question stringlengths 15 263 | answer stringlengths 32 7.11k |
|---|---|
าะฐะทะฐาััะฐะฝะฝัาฃ ะฐััะฐะฝะฐัั าะฐะน าะฐะปะฐ? | าะฐะทะฐาััะฐะฝ ะ ะตัะฟัะฑะปะธะบะฐััะฝัาฃ ะฐััะฐะฝะฐัั โ ะััะฐะฝะฐ าะฐะปะฐัั. ะาฑััะฝ ะฑาฑะป าะฐะปะฐ ะาฑั-ะกาฑะปัะฐะฝ, ะพะดะฐะฝ ะฑาฑััะฝ ะััะฐะฝะฐ, ะพะดะฐะฝ ะดะฐ ะฑาฑััะฝ ะาะผะพะปะฐ, ะฆะตะปะธะฝะพะณัะฐะด ะดะตะฟ ะฐัะฐะปาะฐะฝ. ะััะฐะฝะฐ โ ะตะปัะผัะทะดัาฃ ัะฐััะธ, ำะบัะผััะปัะบ ะถำะฝะต ััะบะตัะปัะบ ะพััะฐะปัาั. |
าะฐะทะฐาััะฐะฝะดะฐาั ะตาฃ ััั าะฐะปะฐ าะฐะฝะดะฐะน? | าะฐะทะฐาััะฐะฝะดะฐาั ะตาฃ ััั ะถำะฝะต ั
ะฐะปัา ะตาฃ ััาัะท ะพัะฝะฐะปะฐัาะฐะฝ าะฐะปะฐ โ ะะปะผะฐัั. ะะป 1997 ะถัะปาะฐ ะดะตะนัะฝ ะตะป ะฐััะฐะฝะฐัั ะฑะพะปาะฐะฝ ะถำะฝะต าะฐะทััะณั ัะฐาัััะฐ าะฐะทะฐาััะฐะฝะฝัาฃ ััั าะฐัะถั, ะผำะดะตะฝะธ, าัะปัะผะธ-ะฑัะปัะผ ะถำะฝะต ัััะธัััะบ ะพััะฐะปัาั ะฑะพะปัะฟ ัะฐะฝะฐะปะฐะดั. |
าะฐะทะฐาััาฃ าฑะปัััา ะฒะฐะปััะฐัั าะฐะปะฐะน ะฐัะฐะปะฐะดั? | าะฐะทะฐาััะฐะฝะฝัาฃ าฑะปัััา ะฒะฐะปััะฐัั โ ัะตาฃะณะต. ะะป 1993 ะถัะปะดัาฃ 15 าะฐัะฐัะฐััะฝะดะฐ ะฐะนะฝะฐะปัะผาะฐ ะตะฝะณัะทัะปะดั. ะขะตาฃะณะตะฝัาฃ ั
ะฐะปัาะฐัะฐะปัา ะบะพะดั โ KZT. |
ะะฐัััะท ะผะตะนัะฐะผั าะฐัะฐะฝ ัะพะนะปะฐะฝะฐะดั? | ะะฐัััะท ะผะตะนัะฐะผั โ ะบำฉะบัะตะผะณั ะบาฏะฝ ะผะตะฝ ัาฏะฝะฝัาฃ ัะตาฃะตะปัั ะบาฏะฝั, ัาะฝะธ 22 ะฝะฐัััะทะดะฐ ัะพะนะปะฐะฝะฐััะฝ ะตะถะตะปะณั ะผะตัะตะบะต. ะาฑะป ะถะฐาฃะฐัั, ัะฐะฑะธาะฐัััาฃ ะพัะฝัั, ะถะฐาฃะฐ ะถัะปะดัาฃ ะฑะฐััะฐะปัั ะผะตัะตะบะตัั. ะาฑะป ะบาฏะฝั ะฐะดะฐะผะดะฐั ะะฐัััะท ะบำฉะถะต ะฟัััััะฟ, ะฑัั-ะฑัััะฝะต ะถะฐาัั ััะปะตะบัะตั ะฐะนัะฐะดั. |
ะะฑะฐะน าาฑะฝะฐะฝะฑะฐะตะฒ ะบัะผ? | ะะฑะฐะน าาฑะฝะฐะฝะฑะฐะตะฒ โ าฑะปั ะฐาัะฝ, ะฐาะฐััััั, ัะธะปะพัะพั, ะบะพะผะฟะพะทะธัะพั ะถำะฝะต าะฐะทะฐาััาฃ ะถะฐะทะฑะฐ ำะดะตะฑะธะตััะฝัาฃ ะฝะตะณัะทัะฝ าะฐะปะฐััั. ะะฝัาฃ ยซาะฐัะฐ ัำฉะทะดะตััยป โ ั
ะฐะปัาาะฐ ะฐัะฝะฐะปาะฐะฝ ัะธะปะพัะพัะธัะปัา ะพะน-ัะพะปาะฐะผะดะฐัั ะผะตะฝ ำฉัะธะตััะตััะฝัาฃ ัะตัะตาฃ ะถะธะฝะฐาั. ะะฑะฐะน าะฐะทะฐา ะผำะดะตะฝะธะตัั ะผะตะฝ ััั
ะฐะฝะธัััะฝัาฃ ัะธะผะฒะพะปั ะฑะพะปัะฟ ัะฐะฑัะปะฐะดั. |
ะะพะผะฑััะฐ ะดะตะณะตะฝัะผัะท ะฝะต? | ะะพะผะฑััะฐ โ าะฐะทะฐา ั
ะฐะปาัะฝัาฃ ะตะบั ััะตะบัั, ะบำฉะฟ ะฟะตัะฝะตะปั, ัะตััะฟะตะปั าฑะปัััา ะผัะทัะบะฐะปัา ะฐัะฟะฐะฑั. ะะป าะฐัััะปะฐั ะฑะพะนั าะฐะทะฐาััาฃ ััั
ะฐะฝะธ ัะตััะณั ะฑะพะปัะฟ ะบะตะปะตะดั ะถำะฝะต ะบาฏะน, ำะฝ-ะถัั ะพััะฝะดะฐัาะฐ ะฐัะฝะฐะปาะฐะฝ. ะะพะผะฑััะฐ โ าะฐะทะฐา ั
ะฐะปาัะฝัาฃ ะถะฐะฝั ะผะตะฝ าฏะฝั ััะฟะตััะตั. |
าะฐะทะฐาััะฐะฝ าะฐะฝะดะฐะน ะตะปะดะตัะผะตะฝ ัะตะบัะตัะตะดั? | าะฐะทะฐาััะฐะฝ ะฑะตั ะผะตะผะปะตะบะตัะฟะตะฝ ัะตะบัะตัะตะดั. ะกะพะปัาฏัััะณัะฝะดะต ะถำะฝะต ะฑะฐััััะฝะดะฐ ะ ะตัะตะน ะคะตะดะตัะฐัะธัััะผะตะฝ, ััาัััะฝะดะฐ าััะฐะน ะฅะฐะปัา ะ ะตัะฟัะฑะปะธะบะฐััะผะตะฝ, ะพาฃัาฏัััะณัะฝะดะต าััาัะทััะฐะฝ, ำจะทะฑะตะบััะฐะฝ ะถำะฝะต ะขาฏััะบะผะตะฝััะฐะฝะผะตะฝ ัะตะบะฐัะฐะปะฐัะฐะดั. ะะฐััััะฝะดะฐ ะะฐัะฟะธะน ัะตาฃัะทั ะฐัาัะปั ำะทััะฑะฐะนะถะฐะฝ ะถำะฝะต ะัะฐะฝะผะตะฝ ัั ะฐัาัะปั ัะตะบะฐัะฐัั ะฑะฐั. |
ะะตัะฑะฐัะผะฐา าะฐะฝะดะฐะน ัะฐาะฐะผ? | ะะตัะฑะฐัะผะฐา โ าะฐะทะฐา ั
ะฐะปาัะฝัาฃ าฑะปัััา, ะตาฃ ะฑะฐััั ะถำะฝะต ัะฐะปัะฐะฝะฐััั ัะฐาะฐะผั. ะะป ำะดะตััะต ะถัะปาั, ัะธัั ะฝะตะผะตัะต าะพะน ะตััะฝะตะฝ ะดะฐะนัะฝะดะฐะปะฐะดั. ะััะบะตะฝ ะตััั าฑัะฐาัะฐะฟ ัััะฐะฟ, าะฐะผััะผะตะฝ (ะบะตัะฟะต) ะถำะฝะต ัะพัะฟะฐะผะตะฝ ะฑััะณะต าฑััะฝะฐะดั. ยซะะตัะฑะฐัะผะฐายป ัำฉะทั ยซะฑะตั ะฑะฐัะผะฐายป ะดะตะณะตะฝะดั ะฑัะปะดััะตะดั, ัะตะฑะตะฑั ะฑาฑััะฝ ะฑาฑะป ัะฐาะฐะผะดั าะพะปะผะตะฝ ะถะตะณะตะฝ. |
ะกัะดัาฃ ั
ะธะผะธัะปัา ัะพัะผัะปะฐัั าะฐะฝะดะฐะน? | ะกัะดัาฃ ั
ะธะผะธัะปัา ัะพัะผัะปะฐัั โ HโO. ะาฑะป ัั ะผะพะปะตะบัะปะฐััะฝัาฃ ะตะบั ัััะตะณั (H) ะฐัะพะผัะฝะฐะฝ ะถำะฝะต ะฑัั ะพััะตะณั (O) ะฐัะพะผัะฝะฐะฝ ัาฑัะฐััะฝัะฝ ะฑัะปะดััะตะดั. ะกั โ ัััััะปัะบ าฏััะฝ ะตาฃ ะผะฐาฃัะทะดั ะทะฐั. |
ะาฏะฝ ะถาฏะนะตััะฝะดะตะณั ะตาฃ าฏะปะบะตะฝ ะฟะปะฐะฝะตัะฐ? | ะาฏะฝ ะถาฏะนะตััะฝะดะตะณั ะตาฃ าฏะปะบะตะฝ าะฐะปะฐะผัะฐั (ะฟะปะฐะฝะตัะฐ) โ ะฎะฟะธัะตั. ะะป ะณะฐะทะดั ะณะธะณะฐะฝั ะฑะพะปัะฟ ัะฐะฑัะปะฐะดั ะถำะฝะต ะพะฝัาฃ ะผะฐััะฐัั ะาฏะฝ ะถาฏะนะตััะฝะดะตะณั ะฑะฐัะปัา ะฑะฐัาะฐ าะฐะปะฐะผัะฐัะปะฐัะดัาฃ ะถะฐะปะฟั ะผะฐััะฐััะฝะฐะฝ ะตะบั ะตัะตะดะตะฝ ะฐััะฐะผ. ะะป ะฝะตะณัะทัะฝะตะฝ ัััะตะณั ะผะตะฝ ะณะตะปะธะนะดะตะฝ ัาฑัะฐะดั. |
าะฐะทะฐาััะฐะฝะฝัาฃ ะผะตะผะปะตะบะตัััะบ ัำะผัะทะดะตััะฝ ะฐัะฐาฃัะท. | าะฐะทะฐาััะฐะฝ ะ ะตัะฟัะฑะปะธะบะฐััะฝัาฃ ะผะตะผะปะตะบะตัััะบ ัำะผัะทะดะตัั โ ะขั, ะะปัะฐาฃะฑะฐ ะถำะฝะต ำะฝาฑัะฐะฝ. ะะตะผะปะตะบะตัััะบ ะขั โ ะพััะฐััะฝะดะฐ ะบาฏะฝ ะผะตะฝ าััะฐะฝ ะฑะตะนะฝะตะปะตะฝะณะตะฝ ะบำฉะบ ัาฏััั ะผะฐัะฐ. ะะปัะฐาฃะฑะฐะดะฐ ัะฐาฃััะฐา ะฟะตะฝ ะฟััะฐาัะฐั ะฑะตะนะฝะตะปะตะฝะณะตะฝ. ำะฝาฑัะฐะฝ โ ะตะปะดัาฃ ัะฐะปัะฐะฝะฐััั ำะฝั. |
