Files changed (1) hide show
  1. dil.txt +1319 -0
dil.txt ADDED
@@ -0,0 +1,1319 @@
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
1
+ ================================================================================
2
+ TÜRKÇE DİL BİLGİSİ KURALLARI - 1000 SATIRLIK KAPSAMLI VERİ SETİ
3
+ ================================================================================
4
+ Bu dosya, modelin Türkçe dil bilgisini öğrenmesi için hazırlanmıştır.
5
+ Her satırda bir dil bilgisi kuralı, örnek cümle veya dil yapısı bulunmaktadır.
6
+ ================================================================================
7
+
8
+ 1. İSİM ÇEKİM EKLERİ
9
+
10
+ İsimlerin sonuna gelerek onları çeşitli anlamlarda tamamlayan eklerdir.
11
+
12
+ 1.1. ÇOKLUK EKİ -ler / -lar
13
+
14
+ 1. Çoğul eki -ler / -lar, isimlerin birden fazla olduğunu gösterir.
15
+ 2. Kalın ünlülerden sonra -lar, ince ünlülerden sonra -ler gelir.
16
+ 3. Örnek: kitap -> kitaplar, kalem -> kalemler
17
+ 4. Örnek: ev -> evler, okul -> okullar
18
+ 5. Örnek: gün -> günler, saat -> saatler
19
+ 6. Örnek: çocuk -> çocuklar, insan -> insanlar
20
+ 7. Örnek: öğrenci -> öğrenciler, öğretmen -> öğretmenler
21
+ 8. Örnek: masa -> masalar, sandalye -> sandalyeler
22
+ 9. Örnek: elma -> elmalar, armut -> armutlar
23
+ 10. Örnek: kuş -> kuşlar, balık -> balıklar
24
+ 11. Örnek: araba -> arabalar, bisiklet -> bisikletler
25
+ 12. Örnek: bilgisayar -> bilgisayarlar, telefon -> telefonlar
26
+ 13. Örnek: kedi -> kediler, köpek -> köpekler
27
+ 14. Örnek: çiçek -> çiçekler, ağaç -> ağaçlar
28
+ 15. Örnek: deniz -> denizler, dağ -> dağlar
29
+ 16. Örnek: şehir -> şehirler, ülke -> ülkeler
30
+
31
+ 1.2. İYELİK EKLERİ (benim, senin, onun, bizim, sizin, onların)
32
+
33
+ 17. 1. tekil şahıs iyelik eki: -(i)m / -(u)m / -(ü)m / -(ı)m
34
+ 18. Örnek: ev -> evim, okul -> okulum
35
+ 19. Örnek: kitap -> kitabım, defter -> defterim
36
+ 20. Örnek: kalem -> kalemim, silgi -> silgim
37
+ 21. Örnek: araba -> arabam, bisiklet -> bisikletim
38
+ 22. Örnek: bilgisayar -> bilgisayarım, telefon -> telefonum
39
+ 23. 2. tekil şahıs iyelik eki: -(i)n / -(u)n / -(ü)n / -(ı)n
40
+ 24. Örnek: ev -> evin, okul -> okulun
41
+ 25. Örnek: kitap -> kitabın, defter -> defterin
42
+ 26. Örnek: kalem -> kalemin, silgi -> silgin
43
+ 27. 3. tekil şahıs iyelik eki: -(s)i / -(s)u / -(s)ü / -(s)ı
44
+ 28. Örnek: ev -> evi, okul -> okulu
45
+ 29. Örnek: kitap -> kitabı, defter -> defteri
46
+ 30. Örnek: kalem -> kalemi, silgi -> silgisi
47
+ 31. 1. çoğul şahıs iyelik eki: -(i)miz / -(u)muz / -(ü)müz / -(ı)mız
48
+ 32. Örnek: ev -> evimiz, okul -> okulumuz
49
+ 33. Örnek: kitap -> kitabımız, defter -> defterimiz
50
+ 34. 2. çoğul şahıs iyelik eki: -(i)niz / -(u)nuz / -(ü)nüz / -(ı)nız
51
+ 35. Örnek: ev -> eviniz, okul -> okulunuz
52
+ 36. Örnek: kitap -> kitabınız, defter -> defteriniz
53
+ 37. 3. çoğul şahıs iyelik eki: -leri / -ları
54
+ 38. Örnek: ev -> evleri, okul -> okulları
55
+ 39. Örnek: kitap -> kitapları, defter -> defterleri
56
+
57
+ 1.3. HAL EKLERİ (İsmin halleri)
58
+
59
+ 40. BELİRTME HALİ (İsim hali): -i / -ı / -u / -ü
60
+ 41. Örnek: kitap -> kitabı, kalem -> kalemi
61
+ 42. Örnek: ev -> evi, okul -> okulu
62
+ 43. Örnek: araba -> arabayı, bisiklet -> bisikleti
63
+ 44. YÖNELME HALİ (Yönelme hali): -e / -a
64
+ 45. Örnek: ev -> eve, okul -> okula
65
+ 46. Örnek: kitap -> kitaba, kalem -> kaleme
66
+ 47. Örnek: araba -> arabaya, bisiklet -> bisiklete
67
+ 48. BULUNMA HALİ (Bulunma hali): -de / -da / -te / -ta
68
+ 49. Örnek: ev -> evde, okul -> okulda
69
+ 50. Örnek: kitap -> kitapta, kalem -> kalemde
70
+ 51. Örnek: araba -> arabada, bisiklet -> bisiklette
71
+ 52. AYRILMA HALİ (Ayrılma hali): -den / -dan / -ten / -tan
72
+ 53. Örnek: ev -> evden, okul -> okuldan
73
+ 54. Örnek: kitap -> kitaptan, kalem -> kalemden
74
+ 55. Örnek: araba -> arabadan, bisiklet -> bisikletten
75
+
76
+ 2. FİİL ÇEKİMLERİ
77
+
78
+ 56. Fiillerin zaman, şahıs, kip ve olumsuzluk ekleriyle çekimlenmesidir.
