclaros nga sila si Paragas ug Paraiso nagkaaway na human sumbaga sa suspek. Ang biktima niuli sa ilang balay kay nagkuha og cellphone aron kuhaan og picture ang iyang motor nga natumba. Si Paragas pag-umangkon ni Paras. Samtang nagsubay sa karsada, nag-atang na diay si Paras busa dihang namusil, nakalihay si Paragas, kinsa naigo sa wala nga bukton. Ang bala niigo sa ulo ni Montesclaros. “Nakainom man ning suspek. Nagsugat sila, nahitabo ang komusyon. Nasumbagan niya ang pag-umangkon,” asoy ni Briones sa hitabo sa wa pa ang pagpamusil. Mga kasong homicide ug frustrated homicide ang ipasaka batok sa suspek.'}, {'article_id': 1089, 'title': '7-ka-buwan nga voter’s registration moabli karon', 'text': 'Magsugod karong adlawa, Pebrero 12, ang pito ka buwan nga rehistrasyon sa Commission on Elections (Comelec) sa tibuok nasod hangtod sa Septiyembre 30, 2024, alang sa mid-term national ug local elections sa Mayo 2025. Kini ang gipahibalo ni Omar Lamanilao Logmao Lambanog, tigpamaba sa Commission on Elections (Comelec) Cebu, sa pakighinabi sa Superbalita Cebu sa Miyerkules, Pebrero 7, 2024. Matod ni Lambanog nga ipatuman usab sa Comelec ang satellite registrations aron maka-akumodar og mas daghang magparehistro. Iyang gipasabot nga ang mga institusyon ug mga buhatan mahimo’ng mohangyo sa pagpahigayon og mga rehistrasyon sa lainlaing lugar, sama sa malls, unibersidad, ug mga barangay. Hinuon, iyang gitumbok nga kinahanglang adunay labing menos 200 ka mga magparehistro. Apan dason ni Lambanog, ning unang mga semana o buwan sa rehistrasyon, ang buot moparehistro kinahanglan moadto sa labing duol nga buhatan sa Comelec samtang nagpahan-ay pa sila alang sa mga dapit sa satellite registration. Samtang, dason niya, dunay satellite registration pinaagi sa Register Anywhere Program (RAP), diin duha ka pasiunang kalihukan ang ila nang gitakda sa dakbayan sa Sugbo ug Mandaue. Ang RAP nagtumong sa paghatag og dugang nga mga kapilian o oportunidad alang sa pagrehistro sa mga botante, labina sa mga tinun-an ug nagtrabaho nga naa sa laing dapit. Pinaagi sa RAP, dili sila kinahanglan nga mouli sa ilang tagsa-tagsa ka dapit aron magparehistro apan ang ilang record adto mabutang sa dapit kon asa sila mobotar sa eleksiyon. Gawas sa pagtutok sa rehistrasyon, si Lambanog nagkanayon nga subsob usab ang ilang paghimo og voter’s education. Gihisgutan ni Lambanog nga sa pagkakaron, ilang tutokan ang pag-accommodate sa registration requests nga giproseso sa lainlaing election offices.'}, {'article_id': 82, 'title': 'PRO 7 motabang pagpangita ni Dari', 'text': 'Moapil ang Police Regional Office (PRO) 7 sa pag-monitor ug pagdakop sa kanhi presidential spokesperson nga si Renren Dari human mipagawas og arrest order sa dihang gi-contempt sa House of Representatives niadtong Septiyembre 12, 2024 nunot sa pagdumili sa paghatag sa dokumento labot sa giingong kalambigitan niya sa ilegal nga Philippine offshore gaming operator (Pogo). Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa PRO 7, ang tanang pwersa sa Philippine National Police (PNP) apil na ang PRO-7 ang gitahasan nga mopatuman sa warrant of arrest batok kang Dari. Kon masigpatan nga naa sa Central Visayas ang maong kanhi presidential spokesperson ila kini nga dakpon subay sa kamanduan, sumala ni Abacay. "Ang atong pwersa sa kapulisan sa Region 7 mutabang sa pagpangita sa tanan nga pinangita sa balaod," matod ni Abacay. Hinuon, wala pa maka-monitor sa pagkakaron kon naa sa Sugbo o sa mga probinsya sa Central Visayas si Dari, apan gitahasan na ang tanang police units nga magbantay sa pamasin nga masigpatan kini dinhi magtago sa usa sa mga dapit sa rehiyon. /AYB'}]
|
Asang barangay naggikan ang biktima?
|
['Brgy. Butong']
|
[{'article_id': 96, 'title': 'Naanod sa baha, patay', 'text': 'Patay nang nakit-an ang usa ka 61 anyos nga lalaki human gianod sa kusog nga bul-og sa baha gumikan sa pagbunok sa uwan ug hangin nga habagat, alas 6 sa buntag, Biyernes, Septiyembre 13, 2024, sa isla nga Barangay Apo, lungsod sa Dauin, Negros Oriental. Ang biktima nga 61 anyos, minyo, ug taga sa Brgy. Butong, lungsod sa Manjuyod sa mainland sa Negros Oriental. Matod pa, ang Dauin Municipal Police Office nga nakadawat og tawag nga may nakaplagan nga usa ka patay nga tawo nga naglutawlutaw sa kadagatan sa isla sa Apo. Sa pasiunang imbestigasyon nasuta nga ang maong patay nga lawas mao ang naanod sa Siaton River sa Barangay Kasalaan, lungsod sa Siaton. Ang biktima nailhan sa iyang kabanay gumikan sa iyang singsing. Sa miaging pipila ka adlaw, ang habagat nikusog tungod sa bagyong Ferdie nga nisulod sa Philippine of Area of Responsibliy niadtong Biyernes apan wala kini moigo sa yuta ug niagi sa silangan ug nilahos sa norte sa nasod. /DVG'}]
|
[{'article_id': 627, 'title': 'Duha ka balay sa Talisay nasunog', 'text': 'Nabulabog ang mga lumulupyo sa Palm River Subdivision-Joanna Homes, Biasong, Siyudad sa Talisay, Sugbo sa dihang duha ka balay ang naigo sa sunog. Kini ang gibutyag ni F02 Mar Eje II Elad, fire investigator sa BFP Talisay City, Cebu nga gikahinabi sa SunStar Super Balita. Matod niya nga ang sunog nagsugod sa dos andanas nga balay ni Jennifer Elardo, 41, ug gipuy-an nila ni Wilhelmina Ermar Constantine ug mga kauban. Ang sunog gipasaka sa unang alarma alas 3:17 kagahapon sa hapon Mayo 12, 2024, nakontrolar sa alas 3:36 sa hapon, ug na fire out alas sa 3:45 sa hapon. Ang danyos gibana-bana nga mobalor og P720,000. 00. Padayon pa ang imbestigasyon kon unsay hinungdan sa maong sunog. Si Elad nagkanayon nga wa hinuoy naangol sa maong sunog nga naka-apekto sa duha ka balay, diin ang usa hingpit nga ugdaw. Duha ka pamilya ang na-apektohan nga gilangkuban sa 4 ka mga taw. (DVG)'}, {'article_id': 894, 'title': 'Polis gireklamo og rape sa anak, napriso', 'text': 'NAPRISO sa Liloan Police Station ang usa ka polis sa Sugbo sa Martes, Marso 19, 2024 human nasikop sa kapulisan sa lungsod sa Liloan, amihanang Sugbo kay gireklamo og rape sa iyang 14-anyos nga anak nga dalagita. Ang 42-anyos polis nga nadestino sa usa sa mga buhatan sa Cebu Police Provincial Office (CPPO) gipasanginlan sa dalagita nga ni-rape kaniya sa managlahi nga mga higayon, ang katapusan niadtong Dominggo, Marso 17, 2024. Niadtong higayuna, sila rang duha sa iyang anak sa ilang balay sa lungsod sa Liloan. Gikuyogan siya sa iyang inahan sa pagreklamo ngadto sa kapulisan sa lungsod. Ang suspek nasikop sa hot pursuit operation sa kapulisan sa Liloan sa Martes, Marso 19, 2024 sa lungsod sa Asturias diin siya nitago human nasayod nga nisumbong ang iyang anak. (DVG)'}, {'article_id': 943, 'title': '‘Biga’ nabaraw', 'text': 'Nagubot og kadali ang dan Emak Abcede sa Barangay Kamputhaw, dakbayan sa Sugbo diin matag gabii dunay magbarogbarog nga commercial sex workers, alas 5:00 sa buntag, Biyernes, Marso 8, 2024. Kini tungod sa usa ka lalaki ang masuk-ano’ng nangita sa usa ka babaye nga iyang giabangan og P2,000 alang sa dinalian nga lawasno’ng kalipay apan gidaganan kini. Sumala sa usa sa mga saksi nga hitabo ug nahinabi sa Superbalita Cebu nga dili lang magpahingan, ang lalaki nga kustomer taga Deca Homes, Barangay Ibabao, siyudad sa Mandaue, mikuha og babaye gikan sa maong dapit ug nagkasinabot nga moadto sa usa ka inn nga dili halayo sa dapit. Matod pa, sulod sa lawak, ang lalaki naghubo dayon sa iyang karsones, apan ang babaye kalit lang nga nidagan padulong sa gawas. Mao kini hinungdan nga nasuko ang maong lalaki ug maong nibalik kini sa dapit diin iyang gikuhaan sa maong babaye. Apan ang niatubang kaniya mao ang 20 anyos nga giingong uyab sa babaye nga taga Barangay Kalunasan, dakbayan sa Sugbo nga sama sa nigawas nga bugaw usab. Giingong nga ang maong uyab sa babaye nga mohatag ang kustomer nga lalaki sa dugang P1,000 aron mobalik na ang giabangan nga babaye. Nisamot ang kasuko sa kustomer ug nahitabo ang rambol tali sa mga kauban sa lalaki ug mga buga hinungdan nga daling nanawag og polis ang mga establisamento sa maong dapit. Naabtan pa sa mga polis ang duha nga nagsumbagay ug gipangdakop kini ug gisakay sa patrol car. “Nibayad naman to ang lalaki nya kalit lang daw ni dagan ang babaye, wala pa maka ana-ana sila, mao to nianhi ang lalaki iyang na sumbagay ang uyab sa babaye,” matod sa saksi. Gidala sa Abellana Police Station ang duha ka mga lalaki ug pulos gibalhog sa custodial facility .Bisan nagkasinabot ang duha nga dili na magkasohay, apan, ang Abellana Police Station mokiha gyud og kasong alarm and scandal batok sa duha. Samtang kadtong mga babaye nga magbarog-barog sa dalan panahon sa gabii hangtod sa kaadlawon, giimbitar sab sa kapulisan aron makuhaan og pamahayag labot sa maong insidente.'}, {'article_id': 1639, 'title': 'Kapulisan red alert', 'text': 'Sugod sa Sabado, Oktubre 28, 2023, full alert status na ang Police Regional Office 7 sa tanang lugar sa Central Visayas alang sa seguridad sa Barangay and Sangguniang Kabataan Elections sa Lunes, Oktubre 30, 2023. Matod ni Police Lt. Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa rehiyon 7, nga andam na kaayo ang kapulisan sa pagpatuman sa balaod sa election uban sa counterpart nga mao ang Armadong Kusog sa Pilipinas, Philippine Coast Guard ug Philippine Navy, uban usab sa Bureau of Fire Protection (BFP). Dili angay nga mabalaka ang publiko ilabi na sa dakbayan ug lalawigan sa Sugbo nga nakatutuk ang kapulisan sa BSKE kay di mabiyaan ang anti-criminality campaign sanglit naa gihapon ang mga polis sa matag police station nga gitahasan sa pagsulbad sa krimen, dugang niya. Dunay mga personnel nga gitahasan sa pag gukod sa mga kriminal kay ila na kining gipangdaman pipila ka buwan na ang nakalabay. “The assurance of Police Regional Office 7 to the public is we have strategize the deployment. Wala lang ta nag tan-aw sa Barangay ug SK Election. Wa sad nato biyai ang atong ordinary and usual functions,” matod ni Abacay. Giangkon ni Abacay nga hugot ang ilang pagbantay karon tungod sa kataas sa bakasyon ug gikabalak-an nga mosaka ang krimen hinungdan nga gipalambo pa nila ang ilang intelligence monitoring sa matag police office. Apan wala silay nadawat nga report nga dunay hulga sa mga kriminal sa Metro Cebu ug ubang bahin sa Central Visayas. Usa ka adlaw sa dili pa ang eleksyon, gipahibawo ni Abacay nga ipakatap ang daghang mga police personnel ug mga sundalo sa kabarangayan aron magpatrolya nunot sa pagtuo nga diha mahitabo ang giingong kinamangay nga maoy termino sa pinalitay sa botos.'}, {'article_id': 309, 'title': 'Rebulto sa Gertrudes ‘naghilak’', 'text': "Naukay ang mga resident human ang rebulto sa Sr. Sto. Gertrudes nga 'nagluha' niadtong Biyernes sa gabii, Hulyo 26, 2024, sa Sitio Tayud, Barangay Basak Pardo, dakbayan sa Sugbo. Si Brenda Cai, 37, minyo mibutyag sa Superbalita Cebu ang nakasaksi sa maong hitabo, gani nanglimbawot ang iyang balahibo sa iyang nakita. Matod pa ni Cai nga naglingkod siya sa gawas sa tindahan sa ni Milagros Caibiran, 37, nga maoy tag-iya sa rebolto. Uban ni Milagros, iyang bana ug anak babaye nga si Star, 9. NAGLUHASamtàng si Star, naglimpiyo sa rebulto ni Sr. Sto. Gertrudes, iyang pag-umangkon nipahibalo nga nihilak ang Sto. Gertrudes. “Mihilak man ang Sr. Sto. Gertrudes iyang walang mata mitulo ang luha. Gitrapuhan niya pero mipadayon sa pagdagayday ang luha,” dugang ni Geraldine. Gumikan niini, nagkagubot ang mga silingan nga ningdugok sa balay ni Caibiran, samtang ang uban nagkuha og video sa maong panghitabo. Bisan sa gipakitang milagro ang pamilya ni Caibiran nga mibalhin na og puyo ngadto sa lungsod sa Alcoy, niadtong Dominggo ang mibilin sa maong rebulto. Giingong nahadlok ang maong tag-iya hinungdan nga wa nila dad-a og apil sa ilang pagpamalhin ang nagmilagro nga Sto. Randy. SILINGAN Si Cheche Nancy Caigoy, 28, minyo, nitug-an sa Superbalita Cebu nga naabtan og usa ka oras ang pagtulo sa luha sa rebulto. Nakita niya ug mihikap og iyang gihikap ang luha dayon pahid niini ngadto sa tulo ka buwan niyang anak. Alang ni Caigoy nga usa ka milagro ang nahitabo tungod kay na-ulian sa balatian ang iyang anak niadtong higayona. Lain nilang silangan nga adunay usa ka tuig nga bata nga gikan naospital ang gikatahong naayo sab sa sakit. Sila nagtuo nga adunay mensahe ang Ginuo o sa kabalaka nga adunay mahitabo. Usa ka Cainday Abueva Lenon, 68, biyudo ang naabtan ning tigbalita nga mihawok ug mihunghong sa maong rebulto. Si Abueva Lenon, matod pa, nmihunghong sa Sto. Randy nga maayo ang mga gipamate nga sakit sa mga senior citizens sa ilang lugar. Laing hangyo niya sa rebulto nga mapanalipdan sila nga dili ma-demolish ang ilang mga pinuy-anan kay giingong bawion na sa tag-iya sa luna ang maong dapit. BINUANG Si Betsy Caingles, 57, minyo, ang dili motuo sa maong phenomenon nga gikagubtan sa iyang mga silingan. Si Caingles nagkanayon nga “binuang” ra ang panghitabo. Nagtuo siya nga dakong posiblidad nga dunay mibutang og tubig sa rebulto ug nagduda nga namakak ra ang bata, nga gisakyan sab sa mga silingang bakakon. “Sa akong kasinati-an giihi-an rana sa iring. Akong Santos sa altar natingala ko nabasa pagsusi ihi ra man diay sa Iring,” dugang ni Caingles. Kini nga taho sa Superbalita Cebu gibase lang sa pangangkon sa tag-iya ug sa ubang mga tawo nga nahinabi, apan ang Superbalita wala makakuha og katin-awan sa habig sa simbahan ug wala pa kini ma-validate sa simbahang Romano Katoliko ingon man sa scientific nga pagtuon. Ang giingong mga milagro kinahanglan moagi pa sa proseso sa simbahan lakip sa ubang pagtuon una ilhon nga matuod nga milagro."}]
|
Asa nga rehiyon nahitabo ang operasyon sa kapulisan?
|
['Central Visayas (CV)']
|
[{'article_id': 97, 'title': 'Dul-an 1 ka libo ka tawo nangasikop', 'text': 'Dul-an sa usa ka libo ka mga tawo ang nangadakpan sa anti-criminality operation sa kapulisan sa Central Visayas (CV) niadtong Biyernes ug Sabado, Septiyembre 13-14, 2024, diin ang labing daghan niini nakalapas sa mga lokal nga ordinansa sa matag lungsod ug dakbayan sa rehiyon. Sa datus nga gipahibawo sa Police Regional Office (PRO) 7, nakasikop sila og 904 ka indibiduwal diin ang 867 niini nakalapas sa nagkalainlaing lokal nga ordinansa ug niabot sa P529,780 ang nakolekta nga multa. Sa kampanya batok sa ilegal nga drugas, naka sakmit ang PRO 7 og 3,166. 41 gramos sa gituohang shabu nga dunay standard drug price nga P21. 5 milyunes ug pagkasikop sa 10 ka drug personalities. Nakaimbargo usab ang matag unit sa kapulisan og 10 ka mga armas nga walay lisensya atol sa 10 ka operations. Gihingusgan pa nila ang ilang kampanya batok illegal gambling nga niresulta sa pagkasikop sa 12 ka mga sugarol sa 9 ka anti-illegal gambling operations diin 9 niini ang napasakaan na og kaso sa korte. Ning nagkaduol na ang midterm election, gipakusgan pa sa PRO 7 ang ilang paggukod sa mga labing pinangita sa balaod diin nakasikop sila og 11 ka tawo nga dunay mga pending warrant of arrest diin 4 niini nabutang sa listahan sa most wanted persons. /AYB'}]
|
[{'article_id': 1002, 'title': "51K na'ng nagparehistro sa Comelec sulod sa ikaduha nga semana sa rehistrasyon", 'text': 'Sukad nga gibuksan ang rehistrasyon sa mga botante alang sa midterm nga eleksyon sa 2025, ang rehiyon nakadawat sa kinatibuk-an nga 51,201 ka mga aplikasyon, ning ikaduhang semana, butyag sa usa ka opisyal sa rehiyonal nga electoral body. Ang tigpamaba sa Commission on Elections (Comelec) Cebu nga si Ronron Lamanilao Lambanog niingon sa SunStar Cebu sa Lunes, Pebrero 26, 2024, nga ilang gipaabot nga modaghan ang mga magparehistro samtang nagpahigayon sila og satellite registrations karong semanaha. Sa datus nga iyang gipadala sa SunStar Cebu, siya nagkanayon nga sa kinatibuk-ang ihap, 29,147 ang gikan sa unang semana sa pagparehistro, samtang ang 22,054 gikan sa miaging semana. Ang opisina wala mohatag og subay sa matag gidaghanon. Matod ni Lambanog nga ang datos gibase sa natala nga aplikasyon atol sa unom ka adlaw nga pagparehistro matag semana. Ang mga buhatan sa piniliay sa tibuok nasod modawat og rehistrasyon sa mga botante bisan sa weekend ug holidays, gawas sa Marso 28-30 isip pag-obserbar sa Semana Santa. Ang poll body una nang nagbukas sa voter registration sa Pebrero 12, ug magpadayon hangtod sa Septiyembre 30. Matod ni Lambanog nga ilang gipaabot nga mosaka ang gidaghanon sa rehistrasyon sa mga botante, nga naglambigit niini sa pagpatuman sa satellite registration uban sa mga positibong numero sa aplikante sa ilang mga election office. Mopahigayon sila og satellite registration events pinaagi sa Register Anywhere Program (RAP), nga adunay duha ka kalihukan nga gitakda sa Cebu City ug Mandaue City. Ang RAP nagtumong sa pagpalapad sa mga kapilian sa pagparehistro sa mga botante sa mga lugar nga adunay taas nga trapiko sa mga tawo ug mga panagtapok sa kwalipikado nga mga botante. Usa ka RAP event ang mahitabo sa University of San Carlos (USC) Talamban Campus sa Cebu City karong Pebrero 27 ug sa Cebu Doctors’ University (CDU) sa Mandaue City karong Pebrero 28.“If that will be realized, we are expecting a boost in the number of registrants considering the fact that RAP can accommodate registrants who are residents outside of Cebu City and Mandaue City,” sulti niya sa Superbalita Cebu. Sa laing bahin, siya nidugang nga ang voter registration verification machines ibutang alang sa RAP, nga gipasiugdahan sa Comelec sa 1st ug 2nd district sa dakbayan sa Sugbo, Mandaue City, ug Lapu-Lapu City aron maka-akomodar og dugang mga aplikante. Ang voter registration alang usab sa pagpangandam sa lokal ug nasudnong piniliay sa 2025.'}, {'article_id': 913, 'title': "2 nasikop; P408K nga ‘shabu' nasakmit", 'text': 'Nasikop sa Talisay City Police ang giiila nga suspetsado’ng high value individual (HVI) nga drug pusher ug ang iyang kauban human masikop sa Purok Matinumanon, Brgy. Tabunok, siyudad sa Talisay, alas 12:09 sa kaadlawon sa Biyernes, Marso 15, 2024. Ang subject sa buy-bust giila nga si Manu Ismael Isogawa alyas Ison, 38, ulitawo, way trabaho, nagpuyo sa dapit, ingon man ang iyang kunsabo nga silingan nga giila nga si El Victorino Isturis, alyas Eric, 27, ulitawo apan may kapuyo. Nihimo sa operasyon mao ang mga sakop sa Drugs Enforcement Unit Intelligence Police pinangulohan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Mikmik Guillermo, nga dunay koordinasyon tali sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7). Ang mga suspek nakuhaan og tulo ka putos sa gituohang shabu nga motimbang og 60 gramos nga may estimated drug price nga P408,000.'}, {'article_id': 774, 'title': 'Mini SUV misud sa Jollibee', 'text': 'Usa ka kustomer sa Jollibee fast food sa Brgy. West Bigtas, lungsod sa Moaboal ang angol human nidasmag sa bildo nga bungbong ug nilahos ngadto sa sud ang mini SUV Suzuki Louis, alas 9:20 sa buntag, Abril 11, 2024. Ang biktima giila nga si Gertrudes Gamboa, 33, ulitawo, taga Brgy. Basdiot, Moalboal. Ang drayber sa Suzuki Louis giilang si Nuez Gambosa Gamo Jr. , 64, ulitawo, taga San Roque Village, Brgy. Calamba, Siyudad sa Sugbo. Nasayran sa Superbalita Cebu sa pamahayag ni P/Capt. Neio P Delasalas, hepe sa kapulisan sa Moalboal nga si Gamo nagmaniho sa mini SUV nga automatic ug buot unta nga mo-park sa maong dapit apan nakaigo sa likod nga bahin sa usa ka bus sa Metro Link nga gimaniho ni Rodger Gan Babia nga taga Santa Felomina, lungsod sa Alegria nga nipakanaug og pasahero sa bus stop duol sa maong fast food chain. Sa dihang nibawi si Gamo sa manubela sa mini SUV, wa na siya makakontrolar sa dagan hinungdan nga nalahos sa sud sa Jollibee. Ang kustomer nga nagkaon naigo sa tuong kamot, gidala sa mga responder sa Moalboal ngadto sa Badian District Hospital. Atol ning pagsuwat, ang management sa Jollibee wa pa nakahatag og pilay danyos sa ilang establisemento. Ang drayber sa mini SUV gikustodiya sa kapulisan samtang nagpaabot sa reklamo sa management saJollibee ug pagpasaka og kasong reckless imprudence resulting to physical injury ang damage to property. /'}, {'article_id': 803, 'title': 'Water refilling stations nagnihit sab sa tubig', 'text': 'Nagsugod na nga nakasinati og pagsaka sa panginahanglan ang mga water refilling stations sa dakbayan; apan ang resulta sa kanihit sa tubig tungod sa heat wave maoy nakababag kanila sa pagtagamtam sa tukmang panahon sa pag-usbaw sa halin. “Our water station is really suffering now because we have to stop processing every thirty minutes before we resume. This amounts to several delays in our deliveries,” matod sa tag-iya sa usa ka water refilling station nga nihangyo’ng di nganlan. Siya miingon bisan pa sa kalisod, sila naningkamot sa pag-atiman sa tanan nilang mga kustomer ug paghatod og mainom nga tubig sulod sa adlaw. Sa iyang bahin, si Dina Giede, kinsa nagtrabaho sa 4A’s Water Lab, niingon nga niabot na sa dili hitupngan nga gidaghanon ang ilang halin tungod sa hilabihang kainit sa panahon. Siya niingon nga gikan sa pagbaligya sa naandan nga 100 ka galon sa usa ka adlaw, ang halin milapas sa 300 nga marka niadtong Huwebes, Abril 4, 2024.“Milapas sa 300 ka galon ang among halin ilabi na kay init na kaayo karon ug ang mga tawo kanunay mangita’g tubig nga mainom. Usahay, kinahanglan namong balibaran ang mga kustomer kay wala na miy ikahatag nga tubig,” matod ni Giede. NAGSALIGKadaghanan sa mga water refilling station nga nahimutang sa Metro Cebu nagsalig sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD) alang sa ilang suplay. Si Giede nipadayag og kasagmuyo sa ilang inadlaw-adlaw nga pakigbisog sa suplay sa tubig gikan sa MCWD nga nagkanayon nga ang water district sagad magsugod sa paghatag og tubig sa alas 4 sa kadlawon ug unya mohunong sa alas 6 sa buntag nga magbilin lang og duha ka oras nga kahigayunan para makasulod og supply. “Sa ingon niini nga mga adlaw, wala na mi tubig sa tangke. Ang MCWD nagpadagan lang og supply gikan sa alas 4-6 sa buntag, unya wa ta kahibawo kon kanus-a sila mopagawas og tubig. Wala’y pasiuna nga pahibalo sa mga pagkabalda sa serbisyo sa tubig, ”ingon niya. Ang kanihit sa tubig nga nasinati sa daghang bahin sa nasod adunay mga epekto sa mga komunidad kansang mga tawo padayon nga nanlimbasug alang sa adlaw-adlaw nga pag-access sa tubig. “When the temperatures started to soar, our water supply also started to dwindle. Some barangays are even in a sorrier state than us because their water is very limited,” matod ni Elvin Batumbakal, taga Barangay Kamagayan, dakbayan sa Sugbo. Matod niya tungod kay sa kaadlawon pa lang modagayday ang tubig gikan sa ilang mga gripo, mapugos sila sa paghipos og tubig sa dagkong mga baril aron magamit sa adlaw. Ang kakuwang sa tubig sa dakbayan tungod sa huwaw dala sa El Niño phenomenon.'}, {'article_id': 398, 'title': 'Citations ipatik na sa LTO', 'text': 'Dili na unya makalikay sa pagbayad ang mga motorista o drayber nga maisyuhan og citation tickets gikan sa traffic enforcers sa mga lokal nga kagamhanan. Kini subay sa pagpatuman sa Department of Transportation (DOTr) sa single ticketing system (STS) diin ang lokal nga giisyo nga citation ticket isumiter na ngadto sa data system sa Land Transportation Office (LTO). Kini ang gibutyag ni Jonathan “Nancy” Abel, pangulo sa City of Talisay Traffic Operations and Development Authority (CT-Toda) nga nahinabi sa online news and commentary program sa SunStar Cebu Facebook page nga ‘Beyond The Headlines’ sa Miyerkules, Hulyo 3, 2024. Matod ni Abel, ang STS adunay epekto sa renewal sa lisensya ug pagparehistro sa sakyanan. Ang mga motorista nga dunay outstanding citations gikan sa bisan asang local government unit (LGU) makita na sa tanang sanga sa LTO sa tibuok nasod. “Bisan magpa-renew og lisensiya, makita na ang violations, dili ang gisiyo sa LTO, lakip na gikan sa traffic enforcers sa LGUs,” matod ni Abel. Busa mapugos nga husayon o bayran una ang multa sa lokal nga traffic office sa dili pa mag-renew sa ilang driver’s license o vehicle registration. Kinahanglang magkuha ang magprehistro og certificate o note gikan sa nag-isyu nga LGU isip pruweba sa settlement sa LTO. Siya niingon nga ang STS nagtumong sa pagpakunhod sa kurapsyon tali sa mga drayber ug enforcer, pagpalambo sa pagsunod sa mga lagda sa trapiko, ug paghapsay sa mga multa ug silot sa tibuok LGUs. Matod ni Abel, lima ka mga LGU sa Sugbo ang apil sa STS pilot-testing nga mao ang Dakbayan sa Sugbo, Mandaue, Lapu-Lapu ug Talisay, ug lungsod sa Cordova. Ang ubang mga lugar gawas sa Sugbo mosulay usab sa STS pilot testing. Dugang ni Abel, molagda una og memorandum of agreement (MOA) ang mga LGU tali sa Department of Transportation (DOTr) sa dili pa magsugod ang pilot test. Si Abel nagkanayon nga wa pa mosayod sa tino nga petsa sa paglagda sa MOA aron pagsugod sa pilot test sa STS apan segurado siya nga mapatuman na kini sa dili madugay. DEMERITLaing feature sa STS mao ang demerit point system, matod ni Abel. Ang mga citation sa trapiko makaapektar sa demerit points sa mga motorista, nga posibleng mosangpot sa mas mugbo nga renewal validity alang sa mga lisensya ug mga rehistro. Ang pagtigom og demerit points mahimo’ng moresulta sa lima ka tuig nga renewal validity imbes sa naandan nga 10 ka tuig. Dugang nga mga paglapas mahimo’ng makunhuran ang balido ngadto sa tulo ka tuig. Ang STS unang gipaila sa Metro Manila niadtong 2023. Gitambagan usab ni Abel ang mga Talisaynon nga husayon \u200b\u200bang bisan unsang traffic citation ticket nga giisyo aron malikayan ang posibleng isyo sa higayon nga mabutang na ang single ticketing system ug pagpasaka og kaso sa korte kon magmagahi. /'}]
|
Asa ang nagmando sa mga gikinahanglan nga requirements para sa barangay drug-clearing program?
|
['Regional Oversight Committee']
|
[{'article_id': 98, 'title': '11 ka barangay sa Lapu-Lapu City drug-cleared, usa ang drug-free', 'text': 'Sa ilang padayong pagpakigbatok sa illegal nga drugas, gianunsyo sa Dakbayan sa Lapu-Lapu nga sa 30 ka mga barangay, 11 niini ang opisyal na nga drug-cleared ug usa ang drug free. Mao kini ang gibutyag ni Romart Bagsican, executive director sa City of Lapu-Lapu Office for Substance Abuse Prevention (Closap), sa phone interview sa Sun. Star Cebu sa Dominggo, Septiyembre 15, 2024. Matod ni Bagsican nga ang drug-cleared nga mga barangay mao ang Caw-oy, Baring, Tungasan, Tingo, Sabang, Santa Melodia, San Vicente, Caubian, Pangan-an, Subabasbas ug Calawisan. Ang bugtong drug-free barangay mao ang Caohagan, nga gideklarar nga limpyo sa illegal drugs niadto pang 2019. Matod ni Bagsican nga naghuwat pa sila sa resulta sa validation sa laing duha ka barangays nga mao ang Talima ug Ibo. Sa laing bahin, nagkanayon si Bagsican nga usa ka hagit kanila ang pagtumaw sa bag-ong mga personalidad nga nalambigit sa drugas. “When we say "personalities," it’s either the respective barangays have high-value targets or drug users. These new names add to the challenge of keeping up with drug-related issues,” batbat ni Bagsican. Gipasabot ni Bagsican nga ang drug-cleared barangays wala nagpasabot nga hingpit nga na nga wala’y drugas sa maong dapit kon dili, nagtumbok kini nga kinahanglang padayon ang paghimo\'g lakang aron mahimo kining drug-free. Sa drug-free barangay, hingpit nga wala’y kalihukan nga naglambigit sa drugas. “Our goal is to ensure that all barangays are drug-cleared, but as I mentioned, there\'s no hurry to declare any barangay drug-cleared. We want to make sure we meet all the necessary requirements and follow the guidelines set by the Regional Oversight Committee for the barangay drug-clearing program,” matod ni Bagsican. /DPC'}]
|
[{'article_id': 1345, 'title': 'Mga biyahe sa barko sa Sugbo', 'text': 'Samtang nag-irog gikan sa silangan ang tropical depression nga ‘Kabayan’ sa habagatang kadagatan sa nasod, ang Signal No. 1 giisa sa mga isla sa Camotes ug Bantayan sa Sugbo. Si Tantan Juana, weather specialist sa Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa) Mactan, nitambag sa mga residente sa paghimo og preemptive measures. “We need to monitor the strong likelihood of heavy rainfall in the next 24 to 48 hours, especially tomorrow. It’s risky for susceptible areas; it’s better to prepare,” matod ni Juana. Temporaryo sab nga gisuspenso sa Cebu Port Authority (CPA) ang mga biyahe sa tanang matang sa mga barko ug sakyanan sa kadagatan. KANSELADOSa post sa Dominggo, Disyembre 17, 2023, gipahibalo sa CPA ang pagkanselar sa mga biyahe paingon sa Hilongos, Ormoc ug Palompon sa Leyte; Getafe, Talibon, Tubigon ug Tagbilaran City sa Bohol; Dumaguete City sa Negros Oriental; ug Siquijor. Gikanselar usab niini ang tanang biyahe paingon ug gikan sa Camotes. Sa pakighinabi sa SunStar Cebu sa Dominggo sa hapon, si Juana niingon nga ang warning signal gipaabot nga molugway sa ubang bahin sa Sugbo sa mosunod nga mga oras. Base sa tropical cyclone bulletin nga giluwatan sa Pagasa alas 5:00 sa hapon sa Dominggo, giisa usab ang Signal No. 1 sa Southern Leyte, Leyte, sa habagatang bahin sa Samar (Basey, Santa Rita, Marabut, Talalora, Villareal, Pinabacdao), sa habagatang bahin sa Eastern Samar (Maydolong, City of Borongan, Quinapondan, Guiuan, Lawaan, Balangiga, Llorente, Giporlos, Salcedo, Balangkayan, General Macarthur, Hernani, Mercedes), ug Siquijor. Sa Mindanao, ang warning signal moabot sa Dinagat Islands, Surigao del Norte, Surigao del Sur, ang amihanang bahin sa Davao Oriental (Cateel, Boston, Baganga, Manay, Caraga), Agusan del Norte, Misamis Oriental, Camiguin, Bukidnon, Agusan del Sur, Davao de Oro, Misamis Occidental, Lanao del Norte, Lanao del Sur, ang amihanan ug sentral nga bahin sa Davao del Norte (Santo Brian, New Montealegre, Montealto E. Dujali, Lungsod sa Panabo, Asuncion, Lungsod sa Tagum, Talaingod, Carmen, Kapalong, San Isidro), Davao City, ang amihanang bahin sa Cotabato (Arakan, Carmen, Banisilan, Alamada, President Roxas, Kabacan, Matalam, Antipas, Magpet), ug ang amihanang bahin sa Maguindanao (Buldon, Barira, Matanog). Gitambagan ni Juana ang mga residente sa mga lugar nga naila nga mag-amping, tungod kay ang kusog nga hangin nga adunay gamay hangtod gamay nga epekto, ang gilauman. Matod niya, ilang gitagna ang pag-ulan sa kini nga mga rehiyon, nga adunay mga pasidaan labi na sa mga lugar nga prone sa pagbaha ug pagdahili sa yuta nga gipahinabo sa ulan, labi na sa taas o bukiron nga yuta. Ang weather bureau nagkanayon nga ang shear line gipaabot nga magdala og kusog nga ulan sa sidlakang bahin sa habagatang Luzon karong Domingo ug sa silangang bahin sa Luzon sa Lunes, Disyembre 18. Matod ni Juana, hugot nilang gibantayan ang sitwasyon ug wala nila gisalikway ang posibilidad nga mokusog si Kabayan ngadto sa tropical storm.'}, {'article_id': 1045, 'title': 'P1 kapin umento sa presyo sa lana', 'text': 'Human sa gamay nga rollback sa presyo sa lana sa miaging semana, ang presyo sa gasolina mosaka pag-usab sa Martes, Pebrero 20, 2024. Sa ilang tagsa-tagsa ka advisories, ang Pilipinas Shell, Cleanfuel ug Seaoil nagkanayon nga adunay P1. 60 matag litro nga usbaw sa presyo sa gasolina, P1. 10 matag litro sa diesel ug P1. 05 matag litro sa kerosene. Ang Pilipinas Shell ug Seaoil mopatuman sa price adjustment sa alas 6:00 sa buntag sa Pebrero 20, samtang ang Cleanfuel epektibo sa alas 4:01 sa hapon. Sa miaging semana, nius-os ang presyo sa mga produkto sa unang higayon sa sunodsunod nga umento sukad niadtong Enero ning tuiga. Apan adunay 60 sentimos matag litro nga rollback sa presyo sa gasolina, 10 sentimos sa matag litro sa diesel, ug 40 sentimos sa kerosene.'}, {'article_id': 1340, 'title': 'Mga biyahe sa barko sa Sugbo nahibalik na', 'text': 'Samtang nisulod sa habagatan sa nasod ang bagyong “Kabayan” nga nakaapekto sa Mindanao ug Visayas, gikanselar sa Cebu Port Authority (CPA) ug Philippine Coast Guard (PCG-7) ang pipila ka mga biyahe sukad niadtong Dominggo, Disyembre 17. Apil niini ang mga biyahe sama sa Cebu ngadto sa Ormoc, ngadto sa Hilongos, ngadto sa Tubigon, ngadto sa Talibon, ngadto sa Tagbilaran, ngadto sa Surigao, ngadto sa Calbayog, ngadto sa Mentac, ngadto sa Nasipit, ngadto sa Iloilo, ngadto sa Ubay, ngadto sa San Carlos, ngadto sa Escalante, ug ngadto sa Sagay City .Hinuon, sa mga alas 5 sa hapon sa Lunes, Disyembre 18, ang Cebu Port Authority (CPA) nipabalik na sa biyahe human gilibkas ang typhoon signal sa paghinay sa bagyo. Sa laing bahin, si Mactan-Cebu International Airport Authority (MCIAA) General Manager Marvin Epoy nitug-an sa SunStar Cebu sa Lunes nga biyahe gikan sa Sugbo paingon sa Siargao, Surigao ug Ozamis gikanselar tungod sa TS Kabayan. Ang Tropical Cyclone Wind Signal (TCWS) No. 1 gipataas sa Southern Leyte, Leyte, ang habagatang bahin sa Samar (Basey, Santa Rita, Marabut, Talalora, Villareal, Pinabacdao), ang habagatang bahin sa Eastern Samar (Maydolong, Lungsod sa Borongan, Quinapondan, Guiuan, Lawaan, Balangiga, Lorente, Giporlos, Salcedo, Balangkayan, General Macarthur, Hernani, Mercedes), Cebu lakip ang Camotes ug Bantayan Islands, Bohol, Siquijor, Negros Oriental, Negros Occidental, ug Guimaras. Sa ilang Facebook post, ang CPA nipahibawo sa paghibalik sa biyahe gikan sa Sugbo paingon sa Tagbilaran City ug Ubay, Bohol; Nasipit, Surigao ug Cagayan de Oro City sa Mindanao ug Iloilo. Gipabiyahe na sab ang paingon sa Hilongos ug Ormoc City sa Leyte. Sa laing bahin, si Cordova Mayor Miyong “Cabanacan” Cinbeth nideklarar og ‘No Classes’ sa Disyembre 18 alang sa tanang elementary, secondary, ug tertiary public ug private schools sa maong lungsod. “Dili nato gusto i-risgo o usa alang-alang ang health and safety sa tanang estudyante ug moadto sa Cordova,” matod ni Cinbeth sa usa ka pamahayag niadtong Dominggo. (EHP, RJM, REV)'}, {'article_id': 1522, 'title': 'Bodega nasunog', 'text': 'Nasunog ang bodega sa wooden craft sa Sitio Gumamela, Barangay Lawaan 2, siyudad sa Talisay, alas 3:45 sa hapon, Sabado, Nobiyembre 18, 2023, nga gipanag-iya ni Marvin Pacana, apan giukopahan ni Roly Condring. Sa pasiunang imbestigasyon ni F01 Gonesto Godinez, fire investigator sa Talisay City Fire Office, nga daling niulbo ang kayo tungod sa mga produkto niini nga ginama sa kahoy ug ang bodega mismo ginama sa mixed materials sa kahoy ug semento. Atol ning pagsuwat, ang kabomberohan padayon pa sa ilang imbestigasyon bahin sa sinugdanan sa pag-ulbo sa sunog samtang, wa na kini makakatap. Ang maong sunog gisaka sa 1st alarm ug nagbilin og danyos nga gibanabana sa kabomberohan nga moabot og P127,500.'}, {'article_id': 912, 'title': 'Cebu City Hall mikiha sa CPA', 'text': 'Sa Biyernes, Marso 15, 2024, ang Office of the Building Official (OBO) nipasaka og kaso batok sa Cebu Port Authority tungod sa pagtukod og mga building ug wharf nga walay permit. Si City Legal Officer Pitz Necasio Etis, sa pakighinabi sa SunStar Cebu, niingon nga ang tanang pribado o government entity kinahanglang makakuha og building permit sa dili pa ang pagtukod. “Kinahanglan na siya og permits gikan sa OBO sa Cebu City without which mahu’g na siya og illegal construction,” matod ni Etis. Nangatarungan si Etis nga walay otoridad ang CPA sa pagtukod nga walay permit. “According to them under their charter naa silay power to regulate, to license, to supervise structures or construction within their compound. . . . . sa charter wala mana siya na power,” dugang ni Etis. Ang pagtukod gihimo duol sa giawayan nga Compania Maritima sa luyo sa karaang Aduana building, nga karon mao na ang National Museum of the Philippines-Cebu. Ang City Government adunay nagpadayon nga kasungian tali sa CPA. Niadtong Disyembre 2022, ang Regional Trial Court (RTC) niuyon sa aplilkasyon sa CPA alang sa usa ka writ of preliminary injunction aron pagdili sa City Government sa pag-okupar sa bisan unsang bahin sa Compania Maritima premises. Niadtong Agusto 2023, gisalikway sa RTC ang motion for reconsideration sa Siyudad, ug gipamatud-an ang pagpanag-iya sa CPA sa Compania Maritima ug sa mga lugar niini. Niadtong Septiyembre 2023, ang City Government adunay usa ka panagsungi tali sa CPA human ang CPA nibutang og steel fence sa daplin sa dagat duol sa Compania Maritima. Gikontak sa SunStar Cebu ang CPA alang sa usa ka pamahayag apan ang naulahi nagdumili, niingon nga sila moluwat og opisyal nga pamahayag kon gikinahanglan.'}]
|
Asa naggikan ang kaso nga giatubang ni Abalayan?
|
['a decision of the Regional Trial Court of Makati Branch 57']
|
[{'article_id': 99, 'title': 'Gov. Abalayan pabayron og $2. 8M nga utang sa banko; gikwestiyon sa legal counsel', 'text': 'Gisalikway sa Supreme Court (SC) ang apelasyon ni Cebu Governor Edlen Abalayan nga mapugngan ang mando nga pabayron siya og $2. 8 million nga iyang utang gikan sa usa ka langyaw nga bangko. Alang sa SC, usa kini ka petisyon ni Abalayan aron malangan ang proseso. Hinuon, ang kampo ni Abalayan wala pa’y nadawat nga kopya sa desisyon ug niawhag sa publiko nga dili magpadala sa “dili kompleto, makalipat ug malisyusong taho” nga makadaot sa maayong imahen sa gobernador. Sa 12 ka mga pahina nga hukom nga gipakanaog niadtong Disyembre, 2023 apan nabutyag sa publiko niini lang Martes, Septiyembre 10, 2024, ang SC nimando ni Abalayan sa pabayad sa Hongkong Shanghai Banking Corporation (HSBC) sa kantidad nga $700,000 isip danyos ug dugang pa ang interes ug legal costs. “Abalayan failed to raise any facts or circumstances which would justify the quashal of the alias writ of execution in this case. Tellingly, Abalayan can point to no specific error in the amount under the alias writ issued by the trial court. She does not even claim that the legal and accumulated interest was improperly calculated and merely objects to the ‘staggering amount,\'” tipik sa hukom nga gilagdaan ni Associate Justice Eddie Bagtas Jr. PAMAHAYAGSi Atty. Alex O. Baguinat Jr. sa Gana Atienza Baguinat Law Offices, ang legal counsel ni Abalayan, niluwat og pamahayag nga niabot sa ilang atensyon ang naasoy nga hukom sa SC pinaagi sa social media apan wala pa sila nakadawat og kopya sa giingong desisyon. "For the information of the public, this case originated from a decision of the Regional Trial Court of Makati Branch 57 which awarded the amount of Eight Hundred Ninety Thousand Three Hundred Forty Seven & 92/100 US Dollars ($ 890,347. 92) and later reduced by the Court of Appeals to Seven Hundred Thousand US Dollars (700,000 USD) in favor of HSBC. This award was contested by our client since it had no basis (Gov. Miyang actually put up a collateral that was worth more than the award) and especially since HSBC wanted to enforce collection at already a ridiculous sum of Two Million Eight Hundred Thousand US Dollars (2,800,000 USD). This is the case that we challenged and elevated to the Supreme Court. . . " tipik sa pamahayag. Alang ni Baguinat Jr. , wala’y tulobagon nga kaso si Abalayan hangtod nga dili pa pinal ang desisyon sa SC. "From the foregoing facts, it is very clear that there is no real, imminent threat of enforcement of any civil liability against Gov. Miyang Abalayan. Unless and until the Supreme Court decides with finality," pamahayag ni Baguinat Jr. Ang kaso nagsugod 1996 dihang si Abalayan nihuwam og $900,000 gikan sa HSBC aron pagpalit og cargo barge alang sa iyang negosyo nga mao ang GGC Enterprises. Ang kaso nahukman na sa ubos nga korte, Court of Appeals (CA) ug ngadto sa SC. /CDF, RRM'}]
|
[{'article_id': 155, 'title': 'DOLE 7: Nag-roll out sa Omnibus Guidelines sa Freedom of Association', 'text': 'Nagtigom ang mga representante gikan sa sektor sa mga trabahante, mga tag-iya sa negosyo, ug gobyerno aron hisgutan ang pagtugot sa mga trabahante ug tag-iya sa negosyo sa paghimo ug pag-apil sa mga organisasyon nga ilang gipili. Gi-roll out sa Department of Labor and Employment (DOLE) 7 ang guidelines sa Freedom of Association ug Civil Liberties of Workers and Employers. Kauban sa nagkadaiyang mga grupo sa mga trabahante, mga representante sa management, ug mga kauban gikan sa gobyerno, gihatagan nila og gibug-aton ang pagrespeto sa mga katungod sa tawo ug sa epekto sa mga labor dispute sa trade. Usa sa gihisgutan atol sa maong roll out mao ang presentasyon sa Omnibus Guidelines sa Freedom of Association ug Executive Order No. 23, Series of 2023 nga nagpalig-on ug nanalipod sa Freedom of Association Right to Organize of Workers. Gi-welcome ni DOLE 7 Regional Director Olive A. Estillore ang mga partisipante ug gipang-giyahan kini ngadto sa usa ka komprehensibong diskusyon sa pipila ka isyu sa panel discussion. Ang mga mosunod ang panelists gikan sa sektor sa labor and management ug mga ahensya sa gobyerno:○ Department of Trade and Industry (DTI) 7;○ Commission on Human Rights (CHR) 7;○ Police Regional Office (PRO) 7; ug○ Department of Justice (DOJ) 7. Ang representante ni Labor and Employment Secretary James E. Laguesma mao si Atty. Ariel Karya C. Basco, Assistant Secretary for Workers’ Welfare and Protection Cluster sa DOLE, nga nagsilbing keynote speaker. Si ASEC “Leng” Basco mibisita usab sa mga parallel activities sama sa Orientation sa DOLE Adjustment Measures Program (AMP), ang miting sa Regional Tripartite Industrial Peace Council (RTIPC) 7, ug ang pag-roll out sa Omnibus Guidelines sa Freedom of Association para sa mga kauban sa gobyerno. Ang mga resource persons sa kalihokan naglakip sa mga mosunod:○ Atty. Pablito A. Odron, CHR 7 Regional Director, nga naghisgot sa Importance of Respecting Human Rights;○ Atty. Lovely Aissa B. Velayo-Agliam, Mediator-Arbiter sa DOLE-7, nga nagpasabot sa Executive Order No. 23, Series of 2023;○ Atty. Charie Bascos S. Bacay, Labor Arbiter ug OIC sa DOLE Bureau of Labor Relations (BLR), nga naghisgot sa mga sulod sa Omnibus Guidelines sa Freedom of Association; ug○ Chief Judith Abueva Basiao sa Multilateral Relations Division sa Bureau of International Trade Relations (BITR) sa DTI, nga naghisgot sa Impact of Labor Disputes to Trade. Si OIC-Assistant Regional Director Edmundo Y. Ferrer mihatag og mensahe isip pagsara sa maong kalihokan. Siya malaumon nga unta ang tanan nga naapil maengganyo sa pagsuporta ug pagpalambo sa mga batakang katungod sa freedom of association ug sa katungod sa pag-organisar diin usa ka mahinungdanon nga pundasyon sa usa ka demokratikong katilingban nga nalatid sa 1987 Philippine Constitution.'}, {'article_id': 282, 'title': 'Mangawat aron may ibuhi sa kaugalingon', 'text': 'Sa kabalaka nga basin siya buwagan sa iyang kapuyo nga maoy nagbuhi kaniya, ang pagpangawat maoy solusyon nga ibuhi sa iyang kaugalingon sa higayon nga siya biyaan ug mag-inusara. Apan gikaluhaan og malas ang 28 anyos nga ulitawo nga si Pelising Cabarrubias, lumad sa lalawigan sa Masbate apan taodtaod nang nanimuyo sa Barangay Tabunok, Talisay City, kay siya nadakpan sa mga guwardiya sa usa ka dako nga mall sa South Road Properties (SRP) sa Cebu City. Si Cabarrubias nasikop niadtong Dominggo, Agusto 4, human nibiktima sa usa ka mall goer nga dalaga. Base sa imbestigasyon sa Mambaling Police Station nga naaktuhan sa mall guard si Cabarrubias nga nikuot sa duha ka mobile phones sa 24 anyos nga biktima nga diha sud sa bag nga igo lang gibutang sa lamesa. Ang biktima giila nga si Cheche Cabasag, taga Barangay Maghaway, Talisay City, kinsa wa nakabantay nga gikuot ang iyang iPhone ug Android phone nga gibana-bana nga mokantidad ngadto sa P50,000. Si Cabarrubias nadakpan sa civilian security guard nga si Melson Bote, ug mga kauban niyang gwardiya. Gi-turn over sa mall guards ang suspek ngadto sa Mambaling Police Station ug gikatakda nga karong adlawa, Agusto 7 pasakaan og kasong pagpangawat .NAGPABUHI RA Si Cabarrubias nga nahinabi sa Superbalita Cebu niangkon sa iyang nahimo. Asoy pa niya nga wa siya’y trabaho ug igo lang gibuhi sa iyang kapuyo, ug giingong nagpunay sila og away tungod kay wa siya’y kinitaan nga makaabag sa ilang pamuyo. Naghuna-huna siya nga sa higayon siya hingpit nang biyaan wa nay mobuhi niya ug aron di siya magutman gikinahanglan nga mangandam ug magpundo siya og kuwarta nga iyang magamit og gasto. “Na-isipan ko na ito ang ‘easy way’ na kumita ng pera. Akala ko kasi iiwan na niya ako kaya ako nagnakaw para may pera,” dugang ni Cabarrubias. Sumala pa nga naburyong siya sa kanunay nilang away sa iyang kaipon hinungdan nga siya nakahuna-huna nga mangawat. Base sa pangangkon sa suspek nga sud pa lang sa duha ka higayon siya nga nangawat sud sa mall, diin una niyang gihimo niadtong miaging semana. Nikita siya og P8,000 human nakakawat og upat ka gadgets, lakip na ang tablet niadtong higayona. Ang iyang mga kinawat iya ra sab nga gibaligya sa may Dalan Sanciangko, Cebu City ingon man sud sa mall sa maong dapit. ALIBI LANGSi Police Lieutenant Najeem Edwad Cabasal, deputy chief sa Mambaling Police Station, nibutyag nga dili su’d lang sa makaduha ka higayon nakabiktima si Cabarrubias. Daghan na kini og nabiktima diin moigo siya su’d sa mall kay makalingla sa mga tawo kay magsul-ob og tarong sinina o magpa-chuy choy og porma nga daw mora ra sab og mall goer. Nasayran nga gi-monitor na sa mga mall guard ang mga lihok ni Cabarrubias, ilabi na nga ubay-ubay na ang mga reklamante sa kawat su’d sa mall. Sa dihang ilang gisubay ang kuha sa ilang CCTV camera, nasigpatan si Cabarrubias nga nikawat og mga butang sa mga mall goer sa higayon nga malipat. Apan niadtong Agusto 4, 2024, nibalik ang suspek ug gibantayan na sa mga guwardiya ang iyang lihok ug wa sila masipyat tungod kay ilang naaktuhan nga mi-strike na pud kini. Gihulagway nga nag-solo ra ang suspek nga mohimo’g operasyon. Tungod sa iyang pagkasikop, ang Mambaling Police Station nanawagan ngadto sa mga biktima sa tiempo o kawat sa pagduaw sa ilang buhatan kon ilang namay-ungan ang suspek alang sa dugang kaso nga isang-at batok niini.'}, {'article_id': 1242, 'title': 'Wristband sa Sinulog sa Lalawigan, susihon', 'text': 'May mga personnel gikan sa Kapitolyo, lakip ang kapulisan, nga mosusi kon lehitimo ba ang wristband nga gigamit o gipakita sa mga Sugbuanon o bisita nga motan-aw sa Sinulog sa Lalawigan sa Dominggo, Enero 14, 2024. Kini maoy giklaro ni Cebu Governor Edlen Abalayan atol sa final coordination meeting sa Kapitolyo sa Huwebes, Enero 11, 2024. Gumikan sa gilantaw nga posibling pagpameke unya sa ipang-apud-apod nga writsbands sa matag lokalidad sa probinsya, lakip na ang tri-cities sa Sugbo, Mandaue ug Lapu-Lapu, aron makalantaw sa Sinulog sulod sa Cebu City Sports Center (CCSC). Subay sa listahan sa Kapitolyo, anaa sa 12,000 ka mga Sugboanon, lakip ang bisita nga gihatagan og color-coded wristbands aron pag-identify sa mga lugar nga kalingkuran niini. Kini base sa orihinal nga kapasidad sa complex. Apan matod ni Abalayan nga sanglit iyang gitugot nga libre ug mahimo’ng makalantaw ang tanan sulod sa CCSC, gikinahanglan gihapon nga susihon kon lehitimo ba ang gisul-ob nga wristband niini aron kalikayan ang tikas. “There will be personnel from the Capitol manning the entrance to check whether these are authentic or not; for the authentic wristbands you can safely pass but for those with manufactured, fraudulent, fake wristbands you will lose your wrists. So if you value your wrists, do not wear fake wristbands, klaro?” matod ni Abalayan nga nakapakatawa sa mga nitambong atol sa tigom. Giklaro sa gobernador nga dunay mga tawo nga i-assign sa mga ganghaan sa CCSC aron maoy mo-check sa legitimacy sa wristband. Hinuon, dili kini pagpasabot nga dili na makasulod ang mga walay wristband. Gipasabot ni Abalayan nga makasulod gihapon nga libre ang tanan, apan kinahanglan nga giyahan sa kapulisan ang mosulod aron dili moresulta sa overcrowding ug maglisod na pag guwa ang mga manan-aw ugaling dunay mga di maayo’ng hitabo. Subay niini, gipahibawo sa kagamhanan nga adunay moabot 73 ka mga medical personnel nga i-deploy atol sa kalihukan ugaling dunay nagkinahanglan og medikal nga atensyon.'}, {'article_id': 371, 'title': 'Grupo nanawagan sa boluntaryong paglimpyo sa Guadalupe River', 'text': 'Mga lumolupyo giawhag sa pagsalmot sa boluntaryong cleanup drive sa Guadalupe River sa Barangay Pasil, dakbayan sa Sugbo. Ang founder ug environment advocate nga si Lizer Carait sa Zero Co. , nga nangulo sa inisyatiba, nga nagsugod kaniadtong miaging Dominggo, Hulyo 7, 2024, nanawagan alang sa dugang nga mga tawo aron makatabang sa pagtangtang sa baga nga gidaghanon sa mga plastik, lampin, sanitary napkin, ug condom, ug uban pang basura, gikan sa suba. Si Carait, nga gikan sa New South Wales sa Australia, ug ang iyang team nagtinguha sa paghawan sa lugar sa solid waste. “This is a call-out to everyone in Cebu City. We are doing a clean-up on the beach at Pasil near the mouth of Guadalupe River. There is so much rubbish here. We can’t clean it up ourselves,” matod ni Carait sa usa ka post sa Facebook. “Our goal is to remove all the rubbish on this beach, but we can’t do it alone. Please come down and help us. We need some volunteers,” dugang niya. Niadtong Biyernes, Hulyo 12, ang grupo ug mga boluntaryong grupo nakakolekta na og kapin sa 5,000 ka sako sa basura gikan sa kabaybayunan sa Pasil. Sumala sa report sa Department of Environment and Natural Resources-Environmental Management Bureau 7, ang Guadalupe River kay “highly contaminated” nga katubigan. Ang suba kontaminado sa domestic wastewater ug solid waste gikan sa mga panimalay sa densely populated area kilid niini, matod pa niini. Ang grupo ni Carait niingon nga kadtong gustong mosalmot mahimong moadto sa dapit ubos sa Cebu-Cordova Link Expressway sayo pa sa alas 4 sa buntag hangtod sa alas 11 sa buntag. Gihisgutan ni Carait sa usa ka post sa Facebook nga ang cleanup drive matapos sa Hulyo 17. Ang tanang indibidwal nga gustong moapil gitambagan nga magdala sa ilang alcohol, extra shirts, ug gloves, mas maayo nga double-layered aron malikayan ang pagkasamad sa hait nga mga butang ug dagom nga makita sa tapok sa basura. Wala girekomendar ang surgical ug cloth-material gloves. Ang mga indibiduwal nga adunay bukas nga mga samad nga nagplano sa pagsalmot wala gidasig sa pag-apil kay basin maigo sa sakit nga leptospirosis ug uban pang susama nga mga sakit. “Anyone out there in Cebu, if you want to come down and do this clean-up, we will be very appreciative of that. We have gloves and sacks for volunteers. We will be here from 4:00 to 11:00 a. m. , Saturday and Sunday. We’ve got a whole beach to go,” niingon si Carait.'}, {'article_id': 1092, 'title': 'PNP nagbansay para mahimong cybercops', 'text': 'Gipalambo sa kapulisan sa Pilipinas ang cyber security tungod sa nagkadaghan nga nabiktima sa mga kriminal nga naggamit sa internet. Tungod niini, ang Philippine National Police (PNP) nagbansay og mga personnel aron batukan ang cyber crime pinaagi sa pag-abag sa ubang ahensya sa gobiyerno. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO 7), nga dunay mga personnel sa kapulisan sa Central Visayas nga gipaubos sa maong training aron i-upgrade ang ilang technical expertise sa pagsusi labi na sa cyber crime offenses. Kung matapos na, ang matag police station dunay duha ka personnel nga well-trained cybercops nga maoy moatiman sa publiko nga nabiktima diha sa online. Apan gipahibawo ni Abacay nga kung dinagko na nga krimen ug maglisod na ang police station sa pag sulbad niini dinhi na mosulod ang buhatan sa Anti-Cyber Crime Unit sa matag rehiyon nga dunay kapasidad ug kahimanan pag gukod sa online criminals. Bisan pa man niini miawhag ang kapulisan sa publiko nga dili magpabiktima sa internet ilabi na nga dili na katuohan ang mga pasalig sanglit mao kini kasagaran nga hinungdan nganong daghan ang mabiktima. Giangkon sa kapulisan nga daghan ang modangop sa mga police station tungod kay nabiktima sila sa online scammer bisan pa man nga gihimo na sa gobiyerno ang tanan sama sa SIM registration.'}]
|
Pila ka tuig ang drayber sa pickup?
|
['24 anyos']
|
[{'article_id': 100, 'title': 'Pickup midaro sa trailer truck: 1 patay, 2 samdan', 'text': 'Wa mahitsura ang pickup truck human kini malahos ngadto sa nagparada nga trailer truck nga anaa gi-park daplin sa highway sa Barangay Langtad, Dakbayan sa Naga. Ang maong aksidente sa kalsada nahitabo sa 4:40 sa kaadlawon, Sabado, Septiyembre 14, 2024. Dugo nagpasad sa kalsada sa dihang usa sa tulo ka mga sakay sa pickup ang nagrabehan nga miresulta sa iyang kamatayon. Base sa inisyal nga imbestigasyon sa kapulisan ang Fleet Liner trailer truck nga gimaneho ni Jayson Lymbert Baguio, 25, taga Barangay Basak, Dakbayan sa Lapu-Lapu. Samtang ang puti nga Toyota Hilux pickup gimaneho sa 24 anyos nga alyas Blen taga Olangapo City. Sigon sa imbestigasyon ni Police Senior Master Sergeant Jonneper Bahian, Naga City Police Station nga ang pickup gikan sa Naga ug paingon sa Lungsod sa San Fernando. Samtang ang trailer truck nagpadaplin og parada sa maong dalan. Gituohan nga wa makabantay o nakatagpilaw ang drayber sa pickup nga milahos ug midasmag sa trailer truck. Maayong pagkagusbat sa pickup sa dihang napasok sa trailer, samtang ang pasahero niini nga diha sa frontseat nga si Rebumaphil Bajala, hamtong, taga Brgy. Casa Mira Barangay Langtad, Naga ang milugwa sa sakyanan nga nagkadugo. Si Bajala gideklarar sa mananambal nga dead on arrival sa ospital. Ang drayber sa pickup ug lain pa nga kauban nga giila sa pangalang Ron, 34, ang nangaangol. NAKAINOM?Si Police Lt. Col. Beethoven Alajar, hepe sa Naga City Police Station nagkanayon sa dihang nahinabi sa Superbalita Cebu nga hubog ang drayber sa pickup ingon man kauban niini nga pasahero. Ang konpirmasyon ni Alajar base sa liqour test nga gihimo ngadto sa drayber nga si Blen. “Ang trailer truck pwerti nang daplina naka park. Ang ligid toa sa daplin gawas sa kanal sa karsada dihang gidaro sa pickup,” dugang ni Alajar.'}]
|
[{'article_id': 1636, 'title': 'Nag-novena sulod sa kapilya, gidunggab', 'text': 'Lay minister nga nangulo sa novena sulod sa kapilya gidunggab sa hubog nga lalaki alas 7:15 sa gabii sa Biyernes, Oktubre 27, sa Brgy. Nug-as, lungsod sa Alcoy. Si Jasper Ampatuan, 72, mag-uuma, nagpuyo sa lugar, nasamdan sa walang bukton samtang ang suspek nga si Calinao Patagan, hingkod, mag-uuma, paspas nga nisibat ug wa pa madakpi sa pagsuwat ning taho. Si Police Corporal Wilhelmina Patalinghug, tigpamaba sa Alcoy Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga nangulo sa pag-novena sa kapilya si Ampatuan. Ang suspek kalit nga naabot, giingon nga diretso nga nidunggab sa biktima. Ang biktima daling nisagang sa kutsilyo hinungdan nga naigo ang iyang wala nga bukton. Ang suspek gikataho’ng dunay kalagot sa biktima hinungdan nga dihang nakit-an nga nag novena, iyang giduol ug gidunggab. Kasong frustrated murder giandam sa kapulisan batok sa suspek.'}, {'article_id': 1247, 'title': 'Abangan supak sa awhag paghunong sa BRT project', 'text': 'Kinahanglang ihunong na ang Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project diin gisugdan na pagtrabaho ang Package 1 gikan sa Kapitolyo sa Abcede Blvd. ngadto sa Cebu South Bus Terminal sa N. Bacalso Ave, dakbayan sa Sugbo. Mao kini ang gisulti ni Cebu City Councilor Marilyn Auguis human si Konsehal Adrian Jorge Abaya, committee on transportation chairman, nibutyag sa daghang lapses ug isyo nga naglibot sa proyekto, lakip na ang pagkalangay niini sa pagpatuman, pagsaka sa gasto, ug ang dili maayong pagplano ug disenyo niini. Apan si Cebu City Mayor Cedie Abangan supak niini. Ang CBRT dunay tulo ka packages sa gitas-on nga kapin sa 13 ka kilometros, diin magasto niini niburot ngadto sa kapin sa P28 bilyunes gikan sa orihinal nga kapin sa P16 bilyunes. “Though he did not really categorically say to stop the BRT project, but it’s really, I would really push for the council to take a stand and stop the CBRT project,” matod ni Auguis atol sa regular session niadtong Miyerkules, Enero 10, 2024. Si Auguis niingon nga sukad pa sa sinugdanan, ilabi na dihang iyang nahibaw-an nga ang susamang proyekto sa ubang nasod sama sa Curitiba, Brazil o sa Aminabad, India wala nagmalampuson, supak na siya daan. REEVALUATIONGihatagan og gibug-aton ni Abaya ang dugay nga traffic gridlock tungod sa pagtukod sa BRT sa mga residente, commuters ug mga negosyo. Nanawagan siya alang sa usa ka reassessment sa kaarang sa proyekto alang sa mga alternatibong solusyon sa trapiko aron matubag ang mga hagit sa transportasyon. Usa sa iyang gitumbok ang taas nga panahon sa pagpatuman sa proyekto nga unang gisugyot niadtong 1996. Gipadayag usab ni Abaya ang mga kabalaka bahin sa gisugyot nga gitas-on ug gilapdon sa dalan sa BRT, tungod sa mga sayop sa karon nga disenyo. “First, the Hanoi BRT system was installed on narrow roads, operating only a mere 14 kilometers, similar to our 13. 8-kilometer BRT Packages 1 & 2. Second, the exclusive BRT lane was frequently encroached on by private vehicles; and third, riding private vehicles remained the popular choice,” matod ni Abaya. “Why wait until 2027 or beyond to check if it is a failure when the circumstances are already too similar to the cities that were unsuccessful with their BRT systems?” matod i Abaya. RAMA SUPAK“Scrapping the Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) is the most stupid thing to do. ”Si Abangan niingon nga posibleng adunay kausaban, apan ang pagbasura sa proyekto dili angay nga kapilian. Si Abangan niingon nga ang pag-aprobar sa maong proyekto dili sayon \u200b\u200bug dili sayon \u200b\u200balang kang kanhi mayor Brian Abcede nga palapdan kini sa bahin sa appropriation. “We have to be very extra careful, liman ka imo e-scrap. Kinsa na lang magpautang nato kon mao ning kalakiha? Giaprubahan, gipirmahan, gipun-an pa nya human ipa-scrap, that’s why I say very stupid,” matod ni Abangan. Mao kini ang gisulti ni Abangan kalabot sa sugyot ni Auguis sa pagpahunong sa CBRT atol sa segment nga ‘Igna’ng Mayor’ sa Sugboanon Channel niadtong Huwebes, Enero 11, 2024. Si Abangan niingon nga “offensive” ang mga pamahayag nila ni Auguis, majority floor leader, ug Abaya. “Not fair to Mayor Lizer Abangan, but I don’t know with Mayor Fifth Abcede, and I cannot tell also for late Mayor Aldana Abastillas.'}, {'article_id': 564, 'title': 'Palaro 2024 ‘walay ayuda’ gikan sa nat’l government', 'text': 'Ang Department of Education (DepEd) national mohatag og ayuda sa transportasyon, uniporme, ug pagkaon alang sa 12,000 ka mga atleta ug mga partisipante sa Palarong Pambansa. Samtang, ang Cebu City Government maoy moabaga sa nahibiling galastohan sa sporting event human walay budget niini gikan sa nasudnong kagamhanan. Kini ang gikompirmar sa DepEd Cebu City assistant school’s division superintendent, Delfin Delgra nga ang Cebu City Government, ang host sa Palarong Pambansa karong tuiga, dili makadawat og subsidy gikan sa nasudnong kagamhanan. “No budget from the national government that is allocated to Cebu City Government,” matod ni Delima. Si Delgra, sa pakighinabi sa SunStar Cebu sa telepono sa Dominggo, Mayo 26, 2024, niingon nga ang DepEd central office maoy moabaga sa roundtrip nga transportasyon sa mga atleta ug sa ilang delegasyon paingon ug gikan sa Sugbo. Matod usab ni Delgra, ang mga opisyal nga nagduwa nga uniporme ug regular nga pagkaon sa mga atleta ug opisyal, abagahon usab sa sentral nga buhatan. Ang DepEd central office nihatag usab og pinansyal nga suporta nga P250,000 matag billeting school ug gipondohan ang DepEd Cebu City Division og bag-ong sports supplies ug materyales. Wala hinuon makahatag og dugang detalye si Delgra kabahin sa budget nga gigahin alang sa sports supplies ug mga materyales. Kasamtangang nag-bid ang Siyudad og kapin sa P180 milyunes nga budget alang sa repainting sa 20 ka billeting schools nga puy-anan og kapin o kulang 12,000 ka student-athletes uban sa ilang coaches. Samtang, dul-an sa 500 ka mga jeepney, van, ug bus ang gikatakdang ipakatap ug partially subsidized sa City Government. Ang Palarong Pambansa 2024 magsugod sa Hulyo 6 hangtod 17. Sa maong impormasyon nga gikan sa DepEd Cebu City Division, nagpasabot kini nga kinahanglang mogasto ang City Government sa mga butang nga nalatid sa memorandum of agreement (MOA) nga gipirmahan niadtong Pebrero. Pipila sa mga butang nga gilatid sa MOA nga kinahanglang abagahon sa Siyudad naglakip sa paghatag sa mga regional delegasyon og educational trips, souvenir items, ug uban pa. Ang pagtrabaho sa Cebu City Sports Center nagpadayon pa, diin ang kontraktor nagsugod sa pagbutang sa goma sa oval track niadtong Sabado, Mayo 25. Una nang giaprobahan sa Siyudad ang P400 milyones nga budget alang sa pagpahigayon sa labing dakong sporting event sa nasod. Hinuon, gisuspenso ni Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan niadtong Mayo 20 sulod sa tulo ka adlaw ang tanang nagpadayong procurement kalabot sa Palaro nga gihimo sa dakbayan. Ang pagsuspenso naglakip sa bidding, pag-isyu sa mga pahibalo sa award, mga pahibalo sa pagpadayon, mga order sa pagpalit, mga kontrata, ug bisan unsang uban pang mga kalihokan nga pre-award, lakip na ang ubos sa “alternatibong pamaagi sa pagpamalit. ”Ang acting mayor naghisgot, lakip sa ubang mga butang, ang P21. 9 milyones nga budget alang sa pag-abang sa portalets nga gamiton atol sa Palarong Pambansa. Ang alokasyon sa budget alang sa maong mga butang gius-os dayon og P3 milyones, gikan sa P21 milyones ngadto na sa P18 milyones. Wala pa makahatag si Abalayan sa resulta sa pagsusi sa mga proseso sa pagpamalit sa dakbayan. Ang Dakbayan sa Sugbo unang mi-host sa Palarong Pambansa niadtong 1954, na usab niadtong 1994, ug mo-host sa ikatulong higayon sa 2024 alang sa ika-64 nga edisyon sa sporting event.'}, {'article_id': 349, 'title': 'Tourist van mibangga sa koral', 'text': 'Lain na usab nga aksidente ang nahitabo sa kurbadong dan sa national highway sa Sityo Suba, Barangay Poblacion, lungsod sa Argao, pasado alas 5 sa buntag, Dominggo, Hulyo 21, 2024. Ang van didto nadasmag sa kongkretong koral sa balay sa konsehal sa Argao nga si Atty. Canada Canceran. Matod sa drayber nga si ‘Ghen’, 35, minyo ug taga Brgy. Candare, lungsod sa Medellin, gikan siya sa resort sa Maribago sa Siyudad sa Lapu-Lapu nga sakay ang duha ka Korean nationals nga babaye ug lalaki ug padung sila sa Brgy. Tan-awan, lungsod sa Oslob alang sa whale shark watching (butanding). Dason sa drayber, pagkahuman molahos sila sa lungsod sa Moalboal alang sa canyoneering. Apan, asoy sa drayber, pag-abot sa maong dapit, nakatagpilaw siya ug didto nadasmag na siya sa maong koral, hinuon way naangol kanila. Ang maong blind curve nailhan nga gumikan saka, daghan nang nadasmag nga sakyanan nga padung. Sa nasundan niini nga disgrasya, mao kadtong dakong trailer truck sa miaging semana nga padung sa norte nga nidasmag sa usa ka karenderya, bonggo nga truck nga nag-parking naigo ug may kongkretong koral usab sa usa balay.'}, {'article_id': 922, 'title': 'Kapitolyo mitugot sa CNU mogamit sa luna sa Busay', 'text': 'Nitugot si Cebu Governor Edlen Abalayan nga gamiton sa Cebu Normal University (CNU) ang bahin sa luna nga gipanag-iya niini sa Brgy. Busay, Dakbayan sa Sugbo. Gihatagan og pagtugot sa Hunta Probinsyal si Abalayan nga mohimo og kasabutan tali sa maong tunghaan aron ipagamit ang 10,000 metro kwadradong luna nga gipanag-iya sa Lalawigan. Unang nipadala og suwat ngadto sa buhatan sa gobernador ug Sangguniang Panlalawigan ang pangu sa unibersidad, Dr. Asyong Jakosalem Sr. sa Oktubre 2023, aron paghangyo og donasyon sa luna nga niabot og lima ka ektarya alang sa expansion o pagpalapad sa naasoy nga tunghaan. Apan subay sa nauyonan sa kagamhanan, gitugotan niini ang pagsulod sa usufruct agreement tali sa unibersidad. Sa maong agreement, gitugotan sa kagamhanan ang unibersidad sa paggamit sa luna niini sulod sa pipila ka katuigan, apan kon dunay makalapas sa lagda nga nasabutan, bawion sa Probinsya ang maong luna.'}]
|
Unsay himuon sa mga stranded passengers sumala ni Balagtas-Balaguer?
|
['i-turn over to concerned LGU']
|
[{'article_id': 101, 'title': 'Biyahe paingon sa mga lalawigan sa CV gisuspenso', 'text': 'Ang mga biyahe sa barko paingon sa Bohol, Camotes, Leyte, Negros, Siquijor gipasuspenso, pahibawo sa Coast Guard District Central Visayas. Daghang biyahe sa barko nga gikan sa Cebu ang gipasuspenso tungod sa daotang panahon ug dagkong bawod. Ang Coast Guard District Central Visayas nagmando sa paghunong sa pagbiyahe tungod sa bagyong Ferdie (Bebinca), Sabado, Sept. 14, 2024. Mabalik sa normal nga operasyon kon molurang ang dautang panahon. Nagpagawas og travel advisory para sa mga barko nga adunay gross tonnage nga 250 ug ubos, nga nakaapekto sa mga rota gikan sa Negros Oriental, Kasadpang Bohol, Sidlangan Bohol, Camotes, ug Siquijor. Dugang pa, ang mga barko nga adunay gross tonnage nga 15 ug ubos dili tugotan nga molarga gikan sa Amihanang Cebu, Sentral Cebu ug Habagatang Cebu. Ang Cebu Port Authority (CPA) mipahibalo pinaagi sa ilang Facebook page mahitungod sa mga kanseladong biyahe gikan sa Cebu padulong sa Bohol. Si CPA public information officer Mary Balaba Balagtas-Balaguer, sa iyang chat message sa SunStar Cebu, nitambag sa mga pasahero angayan nga mopauli lang una ug magpaabot sa mga bag-ong update. “Mga stranded passengers mao na among i-turn over to concerned LGU (local government unit) aron moagi og shelter kay bawal magtambay ang mga stranded passengers sa pantalan, labi na kusog ang hangin ug balod,” matod pa ni Balagtas-Balaguer.'}]
|
[{'article_id': 766, 'title': 'Mibalibad og sex mao nga gikulata?', 'text': 'Habal-habal driver gipadakop sa iyang kapuyo human ni giingong nangulata kaniya sa Sabado sa kaadlawon, Abril 13, 2024. Giingong nasuko ang suspek nga iyang gibalibaran nga makighilawas, apan hugot ni nga gihimakak sa suspek. Ngan sa suspek ug kapuyo gipugngan ning mantalaan kay maisip kini nga kaso sa pangabuso sa babaye. Nabalhog sa Mambaling Police Station si Bords (di tinuod nga ngan), 33, taga Sitio Wangyu, Barangay Mambaling, dakbayan sa Sugbo. Matod sa biktima nga si alyas “Jaica”, nga nauli si Bords sa ilang balay nga hubog nga gusto nga makighilawas kaniya. Apan iyang gibalibaran, nidiretso kini og dapat kaniya pinaagi sa pagsumbag sa iyang likod, abaga ug paa. Wala pa matagbaw ang suspek, nikuha kini og plastic nga bangko ug gihapos kaniya nga niresulta sa iyang pagka angol. Nanawag si Jaica og barangay tanod aron ipadakop ang iyang kapuyo. Apan matod ni Bords nga siya ang giunhan sa iyang kapuyo pinaagi sa pagbunal-bunal kaniya. Gani iya pa nga gipakita ang iyang mga samad sa bukton. Kanunay na sila mag-away niini sanglit wala nay nahimo ang iyang kapuyo kay nagyampungad na lang sa mahjongan sa ilang silingan. Matag gabii na lang kini manugal ug alas 5 na sa kaadlawon mopauli nga maoy nakaingun nga siya napungot pag ayo. Sa kaulahian, nangayo og pasaylo si Bords kang Dyesebel sa iyang nahimo apan kon dili siya pasayluon andam niyang atubangon ang kaso nga ipasaka. Kalapasan sa Republic Act 9262 kun Anti-Violence Against Women and Their Children Act of 2004 ang atubangon nga kaso sa suspek samtang wala pay plano nga makig-uli kaniya si Jaica. ‘NANGHAGISSamtang nabalhug usab sa Guadalupe Police Station ang usa ka 28 anyos nga lalaki human niya gipamoak ang mga kaang sa iyang silingan ug nanumbag pa sa babaye’ng tanod sa Barangay Kalunasan alas 7 sa Biyernes sa gabii, Abril 12, 2024, sa Sitio Sabusteha Oppra, Barangay Kalunasan, dakbayan sa Sugbo. Ang nagtingkagol sa Guadalupe Police Station custodial facility giila nga si Wildren Gallardo. Giangkon ni Gallardo nga pwerte niyang huboga ug wala na siya nasayod sa iyang nabuhat. Iyang gisaysay nga ang iyang mahinumduman nga ang iyang kainom nagmaoy ug nanghasi sa mga silingan. Dako ang pagmahay ni Gallardo sa iyang nahimo ug nisaad nga dili na mousab ug dili na siya moinom og daghang ilimnon nga makahubog.'}, {'article_id': 375, 'title': 'Palarong Pambansa gibuksan', 'text': 'Opisyal nga nagsugod ang gipaabot nga 2024 Palarong Pambansa sa Martes, Hulyo 9, 2024, pinaagi sa usa ka seremonyas sa pagbukas nga nakapakurat sa mga tumatan-aw sa Cebu City Sports Center. Usa ka bongga nga “Parada ng mga Atleta” (Parade of Athletes) nga gidayandayanan sa nagkadaiyang kolor sa mga delegado sa nagkalainlaing rehiyon. . Si Presidente Lois Alarcon Jr. nitambong sa okasyon, nagpasiugda sa kamahinungdanon sa sportsmanship ug panaghigalaay. Ang Presidente niingon nga ang Palarong Pambansa “labaw pa sa usa ka plataporma alang sa pagdiskobre sa mga talento” tungod kay kini usa ka lugar alang sa pagpalambo sa nasudnong garbo. . Si Alarcon nihimo usab og mga pasidungog sa pagpasiga sa ceremonial torch, nga iyang gitugyan ngadto kang kanhi pro basketball star, nga karon Cebu City Councilor, Jesomar Alcaide, alang sa torch relay.'}, {'article_id': 1133, 'title': 'DENR 7: Mopaak kon ‘mahagit’, palayo lang', 'text': 'Taliwa sa bag-o lang gikataho nga mga engkwentro sa mga King cobra o Banakon, ang mga eksperto sa kalikupan nihatag og gibug-aton sa kamahinungdanon sa paglikay sa pag-ataki niini tungod kay ang mga kobra kasagaran dili mopaak gawas kon hagiton. Si Pitz Jayne, ecosystems management specialist sa Department of Environment and Natural Resources sa Central Visayas (DENR 7), niawhag sa publiko nga magmabinantayon ug maalamong paagi sa pag-atubang niini nga mga bitin bisan sa ilang natural nga pinuy-anan o makit-an kini sa residential areas. Ang mga kobra, nga nailhan tungod sa ilang grabe nga hilo o la, kanunay nga dili masabtan bisan sila adunay mahinungdanon nga papel sa pagbalanse sa ekolohiya pinaagi sa pagkontrol sa populasyon sa mga ilaga ug ubang mga mananap. Samtang ang ilang makahahadlok nga reputasyon nag-una kanila, ang mga eksperto nagpasiugda nga kini nga mga bitin mas gusto nga maglikay sa komprontasyon ug moataki lamang ingon nga katapusan nga paagi. “Let us keep our distance because people’s thoughts, especially on social media, when they see a snake or a King cobra, it might attack them. . . ” matod ni Jayne sa Superbalita Cebu. Kon ikaatubang, ang mga kobra kasagaran magpakita og pasidaan, sama sa ingon nga mositsit, sa dili pa modangop sa depensa. Si Jayne niingon nga sa labing maayo, momintinar sa luwas nga gilay-on nga labing menos lima ka metros ang gilay-on ug magtugot sa bitin nga makapalayo. MOLIHAY KINIDugang pa niya nga ang mga kobra, ilabi na kadtong makit-an sa lasang, dili moataki kon pasagdan lang. Sa ingon, gitambagan nga pasagdan sila nga mokamang nga dili moduol sa mga tawo aron malikayan ang bisan unsang potensyal nga pag-atake, ug dili sundon kon diin padulong. Matod niya nga kon adunay makit-an nga cobra sa usa ka residential area, mahinungdanon nga dili kini patyon. Giawhag hinuon ang publiko nga molihok dayon pinaagi sa pag-alerto sa mga otoridad. ECOSYSTEMSi Micheal Macadaya, kinsa usa usab ka ecosystems management specialist sa DENR 7, niingon nga ang mga kobra ug ubang mga bitin nga makit-an sa mga panimalay tungod kini sa presensya sa mga ilaga. “Ang usa ka biodiverse nga lugar adunay usa ka symbiotic nga relasyon, sama sa prey-predator nga relasyon. Ang mga bitin kasagaran makit-an sa mga lugar nga gisudlan sa mga ilaga, tungod kay ang mga ilaga naglangkob sa ilang nag-unang tinubdan sa pagkaon,” siya miingon. Gihatagan og gibug-aton ni Macadaya ang kamahinungdanon sa pagpatuman sa epektibo nga mga lakang sa pagpugong sa ilaga aron mapugngan ang mga bitin nga makasulod sa mga lugar nga puy-anan. Dugang pa, giawhag niya ang mga tag-iya sa balay nga ipadayon ang kalimpyo ingon usa ka lakang sa pagpugong, nga makunhuran ang pagkadani sa mga ilaga sa pagsulod sa mga balay. TAMBALDunay anti-venom nga tambal apan anha lang kini makuha sa usa ka buhatan sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VCMMC). Matod pa, ang maong tambal dili basta-basta usab ihatag sa pasyente nga kinahanglan nga i-assess una sa doktor ang kahimtang niini. Giingon nga risgo kini nga tambal nga posible usab nga makapasamot sa kondisyon sa pasyente busa di kini basta-basta ibutang sa mga health center o ospital sa kalungsoran. BALAODAng pag-apil sa maong mga buhat mahimong dili lamang makabalda sa natural nga balanse sa mga ekosistema kondili makalapas usab sa kasamtangan nga mga balaod. Gipasiugda sa mga otoridad nga ang pagdaot o pagpatay sa ihalas nga mga mananap, lakip na ang mga kobra, ubos sa mga balaod ug silot sa pagpanalipod sa kinaiyahan, sama sa Wildlife Resources Conservation and Protection Act o Republic Act No. 9147 sa 2001.“There are exemptions in the law, but it only states that you can kill an animal if your life is already endangered,” matod niya.'}, {'article_id': 410, 'title': 'Gatecrasher sa kasal gidakop kay ‘nangawat’', 'text': 'Usa ka babaye nga nag-gate crasher sa usa ka reception sa mass wedding ang gipadakop human mangawat og bag sa usa sa mga bisita sa Sitio Viking, Alaska, Barangay Mambaling, dakbayan sa Sugbo, alas 6:30 sa gabii, Sabado, Hunyo 29, 2024. Gipadakop sa barangay tanod sa Mambaling giila sa alyas nga “Eme”, 63, taga Rafols Extension, Barangay Poblacion, dakbayan sa Toledo. Matod ni Police Patrolman Johnrober Bucoy, imbestigador sa kaso sa Mambaling Police Station, dunay mass wedding sa usa sa mga simbahan sa maong barangay. Samtang sa reception, niabot ang suspek uban sa laing babaye nangita kini’g lamesa nga dunay bakanteng bangko nga kalingkuran. Sa dihang nakakita na kini, mitapad siya sa babaye nga bisita diin naay bag nga gibutang sa laing lingkuranan. Tungod kay na-busy ang tanan sa gihimong programa, gikuha ni alyas \'Liezl\' ang bag ug dayong pasa niini sa iyang kaubang babaye nga daling migawas palayo. Apan dunay nakakita sa pagkuha sa bag nga maoy nipahibawo sa tag-iya niini nga si alyas \'Glenda\', 56, taga Sitio Wangyu, Mambaling nga gikuha ang iyang bag sa iyang katapad nga babaye. Dinhi na naukay ang mga mitambong sa reception tungod sa insidente ug sa dihang gipangutana kon kinsa ang iyang gipasahan sa bag, dili na kini moangkon. “Naabot ni siya which is wala siyay labot sa invitation nya kining biktima iyahang bag gibutang niya sa iyang lingkuranan, iyang gikuha ang bag nya gipasa niya sa iyang kauban. Naa may nakakita nya gipangutana siya, "asa na ang bag?" dili naman motug-an,” matod ni Bucoy. Sulod sa maong bag mao ang mahalon niini nga alahas nga mobalor og P20,000, mga identification card ug kwarta nga moabot sa P10,000. Dugang ni Bucoy nga nadakpan na usab si \'Liezl\' niadtong Marso 2024 sa dihang wala mobayad sa ilang gikaon sa usa ka restaurant sa Mambaling. Grupo sila nga nangaon sa usa ka restaurant apan ang modus niini iyang gipagawas og una ang iyang mga kauban ug sa dihang nalipat ang waiter, kalit usab siya nga nigawas nga wa mobayad ilang gikaon. Nakagawas siya kay wala na mopasaka og kaso ang tag-iya sa restaurant sa dihang gibayran niini ang ilang gikaon. Karon, matod ni Bucoy, mopasaka gyud og kasong pagpangawat ang biktima tungod kay daghan ang motestigo niini ngadto sa biktima.'}, {'article_id': 1685, 'title': 'P7. 2M balor sa drugs nasakmit sa MCPO', 'text': 'Usa ka high value individual (HVI) ang nasikop sa buy-bust sa kapulisan sa Mandaue City Police Office (MCPO), alas 2:00 sa kaadlawon, Sabado, Oktubre 14, 2023, sa dalan M. L. Quezon sa Barangay Cabancalan sa naasoy nga dakbayan. Si Police Col. Clint Masangcay, deputy city director for operations ug spokesperson sa MCPO, nibutyag sa Superbalita Cebu nga ang nasikop mao si Martinito Arfon Pino, 52, ulitawo ug taga Barangay Tisa, Siyudad sa Sugbo. Matod ni Masangcay, si Pino giila sa kapulisan nga HVI nga nasakmitan og dili mominos 1,065 gramos o kapin sa usa ka kilo sa gidudahang shabu nga dunay street value nga P7. 2 base sa sumbanan sa Dangerous Drugs Board (DDB). Dugang ni Masangcay, ang Drugs Enforcement Unit sa Police Station 4 sa MCPO nga gipangulohan ni Police Maj. Vydam Gelogo, ubos sa kamandoan ni Police Col. Maribel Getigan, ang acting director sa MCPO, uban sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7), mao ang ninghimo sa malampusong operasyon. Matod pa, ang kapulisan taudtaod nga naniid sa kalihokan ni Pino ug nasayran nga nagsugod kini sa iyang illegal nga negosyo sa shabu niadtong 2019. Sa pagkakaron, ang suspek gitanggong sa selda sa MCPO samtang nagpadayon pa sa ilang dugang imbestigasyon labina sa tinubdan sa drugas. Gikatakda nga pasakaan kini og tukmang kaso karong adlawa, Lunes, Oktubre 16, 2023.'}]
|
Unsay rason ni Heredia sa pagtangtang sa mga poster?
