text
stringlengths
4
163k
token_count
int64
3
112k
Саха дьоно бары тэҥнэр. Саха сиригэр элбэх араас омуктар бииргэ олорбуттара ыраатта. Перепись суруйуута бигэргэтэринэн сүүстэн тахса омуктар араас үлэлэри бииргэ үлэлээн эйэлээхтик олороллор. Бу элбэх омуктартан кэнники кэмҥэ сахалар ахсааннара эбиллэн баһылыыр оруолу ылан эрэллэр, онтон нууччалар иккис миэстэҕэ түһэн ...
6,611
Иккиттэн биирин талыы. Сиргэ туох барыта эргийэн, уларыйан биэрэрэ кэмэ кэллэҕинэ кэлэн иһэр. Кыһын кэнниттэн, саас, онтон сайын кэлэр, хараҥа, тымныы түүн сырдык күнүнэн солбуллар. Үчүгэй уонна куһаҕан кэмнэр солбуйсан биэрэллэрэ хаһан да тохтообокко салҕанан баран иһэллэр. Олоххо хаһан баҕарар уларыйыылар тахсаллар. ...
8,427
Киһи өйүн-санаатын уратылара. Сэбиэскэй былаас кэмигэр өй-санаа үөрэхтэрин суох оҥоруу түмүгэр атеистары үөскэтэннэр, киһи оҥорор быһыытыгар өйө-санаата бастаан иһэрин уонна икки өрүттэнэн; үчүгэй эбэтэр куһаҕан буолан тахсарын аахсыбат буолууну олоххо киллэрэн салайар былаас диктатураҕа кубулуйбута. Кэлин кэмҥэ саха с...
5,367
Олоруу кэминэн. Көрсүө, сэмэй буолуу диэн саха дьонун олохторун тутаах үөрэҕэ буолар. Бу үөрэх уһун үйэни, үлэ-хамнас сайдыытын, тупсуутун аймахтар ахсааннара эбиллиитин ситиһэр кыаҕы биэрэрэ улахан суолталаах. Саха дьоно көрсүө, сэмэй майгылаахтарынан киэн тут-таллар. Барыга бары сэрэхтээхтик, сыыһа-халты туттубакка, ...
5,752
Билсии - көрсүү. Сахалар билсии-көрсүү диэн холбуу этиини элбэхтик туһаналлар, киһи киһиэхэ сыһыаныгар, үлэни тэрийиигэ, салайыыга улахан барыстааҕын, туһалааҕын бэлиэтииллэр. Киһи аан маҥнай көрсөн билсэрин кэнниттэн сыыйа-баайа кэпсэтэн билсиитин кэҥэтэр. Элбэх билсиилээх буолууга киһи элбэх дьону барыларын хараҕынан...
3,441
Сыты билии уратыта. Сахабыт тылын иччилээх диибит. Тыл иччитэ дорҕоонноругар саһан сылдьар. Олус былыргы кэмнэртэн биллэр сахабыт тылын үөскэтэр бары дорҕооннорго дириҥ өй-санаа өйдөбүллэрэ иҥэн сылдьалларыттан тылбыт иччилээх диэн этэллэр. Ол аата тыл дорҕоонноро мэйиигэ хамсааһыны үөскэтэллэриттэн онно сөп түбэһэр өй...
5,831
Ааккын түһэн биэримэ. Олус уһун үйэлээх саха дьонун олохторун үөрэхтэрэ өс хоһооннорунан этиллэн кэлэр көлүөнэлэригэр бэриллэн иһэллэр. “Үтүө аат-суол баайдааҕар ордук” диэн өс хоһооно байыы уһун үйэтэ суоҕун, онтон аат-суол уһун үйэлэргэ умнуллубатын быһаарар. “Аат-сурах ыраах барар” диэн өс хоһооно аат киэҥник тарҕан...
8,713
Буруйдааҕы булуу. Биһиги сахалар сайдан, ахсааммыт эбиллэн иһэригэр, таҥарабыт итэҕэлэ олоххо киирэригэр, сахабыт тыла олох бары эйгэлэригэр толору туттулларыгар баҕарабыт. Бу баҕа санаабыт туолан иһэригэр бииргэ олорор нуучча омукпутугар үлэ үгүс көрүҥнэригэр баһыттарарбыт улахана элбэҕиттэн араас мэһэйдэр үөскээн сыл...