ะะตัะดัาฃ ัะฐะฑะธาะธ ัะตััะณั าะฐะปะฐะน ะฐัะฐะปะฐะดั? | ะะตั ะฟะปะฐะฝะตัะฐััะฝัาฃ ะถะฐะปาัะท ัะฐะฑะธาะธ ัะตััะณั โ ะะน. ะะน ะะตัะดั ะฐะนะฝะฐะปะฐ าะพะทาะฐะปะฐะดั ะถำะฝะต ะพะฝัาฃ ะณัะฐะฒะธัะฐัะธัะปัา ำัะตััะฝะตะฝ ะะตัะดะตะณั ัั ัะฐัาัะฝะดะฐัั ะผะตะฝ าะฐะนััะปะฐัั ะฑะพะปะฐะดั. ะะนะดัาฃ ะฑะตัั ะบัะฐัะตัะปะตัะณะต ัะพะปั. |
ะะตะผะฟััาะพัะฐาัะฐ ะฝะตัะต ัาฏั ะฑะฐั? | ะะปะฐััะธะบะฐะปัา ัาฏัะดะต ะบะตะผะฟััาะพัะฐาัะฐ ะถะตัั ัาฏั ะฑะฐั ะดะตะฟ ะตัะตะฟัะตะปะตะดั. ะะปะฐัะดัาฃ ัะตัั: าัะทัะป, าัะทาัะปั ัะฐัั, ัะฐัั, ะถะฐััะป, ะบำฉะณัะปะดัั, ะบำฉะบ ะถำะฝะต ะบาฏะปะณัะฝ. |
ะัั ะถัะปะดะฐ ะฝะตัะต ะฐะน ะฑะฐั? | ะัั ะถัะปะดะฐ ะพะฝ ะตะบั ะฐะน ะฑะฐั. ะะปะฐั: าะฐาฃัะฐั, ะฐาะฟะฐะฝ, ะฝะฐัััะท, ัำััั, ะผะฐะผัั, ะผะฐัััะผ, ััะปะดะต, ัะฐะผัะท, าััะบาฏะนะตะบ, าะฐะทะฐะฝ, าะฐัะฐัะฐ, ะถะตะปัะพาัะฐะฝ. |
าะฐะทะฐาััะฐะฝ าะฐัะฐะฝ ัำัะตะปััะทะดัะณัะฝ ะฐะปะดั? | าะฐะทะฐาััะฐะฝ ำฉะท ัำัะตะปััะทะดัะณัะฝ 1991 ะถัะปะดัาฃ 16 ะถะตะปัะพาัะฐะฝัะฝะดะฐ ะถะฐัะธัะปะฐะดั. ะาฑะป ะบาฏะฝ าะฐะทะฐาััะฐะฝ ะ ะตัะฟัะฑะปะธะบะฐััะฝัาฃ ะฑะฐััั ะผะตะผะปะตะบะตัััะบ ะผะตัะตะบะตัั โ ะขำัะตะปััะทะดัะบ ะบาฏะฝั ะฑะพะปัะฟ ะฐัะฐะฟ ำฉััะปะตะดั. |
ะาฃ ะฑะธัะบ ัะฐั าะฐะฝะดะฐะน? | ำะปะตะผะดะตะณั ะตาฃ ะฑะธัะบ ัะฐั ััาฃั โ ะญะฒะตัะตัั (ะะถะพะผะพะปัะฝะณะผะฐ). ะะป ะะธะผะฐะปะฐะน ัะฐั ะถาฏะนะตััะฝะดะต, ะะตะฟะฐะป ะผะตะฝ าััะฐะน ัะตะบะฐัะฐััะฝะดะฐ ะพัะฝะฐะปะฐัาะฐะฝ. ะะฝัาฃ ัะตาฃัะท ะดะตาฃะณะตะนัะฝะตะฝ ะฑะธัะบััะณั ัะฐะผะฐะผะตะฝ 8848,86 ะผะตััะดั าาฑัะฐะนะดั. |
ะะดะฐะผ ะดะตะฝะตััะฝะดะตะณั ะตาฃ าฏะปะบะตะฝ ะผาฏัะต? | ะะดะฐะผ ะดะตะฝะตััะฝะดะตะณั ะตาฃ าฏะปะบะตะฝ ะผาฏัะต โ ัะตัั. ะขะตัั ะฑาฏะบัะป ะดะตะฝะตะฝั าะฐะฟัะฐะฟ ัาฑัะฐะดั ะถำะฝะต าะพัาะฐะฝัั, ัะตะทั, ัะตัะผะพัะตะณัะปััะธั ัะธัาัั ะบำฉะฟัะตะณะตะฝ ะผะฐาฃัะทะดั าัะทะผะตััะตัะดั ะฐัาะฐัะฐะดั. |
ยซะำฉะบะฟะฐัยป ะดะตะณะตะฝ ะฝะต? | ะำฉะบะฟะฐั โ าะฐะทะฐา ั
ะฐะปาัะฝัาฃ ะตะถะตะปะดะตะฝ ะบะตะปะต ะถะฐัาะฐะฝ ะฐั ัะฟะพััั ะพะนัะฝั. ะาฑะป ะพะนัะฝะดะฐ ัะฐะปั ะฐััั ะถัะณัััะตั ะตะบั ัะพะฟาะฐ ะฑำฉะปัะฝัะฟ, ะถะตัะดะต ะถะฐัาะฐะฝ ัะตัะบะตะฝั (ะตัะบัะฝัาฃ าฑัะฐัั) ัะปัะฟ ะฐะปัะฟ, าะฐัััะปะฐัััาฃ าะฐะทะฐะฝะดัาัะฝะฐ ัะฐะปัาะฐ ัััััะฐะดั. ะาฑะป ะพะนัะฝ ะตะฟััะปัะบัั, ะบาฏััั ะถำะฝะต ะฐััั ะถะฐาัั ะผะตาฃะณะตััะดั ัะฐะปะฐะฟ ะตัะตะดั. |
ะาฃ ะถัะปะดะฐะผ ะถาฏัะตััะฝ ะถะฐะฝัะฐั าะฐะฝะดะฐะน? | าาฑัะปัาัะฐาั ะตาฃ ะถัะปะดะฐะผ ะถะฐะฝัะฐั โ ะณะตะฟะฐัะด (าะฐะฑัะปะฐะฝ). ะะป าััาะฐ าะฐััาััาาะฐ ัะฐาะฐััะฝะฐ 120 ัะฐาัััะผาะฐ ะดะตะนัะฝ ะถัะปะดะฐะผะดัาะฟะตะฝ ะถาฏะณััะต ะฐะปะฐะดั. |
ะคะพัะพัะธะฝัะตะท ะดะตะณะตะฝ ะฝะต? | ะคะพัะพัะธะฝัะตะท โ ะฑาฑะป ะถะฐััะป ำฉััะผะดัะบัะตัะดัาฃ, ะฑะฐะปะดััะปะฐัะดัาฃ ะถำะฝะต ะบะตะนะฑัั ะฑะฐะบัะตัะธัะปะฐัะดัาฃ ะบาฏะฝ ัำัะปะตััะฝัาฃ ัะฝะตัะณะธัััะฝ ะฟะฐะนะดะฐะปะฐะฝัะฟ, ะบำฉะผััาััาัะป ะณะฐะทั ะผะตะฝ ััะดะฐะฝ ะพัะณะฐะฝะธะบะฐะปัา ะทะฐััะฐั (ะณะปัะบะพะทะฐ) ะผะตะฝ ะพััะตะณัะฝ ัาฏะทั ะฟัะพัะตัั. ะาฑะป ะะตัะดะตะณั ัััััะปัะบ าฏััะฝ ำฉัะต ะผะฐาฃัะทะดั ะฟัะพัะตัั. |
ะขำฉััะฑาฑัััััาฃ ะฝะตัะต าะฐะฑััาะฐัั ะฑะฐั? | ะขำฉััะฑาฑัััััาฃ ัำฉัั าะฐะฑััาะฐัั ะถำะฝะต ัำฉัั ะฑาฑัััั ะฑะพะปะฐะดั. ะจะฐััั, ััะบัำฉััะฑาฑััั, ัะพะผะฑ, ะฟะฐัะฐะปะปะตะปะพะณัะฐะผะผ ัะธัาัั ัะธะณััะฐะปะฐั ัำฉััะฑาฑััััะฐัาะฐ ะถะฐัะฐะดั. |
าะฐะทะฐาััะฐะฝะดะฐาั ะตาฃ ัะตัะตาฃ ะบำฉะป? | าะฐะทะฐาััะฐะฝะดะฐาั ะตาฃ ัะตัะตาฃ ะบำฉะป โ ะะฐัาะฐะบำฉะป. ะะป ะจัาัั าะฐะทะฐาััะฐะฝ ะพะฑะปัััะฝะดะฐ, ะะปัะฐะน ัะฐัะปะฐััะฝัาฃ าะพะนะฝะฐััะฝะดะฐ ะพัะฝะฐะปะฐัาะฐะฝ. ะำฉะปะดัาฃ ััั ำฉัะต ะผำฉะปะดัั ะถำะฝะต ัะฐะทะฐ, ัะฐะฑะธาะฐัั ำัะตะผ. |
ะาฑั
ะธััะฐัะดัาฃ ัะฐะฝัะฝ ะฐัะฐ. | ะะตั ัะฐััะฝะดะฐ ะฑะตั ะผาฑั
ะธั ะฑะฐั: ะขัะฝัา ะผาฑั
ะธัั, ะัะปะฐะฝั ะผาฑั
ะธัั, าฎะฝะดั ะผาฑั
ะธัั, ะกะพะปัาฏัััะบ ะาฑะทะดั ะผาฑั
ะธั ะถำะฝะต ะาฃัาฏัััะบ ะผาฑั
ะธั. ะะปะฐัะดัาฃ ัััะฝะดะตะณั ะตาฃ าฏะปะบะตะฝั ะถำะฝะต ะตาฃ ัะตัะตาฃั โ ะขัะฝัา ะผาฑั
ะธัั. |
ะัะผะพััะตัะฐ ะฝะตะดะตะฝ ัาฑัะฐะดั? | ะะตั ะฐัะผะพััะตัะฐัั โ ะฑาฑะป ะฟะปะฐะฝะตัะฐะฝั าะพััะฐะฟ ัาฑัาะฐะฝ ะณะฐะท าะฐะฑะฐัั. ะะป ะฝะตะณัะทัะฝะตะฝ ะฐะทะพััะฐะฝ (ัะฐะผะฐะผะตะฝ 78%), ะพััะตะณัะดะตะฝ (ัะฐะผะฐะผะตะฝ 21%), ะฐัะณะพะฝะฝะฐะฝ (ัะฐะผะฐะผะตะฝ 0.9%) ะถำะฝะต ะฐะท ะผำฉะปัะตัะดะต ะบำฉะผััาััาัะป ะณะฐะทั, ะฝะตะพะฝ ะถำะฝะต ะฑะฐัาะฐ ะณะฐะทะดะฐัะดะฐะฝ ัาฑัะฐะดั. |
ยซะะปััะฝ ะะดะฐะผยป าะฐะนะดะฐะฝ ัะฐะฑัะปะดั? | ยซะะปััะฝ ะะดะฐะผยป 1969-1970 ะถัะปะดะฐัั ะะปะผะฐัั ะพะฑะปัััะฝะดะฐาั ะััะบ าะฐะปะฐััะฝัาฃ ะผะฐาฃัะฝะดะฐ, ะััะบ าะพัาะฐะฝัะฝะฐะฝ าะฐะทะฑะฐ ะถาฑะผัััะฐัั ะบะตะทัะฝะดะต ัะฐะฑัะปะดั. ะาฑะป ะฑัะทะดัาฃ ะทะฐะผะฐะฝัะผัะทาะฐ ะดะตะนัะฝะณั V-IV าะฐัััะปะฐัะดะฐ ำฉะผัั ัาฏัะณะตะฝ ัะฐา ั