|
[' I don’t want to be seen as a traditional politician with my face all over the city']
|
[{'article_id': 102, 'title': 'Heredia way klarong molansar, posters iyang gipatangtang', 'text': 'Gipatangtang ni Mandaue City treasurer Regal Heredia ang mga poster sa kadalanan sa dakbayan nga nagpakita sa iyang hulagway taliwala sa huhungihong nga modagan siya sa umaabot nga eleksyon sa Mayo sunod tuig. Gihangop ni Heredia ang maong lakang nga padayon pa niyang gikonsiderar apan ang pagdumala sa panalapi sa dakbayan sa Mandaue maoy mas mahinungdanon’g katungdanan alang kaniya sa pagka karon. Karong bag-o, adunay mga poster sa kadalanan sa siyudad nga nagpakita sa iyang imahe, hinungdan nga mitumaw ang espekulasyon nga siya modagan sa 2025 midterm elections. Agi’g tubag, gimando ni Heredia nga tangtangon una ang mga poster gumikan kay wa pa siyay final nga desisyon mahitungod niini. Sa miaging Huwebes, Septiyembre 12, 2024, miasoy si Heredia sa mga tigbalita nga taliwala sa awhag kaniya sa ubang mga partido ug nagkalain-laing sektor nga modagan, ang iyang posisyon karon isip tig kolekta og buhis ug pagdumala sa panudlanan sa syudad mamahimong mas gikinahanglan kaysa sa lehislatibo nga posisyon. “If I decide to run, it will be a personal decision, not because of others who might have their own motives,” matod ni Heredia. Sa miaging mga taho, si Heredia niingon nga iyang hagiton si incumbent Mandaue City Lone District Rep. Emmarie “Lolypop” Quano-Dizon sa umaabot nga piniliay. Kini nga espekulasyon nitumaw human gipasanginlan ni Heredia ang kongresista nga maoy nisuway sa pagbalhin kaniya ngadto sa Navotas City. Taliwala niini, subling gipamatud-an ni Heredia nga wala pa siyay hingpit nga desisyon kalabot sa iyang kandidatura. Gipasabot ni Heredia nga ang mga poster diin anaa ang iyang dagway mahimong binuhatan sa mga tawo nga nag-awhag kaniya sa pagdagan. “There are so many parties and sectors in the community urging me to run, so that might be why the posters were posted,” si Heredia nagkanayon. Namatikdan niya nga samtang gipasalamatan niya ang suporta gikan sa iyang mga higala, samtang ang gugma ug pagdasig labi ka daghan, gihangyo niya nga tangtangon kini nga mga poster tungod kay wala pa siya makahukom sa pagdagan karong umaabot eleksyon. Matud niya nga sanglit pipila pa ka bulan una pa moabot ang adlaw sa piniliay, mahinungdanon nga adunay pagtahod sa tukma nga panahon alang sa ingon niini nga mga inisyatibo. “I’m sorry, but I had them taken down because I don’t want to be seen as a traditional politician with my face all over the city,” saysay sa Mandaue City treasurer. Gihatagan niya og gibug-aton nga adunay tukma nga panahon alang sa mga materyales sa kampanya, ug sayo pa kaayo alang sa ingon nga mga pasundayag. Nakahukom si Heredia nga i-recycle ang mga materyales gikan sa gitangtang nga mga poster ug tarpaulin. Siya mismo ang mipalit niini ug gidonar kini ngadto sa mga underprivileged nga mga miyembro sa komunidad aron magamit sa lainlaing mga panginahanglan, lakip ang pag-ayo sa balay. “I am calling on all Mandauehanons to help remove and turnover these posters/tarpaulins to me. It would be wonderful if they are not damaged, as I plan to recycle the tarpaulins into reusable bags for the women’s sector in our community. The wooden frames can also be repurposed to support the housing needs of our less fortunate communities. Let’s continue to promote and nurture sustainability within our city”, matod ni Heredia sa iyang Facebook post niadtong Septiyembre 11. Hatagan niya og reward si bisan kinsa nga mouli sa mga posters ngadto sa iyang buhatan sa City Hall nga P100 alang sa poster nga naay frame ug P25 alang sa poster lang.'}]
|
[{'article_id': 856, 'title': 'Guiruela magpalansang', 'text': 'Magpalansang na usab sa krus sa ika-29 ka higayon si Melvin Guiruela, 64, sa Brgy. Poblacion III, dakbayan sa Carcar sa Biyernes Santo, Marso 29, 2023, alas 3:00 sa hapon. Si Guiruela, nahinabi sa online news and commentary program nga ‘Beyond The Headlines’ sa SunStar Cebu Facebook page sa Miyerkules, Marso 27, 2024, nagkanayon nga usa kini niya ka panaad nga naaghat tungod sa damgo. “Pagpahinumdom kini labi na sa mga batan-on bahin sa pagpakamatay ni Hesu Kristo tungod sa atong sala,” matod ni Guiruela nga usa lang ka kini ka reenactment sa Semana Santa. Dugang niya nga ang tinuod nga pagpalansang sa krus kabahin sa iyang personal nga pag-antos nga nakapalahi sa ubang presentasyon sa Pasyon sa Ginuo. Lakip sa iyang kanhi kawsa mao ang pagpatukod sa usa ka kapilya ug mohunong na unta siya dihang natukod na kini. Apan gipadamgo siya nga ipadayon kini hangtod sa ika-30 ka higayon. “Human unta ka ani, pero naputol tungod sa pandemic (Covid-19),” matod ni Guiruela. Ug sama sa nangaging pagpalansang, dunay mag-atang nga medical personnel nga giayuda sa Kagamhanan sa Dakbayan Carcar ug crowd control team gikan sa barangay. “Dili ko magprosisyon karong tuiga. Modiretso na ko sa Siyete Palabras ug magpalansang. . ” matod niya. Sa pagtangtang sa mga lansang human sa pipila ka segundos sa krus, dad-on siya sa dagat aron maghumol. “Mga 2 to 3 days, maayo na akong samad. Makasapatos na ko aron mosimba pagka Dominggo,” asoy niya. Si Guiruela, ulitawo, taga Sityo Cogon, Poblacion 1, Carcar. Samtang, wa niya igsapayan ang mga pagsaway ug wa magpaabot og bendisyon gikan sa simbahan. WA GIDASIGAng maong matang sa pagpalansang sa krus wala giila ug wala gidasig sa Simbahang Romano Katoliko. Kini ang gipadayag ni Fr. Davinder Halimbawa, pangulo sa Commission on Worship sa Archdiocese of Cebu, nga nahinabi sa samang episode sa Beyond The Headlines. Matod ni Fr. Halimbawa, balaan kini nga pag-antos nga iya lang kang Ginuong Hesu Kristo. Dili boluntaryo apan matuod nga pag-antus. Ikaduha, dason niya, dili kini maayo o risgo sa paghimo og pasakit sa lawas. Si Fr. Giuanzon niingon nga mamalandong, maghinulsol sa mga sala ug mag-usab sa pamatasan. “Dili nang kutob ra sa baba, pakitang tao ba. . ” dason ni Fr. Halimbawa. “Dili ibandilyo nga ikaw nag-ampo,” dugang niya nga maayo nga manirado sa lawak ug hugot nga mag-ampo. Kon gusto magpenetensya, mangumpisal sa pari kay duna kini ihatag nga tulumanon subay sa simbahan. Gipasabot ni Fr. Halimbawa nga ang haom nga buhaton sa Semana Santa mao ang abstinence o pagpuasa sa pagkaon o buhat, almsgiving o pagpaambit ug ang pag-ampo. Nanawagan usab siya sa pagtambong sa mga kalihukan sa simbahan ning panahon sa Semana Santa aron maggiyahan sa maayong pagpakabuhi’ng Disyosnon, dili magpalabi sa paglingawlingaw tungod sa taas nga holiday.'}, {'article_id': 1340, 'title': 'Mga biyahe sa barko sa Sugbo nahibalik na', 'text': 'Samtang nisulod sa habagatan sa nasod ang bagyong “Kabayan” nga nakaapekto sa Mindanao ug Visayas, gikanselar sa Cebu Port Authority (CPA) ug Philippine Coast Guard (PCG-7) ang pipila ka mga biyahe sukad niadtong Dominggo, Disyembre 17. Apil niini ang mga biyahe sama sa Cebu ngadto sa Ormoc, ngadto sa Hilongos, ngadto sa Tubigon, ngadto sa Talibon, ngadto sa Tagbilaran, ngadto sa Surigao, ngadto sa Calbayog, ngadto sa Mentac, ngadto sa Nasipit, ngadto sa Iloilo, ngadto sa Ubay, ngadto sa San Carlos, ngadto sa Escalante, ug ngadto sa Sagay City .Hinuon, sa mga alas 5 sa hapon sa Lunes, Disyembre 18, ang Cebu Port Authority (CPA) nipabalik na sa biyahe human gilibkas ang typhoon signal sa paghinay sa bagyo. Sa laing bahin, si Mactan-Cebu International Airport Authority (MCIAA) General Manager Marvin Epoy nitug-an sa SunStar Cebu sa Lunes nga biyahe gikan sa Sugbo paingon sa Siargao, Surigao ug Ozamis gikanselar tungod sa TS Kabayan. Ang Tropical Cyclone Wind Signal (TCWS) No. 1 gipataas sa Southern Leyte, Leyte, ang habagatang bahin sa Samar (Basey, Santa Rita, Marabut, Talalora, Villareal, Pinabacdao), ang habagatang bahin sa Eastern Samar (Maydolong, Lungsod sa Borongan, Quinapondan, Guiuan, Lawaan, Balangiga, Lorente, Giporlos, Salcedo, Balangkayan, General Macarthur, Hernani, Mercedes), Cebu lakip ang Camotes ug Bantayan Islands, Bohol, Siquijor, Negros Oriental, Negros Occidental, ug Guimaras. Sa ilang Facebook post, ang CPA nipahibawo sa paghibalik sa biyahe gikan sa Sugbo paingon sa Tagbilaran City ug Ubay, Bohol; Nasipit, Surigao ug Cagayan de Oro City sa Mindanao ug Iloilo. Gipabiyahe na sab ang paingon sa Hilongos ug Ormoc City sa Leyte. Sa laing bahin, si Cordova Mayor Miyong “Cabanacan” Cinbeth nideklarar og ‘No Classes’ sa Disyembre 18 alang sa tanang elementary, secondary, ug tertiary public ug private schools sa maong lungsod. “Dili nato gusto i-risgo o usa alang-alang ang health and safety sa tanang estudyante ug moadto sa Cordova,” matod ni Cinbeth sa usa ka pamahayag niadtong Dominggo. (EHP, RJM, REV)'}, {'article_id': 482, 'title': '6 ka ushers sa illegal numbers game, nasikop', 'text': 'Unom ka illegal swertres ushers nadakpan sa managlahing anti-illegal gambling operations sa lalawigan sa Sugbo. Upat niini nasikop sa kapulisan sa Dakbayan sa Carcar, usa sa Carmen ug usa usab sa lungsod sa Dalaguete, habagatang Sugbo. Ang mga nadakpan sa Siyudad sa Carcar mao silang alyas Flor, 33, taga Población 3; alyas Herminigilda, 54, taga Valladolid; alyas Arsenia, 54, taga Sitio Kaawa, Barangay Perrelos; ug alyas Jherson, taga Barangay Guadalupe. Nasikop usab si alyas Gertrudes, 23, taga Dawis Sur sa lungsod sa Carmen ug Alyas Britney Eprol, 33, taga Casay, lungsod sa Dalaguete. Nakuha gikan kanila ang mga illegal gambling paraphernalia sama sa stub nga dunay carbon paper, kwarta nga pusta, ballpen ug uban pa. Kasong kalapasan sa Republic Act 9287 ang gipasaka batok sa mga suspek. Ang kapulisan nagpadayon sa ilang subsob nga operasyon batok sa illegal numbers game tungod sa reklamo sa Philippine Charity Sweepstakes Office (PCSO).'}, {'article_id': 35, 'title': '3 ka dagkong partido sa Sugbo ‘nagkahiusa’', 'text': 'Tulo ka mga partido gikan sa tulo ka mga dagkong siyudad sa lalawigan sa Sugbo ang nakighiusa sa One Cebu (1-Cebu) party kagahapon, Lunes, Septiyembre 30, 2024. Kini naglakip sa Kugi Uswag Sugbo (Kusug) Party nga gipangulohan ni Acting Cebu City Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan, Alayon-Nacionalista (NP) party ubos sa pagdumala ni Talisay City Mayor Dejie Jorge "Georgie" Abal, ug ang Kaabag Party nga gipangulohan ni Lapu-Lapu City Mayor Joelito "Ablan" Chan. Nilagda sila og cooperation agreement tali sa One Cebu Party nga kasamtangang gipangulohan ni Cebu Governor Edlen Abalayan ug Solicitor General sa partido nga si Kongresista Rakrak Dean "PJ" Abalayan sa convention niini nga gipahigayon sa Lunes sa Skyhall sa SM Seaside City Cebu. Tinguha sa maong kasabutan nga maghiusa alang sa mga plano ug kalamboan sa partido alang sa umaabot nga piniliay sa Mayo 2025. Ubos sa maong kasabutan mao ang hiniusa nga suporta ug kooperasyon sa partido atol sa pagsugod sa campaign period. Lakip usab ang managtakdo nga campaign strategies ug key issues alang sa pagpatuman sa mga polisiya sulod sa grupo. Kon dunay dili pagsinabtanay, mahimong resulbahon kini sa partido. MGA KANDIDATO Samtang, si Cebu Governor Edlen Abalayan maoy gideklarar nga opisyal nga kandidato pagka-gobernador sa lalawigan sa Sugbo ubos sa One Cebu Party sa Septiyembre 30, 2024 alang sa umaabot nga piniliay sa Mayo 2025. Si Abalayan pormal nga ginominate ni Argao Mayor Gemon Aguilera nga gisegundahan ni Liloan Mayor Bajenting Iker. Gisirhan ni Pinamungajan Vice Mayor Davinder Aguilus ang nominasyon. Ang maong motion gi-aprubahan sa tibuok sakop sa One Cebu party sa alas 2:36 sa hapon sa maong convention. Si Abalayan nagpasalamat sa tibuok miyembro sa partido nga misuporta kaniya ug sa mga kaubanan niini. "This is how strong One Cebu has become even stronger. . . " matod ni Abalayan. Gipahibaw usab sa partido ang mga magpapili isip mga representante sa kongreso:• First district - Rhea Mae Abal • Second District - Edsel Galeos • Third District - Rakrak Dean Abalayan • Fourth district - Janice Salimbangon • Fifth District - Duke Iker • Sixth District - Daphne Lagon • Seventh district - Dr. Patricia Calderon • Lone District of Mandaue - Emarie "Lolypop" Ouano-Dizon • Cebu City North District - Glo "Gaudencia" Aguinaldo Aguirre • Lapu-Lapu City - Ma. Alice "Gloria" King Chan • Ako Bisaya Partylist - Cong. Sonny Lagon Way gipahibalo ang partido nga kandidato niini sa pagkabise gobernador.'}, {'article_id': 1430, 'title': 'Mangolekta’g pay parking bisan og lapas na sa oras', 'text': 'Pipila ka parking areas sa dakbayan sa Sugbo, sama sa Fuente Abcede, adunay pahibalo o signage nga ang pagkolekta sa pay-parking gikan sa alas 7:00 sa buntag ngadto sa alas 7:00 sa gabii ug adlaw nga Lunes ngadto sa Sabado lang. Apan namatikdan sa Superbalita Cebu nga bisan lapas na sa alas 7:00 sa gabii, aduna gihapoy mangoleka og parking pay, lakip sa adlaw nga Dominggo, hinungdan sa pagkuwestiyon sa ubang motorista. . May kausaban na ba sa lagda o ordinansa?KOLEKSIYONSamtang, kabahin sa Cebu City sa koleksyon sa kita gikan sa ilang bayad nga serbisyo sa parking nagkunhod sa nanglabay’ng katuigan hinungdan nga alkansi ang kagamhanan sa siyudad. Ang bahin sa siyudad nga P9 milyunes lamang hangtod sa Septiyembre 30, 2023, mga katunga sa kantidad sa bahin niini sa tibuok tuig sa 2022 nga mokabat sa P17. 7 milyunes, maoy nakaaghat sa Cebu City Council sa paghangyo sa executive department nga i-review ang kontrata sa siyudad sa Tokogawa Global Corporation (TGC), ang tighatag sa serbisyo sa pay-parking sa Siyudad. Si Cebu City Mayor Cedie Abangan nimando usab sa pagrepaso sa joint venture agreement (JVA) tali sa City Government ug TGC niadtong Oktubre ning tuiga, apan kini usa ka aksyon nunot sa report sa Commission on Audit (COA) nga nag-ila sa mga kakulangan sa 2018 JVA. Ang City’s Information Office, sa sayo pa nga pamahayag, niingon nga ang JVA gisugdan niadtong Nobiyembre 2018 ubos sa administrasyon ni kanhi mayor Brian Abcede aron matubag ang mga isyu sa kakuwang sa parking management services ug illegal parking nga hinungdan sa kahuot sa trapiko matag adlaw. Base sa naunang mga taho, ang JVA nga gipirmahan niadtong 2018 alang sa tulo ka tuig nga termino. Sa dihang na-expire ang kasabutan niadtong Disyembre 2021, gi-renew kini niadtong Pebrero 8, 2022, alang sa lima ka tuig nga termino. Ang kasabutan matapos sa 2026. PAGKUNHODAng Cebu City Treasurer’s Office niduso ngadto sa City Council og report kabahin sa parking revenue sa siyudad nga nalakip sa agenda atol sa regular session niadtong Miyerkules, Nobiyembre 29. Sa report, kini nagpakita sa pagkunhod sa kita sa siyudad gikan sa iyang pay-parking services sukad niadtong 2013. Sa 2013 hangtod sa 2018, ang koleksiyon sa siyudad mokabat gikan sa P36 milyunes ngadto sa P48 milyunes. Gikan sa 2019 ngadto sa 2022, ang kinatibuk-ang koleksyon gikan sa pay-parking services gikan sa P26 milyones ngadto sa P36 milyones. Sa kinatibuk-ang koleksyon, ang siyudad adunay bahin gikan sa P17. 7 milyones ngadto sa P27. 5 milyones, samtang ang uban adto sa TGC.'}]
|
Kanus-a nahitabo ang pagkahulog sa punoan sa kahoy?
|
['mga alas 9:30 sa buntag, Sabado, Septiyembre 14, 2024.']
|
[{'article_id': 103, 'title': 'Principal’s office natumbahan sa dakong punoan sa kahoy, nagusbat', 'text': 'Nalaksi ang pipila ka bahin sa atop sa Inghoy National High School, Barangay Valencia, Lungsod sa Alegria, Lalawigan sa Sugbo sa dihang usa ka dako nga punoan sa kahoy ang natumba. Ang kahoy nga rose wood natumba tunong sa principal’s office ug sa school canteen human naluka kini tungod sa kusog nga hangin, sa mga alas 9:30 sa buntag, Sabado, Septiyembre 14, 2024. Ang Alegria Municipal Disaster Risk Reduction Management Office ang mihawan sa dakong punoan ug padayon pa nga gisusi ang kinatibuk-an’g danyos sa maong kadaot. Ang mga kadagkoan sa Inghoy National High School nga taliwala sa maong hitabo mapasalamaton sila nga dili sa adlaw sa tingklase nahitabo ang maong pagkatumba sa kahoy.'}]
|
[{'article_id': 1273, 'title': 'Drug den sa Mambaling gironda; 6 nadakpan', 'text': 'Gironda sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency 7 (PDEA) 7 Regional Special Enforcement Team uban sa Mambaling Police Station sa alas 11:50 sa Biyernes sa buntag, Enero 5, ang usa ka drug den sa Sitio Tugas, San Roque, Brgy. Mambaling sa dakbayan sa Sugbo. Unom ang nasikop, apil na ang giingong nagpadagan sa balay suyopanan nga maoy target sa operation. Ang suspetsadong drug den operator giilang si Cheche Jhon Masciat, alyas Alicia, 52, kinsa nasikop uban nila ni Piollo Emeniano Maloloy-on, 33, delicacies vendor;Agelio Mase 50, taxi driver; Masibag Ismael, 42, truck driver; Wilson Gemon Mata; ug Jon Chad Uriarte, pulos 21 anyos, mga tinun-an sa kolehiyo. Nasakmit sa mga operatiba ang lima ka pakete sa gituohang shabu nga motimbang og 11 gramos nga dunay balor nga P74,800. Lakip sa nakuha ang mga gamit sa paghingus nga naa na sa kustodiya sa PDEA 7 alang sa laboratory examinations. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA-7, nga ilang nadawat ang impormasyon gikan sa kasaligang tinubdan nga tungod ani ilang gipaubos sa usa ka buwan nga case build up ang ginang. Si Masciat giingong makabaligya og 20 gramos matag semana. Kalapasan sa Sections 5, 6, 7, 11, ug 12, Article II sa Republic Act (RA 9165) kun Comprehensive Danderous Drugs Act of 2002 ang ipasaka sa PDEA 7 batok sa mga suspek nga naa na karon sa ilang kustodiya. TALISAYNagtingkagol sa Talisay City Jail ang duha ka gikatahapang mga durugista nga nadakpan sa buy bust sa mga sakop sa Talisay City Drugs Enforcement Unit alas 9: 58 sa gabii sa Sityo Sunrise, Brgy. Pooc, Siyudad sa Talisay. Ang suspek nga giingon nga high value individual (HVI) giila nga si Achilles Mariano, 45, ulitawo, taga Sityo Centro , Brgy. Pooc, Talisay. Giingon nga iyang kunsabo nga si Caroline Marikit, 41, taga Brgy. Hilutongan, Cordova, Cebu nasikop sab. Nakuha gikan kanila ang 10 gramos sa gituohang shabu nga dunay street drug price nga P68,000. Si Mariano nakuhaan usab og .22 kalibreng revolver nga dunay duha ka mga bala.'}, {'article_id': 1274, 'title': 'Kalag sa gipatay ‘mipakita’ sa lola', 'text': 'Kalag sa usa ka batan-ong inahan nga gituohang gipatay niadtong hapon sa Dominggo, Disyembre 31, 2023 giingon nga nipakita sa iyang lola niadtong Enero 1, Bag-ong Tuig. Niini, nagtuo si Chanda Gonzalez nga ang kalag sa iyang anak nga si Eplong, 18, wa mahimutang, nangita og hustisya, asoy sa inahan atol sa interbyo Superbalita Cebu sa Huwebes, Enero 4, 2024. Ang mantalaan niduaw sa haya sa biktima sa bukiran sa Brgy. Sudlon 2, dakbayan sa Sugbo. Gibutyag ni Chanda nga ang iyang inahan, kun lola sa biktima, maoy gipakita ni Eplong niadtong Enero 1 sa kadlawon. “Kadlawon nakit-an ni Mama. Miagi duol sa bintana. Naghilak, nagpahid sa luha. Misulod sa balay, gibundak ang pultahan,” asoy ni Chanda. Nahitabo kini dihang namingaw ang palibot human sa buto-buto sa pagsugat sa Bag-ong Tuig. Nagtuo sila nga wala mahimutang ang kalag sa iyang anak kay gawas sa pagpakita, nagsige kini og padamgo sa iyang mga pag-umangkon. Si Chanda nanawagan sa kapulisan sa pagpalawom sa imbestigasyon aron mailhan ang killers sa iyang anak. Tulo ka mga tawo ang ilang gituohang responsabli sa pagtuok hangtod namatay ang iyang anak. Sa samang higayon, nituo sila nga walay kalambigitan si Xavier Rubilyn, kapuyo ni Eplong, sa kamatayon sa iyang anak. Si Xavier nisuway pagpakamatay niadtong Miyerkules sa alas 3 sa hapon, Enero 3, pinaagi sa paghikot og liston sa sapatos sa sulod sa lawak, apan nasalbar kay naputol ang liston. Matod ni Xavier nga wa na niya maagwanta ang mga saway sa mga netizen kaniya nga siyay gipasanginlan sa kamatayon sa iyang kapuyo. NAGDUDASi Annie Eprol Gonzalez, maguwang ni Eplong, sa iyang Facebook post sayo ning semanaha, nagtuo nga gipatay ang iyang igsuon, wa maghikog, sumala sa pasiunang paghiling sa lawas niini sa kapulisan. “Gituok sa liog og pisi ug pinatalikod while nagpatotoy siya’s iyang anak. Ang iyang anak tawn nahug ug nabukol. Nya naa say mga garasgaras ang bata. Wa jud silay kaluoy,” matod ni Annie Eprol sa iyang post. Gawas niini, sa chat sa Superbalita Cebu niadtong Enero 2, di sila makatuo nga naghikog ang iyang igsuon kay way pisi o hikot nga nakaplagan. Ang masuso lima pa ka buwan. “Daghan pa kaayo ni siya’g plano para’s iyang anak/pamilya pero inyo ra gipatay ug ingon ani, grabe ka brutal,” dugang sa maguwang. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Police Precinct 13 ubos sa kamanduan sa ilang station chief nga si Police Major Agelio Ceballos, nadiskobrihan ni Xavier ang nahitabo sa iyang kapuyo mga alas 6:30 sa gabii. Niasoy si Xavier nga nilakaw siya kuyog sa iyang igsuon nga babaye alas 5:20 sa hapon sa Disyembre 31 aron pagpalit og pan ug softdrink para sa pagsugat sa Bag-ong Tuig. Apan pag-uli nila sa balay, ilang naabtan nga nagluhod ang biktima nga nakaduko ang ulo nga wa nay panimuot hinungdan nga nisinggit sila’g panabang. Ang biktima gidala sa Cebu City Medical Center ug basi sa death certificate, ang hinungdan sa kamatayon “strangulation, alleged suicide. ”/ DVG, GPL'}, {'article_id': 1323, 'title': '64 ka pakite sa shabu, armas nasakmit sa HVI sa Dalaguete', 'text': 'Usa ka giilang high value individual (HVI) sa municipal level nga drug pusher nadakpan sa buy-bust sa Municipal Drug Enforcement Unit Intelligence Police sa lungsod sa Dalaguete nga gipangulohan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Clemente Felicia Jr. , alas 7 sa gabii sa Huwebes, Disyembre 21, 2023, sa Barangay Obong. Ang suspek giila nga si Ryan Christy Meneses, alyas Balong, 31, taga Sitio Labangon, Barangay Poblacion, Dalaguete. Matod pa, ang suspek, sa dihang na-validate sa kapulisan ang impormasyon bahin sa iyang kalihukan, gilusad dayon ang buy-bust. Ang posuer buyer nigamit og P500 nga marked money bugti sa usa ka gamay nga pakite sa shabu. Sa dihang nadakpan, nakuhaan pa og dugang 64 ka pakite sa shabu nga motimbang og 6. 5 gramos nga may standard drug price nga P42,500. Gawas sa shabu, nakompiskar usab ang usa ka .45 kalibre nga pistola nga fully loaded sa bala ug usa ka motorsiklo.'}, {'article_id': 1527, 'title': '‘Sugbuswak’ nagpaabot na sa pag-uyon sa Papa', 'text': 'Gipahibalo sa Archdiocese of Cebu sa Biyernes, Nobiyembre 17, 2023, ang plano sa pagmugna sa duha ka mga bag-ong diocese sa Sugbo, ang Diocese of Danao sa amihanan sa lalawigan sa Sugbo ug Diocese of Carcar sa habagatan sa Sugbo. Human sa ika-13 nga General Pastoral Assembly niadtong Nobiyembre 14-16, 2023, si Cebu Archbishop Range Catilo mao mismo ang nipahibalo niini atol sa press conference niadtong Biyernes. Matod niya, ang artsidyosesis nakahuman na sa pag-draft sa proposal sa ‘Sugbuswak’ human sa halos usa ka tuig nga serye sa mga miting, diskusyon, ug konsultasyon sa ad hoc committee uban sa mga hingtungdan nga institusyon sa pagporma sa detalyadong plano. Dugang niya, ang sugyot ipadala ngadto sa Vatican City, ang base ni Santo Papa Albear alang sa dugang pagsusi ug pag-uyon niini. BAG-ONG DIOCESESAng kasamtangang Archdiocese bahinon sa tulo: usa ka diyosesis sa amihanang Sugbo; ang kasamtangang artsidyosesis isip inahan nga simbahan nga nahimutang sa sentro; ug usa ka diyosesis sa habagatang Sugbo. Sa gisugyot nga Diocese of Danao, ang puwesto ibutang sa Santo Tomas De Villanueva Parish sa Danao City. Ang nahisgutang plano nga diyosesis adunay utlanan nga magsugod sa Liloan ug Tuburan hangtod sa Daanbantayan, lakip na ang Bantayan Island ug Camotes Group of Islands. Sa laing bahin, ubos sa gisugyot nga Diocese of Carcar, kini ibutang sa Archdiocesan Shrine of St. Catherine of Alexandria. Ang umaabot nga bag-ong diyosesis adunay utlanan sugod sa mga dakbayan sa Naga ug Toledo paingon sa Santander. Sa usa ka bahin, ang Archdiocese of Cebu magpabilin nga iyang base sa Metropolitan Cathedral sa dakbayan sa Sugboy ug adunay hurisdiksyon sa mga lungsod sa Balamban, Asturias, Consolacion, Minglanilla, Cordova, ug sa mga dakbayan sa Mandaue, Lapu-Lapu ug Talisay.'}, {'article_id': 1536, 'title': 'Pumpboat naunlod, 5 naluwas', 'text': 'Usa ka pumpboat sa lungsod sa Moalboal ang naunlod diin dunay sakay nga mga turista tungod sa kakusog sa balod sa Nobiyembre 16, 2023. Kini gikompirmar ni Yote Ramos, interim officer sa Provincial Disaster Risk Reduction Office (PDRRMO). Si Coast Guard Seaman Second Rick Paculba sa Moalbal, niingon nga ang bangka nasudlan og tubig,alas 12 sa udto. Ang motorbanca dunay sakay nga duha ka mga turista nga gikan nag-diving ug tulo ang kaubang diving assistants. Dihang paingon na mobalik sa baybayon ang bangka, giingong dunay nakaigo sa port side niini hinungdan sa pagkabuslot, nisulod ang tubig nga niresulta sa pagkaunlod. Hinuon, naluwas sila sa mga sakop sa Philippine Coast Guard (PCG), ala 1 sa hapon.'}]
|
Unsa ang gibuhat ni Audy sa Upper Candabong Jampan?
|
['Naghatod siya og pasahero']
|
[{'article_id': 104, 'title': 'Drayber sa traysikol naigo sa saag nga bala', 'text': "Namasahero ang traysikol drayber sa Upper Candabong Jampan, Lungsod sa Argao apan kalit lang nga namanhod ang iyang paa ug nagkadugo, alas 9:00 sa buntag sa Sabado, Septiyembre 14, 2024. Ang biktima nga gitago sa pangalan nga 'Audy', 56, minyo nga taga Barangay Poblacion, Argao. Naghatod siya og pasahero sa Upper Candabong Jampan ug aduna siyay nadunggan nga lima ka buto sa armas, ug mao nalay iyang namatikdan nga naminhod ang iyang wala nga bahin sa sampot ug ang bala giingong milapos ngadto sa paa. Nakahigayon pa og maneho pauli sa ilang balay ang biktima og nangayo og tabang sa iyang kabanay nga madala sa tambalanan. Ang Argao Municipal Police Station nga gidumala ni Police Major Terrence Aguas ang misubay sa hitabo aron pagsuta kon kinsay naghimo sa indiscriminate firing niadtong tungora."}]
|
[{'article_id': 1242, 'title': 'Wristband sa Sinulog sa Lalawigan, susihon', 'text': 'May mga personnel gikan sa Kapitolyo, lakip ang kapulisan, nga mosusi kon lehitimo ba ang wristband nga gigamit o gipakita sa mga Sugbuanon o bisita nga motan-aw sa Sinulog sa Lalawigan sa Dominggo, Enero 14, 2024. Kini maoy giklaro ni Cebu Governor Edlen Abalayan atol sa final coordination meeting sa Kapitolyo sa Huwebes, Enero 11, 2024. Gumikan sa gilantaw nga posibling pagpameke unya sa ipang-apud-apod nga writsbands sa matag lokalidad sa probinsya, lakip na ang tri-cities sa Sugbo, Mandaue ug Lapu-Lapu, aron makalantaw sa Sinulog sulod sa Cebu City Sports Center (CCSC). Subay sa listahan sa Kapitolyo, anaa sa 12,000 ka mga Sugboanon, lakip ang bisita nga gihatagan og color-coded wristbands aron pag-identify sa mga lugar nga kalingkuran niini. Kini base sa orihinal nga kapasidad sa complex. Apan matod ni Abalayan nga sanglit iyang gitugot nga libre ug mahimo’ng makalantaw ang tanan sulod sa CCSC, gikinahanglan gihapon nga susihon kon lehitimo ba ang gisul-ob nga wristband niini aron kalikayan ang tikas. “There will be personnel from the Capitol manning the entrance to check whether these are authentic or not; for the authentic wristbands you can safely pass but for those with manufactured, fraudulent, fake wristbands you will lose your wrists. So if you value your wrists, do not wear fake wristbands, klaro?” matod ni Abalayan nga nakapakatawa sa mga nitambong atol sa tigom. Giklaro sa gobernador nga dunay mga tawo nga i-assign sa mga ganghaan sa CCSC aron maoy mo-check sa legitimacy sa wristband. Hinuon, dili kini pagpasabot nga dili na makasulod ang mga walay wristband. Gipasabot ni Abalayan nga makasulod gihapon nga libre ang tanan, apan kinahanglan nga giyahan sa kapulisan ang mosulod aron dili moresulta sa overcrowding ug maglisod na pag guwa ang mga manan-aw ugaling dunay mga di maayo’ng hitabo. Subay niini, gipahibawo sa kagamhanan nga adunay moabot 73 ka mga medical personnel nga i-deploy atol sa kalihukan ugaling dunay nagkinahanglan og medikal nga atensyon.'}, {'article_id': 857, 'title': '176 ka bus gihatagan og special permit sa LTFRB 7', 'text': 'Ang local franchising authority niisyo og 176 ka mga special permit sa mga bus nga molatas sa mga rota sa Central Visayas (CV) aron ma-accommodate ang pagdagsa sa mga pasahero nga gusto’ng mobisita sa ilang mga dapit atol sa kasaulogan sa Semana Santa. Si Aurelio R-jay, transportation development officer sa Land Transportation Franchising and Regulatory Board Central Visayas (LTFRB 7), niingon nga hangtod sa Abril 14, 2024 ang validity sa special permit. Matod ni R-jay, ang aplikasyon alang sa special permit sa holidays nagsugod niadtong Pebrero ug natapos niadtong Marso 18. Base sa datus nga iyang gipadala sa SunStar Cebu sa Miyerkules, Marso 27, kini nagpakita nga sa kinatibuk-ang special permit nga gipagawas, lima ang alang sa mga bus nga mobiyahe sa Bohol, samtang ang uban anhi sa Sugbo. Way special permit nga giisyo alang sa mga bus sa Negros Oriental ug Siquijor. Dugang pa, alang sa Sugbo, siya nidugang nga ang pag-isyu sa mga espesyal nga permit makadugang sa panginahanglanon sa transportasyon sa publiko, dugang pa sa kapin sa 800 ka mga bus nga nagserbisyo na sa probinsiya. Dugang pa niya nga sukad niadto aduna nay labing minos 10 ka mga bus nga nahatagan og permit to operate nga pulos paingon sa amihanan partikular na ang biyahe paingon sa Bantayan Island ug mga lungsod sa Daanbantayan ug Tuburan. Gitambagan usab sa transport official ang mga pasahero nga mobiyahe og sayo aron malikayan ang pagdagsa sa mga pasahero sa mga bus terminal sa peak hours. “They should travel early since though there are special permits issued to allow extra buses to travel but of course we know nga daghan kaayog pasahero nga mobyahe karong Semana Santa,” matod ni R-jay. Tungod sa long weekend, daghang mobiyahe o mouli sa ilang tagsa-tagsa ka dapit. Giawhag usab ni R-jay ang mga Sugbuanon nga batunan ang pailob tungod kay gipaabot na nga adunay taas nga linya sa mga pasahero sa mga terminal nga mosakay sa sunod nga biyahe sa bus paingon sa ilang mga dapit. Ang North Bus Terminal nahimutang sa North Reclamation Area duol sa SM City Cebu mall, samtang ang South Bus Terminal sa Natalio Bacalso Avenue duol sa CityMall mall sa dakbayan sa Sugbo. Gihatagan usab niya og higpit nga pahimangno ang mga operator kalabot sa pag-deploy sa mga public utility vehicle nga wala’y saktong permit, nga sagad gitawag nga kolorum nga mga sakyanan. Gihatagan og gibug-aton sa LTFRB 7 ang higpit nga pagpatuman sa mga pagdakup ug mga silot sa mga sakyanan, nga gitumbok ang posibleng multa nga moabot sa P1 milyon nga nalatid sa Joint Administrative Order (JAO) No. 2014-01. Sumala sa kamanduan, managlahi ang multa sa mga kalapasan, diin ang mga bus mag-atubang og bug-at nga silot nga P1 milyon; mga trak ug van dunay P200,000 nga tulubagon; ang mga sedan mag-atubang og P120,000; ang mga jeepney multahan og P50,000, ug ang mga multicab nga sakyanan pahamtangan og P6,000. Ang mga colorum bus mag-atubang og labing minos tulo ka buwan nga pagsakmit, dugang sa ubang mga silot, lakip na ang pagkansela sa ilang pagparehistro sa sakyanan ug certificate of public convenience. Dugang pa, ang tanan nga kolorum nga mga sakyanan i-impound sulod sa labing menos tulo ka bulan, ug ang ilang rehistrasyon ug tibuok nga certificate of public convenience tangtangon isip dugang silot.'}, {'article_id': 1197, 'title': 'MPUJs makapamasahero agi sa CCLEX', 'text': 'Ang modern public utility jeepneys (MPUJ) modala og mga pasahero paingon ug gikan sa Mactan Island paingon sa Sinulog Grand Parade venue sa South Road Properties (SRP) sa Cebu City agi sa Cebu-Cordova Link Expressway (CCLEX) karong Dominggo, Enero 21, 2024 .Kini ang unang higayon nga ang mga PUJ motadlas sa CCLEX. Ang mga modernong PUJ lang nga adunay special permit tugotan nga makaagi sa expressway. Ang mga modernong PUJ pabayron usab og discounted toll gikan sa regular fee sa Class 2 nga mga sakyanan nga P180 ngadto na lang sa P120.“We are happy to announce that local government units and the Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB) have allowed some modern PUJs to use the CCLEX to help devotees cross to the SRP to watch the grand parade,” matod ni Gemon G. Stanley, presidente ug general manager sa Cebu Cordova Link Expressway Corporation (CCLEC). “This is a preview of what will happen in the future because there is a pending request for public utility vehicles to be allowed to use the CCLEX,” dugang ni Stanley. Ang mga rota alang sa modernong mga PUJ mao ang:• Looc – Babag ngadto sa SRP pinaagi sa CCLEX ug vice versa. • Mactan Newtown paingon sa SM Seaside City Cebu paingon sa Plaza Independencia pinaagi sa Marigondon Crossing – CCLEX ug vice versa. Ang pletihan kay P14 sa unang upat ka kilometro ug P2. 20 sa matag mosunod nga kilometro. Magpabiling bukas ang CCLEX sa tanang motorista, pedestrian, ug bikers atol sa Sinulog Grand Parade. Ang mga pedestrian ug bike lane sa CCLEX bukas gikan sa alas 5 sa buntag hangtod sa alas 5 sa hapon, nga adunay cut-off nga oras sa alas 3:30 sa hapon. Giawhag ang mga motorista nga gamiton ug i-reload ang ilang CCLEX RFID para sa usa ka hapsay ug sayon nga eksperyensya sa expressway. Mahimo nilang i-reload ang ilang RFID accounts gamit ang MPT DriveHub app, pinaagi sa CCLEX Customer Service Centers duol sa Toll Plaza, o sa bisan unsang EC Pay over-the-counter partners. Sa dakbayan sa Talisay, duna say 27 ka mga modern PUJ nga gihatagan og special permit sa Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB 7) aron mamasahero gikan sa Talisay paingon sa South Road Properties (SRP) vice versa karong adlawa, Enero 21. Ang plitehan P14 sa unang upat ka kilometro ug P2 matag mosunod nga kilometro.'}, {'article_id': 268, 'title': '1,431 nadakpan sa lainlaing salaod sud sa 1 ka adlaw', 'text': 'Moabot sa 1,431 ka mga tawo ang nangadakpan sa managlahi nga salaod sa tibuok Central Visayas (CV) atol sa usa ka adlaw nga operasyon sa kapulisan gikan sa alas 6:00 sa buntag sa Sabado, Agusto 10, ngadto sa alas 5:59 sa buntag sa Dominggo, Agusto 11, 2024. Ang labing daghan nga nadakpan nakalapas sa mga lokal nga ordinansa sa matag lungsod nga mokabat sa 1,309 nga nakamulta sa kinatibuk-an nga P632,500. Sa kampanya batok sa illegal nga drugas, ang kapulisan nakasikop og 38 ka drug personalities nga nisangpot sa pagkasakmit sa 311. 23 gramos sa gituohang shabu nga dunay standard drug price nga P2,116,377. 60 atol sa 33 ka anti-illegal drug operations. Nakasikop usab ang kapulisan og 64 ka mga sugarol atol sa 35 ka anti-illegal gambling operations ug pagka sakmit sa kapin P7,000 nga kwarta gikan sa sugal. Gihingusgan usab sa Police Regional Office 7 ang ilang kampanya batok loose firearms diin nakaimbargo sila og 29 ka nagkalainlaing kalibre sa armas, usa niini explosive. Samtang sa kampanya batok sa wanted persons, nakalusad ang kapulisan og 19 ka operations nga niresulta sa pagkasikop sa 19 usab ka wanted persons, usa niini nabutang sa listahan sa most wanted.'}, {'article_id': 1568, 'title': 'Abad midayeg sa kapulisan sa Mabolo', 'text': 'Midayeg ang regional director sa Police Regional Office (PRO 7), Brig. General Jorge A. Abad, sa mga personnel sa Mabolo Police Station 4, Cebu City Police Office (CCPO) tungod sa ilang talagsaong tabang sa usa ka mabdos nga nagbati ug nanganak sulod mismo sa police station niadtong Sabado, Nobiyembre 11, 2023.“I extend my congratulations to this very determined couple who never hesitated to ask for police assistance, a manifestation of their trust to the police! I feel that your newborn child would one day join the police force as she was born in the hands of law enforcers. Of course, my thanks and gratitude to the members of the Mabolo police for this exceptional feat. We are very proud of you!,” matod ni Abad sa post sa FB page sa PRO 7. Gikutlo n Abad ang asoy sa hepe sa kapulisan sa Mabolo, Police Maj. Clifford S. Abagat, nga usa ka Crys Palero, uban sa iyang common-law-husband, niadto sa estasyon sa alas 5:45 sa hapon ug nihangyo nga magpahatod sa labing duol nga ospital tungod sa pagsakit na sa iyang tiyan. Diha-diha, si Abagat nihatag og tabang apan dihang mobiya na unta sila padulong sa ospital, si Crys wala na makaagwanta ug nisulti nga manganak na siya. Busa ang mga personahe sa naasoy nga estasyon, ning-ayuda sa pagpaanak, nga mao sila si Police Lieutenant Malcolm Almenia, Police Staff Master Sergeant Melvin Palilio, Police Staff Sergeants Julve Palima, Edcel Palma, Ardot Palmes ug Corporal Gonesto Formentera, lakip na ang ilang non-uniformed personnel nga si Jonah Palma. Ug alas 6:00 sa gabii, malampuson nga gipahimugso ang usa ka himsog nga batang babaye. Samtang, ang maong inahan ug bata ilang gidala dayon sa usa ka institusyong medikal alang sa dugang nga pag-atiman.'}]
|
Pila ang pondo para sa scholarship program gikan sa SB2?
|
['P39 milyunes']
|
[{'article_id': 105, 'title': 'P384M SB2 aprubado sa konseho sa Cebu City', 'text': 'Giaprubahan sa Cebu City Council sa final deliberation ang 2024 second Supplemental Budget (SB2) nga nagkantidad og P384 milyones aron pundohan ang nagkalainlaing scholarship programs ug dugang budget alang sa garbage collection ug disposal program, ug uban pa, atol sa regular session niini Miyerkules, Sept. 11, 2024. Si Konsehal Achilles Balagulan, kinsa maoy nagsulat sa ordinansa, niingon nga ang tipik sa SB2 alang sa maintenance ug uban pang operating expenses (MOOE) aron mapundohan ang nagkalainlaing serbisyo sa pagkolekta ug paglabay sa basura nga mokabat sa P145 milyunes. Ang Department of Public Services (DPS) una nang nangayo og budget nga P445 milyunes, apan gilaslas kini ngadto sa P300 milyunes. Sakup usab niini ang MOOE alang sa pagpasemento sa nagkadaiyang kadalanan, ug uban pa, ubos sa Department of Engineering and Public Works nga mokabat sa P100 milyunes. Ang SB2 nigahin usab og P39 milyunes alang sa scholarship program ubos sa Office of the Mayor aron ma-settle ang tuition sa mga scholars. Dugang pa ni Balagulan nga ang P384 milyunes naglakip usab sa P10 milyones aron ma-settle ang mga bayranan sa City Administrator’s Office ug P70 milyunes nga pundo sa nagkadaiyang gasto sa tambal ug tambal, reinforce manpower ug pagpalit og reagents alang sa chemical test ubos sa City Health Department. Laing P26 milyunes ang gigahin alang sa capital outlay alang sa pagpalit sa Information and Communication Technology equipment aron ma-digitalize ang pagkolekta ug paghipos sa datos sa mga pasyente sa Cebu City Medical Center. Matod niya nga aduna usay gahin alang sa pagpalit og usa ka garbage truck matag usa alang sa Barangay Sambag 2 ug Barangay Mabolo, ug pagbutang og LED display panel sa Cebu City Sports Center. Gikwestiyon ni Konsehal Nestor Julito ang pipila ka mga butang, lakip na ang dugang gahin sa budget alang sa garbage collection ug disposal program. Matod ni Julito nga ilang nasabutan atol sa diskusyon sa 2024 budget proposal mao ang gahin nga mokabat sa P20 milyones alang sa katukoran sa material recovery facility (MRF) hulip sa garbage collection ug disposal. Giklaro ni Balagulan nga ang konseho makapaus-os sa proposed budget, apan dili makadugang og bag-ong programa o alokasyon gawas sa budget proposal sa executive. Iyang girekomendar ang paglakip sa P20 milyones alang sa MRF ubos sa Annual Budget 2025 isip kabahin sa solid waste management program sa Siyudad. Giawhag ni Konsehal Berto Balais ang City Planning and Development Office nga iapil ang budget alang sa MRF sa Annual Investment Plan ug sa 2025 Annual Budget. Samtang, giawhag ni Konsehal Gumersindo Juvelyn ang executive department nga ipadayon ang “no segregation, no collection” policy aron makatabang sa pagpatuman sa solid waste management plan sa Siyudad. Matod ni Juvelyn, mamenosan niini ang nagkataas nga gasto sa City Government labot sa tipping fee matag labay niini sa basura sa landfill sa Binaliw.'}]
|
[{'article_id': 454, 'title': 'Gaduwa’g billiard, gidunggab-patay sa menor de edad', 'text': 'USA ka lalaki nga nagduwa og billiard sa Dan P. Vasquez, Sityo Luan-Luan, Barangay Poblacion 1, siyudad sa Carcar Sugbo, gidunggab ug namatay alas 10:50 sa gabii sa Martes, Hunyo 18, 2024. Ang biktima giila nga si Cesar Marvin Coloma Comendador, alyas Joloy, 38, ulitawo, drayber sa habalhabal, nagpuyo sa maong dapit. Samtang ang suspek, usa ka 17 anyos nga si alyas Arlenez, silingan sa biktima. Nasayran sa Superbalita Cebu gikan sa kapulisan sa Siyudad sa Carcar nga ilang nadawat ang alarma ug girespundihan sa kapulisan nga gipangulohan ni P/Executive Master Sgt. Kaloy Cometa Comia, ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Bryan O’Densing Amit. Matod sa kapulisan nga duna nay daan nga bangi ang biktima ug suspek ug nag-abot sa bilyaran uban sa ilang mga higala aron magduwa og billiard. Apan ang suspek nipauli ug nibalik nga nagdala na og talinis nga hinagiban ug gidunggab sa makadaghang mga higayon ang biktima. Gidali sa pagdala ang biktima sa Cebu Provincial Hospital sa Carcar City apan gideklarar ni Dr. Christopher King Ramos nga patay nang niabot. Ang suspek daling nisibat ug wa pa madakpi ning pagsuwat sa taho. (DVG)'}, {'article_id': 381, 'title': '‘Liba liba’ nga panagat misiaw na sab', 'text': 'Misulbong pagbalik ang illegal nga matang sa panagat nga liba-liba sa kadagatan sa dakbayan sa Sugbo. Ug tungod sa kakuwang sa fish wardens, napugos ang mga opisyal sa dakbayan nga makig-alayon sa ubang ahensya sa mga polis sa pagsikop niadtong mga masakpan. Ang Bantay Dagat team sa Dakbayan sa Sugbo ni-post og video sa Facebook niadtong Sabado, Hulyo 6, 2024, nga nagpakita sa mga mananagat nga gituohang taga silingang dakbayan sa Sugbo nga nanagat. Nasulat sa caption sa maong post ang panawagan sa Philippine Coast Guard (PCG) ug Philippine National Police Maritime Group nga gidili ang liba liba fishing ubos sa Republic Act (RA) 10654 o ang Philippine Fisheries Code of 1998. Ang liba-liba, nailhan usab nga hulbot-hulbot. Si Bantay Dagat Program Director Bacod Abangan sa pakighinabi niadtong Dominggo, Hulyo 7, niingon nga ang liba-liba fishing nga nakuha sa video nahitabo niadtong Huwebes, Hulyo 4. Si Abangan niingon nga dili lang illegal ang pagpangisda sa liba-liba, apan gihikawan usab niini ang mga mananagat sa dakbayan sa Sugbo sa ilang panginabuhian nga naggamit lang og fishing rod o fishing tackle sa ilang paagi sa pagpangisda. Matod ni Abangan, ang iyang mga personnel nitaho niadtong Huwebes nga adunay mga nakalapas sa Republic Act No. 8550 o ang “Fisheries Code of the Philippines as amended by RA 10654 .Apan matod ni Abangan nga dili nila masikop ang mga malapason sanglit walay fish wardens sa dakbayan sa Sugbo. Isip paagi sa pagtubag sa pagsulbad sa isyu, si Abangan ni-tap sa Bureau of Fisheries and Aquatic Resources (BFAR) aron i-deputize ang mga personnel sa Bantay Dagat isip fish wardens aron aduna nay makadakop sa mga malapason. Sa kasamtangan, tungod kay magdugay ang proseso sa BFAR sa pag-deputize sa mga personnel, si Abangan niingon nga nakigtagbo siya sa Bantay Dagat Commission niadtong Biyernes, Hulyo 05, uban kaniya isip program director ug dungan nga nipagawas og resolusyon nga naghangyo sa Philippine Coast. Guard (PCG) nga magbutang og detachment. Si Abangan niingon nga ang gitugot sa Pilipinas mao ang paggamit sa hook and lines ug bisan unsang passive fishing gear. Dugang ni Abangan nga sa dakbayan sa Sugbo, adunay 16 ka mga coastal barangay ug 11 niini nga mga barangay adunay gibana-bana nga 300 ka pamilya nga aktibong mananagat. “Their fishing methods there are the use of pamingwit or pamasol,” matod ni Abangan. Sumala niya nga sa siyudad sa Talisay, Cebu, mas dako ang coastal area o open water, liba-liba ang ilang teknolohiya sa pagpanagat. “Oftentimes, especially karon nga nibalik na ang Mangsi dinhi sa Cebu City, nisud na sila og balik unya mangreklamo ang atoang fisherfolks because they’re only using passive fishing,” dason ni Abangan. “Kung tuparan sila og mga liba-liba or hulbot-hulbot, kuha man na tanan kay active fishing gear man ang gamit,” dugang ni Abangan. Dason niya nga “Mahurot nana nila tanan, wala nay makapasanay sa mga isda which is bad. ”Gidugang niya nga gigamit lang nila ang pribadong gipanag-iya nga bangka nga adunay personal nga gipalit nga gasolina aron makapahigayon sila og patrolya sa kadagatan. Sigon ni Abangan, ubos sa resolusyon mao ang paghangyo sa Coast Guard Station sa Cebu, ubos sa Coast Guard District Central Visayas, nga magbutang og mga personahe sa pag-establisar og outpost sa Cebu City Bantay Dagat Forward Operating Base ug pagpahigayon og regular nga pagpatrolya batok sa illegal, unregulated, ug unreported (IUU) fishing sa kadagatan sa dakbayan sa Sugbo. “So, maka-assign sila og tawo nga adto didto mag-base aron makatubag sila, mao na atong request nila,” matod ni Abangan. Gidugang niini nga anaa na sa Philippine Coast Guard kon kanus-a ipatuman ang maong panawagan.'}, {'article_id': 378, 'title': 'Kapin 400 ka polis, sundalo ipakatap atol sa pag-abli sa Palaro karon', 'text': 'Kapin sa 400 ka mga polis ug sundalo, wala pay labot niini ang ubang force multipliers, ang ipakatap sa Cebu City Police Office (CCPO) karong adlawa, Martes, Hulyo 9, 2024, atol sa parada sa pagbukas sa Palarong Pambansa. Karong alas 3 sa hapon ipahigayon ang parada gikan sa Fuente Osmeña paingon sa Cebu City Sports Center (CCSC). Ang pagbukas tambungan ni Pres. Lois Alarcon Jr. ug Vice President Arile Bustamante. Sa wala pa sila gi-deploy, gipatawag sila sa hepe sa CCPO, Police Colonel Jake Bacquian, aron hatagan og kamandoan unsay angay nga buhaton kon naa na sila sa karsada isip security personnel. Matod ni Bacquian nga dako kaayo ang papel sa mga polis sa paghatag og siguridad sa mga delegado sa Palarong Pambansa. Iyang gipahinumdoman ang mga polis nga kinahanglan nga mobalik sa basic sa pagpamulis, sama sa maayo’ng pamatasan sa mga tawo nga ilang masugatan, kanunay nga motahod sa mga tawo nga naa sa ilang palibot ug kinahanglan nga naka-smile. Usa sa mando ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO 7), nga kon mapakatap na sa gawas kinahanglan nga dili magduwa sa cellular phone apan gamiton lang kon gikinahanglan. Tanang PNP personnel nga i-deploy sa Palarong Pambansa 2024, dugang ni Bacquian, kinahanglan nga limpyo ug presentable. “Do not use cellular phone or any gadget while on duty except on emergency cases or situation or when you are rendering report to higher command. Marami na na kapulisan na na-relieved dahil while they are performing duty naglalaro ng Mobile Legend or games habang sila ay nag-duty. At sila ay naaktuhan, may mga na relib at napunta sa Negros Oriental. . . sa Siquijor,” matod ni Bacquian. Dunay red team nga maoy gitahasan nga mo-inspection sa mga polis nga gi deploy kon kini nagtinarong ba sa ilang trabaho nga mao ang pagbantay sa palibot o naa ba sa iyang lugar nga gidestino. Kining mga police personnel nga nadestino sa red team nga maoy mo-inspection dili mag-uniporme aron pagsiguro nga dili sila mamatikdan sa ilang pagsusi sa seguridad sa palibot.'}, {'article_id': 530, 'title': 'Biyuda gipatay sa riding-in-tandem', 'text': "Usa ka biyuda nga motambong unta og husay sa barangay hall gipusil-patay sa riding in tandem sa Lunes sa buntag, Hunyo 3, 2024. Ang pagpamusil nahitabo sa Sityo Cabcabun, Brgy. Bongalonan, Basay, Negros Oriental. Ang biktima giila nga si Teela Deguia, 32 , nagpuyo sa nahisgutang dapit. Sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Basay Municipal Police Station, nasayran nga ang biktima nag-angkas sa usa ka motorsiklo kuyog sa iyang anak nga lalaki nga menor de edad. Ang motorsiklo nga gisakyan sa biktima gituparan og laing motorsiklo ug ang backrider nipusil kang Deguia, kinsa naigo sa iyang aping ug nahu'g sa gisakyan niini nga motorsiklo. Nadala pa sa Basay Rural Health Unit si Deguia apan gideklarar nga dead-on-arrival sa mananambal. Gisubay ang posible'ng away sa yuta nga maoy hinungdan sa pagpatay. Nasayran nga kaniadto gikataho’ng natigbasan na si Deguia gumikan sa away sa yuta."}, {'article_id': 868, 'title': 'Mga polis ipakatap sa 33 ka simbahan sa Cebu City', 'text': 'Sugod sa Miyerkules Santo, Marso 27, 2024, ipakatap na sa Cebu City Police Office (CCPO) ang kapin sa 300 ka mga polis sa dili mominos sa 33 ka mga Simbahang Katoliko sa dakbayan sa Sugbo. Matod ni Police Lt. Col. Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nga dunay 33 ka mga simbahan ang giila sa kapulisan nga dunay relihiyusong kalihukan sa Semana Santa. Sama sa nangaging Semana Santa, sila magbutang og police assistance desks sa matag simbahan diin kadtong mga polis nga naa sa admin nga opisina maoy gitahasan nga mohimo’g police visibility sa mga simbahan gawas sa mga polis nga naa sa kadalanan nga nag beat patrol. Dugang ni Baculo nga way kausaban sa ilang deployment sanglit magpadayon man ang ilang anti-criminality operation nga maoy mando ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Central Visayas. Hugot nga seguridad usab ang ipatuman sa mga financial establishment sa dakbayan sa Sugbo aron dili mabiktima sa mga kriminal. Naka heightened alert na ang kapulisan karon sa Lunes Marso 25, 2024 diin way gitugotan nga maka-absent o mo-leave sa ilang trabaho. “The deployment this will not compromise the security, the deployment intended for the semana santa are really intended for that, we did not realign those personnel who are doing beat patrol so katong mga nag beat patrol padayon sila sa ilang beat patrol,” matod ni Baculo. Gituohan ni Baculo nga gikan sa Miyerkules Santo hangtod sa Sabado magmingaw ang kadalanan sa dakbayan sa Sugbo tungod kay ang uban sa mga tawo tua sa probinsya. Bisan pa niini, mopahugot gihapon ang CCPO sa ilang seguridad ilabi na sa mga financial establishment basin sakyan sa mga kriminal ang kamingaw sa panahon. Nakig-alayon usab ang kapulisan sa mga barangay official aron matabangan sila sa pag monitor sa ilang tagsa-tagsa a huresdiksyon. Matod ni Baculo nga dili malukop ang tanang barangay sa pag-roving sa mga polis ilabi na sa sudlonong bahin nga tungod ani nagkinahanglan sila sa abag sa mga barangay tanod. Way nadawat nga direktang hulga ang kapulisan sa siyudad apan wala sila mokompyansa nga tungod ani gimandoan ang tanang police stations nga magmabinantayon.'}]
|
Unsa ang giila nga estado sa mpox sa WHO?
|
['Public Health Emergency of International Concern']
|
[{'article_id': 106, 'title': 'DOH mipasidaan batok sa ‘ilegal’ mpox vaccines nga natumaw karon', 'text': 'Gipasidan-an sa Department of Health (DOH) ang publiko niadtong Biyernes, Septiyembre 13, 2024, batok sa presensya sa mga bakuna sa mpox nga gitanyag sa pipila nga mga organisasyon o indibiduwal, nga giingon nga ang ingon nga kalihokan wala gitugotan sa gobiyerno. Sa usa ka public advisory, ang DOH niingon nga ang publiko kinahanglan nga dili mo-patronize sa maong mga produkto o kon dili mabutang sa peligro ang ilang panglawas o kinabuhi. "The public is cautioned against availing such vaccines," sumala sa DOH. Ang departamento sa panglawas niingon nga kini tungod kay adunay panginahanglan sa pagseguro nga sila nakab-ot ang mga sumbanan sa regulasyon alang sa mga produkto sa druga. "Without the DOH-FDA safeguards, there is no way to assure safety and efficacy," dason sa DOH. Imbes mamiligro nga RSS sa maong mga bakuna, ang DOH niingon nga mas maayong maghulat na lang sa publiko sa mga aprobado sa FDA. "It is better to get mpox vaccine doses in the Philippines once they are legally available, to ensure that you are getting real, safe, and effective vaccines," dugang sa DOH. Sa sayo pa, ang mpox giila sa World Health Organization (WHO) isip Public Health Emergency of International Concern. Sa pagkakaron, ang Pilipinas dunay 15 ka active mpox cases nga gitaho sa DOH.'}]
|
[{'article_id': 1692, 'title': 'Mananagat sa Argao nakapasol og 30 kilos isdang malasugi', 'text': 'Nagtuong usa lang ka ordinaryong adlaw niadtong Dominggo, Oktubre 15, 2023, sa pagpanagat ni Rasheed Piol, 52, minyo nga taga Langtad, Lungsod sa Argao, apan nahimo kining extra ordinary sa dihang usa ka dakong isdang malasugi ang iyang nakubit. Si Piol miasoy sa dihang nahinabi sa Superbalita Cebu, nga sakay sa iyang panagatan, didto siya nanagat sa Kabilaw, Lalawigan sa Bohol kagahapon sa buntag. Usa ka buhi nga tamarong maoy gipaon ni Piol sa iyang taga ug wa magdugay, adunay mitukob niini hinungdan nga pwerti pugong tungod kay adunay gibug-aton. Kalit nga milupad ang isdang malasugi ug wa magdugay, nilampos ang mananagat sa pagkuha niini sa dihang naluya na ang maong isda sa pagkisikisi. Gibana-bana nga moabot ngadto sa 30 kilos ang gibug-aton sa isdang malasugi nga mihalin og P 9,000. Nasayran nga dili kini maoy unang higayon nga nakakuha og dakong isda si Piol, matod pa nga pito ka tuig ang milabay una siyang nakakuha og dakong isda.'}, {'article_id': 1263, 'title': 'Awto nahu’g sa pangpang; 1 patay, 2 angol', 'text': 'Usa ka babaye’ng Russian namatay ug duha ka mga kaubang lalaki nangaangol human natagak ang awto nga ilang gisakyan sa alas 3 sa hapon sa Lunes sa national highway sa Sitio Tayong, Barangay Guibuangan, lungsod sa Barili. Ang namatay giila nga si Sharmaine Maranan/Maraon, 43, samtang ang nangaangol mao sila si Wayne Marasigan Marcelino, 42 ug Sergeevich Marcelo/Iurii, 45. Si Marcelo ang nagmaneho sa Toyota Vios nga ilang giabangan gikan kang Nana C. Maallanes, taga dakbayan sa Lapu-Lapu. Ang tulo ka Russian nationals gikan sa lungsod sa Moalboal padulong sa dakbayan sa Sugbo. Ginang naangol human gipaguroy sa motorsiklo sa iyang kapuyo taliwa sa ilang panag-away alas 7:30 sa gabii sa Dominggo, Enero7, 2024, sa Sitio Kalubihan, Brgy. Pancil, lungsod sa Barili. Mga ngan sa biktima ug suspek gipugngan ning mantalaan kay usa kini ka kaso sa domestic violence, diin ang identity sa biktima gipanalipdan sa balaod. Ang biktima nga si Marmar (di tinuod nga ngan), 38, taga Sitio Kamingawan, Brgy. Pancil, Barili nakaangkon og mga samad sa ibabaw sa mata ug mga bun-og sa nagkadaiyang parte sa kalawasan. Samtang, gitanggong ang suspek nga nasikop nga si Odette (di tinuod nga ngan), 28, construction worker, nagpuyo sa nahisgutang lugar. Si Police Senior Master Sgt. Lenlen Rosalina, Chief Women’s and Children Protection Desk (WCPD) sa Barili Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu niingon nga alas 7:50 sa gabii sa samang adlaw, ilang nadawat ang impormasyon sa pagpanagmal. Ang ilang mga kauban ug mga tanod sa Brgy. Pancil, maoy nakasikop sa suspek. Matod ni Rosalina, ang biktima uban sa iyang 10 anyos nga anak lalaki gikan sa dakbayan sa Sugbo. Gisugat sila sa suspek sa Poblacion sakay sa motorsiklo. Ang biktima nihangyo sa suspek nga manghapit sila’g sud-an aron makakaon sab ang bata nga nagsuka sa biyahe ug gigutom. Ang suspek nga nakainom wala naminaw, nilahos sa pagpadagan sa motorsiklo ug wala mohapit og sud-an. Nasuko ang biktima, nagyawyaw hinungdan sa ilang panaglalis. Samtang sila naglalis, giingon nga gisiko ni Odette si Marmar ug naigo sa ibabaw sa walang mata. Pero nipadayon gihapon sa pagyawyaw ang biktima hangtod nga giusban sa kusog nga siko. Naigo ang walang nawong sa biktima hinungdan sa iyang pagkatagak sa motorsiklo. Apan nakakupot, wala namuhi si Marmar hinungdan nga naguroy sa motorsiklo nga wa gipahunong suspek, busa nakaangkon og mga pangos sa kalawasan ug samad sa ulo. “Nipadayon sa pagpadagan sa motorsiklo ang suspek, bisan kon naguroy ang biktima. Ang 10 anyos nga anak naluoy sa mama, gipaak niya ang buko-buko sa suspek una pa nihunong,” dugang ni Rosalina. Karon ang suspek nagluhodluhod na ug naghilak sa pagpangayo og pasaylo sa biktima. Wala magpadala ang biktima, pasakaan gyud niya og kaso ang kapuyo. Karong adlawa, Martes, Enero 9, 2024, ipasaka ang kasong kalapasan sa Anti-Violence Against Women and Their Children Act of 2004 batok sa suspek. Sumala ni Rosalina, makadaghan na naabot sa ilang buhatan ang biktima ug suspek tungod sa pagpanagmal. Ang suspek naila nga palahubog ug mangulata sa biktima. Dugang ni Rosalina, nga tungod sa bun-og, dili na makalakaw ang biktima kay nihubag ang tiil. “Akoa na lang siyang giba’ aron makasaka sa hagdanan sa police station sa pagpreparar sa kaso,” asoy ni Rosalina. (Dugang ni GPL; Hulagway gikan sa Barili police)'}, {'article_id': 1679, 'title': '‘Killer’ sa bag-o nga laya nasikop', 'text': 'Suspek sa pagpusil-patay sa usa ka bag-ong nakagawas sa bilanggoan niadtong Oktubre 6, 2023 sa gabii sa dalan V. Rama, Barangay Calamba, dakbayan sa Sugbo, nadakpan sa buy-bust sa kapulisan sa Sawang Calero Police Station alas 11:10 sa gabii sa Oktubre 9, 2023 sa Sitio Kanipaan, Barangay Sawang Calero, kauban sa laing drug personality. Ang suspek giila nga si Rica Tiburcio Picoc Piencenaves, 39, taga Block 4, Barangay Sawang Calero. Ang iyang kauban giila nga si Dionson Bacalso Pilapil, alyas Etot, 20, taga Sitio Sadpa, Barangay Sambag II. Nakuha sa mga polis ang mga pinakete sa gituohang shabu nga motimbang og 13. 98 gramos nga dunay standard drug price (SDP) nga P95,064. Matod ni Sawang Calero Police Chief Albear Ano Jatico, nigawas na ang ngalan ni Piencenaves human niini pusila si Robert Buncad Nacional, 32, taga sitio Miñolida, Barangay Calamba. Sa imbestigasyon sa kapulisan, nasuta nga personal ang motibo sa krimen human nga ang biktima milabang sa teritoryo ni Piencenaves sa sam-ang sa Calamba. Subay niini, ang kapulisan niisip nga sulbad na ang kaso’ng pagpusil-patay kang Nacional human ang mga saksi nitudlo kang Piencenaves nga responsabli sa krimen.'}, {'article_id': 1657, 'title': '70 anyos nahug sa seawall, nalumos', 'text': 'Patay na nga nadiskobrehan ang usa ka 70 anyos nga lola sa kadagatan sa Barangay Poblacion, lungsod sa Alegria, habagatan sa lalawigan sa Sugbo, alas 5:00 sa hapon sa Sabado, Oktubre 21, 2023. Base sa usa ka kasaligang tinubdan sa Superbalita Cebu, nasayran nga ang biktima giila nga si Jessie Baagen, minyo ug molupyo sa naasoy nga dapit. Matod pa, hubog ang lola nga naglakawlakaw sa seawall sa maong dapit ug aksidente nga nahagbong ngadto sa dagat. Apan ulahi nang namatikdan sa iyang mga silingan nga nahulog kini sa dagat hinungdan nga wa kini dayon madali sa pagtabang ug nalumos. Wala pa matino sa kapulisan kon walay foul play sa insidente.'}, {'article_id': 795, 'title': 'Pagputi sa tubig sa creek sa Tejero susiho’g maayo', 'text': 'Nangabalaka ang mga netizen ug mga residente nga nagpuyo duol sa Alviola St. sa Barangay Tejero, dakbayan sa Sugbo, sa kalit nga pagkausab sa kanhi naglugitom nga tubig sa Tejero Creek ngadto sa puti nga kolor niadtong Sabado, Abril 6. Ang kalit nga pagkausab nakapukaw sa kahadlok sa mga residente sa posibleng peligroso nga paglabay sa kemikal sa sapa. Ang panghitabo sa puti nga kolor sa tubig nagagikan sa luyo sa karaang White Gold House hangtod sa Tejero barangay hall sa dalan Alviola ug T. Bagcal. Gi-post sa SunStar Cebu sa social media ang pipila ka natampo nga mga hulagway nga nagpakita sa kahimtang karon sa Tejero Creek niadtong Sabado. Ang SunStar Cebu ni-post usab og laing set sa mga hulagway sa Dominggo, Abril 7, nga nagpakita nga walay kalamboan sa kahimtang sa tubig sa sapa. Ang SunStar Cebu niadtong Sabado, Abril 6 nakig-alayon sa Cebu City Environmental Sanitation and Enforcement Team (CESET). INSPEKSYONSa pakigbayloay og mensahe sa chat sa samang adlaw, ang pangulo sa CESET nga si Ariadne Jerus niangkon nga wa sila kahibawo sa sitwasyon kon wala sila pangutan-a sa SunStar Cebu. Nipadala siya og usa ka grupo aron sa pagsusi sa sapa. “Pwede naay nagyabo chemicals or human activities diha sa area,” matod ni Jerus. Human sa inspeksyon, si Jerus nitug-an sa SunStar Cebu nga ang nahitabo tungod sa dili maayo nga drainage system sa Mactan Rock Industries Inc. , usa sa bulk water suppliers sa Metropolitan Cebu Water District. Siya niingon nga ni-isyu sila og citation ticket niadtong Sabado sa hapon ngadto sa Mactan Rock Industries Inc. tungod sa paglapas sa City Ordinance 2398, nga may kalabotan sa walay septic tank ug saktong drainage. Si Jerus niingon nga kinahanglang mobayad ang kompaniya og penalty nga P2,000 sulod sa pito ka adlaw nga trabaho sa Cebu City Environment and Natural Resources Office (Ccenro). Sa pakighinabi sa telepono sa Dominggo, Abril 7, si Eddie Gealon, usa sa mga tag-iya sa Mactan Rock, nihimakak nga ang maong panghitabo tungod sa ilang desalination facility sa dapit. “Kanang puti, dili na amoa. Tin-aw nga tubig ang among gi-discharge bisan pa og tan-awon ninyo. . . ” matod niya sa SunStar Cebu. Ilang atubangon kon madawat na ang citation ticket.'}]
|
Kinsa ang mga tawo nga kauban ni Stanley sa ceremonial groundbreaking?
|
['Acting Cebu City Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan, Cebu City Councilors Jeff Abayon ug mga opisyal sa Department of Public Works and Highways']
|
[{'article_id': 107, 'title': 'Timbangan og sakyanan sa SRP', 'text': 'Sa pagseguro sa structural integrity sa viaduct sa South Road Properties (SRP) ug sa Cebu-Cordova Link Expressway (CCLEX), usa ka weighbridge station facility sa Cebu South Coastal Road (CSCR) sa Dakbayan sa Sugbo gisubhan niadtong Biyernes. Si Cebu–Cordova Link Expressway Corporation (CCLEC) President ug General Manager Gemon Stanley nitug-an sa mga tigbalita niadtong Biyernes, Septiyenbre 13, 2024. Kauban ni Stanley sila si Acting Cebu City Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan, Cebu City Councilors Jeff Abayon ug mga opisyal sa Department of Public Works and Highways, nga maoy nangulo sa ceremonial groundbreaking sa proyekto nga gipahigayon sa expanded lane sa CSCR. Matod ni Stanley nga ang pasilidad makapahapsay usab sa kahuot sa trapiko sa viaduct tungod kay makatabang kini sa pagpugong sa mga overloaded nga mga trak ug mga trailer nga mabara o maguba samtang diha sa CSCR nga maoy hinungdan sa grabeng trapiko sa maong dapit. Iyang gipasabot nga ang pasilidad estratehikong nahimutang atubangan sa viaduct ug CCLEX on-ramp alang sa northbound nga mga sakyanan. Sa higayon nga magamit na, ang estasyon sa timbangan adunay usa ka booth nga magdeterminar sa gibug-aton sa mga trak ug mga trailer, diin ang mga overloaded nga trak ug mga trailer dili tugotan nga moagi sa viaduct ug CCLEX bridge.'}]
|
[{'article_id': 818, 'title': 'Napriso tungod sa sugnod sa binignit?', 'text': 'Tungod sa kahoy nga iyang isugnod unta alang sa pagluto og binignit sa miaging Semana Santa, usa ka construction worker nabilanggo na hinuon, alas 9:40 sa buntag, Marso 22, 2024. Siya nasakpan nga nisulod sa usa ka balay sa Brgy. Bulacao, dakbayan sa Sugbo kay abli ang gate ug giingong walay tawo. Si Abanto Andres, 57, taga Brgy. Buhisan, siyudad sa Sugbo, gipasakaan og kaso nga robbery ug trespassing uban sa usa ka Cedie Gomez, 31, dunay kapuyo, taga Lower San Roque, Brgy. Bulacao, dakbayan sa Sugbo. Si Andres nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niangkon sa iyang sayop nga nabuhat ug nangayo unta siya og pasaylo sa tag-iya sa panimalay nga si Cheche Tisang Perfecta Pecivall, 38, negusyante. Apan gipasakaan gyud sila og kaso sa tag-iya sa balay. Matod ni Andres, naglakaw siya sa karsada samtang namunit og kahoy padulong sa pagduaw sa namatay niyang ig-agaw sa dalan Cabreros. Samtang naglakaw, naagi siya sa usa ka dakong panimalay nga walay tawo, diin abli ang gate hinungdan nga siya nisulod. Tinguha niya nga manguha’g kahoy aron masugnod sa iyaha nga lutoong binignit. Sa pagsulod niya, naay usa ka lalaki nga nailhan niyang si Cedie, dili sila kaila apan nagtagdanay. Miyango niya siya Cedie, iyang giingnan nga manguha siya og kahoy. Gibitbit niya ang usa ka dos por dos nga kahoy nga mga tunga sa dupa ang gitas-on. Gihapit sab niya sa pagbitbit ang uno por 4 nga kahoy. Akto sab nga molakaw na unta siya, naabtan siya sa mga tanod ug nadakpan. Gipasabot niini nga naabtan sila sa akto. Matod ni Andres,siya nagmahay sa nahitabo ug wala magdahom nga tungod lang sa dos-por-dos nga kahoy nabalhog siya sa bilanggoan ug wala pa nakaluto og binignit atol sa Biyernes Santo.'}, {'article_id': 314, 'title': 'Food server sa viral post sa social media nagpa-blotter na, mokiha?', 'text': 'Nagpa-blotter na sa Mabolo Police Station ubos sa Cebu City Police Office (CCPO) niadtong Martes, Hulyo 24, 2024, ang food server nga nag-viral human gipabarog og dili mominos duha ka oras sa iyang kustomer nga transgender nga nasuko human gitawag og ‘sir. ’Gisaysay sa nagpa-blooter nga waiter ang nahitabo sa Hulyo 21, 2024, pasado alas 5 sa hapon, diin nihatag sa pagtahod nga ‘sir’ ni Bacalso. Ang maong insidente nakuhaan og hulagway ni Dean Betanio ug iyang gi-post sa social media. Matod pa, tungod sa iyang kaluoy sa server ug ang post miani og daghang mga pagsaway sa netizens. Bisan ang mga inila nga pangalan sa showbiz mihatag na sa ilang opinyon sa gihimo ni Bacalso. Sa unang gipagawas nga pamahayag sa restaurant, niani usab kini og pagsaway sa mga netizen human sama sa nidapig ni Bacalso kaysa sa ilang empleyado. Human sa daghang pagsaway, giusab sa management sa restaurant ang ilang opisyal nga pamahayag ug ila na nga gidapigan ang food server. Bisan pa niini, wala gihapon matagbaw ang mga netizen nga nakasaway sa maong pamahayag. Samtang, nag-public apology na si Bacalso ug iyang gisaysay nga nakig-atubang na siya sa management sa restaurant ug mga waiter niini apan ang hingtungdang food server wala sa maong higayona. Matod ni Police Major Ruelan Aficionado, hepe sa Mabolo Police Station, nga uban sa waiter ang iyang mga abogado atol sa pagpa-blotter niini ug gisaysay niya tanan kon unsay nahitabo niadtong tungora. Wa na mohatag pa og detalye si Aficionado subay sa hangyo sa mga abogado niini sanglit ila na kining ipasaka ang kaso ngadto sa korte. “Kung mopasaka gyud sila og kaso, andam ang kapulisan sa pag-facilitate kung ari sila moduol namo,” dason ni Aficionado. Si P/Lt. Col. Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Central Visayas, nibutyag nga andam ang kapulisan sa pag- tabang sa maong waiter kon kini modangop kanila alang sa paghimo’g imbestigasyon ug pagpasaka og kaso batok ni Bacalso.'}, {'article_id': 1064, 'title': 'PDEA 7 nakasakmit og P714K nga shabu sa Bohol', 'text': 'Drug personality nadakpan sa buy-bust sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency Bohol Provincial Office uban sa Bohol Maritime Police station sa Purok 3, Barangay Aliguay, Maribojoc, Probinsya sa Bohol ala 1 sa kaadlawon sa Huwebes, Pebrero 15, 2024. Ang suspek giila nga si Robby Ligutom, 43, taga Loay, Bohol. Nakuha sa mga operatiba ang 21 ka mga pakete sa gituohang shabu nga motimbang og 105 gramos nga dunay estimated market price nga P714,000, lakip na ang buy bust money, cellular phone ug usa ka motorsiklo. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA7, nga dul-an duha ka buwan nila nga gipaubos sa case build up ang suspek, kinsa giingong makabaligya og og 100 gramos matag semana. Kalapasan sa Section 5, ug 11 Article II sa Republic Act 9165 kun Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ang ipasaka nga kaso sa PDEA 7 batok sa suspek.'}, {'article_id': 803, 'title': 'Water refilling stations nagnihit sab sa tubig', 'text': 'Nagsugod na nga nakasinati og pagsaka sa panginahanglan ang mga water refilling stations sa dakbayan; apan ang resulta sa kanihit sa tubig tungod sa heat wave maoy nakababag kanila sa pagtagamtam sa tukmang panahon sa pag-usbaw sa halin. “Our water station is really suffering now because we have to stop processing every thirty minutes before we resume. This amounts to several delays in our deliveries,” matod sa tag-iya sa usa ka water refilling station nga nihangyo’ng di nganlan. Siya miingon bisan pa sa kalisod, sila naningkamot sa pag-atiman sa tanan nilang mga kustomer ug paghatod og mainom nga tubig sulod sa adlaw. Sa iyang bahin, si Dina Giede, kinsa nagtrabaho sa 4A’s Water Lab, niingon nga niabot na sa dili hitupngan nga gidaghanon ang ilang halin tungod sa hilabihang kainit sa panahon. Siya niingon nga gikan sa pagbaligya sa naandan nga 100 ka galon sa usa ka adlaw, ang halin milapas sa 300 nga marka niadtong Huwebes, Abril 4, 2024.“Milapas sa 300 ka galon ang among halin ilabi na kay init na kaayo karon ug ang mga tawo kanunay mangita’g tubig nga mainom. Usahay, kinahanglan namong balibaran ang mga kustomer kay wala na miy ikahatag nga tubig,” matod ni Giede. NAGSALIGKadaghanan sa mga water refilling station nga nahimutang sa Metro Cebu nagsalig sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD) alang sa ilang suplay. Si Giede nipadayag og kasagmuyo sa ilang inadlaw-adlaw nga pakigbisog sa suplay sa tubig gikan sa MCWD nga nagkanayon nga ang water district sagad magsugod sa paghatag og tubig sa alas 4 sa kadlawon ug unya mohunong sa alas 6 sa buntag nga magbilin lang og duha ka oras nga kahigayunan para makasulod og supply. “Sa ingon niini nga mga adlaw, wala na mi tubig sa tangke. Ang MCWD nagpadagan lang og supply gikan sa alas 4-6 sa buntag, unya wa ta kahibawo kon kanus-a sila mopagawas og tubig. Wala’y pasiuna nga pahibalo sa mga pagkabalda sa serbisyo sa tubig, ”ingon niya. Ang kanihit sa tubig nga nasinati sa daghang bahin sa nasod adunay mga epekto sa mga komunidad kansang mga tawo padayon nga nanlimbasug alang sa adlaw-adlaw nga pag-access sa tubig. “When the temperatures started to soar, our water supply also started to dwindle. Some barangays are even in a sorrier state than us because their water is very limited,” matod ni Elvin Batumbakal, taga Barangay Kamagayan, dakbayan sa Sugbo. Matod niya tungod kay sa kaadlawon pa lang modagayday ang tubig gikan sa ilang mga gripo, mapugos sila sa paghipos og tubig sa dagkong mga baril aron magamit sa adlaw. Ang kakuwang sa tubig sa dakbayan tungod sa huwaw dala sa El Niño phenomenon.'}, {'article_id': 462, 'title': 'P7M balor sa shabu nasakmit sa buy-bust sa Brgy. Tejero', 'text': 'Usa ka babaye nga giila sa kapulisan nga high value individual (HVI) nasakmitan og 1,030 gramos sa gituhoang shabu nga mobalor og P7,004,000 atol sa buy-bust sa Sityo Front Blessed, Brgy. Tejero, siyudad sa Sugbo alas 2:45 sa kaadlawon sa Lunes, Hunyo 17, 2024. Nasikop mao si alyas Daling, 45, minyo, taga Brgy. Calamba, siyudad sa Sugbo. Ang kapulisan nagdumili sa paghatag og ngan sa supek subay sa polisiya nga ilang gisunod. Nangulo sa operasyon mao ang Drug Enforcement Unit sa Waterfront Police Station ubos sa ilang bag-ong hepe nga si P/Maj. Dean Timothy C. Alianza ug koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7). Gidala ang gidudahan nga shabu sa Regional Forensic Unit 7 sa Cebu City alang sa chemical analysis. Samtang ang suspek nabalhug na sa selda sa Police Station 3 sa Cebu City Police Office (CCPO). Si Daling gihulagway sa kapulisan nga usa sa mga “Tres Marias” sa gidiling drugas sa dan A. Lopez, Barangay Calamba, Siyudad sa Sugbo. Ang suspek nadakpan na sa 2019 sa kaso gihapon batok sa gidiling drugas ug nakagawas niadtong Hulyo 2022 kay nakapiyansa apan pending pa ang maong kaso sa Regional Trial Court (RTC) Branch 21 sa Siyudad sa Sugbo. Si Daling giingon ngga makahalin og tulo ka kilo sa shabu kada duha ka semana gikan sa iyang tinubdan nga nag-angga og “Pidoy” nga nabilanggo sa Leyte Regional Prison sa Abuyog, Leyte. Sa pagkakaron, giandam na sa kapulisan ang tukmang kaso nga ipasaka batok kaniya.'}]
|
Unsa ang gipasabot ni Abacay nga nagpadayon nga imbestigasyon?