9,272
Куһаҕан түүл сэрэтиитэ. Сахалар киһи өйүн-санаатын олус дириҥник үөрэтэн баһылаабыттарын былыргы кэмнэргэ үөрэтэн билбит уонна бэйэлэрэ олохтоон туһана сылдьар Кут-сүр үөрэхтэрэ биллэрэр. Билигин, өй-санаа ордук сайдан истэҕинэ, бу үөрэх туһата өссө улаатан биэрэрэ тиийэн кэллэ. Үгэстэр киһи олоҕор ылар оруоллара олус ...
5,817
Ыарыы уратыта. Олус былыргы кэмнэргэ үөскээбит сахабыт тыла киһи өйүн-санаатын кытта арахсыспат тутулуктааҕын ыарыы диэн тылтан буларбыт ордук табыллар уонна дириҥник өйдөнөр. “Ы” диэн дор-ҕоон саамай куһаҕан дорҕоон буоларын олус куһаҕан суолталаах элбэх тыллар үөскээн туттулла сылдьаллара биллэрэр. Ыар диэн бэйэтэ к...
6,273
Өлбөт үөстээх. Айылҕаҕа аҥар өттүн диэки кэлтэйдии бара туруу табыллыбат, кыаллыбат. Ол курдук, айылҕаҕа туох барыта эргийэн кэлэ турарынан үүнээйилэр, тыынар-тыыннаахтар икки өттүлэриттэн ханна да аһара ыыппат, солбуйсууну үөскэтэр тутулуктар икки ардыларыгар сайдал-лар. Бу тутулугу сахалар былыргы кэмнэртэн үөрэтэн б...
4,642
Остуоруйа сабыдыала. Уһун үйэлэр тухары нуучча дьоно туох саҥа олоххо киирбитин, сайдыы ситиһиллибитин Европаттан ылынан иһэллэрэ олус элбэх этэ. Ол эрээри, Европаттан хоту диэки, улахан тымныылаах, киэҥ-куоҥ, суола-ииһэ куһаҕан дойдуга олороллоруттан Россияҕа саҥаны айыыны оҥоруулар, сайдыыны ситиһиилэр эмиэ хойутаан ...
10,682
Иккис коалиция сэриитэ. Иккис коалиция сэриитэ (1798/9 – 1801/2, хайдах ааҕартан тутулуктаах) — диэн Британия, Австрия уонна Арассыыйа импиэрийэлэрин салалтатынан, кинилэри өйүүр Осмаан импиэрийэтэ, Португалия, Неаполь уонна ньиэмэс тутулуга суох монархиялара (ол саҕана Германия биир сомоҕо дойду буола илигэ) кыттыгаст...
1,140
878. 878 сыл.
8
Гончаров Иван Александрович. Гончаров Иван Александрович (1812—1891) — нуучча суруйааччыта уонна литэрэтиирэ кириитигэ. «Фрегат „Паллада“» диэн кинигэтигэр Дьокуускайы ойуулаабыта. 1812 сыллаахха бэс ыйын 18 күнүгэр Симбирскэйгэ төрөөбүтэ. 1852 сыл алтынньытыгар минфин тас атыытын-эргиэнин департаменыгар тылбаасчыты...
707
Гумилёв Лев Николаевич. Гумилёв Лев Николаевич — былыргы түүрдэр, хунну, хазар уо.д.а. истиэп омуктарын устуоруйаларын чинчийбит учуонай, устуорук, этнолог, археолог, географ, бөлүһүөк, бэйиэт. Устуоруйа уонна география билимнэрин дуоктара. Этногенез пассионарнай түөрүйэтин төрүттээччитэ. Кини аатынан Казахстан Астанаа...
968
Күүстээҕи талыы. Айылҕаҕа тыынар-тыыннаахтар күүстээҕи, кыахтааҕы таба талан ылыыны куруук туһана сылдьаллар. Атыыр кыыллар тыһыны былдьаһан харсыһаллара кыахтаах, күүстээх атыыр кэлэр көлүөнэлэри үөскэтэн, сайыннаран иһэрин олоххо туһана сылдьыыга тириэрдэр. Кыыллар мөлүйүөнүнэн сылларга эттэрэ-сииннэрэ мөлтөөбөккө эр...
4,251
Аһааһын икки өрүтэ. Айылҕаҕа туох барыта икки өттүлэриттэн тутулуктаахтык сайдаллар уонна “Туох барыта икки өрүттээх” диэн этиигэ сөп түбэһэллэр. Киһи аһылыгы аһыыра икки өрүттэнэн тахсара саха тылынан этиллэр: 1. Сиир. Айылҕаттан ылан сиэһин. 2. Аһыыр. Анаан бэлэмнэммит аһы аһааһын. Бу икки өрүттэри арыыйда кэҥэтэн ыр...