ะฐะฝะทะฐะดะฐััะฝัาฃ ะฐะปััะฝ ะบะธัะผะผะตะฝ ะถะตัะปะตะฝะณะตะฝ าะฐะปะดัาั. ยซะะปััะฝ ะะดะฐะผยป าะฐะทะฐาััะฐะฝะฝัาฃ ัำัะตะปััะทะดัะบ ะฝััะฐะฝะดะฐััะฝัาฃ ะฑัััะฝะต ะฐะนะฝะฐะปะดั. |
าัะผัะท ะฝะตะดะตะฝ ะถะฐัะฐะปะฐะดั? | าัะผัะท โ ะฑะธะต ัาฏััะฝะตะฝ ะฐััััะฟ ะถะฐัะฐะปะฐััะฝ, าััาัะปััะผ ะดำะผั ะฑะฐั, ะดะตะฝัะฐัะปัาาะฐ ำฉัะต ะฟะฐะนะดะฐะปั าฑะปัััา ััััะฝ. ะะป าะฐัััะปะฐั ะฑะพะนั าะฐะทะฐาัะฐัะดัาฃ ะฝะตะณัะทะณั ััััะฝะดะฐััะฝัาฃ ะฑััั ะฑะพะปัะฟ ะบะตะปะณะตะฝ ะถำะฝะต ะบำฉะฟัะตะณะตะฝ ะฐัััะปะฐัาะฐ ะตะผ ัะตััะฝะดะต าะพะปะดะฐะฝัะปาะฐะฝ. |
ะำััะฝะดั ะบะพะผะฟัััะตัะณะต ะตะฝะณัะทัะณะต ะฐัะฝะฐะปาะฐะฝ ะฝะตะณัะทะณั าาฑััะปาั? | ะำััะฝะดั ะถำะฝะต ะบะพะผะฐะฝะดะฐะปะฐัะดั ะบะพะผะฟัััะตัะณะต ะตะฝะณัะทัะณะต ะฐัะฝะฐะปาะฐะฝ ะฝะตะณัะทะณั าาฑััะปาั โ ะฟะตัะฝะตัะฐาัะฐ. ะะตัะฝะตัะฐาัะฐะดะฐ ำััะฟัะตั, ัะฐะฝะดะฐั, ัะฐาฃะฑะฐะปะฐั ะถำะฝะต ะฐัะฝะฐะนั ััะฝะบัะธัะปะฐัะดั ะพััะฝะดะฐะนััะฝ ะฟะตัะฝะตะปะตั ะพัะฝะฐะปะฐัาะฐะฝ. |
ะะฐััาััาฃ ะถัะปะดะฐะผะดัาั าะฐะฝะดะฐะน? | ะะฐะบััะผะดะฐาั ะถะฐััาััาฃ ะถัะปะดะฐะผะดัาั โ ัะฐะผะฐะผะตะฝ ัะตะบัะฝะดัะฝะฐ 299 792 458 ะผะตัั (ะฝะตะผะตัะต ัะฐะผะฐะผะตะฝ 300 000 ะบะผ/ั). ะาฑะป โ ำะปะตะผะดะตะณั ะตาฃ ะถะพาะฐัั ะถัะปะดะฐะผะดัา ะถำะฝะต ััะฝะดะฐะผะตะฝัะฐะปะดั ัะธะทะธะบะฐะปัา ัาฑัะฐาัั. |
ะะปะฐะฝะตัะฐะผัะทะดัาฃ ะฐัั าะฐะฝะดะฐะน? | ะัะท ำฉะผัั ัาฏััะฟ ะถะฐัาะฐะฝ ะฟะปะฐะฝะตัะฐะฝัาฃ ะฐัั โ ะะตั. ะะป ะาฏะฝ ะถาฏะนะตััะฝะดะตะณั ะาฏะฝะฝะตะฝ ะฑะฐััะฐะฟ ัะฐะฝะฐะนััะฝ าฏััะฝัั ะฟะปะฐะฝะตัะฐ. ะะตัะดะต ัััััะปัะบััาฃ ะฑะพะปััะฝะฐ ะผาฏะผะบัะฝะดัะบ ะฑะตัะตััะฝ ะตัะตะบัะต ัะฐัััะฐั (ัั, ะฐัะผะพััะตัะฐ) ะฑะฐั. |
ะััะฐะฟั
ะฐะฝะฐ ะดะตะณะตะฝ ะฝะต? | ะััะฐะฟั
ะฐะฝะฐ โ ะฑาฑะป ะบััะฐะฟัะฐั, ะถััะฝะฐะปะดะฐั, ะณะฐะทะตััะตั ะถำะฝะต ะฑะฐัาะฐ ะดะฐ ะฐาะฟะฐัะฐั ัะฐััะผะฐะปะดะฐััั าาฑัะฐะปะดะฐั ะถะธะฝะฐาัะฐะปาะฐะฝ, ะพะปะฐัะดั าะพาะฐะผะดัา ะฟะฐะนะดะฐะปะฐะฝั าฏััะฝ ัะฐาัะฐะนััะฝ ะถำะฝะต าฑััะฝะฐััะฝ ะผะตะบะตะผะต. ะะป ะฑัะปัะผ ะผะตะฝ ะผำะดะตะฝะธะตั ะพััะฐะปัาั ะฑะพะปัะฟ ัะฐะฑัะปะฐะดั. |
ะา ัาฏััั ะฐะปั าฏััะฝ าะฐะฝะดะฐะน ัาฏััะตัะดั ะฐัะฐะปะฐััััั ะบะตัะตะบ? | ะะฐััา ัะฟะตะบัััะฝะดะต ะฑะฐัะปัา ะฝะตะณัะทะณั ัาฏััะตัะดั (าัะทัะป, ะถะฐััะป, ะบำฉะบ) ะฑััะดะตะน ะฟัะพะฟะพััะธัะดะฐ ะฐัะฐะปะฐััััาะฐะฝะดะฐ ะฐา ะถะฐััา ะฟะฐะนะดะฐ ะฑะพะปะฐะดั. ะะพััะปะฐัะผะตะฝ ะถาฑะผัั ัััะตะณะตะฝะดะต, ะฐา ัาฏั ะฝะตะณัะทะณั ะฑะพะปัะฟ ัะฐะฝะฐะปะฐะดั, ะพะฝั ะฑะฐัาะฐ ัาฏััะตัะดั ะฐัะฐะปะฐัััััะฟ ะฐะปั ะผาฏะผะบัะฝ ะตะผะตั. |
าะฐะทะฐา ำะปัะฟะฑะธัะฝะดะต ะฝะตัะต ำััะฟ ะฑะฐั? | าะฐะทััะณั าะพะปะดะฐะฝัััะฐาั, ะบะธัะธะปะปะธัะฐาะฐ ะฝะตะณัะทะดะตะปะณะตะฝ าะฐะทะฐา ำะปัะฟะฑะธัะฝะดะต 42 ำััะฟ ะฑะฐั. าะฐะทะฐาััะฐะฝ ะปะฐััะฝ ำะปัะฟะฑะธัะฝะต ะบะตะทะตาฃ-ะบะตะทะตาฃัะผะตะฝ ะบำฉัั ะฟัะพัะตััะฝ ะถาฏะทะตะณะต ะฐััััะดะฐ. |
ะะฐะป ะฐัะฐัั ะฝะต ำฉะฝะดััะตะดั? | ะะฐะป ะฐัะฐะปะฐัั ะณาฏะปะดะตัะดัาฃ ัััะฝะตััะฝ (ะฝะตะบัะฐั) ะถะธะฝะฐะฟ, ะพะฝั ะฑะฐะปาะฐ ะฐะนะฝะฐะปะดััะฐะดั. ะะฐะป โ ัำััั, าะพัะตะบััะบ ะทะฐััะฐัาะฐ ะฑะฐะน, ะฐะดะฐะผ ะดะตะฝัะฐัะปัาัะฝะฐ ำฉัะต ะฟะฐะนะดะฐะปั ัะฐะฑะธาะธ ำฉะฝัะผ. |
ะาฃ าฏะปะบะตะฝ ัาฏัาะพัะตะบัั ะถะฐะฝัะฐั? | ำะปะตะผะดะตะณั ะตาฃ าฏะปะบะตะฝ ัาฏัาะพัะตะบัั ะถะฐะฝัะฐั โ ะบำฉะบ ะบะธั. ะะป ะผาฑั
ะธััะฐ ำฉะผัั ัาฏัะตะดั ะถำะฝะต ะพะฝัาฃ าฑะทัะฝะดัาั 30 ะผะตััะณะต, ะฐะป ัะฐะปะผะฐาั 200 ัะพะฝะฝะฐาะฐ ะดะตะนัะฝ ะถะตััั ะผาฏะผะบัะฝ. ะะป ัะพะฝัะผะตะฝ าะฐัะฐั ะะตั ะฑะตััะฝะดะต ะฑาฑััะฝ-ัะพาฃะดั ำฉะผัั ัาฏัะณะตะฝ ะตาฃ ััั ะถะฐะฝัะฐั ะฑะพะปัะฟ ัะฐะฝะฐะปะฐะดั. |
ะะฐาะฐะปะดัาฃ ะถะฐะปาะฐััะฝ ัะฐะฟ: 'ะาฃะฑะตะบ ะตััะตาฃ ะตััะฝะฑะตะน...'? | ...ัะพัะดั าะฐัะฝัาฃ ััะปะตะฝะฑะตะน'. ะาฑะป ะผะฐาะฐะป ะตาฃะฑะตะบััาฃ ะผะฐาฃัะทะดัะปัาัะฝ, ะตาฃะฑะตะบาะพั ะฐะดะฐะผะฝัาฃ ำัาะฐัะฐะฝ ำฉะท ะฝะตััะฑะตััะฝ ัะฐะฑะฐััะฝัะฝ, ะฐะป ะถะฐะปาะฐัะปัาััาฃ ะบะตะดะตะนะปัะบะบะต ะฐะฟะฐัะฐััะฝัะฝ ะฑัะปะดััะตะดั. |
ะะพัะพะฝะฐะฒะธััั ะดะตะณะตะฝ ะฝะต? | ะะพัะพะฝะฐะฒะธััััะฐั โ ะฑาฑะป ะถะฐะฝัะฐัะปะฐั ะผะตะฝ ะฐะดะฐะผะดะฐัะดะฐ ะฐััั ััะดััะฐััะฝ ะฒะธััััะฐัะดัาฃ าฏะปะบะตะฝ ัะพะฑั. COVID-19 ะฟะฐะฝะดะตะผะธัััะฝ ััะดััาะฐะฝ SARS-CoV-2 ะฒะธัััั ะพัั ัะพะฟาะฐ ะถะฐัะฐะดั. ะะป ะฝะตะณัะทัะฝะตะฝ ััะฝัั ะฐะปั ะถะพะปะดะฐัั ะฐัาัะปั ะถาฑาะฐะดั. |
ะัั ะฐะฟัะฐะดะฐ ะฝะตัะต ะบาฏะฝ ะฑะฐั? | ะัั ะฐะฟัะฐะดะฐ ะถะตัั ะบาฏะฝ ะฑะฐั. ะะปะฐั: ะดาฏะนัะตะฝะฑั, ัะตะนัะตะฝะฑั, ัำััะตะฝะฑั, ะฑะตะนัะตะฝะฑั, ะถาฑะผะฐ, ัะตะฝะฑั, ะถะตะบัะตะฝะฑั. |
ะขาฏะนะตะปะตั ะฝะตะณะต ำฉัะบะตััะฝะดะต ัั ัะฐาัะฐะผะฐะนะดั? | ะะตาฃ ัะฐัะฐะปาะฐะฝ ะฟัะบััะณะต าะฐัะฐะผะฐััะฐะฝ, ัาฏะนะตะปะตั ำฉัะบะตััะฝะดะต ัั ะตะผะตั, ะผะฐะน ัะฐาัะฐะนะดั. ะาฑะป ะผะฐะน าะพัั ะฐะทัา ัะฐะฟัั ะฑะพะปาะฐะฝ ะบะตะทะดะต ัะฝะตัะณะธั ะผะตะฝ ัั ะบำฉะทั ัะตััะฝะดะต ะฟะฐะนะดะฐะปะฐะฝัะปะฐะดั. ะะฐะนะดัาฃ ัะดััะฐัั ะบะตะทัะฝะดะต ะผะตัะฐะฑะพะปะธะบะฐะปัา ัั ะฑำฉะปัะฝะตะดั. |