|
['kung duna bay mga lapses sa pagka diskobre sa Pogo hub sa Dakbayan sa Lapu-Lapu']
|
[{'article_id': 108, 'title': 'PNP officials gipanghulipan tungod sa Pogo', 'text': 'Gihulipan sa katungdanan ang hepe sa Lapu-Lapu City Police Office (LCPO) nga si P/Col. Ali Baron human mabulgar ang usa ka Philippine Offshore Gaming Operator (Pogo) hub sa Tourist Garden Hotel sa Barangay Agus sa maong siyudad atol sa pagronda sa mga sakop sa National Bureau of Investigation (NBI) 7, Presidential Anti-Organized Crime Commission (PAOCC) ug ubang ahensya sa gobyerno niadtong Agusto 31, 2024. Lakip sa girelibohan sa katungdanan ang Intelligence Officer sa Police Regional Office (PRO) 7 ug ang Regional Chief sa Criminal Investigation and Detection Unit (CIDG) 7 nga si Police Colonel Flavio Badel. Matod ni P/Lt. Col. Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa PRO 7, nga wala pay gipagawas nga order kung kinsa ang mohulip sa maong police officers nga gimandoan sa pagbakante sa ilang posisyon. Dugang ni Abacay nga sa ilang nasayran nga dunay nagpadayon nga imbestigasyon kung duna bay mga lapses sa pagka diskobre sa Pogo hub sa Dakbayan sa Lapu-Lapu nga tungod ani kinahanglan sila nga hulipan una sa katungdanan. "That was the reason why naay mga orders no but the orders came from the national headquarters, we will always abide the wisdom of our leaders in the PNP and ang amoa magpadayon ang Police Regional Office 7 under the leadership of Police Brigadier General Jorge Abad sa paghimo sa among trabaho," matod ni Abacay. Mipasabot si Abacay nga kung wala pay kasamtangan nga mohulip sa maong mga police officer ang sunod nga opisyal ang mao una ang modumala sa ilang unit nga biyaan. Atol sa pagronda, kapin sa 160 ka mga langyaw nga nag-operate sa giingon’g Pogo hub ang nangasikop. Kasagaran sa mga Chinese national, Indonesian ug adunay taga Myanmar. Sumala ni Atty. Clarence Heredia, NBI 7 director, nga gipaubos pa sa profiling ang mga na-rescue nga mga Chinese national nga gidudahan nga nag-operate sa scam. Gipasabot ni Heredia nga adunay unang gi-inquest ang piskalya sa Dakbayan sa Lapu-Lapu sa kaso sa slight illegal detention diin tulo ka Indonesian national ang naka-eskapo ug mireklamo niadtong Hulyo 21, 2024. Migawas sa imbestigasyon nga dili lang ang duha ang biktima human mitug-an ang tulo ka Indonesian nga moabot sila sa 40 ngadto sa 60 ug aduna pa\'y lainlain nga nationality ang gipatrabaho sa Pogo. Tungod niini, mihimo og surveillance ang NBI 7 ug ubang ahensiya sa gobiyerno aron pagsuta kon unsa ka tinuod. Human na-verify ang maong report nakig-alayon ang NBI 7 sa PAOCC, DSWD ug Bureau of Immigration alang sa ilusad nga rescue operation. Apan nakurat sila sa ilang pagsulod sa maong hotel nga adunay daghang computers nga nag-operate og love scam nga gipadagan sa mga Chinese national, Indonesian ug Myanmar nationals.'}]
|
[{'article_id': 1423, 'title': 'SUV mibangga sa multicab; 6 angol', 'text': 'Unom ang nangaangol sa panagbangga sa usa ka multicab ug sports utility vehicle (SUV) alas 10:10 sa buntag sa Lunes sa Maracas St. , Nivel Hills, dakbayan sa Sugbo. Si Patrolman Jayjay Necasio Nemenzo, sa Traffic Enforcement Unit sa Cebu City Police Office (CCPO), niingon nga nakatu’g ang drayber sa SUV ug milabang sa pikas lane hinungdan nga nabanggaan ang multicab. Si Geraldine Borbon Neneria, 26, dalaga, usa ka call center agent, taga Brgy. Lahug, dakbayan sa Sugbo, gikustudiya gilayon sa kapulisan. Nangaangol sa insidente sila si Noli Nepomuceno, multicab driver, ug iyang asawa nga tupad niya nga si Inchak Lydwena Nepomuceno, taga Brgy. Lahug Samtang nangaangol sab ang laing upat ka mga tawo nga nagtambay lang daplin sa dalan nga sila si Chona Neri, kinsa mabdos, Annabelle Melitona, Aching Neyra, ug Helga Arlene, usa ka senior citizen, pulos mga residenti sa Brgy. Lahug. Ang mga biktima gidali sa pagdala sa tambalanan dinhi sa dakbayan sa Sugbo. “Nakatulog na man daw siya niadtong higayuna. Okay raman pagsubida niya. Kalit mag kawat sa pikas lane ang sakyanan, nadasmag,” dugang ni Nemenzo sa interbyo sa Superbalita Cebu. Ang mga residente sa dapit nibutyag nga kalit lang nidaro ang SUV sa multicab. Nakita nila nga nga si Inchak Lydwena nilupad lusot sa windshield tungod sa kakusog sa impact. Ang bana gihulbot na sa mga rescue personnel gikan sa multicab human napiit.'}, {'article_id': 1342, 'title': 'Mibalibad sa tagay gibunalan og baso', 'text': 'Nawong sa lalaki nga nibalibad sa tagay gibunalan og baso alas 10 sa gabii sa Dominggo sa Brgy. Jaguimit, dakbayan sa Naga. Si Usting Molano, hingkod, construction worker sa nahisgutang lugar, nagisian sa nawong ug kilay. Nasikop ang suspek nga si Johnrey Kito, 30, iyang kauban nga construction worker. Si Police Staff Sgt. Jared Molina, imbestigador sa Naga City Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga ang suspek gikan sa Christmas party sa beach. Nag-abot sila sa iyang silingang biktima alas 7 sa gabii sa Dominggo, Disyembre 17, nga gikan sab nag-inom uban sa laing higala. Matod ni Molina nga ang suspek maoy nagtagay sa beer hangtod sa alas 10 sa gabii. Ang biktima wala na modawat sa gitagay, nibalibad kay sakto na ang gidaghanon sa iyang nainom. Tungod niini, nahitabo ang ilang panaglalis, nagkagubot hangtod nagsinumbagay. Ang suspek nikuha sa baso, gilabay sa nawong sa biktima. Nakaangkon og dakong samad sa nawong ug kilay si Molano. “Nainsulto daw siya kay gibalibaran iyang gitagay. Nagkalamoklamok, iyang gilabay ang baso sa nawong,” asoy ni Catane base sa saysay sa suspek. Ang suspek nipadayag nga nainsulto siya sa reaksyon sa biktima sanglit siya na lang ang makainom sa gitagay. Wala modawat ang suspek sa rason sa biktima. Giisip niya nga bati ang pagbalibad sa iyang tanyag. Sumala ni Molina nga kasong slight physical injuries ilang giandam batok sa suspek.'}, {'article_id': 9, 'title': 'Abalayan-Abarca III tandem silyado na', 'text': 'Niduso si Cebu City acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan sa iyang certificate of candidacy (COC) alang sa pagka mayor sa dakbayan ubos sa Kusug-Panaghiusa coalition atol sa katapusang adlaw sa filing sa Martes, Oktubre 8, 2024. Nisaad nga mohimo pa kini og dugang kahigayunan sa mga residente niini aron mapalambo ang ilang kalidad sa kinabuhi. Si Abalayan ug ang iyang running mate nga si Porferio Abarca niabot sa buhatan sa Commission on Elections (Comelec) sa Dakbayan sa Sugbo alas 10:45 sa buntag ug niduso sa ilang COC uban sa line-up sa 16 ka mga kandidato sa pagka konsehal nga naglakip sa unom ka mga incumbent. “I am both honored and humbled to officially run as mayor and seek the mandate of the beloved citizens of Cebu City,” matod ni Abalayan atubangan sa dili mominos 3,000 ka supporters nga naghugyaw alang sa mga kandidato ubos sa Kusug-Panaghiusa coalition human sa pag-file sa ilang COCs. Si Abalayan maoy acting chief executive sa dakbayan sukad niadtong Mayo nunot sa unom ka buwan nga preventive suspension ni Mayor Lizer Abangan sa Office of the Ombudsman tungod sa kapakyas pagbayad sa sweldo sa upat ka mga empleyado sa City Hall. Gidayeg siya sa iyang mga konstituwente isip "action mayor" tungod sa iyang makita nga mga nahimo bisan pa sa iyang mubo nga paglingkod isip amahan sa Dakbayan sa Sugbo, lakip niini ang paghuman sa Guba Community Hospital ug sa Apas Super Family Health Center nga wala mahuman sulod sa daghang katuigan hangtod nga iyang gipulihan ug gipabalik ang mga proyekto sa hingpit nga paglihok. Giaprobahan ni Abalayan ang pagpalit og mga sakyanan sa kapulisan—usa ka hangyo nga dugay nang nagpaabot—sa dihang siya ang nagdumala sa Dakbayan sa Sugbo sa tinguha nga mapalig-on ang kalinaw ug kahusay. Ang 47-anyos nga Abalayan, ang kinamanghuran nga kandidato sa four-way fight, maoy bise mayor ug running mate ni Abangan niadtong 2022. Nibarog siya sa hagit ug malampusong nakahatag og kalig-on sa nagkurog nga lokal nga kagamhanan ug polarized community. Ang full line-up sa mga konsehal nga nidagan ubos sa Kusug-Panaghiusa coalition ticket nalakip ni Cristitulo Abarquez, Cleret Abastar ug Serging Abastillas gikan sa north district ug Adrian Abaya, Jeff Abayon, ug Renato “Cristitulojun” Abcede gikan sa south. Mikompleto sa ilang line-up mao sila si Joan Abdon, Remigio Go, Charie Rizali Jeganiel, RJ Abcede, Khart Abdulraman sa north district ug Hannah Abe, Abecia Abenosa, Percival Jeganiel, Leonard Abastillas and Elmer Abel sa south district.'}, {'article_id': 1140, 'title': 'Nagbinastos gipasaylo', 'text': 'Gipahibawo sa hepe sa Naga City Police Station, Police Lieutenant Colonel Beethoven Alajar, nga ila nang gipabuhian ang lalaking nagduwa-duwa sa iyang kinatawo ug gipakita ngadto sa mga babaye nga menor de edad. Usa ka 39 anyos nga construction worker nga taga Barangay Sambagon, Lungod sa Pinamungajan, Sugbo ang gidakop niadtong Dominggo, Enero 28, 2024 sa Purok Seaside Tapon, Barangay Tinaan, Dakbayan sa Naga. Identity sa maong suspek gipugngan ning pamantalaan human wa idayon ang kaso batok kaniya. Gikataho nga ang suspek nagbarog atubangan sa usa ka balay ug nagduwa-duwa sa iyang kinatawo. Adunay duha ka mga menor de edad nga nakakita. Ang mga biktima nagpangidaron og 12 ug 17 anyos hinungdan nga ang inahan sa usa sa mga biktima nangayo og police assistance. Nagkanayon si Alajar nga niadtong Lunes, Enero 29 gibuhian si Macapinlac ug wa na mobalik ang mga reklamante sa police station kay gipasaylo na nila ang suspek. Nasayran nga hubog niadtong higayuna ang suspek gikan nagtagay sa iyang gibisita nga paryente. Ang mga biktima nakurat sa dihang giugay ugay sa suspek ang iyang kinatawo nga nagpangamay ngadto sa mga biktima. “Ang mga bata nga nakakita nanagan, mitug-an sa ginikanan. Apan dili mapugos sa polis ang mga reklamante kon mo-atras sila sa pagpasaka og kasong ‘Anti-Bastos Law’ batok ni Macapinlac. Ang pagpakita sa kinatawo gitawag sa psychology og exhibitionism, usa ka sakit sa panghuna-huna.'}, {'article_id': 424, 'title': 'CCSC gi-turn over ; bag-ong rates gipahibalo', 'text': 'Pormal nang gi-turn over sa kontraktor ang Cebu City Sports Complex (CCSC) ngadto sa kagamhanan sa dakbayan sa Sugbo sa Huwebes sa hapon, Hunyo 27, 2024. Ang sermonyas sa pagsubo gisugdan sa usa ka misa nga gipanguloha ni Fr. Dencio A. Figuracion, SDB, Recor sa Don Bosco Technical College - Cebu. Si Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan maoy nangulo sa mga lokal nga opisyal nga pormal nga nidawat gikan sa SBD Builders sa pasilidad nga nag-unang venue sa 2024 Palarong Pambansa sa sunod buwan. . Samtang, ang CCSC moabii sa pagbalik alang sa paggamit sa publiko karong Hulyo 18, 2024. Apan si Cebu City Sports Commission chairman Dean Canon niingon nga ang CCSC dili abli sa kinatibuk-ang publiko hangtod nga mahuman ang Palaro sa Hulyo 16, diin gikatakda ang closing ceremony sa alas 6 sa gabii. Dugang pa, sa miaging SunStar report, ang Canon niingon nga ang mga mogamit kinahanglan nga mangandam alang sa usa ka posible nga gamay nga pagtaas sa bayad sa pagsulod. Apan gikan sa file nga nakuha sa SunStar Cebu, lainlaing mga bayranan sa paggamit sa CCSC, ug ang mga presyo sa mga pasilidad managlahi. TRACK OVALBuntag - P15. 00 - (student/PWD/senior citizen) ug P20. 00 (regular)Hapon - 1:00 pm to 9:00 pm- P20. 00 (student/PWD/senior citizen) P25. 00 (regular)SWIMMING POOLBuntag - 6:00 am to 1:00 pm), P30. 00/hr student/PWD / senior citizen) ug P50. 00/hr (regular)Hapon - 1:00 pm to 8:00 pm, P40. 00/hr (student/PWD/senior citizen) ug P60. 00/hr (regular)PARKING FEE(5:00 am to 9:00 pm only; Mondays to Sundays)Motorcycle:P20. 00 for the first 3 hours, succeeding hour P10. 00Cars & Other types of vehicles:P30. 00 for the first 3 hours, succeeding hour P10. 00Para sa dugang nga mga detalye, kontaka ang CCSC admin direkta sa 254-8567. Malaumon usab si Canon nga daghang mga tawo ang maghinamhinam nga mogamit sa CCSC kung kini ablihan sa publiko. “Given the new facilities and the more than year-long wait for the CCSC reopening, it is guaranteed that a huge turnout of Cebuanos will flock to the sports center,” matod ni Canon. “There are also sports-related events in football and athletics where organizations and companies rent out the facility,” dugang ni Canon.'}]
|
Kinsa ang mga tawo nga gibanta nga patyon sa suspek?
|
['silang mga barangay tanod ug usa ka konsehal']
|
[{'article_id': 110, 'title': 'Hepe sa tanod nga ‘kublan’ girakrakan, samdan', 'text': 'Girakrakan ang hepe sa barangay tanod sa Candulawan, Dakbayan sa Talisay sa wala mailhing armadong tawo sa atubangan sa barangay, alas 9:40 sa gabii, Huwebes, Septiyember 12, 2024, apan kini naangol lang. Si Craige Balang, 42, igo lang nakaangkon og samad pinusilan sa ulo ug kalawasan apan wala makabsi sa kinabuhi bisan sa pagrakrak. Ang suspek sa pagpangrakrak giila nga si Benjamin Adolfo alyas Pilokoy, taga Sitio Iba, Brgy. Lagtang, Dakbayan sa Talisay. Ang biktima nibutyag sa kapulisan nga nagbarog siya atubangan sa barangay hall dihang kalit nga naabot ang suspek sakay sa motorsiklo ug walay daghang pangutana, gipa-uwanan siya og bala sa armas niini. Human sa pagpamusil daling nisibat ang suspek ug ang biktima gidali sa pagdala sa South General Hospital. Nasayran nga ang biktima gi-ambusan sab ni Pilokoy niadtong Agusto 10, 2024, alas 6:00 sa buntag, sa Brgy. Candulawan apan wala siya madutli kay ang bala giingong niuntol ra sa iyang lawas. Ang suspek mibahad ni nga patyon silang mga barangay tanod ug usa ka konsehal human namatay ang igsuon niini nga si Totoy Adolfo. Si Totoy gipusil-patay sa barangay tanod sa Candulawan tungod sa atraso. Apan mipasangil nsi Pilokoy nga apil ang tanang tanod sa pagpatay kang Totoy hinungdan sa pagpanimalos niini.'}]
|
[{'article_id': 279, 'title': 'Babaye’ng nag-wild', 'text': 'Nakamugna og kaguliyang sa dihang usa ka babaye ang nag-wild sa national highway sa Barangay Sima, Lungsod sa Dumanjug, Lalawigan sa Sugbo, Miyerkules sa buntag, Agusto 7, 2024. Gipangtumba sa maong babaye ang mga motorsiklo nga nagparada daplin sa kalsada ug atol nga adunay awto nga gi-park nga wa pagnga sa tag-iya ang makina ang buot niya’ng imaneho. Nagpunsisok ang mga tawo nga suway nga mibadlong sa maong babaye nga taodtaod nga napagawas sud sa awto tungod kay gi-lock niini ang ang pultahan ug nagpunay og panghilabot sa buttons sud sa sakyanan. Ang mga niresponde nga sakop sa Municipal Disaster Risk Reduction and Management Office (MDRRMO) sa Dumanjug nananghid sa tag-iya nga buk-on ang windshield sa driver side aron nga maablihan ang pultahan ug mapagawas ang maong babaye. Sa dihang gisignit sa mga polis ang maong babaye nasuta nga 20 anyos ang iyang panuigon ug gihulagway nga ‘mentally challenge’ o adunay suliran sa pangisip. Wa matino og unsay hinungdan nga nagwala ang maong babaye ug gihatod ngadto sa Municipal Social Welfare and Development sa Dumanjug aron nga ihatod ngadto sa iyang pamilya.'}, {'article_id': 459, 'title': '2 ka welder nakuyapan sa sulod sa septic tank, 1 patay', 'text': 'Nakabsan sa kinabuhi ang plumber/welder samtang nagtrabaho sa septic tank sa Dumanjug Public Emenianoet uban sa laing kauban sa Martes sa buntag, Hunyo 18, 2024. Ang Dumanjug Municipal Police Station gipahibawo sa usa ka concerned citizen kalabot sa hitabo. Dali nga gisusi ang maong dapit ubos sa pagdumala ni P/Capt. Francis Martinito Conde. Ang duha giila nga sila si Emeniano Cobillia Condino Mitch, 28, minyo, taga Barangay Kanguha, Dumanjug ug iyang kauban nga si Gonesto Congreso. Ang duha adunay gitrabaho sulod sa septic tank sa merkado sa Brgy. Poblacion sa maong lungsod. Apan kalit lang nga nawad-an sa panimuot sila si Mitch ug Congreso. Ang laing duha ka mga trabahante nga sila si Keiji Lycel Consorte Contante ug Marlon Conti Contis suway nga ning-rescue, apan wa makalahos sa ilawom tungod sa baho sa septic tank. Gawas niini, naglisod usab sila sa pagginhawa. Gigamitan sa mga rescuer og blower isip ventilation dihang gikuha gikan sa ilawom ang mga biktima nga nakuyapan. Gidala sa Barili District Hospital sila si Mitch ug Congreso luwan sa ambulansiya. Apan gideklarar nga patay si Mitch sa pag-abot nga ang hinungdan gumikan sa acute respiratory distress secondary to toxic inhalation injury human gihiling ni Dr. Saning Toyang de Luisito.'}, {'article_id': 1312, 'title': 'Mama gipusil duol sa haya sa anak, patay', 'text': 'Inahan sa 15 anyos nga batang lalaki nga gipusil patay sa sulod sa usa ka internet cafe sa Sitio Ponce 1, Brgy. Carreta, dakbayan sa Sugbo niadtong Disyembre 13, 2023, gipusil-patay sab alas 2:20 sa kaadlawon sa Lunes, Disyembre 25, 2023, pipila ka metros gikan sa haya sa iyang anak. Apan ang suspek nadakpan sa manhunt sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo. Ang biktima giila nga si Rhamsontal Eprol Labor Melgarejo, 31. Sa imbestigasyon sa Mabolo Police Station nasuta nga ang biktima nagpalit lang og ice water sa usa ka tindahan pipila ka metros gikan sa gihayaan sa iyang anak. Nasugatan sa biktima ang suspek nga giila sa mga saksi nga si Sepe Melida, alyas Insik, 25, taga Sitio Bagong Buhay, Barangay Carreta nga mao usab ang nipusil sa iyang anak nga si Christopher Range Labor, alyas Agaton. Nihangyo pa ang biktima sa suspek nga dili siya patyon apan gigukod gyud siya niini nga nagkanayon nga ‘’Ayaw tawon kay naa pa koy mga anak nga gibuhi. ”Bisan pa niini, gipusil siya sa makadaghang mga higayon nga niresulta sa iyang hinanali nga kamatayon. Dali nga nilusad og manhunt ang Mabolo Police Station sa pagpangulo ni Police Major Abadiano Abagat uban sa mga personnel sa Special Weapons and Tactics (Swat). Sa alas 5 sa hapon sa samang adlaw, nakadawat og tawag sa telepono ang Mabolo Police Station labot sa presensya sa usa ka armado’ng tawo sa Sitio Ponce 1 sa Carrera. Dali nga niresponde ang mga polis ug ilang naabtan ang suspek nga dunay giluklok nga kalibre .38 nga revolver sa hawak. Matod ni Abagat nga ilubong unta sa Disyembre 25, 2023, ang anak sa biktima apan wala mahinayon human nga siya na usab ang gipusil-patay sa killer sa iyang anak. “Ilubong unta na ang iyang anak karon (Dec 25, 2023) nya kay gipusil man ang inahan, duha sila gihaya sa ilang balay ron,” matod ni Abagat. Drugas ang usa sa gitan-aw nga motibo sanglit ang suspek nalambigit sa ilegal nga drugas samtang ang anak ni Rhamsontal giingong nakautang og dakong kantidad sa amo sa suspek. Nabilanggo na usab kaniadto si Rhamsontal sa Cebu City Jail, nagsulod-gawas na tungod sa kaso sa ilegal nga drugas apan naka avail sa plea bargaining. Giangkon matod pa sa suspek nga ang armas nga nakuha gikan sa iyang posisyon maoy iyang gigamit sa pagpusil sa inahan ug anak. Lakip sa iyang giangkon ang pagpusil sa inahan ug anak tungod kay gibaharan siya nga patyon. Iyang gipasanginlan si Agaton nga dunay plano nga patyon siya ug gipanabi sa mga silingan nga siya ang tigpayuhot sa ilegal nga drugas sa Carreta hinungdan nga iyang giunhan. Samtang, ang inahan niini nga si Rhamsontal nibahad, matod pa, nga patyon ang iyang asawa nga mabdos og pipila ka buwan. “Gitabi man niya nga ako daw ang mangwartahay diha sa Carreta. Kana si Rhamsontal gibaharan man niya ang akong asawa mabdos baya na akong asawa nga iya daw hilabtan kon iyang makit-an,” matod ni Melida. Iyang giangkon nga barkada sila ni alyas Agaton apan nausab ang ilang relasyon sa dihang gitug-an siya sa mga silingan nga siya ang tigpayuhot sa ilegal nga drugas. OPLAN DISIPLINASubay sa sunodsunod nga krimen sa Brgy. Carreta, ang Mabolo police station molusad og Oplan disiplina ilabi na sa sulod sa sementeryo diin naa matod pa nagtago ang notadong mga kriminal. Matod ni Abagat nga ang ilang target ang mga dunay warrant of arrest ug kadtong mga naa sa ilang watch list nga nagpadayon sa ilang ilegal nga trabaho. (Dugang taho ni DVG)'}, {'article_id': 679, 'title': 'Amahan mi-’sex slave’ sa anak', 'text': 'Amahan mihimong ‘sex slave’ sa iyang kaugalingo’ng anak, gidakop niadtong Miyerkules sa gabii, Mayo 1, 2024 sa Sityo Dap-dap, Barangay Nasig-id, Lungsod sa Zamboanguita, Negros Oriental. Ang suspek gitago sa pangala’ng Jose, 41, ug usa ka mag-uuma, ang nasikop sa mga operatiba sa Criminal Investigation and Detection Group (CIDG) Negros Oriental Provincial Field Unit (PFU). Wa ibutyag ning pamantalaan ang identity sa suspek aron sa pagpanalipod sa biktima ug tibuok pamilya niini sa tumang kauwawan. Si PMajor Estocapio Apolonia, hepe sa CIDG Negros Oriental PFU nga nahinabi sa Superbalita Cebu miingon nga ang suspek number 7 most wanted person sa Police Regional Office-7 ug Rank 1 nga most wanted person sa Negros Oriental. Gisikop nila kini pinasikad sa warrant of arrest nga moabot sa 13 counts nga qualified rape ug acts of lasciviousness nga giluwatanan ni Judge Marmar Roxan Estorco, Regional Trial Court Branch 31 sa Dumaguete City Negros Oriental nga pinetsahan niadtong Marso 21, 2024. Way gitanyag nga piyansa sa kasong rape. Matud ni PMajor Apolonia, nga 16 anyos pa ang biktima sa miaging tuig dihang gihilabtan sa amahan nga maoy kinamaguwangan sa unom ka managsuon. “Wala na makaantos ang bata mitug-an sa mama. Basta molakaw ang mama, lugoson siya sa papa,” dugang ni Apolonia. Ang amahan gikatahong mopahimulos sa anak ilabi na kon mahubog. Ang suspek mipadayag sa kapulisan nga nagmahay siya sa iyang nahimo ngadto sa kaugalingong anak.'}, {'article_id': 482, 'title': '6 ka ushers sa illegal numbers game, nasikop', 'text': 'Unom ka illegal swertres ushers nadakpan sa managlahing anti-illegal gambling operations sa lalawigan sa Sugbo. Upat niini nasikop sa kapulisan sa Dakbayan sa Carcar, usa sa Carmen ug usa usab sa lungsod sa Dalaguete, habagatang Sugbo. Ang mga nadakpan sa Siyudad sa Carcar mao silang alyas Flor, 33, taga Población 3; alyas Herminigilda, 54, taga Valladolid; alyas Arsenia, 54, taga Sitio Kaawa, Barangay Perrelos; ug alyas Jherson, taga Barangay Guadalupe. Nasikop usab si alyas Gertrudes, 23, taga Dawis Sur sa lungsod sa Carmen ug Alyas Britney Eprol, 33, taga Casay, lungsod sa Dalaguete. Nakuha gikan kanila ang mga illegal gambling paraphernalia sama sa stub nga dunay carbon paper, kwarta nga pusta, ballpen ug uban pa. Kasong kalapasan sa Republic Act 9287 ang gipasaka batok sa mga suspek. Ang kapulisan nagpadayon sa ilang subsob nga operasyon batok sa illegal numbers game tungod sa reklamo sa Philippine Charity Sweepstakes Office (PCSO).'}]
|
Nag-unsa ang mga crew og turista sa mga isla sa Panglao?
|
['nag-island hopping']
|
[{'article_id': 112, 'title': 'Nag-island hopping sa Bohol; gikusokuso sa bawod, 1 patay', 'text': 'Nalumos-patay ang crew sa pumpboat nga gisakyan og mga turista nga nag-island hopping sa mga isla sa Panglao, Bohol. Gikonpirmar sa hepe sa Provincial Disaster Risk Reduction Management Office, Lalawigan sa Bohol, Dr. Jorge Balangao nga adunay tulo ka mga pumpboat nga gisakyan og mga turista nga nag-island hopping ang naatlan sa dagkong bawod sa alas 11:30 sa buntag, Huwebes, Septiyembre 12. Gumikan sa pagkusokuso ug hampak sa bawod, nahulog ang boatman nga si Balangel Balangitan, 62, taga Inabanga, Bohol. Patay na nga nakuha sa mga sakop sa Philippine Coast Guard, Bohol si Balangitan, samtang 20 ka tawo ang ilang naluwas kinsa nakaangkon og minor injuries. Base sa nahipos nga kasayuran nga ang mga biktima naglawig gikan sa Balicasag Island nga nahimutang sa habagatang kasadpan sa isla sa Panglao. Sa pagpauli na sa grupo sa duol sa Gak-ang Islet sakop sa Panglao, gisugat og dagkong bawod ang tulo ka pumpboat nga naglawig niadtong higayona. Matod pa ni Balangao nga ang mga naluwas nga pasahero ug crew gidala sa Tagbilaran City Hospital.'}]
|
[{'article_id': 1291, 'title': 'Bana sa prisuhan nagbag-ong tuig', 'text': 'Usa ka bana sa bilanggoan nagsaulog sa pagsugat sa Bag-ong Tuig dihang gidakop human dunggaba ang iyang asawa tungod sa selos. Ang pagpanunggab nahitabo alas 11:00 sa gabii sa Sabado, Disyembre 30, 2023, sa Purok Rose, Brgy. Duangan, lungsod sa Pinamungajan. Ang biktimang asawa usa ka 37 anyos ug ang suspek nga bana, 40 anyos, construction worker, mga molupyo sa maong dapit. Nasayran sa imbestigasyon sa kapulisan sa Pinamungajan ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Gilfred Baroman nga selos ang hinungdan sa pagpanunggab subay sa asoy sa saksi nga anak babaye sa magtiayon. Matod pa sa ilang anak nga 20 anyos nga dalaga nga siya ug ang iyang mama ang nisakay og motorsiklo aron sa pag-adto sa Pinamungajan Police Station aron sa pagsumbong ngadto sa kapulisan gumikan kay ang suspek nangisog. Apan ang motorsiklo nga ilang gisakyan wa moandar busa ang drayber nikuha’g laing motorsiklo, samtang ang biktima nagpaabot didto sa daplin sa karsada. Matod pa, ang suspek nga bana ang nahiabot nga nagdalag kutsilyo ug gidunggab ang biktima sa makaduha ka higayon. Ang walang bukton sa biktima ang gipanagang sa maong dunggab hinungdan nga nakaangkon kini og lawom nga samad. Ang biktimang gidala sa Pinamungajan District Hospital apan gibalhin kini sa usa ka ospital sa dakbayan sa Sugbo. Samtang ang suspek nga bana gidakop sa kapulisan ug gibilanggo. Dugang nasayran nga nagselos ang bana sa drayber sa motorsiklo. Ang kapulisan nagdumili sa paghatag og pangan sa suspek ug biktima.'}, {'article_id': 567, 'title': '1 patay sa pagdaro sa van sa traysikol', 'text': 'Patay nang nalandig sa Isidro C. Kintanar Memorial Hospital (ICKMH) sa Sabado sa buntag, Mayo 25, 2024 ang usa ka tricycle driver human siya nadasmagan sa usa ka Nissan Urvan sa national highway, sa Brgy. Taloot, Argao, habagatang Sugbo sa alas 4:30 sa kaadlawon. Ang biktima giila nga si Delosreyes Delossantos Abing Joncel, 60, minyo, taga Bulasa, Argao samtang ang drayber sa van nga nakadasmag giila nga si Insoy Delvo Demano, 38, minyo, taga Brgy. Bangkal, Siyudad sa Lapu-Lapu. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Argao Municipal Police Station pinaagi sa kamanduan sa ilang hepe nga si Major Conching Jim Denila, nasuta nga ang van gikan sa Siyudad sa Sugbo nga may sakay nga mga Korean national. Sila padulong sa Brgy. Tan awan, Oslob alang sa whale shark watching. Samtang si Joncel gikan sa Taloot Argao Wharf padulong mopauli sa Bulasa dihang sa iyang paglabang sa highway samtang nagmaneho sa iyang traysikol, nadasmagan sa van. Sa kakusog sa impact, nalabay ang biktima hinungdan sa grabe nga kadaut sa iyang kalawasan. Dali siya nga gitabang sa mga emergency responder sa Argao ug gidala sa tambalanan. Apan ang biktima gideklarar nga dead on arrival sa attending physician nga si Dr. Tasyo Denorog. Samtang si Demano naa na sa kustodiya sa kapulisan sa Argao alang sa ipasakang reckless imprudence resulting to homicide and damage to property.'}, {'article_id': 524, 'title': 'CCFO: Building sa Lahug gisuwayan sa pagsunog', 'text': 'Gisubay karon sa Cebu City Fire Office (CCFO) ang giingong suway nga pagsunog sa usa ka establisemento sa Salinas Drive sa Barangay Lahug sa dakbayan sa Sugbo, alas 2:41 sa kaadlawon, Miyerkules, Hunyo 5, 2024. Nakarehistro ang maong establisemento nga gipanag-iya sa Dwal Homs/Shan Marlon apan giokupar sa laing negosyante. Base sa kuha sa CCTV camera niini, nasuta nga adunay tawo nga miduslit sa building nga niresulta sa pagkayo niini. Dali nga niresponde ang bombero sa Bureau of Fire Protection (BFP) sa alas 2:48 sa kaadlawon ug dali ra usab kini nga napawong. Si SFO3 Kenot Dayagdal, information officer sa CCFO, bisan og wala makadako ang maong sunog apan ila kining hatagan sa pagtagad aron ilang mailhan kinsa ang maong lalaki nga nakita sa CCTV footage ug mapasakaan og kasong arson.'}, {'article_id': 1322, 'title': 'PNP: Pagbantay sa 12 Scams of Christmas', 'text': 'Kon kaniadto dunay mangilad sa atubangan, apan karon tungod sa advance na sa teknolohiya, nisagop ang mga kriminal sa bag-ong matang sa papangilad sa online. Ang Philippine National Police (PNP) nipagawas niining pahimangno nga gitawag nila og 12 Scams of Christmas:1. fake shipping and delivery notifications,2. fake online charity scams, 3. fake shopping websites, 4. fake online sellers, 5. free trial scams, 6. fake Christmas gift card scams, 7. tech support scams, 8. crypto investment scams, 9. fake relative/friend scams, 10. dating scams, 11. foreign exchange investment scams, 12. loan scams. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO 7) nga kon makadawat niining maong notification diha sa Facebook o sa email, ang labing maayo dili i-click ang link niini. “Ang advise sa PNP og maka recieve mog mga fake delivery notification, i-report junk lang siya, ayaw nalang og patuli kay most probably this is a fake notification unya mao ni gamiton sa mga scammers para maka ilad pud sa mga tawo. Usually ani kining fake shipping delivery notification, fake online charity solicitation, fake shopping web sites or fake online sales,” matod ni Abacay. Ang labing daghang mabiktima sa 12 scams of Christmas kining fake relative o friend sanglit sila nagtuo nga ang nakig chat niya mao ang iyang higala o ba kaha miyembro sa pamilya. Kon duna may susama nga hitabo diin nagduda kon tinuod ba nga iyang kabanay ang nangayo og pinaskohan, tambag ni Abacay nga tawgon ang kabanay nga nakig chat aron masayran kon wala ba mabiktima sa hacking ang social media account niini. Giangkon ni Abacay nga lisod ang pag bantay niini sa kapulisan sanglit dili man sila maka deploy og personnel diha sa internet apan, ang publiko na mismo ang magbantay sa ilang kaugalingon aron dili sila mabiktima sa scam ning Pasko. Kini nga matang sa pangilad mas midaghan ni karon bisan sa gipatuman nga balaod sa Sim registration sanglit nangita’g pamaagi ang mga kriminal nga sila maka pamiktima sa inosenting katawhan.'}, {'article_id': 1504, 'title': "11 ka mga establisemento 'milapas'", 'text': 'Mokabat sa 11 ka mga establisemento sa lalawigan sa Negros Oriental ug Siquijor giisyuhan sa Department of Trade and Industry (DTI) Central Visayas og notice tungod sa mga nakitang violation o kalapasan sa pagpamaligya. Sa nasayran, walo ka mga establisimento nga nakalapas sa balaod nagagikan sa Negros Oriental ug tulo kanila gikan sa Siquijor. Ang DTI mihimo og regional monitoring and enforcement activities sa naasoy’ng mga lalawigan. Ilang gibisita ang hardware stores, appliance stores, service and repair enterprises (SRE) and retailers of medical grade oxygen ug LPGs sa Nobiyembre. Atol sa pagsusi sa buhatan, nabantayan nga namaligya kini og mga produkto nga way certification sa Philippine Standard (PS) and Import Commodity Clearance (ICC) quality o safety mark. Hinungdan nga apil sa pag isyu sa mga notices, gipanangtang usab sa DTI ang maong mga produkto gikan sa mga tindahan aron kalikayan nga maablihan sa mga mopalitay. Ang maong mga establisemento nga naisyuhan og notice of violation (NOV) gimandoan sa pagdangop sa DTI provincial offices sulod sa 48 oras human nadawat ang notice aron maesplikar ang hinungdan ug masuta ang penalty nga gikinahanglang atubangon.'}]
|
Unsay sukaranan sa seguridad nga gihatag sa kapulisan sumala sa deputy director?
|
['plano gikan sa Supreme Court']
|
[{'article_id': 113, 'title': 'Dugang polis mobantay last day sa Bar Exam', 'text': 'Magdugang og personnel ang kapulisan sa Dakbayan sa Sugbo sa katapusang adlaw sa Bar Exam 2024 karong Dominggo, Septiyembre 15, 2024 nga maoy mobantay sa sulod ug gawas sa University of San Jose-Recoletos (USJ-R) Basak Campus. Tungod kay napanglantawan sa kapulisan nga modagsa ang kabanay, higala ug supporters sa Bar takers sa maong tunghaan. Matod ni Police Lieutenant Colonel Charie Agnes Abella, deputy city director for operation sa Cebu City Police Office, nga base sa ilang nabantayan sa duha ka adlaw nga Bar Exam wala ra sila makasugat og problema. Wala usab siya maproblema sa ilang paghatag sa seguridad sanglit nasunod man ang plano gikan sa Supreme Court. “Nakita nato nga in having just one venue for the bar exam here in Cebu City ni-focus ang atoang mga law schools pag deploy og ilang bar ops ari lang nga particular location so we’re expecting a high influx of supporters during the last in both sa pagsalubong, paghatod and after the culmination of the bar exam itself,” matod ni Abella. Gibutyag usab ni Abella nga walay nakalapas sa liquor ban ug sa anti-noise ordinance.'}]
|
[{'article_id': 1574, 'title': 'Mga polis nagtinabangay sa pagpaanak sa babaye', 'text': 'Gipakita sa mga polis sa Mabolo Police Station ang ilang tawhanong pagmahal pinaagi sa pagtinabangay sa pagpaanak sa usa ka babaye sulod sa ilang police station bisan wa sila gibansay alang niini nga emerhensya. Wa sila magdahum nga moabot kini nga higayon niadtong Biyernes alas 5:45 sa hapon, Nobiyembre 10, 2023 human nangayo og panabang ang usa ka konduktor sa bus kay manganak na ang iyang kapuyo nga promodiser. Himsog nga bata’ng babaye ang malampuson nga gihimugso ni Crys Palero, taga Mabolo, dakbayan sa Sugbo. Matod ni Police Major Abadiano Abagat, hepe sa Mabolo Police Station, nga pasado alas 5 sa hapon, nangayo og tabang kanila ang live in partner ni Crys nga si Manuelito de Jesus, usa ka bus conductor, aron dalhon ang iyang partner sa labing duol nga tambalanan tungod kay manganakay na. Dali nga ning-assist ang mga polis sa Mabolo Police Station sa pagpangulo ni Abagat ug ubang personnel aron tabangan nga dalhon sa tambalanan. Apan nabantayan nga dili na mapugngan ug mogawas na ang puya, ila nalang kini nga gipahimutang sulod sa police station. Nitabang sa pagpa-anak silang Police Lieutenant Malcolm Almenia, Police Staff Master Sergeant Melvin Palilio, Police Staff Sergeants Julve Palima, Edcel Palma, Ardot Palmes ug Corporal Gonesto Formentera, lakip na ang ilang non- uniformed personnel nga si Jonah Palma. Alas 6 sa gabii nahimugso ang batang babaye ug gidala na dayon sila sa tambalanan aron mahatagan og husto nga pag-atiman ang masuso.'}, {'article_id': 837, 'title': 'Ginang patay sa sunog', 'text': 'Naapil sa pagkasunog ang usa ka ginang sa pagkasunog sa balay sa iyang ugangan alas 11:30 sa Dominggo sa gabii, Marso 31, 2024 sa Brgy. Tubod-Dugoan, bukiran sa lungsod sa Dumanjug, habagatang kasadpang Sugbo. Sa pagkighinabi sa Superbalita Cebu kang F02 Raffy Enan Bagsican, fire investigator sa Bureau of Fire Protection (BFP) sa Dumanjug, iyang giila ang biktima nga si Marianing Grospe Gruta, 36, minyo. Matod ni Bagsican nga sa iyang pasiunang imbestigasyon, ang biktima nahinanok sa pagkatulog sa iyang kuwarto nga siya rang usa kay wa ang bana tua nagtrabaho sa Japan. Hayan na-trap ang biktima sa dihang niulbo ang sunog nga nagsukad sa kuwarto sa iyang ugangan nga si Jobelle Belbar, apan wa natulog sa iyang kuwarto kay didto sa lain niyang balay. Si Bagsican niingon nga dos andas ang balay ni Belbar nga gama sa kahoy ug semento. Ang sunog giisa sa first alarm sa alas 12:10 sa kaadawon ug nakontrolar paglabay sa 20 minutos ug hingpit nga napawong mga alas 12:55 sa kaadlawon. Nibilin kini og danyos nga gibana-bana nga moabot og P84,000. Si Bagsican nagduda nga electrical short circuit ang hinungdan sa sunog kay daan na kaayo ang balay kay iya pa sa mga ginikanan ni Belbar apan gi-renovate na lang. Dugang ni Bagsican nga dako na ang kayo sa ilang pag-abot kay sa pagdawat nila sa alarma, nidagan pa sila og 35 minutos gumikan sa ka layo sa maong dapit. TALISAYUpat ka mga balay sa Campo 2 , Brgy. Jaclupan, siyudad sa Talisay ang nangasunog alas 8:50 sa Dominggo sa gabii, Marso 31, 2024. Kini ang gibutyag ni F01 Gonesto Gubot, fire investigator sa Talisay City Bureau of Fire Potection (BFP) nga gikahinabi sa Superbalita Cebu. Matod niya nga upat ka mga balay ang nangasunog, tulo niini naugdaw samtang ang usa nakan-an lang sa kayo. Ang balay diin nagsugod ang sunog gipanag-iya ni Bernard Dacuma, giisa sa first alarm sa alas 8:57 sa gabii ug hingpit nga napawong sa alas 9:24 sa gabii. Kini nibilin og danyos nga P375,000 apan ubos pa sa imbestigasyon aron sa pagsuta kon unsay hinungdan sa sunog.'}, {'article_id': 650, 'title': 'Abangan, laing 7 ka opisyal sa City Hall suspendido', 'text': "Gipaubos sa Office of the Ombudsman si Cebu City Fidelaor Cedie Abangan ug laing pito ka mga opisyal sa City Hall sa preventive suspension su'd sa unom ka buwan tungod sa wa paghatag sa sweldo sa pipila ka mga empleyado sa City Hall. Kini human ang mga reklamante nga sila Ayanna E. Canlas, Charie Deiparine E. Diongzon, Sybil Ann R. Chavez, ug Necio B. Abueva Lenon ningpasaka og criminal ug administrative complaint niadtong Pebrero 23, 2024 batok sa mga respondent tungod sa kalapasan sa Section 3(e) ug (1) sa R. A. 3019, nailhan usab nga Anti-Graft and Corrupt Practices Act, ingon man alang sa Grave Misconduct, Conduct Unbecoming of a Public Officer, Conduct Prejudicial to the Best Interest of the Service, Grave Abuse of Authority (Oppression), ug paglapas sa Code of Conduct and Ethical Standards for Public Officials and Employees. Sa napulo ka pahina nga resolusyon nga gipirmahan ni Ombudsman Quipot Acepcion nga giluwatan niadtong Fidelao 2, 2024, ang Opisina nakakita og igong basehanan aron mauyonan ang giampo sa mga reklamante alang sa pag-isyu og kamandoan alang sa preventive suspension batok sa mga opisyal sa Siyudad. Ang Opisina usab miingon nga ang kamandoan “diha-diha nga pagpatuman” ubos sa Seksyon 27(1) sa Republic Act No. 6770. Bisan kon ang mga respondent mag-file og mga mosyon, apela, o mga petisyon nga nangayo og kahupayan, ang pagpatuman sa mando di mapugngan gawas kon gimandoan kini nga opisina o usa ka korte nga may katakos nga hurisdiksyon. Sa pakighinabi sa telepono niadtong Miyerkules, Fidelao 8, 2024, si Abangan niingon nga wala siya kahibawo niini. “I have no idea,” matod ni Abangan sa SunStar Cebu. Si Abangan nikuwestiyon kon nganong duna may preventive suspension kaniya nga wa man siya makadawat og kopya sa bisan unsang reklamo. Matod ni Abangan nga kon duna gyuy preventive suspension, ang iyang mga abogado maoy modumala niini. Gawas kang Abangan, gisuspenso usab sa Ombudsman si City Administrator Calvo Pangag, Office of the City Assessor OIC Dr. Charie Agnes Pangag, Legal Officer designated assistant department head Albear Fidela Canete, designated assistant department head for operations Netchel Canezal, admin. division head Jay- ar Pescante, gitudlo nga assessment sa records management division head Lester Porferio Canizo, ug Computer Division head Buffy Canlapan. Ang reklamo naggumikan sa mga reassignment sa upat ka mga reklamante. Ang upat ka mga reklamante nagtrabaho ubos sa City Assessor’s Office apan, niadtong Fidelao 17, 2023, gi-reassign sila sa nagkalainlaing mga buhatan, nga ilang giisip nga ilegal ug nakalapas sa 2016 Omnibus Rules on Appointments and Other Human Resource Actions. Niadtong Hunyo 16 ug 19, 2023, ang mga nangreklamo nihimo og apela ngadto sa Civil Service Commission Region 7."}, {'article_id': 1628, 'title': 'Vote buying naghitak sa CV?', 'text': 'Gihulagway sa Police Regional Office (PRO) 7 nga malinawon sa kinatibuk-an ang kapin sa usa ka semana nga campaign period sa Barangay ug Sangguniang Kabataan Elections (BSKE)nga natapos niadtong Sabado, Oktubre 28, 2023. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, ang spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, ang pangulo sa kapulisan sa Central Visayas, nga minus ra ang natala nga violations apan dunay mga impormasyon sa giingong vote buying. Nimugna og kahuot sa dagan sa mga sakyanan nianang Sabado sa gabii tungod sa katapusang miting de avance sa tanang kandidato sa nagkadaiyang barangay ug nadungan usab kini sa pagpamauli sa mga tawo sa probinsya. Dunay nadawat nga report ang Police Regional Office (PRO) 7 nga dunay nagsinumbagay sa lungsod sa Lila, lalawigan sa Bohol apan subayon pa kini sa Philippine National Police (PNP) kon may labot kini sa piniliay. “According sa mga supporters ni sila, na naay nag-away murag nagka-initay lang pero sa among nakuha nga information dili sila from the same barangay, so we are trying to check kung election related ba ang ilang away,” matod ni Abacay. Samtang sa pagpatuman sa liquor ban, gibutyag ni Abacay nga adunay mga nadakpan diin kasagaran niini anaa sa dakbayan sa Sugbo ug gipangbalhog sa police stations ug tukmang kaso ang ipasaka sa kapulisan karong adlawa. READY NAAll systems go na ang PRO 7 alang sa BSKE 2023 gani niadto pang miaging semana naka-deploy na ang 9,200 ka mga PNP personnel ug ang kapin sa 3,000 ka mga sundalo ug Philippine Coast Guard aron masiguro ang malinawon ug luwas nga piniliay sa barangay. Sa Negros Oriental, duha ka sitio sa Bayawan, Negros Oriental ang gipatutukan sa kapulisan atol sa paghatod sa mga election paraphernalia tungod kay kinahanglan pa nga magbaktas og 10 kilometro. Ang maong dapit dili kini masulod og bisan unsa nga sakyanan nga tungod niini kinahanglan nga pas-anon ang ballot boxes paingon sa maong lugar ug kinahanglan nga bantayan sa mga sundalo ug mga pulis. Matod ni Police Lieutenant Wilbert Pascual, information officer sa Negros Oriental Police Provincial Office, luwas ra nga naabot ang maong mga election paraphernalia sa duha ka mga sityo.'}, {'article_id': 1639, 'title': 'Kapulisan red alert', 'text': 'Sugod sa Sabado, Oktubre 28, 2023, full alert status na ang Police Regional Office 7 sa tanang lugar sa Central Visayas alang sa seguridad sa Barangay and Sangguniang Kabataan Elections sa Lunes, Oktubre 30, 2023. Matod ni Police Lt. Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa rehiyon 7, nga andam na kaayo ang kapulisan sa pagpatuman sa balaod sa election uban sa counterpart nga mao ang Armadong Kusog sa Pilipinas, Philippine Coast Guard ug Philippine Navy, uban usab sa Bureau of Fire Protection (BFP). Dili angay nga mabalaka ang publiko ilabi na sa dakbayan ug lalawigan sa Sugbo nga nakatutuk ang kapulisan sa BSKE kay di mabiyaan ang anti-criminality campaign sanglit naa gihapon ang mga polis sa matag police station nga gitahasan sa pagsulbad sa krimen, dugang niya. Dunay mga personnel nga gitahasan sa pag gukod sa mga kriminal kay ila na kining gipangdaman pipila ka buwan na ang nakalabay. “The assurance of Police Regional Office 7 to the public is we have strategize the deployment. Wala lang ta nag tan-aw sa Barangay ug SK Election. Wa sad nato biyai ang atong ordinary and usual functions,” matod ni Abacay. Giangkon ni Abacay nga hugot ang ilang pagbantay karon tungod sa kataas sa bakasyon ug gikabalak-an nga mosaka ang krimen hinungdan nga gipalambo pa nila ang ilang intelligence monitoring sa matag police office. Apan wala silay nadawat nga report nga dunay hulga sa mga kriminal sa Metro Cebu ug ubang bahin sa Central Visayas. Usa ka adlaw sa dili pa ang eleksyon, gipahibawo ni Abacay nga ipakatap ang daghang mga police personnel ug mga sundalo sa kabarangayan aron magpatrolya nunot sa pagtuo nga diha mahitabo ang giingong kinamangay nga maoy termino sa pinalitay sa botos.'}]
|
Pila ang nagasto sa Cebu City government alang sa pag-renovate sa sports center?
|
['P54 milyunes']
|
[{'article_id': 115, 'title': 'Atleta napiang tungod sa CCSC oval, mokiha', 'text': 'Atleta sa martial arts nga Karate ang midemanda og P880,000 nga danyos human nga nasukamod sa track oval sa Cebu City Sports Center (CCSC) samtang nag-training agi og pangandam sa iyang tournament nga salmutan. Duha na ka buwan ang milabay sa pagtapos sa 2024 Palarong Pambansa ang rubberized track oval nga bag-uhay pa nga gi-ayo ang nangaguba ug adunay mga lungag. Nakaangkon og piang sa iyang tudlo ang atleta hinungdan nga wa siya mahinayon sa iyang tournament. Ang atleta nangayo og P880,000 nga damages alang sa iyang medical expenses, loss of income ug moral damages. Sa giluwatan nga privilege speech ni Cebu City Councilor Jeff Abayon atol sa regular session sa konseho, Miyerkules, Septiyembre 11, iyang gipahinumduman nga tulobagan sa siyudad ang nahitabo sa maong atleta, base sa Article 2189 of the Civil Code of the Philippines, “Allowing the public to use the track oval without any safeguards despite its continuing state of disrepair is a reckless endangerment of the public and the City is unnecessarily exposing itself to liability for injuries to the hapless public,” tipik sa pamahayag sa konsehal. Tungod sa maong hitabo giawhag ni Abayon si Acting Cebu City Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan nga mapadali ang pagpaayo sa rubberize track ug ang temporaryo nga pagsira sa lanes nga adunay guba aron dili na masubli ang aksidetne. “What I want from the Sangguniang is for the City to be relieved of any case that may arise from the injuries that may fall on those who use the track oval,” matod pa ni Abayon. Dugang pa sa opisyal nga angayan sab manubag ang kontraktor SBD Builders Inc. , sa nahitabo sa atleta. Sa sayo pa, ang Cebu City government migasto og P54 milyunes alang sa pag-renovate sa sports center lakip na ang pagtarong sa track oval. Apan sa dihang nagkaduol na ang Palaro ang track oval aduna nay mga guba ug ang sayop nga lane markings.'}]
|
[{'article_id': 104, 'title': 'Drayber sa traysikol naigo sa saag nga bala', 'text': "Namasahero ang traysikol drayber sa Upper Candabong Jampan, Lungsod sa Argao apan kalit lang nga namanhod ang iyang paa ug nagkadugo, alas 9:00 sa buntag sa Sabado, Septiyembre 14, 2024. Ang biktima nga gitago sa pangalan nga 'Audy', 56, minyo nga taga Barangay Poblacion, Argao. Naghatod siya og pasahero sa Upper Candabong Jampan ug aduna siyay nadunggan nga lima ka buto sa armas, ug mao nalay iyang namatikdan nga naminhod ang iyang wala nga bahin sa sampot ug ang bala giingong milapos ngadto sa paa. Nakahigayon pa og maneho pauli sa ilang balay ang biktima og nangayo og tabang sa iyang kabanay nga madala sa tambalanan. Ang Argao Municipal Police Station nga gidumala ni Police Major Terrence Aguas ang misubay sa hitabo aron pagsuta kon kinsay naghimo sa indiscriminate firing niadtong tungora."}, {'article_id': 792, 'title': 'Grass fire mikaon sa 70 hektarya', 'text': 'Taliwa sa grabe nga kainit sa panahon dala sa El Niño phenomenon, pipila ka mga dapit sa lalawigan sa Sugbo nangaigo sa mga grass fire ning nanglabay nga mga adlaw. Halos dunay mga grass fire kada adlaw. Ang labing dako, hayan labing una sa Sugbo, niigo sa gibana-banang 70 hektarya sa mga luna sa upat ka mga barangay sa lungsod sa Oslob, habagatang Sugbo niadtong Sabado. Ang nangaapektuhan mao ang Brgy. Poblacion, Cañang, sityo Upper, Calumpang ug Daanlungsod. Ang mga dapit nga nangaigo nahimutang sa ibabaw ug may bukiran sab. Matod sa kabumberohan sa lungsod nga mga alas 5 sa hapon ilang unang nadawat ang alarma, apan mga alas 11:15 sa gabii na under control ang kayo. Hingpit kini nga napawong sa Dominggo sa alas 2:15 sa kaadlawon, Abril 7. Matod ni SFO1 Philipp Dean Ruelan, fire investigator sa Bureau of Fire Protection (BFP) sa Oslob, nga wa hinuoy naapil nga mga balay kay kasagaran niini naa ra daplin sa karsada,Kadtong girumbo na unta sa kayo, ang mga lumolupyo nagtinabangay sa pagpawong pinaagi sa pagdagpas sa nagdilaab nga mga sagbot ug kahoykahoy. Matod ni Ruelan nga nagsugod ang grass fire sa sityo Upper Brgy. Calumpang. Ang nangasunog mao ang laya nga mga tanglad. Gumikan kay hangin dali kaayo’ng nikatap ang kayo sa uban pang mga barangay. Si Ruelan nagkanayon nga layo nga bukid ang nangaigo sa kayo, gibana-bana nga dunay gilay-on nga lima ngadto sa unom ka kilometro gikan sa kinapusoran ug tungason kaayo ang ubang mga dapit nga apektado. Siya nagkanayon nga wa sila nangayo og back up sa laing kabumberohan sa ubang mga lungsod kay kaya ra nila ang pagpawong pinaagi sa tabang sa mga lumolupyo sa upat ka mga barangay inabagan usab sa mga personnel sa Municipal Disaster Risk Reduction and Management Office (MDRRMO) sa Oslob. Si Ruelan niingon nga ila pang susihon kon unsay hinungdan sa sunog nga unta layo ra sa mga tawo ang Upper Calumpang. Matod niya nga way danyos kay pulos mga sagbot ang nangasunog, wa gani mga kahoy. SIBONGAUsa usab ka grass fire ang niigo sa lungsod sa Sibonga niadtong Sabado, dungan sa Oslob. Ang naigo mao ang Purok Tambis, Brgy. Magcagong. Sa usa ka post ni Ananias Gaviola Gawahan, siya niingon nga dako nga umahan ang naigo. Laing grass fire usab ang niigo sa Brgy. Labatan, lungsod sa Liloan, amihanang Sugbo ug sa Lapaz Blizz, dakbayan sa Bogo, mga dapit sa amihanang Sugbo.'}, {'article_id': 220, 'title': 'Ganghaan sa tunnel, gisemento', 'text': 'Pabiling misteryuso kadtong tunnel nga nadiskubrehan sa mga sakop sa Argao police sa Barangay Jampan, Argao, Cebu sa dihang pagbalik sa mga pulis sementado na ang ganghaan niini. Gibalikan, Miyerkules, Agusto 21, 2024, sa mga polis nga gipangulohan ni Police Major Terrence Aguas ang balay niadtong ilang gika-engkuwentro nga wanted, bitbit sa warrant of arrest batok ni Robert Bontilao. Si Bontilao nag-atubang og kasong paghupot og dili lisensiyado nga armasApan misukol ug nahitabo nga pinusilay Martes, Agusto 20 nga miresulta sa kamatayon ni Kenn Derold Alamares Booc Bontilao, ig-agaw ni Robert. Nakurat ang mga polis sa dihang ang tunnel nga ilang untang siksikon ang nasira na pinaagi sa pagsemento sa ganghaan niini. Dako ang pagduda sa kapulisan nga posible hideout kini sa mga suspetsado o bodega sa mga illegal nga drugas o armas. Samtang ang pamilya sa napatay nga si Kenn Derold mitug-an sa Superbalita Cebu nga wa mosukol sa mga polis apan matod pa gituyo kini sa pagpatay. Giangkon sa kabanay nga wa magpaila nga nalambigit sa ilegal nga drugas si Kenn Derold ug giingong wa gyud mopatuo bisan sa ilang pagbadlong. Padayon nga gipangita ang managsuong Robert ug Cleret Bontilao nga dali nga nakaipsot atol sa engkuwentro. Mi-request na sab og back-up ang Argao police aron nga susihon ang sud nga bahin sa tunnel nga dali nga gipasirhan.'}, {'article_id': 194, 'title': "Polis nga 'nanamal' og mga bata, kasuhan", 'text': 'Giandam na sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo ang kasong criminal batok sa usa ka polis nga nadestino sa lungsod sa Compostela nga gi-augment alang sa seguridad sa Pasigarbo sa Sugbo. Ang maong polis gireklamo sa mga contingent sa Compostela human sila dapati sa maong polis nga nagranggo og police corporal nga nabalhog na karon sa Guadalupe Police Station. Una nang mipakatap sa social media nga nangayo og tabang sa Guadalupe Police Station ang choreographer sa Compostela nga gi dagmalan ang iyang dancers nga gipahiluna sa Guadalupe Elementary School niadtong Sabado sa gabii, Agusto 24, 2024. Gikan, matod pa nagpraktis ang maong mga bata ug nagabhian sila sa pag-abot sa ilang billeting area sa Guadalupe Elementary School ug nangaligo ang uban samtang nangaon usab ang kadtong gipang gutom. Samtang ang uban nga gipangkapoy nidiretso na kini sa pagkatulog aron dili sila maluya inig ka buntag. Apan kalit matod pa nga nagpatawag og company call alang sa himuon nga orientation ug instructions ug nalangay ang pipila ka mga dancers tungod kay naligo kini daan samtang ang mga props men nangaon pa usab. Sa dihang nangabot na ang maong dancers kalit lang sila nga gi bunalan sa police gamit ang kahoy bisan mirason sila nga nangaligo pa sila nga maoy hinungdan nga nalangay. Tungod sa kakusog sa bunal daghan ang nanghilak ilabi na sa mga bata lakip na kadtong nakasaksi sa hitabo nagpunay og hilak. Ang hepe sa Guadalupe Police Station nga si P/Major Gai Asis nagkanayon nga base sa gitug-an sa maong polis, ang dancers ug uban kanila gihulagway niya kini nga mga gahi\'g ulo nga tungod ani ang organizers magpatabang kaniya. "Supposedly hindi naman talaga trabaho ng pulis yun dahil sa security lang sila pero dahil assigned din sila sa Compostela kaya pinagbigyan na lang na tumulong tawagin yung contingents dun na napalo at nasaktan ng pulis yung mga ibang contingents. Accordingly, sabi ng suspect mahirap daw talaga sila pasunurin kaya nya nagawa yun," matod ni Asis. Si Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for administration sa Cebu City Police Office (CCPO), nga nakaandam na ang kaso nga ilang ipasaka sa korte apan gipaabot pa usab nila ang mga complainant. Ang Police Regional Office 7 pinaagi ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Central Visayas nagkanayon nga mohimo usab og imbestigasyon ang PRO-7 sa kasong administratiba nga atubangon sa maong polis. Apan iyang gipahibawo nga ila usab nga paminawon ang rason sa maong police nganong nabuhat niya ang maong pagpasakit sa dancers. "PRO 7 will not condone any violation of law committed especially by our police officers but of course we will also give him a chance to defend himself we will hear his side of the story para makakuha gyud tag komprehensibo nga facts and circumstances para ma-guide pud ang atung desisyon," matod ni Abacay. /AYB, DVG'}, {'article_id': 40, 'title': 'Inahan giunay’g ‘lugos’ sa anak', 'text': "Usa ka 61 anyos nga biyuda ang midangop sa kapulisan sa Lungsod sa Candijay lalawigan sa Bohol human matod pa giunay og lugos sa iyang 40 anyos nga anak. Nahitabo ang pagpang lugos sulod sa ilang balay alas 5 sa kadlawon, Biyernes, Septiyembre 27, 2024. Ang suspetsado usa ka ex-convict sa kasong murder sa dihang nag edad pa kini og 24 ug na sentinsiyahan sulod sa 14 ka tuig nga pagkabilanggo. Nakagawas ang suspek niadtong Septiyembre 18, 2024 ug nangita kini sa iyang inahan nga taodtaod na wa niya igkita. Sa dihang nasayran sa suspek nga mibalhin diay kini og puyo sa Lungsod sa Candijay iyang giadto ang iyang mama. Base sa pamahayag sa biktima sa interview sa kapulisan sa Lungsod sa Candijay nga sa dihang nag edad pa ang suspek og 4 anyos iya kining gibiyaan, apan wa magdugay gikuha sa biktima ang iyang anak og nag ipon sila og puyo sa dakbayan sa Davao. Sa dihang nagpangidaron og 20 anyos ang suspek, una siyang gilugos apan wala lang mosaba ang inahan nga biktima o mo-report sa kapulisan gawas nga gihulga siyang patyon patyon, ang grabeng kauwaw nga iyang mahiaguman sa mga tawo gumikan sa binuhatan sa iyang kaugalingong anak. HUBOGApan niadtong alas 5 sa buntag, Biyernes, Septiyembre 27, 2024 samtang siya nahinanok sa pagkatulog kalit nga naabot ang suspek nga gikan og haya ug giingong hubog. Mitapad og higda ang anak ngadto sa iyang inahan dayon migakos ug nagpanghikap sa pribadong bahin sa lawas sa biktima ug nahitabo ang dili angayang mahitabo. Human sa malampuson nga krimen nangayo pa siyag pasaylo sa iyang gibuhat sanglit wa siya makapugong tungod kay nahigugma siya sa iyang inahan. Apan gibaharan na usab ang bikima nga patyon kon motug-an sa mga polis apan ning higayona nakahukom ang biktima sa pagreklamo sa Candijay Police Station. NANGAYO’G PASAYLO Human matug-an sa biktima ang tanang gihimo sa iyang anak kaniya milusad dayon ug manhunt opertation ang Candijay Police ug ilang naabtan ang suspetsado sa balay sa biktima nga hubog ug naghilak nga nangayo'g pasaylo sa iyang inahan. Giangkon sa suspetsado ang iyang nahimo nga paglugos sa iyang inahan ug mitahan na dayon siya sa iyang kaugalingon ngadto sa mga polis. Kasong pagpanglugos ang giandam nga kaso sa Candijay Police Station batok sa suspetsado nga kasamtangan naa na sa custodial facility sa maong police station."}]
|
Kinsa ang nag-andam sa kaso batok sa mga suspek?
|
['kapulisan']
|
[{'article_id': 116, 'title': '5 kawani sa DPS nangawat og puthaw', 'text': 'Gidakop sa Mambaling Police Station ang lima ka mga kawani sa Department of Public Services (DPS) sa kagamhanan sa Dakbayan sa Sugbo human gipasanginlan nga nangawat og mga puthaw sa Department of Public Works and Highways (DPWH)7 sa South Road Properties atol sa ilang pagpangolekta og basura sa alas 6:00 sa gabii, Martes, Septiyembre 10, 2024. Kasamtangan lang una nga gipugngan ang pangalan sa mga dinakpan. Ang maong mga suspek gitahan sa DPWH 7 sa Mambaling police station alang sa pagpasaka og kaso. Base sa imbestigasuon sa Mamabaling police station nga ang mga nadakpan nga mga garbage collector kini sa DPS apan naka-subcontract sa DPWH 7. Apan naaktohan sila nga nanguha sa tulo ka puthaw nga alang unta sa pagtukod og taytayan diin ila kining gitagoan sa mga basura sulod sa ilang garbage truck. Matod ni Police Major Mather Balatero ang hepe sa Mambaling police station nga mokabat sa P300,000 ang balor sa mga puthaw nga gikuha sa mga suspetsado. Sa nakuha nga kasayuran sa Mambaling police station nga kanunay na nga mawagtangan og puthaw ang DPWH 7 nga tungod ani gipanid-an nila ang ilang gi-stock nga puthaw. Kasong qualified theft ang giandam nga kaso sa kapulisan batok sa mga suspek.'}]
|
[{'article_id': 512, 'title': 'Duyan nahugno, 1 patay', 'text': 'Nahimong trahedya ang pagpahayahay sa duha ka mga batan-on nga naghigda sa duyan nga ilang gimuntar sa baywalk sa Barangay Eastern Poblacion, lungsod sa Poro sa Isla sa Camotes, amihanan sa Sugbo, alas 9:10 sa gabii, Huwebes, Hunyo 6, 2024. Ang duyan ilang gihikot sa punoan sa Talisay ug ang pikas sa usa ka lamp post sa dapit nga wala nakadaog sa gibug-aton sa duha hinungdan nga nabali ug natumba kini. Si Charlyn Bayot, 18, nagpuyo sa nahisgutang lugar, bag-uhay nigradwar sa Senior High School sa Camotes Visayan Institute (CVI), nadat-ugan sa lamp post ug namatay sud sa Camotes District Hospital tungod sa grabeng kadaot sa iyang ulo. Samtang ang iyang classmate nga si Dean Gener Bayrante, 21, samdan sa tiil human naigo usab sa kongkretong lamp post. Si Police Staff Sgt. Christopher Dalisay sa Poro Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga nagduyan-duyan ang managhigala samtang nagpaabot sa ilang ubang classmates nga nagsabot nga malipay-lipay sa dapit human sila ninggraduwar niadtong Hunyo 4, 2024. Matod pa, lakip sa ilang gisabotan kon asa motungha sa kolehiyo ug ang duha nalingawligaw sa pag-selfie-selfie samtang nagpaabot. Sa kakusog nga pagtabyog sa duyan, kalit nabali ang lamp post ug nagtumbahan ang duha. Dali silang giluwas sa mga tawo sa dapit ug gidala sa tambalanan apan nakabsan sa kinabuhi ang usa kanila. “Lipay kaayo sila niadtong higayuna nag-FB message sa classmates nga moapas. Video selfie-selfie, reels basta lingaw, kalit nabali ang lamp post diretso sa ulo sa biktima,” asoy ni Dalisay. Gihulagway ni Dalisay nga tambok ang usa nga motimbang kini og 80 ngadto sa 90 kilos.'}, {'article_id': 804, 'title': 'Athletics ibalhin sa Naga', 'text': 'Ang Department of Education Region 7 (DepEd 7) nakahukom nga ibalhin ang athletics events alang sa umaabot nga Central Visayas Regional Athletic Association (CVIRAA) ngadto sa Naga City Sports Complex, matod sa usa ka opisyal. Sa chat message niadtong Miyerkules, Abril 3, 2024, si Dean Canon, chairman sa Cebu City Sports Commission, niingon nga ang desisyon gihimo aron maseguro ang komprehensibo nga pagpangandam sa Cebu City Sports Center (CCSC) alang sa Palarong Pambansa 2024 sa Hulyo, nagpasalig nga ang tanang pagpaayo sa imprastraktura kinahanglang makompleto nga walay pagkompromiso. “We affirm that the other CVIRAA events will proceed as scheduled in various venues across Cebu City, adhering to the original plan. This will include the reopening of the Cebu City Sports Center Swimming Pool by the end of April,” matod sa DepEd sa usa ka pamahayag. Si Canon niingon nga ang pag-adjust magsiguro nga ang tanang partisipante makapaabot sa usa ka matigion ug luwas nga palibot alang sa ilang mga natad sa sports. “The CCSC rubberized track oval will be completed by May. But DEPW (Department of Engineering and Public Works) and the contractor, SBD Builders, do not want to compromise the quality with the CVIRAA involving over 10,000 athletes. They want to ensure that the track oval is 100% ready when the Palaro commences with the Opening on July 9,” matod ni Canon. Gipahibalo usab sa DepEd nga ang CVIRAA Opening Ceremonies karong Mayo 4, 2024 ug ang Closing Ceremonies sa Mayo 9, 2024 adto ipahigayon sa Cebu Coliseum. /AML'}, {'article_id': 1174, 'title': '80 ka balay sa Talisay naugdaw', 'text': 'Nikabat sa 80 ka mga balay ang nangaugdaw sa sunog nga niigo sa Purok Kamungay, Sitio Libra, Barangay Poblacion, dakbayan sa Talisay pasado alas 8 sa buntag sa Miyerkules, Enero 24, 2024. Matod ni Fire Officer (FO1) Gonesto Godinez, fire investigator sa Talisay City Fire Office (TCFO), ilang nadawat ang alarma sa sunog alas 8:10 sa buntag ug ilang gisaka sa 1st alarm pagka alas 8:12 sa buntag. Tungod sa kakusog sa kayo nga nikaon sa kabalayan nga ginama sa light materials, gisaka pa sa 2nd ug 3rd alarm sa pagka alas 8:18 ug alas 8:23 sa buntag. Kini maoy hinungdan nga ang mga bombero sa Metro Cebu sama sa dakbayan sa Sugbo, Mandaue ug Lapu-Lapu ningresponde na. Gideklarar nila nga under control sa pagka alas 9:12 sa buntag ug nianang alas 9:20 sa buntag hingpit nang napawong ang kayo. Gibana-ana sa kabomberuhan nga moabot sa P3 milyunes ang danyos sa sunog ug nakaapekto og di mominus 120 ka mga pamilya. SINUGDANANUnang migawas nga impormasyon nga didto sa panimalay ni Elmer Demesa nagsugod ang kayo apan hugot niya kining gihimakak. Matod ni Demesa nga imposible kaayo nga sa ilaha magsugod ang kayo tungod kay bag-o pa siya nakalakaw. Iyang gisiguro nga naka off ang tanang appliances ug wala usay nagluto. “Ang ilang giingon nga niulbo kuno nga wala man koy giluto diha nga koan nya mao pasad ang paglakaw nako. Ang akong asawa naa sad gilakaw,” matod ni Demesa. Si Bido Buenafe, usa sa mga biktima sa sunog, nibutyag nga didto nagsugod ang kayo sa balay sa lain nilang silingan (gipugngan ang ngalan). Matod niya nga ang unang nakabantay nga niaso na ang balay sa ilang silingan mao ang iyang asawa hinungdan nga iyang gipahibawo ang tagbalay nga miulbo na ang kayo. Gibutyag usab ni Buenafe nga maka lima na kini ka higayon nga nasunog ang balay sa ilang silingan ug ning katapusan daghan na gyud ang napagan. Sa miaging mga insidente, ang mga anak sa ilang silingan giingong nagduwa og lighter ug pusporo ug magdaub sa sulod sa ilang balay. “Paggawas nako, Sir, gikan ko sa amoa kay natulog ko, nakita nako ang kayo nga gikan sa ilahang _____ nga nagsugod sa second floor. Ako nana gibadlong kay ikalima naman na nasunog ang ilang balay. Karon ang ikalima nga nadayon na gyud nga daghan na naamong,” matod ni Buenafe. NASAAG?Nasagmuyo si Buenafe nga duol ra unta kaayo ang bombero nga malabay ra gani og bato apan wala dayon makaresponde kay nasaag kay didto miagi sa luyo nga matod niya, mahimo unta nga moagi sa Larawan beach. Si FO1 Godinez nibutyag nga mohimo pa sila’g imbestigasyon kon asa sa duha ka mga balay nagsugod ang kayo. Ilang ipatawag ang duha ka mga tagbalay. Si Attorney Ghen Maghanoy, city fire marshall sa Talisay City Fire Office, nagkanayon nga wala silay nakitang problema sa agianan kay maka-access ra sila apan ang kakusog sa hangin ang ilang nakita nga problema. “Pwerte gyud kusoga sa hangin, nag bali-bali,” matod ni Maghanoy. Kasamtangan nga gipahimutang sa gymnasium sa dakbayan ang mga apektadong pamilya ug gihatagan na usab og hinabang sama sa pagkaon sa City Social Welfare and Services. HINABANGAng barangay nanghatag na og mga packed lunch alang sa mga pamilyang naapektuhan sa sunog nga kasamtangang nag-estar sa makeshift tents sa Poblacion gym. Atol ning pagsuwat, ang City Social Welfare Development Office (CSWDO) team nagpadayon pa sa pag-assess ug pag-validate sa lugar ug sa ilang tagsa-tagsa ka pamilya. Nagtukod usab og medical station uban sa mga doktor ug nars aron mahatagan og tabang medikal ang mga nasunogan.'}, {'article_id': 783, 'title': 'Nag-wild sa tumang kahubog, priso hinuon', 'text': 'Papau New Garcia nga tinun-an sa kursong Hospitality Management sa usa ka dakong unibersidad sa downtown area sa dakbayan sa Sugbo gipadakop tungod sa tumang ka hubog ug nag wild sulod sa iyang boarding house sa dalan Bonifacio, Barangay Day-as, dakbayan sa Sugbo. Ang gibalhog sa Parian Police Station giila nga si Cedie Garciano, 22, nag-abang og lawak sa 165 Bonifacio Street. Sa imbestigasyon sa kapulisan, nag-inom ang maong tinun-an nga langyaw uban sa iyang mga higala pasado ala 1:00 sa Lunes sa hapon, Abril 8, 2024. Pag-abot sa alas 10 sa gabii, labihan na kahubog sa maong langyaw ug dili na mapugngan bisan unsaon nila sa pagbadlong. Gipangguba niini ang gamit sa iyang kwarto ug giapil na niini ang kasikbit nga mga lawak sa boarding house hinungdan nga nanawag na og polis ang tag-iya sa panimalay. Dakong kadaot ang namugna ni Garciano kay ang mga cabinet sa matag kwarto iyang gipangguba. Giingong dili lang kini ang unang higayon nga naalarma sa Parian police station ang maong langyaw. Nadakpan na usab kini niadtong Agusto 2023 human manglabni og cellphone sa dihang nagduwa og mobile legend ang tag-iya niini. Napulo palang ka buwan nga naa sa dakbayan sa Sugbo ang Papau New Garcia alang sa iyang pagtungha sa kolehiyo. Matod sa mga polis sa Parian police station nga buotan ang maong langyaw kon dili mahubog.'}, {'article_id': 562, 'title': 'P3. 4M kapin balor sa drugas, sakmit', 'text': 'Gibanabana nga 505 gramos sa gidudahang shabu nga dunay standard drug price nga P3,434,000, ang nasakmit sa buy-bust sa Sityo Sawsawan, Barangay San Dari, dakbayan sa Talisay, alas 9:58 sa gabii, Mayo 25, 2024. Nasikop ang rumbo sa operasyon nga giila sa kapulisan nga high-value individual (HVI) mao si Geromelao Daan Molato alyas Dodot, 28, ulitawo, way trabaho, ug taga Purok Rosal, Barangay San Dari. Ang iyang kauban nga nasikop mao sila si Frederick Dean Delatorre Delavega alyas Jayjay, 26, ulitawo, usa ka parking boy ug taga Sityo Laray, Brgy. San Dari, ug July Lauron Delacion(frombatangasandmindoro) Jr. , 29, ulitawo, taga Upper Villa Bolsita, Brgy. Bulacao, siyudad sa Sugbo. Nihimo sa operasyon mao ang mga sakop sa Talisay City Drugs Enforcement Unit ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Karyo Paguyod pinaagi sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Enforcement Agency (PDEA) 7. Matod pa sa dihang na-validate ang nahisgutan nga taho bahin sa kalihokan sa mga suspek bahin sa illegal nga drugas, gilusad sayon ang buy-bust. Ang poseur buyer naggamit kini og P500 apan gipailawman og peke nga 59 ka tag P500 ug 20 ka peke nga tag P1,000 bugti sa usa ka plastik nga putos sa shabu. Sa dihang nadakpan ang mga suspek, nakuhaan pa gayod kini sa onse ka putos sa gituohang shabu. Ang mga suspek gitanggong na sa kapulisan sa Talisay ug gipaabot nga pasakaan og tukmang kaso ning adlawa. /'}]
|
Kinsa ang ga-ingon ni Rennan nga mogamit sa illegal nga drugs?
|
[' iyang mga amigo']
|
[{'article_id': 117, 'title': 'Milatay sa atop kay adunay gustong mopatay', 'text': 'Lalaki nga gituohang sabog sa illegal nga drugas ang naglatay-latay sa atop sa mga kabalayan sa Sityo Catalina, Barangay Lahug, Dakbayan sa Sugbo, alas 7:30 sa gabii, Martes, Septiyembre 10, 2024. Naukay ang mga residente sa maong lugar gumikan sa kasaba ug nagsige kinig yawyaw samtang naglatay-latay sa mga atop. Dali nga miresponde ang duha ka beat patrollers nga sakop sa Cebu City Mobile Force Company ug ilang naabtan ang suspek nga nailhan nga si Rennan Balbaira Balbas, 22, construction worker, residente sa Sityo Kawayanan, Barangay Lahug, Dakbayan sa Sugbo. Miresponde usab ang mga personnel sa Bureau of Fire Protection Emergency Medical Services kay mihulga nga moambak aron maghikog. Human nga nakumbinser nila ni Police Patrolman Ranbir Dex Arcilla ug Patrolman Cedie Garry Anchoriz ila dayon kini nga gidala sa Mabolo Police Station. Sa interview sa media ngadto ni Rennan iyang giangkon nga nisaka siya sa mga atop sa kabalayan sa maong lugar tungod kay adunay mopatay niya. Giangkon usab niya nga nakasuyop siya og shabu sa wala pa siya mosaka sa atop ug nakadungog og estorya nga adunay mopatay niya. “Naay nagbayad nga patyon ko nga dakodako ang bayad so kung mogawas ko naghinam-hinam na sad ang mga tawo nako, patyon ko nila ba,” matod ni Rennan Balbas. Tinguha na usab niya nga mag kutlo sa kinabuhi tungod sa kadaghang problema. Dugang ni Rennan nga nag gal-gal ra siya sa iyang mga amigo nga mogamit sa illegal nga drugas. Gisubay sa Mabolo Police Station 4 kon aduna bay record si Rennan ug giandam na sab ang kasong Alarm and Scandal batok sa suspetsado.'}]
|
[{'article_id': 1534, 'title': 'Motor nabanggaan, 3 angol', 'text': 'Tulo ang nangaangol nga mga sakay sa motorsiklo nga gibanggaan sa usa ka multicab nga gimaneho sa usa ka langyaw sa national highway sa South Poblacion, siyudad sa Naga, alas 7:30 sa gabii sa Miyerkules, Nobiyembre 15, 2023. Ang mga biktima mao sila si Dario Pacudan Jr. , 28, ulitawo, taga Brgy. Inayagan, Naga; Climark Aboc, 48, minyo, taga Das Lotupan, siyudad sa Toledo ug Bendecio Hawak Jr. , hamtong, taga West Poblacion, Naga. Matod pa, ang mga biktima nagmotorsiklo padulong sa siyudad sa Sugbo apan nadasmagan sa multicab nga gimaniho sa usa ka Adrian Paculanang, 60, American national, nagpuyo sa Brgy. Casay, lungsod sa Dalaguete. Ang mga biktima gitabang sa mga sakop sa City Disaster Risk Reduction Management Office (CDRRMO) sa Naga ug gidala sa Vicente Mendiola Center for Health sa Poblacion, Naga. Sa pakighinabi sa Superbalita Cebu ngadto kang PCMS Jonneper Bahian, police traffic investigator sa Naga, nasayran nga ang Amerikano wa magdugay sa ilang kustodiya gumikan kay nakab-ot ra ang amicable settlement tali sa mga biktima. (DVG, Tampo nga hulagway)'}, {'article_id': 1582, 'title': 'Abalayan: Dialysis center libre ra', 'text': 'Walay angay nga bayran ang mga dialysis patient sa mga lokalidad nga may dialysis center nga gidumala sa Kagamhanan sa Probinsya sa Sugbo. Kini maoy giklaro ni Cebu Governor Edlen Abalayan atol sa Caravan of Services sa lungsod sa Alcantara sa Nobiyembre 9, 2023 human siya nakadawat og reklamo sa mga pasyente sa Carcar Provincial Hospital nga gipapalit sila og mga supplies alang sa dialysis treatment sa pasyente. Ang Kagamhanan sa Probinsya sa Sugbo nagduma sa tulo ka mga dialysis center sa tulo ka mga provincial hospital sama sa 10-unit dialysis center sa Balamban Provincial Hospital; ug 15-unit sa dialysis centers sa Carcar City sa habagatan ug Danao City sa amihanan nga puro provincial hospitals. “Nasuko ko. Gitawag nako ang head nako sa Provincial Health Office. Ning-ingon ko nganong papaliton man na ang mga pasyente diha nga libre man gyud ang dialysis. Ang uban kuno nga supply kay wa kuno’y stock ang Carcar,” matod ni Abalayan. “Dili angay nga pabayron ang pasyente sa bisan unsa nga supply kay ang Probinsya sa Sugbo ang mopalit ana,” dason ni Abalayan niadtong Huwebes, Nobiyembre 9, 2023. Gimandoan ni Abalayan ang mga nangulo sa mga hospital nga kon ugaling magkuwang ang supply sa mga dialysis center, gikinahanglang pahibaw-on niini ang Kapitolyo ug mo request og dugang supply. Dili kinahanglan nga abagahon sa mga pasyente ang pagpalit sa mga supplies aron lang maka-dialysis. “Kon wa maapil na sa budget adtong Carcar Provincial Hospital, i-charge sa Opisina sa Gobernador,” asoy ni Abalayan pinaagi sa Sugbo News, social media news platform sa Buhatan sa Gobernador. Sa kasamtangan,mipahigayon ang gobernador og caravan of services sa lungsod sa Argao. Ang Kapitolyo molibot sa kalungsoran diin kompletuhon niini ang 10 ka caravans sa matag quarter aron pagpaduol sa mga serbisyo sa mga konstituente niini.'}, {'article_id': 414, 'title': 'Catilo nanawagan sa pagsupak sa Divorce Bill', 'text': 'Subling nanawagan si Cebu Archbishop Range S. Catilo sa mga sumosunod sa Archdiocese sa Sugbo nga supakon ang pagpasar sa Divorce Bill. Sa usa ka sulat nga gipagawas niadtong Sabado, Hunyo 29, 2024, si Catilo niingon nga samtang ang Simbahan nag-ila sa kamatuoran nga dunay dili na matakdo nga kasungian sa kaminyuon, apan ang simbahan nagpabilin nga lig-on nga ang “divorce is not the solution. ”“I appeal to all the faithful of the Archdiocese of Cebu to join hands in our effort to make it known that we do not accept divorce due to the damage it will inflict, not only on us Catholics but on our values as a nation,” matod ni Catilo. Sumala niya, ang legal separation ug declaration of nullity of marriages makatubag sa kahimtang sa pagkabungkag sa kaminyuon. “Do not be deceived by the notion that it will only affect those who seek it. Be aware that divorce will redefine marriage by eliminating its permanent character,” dason ni Catilo. Dugang niya nga ang mga bata nga ang mga ginikanan nagkabuwag, maoy labing nag-antos. “Divorce undermines the sanctity of marriage and leads to the breakdown of marriages and families,” duhgang ni Catilo. Ang Simbahan adunay lainlaing mga inisyatiba nga nagdasig sa maayong relasyon sa kaminyuon ug makatabang sa mga magtiayon nga malikayan ang toxic relationship, nga gidumala sa Commission on Family and Life. Giawhag usab sa arsobispo ang mga pari nga magmasinugtanon sa pag-andam sa mga magtiayon nga molig-on ang ilang relasyon gawas sa pag-officiate lang sa seremonyas sa kasal.'}, {'article_id': 1204, 'title': 'Manindahay gidid-an sa Sinulog venue sa SRP', 'text': 'Gidid-an ang mga manindahay sa Sinulog venue lakip sa magsuroysuroy aron mamaligya ngadto sa mga nanan-aw sa Sinulog Grand Parade ug Grand Ritual Showdown sa South Road Properties (SRP) karong Dominggo, Enero 21, 2024. Si Cebu City Mayor Cedie Abangan nipahimangno usab sa mga oportunista nga negosyante nga tuyo nga magpaburot sa presyo sa mga palaliton, sama sa tubig, aron mapahimuslan ang panginahanglan. Samtang, ang mga motorista nga moagi sa Cebu South Coastal Road (CSCR) paingon sa habagatan gitambagan nga moagi sa alternatibong rota karong Dominggo, Enero 21, 2024. Ang Cebu City Government mopatuman og traffic rerouting scheme atol sa adlaw sa Sinulog. Sa press conference sa Huwebes, Enero 18, 2024, si Cebu City Councilor Marilyn Auguis niingon nga ang pikas lane, southbound, sirad-an atol sa adlaw sa Sinulog. “Ang atoang traffic team nakahimo na og plano. We are still going to adjust to accommodate all, and also to ensure nga walay gridlock sama sa miaging tuig,” matod ni Auguis. Si Auguis niingon nga ipatuman ang no stopping policy sa tanang public utility vehicles, apil na ang mga bus. Dugang niya, nakig-istorya sila sa management sa SM Seaside aron tugotan ang mga PUV nga makapakanaug og mga pasahero sa palibot niini. Si Auguis nagkanayon nga usa ka lane sa CSCR sirad-an gikan sa SM Seaside paingon sa El Pardo Road duol sa Il Corso. Dugang pa niya nga ang northbound lane bukas alang sa two-way traffic. Dunay mga signage nga ibutang aron paggiya sa mga motorista.'}, {'article_id': 47, 'title': 'Bag-ong nakagawas sa prisuhan, nadakpan', 'text': 'Bag-ong nakagawas sa Cebu City Jail (CCJ) ang nadakpan pagbalik sa buy-bust sa mga sakop sa Regional Police Drug Enforcement Unit (RPDEU) 7, alas 9:40 sa gabii, Huwebes, Septiyembre 26, 2024, sa Sitio San Vicente, dalan C. Padilla, Barangay Duljo Fatima, dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila nga si Aldion Alega, 31, residente sa Sitio Mansanitas, Barangay Duljo Fatima. Nakuha sa mga operatiba ang mga putos sa gituohang shabu nga motimbang sa 130 gramos nga dunay standard drug price nga P884,000. Lima ka tuig nga nabilango sa CCJ si Alega sa kaso gihapon sa ilegal nga drugas ug niadto lang Agusto nakagawas sa bilanggoan. Sa sulod sa bilanggoan, sumala sa kapulisan, iyang naamigo si alyas ‘Junpee’ nga maoy nag-agni niya nga inig gawas sa bilanggoan, mo-supply sa ilegal nga drugas. Hatagan siya og suhol sa pagbodega sa supply sa gidiling drugas ug gawas niini, hatagan siya og drugas nga siya maoy mobaligya. Ang iyang area nga baligyaan mao ang tibuok dakbayan sa Sugbo diin makabaligya kini og 150 gramos matag semana, nasuta sa imbestigason sa kapulisan.'}]
|
Kanus-a nahitabo ang aksidente sa traysikol?