3,796
Таҥара уонна сатана. Дьон туох эрэ саҥаны айыыны оҥорбуттарыгар сөп түбэһэр, аналлаах аатын үөскэтэн биэрэллэр. Бу аналлаах ааттар саҥа тылы үөскэтэн олоххо киллэрэллэр. Дьон саҥаны айыыны оҥорон олоххо киллэрэн иһэллэриттэн саҥа тыллар үөскээн тахсаллара улахан тутулуктаахтарын биллэрэр. Вертолету айан, оҥорон көтүпп...
4,367
Икки тылы баһылааһын. Дьоҥҥо сайдыыны ситиһии саҥарар тылы үөрэтииттэн киирэн, эбиллэн иһэр. Төрөөбүт тылтан ураты, атын омук тылын билии, ол омук олоҕун үөрэҕин, билиитин эбиискэ баһылааһын буолар уонна сайдыыны ситиһиигэ тириэрдэр. Сайдыыны ситиһиини киллэрэр тыллар бэйэлэринэн туттулла сырыттахтарына өй-санаа түргэн...
4,797
Икки өрүттэр солбуйсуулара. Айылҕаҕа тохтоон хаалыы диэн суох, куруук үөскээн иһэр икки өрүттэрэ кэмэ кэллэҕинэ солбуйсан биэрэннэр хамсааһыны үөскэтэн иһэллэр. Күнүс кэнниттэн түүн тиийэн кэлэр, сайын бүттэҕинэ кыһын кэлэрин туох да тохтоппот. Айылҕа кэмнэрэ уларыйыыларын сахалар үөрэтэн “Үчүгэй уонна куһаҕан солбуйса...
4,282
Икки өрүттэр утарыта туруулара. Айылҕаҕа туохха барытыгар икки өрүт үөскээн тахсан иһэр. Бу икки өрүттэр дьоҥҥо дьайыылара эмиэ икки өрүттэнэр уонна хайалара эрэ аһара баран хаалбаттарын туһугар өйдөрө-санаалара сайдыбыт дьон кыһаннахтарына, тэҥнэһиини олохтуу сырыттахтарына эрэ табыллар. Дьон икки ардыларыгар үөскээн...
2,954
Аһара барыма. Айылҕаҕа икки өрүттэр үөскээн тахсан иһэллэрин сахалар былыр үйэҕэ быһааран, үөрэтэн, бу өрүттэр икки ардыларыгар, ортолоругар сөп түбэһии, сөбүлэһии, үһүс өрүтэ үөскүүрүн быһааран “Туох даҕаны ортотунан тоҕоостоох” диэн өс хоһооно оҥорон туһаналлар. (1,203). Бу этии салгыы сайдыыта “Туох барыта үһүстээх”...
3,973
Икки өрүттэри олоххо туһаныы. Yгүс дьон бурдугу, хортуоппуйу үүннэрэллэр, араас элбэх собуоттар арыгыны оҥороллор, элбэх барыһы киллэрэллэр. Бу элбэх барыстан биһиги дойдубут эмиэ тииһинэр. Арыгыттан барыс киллэринээччилэр төһө да элбэх киһи арыгыһыт буолан эрэйдэннэхтэринэ син биир арыгыны аһара иһимэ диэн эппэттэр. ...
7,395
Туһанааччылар бырааптарын көмүскүүр күн. Туһанааччылар бырааптарын көмүскүүр күн (, ) кулун тутар 15 күнүгэр бэлиэтэнэр. Аан бастаан 1983 сыллаахха бэлиэтэммит. Бу күн 1961 сыллаахха туһанааччы (потребитель) түөрт сүрүн бырааба чопчу суруллубут:
166
Фальяс. Фальяс — Испания илин өттүгэр Валенсияҕа киэҥник бэлиэтэнэр хас да хонуктаах уот бэстибээлэ (фальяс диэн факел). Былыр мас уустара бэлиэтииллэрэ, дьон баараҕай куукула оҥороллор уонна онтуктарын уоттууллар. Кулун тутар 15 күнүгэр саҕаланар. Бу күн ЮНЕСКО утумун испииһэгэр киллэриллибитэ.
177
Адыыг тылын уонна суругун-бичигин күнэ. Адыыг тылын уонна суругун-бичигин күнэ — кулун тутар 14 күнүгэр бэлиэтэнэр. Адыыг тыла (чэркиэс тыла) Арассыыйа үс өрөспүүбүлүкэтигэр (Адыгея, Кабардино-Балкария, Карачай-Черкесия) судаарыстыба тыла. 2000 сыллаахтан бэлиэтэнэр. 1853 сыллаахха кулун тутар 14 күнүгэр Тифлис куоракк...
332
Хотугу Кыым. Хотугу Кыым — Абый улууһун хаһыата. 1953 с. тахсар.