ะะฐะณะฝะธั ะฝะต ัััะตะนะดั? | ะะฐะณะฝะธั โ ะฑาฑะป ะผะฐะณะฝะธั ำฉััััะฝ ััะดััะฐััะฝ ะดะตะฝะต. ะะป ัะตะผัั, ะฝะธะบะตะปั, ะบะพะฑะฐะปัั ัะธัาัั ัะตััะพะผะฐะณะฝะธัััะบ ะผะฐัะตัะธะฐะปะดะฐัะดั ำฉะทัะฝะต ัะฐััะฐ ะฐะปะฐะดั. ะะฐะณะฝะธััะตัะดัาฃ ัะพะปัาฏัััะบ ะถำะฝะต ะพาฃัาฏัััะบ ะฟะพะปัััะตัั ะฑะพะปะฐะดั; ะฐััะฐั ะฟะพะปัััะตั ะฑัั-ะฑัััะฝ ัะตะฑะตะดั, ะฐะป ำั ะฐััะฐั ะฟะพะปัััะตั ะฑัั-ะฑัััะฝะต ัะฐัััะปะฐะดั. |
าะฐะทะฐาััะฐะฝ ะ ะตัะฟัะฑะปะธะบะฐััะฝัาฃ ะฐััะฐะฝะฐัั าะฐะน าะฐะปะฐ? | าะฐะทะฐาััะฐะฝ ะ ะตัะฟัะฑะปะธะบะฐััะฝัาฃ ะฐััะฐะฝะฐัั โ ะััะฐะฝะฐ าะฐะปะฐัั. |
าะฐะทะฐาััะฐะฝะฝัาฃ าฑะปัััา ะฒะฐะปััะฐัั าะฐะปะฐะน ะฐัะฐะปะฐะดั? | าะฐะทะฐาััะฐะฝะฝัาฃ าฑะปัััา ะฒะฐะปััะฐัั โ ัะตาฃะณะต. |
าะฐะทะฐาััะฐะฝ ะ ะตัะฟัะฑะปะธะบะฐััะฝัาฃ ะขำัะตะปััะทะดัะบ ะบาฏะฝั าะฐัะฐะฝ ัะพะนะปะฐะฝะฐะดั? | าะฐะทะฐาััะฐะฝ ะ ะตัะฟัะฑะปะธะบะฐััะฝัาฃ ะขำัะตะปััะทะดัะบ ะบาฏะฝั 16 ะถะตะปัะพาัะฐะฝะดะฐ ัะพะนะปะฐะฝะฐะดั. |
าะฐะทะฐา ั
ะฐะฝะดัาัะฝัาฃ ะฝะตะณัะทัะฝ าะฐะปะฐาะฐะฝ ั
ะฐะฝะดะฐั ะบัะผะดะตั? | าะฐะทะฐา ั
ะฐะฝะดัาัะฝัาฃ ะฝะตะณัะทัะฝ ะะตัะตะน ะผะตะฝ ะำะฝัะฑะตะบ ั
ะฐะฝะดะฐั าะฐะปะฐาะฐะฝ. |
ยซะะฑะฐะน ะถะพะปัยป ัะพะผะฐะฝ-ัะฟะพะฟะตัััะฝัาฃ ะฐะฒัะพัั ะบัะผ? | ยซะะฑะฐะน ะถะพะปัยป ัะพะผะฐะฝ-ัะฟะพะฟะตัััะฝัาฃ ะฐะฒัะพัั โ ะาฑั
ัะฐั ำัะตะทะพะฒ. |
าะฐะทะฐาััะฐะฝะฝัาฃ ะตาฃ ะฑะธัะบ ััาฃั าะฐะปะฐะน ะฐัะฐะปะฐะดั? | าะฐะทะฐาััะฐะฝะฝัาฃ ะตาฃ ะฑะธัะบ ััาฃั โ ะฅะฐะฝ ะขำาฃััั ััาฃั. |
ะขาฏัะบั าะฐาะฐะฝะฐัั าะฐัะฐะฝ าาฑััะปะดั? | ะขาฏัะบั าะฐาะฐะฝะฐัั 552 ะถัะปั าาฑััะปะดั. |
ยซะำฉัะฟะตะฝะดัะปะตัยป ััะธะปะพะณะธัััะฝัาฃ ะฐะฒัะพัั ะบัะผ? | ยซะำฉัะฟะตะฝะดัะปะตัยป ััะธะปะพะณะธัััะฝัาฃ ะฐะฒัะพัั โ ะะปะธัั ะัะตะฝะฑะตัะปะธะฝ. |
าะฐะทะฐาััะฐะฝะฝัาฃ ะผะตะผะปะตะบะตัััะบ ัำะผัะทะดะตััะฝะต ะฝะตะปะตั ะถะฐัะฐะดั? | าะฐะทะฐาััะฐะฝะฝัาฃ ะผะตะผะปะตะบะตัััะบ ัำะผัะทะดะตััะฝะต ะขั, ะะปัะฐาฃะฑะฐ ะถำะฝะต ำะฝาฑัะฐะฝ ะถะฐัะฐะดั. |
าะฐะทะฐาััาฃ าฏั ะฑะธั ะบัะผะดะตั? | าะฐะทะฐาััาฃ าฏั ะฑะธั โ ะขำฉะปะต ะฑะธ, าะฐะทัะฑะตะบ ะฑะธ ะถำะฝะต ำะนัะตะบะต ะฑะธ. |
ะะปััะฝ ะัะดะฐ ะผะตะผะปะตะบะตััะฝัาฃ ะฝะตะณัะทัะฝ าะฐะปะฐััั ะบัะผ? | ะะปััะฝ ะัะดะฐ ะผะตะผะปะตะบะตััะฝัาฃ ะฝะตะณัะทัะฝ าะฐะปะฐััั โ ะะฐัั ั
ะฐะฝ. |
าะฐะทะฐาััะฐะฝ าะฐะฝะดะฐะน ั
ะฐะปัาะฐัะฐะปัา าฑะนัะผะดะฐัาะฐ ะผาฏัะต? | าะฐะทะฐาััะฐะฝ ะัััะบะบะตะฝ าฐะปััะฐั าฐะนัะผั (ะาฐาฐ), ะจะฐะฝั
ะฐะน ะซะฝััะผะฐาัะฐัััา าฐะนัะผั (ะจะซาฐ), ะััะฐะทะธัะปัา ะญะบะพะฝะพะผะธะบะฐะปัา ะะดะฐา (ะะะญะ) ัะธัาัั ะบำฉะฟัะตะณะตะฝ ั
ะฐะปัาะฐัะฐะปัา าฑะนัะผะดะฐัาะฐ ะผาฏัะต. |
ะจะพาะฐะฝ ะฃำะปะธั
ะฐะฝะพะฒ ะบัะผ? | ะจะพาะฐะฝ ะฃำะปะธั
ะฐะฝะพะฒ โ าะฐะทะฐาััาฃ าฑะปั าะฐะปัะผั, ัะฐัะธั
ัั, ััะฝะพะณัะฐั, ะณะตะพะณัะฐั ะถำะฝะต ะฐาะฐััััั. |
ะัั
ะพะฝ-ะะฝะธัะตะน ะถะฐะทะฑะฐ ะตัะบะตััะบัััะตัั าะฐะน ำะปัะฟะฑะธะดะต ะถะฐะทัะปาะฐะฝ? | ะัั
ะพะฝ-ะะฝะธัะตะน ะถะฐะทะฑะฐ ะตัะบะตััะบัััะตัั ะบำฉะฝะต ัาฏัะบั ััะฝะฐ ะถะฐะทััะผะตะฝ ะถะฐะทัะปาะฐะฝ. |
าะฐะทะฐาััะฐะฝะฝัาฃ ั
ะฐะปัา ัะฐะฝั ัะฐะผะฐะผะตะฝ าะฐะฝัะฐ? | าะฐะทะฐาััะฐะฝะฝัาฃ ั
ะฐะปัา ัะฐะฝั ัะฐะผะฐะผะตะฝ 20 ะผะธะปะปะธะพะฝ ะฐะดะฐะผะดั าาฑัะฐะนะดั. |
ยซะะตะฝัาฃ ะฐััะผ าะพะถะฐยป ะฟะพะฒะตััะฝัาฃ ะฐะฒัะพัั ะบัะผ? | ยซะะตะฝัาฃ ะฐััะผ าะพะถะฐยป ะฟะพะฒะตััะฝัาฃ ะฐะฒัะพัั โ ะะตัะดัะฑะตะบ ะกะพาะฟะฐาะฑะฐะตะฒ. |
ะำฉะบ ัาฏััะบัะตัะดัาฃ ะฝะตะณัะทะณั ะดัะฝั าะฐะฝะดะฐะน ะฑะพะปาะฐะฝ? | ะำฉะบ ัาฏััะบัะตัะดัาฃ ะฝะตะณัะทะณั ะดัะฝั โ ะขำาฃััััะปะดัะบ. |
ะะฑัะปะฐะน ั
ะฐะฝ ะบัะผ? | ะะฑัะปะฐะน ั
ะฐะฝ โ าะฐะทะฐา ั
ะฐะฝะดัาัะฝัาฃ าฑะปั ั
ะฐะฝั, ะผะตะผะปะตะบะตั าะฐะนัะฐัะบะตัั, าะพะปะฑะฐััั ะถำะฝะต ะดะธะฟะปะพะผะฐั. |
าะฐะทะฐาััะฐะฝะดะฐาั ะตาฃ าฏะปะบะตะฝ ะบำฉะป าะฐะปะฐะน ะฐัะฐะปะฐะดั? | าะฐะทะฐาััะฐะฝะดะฐาั ะตาฃ าฏะปะบะตะฝ ะบำฉะป โ ะะฐัะฟะธะน ัะตาฃัะทั, ะฐะป ัาฑัั ััะปั ะตาฃ าฏะปะบะตะฝ ะบำฉะป โ ะะฐะปาะฐั. |
าะพะถะฐ ะั
ะผะตั ะฏัะฐัะธ ะบะตัะตะฝะตัั าะฐะน าะฐะปะฐะดะฐ ะพัะฝะฐะปะฐัาะฐะฝ? | าะพะถะฐ ะั
ะผะตั ะฏัะฐัะธ ะบะตัะตะฝะตัั ะขาฏัะบัััะฐะฝ าะฐะปะฐััะฝะดะฐ ะพัะฝะฐะปะฐัาะฐะฝ. |
ะขาฏััะบัะพะน ั
ะฐะปัาะฐัะฐะปัา าฑะนัะผัะฝัาฃ ะผะฐาัะฐัั ะฝะต? | ะขาฏััะบัะพะน ั
ะฐะปัาะฐัะฐะปัา าฑะนัะผัะฝัาฃ ะผะฐาัะฐัั โ ัาฏัะบั ั
ะฐะปัาัะฐััะฝัาฃ ะพััะฐา ะผำะดะตะฝะธะตััะฝ, ััะปัะฝ, ัะฐัะธั
ัะฝ, ำฉะฝะตััะฝ ะถำะฝะต ะดำััาฏัะปะตััะฝ ัะฐาัะฐั, ะดะฐะผััั ะถำะฝะต ะฝะฐัะธั
ะฐััะฐั. |
ะะปะฐัะพัะดะฐ าฏะบัะผะตัั าะฐัะฐะฝ าาฑััะปะดั? | ะะปะฐัะพัะดะฐ าฏะบัะผะตัั 1917 ะถัะปั ะถะตะปัะพาัะฐะฝ ะฐะนัะฝะดะฐ าาฑััะปะดั. |
าะฐะทะฐาััาฃ าฑะปัััา ะผัะทัะบะฐะปัา ะฐัะฟะฐะฑั ะฝะต? | าะฐะทะฐาััาฃ ะตาฃ ัะฐะฝัะผะฐะป าฑะปัััา ะผัะทัะบะฐะปัา ะฐัะฟะฐะฑั โ ะดะพะผะฑััะฐ. |