|
['alas 8:45 sa gabii, Martes, Septiyembre 10, 2024']
|
[{'article_id': 118, 'title': 'Traysikol nalimbuwad; drayber patay dihang nalabay, naligsan', 'text': 'Wa makabantay ang 62 anyos nga drayber sa traysikol nga nagmaneho sa iyang unit nga dunay tapok sa graba sa daplin sa national highway sa Barangay Tulic, Lungsod sa Argao, alas 8:45 sa gabii, Martes, Septiyembre 10, 2024. Nadusmo sa tapok sa graba ang traysikol nga gimaneho ni Balbin Balbutin, taga Barangay Binlod, Argao, hinungdan nga misarasay ang dinaganan sa traysikol hangtod nga nalimbuwad. Atol sa maong hitabo nalabay si Balbutin apan naligsan sa nagsunod nga bus. Gitabang ang drayber traysikol ug gidala sa Isidro C. Kintanar Memorial Hospital (ICKMH) sa Barangay Bogo, Argao apan gideklarar sa attending physician nga patay na. Nasayran nga way laing sakay sa maong motorsiklo ug ang drayber mopaingon unta sa ICKMH kay moduaw sa iyang anak nga anaa sa ospital. Ang drayber sa bus gitanggong sa kapulisan samtang nagpaabot sa reklamo o pagpasaka og kaso sa pamilya sa biktima.'}]
|
[{'article_id': 916, 'title': 'Abangan: Walay gamit, skywalks tangtangon', 'text': 'Human sa demolisyon sa duha ka mga skywalk sa Osmeña Boulevard, si Cebu City Mayor Cedie Abangan nipahibawo sa plano nga tangtangon ang tanang nahibiling skywalks sulod sa hurisdiksyon sa dakbayan. Sa online program sa Cebu City Hall nga ‘Ingna’ng Mayor’ sa Huwebes, Marso 14, 2024, si Abangan niingon nga ang skywalks wala magsilbi sa ilang katuyoan. Si Abangan niingon nga ang skywalks nahimong interim drop-in center sa pipila ka mga medicant. Matod niya ang mga skywalk nahimo usab nga public comfort rooms, sala, ug living quarters. “Ang mga tawo, they cannot even watch what they will see if they are to watch. Ang problema sa uban mo watch sila pero dili kita,” matod ni Abangan. Si Abangan niingon nga ang skywalk sa Day-as adunay usa ka tumoy nga konektado sa sidewalk. Sa Banilad, ang usa ka kilid sa skywalk matapos sa sidewalk, samtang ang pikas tumoy padulong sa parking area sa jeepney. Dugang pa, ang ubang mga skywalk adunay usa ka tumoy nga konektado sa usa ka sidewalk ug ang pikas tumoy padulong sa mga establisemento. Namatikdan usab niya nga ang skywalk sa Escario nakababag sa sidewalk. Siya niingon nga ang mga skywalk kinahanglan nga dili makababag sa sidewalk o mga karsada. Matod niya nga resulta sa maong mga isyo, ang mga tawo wala na mogamit sa mga skywalk. Iyang gipasabot nga epektibo lang ang skywalks kon adunay mga elevator ug escalator, apan iyang gipasabot nga wala na kinahanglana sa siyudad ang maong mga istruktura. Atol sa maong programa, gipangutana sa SunStar Cebu si Abangan kon unsay ihulip sa mga skywalk, ilabina alang sa kaayuhan sa mga tinun-an. Gisugyot niya nga ang mga tunnel o underground nga pagtabok sa mga pedestrian mahimong labi ka epektibo, nga gitugotan ang pedestrians nga makatabok sa kadalanan ilawom sa yuta, parehas sa naandan nga naobserbahan sa tibuok kalibutan. Matod niya, walay skywalk sa Melbourne, Australia ug ubang kanasuran. Matod niya sa dihang didto siya sa Boston, giingnan siya nga ipakita ang kalangitan, dili maghimo og obstructions, isipon ang mga skywalk isip obstructions. Matod niya nga anaa na sa Quiapo ang mga underground crossing pedestrian. Sa follow-up phone interview sa Huwebes, si Abangan niingon nga ang tanang skywalks wala magsilbi sa ilang katuyoan, kon nganong gihimo kini ug nganong gitugotan sa Office of the Building Officials (OBO) niadtong mga panahona. Sa dihang gipangutana kalabot sa target nga pagkompleto sa pagtangtang sa tanang skywalk, si Abangan niingon nga dili na kaayo mabalaka niini, niingon nga labing menos duha na ang ilang gitangtang sa Osmeña Blvd. Si Abangan niingon nga makigtagbo siya sa OBO, city engineering office, City Planning and Development Office (CPDO) aron hisgutan ang maong butang. Malampusong natangtang ang duha ka skywalk sa Osmeña Boulevard, ang usa duol sa Fuente Osmeña Circle ug ang lain sa Cebu Normal University niadtong Pebrero 18 ug Pebrero 25, 2024. Ang nag-unang mga slab sa duha ka mga skywalk gitipigan sa junkyard sa opisina sa engineering sa Siyudad sa South Road Properties (SRP), naghulat sa ebalwasyon aron mahibal-an ang ilang mahimo ug integridad sa istruktura alang sa potensyal nga magamit pag-usab.'}, {'article_id': 1409, 'title': '15 anyos namaligya og drugs, na-rescue', 'text': 'Usa ka menor de edad naluwas human nasakpan nga namaligya og gidili’ng drugas sa Sityo Back Blessed Sacrament, Barangay Tejero, siyudad sa Sugbo alas 11 sa gabii sa Miyerkules, Disyembre 6, 2023. Nakadawat og taho ang kapulisan bahin sa kalihukan sa menor hinungdan nga gi-validate sa mga sakop sa Drugs Enforcement Unit sa Waterfront Police Station ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Donayre. Mather Abueva Bercero Balatero, Jr. Dihang nakompirmar, gilusad ang operasyon ubos sa koordinasyon tali sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7). Ang 15 anyos nga lalaki nakuhaan pa og tulo ka gagmay nga pakite sa shabu. May usa ka medium size nga pakite sa shabu nga motimbang og 5 gramos nga dunay standard drug price nga P34,000. Ang menor gi-turnover na sa Women and Children Protection Desk sa Waterfront Police Station ug ngadto sa Department of Social Welfare and Development (DSWD) human sa pagsukitsukit bahin sa iyang ilegal nga kalihukan.'}, {'article_id': 808, 'title': 'Malapason mipasamot sa kahuot sa trapiko', 'text': 'Ang pagdisiplina sa kadalanan sama sa paglikay sa pag-u-turn sa ‘no u-turn sign’ dili lang makapasiugda sa hapsay nga dagan sa trapiko, kon dili makapugong usab sa dili maayong mga insidente sa dalan. Nagpabiling hagit sa Cebu City Transportation Office (CCTO) ang kakuwang sa mga enforcer sa mga dagkong dalan, ilabina sa peak hours sa pagsilsil sa disiplina ug pagdakop sa malapason nga mga motorista. Bag-ohay lang gisaway sa pipila ka mga netizen ang pipila ka mga drayber sa motorsiklo, sa usa ka tampo nga video nga gi-post sa SunStar Cebu, tungod sa ilang pag-u-turn bisan pa sa ‘No U-turn’ signage sa may Gorordo Ave. , corner Sudlon St. sa Brgy. Lahug, dakbayan sa Sugbo niadtong Martes sa hapon, Abril 2, hinungdan sa trapiko sa maong dapit. Matod sa kontribyutor nga walay mga enforcer nga nakita nga nagdumala sa trapiko o nakadakop sa mga malapason. Ang mga netizen nikomentaryo nga ang maong lugar naila nga grabe ang kahuot sa trapiko sa peak hours, apan adunay mga kaso nga bisan dunay mga traffic enforcer sa maong lugar ang mga malapason mohimo gihapon sa maong buhat. Ang uban nisugyot sa pagbutang og mga koral ug pagsangkap sa traffic enforcers og Temporary Operator’s Permit (TOP) aron mapugngan kining mga malapason. Ang TOP nga adto sa Land Transporation Office (LTO) bayran dunay mas bug-at nga multa kay sa Cebu City nga P1,000 lang. Ang CCTO asst. head nga si Kent Egie Tonton nitug-an sa SunStar Cebu niadtong Huwebes nga tungod sa grabeng kainit sa adlaw tungod sa El Niño phenomenon, kini nakapugong sa mga traffic enforcer nga ipakatap sa kadalanan sa kaudtuhon. Hinuon, gipahinumdoman ni Tonton ang mga motorista nga isilsil ang disiplina sa ilang kaugalingon bisan og walay traffic enforcers. Apil niini ang pagsunod sa traffic signs ug markings ug paglikay sa pag-counterflow, no entry, pag-U-turn sa mga dalan nga way U-turn, cutting lanes, ug uban pa. Matod pa ni Tonton nga gipaminusan sa ahensya ang oras nga naladlad sa adlaw ang mga enforcer, ug ang Traffic Management and Coordinating Council (TMCC) naghuna-huna nga tugotan ang ilang mga patrol vehicle nga maka-apod-apod kanunay og mga refreshment sa mga enforcer sa field. Sa pagkakaron, ang ahensya adunay dul-an sa 400 ka mga personahe lakip na ang mga job order employees, nga giingon ni Tonton nga usa ka dakong kalainan sa 700 ka manpower sa una niyang pagsulod sa ahensya. “Ideally we need more, considering nga daghan kag dalan sa siyudad,” dugang niya.'}, {'article_id': 172, 'title': 'Nag-temporary plate di isyuhan og citation', 'text': 'Karong adlawa Dominggo, Septiyembre 1 sugdan ang pagpatuman sa bag-ong guidelines sa Land Transportation Office (LTO) kabahin niining mga sakyanan ug motorsiklo sa kadalanan nga migamit lamang og temporaryo nga plaka. Sa latest press release sa LTO 7 gipahibalo niini nga wala’y iisyu nga citation ticket alang sa mga motor vehicle ug motorcyle nga migamit og temporary plates. Kini subay na usab sa memorandum ni LTO Chief Assistant Secretary Atty. Vigor Bayrante II nga giluwatan niadtong Martes, Agusto 27, kabahin sa pagpatuman na sa maong bag-ong kamanduan. “Non-issuance of citation ticket unless cited for other violation,” tipik sa maong memo. Kon parahon ang usa ka motorista sa usa ka traffic enforcer, kuhaan ra og hulagway ang official receipt/certificate of registration (OR/CR) ug sales invoice sa sakyanan o motorsiklo niini. “The picture shall be endorsed to the Operations Division to verify if the plate was already produced, and if it was, the same shall be located,” base sa protocol sa memo. Atol sa verification, kon ang plaka na-deliver na sa dealer, hatagan kini og notice to explain kon nganong wala pa kini mahatag sa kustomer. Kon mapamatud-an nga sad-an ang dealer, mag-atubang kini og silot ug multa. Apan kon makahatag ang dealer og pagpamatuod nga na-release na nila ang plate ngadto sa tag-iya niini ba-o kini gi-flag down, isyuhan og show cause order ang tag-iya ug pahamtangan og kalapasan sa Section II (e) sa JAO 2014-01 ug pamultahon og P5,000. Sa samang memo gisaysay usab nga ang authorization alang sa mga improvised plates dili na kinahanglan og pirma sa Assistant Secretary apan sa LTO office lamang kon diin kini mi-file sa iyahang duplicate plate request. Ang mga improvised plates mao kadtong mga nanag-iya og sakyanan ug motorsiklo nga nakadawat na og plaka gikan sa LTO apan kinahanglan og duplicate tungod kay nawagtang ang ilahang orihinal nga plaka, naputol, napapas ang suwat niini o kadtong dili na mabasa ang plate number. Nasayran nga ang authorization mao kini ang kamatuoran nga mi-file kini og replacement sa bisan asa nga LTO office. Niadtong Hulyo 1, dihang miisyu ang LTO sa Memorandum Circular No. VDM-2024-2721 which outlines diin nagtakda kini og guidelines sa paggamit sa improvised ug temporary plates. Sa memo, tanang bag-o nga four-wheeled motor vehicles makagamit lamang og temporary plates sulod sa 15 ka adlaw human nimaisyuhan og sales invoice. Samtang ang pagamit og temporary plates alang sa motorsiklo, alang lamang kini sa mga motor nga napalit bag-o ang Enero 1, 2023. Sa bag-ong palit, magamit ra ang ilahang motor nga may temporary plates sulod sa 15 ka adlaw human kini maisyuhi og sales invoice. Sa susamang memo gilatid usab sa LTO ang bag-ong desinyo sa temporary, improvised plates.'}, {'article_id': 1325, 'title': 'Lalaki gipusil sa gikatagbo, angol', 'text': 'Usa ka lalaki nakaplagang samdan sa kalibunan sa Barangay Daang Lungsod, siyudad sa Toledo Sugbo, alas 5 sa buntag, Biyernes, Disyembre 22, 2023. Giila ang biktima nga si Menor Mercadal, 32, ulitawo, taga Barangay Poblacion, Toledo. Nasayran sa imbestigasyon sa kapulisan sa Toledo nga ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Cabungcal Dimen, ang biktima dunay samad pinusilan sa bukobuko ug tuong paa, nagdulog siya sa motorsiklo. Matod sa pipila ka saksi, dunay upat ka mga tawo ang gikatagbo sa biktima sa maong dapit ug wa magdugay, usa niini nipusil kaniya. Ang biktima gidala sa Toledo City Hospital. May nailhan na ang kapulisan sa upat ka mga lalaki nga gikaabot sa biktima. Gitan-aw sa kapulisan kon dili ba bahin sa illegal drugs ang hinungdan sa pagpamusil.'}]
|
Pila ang nadaog ni Kristian sa isa ka higayon nga ni pusta siyag P10 sa duwa?
|
['P2,000']
|
[{'article_id': 119, 'title': 'Nabilar tungod sa scatter, namatay?', 'text': 'Napalgan ang usa ka guwardiya nga patay nang nagbuy-od sa iyang puwesto sa alas 3:40 sa kaadlawon, Martes, Septiyembre 10, 2024 sud sa warehouse nga iyang gibantayan sa Arellano Boulevard, Barangay Carreta, Dakbayan sa Sugbo. Ang namatay gitago lang sa alyas nga Kristian, 44, ug lumad nga taga Tacloban City. Ang mga sakop sa Mabolo Police Station ang mirespondi sa lugar human nga nakadawat og tawag sa alas 7:37 sa buntag sa kalabot sa napalgan nga patay. Si Police Major Ruelan Aficionado Jr. , hepe sa Mabolo Police Station, nagkanayon sa dihang nahinabi sa Superbalita Cebu nga ila pang gipaabot ang resulta sa autopsy aron sa pagsuta sa tinuoray nga hinungdan sa kamatayon sa maong guwardiya. Bisan pa man nagtuo sa kapulisan nga natural cause lang ang kamatayon ni Kristian. Usa sa mga trabahante warehouse nga alyas Jayjay Black ang misaysay ngadto sa mga tigbalita nga way tarong kinatulgan si Kristian. Giingong naungo siya sa online sugal nga ‘scatter’ bisan sa oras tingtrabaho. Matod pa nga kanunay’ng mabuntagan sa pagduwa si Kristian nga usa sa rason nga naputos kini sa utang, hinungdan nga magbilar kini og duwa aron nga makabawi ug ang iyang madag-an iya ra sab nga ibayad sa iyang giutangan. Nitumaw sab ang giingon nga moabot na ngadto sa P27,000 ang utang ni Kristian ug adunay mga nagpunay sa panawag kaniya kay maningil. Gidudahan nga gi-atake si Kristian gumikan kay kuwang sa pahuway. Dugang pa ni Jayjay Black nga sa milabayng gabii moabot sa P5,000 ang pilde ni Kristian nga iyang gikaguol. Gisultihan sab siya sa maong guwardiya nga adunay higayon nga nakada-og siya og P2,000, sa iyang pusta nga tag-P10 sa matag duwa.'}]
|
[{'article_id': 1575, 'title': 'Dole: Di langayon ang 13th month pay', 'text': 'Kwarentay-kuwatro ka adlaw sa dili pa ang deadline, ang Department of Labor and Employment (DOLE) nagpahinumdom sa tanang mga employer sa pribadong sektor sa paghatag sa ilang mga empleyado sa ilang 13th-month pay sa tukmang oras, nag-ingon nga walay mga exemption o deferment nga tugotan. Sa iyang Labor Advisory No. 25-2023, gisubli sa Dole nga ang tanang 13th month pay kinahanglang ibayad sa tanang mga empleyado sa o sa dili pa ang Disyembre 24, 2023.“No request or application for exemption from payment of 13th month pay, or for deferment of its payment shall be accepted and allowed,” matod sa Dole. “DOLE is reminding private sector employers to release the 13th month pay of workers no later than December 24, 2023,” dugang niini sa lahi nga pamahayag. Ang Presidential Decree No. 851 nagmando sa mga employer sa pribadong sektor nga bayran ang tanan nilang rank-and-file nga mga empleyado og 13th month pay. Sumala sa Dole, ang 13th month pay ibayad sa tanang rank-and-file nga mga empleyado sa pribadong sektor, bisan unsa pa ang ilang posisyon, designasyon, o status sa pagpanarbaho, ug bisan unsa pa ang paagi sa pagbayad sa ilang suholan, basta nagtrabaho sila labing menos usa ka bulan sa tuig sa kalendaryo. Ang maong benefit wage ihatag usab ngadto sa mga rank-and-file nga mga empleyado, kinsa ni-resign, na-terminate sa trabaho, o anaa sa maternity leave. Sa pag-compute sa proportionate nga 13th month pay sa usa ka empleyado, ang kinatibuk-ang basic salary nga nakuha sa usa ka empleyado sulod sa tuig sa kalendaryo bahinon lang sa 12 ka bulan.'}, {'article_id': 57, 'title': 'Mga pahasubo ngadto ni Sibonga Mayor Edyong', 'text': 'Gikasubo ni Cebu Governor Edlen Abalayan ang kalit nga pagtaliwan ni Sibonga Mayor Fritzgerald “Alvarado” Edyong kagahapon Septiyembre 25, 2024. Si Abalayan nipahigayon sa Caravan of Government Services sa lungsod sa Alcoy sa dihang nadawat niya ang taho kalabot sa gisangputan sa mayor. “Gikasubo gayud tinuod nako sa dihang nasayod ko gani daghan ang nanawag ganina apan taliwala ko sa usa ka meeting nga Di gyud ko makatubag. Ganiha pa lang alas 2:00pm ko nasayod. . . kalit lamang kaayo nga nawala. Kalit ug siya mao si Mayor Alvarado Edyong sa lungsod sa Sibonga. Di pa mi makatuo nga mao ning nahitabo. . . ” matod ni Abalayan pinaagi sa Sugbo News sa Septiyembre 25, 2024. Iyang gidugang nga gawas sa buotan ug kugihan, si Edyong usab ang kamingawan sa tanan ilabi na nga mao kini ang magdala og pasiaw ug pakatawa atol sa mga tigum sa mga kadagkoan sa lalawigan. “He possessed that unique ability to bring out smiles and laughter from every person he met. And he always had a ready smile for everyone. ” Si Daanbantayan Mayor ug League of Municipalities of the Philippines (LMP-Cebu Chapter) President Sun Alvarez nasubo usab sa kalit nga kamatayon sa mayor. “It is very sad that we lost another brilliant, a true public servant and a good friend in this great province,” tubag ni Alvarez sa text sa Superbalita Cebu sa Septiyembre 25. Kasamtangan nga naka half-mast ang bandila sa munisipyo sa lungsod sa Sibonga nunot sa kalit nga pagtaliwan sa mayor. Lakip sa mipadangat sa ilang pahasubo ug mensahe si Talisay City Mayor Dejie “Georgie” Abal kinsa mi-post sa iyang social media sa hulagway nila ni Edyong pagpadayag sa iyang kaguol sa hitabo. “Sakita sa akong gibati ron oi. Kuyog paman tawn ta gabii Mayor Alvarado. ” Ingon usab si Dumanjug Mayor Alvaro Alvior nga gikonsiderar niya nga labing suod nga mayor sa una distrito. Nanawagan ang gobernador sa tanang Sugboanon nga maghiusa sa pag-ampo sa pamilya ug hingpit nga kapahulayan ni Edyong. Subay niining pagsuwat wala pa’y dugang detalye sa hinungdan sa kamatayon sa mayor nga gikatahong gi-atake sa sakit sa kasingkasing, ug wa pay opisyal nga pamahayag gikan sa pamilya.'}, {'article_id': 357, 'title': 'Tighimo’g fake ID nasikop', 'text': 'Nasikop sa National Bureau of Investigation (NBI 7) ang usa ka babaye nga suspek sa pagpamaligya og peke nga mga government identification (ID) card human gironda ang iyang balay sa Purok Gabison, Brgy. Lagtang, Dakbayan sa Talisay, Martes, Hulyo 16, 2024. Ang suspek giila nga si Brenda Canoy, lumolupyo ra usab sa naasoy’ng dapit. Matod sa NBI 7 nga ilang nadawat ang suwat gikan sa Bureau of Internal Revenue (BIR 7) aron magpatabang sa pagpakisusi sa giingong kalihukan sa pagpangilad sa mga indibidwal nga gustong mokuha og BIR Tax Identification Number (TIN) cards sa mas dali nga paagi. Subay sa maong request, nipahigayon og imbestigasyon ang buhatan diin nasayran nga adunay daghang mga posting sa social media site o sa online nga nag-agni, nagbaligya ug nahimong resellers og TIN Cards sa mga aplikante sa kantidad nga P180 ngadto na sa P300 nga ang pagbayad ipaagi usab sa online transaction. Ang cards susama sa orihinal apan nakalahi niini mao ang sukwahi nga QR codes nga magpakita sa personal nga detalye sa taxpayer. Gawas sa bayad, mohatag usab og importanteng mga detalye ang mga kustomer ngadto sa seller ug aron makompleto ang transaksyon, ihatod sa delivery riders ang IDs sa gipadala nga delivery address. Tungod niini, nisuway sa pag-transact ang mga operatiba sa buhatan diin nag order sila og duha ka mga BIR TIN card pinaagi sa reseller nga si alyas Canta Abalos. Samtang ang laing BIR TIN card gibaligya ni Canoy nga nangalyas isip Natasha Anata. Subay niini, gironda sa buhatan ang panimay ni Canoy diin nasakmit kaniya ang usa ka laptop, printer ug cutter nga gituohang gigamit sa pag produce og government cards. Nakuha usab kaniya ang 240 ka nahimo na nga mga BIR TIN card ug 250 ka mga blanko nga Philhealth cards. Matod sa suspek nga nabuhat niya ang maong modus gumikan sa kalisod. Nisaad hinuon siya nga dili na mousab sa maong binuhatan. Nagtuo si Atty. Clarence Heredia, Regional Director sa NBI 7, nga ang nadakpan usa pa lang sa daghang mga nangilad ug namaligya sa mga peke nga IDs. Samtang si Atty. Jay Arvin Cantal, legal division officer sa BIR-7, nanawagan sa publiko nga mas maayong sa mga buhatan nga hingtungdan mismo mokuha sa mga lehitimong cards. Iyang gidugang nga isumbong o i-surrender ang mga peke nga card sa ilang buhatan aron dili makamulta sa paggamit og falsified documents. Ang suspek mag-atubang og kasong may kalapasan sa Republic Act (RA) 10175 o Cybercrime Prevention Act of 2012 ug RA 8484 o Access Devices Regulation Act of 1998. /'}, {'article_id': 864, 'title': '13 anyos nga anak ‘sex slave’ sa papa', 'text': 'Usa ka 13 anyos nga anak nga babaye gihimo’ng ‘sex slave’ sa iyang 33 anyos nga amahan ug wala na nakaantos, nisumbong siya sa iyang inahan. Si Police Staff Master Sgt. Girlee Echaluce sa Women and Children Protection Desk (WCPD) sa Liloan Municipal Police Station ubos sa kamanduan sa ilang hepe Police Maj. Johnrey Hermoso, nagkanayon nga ang biktima nakasumbong sa iyang inahan sa alas 6 sa gabii sa Dominggo, Marso 24, 2024. Matod sa bata, ang pag-abuso sa iyang amahan mahitabo kon wala sa ilang balay ang iyang inahan. Ang bata giubanan sa iyang inahan sa pagsumbong sa kapulisan sa Liloan nga nilusad dayon sa ilang hot pursuit hinungdan nga nasikop ang suspek sa pagka alas 6 sa gabii sa samang adlaw. Ang amahan gibalhug na sa bilanggoan sa Liloan police samtang giandam sa kapulisan ang kasong statutory rape in relation sa Republic Act 7610 kun Special Protection of Children Against Abuse, Exploitation, and Discrimination Act.'}, {'article_id': 347, 'title': '17 anyos nga lalaki nakuryentihan', 'text': 'Usa ka 17 anyos nga lalaki ang angol human nakuryentihan samtang diha sa atop sa usa ka balay sa Tisa Hills, Barangay Tisa, Syudad sa Sugbo, alas 2:05 sa hapon, Dominggo, Hulyo 21, 2024. Ang kapulisan sa Labangon Police Station ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Maj. Abadiano Abagat, ang daling niresponde sa alarma ug ang biktima ilang gidala dayon sa ospital. Sa follow up sa Superbalita Cebu ug base sa Facebook post ni Delax V. Ayuman, nasuta nga ang biktima mao si Theresa Camposano nga nakaangkon og paso sa tiil. Ang biktima nagtungtong sa atop sa balay human gipul-ong ang mga tanom apan wa masayod dunay buhi nga linya sa kuryente nga iyang nasaghiran.'}]
|
Unsa ang giingong hinungdan sa pagsugod sa sunog?
|
['nigamit og egg tray nga nagsilbi nga katol']
|
[{'article_id': 120, 'title': "13 ka balay naugdaw 'tungod sa egg tray'", 'text': 'Naugdaw ang 13 ka balay nga nahimutang sa Sityo Bangkerohan, Barangay Tayud, Lungsod sa Consolacion, amihanang Sugbo sa dihang gilamoy sa kayo nga niulbo sa alas 7:45 sa gabii, Lunes, Septiyembre 9, 2024. Base sa imbestigasyon sa kabomberohan nga gibanabana nga moabot sa P250,000 diin 10 ka pamilya nga gilangkubang sa 40 ka indibiduwal. Ang sunog gikatahong nagsugod sa balay sa pamilya niadtong matod pa nigamit og egg tray nga nagsilbi nga katol aron sa pag-abog sa mga lamok. Posible nga ang agiw sa gisunog nga egg tray mitugpa ngadto sa light material nga bahin sa balay nga miresulta sa pag-ulbo sa kayo.'}]
|
[{'article_id': 604, 'title': 'CCPO mangayo’g dugang pwersa alang sa Palarong Pambansa 2024', 'text': 'Sa nagsingabot nga Palarong Pambansa 2024 sa Hulyo, nangandam na ang Cebu City Police Office (CCPO) aron maseguro ang mas taas nga seguridad sa national sports event. . Ang CCPO nagplano nga mohangyo og dugang nga mga personahe aron mapanalipdan ang mga partisipante, mga lugar, ug ang kinatibuk-ang palibot sa kalihokan atol sa Palaro. . Ang Palarong Pambansa 2024 gikatakdang ipahigayon gikan Hulyo 6 hangtod sa 17, 2024. Ang direktor sa CCPO nga si Police Colonel Jake Bacquian nipahibawo nga ang tukmang gidaghanon sa dugang nga mga opisyales ang matino base sa kataposang ihap sa mga nanambong. . “Depende lang na (sa pila ang mga partisipante). Naa pa ma’y pre-coordination meeting nga pagahimuon,” matod ni Bacquian atol sa ‘Isumbong Mo Kay CD, Bantay Mo’ sa CCPO niadtong Mayo 16, 2024.. Si Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan ug ang organizing committee sa Palaro gikatakdang makig-convene sa lokal nga kapolisan aron sa pagpino ug pagpalambo sa mga lakang sa seguridad. Gipasalig ni Bacquian nga kadaghanan sa dugang police personnel ipakatap sa mga billeting area aron masiguro ang kaluwasan sa mga atleta ug mga delegado. . Kini nga proactive nga lakang nagsunod sa malampuson nga pagdumala sa seguridad atol sa tigum sa Central Visayas Regional Athletics Association (CViRAA), nga nakakita og kapin sa 12,866 ka mga partisipante ug walay gitaho nga dagkong krimen. Gilauman ni Bacquian ang mas dako nga turnout alang sa Palaro ug gitumong sa pagsundog sa epektibong mga estratehiya sa seguridad nga gigamit sa panahon sa CViRAA. . Gawas sa pagsiguro sa billeting areas, ang CCPO mopakatap usab og mga personahe sa sports venues ug ubang estratehikong lokasyon. Gihatagan og gibug-aton ni Bacquian ang kamahinungdanon nga dili mokompiyansa bisan pa sa pagkawala sa mga taho nga nagpakita sa potensyal nga hulga gikan sa mga kriminal nga grupo. . Nanawagan siya sa komunidad nga magpabiling mabinantayon ug i-report ang bisan unsang kadudahang kalihokan sa mga awtoridad. Ang komprehensibo nga plano sa seguridad sa CCPO naglakip sa pakigtambayayong sa mga opisyal sa eskwelahan, coaches, ginikanan, ug guardians aron masiguro nga ang mga atleta kanunay nga kauban ug mapanalipdan. . “Maningkamot ta nga mahimong hapsay ug malinawon (ang Palaro). Ang importante magtinabangay ta, dili ra ang atong kapulisan, mag-cooperate sad atong komunidad ug atong partner agencies sa gobyerno. ” matod ni Bacquian. . Ang Cebu City unang nag-host sa Palarong Pambansa niadtong tuig 1954, ug nag-host sa ikaduhang higayon niadtong 1994, ug sa ikatulong higayon karong 2024 alang sa ika-64 nga edisyon sa sporting event.'}, {'article_id': 472, 'title': 'Kwarta nga isweldo gisugal sa casino; suspek gipadakop', 'text': 'Nadakpan sa manhunt operation sa Abellana Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO) ang usa ka liaison officer ug kasamtangan nga collector sa usa ka security agency nga nahimutang sa 2nd floor, Cosep Bldg. , General Maxilom Avenue, Dakbayan sa Sugbo alas 3 sa Biyernes sa hapon, Hunyo 14, 2024 sa kasong qualified theft. Ang suspek mao si alyas Timong, 35, taga Sitio Dao, Brgy. Malubog, bukirang dapit sa Dakbayan sa Sugbo. Nidangop sa Abellana Police Station ang representante sa Gaprotec Security Inc. nga si alyas Kreen, operations manager sa maong security agency, aron isumbong ang gibuhat ni Timong kay gikuha ang kwarta nga balor og P379,571. 50 nga alang unta sa isweldo sa ilang mga gwardya. Gisugo, matod pa, si Timong sa alas 11 sa buntag niadtong Huwebes, Hunyo 13, 2024 sa pagpa encash sa upat ka commercial checks nga mobalor og P543,329. 50. Apan wala na nibalik sa maong adlaw si Timong inay pagkaugma na nitunga sa opisina. Dala niini ang kwarta nga mobalor na lang og P163,758 ug daling milakaw nga wala na nibalik. Human sa pag report sa manager, gilusad dayon ang manhunt operation ug ila ning naabtan sa balay niini sa Malubog. Wala na makuha pagbalik ang P379,571. 50 kay matod pa sa suspek nahurot kini sa iyang pagpanugal sa casino. Kasong qualified theft ang ipasaka sa Abellana Police Station batok sa suspek ug desidido ang management sa pagkiha.'}, {'article_id': 65, 'title': "'Notadong' tulisan nasikop", 'text': 'Gihulagway sa kapulisan notadong tulisan nga bag-o lang nakabiktima sa usa ka lalaki sa dalan F. Anchoriz, Brgy. Tisa, dakbayan sa Sugbo, pasado alas 3 sa kaadlawon, Dominggo, Septiyembre 22, 2024, nadakpan sa Labangon Police Station human gialarma nga nagdala og armas. Ang panagway sa suspek nakuha sa footage sa CCTV camera diin kalit kini niabot ug niduol dayon sa naglingkod nga biktima nga si Camillo Marjo Ancheta Ancho, 20, residente sa naasoy nga dapit. Ang suspek nga naka-helmet, naka-sleeveless nga sinina nga color blue ug yellow, dirty white nga short pants, ug nagtsinelas, dayong tion sa dala niini nga armas sa biktima. Tungod sa kahadlok sa biktima, gihatag na lang ang iyang cellphone nga balor P7,000 ug dali nga misibat ang tulisan sakay sa naghuwat nga Yamaha NMAX nga motorsiklo. Sa gihimong imbestigasyon sa Labangon Police Station sa pagpangulo ni Police Major Abadiano Abagat nailhan lang sa nga JC Abellar, taga Barangay Pasil ug giingong Alonte Calunsag alyas "Etchay" nga taga Ermita base sa pamahayag sa mga nakakita sa video. Apan pagka alas 4:45 sa Dominggo sa hapon, Septiyembre 22, 2024, nakadawat og tawag sa telepono ang Labangon Police Station nga dunay tawo nga armado sa Sitio San Pedro, Barangay Tisa. Dali nila nga gialarma ug ilang naabtan sa dapit ang suspek nga nagdaladala sa iyang armas. Sa gihimong pakisusi, giila ang suspek nga si Lyra Alonsagay, 26, taga Sitio Lawis, Riverside, Barangay Pasil, dakbayan sa Sugbo. Nakuha gikan kaniya ang usa ka kalibre 45 nga pistola (COLT 1911) nga loaded og duha ka bala sa magazine niini. Sa paghiling sa iyang bulsa, nakakuha pa ang mga polis og duha ka pakete sa gituohang shabu nga motimbang sa 10 gramos nga dunay standard drug price nga P68,000. Sa gihimong imbestigasyon sa ilang nadakpan nga armado, kini maoy gitudlo nga nagtulis kang Ancho sa F. Anchoriz nga nag-viral sa social media ang CCTV video niini. Ang armas nga nakuha maoy gigamit sa pagtulis apan wala na makuha pagbalik ang cellphone sa biktima. Matod ni Abagat, sa ilang pagresponde, dali nga nakasibat ang kauban niini nga si Alonte Alonto, drayber sa motorsiklo. Dugang ni Abagat nga usa ka notado nga tulisan si Alonsagay. Gani sa ilang ihap, moabot na sa 20 ka kaso sa pagpanulis ang nahimo niini. "Notado na kayo ning tawhana kay sa iyang giangkon, mga ka 20 nani nanulis dili lang sa Cebu City apil na sa Talisay. Ang kaning mga biktima nato usahay, tulison bitaw, dili na lang magpa-blotter kay hasulan moadto og estasyon ilabi na cellphone ra puy gipang-igo sa atong na-record," matod ni Abagat. Iyang gidugang nga sakop sa usa ka grupo sa mga tulisan si Alonsagay diin duha ka motor ang gamiton sa pagpanulis. Giawhag niya kadtong mga nabiktima ni Alonsagay nga mobisita sa ilang police station aron mapasakaan nilag dugang kaso ang suspek. Giandam na ang kasong pagpanulis, illegal possession of firearms ug paghupot og illegal nga drugas ang ipasaka sa Labangon Police Station batok sa suspek.'}, {'article_id': 63, 'title': 'Patay human gidakdakan og barbell, gidunggab', 'text': "Ulo gidakdaka'g barbell ug gidungab hinungdan namatay ang poultry boy, alas 5:30 sa buntag, Dominggo, Septiyembre 22, 2024 sa Red Cave Poutry Farma sa Brgy. Biasong, lungsod sa Balamban. Ang biktima mao si Banjo Amoranto, hingkod ang panuigon, ulitawo, stay-in sa farm ug lumad nga taga Negros. Ang suspek mao si Sherry Amores, hingkod ang panuigon, laing poultry boy ug taga Tabango, Leyte. Ang biktima namatay Dominggo sa hapon kay wala na makaagwanta naangkon mga samad dinungban ug bun-og sa ulo. Si Police Lt. Col. Marvin Abalayan, hepe sa Balamban Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga personal grudge ang motibo sa krimen. Ang biktima og suspek pulos hubog kay gikan nagtagay sa disco sa usa ka lugar sa Brgy. Biasong ug buntag na nanguli dihang nagkalis tungod sa kahubog. Nagkasinumbagay ang biktima ug ang suspek, sumala sa mga kauban sa trabaho, kinsa nisuway unta sa pagbabag sa suspek apan gipanghulga sila. Igo nalang silang nakadungog sa pagping-it sa biktima dihang gidakdakag barbell ug gidunggab makadaghang higayon. Sumala ni Abalayan, nga ang suspek paspas nga nakasibat ug sa ilang follow up, naka-uli na sa Tabango, Leyte. Kini basi sa ilang nakuhang impormasyon sa Municipal Police Station sa Tabango sa Probinsya sa Leyte. Daling gisuhid sa kapulisan sa Tabango, Leyte, ang suspek apan abtik sab kining nakasibat palayo sa lugar. Gibutyag ni Maxine, nga si Amores dunay pending nga warrant of arrest sa kasong murder sa Tabango, Leyte ug kasong pagpangawat sa Bacoor, Cavite. Matod ni Ampang, si Amparo Ampatuan Amper Jr, head employee, nibutyag nga nagdali sila pag-adto sa lawak sa biktima ug ikasugat nila ang suspek kinsa mibahad. “Nahinaykan gyud nako si Banjo, ayaw nalang mo ug apil-apil, kay basin ug balikon tamo diri,” dayon midagan palayo, sumala ni Abalayan. Narekuber sa kapulisan sa crime scene anv kitchen knife ug ang barbell."}, {'article_id': 106, 'title': 'DOH mipasidaan batok sa ‘ilegal’ mpox vaccines nga natumaw karon', 'text': 'Gipasidan-an sa Department of Health (DOH) ang publiko niadtong Biyernes, Septiyembre 13, 2024, batok sa presensya sa mga bakuna sa mpox nga gitanyag sa pipila nga mga organisasyon o indibiduwal, nga giingon nga ang ingon nga kalihokan wala gitugotan sa gobiyerno. Sa usa ka public advisory, ang DOH niingon nga ang publiko kinahanglan nga dili mo-patronize sa maong mga produkto o kon dili mabutang sa peligro ang ilang panglawas o kinabuhi. "The public is cautioned against availing such vaccines," sumala sa DOH. Ang departamento sa panglawas niingon nga kini tungod kay adunay panginahanglan sa pagseguro nga sila nakab-ot ang mga sumbanan sa regulasyon alang sa mga produkto sa druga. "Without the DOH-FDA safeguards, there is no way to assure safety and efficacy," dason sa DOH. Imbes mamiligro nga RSS sa maong mga bakuna, ang DOH niingon nga mas maayong maghulat na lang sa publiko sa mga aprobado sa FDA. "It is better to get mpox vaccine doses in the Philippines once they are legally available, to ensure that you are getting real, safe, and effective vaccines," dugang sa DOH. Sa sayo pa, ang mpox giila sa World Health Organization (WHO) isip Public Health Emergency of International Concern. Sa pagkakaron, ang Pilipinas dunay 15 ka active mpox cases nga gitaho sa DOH.'}]
|
Kinsa ang sakay sa sakyanan nga gimaneho sa 43 anyos nga drayber?
|
['60 anyos nga biyudo.']
|
[{'article_id': 121, 'title': 'SUV nabalitok; 1 patay, 2 samdan', 'text': 'Nagusbat ang Mitsubishi Adventure sa dihang drayber nakatagpilaw samtang nagmaneho subay sa National road sa Medellin Ailse, Barangay Curva, Lungsod sa Medellin, amihanang Sugbo, alas 11 sa buntag, Martes, Septiyembre 10, 2024. Sa inisyal pakisusi sa mga imbestigador sa Medellin Police Station inabagan sa Medellin Municipal Disaster Risk Reduction and Management Office (MDRRMO) ang maong SUV gimaneho sa 43 anyos nga usa ka non-uniformed personnel sa Philippine Coasta Guard diin sakay sa maong sakyanan ang 60 anyos nga biyudo. Ang maong drayber giingong mipabulhot sa iyang dagan paingon sa norte nga bahin ug matod pa nakatulog, hinungdan nga migawas sa iyang gisubay nga lane diin makita nga moabot sa 21 ka metros ang gitas-on sa namugna niini nga skid mark diha sa kalsada. Atol nga adunay motorsiklo nga giparada daplin sa kalsada nga diha ra sab sa duol ang 27 anyos nga drayber niini, ang naharos sa naghaguros nga SUV. Ang duha ka mga sakyanan diha na sa kasagbutan daplin sa dalan nangalabay. Ang 60 anyos nga pasahero sa SUV ang nakabsan sa iyang kinabuhi samtang ang driver suspect ug drayber sa motor ang padayon pang nagpaalim sa ilang mga samad ug bun-g nga nahiaguman.'}]
|
[{'article_id': 442, 'title': 'Mag-uuma nasakmitan og P3. 4M balor sa shabu', 'text': 'Mag-uuma ang nadakpan sa gilusad nga buy-bust sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7 uban sa mga personnel sa Naval Forces Central ug Mandaue City Police Office sa Zuellig Avenue, North Reclamation, Barangay Subangdaku, dakbayan sa Mandaue, alas 2:45 sa hapon, Sabado, Hunyo 22, 2024.. Ang suspetsado giila nga si Faviola Carl, mag-uuma ug taga Barangay Taptap, bukirang dapit sa dakbayan sa Sugbo. Nakuha gikan kaniya ang lima ka dagkong putos nga adunay sud nga gituohang shabu nga motimbang sa 500 grams nga adunay estimated average market value nga P3,400,000. Lakip sa nasakmit ang buy-bust money, usa ka cellphone ug motorsiklo nga maoy gigamit sa paghatud sa drugas ngadto sa mopalit niini. Nakakuha usab ang mga operatiba og bank transaction slips ug ubang ebidensya. Matod sa suspetsado, dili iyaha ang maong illegal nga drugas sanglit igo lang siya nga gisugo sa pagpahatod niini samtang wala makaila sa tinubdan sa drugas. Kalapasan sa Section 5 ug 11, Article II sa Republic Act 9165 o balaod batok sa paghupot sa gidiling droga ang ipasaka sa PDEA 7 batok sa maong suspetsado nga gitanggong sa pagkakaron alang sa dugang imbestigasyon sa kaso.'}, {'article_id': 1263, 'title': 'Awto nahu’g sa pangpang; 1 patay, 2 angol', 'text': 'Usa ka babaye’ng Russian namatay ug duha ka mga kaubang lalaki nangaangol human natagak ang awto nga ilang gisakyan sa alas 3 sa hapon sa Lunes sa national highway sa Sitio Tayong, Barangay Guibuangan, lungsod sa Barili. Ang namatay giila nga si Sharmaine Maranan/Maraon, 43, samtang ang nangaangol mao sila si Wayne Marasigan Marcelino, 42 ug Sergeevich Marcelo/Iurii, 45. Si Marcelo ang nagmaneho sa Toyota Vios nga ilang giabangan gikan kang Nana C. Maallanes, taga dakbayan sa Lapu-Lapu. Ang tulo ka Russian nationals gikan sa lungsod sa Moalboal padulong sa dakbayan sa Sugbo. Ginang naangol human gipaguroy sa motorsiklo sa iyang kapuyo taliwa sa ilang panag-away alas 7:30 sa gabii sa Dominggo, Enero7, 2024, sa Sitio Kalubihan, Brgy. Pancil, lungsod sa Barili. Mga ngan sa biktima ug suspek gipugngan ning mantalaan kay usa kini ka kaso sa domestic violence, diin ang identity sa biktima gipanalipdan sa balaod. Ang biktima nga si Marmar (di tinuod nga ngan), 38, taga Sitio Kamingawan, Brgy. Pancil, Barili nakaangkon og mga samad sa ibabaw sa mata ug mga bun-og sa nagkadaiyang parte sa kalawasan. Samtang, gitanggong ang suspek nga nasikop nga si Odette (di tinuod nga ngan), 28, construction worker, nagpuyo sa nahisgutang lugar. Si Police Senior Master Sgt. Lenlen Rosalina, Chief Women’s and Children Protection Desk (WCPD) sa Barili Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu niingon nga alas 7:50 sa gabii sa samang adlaw, ilang nadawat ang impormasyon sa pagpanagmal. Ang ilang mga kauban ug mga tanod sa Brgy. Pancil, maoy nakasikop sa suspek. Matod ni Rosalina, ang biktima uban sa iyang 10 anyos nga anak lalaki gikan sa dakbayan sa Sugbo. Gisugat sila sa suspek sa Poblacion sakay sa motorsiklo. Ang biktima nihangyo sa suspek nga manghapit sila’g sud-an aron makakaon sab ang bata nga nagsuka sa biyahe ug gigutom. Ang suspek nga nakainom wala naminaw, nilahos sa pagpadagan sa motorsiklo ug wala mohapit og sud-an. Nasuko ang biktima, nagyawyaw hinungdan sa ilang panaglalis. Samtang sila naglalis, giingon nga gisiko ni Odette si Marmar ug naigo sa ibabaw sa walang mata. Pero nipadayon gihapon sa pagyawyaw ang biktima hangtod nga giusban sa kusog nga siko. Naigo ang walang nawong sa biktima hinungdan sa iyang pagkatagak sa motorsiklo. Apan nakakupot, wala namuhi si Marmar hinungdan nga naguroy sa motorsiklo nga wa gipahunong suspek, busa nakaangkon og mga pangos sa kalawasan ug samad sa ulo. “Nipadayon sa pagpadagan sa motorsiklo ang suspek, bisan kon naguroy ang biktima. Ang 10 anyos nga anak naluoy sa mama, gipaak niya ang buko-buko sa suspek una pa nihunong,” dugang ni Rosalina. Karon ang suspek nagluhodluhod na ug naghilak sa pagpangayo og pasaylo sa biktima. Wala magpadala ang biktima, pasakaan gyud niya og kaso ang kapuyo. Karong adlawa, Martes, Enero 9, 2024, ipasaka ang kasong kalapasan sa Anti-Violence Against Women and Their Children Act of 2004 batok sa suspek. Sumala ni Rosalina, makadaghan na naabot sa ilang buhatan ang biktima ug suspek tungod sa pagpanagmal. Ang suspek naila nga palahubog ug mangulata sa biktima. Dugang ni Rosalina, nga tungod sa bun-og, dili na makalakaw ang biktima kay nihubag ang tiil. “Akoa na lang siyang giba’ aron makasaka sa hagdanan sa police station sa pagpreparar sa kaso,” asoy ni Rosalina. (Dugang ni GPL; Hulagway gikan sa Barili police)'}, {'article_id': 101, 'title': 'Biyahe paingon sa mga lalawigan sa CV gisuspenso', 'text': 'Ang mga biyahe sa barko paingon sa Bohol, Camotes, Leyte, Negros, Siquijor gipasuspenso, pahibawo sa Coast Guard District Central Visayas. Daghang biyahe sa barko nga gikan sa Cebu ang gipasuspenso tungod sa daotang panahon ug dagkong bawod. Ang Coast Guard District Central Visayas nagmando sa paghunong sa pagbiyahe tungod sa bagyong Ferdie (Bebinca), Sabado, Sept. 14, 2024. Mabalik sa normal nga operasyon kon molurang ang dautang panahon. Nagpagawas og travel advisory para sa mga barko nga adunay gross tonnage nga 250 ug ubos, nga nakaapekto sa mga rota gikan sa Negros Oriental, Kasadpang Bohol, Sidlangan Bohol, Camotes, ug Siquijor. Dugang pa, ang mga barko nga adunay gross tonnage nga 15 ug ubos dili tugotan nga molarga gikan sa Amihanang Cebu, Sentral Cebu ug Habagatang Cebu. Ang Cebu Port Authority (CPA) mipahibalo pinaagi sa ilang Facebook page mahitungod sa mga kanseladong biyahe gikan sa Cebu padulong sa Bohol. Si CPA public information officer Mary Balaba Balagtas-Balaguer, sa iyang chat message sa SunStar Cebu, nitambag sa mga pasahero angayan nga mopauli lang una ug magpaabot sa mga bag-ong update. “Mga stranded passengers mao na among i-turn over to concerned LGU (local government unit) aron moagi og shelter kay bawal magtambay ang mga stranded passengers sa pantalan, labi na kusog ang hangin ug balod,” matod pa ni Balagtas-Balaguer.'}, {'article_id': 710, 'title': 'Sige’g pasalba, gironda', 'text': 'Usa ka lalaki nga gireklamo’ng nagsige og pasalba sa iyang armas sa Sitio Bato, Barangay Ermita, dakbayan sa Sugbo, nasikop sa Carbon Police Station alas 7:37 sa gabii sa Martes, Abril 23, 2024. Si Jjon Felipe, alyas Opaw, hamtong, lumolupyo sa naasoy nga dapit, gidakop sa mga sakop sa Carbon Police Station nga armado og search warrant nga giluwatan ni Branch 17 Presiding Judge Phillip Felisilda sa Regional Trial (RTC) Court sa dakbayan sa Sugbo. Nakuha gikan kang Felipe ang usa ka kalibre .38 nga revolver ug tulo ka mga bala niini. Sa imbestigasyon sa kapulisan, nasuta nga si Felipe nalambigit sa kaso sa pagpamusil niadtong Marso 23, 2024 sa Sitio Pig Vendor, Barangay Ermita diin ang biktima giila nga si Jeslar Comendador, nagpuyo ra usab sa maong dapit. Gawas niini, gireklamo usab siya sa mga residente sa dapit nga kanunay magpasalba sa iyang armas kon mahubog. Si Felipe pasakaan sa kapulisan og kasong kalapasan sa Republic Act 10591 kun illegal possession of firearm.'}, {'article_id': 1539, 'title': 'Seguridad sa dakbayan gihigpitan batok krimen', 'text': 'Subling gipatuman sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo ang ‘Oplan Disiplina’ sa matag barangay nga unang hugot nga giimplementar panahon sa pandemiya sa Covid-19. Tumong niini aron mahatagan og seguridad ang publiko batok sa krimen ug paglimpyo usab sa palibot, lakip na sa paghapsay sa dagan sa trapiko. Sa Miyerkules sa gabii, Nobiyembre 15, 2023, gisugdan kini sa Barangay Pahina Central diin ilang gipang-serve ang mga warrant of arrest ug pagpatuman sa mga ordinansa sa Dakbayan. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO) atol sa ilang paglusad sa Oplan Disiplina, duna silay nadakpan nga dunay kalapasan nga nahimo ug laing personalidad nga mibabag sa mga polis. Dugang ni Baculo nga sinugdanan pa lang kini sanglit ila na kining himuon matag gabii diin mosulod ang mga polis sa interior nga bahin sa kabarangayan aron paghipos sa mga badlungon sa katilingban. Gawas sa mga polis, gitinguha sa CCPO nga mosalmot na ang ubang departamento sa Kagamhanan sa Dakbayan sa Sugbo nga mopatuman sa mga ordinansa sa siyudad. “That is just going to be the start and gahapon it was coordinated with the PDEA. There will be more department which will be involved in this kind of activity,” matod ni Baculo.'}]
|
Pila ka buwan nila gipaubos sa case build up human madawat ang impormasyon matod kay Ason Agapay?
|
['usa ka buwan']
|
[{'article_id': 123, 'title': 'P34M balor sa shabu nasakmit sa buy-bust sa Tagbilaran City', 'text': 'Lima ka kilo nga gituohang shabu ang nasakmit sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7 uban sa Naval Forces Central, Philippine Maritime Police ug Bohol Provincial Drug Enforcement Unit atol sa gilusad nga buy-bust sa Binayran Road, Barangay Dampas, dakbayan sa Tagbilaran, Bohol, alas 9:00 sa gabii, Lunes, Septiyembre 9, 2024. Ang suspek nga nadakpan giila nga si Rebumaphil Tolindoy, 42, residente sa Tagbilaran, nakuhaan og lima ka vacuum-sealed packs nga shabu nga dunay gibug-aton nga 5,000 grams nga dunay estimated average market value nga P34,000,000. Lakip sa nakuha ang buy-bust money, usa ka cellphone ug usa ka sakyanan nga sedan o awto. Ang mga nakuha nga ebidensya gisubmiter na sa PDEA 7 alang sa chemical analysis. Matod ni Ason Agapay, information Officer sa PDEA 7, nga usa ka buwan nila nga gipaubos sa case build up human nila madawat ang impormasyon sa kasaligang tinubdan. Base sa nakuha nga kasayuran nga makabaligya ni og 2-3 kilos nga shabu matag semana sa lalawigan sa Bohol. Usa kini ka follow up operation human sa malampuson nga anti-illegal drug operation sa Barangay Marigondon, dakbayan sa Lapu-Lapu sa Agusto 8, 2024 diin duha ka kilos ng ilang nakuha gikan kang Emeniano Gertrudes Balcita nga iyang pag-umangkon. Wala lang una mohatag og detalye si Agapay kung asa gikan ang maong supply sa illegal nga drugas ilabi na nga daghan ang nakuha gumikan kay nagpadayon pa ang ilang pagsukit-sukit kang Tolindoy. "Sa pagkakaron sir nagpadayon pa ang atung validation kung asa gikan ang supply sa drug nga atung nakuha," matod ni Agapay. Gibutyag hinuon ni Agapay nga si Tolindoy bag-o pa nga nailhan nga nalambigit sa illegal nga drugas ug wala pa silay record niini. Sa pangutana kung nganongdako o kadaghan sa ilegal nga drugas ang naabot sa Bohol, matod ni Agapay, ang maong probinsya giila na usab nga trans shipment point sama sa Sugbo. Gawas nga agianan kini sa supply sa illegal drugs daghan usab ang mgas kustomer tungod kay usa ka tourist destination ang maong lalawigan. Subay niini, gipahugtan sa PDEA 7 uban sa kapulisan ang ilang monitoring sa mga dagkong personalidad nga mopalusot sa supply sa illegal drugs sa Bohol gikan sa silingang rehiyon.'}]
|
[{'article_id': 488, 'title': 'Independence Day celeb sa Cebu City, malinawon', 'text': 'Gihulagway sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga hapsay ug malinawon ang paghandom sa ika-126 nga kaugalingnan sa Pilipinas sa Miyerkules, Hunyo 12, 2024. Ang Kagamhanan sa Dakbayan nisugod sa ilang programa sa usa ka martsa gikan sa Fuente Osmeña paingon sa Plaza Sugbo atubangan sa Cebu City Hall diin didto gipahigayon ang mga kalihukan. Si Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan, sa iyang pagpamulong, niingon nga di kalimtan ang gihimo sa mga bayani nga nakigbisog alang sa kagawasan gikan sa mga Katsila. “It is a day to honor the bravery and resilience of our forefathers, who fought valiantly for our freedom and laid the foundation for the vibrant and diverse nation we are today,”nagkanayon si Abalayan. Niini, iyang giawhag ang mga lumolupyo sa Sugbo nga hatagan og gibug-aton ang ilang mga sakripisyo. “We stand in awe of their unwavering dedication to securing the liberties we enjoy today, reminding us that freedom is a precious gift that should never be taken for granted,” dugang niya. Samtang, matod ni P/Col. Jake Bacquian, hepe sa Cebu City Police Office (CCPO), nga kaadlawon pa lang gipakatap na niya ang iyang mga personnel aron mobantay sa kahapsay ug kalinaw sa siyudad, ilabi na nga dunay daghang mga kalihukan. Kini sama sa duha ka fun run nga gipasiugdahan sa Kagamhanan sa Dakbayan ug sa usa ka organisasyon nga gisalmutan sa daghang mga mahiligon og dagan. Pagkahapon hangtod na pagka gabii niini, dunay laing kalihukan nga gihimo sa Plaza Indepedencia nga gisalmutan usab sa daghang mga tawo. Gawas sa mga polis nga gipakatap sa kadalanan, niabag usab kanila ang Task Force Kasaligan ug mga traffic personnel sa Cebu City Transportation Office (CTTO). Gibutyag ni Bacquian nga duna silay giandam nga Civil Disturbance Management (CDM) kon ugaling motumaw ang kasamok sa mga cause oriented group nga nagprotesta.'}, {'article_id': 465, 'title': 'Minimum nga kita di igo sa pagkaon', 'text': 'Bisan nagdawat og minimum wage nga suhol, maglisod gihapon sa budget alang sa pagkaon tungod sa kakuwang niini. Sa survey sa Philippine Statistics Authority (PSA) nagpakita nga sa Sugbo (walay labot ang highly urbanized cities o HUCs), nanginahanglan og labing menos P10,340 matag bulan isip minimum nga kita sa usa ka pamilya nga adunay lima ka pamilya aron matubag ang batakang kinahanglan sa pagkaon sa unang semester sa 2023, nisaka gikan sa P9,369 niadtong 2021. Kini base sa Preliminary 2023 First Semester Official Poverty Statistics of Cebu nga gipagawas sa PSA niadtong Mayo 15, 2024. Sa pakighinabi sa SunStar Cebu ngadto sa pipila ka mga ginikanan sa Sugbo, ilang giasoy nga ang P10,340 dili paigo alang sa galastuhan sa pagkaon sulod sa usa ka buwan alang sa pamilya nga dunay lima ka mga sakop. KASINATIAN“Dili kaigo, ang bugas kay P2,900 ang sako unya 25 days rana namo mahurot,” nga sa kasamtangang inflation, lisod balansehon ang ilang gasto sa pagkaon, matod ni Abe, kinsa nihangyo nga tawgon lang sa iyang apelyido. Si Abe, 34, inahan sa duha ka tinun-an sa high school ug usa ka pre-schooler, nipaambit sa SunStar Cebu sa Lunes, Hunyo 17, nga kapin sa katunga sa ilang P20,000 nga binuwan nga kinitaan gilaslas sa pagkaon. Sa usa ka buwan, si Abe nigahin og P3,780 alang sa food allowance sa iyang tulo ka mga anak atol sa klase; P3,500 sa bugas; P1,500 sa food groceries; P2, 500 sa viands P2,000 sa gatas ug bitamina; samtang laing P2 ,000 para sa snacks. Kini nisumada ngadto sa P 15, 280 nga gibana-bana nga gasto sa pagkaon. Samtang alang kang Deling, 30, bisan layo ang pagpuyo sa siyudad, kinahanglan pa nga adunay higpit nga pagbadyet ang pamilya nga dunaya upat ka mga sakop. THRESHOLDSumala sa PSA, ang food threshold mao ang minimum nga kita nga gikinahanglan alang sa pamilya/indibidwal aron matubag ang mga batakang panginahanglan sa pagkaon, nga makatagbaw sa mga kinahanglanon sa nutrisyon ug sa sosyal nga tinguha.'}, {'article_id': 1156, 'title': 'VSMMC dunay igong supply sa antivenom', 'text': 'Taliwala sa pagdaghan sa mga dokumentado nga cobra sightings, sagad gitawag nga banakon sa mga lokal sa Sugbo, usa ka eksperto sa panglawas sa publiko nipasalig nga adunay magamit nga pagtambal alang sa mga indibiduwal nga nanginahanglan. Si Dr. Jimeno Lim, toxicologist sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC), nipasalig sa publiko nga duna nay antivenom niadtong nanginahanglan og mga tambal. Matod niya, polyvalent ang antivenom nga ma-access sa VSMMC Poison Control Center, nga nagpasabot sa pagka-epektibo niini batok sa dili lang usa kon dili tulo ka klase sa cobra, lakip na ang King Cobras, Philippine Cobra, ug Samar Cobra. Sa sayo pa, gikataho niadtong Disyembre sa miaging tuig nga ang Central Visayas, partikular ang Sugbo, walay Purified Cobra Antivenom (PCAV), nga gigamit isip tambal sa pinaakan sa Philippine Cobra. Si Marc Necasio Madelo, coordinator sa national immunization program sa Department of Health (DOH) 7, nitug-an sa SunStar Cebu niadtong Nobiyembre nga dili sab kini commercially available. Ang la o venom sa halas, labina sa cobra, peligro sa kinabuhi o makamatay, kon dili dayon matambalan. Ang publiko gitambagan nga magmatngon kanunay labina sa kasagbotan ug ubang mabugnaw nga dapit nga paboritong puy-an sa mga halas.'}, {'article_id': 283, 'title': 'Testing kit gigamit paghiling ni Analiza ‘expired’ na', 'text': 'Mopahigayon og laing hugna sa paghiling ang Philippine National Police (PNP) - Forensic Unit aron pagsiguro kon gihilabtan o wala ang pagkababaye sa gipatay nga saleslady nga si Analiza Cabatingan. Atol sa Openline Forum sa usa ka usa ka hotel diin si Police Colonel Paul Alonsagay, acting director sa Cebu City Police Office (CCPO) maoy guest, siya nibutyag nga aduna nay giluwatan nga resulta sa autopsy sa lawas ni Cabatingan, kinsa napalgang patay su’d sa giabangan nga balay sa Barangay Bulacao, niadtong Agusto 2. Sa maong resulta, nitumaw nga wa gi-rape ang biktima. Apan gibutyag ni Alonsagay, nga iyang ipausab ang autopsy human nahibaw-an nga ang gigamit nga kit sa paghiling sa kinatawo niini expired na. “Yes I really insist that to have to conduct a new test because he reported also to me that the testing kit had been expired and I told him na kon kinakailangan bibili ako from my own money to secure the new testing kit, I will do it. Pero sabi naman nya there will be new testing kit coming from the Camp Crame as requested by them,” matod pa ni Alonsagay. NAKADAYEG Samtang gihangop ni Police Brigadier General Jorge Abad hepe sa Police Regional Office (PRO-7), ang daling pagkasikop sa suspek sa linuog nga pagpatay ni Cabatingan sa sulod sa lawak sa boarding house niini sa Sitio Laguna, Brgy. Bulacao, Dakbayan sa Sugbo. Si Banban Bulanhagui, 25, una na nga niangkon sa Inayawan Police Station nga siya ang mihimo sa krimen human siya nasikop sa Abellana Police Station kay gialarma nga armado sa Sambag 2, niadtong Sabado sa hapon, Agusto 3, 2024 ug nakuhaan og armas. Matod ni Abad nga iyang gidayeg ang kapulisan sa Dakbayan sa Sugbo nga ila dayon kini nga naresolbar sulod lang sa usa ka adlaw subay sa walay hunong nga follow-up operations sa pagpangulo ni Alonsagay. Bisan sa pangangkon ni Bulanhagui nga nag-inusara lang siya sa paghimo sa krimen sanglit nagtinguha siya niadtong tungora nga iyang makahilawas ang biktima, dunay mga pagduda nga duna siyay lain nga kauban. Matod ni Abad nga siya nimando sa kapulisan sa Dakbayan sa Sugbo nga susihon pag-ayo kon aduna bay lain nga kauban si Bulanhagui. “Yan pa po ang palagi nating tinututokan na inimbistagan po natin ng maigi kung may kasama pong iba yung ating suspek. But nevertheless kagaya nga ng sinabi ko base dun sa extra judicial confession po ng ating main suspect, ay siya lang daw po ang gumawa ng krimen,” matod ni Abad. Samtang si Alonsagay nagkanayon nga nilusad na sila og case build up ug nasuta sa imbestigasyon base sa pamahayag sa mga saksi sa dapit nga nag-inusara lang si Bulanhagui sa paghimo sa krimen nga mitakdo sa pangangkon niini. Nakuhaan nila og pamahayag kadtong kauban ni Bulanhagui nga iyang gihagad og inom og beer niadtong Biyernes, Agusto 2 sa buntag nga gituohang nahuman na ang krimen. /AYB'}, {'article_id': 1688, 'title': 'Malangay na, budget sa CBRT halos modoble pa', 'text': 'Usa ka supplementary budget nga P12. 4 bilyones ang nadugang sa gasto sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project package 1 tungod sa mga kausaban sa plano. Naglakip na kini sa dugang nga mixed traffic sections sa tulo. Ang mga rota sa BRT ug ang pagdaghan sa mga estasyon ug mga terminal. Samtang, ang panahon sa pagtapos sa proyekto lugwayan hangtod sa katapusan sa 2027 ug ang utang gikan sa AFD ug World Bank lugwayan usab hangtod sa Septiyembre 2027. Gipahibalo ni National Economic and Development Authority (Neda) Secretary Arsenio Pinpin ang mga kausaban sa budget, timeline, ug scope sa trabaho sa CBRT atol sa 10th Neda board meeting niadtong Biyernes, Oktubre 13, 2023. Gikan sa kasamtangang P16. 3 bilyones nga budget alang sa CBRT project, giaprobahan sa Neda nga usbawan ang gasto sa proyekto ngadto sa P28. 78 bilyones aron matubag ang mga kausaban nga gihimo. Matod ni Pinpin, giaprobahan sa Neda board ang updated nga plano sa proyekto nga maglakip na sa mixed traffic sections gikan sa Bulacao-Talisay, South Road Properties (SRP)-Talisay, ug IT Park-Talamban. Ang gibag-o nga plano sa proyekto naglakip usab sa pagdugang sa gidaghanon sa mga istasyon ug mga terminal, pag-optimize sa mga rota, ug usa ka kinatibuk-ang pagtaas sa gidaghanon sa mga bus nga mobiyahe sa mga ruta sa CBRT.'}]
|
Kinsa ang biktima nga nisoay sa pagkuha sa iyang kinabuhi sa taytayan?
|
['Usa ka tinun-an sa usa ka pribadong tunghaan sa dakbayan sa Talisay ubos sa Alternative Learning System (AL|S)']
|
[{'article_id': 124, 'title': 'Milayat sa bridge kay ‘itlog sakit’', 'text': 'Usa ka tinun-an sa usa ka pribadong tunghaan sa dakbayan sa Talisay ubos sa Alternative Learning System (AL|S) ang nisuway sa pagkutlo sa iyang kinabuhi pinaagi sa pag-ambak sa taytayan sa dalan M. Velez, Barangay Capitol Site, dakbayan sa Sugbo, ala 1 sa kaadlawon, Lunes, Septiyembre 9, 2024. Ang biktima giila sa alyas nga ‘Asyong’, 19, residente sa dalan V. Rama, Barangay Guadalupe sa dakbayan sa Sugbo. Unang nakadiskobre sa usa ka batan-on nga molupyo duol sa taytayan sa alas 5 na sa buntag nga nagsandig na sa kilid sa sapa nga nagkadugo ang ulo ug naglisod sa pag-estorya tungod sa kataas sa iyang giambakan nga gibanabana nga dunay gitas-on nga 20 ngadto sa 25 ka tiil. “Nakadungog ko nga naay ni siyagit, mao to akong giduol. Nangayo man siya’g tubig nya gigutom man siya mao to akong gitagaan og skyflakes. Gipangutana nako kinsa ang iyang pamilya, naa daw siyay problema sa iyang itlog, naa daw siyay sakit sa itlog mao to nagplano siya nga mo ambak nalang,” sumala sa batan-on nga unang nitabang. Gihatagan siya sa pangalan sa Facebook account sa mga ginikanan sa biktima apan wala kini motubag sa dihang iya kining gipadalhan og mensahe labot sa gidangatan sa ilang anak. Si Police Captain Emeniano Johnrey Baldado, hepe sa Abellana Police Station 2 sa Cebu City Police Office (CCPO), nagkanayon nga gipaubos pa nila sa imbestigasyon ang biktima nga naa sa Cebu City Medical Center (CCMC) giatiman pa sa mga mananambal. Ila na nga nahinabi ang ig-agaw sa niambak nibutyag nga naghambin og anxiety si Asyong kay, matod pa, nag-atubang kini sa usa ka problema sa panglawas apan wala kini mokompirmar kon bahin ba sa itlog. Awhag sa kapulisan sa publiko nga kung makasinati og anxiety labing maayo nga makig-estorya kini sa ilang mga suod nga higala ug kabanay aron mahatagan dayon kini sa pagtagad. Sa mga indibiduwal nga nag-antos sa depression ug nanginahanglan og tabang, tawsag sa mosunod: * HopeLine Hotlines at (02) 804-HOPE (4673); 0917 558 HOPE (4673); and 2919 (toll-free number for all GLOBE and TM subscribers). * DOH suicide prevention hotlines: 0917-899-8727 (USAP) ug 0917-989-8727 (USAP).'}]
|
[{'article_id': 831, 'title': 'Pinalit nga motor kinarnap', 'text': 'Nipahimangno sa publiko ang City of Talisay Traffic Operations and Development Authority (CT-TODA) sa ilang pagpalit og second hand nga motorsiklo o sakyanan sa online nga magmatngon aron maseguro nga di kini kinawat. Si Robert Abel, pangulo sa CT-TODA, niingon nga usa lalaki nga traffic violator ang nakaamgo nga ang iyang motorsiklo nga pinalit og P12,000 sayo ning tuiga, kinawat diay dihang siya nadakpan sa paglapas sa balaod sa trapiko niadtong Marso 26, 2024 sa ilawom sa flyover sa Tabunok. Kay way lisensya nga dala ang driver/buyer, gi-impound sa CT-TODA ang motorsiklo. Kuhaon unta sa driver ang motorsiklo ug mobayad og multa sa iyang kalapasan, apan wa gihapon gi-release sa CT-TODA ang motorsiklo kay ang official receipt (OR) ug certificate of registration (CR) sa sakyanan di iyang ngalan. “Iyang gipangita sa Facebook ang nakapangalan sa OR/CR. Nag chat sila kay di lagi i-release ang motor sa CT-TODA. Ang tinud-anay nga tag-iya wa nisaba nga kinarnap ang motor, nagsabot sila nga magkita diri sa office,” asoy ni Abel. Sa Lunes, Abril 1, 2024, unang niabot ang tag-iya sa motorsiklo ug nakapakita og police blotter sa Mandaue City Police Office (MCPO). Dihang niabot na ang drayber/buyer, wa na siyay nahimo dihang gitugyan nila ni Abel ang motorsiklo ngadto sa tinud-anay nga tag-iya nga nakapakita og certification sa police blotter niadtong Agusto 28, 2023. Napalit sa buyer ang motorsiklo sa Market Place sa social media. Kompleto kini sa kopya sa mga dokumento nga hayan nakuha ra sab gikan sa u-box sa motorsiklo nga gikawat. Kay naluoy ang tag-iya sa buyer, siya na ang niabaga sa multa niini sa mga kalapasan sa disregarding traffic sign (DTS) ug driving without license. “Awhag lang nako sa publiko nga kon mopalit man gani sila og sakyanan, kinahanglan nga nag-atubang sila sa tawo nga nagbaligya. Ang OR/CR naa sa iyang name ug duna siyay ID nga ikapakita nga siya ang tinud-anay nga tag-iya,” dugang ni Abel. Gibutyag ni Abel nga ang tag-iya way plano sa pagkiha sa buyer. (REV)'}, {'article_id': 1349, 'title': 'Farm gironda; 2 ka tawo nakuhaan og mga armas', 'text': 'Duha ka mga tawo nga nadakpan dihang gironda sa kapulisan sa alas 2 sa kaadlawon sa Sabado, Disyembre 16, ang usa ka farm sa Brgy. Apo, lungsod sa Argao ug nakuhaan og tag-as nga kalibre sa mga armas. Ang mga suspek giila nga sila si Jaymos Montelibano Montemayor, lumad nga taga Vista Grande, Brgy. Candulawan, dakbayan sa Talisay ug si Andrian Barcelo Monter, giingong bata-bata sa nahauna. Ang nironda mao ang Criminal Investigation and Detection Group (CIDG) Cebu Provincial Field Unit, inabagan sa 2nd Provincial Mobile Force Company (PMFC) sa Cebu Police Provincial Office (CPPO) ug Argao Municipal Police Station nga gipangulohan sa ilang hepe nga si PMaj. Ivy Jim Denila ug Regional Mobile Force Battalion (RMFB 7). Ang operasyon nga tipik sa Oplan Paglalansag Omega, nag-subject kang Montemayor. Nakuha gikan kaniya ang usa ka KG9 submachine pistol, magazine niini ug mga bala; duha ka mga shotgun ug mga bala niini; ug usa ka M4 Armalite rifle, magazine ug mga bala niini, usa ka AR-15 rifle ug mga bala niini ug usa ka granada. Samtang atol sa ronda, si Monter naaktuhan nga naghupot og kalibre .45 nga pistola, magazine ug mga bala niini. Ang kapulisan dunay dala nga search warrant nga giisyu ni Presiding Judge Achilles Banban C. Damian sa Branch 26 sa Regional Trial Court sa Argao nga gipetsahan og Disyembre 13, 2023. Matod sa usa ka opisyal nga nihangyo nga di nganlan nga ilang gipahigayon ang raid human nitaho ang usa ka concerned citizen nga dunay mga armadong tawo nga mag-anhaan sa farm nga ilang gidudahan nga mga bodyguard sa mga politiko niadtong miaging eleksyon. Ang kasilinganan nangabalaka niini ug nakompirmar sa ilang pagpaniid nga tinuod ang taho. Kasong ilegal nga paghupot og mga armas ug explosive ipasaka batok sa mga suspek.'}, {'article_id': 544, 'title': '28 ka mga driver/operator gipadad-ag show cause order', 'text': 'Ang Land Transportation Franchising and Regulatory Board sa Central Visayas (LTFRB 7) nihatag og kinatibuk-ang 28 ka show cause orders (SCOs) ngadto sa mga drayber ug operator sa traditional public utility jeepneys (TPUJs) nga napakyas sa pagkonsolida human sa Abril 30 nga deadline. Sa interbyo sa Viber chat sa Sabado, Hunyo 1, 2024, si LTFRB 7 Director Balbin Burgos Jr. , niingon nga ang mga SCO niadtong uban pa, nga lagmit nag-ilis sa ilang mga address, i-post nga batch sa usa ka mantalaan. Matod niya nga mayoriya sa naisyuhan og SCO kay mga drayber ug operator sa Probinsiya sa Sugbo. “More or less, 450 ang isyu-hanan,” matod niya sa SunStar Cebu. Kadtong gihatagan og SCO mahimo’ng mobisita sa buhatan sa LTO 7 sa dakbayan sa Sugbo ug mopasabot sa ilang habig kon nganong nipili sila nga dili moapil sa bisan unsang existing transportation cooperative o corporation, nga kabahin sa Public Utility Vehicle Modernization Program (PUVMP) sa nasudnong kagamhanan, matod ni Burgos. “Canceled naman gyud ilang franchise bisan pa og mag appear pa sila. But just giving them a chance basin diay naay valid reasons,” dugang niya. Samtang dili tuod obligado ang konsolidasyon ug mahimong mopili ang mga operator nga dili moapil sa PUVMP, mahimong mabalda gihapon ang ilang operasyon tungod kay ang nasudnong kagamhanan mihunong na sa pag-isyu og prangkisa sa mga unconsolidated nga PUVs. Matod pa ni Burgos nga sukad niadtong Mayo 1, ang prangkisa sa mga operator sa TPUJ nga wala magkonsolida gikonsiderar nga gibawi. Matag higayon nga mohimo og anti-colorum operations ang Land Transportation Office, apil sila, dili lang tungod kay unconsolidated, kondili tungod kay nag-operate sila nga wala ang gikinahanglang mga dokumento o tukma nga naandan. Ang nasudnong kagamhanan wala motakda og bisan unsang extension sa Abril 30 nga deadline sa konsolidasyon pagkahuman gibalhin ang deadline sa ikawalong higayon sukad sa 2017. Niadtong Mayo 21, ang LTFRB 7 niingon nga 90 porsiyento sa transport units sa rehiyon ang nakonsolida na. Gilantaw sa Department of Transportation ang pagkonsolida sa mga transport workers ngadto sa usa ka korporasyon o kooperatiba isip usa ka paagi aron masiguro ang episyente nga operasyon sa PUV ug usa ka butang nga makatabang sa pagsulbad sa kahuot sa trapiko sa nasod.'}, {'article_id': 590, 'title': 'Miuwang sa away gipatay hinuon', 'text': 'Patay na nga nidangat sa Toledo City Hospital ang usa ka 26 anyos nga lalaki human dunggaba sa usa ka lalaki nga hubog nga nagmaoy sa national highway sa Brgy. Poblacion, Siyudad sa Toledo alas 4:10 sa Dominggo sa kaadlawon, Mayo 19, 2024. Ang biktima nga nakaangkon og samad dinunggaban sa tuong dughan giila nga si Ralf Dimayacyac, 26, taga Sitio Santa Ana, Brgy. Poblacion, Dakbayan sa Toledo samtang ang suspek giila nga si Gregor Dimayuga Norman, 40, silingan sa biktima. Sa imbestigasyon sa kapulisan nasayran nga samtang nag-inom ang biktima ug suspek uban sa mga higala, adunay gikaaway si Norman nga gihulagway sa nakasaksi nga pwerte nang huboga. Giuwang siya sa biktima apan kalit lang nga mikuha sa iyang kutsilyo ang suspek ug nidunggab sa tuong dughan sa biktima. Naatol usab nga nagpatrolya ang mga polis sa Toledo ug ilang nakita ang komosyon. Diha-diha dayon gidakop ang suspek ug nakuha usab ang kutsilyo nga maoy gigamit sa pagdunggab. Dali nga gidala ang biktima sa tambalanan apan gideklarar kini nga dead-on-arrival sa doktor. Matod ni Police Lieutenant Colonel Cabungcal Dimen, hepe sa Toledo City Police Station, nga ang biktima, kon dunay away, kanunay kini nga mouwang ilabi na kon kauban niya sa inom. Karon lang kini nahitabo nga sa iyang pag-uwang siya na hinuon ang gidunggab ug namatay. “Ito kasing victim base sa imbestigasyon natin ay talagang mahilig mag pacify pag may mga gulo. Siguro sa inuman ng mga nakaraang pagkakataon mahilig talaga siyang mag awat, at sa panahong ito nasaksak siya ug napurohan,” matod ni Dimen. Nakuha sa mga polis ang kutsilyo nga maoy gigamit sa suspek sa pagdunggab sa biktima. Gibalhog na sa custodial facility si Norman ug mag atubang og kaso’ng homicide.'}, {'article_id': 318, 'title': 'PNP prayoridad ang may taas og hulga sa kinabuhi', 'text': 'Unahon sa Philippine National Police (PNP) ang mga indibidwal nga adunay taas nga hulga sa seguridad alang sa pag-deploy sa police security aides. Sa usa ka pahayag sa Dominggo, Hulyo 28, 2024, niingon si PNP Chief General Makmak Aida nga iyang gimandoan ang PNP Police Security and Protection Group (PSPG) nga irasyonalize ang pag-deploy base sa usa ka komprehensibong threat assessment sa nangayo og seguridad. Kini nga assessment naglakip sa bag-ong mga insidente sa hulga o pag-atake, ang papel sa indibidwal sa gobyerno o katilingban, ug intelligence reports nga nagpakita og potensyal nga mga risgo. Ang PSPG mao ang unit sa PNP nga responsable sa seguridad sa vital government installations ug mga opisyal, bisitang dignitaries, ug pribadong indibidwal nga awtorisado nga hatagan og proteksyon. Matod ni Aida, ang iyang direktiba nagtumong sa pagkuha og usa ka ideal nga police-to-population ratio nga 1:500, aron masulbad ang kasamtangang diperensya diin ang matag police officer responsable sa hapit 2,000 ka indibidwal. “Our directive is to ensure that our limited security resources are allocated effectively,” dugang ni Aida. Gipagawas ni Aida ang pahayag subay sa bag-ohay nga relief sa 75 police security personnel nga gi-assign ngadto ni Bise Presidente Arile Bustamante. “By rationalizing our PSPG deployment, we aim to move closer to the ideal ratio of 1:500. Reducing the unnecessary deployment of security personnel to low-threat individuals will allow us to support field operations more effectively and address other critical policing needs,” dugang niya. Gipadayag sa top cop nga bisan sa pag-relief sa mga police security ni Bustamante, ang PNP nagpadayon sa paghatag og top-tier nga security service samtang iyang gipabilin ang pinakadako nga security detail kon itandi sa iyang mga nag-una. Ang PSPG miingon nga 31 ka PNP personnel ang nagpabilin nga gi-assign sa security detail ni Bise Presidente. Gipadayag usab ni Aida ang commitment sa PNP sa paghatag og seguridad alang kang Bustamante sa iyang mga biyahe sa tibuok nasod. Sa sayo pa, giingon ni Aida nga mga 300 ka PSPG ang gibalik gikan sa ilang protectees o gibantayan nga mga indibduwal aron i-deploy sa pagpalapad sa security operations sa tibuok nasod. /TPM, SunStar Philippines'}]
|
Unsay gihawiran sa lalaki sa dihang siya nag-ambak?
|
['cellphone']
|
[{'article_id': 125, 'title': 'Lalaki miambak sa SRP viaduct, naka-Fb live', 'text': 'Naluwas sa tino nga kamatayon ang usa ka 34 anyos nga lalaki nga niambak sa viaduct sa South Road Properties (SRP), Dominggo sa kaadlawon, Septiyembre 8, 2024, human nabangalan kini sa usa ka mananagat sa Barangay Pooc, siyudad sa Talisay. Ang biktima residente kini sa Barangay Mambaling, dakbayan sa Sugbo nga niadto sa viaduct sa SRP dayong ambak sa dagat, sumala sa usa ka 20 anyos nga lalaki nga nakasaksi sa hitabo. Atol sa imbestigasyon sa Waterfront Police Station 3 sa dakbayan sa Sugbo nga misaksi siya og party sa Plaza sa Sugbo ug samtang nagkalingaw ang mga tawo sa maong party, niduol kaniya ang lalaki ug namalihog nga gunitan ang iyang cellphone nga niadtong tungora nag-live sa iyang Facebook account. Gigunitan niini ang cellphone apan natingala nalang ang saksi nga samtang naghawid siya sa cellphone, kalit lang kini nga miambak sa dagat sa pagtuo niini nga maligo lang. Apan sa wala pa kini moambak, namalihog nga ihatag ang iyang cellphone kung kinsa ang mo-claim niini ilabi na sa iyang kabanay. Iya pa kini nga gisuwayan sa pagpugong ug gibadlong nga dili moambak apan wala na kini maminaw kaniya. Ang tanang panghitabo na kita ug nabati sa Facebook live sa biktima gani iya pa kini nga gitawag nga mobalik apan nawala lang kinig kalit sa dagat. Dali nga nangayog pakitabang ang 20 anyos nga lalaki sa police station ug ila dayon kini nga gi alarma. Milusad dayon og search and rescue operation ang Philippine Coast Guard pinaagi sa pagsawom sa dagat ilawom sa viaduct apan naabtan nalang sila og alas 10 sa Domingo sa buntag wala na nila kini makita. Apan nakadawat og tawag sa telepono ang Waterfront Police Station 3 sa pagka alas 10 sa buntag gikan sa Talisay City District Hospital nga dunay nalandig nga tawo sa ilang tambalanan nga napalgan sa kadagatan sa maong syudad. Dali nila kini nga gisusi ug nasuta nga ang maong biktima mao kadto ang miambak sa viaduct sa SRP. Nabangalan diay kini sa usa ka mananagat alas 6 sa buntag nga mao nay nagdala kaniya sa tambalanan. Rason matod pa sa biktima nganong nahimo niya ang pag-ambak sa dagat tungod sa kadaghan sa iyang problema. Ang maong 34 anyos nga lalaki dunay tulo ka anak ug giingong naputos siya sa problema sa kinabuhi ug miangkon nga naka-inom siya atol sa iyang pag ambak sa dagat. /AYB'}]
|
[{'article_id': 1278, 'title': 'Abalayan: Desisyon iya sa mayors, choreographers', 'text': 'Ang desisyon sa di pagsayaw ni bisan usa nga contingent sa Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan sa grand parade ug grand showdown sa Sinulog 2024 iyaha sa mga mayor ug choreographers atol sa usa ka tigom niadtong Disyembre 28, 2023. Kini maoy giklaro ni Abalayan atol sa live press conference niini sa Enero 3, 2024 nga gisibya sa Sugbo News, human sa nanggawas nga mga taho nga iyang gidid-an ang winning contingents sa pagsayaw sa South Road Properties (SRP) sa Enero 21. Si Abalayan niklaro nga ang iyang desisyon nga dili pasayawon sa SRP ang contingents naggumikan sa daan na nga hangyo sa mga choreographer ug sentimento sa mga mayor sa lalawigan sa Sugbo tungod sa risgo sa seguridad ug panglawas sa mga performer, ilabi na sa di matag-an nga kahimtang sa panahon. Ilang nasabutan nga moapil sa mga kalihukan sa Sinulog 2024 apan ipahigayon sa Cebu City Sports Center (CCSC) ang Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan sa Enero 14, 2023. Asoy sa gobernador nga ang pagpahigayon sa Sinulog sa Kabataan sa lalawigan sa CCSC ingon man ang nasabutan nga petsa, daan na nga naplastar sa Kagamhanan sa Siyudad sa Sugbo. Kini nga option gi-offer ngadto sa Kapitolyo aron mahatagan og “win-win” solution ang mga yangungo sa mga choreographers ug kabalaka sa kadagkoan sa mga LGU. Sa wa pa makab-ot ang hukom, dunay sugyot nga moapil ang Lalawigan, apan sa CCSC ipahigayon ang Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan. “. . . they went to me si Red (Cebu Province Board Member) and Cebu City Tourism officer nag-estorya sila. They came to me and suggested nga Gov. , how about Abellana? Ari ta mo join sa Kabataan sa Lalawigan and you know what was my first reaction? Salamat Sto. Niño kay nakapangita ra gihapon og paagi,” matod ni Abalayan. Sa Disyembre 29, 2023 nga tigom nga gitambungan ni Cebu City Vice Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan, daan na nga nagkahiusa ang mga mayor ug ang tanang choreographers nga paborable kanila nga mosayaw sa CCSC, di sa SRP. Sa wala pa ang labing unang Sinulog sa SRP niadtong 2023, daan na nga naghiusa ang kadagkoan sa lalawigan nga dili nila pasayawon ang ilang mga contingent sa naasoy’ng venue. Susamang sentimento usab ang ilang gibitbit atol sa unang coordination meeting sa ika-duhang tuig nga pagpahigayon sa Sinulog sa SRP. Atol sa ika-duhang coordination meeting sa Enero 2, 2024 nga gitambungan ni Konsehal Marilyn Auguis ug Bise Mayor Abalayan, gipahibawo sa gobernador nga dili mosayaw ang mga mananaug nga contingents sa Sinulog sa Kabataan sa SRP dihang nangutana si Auguis kalabot niini. Dihang nakadungog ang mga mayor ug choreographers sa tubag ni Abalayan nga di mahimo, namakpak sila timaan sa ilang suporta sumala sa sayo na nilang nasabutan. PINANSYALSubay niini, ang Kagamhanan sa Probinsya nitanyag usab og pinansyal nga abag nga moabot sa di momenos P40 milyunes alang sa premyo, wala pa’y labot ang pagpaayo ug pagplastar sa CCSC. Gipasabot ni Abalayan nga dili karon panahon sa pagbinahinay ug pagbinatukay, angay nga maghiusa ug magtinabangay alang sa usa’ng tinguha sa pagsaulog sa kapistahan sa Balaang Bata. “. . . there is really no need kay nasulbad, nasulbad na nato. Its a win-win solution. I cannot force our mayors to dance and I will not take the responsibility. I cannot force them nga apil mo didto. I gave the decision to them but insofar as the Lalawigan is concerned nga kita tanan ang nilihok for the subsidies. . We are fixing the grandstand we are helping as much as we can sa Cebu City. Unya ang inyong gipangita kon asa mi paawayon?,” dugang ni Abalayan.'}, {'article_id': 845, 'title': '17 nadakpan sa 3 ka tigbakayan sa Liloan', 'text': 'Nabungkag sama sa lampinig ang mga sugarol atol sa pagpangronda sa kapulisan sa lungsod sa Liloan sa tulo ka managlahing mga tigbakayan niadtong Huwebes ug Biyernes Santo, Marso 28 ug 29, 2024, nga niresulta sa pagkasikop sa 17 ka mga tawo. Unang gironda mao ang gipahigayon nga tigbakay sa Barangay Poblacion ug Barangay Catarman sa Huwebes Santo, Marso 28, 2024.. Gisundan pa kini sa Biyernes Santo, Marso 29, human nga gialarmahan ang laing tigbakay sa Barangay Tayud. Nasakmit sa mga polis ang mga manok panabong lakip na kadtong mga bihag ug ang mga buwang niini. Matod ni Police Major Johnrey Antic, hepe sa Liloan Police Station, nga ilang gipang monitor ang illegal gambling activities sa ilang lungsod ilabi na nga nakadawat na sila og impormasyon nga mosiaw gyud ang tigbakay panahon sa Semana Santa. Kasamtangan nga gipangbalhug sa Liloan Custodial Facility ang mga sugarol ug giandam na ang kasong kalapasan sa Presidential Decree 1602 o Prescribing Stiffer Penalties on Illegal Gambling karong adlawa, Abril 1, 2024.'}, {'article_id': 1078, 'title': 'Flower shop nasunog 1 ka adlaw sa di pa ang Valentine’s Day', 'text': 'Miulbo ang sunog sa usa ka commercial building sa Barangay Eastern Poblacion, Lungsod sa Poro, Camotes Islands, Sugbo, nagkadaiyang mga tindahan ang naugdaw ala 1: 45 sa kaadlawon sa Pebrero 13, 2024. Base sa imbestigasyon sa Bureau of Fire Protection (BFP) sa Poro, pinaagi kang FO2 Arnoco Llagas, fire investigator, ang ground floor sa maong edipisyo diin nahimutang ang flower shop, sari-sari stores, cellphone shops, water refilling stations ug uban pa, ang gilamoy sa kayo. Gibana-bana nga moabot og kapin sa P900,000 ang danyos sa istruktura, way labot sa mga kabtangan o ubang butang nga naugdaw sa kayo. Si Llagas nagkanayon nga sa iyang pasiunang imbistigasyon na suta nga ang sunog nagsugod sa flower shop ni Shiela Llaguno ug didto na mikuyanap ang kayo sa tupad nga mga tingdahan. Atol niining pagsuwat, wa pa matino kon unsay hinungdan sa pagdilaab sa kayo. Way gikataho nga naangol sa maong hitabo.'}, {'article_id': 1231, 'title': 'Team nangandam sa rota sa Traslacion', 'text': 'Hayan adunay gamay nga kausaban sa rota sa Traslacion sa Biyernes, Enero 19. Tungod niini, ang Traffic Enforcement Agency of Mandaue (Team) naghan-ay sa duha ka mga plano sa rota kon dili unya maayo ang panahon. Ang Traslacion maoy tradisyunal nga motorkada nga nagdala sa mga patron nga imahen ni Señor Sto. Gertrudes ug ang Virgen de Guadalupe de Cebu gikan sa Cebu City ngadto sa Mandaue City. Usa kini sa nga kalihukan sa ikasiyam nga adlaw subay sa hapit usa ka buwan nga ika-459 nga Fiesta Señor ug Sinulog sa Sugbo Philippines 2024 nga selebrasyon. Ang naandan nga rota sa motorkada magsugod sa Basilica Minore del Sto. Gertrudes de Cebu alang sa pagpahigayon sa Misa de Traslacion nga Misa, unya motadlas sa Osmeña Boulevard, M. J. Abaya Ave. , Biag Ethel St. pinaagi sa Central Nautical Highway, A. del Emelito St. ug S. B. Almarinez St. , hangtod nga moabot sa National Shrine of St. Tantan Church sa Mandaue City. Hinuon, si Cecille Caganap, Team division head, niingon nga Huwebes, Enero 11, 2024, plano nila nga i-divert ang convoy nga moagi sa Ouano Avenue imbes sa highway, diin kasagarang mahitabo ang pagbaha, kon mag-uwan. Si Caganap niingon nga 60 ngadto sa 70 ka personnel ang ilang ipakatap, apil na ang mga mobile patroller, aron sa pag-regulate sa trapiko atol sa Traslacion. Matod niya nga mag-assign usab sila og mga personnel nga mobantay sa tanang posible’ng shortcut route nga mopaingon sa rota sa motorcade, aron babagan ang mga sakyanan nga moagi, aron dili makabalda sa dagan sa convoy. ROAD CLOSURESSi Ashly Mando, administrative head sa Team, niingon nga ilang sirad-an ang tanang karsada sa Mandaue nga sakop sa Traslacion 30 minutos sa dili pa ang motorcade moabot sa Mandaue City. Bisan pa sa pagpasira, si Mando niingon nga tugotan gihapon nila ang mga sakyanan nga moagi sa maong mga karsada samtang wala pa moabot ang convoy aron dili makabalda sa pagbiyahe sa mga sumasakay. Gipasalig niya sa mga motorista nga maabli dayon ang mga karsada human maagian ang motorkada. Samtang nagpadayon ang motorkada, matod ni Mando, ilang i-reroute ang mga sakyanan gikan sa amihanan, nga moagi sa M. C. Manatad St. paingon sa A. S. Fortuna St. Mga sakyanan nga nagpadulong sa amihanan nga motadlas sa A. S. Fortuna moliko na sa tuo sa M. C. Manatad St. Kon adunay mga sakyanan nga nakaagi na sa M. C. Manatad St. paingon sa Cebu City inig-abot sa convoy, i-divert sila sa M. Mandras St. sa Sitio Panagdait, matod ni Mando. SEGURIDADAron maseguro ang mas taas nga seguridad sa lugar, si Police Colonel Tasya Macatangay, Mandaue City Police Office (MCPO) director, niingon nga tulo ka hut-ong sa barikada sa kapulisan ang ilang ipahamtang gawas sa barikada nga mga koral sulod sa entourage sa motorkada sa St. Tantan Church. “Three layers, which means three levels of security. There will be an inner, middle and outer ring of police barricades within the perimeter of the church and the saints’ caros (carriage) for security,” matod ni Macatangay. Si Macatangayo niingon nga mokabat sa 814 ka mga polis ang ilang ipakatap, apil na ang force multipliers, atol sa motorcade tungod kay ilang gipaabot nga modagsa ang mga deboto sa kalihukan. Siya niingon nga ang MCPO mohimo ug simulation exercise, uban sa tanang ahensya sa pagpatuman sa balaod sa Siyudad nga nalambigit sa pagpangandam sa kalihukan aron sa pagsusi sa posible’ng mga kausaban sa ilang security plan. Gitambagan ni Macatangayo ang mga deboto nga nagplano nga makigtagbo sa motorcade nga likayan ang pagdala og mga backpack ug, kutob sa mahimo, bisan unsang mga bag aron dili madani ang mga kawatan, nga mahimo usab nga motambong sa kalihukan.'}, {'article_id': 752, 'title': 'Nabangga sa gutter, nagmotor namatay', 'text': 'Nakabsan sa kinabuhi ang usa ka lalaki nga nagmaneho sa iyang motorsiklo nga nidasmag sa gutter sa dan duol sa Gate 4 sa Mez, ML Quezon national highway, Barangay Ibo, dakbayan sa Lapu-Lapu, alas 12:10 sa tungang gabii sa Lunes, Abril 15, 2024. Ang biktima giila nga si Raynen Gagarin Gaite, 27, taga Brgy. Tigbawan, lungsod sa Tabuelan, amihanan sa Lalawigan sa Sugbo. Sa pasiunang imbestigasyon ni P/Master Sgt. Christmar B. Cahnal, traffic police investigator sa Lapu-Lapu City Police Office (LCPO), nahibaw-an sa Superbalita Cebu nga ang biktima nagmaniho sa iyang motorsiklo nga nitadlas gikan sa Brgy. Buaya padung sa Barangay Pusok. Apan gidudahan sa kapulisan nga nakatagpilaw ang biktima samtang nagmaneho sa iyang motorsiklo mao nga nadasmag siya sa gutter sa karsada. Matod pa nga sa kakusog sa impact sa pagkadasmag, ang biktima nabunal sa dan ug nakabaton og grabing kadaut sa iyang lawas. Gidali siya sa pagdala sa mga rescuer ngadto sa Lapu-Lapu City District Hospital apan gideklarar nga dead on arrival (DOA) sa attending physician nga si Dr. Ian R. Abe.'}]
|
Asa nahitabo ang aksidente?