42
Сайдыы суола (хаһыат). Сайдыы суола / Путь развития — Аллайыаха улууһун хаһыата. Бастакы нүөмэрэ 1954 сыллаахха бэс ыйын 1 күнүгэр тахсыбыта.
89
Үөһээ Бүлүү (хаһыат). Үөһээ Бүлүү — Үөһээ Бүлүү улууһун хаһыата. Бастакы нүөмэрэ 1943 сыллаахха атырдьах ыйын 29 күнүгэр тахсыбыта.
117
Эҥсиэли (хаһыат). Эҥсиэли — Нам улууһун хаһыата. Бастакы нүөмэрэ 1935 сыллаахха алтынньы 5 күнүгэр тахсыбыта.
79
Сунтаар сонуннара. Сунтаар сонуннара — Сунтаар улууһун хаһыата. Бастакы нүөмэрэ 1938 сыллаахха муус устарга тахсыбыт.
68
Таатта (хаһыат). Таатта — Таатта улууһун хаһыата. Бастакы нүөмэрэ 1939 сыллаахха муус устар 22 күнүгэр тахсыбыт. 1993-1996 сылларга хаһыакка Ольга Корякина-Умсуура эрэдээктэрдээбитэ. 2004-2009 сс. хаһыат эрэдээктэр-дириэктэринэн Анастасия Морхоева үлэлээбитэ. Араас сылларга эрэдээктэрдэринэн уонна айар үлэһиттэринэн Ми...
343
Хаҥалас (хаһыат). Хаҥалас — Хаҥалас улууһун хаһыата. Бастакы нүөмэрэ 1940 сыллаахха сэтинньи 7 күнүгэр тахсыбыт.
83
Анаабыр уоттара. Анаабыр уоттара — Анаабыр улууһун хаһыата. Бастакы нүөмэрэ 1954 сыллаахха алтынньы 5 күнүгэр тахсыбыт.
82
Олох суола (хаһыат). Олох суола — Бүлүү улууһун хаһыата. Бастакы нүөмэрэ 1931 сыллаахха кулун тутарга, саха сирин улуус хаһыаттарыттан бастакынан тахсыбыт.
97
Эдьигээн сонуннара. Эдьигээн сонуннара / Новости Жиганска — Эдьигээн улууһун хаһыата. Бастакы нүөмэрэ 1952 сыллаахха сэтинньигэ тахсыбыт.
82
Sunoco. Sunoco ("Сүноко" эбэтэр "Санука") - АХШ улахан ниэп уонна гаас хостуур уонна атыылыыр тэрилтэтэ, АХШ, Канаада, Мексика, Дьоппуон, Кытай, Украина, Франция дойдуларга уопсайа 45000 тахса АЗС бас билэр. Салалтата - Даллас (Техас, АХШ) Flixbus тэрилтэни кытта доҕордоһор уонна Германия, АХШ, Дьоппуон сиригэр кини а...
265
Chick-fil-A. Chick-fil-A - АХШ куурусса сэндвич уонна бургер оҥорор ситим фаст фуд рестораннара, сүрүннээн Америкаҕа, Канаадаҕа уонна Пуэрто Рикоҕа баар. Уопсайа 3000 кэриҥэ точкалаах. KFC сүрүн конкурена куурусса аһыгар.
128
Дабаан (хаһыат). Дабаан / Кобяйский вестник — Кэбээйи улууһун хаһыата. Бастакы нүөмэрэ 1944 сыллаахха ыам ыйын 16 күнүгэр тахсыбыт.
90
Ньурба (хаһыат). Ньурба / Огни Ньурбы — Ньурба улууһун хаһыата. Бастакы нүөмэрэр 1937 сыллаахха тахсыбыт, нууччалыыта 2012 с. кулун тутар 19 күнүттэн тахсар.
104
Venevisión. Venevisión — Венесуэла телекомпанията, салалтата — Каракас.
32
RCN Televisión. RCN Televisión — Колумбия телекомпанията, салалтата — Богота.
31
Mega. Mega — Чиили телекомпанията, салалтата — Сантьяго.
25
Sistema Brasileiro de Televisão. Sistema Brasileiro de Televisão — Бразилия телекомпанията, салалтата — Сан Паулу.
41
Record. Record — Бразилия телекомпанията, салалтата — Сан Паулу.
26
Rede Bandeirantes. Rede Bandeirantes — Бразилия телекомпанията, салалтата — Сан Паулу.
35
Rede Brasil de Televisão. Rede Brasil de Televisão — Бразилия телекомпанията, салалтата — Сан Паулу.