ะะถะตะปะณั ัาฏััะบัะตัะดัาฃ ะถะฐััะฝะณะตัะปัะบ ำฉะฝะตัั าะฐะปะฐะน ะฐัะฐะปะดั? | ะะถะตะปะณั ัาฏััะบัะตัะดัาฃ ะถะฐััะฝะณะตัะปัะบ ำฉะฝะตัั ะบำฉะฑัะฝะตัะต ยซะบำฉะบะฟะฐัยป, ยซัะตาฃะณะต ัะปัยป ัะธัาัั ะฐั ะพะนัะฝะดะฐััะผะตะฝ ะถำะฝะต ัะฐะดะฐา ะฐัั, ะบาฏัะตั ัะธัาัั ะถะตะบะฟะต-ะถะตะบ ัาฏัะปะตััะผะตะฝ ะฑะฐะนะปะฐะฝัััั ะฑะพะปะดั. |
ะซะฑััะฐะน ะะปััะฝัะฐัะธะฝ ะบัะผ? | ะซะฑััะฐะน ะะปััะฝัะฐัะธะฝ โ าะฐะทะฐาััาฃ ะฐัะฐ ะบำฉัะฝะตะบัั ะฐาะฐััััั-ะฟะตะดะฐะณะพะณั, ะถะฐะทััั, ััะฝะพะณัะฐั, าะพาะฐะผ าะฐะนัะฐัะบะตัั. |
าะฐะทะฐาััะฐะฝะฝัาฃ ะฑะฐััััะฝะดะฐ าะฐะฝะดะฐะน ัะตาฃัะท ะพัะฝะฐะปะฐัาะฐะฝ? | าะฐะทะฐาััะฐะฝะฝัาฃ ะฑะฐััััะฝะดะฐ ะะฐัะฟะธะน ัะตาฃัะทั ะพัะฝะฐะปะฐัาะฐะฝ. |
ะาัะท-าัะฟัะฐา ััะปะดะตัั ัะพะฑัะฝะฐ าะฐะน ััะปะดะตั ะถะฐัะฐะดั? | ะาัะท-าัะฟัะฐา ััะปะดะตัั ัะพะฑัะฝะฐ าะฐะทะฐา, ัะฐัะฐั, ะฑะฐัาาฑัั, าะฐัะฐาะฐะปะฟะฐา, ะฝะพาะฐะน, าาฑะผัา, าะฐัะฐัะฐะน-ะฑะฐะปาะฐั ัะธัาัั ััะปะดะตั ะถะฐัะฐะดั. |
ะะตะปัะพาัะฐะฝ ะพาะธาะฐัั าะฐะน ะถัะปั ะฑะพะปะดั? | ะะตะปัะพาัะฐะฝ ะพาะธาะฐัั 1986 ะถัะปั ะะปะผะฐัั าะฐะปะฐััะฝะดะฐ ะฑะพะปะดั. |
ยซาัะท ะัะฑะตะบยป ะถััั าะฐะฝะดะฐะน ะถัั? | ยซาัะท ะัะฑะตะบยป โ าะฐะทะฐาััาฃ ะปะธัะพ-ัะฟะพัััา ะถััั, ะผะฐั
ะฐะฑะฑะฐั ะดะฐััะฐะฝั. |
ะขาฏัะบั ั
ะฐะปัาัะฐััะฝัาฃ ะพััะฐา ะดะฐััะฐะฝั าะฐะฝะดะฐะน? | ะขาฏัะบั ั
ะฐะปัาัะฐััะฝัาฃ ะพััะฐา ะดะฐััะฐะฝะดะฐััะฝัาฃ ะฑััั ัะตััะฝะดะต ยซาะพัาัั ะฐัะฐ ะบััะฐะฑัยป ะผะตะฝ ยซะะปะฟะฐะผัั ะฑะฐัััยป ะถัััะฝ ะฐัะฐัาะฐ ะฑะพะปะฐะดั. |
ะกะตะผะตะน ะฟะพะปะธะณะพะฝั าะฐัะฐะฝ ะถะฐะฑัะปะดั? | ะกะตะผะตะน ัะดัะพะปัา ะฟะพะปะธะณะพะฝั 1991 ะถัะปั 29 ัะฐะผัะทะดะฐ าะฐะทะฐาััะฐะฝ ะ ะตัะฟัะฑะปะธะบะฐััะฝัาฃ ะขาฑาฃาัั ะัะตะทะธะดะตะฝัั ะาฑััาฑะปัะฐะฝ ะะฐะทะฐัะฑะฐะตะฒััาฃ ะะฐัะปัาัะผะตะฝ ะถะฐะฑัะปะดั. |
าะฐะทะฐาััาฃ าฑะปัััา ะบะธัะผั าะฐะปะฐะน ะฐัะฐะปะฐะดั? | ะัะปะตัะดัาฃ าฑะปัััา ะบะธัะผั ัะฐะฟะฐะฝ, ัะฐาะธั, ะฑำฉััะบัะตะฝ ัาฑััะฐ, ำะนะตะปะดะตั ะบะธัะผั ะบำฉะนะปะตะบ, ะบะฐะผะทะพะป, ัำัะบะตะปะต, ะบะธะผะตัะตะบัะตะฝ ัาฑัะฐะดั. |
ะัััาฑัะฐั ะขาฏััะบ าะฐาะฐะฝะฐัั าะฐะฝะดะฐะน ะตะบั ะฑำฉะปัะบะบะต ะฑำฉะปัะฝะดั? | ะัััาฑัะฐั ะขาฏััะบ าะฐาะฐะฝะฐัั 603 ะถัะปั ะะฐััั ะขาฏััะบ าะฐาะฐะฝะฐัั ะถำะฝะต ะจัาัั ะขาฏััะบ าะฐาะฐะฝะฐัั ะฑะพะปัะฟ ะตะบัะณะต ะฑำฉะปัะฝะดั. |
ะั
ะผะตั ะะฐะนัาฑัััะฝาฑะปั ะบัะผ? | ะั
ะผะตั ะะฐะนัาฑัััะฝาฑะปั โ าะฐะทะฐา ั
ะฐะปาัะฝัาฃ ััั
ะฐะฝะธ ะบำฉัะตะผั, าะพาะฐะผ ะถำะฝะต ะผะตะผะปะตะบะตั าะฐะนัะฐัะบะตัั, ะฐาัะฝ, ะฟัะฑะปะธัะธัั, าะฐะทะฐา ััะป ะฑัะปัะผั ะผะตะฝ ำะดะตะฑะธะตััะฐะฝั าัะปัะผะดะฐััะฝัาฃ ะฝะตะณัะทัะฝ าะฐะปะฐััั าะฐะปัะผ, าฑะปัััา ะถะฐะทัะดัาฃ ัะตัะพัะผะฐัะพัั, ะฐาะฐััััั. |
ะะฐะนาะพาฃัั าะฐััั ะฐะนะปะฐาั าะฐะนะดะฐ ะพัะฝะฐะปะฐัาะฐะฝ? | ะะฐะนาะพาฃัั าะฐััั ะฐะนะปะฐาั าะฐะทะฐาััะฐะฝะฝัาฃ าัะทัะปะพัะดะฐ ะพะฑะปัััะฝะดะฐ ะพัะฝะฐะปะฐัาะฐะฝ. |
ยซะาฏะปัะตะณัะฝยป ะตัะบะตััะบััั ะบัะผะณะต ะฐัะฝะฐะปาะฐะฝ? | ยซะาฏะปัะตะณัะฝยป ะตัะบะตััะบััั ะะบัะฝัั ะจัาัั ะขาฏััะบ าะฐาะฐะฝะฐััะฝัาฃ ำัะบะตัะฑะฐัั, ะัะปะณะต าะฐาะฐะฝะฝัาฃ ัะฝััั ะาฏะปัะตะณัะฝะณะต ะฐัะฝะฐะฟ ะพัะฝะฐััะปาะฐะฝ. |
าะฐะทะฐาััะฐะฝะดะฐ าะฐะฝะดะฐะน ะฟะฐะนะดะฐะปั าะฐะทะฑะฐะปะฐั ำฉะฝะดัััะปะตะดั? | าะฐะทะฐาััะฐะฝ ะผาฑะฝะฐะน, ะณะฐะท, ะบำฉะผัั, ััะฐะฝ, ะผัั, ัะตะผัั, ะฐะปััะฝ, ั
ัะพะผ ะถำะฝะต ะฑะฐัาะฐ ะดะฐ ะบำฉะฟัะตะณะตะฝ ะฟะฐะนะดะฐะปั าะฐะทะฑะฐะปะฐัาะฐ ะฑะฐะน. |
าะฐะทะฐา ำะดะตะฑะธะตััะฝะดะตะณั ะถััะฐัะปะฐั ะฟะพัะทะธัััะฝัาฃ ำฉะบัะปะดะตัั ะบัะผะดะตั? | XV-XVIII าะฐัััะปะฐัะดะฐาั ะถััะฐัะปะฐั ะฟะพัะทะธัััะฝัาฃ ะบำฉัะฝะตะบัั ำฉะบัะปะดะตัั โ ะัะฐะฝ าะฐะนาั, าะฐะทััาะฐะฝ, ะะพัะฟะฐะผะฑะตั, ะจะฐะปะบะธัะท, ะาฑาะฐั ะถััะฐั. |
ะะถะตะปะณั ัาฏััะบัะตัะดัาฃ ะถะฐะทััะฝ ะฐะปาะฐั ะพาัาะฐะฝ าะฐะปัะผ ะบัะผ? | ะำฉะฝะต ัาฏัะบั ััะฝะฐ ะถะฐะทััะฝ ะฐะปาะฐั ัะตั 1893 ะถัะปั ะดะฐะฝะธัะปัา าะฐะปัะผ ะะธะปัะณะตะปัะผ ะขะพะผัะตะฝ ะพาัะดั. |
ะะตั ะาฏะฝะดั ะฐะนะฝะฐะปะฐ ะผะฐ, ำะปะดะต ะาฏะฝ ะะตัะดั ะผะต? | ะะตั ะาฏะฝะดั ะฐะนะฝะฐะปะฐะดั. ะาฑะป ะณะตะปะธะพัะตะฝััะปัะบ ะถาฏะนะต ะดะตะฟ ะฐัะฐะปะฐะดั. ะะตัะดัาฃ ะาฏะฝะดั ัะพะปัา ะฑัั ะฐะนะฝะฐะปัะฟ ััาััะฝะฐ ัะฐะผะฐะผะตะฝ 365,25 ะบาฏะฝ ะบะตัะตะดั, ะฑัะท ะพะฝั ะฑัั ะถัะป ะดะตะฟ ะฐัะฐะนะผัะท. ะัั ัะธัะตะบ ะบาฏะฝะฝัาฃ ะตัะตะฑัะฝะตะฝ ำั ัำฉัั ะถัะป ัะฐะนัะฝ ะบัะฑััะต ะถัะปั ะฑะพะปัะฟ, ะฐาะฟะฐะฝ ะฐะนัะฝะฐ 29-ัั ะบาฏะฝ าะพััะปะฐะดั. |
ะะธะฝะณะฒะธะฝะดะตั าฑัะฐ ะฐะปะฐ ะผะฐ? | ะะพา, ะฟะธะฝะณะฒะธะฝะดะตั าฑัะฐ ะฐะปะผะฐะนะดั. ะะปะฐั ััะดะฐ ัััััะปัะบ ะตัะตััะฝ าาฑััะฐัาะฐ ะถะฐัะฐะดั. ะะปะฐัะดัาฃ าะฐะฝะฐััะฐัั าฑััาะฐ ะตะผะตั, ััะดะฐ ัะตะท ะถำะฝะต ะตะฟัั ะถาฏะทัะณะต ะฐัะฝะฐะปาะฐะฝ ะตัะบะตะบะบะต าฑาัะฐั ะฑะพะปัะฟ ะฑะตะนัะผะดะตะปะณะตะฝ. ะะปะฐั ะะฝัะฐัะบัะธะดะฐะดะฐ ะถำะฝะต ะพาฃัาฏัััะบ ะถะฐััั ัะฐัะดัาฃ ะฑะฐัาะฐ ะดะฐ ัััา ะฐะนะผะฐาัะฐััะฝะดะฐ ะผะตะบะตะฝะดะตะนะดั. |