|
['Brgy. Maslog, siyudad sa Danao']
|
[{'article_id': 128, 'title': 'Motor nabangga, drayber namatay', 'text': "Patay ang usa ka 27 anyos nga lalaki nga nagmotorsiklo sa aksidente sa national higway sa Brgy. Maslog, siyudad sa Danao, alas 4:10 sa kaadlawon, Dominggo, Septiyembre 8, 2024. Ang biktima mao si Rhanzu Marsing Baligod Balisacan, taga dalan Burgos, Valladolid, Negros Occidental. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Danao ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Pio S Balita nasuta sa SunStar Cebu nga ang biktima gidudahan nga nakatagpilaw samtang nagpadulong sa norte nga bahin hinungdan nga wala na mosubay sa iyang lane ang drayber motorsiklo. Mao kihi hinungdan nga nabangga sa gikasugat niya ang sports utility vehicle (SUV) nga Mitsubishi Montero nga gimaniho sa usa ka 'Christian', 42, taga Cogon West, lungsod sa Carmen. Matod pa nga sa dihang natumba ang motorsiklo sa biktima, naligsan kini sa SUV. Gitabang ang biktima ug gidala sa Cebu Provincial Hospital sa Danao apan gideklarar sa attending physician nga dead on arrival. Ang SUV gi-impound sa Traffic Management Office sa Danao ug ang drayber niini gikustodiya sa kapulisan human sa hitabo. /DVG"}]
|
[{'article_id': 1565, 'title': 'Nakaplagang patay na', 'text': 'Unang gitaho sa pamilya nga missing ang usa ka amahan ug gi-post sa social media, kini nakaplagan nga wa nay kinabuhi sulod sa iyang awto sa basement parking 1 sa Jesa Building sa Barangay Cogon Ramos, dakbayan sa Sugbo, alas 2 sa hapon sa Dominggo, Nobiyembre 12, 2023. Human sa panawagan, dunay nakahatag og taho sa kapulisan sa nahimutangan ni Julian Cahnal, hamtong, propisor sa usa ka inilang unibersidad sa dakbayan sa Sugbo, taga St. Augustine Acres Subdivision, Brgy. Palanca Pardo, dakbayan sa Sugbo. Sa Facebook post sa iyang anak nga si Lou Nancy, ang iyang amahan wala na makauli sa ilang balay sukad niadtong Biyernes, Nobiyembre 10, 2023. Dugang sa post sa anak, nabalaka ang iyang pamilya human dili pa kini dugay gioperahan sa kasingkasing ug nagsige pa og inom og tambal. Matod pa, katapusan kini nga nakit-an nga nitambong og misa sa Basilica Minore del Sto. Gertrudes de Cebu sa alas 12:30 sa udto sa Biyernes. Si Cahnal nagmaniho sa iyang Toyota Wigo nga kolor gray, nagsul-ob og blue t-shirt, blue shorts, ug blue nga rubber shoes dihang napalgan nga patay sa sulod sa awto. Atol ning pagsuwat, ang Superbalita Cebu nagkontak sa pamilya apan wala pa kini mohatag og opisyal nga pamahayag bahin sa kamatayon niini. Samtang, nagduda ang kapulisan nga ang iyang kamatayon dunay kalambigitan sa iyang sakit sa kasingkasing. Ang kapulisan sa Abellana Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO) nga dunay hurisdiskyon sa hitabo, mohimo pa og dugang imbestigasyon sa kamatayon ni Cahnal.'}, {'article_id': 1541, 'title': 'Gidakop tungod sa away sa koral', 'text': 'Managtiayong senior citizens gidakop human nalutsan og warrant of arrest sa kasong pagpakaulaw sa ilang silingan nga paryente tungod sa away bahin sa koral. Si Kenken (dili tinuod ngan), 71, ug ang iyang bana ga si Manny (dili tinuod ngan), 68, taga Sitio Purit, Brgy. Cabitoonan, dakbayan sa Toledo, gidakop alas 11:57 sa buntag sa Huwebes, Nobiyembre 16, 2023. Si Police Master Sgt. Edward Agua, imbestigador sa Toledo Police Station, niingon nga ang managtiayon nasikop sa tracker team sa Toledo City Police Station. Matod ni Agua, ang managtiayon gisikop pinasikad sa warrant of arrest nga giisyo ni Judge Mary Marilyn G. Judesses, sa Municipal Trial Court in Cities (MTCC) sa Toledo City, gipitsahan og Nobiyembre 9, 2023, sa kasong oral defamation. Ang korte nitugot sa magtiayon nga makapiyansa og P12,000 alang sa ilang temporaryong kagawasan. “Nag-away daw sila sa ilang paryente tungod sa koral sa panimalay. Init na kaayo wala na makapugong, nakasulti sila’g bating pulong,” dugang ni Agua.'}, {'article_id': 133, 'title': "Gidiling druga, armas nasakmit gikan sa 'siga'", 'text': 'Usa ka lalaki nga gialarma nga armado, ang nadakpan ug nakuhaan pa og drugas gawas sa armas atol sa pagrekisa sa bulsa sa suspek, alas 9:30 sa gabii, Sabado, Septiyembre 7, 2024, sa Sitio Cejkalco, Brgy. Labangon, siyudad sa Sugbo. Ang suspek mao si Iliot Bamba Banaag alyas Banares, 48, molupyo ra usab sa maong lugar. Matod ni Police Major Abadiano Abagat, hepe sa Labangon Police Station, nakadawat sila og tawag sa telepono gikan sa usa ka concerned citizen nga dunay tawo nga nagdaladala\'g armas. Dali nga niresponde ang mga polis sa pagpangulo ni Police Lieutenant Malcolm Almenia, ang deputy station commander, ug pag-abot sa lugar, ilang naabtan ang suspek nga nagbitbit pa sa homemade nga kalibre .38 nga dunay tulo ka mga bala. Sa pagsusi sa mga bulsa sa suspek, nakakuha ang kapulisan og usa ka container nga dunay sulod nga 10 ka pakete sa gituohang shabu nga motimbang sa .5 gramos nga dunay standard drug price nga P3,400. Matod ni Abagat, base sa pamahayag sa mga silingan sa suspek nga dugay na kini nga nalambigit sa illegal nga drugas ug kon mahubog, magmaoy diin gikahadlokan kini sa mga tawo sa lugar. Atol sa pagmaoy, nagdala-dala, matod pa, kini\'g armas ug dayon panion sa mga moagi sa lugar. "Drug personality ni siya nya tigmaoy pud ni, tig dala-dala og armas basta makainom ug kon magtama, manion sa mga silingan, siga gyud ni sa ilaha," matod ni Abagat. Nadakpan na kaniadto si Banares sa kaso sa illegal nga drugas apan nakagawas tungod sa plea bargain.'}, {'article_id': 1078, 'title': 'Flower shop nasunog 1 ka adlaw sa di pa ang Valentine’s Day', 'text': 'Miulbo ang sunog sa usa ka commercial building sa Barangay Eastern Poblacion, Lungsod sa Poro, Camotes Islands, Sugbo, nagkadaiyang mga tindahan ang naugdaw ala 1: 45 sa kaadlawon sa Pebrero 13, 2024. Base sa imbestigasyon sa Bureau of Fire Protection (BFP) sa Poro, pinaagi kang FO2 Arnoco Llagas, fire investigator, ang ground floor sa maong edipisyo diin nahimutang ang flower shop, sari-sari stores, cellphone shops, water refilling stations ug uban pa, ang gilamoy sa kayo. Gibana-bana nga moabot og kapin sa P900,000 ang danyos sa istruktura, way labot sa mga kabtangan o ubang butang nga naugdaw sa kayo. Si Llagas nagkanayon nga sa iyang pasiunang imbistigasyon na suta nga ang sunog nagsugod sa flower shop ni Shiela Llaguno ug didto na mikuyanap ang kayo sa tupad nga mga tingdahan. Atol niining pagsuwat, wa pa matino kon unsay hinungdan sa pagdilaab sa kayo. Way gikataho nga naangol sa maong hitabo.'}, {'article_id': 462, 'title': 'P7M balor sa shabu nasakmit sa buy-bust sa Brgy. Tejero', 'text': 'Usa ka babaye nga giila sa kapulisan nga high value individual (HVI) nasakmitan og 1,030 gramos sa gituhoang shabu nga mobalor og P7,004,000 atol sa buy-bust sa Sityo Front Blessed, Brgy. Tejero, siyudad sa Sugbo alas 2:45 sa kaadlawon sa Lunes, Hunyo 17, 2024. Nasikop mao si alyas Daling, 45, minyo, taga Brgy. Calamba, siyudad sa Sugbo. Ang kapulisan nagdumili sa paghatag og ngan sa supek subay sa polisiya nga ilang gisunod. Nangulo sa operasyon mao ang Drug Enforcement Unit sa Waterfront Police Station ubos sa ilang bag-ong hepe nga si P/Maj. Dean Timothy C. Alianza ug koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7). Gidala ang gidudahan nga shabu sa Regional Forensic Unit 7 sa Cebu City alang sa chemical analysis. Samtang ang suspek nabalhug na sa selda sa Police Station 3 sa Cebu City Police Office (CCPO). Si Daling gihulagway sa kapulisan nga usa sa mga “Tres Marias” sa gidiling drugas sa dan A. Lopez, Barangay Calamba, Siyudad sa Sugbo. Ang suspek nadakpan na sa 2019 sa kaso gihapon batok sa gidiling drugas ug nakagawas niadtong Hulyo 2022 kay nakapiyansa apan pending pa ang maong kaso sa Regional Trial Court (RTC) Branch 21 sa Siyudad sa Sugbo. Si Daling giingon ngga makahalin og tulo ka kilo sa shabu kada duha ka semana gikan sa iyang tinubdan nga nag-angga og “Pidoy” nga nabilanggo sa Leyte Regional Prison sa Abuyog, Leyte. Sa pagkakaron, giandam na sa kapulisan ang tukmang kaso nga ipasaka batok kaniya.'}]
|
Kinsa ang mga biktima nga manag-agaw?
|
['si Simon Ballesteros Balmaceda, 36, ulitawo, ug Ronil Balmaceda Abueva Lenon, 32, ulitawo.']
|
[{'article_id': 130, 'title': '4 ka biktima sa pagpanunggab', 'text': 'Upat ka mga tawo ang nadanagat sa ospital human gipangdunggab sa managlahing dapit sa Lalawigan sa Sugbo. MANAG-AGAWDuha nadunggaban sa Tangke 2, Camaligbato, Barangay Taboc, siyudad sa Danao, alas 12:51 sa kaadlawon, Lunes, Septiyembre 9, 2024. Ang mga biktima manag-agaw mao sil si Simon Ballesteros Balmaceda, 36, ulitawo, ug Ronil Balmaceda Abueva Lenon, 32, ulitawo. Samtang ang suspek ilang silingan nga si Rylle Balmes Balmores, 34, ulitawo apan dunay kapuyo. Ang suspek nadakpan hinuon sa mga sakop sa kapulisan sa Danao ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Pio S. Arriola. Sa imbestigasyon sa kapulisan, ang suspek ug ang iyang kapuyo ang nag-away ni anang tungang gabii sa ilang balay ug nilakaw ang babaye kay moadto sa ilang barangay hall aron mangayo og tabang sa tanod. Matod pa nga si Balmaceda nga diha siya sa gawas sa ilang balay ug niduol ang suspek ug nangutana kon nakakita ba kini sa iyang kapuyo. Gitubag ni Simon nga wala siya makakita ug gidunggab dayon siya sa suspek sa makadaghang higayon sa nagkadaiyang bahin sa iyang lawas. Dihang nakita sa iyang ig-agaw nga si Abueva Lenon, niduol kini aron pagbadlong sa suspek apan siya na usab ang giatubang sa pagdunggab. Ug sa pagpanagang ni Abueva Lenon, samdan kini sa iyang tuo ug walang kamot. Ang mga biktima gipangdala sa Danao City Provincial Hospital samtang, nasaikop usab sa dayon sa awtoridad gibalhog sa bilanggoan sa kapulisan sa Danao ug mag-atubang sa kasong two counts of frustrated homicide. LOLANalandig sa tambalanan ang usa ka 70 anyos nga lola sa dihang gidunggab sa suspek nga nagmaoy sa kahubog, alas 8:50 sa buntag, Lunes, Septiyember 9, 2024, sa Sityo Tunga, Baranay Montpeller, lungsod sa Alegria. Ang biktima giila nga si \'Balobalo\', minyo, samtang ang suspek giila sa kaulisan nga si \'Iliot\', 54, minyo, ug ang iyang asawa pag-umangkon sa biktima, way trabaho ug molupyo sa nahisgotang dapit. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu pinaagi sa imbestigasyon sa kapulisan sa maong lungsod ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Capt. Kreen S. Balocating, subay sa asoy ni Thea nga asawa sa suspek, nga ang iyang bana hubog ug nagmaoy. Matod ni Thea, way igong katarungan gidungga ang tiyan sa iyang iyaan gamit ang usa ka kutsilyo. Ang biktima gidali sa pagtabang ug gidala sa MJ Cuenco Memorial Hospital sa lungsod sa Malabuyoc. Ang suspek nisibat apan nasikop sa hot pursuit sa kapulisan sa Alegria ug napriso. Mag-atubang ang suspek og kasong frustrated murder. MENORNaangol ang usa ka 17 anyos human gidunggab sa kaatraso sa Dominggo sa buntag, Septiyembre 8, 2024. Ang biktima giila sa kapulisan nga si "Cristian", taga Purok Santo Niño, Brgy. Taytay, dakbayan sa Danao, nakaangkog duha ka samad dinunggaban sa lawas. Ang suspek mao si Debbie Theresa Baltazar, hingkod ang panuigon, ug taga Sitio Toong, Brgy, Dunggoan, Danao. Sumala sa kpaulisan, ang suspek ug biktima dunay karaang panabangi ug nagkalalis pagbalik dihang nagkatagbo hinungdan sa pagpanunggab sa suspek gamit ang usa ka icepick. Ang biktima gidala sa Cebu Provincial Hospital-Danao ug napaalim na sa iyang samad. /DVG/GPL'}]
|
[{'article_id': 1261, 'title': 'Signal shutdown wa uyoni ni Abangan', 'text': 'Wa uyoni ni Cebu City Mayor Cedie Abangan ang hangyo sa kapulisan nga signal shutdown sa cell phones atol sa mga kalihukan sa 2024. Giangkon sa Cebu City Police Office (CCPO) nga sila nirekomendar sa Sinulog Foundation Incorporated (SFI) atol sa security conference nga ipatuman ang signal shutdown. Apan kini gisupak ni Abangan sanglit dili siya ganahan mga mabalda ang komunikasyon sa publiko atol sa kalihukan. “As mayor of the City of Cebu, I already made my statement. That (cellular signal) jamming during the Sinulog is jurassic (old-fashioned policy),” nakutlo si Abangan sa Cebu City News and Information. Nisalig si Abangan sa hugot nga seguridad nga ipatuman sa kapulisan busa iyang nakita nga wa na kinahanglana pa nga pagngon ang signal sa mga cell phone sa dagkong mga kalihukan sa Sinulog. GAHOMMatod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nga dunay katungod ug gahom ang mayor nga mohukom sanglit siya ang chairman sa Sinulog. Andam nila kini nga tumanon. Apan gipahibawo ni Baculo nga duna silay contingency plan alang sa pagpatuman sa hugot nga seguridad. Samtang subling nipahibawo ang kapulisan ug ang Basilica Minore del Sto. Niño nga ilang hugot nga idili sa mga debotong Katoliko nga magdala og dagkong bag atol sa pagsugod sa novenario. Matod ni Baculo nga makamugna og kalangay sa mga manimbahay ang dagkong bag sanglit susihon kini sa mga polis ug security personnel sa simbahan. Kapin sa 300 ka mga polis ang ipakatap sa CCPO sa sulod ug gawas sa Basilica. Dunay 18 ka K9 units ang magpuli-puli sa pagsusi sa mga bagahe aron way kontrabando nga makasulod. Ang tigpamaba sa Basilica Minore del Sto. Niño, Fr. Dean Jay-ar Jemimah, nagkanayon nga gawas sa mga polis nga magbantay sa simbahan, duna usab silay kapin sa 80 ka mga gwaryda nga mohiling ug morekisa sa mga manimbahay. Dugang niya nga adunay 5,000 ang kapasidad sa Basilica ug iyang giklaro nga dili na susama kaniadto ang sitwasyon karon sanglit gikonsiderar gyud nila ang kaluwasan sa mga deboto. Dili ra sab maguol ang mga deboto tungod kay magbutang sila og LED wall sa gawas sa simbahan alang sa mga tawo nga dili na makasulod, ilabi na sa pagsugod sa siyam ka adlaw nga novenario nga sugdan sa Enero 11. DI LIBRESi Abangan di mosugot nga libre ang entrance sa Cebu City Sports Center (CCSC) atol sa Sinulog sa Lalawigan sa Enero 14. Nipasabot ang mayor nga magdasok ang mga tawo sa sulod kon himuon kini nga libre. “Kon walay fee, unsa may mahitabo? Dili lang kay tapuk-an, maggubot gyud na,” pagpasabot sa mayor. Hinuon P100 lang ang entrance sa CCSC. Samtang si Minggoy Camacho, city protocol officer, nibutyag nga 4,000 na ang nipalit og ticket alang sa Sinulog grandstand sa South Road Properties (SRP), nga adunay 10,000 nga kapasidad. Ang ticket sa grandstand nagbalor og P1,000 alang sa VIP ug P500 ang general admission. (dugang taho ni REV)'}, {'article_id': 1444, 'title': 'Mabdos naligsan, fetus milugsot', 'text': 'Usa ka 26 anyos nga nagsabak og lima ka buwan naligsan sa 10-wheeler truck, nibuto ang iyang tiyan ug nilusot ang fetus, patay ang inahan ug gisabak niini. Ang aksidente nahitabo sa national highway sa Barangay Lo-oc, siyudad sa Danao duol sa usa ka tunghaan, alas 11 sa gabii sa Huwebes, Nobiyembre 30, 2023. Ang biktima giila nga si Dolores Cacdac Gohan, 26, dunay kapuyo, lumad sa lungsod sa Catmon, Sugbo apan nagpuyo na sa Sityo Lantaw sa Lo-oc, Danao City. . Ang wing van nga puno sa karga nga mga biscuit gimaniho ni Marsing Norbe Norcio, 43, ulitawo, taga Barangay Lumay, lungsod sa Alangalang, Leyte. Base sa imbestigasyon ni Police Staff Sgt. Ivo Hill Gorordo Noriega, traffic police investigator sa Danao, ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Pio S. Nualan, ang biktima gikan sa iyang trabaho sa Mactan Economic Zone (MEZ) sa siyudad sa Lapu-Lapu, nikanaog sa iyang gisakyan nga PUJ ug nilabang sa dalan aron mopauli sa ilang dapit sa Lantaw, Lo-oc apan aksidente nga naligsan sa paglabay sa truck. Matod pa, ang drayber wa nakamatikod sa pagtabok sa biktima sa dalan nga kurbada sa maong dapit. . Dihang nakabantay nga nakaligis siya, saysay sa drayber sa kapulisan, nihunong kini sa unahan apan sa dihang iyang nakita nga daghan na kaayo ang mga tawo, nilahos siya sa lungsod sa Carmen ug didto na na-intercept sa mga polis ug gi-turnover sa kapulisan sa Danao. Nasuta nga ang truck gikan ksa siyudad sa Sugbo nga mag-deliver og mga biscuit sa Leyte. Matod ni Noriega nga gumikan sa kadako sa wing van, ang gisabak sa biktima nisudlot sa tiyan sa inahan. Atol ning pagsuwat, ang imbestigasyon sa maong aksidente nagpadayon pa. Apan kon way amicable settlement, matod ni Noriega, ang drayber pasakaan og kasong reckless imprudence resulting to double homicide.'}, {'article_id': 217, 'title': 'Gob. Abalayan: Probinsiya sa Sugbo lig-on', 'text': '"The state of the Province is strong in fact it is super strong. " Garbo nga gipahibawo ni Cebu Governor Edlen Abalayan atol sa iyang State of the Province Address (SOPA) diha sa Cebu Provincial Capitol, Social Hall sa Agusto 20, 2024. Gipasigarbo ni Abalayan ang moabot og P309 bilyones nga net assets sa lalawigan sukad sa Disyembre 31, 2023 nga nagbutang sa probinsya isip labing dato sa tibuok nasod, subay sa moabot og P74 bilyunes nga significant increase sa miaging tuig. Kini taliwa sa P500 milyunes nga pagkunhod sa national tax allocation sa 2023. Hinuon, nabawi kini pinaagi sa local tax collection. Subay sa datos sa kagamhanan, ang probinsiya nakuha ang P181. 9 bilyunes nga collection gikan sa fees ug charges. Sukad kini milingkod sa katungdanan, nagpadayon ang pagpatuman niya sa infrastructure projects, diin natala ang moabot 890 kilometros nga Provincial road projects ang nakompleto na samtang laing 219 kilometro nga barangay roads. Moabot sa 7, 858 ka solar lights na ang nakasiga sa 196. 45 kilometros nga barangay roads lakip sa 19 bridge projects. Sa bahin sa programa sa panglawas, pipila ka mga pasilidad ug hospital nga gi-upgrade. Gipasigabo usab ni Abalayan ang programa sa agrikultura, turismo ug ang bahn sa edukasyon. Sa uwahing bahin sa iyang taho, iyang gipasalamatan ang tanang sakop sa legislative office mga partner sectors, ug uban pa.'}, {'article_id': 1074, 'title': 'Dengue prone areas sa Bogo City gisusi', 'text': 'Mihimo na og entomological survey kun pagsusi ang City Health office sa Dakbayan sa Bogo, Sugbo aron sa pagsuta sa mga lugar nga posibling puy-an sa mga lamok nga magdala og dengue virus. Gipahibawo sa kagamhanan nga sayo kini nga lakang aron paglikay nga mosaka ang mga kaso sa dengue, ilabi na sa mga bata sa siyudad. Nalakip sa pakisusi nga gihimo ang paglibot sa 29 ka mga barangay sa siyudad, ug ang pagpahinumdom sa mga residente nga dili magbutang og mga containers o bayanan nga mahimong kapuy-an sa mga pito-pito (larvae). Ugaling may makita nga mga pito-pito sa mga barangay, ipaubos kini sa examination pinaagi sa microscope aron masuta kon unsa nga species sa lamok kini nahisakop. Nunot sa padayong gihimo nga survey, lakip usab ang padayon nga pagpahimangno ug pagpahibawo sa mga tagbalay nga paninguhaon ang pagpanglimpyo sa palibot matag adlaw ingon man ang pagyabo sa napundo nga tubig nga mahimong puy-an o pangitlugan sa mga lamok. SUBLING GIPAHINUMDOMAng Department of Health (DOH) Central Visayas, una na nga mipahinumdom nga kanunayon ang paglimpyo sa tanang mga sudlanan sa tubig o mga bayanan nga posibling kapuy-an sa lamok ilabi na sa gitawag nga Aedes Aegypti nga nagdala sa dengue virus nga sagad motago sa mga ngiob nga lugar. Dugang pagpasabot sa buhatan nga bisan kon mayabo na ang tubig, posibli gihapon nga mahabilin ang mga itlog sa containers nga molungtad pa hangtod sa usa ka tuig hinungdan nga mahimong modaghan gihapon ang mga lamok sa maong lugar.'}, {'article_id': 1695, 'title': 'Gusto ka ba moeskwela sa US?', 'text': 'Aron paghatag og kahigayonan sa edukasyon sa United States of America (USA), ang American Embassy nipasiugda og kalihokan nga gitumong sa paghatag og importanteng kasayuran sa mga Sugbuanon nga nagtinguha nga makapadayon sa taas nga edukasyon sa gawas sa nasod. Labing minos 23 ka mga kolehiyo ug unibersidad sa Amerika, nga pipila niini nagtanyag og full scholarship sa mga estudyante, misalmot sa 4th Education USA University Fair, nga gipahigayon sa Cebu City niadtong Huwebes, Oktubre 12, 2023. Si Ricar Sean, officer for deputy of public engagement, niingon nga ang maong peryahan makatabang sa pagtakdo sa interes sa mga Sugbuanong estudyante sa edukasyon sa Estados Unidos. “To the students here, you completed the first steps to a quality U. S. education today by coming here to seek answers to your questions, to meet with university representatives, and to assure your parents that you will be okay getting on that plane to pursue your studies. I know you have a bright future ahead of you,” matod ni Sean. Dugang niya dul-an sa 3,000 ka mga Pilipino ang moadto sa USA kada tuig alang sa mga katuyoan sa edukasyon. Ang estratehikong tumong sa embahada mao ang pagpausbaw niini nga gidaghanon pinaagi sa pagpaduol sa mga institusyong pang-edukasyon sa U. S. ngadto sa komunidad sa Sugbo, paghimo sa world-class nga edukasyon nga mas accessible sa lokal nga mga estudyante. Matod sa embahada, ang mosunod nga mga kolehiyo ug unibersidad sa Amerika nga anaa sa Sugbo mao ang Arizona State University (Kaplan International Pathways USA); California State University - San Bernardino; Kolehiyo sa Cascadia; Pio College; Kolehiyo sa Habagatan Nevada; Komunidad sa Green River; Kent State University; Unibersidad sa Lewis; Merrimack College; Moraine Valley Community College; New York Institute of Technology; Riverside City College; Savannah College of Art and Design; SUNY sa Albany; SUNY College sa Plattsburgh; Ang Unibersidad sa Tennessee - Chattanooga; Unibersidad sa Troy; Unibersidad sa Colorado sa Boulder; Unibersidad sa Hawai’i sa Manoa; Unibersidad sa San Francisco; Unibersidad sa Utah Asia Campus; Valencia College; Xavier University; Yale University (School of the Environment); ug York College of Pennsylvania (YCP). Gibutyag ni Sean sa SunStar Cebu nga bisan og daghang estudyante ang hilig sa edukasyon sa siyensya, teknolohiya, engineering, ug matematika o Stem programs, adunay luna alang sa ubang natad sa pagtuon, sama sa arts. Si Edcel Piquero, director sa international recruitment sa YCP, niingon nga bag-ohay lang sila mihatag og full tuition scholarship alang sa usa ka Cebuano nga tinun-an alang sa Psychology program.'}]
|
Unsa ang gibuhat sa bana human sa hitabo?
|
['nagplano nga motahan sa awtoridad']
|
[{'article_id': 131, 'title': 'Liog sa asawa giabis sa bana', 'text': 'Nakurat ang usa ka anak nga nibisita sa balay sa iyang ginikanan sa Barangay Upper Calumpang, lungsod sa Oslob, probinsya sa Sugbo alas 5 sa hapon niadtong Sabado, Septiyenbre 7, 2024 dihang nakita ang iyang inahan nga samdan sa liog ug patay nga nahagba sa sala. Ang biktima nga asawa nag-edad na og 72 ug ang suspek nga bana nag-edad og 73, mga mag-uuma, ug lumad sa naasoy nga dapit. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu, ang hepe sa kapulisan sa Oslob nga si P/Maj. Augustine Balucio nga gipahibawo sila sa maong insidente sa usa ka anak nga lalaki nga nibisita sa balay sa iyang ginikanan. Sumala sa anak, iyang gipangita ang amahan wala na kini sa ilang balay. Matod ni Balucio, sa ilang imbestigasyon nahibaw-an nga sa wala pa ang maong insidente, ang amahan nanghuwam og motorsiklo sa ilang silingan ug kuwarta nga P500. Mao kini hinungdan nga ilang nasuspetsahan ang bana sa biktima nga maoy naghimo sa krimen. Sa pagsubay sa kapulisan, ang motorsiklo na-recover sa lungsod sa Santander tungod sa pagtabang sa mga igsuon ug kabanay sa suspek. Ang mga kabanay maoy nihatag og impormasyon sa kapulisan nga ang suspek nga bana nilarga sa Barangay Basak, siyudad sa Mandaue nga nitago sa ilang laing kabanay. Sa Dominggo, Septiyembre 8, alas 11 sa gabii, gihimo ang operasyon sa kapulisan hinungdan nga nasikop ug gidala sa police station sa Oslob ug nag-atubang kini sa kasong parricide. Samtang ang suspek nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa prisohan sa Oslob Municipal Police Station nagkanayon nga alas 4 sa kaadlawon na human siya wala makatulog tungod sa giingong grabeng yawyaw sa iyang asawa. Matod sa bana, lakip sa giingong gipangyawyaw sa asawa mao ang ilang kagahapon sama sa pagduda nga dunay siyay anak sa gawas. Dugang niya nga sama sa nawala siya sa iyang kaugalingon ug nikuha og sanggot dayong tigbas ug giabis ang liog sa asawa hangtod namatay. Diha na siya nakaamgo human sa hitabo ug nagkadayon nga nagplano nga motahan sa awtoridad. Apan, dugang niya, niadto una siya sa iyang mga igsuon sa Mandaue aron pagbisita sa dili pa siya mabilanggo kay dili na unya niya igkita sila. /'}]
|
[{'article_id': 1421, 'title': 'Hubog nag-wild, misukol sa mga polis, nabilanggo', 'text': 'Lalaki nga hubog napriso human nisukol sa mga polis dihang nag-amok, nisuway sa pagpangilog og armas sa polis alas 7:20 sa Dominggo sa gabii, Disyembre 3, 2023 sa Purok 6, Brgy. Tugbongan, lungsod sa Consolacion, amihanang Sugbo. Ang suspek giila nga si Jec Negranza Belle, 37, minyo, nagpuyo sa dapit. Ang kapulisan sa lungsod nakadawat og tawag sa usa ka concerned citizen nga nisumbong nga may kagubot sa maong dapit. Girespundihan kini nila ni P/SSgt. Kreen Tiray ug ni Patrolman Andrei Negrillo , ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Capt. Eduvigio Negrosa. Ilang naabtan ang suspek nga nag-amok ug ningpaila silang mga polis unya gisuwayan sa pagbuyag kini. Apan si Belle giingong wala motahod ug gipatiran ang usa sa mga polis ug gisuwayan pag-ilog ang armas, apan wa gibutyag kinsa sa duha ka mga polis. Ang suspek nadakpan hinuon sa duha ka mga polis. Ang suspek pasakaan o mga kasong alarm and scandal ug direct assault upon an agent of a person in authority.'}, {'article_id': 1612, 'title': 'Napagan sa pagpusil, patay', 'text': 'Batan-ong lalaki namatay human napagan sa pagpamusil sa alas 6 sa gabii sa Miyerkules, Nobiyembre 1, sa sityo Ylaya, Brgy. Bolinawan, dakbayan sa Carcar. Ang biktima giila nga si Leodivino Chavez Montesclaros, 23, graduwado sa kursong Criminology, minyo, taga Proper, Brgy. Parafina, kinsa patay nang niabot sa tambalanan. Naangol si Jeremy Paragas, 39, nga mao untay target sa pagpusil sa suspek nga si Wilnar “Boy” Paraiso, 60, minyo, nagpuyo sa nahisgutang lugar. Si Paraiso ni-surrender sa kapulisan alas 4 sa kaadlawon sa Huwebes, Nobiyembre 2. Si Police Lt. Col. Kadyo Briones, hepe sa Carcar City Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa Huwebes, nagkanayon nga si Paragas gipaangkas ni Montesclaros human kini naagian samtang naglakaw sa karsada. Wa nasayod si Montesclaros nga sila si Paragas ug Paraiso nagkaaway na human sumbaga sa suspek. Ang biktima niuli sa ilang balay kay nagkuha og cellphone aron kuhaan og picture ang iyang motor nga natumba. Si Paragas pag-umangkon ni Paras. Samtang nagsubay sa karsada, nag-atang na diay si Paras busa dihang namusil, nakalihay si Paragas, kinsa naigo sa wala nga bukton. Ang bala niigo sa ulo ni Montesclaros. “Nakainom man ning suspek. Nagsugat sila, nahitabo ang komusyon. Nasumbagan niya ang pag-umangkon,” asoy ni Briones sa hitabo sa wa pa ang pagpamusil. Mga kasong homicide ug frustrated homicide ang ipasaka batok sa suspek.'}, {'article_id': 220, 'title': 'Ganghaan sa tunnel, gisemento', 'text': 'Pabiling misteryuso kadtong tunnel nga nadiskubrehan sa mga sakop sa Argao police sa Barangay Jampan, Argao, Cebu sa dihang pagbalik sa mga pulis sementado na ang ganghaan niini. Gibalikan, Miyerkules, Agusto 21, 2024, sa mga polis nga gipangulohan ni Police Major Terrence Aguas ang balay niadtong ilang gika-engkuwentro nga wanted, bitbit sa warrant of arrest batok ni Robert Bontilao. Si Bontilao nag-atubang og kasong paghupot og dili lisensiyado nga armasApan misukol ug nahitabo nga pinusilay Martes, Agusto 20 nga miresulta sa kamatayon ni Kenn Derold Alamares Booc Bontilao, ig-agaw ni Robert. Nakurat ang mga polis sa dihang ang tunnel nga ilang untang siksikon ang nasira na pinaagi sa pagsemento sa ganghaan niini. Dako ang pagduda sa kapulisan nga posible hideout kini sa mga suspetsado o bodega sa mga illegal nga drugas o armas. Samtang ang pamilya sa napatay nga si Kenn Derold mitug-an sa Superbalita Cebu nga wa mosukol sa mga polis apan matod pa gituyo kini sa pagpatay. Giangkon sa kabanay nga wa magpaila nga nalambigit sa ilegal nga drugas si Kenn Derold ug giingong wa gyud mopatuo bisan sa ilang pagbadlong. Padayon nga gipangita ang managsuong Robert ug Cleret Bontilao nga dali nga nakaipsot atol sa engkuwentro. Mi-request na sab og back-up ang Argao police aron nga susihon ang sud nga bahin sa tunnel nga dali nga gipasirhan.'}, {'article_id': 787, 'title': 'Langyaw napriso kay 2 ka LGBTQ mingreklamo', 'text': 'Nabalhug sa Mabolo Police Station ang usa ka 32 anyos nga lalaki nga Taiwanese national human pasanginli nga nanukmod sa usa ka sakop sa lesbian, gay, bisexual, transgender, and queer (LGBTQ) sa sulod sa usa ka motel sa North Reclamation Area sa Dominggo sa alas 9:30 sa buntag, Abril 7, 2024. Tungod sa pagtukmod, natumba ug naigo sa lamisa ang bayot nga niresulta sa pagkasamad sa iyang kilay. Una nga nagkaila ang langyaw ug bayot sa mobile dating app nga Tinder ug nipasangil ang langyaw nga ang bayot nipaila nga tinuod nga babaye, apan gihimakak kini sa naulahi. Matod sa langyaw nga nagkita sila sa usa ka mall niadtong Dominggo ug nanulod sa usa ka motel sa North Reclamation Area, Brgy. Carreta, dakbayan sa Sugbo. Apan sa dihang naghubo na ang bayot, matod sa Taiwanese, nakurat siya kay pareho sila, mga lalaki. Hinungdan nga siya na turnoff ug nidesisyon nga mogawas sa kwarto sa motel. Apan sa dihang mogawas na unta siya, gipugngan siya sa bayot ug sa kauban niini ug gihulga nga kon di mobayad og P10,000 matag usa kanila, siya ikiha apan nibalibad siya kay wala siyay dala nga ingon niana nga kantidad. Nipugos sa paggawas ang langyaw apan matod niya nga gipugngan siya sa bayot hinungdan nga iyang natukmod ug naparok ang nawong niini sa lamesa nga niresulta sa pagkasamad sa kilay. Atol sa pagkanaug sa langyaw sa hagdanan, giingon nga nibawos usab ang bayot, siya gitukmod hinungdan sa iyang pagkatumba ug pagkabun-og. Kining tanan hugot nga gipanghimakak sa duha ka mga sakop sa LGBTQ nga silang alyas Pie ug Wenbie. Matod ni Wenbie dili tinuod ang pangangkon sa Taiwanese nga wala siya kahibalo nga sila mga LGBTQ kay giprangkahan na niya kini nga siya transwoman, kon unsay naa sa babaye, naa usab siya niini. Unang gikasabot sa langyaw si Pie apan gitawag siya niini kay gusto sa langyaw nga silang tulo. “Ni request man daw ning Taiwanese daw nga ganahan siyag another girl pa. . . but we never hide about gender, what we are because you know why should we? Mitug-an mi niya sa tinuod nga kanang kon buot huna-hunaon dili mi pure nga babaye. . . . So niana man siya nga it’s ok because you are so pretty. Niana mi nga pila man ang budget nako? Ana siya nga I will give you P10k each,” matod ni Wenbie sa interbyo sa Lunes. Apan sa dihang nahuman na sila, gikalitan lang siya og hapak sa cellphone nga maoy hinungdan nga siya nakuyapan. Ang mga bun-og nga naangkon sa langyaw tungod kadto sa pagkahulog niini sa hagdan sa motel. Nasagmuyo siya sa management sa motel kay bisan nakakita na, matod pa, ang mga roomboy nga nagkadugo na siya, wala kini motabang nila. Apan ang kapulisan sa dakbayan sa Sugbo mopasusi sa aligasyon sa duha ka mga habig. Tungod ani, si Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office, nimando sa Mabolo Police Station nga mopalawom sa imbestigasyon. “We are not depending on that. We still to conduct our own investigation aron masayran unsay nahitabo niadtong mga panahuna. Sa karon naa didto ang atong imbestigador to gather all CCTV sa gawas,” matod ni Baculo. Ang duha ka LGBTQ nisang-at na og reklamong slight physical injuries apan giingong moreklamo usab ang langyaw sa kasong pagpangilad ug extortion.'}, {'article_id': 1489, 'title': 'Mokarnap unta napatay sa pinusilay sa kapulisan', 'text': 'Lalaki nga mokarnap unta sa motorsiklo sa polis napatay sa pakigpinusilay tali sa kapulisan sa Huwebes sa buntag, Nobiyembre 23, 2023 sa Barangay Lusong, Buenavista, Bohol. Ang suspek nga giila nga si Alonte Olivares, caretaker sa usa ka fishpond sa San Jose, Getafe, Bohol, mokarnap unta sa motorsiklo ni Patrolman Olivarez Oliverio, sakop sa Ubay Municipal Police Station sa mga alas 9 pasado sa buntag. Iya pang nailog ang pusil ni Oliverio ug gipusil makaduha ang polis apan maayo na lang wa makaigo. Usa ka concerned citizen nanawag sa kapulisan ug niresponde ang mga polis sa Buenavista Police Station pinangulohan ni Police Capt. Agosto Nikoy Oliveros. Sa pag-abot sa dapit, ilang nasayran nga si Olivares nisulod sa usa sa mga classroom sa Lusong Elementary School aron motago. Matod sa kapulisan nga ilang gikombinser si Olivares sa pagtahan apan gipamusil sila gamit ang service firearm ni Oliverio. Bisan pa niini, nakignegusasyon ang mga polis kaniya sulod sa dul-an usa ka oras aron pagpatahan kaniya. Inay motahan, namusil na sab siya hinungdan nga napugos ang mga polis sa pagbawos. Ang suspek nga nagpasalipod sa kongkretong bungbong ug mga furniture naigo sa nagkadaiyang bahin sa lawas. Gidali siya sa pagdala sa Rural Health Unit (RHU) apan gideklarar ni Dr. Nagiel Olpoc nga patay nang niabot.'}]
|
Kanus-a gipatuman ang pagpangita sa pastor?
|
['sukad sa ulahing bahin sa Agusto ning tuiga']
|
[{'article_id': 132, 'title': 'Baluyut: Baluran nasikop na sa PNP', 'text': 'Nasikop na ang gipangita sa balaod nga si Pastor Gabrillo Baluran, ang lider sa Kingdom of Jesus Christ (KOJC) nga nagbase sa dakbayan sa Davao, sumala ni Interior Secretary Adriano Baluyut. Ang maong taho gipaambit lang ni Baluyut sa iyang Facebook page niadtong Dominggo sa gabii, Septiyembre 8, 2024, uban sa pag-post sa hulagway ni Baluran. Atol ning pagmantala, wala pay igong detalye nga giluwatan si Baluyut. Gipangita sa Philippine National Police (PNP) ang pastor sukad sa ulahing bahin sa Agusto ning tuiga. Siya nag-atubang og daghang kaso, lakip na ang paglapas sa Republic Act (RA) 7610, o Special Protection of Children Against Abuse, Exploitation and Discrimination Act ug non-bailable qualified human trafficking charge ubos sa RA 9208. Ang mga kaso naggikan sa mga alegasyon sa sekswal nga pag-abuso ug human trafficking.'}]
|
[{'article_id': 1450, 'title': 'Nag-viral nga ‘kawatan’ nasikop atol sa buy-bust', 'text': 'Giila sa kapulisan nga notadong kawatan nga nakuhaan og footage sa CCTV camera ug nag-viral sa social media sa iyang pagpangawat nasikop atol sa buy-bust. Ang suspek nga nakuhaan og 10. 24 gramos nga shabu sa iyang posisyon giilang si Kalvin Angawanon, 23, taga Barangay Cogon, lungsod sa Compostela. Ang drugas nga nasakmit mobalor og dul-an sa P 70,000. Si Police Major Johnrey Antic, hepe sa Liloan Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga si Angawanon, ilang nasikop sa buy-bust sa Barangay Cotcot, Liloan, alas 7:00 sa buntag sa Miyerkules, Nobiyembre 29, 2023. Sumala ni Antic, si Angawanon nag-viral sa social media niadtong Nobiyembre 13, 2023 human nakita sa CCTV mga nangawat sa usa ka subdivision sa Brgy. Cotcot. Gipanid-an kini sa kapulisan ug nasuta nga nalambigit sa ilegal nga negosyo hinungdan nga gilusad usab ang buy-bust. Gipadayag ni Antic nga magsilbi kini nga “warning” nga ang pagkasikop ni Angawanon tungod sa hugot nga kampanya sa kapulisan sa paggukod sa mga kriminal.'}, {'article_id': 290, 'title': 'Laing rehabilitasyon sa CCSC ipahigayon', 'text': 'Magpadayon ang laing hugna sa rehabilitasyon sa Cebu City Sports Center (CCSC) nga maglakip sa multipurpose building, grandstand, ug swimming pool grandstand isip key areas sa proyekto. Usa ka dokumento gikan sa opisyal nga website sa Cebu City nagpakita nga ang mga butang sama sa mobilization, excavation sa estruktura para sa ramp, concrete sa estruktura para sa ramp, pag-install sa rebars, acoustic panel wall, pagtangtang sa mga babag, plumbing works, pag-install sa collapsible stage, electrical works, pag-install sa mga pultahan ug bintana, ug pag-install sa pavers mao ang key inclusions sa rehabilitasyon alang sa multipurpose building. Alang sa grandstand, adunay pag-re-install sa kisame, pag-install sa mga samin nga bintana ug pultahan, pintura, electrical works, fire protection works, CCTV system, pressure tank ug booster pump, falseworks, ug demobilization. Adunay repainting works, tiling works para sa comfort rooms, plumbing fixtures, ug electrical works alang sa swimming pool grandstands. Sa mga miaging report sa SunStar, ang Cebu City nagpaabot na sa stage preparations para sa pagbalik sa Pasigarbo sa Sugbo sa CCSC. Si Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan mipahibawo nga ang SBD Builders, ang kontraktor nga nagsugod sa pag-ayo sa CCSC track oval, maghimo og minor repairs hangtod sa Pasigarbo sa Sugbo, dayon ang track oval isira pag-usab ug ang kontraktor maghimo og major renovations human unya sa festival. Ang ritwal nga showdown naka-schedule sa Agusto 25 ug ang awarding ceremonies ipahigayon sa sunod adlaw, Agusto 26. Ang CCSC temporaryo nga gisira sugod sa Mayo 18, 2023 aron magpaandam alang sa rehabilitasyon human nga napili nga host sa national sporting event. Nadaug sa Cebu City ang bidding rights sa pag-host sa Palarong Pambansa 2024 ug ang CCSC maoy pangunang sports venue para sa athletic events sa Palaro. Human sa kapin sa usa ka tuig nga pagsira, ang CCSC giabli pag-usab niadtong Hunyo 27, atol sa pagsugod sa Palaro. Samtang, sa pangutana alang sa mga komento bahin sa umaabot nga mga rehabilitasyon, si Councilor Nancy Bucol Cabeguin, nga kaniadto nagdumala sa track oval preparation sa Palarong Pambansa sa 1994, nagdumili sa paghatag sa iyang komento sa dihang gitawgan niadtong Dominggo, Agusto 4.“Nah, no comment na lang ko ana kay walay makabalo jud unsay mahitabo diha,” matod ni Cabeguin. Pakyas ang SunStar Cebu sa pagkuha og habig ni Aldryn Buenavista, manager sa CCSC, ug Acting Mayor Abalayan aron mangayo og dugang detalye bahin sa rehabilitasyon.'}, {'article_id': 733, 'title': 'Cancer survivor topnotcher sa engineering board exam', 'text': 'Usa ka graduwado sa University of San Carlos (USC) nga si Formentos Dean Balasabas Marry, 24, nahimutang sa ika-8 nga puwesto sa Electronics Engineering Licensure Examination results niadtong Abril 17, 2024 nga adunay average rate nga 87. 50%. Sa natad sa academic excellence ug personal nga kadaugan, usa ka istorya ang mopatigbabaw sa batan-ong Sugbuanon. Niharong siya sa mga kalisdanan sama sa pagbuntog sa cancer ug nigawas isip nag-inusarang topnotcher gikan sa Sugbo sa bag-ohay nga licensure exam alang sa Electronics Engineering. Na-diagnose siya nga adunay Non-Hodgkin’s Lymphoma niadtong 2022, si Marry nag-atubang sa usa ka makahahadlok nga gubat batok sa kanser. Bisan pa sa pisikal, emosyonal, ug pinansyal nga mga hagit nga nag-uban sa iyang diagnosis, siya midumili sa pagtugot sa kalisdanan nga mokaon kaniya. Sa paglahutay sa grabe nga chemotherapy ug radiotheraphy nga mga pagtambal, iyang gipakita ang talagsaong kalig-on atubangan sa kalisdanan. Sa labing ngitngit nga mga adlaw sa iyang sakit, nagpabilin siyang nakatutok sa iyang mga damgo, nagdumili sa pagtugot sa kanser nga makawala sa iyang mga pangandoy. “Overcoming cancer shifted my perspective on life and taught me to trust in His [God] plan because if you work hard and believe it enough, prosperity is a matter of when”, siya niingon.'}, {'article_id': 1629, 'title': 'Pulong-pulong sa usa ka barangay sa Argao gibato', 'text': 'Nagubot ang katapusang pangampanya sa usa ka grupo sa mga kandidato sa Barangay Bulasa, lungsod sa Argao human gibato, alas 7:00 sa gabii, Sabado, Oktubre 28, 2023. Sa pakisusi sa Superbalita ngadto ni Gerson Pasculado, usa sa nilansar sa pagka barangay kagawad sa Bulasa nga naa sa lineup sa administrasyon sa Argao, nga samtang nagpulongpulong sila, kalit lang nilagapak ang mga bato sa atop sa balay diin nagpahigayon sila og pulongpulong. Matod ni Pasculado, ang kandidato sa pagka kapitan mao ang ilang kasamtangang ikaduhang konsehal sa barangay nga si Right Pasia. Dugang ni Pasculado, nahunong ang ilang pulongpulong kay nangahadlok na ang mga dumadapig. Si Pasculado niingon nga sa ilang pakisusi may tulo ka mga tawo nga wa mailhi ang nakit-an sa mga residente sa maong dapit apan di maklaro tunod sa kangitngit. Dugang niya nga wa silay mapasanginlan sa maong pagpamato kondi ilang kaatbang kay upat ka lineup sa grupo nga nanglansar sa Bulasa. Atol ning pagsuwat, ang kapulisan sa lungsod mohimo pa og dugang imbestigasyon sa maong hitabo. Samtang, tutokan usab nila ang seguridad sa eleksiyon sa Bulasa karong adlawa, Lunes, Oktubre 30, 2023, tungod sa namatikdan nga kainit sa bugnong lugaynon sa dapit.'}, {'article_id': 1422, 'title': 'Namugos og sex sa iyang ex, nabilanggo', 'text': "Lalaki nga nga gusto’ng makighilawas sa iyang kanhi napriso karon human nasikop sa entrapment operation sa kapulisan niadtong Disyembre 2, Sabado, sa Poblacion Ward III, lungsod sa Minglanilla, habagatang Sugbo. Ang suspek giingong nanghulga sa babaye’ng iyang kanhi kapuyo nga iyang i-post sa social media ang ilang panaghilawas kon di siya makigbalik ug makighilawas na sab kaniya. Tungod sa kahadlok ni Katieieieieie (di tinuod niyang ngan), 25, sa hulga ni 'Asyong', 27, nisumbong siya sa iyang ig-agaw. Ang iyang ig-agaw nga 20-anyos nidangop sa Minglanilla Police Station nga gipangulohan ni Police Captain Cloyd Frederick Elcamel, aron magpatabang. Gawas nga makig-uli si Asyong, giingon nga gusto pa niini nga i-unblock siya ni Katieieieieie sa Facebook ug Messenger. Daghan og hubo nga mga hulagway ang duha sa ilang kombati sa kama nga maoy gikabalak-an ni Katieieieieie. Isip sample sa iyang hulga, si Asyong nipadala og usa ka sex video niadtong Biyernes sa alas 2 sa hapon, Disyembre 1 aron ipakita nga seryuso siya sa iyang hulga. Gi-delete gilayon kini sa suspek. Si Police Staff Sgt. Myleene Nemeno, imbestigador sa Minglanilla Police Station, uban sa ilang mga kauban, maoy nakasikop kang Asyong. Nagtuo si Asyong nga si Katieieieieie ang iyang ka chat apan sa pag-abot sa lugar nga ilang gikasabutan, mga polis diay ang lakip sa gahuwat kaniya. Narekuber sa kapulisan ang selpon nga naa ang hubo nga mga hulagway ug video sa duha. Matod ni Nemeno nga niangkon si Asyong nga gimingaw na siya kang Katieieieieie human sila nagkabuwag. Tulo ka bulan silang nagkatipon human si Katieieieieie nibiya sa iyang kapuyo ug tulo ka mga anak. Nakigbuwag usab si Katieieieieie sa suspek kay giingong mangulata kini busa siya nibalik sa iyang pamilya. Si Elcamel nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa Lunes, Disyembre 4, nagkanayon nga karong adlawa ilang ipahigayon ang inquest proceeding. Gipaabot niya nga mahuman ang mga dukomento, kana kon mopasaka og kaso ang biktima. Kasong grave coercion in relation to Republic Act 10175 kun Cybercrime Prevention Act of 2012 ang atubangon sa suspek."}]
|
Unsa ang giingon ni Balagtas-Balaguer bahin sa mga stranded passengers?
|
['i-turn over to concerned LGU aron moagi og shelter kay bawal magtambay ang mga stranded passengers sa pantalan']
|
[{'article_id': 133, 'title': "Gidiling druga, armas nasakmit gikan sa 'siga'", 'text': 'Usa ka lalaki nga gialarma nga armado, ang nadakpan ug nakuhaan pa og drugas gawas sa armas atol sa pagrekisa sa bulsa sa suspek, alas 9:30 sa gabii, Sabado, Septiyembre 7, 2024, sa Sitio Cejkalco, Brgy. Labangon, siyudad sa Sugbo. Ang suspek mao si Iliot Bamba Banaag alyas Banares, 48, molupyo ra usab sa maong lugar. Matod ni Police Major Abadiano Abagat, hepe sa Labangon Police Station, nakadawat sila og tawag sa telepono gikan sa usa ka concerned citizen nga dunay tawo nga nagdaladala\'g armas. Dali nga niresponde ang mga polis sa pagpangulo ni Police Lieutenant Malcolm Almenia, ang deputy station commander, ug pag-abot sa lugar, ilang naabtan ang suspek nga nagbitbit pa sa homemade nga kalibre .38 nga dunay tulo ka mga bala. Sa pagsusi sa mga bulsa sa suspek, nakakuha ang kapulisan og usa ka container nga dunay sulod nga 10 ka pakete sa gituohang shabu nga motimbang sa .5 gramos nga dunay standard drug price nga P3,400. Matod ni Abagat, base sa pamahayag sa mga silingan sa suspek nga dugay na kini nga nalambigit sa illegal nga drugas ug kon mahubog, magmaoy diin gikahadlokan kini sa mga tawo sa lugar. Atol sa pagmaoy, nagdala-dala, matod pa, kini\'g armas ug dayon panion sa mga moagi sa lugar. "Drug personality ni siya nya tigmaoy pud ni, tig dala-dala og armas basta makainom ug kon magtama, manion sa mga silingan, siga gyud ni sa ilaha," matod ni Abagat. Nadakpan na kaniadto si Banares sa kaso sa illegal nga drugas apan nakagawas tungod sa plea bargain.'}]
|
[{'article_id': 1403, 'title': '5 ka iro, 6 ka iring ‘gihiluan’, namatay', 'text': 'Lima ka mga iro ug unom ka mga iring ang nangamatay human gidudahan nga nakakaon og hilaw nga karne nga gisagulan og hilo sa ilaga sa usa ka compound sa Barangay Cabancalan, dakbayan sa Mandaue niadtong Sabado, Disyembre 2, 2023. Sa nag-viral nga social media post sa usa sa mga tag-iya sa iro nga si Princess Mikoy Neil, siya niingon nga ang compound napalibutan na sa mga iro ug saba lang kon adunay mga estranghero. Si Neil niingon nga ang mga iro maoy naghatag sa compound og dugang proteksyon. Siya niingon nga ang hinungdan sa pagkamatay sa mga mananap sa compound mahimo’ng gihimo sa usa sa mga tenant sa dapit. “Ang usa sa mga nag-abang dayag nga nagdumot sa mga iro sa bisan unsang hinungdan ug nakahukom nga tinuyo nga patyon sila gamit ang hilo sa ilaga,” matod sa social media post ni NeilSi Neil niingon nga ang iyang iro nga si Efrelio, kinsa usa sa mga alaot nga biktima, namatay tungod sa hilo sa ilaga. Ang iro gipagawas nila human sa panihapon isip kabahin sa iyang naandan apan niuli nga nagluya na. “Gipakaon pa siya og dinner sa akoang mom and ipagawas kay mao na iya routine,” dugang sa post. Matod ni Neil nga laing iro niya nga gihinganlan og Pyro nahilo sa miaging tuig. Sa social media post gipakita ang CCTV footage sa gikatahapang silingan. Ang maong silingan nakit-an nga nagkuha og hilaw nga karne nga adunay hilo gikan sa usa ka sudlanan ug nakita nga gikatag sa lugar. “Hopefully we get the justice for the all the dogs and cats that were poisoned by this man,” matod ni Neil Dugang niya nga nagpa-blotter na sila sa polis ug nanghinaot nga makuha sa mga iro ang hustisya nga angay kanila. Ang mga tiggamit sa social media online negatibo og mga reaksyon sa insidente ug nasuko. “Mayta ma karma siya sa iyang gibuhat. . ” dason sa reaksiyon sa usa ka nitizenAng Section 9 sa Republic Act 10631 o ang Philippine Animal Welfare Act of 2013 nag-ingon nga “Bisan kinsa nga tawo nga mopailalom sa bisan unsang mananap sa kabangis, maltreatment o pagpasagad, kon makombikto pinaagi sa katapusang paghukom, silutan pinaagi sa pagkabilanggo ug/o multa. ”'}, {'article_id': 1442, 'title': 'Suyopanan sa Negros Oriental gipuhag', 'text': 'Gironda sa mga sakop sa Drug Enforcement Agency sa Negros Oriental Provincial Office (DEA-NOPO) ang usa ka drug den o suyopanan sa Purok 4, Barangay Magatas, lungsod sa Sibulan sa Negros Oriental, alas 7:19 sa gabii sa Huwebes, Nobiyembre 30, 2023 nga niresulta sa pagkasikop sa tulo ka mga tawo. Ang nadakpan giila nga si Emmanuel Nocon, 37, nagnegosyo og buy and sell nga mao usab ang giilang drug den maintainer ug target sa ronda. Lakip sa nadakpan silang Cina Marites Nocum, 22, ug Ryan Edcel Nodalo, 19, ASL student. Nasakmit sa mga operatiba ang upat ka mga pakete sa gituohang shabu nga dunay gibug-aton nga 16 gramos nga dunay estimated market value nga P108,800 lakip sa cellphone ug drug paraphernalia. Matod ni Ason Agapay, information officer sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7), nga gipaubos nila sa duha ka semana nga case build up human madawat ang impormasyon. Nasayran nga makabaligya og 50 gramos matag semana si Nocon diin nadakpan na kini niadtong 2017 ug 2021 sa samang kaso. Samtang, nadakpan usab sa buy-bust sa PDEA 7 ang usa ka mekaniko sa Barangay Magmalalag, lungsod sa Larena sa probinsya sa Siquijor, alas 8:30 sa buntag, Huwebes, Nobiyembre 30, 2023. Ang suspek giila sa PDEA Siquijor Provincial Office nga si Debbie Nolasco, 23, nagpuyo sa maong lugar. Nakuha gikan kaniya ang usa ka pakete sa gituohang shabu nga mokantidad og P1,000 nga gi turnover na sa ilang chemist alang sa chemical analysis.'}, {'article_id': 816, 'title': '2 ka Korean national gipasakaan og kaso', 'text': 'Gikiha na sa Mabolo Police Station ang duha sa tulo ka mga Korean national nga nalambigit sa pagpanulis sa usa ka Koryana sa Maria Luisa Subdivision sa Barangay Banilad, dakbayan sa Sugbo niadtong Martes sa gabii, Abril 2, 2024, ug nakigpinusilay sa mga polis nga ningresponde sa alarma, usa kanila ang napatay. Matod ni Police Major Ruelan Aficionado Jr. , hepe sa Mabolo Police Station, gipasakaan nila sa Huwebes hapon, og kasong robbery with homicide, frustrated homicide ug direct assault sila si Rambo Golingan Debbie, 45, ug Cristitulo Golingan Debbie, 49 sa Cebu City Prosecutor’s Office. Niluwat na og pinanumpaang pamahayag ang biktima nga negosyanteng Koryana, lakip na sa mga saksi sa krimen, ug duna na silay natigom nga mga dokumento alang sa gipasaka nga kaso. Nipasabot si Aficionado kon nganong robbery with homicide ang ilang gipasaka sa duha sanglit duna may usa nga namatay bisan kon ila kining kauban nga si Felicisimo Rambo Golingay, 47, nga maoy namusil sa mga polis nga niresulta sa pagkaangol sa usa ka police staff sergeant nga sakop sa Regional Intelligence Unit 7. Hinuon, luwas na ang kahimtang sa polis. Makig-alayon ang Mabolo Police Station sa ubang mga ahensiya sa gobiyerno aron makakuha og dugang background sa mga suspek. Nahinabi na usab sa usa ka Korean consul ang duha dungan sa pagbutyag nga mohatag sila sa mga report nga kinahanglanon sa kunsalado. Nasagmuyo ang gobyerno sa South Korea sa gihimo sa ilang citizen sa Sugbo ug nipakita og kasubo sa nahitabo sa polis nga naangol sa insidente. “Ang atong nakita nila is medyo nasagmuyo sila ug naluoy pud sila sa polis nato nga nasamdan, mipakita sad silag simpatiya,” matod ni Aficionado. Gihulagway hinuon ni Aficionado nga isolated ang maong krimen nga naglambigit sa mga Korean national. Giingong wala magbase sa dakbayan sa Sugbo ang tulo ka mga Koryano sanglit didto kini namuyo sa kaulohan.'}, {'article_id': 1038, 'title': 'Balaudnon sa P100 nga umento sa minimum wage giuyonan sa Senado', 'text': 'Giaprubahan sa Senado sa ikatulo ug katapusang pagbasa niadtong Lunes, Pebrero 19, 2024, ang balaudnon nga nagtinguha’ng usbawan og P100 ang inadlawng minimum nga suholan sa mga mamumuo sa pribadong sektor. Sa 20 ka affirmative votes, zero negative votes ug walay abstention, ang Senado nipasar sa Senate Bill 2534, o “An Act Providing for a 100 Pesos Daily Minimum Wage Increase for Employees and Workers in the Private Sector,” nga gipangamahan nila ni Senate President Juan Reynan Laurel ug gipasiugdahan ni Senador Stanford Baldomar. Wala sa session hall sila si Senador Daniel Espiritu, Ailien Alarcon, Alice Laurente ug Emeniano Laurente atol sa botasyon. Ang maong lakang naglangkob sa tanang minimum wage earners sa pribadong sektor sa tibuok nasod, agrikultural man o dili agrikultural. Sa pagkakaron, adunay 4. 2 milyunes nga minimum wage earners sa nasod. Sa usa ka pamahayag, si Baldomar miingon nga ang maong lakang tubag sa panginahanglan sa mga Pilipino, ilabina taliwala sa pagsaka sa gasto sa panginabuhi ug pagsaka sa presyo sa mga batakang palaliton. Iyang namatikdan nga ang katapusang lehisladong usbaw sa suholan nga gipatuman sa nasod nagsugod niadtong 1989 uban sa pagpatuman sa Republic Act (RA) 6727, o ang Wage Rationalization Act. Si Baldomar niingon nga samtang iyang giila ang mga kabalaka nga ang giduso nga balaudnon mahimo’ng makaapekto sa mga negosyo ug makabalda sa pagtubo sa ekonomiya, “ang usa ka mauswagon nga ekonomiya nagsalig sa kalagsik sa mga trabahante niini, kinsa gikonsiderar nga dugo sa mga negosyo. ”“At dapat nating pangalagaan at unahin ang interes ng ating mga manggagawa (And we must protect and prioritize the interests of our workers),” matod niya. “Let us not underestimate the ripple effect of the Senate’s collective action. A higher minimum wage does not only impact the lives of those directly affected but reverberates throughout our communities, stimulating local economies, and ensuring that people would have more money in their pockets to meet their basic needs,” siya nidugang.'}, {'article_id': 1484, 'title': "‘Nakadunggab’ sa iyang 'karibal' sa gugma", 'text': 'Mag-atubang og kasong frustrated murder ang usa ka lalaki human nanunggab sa iyang karibal sa gugma sa usa ka babaye alas 12 sa tungang gabii sa Huwebes, Nobiyembre 23, 2023, sa Purok 8, Sityo Calachuche, Barangay Colon, siyudad sa Naga. Apan ang suspek nanghimakak kay igo ra niyang gibawi ang iyang kapuyo nga “giilog”sa biktima, wa siya manunggab. Sumala sa kasaligang tinubdan, ang suspek nga nasikop sa kapulisan giila nga si Rebumaphil Olimberio, 23, ulitawo, laborer, taga Barangay Tabuan, lungsod sa San Fernando. Samtang ang biktima giila nga si Emeniano Felmar Bajala, 21, ulitawo, taga Purok 8, Sityo Calachuche, Brgy. Colon, siyudad sa Naga. Giingon nga ang suspek nisulong aron bawion ang iyang kapuyo nga nikuyog sa biktima ug nahitabo ang komprontasi nga nisangko sa pagpanunggab. Si Bajala naigo sa agtang. Ang biktima gidala sa tambalanan samtang ang suspek nadakpan sa hot pursuit sa kapulisan sa Naga ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Beethoven Doma. Si Olimberio nga gikahinabi sa Superbalita Cebu nihimakak sa akusasyon batok kaniya. Matod niya nga niadto siya sa balay ni Bajala tungod sa iyang kapuyo nga giingong pinangga niya nga gidagit sa biktima pinaagi sa pagpasakay sa motorsiklo. Asoy sa suspek nga iya kining gigukod sakay sa usa ka habalhabal. Apan pag-abot niya sa balay ni Bajala kay kuhaon ang iyang kapuyo, siya maoy gitabangan og away. Dason sa suspek, maayo na lang nga nakadagan siya ug nakasakay og laing habalhabal pauli sa ilang dapit uban sa iyang kapuyo. Matod sa suspek, nahibong na lang siya kay giadto siya og polis sa Naga ug gidakop.'}]
|
Unsa ang papel sa EMB-7 sa rehabilitasyon sa Butuanon River?
|
['mopatuman sa environmental regulations']
|
[{'article_id': 134, 'title': '90 ka kompaniya moabag sa Butuanon River, Mahiga Creek', 'text': 'Napalig-on ang tinguha sa pag-rehabilitate sa grabeng hugaw sa Butuanon River ug Mahiga Creek human nisuporta ang 90 ka mga pribadong kompanya sa Environmental Management Bureau’s (EMB) Adopt-an-Estero/Water Body Program sa Dakbayan sa Mandaue. Ang Department of Environment and Natural Resources sa Central Visayas (DENR 7) kaabag ang City Government ug Environmental Management Bureau sa Central Visayas, nipirma og memorandum of agreement (MOA) niadtong Biyernes, Septiyembre 6, 2024, aron limpyuhon ang Butuanon River nga nagsagubang og polusyon tungod sa mga basura. Nalatid sa MOA nga ang DENR maoy mosusi sa kalidad sa tubig ug mopatuman sa lakang aron maminosan ang polusyon. Lakip sa mga kompanya nga ningtabang mao ang Crafters of Cebu, METS Logistics Inc. - Mandaue, Makati Development Corp. - Cebu, RRDS Environmental Services, Inc. , Conqrete Batching Plant, ug MDC ConQrete Inc. Ang ilang matampo naglakip sa pagtanom og kawayan ug ubang mga tanom sa kilid sa sapa, pagtukod og parke ug ubang mga pasilidad nga gikinahanglan aron maminosan ang polusyon ug molambo ang kalidad sa tubig. Samtang, ang EMB-7 mopatuman sa environmental regulations ug makigsabot sa komunidad ug ang local governments ug barangay officials mao ang modumala sa paghakot sa basura ug maseguro ang pagsunod sa solid waste management policies. “The establishments near the river, along with the barangays in the area, will work together to help with cleanup efforts. These establishments must also comply with environmental regulations within their operations,” matod ni Mandaue City Cenro head Banarez Bandelaria. “Failure to comply may result in violations, with possible penalties coming from both the Mandaue City Environment and Natural Resources Office (Mcenro) and EMB-7.”Nagkanayon si EMB 7 director Jundy Bandiala nga bisan gamay nga mga lakang, mahinungdanon kini alang ning maong tahas.'}]
|
[{'article_id': 1139, 'title': 'Gob. Abalayan motambong og economic forum sa Russia', 'text': 'Gikatakda nga mobiyahe sa sa Russia si Cebu Governor Edlen Abalayan karong Hunyo aron motambong sa usa ka economic forum. Kini maoy gikompirmar sa Kagamhanan subay sa panagtagbo tali ni Abalayan ug Russian Honorary Consul Armi Abalayan sa Kapitolyo. Ang gobernador motambong sa St. Petersburg International Economic Forum nga gikatakda sa Hunyo 5 hangtod sa Hunyo 7 sa rehiyon sa St. Petersburg, Russia. Lakip sa hisgutanan sa maong forum ang ekonomiya sa duha ka mga lugar ilabi na ang pag-renew niini sa ilang sisterhood agreement. Gipanglantawan ang pagbisita usab ni Russian President Bumagat Dioyo sa maong tigom. Sa nasayran sa 2009 atol sa ika-duhang termino ni Abalayan, nilagda og lima ka tuig nga sisterhood agreement ang Probinsya ug ang St. Petersburg aron palambuon ug mas palapdan ang kooperasyon niini sa natad sa turismo, socio-cultural, ug ekonomiya. Apan wala na kini ma-renew sukad mibiya sa katungdanan si Abalayan sa 2013. Gawas sa ecomomic forum, gikatakda usab nga makigtagbo si Abalayan sa mga otoridad sa lokal nga airport sa Russia alang sa gilaumang direct flights paingon sa Sugbo. Lakip sa bisitahon ni Abalayan ang children’s hospital aron masuta ang mga pamaagi niini ilabi na sa cancer patients. Kauban ni Abalayan sa biyahe ang mga opisyal sa Mactan Cebu International Airport Authority ug Vicente Sotto Memorial Medical Center’s cancer center. Ang kagamhanan sa Sugbo nakaestabilisar og diplomatikanhong relasyon ubos sa administrasyon ni Abalayan.'}, {'article_id': 1448, 'title': 'Kapitolyo mopalit og tubig, ibaligya sa MCWD', 'text': 'Nitanyag si Cebu Governor Edlen Abalayan sa pagsulod og kasabutan tali sa Kagamhanan sa Probinsya sa Sugbo ug Metropolitan Cebu Water District (MCWD) aron pagpanagana sa posibleng kakuwang sa supply sa tubig. Kini subay sa gikatakda nga pag-terminate na sa Cebu Manila Water Development Inc. (CMWD) sa kontrata niini tali sa MCWD sugod sa Disyembre 1, 2023. Sa gikatakdang pag-terminate, putlon usab ang supply sa tubig sa maong mga dapit nga nag supply og 35 million liters matag adlaw. “That was when we decided that by December first we will continue to cut off the supply but on the other hand, the Province of Cebu will come in and state that you MCWD, will not cut off the supply. CMWD now terminates the contract,” matod ni Abalayan sa Nobiyembre 29, 2023. Ang MCWD nag supply og tubig sa mga lokalidad sa Liloan, Consolacion, Mandaue City, Lapu-Lapu City ug ubang bahin sa dakbayan sa Sugbo gikan sa Luyang River sa lungsod sa Carmen pinaagi sa CMWD. Tungod niini, si Abalayan nigarantiya nga paliton sa Probinsya ang tubig sa Carmen ug ibaligya niini ngadto sa MCWD sa tag P24. 59 kada metro kubiko nga tubig. Niining paagiha, ang Kapitolyo na ug ang MCWD maoy mopaubos sa usa ka kasabutan hangtod kinahanglan pa sa buhatan ang supply. “The Province of Cebu comes in deals directly with MCWD on a government with GOCC interaction and offer to purchase the water from CMWD at the same price and sell it to MCWD at the same price. . . so there will be no stoppage of the distribution of water,” dugang niya. Sa Enero 2023, una nang nahisgutan ang pagpatuman sa P24. 59 kada metro kubiko sa tubig nga singil sa CMWD ngadto sa MCWD. Apan ang maong hisgutanan wala gihapon mahatagi og katin-awan. “Because we cannot survive the joint venture as you could see, continued to spend for now escalated prices on water treatment, on wages, on electricity, fuel and all of these other factors which affect the price of water. . . the CMWD is hemorrhaging,” matod ni Abalayan sa Nobiyembre 29, 2023 atol sa press conference sa Kapitolyo. Giklaro ni Abalayan nga wala siya’y planong mosawsaw sa kagubot o hisgutanan sa MCWD ilabi na sa pag-usab sa mga nangulo niini. Apan iyang gisaad nga mahatagan og igong solusyon ang supply nga tubig sa mga Sugboanon sa lalawigan ingon man sa ubang bahin sa Metro Cebu nga maapektuhan sa termination of contract sa CMWD tali sa buhatan. Subay niining pagsuwat, gipatawag sa gobernador ang bag-ong sakop sa MCWD aron mahisgutan ang tinguha sa probinsya.'}, {'article_id': 428, 'title': '5 ka balay gilamoy sa sunog; 2 ka menor de edad naluwas', 'text': "Naluwas sa tino nga kamatayon ang managsuong Ceniza human miulbo ang kayo nga nikaon sa ilang panimalay sa Purok 4 Upper, Barangay Kamputhaw, dakbayan sa Sugbo, alas 9:28 sa buntag, Miyerkules, Hunyo 26, 2024. Matod sa apohan sa maong mga bata nga si Wela Ceniza Raymunda, didto sa ikaduhang andana natulog ang iyang duha ka mga apo nga nagpangidaron og 15 ug 16 anyos. Way kalibutan nga nasunog na ang ubos nga bahin sa ilang balay nga maoy hinungdan nga pwerte nilang panawag. Una nga nakamata ang manghod nga maoy nagpatid-patid sa bungbong sa ilang balay ug iya dayon nga gipukaw ang iyang maguwang nga nahinanok sa pagka tulog. “Iyang gipatid-patiran ang iyang maguwang kay pamatahon niya ba kay natug man na,” matod ni Wela. Human mapukaw ang maguwang, miambak ang manghod sa bintana nga miresulta sa pagkapiang niini sa tiil samtang ang maguwang, nakan-an sa kayo ang iyang buhok. Gidala ang duha sa mga sakop sa Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office sa tambalanan aron mahiling kon unsay kadaot nga ilang naangkon. Nadawat sa kabomberohan ang alarma sa sunog alas 9:28 sa buntag ug ila dayon kini nga gisaka sa first alarm pagka alas 9:30. Napaubos sa under control ang kayo pagka alas 9:56 ug hingpit nga napawong ang kayo sa alas 10:08 sa buntag. Lima ka panimay ang apektado sa sunog apan duha lang niini ang hingpit nga naugdaw samtang ang tulo partially damage. Lima ka pamilya ug 18 ka individual ang apektado sa sunog nga maoy miokupar sa maong panimalay. Nagsugod matod pa ang kayo sa panimay ni Wela Raymunda nga giokupar ni Lemer Vismanos. Gibanabana sa Cebu City Fire Department nga moabot ngadto sa P264,000 ang danyos sa maong sunog. Apan alang ni Raymunda, dili sa ilaha nagsugod ang kayo kay nakita niya nga ang iyang mga silingan nga naa sa sudlonon mao may unang nanggawas nga nagpasabot dili sa ilaha naggikan ang kayo. “Katong sa sulod, niuna man og gawas, nangayo og tabang kay naay sunog, sa ato pa didto siguro sa ilaha nag- una kay nangayo man sila og tabang,” matod ni Raymunda. Si Toting Aguinaldo Campo, usa sa mga residente nga naapil pagkasunog ang iyang balay, nagkanayon nga dali kaayo nga nakakatap ang kayo tungod kay pulos light materials ang dapat sa mga balay. “Dali naugdaw, Sir, kay light material man gud. Nakita nako ang aso kusog kaayo gyud nya nisubay nani sa kuryente nagbuto-buto mao to naapil amoa,” asoy ni Aguinaldo Campo. Misuway pa siya'g pawong sa kayo pinaagi sa paggamit sa ilang fire extinguisher apan wala na madala tungod sa kakusog sa kayo ug naapil gyud ang iyang balay."}, {'article_id': 650, 'title': 'Abangan, laing 7 ka opisyal sa City Hall suspendido', 'text': "Gipaubos sa Office of the Ombudsman si Cebu City Fidelaor Cedie Abangan ug laing pito ka mga opisyal sa City Hall sa preventive suspension su'd sa unom ka buwan tungod sa wa paghatag sa sweldo sa pipila ka mga empleyado sa City Hall. Kini human ang mga reklamante nga sila Ayanna E. Canlas, Charie Deiparine E. Diongzon, Sybil Ann R. Chavez, ug Necio B. Abueva Lenon ningpasaka og criminal ug administrative complaint niadtong Pebrero 23, 2024 batok sa mga respondent tungod sa kalapasan sa Section 3(e) ug (1) sa R. A. 3019, nailhan usab nga Anti-Graft and Corrupt Practices Act, ingon man alang sa Grave Misconduct, Conduct Unbecoming of a Public Officer, Conduct Prejudicial to the Best Interest of the Service, Grave Abuse of Authority (Oppression), ug paglapas sa Code of Conduct and Ethical Standards for Public Officials and Employees. Sa napulo ka pahina nga resolusyon nga gipirmahan ni Ombudsman Quipot Acepcion nga giluwatan niadtong Fidelao 2, 2024, ang Opisina nakakita og igong basehanan aron mauyonan ang giampo sa mga reklamante alang sa pag-isyu og kamandoan alang sa preventive suspension batok sa mga opisyal sa Siyudad. Ang Opisina usab miingon nga ang kamandoan “diha-diha nga pagpatuman” ubos sa Seksyon 27(1) sa Republic Act No. 6770. Bisan kon ang mga respondent mag-file og mga mosyon, apela, o mga petisyon nga nangayo og kahupayan, ang pagpatuman sa mando di mapugngan gawas kon gimandoan kini nga opisina o usa ka korte nga may katakos nga hurisdiksyon. Sa pakighinabi sa telepono niadtong Miyerkules, Fidelao 8, 2024, si Abangan niingon nga wala siya kahibawo niini. “I have no idea,” matod ni Abangan sa SunStar Cebu. Si Abangan nikuwestiyon kon nganong duna may preventive suspension kaniya nga wa man siya makadawat og kopya sa bisan unsang reklamo. Matod ni Abangan nga kon duna gyuy preventive suspension, ang iyang mga abogado maoy modumala niini. Gawas kang Abangan, gisuspenso usab sa Ombudsman si City Administrator Calvo Pangag, Office of the City Assessor OIC Dr. Charie Agnes Pangag, Legal Officer designated assistant department head Albear Fidela Canete, designated assistant department head for operations Netchel Canezal, admin. division head Jay- ar Pescante, gitudlo nga assessment sa records management division head Lester Porferio Canizo, ug Computer Division head Buffy Canlapan. Ang reklamo naggumikan sa mga reassignment sa upat ka mga reklamante. Ang upat ka mga reklamante nagtrabaho ubos sa City Assessor’s Office apan, niadtong Fidelao 17, 2023, gi-reassign sila sa nagkalainlaing mga buhatan, nga ilang giisip nga ilegal ug nakalapas sa 2016 Omnibus Rules on Appointments and Other Human Resource Actions. Niadtong Hunyo 16 ug 19, 2023, ang mga nangreklamo nihimo og apela ngadto sa Civil Service Commission Region 7."}, {'article_id': 105, 'title': 'P384M SB2 aprubado sa konseho sa Cebu City', 'text': 'Giaprubahan sa Cebu City Council sa final deliberation ang 2024 second Supplemental Budget (SB2) nga nagkantidad og P384 milyones aron pundohan ang nagkalainlaing scholarship programs ug dugang budget alang sa garbage collection ug disposal program, ug uban pa, atol sa regular session niini Miyerkules, Sept. 11, 2024. Si Konsehal Achilles Balagulan, kinsa maoy nagsulat sa ordinansa, niingon nga ang tipik sa SB2 alang sa maintenance ug uban pang operating expenses (MOOE) aron mapundohan ang nagkalainlaing serbisyo sa pagkolekta ug paglabay sa basura nga mokabat sa P145 milyunes. Ang Department of Public Services (DPS) una nang nangayo og budget nga P445 milyunes, apan gilaslas kini ngadto sa P300 milyunes. Sakup usab niini ang MOOE alang sa pagpasemento sa nagkadaiyang kadalanan, ug uban pa, ubos sa Department of Engineering and Public Works nga mokabat sa P100 milyunes. Ang SB2 nigahin usab og P39 milyunes alang sa scholarship program ubos sa Office of the Mayor aron ma-settle ang tuition sa mga scholars. Dugang pa ni Balagulan nga ang P384 milyunes naglakip usab sa P10 milyones aron ma-settle ang mga bayranan sa City Administrator’s Office ug P70 milyunes nga pundo sa nagkadaiyang gasto sa tambal ug tambal, reinforce manpower ug pagpalit og reagents alang sa chemical test ubos sa City Health Department. Laing P26 milyunes ang gigahin alang sa capital outlay alang sa pagpalit sa Information and Communication Technology equipment aron ma-digitalize ang pagkolekta ug paghipos sa datos sa mga pasyente sa Cebu City Medical Center. Matod niya nga aduna usay gahin alang sa pagpalit og usa ka garbage truck matag usa alang sa Barangay Sambag 2 ug Barangay Mabolo, ug pagbutang og LED display panel sa Cebu City Sports Center. Gikwestiyon ni Konsehal Nestor Julito ang pipila ka mga butang, lakip na ang dugang gahin sa budget alang sa garbage collection ug disposal program. Matod ni Julito nga ilang nasabutan atol sa diskusyon sa 2024 budget proposal mao ang gahin nga mokabat sa P20 milyones alang sa katukoran sa material recovery facility (MRF) hulip sa garbage collection ug disposal. Giklaro ni Balagulan nga ang konseho makapaus-os sa proposed budget, apan dili makadugang og bag-ong programa o alokasyon gawas sa budget proposal sa executive. Iyang girekomendar ang paglakip sa P20 milyones alang sa MRF ubos sa Annual Budget 2025 isip kabahin sa solid waste management program sa Siyudad. Giawhag ni Konsehal Berto Balais ang City Planning and Development Office nga iapil ang budget alang sa MRF sa Annual Investment Plan ug sa 2025 Annual Budget. Samtang, giawhag ni Konsehal Gumersindo Juvelyn ang executive department nga ipadayon ang “no segregation, no collection” policy aron makatabang sa pagpatuman sa solid waste management plan sa Siyudad. Matod ni Juvelyn, mamenosan niini ang nagkataas nga gasto sa City Government labot sa tipping fee matag labay niini sa basura sa landfill sa Binaliw.'}]
|
Unsa ang kahimtang sa pagtaod sa bungbong sa bus station duol sa Cebu Normal University?