37
TV Brasil. TV Brasil — Бразилия телекомпанията, салалтата — Рио де Жанейро.
31
People's Television Network. People's Television Network — Пилипиин телекомпанията, салалтата — Кесон-Сити.
32
Расанан көрөн туоратыыны-атаҕастааһыны суох гынар иһин охсуһуу күнэ. Раасанан көрөн туоратыыны-атаҕастааһыны суох гынар иһин охсуһуу аан дойдутааҕы күнэ () — сылын ахсын кулун тутар 21 күнүгэр бэлиэтэнэр. 1966 сыллаахха ХНТ Сүрүн Ассамблеята бэлиэтиир туһунан быһаарыы ылыммыта (резолюция № 2142 (XXI)). Бэлиэтииргэ ЮАР-...
538
Peter Pan Bus Lines. Peter Pan Bus Lines ("Питэр Пэн Бас Лайнс") - АХШ куораттар икки ардыгар дьону таһар автобус тэрилтэтэ, Megabus бас билиитигэр киирэр тэрилтэ. Салалтата - Бостон
88
Coach USA. Coach USA - АХШ тэрилтэтэ, Аан Дойдуга биир бөдөҥ автобус паркиҥнары бас билээччи уонна 100 тыыһынча автобустардаах. Канаадаҕа уонна Америка хоту штаттарыгар монополис дьону таһарынан. Megabus конгломератка киирэр.
118
Giant Food. Giant Food - АХШ сетевой супермаркеттара, сүрүннээн Илинҥи штаттарга тарҕаммыт.
47
Дьааҥы аартыга. Вести Верхоянья / Дьааҥы аартыга Үөһээ Дьааҥы улууһун хаһыта. Бастакы нүөмэрэ "Вести Верхоянья" диэн аатынан 1939 сыллаахха атырдьах ыйын 18 күнүгэр тахсыбыта, "Дьааҥы аартыга" 2003, сэтинньи 7.
147
Мухамбет Куатбек. Мухамбет Куатбек (каз: Мұхамбет Қуатбек ) - Казахстан биир сытыы уола уонна тустууга, кулун тутан 2 күнүгэр 1997 сыллаахха төрөөбүтэ Астана куоратка - кулун тутар 16 күнүгэр 2024 сыллаахха Филадельфия куоратка сүрэҕэ тохтоон өлбүтэ.
161
Polestar. Polestar - Швеция электрокардары оҥорор тэрилтэтэ, 1996 сыллаахха төрүттэммит. 100% акциятын Geely тэрилтэ бас билэр. 70% оҥоһуллубут массыыналара Америкаҕа атыыланар.
101
Крокодайл Данди. Крокодайл Данди - Аустралия киинэтэ, 1986 сыллаахха уһуллубут. Сүжета. Биир Аустралия тыа киһитэ Америкаҕа Нью Йорк куоратка кэлэр. Ол кини мүччүргэннээх сырыылара.
107
IPhone 16 Pro. iPhone 16 Pro (уонна кини ордук версиата iPhone 16 Pro MAX) - Apple тэрилтэ балаҕан ыйын 15 чыыһылатыгар таһаарар төлөпүөнэ буолар 2024 сыллаахха. Аан Дойдуга саамай кэтэбиллээх төлөпүөн буолар, тоҕо диэтэххэ иһигэр AI интегрированнай буолар.
149
Хотугу Сардаҥа. Хотугу Сардаҥа / Северная Заря — Өймөкөөн улууһун хаһыата. Бастакы нүөмэрэ 1945 сыллаахха ыам ыйын 1 күнүгэр тахсыбыт. Бастаан икки тылынан тахсар эбит, онтон 60-с сыллар ортолоруттан нууччалыы эрэ тахсар буолбут. Онтон суруналыыс, кыраайы үөрэтээччи Сергей Егоров туруорсуутунан 1991 сыл бэс ыйын 29 кү...
258
Сардаҥа (Өлөөн улууһун хаһыата). Сардаҥа — Өлөөн улууһун хаһыата. Уопсастыбаннай-бэлитиичэскэй хайысхалаах. Бастакы нүөмэрэ 1954 сыл ыам ыйын 22 күнүгэр тахсыбыт. "Кыым" хаһыакка эрэдээктэрэ Дмитрий Скороходкин 2024 сыл кулун тутарыгар кэпсээбитинэн 8 үлэһиттээх. Онтон суруйааччыта — 3. Тирааж ахсаана — 328. Нэдиэлэҕэ...
472
Circle K. Circle K - АХШ тэрилтэтэ, Канаадаҕа уонна Америкаҕа суол кытыытыгар АЗСтары уонна кыра маҕаһыыннары бас билэр.