ะะธะฝะพะทะฐะฒัะปะฐั าะฐัะฐะฝ ำฉะผัั ัาฏัะณะตะฝ? | ะะธะฝะพะทะฐะฒัะปะฐั ัะฐะผะฐะผะตะฝ 230 ะผะธะปะปะธะพะฝ ะถัะป ะฑาฑััะฝ ะฟะฐะนะดะฐ ะฑะพะปัะฟ, 65 ะผะธะปะปะธะพะฝ ะถัะป ะฑาฑััะฝ ะถะพะนัะปัะฟ ะบะตัะบะตะฝ ะะตะทะพะทะพะน ะดำััััะฝะดะต ะะตั ะฑะตััะฝะดะต าฏััะตะผะดัะบ ะตัะบะตะฝ ะถะฐะฝัะฐัะปะฐั. ะะปะฐัะดัาฃ ะถะพะนัะปััะฝัาฃ ะฝะตะณัะทะณั ัะตะฑะตะฑั ัะตััะฝะดะต ะะตัะณะต ััั ะฐััะตัะพะธะดััาฃ าาฑะปะฐัั ัะฐะปะดะฐััะฝะฐะฝ ะฑะพะปาะฐะฝ ะถะฐาปะฐะฝะดัา ะฐะฟะฐั ัะฐะฝะฐะปะฐะดั. |
าะพัาัั ะฐัะฐ ะบัะผ? | าะพัาัั ะฐัะฐ โ ัาฏัะบั ั
ะฐะปัาัะฐััะฝะฐ ะพััะฐา าฑะปั ะพะนััะป, ะถััะฐั, ะบาฏะน ะฐัะฐัั ะถำะฝะต าะพะฑัะท ะฐัะฟะฐะฑัะฝ ะถะฐัะฐััั ะฐาฃัะท ัาฑะปาะฐ. ะะฝัาฃ ะบาฏะนะปะตัั ะผะตะฝ ะถััะปะฐัั าฑัะฟะฐาัะฐะฝ-าฑัะฟะฐาาะฐ ะถะตััะฟ, ััั
ะฐะฝะธ ะผาฑัะฐาะฐ ะฐะนะฝะฐะปาะฐะฝ. ะะป ะผำาฃะณัะปัะบ ำฉะผััะดั ัะทะดะตะณะตะฝั ัััะฐะปั ะฐาฃัะทะดะฐัะผะตะฝ ัะฐะฝัะผะฐะป. |
ะะฐัััาฃ าฏั ะฝะตะณัะทะณั ะบาฏะนั าะฐะฝะดะฐะน? | ะะฐัััาฃ าฏั ะฝะตะณัะทะณั ะฐะณัะตะณะฐัััา ะบาฏะนั ะฑะฐั: าะฐััั, ัาฑะนัา ะถำะฝะต ะณะฐะท ัำััะทะดั. ะััะฐะปั, ัั าะฐััั ะบาฏะนะดะต ะผาฑะท, ัาฑะนัา ะบาฏะนะดะต ัั, ะฐะป ะณะฐะท ัำััะทะดั ะบาฏะนะดะต ะฑั ะฑะพะปะฐะดั. ะะฐัััาฃ ะบาฏะนั ัะตะผะฟะตัะฐัััะฐ ะผะตะฝ าัััะผาะฐ ะฑะฐะนะปะฐะฝัััั ำฉะทะณะตััั ะผาฏะผะบัะฝ. |
าะฐะทะฐาััะฐะฝะดะฐ าะฐะฝัะฐ ะพะฑะปัั ะฑะฐั? | 2022 ะถัะปาั ำะบัะผััะปัะบ-ะฐัะผะฐาััา ัะตัะพัะผะฐะปะฐัะดะฐะฝ ะบะตะนัะฝ าะฐะทะฐาััะฐะฝะดะฐ 17 ะพะฑะปัั ะถำะฝะต ัะตัะฟัะฑะปะธะบะฐะปัา ะผะฐาฃัะทั ะฑะฐั 3 าะฐะปะฐ (ะััะฐะฝะฐ, ะะปะผะฐัั, ะจัะผะบะตะฝั) ะฑะฐั. ะะฐาฃะฐะดะฐะฝ าาฑััะปาะฐะฝ ะพะฑะปัััะฐั: ะะฑะฐะน, ะะตัััั, าฐะปััะฐั. |
ะาฃ ััััา ะฟะปะฐะฝะตัะฐ าะฐะฝะดะฐะน? | ะาฏะฝ ะถาฏะนะตััะฝะดะตะณั ะตาฃ ััััา ะฟะปะฐะฝะตัะฐ โ ะจะพะปะฟะฐะฝ (ะะตะฝะตัะฐ). ะะป ะาฏะฝะณะต ะตาฃ ะถะฐาัะฝ ะพัะฝะฐะปะฐัะฟะฐัะฐ ะดะฐ (ะะตัะบััะธะน ะถะฐาัะฝััะฐา), ะพะฝัาฃ าะฐะปัาฃ ะฐัะผะพััะตัะฐัั ะฟะฐัะฝะธะบััะบ ัััะตะบั ััะดัััะฟ, ะฑะตััะฝะดะตะณั ัะตะผะฟะตัะฐัััะฐะฝั ะฆะตะปััะธะน ะฑะพะนัะฝัะฐ 460 ะณัะฐะดัััะฐะฝ ะฐัััะฐะดั. |
ะัะฐะฒะธัะฐัะธั ะดะตะณะตะฝ ะฝะต? | ะัะฐะฒะธัะฐัะธั ะฝะตะผะตัะต ะฑาฏะบัะปำะปะตะผะดัะบ ัะฐัััะปัั ะบาฏัั โ ะฑาฑะป ะผะฐััะฐัั ะฑะฐั ะฑะฐัะปัา ะดะตะฝะตะปะตัะดัาฃ ะฑัั-ะฑัััะฝะต ัะฐัััะปั ะบาฏัั. ะาฑะป ะบาฏัััาฃ ะฐัาะฐััะฝะดะฐ ะฟะปะฐะฝะตัะฐะปะฐั ะาฏะฝะดั ะฐะนะฝะฐะปะฐะดั, ะะน ะะตัะดั ะฐะนะฝะฐะปะฐะดั, ะฐะป ะทะฐััะฐั ะะตั ะฑะตััะฝะต าาฑะปะฐะนะดั. ะะฝั ะฐะปาะฐั ัะตั ะัะฐะฐะบ ะัััะพะฝ ะถาฏะนะตะปั ัาฏัะดะต ัะธะฟะฐััะฐาะฐะฝ. |
ยซะะตัั ะะฐัาัยป ะดะตะณะตะฝ ะฝะต? | ยซะะตัั ะะฐัาัยป โ XVII าะฐัััะดัาฃ ัะพาฃั ะผะตะฝ XVIII าะฐัััะดัาฃ ะฑะฐััะฝะดะฐ ะขำัะบะต ั
ะฐะฝะฝัาฃ ัาฑััะฝะดะฐ าะฐะฑัะปะดะฐะฝาะฐะฝ าะฐะทะฐา ั
ะฐะปาัะฝัาฃ ะดำััาฏัะปั ำะดะตั-าาฑััะฟ ะทะฐาฃะดะฐััะฝัาฃ ะถะธะฝะฐาั. ะะป าะพาะฐะผะดะฐาั าาฑาัาััา, ำะปะตัะผะตัััะบ, ำะบัะผััะปัะบ ะถำะฝะต าัะปะผััััา ัััะตัะดั ัะตััะตะณะตะฝ ะถะตัั ะฝะตะณัะทะณั ะฑำฉะปัะผะฝะตะฝ ัาฑัาะฐะฝ. |
ะััะตะณัะฝัาฃ ะฐะดะฐะผ าฏััะฝ ะผะฐาฃัะทั าะฐะฝะดะฐะน? | ะััะตะณั โ ัััั ะฐาะทะฐะปะฐัะดัาฃ ััะฝัั ะฐะปัั าฏััะฝ ะตาฃ ะผะฐาฃัะทะดั ั
ะธะผะธัะปัา ัะปะตะผะตะฝั. ะะดะฐะผะดะฐั ะผะตะฝ ะถะฐะฝัะฐัะปะฐั ะพััะตะณัะผะตะฝ ััะฝัั ะฐะปัะฟ, ะพะฝั ะถะฐัััะฐะปะฐัะดะฐ ัะฝะตัะณะธั ำฉะฝะดััั าฏััะฝ ะฟะฐะนะดะฐะปะฐะฝะฐะดั. ะััะตะณัััะท ะะตัะดะตะณั ัััััะปัะบััาฃ ะบำฉะฟ ะฑำฉะปัะณั ะผาฏะผะบัะฝ ะตะผะตั ะฑะพะปะฐั ะตะดั. ะะป ัะพะฝะดะฐะน-ะฐา ะถะฐะฝั ะฟัะพัะตััะฝ าะพะปะดะฐะนะดั. |
ะะฐััั (ะฑะฐัั) ะฝะตะณะต าะฐะทะฐาััะฐะฝะฝัาฃ ัะธะผะฒะพะปัะฝะฐ ะฐะนะฝะฐะปะดั? | าะฐั ะฑะฐัััั (ะฑะฐัั) โ าะฐะทะฐาััะฐะฝะฝัาฃ ัะฐัะปั ะฐะนะผะฐาัะฐััะฝะดะฐ ะผะตะบะตะฝะดะตะนััะฝ ัะธัะตะบ ะบะตะทะดะตัะตััะฝ, ำะดะตะผั ำัั าัะฐััั ะถัััาัั. ะะป ัำัะตะปััะท าะฐะทะฐาััะฐะฝะฝัาฃ ัะธะผะฒะพะปั ัะตััะฝะดะต ัะฐาฃะดะฐะปะดั, ัะตะฑะตะฑั ะพะป ะฑะฐััะปะดัาัั, ะตัะบัะฝะดัะบัั, ะฑะธัะบััะบะบะต าฑะผััะปัะดั ะถำะฝะต ัะฐะฑะธาะฐัะฟะตะฝ าฏะนะปะตััะผะดัะปัะบัั ะฑัะปะดััะตะดั. ะะฐััั ะฑะตะนะฝะตัั ะะปัะฐาฃะฑะฐะดะฐ ะดะฐ ะบะตะทะดะตัะตะดั. |
ะญะปะตะบัั ัะพะณั ะดะตะณะตะฝ ะฝะต? | ะญะปะตะบัั ัะพะณั โ ะฑาฑะป ะทะฐััะดัะฐะปาะฐะฝ ะฑำฉะปัะตะบัะตัะดัาฃ (ะผััะฐะปั, ัะปะตะบััะพะฝะดะฐัะดัาฃ) ำฉัะบัะทะณัั ะฑะพะนัะผะตะฝ ัะตััะตะปะณะตะฝ าะพะทาะฐะปััั. ะญะปะตะบัั ัะพะณั ะถะฐััา, ะถัะปั, าะพะทาะฐะปัั ะถำะฝะต ะฐาะฟะฐัะฐั ะฑะตัั ัะธัาัั ะบำฉะฟัะตะณะตะฝ าาฑะฑัะปัััะฐัะดัาฃ ะฝะตะณัะทั ะฑะพะปัะฟ ัะฐะฑัะปะฐะดั ะถำะฝะต าะฐะทััะณั ะทะฐะผะฐะฝาั ัะตั
ะฝะพะปะพะณะธัะฝัาฃ ะฐะถััะฐะผะฐั ะฑำฉะปัะณั. |
ำะปะตะผะดะตะณั ะตาฃ ัะตัะตาฃ ะถะตั าะฐะนะดะฐ ะพัะฝะฐะปะฐัาะฐะฝ? | ำะปะตะผะดะตะณั ะตาฃ ัะตัะตาฃ ะถะตั โ ะขัะฝัา ะผาฑั