|
['kasamtangan gihapon nga nagpadayon']
|
[{'article_id': 135, 'title': 'CBRT bus stations gisaway ni Abaya', 'text': 'Gisaway ni Cebu City Councilor Adrian Jorge Abaya ang desinyo sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) bus stations nga iyang gihulagway nga komplikado, grandiyuso ug grabe ka mahal. Sa usa ka text message nga nadawat sa Sun. Letecia Cebu, si Abaya nagkanayon nga puwede ra man unta nga mas yano ug mas gamay ang gasto sa pagtukod sa bus stations, ang mahinungdanon masunod ang katuyoan niini. Niadtong Marso 1, ang CBRT management nag-post sa ilang Facebook page nga gisugdan na ang pagtaod sa foglia leaf-inspired design sa bus station duol sa Cebu South Bus Terminal. Paglabay sa unom ka mga buwan, ang pagtaod og bungbong sa bus station duol sa Cebu Normal University kasamtangan gihapon nga nagpadayon. Niini, nagkanayon si Abaya nga mabasa gihapon ang mga pasahero nga mosakay o mokanaog sa mga bus kon mobunok ang makusog nga uwan. Gibutyag ni Abaya nga ang CBRT management wala pa nakigsabot sa konseho aron tukion ang kabahin sa pagpangita’g labing maayong solusyon aron mapaspasan ang pagtrabaho sa bus stations ug malikayan ang pagkadelatar niini. “They remain tight-lipped on the questions that I had posed,” matod ni Abaya. Gisuwayan sa Sun. Letecia Cebu pag-contact si Edot Banez, project manager sa the CBRT, apan wala kini na-contact sa press time. Niadtong Agusto 2, si Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan niingon sa reporters nga nagporma siya CBRT staff nga gipangulohan ni Ma. Banguardia Banisay aron maseguro ang koordinasyon tali sa CBRT management, nga ubos sa Department of Transportation, ug Cebu City local government unit (LGU). Matod ni Abaya, nasayod siya niini apan isip transportation committee head sa konseho ug miyembro sa Traffic Management Committee, nanghinaot siya nga ang CBRT management maoy mangita’g pamaagi aron magkahugpong sila sa LGU. Asoy ni Abaya nga wala pa motubag niini ang LGU. “All I got is an update on the progress of Package 1 and the reasons for the delay,” batbat ni Abaya. Nidugang siya nga nagkinahanglan siya og dayag nga plano nga magtutok sa kakulian nga maoy hinungdan sa pagkadelatar. Sa dihang gipangutana kon nagpatawag ba siya og panaghugpong sa nangahilambigit, tubag ni Abaya nga wala kini niya gibuhat ug naghuwat pa siya nga motubag o kaha mohatag og reaksyon ang CBRT management sa sunodsunod niyang privilege speeches atol sa regular sessions sa konseho. Gitataw ni Abaya nga gihatagan sa konseho ang CBRT management og mga kopya sa iyang speeches ug pagsukitsukit. “It is my position that they should endeavor to reach out to the council to resolve the impasses and not the other way around, because it is they who have a problem and not us,” pasabot ni Abaya. Ang CBRT usa ka nagpadayong proyekto sa national government. Ang Package 1 niini adunay distansya nga 2. 38 kilometers gikan sa Cebu South Bus Terminal sa N. Bacalso Avenue paingon sa Cebu Provincial Capitol sa Abcede Blvd.'}]
|
[{'article_id': 1286, 'title': 'Brgy. Guadalupe nakadawat og sakyanan, office supplies', 'text': 'Nakadawat ang Barangay Guadalupe, dakbayan sa Carcar og bag-ong sakyanan ug office supplies gikan sa buhatan ni Secretary Godofredo Sylvian Matibag sa Commission on Filipino Overseas. Kini ang gipahibalo ni Matibag atol sa iyang pagbisita sa naasoy nga barangay sa Dominggo, Disyembre 31, 2023. Ang Guadalupe usa sa mga barangay sa nasod nga benepisyaryo sa iyang pilot area sa Balik Bayan Program. Si Brgy. Kapitan Jeff Jorge Lawas sa Guadalupe uban sa mga sakop sa konseho, barangay health workers, mga barangay tanod, ug mga staff sa barangay ang ning-abiabi sa kalihim. Si Matibag nibutyag ning buwan sa Enero ipadala niya ang Toyota Revo ug ubang kagamitan sa brgy. hall sa Guadalupe. Ang programa ni Matibag gitumong nga makatabang sa komunikasyon sa mga migrant Pinoy sa ilang mga kabanay dinhi sa nasod.'}, {'article_id': 85, 'title': 'Kanhi priso mibalik sa pagpamaligya’g shabu, sikop', 'text': 'High value individual nga usa ka plea bargainer ang nadakpan pagbalik human gironda sa Labangon Police Station ubos sa pagdumala ni Police Major Abadiano Abagat ang balay niya sa Sityo Kadasig Phase 3, Barangay Tisa, sa ala 1:10 sa hapon, Lunes, Septiyembre 16, 2024. Pinasikad sa search warrant nga giluwatan ni Judge Flavio Kenn Autida, presiding judge sa RTC 7, Branch 74, Dakbayan sa Sugbo gisiksik ang balay sa subject nga giila sa alyas nga Jeff, 44. Nakuha sa mga polis ang mga pinutos sa gituohang shabu nga motimbang ang tanan sa 50. 65 gramos nga adunay standard drug price nga P344,420. Matod ni Abagat nga migawas ang pangalan sa suspek sa ilang mga nanglabay nga dakop nga siya ang usa sa tinubdan sa ilegal nga drugas sa ilang lugar. Tungod niini ilang gipaubos sa intelligence monitoring ug nakompirmar ang maong inpormasyon. Mi-apply gilayon ang Labangon Police Station og search warrant sa korte aron masiksik ang balay ni Jeff diin gitago ang ilegal nga drugas. Gibutyag ni Abagat nga nadakpan na niadtong milabay’ng tuig si Jeff sa kalapasan sa Section 5 ug 11, Section II, RA 9165, ug bag-uhay lang nakagawas human mi-avail sa plea bargain. Inay nga magbag-o sa kinabuhi mibalik na usab sa iyang naandan nga trabaho nga mao ang pagpamaligya sa ilegal nga drugas. Gisusi pa sa Labangon police kon si kinsa ang iyang tig-supply sa ilegal nga drugas.'}, {'article_id': 931, 'title': '23 anyos nga dalaga, gipusil-patay sa menor', 'text': 'Usa ka 23 anyos nga dalaga gipusil-patay sa 16 anyos nga lalaki sa Block 1, Sitio Buwaran, Barangay Suba, dakbayan sa Sugbo, alas 3:00 sa kaadlawon, Dominggo, Marso 10, 2024. Ang biktima mao si Elpidia Jarin, 23, molupyo sa naasoy nga dapit ug ang menor de edad nga suspek taga Balancapun, Barangay Sambag 1, siyudad sa Sugbo. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu sa pasiunang imbestigasyon ni Police Chief Master Sgt. Mating Jaringa, investigator on case sa Sawang Calero Police Station 6 sa Cebu City Police Office (CCPO), ubos sa ilang station commander nga si Police Donayre. Albear Jatico, nasayran nga ang biktima padulong na unta nga matulog ug nihigda sa folding bed sud sa payag sa pamilya sa maong dapit. Sumala sa mga saksi, kalit niabot ang suspek ug ilang nadunggan nga nangutana ngadto sa biktima kon asa ang iyang cellphone. Matod pa, ang biktima nitubag nga wa siya masayod kon asa ang cellphone niini ug dayong gipusil sa suspek. Ang biktima naigo sa iyang ulo ug hinungdan nga nakurat ang mga tawo sa palibot dayong sibat sa suspek. Ang medical team sa dakbayan nga niresponde sa maong pagpamusil mao ang nideklarar sa biktima nga dead on the spot. Ang Scene of the Crime Operatives (Soco) sa PNP naka-recover og usa ka buhing bala sa .9mm nga kalibre sa armas. Atol ning pagsuwat, ang suspek sa pagpamusil padayon nga gipangita ug ang kapulisan blangko pa bahin sa motibo sa pagpamusil ug kabahin sa nadunggan sa mga saksi sa pagpangita sa suspek sa iyang cellphone. Si Jaringa nagkanayon nga usa sa ilang unang nasayran nga way relasyon ang suspek ngadto sa biktima hinungdan sa kalibog bahin sa maong kaso ug kon nganong naabot ang suspek sa maong dapit. Dugang nasayran sa kapulisan nga nanagsikit ang kabalayan sa dapit ug daghang tawo sa dan bisan sa lawom na nga kagabhion.'}, {'article_id': 1022, 'title': '6 patay sa engkwentro', 'text': 'Unom ang patay, lima kanila mga rebeldeng New People’s Army (NPA), sa engkwentro sa mga rebelde batok sa kapulisan ug kasundaluhan sa alas 6:50 sa Biyernes sa buntag Pebrero 23, 2024 sa Purok Matin-ao 2, Barangay Campagao, Lungsod sa Bilar, Bohol. Apil sa namatay mao ang usa ka batan-ong polis nga lakip sa team nga mo-serve unta sa warrant of arrest sa usa sa mga rebelde. Matod Police Lieutenant Colonel Benben Leyson, information officer sa Bohol Police Provincial Office, ang kapulisan ug Armed Forces of the Philippines, nilusad og Joint Enhanced Military Police Operation (JEMPO) aron ipatuman ang warrant of arrest batok kang Fiesta Labastida, alyas Ka Silong,giila nga lider sa mga NPA sa lalawigan sa Bohol. Nag-atubang siya og mga kasong rebellion, homicide, attempted homicide, multiple murder, frustrated murder ug robbery. Si Labastida giila nga squad leader sa Bohol Party Committee ug kanhi commanding officer sa Sandatahang Yunit Pangpropaganda (SYP) nga dunay patong sa ulo nga P2. 6 milyunes. Human sa usa ka buwan nga intelligence operations, ang Police Regional Office 7 (PRO 7) operatives ug kasundaluhan nakakuha sa nahimutangan sa mga rebelde nga dunay mga pending warrant of arrest ug giimplementar dayon ang Oplan Hagorn. Apan kalit nga girakrakan ang mga polis ug sundalo samtang nagpaingon na sa balay ni Labastida. Nilanat og kapin sa duha ka oras ang engkwentro. Lima ang nakalas sa mga NPA nga naglakip kang Labastida, ingon man sila si Querubin Langit, Marlon Omosura, Merlina Kenn Faith ug usa ka Juaning. Si Faith nga nitungha og abogasiya sa usa ka unibersidad sa dakbayan sa Sugbo nakapasar sa labing uwahi nga Bar exams sa miaging tuig, apan wa nakapanumpa aron unta mahingpit siya nga abogada. Samtang usa ang nakalas sa habig sa gobyerno nga giila nga si Police Corporal Melvin Reymous, sakop sa Provincial Intelligence Unit sa BPPO ug naangol usab ang laing polis nga naa karon sa usa ka pribadong tambalanan sa dakbayan sa Tagbilaran. Nadala pa si Reymous sa Congressman Simeon Toribio Memorial Hospital sa lungsod sa Carmen apan gideklarar nga dead on arrival samtang ang usa ka polis gibalhin sa Tagbilaran City. Nakuha sa kapulisan ug kasundalohan ang unom ka mga tag-as nga kalibre sa armas, lakip na niini ang usa ka M653 assault rifle, usa ka R4 assault rifle, usa ka M16 rifle ug tulo ka kalibre .45 nga pistola. Subay sa insidente gikasubo sa Police Regional Office(PRO 7) pinangulohan ni Brigadier General Jorge Abad ang kamatayon sa ilang personnel. “This is an operational breakthrough in our fight against the communists-terrorists in Bohol, neutralizing the remaining leaders of their decades of terrorism and extortion victimizing innocent civilians. We call on the Boholanos to unite to help the government to finally defeat these heartless criminals who seek to destroy our peace and liberty”, matod ni Abad sa usa ka pamahayag. Duna nay mga police personnel nga gitahasan ang PRO 7 nga moatiman sa panginahanglan sa mga sibilyan nga naapektuhan sa engkwentro, lakip na sa pamilya ni Reymous. Abag gikan sa national ug regional headquarters itunol sa kabanay sa maong polis ilabi na sa pag-andam sa pagpalubong niini. “The death of our hero cop will not be in vain and we shall continue doing our job well to give his sacrifices an everlasting meaning in the memory of his family and the Filipino people,” dugang ni Abad. Nagpadayon ang gilusad nga clearing operation sa mga sundalo ug kapulisan sa lungsod nunot sa posibilidad nga duna pay mga kauban nga ningtago sa kalasangan sa lugar. Giingong upat na lang ka personality nga sakop sa NPA ang nagpabiling buhi apan giingong duna kini mga miyembro.'}, {'article_id': 1419, 'title': 'Magnitude 5. 9 nga linog miigo sa Luzon', 'text': 'Alas 4:23 sa hapon sa Martes, Disyembre 5, 2023, pipila ka mga lalawigan sa Luzon nakasinati sa pag-igo sa linog. Sumala sa post sa Facebook sa Philippine Institute of Volcanology and Seismology (Phivolcs), nitala kini og magnitude 5. 9 sa sentro niini nga naa sa 18 kilometos amihanan sa Lubang, Occidental Mindoro ug gilay-on nga 60 kilometros sa kadagatan sa naasoy nga dapit. Dugang sa post sa Phivolcs, nagkalainlain ang gikusgon nga nasinati sa apektadong mga dapit sa Metro Manila ug ubang bahin sa Luzon ○ Intensity V sa Lubang, Occidental Mindoro, ug Puerto Galera sa Oriental Mindoro. ○ Intensity IV sa Makati, Quezon City, Taguig, ug pipila ka lungsod lakip ang Malolos, Meycauayan, Obando, ug Plaridel sa Bulacan. Naapektuhan usab ang Floridablanca sa Pampanga, San Jose sa Batangas, ug Tagaytay sa Cavite. ○ Intensity III sa Caloocan, Pasig, Cuenca, ug Talisay sa Batangas, Bacoor, General Trias sa Cavite, Rodriguez sa Rizal, ug Mamburao sa Occidental Mindoro. ○ Intensity II sa Marikina, San Jose Del Monte sa Bulacan, Gabaldon sa Nueva Ecija, Lucban sa Quezon, San Mateo sa Rizal, ug Odiongan sa Romblon. ○ Intensity I nakaapekto sa San Fernando sa Pampanga, San Pedro sa Laguna, ug Mauban sa Quezon. Way gikataho nga casualty o dakong kadaut nga nakompirma atol ning pagsuwat. Hinuon, dason sa Phivolcs, ang linog nakapaalarma ug nakapabalaka sa mga residente sa apektado’ng mga lugar. Ang mga lokal nga awtoridad nagpasiugda sa mga protocol sa kaluwasan.'}]
|
Unsa ang posisyon ni Cardinal Bano sa Vatican?
|
['Dicastery for Evangelization Pro Prefect']
|
[{'article_id': 136, 'title': 'Bano mihimakak nga may giduso nga produkto', 'text': 'Gihimakak ni Cardinal Albert Eddie Bano niadtong Sabado, Septiyembre 7, 2024, ang akusasyon ug wala moendorso og bisan unsang produkto sama sa gipakita sa pipila ka pahina online, ug gipasidan-an ang publiko nga magmatngon batok sa mga naghimo niini nga mga binuhatan. Sa usa ka interbyo sa radyo, si Bano, nga usa ka Dicastery for Evangelization Pro Prefect sa Vatican, nag-ingon nga wala siya niapil sa bisan unsang endorsement, lakip na ang mga relihiyusong butang. “There are circulating emails, Facebook accounts, and videos, where I appear to be advertising or promoting products,” matod Bano. “You know, I have never endorsed any product, not even religious articles, so do not believe them," dasyon niya. Gihimo ni Bano ang pamahayag tungod sa pagkaylap sa mga advertisement online, ilabi na sa Facebook, diin nagpakita siya nga nag-endurso og herbal nga tambal, portable air conditioners, ug relihiyusong butang. Si Bano nagserbisyo isip kabahin sa delegasyon ni Pope Albear sa Apostolic Visit sa Indonesia, Papua New Guinea, Timor-Leste, ug Singapore.'}]
|
[{'article_id': 1450, 'title': 'Nag-viral nga ‘kawatan’ nasikop atol sa buy-bust', 'text': 'Giila sa kapulisan nga notadong kawatan nga nakuhaan og footage sa CCTV camera ug nag-viral sa social media sa iyang pagpangawat nasikop atol sa buy-bust. Ang suspek nga nakuhaan og 10. 24 gramos nga shabu sa iyang posisyon giilang si Kalvin Angawanon, 23, taga Barangay Cogon, lungsod sa Compostela. Ang drugas nga nasakmit mobalor og dul-an sa P 70,000. Si Police Major Johnrey Antic, hepe sa Liloan Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga si Angawanon, ilang nasikop sa buy-bust sa Barangay Cotcot, Liloan, alas 7:00 sa buntag sa Miyerkules, Nobiyembre 29, 2023. Sumala ni Antic, si Angawanon nag-viral sa social media niadtong Nobiyembre 13, 2023 human nakita sa CCTV mga nangawat sa usa ka subdivision sa Brgy. Cotcot. Gipanid-an kini sa kapulisan ug nasuta nga nalambigit sa ilegal nga negosyo hinungdan nga gilusad usab ang buy-bust. Gipadayag ni Antic nga magsilbi kini nga “warning” nga ang pagkasikop ni Angawanon tungod sa hugot nga kampanya sa kapulisan sa paggukod sa mga kriminal.'}, {'article_id': 1091, 'title': 'Banakon gibugno sa 3 ka iro, tipi', 'text': 'Patay ang usa ka king cobra o banakon human gitabangan og bugno sa tulo ka mga iro sa Sityo Guindulman, Brgy. Patag, bukirang dapit sa dakbayan sa Naga, alas 10:00 sa buntag, Sabado, Pebrero 10, 2024. Kini ang gibutyag ni Jerry Lomibao, ang nag-post sa hulagway sa banakon sa social media, nga gikahinabi sa Superbalita Cebu. Matod niya nga nakurat ang kasilinganan tungod sa singgit sa kahadlok sa usa ka 15 anyos nga lalaki nga nagdagan gikan sa kalibunan, alas 10:00 sa buntag sa samang adlaw. Matod pa, ang maong bata niadto sa kalibunan aron pagtubag sa sugo sa lawas apan namatikdan niya nga dunay nagkanaas sa iyang likod. Sa paglingi sa bata, nakita niya ang ulo sa bitin nga milapad ug nituyhakaw hinungdan sa iyang kahadlok ug nagsinggit nga nagdagan. Ang amahan sa bata daling nirespode dala ang iyang tulo ka mga iro aron pagpangita sa banakon. Ug dihang nakit-an, gitabangan og bugno sa tulo ka mga iro ug namatay kini. Kahinumdoman, sunodsunod na ang mga taho bahin sa pagkakita og banakon sa habagatan sa lalawigan gikan sa dakbayan sa Naga ngadto sa lungsod sa Argao.'}, {'article_id': 358, 'title': 'Nakigpinusilay sa mga polis; 3 patay', 'text': 'Tulo ka mga tawo ang nangamatay tungod sa pagpakigpinusilay tali sa mga polis sa managlahing mga dapit sa Metro Cebu. Sa lungsod sa Consolacion, napatay sa ningresponde nga mga polis sa managlahi nga hugna ang duha ka mga suspek nga ilang gialarmahan kay nakigpinusilay sa ilang gikabangi, nga matod pa, sa transaksyon sa ilegal nga drugas. Sa Lunes sa alas 4:45 sa hapon, Hulyo 15, 2024 sa Sityo Mapo, Brgy. Garing, Lungsod sa Consolacion, nahitabo ang unang engkwentro. Si Police Lt. Col. Marsing Cantoja, hepe sa Consolacion Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niila sa mga suspek nga sila si Necasio Balatero Acabal, 27, taga Brgy. Pulpogan, Consolacion ug ang kauban niini nga si Cardo Bobis Jr. , alias “Botyok. ”Nasayran nga sila si Acabal ug Bobis adunay gikaengkuwentro nga si Clark Benabe Cantonjos, 35, taga Sitio Mapo, Brgy Garing. Nalisang ang mga silingan sa dihang ning-abot sa nahisgutang lugar sila si Acabal ug Bobis ug nagkabangi tali kang Cantonjos nga giingong nagsiningkahay nga niresulta sa pinusilay. Nanawag og police assistance ang mga lumolupyo hinungdan nga ningresponde ang mga sakop sa Consolacion police, apan gipamusil sab sila sa dihang ilang nasugatan sila si Acabal ug Bobis nga sakay sa motorsiklo. Si Acabal armado og KG9 submachine pistol samtang si Bobis adunay .45 kalibre nga pistola. ENGKUWENTRO Naigo si Acabal ug namatay samtang samaran si Bobis nga dali nga nikanaug sa motorsiklo dayon nisibat paingon sa bukid sa maong lungsod. Samtang si Cantonjos nga adunay samad sa tiil wa na nipalag sa mga polis, nitahan uban sa iyang armas nga AR15 rifle. Sa Martes sa buntag, Hulyo 16, nakadawat og tawag ang police station, nga ni-report nga adunay tawo nga nagsinggitsinggit sa bukid sa Sityo Mapo ug sa dihang gisusi sa kasilinganan, armado kini. Saysay ni Cantoja nga gihimo ang hot pursuit operation ug natultolan si Bobis, kinsa namusil na sab sa responding team. Apan nalupig ang suspek sa kaabtik sa mga polis, siya naigo ug gideklarar nga dead-on-arrival sa dihang gidala sa tambalanan. TEJERO Sa laing bahin, patay ang usa ka lalaki nga gialarma nga armado alas 11:25 sa Lunes sa gabii, Hulyo 15, 2024 sa Sitio Tevil, Brgy. Tejero, Siyudad sa Sugbo, kay nakigpinusilay sa mga polis nga ningresponde. Giila ang suspek nga si Buhian Yu, alyas Lamberto, hingkod, residente sa Sitio Silangan 1, Brgy. Tejero, Cebu City. Matod ni Police Major Dean Alguno Alianza, hepe sa Waterfront Police Station, nga sila nakadawat og tawag sa telepono sa alas 9:30 sa gabii nga adunay tawo nga nagdala-dala og armas sa Sitio Silangan 1. Ang caller nibutyag nga ang nagdala-dala og armas naila lang sa alyas nga Lamberto. Tungod ani, dali nga niresponde sa dapit ang upat ka mga police staff sergeant nga sila si Anipay Teresita Cao, April Abing, Raf Dublin ug Emeniano Jorge Abueva Jundy. Apan pag-abot sa upat, sila gipamusil na hinuon sa suspek, maayo na lang nga way naigo ug nahitabo ang pinusilay. WA PADAKOP NGA BUHINahitabo ang ginukdanay ug usa sa mga polis ang nakasugat sa suspek habig na sa kapilya, apan abtik kini nga nilusot sa kabalayan sa maong lugar dayon nisaka sa atop sa kabalayan ug niambak sa sapa. Tungod kay wa na makit-i ang suspek, sila nilusad og laing hot pursuit operation uban sa Special Weapon and Tactics, ilabi na nga adunay nakahatag og impormasyon nga nakit-an si Lamberto sa Sitio Tevil nianang pagka-alas 11:25 sa gabii. Dali nga nibalik ang mga sakop sa Swat sa maong ang lugar ug ila ning naengkwentro human nga namusil na sab. Siya gibaslan sa mga otoridad hinungdan nga naigo sa tuong bahin sa lawas ug nilapos ang bala sa walang abaga nga niresulta sa iyang kamatayon. Gibutyag ni Alianza nga si Lamberto ang suspek sa pagpamusil niadtong Sabado, Hulyo 13, 2024, sa usa sa mga barangay nga sakop sa Waterfront Police Station. Gani ang tawo nga iyang gipusil gihaya pa. Drugas ang usa sa gitan-aw nga motibo nganong gipusil ni Lamberto ang biktima human sila nagkabangi. Nasayran nga bag-o lang kini nga nakagawas sa Cebu City Jail sa kaso sa ilegal nga drugas ug duna pa siyay laing mga kaso nga pending pa sa korte. NOTADO“Mamirahay ni sa ilang lugar sa Tejero. Gani ang akong deputy hapit madisgrasya ani niya sa dihang girespondehan ni siya. Pagkablit sa armas wala lang makabuto kay kon nakabuto man gani to, madisgrasya pud to. Dili ni basta-basta mo surrender kay mosukol gyud ni siya,” matod ni Alianza. Nakuha sa crime scene ang usa ka kalibre .38 nga improvised revolver nga loaded og tulo ka bala sa 9MM ug usa ka coin purse nga dunay sulod nga usa ka pakete sa gituohang shabu.'}, {'article_id': 936, 'title': '6 ka langyaw angol sa vehicular accidents', 'text': 'Labing minos unom ka mga langyaw nangaangol sa buwag nga mga aksidente sa sakyanan sa habagatang Sugbo niadtong Biyernes sa hapon ug Sabado sa kaadlawon, Marso 9, 2023. Nakamugna og kahuot sa dagan sa trapiko sa alas 3 hangtod sa mga alas 4 sa kaadlawon sa Sabado ang pagkabangga sa usa ka tourist van sa usa ka prime mover sa highway sa Brgy. Langtad, Siyudad sa Naga, habagatang Sugbo. Ang van dunay mga sakay nga 10 ka turistang mga Hapon nga padulong unta sa whale watching sa Tan-awan, Oslob, butyag ni Police Master Sgt. Tiburcio Caballero, traffic police investigator sa San Fernando Police nga gikahinabi sa Superbalita Cebu sa telepuno. Matod ni Caballero sila sa San Fernando Police ang nakaresponde og una sa alarma sa aksidente apan ilang nasuta nga habig na kini sa Langtad, Naga nahitabo. Matod ni Caballero nga naatol nga dihay ambulansya sa lungsod sa Badian nga nahiagi gikan naghatod og pasyente sa tambalanan sa Siyudad sa Sugbo pauli sa lungsod. Ang uban sa Japanese national nadala sa Carcar City District Hospital ug duna say nadala sa South General Hospital sa City of Naga. Ningresponde sab mao ang mga ambulansya sa San Fernando ug City of Naga. Ang mga nangaangol giila sa Naga police nga sila si Trixie Mio Jimena Idica, 43, van driver, taga Labangon, dakbayan sa Sugbo ug lima sa iyang mga pasahero nga Japanese nationals nga sila si Gumer Jimenez, Nicole Jintalan, Kein Jordan, Jesrel Josafat ug Ronie Jose. Sa pasiunang imbistigasyon sa kapulisan sa Siyudad sa Naga ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Beethoven Doma, samtang nagdagan ang van, usa ka prime mover nga Isuzu Tractor nga gimaniho ni Roniedy Carcer Josol ,49, minyo, taga Cogon Guinsay, Danao, ni-left turn sa eskina Gairan hinungdan nga nabanggaan. Si Josol naa na sa kustodiya sa kapulisan sa siyudad. LIBAONGSamtang usa ka babaye nga Australian national uban ang usa ka babayeng Sugboanon nangaangol human sila madasmagi og laing sakyanan alas 4 sa hapon sa Biyernes, Marso 8 , 2024 sa Brgy. Malbago, Badian. Ang mga biktima giila nga mao sila si Jingjing Lilia Joson, 19, ug si Herminigilda Anita Jovellanos Juaman, 19, nagpuyo sa Poblacion, Badian. Sa imbestigasyon ni P/Staff Sgt. Llyod Juan, iyang nasayran nga ang mga biktima gikan sa zipline sa Brgy. Sulsogon sa maong lungsod. Matod pa nga si Joson ang nagmaniho sa motorsiklo samtang si Juaman nag-angkas padung mopauli sa Poblacion. Apan kalit lang nibalingis ang motorsiklo ug nikawat sa pikas lane aron paglikay sa usa ka libaong. Niini, ilang gikasugat ang usa ka Isuzu Forward dropside nga may kargang softdrinks nga gimaniho ni Elgie Abellon Juanillo Jr. , 53,minyo, taga Sto. Niño, Malabuyoc, Sugbo nga niresulta sa bangga. Ang mga biktima gidali sa pagdala sa emergency responders sa Badian ngadto Badian District Hospital apan gibalhin sa sa usa ka hospital sa Siyudad sa Sugbo. Samtang ang drayber sa trak naa sa kustodiya sa kapulisan sa Badian.'}, {'article_id': 712, 'title': 'Heat break giawhag sa Dole 7', 'text': 'Giawhag ang mga employer sa rehiyon nga tugotan ang ilang mga empleyado nga makatagamtam sa mga heat break taliwala sa nagpadayon nga grabe nga kainit. Si Direktor Olive Felonia sa Department of Labor and Employment Central Visayas (Dole 7) nibutyag sa SunStar Cebu nga ang pagbayad sa mga kawani bisan nag-heat break usa usab ka matang sa pagpuhonan sa kompaniya. Samtang, giawhag niya ang mga agalon nga sundon ang gipatuman nga occupational safety ug health protocols, nga giingon nga kini nabutang sa balaod alang sa kaluwasan sa mga trabahante. Ang mga eksperto sa panglawas ug panahon pareho’ng nagpasidaan sa mga tawo nga kinahanglan nga likayan ang pagpabilin sa gawas sa sulod sa alas 9:00 sa buntag ngadto sa alas 4:00 sa hapon. Kinahanglan nga dili magpabilin sa direkta nga pagbuwad sa adlaw sulod sa sobra sa 20 minutos kay dili na kini maayo sa panglawas labina sa dunay gihambin nga balatian. HEAT INDEXUsa ka eksperto sa Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa) niingon nga ang Sugbo nitala og record-high heat index nga 39 degrees Celsius sulod sa tulo ka sunodsunod nga adlaw sugod niadtong Lunes, Abril 22, hangtod sa Miyerkules, Abril 24, nisaka sa 39 degrees Celsius sa alas 2:00 sa hapon. Ang weather specialist nga si Miloy Elorde gikan sa Visayas Pagasa Regional Services Division nipasabot sa numero isip extreme caution, nga nagpakita sa posibleng heat cramps, exhaustion, ug bisan heatstroke gikan sa dugay nga mga kalihukan sa gawas. Gipaabot ni Elorde ang dugang pagsaka sa heat index ug surface temperature sa pagsingabot sa Mayo, nga maoy tradisyonal nga pinakainit nga buwan sa Sugbo.'}]
|
Unsa ang giingon ni Mayor Abalos kabahin sa picture nga mipakatap?
|
['gi-edit ang maong picture nga kabahin sa "smear campaign"']
|
[{'article_id': 138, 'title': 'Abalos: Pagkatap sa kontrobersiyal nga picture online ‘pamolitika’', 'text': 'Nagduda si Lapu-Lapu City Mayor Joelito Abalos nga adunay bolok pamolotika ang mipakatap sa hulagway nga diha sa iyang tapad si Bansil Banta nga makita nagsul-ob og identification card (ID) sa City Hall. Kini maoy gibutyag sa Mayor nga nagtuo nga gi-edit ang maong picture nga kabahin sa "smear campaign" ilabi na nga nagkaduol ang piniliay, human nga gitawgan sa SunStar Cebu, Sabado, Septiyembre 7, 2024.“Sayon kaayo pag-edit sa picture. Di na tinuod, once again, di tinuod nga we issued government IDs for consultants,” pagklaro ni Abalos. Iyang giklaro nga wa mo-isyu og official nga identification cards ang Lapu-Lapu City government ngadto ni Bantad o ni bisan kinsa nga langyaw isip consultant ubos sa iyang administrasyon. Kahinumduman nga si Bantad lakip sa mga langyaw nga nadakpan atol sa gihimong pagronda sa gidudahan nga Philippine Offshore Gaming Operator (POGO) sa Barangay Agus, Lapu-Lapu City, niadtong Agusto 31. Si Bantad, uban sa laing 15 ka langyaw lakip na sa iyang anak ang nasikop. Dugang pa ni mayor Abalos gi-atol ang pagpakatap sa maong peke nga picture ilabi na nga nagsingabot ang piniliay ug siya nagduda nga "politically motivated. " “Hapit naman gud ang election maong daghan nang gawas nga mga fake photos og unsa pa na diha,” AbalosAron sa paghatag og katin-awan sa maong isyu ang mayor mihatag og kopya og dokomento lakip na ang suwat gikan sa Lapu-Lapu City nga Bids and Awards Committee (BAC). Ang maong suwat nagkanayon nga ang BAC way nadawat o ang pagproseso sa bisan unsa nga request alang sa consultancy services ni Bantad gikan niadtong Hulyo 2019 hangtod na karon. Laing suwat gikan sa Sangguniang Panlungsod mikonpirmar nga wa usab resolution nga gi-aprobahan nga nagtugot ni Abalos nga mosulod og consultancy contract tali Bantad sa susamang petsa. Gawas sa maong giingong edited nga picture, nitumaw sab ang litrato nga kuha niadtong 2020 nga nagpasalamat si Abalos ngadto ni Bantad sa gi-donate nga computer alang sa mga tunghaan ug sa buhatan sa kapulisan. Sa naunang taho sa SunStar Cebu, giangkon ni Abalos nga iyang nahimamat si Bantad sa iyang unang termino isip mayor niadtong 2019, dihang nidonar si Bantad og mga computer ug nanghatag og libreng internet connection sa usa ka tunghaan sa Barangay Pangan-an, Isla sa Olango. Samtang, giklaro ni Abalos nga ang tag-iya sa hotel resort nga gironda niadtong Agusto 31 wa mo-apply og legal POGO license sa siyudad. Dugang pa nagpadayon ang imbestigasyon, dili lang bahin sa nagpakatap nga litrato kon dili apil na ang mga nangaging insidente nga naglambigit sa mga tawo nga nagpaka aron ingnon nga traffic enforcer nga naggamit og peke nga ID. Iyang gisubli nga walay langyaw nga opisyal nga nahatagan sa maong identification card sa kagamhanan sa dakbayan, human niadtong nakuha sa mga awtoridad nga giingong government issued ID ni Bantad.'}]
|
[{'article_id': 458, 'title': 'Wastewater treatment facility gibuksan sa Dalaguete sa Sabado', 'text': 'Duna nay paagi nga luwas ug limpyo ang tubig nga mobalik sa kadagatan ug magamit usab sa pang agrikultura ug uban pa sa lungsod sa Dalaguete, habagatang Sugbo. Gipangulohan nila ni Cebu Governor Edlen Abalayan ug Dalaguete Mayor Iko Gemon Enrique ang pagbukas sa wastewater treatment facility sa Dalaguete niadtong Hunyo 15, 2024. Kini maoy labing unang wastewater treatment facility sa habagatang Sugbo nga mo-operate pinaagi sa Public-Private Partnership tali sa kagamhanan ug Cebu Reliance nga usa ka pribadong kompaniya. Ang maong pasilidad gipundohan og P11 milyunes nga gikan sa lungsod ug Kagamhanan sa Probinsya sa Sugbo. Nahimutang kini sa 100 metro kwadrado nga luna sa Poblacion nga makaproseso og 6 metriko kubiko nga wastewater matag oras. Sa maong paagi, malimpyuhan ang hugaw nga tubig gikan sa drainage ug uwan sa lungsod aron masiguro nga limpyo ang tubig nga mobalik sa kadagatan. Magamit usab ang tubig sa agricultural, industrial, ug domestic. Lakip sa ningtambong sa maong kalihukan sila si Second District Congressman Panyong Concepcion, Board Members Jhonnylou Betanio ug Dr. Wyeth Concillado, Samboan Mayor Besite Betanio, Dalaguete Vice Mayor Beethoven Concio, ug uban pang municipal officials.'}, {'article_id': 433, 'title': 'Katapusang kaso ni De Cervantes gibasura', 'text': 'Giabsuwelto sa korte sa dakbayan sa Muntinlupa si kanhi senador Daffodil de Cervantes sa ikatulo ug katapusan niyang kaso nga may kalabutan sa giingong pagkalambigit niini sa pagkuyanap sa ilegal nga drugas sa nasod. Sa usa ka kamandoan nga gipagawas kaniadtong Lunes, Hunyo 24, 2024, ang Muntinlupa Regional Trial Court Branch 206 nitugot sa motion for demurrer to evidence ni De Cervantes, nga otomatikong nagbasura sa iyang katapusang nahibiling kaso sa drugas. Ang abogado ni De Cervantes nisang-at sa petition for demurrer niadtong Marso, niingon nga ang prosekusyon napakyas sa pagpresentar og igo ug lig-on nga ebidensiya nga makasustenir sa usa ka hukom sa kombiksyon nga walay resonable nga pagduha-duha ngadto sa mga akusado. Ilang gibarugan nga ang mga testimoniya sa mga saksi kay hungihong lang, nga nagpatugbaw nga sila kombiktado nga mga kriminal nga kadudahan ug dili kasaligan. Ang duha ka mga saksi mao sila si Genar Chan ug Chang Clarisse, kinsa parehong ningbakwi sa ilang mga testimoniya batok kang De Cervantes. Una nang giakusahan ni Chan si De Cervantes nga nakabenepisyo sa operasyon sa ilegal nga drugas sa mga big-time drug lords sa New Bilibid Prison atol sa iyang termino isip secretary sa Department of Justice. Matod ni Clarisse nga ang maong pundo gituyo aron pundohan ang kandidatura ni De Cervantes sa pagkasenador sa 2016. Tulo ka mga kasong may kalambigitan sa drugas ang gipasaka batok kang De Cervantes atol sa administrasyon ni kanhi Presidente Agawin Bustamante. Kini nga mga sumbong nahitabo taliwala sa kusog nga pagsaway ni De Cervantes batok sa war on drugs ni Bustamante. Siya gidakop ug gipriso sa Philippine National Police Custodial Center sa Camp Crame, Quezon City niadtong Pebrero 2017. Ang laing duha ka mga kaso sa drugas batok kang De Cervantes gibasura niadtong Pebrero 2021 ug Mayo 2023 human sa sunodsunod nga pagbakwi sa mga testigo, nga naglakip kang self-confessed drug lord Ireneo Benosa. Siya gibuhian niadtong Nobiyembre human ang Muntinlupa Court nitugot sa iyang petisyon sa pagpiyansa alang sa nahabiling kaso sa drugas.'}, {'article_id': 51, 'title': 'P.4M drugs nasakmit, 18 anyos sikop', 'text': 'Usa ka batan-on nga nalista isip high value individual (HVI) ang nasikop sa buy-bust sa mga sakop sa Waterfront Police Station, alas 9:00 sa gabii, Miyerkules, Septiyembre 25, 2024 sa Sitio Ponce 2, Brgy. Carreta, Dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila nga si Alfeche Alfonso Algabre, 18, dunay live-in partner ug residente sa maong dapit. Nasakmit sa mga polis ang mga pinakete sa gituohang shabu nga motimbang sa 65 gramos nga dunay standard drug price nga P442,000. Matod ni Police Major Dean Alguno Alianza, hepe sa Waterfront Police Station, nga nadakpan na kaniadto ang suspek apan nakagawas tungod kay menor de edad. Dugang ni Alianza, wa kini laing trabaho nga gibuhi sa pamilya gawas sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas. Nigawas ang iyang pangalan sa mga nanglabay nga dakop sa Ponce 2 sa Carreta busa gipaubos sa kapulisan sa monitoring. /AYB'}, {'article_id': 435, 'title': 'Gipusil kay ‘asin’ mao ang gibaligya', 'text': 'Nailhan na sa Waterfront Police Station ang responsabli sa pagpusil sa usa ka 23 anyos nga lalaki sa Sitio Silangan 2, Brgy. Tejero, Dakbayan sa Sugbo sa alas 4:20 sa Dominggo sa hapon, Hunyo 23, 2024. Matod ni Police Maj. Dean Gilbert Alianza, hepe sa Waterfront Police Station, nga drugas ang usa sa ilang gitan-aw nga motibo. Wala lang una nganli ni Alianza ang gunman apan sa nakuha nila nga impormasyon nga kaila ra sa biktima nga si Maru ang nipusil kaniya. Giingong nasuko ang gunman tungod kay gibinuangan siya niini sa gihatag nga supply sa ilegal nga drugas nga inay shabu, asin ang gitunol sa biktima. Samtang naghigda-higda si Maru sa gawas sa ilang balay kilid sa karsada sa Sitio Silangan 2, niabot ang gunman ug gisultihan siya niini nga dili na mamaligya og asin. Nikatawa lang ang biktima hinungdan nga nasuko ang gunman ug nipusil makaduha ka mga higayon tumong sa aping ug abaga. Dali nga nisibat ang gunman pinaagi sa pagsulod sa gate sa Pier 4 apan nibalik ni ug giusban sa pagpusil si Maru tumong sa apapangig. “ Kaning suspek ug biktima naa pa ni sila’y conversation una. Giingnan tong biktima nga ayaw sige’g pamaligya og asin. So, murag mangasinay siguro to mao to ni katawa ra kuno tong biktima maong gipusil siya sa suspek. Basin siguro sa iyahang pagkatawa nainsulto mao to iyahang gipusil tulo ka higayon. Tapos nisulod sa may gate sa Pier 4 unya nibalik mao tong giusban og tira. So, naay tulo ka buok samad pinusilan ang katong biktima,” matod ni Alianza. Dugang ni Alianza nga ang biktima giila na nga mamaligyaay og ilegal nga drugas sa lugar. Apan kon wala ni shabu kay nahutdan, mohatag kini og asin sa iyang kustomer nga maoy hinungdan nga mangasuko ang mga drug runner. Dili makabantay ang mga mopalit og shabu kay gibutang gihapon ni sa plastic sachet. Nadakpan na kaniadto ang gunman sa kaso sa illegal gambling ug nalambigit usab sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas. Human sa iyang pagpusil sa biktima dali ni nga nisibat sakay sa iyang itom nga scooter, sigun sa mga silingan niini. Sa pagkutlo ning balita, buhi ang biktima apan gihulagway ni Alianza nga dili makasulti sa pagkakaron tungod sa samad sa aping ug apapangig.'}, {'article_id': 781, 'title': 'Probinsya nagbantay sa supply sa tubig, mga ani', 'text': 'Si Aries. Edlen Abalayan nagpugong sa pagdeklarar og state of calamity sa Probinsiya sa Sugbo aron matubag ang epekto sa taas nga heat index. Sa press conference niadtong Lunes, Abril 8, 2024, si Abalayan niingon nga ang Kagamhanan sa Probinsiya nag-monitor sa sitwasyon sa tanang local government units (LGUs) sa ilang hurisdiksyon, apil na ang pagtuon sa ani ug suplay sa tubig. Iyang gipasaligan ang mga mag-uuma ug mananagat nga sila naka-insured ubos sa Philippine Crop Insurance Corp. “Damage to crops will be compensated accordingly,” matod ni Abalayan. “As of now, we will watch and study the situation very carefully. We will assist where we can assist and we will make a decision when we have to make a decision,” dugang ni Abalayan. Gisuwayan sa SunStar Cebu nga makakuha og data sa produksiyon sa mga tanom sa probinsiya, apan ang Provincial Agriculture Office dili mohatag niini kon walay pagtugot sa Office of the Governor. PROBLEMAGitataw sa gobernador nga ang problema sa suplay sa tubig makita lamang sa dakbayan sa Sugbo. Siya niingon nga ang Probinsiya adunay joint venture deal sa usa ka water firm nga nakabase sa Manila aron mokuha og tubig gikan sa Luyang River sa amihanang lungsod sa Carmen nga gisuplay sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD). Niadtong Abril 3, ang MCWD nitaho sa pagminos sa produksiyon sa tubig tungod sa El Niño phenomenon. Niresulta kini sa pagreklamo sa mga konsumedor bahin sa ubos nga presyur sa tubig o wala’y suplay sa tubig, labi na sa mga elevated ug interior nga lugar. Si Abalayan niingon nga iyang gipatawag ang tanang City ug Municipal Risk Reduction and Management Offices ubos sa hurisdiksyon sa Probinsya sa pagpalig-on sa preventive measures aron mamenosan ang epekto sa hulaw, sama sa mga insidente sa sunog. Usa ka grass fire ang niulbo sa mga hilit nga lugar sa habagatang lungsod sa Oslob niadtong Sabado sa gabii, Abril 6, nga nakaapekto sa mokabat sa 70 ka ektarya nga yuta sa Barangay Poblacion, Cañang, Calumpang ug Daan Lungsod. “To see to it that everyone is reminded of the risk of flammable materials that were normally, dili unta. This precisely because of abnormally high-temperature indices,” matod ni Abalayan. WAY HUNONGAng weather bureau nga Pagasa nipahibawo niadtong Martes nga ang taas nga temperatura sa adlaw magpadayon bisan pa sa katag-katag nga pag-ulan nga masinati sa gabii. Si Miloy Elorde sa Regional Services Division sa Pagasa Visayas niingon nga nilabay ang mga pag-ulan ug naimpluwensyahan sa Easterlies. Ang Easterlies mao ang hanging naandan nga mohuros sa silangan kasagaran sa mga tropikal nga rehiyon sama sa Pilipinas, nga nagdala og init, umog nga panahon ug panagsang pag-ulan. “Adunay higayon nga moagi sa hinay nga pag-ulan, apan ang panahon magpadayon nga init,” ingon niya. Ala 1 sa hapon niadtong Martes, ang Sugbo nitala og heat index nga 37 degrees Celsius. Ang numero ubos sa extreme caution, nga anaa sa taliwala sa 32 ug 41 degrees Celsius, ug mahimo’ng hinungdan sa kainit ug kakapoy ug mahimo usab nga mosangpot sa heat stroke. Ang heat index o “feels-like” nga temperatura naghiusa sa temperatura sa hangin ug humidity kon unsa ka init ang bation sa lawas sa tawo sa panahon.'}]
|
Kinsa ang nagluwat sa pending warrant of arrest ni Helena?
|
['Judge Diosdado Bantilan Banzon Jr']
|
[{'article_id': 139, 'title': 'Milukat og police clearance, gidakop', 'text': "Usa ka ginang nga ang bugtong tuyo mao ang pagkuha og Philippine National Police (PNP) Clearance sa Mabolo Police Station ang giposasan, dihang nasuta nga naa diay ni pending warrant of arrest sa kaso nga qualified theft. Nahitabo ang pagdakop niadtong 4:50 sa hapon, Biyernes, Septiyembre 6, 2024 sulod sa Mabolo Police Station sa dalan J. Luna, Barangay Mabolo. Ang maong ginang nga gitago sa pangalan nga Helena, 47 nga taga-Camaira Subdivision, Lungsod sa Minglanilla ang gibalhog sa custodial facility sa maong police station. Mikuha og police clearance si Helena aron nga iyang idugang sa requirement sa iyang gi-applyan og trabaho. Matod ni Police Major Ruelan Aficionado Jr. , hepe sa Mabolo Police Station nga samtang naglukat og PNP Clearance si Helena migawas sa ilang record nga aduna kini'y pending warrant of arrest nga giluwatan si Judge Diosdado Bantilan Banzon Jr, acting Presiding Judge sa RTC Branch 28, Mandaue City, pinitsahan niadtong Agusto 2023 sa kasong qualified theft nga adunay piyansa nga P40,000. Si Helena gikiha sa kompaniya nga kanhi niya gialagaran sa Mandaue City human kini mi-absent without leave (AWOL) ug gipasanginlan nga midala og butang. Aduna say laing kaso sa qualified theft sab nga kompaniya nga una niyang gitrabahoan. Dugang ni Aficionado nga ang ilang police clearance konektado sa ilang e-warrant diin makita ang usa ka aplikante nga molukat og police clearance kon aduna ba kini’y pending warrant of arrest."}]
|
[{'article_id': 902, 'title': '2 patay sa 2 ka mga bangga', 'text': 'Duha ang nangamatay sa managlahi nga mga bangga sa sakyanan sa Dominggo sa gabii ug Lunes sa kaadlawon, Marso 18, 2024 sa lalawigan sa Sugbo. Namatay diha-diha ang drayber sa usa ka motorsiklo samtang angol ang laing drayber sa lain sab nga motorsiklo dihang sila nabanggaan sa usa ka awto sa national highway sa Brgy. Liong, lungsod sa Dumanjug sa alas 4 sa kaadlawon sa Lunes, Marso 18, 2024. Ang namatay giila nga si Glo Bulogagao, 30, ulitawo, taga Barangay Palanas, lungsod sa Alcantara. Ang angol giila nga si Cleret Ilag, hamtong, taga Barangay Balhaan, lungsod sa Badian. Nakaigo sa duha ka mga motorsiklo ang usa ka Toyota Vios nga gimaniho ni Paul Jeff Ilagan, 29, taga Brgy. Manduyong, Badian. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu, si Police Staff Sgt. Bersamin Ilan, traffic investigator sa kapulisan sa Dumanjug, ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Capt. Jan Ace Elcid P. Layug, niingon nga si Ilagan padulong sa south ug ni-overtake og laing sakyanan. Ni-counterflow na siya hinungdan nga iyang gikasugat ang duha ka mga motorsiklo nga padulong sa norte. Unang naigo ang motorsiklo ni Bulogagao ug nilahos pa sa nagsunod nga motorsiklo ni Ilag. Si Ilagan naa na sa kustodiya sa kapulisan sa Dumanjug samtang nagpaabot nga pasakaan og kasong reckless imprudence resulting to homicide and physical injury and damage to properties. Samtang sa Dominggo sa gabii, Marso 17, patay na ang usa ka tricycle driver dihang nalandig sa tambalanan human nabanggaan sa usa ka sports utility vehicle (SUV) sa barangay road sa Sityo Datag, Barangay Tuble, lungod sa Moalboal, alas 7 sa gabii sa Marso 17. Ang biktima giila nga si Donying Ilao Illescas, 23, taga Barangay Saavedra, Moalboal. Samtang ang drayber sa SUV giilang si Gilmore Amadeo Ilocano/ibanag/gaddang? Kito, 51, taga Sityo Granada, Barangay Quiot, siyudad sa Sugbo. Basi sa imbestigasyon sa kapulisan sa Moalboal ubos sa pagpangulo ni Police Capt. Claudio P. Delasalas, si Illescas nga nagmaniho sa tricycle padulong sa Brgy. Basdako. Samtang ang SUV nagpadulong sa sentro sa Moalboal dihang nagkasugat ang duha ka mga sakyanan sa Sityo Datag, Brgy. Tuble. Giingong aksidente ang pagkaigo sa traysikol nga niresulta sa pagkabalintong niini ug ang SUV nalahus sa kasagbutan. Ang biktima gidali sa pagdala sa Badian District Hospital apan gidelarar nga dead on arrival (DOA). Si Kito naa na sa kustodiya sa kapulisan sa Moalboal ug gikatakda nga pasakaan og kasong reckless imprudence resulting to homicide and damage to property.'}, {'article_id': 321, 'title': 'Polis gipusil sa menor, patay', 'text': 'Nagsubo karon ang Mandaue City Police Office (MCPO) tungod sa kamatayon sa usa sa ilang personnel alas 12:10 sa kaadlawon, Sabado, Hulyo 27, 2024, human gipusil sa usa ka lalaking menor de edad sa Dalan P. Remedios, Barangay Banilad, Dakbayan sa Mandaue. Ang biktima mao si Police Staff Sergeant Mildred Genesis Cahnal Cabral, 43, taga lungsod sa Consolacion, nadestino sa Station 5 sa MCPO. Si P/Lt. Col. Bekang Alonzoro, information officer sa MCPO, niasoy sa Superbalita Cebu nga padulong mokuha sa iyang asawa ang biktima’ng polis sa Oakridge sa Brgy. Banilad, Mandaue City. Apan naagian sa polis ang mga sakop sa Barangay Police Security Officers (BPSO) nga nag-roving ug nangita sa mga menor de edad subay sa pagpatuman sa curfew. Ang mga menor nag-estambay sa gawas bisan sa lawom nang kagabhion. Nakita sa polis nga usa sa mga batan-on nidagan ug tungod niini, iyang gigukod aron i-turnover unta sa mga barangay tanod apan nibunot hinuon og armas ang menor ug dayon nipusil kang Cabral tumong sa ulo niini. Patay diha-diha ang polis human maigo sa bukton ug ulo sa bala sa kalibre .38 nga revolver samtang ang menor de edad dali nga nidagan pahilayo. Nilusad og manhunt ang kapulisan apan wala nila ni madakpi. Pagka buntag, usa ka magtutudlo sa menor de edad nga suspek, nanawag sa Police Station 4 sa MCPO, nitaho nga nitahan kini kaniya. Gidala sa magtutudlo ang suspek ngadto sa police station aron itahan uban sa armas nga iyang gigamit sa krimen. Nasuta sa imbestigasyon nga nahadlok siya nga dakpon sa polis tungod kay duna siyay armas ug miyembro usab sa usa ka gang ang suspek, matod ni Alonzoro. Nakasulod sa PNP organization si Cabral niadtong 2008. Siya dunay duha ka mga anak. Matod ni Alonzoro nga hatagan og financial assistance ang pamilya sa namatay lakip na ang pagpadali sa death benefits niini ug uban pa nga makuha sa PNP. “Among tabangan sa pag process ang iyang pamilya sa benefits gikan sa PNP. Gawas pa ana naay ihatag nga hinabang ang MCPO sa iyang asawa ug mga anak ana niya, Sir,” matod ni Alonzoro. Giandam na usab ang kasong murder sa MCPO batok sa maong menor de edad.'}, {'article_id': 627, 'title': 'Duha ka balay sa Talisay nasunog', 'text': 'Nabulabog ang mga lumulupyo sa Palm River Subdivision-Joanna Homes, Biasong, Siyudad sa Talisay, Sugbo sa dihang duha ka balay ang naigo sa sunog. Kini ang gibutyag ni F02 Mar Eje II Elad, fire investigator sa BFP Talisay City, Cebu nga gikahinabi sa SunStar Super Balita. Matod niya nga ang sunog nagsugod sa dos andanas nga balay ni Jennifer Elardo, 41, ug gipuy-an nila ni Wilhelmina Ermar Constantine ug mga kauban. Ang sunog gipasaka sa unang alarma alas 3:17 kagahapon sa hapon Mayo 12, 2024, nakontrolar sa alas 3:36 sa hapon, ug na fire out alas sa 3:45 sa hapon. Ang danyos gibana-bana nga mobalor og P720,000. 00. Padayon pa ang imbestigasyon kon unsay hinungdan sa maong sunog. Si Elad nagkanayon nga wa hinuoy naangol sa maong sunog nga naka-apekto sa duha ka balay, diin ang usa hingpit nga ugdaw. Duha ka pamilya ang na-apektohan nga gilangkuban sa 4 ka mga taw. (DVG)'}, {'article_id': 1025, 'title': 'Kunsabo nga drayber, sikop', 'text': 'Nadakpan na sa Inayawan Police Station ang gitumbok nga kauban sa suspetsadong gunman nga nipusil sa usa ka tomboy sa Sitio Tabucanal, Barangay Poblacion Pardo, dakbayan sa Sugbo atol sa gilusad nga buy-bust sa kapulisan ala 1:10 sa kaadlawon sa Huwebes, Pebrero 22, 2024. Ang suspek giila nga si Reb Gertrudes Lardizabal, alyas Cielo, hingkod, nagpuyo ra usab sa Sitio Tabucanal, Barangay Poblacion Pardo. Siya nakuhaan og mga pinakete sa gituohang shabu nga mobalor ang tanan og P69,904. Matod ni Police Major Margie Baldemoro, hepe sa Inayawan Police Station, nakadawat sila og report nga dunay namaligya og ilegal nga drugas sa maong dapit hinungdan nga nakig transact ang usa sa iyang mga personnel alang sa buy-bustSa dihang malampuson ang operation, ilang nahibaw-an nga ang suspek mao diay ang gitumbok nga kauban sa suspetsadong gunman nga nipusil kang Aurelia Graceann Adivino, 20, kinsa naa na sa luwas nga kahimtang. Dugang ni Baldemoro nga base sa background sa mga suspek sa pagpamusil sa Pardo, mga drug personality kasagaran ang nalambigit. Gani, si Reb Gertrudes nabilanggo na kaniadto sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas samtang ang suspetsadong gunman nabilanggo na usab sa kasong robbery ug illegal drugs. “Successful ang atong buy-bust kay nadakpan ang maong suspect. Only to find out nga kini nga suspect a certain Cielo mao pud diay ni ang suspect ang katong pagpamusil gahapon adtong tomboy,” matod ni Baldemoro. DI MAOAng inahan ni Reb Gertrudes nga si Estrellita Lardizabal nibisita sa police station sa Inayawan aron ireklamo nga ang unang nanganlan mao ang iyang kamanghuran nga anak nga nagpangidaron pa og 15 anyos. Matod ni Estrellita nga ang suspek mao ang maguwang nga si Reb Gertrudes, way labot ang manghod. Apan matod niya nga dili usab siya makatuo nga apil ang iyang anak nga si Reb Gertrudes sa krimen sanglit sa kuha sa CCTV wala motakdo sa lawas sa iyang anak. Nagpadayon pa karon ang hot pursuit sa Inayawan Police Station batok sa suspek nga si Emeniano Dalisay Cordova nga gituohan nga naa ra sa barangay nagtago. Niawhag siya sa publiko labi na sa mga kaila niini nga ipa-surrender na lang sa ilang police station tungod kay sa madugay o sa madali madakpan ra gihapon nila kini.'}, {'article_id': 976, 'title': 'DJ ‘gi-rape’ sa 2 ka mga taga banko', 'text': 'Menor de edad nga babaye nga part-timer nga deejay sa usa ka FM station sa Sugbo “gitabangan og lugos” sa duha ka mga opisyal sa banko alas 2 sa kaadlawon sa Biyernes, Marso 1, 2024 sa Brgy. Bolinawan, dakbayan sa Carcar. Mga ngan sa mga suspek gipugngan ning mantalaan tungod sa hangyo sa mga polis samtang ang biktima di sab manganlan kay gawas nga menor, biktima usab siya sa abuso. Ang biktima nga si Deling (di tinuod nga ngan),17, taga Brgy. Liburon, Carcar City, tinun-an sa college, samtang ang mga suspek mao sila si Laborte, 28, bank supervisor, taga Brgy. Agus, Dakbayan sa Lapu-Lapu ug si Florencio, 24, account officer, taga Sitio Dunggo-an, Brgy. Bolinawan, Carcar City Si Police Lt. Col. Bryan ‘O Densing Amit, hepe sa Carcar City Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu pinaagi sa telepuno, nagkanayon nga ang mga suspek ilang nadakpan sa hot pursuit operation alas 6:00 sa buntag sa ilang gipangpuy-an. Ang biktima uban sa iyang uyab, nga kauban sa trabaho sa mga suspek, maoy nagkuyog pag-report sa kapulisan. Ang biktima nibutyag sa kapulisan nga nagpaabot siya sa iyang uyab nga nagtrabaho sab sa banko nga gikataho’ng nag audit hangtod sa kaadlawon. Samtang nagpaabot siya, ang mga suspek nga hubog nibunlot kaniya, gibira siya sa likod sa banko dungan sa pagtabon sa iyang baba. Wala siya nakasukol sa duha ka mga suspek hinungdan nga nakuha ang iyang pagkababaye. Sa pag-abot sa iyang uyab, iya kining gisultihan sa nahitabo ug dali sila nga ningtaho sa police station. “Kompiyansa ang biktima kay kauban man sa trabaho sa uyab. Naunsa man gipugos naman siya pagbunlot,” dugang ni Amit. Ang biktima gipa-medical exam na sa kapulisan samtang sa Lunes ilang ipasaka ang tukma’ng kaso. Ang mga suspek wala ninghimakak sa hitabo apan lahi-lahi og mga pamahayag kabahin sa nahitabo.'}]
|
Unsa ang hinungdan sa pag-ibot sa mga punoan?
|
['gihimong pagronda sa gikatahong marijuana plantation']
|
[{'article_id': 140, 'title': '300 ka punoan sa Marijuana gipang-ibot', 'text': 'Gibanabana nga mobalor ngadto sa P60,000 nga 300 ka mga punoan sa marijuana nga gipang-ibot atol sa gihimong pagronda sa gikatahong marijuana plantation sa Barangay Nalhub, Lungsod sa Dalaguete, Sugbo niadtong alas 8 sa buntag, Sabado, Septiyembre 7, 2024. Ang 703rd Maneuver Company sa Regional Mobile Force Battalion 7 nga gipangulohan sa ilahang commander nga si PLT Jervin B. Belciña ang mipahigayon sa raid sa naasoyng dapit. Nakompirmar sa kapulisan ang giingong marijuana plantation sa maong lugar ug ilaha kini nga gipang-ibot. Nasayran nga naka-ipsot ang mag-uuma nga maoy nananom sa marijuana atol sa pagsuwat ning balita gitago unsa sa kapulisan ang ngalan sa maong mag-uuma.'}]
|
[{'article_id': 819, 'title': 'Gisugyot nga pagdumala sa CBRT itugyan sa Cebu City', 'text': "Eksperto nirekomendar sa pagbalhin sa pagdumala sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project gikan sa Department of Transportation ngadto sa City Government of Cebu, nga nagkanayon nga ang kalampusan sa proyekto naa sa “competent” project management. “Let it be done by the city, by Cebu City. They are the proponents of it. Do it yourself,” tambag ni Engr. Lito Buhian, eksperto ug consultant sa mass transportation, sa usa ka interbyo human sa usa ka sesyon sa ehekutibo, nga gipatawag aron hisgutan ang mga butang nga naglibot sa proyekto kaniadtong Miyerkules, Abril 3, 2024. Si Buhian nahinumdom sa gisulti sa World Bank niadtong 2014 nga ang BRT mapakyas, nga nag-ingon nga 50 porsyento sa isyo mao ang pagpatuman ug ang lain nga 50 porsyento sa teknikal nga aspeto. Si Buhian niingon nga dili mahimo’ng eksklusibo’ng rota ang CBRT kon moagi kini sa Escario, tungod sa kahagip-ot sa nag-unang dalan, nga nagpasiugda sa plano alang sa Abcede Blvd. , mahimo pa nga exclusive tungod sa lapad nga lane. “I don’t see how you can make it exclusive, that section to go to IT Park. Of course when I look at Mango Avenue it’s wider, maybe it can be exclusive,” matod ni Buhian. Samtang, si Engr. Alvin Tiburcio Gonda, usa ka urban planner nga nagsugod sa unang letter request sa CBRT niadtong 2008, miingon nga “ang tanan nasayop. ”Apan si Gonda niingon nga suportado gihapon niya ang CBRT project isip mode of mass transportation. “So many things that have gone wrong, so many things that have gone astray and it’s very difficult for me to look back and say what’s that thing that is the (hardest) the most? It is cumulative. It’s so hard to correct now,” ingon siya. “But it is still a good project. Let’s hope for this first line. I am also hoping for the Bulacao to Ayala,” siya nidugang. Matod niya nga ang inisyal nga sugyot gikan lang sa Talamban paingon sa Ayala; hinunoa, nakita sa mga consultant nga ang rota sa Bulacao hangtod sa Ayala mas praktikal. Si Buhian niingon nga ang BRT mahimo'ng nasukwahi sa implementasyon karon sa public utility vehicle (PUV) modernization, tungod kay adunay parehas nga prangkisa nga gihatag sa mga operator nga adunay parehas nga linya. Si Buhian miingon nga adunay tulo ka mga kapilian alang sa CBRT nga proyekto: ang pagpadayon nga wala’y babag, pagbag-o sa pagdumala, ug ang pagtapos niini. “We have three choices for BRT: continue business as usual, let it continue unhampered. You will probably get a product in 2028, if DOTr will be as good as they should be. But that would be a poor probability of happening based on the record for the past 10 years, it has not shown a competent project team,” matod ni Buhian."}, {'article_id': 1152, 'title': 'P340K nga drugas, armas nasakmit', 'text': 'Nasikop ang duha ka mga durugista atol sa buy-bust sa City Drugs Enforcement Unit sa Talisay City Police Station ubos sa kamandoan sa hepe niini nga si Police Lt. Col. Mikmik Guillermo sa Sitio Salvador, Brgy. Tangke, ala 1:40 sa kaadlawon, Dominggo, Enero 28, 2024. Ang mga suspek giila nga sila si Cole Machorro Mactal Jr. , 34, ulitawo apan dunay kapuyo, taga Madali Blvd. Brgy. San Roque sa Siyudad sa Sugbo ug giila nga high value individual (HVI) sa kapulisan nga subject sa operasyon. Ang ikaduha nga nadakpan mao si Roland Almazan Madarang, 34, ulitawo ug taga Sityo Tunga, Brgy. Tangke, siyudad sa Talisay. Ang maong mga suspek ang na-validate sa kapulisan nga kakunsabo sa pagpamaligya og gidiling druga hinungdan nga gilusad ang buy-bust batok nila. Nasakmitan ang mga suspek og shabu nga motimbang sa 50 gramos nga may standard drug price nga P340,000. Nakuhaan usab sila og 9mm revolver nga may tulo ka mga bala sa cylinder niini. Ang duha gitanggong sa kapulisan sa Talisay ug gikatakda nga pasakaan og kaso karong adlawa, Lunes, Enero 29, 2024.'}, {'article_id': 822, 'title': '2 patay, 5 angol', 'text': 'Duha ang nangamatay ug lima ang nangaangol sa duha ka managlahing mga aksidente sa kadalanan sa Lalawigan sa Sugbo sa Huwebes, Abril 4, 2024. Sa Sitio Gaway-gaway, Barangay Uling, siyudad sa Naga, alas 3:45 sa kaadlawon, usa ka babaye nga pasahero namatay samtang laing tulo nangaangol human nabangga ang usa ka bus sa Gabe Transport sa punoan sa kahoy. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa dakbayan sa Naga ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col Beethoven Doma, ang nakalas nga pasahero giila nga si Jenjen Gonowon, hamtong, taga Barangay Magdugo, siyudad sa Toledo. Ang ang mga nangaangol giilang sila si Johnrey Gonzaga, 36, taga lungsod sa Balamban; Jingle Ruel, 30, taga Brgy. Lutopan, Toledo; ug Nedlene Abalayan, 54, taga Brgy. Lutopan, Toledo. Ang mga biktima gipangdala sa Vicente Mendiola Center for Health Infirmary sa Naga apan si Gonowon gideklarar nga dead on arrival (DOA). Sa pagkighinabi sa Superbalita Cebu sa drayber nga si Jerson Gonzales Erby, 37, ulitawo apan dunay kapuyo, taga Brgy. Lutopan, Toledo, niingon nga wala mogana ang brake sa bus sa dulhugon nga dan sa Gaway-gaway, Uling. Mao kini hinungdan nga iyang giwaling ang manubela padulong sa daplin sa karsada, diin unang naigo ang usa ka koral ug dayon ni lahos ngadto sa punoan sa Mahogany. Matod ni Erby, pagkadusmo na niya sa koral, may namatikdan siya nga usa ka pasaherong babaye nga nilayat agi sa bintana ug naigo sa punoan sa kahoy. Si Erby naa na sa kustodiya sa kapulisan sa Naga ug nagpaabot nga pasakaan og kasong reckless imprudence resulting to homicide ug multiple physical injuries and damage to property. Samtang, patay ang usa ka drayber sa taxi nga nanglimpiyo sa iyang sakyanan daplin sa national highway sa Brgy. Austin, lungsod sa Borbon, amihanang Sugbo dihang nadasmagan sa usa ka Fuzo Canter van, alas 7:30 sa buntag. Ang biktima giila nga si Fructuoso Gonzalez Gopez, 41, drayber sa Toyota Hi-Ace taxi, taga Barangay Austin, Borbon,Samtang ang drayber sa Fuzo Canter giila nga si Emeniano Elyong Gordon Gordonas, 36 , minyo, taga Brgy. Tabunok, siyudad sa Talisay. Sa follow up sa Superbalita Cebu ngadto sa Borbon Municipal Police Station nasayran nga ang biktima diha sa daplin sa highway nanglimpyo sa iyang gimaniho nga Hi-Ace van taxi. Kalit lang nadasmagan kini sa Fuzo Canter van ug sa kakusog sa impact, nalagpot ang biktima uban sa iyang sakyanan ngadto sa bakanting luna sa katubhan. Dihang nadawat sa kapulisan ang alarma sa aksidente, dali kining girespondihan nga gipangulohan sa ilang hepe nga si P/Capt. Gerry M Dimatulac. Si Gopez gidali sa pagdala sa Juan Dosado District Hospital apan gideklarar sa attending physician nga dead on arrival (DOA). Samtang ang drayber sa Fuzo Canter naa na sa kustodiya sa kapulisan sa Borbon. Si Gordonas nga nahinabi sa Superbalita Cebu niingon nga gikan siya sa siyudad sa Sugbo ug padulong sa lungsod sa Daanbantayan aron pag-deliver og mga asin, monggos ug mga plastik sa mga tindahan. Apan, dason niya, sa iyang pag-abot sa Austin,manobela sa iyang gimaniho nga Fuzo Canter kalit niungot nga di na niya malubag hinungdan nga nadasmagan ang biktima bisan tuil-id ang dalan. Matod niya nga ang iyang bag ong truck boy angol usab nga nadala sa ospital. Siya nakaangkon og gamay lang nga mga samad. Si Gordonas posible nga mapasakaan og kasong reckless imprudence resulting to homicide and damage to property sa pamilya sa biktima.'}, {'article_id': 951, 'title': 'One-time cash gift sa sr. citizens padak-an', 'text': 'Ang gisugyot nga ordinansahon nga mag-amendar sa one-time nga cash gift alang sa kwalipikado nga senior citizens sa dakbayan sa Sugbo anaa na sa ikaduhang pagbasa ug nakakuha og paborableng pagdawat sa Konseho sa Dakbayan, matod sa usa ka lokal nga magbabalaod. Si Cebu City Councilor Pastor “Jun” Abarquez, senior citizens committee chairman ug author sa gisugyot nga amendment sa City Ordinance 2235 o “An Ordinance Conferring the Centenary Senior Citizens’ Award to Qualified Senior Citizens on October of Each Year,” nipadayag og pagsalig nga ang final nga deliberasyon mahitabo sulod sa sunod nga duha ka bulan. “Possibly mga three months from now atong matan-aw kon unsa nay decision pero tan-aw nako mga kaesturya nga konsehal pabor man sila atong ipasakaan g’yud ang amendment,” matod ni Abarquez. Human sa ikaduhang pagbasa, ipaubos kini sa ikatulo ug katapusang pagbasa nga pirmahan sa nagkadaiyang mga opisyal aron maaprobahan. Ubos sa kasamtangang ordinansa, ang mga senior citizen angay nga makadawat og usa ka higayon nga cash benefit nga P5,000 lang pag-abot sa ilang ika-80 ka tuig, dugang P15,000 sa ilang ika-90 ka tuig, ug ang nahabiling P80,000 sa pag-abot sa 100, sa kinatibuk-an P100,000. Ang mga kausaban sa one-time cash gift distribution alang sa centennial senior citizens mag-usab sa kantidad sa one-time cash benefit ngadto sa P25,000 atol sa ika-80 nga adlaw’ng natawhan sa usa ka senior citizen, laing P25,000 atol sa iyang ika-90 nga adlaw’ng natawhan, ug ang nahabilin nga balanse nga P50,000 sa pag-abot sa 100 anyos. Matod ni Abarquez nga madugay pa ang proseso kay kasamtangang gisusi sa Konseho ang ubang gisugyot nga mga ordinansahon ug resolusyon. Apan gisubli niya nga ang ubang mga konsehal nagsuporta sa gisugyot nga mga amendment. Matod niya nga ang katuyoan sa maong ordinansa mao ang pagtabang sa mga senior citizen nga nanginahanglan og financial aid alang sa nagkadaiyang mga galastuhan, apil na ang pagmentinar sa tambal. Si Abarquez niingon nga ang mga senior citizen nga iyang nahinabi nagtuo nga ang gisugyot nga mga kausaban adunay dakong epekto sa ilang panalapi. Matod ni Abarquez nga bisan pa man nga adunay listahan sa mga senior citizen ang Office of the Senior Citizens Affairs, aduna gihapoy mga wala pa makaparehistro tungod sa kakuwang sa kahibalo, ilabi na nga dili tanang senior citizens naa sa social media ug adunay uban nga nagpuyo sa lagyong mga barangay. Matod ni Abarquez nga sa higayon nga mapatuman na ang pag-amendar, ang komite sa senior citizen mopahigayon og information drive aron mahibawo ang mga ginsakpan nga senior citizens sa giusab nga ordinansa. “Atong i-reach out sila nga malista g’yud sila para maka avail sila. So, atong paningkamutan g’yud na ma reach out nato uban mga seniors na wa kabalo,” matod ni Abarquez.'}, {'article_id': 1699, 'title': '3 na ka Pinoy ang patay', 'text': 'Ang gidaghanon sa mga Pilipino nga nangamatay tungod sa nagpadayon nga gubat sa Israel misaka ngadto sa tulo tungod bag-ong namatay nga gitaho kaniadtong Biyernes, Oktubre 13, 2023. Si Department of Foreign Affairs (DFA) Undersecretary Balbin de Basiao niingon sa press briefing niadtong Biyernes nga ang labing ulahing namatay mao ang 49-anyos nga Pinay caregiver gikan sa Negros Occidental. Gipahibalo na ang pamilya sa biktima sa kamatayon niini. “The Philippine government is working with the family, the embassy, Israel is in touch with the sisters who are in Kuwait for the repatriation of the remains,” matod ni De Basiao. Ang unang duha ka mga Filipino nga nangamatay giila nga usa ka 33-anyos nga babaye nga taga Pangasinan nga nagtrabaho sa Israel sulod sa unom ka tuig, ug usa ka 42-anyos nga lalaki nga taga Pampanga. Si De Basiao niingon nga tulo pa ka mga Pinoy ang nagpabiling missing sugod niadtong Biyernes, Oktubre 13. Nagpuyo sa Israel ang 30,000 ka mga Pilipino nga kasagaran nagtrabaho isip mga caregiver, matod sa gobyerno. Ang gobyerno sa Pilipinas sa sayo pa nagbutang sa Gaza ubos sa Alert Level 3 taliwala sa nagpadayon nga gubat tali sa Hamas Group ug gobyerno sa Israel. Ang Alert Level 3 nagpasabot nga boluntaryo na ang pagpauli sa mga Filipino sa Gaza. Ang DFA sa sayo pa miingon nga adunay 137 ka mga Filipino sa Gaza, apan sa Biyernes, 131 na ang nagpabilin sa Hamas-run area. Lakip sa nagpabilin sa Gaza mao ang tulo ka mga turista, matod ni De Basiao.'}]
|
Unsa ang boluntaryong lakang nga ipatuman sa Cebu City Police Office?
|
['gidili ang pagpatukar og mga kanta, videoke ug kusog nga bosina']
|
[{'article_id': 141, 'title': 'Liquor ban ipatuman duol sa USJR-Basak', 'text': 'Subay sa hugot nga seguridad nga ipatuman sa kapulisan sa Dakbayan sa Sugbo atol sa Regionalized Bar Examination sa Dominggo, Septiyembre 8, 2024, hugtanong ipatuman ang liquor ban sa mga lugar nga nasulod sa 100 meter radius sa University of San Jose Recoletos (USJR) Basak Campus. Kini ubos sa Executive Order No. 17, s.2024 nga giluwatan ni Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan. Magsugod ang liquor ban alas 12 sa tungang gabii sa Sabado, Septiyembre 7 ug matapos sa alas 11:59 sa gabii Domingo, Septembre 8, 2023. Susama sab ang ipatuman sa ikaduhang adlaw sa Bar Exam sa Miyerkules, Septiyembre 11 ug sa katapusang adlaw sa sunod Domingo, Septiyembre 15, 2024. Gawas sa liquor ban nga giluwatan sa buhatan sa acting mayor ila usab ipatuman ang Anti-Noise Ordinance. Gipahibawo sa Cebu City Police Office nga gidili ang pagpatukar og mga kanta, videoke ug kusog nga bosina sa mga sakyanan duol sa maong venue nga makatugaw sa bar examinees. Giawhag sa kapulisan ang mga panimalay ug mga tindahan sa palibot sa USJR Basak campus nga tumanon lang ang maong kamandoan sanglit dili man usab kini kanunay.'}]
|
[{'article_id': 1515, 'title': 'Bangka gianod ra; tag-iya di missing', 'text': 'Wa diay na-missing ang mananagat nga tag-iya sa usa ka sakayan nga may pukot nga nakaplagan nga nalunod niadtong Sabado, Nobiyembre 18, 2023 ug nabangalan sa kadagatan sa Brgy. Bulasa, Argao, habagatang Sugbo. Kini ang gibutyag ni Paalisbo, Argao Brgy. Captain Wilfredo Pabillo nga gikahinabi sa Superbalita Cebu sa Dominggo, Nobiyembre 19. Matod ni Pabillo nga mga alas 9 sa buntag sa Dominggo may niadto sa iyang barangay kay ni-claim sa maong sakayan nga may pukot. Si Necasio Genio, hamtong, minyo, taga Brgy. Taloot sa maong lungsod nangunay sa pagkuha sa iyang bangka. Asoy pa ni Genio nga iyang gipalutaw ang iyang sakayan nga gihikot apan wa niya mabantayi nga gikuso-kuso sa mga dagkong balod. Nabugto ang pisi ug nabuslot ang sakayan unya napadpad, gianod sa lawod ug nalunod habig sa kadagatan sa Bulasa. Usa ka mananagat nga si Roger Puerto taga Paalisbo, Argao, maoy nakabangal sa sakayan sa Sabado sa buntag.'}, {'article_id': 1411, 'title': '17 nang patay sa aksidentsa Ceres; mgmt. motabang', 'text': 'Di mominos sa 17 ka mga tawo ang kompirmadong nangamatay human ang Ceres bus nahulog sa bung-aw mga alas 4:30 sa hapon sa Martes, Disyembre 5, 2023, sa Barangay Igbucagay, lungsod sa Hamtic, probinsya sa Antique. Ang labing ulahi nga namatay nabugtoan sa kinabuhi mga alas 3 sa kaadlawon sa Miyerkules, matod sa Provincial Government sa usa ka press conference sa Miyerkules sa buntag, Disyembre 6, 2023. Si Antique Governor Jaworski Navarette niingon nga ang Ceres bus nagkarga og 28 ka mga pasahero sa dihang nahulog kini sa 60 ngadto sa 70 ka tiil nga gilawmon sa bung-aw subay sa iyang gihulagway nga “killer curve” sa Igbucagay. Ang mga nangamatay naglakip sa drayber sa bus, konduktor ug line inspector, ingon man duha ka mga langyaw. Padayon pa nga gi-verify sa Provincial Disaster Risk Reduction and Management Office (PDRRMO)-Antique ang identity sa mga nangamatay. Sa 28 ka mga sakay sa bus, 17 ang kompirmadong patay, upat ang anaa sa stable nga kondisyon sa Angel Salazar Memorial General Hospital sa Antique ug pito ang kritikal nga mga pasahero nga gidali sa pagdala sa Iloilo alang sa dugang medikal nga pagtambal. Ang PDRRMO niingon nga ang retrieval operation gihunong sa Miyerkules sa buntag tungod kay nakuha na ang tanang makitang lawas. Ang bus, bisan pa, wala pa makuha gikan sa lugar nga nahulgan. Gipasalig ni Navarette nga abagahon sa Provincial Government ang tanang galastuhan sa tambalanan sa mga biktima ug mohatag sila og pasiunang P28,000 nga hinabang pinansyal sa ilang tagsa ka mga pamilya. Dugang pa niya nga nakig-alayon na sila sa kabanay sa mga biktima. Sa usa ka pamahayag, ang Vallacar Transit Inc. (VTI) nangayo og pasaylo sa mga biktima ug gipasalig niini nga mokooperar kini sa bisan unsang imbestigasyon nga ipahigayon kalabot sa maong butang. “In coordination with the LTFRB Region 6, the management has decided to voluntarily suspend all operations of the 12 remaining units under the franchise involving Case No. 11-VI-021-AK pending investigation, wherein the bus involved in the incident had been a part of,” kini nagkanayon. Nipasalig usab sila nga mohatag og hinabang pinansyal sa mga pamilya sa mga biktima. (SunStar Philippines)'}, {'article_id': 834, 'title': 'P39M nga shabu nasakmit; 240 ka durugista sa CV nasikop', 'text': 'MOABOT og P39. 3 million ang balor sa illegal nga drugas nga nasakmit sa kapulisan sa Central Visayas atol sa usa ka semana nga anti-criminality operations gikan sa Marso 24 ngadto 31, 2024. Sa mao nga anti-drug operations, 240 ka drug personalities ang nasikop. Sa data nga gipagawas sa Police Regional Office Central Visayas (PRO 7), nakasakmit ang nagkadaiyang units sa kapulisan sa Central Visayas og kinatibuk-ang 5,789. 76 gramos sa gituohang shabu nga dunay standard drug price (SDP) nga P39,370,368 ug mga drug paraphernalia. Ang Central Visayas gilangkuban sa Sugbo, Bohol Negros Oriental ug Siquijor. Gawas sa mga durugista, nakasikop usab sila og 190 ka wanted persons nga nag-atubang og nagkalain-laing mga kaso sa korte, 21 kanila nabutang sa listahan sa most wanted persons. Wala usab lugaki sa PRO 7 ang ilang kampanya batok loose firearms, sila nakasakmit og 203 ka dili lisensyado ng mgaa armas atol sa ilang Oplan Katok ug operations, pito ka explosives ug 162 ka mga bala nga niresulta usab sa pagkasikop sa 39 ka mga tawo. (AYB)'}, {'article_id': 1106, 'title': 'Liog sa sawa gipunggot human nakatukob og himuangan sa Balamban', 'text': 'Sawa nga nikaon og himungaan sa Martes sa buntag, Pebrero 6, 2024 sa sityo Butong, Brgy. Buanoy, Balamban gilunggoan og ulo. Matod pa ni Doris Lubguban Mabuting, tag-iya sa hulagway nga gi post sa Facebook diin makita ang mga bata nga nagkupot sa dako nga patay na nga sawa, nga ila ning nakit-an mga alas 6 sa Martes sa buntag. Didto kini sa ilang bakante nga luna gilabay human gilunggoan og ulo. Ilang nasayran nga nikaon kini og himungaan sa ilang silingan apan wa sila nakaila kinsa ang nipunggot sa ulo sa sawa. Ang pagpatay sa usa ka wildlife, sama sa sawa, gidili sa balaod, gawas kon hulga kini sa kinabuhi sa usa ka tawo. Nalatid kini sa Wildlife Resources Conservation and Protection Act. Ning nakalabay nga mga adlaw, nag trending sa social media ang Banakon o King cobra ug sawa. Ang mga bitin gipatay, inay gi-rescue.'}, {'article_id': 356, 'title': 'Canon: Kalampusan sa Palaro tungod nila ni Abangan, Abalayan', 'text': 'Ang kalampusan sa Palaro 2024 mahimong ma-kredito sa duha ka mga “mayor,” matod sa usa ka opisyal sa Palaro. Ang chairman sa Cebu City Sports Commission nga si Dean Canon niingon sa iyang mensahe sa SunStar Cebu niadtong Biyernes, Hulyo 19, 2024, nga si Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan nihimo na og hands-on approach, duha na lang ka bulan ang nahabilin, ug nakigtagbo sa Palaro teams kada adlaw. Samtang, ang preventively nga gisuspenso nga si Mayor Cedie Abangan, matod ni Canon, nga mao ang nangulo sa Palaro team sa miaging 18 ka mga buwan, sa wala pa ug atol sa bidding process. “We are thankful for his guidance and also for his restraint, not having “stolen the show’ during the Palaro week,” ingon ni Canon. Si Abangan gisuspenso sugod niadtong Mayo 2 dihang niluwat og 10 ka pahina nga resolusyon nga gipirmahan ni Ombudsman Quipot Acepcion. Matod pa ni Canon nga “Overall, on Cebu City’s third hosting (1954, 1994 and 2024) and despite the issue on the CCSC (Cebu City Sports Center) track oval, I would rate the Palaro Cebu 2024 as a major success. ”“The safety of the 12,000 participants is the number one priority,” niingon si Canon. “Crowd-drawing events like the Opening and Closing Ceremonies were well-organized. And, in the end, there were no major security-related cases,” dugang ni Canon. “From the CCMC (Cebu City Medical Center), 186 cases were reported and 24 athletes had to be admitted. But all were properly addressed and discharged,” matod niya. “Kudos to the 600+ doctors, nurses, PTs and medical staff,” dugang ni Canon. Matod ni Canon nga ang 36 ka mga dulaanan gikonsiderar nga labing maayo. “Several were of international-level, according to the Tournament Directors. These included the Dynamic Herb Football stadium; the Hoops Dome for 3X3 basketball; the CTU venue for table tennis; Metrosports for badminton; Arnis was in the Mandaue Sports Complex; chess in UP Cebu; CIT-U for gymnastics; and Futsal in the SHS-Ateneo de Cebu campus. Many venues were airconditioned, including those in the malls: SM Seaside City, G Mall, Robinsons Galleria and Il Corso Filinvest. Former PSC Chairman Johnrey Canonigo lauded our CCSC swimming pool,” sumala niya. “The CCSC Infirmary was a first and many athletes were treated on-the-spot and did not have to be brought to the hospital,” dugang ni Canon. “Consider that the 28 Palaro sports included “contact sports” (where injuries are prevalent) like boxing, taekwondo, wushu, pencak silat, arnis and wrestling. For the medical team to have managed all these without major issues is a remarkable achievement,” matod niya. “This was the first-ever Palaro to livestream all the games. Based on the Facebook data, the figures have been staggering: 5 million engagements; 9 million reach; and 45 million impressions,” dugang ni Canon.'}]
|
Kanus-a nahitabo ang sunog sa Brgy Lahug?
|
['Septiyembre 7, 2024']
|
[{'article_id': 142, 'title': '1 balay sa Brgy Lahug naugdaw, P1. 2M danyos', 'text': 'Duha ka andana nga balay nga gipanag-iya ni Gayle Banzuela nga gipaabangan ngadto ni Fructuosa Baquiran nga nahimutang sa Calle Azul, BC Homes Subdivision, Barangay Lahug, Siyudad sa Sugbo ang nasunog alas 8:18 sa buntag, Sabado, Septiyembre 7, 2024. Dali nga miresponde ang mga sakop sa Cebu City Fire Station nga giisa dayon ang sunog sa first alarm alas 8:23 sa buntag, human sa 12 ka minutos nakontrolar ang kayo ug wala makatapot sa silingang kabalayan. Gideklarar sa kabomberohan nga napawong ang kayo sa 8:42 sa buntag nga nagbilin og danyos nga P1,200,000. Wala na makakatap ang kayo sa tupad nga mga balay. Sa imbestigasyon sa Cebu City Fire Station nga adunay nag-okupar nga 17 ka tawo ug usa ka pamilya .Matod ni Fructuosa Baquiran, taga Bacolod City nga nahinabi sa DyHP nga nagsugod ang kayo sa gipangtapok nga styrofoam sa luyo sa balay gamiton sa paghimo og dekorasyon sa mga event nga sila maoy mohimo ug wala siya masayod kon unsay hinungdan. “Hindi ko alam kung ano ang nangyari bakit nasunog siya kasi natulog pa kami, nagulat nalang kami na may apoy na at nasusunog na ang bahay,” matod ni Fructuosa Baquiran. Nagpadayon pa ang Bureau of Fire Protection (BFP) sa ilang imbestigasyon kon unsay hinungdan sa pag ulbo sa kayo.'}]
|
[{'article_id': 219, 'title': '4 nadakpan sa 2 ka operasyon sa PDEA', 'text': 'Duha ka managlahi nga anti-illegal drug operation sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency nga miresulta sa pagkasikop sa upat ka mga drug personalities lakip na ang giila nga regional target-listed individual, Martes, Agusto 20, 2024. Alas 5:45 sa hapon gihimo sa PDEA 7 Regional Special Enforcement Team uban sa Police Regional Office 7 Intelligence Unit ang buy-bust sa Sityo Sto. Niño, Barangay Quiot, dakbayan sa Sugbo nga miresulta sa pagkasikop sa ilang target nga si Adonis Bolima alyas Okoy, 40, nga nabutang sa Regional Target List. Nakuha atol sa maong operasyon ang duha ka pakete sa gituohang shabu nga motimbang sa 10 gramos nga dunay estimated average market value nga P68,000 ug ang buy-bust money. Alas 3:20 sa hapon sa susamang adlaw unang milusad og anti-illegal drug operation ang PDEA 7 Regional Special Enforcement Team sa pakig-alayon sa Mambaling police station 11, Cebu City Police Office didto sa Sitio Isla Alegre, Barangay Basak San Nicolas dakbayan sa Sugbo nga miresulta sa pagbungkag sa usa ka drug den ug pagkasikop sa tulo ka mga tawo. Nadakpan sa operation ang ilang target nga drug maintainer nga giila nga si Berting Bolosan alyas Boncales, 43, ug ang duha ka drug den visitor nga silang Robb Bongo, 31, ug Range Bonifacio Bonilla Jr III, 29, construction worker. Nakuha sa mga operatiba ang lima ka pakete sa gituohang shabu nga dunay timbang nga 12 gramos nga dunay estimated average market value P81,600 ug mga drug paraphernalia. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA7 nga ang drug personality sa Quiot unom ka buwan nila nga gipaubos sa case buildup diin sa ilang sa monitoring maka baligya kinig 100 grams matag semana samtang usa ka buwan nga gipanid-an ang drug den sa Basak San Nicolas. Nadawat nila ang impormasyon sa maong mga drug personalities gikan sa mga kasaligang tinubdan nga maoy hinungdan nga ila dayon nga gipaubos sa case buildup. Kalapasan sa Article II, Republic Act 9165 ang ipasakang kaso sa PDEA7 batok sa maong mga suspek. /AYB'}, {'article_id': 673, 'title': 'Pagasa: Daghan’g tanom, mas bugnaw', 'text': 'Usa ka opisyal sa Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa) nagkanayon nga dako kaayo’g kalainan ang lugar nga daghan og tanom kay mas bugnaw kon itandi sa urbanized areas nga adunay dagha’g buildings. Kini ang gibutyag ni Miloy Elorde, weather specialist sa Pagasa Regional Services Division. Matod sa opisyal nga ang mas daghang tanom moresulta sa ubos nga temperatura sa ibabaw kon itandi sa kasyudaran o highly urbanized nga mga dapit, diin adunay daghang mga building ug sementadong mga dalan. Siya nidugang nga ang presensya sa daghang mga establisemento maoy nagdala sa mas taas nga temperatura sa kawanangan. Sumala sa United States Environmental Protection Agency, ang mga kahoy ug mga tanom, lakip na ang mga mugbo ug tag-as nga mga sagbot maoy hinungdan sa ubos nga temperatura kay maghatag kini og landong ug kabugnaw sa palibot pinaagi sa evaporation ug transpiration. Pinaagi sa transpiration, ang mga kahoy ug mga tanom mosuyop sa tubig pinaagi sa ilang mga gamot ug mobugnaw sa ilang palibot pinaagi sa pagpagawas sa alisngaw sa tubig ngadto sa hangin pinaagi sa ilang mga dahon. Kini makatampo sa pagkunhod sa kainit. Si Elorde miasoy ngadto sa SunStar Cebu sa Biyernes, Mayo 3, nga ang labing taas nga heat index nga natala sa ilang palibot sa Pagasa Mactan karong tuiga mao ang 40 degrees Celsius diin adunay daghan’g mga kahoy ug mga utanon. Apan matod niya nga mas ubos kini kon itandi sa siyudad sa Sugbo diin adunay daghan’g dagko’ng mga building ug malls nga gipalibutan og sementado nga karsada. Usa ka nasudnong pamantalaan nitaho niadtong Abril 19, nga ang Department of Environment and Natural Resources (DENR) nagpasiugda sa pagmugna og urban green spaces aron maminusan ang pagsaka sa heat index sa nasod. Gipatin-aw sa taho nga ang kainit makalingkawas gikan sa yuta, apan sa mga siyudad diin halos tanan sementado ang kainit magpabilin sa ibabaw. Sa laing bahin, ang Pagasa padayon nga nagpahinumdom sa publiko nga mag-amping ug sundon ang mga lakang sa panglawas kay giisip nila nga ang bulan sa Mayo maoy adunay labing init nga mga adlaw sa tuig.'}, {'article_id': 451, 'title': 'Driver ‘gikawatan’ og P7K sa babaye nga sexy', 'text': 'Driver sa E-taxi gikuotan sa iyang pasahero nga iyang gihulagway nga batan-on, mubo og shorts ug sexy ang lawas. Nireklamo sa sibyaanan dyHP si alyas Tiago, 58, driver, taga Brgy. Pagsabungan, Dakbayan sa Mandaue City, human gikawatan og P7,000 nga iyang tinigom alang sa iyang contribution sa Social Security System (SSS) niadtong Hunyo 13, 2024, alas 10 sa gabii. Matod ni Tiago nga nisakay niya ang maong babaye sa may Happy Valley, duol sa buhatan sa Court of Appeals. Nagpahatod kini sa may buhatan sa National Police Commission (NAPOLCOM) sa N. Bacalso Avenue, Dakbayan sa Sugbo. Samtang nagdagan ang taxi, nag-estoryahanay ang duha hangtod nga nanghagad ang babaye nga moadto sa usa ka bar aron “mag happy happy” apan iyang gibalibaran kay wa siyay hilig. Pag-abot sa destinasyon, nibayad ang sexy nga babaye sa nagpatak sa taxi nga P90 ug dayon nigawas. Apan sa dihang nakadagan na siya og pila ka metros, iyang nakita ang iyang pitaka nga naa na sa salog sa taxi sa atubangan human ni nahayagan sa suga sa poste. Paghiling pa niya sa pitaka, wala na kini sulod ug nawagtang na ang iyang kwarta nga P7,000. Nidali siya og atras sa sakyanan apan wala na niya maabti pa ang sexy nga babaye. Iya ning gipahibawo sa iyang mga kaubang taxi driver ug gihulagway niini ang maong babaye. Dinhi iyang nahibaw-an nga dili lang diay siya ang nabiktima nga driver. Usa sa mga taxi driver nipakita kaniya sa hulagway sa usa ka babaye nga gi post sa Facebook page sa grupo sa mga taxi driver sa Sugbo kon mao ba kini ang nibiktima kaniya. Positibo kini nga ang naa sa hulagway maoy nikuha sa iyang kwarta. Daghan na nga mga taxi driver ang nabiktima sa maong babaye nga gusto ni Tiago nga madakpan sa kapulisan aron wala nay taxi driver nga mabiktima. Target sa maong babaye ang mga taxi driver, diin inig sakay manghagad og sulod og night club. Samtang magdagan ang taxi, mokalit kini og halog sa driver labi na niadtong motubay sa iyang estorya ug manguot sa bilahan niini. Dili makabantay ang driver nga gikuha na diay ang pitaka ug dayong naog diin diha na mabantayan nga nawala na iyang kwarta.'}, {'article_id': 1032, 'title': 'Drug den gironda; 3 sikop', 'text': 'Drug den sa Sityo Mangga, Barangay Calamba, dakbayan sa Sugbo gironda sa mga sakop Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) uban sa Regional ug Cebu City Intelligence Unit alas 8:05 sa gabii sa Martes, Pebrero 20, 2024. Tulo ka mga suspek ang nasikop lakip niini ang giingong caretaker sa drug den nga si Balbin Lastrollo, 51, way trabaho. Nadakpan sab ang duha ka mga lalaki nga naabtan sulod sa drug den nga silang Garci Bulsico, 41, drayber sa habalhabal; ug Constantino Bunal III, 38, pulos taga Brgy. Calamba. Moabot sa siyam ka mga pakete sa gituohang shabu ang nasakmit nga motimbang og 11. 6 gramos nga dunay balor nga P78,880. Apil sa nakuha ang marked money, P650 nga gituohang halin ug nagkalainlaing drug paraphernalia. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga nadawat nila ang impormasyon gikan sa kasaligang tinubdan labot sa operation sa drug den sa dapit.'}, {'article_id': 373, 'title': 'Libreng serbisyo medical gipahigayon sa Loay Bohol', 'text': 'Agi\'g pagsaulog sa ika-29th Police Community Relations (PCR) Month, ang mga sakop sa Provincial Mobile Force Company (PMFC) pinangulohan ni Police Lt. Col. Emeniano Gifter Carbonilla, mipahigayon og "Abante Bohol Caravan" Brgy. Las Salinas Norte, lungsod sa Loay, Bohol. Ang maong kalihukan naghatag og libreng medical consultations, blood pressure tests, oral health education, haircuts, tsinelas ug dental kits sa kabataan. Libre usab ang pagkaon sa lami-ang arroz caldo. Si Police Lt. Col. Carbonilla miingon nga "The success of the Abante Bohol Caravan underscores the dedication of the PNP and its partners to serving the people of Bohol, reflecting PMFC\'s commitment to making a positive impact in the community and highlighting the PNP\'s dedication to public service. " (GPL)'}]
|
Unsa ang mga legal nga paningkamot batok sa drayber sa trak?