70
Ace Hardware. Ace Hardware - АХШ тэрилтэтэ, дойдуга биир бөдөҥ тутууга сыһыаннаах тэриллэри атыылыыр ситим маҕаһыыннардаах. Уопсайа 4000 тахса точкалаах. Салалтата - Чикаго (Иллинойс, АХШ)
110
Атааннаах-мөҕүөннээх. Аан дойду олоҕо атааннаах-мөҕүөннээх диэн олоҥхоҕо этиллэр. Сахалар ол былыргы кэмнэргэ омуктар саҥалыы үөскээн, сайдан баран мөлтүүр кэмнэрэ тиийэн кэлэн улахан хамсааһыннары таһаарарын үөрэтэн билэн ити этиини үөскэппиттэр. (1,12). Уһун үйэлээх сахалар саҥа омуктар үөскээһиннэрин, сайдыыларын уо...
5,723
Магнолиа. Магнолиа (лат: "Magnolia") - Аан Дойдуга сакура тэҥэ биир саамай кыраһыабай сибэккилэнэр мас буолар, элбэх араас көнүҥнэргэ арахсар. Сүрүннээн Кытайга уонна АХШ сиригэр үүнэр. Арассыыйаҕа Кунашир арыытыгар үүнэр. Былыр динозаврдар саҕанааҕыга киэҥник магнолиа тарҕанан үүнэ сылдьыбыта, Саха Сирин Анаабырга тии...
242
Сакура. Сакура (дьоп: "さくら", "Sakura") - Дьоппуон сириттэн төрүттээх биир кэрэ мас, айылҕаҕа хас да көрүҥэ баар. Билиҥҥи кэмҥэ сакура киэҥник тарҕаммыт төрүт сириттэн уонна 85 омук сиригэр үүнэр, сүрүннээн Америкаҕа, Кытайга уонна Латыын Америкаҕа. Аҕыйах экземпляр Арассыыйаҕа уонна Саха Сиригэр дьон теплицаҕа үүннэрэр...
219
Слепцов Петр Вонифатьевич. Слепцов Петр Вонифатьевич (1876 төр., 1932 с. өлб.) — худуоһунньук, фольклорист, этнограф учуонай, «Сахалар сойуустарын» кыттыылааҕа. 1922 с. Бүтүн Саха сиринээҕи Тэрийэр сийиэс кыттыылааҕа. 1922, 1924, 1926 сс. Саха Киин Ситэриилээх Кэмитиэтин чилиэнинэн талыллыбыт. 1925 с. хоту олохтоох кыр...
374
Makfa. Makfa (нууч: "Макфа") - Арассыыйа саамай бөдөҥ тэрилтэтэ уонна Аан Дойлуга биир бөдөҥ лапса уонна макарон оҥорор тэрилтэ. 2024 сыллаахха Арассыыйа былааһа государственнай оҥоруон баҕарар, чааһынай буолан бүтэрин курдук.
133
Милен Фармер. Милен Фармер - французская ырыаһыт, артыыс уонна поэтесса. Биография. Милен Фармер балаҕан ыйын 12 күнүгэр 1961 сыллаахха Монреаль, Квебек куоракка төрөөбүтэ. Кини кэргэнэ Францияттан Канадаҕа көспүтэ, онно 8 сыл олорбуттара, онтон Францияҕа төннүбүттэрэ. Милен начала заниматься верховой ездой в детстве и...
347
L’Autre.... L'Autre... (сах. Атын киһи) — 1991 сыллаахха тахсыбыт французскай ырыа үһүс альбома Милен Фармер.
60
Innamoramento. Innamoramento (сах. тапталга ылларыы) - бэһис альбом Милен Фармер. 1999 сыллаахха тахсыбыта.
53
Ализе. Ализе (фр. "Alizee") (наст. аат — "Alizée Jacotey") — французскай ырыаһыт. Биография. Ализе Аячо куоракка Корсика кытылыгар төрөөбүтэ. Кини төрөппүттэрэ-компьютернай специалист, ийэтэ предприниматель. Ализаҕа кыра быраата Йохан баар. Кини аата "пассат"диэн тылы кытта сибээстээх. 1995 сыллаахха, 11 саастааҕар, ку...
603
Улахан Чох. Улахан Чох (рус. "Большой Ух") − советскай мультфильм 1989 с. режиссер Юрий Бутырин. Сюжет. Бөрө оҕотун сулустары кэтээн көрөр. Биир киһи кини тыатыгар түстэҕинэ, бөрө оҕотун көрөн куотар, ол оннугар улахан кулгаах диэн кэлии киһи саҥата иһиллэр. Бастаан утаа оҕус куттанар да, улахан кулгаах кыра эбит. Бөрө...