ะธััะฝะดะฐาั ะะฐัะธะฐะฝะฐ ัาฑาฃาัะผะฐัั. ะะฝัาฃ ะตาฃ ัะตัะตาฃ ะฝาฏะบัะตัั ยซะงะตะปะปะตะฝะดะถะตัยป ะพะนะฟะฐัั ะดะตะฟ ะฐัะฐะปะฐะดั ะถำะฝะต ะพะฝัาฃ ัะตัะตาฃะดัะณั ัะฐะผะฐะผะตะฝ 11 000 ะผะตััะดั (11 ัะฐาัััะผ) าาฑัะฐะนะดั. ะาฑะป ะญะฒะตัะตัั ัะฐััะฝัาฃ ะฑะธัะบััะณัะฝะตะฝ ะดะต ะฐััะฟ ัาฏัะตะดั. |
ะะฝัะตัะฝะตั ะดะตะณะตะฝ ะฝะต? | ะะฝัะตัะฝะตั โ ะฑาฑะป ะฑาฏะบัะป ำะปะตะผะดะตะณั ะผะธะปะปะธะพะฝะดะฐาะฐะฝ ะบะพะผะฟัััะตัะปะตัะดั, ัะตัะฒะตัะปะตัะดั ะถำะฝะต ะฑะฐัาะฐ าาฑััะปาัะปะฐัะดั ะฑัั-ะฑัััะผะตะฝ ะฑะฐะนะปะฐะฝัััััะฐััะฝ ะถะฐาปะฐะฝะดัา ะบะพะผะฟัััะตัะปัะบ ะถะตะปั. ะะป ะฟะฐะนะดะฐะปะฐะฝัััะปะฐัาะฐ ะฐาะฟะฐัะฐั ะฐะปะผะฐััาะฐ, ะฒะตะฑ-ัะฐะนััะฐัะดั าะฐัะฐัาะฐ, ัะปะตะบััะพะฝะดัา ะฟะพััะฐ ะถัะฑะตััะณะต, ำะปะตัะผะตัััะบ ะถะตะปัะปะตัะดะต ะฐัะฐะปะฐััาะฐ ะถำะฝะต ัะฐะฝััะท ะฑะฐัาะฐ าัะทะผะตััะตัะดั ะฟะฐะนะดะฐะปะฐะฝัาะฐ ะผาฏะผะบัะฝะด... |
ะะนััั ะดะตะณะตะฝ ะฝะต? | ะะนััั โ าะฐะทะฐา ั
ะฐะปาัะฝัาฃ ะฐััะท ำะดะตะฑะธะตััะฝัาฃ ะตัะตะบัะต ะถะฐะฝัั, ะตะบั ะฐาัะฝะฝัาฃ ะฐัะฐััะฝะดะฐาั ัำฉะท ัะฐะนััั, ัััััะฟัะฐะปะผะฐ ำฉะฝะตั. ะะนััั ะบะตะทัะฝะดะต ะฐาัะฝะดะฐั ะดะพะผะฑััะฐะฝัาฃ ัาฏะนะตะผะตะปะดะตััะผะตะฝ ะฑะตะปะณัะปั ะฑัั ัะฐาัััะฟ ะฐัััะฝะดะฐ ัะฐะฟาััะปัาะฟะตะฝ, ัะตัะตะฝะดัะบะฟะตะฝ, ัะผะพัะผะตะฝ ะฑัััะฝ-ะฑััั ัำฉะทะดะตะฝ ัาฏััะฝะดัััะณะต ัััััะฐะดั. |
ะะดะฐะผะฝัาฃ าะฐะฝั ะฝะตะณะต าัะทัะป? | ะะดะฐะผะฝัาฃ าะฐะฝัะฝัาฃ าัะทัะป ะฑะพะปััะฝัาฃ ัะตะฑะตะฑั โ ััะธััะพัะธััะตัะดัาฃ (าัะทัะป าะฐะฝ ะถะฐัััะฐะปะฐัั) าาฑัะฐะผัะฝะดะฐาั ะณะตะผะพะณะปะพะฑะธะฝ ะฐาััะทั. ะะตะผะพะณะปะพะฑะธะฝะฝัาฃ าาฑัะฐะผัะฝะดะฐ ัะตะผัั ะฐัะพะผั ะฑะฐั, ะพะป ะพััะตะณัะผะตะฝ ะฑะฐะนะปะฐะฝััาะฐะฝะดะฐ าะฐะฝาะฐ ะฐััา าัะทัะป ัาฏั ะฑะตัะตะดั. ะััะตะณั ะฐะท ะฑะพะปาะฐะฝะดะฐ าะฐะฝะฝัาฃ ัาฏัั ะบาฏาฃะณััััะตะฝะตะดั. |
ะัั ัะฐาะฐััะฐ ะฝะตัะต ะผะธะฝัั, ะฝะตัะต ัะตะบัะฝะด ะฑะฐั? | ะัั ัะฐาะฐััะฐ 60 ะผะธะฝัั ะฑะฐั. ะะป ะฑัั ะผะธะฝัััะฐ 60 ัะตะบัะฝะด ะฑะฐั. ะกะพะฝะดัาัะฐะฝ, ะฑัั ัะฐาะฐััะฐ 60-ัั 60-าะฐ ะบำฉะฑะตะนััะตะบ, 3600 ัะตะบัะฝะด ะฑะพะปะฐะดั. |
าฐัะปั ัะตะปะตัะพะฝ ะฝะต าฏััะฝ าะฐะถะตั? | าฐัะปั ัะตะปะตัะพะฝ (ะฝะตะผะตัะต ัะผะฐัััะพะฝ) โ ะฑาฑะป ะบำฉะฟ ััะฝะบัะธัะปั ะฟะพััะฐัะธะฒัั ัะปะตะบััะพะฝะดั าาฑััะปาั. ะะฝัาฃ ะฝะตะณัะทะณั าัะทะผะตััะตัั: ััะผััะท าะพาฃััะฐั ัะฐะปั ะถำะฝะต าะฐะฑัะปะดะฐั, ั
ะฐะฑะฐัะปะฐะผะฐ ะฐะปะผะฐัั (SMS, ะผะตััะตะฝะดะถะตัะปะตั), ะธะฝัะตัะฝะตัะบะต ะบััั, ัััะตัะบะต ะถำะฝะต ะฒะธะดะตะพาะฐ ัาฏัััั, ะถะพะป ะบำฉััะตัั (GPS), ะผัะทัะบะฐ ััาฃะดะฐั, ะพะนัะฝ ะพะนะฝะฐั ะถำะฝะต ะฐัะฝะฐะนั าะพััะผัะฐะปะฐั ะฐัาัะปั ัะฐะฝ ะฐะปัะฐะฝ ัะฐะฟัััะผะฐ... |
าะฐะทะฐาััาฃ าฏั ะฑะธัะฝ ะฐัะฐาฃัะท. | าะฐะทะฐา ั
ะฐะปาัะฝัาฃ ัะฐัะธั
ัะฝะดะฐาั ำะดัะปะดัะณัะผะตะฝ, ะดะฐะฝะฐะปัาัะผะตะฝ ัะฐะฝัะปาะฐะฝ าฏั าฑะปั ะฑะธ: าฐะปั ะถาฏะทะดะตะฝ โ ะขำฉะปะต ะฑะธ, ะััะฐ ะถาฏะทะดะตะฝ โ าะฐะทัะฑะตะบ ะฑะธ, ะััั ะถาฏะทะดะตะฝ โ ำะนัะตะบะต ะฑะธ. ะะปะฐั ะตะป ะฑะฐัาะฐัั ัััะฝะต ะฐัะฐะปะฐััะฟ, ะดะฐั-ัะฐัะดั ัะตััะฟ, ั
ะฐะปัาััาฃ ะฑััะปัะณั ะผะตะฝ ััะฝััััาัะฝ ัะฐาัะฐัะดะฐ ะผะฐาฃัะทะดั ัำฉะป ะฐัาะฐัาะฐะฝ. |
ะะฐะฝะฐััะฐั (ะฒัะปะบะฐะฝ) าะฐะปะฐะน ะฐัาัะปะฐะนะดั? | ะะฐะฝะฐััะฐั โ ะะตั าััััััะฝะดะฐาั ะถะฐััาัะฐัะดะฐะฝ ะฝะตะผะตัะต ัะตััะบัะตัะดะตะฝ ะถะตั ะฐัััะฝะดะฐาั ััััา ะผะฐะณะผะฐ, ะบาฏะป ะถำะฝะต ะณะฐะทะดะฐัะดัาฃ ััััาะฐ ะฐัาัะปะฐะฟ ััาัั. ะาฑะป ะะตัะดัาฃ ัะตัะตาฃ าะพะนะฝะฐััะฝะดะฐาั ะถะพาะฐัั าัััะผ ะผะตะฝ ัะตะผะฟะตัะฐัััะฐะฝัาฃ ำัะตััะฝะตะฝ ะฑะพะปะฐะดั. ะัาัะปะฐาะฐะฝ ะผะฐะณะผะฐ ะถะตั ะฑะตััะฝะต ััาาะฐะฝ ัะพาฃ ะปะฐะฒะฐ ะดะตะฟ ะฐัะฐะปะฐะดั. |
ะาฃ าฏะปะบะตะฝ ัำฉะป าะฐะนัั? | ำะปะตะผะดะตะณั ะตาฃ าฏะปะบะตะฝ ััััา ัำฉะป โ ะััะธะบะฐะฝัาฃ ัะพะปัาฏัััะณัะฝะดะต ะพัะฝะฐะปะฐัาะฐะฝ ะกะฐั
ะฐัะฐ ัำฉะปั. ะะปะฐะนะดะฐ, ะตะณะตั ัััา ัำฉะปะดะตัะดั ะดะต ะตัะตะฟัะตัะตะบ, ะพะฝะดะฐ ำะปะตะผะดะตะณั ะตาฃ าฏะปะบะตะฝ ัำฉะป โ ะะฝัะฐัะบัะธะบะฐะปัา ะฟะพะปัั ัำฉะปั, ะพะดะฐะฝ ะบะตะนัะฝะณั ะพััะฝะดะฐ ะัะบัะธะบะฐะปัา ะฟะพะปัั ัำฉะปั ัาฑัะฐะดั. |
ะกำฉะทะดัะบ ะดะตะณะตะฝ ะฝะต? | ะกำฉะทะดัะบ โ ะฑาฑะป ัำฉะทะดะตัะดัาฃ (ะฝะตะผะตัะต ะผะพััะตะผะฐะปะฐัะดัาฃ, ัำฉะท ัััะบะตััะตััะฝัาฃ) ััะทัะผั, ะพะปะฐัะดัาฃ ะผะฐาัะฝะฐะปะฐัั, าะพะปะดะฐะฝัะปัั, ััะธะผะพะปะพะณะธััั, ะฐัะดะฐัะผะฐัั ะถำะฝะต ะฑะฐัาะฐ ะดะฐ ะฐาะฟะฐัะฐััะฐัั ะบำฉััะตััะปะณะตะฝ ะฐะฝัาัะฐะผะฐะปัา ะบััะฐะฟ ะฝะตะผะตัะต ะดะตัะตะบาะพั. ะกำฉะทะดัะบัะตั ััะป าฏะนัะตะฝัะดะต, ะผำััะฝะดั ัาฏััะฝัะดะต ะถำะฝะต ัะฐัะฐััั ะถะฐะทัะดะฐ ะผะฐาฃัะทะดั ัำฉะป ะฐัาะฐัะฐะดั. |
๐ฐ๐ฟ Question-Answering_Kazakh
A comprehensive Kazakh-language question-answer dataset for fine-tuning and training language models.