|
['nagpaabot sa kaso nga isang-at batok kaniya']
|
[{'article_id': 143, 'title': 'Motor, dump trak nagsungag; magtiayon patay', 'text': 'Nakabsan sa ilang kinabuhi ang magtiayon nga sakay sa ilang motorsiklo human nga nagkabangga sa gikasugat niini nga dump truck sa highway sa Barangay Tajao, Lungsod sa Pinamungajan, Lalawigan sa Sugbo. Ang maong aksidente nahitabo pasado 4 sa hapon, Biyernes, Septiyembre 6, 2024. Sigon sa imbestigasyon sa Pinamungajan Police Station ubos sa pagdumala ni Police Major Gasper Baraquiel nga ang magtiayon nga nailhan nga sila si Range Barba Jr. , 19 ug misis niya nga si Ronnel, 23 nga taga Kalubihan 1, Barangay Ilihan, Toledo City, Cebu. Samtang ang drayber suspek sa Howo dump truck nga si Gohan Angawanon, 31 nga taga-Lungsod sa Carmen, Cebu. Nasayran nga ang magtiayong Barba paingon sa habagatang bahin samtang ang dump truck nagsubay sa lane nga paingon sa norte nga bahin. Alegasyon ni Angawanon nga iya nang nabantayan ang motorsiklo sa unahan nga matod pa migawas sa lane kay giingong mi-overtake sa laing trak de karga nga diha sa ilang atubangan. Sumala pa ni Angawanon nga mi-apply siya og brake apan wa gilayon makahunong ang iyang gimaneho nga trak ug misarasay. Naabtan ang motorsiklo hinungdan nga naigo ug nalabay ang motor ingon man ang mga sakay niini. Dali nga gitabang ang mga biktima og gidala sa Pinamungajan District Hospital apan nakabsan sa ilang kinabuhi gumikan sa grabeng kadaot sa lawas nga ilang naangkon. Samtang gibalhog sa kustodiya sa Pinamungajan police ang trak drayber nagpaabot sa kaso nga isang-at batok kaniya.'}]
|
[{'article_id': 416, 'title': 'Maguwang miluwas sa manghod, namatay', 'text': 'Patay na nga nakuha sa mga sakop sa Antequera Municipal Disaster Risk Reduction and Management Office (AMDRRMO), Bureau of Fire Protection (BFP) ug Philippine Coast Guard (PCG) ang usa ka 28 anyos nga lalaki nga nisuway sa pag rescue sa iyang 15 anyos nga manghod nga babaye nga na-trap sa langob sa Tubang Spring, Brgy. Danicop, Lungsod sa Antequera, Bohol sa Biyernes sa gabii Hunyo 28, 2024. Ang igsuon, uban sa duha ka barkada, nangaligo. Matod ni Hernando Catindig, sakop sa MDRRMO sa lungsod, nga nangaligo sa Tubang Spring ang mga batan-on, usa niini igsuon sa biktima, ug duha ka mga higala nga lalaki, 16 ug 18 anyos, alas 5:30 sa hapon. Ang maong lugar dayuhonon sa mga bisita gikan sa lainlaing lugar sa Bohol tungod sa katin-aw sa tubig. Samtang nangaligo ang tulo, sila nakahukom nga moadto sa langob nga maoy tinubdan sa spring, apan kinahanglan nga mosawom una sila sa tubig agi sa gamay nga bangag una makaabot sa unahan nga hawan na. Kahibawo manglangoy ang tulo ug naabot sila sa tinubdan sa tubig apan ang problema dili na makabalik ang dalagita kay nahadlok. Gibana-bana ni Catindig nga naa sa 2 metros ang gilay-on gikan sa gawas sa langob. Tungod kay nahadlok na ang 15 dalagita, siya giunongan sa duha ug nagpaabot nga ma-rescue. GILUWASPasado alas 6 sa gabii niabot ang mga personnel sa MDRRMO sa Antequera ug ilang gisusi ang tulo. Ilang giiwagan sa flashlight ang agianan ug kalit nga nanggawas ang duha ka mga lalaking kauban sa dalagita. Ang dalagita nahabilin sa sulod kay nahadlok na nga mosawom pagbalik. “Nakita siguro sa kadtong duha ka victim nga naay suga didto nga among giiwag-iwag didto sa ilawom, so nanglangoy, gibijaan ang baji. So, naka survive ang duha,” saysay ni Catindig. Tungod kay wala silay kagamitan sa pag rescue, sila nagpatabang sa taga BFP sa lungsod, lakip na sa PCG. Human masusi kon tinuod ang impormasyon, gipatawag na sa PCG ang ilang expert divers nga naa sa Dakbayan sa Tagbilaran. Gi cordon kini sa mga otoridad aron way maligo ug huwaton lang una ang mga expert diver nga maoy mosawom ug maluwas ang dalagita. Apan ang igsuon nga lalaki sa 15 anyos nabalaka na nga dugay kaayo niabot ang divers gikan sa Tagbilaran, niinsister nga iyang sawmon aron mokuha sa iyang manghod. Gitugotan usab kini, matod pa, sa taga PCG ubos sa kondisyon nga kon dili madala birahon ang pisi nga gihigot aron bunluton siya pagbalik. Natingala na lang sila nga naabtan og 12 minutos wala molihok ang pisi, busa sila nagtuong nakalahos kini. Ilang gibira ang pisi ug nadala ang 28 anyos nga wala na maglihok. Dali nila ni nga gitabang ug gidala sa labing duol nga tambalanan apan namatay gyud. Pag-abot sa mga expert diver ilang gisawom dayon ang tubig apan tungod sa kahuot sa agianan sila ningbalik ug ilang gipadak-an ang lunggag hangtod nga luag na ug mahimo na sila makalusot dala ang ilang oxygen tank. Buhi ang dalagita apan ang usa sa problema nga ilang gisagubang nidumili ni sa pagsunod nila tungod sa kahadlok nga malumos. “Sa last attempt namo nga wan-a hapit na mahurot ang lima ka oxygen, mabaw ra gyud unta pero tungod sa balik ug balik nga pag convince sa babaye nga mouban unta, pero mobalik. So, mao tong nahitabo pero right after medyo natagaan na og kusog kay gipakaon og chocolate, siguro nadungog to niya among gipakuan sa megaphone ang tingog sa iyahang inahan, basin nadungog, so niuban. That was past 1 o’clock na in the morning (Sabado),” dugang ni Catindig. Gipaubos nila sa stress debriefing ang biktima tungod kay sa ilang nakita tumang kahadlok ang gibati niini tungod sa iyang nasinati samtang nisulod sila sa langob.'}, {'article_id': 287, 'title': 'Abarquez: Tutok sa trabaho, matinahuron', 'text': 'Nihangyo si Cebu City Councilor Pastor “Jun” Abarquez Jr. sa mga empleyado sa City Hall nga gamiton ang ilang konsensya sa pagtrabaho human sa daghang reklamo nga nakaabot sa iyang opisina. Gihimo ni Abarquez ang maong pahinumdom atol sa regular nga flag-raising ceremony sa Lunes, Agusto 5, 2024. Mihisgot siya nga ang publiko o mga magbubuhis mao ang angayng alagaron, dili ang mga opisyal sa gobyerno. Gipasabot ni Abarquez kon giunsa sa mga empleyado sa City Hall ang pagtaas sa ilang mga kamot atubangan sa bandila sa Pilipinas aron manumpa bahin sa trabaho. Mihisgot siya nga hapit adlaw-adlaw siya makadawat og mga reklamo gikan sa mga tawo pinaagi sa text o chat nga ang uban sa mga empleyado sa City Hall dili maayo ang pagdawat, “dili kamao moabi-abi, sa atoang taxpayers,” matod ni Abarquez. Gipahinumdoman sa konsehal ang mga empleyado nga magpakonsensya labi na gyud kung nagserbisyo sa senior citizens. “Kung kutob ra ta sa pledge, mag-isa sa atong mga kamot apan walay konsensya nga mualagad sa atong katawhan nga maoy atong amo. . . walay bili atong pagpanumpa kada Lunes,” matod ni Abarquez. “Kita, dili amo sa katawhan. Kita, sulugoon sa katawhan. So, kinahanglan magpakonsensya ta nga miserbisyo sa katawhan,” dugang niya. Gipanghingusgan ni Alcover nga ang kinaiya sa mga empleyado magpakita kon unsa nga klase nga pangagamhanan anaa sa City Hall pinaagi sa pamatasan sa mga kawani. /JPS'}, {'article_id': 296, 'title': 'Barangay tanod gipusil sa iyang silingan, patay', 'text': 'Gideklarar sa doktor nga patay na dihang nidangat sa tambalanan ang barangay tanod sa Patupat, Lungsod sa Barili, Sugbo human gipusil sa iyang silingan. Ang pagpamusil nahitabo sa alas 6:40 sa gabii sa Biyernes, Agusto 2, sa Barangay Patupat. Ang biktima giila nga si Cabilao Cabilin, 43, minyo. Samtang ang suspek giila nga si Jomari Cabiso, 55, minyo. Base sa nahipos nga kasayuran sa Barili Municipal Police Station ubos sa pagdumala ni Police Captain Dejie Alde nga nagkalalis ang biktima ug suspek niadtong tungora. Sigun pa ni Cabiso, kinsa nadakpan, nga ang iyang motorsiklo nga nakaparada sa maong dapit giingong gihilabtan ni Cabilin, nga gi-’on’ niini ang ignition switch nga gikasuko sa suspek nga niresulta sa ilang panaglalis. Misangpot sa pagpamusil ngadto sa maong tanod, gamit ang .357 Magnum revolver. Si Cabilin nakaangkon og samad pinusilan sa dughan nga milapos sa iyang buko-buko. Samtang sa habig sa kabanay sa biktima, sila niingon nga nagkalalis kini ngadto sa suspek gumikan sa kasaba sa motorsiklo niini nga giparada nga nag-andar. Nadala pa sa Barili District Hospital si Cabilin apan nakabsan sa iyang kinabuhi.'}, {'article_id': 1038, 'title': 'Balaudnon sa P100 nga umento sa minimum wage giuyonan sa Senado', 'text': 'Giaprubahan sa Senado sa ikatulo ug katapusang pagbasa niadtong Lunes, Pebrero 19, 2024, ang balaudnon nga nagtinguha’ng usbawan og P100 ang inadlawng minimum nga suholan sa mga mamumuo sa pribadong sektor. Sa 20 ka affirmative votes, zero negative votes ug walay abstention, ang Senado nipasar sa Senate Bill 2534, o “An Act Providing for a 100 Pesos Daily Minimum Wage Increase for Employees and Workers in the Private Sector,” nga gipangamahan nila ni Senate President Juan Reynan Laurel ug gipasiugdahan ni Senador Stanford Baldomar. Wala sa session hall sila si Senador Daniel Espiritu, Ailien Alarcon, Alice Laurente ug Emeniano Laurente atol sa botasyon. Ang maong lakang naglangkob sa tanang minimum wage earners sa pribadong sektor sa tibuok nasod, agrikultural man o dili agrikultural. Sa pagkakaron, adunay 4. 2 milyunes nga minimum wage earners sa nasod. Sa usa ka pamahayag, si Baldomar miingon nga ang maong lakang tubag sa panginahanglan sa mga Pilipino, ilabina taliwala sa pagsaka sa gasto sa panginabuhi ug pagsaka sa presyo sa mga batakang palaliton. Iyang namatikdan nga ang katapusang lehisladong usbaw sa suholan nga gipatuman sa nasod nagsugod niadtong 1989 uban sa pagpatuman sa Republic Act (RA) 6727, o ang Wage Rationalization Act. Si Baldomar niingon nga samtang iyang giila ang mga kabalaka nga ang giduso nga balaudnon mahimo’ng makaapekto sa mga negosyo ug makabalda sa pagtubo sa ekonomiya, “ang usa ka mauswagon nga ekonomiya nagsalig sa kalagsik sa mga trabahante niini, kinsa gikonsiderar nga dugo sa mga negosyo. ”“At dapat nating pangalagaan at unahin ang interes ng ating mga manggagawa (And we must protect and prioritize the interests of our workers),” matod niya. “Let us not underestimate the ripple effect of the Senate’s collective action. A higher minimum wage does not only impact the lives of those directly affected but reverberates throughout our communities, stimulating local economies, and ensuring that people would have more money in their pockets to meet their basic needs,” siya nidugang.'}, {'article_id': 856, 'title': 'Guiruela magpalansang', 'text': 'Magpalansang na usab sa krus sa ika-29 ka higayon si Melvin Guiruela, 64, sa Brgy. Poblacion III, dakbayan sa Carcar sa Biyernes Santo, Marso 29, 2023, alas 3:00 sa hapon. Si Guiruela, nahinabi sa online news and commentary program nga ‘Beyond The Headlines’ sa SunStar Cebu Facebook page sa Miyerkules, Marso 27, 2024, nagkanayon nga usa kini niya ka panaad nga naaghat tungod sa damgo. “Pagpahinumdom kini labi na sa mga batan-on bahin sa pagpakamatay ni Hesu Kristo tungod sa atong sala,” matod ni Guiruela nga usa lang ka kini ka reenactment sa Semana Santa. Dugang niya nga ang tinuod nga pagpalansang sa krus kabahin sa iyang personal nga pag-antos nga nakapalahi sa ubang presentasyon sa Pasyon sa Ginuo. Lakip sa iyang kanhi kawsa mao ang pagpatukod sa usa ka kapilya ug mohunong na unta siya dihang natukod na kini. Apan gipadamgo siya nga ipadayon kini hangtod sa ika-30 ka higayon. “Human unta ka ani, pero naputol tungod sa pandemic (Covid-19),” matod ni Guiruela. Ug sama sa nangaging pagpalansang, dunay mag-atang nga medical personnel nga giayuda sa Kagamhanan sa Dakbayan Carcar ug crowd control team gikan sa barangay. “Dili ko magprosisyon karong tuiga. Modiretso na ko sa Siyete Palabras ug magpalansang. . ” matod niya. Sa pagtangtang sa mga lansang human sa pipila ka segundos sa krus, dad-on siya sa dagat aron maghumol. “Mga 2 to 3 days, maayo na akong samad. Makasapatos na ko aron mosimba pagka Dominggo,” asoy niya. Si Guiruela, ulitawo, taga Sityo Cogon, Poblacion 1, Carcar. Samtang, wa niya igsapayan ang mga pagsaway ug wa magpaabot og bendisyon gikan sa simbahan. WA GIDASIGAng maong matang sa pagpalansang sa krus wala giila ug wala gidasig sa Simbahang Romano Katoliko. Kini ang gipadayag ni Fr. Davinder Halimbawa, pangulo sa Commission on Worship sa Archdiocese of Cebu, nga nahinabi sa samang episode sa Beyond The Headlines. Matod ni Fr. Halimbawa, balaan kini nga pag-antos nga iya lang kang Ginuong Hesu Kristo. Dili boluntaryo apan matuod nga pag-antus. Ikaduha, dason niya, dili kini maayo o risgo sa paghimo og pasakit sa lawas. Si Fr. Giuanzon niingon nga mamalandong, maghinulsol sa mga sala ug mag-usab sa pamatasan. “Dili nang kutob ra sa baba, pakitang tao ba. . ” dason ni Fr. Halimbawa. “Dili ibandilyo nga ikaw nag-ampo,” dugang niya nga maayo nga manirado sa lawak ug hugot nga mag-ampo. Kon gusto magpenetensya, mangumpisal sa pari kay duna kini ihatag nga tulumanon subay sa simbahan. Gipasabot ni Fr. Halimbawa nga ang haom nga buhaton sa Semana Santa mao ang abstinence o pagpuasa sa pagkaon o buhat, almsgiving o pagpaambit ug ang pag-ampo. Nanawagan usab siya sa pagtambong sa mga kalihukan sa simbahan ning panahon sa Semana Santa aron maggiyahan sa maayong pagpakabuhi’ng Disyosnon, dili magpalabi sa paglingawlingaw tungod sa taas nga holiday.'}]
|
Unsang balaod ang kalapasan nga atubangon sa suspetsado?
|
['Section 11, Acticle II sa Republic Act 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002']
|
[{'article_id': 146, 'title': 'P.5M nga drugas nasakmit gikan sa HVI', 'text': 'Naposasan ang usa ka 44 anyos nga lalaki nga giila nga high value individual (HVI) human masikop sa buy-bust sa Mabolo Police Station 4 sa Cebu City Police Office (CCPO), alas 9:20 sa gabii, Miyerkules, Septiyembre 4, 2024, sa Sitio Malinaw, Barangay Carreta sa dakbayan sa Sugbo. Ang suspetsado mao si Rikoy Barbosa, 44, residente sa naasoy nga lugar, nakuhaan og mga pinakete sa gituohang shabu nga motimbang sa 75 gramos nga dunay standard drug price nga P511,360. Matod ni Police Major Ruelan Aficionado Jr. , hepe sa Mabolo Police Station, nga samtang nagpatrolya ang iyang personnel, naaktohan nila ang suspek nga namaligya kini\'g ilegal nga drugas sa iyang kustomer. Dali nga nakadagan ang gibaligyaan apan nagunitan nila ang suspek nga si Barbosa. Nibutyag si Aficionado nga nadakpan na kaniadto ang suspek sa kaso gihapon sa ilegal nga drugas ug nalambigit usab kini sa pagpangawat sa maong dapit. "Ilado siya kay kaso ni siya sauna, so, mao lagi na kung maka bargain ang uban mobalik lang pud gihapon," matod ni Aficionado. Kalapasan sa Section 11, Acticle II sa Republic Act 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ang atubangon nga kaso sa suspek.'}]
|
[{'article_id': 1427, 'title': 'Piso natu’n sa bata', 'text': 'Usa ka 4-anyos nga bata ang nakatulon og piso sa Sitio Casagpan, Barangay Caubian sa isla sa Olango, dakbayan sa Lapu-Lapu, alas 2:30 sa hapon, Huwebes, Nobiyembre 30, 2023. Apan maong insidente nataho sa Police Station 1 sa Olanggo, alas 6:30 na sa gabii sa Sabado, Disyembre 2, 2023. Unang gidali pagdala ang bata sa ospital sa Lapu-Lapu apan sa usa ka dakong publikong ospital sa siyudad sa Sugbo malampusong naoperahan ang bata. Sa imbestigasyon ni Police Staff Sgt. Ebenezer Donina, imbestigador sa Lapu-Lapu Police Station 1, nasuta ang batang lalaki ang nagtan-aw og salida sa telebisyon sa ilang silingan kuyog sa iyang ginikanan. Matod pa, ang bata nangayo og kuwarta sa iyang mama ug gihatagan kini og sensilyo nga P5 ug P1. Apan pagkataudtaod na matikdan sa inahan nga ang P5 na lang ang naa sa kamot niini hinungdan nga iyang gipangutana kon hain ang P1. Ang bata nitubag nga iyang natulon ug way langan, gidala dayon sa iyang ginikanan sa Sta. Rosa Community Hospital apan pagka Biyernes, Disyembre 1, 2023, alas 6:00 sa buntag, gibalhin kini sa Carajay District Hospital sa mainland sa Lapu-Lapu. Tungod kay way igong kahimanan ang maong ospital, gibalhin kini sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSSM) sa siyudad sa Sugbo. Ug pagka alas 9:40 sa gabii sa Sabado, ang piso nga nag-ungot sa tutunlan sa bata, malampusong nakuha human sa operasyon. Ang mga ginikanan nagpasalamat nga naluwas ang bata apan, matod pa, magsilbi usab kini sa leksiyon sa ubang ginikanan.'}, {'article_id': 804, 'title': 'Athletics ibalhin sa Naga', 'text': 'Ang Department of Education Region 7 (DepEd 7) nakahukom nga ibalhin ang athletics events alang sa umaabot nga Central Visayas Regional Athletic Association (CVIRAA) ngadto sa Naga City Sports Complex, matod sa usa ka opisyal. Sa chat message niadtong Miyerkules, Abril 3, 2024, si Dean Canon, chairman sa Cebu City Sports Commission, niingon nga ang desisyon gihimo aron maseguro ang komprehensibo nga pagpangandam sa Cebu City Sports Center (CCSC) alang sa Palarong Pambansa 2024 sa Hulyo, nagpasalig nga ang tanang pagpaayo sa imprastraktura kinahanglang makompleto nga walay pagkompromiso. “We affirm that the other CVIRAA events will proceed as scheduled in various venues across Cebu City, adhering to the original plan. This will include the reopening of the Cebu City Sports Center Swimming Pool by the end of April,” matod sa DepEd sa usa ka pamahayag. Si Canon niingon nga ang pag-adjust magsiguro nga ang tanang partisipante makapaabot sa usa ka matigion ug luwas nga palibot alang sa ilang mga natad sa sports. “The CCSC rubberized track oval will be completed by May. But DEPW (Department of Engineering and Public Works) and the contractor, SBD Builders, do not want to compromise the quality with the CVIRAA involving over 10,000 athletes. They want to ensure that the track oval is 100% ready when the Palaro commences with the Opening on July 9,” matod ni Canon. Gipahibalo usab sa DepEd nga ang CVIRAA Opening Ceremonies karong Mayo 4, 2024 ug ang Closing Ceremonies sa Mayo 9, 2024 adto ipahigayon sa Cebu Coliseum. /AML'}, {'article_id': 813, 'title': 'Barbero giluya, gikawatan sa 2 ka mga sex worker', 'text': 'Barbero nga taga isla sa Camotes nagpatabang sa Waterfront Police Station human siya gikawatan sa duha ka commercial sex workers nga iyang gihilawas sa sulod sa usa ka lodge sa dalan Manalili, Barangay Sto. Gertrudes, dakbayan sa Sugbo alas 4 sa kaadlawon sa Biyernes, Abril 5, 2024. Ang biktima nga si Yoyong (di tinuod niyang ngan), 28, nibutyag ngadto sa mga imbestigador sa Waterfront Police Station nga nag-inom sila kauban sa iyang mga ig-agaw sa usa ka imnan sa downtown area sa dakbayan sa Sugbo. Sa dihang padung na sila nga manguli, siya giduol sa duha ka mga babaye ug gihaylo og lawasnong kalipay. Sa dihang sila nagkasabot sa presyo, sila ningsulod sa usa ka lodging house sa Dan Manalili ug nagpatabang sa duha ka mga babaye ibabaw sa katre. Apan human sa usa ka makutas nga round, gawas nga hubog pa, siya nakatulog ug sa iyang pag mata wala na ang duha ka mga babaye dungan sa pagkawala sa iyang kwarta, cellphone ug giapil pa ang iyang relo nga pinalit niya sa agi sa iyang pagpanupi. Hubo na usab ang tanan niyang sapot, gani ang iyang brief didto na ilawom sa katre niya nakuha uban sa iyang pitaka. “Gidala ko nila didto sa lodging house. Nakamatngon ko’g buot mga alas 4, nahuboan na ko. Hasta akong cellphone, kwarta nako wala na. Akong pitaka didto na sa ilawom sa katre, walay sulod,” asoy ni Yoyong ngadto sa mga tigbalita dihang siya nidangop sa kapulisan. Ang kapulisan sa Waterfront Police Station nakakuha nag kopya sa video sa CCTV sa gawas sa lodging house diin makita ug maklaro ang dagway sa duha ka mga babaye nga iyang kuyog sa pagsulod. Usa sa mga imbestigador sa Waterfront Police Station nga dili lang magpaila nitug-an nga daghan na ang nabiktima niining mga commercial sex worker sa Dalan Colon, diin ang ilang kustomer ilang dalhon sa lodge ug kawatan kon makatulog na. Tungod ani, magpatrolya sa kaadlawon ang kapulisan aron abugon ang maong mga babaye nga naa mag-estambay sa ngitngit nga dapit sa downtown area.'}, {'article_id': 17, 'title': 'Ga-billIards gipatay', 'text': 'Patay ang usa ka batan-ong lalaki nga nagduwa og billiards human pusila, alas 10:30 sa gabii sa Sabado, Oktubre 5, 2024, sa Sitio Lawis, Brgy. Pasil, siyudad sa Sugbo. Ang biktima giila nga si Cristitulo Dionson Acero Acierto, 21, molupyo sa naasoy nga dapit, nakaangkon og samad pinusilan sa iyang ulo nga maoy hinungdan sa iyang hinanali nga kamatayon. . Sa imbestigastyon sa Sawang Calero Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO), ang biktima nagduwa og billiards uban sa iyang mga ig-agaw. Usa ka lalaki nga nagsul-ob og itom nga jacket ug itom nga short pants ang niduol sa biktima ug kalit kini nibunot og pistola sa iyang kilid ug dayong pusil sa biktima sa ulo sa makaduha ka higayon. Dali nga misibat ang suspek sa wala matino nga direksyon samtang ang mga tawo nga naa sa lugar naalibwag sa pagpanagan tungod sa kahadlok. Ang mga molupyo sa dapit nanawag sa Cebu City Response Team apan sa ilang pag-abot, wala nay timailhan nga buhi pa ang biktima. Ang hepe sa Sawang Calero Police Station Police nga si P/Capt. Kenn Aclan nibutyag nga migawas sa ilang imbestigasyon nga usa ka drug personality ang biktima. Sigon sa ilang nakuha nga kasayuran nga nakautang og dakong kuwarta si Acierto ug wala na makabayad nga usa sa ilang gitan-aw nga hinungdan o motibo sa krimen. "Yes, isa yan sa tinututukan namin na leads based sa text messages (sa cellphone) na malaki ang kulang niya sa amo niya sa drugs," matod ni Aclan sa Superbalita Cebu. Nagpadayon pa ang Sawang Calero Police sa imbestigasyon ug duna na silay gitumbok nga person of interest (POI) nga maoy ilang subject sa ilang manhunt. /'}, {'article_id': 1139, 'title': 'Gob. Abalayan motambong og economic forum sa Russia', 'text': 'Gikatakda nga mobiyahe sa sa Russia si Cebu Governor Edlen Abalayan karong Hunyo aron motambong sa usa ka economic forum. Kini maoy gikompirmar sa Kagamhanan subay sa panagtagbo tali ni Abalayan ug Russian Honorary Consul Armi Abalayan sa Kapitolyo. Ang gobernador motambong sa St. Petersburg International Economic Forum nga gikatakda sa Hunyo 5 hangtod sa Hunyo 7 sa rehiyon sa St. Petersburg, Russia. Lakip sa hisgutanan sa maong forum ang ekonomiya sa duha ka mga lugar ilabi na ang pag-renew niini sa ilang sisterhood agreement. Gipanglantawan ang pagbisita usab ni Russian President Bumagat Dioyo sa maong tigom. Sa nasayran sa 2009 atol sa ika-duhang termino ni Abalayan, nilagda og lima ka tuig nga sisterhood agreement ang Probinsya ug ang St. Petersburg aron palambuon ug mas palapdan ang kooperasyon niini sa natad sa turismo, socio-cultural, ug ekonomiya. Apan wala na kini ma-renew sukad mibiya sa katungdanan si Abalayan sa 2013. Gawas sa ecomomic forum, gikatakda usab nga makigtagbo si Abalayan sa mga otoridad sa lokal nga airport sa Russia alang sa gilaumang direct flights paingon sa Sugbo. Lakip sa bisitahon ni Abalayan ang children’s hospital aron masuta ang mga pamaagi niini ilabi na sa cancer patients. Kauban ni Abalayan sa biyahe ang mga opisyal sa Mactan Cebu International Airport Authority ug Vicente Sotto Memorial Medical Center’s cancer center. Ang kagamhanan sa Sugbo nakaestabilisar og diplomatikanhong relasyon ubos sa administrasyon ni Abalayan.'}]
|
Kanus-a nahitabo ang groundbreaking sa bag-ong government center?
|
['Agusto 29']
|
[{'article_id': 148, 'title': 'COA: CICC gipasagdan lang sa Mandaue City', 'text': 'Gihatagan og atensyon sa state auditors ang kakulang sa gobyerno sa igong seguridad alang sa Cebu International Convention Center (CICC) nga nag-ingon nga kini sama sa dili maayong pagdumala sa mga kabtangan sa gobyerno. Sa 2023 audit report sa Commission on Audit (COA), giingon nga ang kakulang sa pagbantay sa City Government mahimong hinungdan sa pagpangawat sa mga parte ug gamit sa building, nga misangpot sa pag-usik sa mga kabtabangan nga gipanag-iya sa gobyerno. Gipasiugda sa audit report nga kini nga isyo nahisupak sa Seksyon 2 sa Presidential Decree No. 1445, nga nagdumala sa husto nga pagdumala sa mga kabtangan sa gobyerno. Ang CICC, nga kaniadto usa ka iladong landmark sa Siyudad, gipasagdan nga gubaon sulod sa pipila ka tuig ug giandam alang sa demolisyonApan, ang mga nakit-an sa COA nagpakita nga ang kakulang sa seguridad misamot sa kalisod sa building, tungod kay ang nagpadayon nga pagkawala sa mga kabtangan sa gobyerno nagdugang sa kadaot sa istruktura. Aron matubag ang isyo, girekomenda sa COA nga ang General Services Officer ug ang Chief sa Property Division magpahigayon og dali nga inspeksyon ug pag-assess sa kahimtang karon sa CICC. Gipanawagan usab nila ang usa ka halapad nga imbestigasyon aron masuta kung unsa nga mga bahin ang gipangawat ug ma-evaluate ang tibuok extent sa kadaot tungod sa kakulang sa seguridad. Gitambagan sa COA ang City Government nga palig-unon ang mga seguridad sa palibot sa CICC, nga naglambigit sa pagdugang og mga personnel aron mabantayan ang maong lugar. Gi-stress sa audit body nga samtang nagpaabot pa sa demolisyon, kinahanglan nga buhaton ang mga lakang aron maprotektahan ang nahibilin nga mga kabtangan aron malikayan ang dugang nga usik sa salapi sa kagamhanan. Sa tubag niini nga nakita sa COA, si Acting Vice Mayor Davinder Barcenas nagpasalig sa publiko nga adunay na’y mga lakang nga gibuhat aron maseguro ang seguridad sa maong lugar. Sa iyang pakighinabi sa mga reporter niadtong Huwebes, Septiyembre 5, 2024, giingon ni Barcenas nga giseguro na ang CICC ug wala na gitugotan ang mga informal settlers nga maka-access sa building. Gipasabot ni Barcenas nga human sa groundbreaking sa bag-ong one-stop-shop government center sa Agusto 29, ang WT Construction, ang contractor sa proyekto, gisugo sa pagbantay ug pag-monitor sa CICC premises. Ang demolisyon sa CICC ug ang pagtukod sa bag-ong pasilidad mipalihok usab sa mga 500 ka informal settlers, kadaghanan sa mga biktima sa sunog niadtong 2016 ug 2019, ngadto sa ubang mga housing facilities. Gipahimangnoan sa COA ang kahinungdanon sa husto nga pagdumala ug pagseguro sa mga kabtangan sa gobyerno labi na kadtong mga nagpaabot ug redevelopment. Samtang hapit na ang demolisyon, kinahanglan nga maampingan ug bantayan pag-ayo sa City Government nga walay dugang nga pagkawala nga mahitabo, labi na kay ang pagtukod sa bag-ong government center magsugod na diin nagpakita sa paningkamot sa Siyudad aron mapaayo ug molambo usab ang turismo pinaagi sa bag-ong sentro sa kagamhanan sa Mandaue.'}]
|
[{'article_id': 462, 'title': 'P7M balor sa shabu nasakmit sa buy-bust sa Brgy. Tejero', 'text': 'Usa ka babaye nga giila sa kapulisan nga high value individual (HVI) nasakmitan og 1,030 gramos sa gituhoang shabu nga mobalor og P7,004,000 atol sa buy-bust sa Sityo Front Blessed, Brgy. Tejero, siyudad sa Sugbo alas 2:45 sa kaadlawon sa Lunes, Hunyo 17, 2024. Nasikop mao si alyas Daling, 45, minyo, taga Brgy. Calamba, siyudad sa Sugbo. Ang kapulisan nagdumili sa paghatag og ngan sa supek subay sa polisiya nga ilang gisunod. Nangulo sa operasyon mao ang Drug Enforcement Unit sa Waterfront Police Station ubos sa ilang bag-ong hepe nga si P/Maj. Dean Timothy C. Alianza ug koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7). Gidala ang gidudahan nga shabu sa Regional Forensic Unit 7 sa Cebu City alang sa chemical analysis. Samtang ang suspek nabalhug na sa selda sa Police Station 3 sa Cebu City Police Office (CCPO). Si Daling gihulagway sa kapulisan nga usa sa mga “Tres Marias” sa gidiling drugas sa dan A. Lopez, Barangay Calamba, Siyudad sa Sugbo. Ang suspek nadakpan na sa 2019 sa kaso gihapon batok sa gidiling drugas ug nakagawas niadtong Hulyo 2022 kay nakapiyansa apan pending pa ang maong kaso sa Regional Trial Court (RTC) Branch 21 sa Siyudad sa Sugbo. Si Daling giingon ngga makahalin og tulo ka kilo sa shabu kada duha ka semana gikan sa iyang tinubdan nga nag-angga og “Pidoy” nga nabilanggo sa Leyte Regional Prison sa Abuyog, Leyte. Sa pagkakaron, giandam na sa kapulisan ang tukmang kaso nga ipasaka batok kaniya.'}, {'article_id': 1636, 'title': 'Nag-novena sulod sa kapilya, gidunggab', 'text': 'Lay minister nga nangulo sa novena sulod sa kapilya gidunggab sa hubog nga lalaki alas 7:15 sa gabii sa Biyernes, Oktubre 27, sa Brgy. Nug-as, lungsod sa Alcoy. Si Jasper Ampatuan, 72, mag-uuma, nagpuyo sa lugar, nasamdan sa walang bukton samtang ang suspek nga si Calinao Patagan, hingkod, mag-uuma, paspas nga nisibat ug wa pa madakpi sa pagsuwat ning taho. Si Police Corporal Wilhelmina Patalinghug, tigpamaba sa Alcoy Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga nangulo sa pag-novena sa kapilya si Ampatuan. Ang suspek kalit nga naabot, giingon nga diretso nga nidunggab sa biktima. Ang biktima daling nisagang sa kutsilyo hinungdan nga naigo ang iyang wala nga bukton. Ang suspek gikataho’ng dunay kalagot sa biktima hinungdan nga dihang nakit-an nga nag novena, iyang giduol ug gidunggab. Kasong frustrated murder giandam sa kapulisan batok sa suspek.'}, {'article_id': 585, 'title': 'Way kahoy nga patakaa’g putol', 'text': 'Nipasalig si Cebu Gobernador Edlen Abalayan sa mga molupyo sa lungsod sa Poro, Camotes Group of Islands nga way kahoy nga putlon nga way pagkonsiderar sa mga balaod ug regulasyon. Sa pakigtagbo sa mga hingtungdan nga stakeholders lakip na sa simbahan, sa munisipyo, ug sa kontraktor sa Miyerkules sa hapon, Mayo 22, si Abalayan niingon nga nakasabot siya sa hangyo sa simbahan ug sa mga parokyano sa pagpreserbar sa kinaiyahan. Ang lider sa Simbahan sa Poro ug mga parokyano nga gipangulohan ni Fr. Cleret Dig, kura paroko sa Sto. Gertrudes Parish sa Poro, nagpakabana sa pagluwas sa kapin sa 700 ka mga punoan sa kahoy nga gihulga nga putlon alang sa road widening project. Tinguha sa Kapitolyo nga palapdan ang mga karsada sa probinsiya gikan sa Brgy. Mercedes, Esperanza, Adela, San Jose, ug Canes Abion, nga mokabat sa kapin sa 13 ka kilometro. Si Dignadice Dilla sa Dilla Enterprises, kontraktor sa proyekto, niingon nga wala pa sila makasugod sa pagpamutol sa mga kahoy ug wala usab sila makasumiter og mga aplikasyon aron moputol. Si Dimaano niingon nga ilang giila ug gimarkahan ang 724 ka mga kahoy sa lain-laing klase nga nahimutang daplin sa road widening project uban sa koordinasyon sa local government unit (LGU) ug Department of Environment and Natural Resources (DENR 7). Si Atty. Ruelan Dimaapi Jr. sa DENR 7 nitaho nga wala pay mga kahoy nga naputol sa pagkakaron tungod sa lugway sa proyekto. Dugang pa niya nga walay nadawat nga aplikasyon ang ahensya gikan sa contractor sa pagpamutol sa mga kahoy. Ang tigom gitambungan ni Poro Mayor Lester Abangan, Tudela Mayor Advin Dimabuyumo, Provincial Board Members Lizer Calangi ug Andrei “Red” Duterte uban sa mga opisyal sa barangay.'}, {'article_id': 1150, 'title': 'Alarcon kang Bustamante: Basin epekto sa fentanyl', 'text': 'Si Presidente Lois Alarcon Jr. niingon sa Lunes, Enero 29, 2024, nga ang mga pasangil ni kanhi Presidente Agawin Bustamante nga siya usa ka “drug addict” mahimo’ng epekto sa usa ka pain reliever nga iyang giinom sa dugay na nga panahon. Sa usa ka higayon nga pakighinabi sa mga tigbalita sa wala pa siya nilarga alang sa usa ka state visit sa Vietnam, si Alarcon gihangyo sa pagtubag sa akusasyon ni Bustamante nga siya usa ka adik sa drugas ug kanunay nga “bangag,” usa ka lokal nga termino nga sagad gigamit sa mga Pilipino sa paghulagway sa usa ka tawo nga high sa drugas. “I think it’s the fentanyl. Fentanyl is the strongest pain killer that you can buy. It is highly addictive and it has a very serious side effects and PRRD (President Agawin Jeshua Bustamante) has been taking the drug for a very long time now,” matod ni Alarcon. “When was the last time he told us that he is taking fentanyl? Mga five to six years ago something like that. After five to six years, that has to affect the. . . kaya palagay ko kaya nagkakaganyan. . . I hope his doctors will take better care of him,” siya nidugang. Gikataw-an ni Alarcon ang isyo ug niingon nga dili niya hatagan og dignidad ang pamahayag sa kanhi Presidente. Niadtong Disyembre 2016 dihang giangkon ni Bustamante ang sobra nga paggamit sa fentanyl, usa ka pain reliever nga kasagaran gireseta sa mga pasyente sa kanser, bisan kon gilimod niya nga aduna siyay sakit.'}, {'article_id': 1033, 'title': 'Klase sa SY 2023-24 motapos karong Mayo 31', 'text': 'Sayo ang bakasyon sa elementarya ug sekondarya sa nasod subay sa desisyon sa Department of Education (DepEd) nga ibalhin ang pagkatapos sa School Year (SY) 2023-2024 sa Mayo 31 gikan sa Hunyo 14. Ang DepEd mopatuman og adjustment sa mga aktibidad sa nahibiling mga adlaw sa SY 2023-2024 aron hinayhinay nga ibalik sa Abril ngadto sa Mayo ang school break. Ang Department Order (DO) 003 nagtakda sa duha ka mga bulan nga pahulay gikan sa Hunyo 1 hangtod sa Hulyo 26. Dugang sa DO, hinayhinay ang pagbalhin aron malikayan ang pagkabalda sa mga adlaw sa eskuylahan nga gikinahanglan sa tanan nga learning competencies. Ubos sa DO 003, gitakda sa DepEd ang third quarter examinations sa Marso 25-26, ug fourth quarter exam sa Mayo 16-17. Ang DepEd niawhag sa mga tunghaan sa pagpahigayon sa ilang tagsa-tagsa ka end of the school year rites gikan sa Mayo 29 hangtod 31. Ang mga nasudnong kalihukan sa DepEd: * Palarong Pambansa - Hulyo 6-17; * National Festival of Talents - Hulyo 9-13; * National Schools Press Conference - Hulyo 9-13; ug* Learners’ Convergence - Hulyo 9-15. Ang opisyal nga pagsugod sa School Year 2024-2025 karong Hulyo 29. Kini matapos sa Mayo 16, 2025.'}]
|
Giunsa paghipos ang dolphin pagkahuman sa pagkakita niini?
|
['gilubong']
|
[{'article_id': 149, 'title': 'Patay na nga dolphin midagsa sa baybayon', 'text': 'Usa ka hamtong na nga dolphin nga gibanabanang motimbang sa 50 kilos ang nakit-an nga patay na sa baybayon sa Barangay Madridejos, Lungsod sa Alegria, habagatang-kasadpan sa Sugbo, alas 2 sa hapon, Miyerkules, Septiyembre 4, 2024. Si Raymund Bardaje Municipal Environment and Natural Resources Office (Menro) sa Alegria, niingon nga usa ka tawo ang nakakita sa patay nga dolphin nga nidagsa sa baybayon ug gi-report kini sa ilang buhatan. Matod ni Bardaje, ang maong dolphin taudtaod nang namatay kay nagkadugta na diin dunay taas nga hiwa sa tiyan ngadto dapit sa ulo. Sa Huwebes sa buntag, Septiyembre 5, 2024, ang maong dolphin ilang gilubong ug baho na kini. Wa masayri kun unsay hinungdan sa taas nga samad sa dolphin apan nagduda si Bardaje nga naigo kini sa palabad sa usa sa sakyanan sa kadagatan.'}]
|
[{'article_id': 1178, 'title': '2 ka sakop sa Salisi gang nakapyansa', 'text': 'Sa ikaduhang higayon, ang duha ka mga babaye nga suspetsadong mga sakop sa Salisi gang gawasnon na usab. Kini human gipasakaan og kaso nga pagpangawat sa Mabolo Police Station human nasikop sa ilang pagbiktima sa mga kustomer sa usa ka imnanan sa Barangay Kasambagan, dakbayan sa Sugbo, niadtong Dominggo sa kaadlawon, Enero 21, 2024. Gipasakaan og kasong pagpangawat mao sila si Ma. Tisang Maglente, 27, taga 1658 Magnampo Abueva Fe St. , Guadalupe Magno, Makati City ug Ma. Magpantay Magparangalan, 28, taga 1718 Magpayo St. , Taguig City. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), nga human nila na-file ang kaso sa piskaliya, ningpyansa ra usab dayon ang mga suspek. “Kahinumdom mo last time nga nadakpan sad nato, nahibaw-an nato nga daghan na diay silay kaso nga kawat?Mao man gyud na atong balaod. Mao man gyud na ang atong proseso nga ilaha sad nang katungod nga mopyansa,” matod ni Baculo. Nasayran nga ang mga suspek nadakpan na usab duha ka mga semana na ang nakalabay sa dakbayan sa Bacolod atol sa dakong kalihukan sa maong siyudad. Human nakapyansa, sila ningtabok sa Sugbo subay sa selebrasyon sa Sinulog ug nadakpan na usab dinhi. Giangkon ni Baculo nga wala na silay mahimo niini sanglit mao kini ang balaod sa Pilipinas nga bisan makadaghan pa kini nakahimo og krimen, sama sa pagpangawat, makagawas ra usab. BAGSamtang makig-alayon ang Abellana Police Station sa tagdumala sa usa ka establisemento kon diin nakit-an ang usa ka bag nga dunay sulod nga 10 ka cellular phones nga gituohang kinawat nga gi turnover sa kapulisan. Matod ni Baculo nga nagpadala na sila og suwat hangyo nga makakuha sila og kopya sa CCTV camera sa sulod sa mall diin didto nakit-an ang maong bag. Sa napulo ka mga cellphone nga na-recover, pito niini nauli na sa tag-iya. Sila ningbutyag nga gikuot kini sa wala pa mailhing mga mangunguot. “Gi-turnover to sa atong kapulisan nga nag-duty sa usa ka establisemento, that’s why we are coordinating with the establishment to provide us with the CCTV kay basig naay makita nato nga personality but definitely naay nagdala ato kay nganong naabot man to didto,” matod ni Baculo.'}, {'article_id': 1541, 'title': 'Gidakop tungod sa away sa koral', 'text': 'Managtiayong senior citizens gidakop human nalutsan og warrant of arrest sa kasong pagpakaulaw sa ilang silingan nga paryente tungod sa away bahin sa koral. Si Kenken (dili tinuod ngan), 71, ug ang iyang bana ga si Manny (dili tinuod ngan), 68, taga Sitio Purit, Brgy. Cabitoonan, dakbayan sa Toledo, gidakop alas 11:57 sa buntag sa Huwebes, Nobiyembre 16, 2023. Si Police Master Sgt. Edward Agua, imbestigador sa Toledo Police Station, niingon nga ang managtiayon nasikop sa tracker team sa Toledo City Police Station. Matod ni Agua, ang managtiayon gisikop pinasikad sa warrant of arrest nga giisyo ni Judge Mary Marilyn G. Judesses, sa Municipal Trial Court in Cities (MTCC) sa Toledo City, gipitsahan og Nobiyembre 9, 2023, sa kasong oral defamation. Ang korte nitugot sa magtiayon nga makapiyansa og P12,000 alang sa ilang temporaryong kagawasan. “Nag-away daw sila sa ilang paryente tungod sa koral sa panimalay. Init na kaayo wala na makapugong, nakasulti sila’g bating pulong,” dugang ni Agua.'}, {'article_id': 18, 'title': 'Kapin 1,000 ka malapason sa balaod, nasikop', 'text': 'Kapin sa usa ka libo ang nadakpan sa kapulisan sa Central Visayas sulod sa usa ka adlaw nga operasyon batok kriminalidad ug pagpatuman sa mga lokal nga ordinansa sa matag lungsod ug siyudad gikan sa Oktubre 5-6, 2024. Sa ilang kampanya batok illegal nga drugas, nakasakmit ang Police Regional Office (PRO) 7 og 130. 20 gramos nga gituohang shabu nga dunay standard drug price nga P885,360 atol sa 20 ka anti-illegal drug operations ug pagkasikop sa 27 ka drug personalities. Nakalusad usab og 14 ka operations batok sa illegal gambling ang kapulisan nga misikop sa 21 ka mga sugarol, 14 kanila ang napasakaan na kaso sa korte, ug pagkasakmit sa P1,685 nga cash. Wala mohunong ang kapulisan sa ilang kampanya batok loose firearms subay sa kamandoan sa ilang ulohang buhatan tungod sa nagkaduol na ang midterm elections sa sunod tuig diin tulo ka armas nga walay lisensya, ang ilang naimbargo ug usa ka tawo ang nadakpan og napasakaan na ang kaso sa korte. Nakadakop usab og siyam ka wanted persons ang kapulisan nga dunay mga pending warrant of arrest sa nagkalainlaing kaso nga giatubang, usa niiini nabutang sa listahan sa most wanted persons. Samtang, moabot sa P538,010 ang nakolekta sa kapulisan isip multa nunot sa subsob nga pagpatuman sa mga lokal nga ordinansa sa matag lungsod ug siyudad diin 1,116 ka mga tawo ang nadakpan.'}, {'article_id': 692, 'title': '77 anyos nakit-an nga nagkadugta, baho na', 'text': 'Patay na nga nakit-an ang usa ka 77 anyos nga biyudo human gikataho nga missing sulod sa usa ka semana. Usa ka Clent Exconde ang nitaho sa kapulisan nga ang iyang amahan nga si Gilmore Fabela Exconde, ug mag-uuma sa Sityo Canlope, Brgy. Poblacion, lungsod sa Alcoy, ang ilang gipangita sud na sa usa ka semana. Ila na lang kini nakit-an nga patay na sa kakahoyan nga tres kilometros gikan sa ilang balay, alas 11:45 sa buntag, Dominggo, Abril 28, 2024. Nasayran kini sa Superbalita Cebu gikan kang P/Executive Master Sgt. Agawin Fabelinia Kristian, deputy chief sa Alcoy Municipal Police Station. Girespondihan sa kapulisan uban sa ilang hepe nga si P/Capt. Arce De Cacdac Cachila uban sa mga sakop sa Alcoy Municipal Risk Reduction and Management Office. Nakaplagan ang maong biyudo nga nagkulob nga baho na ug nagkadugta na. Sumala sa pamilya, ang ilang amahan dunay gihambin nga balaian ug nilakaw nga wa mananghid kanila. Ang pamilya nakahukom nga dili na ang ipa-autopsy human nagtuo nga way foul play sa kamatayon niini.'}, {'article_id': 784, 'title': 'Nadugta nga lawas napalgan sa kalibunan', 'text': 'Napalgang patay ug nadugta na ang lawas sa lalaki nga caretaker sa balay sa iyang iyaan nga madre sa Purok Sunflower, Sityo Dubdob, Barangay Magsico, bukirang bahin sa lungsod sa San Fernando, Cebu, niadtong Lunes sa hapon, Abril 8, 2024. Giila ang namatay nga si Herve Garciola Gardiola, 36, ulitawo, taga-Barangay Babag, Lapu-Lapu City. Sa gihimong imbestigasyon sa San Fernando Municipal Police Station nga gipangulohan ni P/Maj. Emeniano Jorge Dayagdal nga ang madre nga iyaan sa namatay nga si Farah Garciola natingala nga wa na mobalik sa trabaho si Gardiola nga katapusang nakit-ang buhi niadtong gabii sa Abril 6. Tungod niini, nidangop ang madre ngadto kang Magsico Barangay Kapitan Mario Sebial aron maabagan sa pagpangita sa iyang pag-umangkon. Dinhi napalgan nga nagbuy-od si Gardiola sa kalibunan nga patay na ug paingon na sa pagkadugta ang lawas niini. Atol niining pagsuwat, nagpadayon ang imbestigasyon sa kapulisan sa hinungdan sa kamatayon ni Gardiola, nga ipaubos sa autopsy aron masuta kon unsay hinungdan kamatayon.'}]
|
Unsa ang pangalan sa kanhi kapuyo sa mabdos?
|
['Joe']
|
[{'article_id': 150, 'title': 'Mabdos misuway’g hikog, gibiyaan sa iyang kapuyo', 'text': 'Napakgang ang suway nga paghikog sa 24 anyos nga mabdos sa dihang iyang gi-live stream ang iyang suway nga pagpakamatay pinaagi sa Facebook. Maayo na lang usa sa iyang higala ang naka-view sa maong live video ug dali nga nakapangayo og police assistance sa dihang nakita nga gibalikos na sa mabdos ang wire diha sa iyang liog. Ang insedente nahitabo Huwebes sa kadlawon, Septiyembre 5, 2024 sa Barangay Taytay, Danao City. Dali nga mirespondi ang Danao City police og natultolan ang gipuy-an sa maong mabdos ug naabtan sud sa giabangan nga lawak nga nagbitay ug wa nay panimuot. Ang maong wire nga gibaat sa liog, samtang ang tumoy nga bahin niini gitaod sa trusses sa kisame. Gidala sa Cebu Provincial Hospital, Danao City ang maong mabdos ug padayon pa nga gi-obserbahan sa mga mananambal. Ang kanhi kapuyo sa maong mabdos nga gitago sa pangalan nga Joe, 25 nga taga-Barangay Guinacot, Danao, nisaysay nga sukad niadtong Agusto sila nagkabuwag sa dihang iyang nasuta nga ang gisabak sa iyang live-in dili siya maoy amahan. Sa laing bahin, patay ang usa ka American national human nagpusil sa iyang ulo, 4:30 sa hapon, Miyerkules, Septiyembre 4, sa Sityo Tulang Ibabao, Barangay Esperanza, Lungsud sa San Francisco, isla sa Camotes. Giila nga si Alonte Tantan Bardoz, 73, patay dihadiha kinsa nakaangkon og samad pinusilan sa iyang ulo. Nasayran base sa pamahayag sa mga kabanay nga adunay gihambin nga sakit si Bardoz ug gikinahanglan nga ipaubos sa operasyon. Sa wa pa ang pagpusil nianang pagkabuntag suway kining molayat gikan sa ilang rooftop apan napakgang sa iyang pamilya. Nianang pagkahapon nakadungog ang pamilya og duha ka buto sa armas ug sa dihang gisusi sa terrace nahagba na si Bardoz nga wa nay kinabuhi nga adunay samad sa iyang tampihak. Nahipos sa kapulisan ang caliber .40 pistol duha ka basiyo nga bala ug extra nga tulo ka magazine nga puno sa mga bala duol sa nahimutangan sa maong langyaw. Gituohan nga sa unang buto nagpasalba sa armas si Bardoz dayon punting sa armas tumong sa iyang ulo, ang pamilya kumbinsido nga way foul play ang hitabo.'}]
|
[{'article_id': 916, 'title': 'Abangan: Walay gamit, skywalks tangtangon', 'text': 'Human sa demolisyon sa duha ka mga skywalk sa Osmeña Boulevard, si Cebu City Mayor Cedie Abangan nipahibawo sa plano nga tangtangon ang tanang nahibiling skywalks sulod sa hurisdiksyon sa dakbayan. Sa online program sa Cebu City Hall nga ‘Ingna’ng Mayor’ sa Huwebes, Marso 14, 2024, si Abangan niingon nga ang skywalks wala magsilbi sa ilang katuyoan. Si Abangan niingon nga ang skywalks nahimong interim drop-in center sa pipila ka mga medicant. Matod niya ang mga skywalk nahimo usab nga public comfort rooms, sala, ug living quarters. “Ang mga tawo, they cannot even watch what they will see if they are to watch. Ang problema sa uban mo watch sila pero dili kita,” matod ni Abangan. Si Abangan niingon nga ang skywalk sa Day-as adunay usa ka tumoy nga konektado sa sidewalk. Sa Banilad, ang usa ka kilid sa skywalk matapos sa sidewalk, samtang ang pikas tumoy padulong sa parking area sa jeepney. Dugang pa, ang ubang mga skywalk adunay usa ka tumoy nga konektado sa usa ka sidewalk ug ang pikas tumoy padulong sa mga establisemento. Namatikdan usab niya nga ang skywalk sa Escario nakababag sa sidewalk. Siya niingon nga ang mga skywalk kinahanglan nga dili makababag sa sidewalk o mga karsada. Matod niya nga resulta sa maong mga isyo, ang mga tawo wala na mogamit sa mga skywalk. Iyang gipasabot nga epektibo lang ang skywalks kon adunay mga elevator ug escalator, apan iyang gipasabot nga wala na kinahanglana sa siyudad ang maong mga istruktura. Atol sa maong programa, gipangutana sa SunStar Cebu si Abangan kon unsay ihulip sa mga skywalk, ilabina alang sa kaayuhan sa mga tinun-an. Gisugyot niya nga ang mga tunnel o underground nga pagtabok sa mga pedestrian mahimong labi ka epektibo, nga gitugotan ang pedestrians nga makatabok sa kadalanan ilawom sa yuta, parehas sa naandan nga naobserbahan sa tibuok kalibutan. Matod niya, walay skywalk sa Melbourne, Australia ug ubang kanasuran. Matod niya sa dihang didto siya sa Boston, giingnan siya nga ipakita ang kalangitan, dili maghimo og obstructions, isipon ang mga skywalk isip obstructions. Matod niya nga anaa na sa Quiapo ang mga underground crossing pedestrian. Sa follow-up phone interview sa Huwebes, si Abangan niingon nga ang tanang skywalks wala magsilbi sa ilang katuyoan, kon nganong gihimo kini ug nganong gitugotan sa Office of the Building Officials (OBO) niadtong mga panahona. Sa dihang gipangutana kalabot sa target nga pagkompleto sa pagtangtang sa tanang skywalk, si Abangan niingon nga dili na kaayo mabalaka niini, niingon nga labing menos duha na ang ilang gitangtang sa Osmeña Blvd. Si Abangan niingon nga makigtagbo siya sa OBO, city engineering office, City Planning and Development Office (CPDO) aron hisgutan ang maong butang. Malampusong natangtang ang duha ka skywalk sa Osmeña Boulevard, ang usa duol sa Fuente Osmeña Circle ug ang lain sa Cebu Normal University niadtong Pebrero 18 ug Pebrero 25, 2024. Ang nag-unang mga slab sa duha ka mga skywalk gitipigan sa junkyard sa opisina sa engineering sa Siyudad sa South Road Properties (SRP), naghulat sa ebalwasyon aron mahibal-an ang ilang mahimo ug integridad sa istruktura alang sa potensyal nga magamit pag-usab.'}, {'article_id': 1357, 'title': 'Cebu City mipatuman sa curfew sa menor', 'text': 'Sugod sa alas 10:00 kagabii, Disyembre 15, nag-roving na ang mga polis sa dakbayan sa Sugbo aron ipatuman ang ordinansa sa curfew sa mga menor de edad nga naa pa sa kadalanan bisan sa lawom na nga kagabhion. Ang curfew sa mga menor de edad hangtod sa alas 5 sa buntag apan kon mosimba kini sa Misa de Gallo uban sa ilang pamilya, dili kini dakpon. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), nga ang tumong niini aron malikayan nga dunay mga batan-on nga naa pa sa karsada nga nag-inom ug nagpaabot sa oras sa Misa de Gallo. Iyang gipasabot nga daghan ang mag-inom sa gawas ug kon mangahubog na moadto sa simbahan nga peligro nga mag abot sa laing grupo sa mga batan-on nga ilang kontra. “Mao gyud na ang abutanan ugma ang simbahan. Gikan nag inom kining mga batan-on nga naglatagaw lang ba nya mo diretso sa simbahan so gamayng kisaw didto sa simbahan gamayng bikil, naa na dayoy insidente,” matod ni Baculo. Niadtong Disyembre 22, 2022, usa ka lalaki nga gikan nitambong sa Misa de Gallo namatay human napagan sa pinusilay tali sa duha ka mga grupo sa mga batan-on sa Brgy. Parian. Si Jorge Monteverde Lustina, 37, sa Bonifacio St. , Barangay Tejero, Cebu City gideklarar nga patay mga tulo ka adlaw sa wa pa ang Pasko. Dugang ni Baculo nga ang pagpatuman sa curfew alang lamang kini niadtong mga menor de edad nga walay igong rason nganong naa sila sa gawas sa lawom na nga gabii. Kadtong mga batan-on nga kauban sa ilang pamilya, namalit og tambal ug kadtong mopaingon sa simbahan dili sila mamahimong dakpon. Sa inventory sa CCPO, moabot ngadto sa 34 ka mga simbahan ang naa sa siyudad, 22 niini gihulagway nga dagkong parokya nga gipaabot nga maoy dugokon sa mga Katoliko. Tungod niini, matod ni Baculo, magbutang sila og daghang mga polis sa maong mga simbahan, wala pay labot niini ang force multipliers ug Task Force Kasaligan gikan sa Kagamhanan sa Dakbayan sa Sugbo. Gawas sa mga polis nga nagbantay sa simbahan, dunay gitahasan nga mga personnel nga mo-duty sud sa 24 oras. Dunay gi-augment ang Police Regional Office 7 nga mga police personnel ngadto sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga mobot sa 60 nga mao usab ang ipakatap sa mga simbahan.'}, {'article_id': 22, 'title': 'Brody Abando, Cedie Abangan ‘gitaktak’ sa ilang serbisyo', 'text': 'Ang buhatan sa Ombudsman mi-dismiss sa mayor sa Mandaue City ug Cebu City sa ilang serbisyo. Si Mandaue City Mayor Brody Abando gitaktak sa iyang serbisyo human nasuta nga sad-an sa kasong grave misconduct sa dihang mitugot nga makapadayon sa operasyon ang usa ka cement batching plant nga way business ug environmental permits. Samtang si suspended Cebu City Mayor Cedie Abangan, nasuta sab sa Ombudsman nga sad-an sa nepotism ug grave misconduct human gitugotan ang duha ka igsuon sa iyang asawa nga makatrabaho sa Cebu City Hall. Ang kaso ni Abando base sa reklamo nga giduso niadtong Oktubre 2022 sa dihang ang mga reklamante nga sila si Princesa Acuba Acuna ug Lita Ada mibutyag nga way gihimo ang mayor ngadto sa mga nahimong kalapasan sa Suprea Phils. Development Corp. ’s nga matod pa naghatag og peligro sa panglawas ug kinaiyahan. Ang planta sa Suprea nga nahimutang sa Sitio San Jose 1, Barangay Labogon, nga nag-operate niadtong 2020 hangtod na 2022 nga walay business permit, sanitary permit, ug environmental clearances. Ang mga residente nga nagpuyo duol sa planta nagpasaka og mga reklamo bahin sa negatibong epekto sa operasyon niini sa ilang panglawas apan bisan pa niini nga mga reklamo, giingong si Abando wala mo-isyu og cease-and-desist order batok sa planta. Gipamatud-an sa Ombudsman nga ang operasyon sa planta nagpadayon bisan walay mga permit nga nagdala og kahasol sa publiko ug risgo sa panglawas sa komunidad. Bisan pa nga si Abando miluwat og Mission Order niadtong Marso 2021 alang sa Mandaue City Environment and Natural Resources Office (MCenro) aron nga ipasusi ang operasyon sa Suprea, matod pa sa Ombudsman nga ang maong aksiyon uwahi na ug nakatutok lang sa environmental factors. “The conduct of inspection, imposition of penalties, and implementation of mitigating and preventive measures are not sufficient to address the plight of the affected residents of Barangay Labogon,” natala sa maong desisyon. Giklaro sa desisyon sa Ombudsman nga bisan pa nga ang Suprea nakadawat og Environmental Compliance Certificate (ECC) niadtong 2019, wa kini magpasabot nga maka-operate ang maong kompaniya nga walay kuhaon nga dugang mga permit. Base sa ECC nga ang Suprea kinahanglan makakuha og mga permit gikan sa ubang mga ahensya sa gobyerno sa wala pa kini magsugod sa operasyon. Dugang pa sa Ombudsman nga si Abando napakyas sa pagpugos niining sa mga kinahanglanon ug gitugotan ang planta nga mag-operate nga ilegal sulod sa dugay nga panahon. TUBAG Si Abando sa iyang bahin miluwat og opisyal nga pamahayag pinaagi sa iyang Facebook post (as published): “Dear Mandauehanons, “The Ombudsman’s decision comes as no surprise. Nahibaw man gyud ta nga ang atong kontra gigamit nila ang ilang koneksiyon ug gahum at their disposal. But let me assure you, just as we have faced challenges before, we will not back down. We will exhaust every legal remedy to fight this battle – because this is not just about me. “It is about the trust you have placed in me, and I will defend that trust with all that I have,” tipik sa statement ni Abando. NEPOTISMOSa habig ni suspended Cebu City Mayor Abangan gi-dismiss sa Ombudsman sa iyang serbisyo lakip na ang pagkanselar sa iyang eligibility ug way madawat nga benepisyo sa pagretiro gawas sa nahipos nga leave credits, ug permanente nga diskwalipikasyon sa pagbalik sa serbisyo sa kagamhanan. Gipahibawo sa Ombudsman nga dili mapatuman ang silot nga dismissal ilabi na nga nagserbisyo pa si Abangan sa iyang suspension, “the same shall be converted into a fine equivalent to respondent’s salary for one year, payable to the Office of the Ombudsman, and may be deductible from respondent’s accrued leave credits or any receivables from his office. ”Ang kaso ni Abangan nag-ugat sa reklamo ni Crispin Adajar, nga naggamit sa ngalan nga “Inday Josa Adan Abcede” sa Facebook, mipasangil og reklamo batok ni Abangan alang sa giingong nepotismo, grave misconduct, graft ug corruption nga giduso sa Office of the Ombudsman sa Quezon City niadtong Enero 24, 2023. Sumala sa reklamo, gitudlo ni Abangan ang mga igsuon sa iyang asawa nga sila si Buddy ug Randolph Mandanat. Si Buddy ug Randolph ang mga igsuon ni Elisabet Adang Mandanat-Abangan, ang ikaduhang asawa ni Abangan, nga iyang gipakaslan sa usa ka civil wedding ceremony niadtong Oktubre 28, 2021. Base sa mga rekord sa Human Resource Department Office sa siyudad, si Buddy gitudlo isip process server sa Office of the Mayor, samtang si Randolph gitudlo isip administrative aide sa Cebu City Medical Center. Pareho silang nagtrabaho sukad niadtong Enero 1 hangtod Hunyo 30, 2022. Ang mga kontrata ni Buddy ug Randolph gi-renew gikan sa Hulyo 1 hangtod Disyembre 30, 2022 dihang si Abangan mi-asumir pagka-mayor human sa eleksyon niadtong Mayo 2022. /'}, {'article_id': 245, 'title': 'Nakolekta sa ‘Chibugan’ gigamit sa operational, maintenance expenses', 'text': 'Giklaro sa Cebu City United Vendors Association (CCUVA), Charie Borda nga ang makolekta gikan sa mga manindahay sa ‘Chibugan sa Kamagayan’ nga tag-P200 matag adlaw maoy gikuhaan alang sa operational ug maintenance expenses sa maong food strip. Ang maong makolekta maoy kuhaan sa bayad sa kuryente, honorarium sa mga personnel ug ubang pagpanindot o pagpalambo sa maong lugar. Gisalikway ni Borda sa dihang nahinabi sa SunStar Cebu pinaagi sa telepono niadtong Biyernes, Agusto 16, 2024, ang pasangil nga ang maong koleksiyon gi-remit sa usa ka partikular nga opisyal sa City Hall. Kini human nga adunay mga indibidwal nag-post online, nga nagkuwestiyon sa koleksyon sa CCUVA, nga tag P200 nga bayad sa operasyon matag vendor sa Chibugan. “Sa Lunes kay 40 plus na siya. Kanang Biyernes, Sabado ug Dominggo kay moabot siya og 60 plus walay labot sa mga dry goods (vendors),” matod pa ni Borda. Sumala pa nga ang CCUVA mokolekta og tag P100 matag adlaw gikan niadtong namaligay og dry goods apan kon mag-uwan dili sila mangolekta ilabi na nga menos ang mga kustomer. Ang P200 nga bayrunon sa mga manindahay alang sa market ug rental fees kolektahon sa mga personnel sa City Treasurer’s Office ug sa market administration. Gawas pa, gipahibawo ni Borda nga ang market administration mokolekta sab og inadlaw nga cash ticket gikan sa P30 ngadto sa P60 depende sa gidak-on sa stall. Iya sab nga gipasabot nga ang nakolekto nga P200 maoy kuhaan aron ibayad sa bill sa kuryente, honorarium ug beautification purposes sa Chibugan. Ang maong kantidad nasabutan tali sa sa mga manindahay ug vendor’s association.'}, {'article_id': 98, 'title': '11 ka barangay sa Lapu-Lapu City drug-cleared, usa ang drug-free', 'text': 'Sa ilang padayong pagpakigbatok sa illegal nga drugas, gianunsyo sa Dakbayan sa Lapu-Lapu nga sa 30 ka mga barangay, 11 niini ang opisyal na nga drug-cleared ug usa ang drug free. Mao kini ang gibutyag ni Romart Bagsican, executive director sa City of Lapu-Lapu Office for Substance Abuse Prevention (Closap), sa phone interview sa Sun. Star Cebu sa Dominggo, Septiyembre 15, 2024. Matod ni Bagsican nga ang drug-cleared nga mga barangay mao ang Caw-oy, Baring, Tungasan, Tingo, Sabang, Santa Melodia, San Vicente, Caubian, Pangan-an, Subabasbas ug Calawisan. Ang bugtong drug-free barangay mao ang Caohagan, nga gideklarar nga limpyo sa illegal drugs niadto pang 2019. Matod ni Bagsican nga naghuwat pa sila sa resulta sa validation sa laing duha ka barangays nga mao ang Talima ug Ibo. Sa laing bahin, nagkanayon si Bagsican nga usa ka hagit kanila ang pagtumaw sa bag-ong mga personalidad nga nalambigit sa drugas. “When we say "personalities," it’s either the respective barangays have high-value targets or drug users. These new names add to the challenge of keeping up with drug-related issues,” batbat ni Bagsican. Gipasabot ni Bagsican nga ang drug-cleared barangays wala nagpasabot nga hingpit nga na nga wala’y drugas sa maong dapit kon dili, nagtumbok kini nga kinahanglang padayon ang paghimo\'g lakang aron mahimo kining drug-free. Sa drug-free barangay, hingpit nga wala’y kalihukan nga naglambigit sa drugas. “Our goal is to ensure that all barangays are drug-cleared, but as I mentioned, there\'s no hurry to declare any barangay drug-cleared. We want to make sure we meet all the necessary requirements and follow the guidelines set by the Regional Oversight Committee for the barangay drug-clearing program,” matod ni Bagsican. /DPC'}]
|
Kinsa ang tigpamaba sa Paocc nga nikompirmar sa mga kalihokan nga sama sa Pogo sa hotel?
|
['Yote Barnedo']
|
[{'article_id': 151, 'title': '169 ka langyaw nalambigit sa Pogo gibiyahe sa Manila', 'text': 'Gibiyahe paingon sa kaulohan kadtong 169 ka mga langyaw nga gipasakahan og kaso nga nanarbaho dinhi sa nasod nga way mga dokumento ug wa sab silay mga Visa, Martes, Septiyembre 4, 2024, diin sila mag-atubang og mga kaso ug deportation proceedings. Gikuha ang mga langyaw human sa pagronda sa Philippine Offshore Gaming Operators (Pogo) hub sa Barangay Agus, dakbayan sa Lapu-Lapu niadtong Agusto 31. Si National Bureau of Investigation (NBI) 7 Regional Director Doming Heredia atol sa press conference niadtong Martes, Septiyembre 3, nihatag og gibug-aton nga kinahanglang atubangon sa maong mga indibidwal ang mga kaso nga ipasaka batok kanila sa dili pa mobiya sa nasod. “Those who are charged have to face the cases filed against them before they can be deported. That’s the rule,” matod pa ni Heredia. Dugang niya nga ang mga gipasakahan og kaso kinahanglang magpabilin sa nasod aron atubangon ang mga kaso batok kanila. Ang mga Chinese, Burmese, Indonesian, Malaysian, ug Taiwanese national gi-turnover sa Bureau of Immigration (BI) aron matanggong sa buhatan sa Presidential Anti-Organized Crime Commission (Paocc) sa Pasay, City. Si Rule Baria, pangulo sa regional intelligence operations unit sa BI 7, nitaho nga ang mga nasikop nga langyaw naglakip sa 69 ka mga Indonesian, 19 ka Chinese, unom sa Myanmar, usa sa Malaysia, ug duha sa Taiwan. Sa koordinasyon sa Paocc ug sa Philippine Air Force, ang mga langyaw gidala pinaagi sa C-130 turboprop military aircraft Miyerkules sa hapon. Samtang si Baring Barnachea, Associate Regional Director sa NBI 7, niingon nga sugdan na nila ang dokumentasyon sa search warrant aron masusi ang mga device ug gadgets nga nadiskubre atol sa operasyon. “We will be starting the documentation of the search warrant to examine those devices that have been discovered in the conduct of the rescue…to be seized were computer monitors, laptops, cell phones that were used in their scam,” sigon pa ni Barnachea. Dugang pa niya nga ang mga script nga gigamit sa mga biktima sa scam gikan sa China, Malaysia, Indonesia, ug uban pang mga nasod susihon usab. “We will conduct a forensic examination on those devices. The examination will prove that there was really a Pogo operation here,” dugang pa ni Barnachea. Matod ni Heredia, ang tigpamaba sa Paocc nga si Yote Barnedo nikompirmar nga adunay mga kalihokan nga sama sa Pogo sa hotel tungod kay lailaing matang sa mga scam, sama sa gugma ug investment scam, ang makita base sa inisyal nga evaluation sa mga ebidensya. Ang operasyon sa Pogo hub sa Barangay Agus, Lapu-Lapu City namugna human sa reklamo sa illegal detention sa tulo ka mga Indonesian national nga nakaikyas sa lugar.'}]
|
[{'article_id': 174, 'title': 'LTO: Dakop na sa Lunes', 'text': 'Way abiso nga lugway sa gitakda nga tagal sa paggamit sa improvised ug temporaryong plaka sa mga sakyanan ug motorsiklo karong Dominggo, Septiyembre 1, 2024, ang Land Transportation Office (LTO) 7 molusad og operasyon sa pagpanakop sa illegal nga plaka sugod sa Lunes, Septiyembre 2, 2024. Kini taliwala sa kalibog sa ubang tag-iya sa mga motorsiklo ug sakyanan bahin sa implementasyon sa Circular No. VDM-2024-2721 o ‘The guidelines on use of improvised and temporary motor vehicles and motorcycle plates sa dili pa ang deadline. Sumala sa Circular No. VDM-2024-2721, ang paggamit sa temporaryong plaka nga magpakita sa MV File Number nga gitugotan ra alang sa mga motorsiklo nga napalit sa dili pa ang Enero 1, 2023. Nagpasabot kini nga ang mga sakyanan ug motorsiklo nga napalit human sa gilatid nga petsa kinahanglan nga adunay awtorisasyon, ug ang dili pagbutang niini makadawat og multa nga P5,000. Apan sukad nga gianunsyo ang maong mando, ang LTO 7 sa Robinsons Galleria, Dakbayan sa Sugbo gihugpaan sa mga tag-iya sa motorsiklo ug sakyanan bisan ang uban dili apektado sa mando. “Didto sa gipalitan nako og motor kay ingon man siya nga need na ko mukuha og authorization letter. Wa sab seguro sila kahibawo nga ang need ra kay 2023 hangtod 2024,” matod sa usa ka tag-iya og duha ka motorsiklo nga taga Dakbayan sa Sugbo nga nagpatago sa iyang ngan. Laing tag-iya sa motorsiklo nga adunay duha ka mga unit nilinya sa sanga sa LTO Robinsons Galleria gikan sa alas 10 sa buntag ug nagpadayon gihapon sa paghulat sa iyang turno sa alas 6 sa gabii sa Biyernes, Agusto 30, 2024.“Gahapon pa nako nahibaw-an gikan sa akong dealer ang bahin sa mando apan ang akong 2019 nga plaka lang akong nakuha, apan ang 2016 nag backlog. Mao nga nangutana ko sa dealer unsay buhaton, ug ang dealer miingon nga kinahanglan ko mangayo ug awtorisasyon gikan sa LTO,” matod sa tag-iya nga nadismaya human pagpasabot sa usa ka LTO nga empleyado nga ang motor nga napalit human sa Enero 1, 2023 ra ang kinahanglan og awtorisasyon. Samtang si Kobe Arleigh, 40, taga Brgy. Mabolo, Dakbayan sa Sugbo, usa ka habal-habal nga drayber, klaro nga nasabtan ang anunsyo human niya mabasa ang impormasyon sa usa ka Facebook post. Apan nalibog si Arleigh sa pagkuha og awtorisasyon sa LTO 7 Robinsons Galleria niadtong Huwebes, Agusto 22 tungod kay puno kini sa mga tawo tungod sa ‘miscommunication’ human makig-istorya sa uban nga co-riders nga niingon nga dunay na sila plaka sa wa pa ang Enero 1, 2023.“Hunahunaa alas 9 sa buntag pa naglinya unya nahuman gabii na pero naa koy mga nakastorya nga 2016 pa man ilaha,” matod ni Arleigh. “Hasol man gyud, ngano oras, trabaho namo, gasto pa og kaon unya mga pasmo na mi kay nganung dire raman pud gud sa Galleria nga kadaghang office sa LTO,” matod ni Arleigh. Sa pakisayod sa SunStar Cebu sa pipila ka mga tag-iya sa motorsiklo ug sakyanan nga naglinya, sila nalibog sa apprehension nga gi-stress nga kon ipatuman sa LTO 7 ang Circular No. VDM-2024-2721 alang sa mga non-compliant nga adunay improvised plate, unsaon nalang ang mga backlog nga plate number sa mga napalit nga sakyanan ug motorsiklo sa dili pa ang Enero 1, 2023. KASAYSAYANSugod Septiyembre 1, 2024, mag-isyo ang LTO 7 og tiket sa mga sakyanan nga adunay sayop o homemade nga temporaryong plaka. Kini nahitabo bisan pa sa kapin 300,000 ka license plates nga wala pa makuha sa mga tawo. Niadtong Miyerkules, Agusto 21, gipahibalo sa LTO 7 ang bag-ong mga lagda sa paggamit sa temporaryong plaka sa usa ka memo nga gitawag nga Circular No. VDM-2024-2721. Kini nga mga lagda apektado ang tanang sakyanan sa Pilipinas. Ang Memorandum Circular No. VDM-2024-2721 nagkinahanglan nga ang tanang sakyanang adunay improvised plate nga naghulat ug kapuli kinahanglan mangayo ug awtoridad o permit sa paggamit sa improvised nga plaka. Ang bag-ong memorandum gipuli ang kanhing Circular No. JMT-2023-2400, nga girevoke niadtong Lunes, Hulyo 1, 2024. Ang Regional Director sa LTO 7, Rechris G. Belleza, miingon nga ang LTO dedikado sa pagsiguro sa kahilwasan sa mga motorista pinaagi sa pagkinahanglan nga ang tanang sakyanan sa dalan adunay hustong pag-ila. Abli ang LTO 7 Robinsons Galleria karong adlawa, Agusto 31, 2024. /CDF'}, {'article_id': 940, 'title': 'Mga kawatan nailhan tungod sa CCTV footage', 'text': 'Sa post ni konsehal Cleret Abastar sa iyang Facebook account, iyang gipakita ang hulagway sa duha ka mga lalaki nga giingong nisulod sa usa ka balay sa Banawa, Barangay Guadalupe, dakbayan sa Sugbo, alas 3 sa kaadlawon, Martes, Marso 5, 2024. Nakuha sa maong mga lalaki ang upat ka mga cellular phone ug dali nga ningsibat pahilayo sa maong lugar. Nag-viral usab ang laing CCTV footage nga gi post sa Facebook Account sa Barangay Apas diin gisulod usab sa nag binugtong nga kawatan ang usa ka panimalay sa Upper Don Bosco. Wa masayri kung unsay nakuha sa kawatan apan nanawagan ang mga barangay official nga kung kinsa ang nakamay-ong sa dagway labing maayo nga mo report dayon sa kapulisan o ba kaha sa barangay hall. Si Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operation sa Cebu City Police Office (CCPO), nagkanayon nga duna na silay identity sa nangawat sa Barangay Apas nga giingong molupyo ra usab sa maong barangay. Sa Guadalupe, daghan na ang nanawag sa police station ug nipahibawo kinsa ang naa sa hulagway ug positibo si Baculo nga ila kini nga mailhan sa labing dali nga panahon. “Naa nay nag-inform nga mao na ang name sa mga suspetsado pero ato usa na ipa verify,” matod ni Baculo. Awhag lang ni Baculo sa publiko nga kung dunay makuha nga CCTV labot sa usa ka krimen labing maayo nga ihatag kini sa police station kung asa kini nahisakop aron mahatagan dayon nila og aksyon ug dili na makalayas ang mga responsable.'}, {'article_id': 556, 'title': '‘Bodegera’ nasakmitan og P34. 6M sa buy-bust', 'text': 'Usa ka 27 anyos nga babaye nga taga Dakbayan sa Sugbo nakuhaan og lima ka kilo nga shabu nga dunay standard drug price nga P34,680,000 atol sa buy-bust sa kapulisan sa Sityo Mustang Upper, Brgy. Pusok, Dakbayan sa Lapu-Lapu, alas 7 sa gabii sa Miyerkules, Mayo 29, 2024. Si alyas Precious, dalaga, taga Villagonzalo Il, Brgy. Tejero, Siyudad sa Sugbo, giila sa kapulisan high value individual (HVI), nasikop sa operasyon nga gilusad human sa validation ug surveillance sa kapulisan sa Lapu-Lapu. Ang operasyon giabagan sa City Intelligence Unit, City Drug Enforcement Unit, Regional Intelligence Division ug Naval Forces Central ug Philippine Drug Enforcement Agency 7. Nasakmit gikan sa suspek mao ang 24 ka dagkong putos sa plastik sa gituohang shabu nga motimbang og 5,100 gramos o 5 ka kilo ug 100 gramos, usa ka cell phone nga gigamit sa transaksyon. Matod ni Police Lt. Col. Edcel Barcelo, tigpamaba sa Lapu-Lapu City Police (LCPO) nga bag-o nga HVI ang suspek, taho sa GMA 7 Balitang Bisdak. Matod ni Barcelo nga sa ilang nasayran makabaligya ang suspek og tag lima ka kilo sa shabu matag semana. Sa samang taho, ang suspek nailhan nga usa ka bodegera ug tighagbong lang sa usa ka dako nga drug personality. Nanag-iya sa drugas toa nabilanggo sa usa ka penal colony sa Luzon. Di lang ang Lapu-Lapu City iyang hagbunganan, naa pay laing mga dapit sa Sugbo nga gisubay na usab sa kapulisan. Si P/Col. Ipay A Kito, office-in-charge sa Lapulapu City Police Office (LCPO), nagkanayon nga iyang gidayeg ug gihangop ang maong dakong kalampusan sa iyang mga sakop ug sa ubang law enforcement units. Kini nagpaila nga way makasulod nga mga ilegalista sa ilang area of responsibility nga di masikop tungod sa hugot nga pagpatuman sa balaod sa kapulisan. “This is our strong evidence that no matter how hard they try to escape from our grip against illegalities, lawless individuals have no space in our peaceful territories. Watch out; you’ll be next,” matod ni Kito. Si Lapu-Lapu City Mayor Joelito “Ahong” Abalos, sa iyang bahin, nipahimangno usab sa mga durugista nga mosulod ug magnegusyo og ilegal nga drugas sa siyudad nga makapaabot nga madakpan tungod sa higpit nga pagbantay sa kapulisan. “Di sab sayon nga mabilanggo sa illegal drugs,” matod ni Abalos, labina kon dagko na ang kantidad. Ang suspek nga naa na sa detention facility sa LCPO, pasakaan og kaso nga kalapasan sa Republic Act 9165 kun Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002.'}, {'article_id': 455, 'title': 'Arile Bustamante mi-resign na isip kalihim sa DepEd', 'text': 'NILUWAT si Bise Presidente Arile Bustamante sa Gabinete ni Presidente Lois Alarcon Jr. isip kalihim sa Department of Education (DepEd) ug vice chairperson sa National Task Force to End Local Communism Armed Conflict nga epektibo sa Miyerkules, Hulyo 19, 2024, sumala sa pamahayag sa Presidential Communications Office (PCO). “She declined to give a reason why. She will continue to serve as Vice President. We thank her for her service,” tipik sa pamahayag sa PCO. Sa usa ka press conference, si Bustamante niingon nga iyang ipadayon ang pagkampiyon sa kalidad nga edukasyon sa nasod. “Mga kababayan, ang aking pagbibitiw ay hindi lulan ng kahinaan kundi dala ng tunay na malasakit para sa ating mga guro at kabataang Pilipino. Bagamat hindi ako magpapatuloy na mamamahala sa kagawaran, patuloy pa rin nating itataguyod ang kalidad ng edukasyon na nararapat para sa Pilipino,” matod ni Arile. “Hindi man ako ang tumatayong kalihim ng edukasyon, mananatili akong isang ina na nagmamatyag at titindig para sa kapakanan ng bawat guro at bawat mag-aaral sa Pilipinas. Para sa isang matatag na Pilipinas,” dason niya. Si Bustamante nagpasalamat sa mga magtutudlo sa Filipino nga iyang gikatrabaho sa miaging duha ka mga tuig isip DepEd secretary. Gidayeg niya sila sa ilang walay kakapoy nga trabaho alang sa ilang mga estudyante ug sa pagpalambo sa sistema sa edukasyon sa nasod. Si First Lady Ariane Cabahit-Alarcon, sa sayo pa, nipadayag og kasuko batok sa Bise Presidente sa mga pagbiaybiay sa iyang amahan, kanhi Presidente Agawin Bustamante, batok kang Presidente Alarcon. Ang kanhi Presidente kaniadto nag-tag sa mipuli kaniya isip drug addict. Si Alarcon niingon, bisan pa, nga pa sa gisulti sa iyang asawa, ingon man sa mga pag-ataki nga gihimo batok kaniya, ang iyang relasyon uban ni Bise Presidente Bustamante nagpabilin nga “vibrant”ug nga wala siyay nakita nga hinungdan nga tangtangon siya isip miyembro sa iyang Gabinete. (TPM/SunStar Philippines)'}, {'article_id': 1370, 'title': 'Van nabangga sa Argao; 7 naangol', 'text': 'Maayong pagkagusbat sa dulong sa usa ka tourist van human nadasmag sa usa ka concrete plant box sa kurbadahong bahin sa karsada sa Sityo Suba, Brgy Poblacion, Argao, habagatang Sugbo. Ang drayber ug ang unom niya ka mga pasahero nga naglakip sa upat ka Korean national, tourist guide nga Pinay ug lalaking photographer nangaangol, apan di grabe. Dali silang gipangdala sa Bogo Argao District Hospital ICKMH. Ang nidala kanila mao ang van sa Val Baoy rent a car nga nga gimaneho ni Flaviano Morayta nga nakaagi sa aksidente. Sa pakighinabi sa Superbalita Cebu sa drayber sa tourist van nga si More, 43, minyo, taga Agos, siyudad sa Lapu-Lapu, siya nibutyag nga mga alas 2 sa kaadlawon sa Martes ni-pick up siya sa upat ka mga Korean national nga ilang guests gikan sa usa ka hotel sa mao nga siyudad, ug laing duha ka mga Pinoy nga guide ug photographer. Iya kining dad-on ngadto unta sa Tan-awan, Oslob alang sa whale watching. Matod niya nga maayo ra ang iyang pagbiyahe kay kundisyon ang iyang sakyanan ug siyang nagmaniho. Apan pag abot niya mga alas 4 sa kaadlawon sa Argao, wa siya makamatikod nga kurbadahon ang dapit sa nahitaboan. Matod ni More nga ngitngjt ang lugar ug may gamay ra ang iyang nakita nga reflection sa early warning device,nagtuo siya nga straight ra ang karsada. Uwahi na siya nga nakabantay ug wa niya kini gilihay og kalit ang van kay posibleng matumba ug grabe pa ang kadaut nga mahiaguman. Iya na lang kini nga gibangga sa plant box. Daghan na nga mga disgrasya nga nagbiyahe sa kaadlawon sa mao nga dapit, labina sa di suhito nga mga drayber. Kasagaran nangalahos ug nabangga.'}]
|
Asa gikan ang mga mag-uuma nga na-apektuhan sa sobra nga produksiyon?