566
321. 321 сыл.
8
Б.э.и. 43 сыл. Б.э.и. 43 сыл.
23
Почта баан. ПАО «Почта баан» — Арассыыйа розничнай баана, ВТБ уонна Арассыыйа пуочтата 2016 олохтообуттара на базе ПАО «Лето Банк».
69
Күн бүөлэниитэ (муус устар 8 күнэ, 2024). Күн Бүөлэниитэ (сороҕор "Күн сабыллыыта", "Күн умуллуута") - муус устар 8 күнүгэр 2024 сыллаахха Чуумпу океаҥҥа, Хоту Америкаҕа, Чукоткаҕа уонна Саха Сирин хоту улуустарыгар буолара күүтүллэр. Саамай чуоккай көстүүтэ Ниагараҕа буолуохтаах.
195
1084. 1084 сыл.
10
1155. 1155 сыл.
10
1199. 1199 сыл.
10
Шамаев Дмитрий Данилович. Шамаев Дмитрий Данилович — 1983 сыллаахха Дьокуускайга бастакы "бэйэ" ТУ-154 лайнерын аҕалбыт саха лүөччүгэ, кэлин СӨ гражданскай авиациятын салайааччыларыттан биирдэстэрэ. РФ транспорын үтүөлээх үлэһитэ, САССР норуотун хаһаайыстыбатын үтүөлээх үлэһитэ. 1983 сыл ыам ыйын 20 күнүгэр Ту-154 лайн...
239
Говард Хьюз. Говард Хьюз (; ахсынньы 24 1905 — муус устар 5 1976) — АХШ урбаанньыта, инженер, авиация пионера, киинэ режиссёра, продюсера. 1938 сыллаахха от ыйыгар Сири эргийэр айанын кэмигэр сөмүлүөтэ Дьокуускайга түһэн ааспыта. Lockheed 14 диэн кыра транспортнай икки мотуордаах сөмүлүөтүнэн көппүтэ (). 1938 сыл от ый...
1,770
Новатек. ПАО «Новатэ́к» — гаас хостооһунан дьарыктанар хампаанньа. 2021 сыллаахха Форбс сурунаал аахпытынан чааһынай хампаанньалар тиһилигэр 8-с миэстэни ылбыта.. 2016 сыл ахсаанынан аан дойду дакаастаммыт гаас саппааһынан үһүс миэстэҕэ турар. Төрүттээччитэ, барабылыанна бэрэсэдээтэлэ уонна ордук бөдөҥ акционера Леонид...
274
Марти Фельдман. Марти Фельдман (англ. "Marty Feldman"; От ыйын 8 күнэ 1934 "౼" Ахсынньы 2 күнэ 1982) ౼ Америка комедийнай артыыһа этэ. Лондоҥҥа төрөөбүт, кини карьерын суруйааччы быһыытынан саҕалаабыта уонна телевидениенэн араас комедийнай шоуга кыттыбыта. Ол да буоллар киниэхэ бу экраҥҥа кини этиитин улахан экраҥҥа аҕ...
366
364. 364 сыл.
8
Хуго Эккенер. Ху́го (Гу́го) Э́ккенер (Э́кенер) (; 10.8.1868, Фленсбург— 14.8.1954, Фридрихсхафен) — ньиэмэс салгыҥҥа көтөөччүтэ (воздухоплаватель). Биография. 1868 сыллаахха атырдьах ыйын 10 күнүгэр Фленсбург диэн куоракка сигара оҥорон атыылыыр дьоҕус атыыһыт уонна саппыгы оҥорооччу кыыһын дьиэ кэргэнниргэр төрөөбүт. ...
3,559
In-N-Out Burger. In-N-Out Burger - АХШ арҕаа штаттарыгар тарҕаммыт сетевой фастфуд рестораннара уонна кафетерийдара. 1948 сыллаахха төрүттэммитэ. Салалтата - Ирвайн.
85
Marco's Pizza. Marco's Pizza - АХШ тэрилтэтэ, итальянскай пиццерия сетевой рестораннара уонна фастфуд-пиццерия кафетериялара. Италияттан төрүттээх иммигрант төрүттээбит тэрилтэтэ.
95
Иран уонна Израил сэриитэ (2024). Иран уонна Израил сэриитэ - муус устар 13-14 күнүгэр 2024 сыллаахха саҕаламмыта, сүрүннээн ракетнай уонна дроннарынан атакалааһын.