Created and maintained by Kurumikz. Free to use with attribution.
๐ Overview
Question-Answering_Kazakh is an open-domain QA dataset written entirely
in the Kazakh language (kk). It covers a wide range of topics โ from the
history and geography of Kazakhstan to Kazakh grammar, culture, economy, and
language learning (Kazakh โ English).
The dataset was built with fine-tuning large language models in mind. Each record consists of a natural-language question and a detailed, informative answer. Answers range from short factual statements to comprehensive multi-paragraph explanations โ giving the model exposure to a variety of response lengths and styles.
๐ Part of the Zerde Collection
This dataset is a focused subset of the larger Zerde-QA-50K dataset โ a synthetically generated corpus of 51,422 Kazakh QA pairs spanning 20+ academic and professional domains.
The current dataset (1,424 records) concentrates specifically on Kazakhstan-centric topics: history, geography, culture, language, economy, science, and sports โ making it a compact, high-precision resource for domain-specific fine-tuning on Kazakh national knowledge.
If you need broader topical coverage (IT, AI/ML, cybersecurity, law, medicine, philosophy, and more), consider using the full Zerde-QA-50K โ.
๐ Dataset Statistics
| Metric | Value |
|---|---|
| Total records | 1,424 |
| File format | JSONL |
| File size | ~1.9 MB |
| Primary language | Kazakh (kk) |
| Duplicate records | 0 |
| JSON parse errors | 0 |
| Records with null/empty fields | 0 |
Answer Length Distribution
| Length range | Records | Share |
|---|---|---|
| < 100 chars | 39 | 2.7% |
| 100 โ 400 chars | 948 | 66.6% |
| 400 โ 1000 chars | 177 | 12.4% |
| 1000+ chars | 260 | 18.3% |
Field Length Stats (in characters)
| Field | Min | Max | Avg | Median |
|---|---|---|---|---|
question |
15 | 263 | 67 | 59 |
answer |
32 | 7,111 | 692 | 292 |
๐๏ธ Format
The dataset is stored as JSONL (JSON Lines) โ one JSON object per line.
Every record has exactly two fields:
{
"question": "าะฐะทะฐาััะฐะฝะฝัาฃ ะฐััะฐะฝะฐัั าะฐะน าะฐะปะฐ?",
"answer": "าะฐะทะฐาััะฐะฝ ะ ะตัะฟัะฑะปะธะบะฐััะฝัาฃ ะฐััะฐะฝะฐัั โ ะััะฐะฝะฐ าะฐะปะฐัั. ะาฑััะฝ ะฑาฑะป าะฐะปะฐ ะาฑั-ะกาฑะปัะฐะฝ, ะพะดะฐะฝ ะฑาฑััะฝ ะาะผะพะปะฐ, ะฆะตะปะธะฝะพะณัะฐะด ะดะตะฟ ะฐัะฐะปาะฐะฝ. ะััะฐะฝะฐ โ ะตะปัะผัะทะดัาฃ ัะฐััะธ, ำะบัะผััะปัะบ ะถำะฝะต ััะบะตัะปัะบ ะพััะฐะปัาั."
}
| Field | Type | Description |
|---|---|---|
question |
string | Natural-language question in Kazakh |
answer |
string | Detailed answer in Kazakh |
No null values. No empty strings. No duplicate records.
Encoding: UTF-8. No BOM.
๐ Content Areas
The dataset covers 8 major thematic domains:
๐๏ธ 1. History of Kazakhstan
- Kazakh Khanate โ founding, rulers, decline
- Golden Horde and its legacy
- Key historical figures: Abylai Khan, Kenesary, Abylay
- Russian Empire colonization (1731โ1916)
- The 1916 national uprising
- Alash movement and Alashorda government
- Soviet era: collectivization, famine (1930โ1933)
- December 1986 uprising (Jeltoqsan)
- Path to independence (1991)
๐ 2. Geography
- Major cities: Almaty, Astana, Shymkent, Karaganda
- Rivers: Ili, Irtish, Syr Darya, Ural
- Lakes and seas: Caspian Sea, Aral Sea, Balkhash
- Mountains: Tian Shan, Altai, Khan Tengri
- Steppes and natural zones: Saryarka, Betpak-Dala
- National parks: Ile-Alatau, Karaganda, Katon-Karagay
๐ญ 3. Culture & Traditions
- National holidays: Nauryz, Independence Day
- Traditional customs: wedding ceremonies, betashar, zheti ata
- National cuisine: beshbarmak, kymyz, kurt, baursak
- Music and instruments: dombra, kuy, zhyrau tradition
- Epic poetry: Koblandy Batyr, Er Targyn, Alpamys
- Poets and writers: Abai, Mukhtar Auezov, Zhambyl
๐ 4. Kazakh Language & Linguistics
- Alphabet history: Arabic script โ Latin โ Cyrillic โ Latin again
- Grammar: agglutination, vowel harmony (syngarmonia)
- All 7 grammatical cases with English comparisons
- Suffix system in depth:
- Plural suffix
-lar/-ler - Possessive suffixes
- Personal/conjugation suffixes
- Case suffixes
- Word-forming suffixes:
-shั/-shi,-lyq/-lik,-syz/-siz,-day/-dey,-la/-le,-าan/-gen,-atyn/-etin
- Plural suffix
- Tense system vs English 12 tenses
- Negation, imperatives, conditionals
- SOV word order vs English SVO
- Postpositions vs English prepositions
- Kazakh โ English translation pairs and sentence examples
๐ฐ 5. Economy & Industry
- Oil & gas: Tengiz, Kashagan, Karachaganak fields
- Mining & metallurgy: Karaganda steel, Balkhash copper
- Uranium: Kazatomprom โ world's largest producer
- Agriculture: virgin lands campaign, grain exports
- EXPO 2017 "Future Energy" in Astana
- Silk Road history and modern Belt & Road Initiative
๐๏ธ 6. Politics & Governance
- Constitution of Kazakhstan (1995, 2022 reforms)
- Parliament: Senate and Mazhilis
- Presidential system and powers
- SCO (Shanghai Cooperation Organisation) โ Kazakhstan's role
- Nuclear disarmament โ Budapest Memorandum 1994
- Astana Process โ Syria peace negotiations
- Jeltoqsan 1986 โ political significance
๐ฌ 7. Science & Technology
- Baikonur Cosmodrome โ history and significance
- Sputnik launch (1957), Gagarin flight (1961)
- Kazakh cosmonaut Aidyn Aimbetov
- Semey nuclear test site โ ecological consequences
- Nazarbayev University
- Kazakhstan's nuclear-free status
๐ 8. Sports & Notable Figures
- Gennady Golovkin (GGG) โ world boxing champion
- Serik Sapiyev โ Olympic gold, Val Barker Trophy
- Kazakh traditional sports: kokpar, baige, kazaksha kures
๐ก Intended Use
This dataset is designed for:
- Fine-tuning causal language models (GPT-style) on Kazakh-language QA
- Instruction tuning โ teaching models to follow questionโanswer format
- Retrieval-Augmented Generation (RAG) โ as a knowledge base
- Evaluation of Kazakh NLP models
- Educational tools โ Kazakh language learning applications
- Benchmarking โ testing models' knowledge of Kazakhstan
For a significantly larger and more topically diverse dataset from the same author, see Zerde-QA-50K (51,422 records, 20+ domains).
Recommended training format
For instruction fine-tuning, wrap records like this:
### ะกาฑัะฐา:
{question}
### ะะฐัะฐะฟ:
{answer}
Or in English-style instruct format:
<|user|>
{question}
<|assistant|>
{answer}
โ๏ธ Loading the Dataset
With ๐ค Hugging Face datasets
from datasets import load_dataset
ds = load_dataset("kurumikz/Question-Answering_Kazakh")
print(ds["train"][0])
# {'question': '...', 'answer': '...'}
Manually with Python
import json
records = []
with open("data.jsonl", "r", encoding="utf-8") as f:
for line in f:
records.append(json.loads(line))
print(f"Loaded {len(records)} records")
print(records[0])
With pandas
import pandas as pd
df = pd.read_json("data.jsonl", lines=True)
print(df.shape) # (1424, 2)
print(df.columns) # ['question', 'answer']
print(df['answer'].str.len().describe())
๐ Data Quality
The dataset was programmatically verified before release:
| Check | Result |
|---|---|
| JSON parse errors | โ 0 |
| Empty lines | โ 0 |
Missing question or answer |
โ 0 |
| Null / None values | โ 0 |
| Exact duplicate records | โ 0 |
| Duplicate questions | โ 0 |
| Duplicate answers | โ 0 |
| Control characters | โ 0 |
| BOM markers | โ 0 |
| Encoding errors (UTF-8) | โ 0 |
| Whitespace-only values | โ 0 |
Character script breakdown (total 1,081,140 chars):
| Script | Count | Share |
|---|---|---|
| Cyrillic | 848,017 | 78.4% |
| Latin | 20,409 | 1.9% |
| Digits | 7,194 | 0.7% |
| Arabic | 2 | ~0.0% |
The 2 Arabic characters appear on one line intentionally โ
used as phonetic examples in a Kazakh linguistics answer.
๐ License
This dataset is released under the
Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) license.
You are free to:
- โ Use โ for any purpose, including commercial
- โ Share โ copy and redistribute
- โ Adapt โ remix, transform, build upon
Under the condition:
- ๐ Attribution required โ You must give appropriate credit
to the original author when using or distributing this dataset.
Suggested citation:
Question-Answering_Kazakh dataset, available at:
https://huggingface.co/datasets/kurumikz/Question-Answering_Kazakh
Licensed under CC BY 4.0.
๐ Attribution
If you use this dataset in research, a product, or any public project,
please include a visible credit such as:
"This work uses the Question-Answering_Kazakh dataset,
created by Kurumikz,
available at huggingface.co/datasets/kurumikz/Question-Answering_Kazakh"
For questions, feedback, or collaboration โ reach out:
kurumikz โ kurumikaz@gmail.com
๐๏ธ Related Datasets
| Dataset | Records | Scope | Link |
|---|---|---|---|
| Question-Answering_Kazakh (this) | 1,424 | Kazakhstan-focused: history, geography, culture, language | โ |
| Zerde-QA-50K | 51,422 | 20+ broad domains: IT, AI, law, medicine, humanities & more | โ View on HF |
Made with โค๏ธ for the Kazakh NLP community.
- Downloads last month
- 58
