kalpesh77/marathi-phonology-matrices

मराठी व्याकरण आणि ध्वनी मॅट्रिक्स (Marathi Phonology Matrices)

🎯 उद्देश्य

हा डेटासेट मराठी भाषेच्या गणितीय ध्वनी संश्लेषणासाठी (Mathematical Speech Synthesis) तयार केला आहे. यामध्ये मराठी वर्णमालेचे संपूर्ण फोनोलॉजिकल विश्लेषण, अकौस्टिक प्रॉपर्टीज, आणि टोकनायझेशन मॅपिंग समाविष्ट आहे.

📊 संरचना (Structure)

Split	विवरण	ओळी
vowels	स्वर + Formant Frequencies (F0-F3)	13
consonants	व्यंजने + Articulation Features	37
barakhadi	बाराखडी मॅट्रिक्स (C+V → CV)	300
sandhi_rules	संधि नियम (Vowel + Consonant)	8
pitch_rules	Pitch/Tone नियम	5
token_map	Token ID → Character Mapping	50
duration_rules	उच्चार काल (Acoustic Duration)	50

🔬 वैज्ञानिक पाया

Formant Frequencies

प्रत्येक स्वरासाठी F0 (मूल फ्रिक्वेन्सी), F1, F2, F3 (Formant) Hz मध्ये नोंदवले आहेत. हे ध्वनी संश्लेषण इंजिनमध्ये वापरता येतात.

Articulation Features

प्रत्येक व्यंजनासाठी — Place (स्थान), Manner (प्रयत्न), Voiced (नाद), Aspirated (महाप्राण), Nasal (अनुनासिक) — हे गुणधर्म Binary/Category स्वरूपात आहेत.

Token Scheme

Range	वर्ग
0-12	स्वर (Vowels)
26-50	पंचम वर्ग व्यंजने
51-54	अंतःस्थ (Approximants)
55-58	ऊष्म (Fricatives)
59	विशेष — ळ
60-62	संयुक्त (Compound)

🚀 वापर (Usage)

from datasets import load_dataset

# Load dataset
ds = load_dataset("kalpesh77/marathi-phonology-matrices")

# स्वर माहिती
vowel = ds["vowels"][0]
print(vowel["char"])        # "अ"
print(vowel["f1_hz"])       # 750
print(vowel["duration_ms"]) # 120

# व्यंजन माहिती
consonant = ds["consonants"][0]
print(consonant["char"])     # "क"
print(consonant["place"])    # "velar"
print(consonant["voiced"])   # False

# बाराखडी शोधा
barakhadi = ds["barakhadi"].filter(lambda x: x["base_consonant"] == "क")
for row in barakhadi:
    print(f"{row['rule']}")

# संधि नियम
sandhi = ds["sandhi_rules"][0]
print(sandhi["example_output"])  # "देवेच्छा"

# Token ID → Character
import pandas as pd
token_df = pd.DataFrame(ds["token_map"])
print(token_df[token_df["token_id"] == 26])

🏗️ आराखडा (Pipeline)

टप्पा १: व्याकरण मॅट्रिक्स ✅ (हा डेटासेट)
टप्पा २: डिजिटल कोडमध्ये रूपांतर ✅ (Token Map)
टप्पा ३: उच्चार काल आणि ताण ✅ (Duration + Pitch)
टप्पा ४: गणितीय ध्वनी संश्लेषण इंजिन 🔄 (In Progress)
टप्पा ५: चाचणी आणि विस्तार 🔄 (In Progress)

🌐 विस्तार (Future Scope)

• सामवेद (SamaVeda) — वैदिक स्वर आणि नाद
• संस्कृत (Sanskrit) — शास्त्रीय उच्चार नियम
• इतर भाषा — या मूळ संरचनेचा पुनर्वापर

📜 लायसन्स

Apache-2.0 — मुक्त वापर, शेअर, आणि सुधारणा.

👤 तयार केलेले

kalpesh77 — Vedic Neural Geometry Project

---

"मराठी ते गणितीय ध्वनी संश्लेषण — संपूर्ण आराखडा"