98
Ийэ үөрэҕэ. Ийэ оҕону көрөр-истэр, аһатар диэн этии оҕо этин-сиинин эрэ көрдөбүллэрин билинэринэн улахан итэҕэстээх. Бу итэҕэһи сахалар былыр үйэҕэ быһааран, оҕо этэ-сиинэ улаатарыгар өссө өйө-санаата сайдыытын эбэн биэрэн, ийэ кута үөскээһинэ диэн кыра эрдэҕинэ үгэстэргэ үөрэниитин ааттаабыттар. Үлэлииргэ үгэстэри, бу...
9,039
Аҕа үөрэҕэ. АҔА ҮӨРЭҔЭ Оҕо киһи буолан олоҕун олороро, үлэни үлэлиирэ, сыыһа-халты туттубата барыта тулууруттан, өһөс, туттунар санаатын күүһүттэн тутулуктанар. Сахалар оҕону 7 сааһыттан ыла улахан оҕо диэн ааты иҥэрэллэр. Бу кэмтэн ыла аҕа тулуурга, туттунар күүстээх буоларыгар, ыарахан диэн ааттанар үлэлэргэ үөрэтии...
6,968
Фимоз. Фимоз - бучча биир сэдэх ыарыыта буолар, сүрүннээн эр дьон 4% ыалдьар. Бу фимоз диэн ыарыы бучча тириитэ сатаан тиэриллибэт буолуута, онон секстаһаргар игин мэһэй буолар, эрекцияҕа игин ыалдьар.
124
Часов Йар. Часов Йар ("Часов Яр") - Украинаҕа баар кыракый куорат, 12 тыһ киһи олорор. СВО кэмигэр куорат 68% дьоно өлбүттэрэ, куорат 78% дьиэтэ уота умайбыта.
95
Оҕо албынныыр. Оҕону кыра эрдэҕиттэн көрөр-истэр төрөппүттэр оҕо өйө-санаата сайдыытын, ийэ кута үөскээһинин уратыларын билбэттэриттэн албыҥҥа киирэн биэрэллэрэ элбэх. Ол албын диэн ханна баарын буллахха киирэн биэрии тохтотуллуон, оҕо иитиитэ, үөрэтиитэ киһилии суолунан барара ситиһиллиэн сөп. Кыра оҕо көрдүүр үчүгэй...
5,909
Туһа киһитэ буолуу. Сахалар “Үлэ ыарахан” диэн этэллэр. Үлэҕэ үөрэнии оҕо сатаан, табан туттуна үөрэнэ илигиттэн сыыһа-халты туттунара элбэҕиттэн өссө эрэйдэри үөскэтэр. Оҕо кыра буолан ол эрэйдэри кыайан тулуйбакка үлэҕэ үөрэнэрин сөбүлээбэт буолуута үөскүөн сөп. Үлэ эрэйдээҕиттэн, сатанан, табыллан испэтиттэн оҕону ...
5,032
Оҕону үлэлииргэ үөрэтии. Үлэни оҥоруу уустук, эрэйи үөскэтэр. Оҕо үлэлии үөрэнэригэр кыра да буоллар баҕа санаа баар буоллаҕына үлэҕэ үөрэнэрэ чэпчиир, бэйэтэ кыһанара улаатар, ол иһин уустук да үлэни баһылыыр. Бу олус туһалаах баҕа санааны үгэскэ кубулутан, оҕо кыра эрдэҕинэ, ийэ кута иитиллэр кэмигэр туһа киһитэ оҥор...
9,412
Үлэ уонна үөрэх икки өрүттэр. Дьон былыр-былыргыттан элбэхтик хамсанан илиилэринэн элбэхтик үлэлээн, тутан-хабан ону-маны туһалааҕы, саҥаны айыыны оҥорон олохторугар сайдыыны, тупсууну киллэрэн иһэллэр. “Үлэ - киһини айбыта” диэн этии киһи сайдыытыгар үлэ ылбыт улахан оруолун, өйө-санаата этигэр-сиинигэр үөскүүрүн быһ...
5,472
845. 845 сыл.
8
Петриченко Павло. Петриченко Павло (толору украинныы аата: "Петриченко Павло Вікторович", нучч: "Петриченко Павел") - Украина биллэр саллаата , һеройа, биллэр Украинаҕа гражданскай активист этэ. Төрөөбүтэ 16.04.1992 - өлбүтэ 15.04.2024 СВО дьайыытыгар.
130
Aramark. Aramark ("Арамарк") - конгломерат, Аан Дойдуга биир түргэнник сайда турар тэрилтэ. Конгломератка киирэр тэрилтэлэр ас, таҥас, медицина, харысхал эйгэтигэр үлэлииллэр. Салалтата - Филадельфия
112