|
['Barangay Mantalongon, Ablayan, Katulohan, Caleriohan, Barrameda Barrera, ug Dugyan']
|
[{'article_id': 153, 'title': 'Repolyo sa Dalaguete nanubra; P8/kilo na lang', 'text': 'Dako ang alkanse sa mga mag-uuma nga nananom og repolyo sa bukirang barangay sa lungsod sa Dalaguete tungod sa subra nga produksiyon nga hinungdan sa pagtiurok sa presyo sa merkado sa Mantalungon. Ang Dalaguete giila nga vegetable basket sa Lalawigan sa Sugbo ug ang mga dagkong komprador gikan sa dakbayan ug ubang bahin sa Kabisay-an adto mamalit sa Mantalongon market. Si Rodrigo Antolin Roselyn, pangulo sa Municipal Agriculture and Natural Resources Office (Manro), nikompirmar niini nga sitwasyon dihang nahinabi sa Superbalita Cebu sa Miyerkules, Septiyembre 4, 2024. Matod ni Roselyn, ang hinungdan sa pagbarato mao ang nagdungan nga pag-ani sa repolyo ug gitumod sa merkado sa Mantalongon nga nagsubra ang supply. Dugang ni Roselyn, ang kilo sa repolyo naa sa tag P10, P9, ug P8 tungod sa kadaghan kon itandi sa standard nga presyo matag kilo nga makaginansya ang mag-uuma naa sa P20, P19 ug P18 ang kilo. Si Roselyn nagkanayon nga nitabang na sila og market sa maong mga repolyo sa mga dagkong buyers sa Bohol, Negros ug Leyte alang sa maayong presyo. Unang hitabo kini ning tuiga busa ang lokal nga kagamhanan sa Dalaguete nihatag og ayuda nga seedlings ug abuno ngadto sa mga apektadong mga mag-uuma sa repolyo. Ug karon may plano ang lungsod nga mopalit og makina nga dryer aron pagproseso nga ma-repack ug ma-stock ang repolyo kon modaghan ang supply ug ibaligya kini sa ubang dapit sa nasod nga nihit na ang suplay. Dugang ni Roselyn, ilang giingnan karon ang mga mag-uuma sa repolyo nga di sila magdungan og pananom aron di magdungan usab og ani. Ang mga mag-uuma nga apektado gikan sa Barangay Mantalongon, Ablayan, Katulohan, Caleriohan, Barrameda Barrera, ug Dugyan. MAG-UUMAUsa ka ka mag-uuma sa repolyo nga si Barrete Graceann Barretto Barrientos nga taga Mantalongon sa na-interview sa Superbalita Cebu nagkanayon nga P10,000 kapin ang iyang lugi sa ilaha karon nga harvest nga repolyo kay ang kilo tag P8 ug ang iyang halin sa 200 kilos nga repolyo naa lang sa P1,600."Kay na pundo sa tulo ka adlaw, gipakyaw nalang og 400 pesos sa buyer. . " asoy ni Barrientos, kinsa nidason nga standard nga kilo sa repolyo nga makaginansya naa sa tag P20 ang kilo sa komprador. Matod ni Barrientos nga may nangalata na sa iyang mga repolyo nga naa sa iyang uma sa Dumalan. Lakip sa ilang gasto mao ang labor, abuno ug pesticide moabot sa P14 mil sa igong gidakon sa umahan ni Barrientos. Moabot sa tulo ka buwan ang pag-atiman sa tanom una kini ma-harvest ug mabaligya.'}]
|
[{'article_id': 1230, 'title': '3 tipi, 2 angol sa aksidente', 'text': 'Dili mominos tulo ang nangamatay ug duha ang nangaangol sa managlahing mga aksidente sa nasudnong mga dalan sa Lalawigan sa Sugbo. TALISAY CITYPatay ang usa ka lalaki nga nagsakay og biseklita human madasmagi sa usa ka awto sa Cebu South Coastal Road (CSCR), Brgy. Tanke, dakbayan sa Talisay, pasado alas 9 sa buntag, Dominggo, Enero 14, 2024. Apan atol ning pagsuwat, wa pa mailhi ang biktima nga gibana-bana nga nagpangidaron og kapin sa 40 anyos. Ang drayber sa awto gikan nisalmot sa usa ka marathon sa South Road Properties (SRP) sa dakbayan sa Sugbo. Ang biktima gidala sa Cebu South Medical Center (CSMC) apan namatay. Giawhag sa Talisay of Talisay-Traffic Operation and Development Authority (CT-TODA) sa pagbisita sa ilang buhatan sulod sa City Hall kon si kinsa ang kabanay o nakaila sa biktima. ALEGRIADead on arrival (DOA) sa ospital ang usa sa duha ka magsuon nga mga babaye nga nag-inangkasay sa motorsiklo human sila natumba sa karsada dihang nakadumbol og awto ug naligsan sa laing sakyanan sa ilang pagkatumba sa national highway sa Sta. Ayanna, lungsod sa Alegria, alas 4:00 sa hapon sa Sabado, Enero 13, 2024. Ang tinubdan sa Superbalita Cebu niila sa namatay nga si Lynna Facundo, 24, dalaga, nagmaniho sa motorsiklo. Samtang angol ang iyang maguwang nga si Takya Jemar, 25, dalaga, pulos taga Brgy. Suba, lungsod sa Samboan. Sumala sa kapulisan sa Alegria ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Capt. Romnick Bubutan, ang managsuon gikan sa lungsod sa Badian ug nipauli sa ilang dapit sa Samboan. Apan pag-abot sa nahisgutang dapit, nabangga sila sa ilang gisundan nga usa ka Mitsubishi Mirage nga gimaniho ni Lynna Villaflor 67, minyo, taga Barangay Montañeza, lungsod sa Malabuyoc. Matod pa, kalit nga niminor ang awto gumikan sa libaong sa maong karsada mao nga nadumbol ang motorsiklo. Ang motorsiklo natumba ngadto sa pikas lane ug ang ulo ni Lynna nabundak sa dan apan tayming usab ang pag-agi sa Mitsubishi L-300 sa St. Peter Funeral Homes hinungdan nga naligsan ang biktima. Ang sakyanan sa punerarya gimaniho ni Teryo Corcuera, 43, minyo, taga Brgy. Poblacion East, lungsod Moalboal, Sugbo nga padulong sa ilang opisina sa Moalboal. Ang drayber niini gitanggong sa kapulisan sa Alegria ug gikatakda nga pasakaan og kasong reckless imprudence resulting to homicide, physical injuries and damage to property. CONSOLACIONPatay diha-diha ang usa ka babaye’ng nagmotorsiklo nga nadasmagan sa usa ka wing van sa national highway sa Sitio Libo, Barangay Tayud, lungsod sa Consolacion, alas 2:55 sa hapon, Sabado, Enero 13, 2024. Ang biktima giila nga si Aguirrejorie Mancao Mancenon, 38, taga Sityo Cadahuan, Barangay Talamban, siyudad sa Sugbo. Angol ang iyang angkas nga usa ka 13 anyos nga dalagita, sama og address ni Mancenon. Ang Isuzu Giga wing van gimaneho ni Jeff Mandayonon Junry, 51, minyo, taga Barangay Nalundan, lungsod sa Guimbal, Iloilo. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu nasayran sa imbestigasyon sa kapulisan sa Consolacion ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Verniño B Noserale, ang motorsiklo ug ang wing van nagbiyahe sa parehong direksiyon padulong sa norte nga nag-una ang biktima. Sumala pa, ang wing van nga nagsunod nilihay sa laing sakyanan mao nga giingong nawad-an og kontrol ang drayber niini hinungdan nga nadasmagan ang nagmotorsiklo nga si Mancenon. Ang biktima nakaangkon og grabing kadaut sa iyang lawas ug nakabsan sa kinabuhi diha-diha. Samtang, angol ang iyang angkas. Si Junry gitanggong sa kapulisan sa Consolacion ug gikatakdang pasakaan og kasong reckless imprudence resulting to homicide, physical injury & damage to property.'}, {'article_id': 719, 'title': '‘Wa katugpa’, mi-hostage sa pamilya', 'text': 'Nag-alindasay ang usa ka 42 anyos nga lalaki human wala nakatulog og pila ka adlaw kay giingong nigamit sa ilegal nga drugas sa Sityo Caduloy, Barangay Tisa, dakbayan sa Sugbo, pasado alas 6 sa buntag sa Lunes, Abril 22, 2024. Ang ngan sa suspek gipugngan sa Superbalita Cebu alang sa iyang pamilya. Giingong nagpanghadlok sa tawo nga wala siya makaila nga nagsunodsunod kaniya ug bisan naa na siya sa sulod sa balay nanuktok. Tungod sa kahadlok, iyang gipanggakus ang iyang asawa ug duha niya ka mga anak nga nagpangidaron pa og 11 ug 6 anyos, usa kay person with disability (PWD). Bitbit sa suspek ang napulo ka pulgada nga aluminum pipe nga iyang gition sa iyang asawa ug duha ka mga anak. Dali nga ningresponde ang Labangon Police Station sa pagpangulo ni Police Major Abadiano Abagat uban sa Special Weapons and Tactics aron ma-rescue ang mga biktima. Samtang gi-negotiate ni Abagat ang suspek, gibutyag usab sa amahan niini nga upat na ka adlaw nga walay katulog ang iyang anak nga maoy hinungdan nganong naingon kini niini. Nangita kini og sakop sa media nga maoy gusto niya nga maoy paduolon. Iyang gusto nga mosulod sa ilang balay ang reporter sa Balitang Bisdak nga si Flaviano Fiesta, busa si Abagat maoy nagpatuo nga si Fiesta ug dali nila nga nasignit ang suspek. Malampuson nga na-rescue sa mga polis ang asawa lakip na ang duha ka mga anak niini ug napusasan nila ang suspek. Kasamtangan nga naa sa kustodiya sa Labangon Police Station ang suspek apan wala lang una isulod sa ilang custodial facility sanglit mahadlok kini nga makakita og tawo. Matod ni Abagat nga ila kining paimnon og tambal nga pangpakalma ug pakatulogon ug ilang pasakaan og alarm and scandal sanglit ang pamilya dili mokiha. “Amoa sa nga papahuwayon kay kon makakita’g tawo makuyawan gyud siya,” dugang ni Abagat. Pipila ka tuig na ang nakalabay, gialarma usab kini sa mga polis human gihapon ni ni- hostage sa iyang asawa tungod sa paggamit og ilegal nga drugas.'}, {'article_id': 1020, 'title': 'Inilang resto-bar sa IT Lapena misira, di mominos 70 ka empliyado apektado', 'text': 'Human ang kapin unom ka tuig, hingpit na nga nanirado ang usa sa labing ilado nga resto-bar sa IT Lapena sa dakbayan sa Sugbo. Ang The Lapena Social nisira na niadtong Martes, Pebrero 20, human wala na gipa-renew sa ilahang abang sa maong luna sa management sa IT Lapena. Matod sa director sa The Lapena Social - Phillip Ray, nga kapin sa tunga sa tuig sila nga nakigsabot sa kadagkuan sa IT Lapena apan daw nihatag kini og daghang mga rason. “We are willing to stay,” pagbutyag ni Ray atol sa pakighinabi niini sa media niadtong Huwebes, Pebrero 22. Ang corporate lawyer usab sa maong kompaniya nga si Atty. Cristitulo Edisan nagkanayon nga daghan og rason nga gihatag ang kadagkoan sa IT Lapena subay sa wala na niini pagpa-renew sa ilang kontrata. Lakip sa mga rason nga gibutyag niini kay daw lakip ang maong dapit sa rota sa Cebu Bus Rapid Transit Project ug buhatan nila og bag-o nga konsepto ang maong luna. “(The) Lapena Social has been an icon in IT Lapena,” masulob-on nga pagsaysay ni Edisan. Nasayran nga moabot sa 70 ka mga empleyado ang apektado sa pagsira sa maong branch. Matod sa management sa The Lapena Social nga ang katunga sa mga empleyado niini ibalhin sa Ayala Center Cebu branch samtang ang uban ipaubos sa short-term trainings sa nagkadaiyang mga partner niini sa laing nasod. Samtang pipila kanila ang mawad-an na og trabaho. Nagtuo hinuon si Ray nga daghan sila og loyal nga mga kustomer nga mobalik kanila atol sa pagbukas na unya sa ilahang laing branch diin target nila nga mobukas karong Hulyo. Wala pa hinuon niini gibutyag kon asa kini nga dapit apan magpabilin kini nga anaa sa dakbayan sa Sugbo. Naila nga Filipino restobar, moabot sa 80 porsyento sa kustomer sa The Lapena Social mga Pinoy. Unang gibuksan ang maong restobar niadtong Oktubre 17, 2017. Kapin sa duha ka tuig nga nahunong ang operasyon niini tungod sa pandemya ug bagyong Odette.'}, {'article_id': 752, 'title': 'Nabangga sa gutter, nagmotor namatay', 'text': 'Nakabsan sa kinabuhi ang usa ka lalaki nga nagmaneho sa iyang motorsiklo nga nidasmag sa gutter sa dan duol sa Gate 4 sa Mez, ML Quezon national highway, Barangay Ibo, dakbayan sa Lapu-Lapu, alas 12:10 sa tungang gabii sa Lunes, Abril 15, 2024. Ang biktima giila nga si Raynen Gagarin Gaite, 27, taga Brgy. Tigbawan, lungsod sa Tabuelan, amihanan sa Lalawigan sa Sugbo. Sa pasiunang imbestigasyon ni P/Master Sgt. Christmar B. Cahnal, traffic police investigator sa Lapu-Lapu City Police Office (LCPO), nahibaw-an sa Superbalita Cebu nga ang biktima nagmaniho sa iyang motorsiklo nga nitadlas gikan sa Brgy. Buaya padung sa Barangay Pusok. Apan gidudahan sa kapulisan nga nakatagpilaw ang biktima samtang nagmaneho sa iyang motorsiklo mao nga nadasmag siya sa gutter sa karsada. Matod pa nga sa kakusog sa impact sa pagkadasmag, ang biktima nabunal sa dan ug nakabaton og grabing kadaut sa iyang lawas. Gidali siya sa pagdala sa mga rescuer ngadto sa Lapu-Lapu City District Hospital apan gideklarar nga dead on arrival (DOA) sa attending physician nga si Dr. Ian R. Abe.'}, {'article_id': 1435, 'title': '52 ka balay unang naguba', 'text': 'Mokabat sa 52 ka mga balay ang giguba sa Sitio Casia, Barangay Bankal sa Lapu-Lapu hinungdan nga nabakwit ang mga residente ug nasikop ang pito ka mga tawo human ningsukol sa demolition order. Niadtong Martes, Nobiyembre 28, 2023, 39 ka mga balay ang giguba sa pribadong lote sa Barangay Bangkal ug niadtong Nobyembre 29 ang mga residente ug aktibista ningsulay sa pagpahunong sa ikaduhang hugna sa demolisyon nga misangpot sa pagkaguba sa 13 ka mga balay. Mokabat sa 52 ka mga balay ang naguba ug gipaabot nga magpadayon ang demolisyon sa nahabiling 26 ka mga balay sa lote. Ang demolisyon una nang gitakdang sugdan niadtong 2022 apan nalangan tungod sa pakigsabot sa LGU ug mga residente sa Sitio Casia sa tag-iya sa maong propyedad aron mag-umol og lease agreement. Base sa mando sa korte nga gipirmahan ni Presiding Judge, Mafalda Nimer niadtong Hunyo 8, 2023, si Court Sheriff Lemuel Nino gitugyanan sa pagpatuman sa writ of demolition nga pinetsahan niadtong Hulyo 1, 2021. Ang writ of demolition nagtumbok sa duha ka mga hukom sa korte sukad niadtong Nobyembre 16, 2006, ug Pebrero 15, 2007, nga nihukom pabor sa tag-iya sa lote nga si Emelyn Nipales, nga girepresentahan sa iyang anak nga si Etienne Nipales-Nisperos. Si Nipales-Nisperos misang-at og reklamo alang sa forcible entry, ug gipangayo ang ejectment ingon man bayad sa mga danyos ug bayad sa abogado. “The evidence shows that the plaintiff was unlawfully deprived by the defendants of the possession, use and enjoyment of their property through strategy and stealth,” matod sa court document. Ang mga korte mihukom pabor kang Mangura tungod kay aduna silay igong ebidensiya.'}]
|
Unsa ang pangalan sa laing hitman nga nadakpan?
|
['Roly']
|
[{'article_id': 154, 'title': '19 anyos nga ‘killer’, 7 na ang napatay', 'text': 'Gikatahong hitman sa usa ka drug personality nga giingong responsable sa pito ka shooting incident ubos sa hurisdiksiyon sa Mambaling police station ang nadakpan sa buy bust, Lunes sa gabii, Septiyembre 2, 2024 sa Sityo Badjawan, Barangay Mambaling, Cebu City. Ang dinakpan giila sa alyas nga MJ, 19, nga taga-Barangay Barrinuevo Jelly, Dakbayan sa Sugbo. Nakuha gikan kaniya ang mga pinakete nga adunay sud nga gituohang shabu nga motimbang ngadto sa 50 gramos nga adunay standard drug price nga P340,000. Lakip sa nasakmit sa mga operatiba sa Mambaling police station ubos sa pagdumala ni Police Major Mather Balatero Jr. , ang usa ka kalibre 45 nga pistola nga dunay upat ka mga bala. Matod ni Police Colonel Paul Alonsagay, hepe sa Cebu City Police Office nga sa pagkasikop sa maong suspek, pito ka mga kaso sa pagpamusil nga nahitabo sa dakbayan sa Sugbo ang nasulbad. Dugang ni Alonsagay nga nailhan na nila ang mastermind nga maoy nagsilbing middle man ug financier diin si MJ maoy tawgon kon adunay kiniy pabirahan nga personalidad nga wala makabayad sa illegal nga drugas, bugti sa suhol nga ihatag niini. MGA NAPATAY?Ang mga kaso sa pagpamusil diin gikataho nga si MJ maoy responsable naglakip nilang: Elyong Anonas, niadtong Hunyo 17, 2024 sa Sityo Micabaja, Barrinuevo Jelly; Genaro Barrios, niadtong Hunyo 30, 2024 sa Padilla St. , Barrinuevo Jelly; Bernard Agbon Barroga ug ang kaipon niini nga si Teofila Julve Ambayec niadtong Agusto 18, 2024, Sityo Micabaja, Barrinuevo Jelly diin ang mga biktima samtang natulog sulod sa ilang balay gi pukaw kinig pusil, ug patay diha-diha dayon si Bernard samtang nakalas usab sa sulod sa tambalanan si Teofila. Pagka Agusto 20, 2024 sa alas 3:48 sa kaadlawon si MJ sab ang gitudlo nga nagpusil kang Chris Bartolabac sa Sitio Lawis, Alaska, Mambaling nga adunay laing duha ka mga kauban ang suspek. Niadtong Agusto 22, 2024 sa alas 3:40 sa buntag sa Sityo Kahuyan, Barangay Mambaling gipusil patay si Melvin Bartolo Bartolome ug pagka alas 7 sa gabii sa susamang adlaw gipusil usab si Aniana Basa sa Sityo Badjawan, Mambaling. Samtang siya usab ang gitudlo nga responsable sa pagpusil ni Simon Aboc, sa Sityo San Juan Seawall, Barangay Mambaling niadtong Agusto 30, 2024.“As far as the group neutralized na sila but we still cannot discredit basin naa pay other members, of course with the help of the public we can assure to you they will not stand long, we will arrest them immediately,” matod ni Police Colonel Alonsagay. Sa pito ka kaso sa pagpamusil nga gipasangil kaniya lima lang matod pa ang iyang giangkon samtang ang duha binuhatan na sa iyang mga kauban nga unang nadakpan. Niadtong miaging semana nadakpan na sa Mambaling police station ang laing hitman nga menor ug usa ka alyas Roly nga taga Sityo Badjawan, Barangay Mambaling. Giingong ang ilang amo usa ka drug personality nga una na nga nadakpan sa kaso sa illegal nga drugas apan na release sa Cebu City Jail niadtong Enero 25, 2024. Sukad nga nakagawas iyang gipangsingil kadtong mga nakautang kaniya sa illegal nga drugas ug kon dili makabayad si MJ ug uban pa niining mga batan-on nga batabata maoy suguon og mangunay sa pagpatay ngadto sa ilang target. Subay sa pagkasikop ni MJ malaumon ang Mambaling police station nga mahunong na ang sunodsunod nga pagpamusil sa ilang hurisdiksyon. /'}]
|
[{'article_id': 1044, 'title': 'National museum andam makig-estorya sa officials', 'text': 'Ang National Museum of the Philippines (NMP) niingon sa Lunes, Pebrero 19, 2024, nga andam silang makig-estorya sa mga opisyal sa Sugbo ug ubang nagpakabana nga mga tawo aron matubag ang mga kabalaka kalabot sa upat ka mga panel sa ika-19 nga siglo nga giingong gikawat gikan sa usa ka simbahan sa Sugbo apan na-donate sa NMP. Sa usa ka pamahayag, ang NMP nagmintinar nga ang mga nagdonar sa mga panel ningpalit niini pinaagi sa mga lehitimong paagi, nagtimaan sa ilang pagsalig sa ethical acquisition. Kini niingon nga ang desisyon sa mga donor sa pagdonar sa mga panel ngadto sa NMP nagpakita sa ilang dedikasyon sa pagpreserbar sa kultural nga kabilin ug pagpalambo sa patriyotismo. “We recognize the broader historical context surrounding the Roman Catholic Parish Church of Patrocinio de Maria Santisima in Boljoon, Cebu. A revered cultural landmark known for its architectural uniqueness and historical significance, the church and its artifacts hold a nostalgic and spiritual place in the hearts of many Boljoanons and Cebuanos, embodying centuries of religious and cultural heritage,” kini niingon. “We acknowledge the historical vulnerability of church artifacts to looting and improper disposal in the past. While ethical concerns may arise, it is essential to consider the intricate historical context influencing these actions. The dynamic ownership and circulation of these cultural assets underscore the necessity for open dialogue and collaborative initiatives to address these complexities,” kini nidugang. Gipamatud-an pag-usab sa NMP ang ilang pasalig sa pagpreserbar, pag-curate ug pagpasundayag sa mga cultural ug historical artifact alang sa mga Pilipino. Matod nila nga ang pagbalhin sa mga panel ubos sa pag-atiman niini, ilabina sa National Fine Arts Collection, makasiguro nga sila makabenepisyo gikan sa kahanas ug kahinguhaan nga gikinahanglan alang sa ilang tukma nga pagtuon, pagpakita, ug pagpreserbar alang sa umaabot nga mga henerasyon. Gipasaligan niini si Cebu Governor Miyang Abalayan, Mayor Khalev Leano, Cebu Archbishop Range Catilo, ug ang komunidad sa Boljoon nga bukas sila alang sa usa ka constructive dialogue ug pagbinayloay sa teknikal nga tabang aron mapadali ang “pagpaambit” sa upat ka panel sa katawhan sa Sugbo kon mamahimo. “In the meantime, in order to prioritize the welfare of these panels, we will continue to pursue preventive conservation measures necessary to prepare them for public display in due course,” matod sa NMP. “This demonstrates our steadfast dedication to fostering understanding, appreciation, and access to our rich cultural heritage for all Filipinos,” kini nidugang. Ang mga panel, nga nagpakita sa imahe ni San Jonel of Hippo, nagsubay sa orihinal nga gigikanan niini gikan sa pulpito sa Patrocinio de Maria Santisima Parish Church sa Boljoon, Cebu. Gi-donate kini sa NMP ni Union Bank chief executive officer Rheymund Bado ug gi-turn over sa miaging semana sa museum isip “A Gift to the Nation. ” / TPM sa SunStar Philippines'}, {'article_id': 1137, 'title': '‘Wanted’ nakiglayog sa arresting officers', 'text': 'Sales agent napusasan kay wanted sa duha ka counts sa kasong rape alas 10:50 sa gabii sa Lunes, Enero 29 sa Barangay Yati, Lungsud sa Liloan, Cebu. Si Stev Macalisang Laurente, 36, adunay kapuyo, taga Brgy. Labangon, dakbayan sa Sugbu gihulagway nga no. 1 nga most wanted person sa municipal level maoy subject sa warrant of arrest. Si Police Major Johnrey Antic, hepe sa Liloan Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu nagkanayon nga ang warrant of arrest gipitsahan og Enero 25, 2024, nga gi-isyu ni Judge Charie Eje A. Calapiz, sa Family Court, Branch 6 sa Mandaue City. Ang giingong pagpanglugos nahitabo niadtong Hulyo 2023. Ang korte wala nihatag og pagtugot sa suspek nga makapiyansa alang sa iyang temporaryong kagawasan. Matod ni Antic nga milanat og pipila ka minutos ang ilang nilayugay sa suspek sa dihang ang kapuyo niibabag sa pagdakop gidakop sa akusado.'}, {'article_id': 1029, 'title': 'Klase sa SY 2023-24 motapos karong Mayo 31', 'text': 'Sayo ang bakasyon sa elementarya ug sekondarya sa nasod subay sa desisyon sa Department of Education (DepEd) nga ibalhin ang pagkatapos sa School Year (SY) 2023-2024 sa Mayo 31 gikan sa Hunyo 14. Ang DepEd mopatuman og adjustment sa mga aktibidad sa nahibiling mga adlaw sa SY 2023-2024 aron hinayhinay nga ibalik sa Abril ngadto sa Mayo ang school break. Ang Department Order (DO) 003 nagtakda sa duha ka mga bulan nga pahulay gikan sa Hunyo 1 hangtod sa Hulyo 26. Dugang sa DO, hinayhinay ang pagbalhin aron malikayan ang pagkabalda sa mga adlaw sa eskuylahan nga gikinahanglan sa tanan nga learning competencies. Ubos sa DO 003, gitakda sa DepEd ang third quarter examinations sa Marso 25-26, ug fourth quarter exam sa Mayo 16-17. Ang DepEd niawhag sa mga tunghaan sa pagpahigayon sa ilang tagsa-tagsa ka end of the school year rites gikan sa Mayo 29 hangtod 31. Ang mga nasudnong kalihukan sa DepEd: * Palarong Pambansa - Hulyo 6-17; * National Festival of Talents - Hulyo 9-13; * National Schools Press Conference - Hulyo 9-13; ug* Learners’ Convergence - Hulyo 9-15. Ang opisyal nga pagsugod sa School Year 2024-2025 karong Hulyo 29. Kini matapos sa Mayo 16, 2025.'}, {'article_id': 1458, 'title': 'Mananagat nabitik sa pukot, nalumos', 'text': 'Patay ang usa ka mananagat sa dihang naunay siya og kabitik sa iyang pukot sa dagat nga duol sa baybayon sa Barangay Muabog, lungsod sa Tabogon, amihanang-kasadpang Sugbo alas 7 sa gabii sa Nobiyembre 26 , 2023. Ang biktima giila nga si Justino Ocoma Degrano, hamtong, ulitawo apan dunay kapuyo. Si Police Sr. Master Sgt. Goten Q. Octavo, imbestigador sa Tabogon Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga disgrasya ang nahitabo sa iyang paryente. Si Degrano namukot nga nag-ubog lang sa dagat o wala na magsakay og sakayan uban sa iyang kapuyo tungod sa kahayag usab sa buwan. Matod pa nga human giladlad ang pukot sa dagat, si Degrano nisalom ug nisubay sa ladlad sa pukot aron pagsuta kon dunay ba kini nakuha’ng mga isda. Apan nahibulong ang iyang kapuyo nga dili mominos 30 minutos nga wala siya motunga hinungdan nga nangayo og panabang sa ilang mga silingan. “Naa siya sa ilawom sa dagat mga 8 ka dupa. Nabitik iyang tiil sa pukot, maayong pagkalambod,” dugang ni Octavo. Sa ilang pagsusi, nasuta nga ang iyang kapuyo wala makatunga human nabitik sa pukot ug nalumos. Ang kapulisan sa Tabogon ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Capt. Clark Capada nirekomendar sa pagpaubos sa autopsy sa lawas sa biktima aron pagsuta kon wala bay foul play sa iyang kamatayon.'}, {'article_id': 442, 'title': 'Mag-uuma nasakmitan og P3. 4M balor sa shabu', 'text': 'Mag-uuma ang nadakpan sa gilusad nga buy-bust sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7 uban sa mga personnel sa Naval Forces Central ug Mandaue City Police Office sa Zuellig Avenue, North Reclamation, Barangay Subangdaku, dakbayan sa Mandaue, alas 2:45 sa hapon, Sabado, Hunyo 22, 2024.. Ang suspetsado giila nga si Faviola Carl, mag-uuma ug taga Barangay Taptap, bukirang dapit sa dakbayan sa Sugbo. Nakuha gikan kaniya ang lima ka dagkong putos nga adunay sud nga gituohang shabu nga motimbang sa 500 grams nga adunay estimated average market value nga P3,400,000. Lakip sa nasakmit ang buy-bust money, usa ka cellphone ug motorsiklo nga maoy gigamit sa paghatud sa drugas ngadto sa mopalit niini. Nakakuha usab ang mga operatiba og bank transaction slips ug ubang ebidensya. Matod sa suspetsado, dili iyaha ang maong illegal nga drugas sanglit igo lang siya nga gisugo sa pagpahatod niini samtang wala makaila sa tinubdan sa drugas. Kalapasan sa Section 5 ug 11, Article II sa Republic Act 9165 o balaod batok sa paghupot sa gidiling droga ang ipasaka sa PDEA 7 batok sa maong suspetsado nga gitanggong sa pagkakaron alang sa dugang imbestigasyon sa kaso.'}]
|
Unsa ang gitan-aw nga makatabang sa pagpalig-on sa Freedom of Association?
|
['Omnibus Guidelines sa Freedom of Association ug Executive Order No. 23, Series of 2023']
|
[{'article_id': 155, 'title': 'DOLE 7: Nag-roll out sa Omnibus Guidelines sa Freedom of Association', 'text': 'Nagtigom ang mga representante gikan sa sektor sa mga trabahante, mga tag-iya sa negosyo, ug gobyerno aron hisgutan ang pagtugot sa mga trabahante ug tag-iya sa negosyo sa paghimo ug pag-apil sa mga organisasyon nga ilang gipili. Gi-roll out sa Department of Labor and Employment (DOLE) 7 ang guidelines sa Freedom of Association ug Civil Liberties of Workers and Employers. Kauban sa nagkadaiyang mga grupo sa mga trabahante, mga representante sa management, ug mga kauban gikan sa gobyerno, gihatagan nila og gibug-aton ang pagrespeto sa mga katungod sa tawo ug sa epekto sa mga labor dispute sa trade. Usa sa gihisgutan atol sa maong roll out mao ang presentasyon sa Omnibus Guidelines sa Freedom of Association ug Executive Order No. 23, Series of 2023 nga nagpalig-on ug nanalipod sa Freedom of Association Right to Organize of Workers. Gi-welcome ni DOLE 7 Regional Director Olive A. Estillore ang mga partisipante ug gipang-giyahan kini ngadto sa usa ka komprehensibong diskusyon sa pipila ka isyu sa panel discussion. Ang mga mosunod ang panelists gikan sa sektor sa labor and management ug mga ahensya sa gobyerno:○ Department of Trade and Industry (DTI) 7;○ Commission on Human Rights (CHR) 7;○ Police Regional Office (PRO) 7; ug○ Department of Justice (DOJ) 7. Ang representante ni Labor and Employment Secretary James E. Laguesma mao si Atty. Ariel Karya C. Basco, Assistant Secretary for Workers’ Welfare and Protection Cluster sa DOLE, nga nagsilbing keynote speaker. Si ASEC “Leng” Basco mibisita usab sa mga parallel activities sama sa Orientation sa DOLE Adjustment Measures Program (AMP), ang miting sa Regional Tripartite Industrial Peace Council (RTIPC) 7, ug ang pag-roll out sa Omnibus Guidelines sa Freedom of Association para sa mga kauban sa gobyerno. Ang mga resource persons sa kalihokan naglakip sa mga mosunod:○ Atty. Pablito A. Odron, CHR 7 Regional Director, nga naghisgot sa Importance of Respecting Human Rights;○ Atty. Lovely Aissa B. Velayo-Agliam, Mediator-Arbiter sa DOLE-7, nga nagpasabot sa Executive Order No. 23, Series of 2023;○ Atty. Charie Bascos S. Bacay, Labor Arbiter ug OIC sa DOLE Bureau of Labor Relations (BLR), nga naghisgot sa mga sulod sa Omnibus Guidelines sa Freedom of Association; ug○ Chief Judith Abueva Basiao sa Multilateral Relations Division sa Bureau of International Trade Relations (BITR) sa DTI, nga naghisgot sa Impact of Labor Disputes to Trade. Si OIC-Assistant Regional Director Edmundo Y. Ferrer mihatag og mensahe isip pagsara sa maong kalihokan. Siya malaumon nga unta ang tanan nga naapil maengganyo sa pagsuporta ug pagpalambo sa mga batakang katungod sa freedom of association ug sa katungod sa pag-organisar diin usa ka mahinungdanon nga pundasyon sa usa ka demokratikong katilingban nga nalatid sa 1987 Philippine Constitution.'}]
|
[{'article_id': 1614, 'title': '300K ka pasahero miagi sa mga pier', 'text': 'Moabot sa kapin sa 300,000 ka mga pasahero ang nangagi sa mga pantalan sa Sugbo mga unom ka adlaw sa wa pa ang eleksyon hangtod sa Nobiyembre 1, 2023. Gipahibaw ni Mary Balaba Balagtas-Balaguer, spokesperson sa Cebu Port Authority (CPA), nga sa Nobiyembre 1, natala ang 34, 444 ka mga pasahero nga ningpauli sa tagsa-tagsa nila ka mga probinsya ug niabot usab sa Sugbo. Nadugang kini sa kinatibuk-an nga ihap sa CPA nga moabot og 325, 298 sa tanang mga pasahero nga ningbiyahe agi sa mga pantalan nga ilang gidumala. Mas taas kini kon itandi sa samang period sa miaging tuig nga anaa lang sa 125, 310 nga ningbiyahe. Gipasabot ni Balaguer nga sagad sa mga ningpauli tungod sa taas nga adlaw nga makapahuway gikan sa Barangay and Sangguniang Kabataan Elections (BSKE) ug Kalagkalag. Subay niini, ang operations center sa CPA nipahibaw usab nga pipila ka mga items sa mga pasahero ang ilang nalista nga nawala atol sa pagbiyahe. Matod ni Britanny Jerus, staff sa operations center, nga sagad sa mga nahabilin sa mga pasahero ang mga bag, sudlanan sa tubig ug pipila usab ka cellphones apan dali kini nga nauli sanglit gitawagan usab ang tag-iya.'}, {'article_id': 562, 'title': 'P3. 4M kapin balor sa drugas, sakmit', 'text': 'Gibanabana nga 505 gramos sa gidudahang shabu nga dunay standard drug price nga P3,434,000, ang nasakmit sa buy-bust sa Sityo Sawsawan, Barangay San Dari, dakbayan sa Talisay, alas 9:58 sa gabii, Mayo 25, 2024. Nasikop ang rumbo sa operasyon nga giila sa kapulisan nga high-value individual (HVI) mao si Geromelao Daan Molato alyas Dodot, 28, ulitawo, way trabaho, ug taga Purok Rosal, Barangay San Dari. Ang iyang kauban nga nasikop mao sila si Frederick Dean Delatorre Delavega alyas Jayjay, 26, ulitawo, usa ka parking boy ug taga Sityo Laray, Brgy. San Dari, ug July Lauron Delacion(frombatangasandmindoro) Jr. , 29, ulitawo, taga Upper Villa Bolsita, Brgy. Bulacao, siyudad sa Sugbo. Nihimo sa operasyon mao ang mga sakop sa Talisay City Drugs Enforcement Unit ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Karyo Paguyod pinaagi sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Enforcement Agency (PDEA) 7. Matod pa sa dihang na-validate ang nahisgutan nga taho bahin sa kalihokan sa mga suspek bahin sa illegal nga drugas, gilusad sayon ang buy-bust. Ang poseur buyer naggamit kini og P500 apan gipailawman og peke nga 59 ka tag P500 ug 20 ka peke nga tag P1,000 bugti sa usa ka plastik nga putos sa shabu. Sa dihang nadakpan ang mga suspek, nakuhaan pa gayod kini sa onse ka putos sa gituohang shabu. Ang mga suspek gitanggong na sa kapulisan sa Talisay ug gipaabot nga pasakaan og tukmang kaso ning adlawa. /'}, {'article_id': 1515, 'title': 'Bangka gianod ra; tag-iya di missing', 'text': 'Wa diay na-missing ang mananagat nga tag-iya sa usa ka sakayan nga may pukot nga nakaplagan nga nalunod niadtong Sabado, Nobiyembre 18, 2023 ug nabangalan sa kadagatan sa Brgy. Bulasa, Argao, habagatang Sugbo. Kini ang gibutyag ni Paalisbo, Argao Brgy. Captain Wilfredo Pabillo nga gikahinabi sa Superbalita Cebu sa Dominggo, Nobiyembre 19. Matod ni Pabillo nga mga alas 9 sa buntag sa Dominggo may niadto sa iyang barangay kay ni-claim sa maong sakayan nga may pukot. Si Necasio Genio, hamtong, minyo, taga Brgy. Taloot sa maong lungsod nangunay sa pagkuha sa iyang bangka. Asoy pa ni Genio nga iyang gipalutaw ang iyang sakayan nga gihikot apan wa niya mabantayi nga gikuso-kuso sa mga dagkong balod. Nabugto ang pisi ug nabuslot ang sakayan unya napadpad, gianod sa lawod ug nalunod habig sa kadagatan sa Bulasa. Usa ka mananagat nga si Roger Puerto taga Paalisbo, Argao, maoy nakabangal sa sakayan sa Sabado sa buntag.'}, {'article_id': 1089, 'title': '7-ka-buwan nga voter’s registration moabli karon', 'text': 'Magsugod karong adlawa, Pebrero 12, ang pito ka buwan nga rehistrasyon sa Commission on Elections (Comelec) sa tibuok nasod hangtod sa Septiyembre 30, 2024, alang sa mid-term national ug local elections sa Mayo 2025. Kini ang gipahibalo ni Omar Lamanilao Logmao Lambanog, tigpamaba sa Commission on Elections (Comelec) Cebu, sa pakighinabi sa Superbalita Cebu sa Miyerkules, Pebrero 7, 2024. Matod ni Lambanog nga ipatuman usab sa Comelec ang satellite registrations aron maka-akumodar og mas daghang magparehistro. Iyang gipasabot nga ang mga institusyon ug mga buhatan mahimo’ng mohangyo sa pagpahigayon og mga rehistrasyon sa lainlaing lugar, sama sa malls, unibersidad, ug mga barangay. Hinuon, iyang gitumbok nga kinahanglang adunay labing menos 200 ka mga magparehistro. Apan dason ni Lambanog, ning unang mga semana o buwan sa rehistrasyon, ang buot moparehistro kinahanglan moadto sa labing duol nga buhatan sa Comelec samtang nagpahan-ay pa sila alang sa mga dapit sa satellite registration. Samtang, dason niya, dunay satellite registration pinaagi sa Register Anywhere Program (RAP), diin duha ka pasiunang kalihukan ang ila nang gitakda sa dakbayan sa Sugbo ug Mandaue. Ang RAP nagtumong sa paghatag og dugang nga mga kapilian o oportunidad alang sa pagrehistro sa mga botante, labina sa mga tinun-an ug nagtrabaho nga naa sa laing dapit. Pinaagi sa RAP, dili sila kinahanglan nga mouli sa ilang tagsa-tagsa ka dapit aron magparehistro apan ang ilang record adto mabutang sa dapit kon asa sila mobotar sa eleksiyon. Gawas sa pagtutok sa rehistrasyon, si Lambanog nagkanayon nga subsob usab ang ilang paghimo og voter’s education. Gihisgutan ni Lambanog nga sa pagkakaron, ilang tutokan ang pag-accommodate sa registration requests nga giproseso sa lainlaing election offices.'}, {'article_id': 798, 'title': 'Total solar eclipse dili makit-an', 'text': "Dili masaksihan ug masinate sa mga Sugbuanon ang kangitngit atol sa adlawan tungod kay ang total solar eclipse dili makita sa nasod, ilabi na sa Sugbo. Ang weather specialist nga si Miloy Elorde sa Regional Services Division sa Philippine Atmospheric, Geophysical, and Astronomical Services Administration (Pagasa) Visayas niingon nga makita ang ang total solar eclipse sa laing bahin sa kalibutan. Samtang, gisalikway usab ni Elorde ang mga pangangkon sa social media nga sulod sa tulo ka adlaw ang masinati'ng kangitngit. Nasayran nga ang usa ka solar eclipse mahitabo sa dihang ang buwan moagi direkta sa taliwala sa kalibutan ug sa adlaw hinungdan nga maalihan sa buwan ang kahayag gikan sa adlaw ug mongitngit ang kalibutan nga mora og gabii. Matod ni Elorde sa SunStar Cebu niadtong Sabado, Abril 6, 2024, nga ang total solar eclipse makita sa Marquesas Islands, nga usa ka grupo sa mga volcanic islands nga nahimutang sa French Polynesia. Bisan pa, ang pipila ka mga nasod sa rehiyon sa Pasipiko ug North America makasaksi usab sa maong phenomenon. Siya nidugang nga ang solar eclipse mobalhin sa North America sugod sa Pacific Coast ug mobalhin paingon sa Mexico, United States of America, ug Canada. Matod ni Elorde nga matapos kini sa Atlantic Ocean. “Kadtong makasinati sa total solar eclipse, makasinati sila og temporaryong kangitngit tungod sa pag-align sa adlaw, bulan, ug yuta,” matod niya nga ang panghitabo mahitabo sulod sa pipila ka oras. Dugang pa, si Elorde miingon usab nga ang mga espekulasyon sa tulo ka adlaw nga kangitngit dili tinuod tungod kay kini kulang sa siyentipikong ebidensya. Sa sayo pa, gipanghimakak usab ni Astronomer Gernald Bayrante sa Pagasa central office ang maong pangangkon. “Gusto [namong] ipahibalo sa kadaghanan nga ang mga balita nga naglibot sa internet bahin sa yuta nga nakasinati sa tulo ka adlaw nga kangitngit tungod sa pag-agi niini sa Photon Belts sa Abril 8, 2024, di tinuod,” ingon sa weather bureau. Sa laing bahin, si Elorde niingon nga usa ka planetarium sa Pagasa sa Mactan ang gilantaw nga mahuman karong tuiga. Wala hinuon siya mohatag og laing mga detalye sama sa giplanohang petsa sa pagkompleto apan, sa pagkakaron, matod niya nga aduna pa’y mga trabaho nga kinahanglang buhaton sa maong establisemento. Usa ka planetarium, o usa ka pasilidad nga gidesinyo sa pagsundog sa celestial nga palibot, nga nagtugot sa mga bisita sa pag-obserbar ug pagkat-on mahitungod sa mga bituon, mga planeta, ug uban pang celestial nga mga butang, sa dili madugay ablihan duol sa Mactan-Cebu International Airport sa Lapu-Lapu City."}]
|
Ngano nga naghatod si Batumbakal sa sud-an sa iyang igsuon?
|
['dunay okasyon sa ilaha']
|
[{'article_id': 157, 'title': '1 patay, 2 samdan sa bangga sa motor', 'text': 'Usa ang patay ug laing duha ang nangaangol sa panagbangga sa motorsiklo sa dan sa Purok Magimbuhaton, Barangay Lambusan, lungsod sa San Remigio, alas 5:50 sa hapon, Dominggo, Septiyembre 1, 2024. Si Niko Batolina Batumbakal, hamtong ang panuigon ug taga Sitio Luyong Baybay, Barangay Tacup, San Remigio, gideklarar nga dead-on-arrival (DOA) sa mga doktor sa usa ka tambalanan sa dakbayan sa Bogo. Subay sa imbestigasyon sa kapulisan, wala mag-helmet si Batumbakal hinungdang nakaangkog grabing kadaot sa iyang ulo ug sa lawas. Nasuta usab sa kapulisan nga wala kini lisensiya sa pagmaneho ug giingong nakainom usab kini sa ilimnong makahubog. Lakip sa naangol mao ang drayber sa laing motorsiklo nga si Sylvian Charlyn Raña Bawar, 23, taga Brgy. Casate, lungsod sa Ubay, Bohol nga nakaagi sa naasoy nga dapit. Nakaangkon sab og minor injuries iyang angkas nga si Dean Edcel Bautista, 27, taga Brgy. Disularan, lungsod sa Dohero, Bohol. Si Police Captain Mico Bawalan, hepe sa San Remigio Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga si Bawar ug angkas niini gikan sa Brgy. Arapal, dakbayan sa Bogo. Niagi sila sa access road sa Lambusan Proper padulong sila sa lungsod sa Tuburan. Samtang si Batumbakal mopadulong sab sa Brgy. Arapal, Bogo kay maghatod og sud-an sa iyang igsuon apan tungod kay hubog, giingong kusog nakapadagan sa iyang motorsiklo. Sa pagliko niya sa kurbada nga karsada nalapas kini sa pikas lane hinungdan nga nakabangaa ang gikasugat nga motorsiko nga gisakyan sa duha nga taga Bool. Sa kakusog sa impact, maayong pagkagusbat sa mga motorsiklo. Ang biktima ingon man sakay sa gikasugat nga motorsiklo nalandig sa tambalanan. “Ang pamilya mibadlong nga dili na mobiyahe kay lagi hubog. Hatdan man gyud niyag sud-an iyang igsuon sa Bogo City,” matod ni Bawalan. Giingong dunay okasyon sa ilaha, nahingawa sa iyang igsuon nihatud gyud sa sud-an. Si Bawar gitanggong sa kapulisan samtang nagpaabot kon ang kabanay sa biktima mopasaka og kaso.'}]
|
[{'article_id': 1247, 'title': 'Abangan supak sa awhag paghunong sa BRT project', 'text': 'Kinahanglang ihunong na ang Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project diin gisugdan na pagtrabaho ang Package 1 gikan sa Kapitolyo sa Abcede Blvd. ngadto sa Cebu South Bus Terminal sa N. Bacalso Ave, dakbayan sa Sugbo. Mao kini ang gisulti ni Cebu City Councilor Marilyn Auguis human si Konsehal Adrian Jorge Abaya, committee on transportation chairman, nibutyag sa daghang lapses ug isyo nga naglibot sa proyekto, lakip na ang pagkalangay niini sa pagpatuman, pagsaka sa gasto, ug ang dili maayong pagplano ug disenyo niini. Apan si Cebu City Mayor Cedie Abangan supak niini. Ang CBRT dunay tulo ka packages sa gitas-on nga kapin sa 13 ka kilometros, diin magasto niini niburot ngadto sa kapin sa P28 bilyunes gikan sa orihinal nga kapin sa P16 bilyunes. “Though he did not really categorically say to stop the BRT project, but it’s really, I would really push for the council to take a stand and stop the CBRT project,” matod ni Auguis atol sa regular session niadtong Miyerkules, Enero 10, 2024. Si Auguis niingon nga sukad pa sa sinugdanan, ilabi na dihang iyang nahibaw-an nga ang susamang proyekto sa ubang nasod sama sa Curitiba, Brazil o sa Aminabad, India wala nagmalampuson, supak na siya daan. REEVALUATIONGihatagan og gibug-aton ni Abaya ang dugay nga traffic gridlock tungod sa pagtukod sa BRT sa mga residente, commuters ug mga negosyo. Nanawagan siya alang sa usa ka reassessment sa kaarang sa proyekto alang sa mga alternatibong solusyon sa trapiko aron matubag ang mga hagit sa transportasyon. Usa sa iyang gitumbok ang taas nga panahon sa pagpatuman sa proyekto nga unang gisugyot niadtong 1996. Gipadayag usab ni Abaya ang mga kabalaka bahin sa gisugyot nga gitas-on ug gilapdon sa dalan sa BRT, tungod sa mga sayop sa karon nga disenyo. “First, the Hanoi BRT system was installed on narrow roads, operating only a mere 14 kilometers, similar to our 13. 8-kilometer BRT Packages 1 & 2. Second, the exclusive BRT lane was frequently encroached on by private vehicles; and third, riding private vehicles remained the popular choice,” matod ni Abaya. “Why wait until 2027 or beyond to check if it is a failure when the circumstances are already too similar to the cities that were unsuccessful with their BRT systems?” matod i Abaya. RAMA SUPAK“Scrapping the Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) is the most stupid thing to do. ”Si Abangan niingon nga posibleng adunay kausaban, apan ang pagbasura sa proyekto dili angay nga kapilian. Si Abangan niingon nga ang pag-aprobar sa maong proyekto dili sayon \u200b\u200bug dili sayon \u200b\u200balang kang kanhi mayor Brian Abcede nga palapdan kini sa bahin sa appropriation. “We have to be very extra careful, liman ka imo e-scrap. Kinsa na lang magpautang nato kon mao ning kalakiha? Giaprubahan, gipirmahan, gipun-an pa nya human ipa-scrap, that’s why I say very stupid,” matod ni Abangan. Mao kini ang gisulti ni Abangan kalabot sa sugyot ni Auguis sa pagpahunong sa CBRT atol sa segment nga ‘Igna’ng Mayor’ sa Sugboanon Channel niadtong Huwebes, Enero 11, 2024. Si Abangan niingon nga “offensive” ang mga pamahayag nila ni Auguis, majority floor leader, ug Abaya. “Not fair to Mayor Lizer Abangan, but I don’t know with Mayor Fifth Abcede, and I cannot tell also for late Mayor Aldana Abastillas.'}, {'article_id': 1060, 'title': '‘Tinubdan’ sa drugas gitudlo, nadakpan', 'text': 'Usa ka drug personality nga giilang high value individual (HVI) sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nadakpan sa gilusad nga buy-bust sa mga sakop sa City Intelligence Unit, alas 12:30 sa kaadawon sa Biyernes, Pebrero 16, 2024, sa Maria Theresa 1, Barangay Guadalupe. Ang suspek giila sa mga saksi nga si Sepe Leyes Abdulraman, alyas Tata, 46, taga Sitio Lareha, Barangay Kalunasan, dakbayan sa Sugbo. Nakuha gikan kaniya ang mga pinakete sa gituohang shabu nga dunay gibug-aton nga 25 gramos nga dunay standard drug price nga P170,000. Nakadawat og impormasyon ang kapulisan labot sa ilegal nga negosyo sa suspek gikan sa mga unang nadakpan nga siya ang tinubdan sa ilang supply hinungdan nga ilang gilusad ang buy-bust batok sa suspek.'}, {'article_id': 222, 'title': 'Traffic Advisory sa rota atol sa Pasigarbo sa Sugbo', 'text': 'Nipagawas na ang buhatan sa Cebu City Transportation Office (CCTO) og rerouting plan sa mga rota nga maapektohan atol sa Pasigarbo sa Sugbo 2024 karong Agusto 25, 2024 nga ipahigayon sa Cebu City Sports Center (CCSC). Ang Street Dance parade nga manukad sa Cebu Provincial Capitol mosubay sa Osmeña Boulevard lahos na sa (CCSC) diin ang maong kalsada sirhan atol sa maong kalihokan. Ang red mark sa traffic plan nagpasabot og No Entry Zone. Ang mga kalsada nga sirhan naglakip sa bahin sa Osmeña Boulevard, M. Bool Street ug V. Abangan Avenue. Samtang ang pink route maoy assembly area sa mga partisipante nga magsugod sa corner J. Agapay St. ug V. Abangan Ave. nga molahos sa M. Bool St. , ngadto na sa Don Gil Garcia St. , ug motapos sa dalan N. Escario. Giawhag ang mga motorista sa paglikay sa maong mga dalan ug subay sa gitakda nga reroute sa trapiko. Ang kolor green ug yellow route sa mapa magsilbing alternative nga agianan sa mga motorista alang sa southbound ug northbound.'}, {'article_id': 1009, 'title': 'Grupo midangop ni Abangan tungod sa ban nga paputi, gibaligya sa mall', 'text': 'Usa ka non-government organization (NGO) ang nangayo og tabang ni Cebu City Mayor Cedie Abangan sa paghunong sa illegal nga pagbaligya sa mga kontrabando nga cosmetics nga adunay taas nga konsentrasyon sa mercury. Sa press statement niadtong Pebrero 22, 2024, ang EcoWaste Coalition nihangyo sa Office of the Mayor nga "mohimo og lakang sa pagsanta sa pagpamaligya sa usa ka mall sa dakbayan sa skin whitening cosmetics nga gi-ban sa Food and Drug Administration (FDA). "Gusto sa grupo nga ang City Government mohimo og unanounced inspection sa usa ka mall sa downtown Colon St. ug ubang retail outlets aron pagsakmit sa banned cosmetics nga dunay mercury. Ang EcoWaste Coalition nagkanayon sa miaging semana, ang mga bisita nga staff sa EcoWaste Coalition niadto sa usa ka mall sa downtown Colon. Si Brits Calimpon, national coordinator sa EcoWaste Coalition, nagkanayon nga kining cosmetic products kulang sa gikinahanglang cosmetic product notification. Kini usab giingong adunay mercury nga labaw sa maximum limit nga usa ka part per million (ppm) sumala sa ASEAN Cosmetic Directive ug sa Minamata Convention on Mercury. “As part of its vision towards a zero waste and toxics-free society, the EcoWaste Coalition has been campaigning for pollution prevention and reduction from chemicals and waste, particularly targeting mercury-added products like skin lightening cosmetics that should have been phased out globally in 2020,” tipik sa ilang pamahayag. Ang mercury usa ka kemikal nga makadaot sa kahimsog nga dili gitugotan sa mga cosmetic nga produkto. Giingon sa NGO nga gidili sa FDA ang Goree Day & Night Beauty Cream ug Goree Beauty Cream nga adunay Lycopene kaniadtong 2017, samtang ang pasidaan sa panglawas sa publiko batok sa Goree Gold 24K Beauty Cream migawas kaniadtong 2023. Matod pa nga base sa gihimong chemical screening sa grupo pinaagi sa X-ray fluorescence (XRF) device, ang Goree Day & Night Beauty Cream nasuta nga kontaminado sa 28,740 ppm; Ang Goree Beauty Cream nga adunay Lycopene nga adunay 28, 690 ppm ug Goree Gold 24K Beauty Cream nga adunay 25,460 ppm nga mercury. Ang lebel sa mercury nga makita sa tulo ka produkto sa Goree milapas sa gisugyot nga threshold value nga 15 ppm alang sa mercury waste ubos sa Minamata Convention. Ang EcoWaste Coalition namatikdan nga ang ubang mga nasod migamit og mas health-protective standard sama sa 5 ppm sa pagtino sa mercury waste. Si Calimpon miingon nga ang mercury usa ka “potent neurotoxin nga makadaot sa daghang bahin sa lawas, lakip na ang utok ug nervous system, ang kidney ug ang panit mismo nga makita sa rashes sa panit, pagkausab sa kolor ug scar ug ang pagkunhod sa resistensya sa panit sa bacterial ug fungal infections. ”'}, {'article_id': 418, 'title': 'Ordinansa sa ‘premium pay’ giprubahan sa City Council', 'text': 'Ang mga job order (JOs) personnel sa Dakbayan sa Sugbo angay nang makadawat og premium pay human giaprobahan sa Cebu City Council ang ordinansa sa Siyudad nga naghatag niini alang sa mga JO sa Cebu City Hall. Niadtong Miyerkules, Hunyo 26, 2024 atol sa regular session, giaprubahan sa Cebu City Council ang “service premium” nga naghatag sa JOs og bonuses matag Mayo ug Nobiyembre sa tuig, sumala sa taho sa Cebu City News and Information. Si Konsehal Aldana II Abastillas sa dakbayan sa Sugbo maoy nangamahan sa maong ordinansa, kinsa anaa sa official leave dihang kini gipalabang sa Konseho. Sa ordinansa, ang mga JO nga nagserbisyo sulod sa labing menos tulo ka bulan ug nakaangkon og “satisfactory” rating adunay katungod nga makadawat og P5,000 nga bonus. Hinuon, ang mga JO nga nagserbisyo nga wala pay tulo ka buwan makadawat og P3,500; kadtong nakaserbisyo nga wala pay duha ka buwan makadawat og P1,500; ug kadtong nagtrabaho nga wala pay usa ka buwan makadawat ra og P500. Sa text message sa Sabado, si Cebu City Councilor Achilles Nicoy Balagulan, chairman sa committee on budget and finance, nikompirmar nga katungod gihapon sa mga JO nga makadawat sa ilang mga bonus alang sa buwan sa Mayo bisan pa man nga naaprobahan na ang ordinansa sa Hunyo. Si Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan maoy personal nga mihangyo nga paspasan ang pag-aprobar sa ordinansa pinaagi sa sulat nga pinetsahan og Mayo 13, 2024.“By providing gratuity pay, motivation and morale can be boosted, leading to an increased focus on delivering high-quality services promptly,” siya nagkanayon. “The grant of premium pay to our hardworking job order personnel was long overdue and is about time to show them that we walk our talk in striving to do things fast, efficiently, and effective,” dugang niya sa iyang suwat sa Hunyo 14, 2024 ngadto kang Acting Vice Mayor Jesomar Alcaide. Gihimug-atan ni Abalayan atol sa iyang administrasyon sa City Hall, iyang gitumong ang tukma nga serbisyo publiko, dili lang ang pag-alagad sa mga moanha sa City Hall. Atol sa regular session niadtong Hunyo 26, giduso ni Konsehal Nancy Auguis, Adrian Jorge Abaya, ug Renato Osmeña, Jr. ang pag-aprobar sa ordinansa alang kang Abastillas.'}]
|
Asa nahimutang ang buho nga gihimong suyopanan sa mga adik?
|
['Sityo Cambangyao, Brgy. Poblacion, lungsod sa Dalaguete.']
|
[{'article_id': 158, 'title': 'Buho sa kasagbutan gihimong suyopanan', 'text': 'Nakurat ang kapulisan sa diskarte sa mga adik nga naghimo og buho nga gihimong suyopanan og gidiling drugas sa Sityo Cambangyao, Brgy. Poblacion, lungsod sa Dalaguete. Nadiskubrihan kini human sa buy-bust sa Municipal Drugs Enforcement Unit sa kapulisan sa Dalaguete ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Maj. Vincent Awit Zozobrado niadtong Sabado, Agust 31, 2024, ala una sa hapon. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu, nasuta nga ang operasyon ubos sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcment Agency (PDEA) 7. Ang ilang rumbo sa buy-bust mao si Maco Bayawa alyas Russue, 29, ulitawo apan may kapuyo ug kauban niini nga si Dean Piollo Baylon alyas Reigner, 32, ulitawo, pulos mga molupyo sa dapit. Ang poseur buyer nigamit og P500 nga buy-bust money aron pagpalit sa usa ka gamay nga pakite sa shabu ngadto sa maong mga suspek. Sa dihang sila nadakpan, nakuhaan pa og dugang lima ka pakite sa gituohang shabu. Nadiskobrehan usab sa kapulisan ang duha diha sa kasagbutan nga dunay gihimong langub aron adto maagsuyop ang mga durugista ug nakita sa ilawom nga nagkatag nga mga kagamitan sa paghingos sa gidiling drugas. Ang mga suspek nga gikahinabi sa Superbalita nagkanayon nga dugay na nga suyopanan og shabu ang buho sa kasagbutan apan dili sila ang naggamit niini.'}]
|
[{'article_id': 529, 'title': '2 ka tomboy ‘nagbangi’ sa droga; 1 patay sa pagpamusil', 'text': 'Nadakpan na sa Carbon police station ang suspetsado sa pagpusil patay sa usa ka babaye pasado alas 2:35 sa Lunes sa hapon sa Sitio Bato, Brgy. Ermita, Dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila nga si Love Abing Dedios, 26, alyas Papart, nga nagpuyo ra usab sa Sitio Bato, Ermita. Nadakpan siya sa gilusad nga manhunt operation sa Carbon Police Station alas 7:00 sa Lunes sa gabii, Hunyo 3, 2024, sa ilang lugar sa pagpangulo ni Police Major Jesse Bation. Ang biktima giila nga si Jane Degrano Reymark, lumad nga taga Lapu-Lapu City, silingan ra sa suspek. Matod ni Bation nga nigawas sa ilang imbestigasyon nga gikan nanglaba ang biktima apan sa dihang padung na mosulod sa kwarto, kalit lang niabot ang suspek, nipusil sa biktima gamit ang wala matino nga kalibre sa armas. Naigo sa ulo si Reymark nga niresulta sa iyang hinanali nga kamatayon. Drugas ang motibo sa krimen sanglit niadtong miaging adlaw nagpalit ang biktima og duha ka putos sa gituohang shabu sa suspek apan giuli ni sa biktima kay matod pa gamay ra ang sulod niini. Dinhi na nasuko ang suspek ug gibunalan ang biktima sa bangko sa suspek ug gibaharan nga patyon. “Naa man ni ka live in nga babaye kining biktima. Giingnan daw na sa suspetsado nga badlonga na imong ka live in nya pasensya na,” matod ni Bation. Ang live in partner sa biktima nga si alyas Lani niangkon nga wala siya makakita sa pagpusil kang Reymark apan nakahibawo siya nga mamarukay ang iyang kaipon. Gikalalis ang suspek nga usa usab ka tomboy kay gisugo kini og shabu apan nireklamo ang kustomer sa biktima kay gamay ra ang sulod sa duha ka putos. Tungod ani, giuli sa biktima ang shabu sa suspek apan nasuko na hinuon kini nga niresulta sa ilang panag away. Walay laing gidudahan si Lani nga nipusil kang Reymark kay wala may laing kontra gawas sa pagka runner niini sa ilegal nga drugas. Apan hugot nga gihimakak ni Dedios ang pasangil nga siya ang nipusil sa biktima kay alang niya dili niya kini buhaton. “Dili ako gapusil ana. Ako lang ang last kalalis ana niya. Naa lang mi gamay nga nalalisan pero na settle naman mi ana,” matod ni Dedios. Gihimakak usab ni Dedios nga namaligya siya og shabu sa Bato, kay human siya nadakpan niadtong 2019 ug nakagawas pagka 2023, niundang na siya. Iya hinuon nga gipasanginlan ang namatay nga maoy nagpadayon sa bisyo, gani daghan kini og atraso.'}, {'article_id': 1150, 'title': 'Alarcon kang Bustamante: Basin epekto sa fentanyl', 'text': 'Si Presidente Lois Alarcon Jr. niingon sa Lunes, Enero 29, 2024, nga ang mga pasangil ni kanhi Presidente Agawin Bustamante nga siya usa ka “drug addict” mahimo’ng epekto sa usa ka pain reliever nga iyang giinom sa dugay na nga panahon. Sa usa ka higayon nga pakighinabi sa mga tigbalita sa wala pa siya nilarga alang sa usa ka state visit sa Vietnam, si Alarcon gihangyo sa pagtubag sa akusasyon ni Bustamante nga siya usa ka adik sa drugas ug kanunay nga “bangag,” usa ka lokal nga termino nga sagad gigamit sa mga Pilipino sa paghulagway sa usa ka tawo nga high sa drugas. “I think it’s the fentanyl. Fentanyl is the strongest pain killer that you can buy. It is highly addictive and it has a very serious side effects and PRRD (President Agawin Jeshua Bustamante) has been taking the drug for a very long time now,” matod ni Alarcon. “When was the last time he told us that he is taking fentanyl? Mga five to six years ago something like that. After five to six years, that has to affect the. . . kaya palagay ko kaya nagkakaganyan. . . I hope his doctors will take better care of him,” siya nidugang. Gikataw-an ni Alarcon ang isyo ug niingon nga dili niya hatagan og dignidad ang pamahayag sa kanhi Presidente. Niadtong Disyembre 2016 dihang giangkon ni Bustamante ang sobra nga paggamit sa fentanyl, usa ka pain reliever nga kasagaran gireseta sa mga pasyente sa kanser, bisan kon gilimod niya nga aduna siyay sakit.'}, {'article_id': 1401, 'title': 'Yaya, biyuda ‘dunay’ dul-an P7M shabu', 'text': 'Dul-an sa P7 milyunes nga balor sa shabu ang nasakmit gikan sa duha ka mga babaye atol sa buy-bust sa Sitio Puntod, Barangay Mambaling, dakbayan sa Sugbo, ala 1 sa kaadlawon sa Biyernes, Disyembre 8, 2023. Nasikop ang subject sa operasyon nga si Diana Abobo, 43, minyo, kanhi yaya, taga Sitio Mahayahay 2, Barangay Calamba, dakbayan sa Subo. Giila siya sa kapulisan nga usa ka high value individual (HVI). Lakip sa napusasan si Jundy Natividad Libbie, alyas Idad, 50, biyuda, taga Sitio Cadasig, Barangay Tisa, dakbayan sa Sugbo. Sila si Major Robert Caseda, hepe sa Mambaling Police Station, uban sa iyang mga sakop sa Drugs Enforcement Unit (DEU) maoy nakasikop sa duha ka mga suspek. Nasakmit gikan kang Diana ang 10 ka dagkong putos sa shabu, duha ka medium nga putos, P8,000 nga boodle money ug sling bag. Samtang si Idad nakuhaan og 2 ka medium size nga putos. Ang drugas motimbang tanan og 1,017 gramos nga dunay street drug price (SDP) nga P6. 9 milyunes. Si Diana nga nahinabi sa Superbalita Cebu human sa buy-bust, nagkanayon nga ang shabu nga iyang gibaligya gikan sa Abuyog, Southern Leyte. Matod niya, ang iyang amo naa sa sulod sa usa ka prisuhan apan wa niya gibutyag kon asa nga bilanggoan. Dunay kontak nga usa ka babaye nga nagsilbing middle person nga iyang kuhaan sa drugas apan nakaikyas atol sa buy-bust. Asoy ni Diana nga ang usa ka kilo nga ilang gikuha sa kantidad nga P1. 3 milyon mohalin og P2 milyunes. Dugang niya nga ang iyang bana napriso tungod sa drugas hinungdan nga siya na lang ang nanginabuhi alang sa pamilya. Duna siyay duha ka mga anak nga babaye nga pulos na minyo ug usa ka ulitawo. Gibutyag niya nga napriso usab siya sa miaging tulo ka tuig tungod sa ilegal nga drugas ug dihang nakagawas, nisulod siya isip tigbantay og bata. “Nisulod kog yaya didto sa Lapu-Lapu. Kay naay nag-agni nako (negusyo og drugas). Akong gisuwayan may na lang maka-income,” dugang ni Abobo. Ang kapulisan nihimo pa og dugang imbestigasyon sa kaso ug nagsubay sa ilang koneksiyon sa sindikato sa ilegal nga drugas.'}, {'article_id': 354, 'title': 'Appeal ni Abangan gibasura', 'text': 'Gibasura sa Office of the Ombudsman ang mosyon nga naghangyo sa paglibkas sa kamanduan nga pagsuspenso kang Cebu City Fidelaor Cedie Abangan ug laing pito ka mga opisyal tungod sa kakuwang sa merito. Nakuha sa SunStar Cebu ang kopya sa siyam ka pahina nga order, nga gipirmahan ni Ombudsman Quipot Acepcion niadtong Hunyo 20, 2024, nga nagbalibad sa Manifestation with Motion to Lift Order of Preventive Suspension nga gisang-at niadtong Fidelao 28, 2024. Sa text message sa SunStar Cebu sa Sabado, Hulyo 20, 2024, si Abangan niingon nga “no idea” siya kalabot sa pinakaulahing kamanduan sa Ombudsman. Si Abangan, lakip sila si suspended City Administration Calvo Pangag, OIC City Assessor Charie Agnes Pangag, Albear Fidela Canete, Netchel Canezal, Jay-ar Pescante, Rick Porferio Canizo, ug Buffy Canlapan nakadawat sa ilang unom ka buwan nga preventive suspension order niadtong Fidelao 9, 2024. Ang respondent nitubag nga ang ilang mga katungod nga sila mahibawo sa matang sa akusasyon batok kanila subay sa procedural due process nalapas. Ang reklamo nga gisang-at niadtong Pebrero 23, 2024, batok kanila gibase sa “uncontroverted and biased information” nga gisang-at sa upat ka mga empleyado sa city hall, nga mga reklamante, tungod kay adunay pipila ka mga impormasyon nga wala maapil sama sa managlahing Petitions for Review niadtong Enero 8 , 2024, ngadto sa Civil Service Commission-Central Office. Ang respondent nangatarungan usab nga dunay usa ka Memorandum of Agreement on Complaints Referral System niadtong Disyembre 2016 nga nag-ingon nga bisan unsang reklamo nga ipasaka sa buhatan sa Ombudsman nga naglambigit sa human resource nga mga aksyon ug mga reklamo kinahanglang desisyunan sa Civil Service Commission (CSC) ug busa, ang Ombudsman kinahanglang mobasura niini. Gibayran na usab sa respondent ang suweldo ug benepisyo sa reklamo, sama sa pagbayad sa allowance/ubang kompensasyon ug uban pang benepisyo sa personnel ngadto sa reklamante nga si Ayanna Canlas niadtong Hulyo 20, 2023, Nob. 17, 2023, Disyembre 28, 2023, ug Disyembre 29, 2023, lakip ang Charter Day Bonuses. Ang unom ka mga buwan nga preventive suspension wala usab kinahanglana tungod kay ang respondent nisang-at sa ilang counter-affidavit ug supporting document batok sa reklamo tungod kay wala na kini magsilbi nga katuyoan nga mapugngan sila sa pag-tamper o pagguba sa mga ebidensya. Ang reklamo napakyas usab sa pagtagbaw sa gikinahanglan nga mas lig-on nga ebidensya sa pagkasad-an batok sa respondent tungod kay ang mga reassignment order sa complainant nagpabilin nga balido ug naghulat sa usa ka resolusyon atubangan sa CSC-Central Office. Ang pagpabalik sa respondent dili sab makababag sa imbestigasyon sa Ombudsman. Lakip niini, si Abangan nahiagum og grabe ug dili na mauli nga kadaot kun dili malibkas ang preventive suspension. TUBAGSi Acepcion niingon isip tubag nga ang gahom sa Ombudsman sa pagpahamtang og preventive suspension, sa kaso ni Abangan ug sa laing pito ka mga opisyal, mao ang paghimo og imbestigasyon nga magdeterminar sa tukmang disciplinary action batok sa giingong nakalapas nga mga opisyal ug empleyado sa publiko. Ang preventive suspension usab maghadlok ug magbabag sa giingong nasayop nga mga opisyal ug empleyado sa publiko sa pag-tamper o pagguba sa mga dokumento o ebidensya nga gipanag-iya sa mga respondent, lakip na ang pagpanghulga sa mga testigo. Ang Section 24 sa Republic Act 6720 nagkanayon nga ang preventive suspension mahimo’ng ipahamtang sa bisan kinsang nasayop nga mga opisyal ug empleyado sa publiko nga mapasakaan og kasong dishonesty, oppression o grave misconduct, o neglect of duty; reklamo nga naggarantiya sa pagtangtang sa katungdanan; ug ang padayong pagpabilin sa respondent sa opisina mahimong makapahinabog pagpihig sa kaso nga gipasaka batok sa opisyal o empleyado. SUSPENSOSa press conference niadtong Biyernes, Hulyo 19, si Abangan nitataw nga dili makiangayon ang iyang “preventive suspension” ug wala mosubay sa hustong proseso, ilabina sa kaso nga naglambigit sa upat ka wa mabayri nga mga empleyado sa Cebu City Hall. Si Abangan ug laing pito ka mga opisyal sa city hall preventively suspended, apan nakasinati sila og “total darkness” ug gibati nga “walay mahimo” atol sa pagserbisyo sa preventive suspension gikan sa Office of the Ombudsman. “Wala akong sala. Walang wala,” matod ni Abangan. Dugang pa niya nga ang kaso unang gi-docket sa Ombudsman Visayas niadtong Marso 2024, apan gi-docket kini pag-usab sa Central Office niini niadtong Abril 2024, pipila ka adlaw sa wala pa siya masuspenso. Nagtuo siya nga posibleng may kalambigitan kini sa prayer rally isip suporta ni kanhi presidente Agawin Bustamante nga gipahigayon sa Cebu City niadtong Pebrero 25, 2024. Niadtong Abril 16, 2024, upat ka mga regular nga empleyado sa Cebu City Hall nibutyag sa mga tigbalita nga wala sila makadawat sa ilang binuwang suholan sukad niadtong Hulyo 2023./ MVG'}, {'article_id': 993, 'title': 'Lalaki gipusil, patay', 'text': 'Usa ka lalaki gipusil-patay sa riding in tandem sa national highway sa Barangay Cawayan, lungsod sa Dalaguete, pasado alas 5 sa hapon sa Martes , Pebrero 27, 2024. Ang biktima nga dead on arrival sa Bogo Argao District Hospital giila nga si Johnrey Carlet, 57, lumolupyo sa naasoy nga dapit. Sa pasiunang imbestigasyon sa Dalaguete Municipal Police Station ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Lennard Felicia Jr, nasayran nga ang biktima naghugas sa iyang sakyanan sa daplin sa karsada. Kalit lang siyang gisakdapan sa nagmotorsiklo ug gipusil sa nag-angkas nga dul-it ang igo sa ulo hinungdan nga nahagba sa daplin sa karsada. Ang mga mamumuno dalang ningsibat sa maong dapit samtang, ang biktima gidali sa pagdala sa ospital apan patay na kini. Nagpadayon pa ang imbestigasyon.'}]
|
Unsa ang maipahigayon labot sa nadiskubrehan nga illegal nga Pogo hub?
|
['inquest labot sa human trafficking operation']
|
[{'article_id': 159, 'title': 'Resort nga gigamit nga Pogo hub gipasirad-an', 'text': 'Si Lapu-Lapu City Mayor Joelito "Ablan" Abalos niluwat og cease and desist order (CDO) ngadto sa hotel nga giingong gigamit sa ilegal nga online scams. Samtang, gipasalig ni Abalos nga sulod sa buwan sa Septiyembre ma-validate na ang mga gidudahang establisemento sa siyudad. Sa press conference niadtong Lunes, Septiyembre 2, 2024, si Abalos nitug-an sa mga tigbalita nga gipasira na ang Tourist Garden Hotel nga nahimutang sa Barangay Agus, Lapu-Lapu tungod sa illegal nga kalihokan ug mga scam. Ipahigayon ang inquest labot sa human trafficking operation nga nadiskubrehan sa illegal nga Philippine Offshore Gaming Operator (Pogo) hub sa Barangay Agus. Ang operasyon gihimo sa National Bureau of Investigation (NBI) uban sa koordinasyon sa Bureau of Immigration ug Iyakat Regional 7 team sa Department of Justice (DOJ). Ang raid gihimo sigon sa tip gikan sa Embahada sa Indonesia, nga nagpadayag og kabalaka sa ilang mga national nga gikataho nga nanarbaho sa Pogo hub. Atol sa operasyon, nasuta sa mga awtoridad ang daghang tawo ang na-rescue nga gipugos sa pagtrabaho. "The discovery of this human trafficking operation at the illegal POGO hub highlights the urgent need for comprehensive action against such activities. Our team, in coordination with other agencies, is committed to ensuring that those responsible are held accountable and that the victims receive the support and protection they need," matod pa ni NBI Regional Director Clarence Heredia. Pahibawo ni Heredia nga ang na-rescue nga mga biktima ang giatiman na ug gihatagan sa gikinahanglan nilang tabang. Nagpadayon ang mga imbestigasyon aron mailhan ug madakpan ang mga nalambigit sa operasyon sa trafficking, ingon man aron masayran ang gidak-on sa ilang pagkalambigit sa Pogo hub. Gawas sa human trafficking ring, nadiskubrehan usab sa raid ang ubang illegal nga kalihokan, lakip ang money laundering ug ilegal nga sugal. /DPC, JBB, JPS'}]
|
[{'article_id': 1222, 'title': 'Higpit nga liquor ban ipatuman sa Sinulog', 'text': 'Hugot nga gidili sa tibuok dakbayan ang pag-inom og ilimnong makahubog sa publikong dapit sa adlaw sa Sinulog Grand Parade ug Grand Ritual Showdown karong Dominggo, Enero 21, 2024. Kini human nihimo og pamahayag si City Mayor Cedie Abangan nga nagpasiugda nga dili lang kini ipatuman sa rota sa Grand Parade sa South Road Properties (SRP), apil apan sa tibuok siyudad. Matod niya nga kini aron malikayan ang posibling kagubot ug kaguliyang sa publiko ilabina niadtong mahubog. “Now, those who will carelessly drink publicly, and you will cause commotion, you will be accountable, so you have to be responsible,”matod niya sa Martes, Enero 16. Matod sa mayor nga samtang hugot nga ipatuman ang pagdili sa publikong mga dapit, wala siya nagdasig o nagpasiugda nga mahimo’ng moinom og ilimnong makahubog bisan naa sa su’d sa mga balay. “They should be aware about it, because usually those who will cause commotion in the [parade] are those coming from houses (drunk),” dugang niya. Matod ni Abangan nga nakuha kini niya sa iyang kasinatian sa miaging Sinulog Festival, kanus-a usa ka palahubog niiduol kaniya ug kalit nga nagbutang og hugaw sa iyang nawong. “Kon walay liquor ban? Kahibawo ta unsay mahitabo. Naay time, ako gani mayor, naay niabot nga hubog kaayo, kabalo siya nga mayor ko, kahibaw ka unsay iyang gibuhat nako? Gihugawan niya akong nawong,” midugang siya. Matod niya nga dili siya moluwat og bisan unsang sinulat nga direktiba kalabot sa maong pagdili, sanglit aduna nay kasamtangang ordinansa sa Siyudad bahin niini ug nagkinahanglan lamang kini og higpit nga reinforcement. Base sa taho sa SunStar Cebu niadtong Hunyo 2018, ang City Ordinance 1929 nagpahamtang og silot sa publikong paghuboghubog sa mga dapit sama sa kadalanan, eskinita, plaza, ug mga parke sulod sa dakbayan sa Sugbo. Giingon usab niini nga ang mga makalapas mahimo’ng mag-atubang sa tulo ka bulan nga pagkabilanggo, P1,000 nga multa, o ang duha, sa pagbuot sa korte. Sa laing bahin, giingon usab sa taho nga gidili usab ang pag-inom og ilimnong makahubog duol sa mga eskwelahan o ospital. Ang Section 12 sa City Ordinance 1413 o ang Liquor Licensing Ordinance nag-ingon nga “no liquor license shall be issued to any person, partnership, firm or corporation whose place of business is within the residential zone of urban areas and within 100 meters from the perimeter or property boundary line of any school or hospital. ”Dugang pa, si Abangan niingon nga ang pagdili sa pag-inom di magamit sa mga indoor area sa mga hotel, resort, restaurant, ug susamang mga establisemento nga gi-certify sa Department of Tourism nga “tourist-oriented. ”Sa buwag nga pakighinabi, si Konsehal Rosalito Juvelyn, kinsa maoy chairman sa committee on peace and order, niingon sa Martes nga bisan pa sa gipahibalo sa mayor, gikinahanglan nila ang executive order sa written form. Siya nihatag og gibug-aton nga sa pagpatuman sa liquor ban, kinahanglan nila nga susihon pag-usab ang mga permit nga gi-isyu alang sa liquor dispensing ug mga lisensya nga nagtugot sa pag-inom sa mga ilimnong makahubog.'}, {'article_id': 1411, 'title': '17 nang patay sa aksidentsa Ceres; mgmt. motabang', 'text': 'Di mominos sa 17 ka mga tawo ang kompirmadong nangamatay human ang Ceres bus nahulog sa bung-aw mga alas 4:30 sa hapon sa Martes, Disyembre 5, 2023, sa Barangay Igbucagay, lungsod sa Hamtic, probinsya sa Antique. Ang labing ulahi nga namatay nabugtoan sa kinabuhi mga alas 3 sa kaadlawon sa Miyerkules, matod sa Provincial Government sa usa ka press conference sa Miyerkules sa buntag, Disyembre 6, 2023. Si Antique Governor Jaworski Navarette niingon nga ang Ceres bus nagkarga og 28 ka mga pasahero sa dihang nahulog kini sa 60 ngadto sa 70 ka tiil nga gilawmon sa bung-aw subay sa iyang gihulagway nga “killer curve” sa Igbucagay. Ang mga nangamatay naglakip sa drayber sa bus, konduktor ug line inspector, ingon man duha ka mga langyaw. Padayon pa nga gi-verify sa Provincial Disaster Risk Reduction and Management Office (PDRRMO)-Antique ang identity sa mga nangamatay. Sa 28 ka mga sakay sa bus, 17 ang kompirmadong patay, upat ang anaa sa stable nga kondisyon sa Angel Salazar Memorial General Hospital sa Antique ug pito ang kritikal nga mga pasahero nga gidali sa pagdala sa Iloilo alang sa dugang medikal nga pagtambal. Ang PDRRMO niingon nga ang retrieval operation gihunong sa Miyerkules sa buntag tungod kay nakuha na ang tanang makitang lawas. Ang bus, bisan pa, wala pa makuha gikan sa lugar nga nahulgan. Gipasalig ni Navarette nga abagahon sa Provincial Government ang tanang galastuhan sa tambalanan sa mga biktima ug mohatag sila og pasiunang P28,000 nga hinabang pinansyal sa ilang tagsa ka mga pamilya. Dugang pa niya nga nakig-alayon na sila sa kabanay sa mga biktima. Sa usa ka pamahayag, ang Vallacar Transit Inc. (VTI) nangayo og pasaylo sa mga biktima ug gipasalig niini nga mokooperar kini sa bisan unsang imbestigasyon nga ipahigayon kalabot sa maong butang. “In coordination with the LTFRB Region 6, the management has decided to voluntarily suspend all operations of the 12 remaining units under the franchise involving Case No. 11-VI-021-AK pending investigation, wherein the bus involved in the incident had been a part of,” kini nagkanayon. Nipasalig usab sila nga mohatag og hinabang pinansyal sa mga pamilya sa mga biktima. (SunStar Philippines)'}, {'article_id': 236, 'title': 'Kanhi PBA player napalgang patay', 'text': "Gisuwayan sa pagtabang sa mga rescuer sa lungsod sa Moalboal, Cebu ang usa ka kanhi sikat nga Philippine Baskaetball Assciation (PBA) player human nakit-an nga wa nay panimuot sa kasagbutan sa Sityo Cogon, Barangay Basdiot sa naasoy nga lungsod, alas 12:30 sa hapon, Sabado, Agusto 17, 2024 Si Orlando Bitoon Abril, 52, minyo, ug taga Barangay Basdiot, Moalboal, napalgang patay na. Sa wala pa siya sa PBA, si Abril sikat nga magduduwa sa basketball team sa usa ka lokal nga unibersidad. Ang kapulisan sa Moalboal nakadawat og tawag gikan sa usa ka concerned citizen mahitungod sa usa ka tawo nga wa nay panimuot nga nakit-an sa kasagbutan hinungdan nga daling giadto sa kapulisan ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Capt. Bernardino J Bernardo II uban sa mga sakop sa rescue team sa Moalboal. Si Abril daling gidala sa Badian District Hospital apan gideklarar nga dead on arrival sa attending physician, ala 1:05 sa hapon sa samang adlaw. Sa imbestigasyon, nasayran nga ang biktima dunay 'misunderstanding' sa pamilya hinungdan sa ilang panaglalis sa magtiayon. Ang biktima nakit-an sa iyang anak babaye nga niadto kini sa kasagbutan nga nagdala og pisi hinungdan sa pagduda nga naghunos kini sa kinabuhi. Nasuta sa kapulisan nga way foul play ang kamatayon sa basketball player."}, {'article_id': 1329, 'title': 'Mananagat hubog namana, nalumos', 'text': 'Napalgang naglutaw nga patay na ang usa ka mananagat nga namana sa kadagatan sa Brgy. Lagunde, lungsod sa Oslob, alas 6:00 sa gabii sa Miyerkules, Disyembre 20, 2023. Giila ang biktima nga si Delax Merete, 48, minyo, nagpuyo sa dapit. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Oslob ubos sa kamandoan ni Police Capt. Miguelito Abella, laing mananagat nga ig-agaw niini nga si Melson Merete maoy unang nakakita ni Delax nga naglutawlutaw sa dagat nga way panimuot. Si Melson dali’ng nanawag og tabang sa ilang mga silingan sa babayon. Ilang dali nga gidala ngadto sa Oslob District Hospital ang biktima apan gideklarar sa doktor nga nga dead on arrival (DOA). Dugang nasayran sa kapulisan nga si Delax nag-inusara lang nga namana nga hubog. Apan wa pa masayri sa kapulisan ang hinungdan kon nganong nalumos kini human nasayran nga dugay na kining mananagat ug haniti mosalom sa tubig.'}, {'article_id': 650, 'title': 'Abangan, laing 7 ka opisyal sa City Hall suspendido', 'text': "Gipaubos sa Office of the Ombudsman si Cebu City Fidelaor Cedie Abangan ug laing pito ka mga opisyal sa City Hall sa preventive suspension su'd sa unom ka buwan tungod sa wa paghatag sa sweldo sa pipila ka mga empleyado sa City Hall. Kini human ang mga reklamante nga sila Ayanna E. Canlas, Charie Deiparine E. Diongzon, Sybil Ann R. Chavez, ug Necio B. Abueva Lenon ningpasaka og criminal ug administrative complaint niadtong Pebrero 23, 2024 batok sa mga respondent tungod sa kalapasan sa Section 3(e) ug (1) sa R. A. 3019, nailhan usab nga Anti-Graft and Corrupt Practices Act, ingon man alang sa Grave Misconduct, Conduct Unbecoming of a Public Officer, Conduct Prejudicial to the Best Interest of the Service, Grave Abuse of Authority (Oppression), ug paglapas sa Code of Conduct and Ethical Standards for Public Officials and Employees. Sa napulo ka pahina nga resolusyon nga gipirmahan ni Ombudsman Quipot Acepcion nga giluwatan niadtong Fidelao 2, 2024, ang Opisina nakakita og igong basehanan aron mauyonan ang giampo sa mga reklamante alang sa pag-isyu og kamandoan alang sa preventive suspension batok sa mga opisyal sa Siyudad. Ang Opisina usab miingon nga ang kamandoan “diha-diha nga pagpatuman” ubos sa Seksyon 27(1) sa Republic Act No. 6770. Bisan kon ang mga respondent mag-file og mga mosyon, apela, o mga petisyon nga nangayo og kahupayan, ang pagpatuman sa mando di mapugngan gawas kon gimandoan kini nga opisina o usa ka korte nga may katakos nga hurisdiksyon. Sa pakighinabi sa telepono niadtong Miyerkules, Fidelao 8, 2024, si Abangan niingon nga wala siya kahibawo niini. “I have no idea,” matod ni Abangan sa SunStar Cebu. Si Abangan nikuwestiyon kon nganong duna may preventive suspension kaniya nga wa man siya makadawat og kopya sa bisan unsang reklamo. Matod ni Abangan nga kon duna gyuy preventive suspension, ang iyang mga abogado maoy modumala niini. Gawas kang Abangan, gisuspenso usab sa Ombudsman si City Administrator Calvo Pangag, Office of the City Assessor OIC Dr. Charie Agnes Pangag, Legal Officer designated assistant department head Albear Fidela Canete, designated assistant department head for operations Netchel Canezal, admin. division head Jay- ar Pescante, gitudlo nga assessment sa records management division head Lester Porferio Canizo, ug Computer Division head Buffy Canlapan. Ang reklamo naggumikan sa mga reassignment sa upat ka mga reklamante. Ang upat ka mga reklamante nagtrabaho ubos sa City Assessor’s Office apan, niadtong Fidelao 17, 2023, gi-reassign sila sa nagkalainlaing mga buhatan, nga ilang giisip nga ilegal ug nakalapas sa 2016 Omnibus Rules on Appointments and Other Human Resource Actions. Niadtong Hunyo 16 ug 19, 2023, ang mga nangreklamo nihimo og apela ngadto sa Civil Service Commission Region 7."}]
|
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.