79
+
80
+ 2.1. GENİŞ ZAMAN
81
+
82
+ 57. 1. tekil şahıs: -(a)rım / -(e)rim / -ırım / -irim / -urum / -ürüm
83
+ 58. Örnek: gelmek -> gelirim, gitmek -> giderim
84
+ 59. Örnek: okumak -> okurum, yazmak -> yazarım
85
+ 60. Örnek: konuşmak -> konuşurum, dinlemek -> dinlerim
86
+ 61. 2. tekil şahıs: -(a)rsın / -(e)rsin / -ırsın / -irsin / -ursun / -ürsün
87
+ 62. Örnek: gelmek -> gelirsin, gitmek -> gidersin
88
+ 63. Örnek: okumak -> okursun, yazmak -> yazarsın
89
+ 64. 3. tekil şahıs: -(a)r / -(e)r / -ır / -ir / -ur / -ür
90
+ 65. Örnek: gelmek -> gelir, gitmek -> gider
91
+ 66. Örnek: okumak -> okur, yazmak -> yazar
92
+ 67. 1. çoğul şahıs: -(a)rız / -(e)riz / -ırız / -iriz / -uruz / -ürüz
93
+ 68. Örnek: gelmek -> geliriz, gitmek -> gideriz
94
+ 69. Örnek: okumak -> okuruz, yazmak -> yazarız
95
+ 70. 2. çoğul şahıs: -(a)rsınız / -(e)rsiniz / -ırsınız / -irsiniz / -ursunuz / -ürsünüz
96
+ 71. Örnek: gelmek -> gelirsiniz, gitmek -> gidersiniz
97
+ 72. 3. çoğul şahıs: -(a)rlar / -(e)rler / -ırlar / -irler / -urlar / -ürler
98
+ 73. Örnek: gelmek -> gelirler, gitmek -> giderler
99
+
100
+ 2.2. ŞİMDİKİ ZAMAN
101
+
102
+ 74. 1. tekil şahıs: -(i)yorum / -(u)yorum / -(ü)yorum / -(ı)yorum
103
+ 75. Örnek: gelmek -> geliyorum, gitmek -> gidiyorum
104
+ 76. Örnek: okumak -> okuyorum, yazmak -> yazıyorum
105
+ 77. Örnek: konuşmak -> konuşuyorum, dinlemek -> dinliyorum
106
+ 78. 2. tekil şahıs: -(i)yorsun / -(u)yorsun / -(ü)yorsun / -(ı)yorsun
107
+ 79. Örnek: gelmek -> geliyorsun, gitmek -> gidiyorsun
108
+ 80. Örnek: okumak -> okuyorsun, yazmak -> yazıyorsun
109
+ 81. 3. tekil şahıs: -(i)yor / -(u)yor / -(ü)yor / -(ı)yor
110
+ 82. Örnek: gelmek -> geliyor, gitmek -> gidiyor
111
+ 83. Örnek: okumak -> okuyor, yazmak -> yazıyor
112
+ 84. 1. çoğul şahıs: -(i)yoruz / -(u)yoruz / -(ü)yoruz / -(ı)yoruz
113
+ 85. Örnek: gelmek -> geliyoruz, gitmek -> gidiyoruz
114
+ 86. 2. çoğul şahıs: -(i)yorsunuz / -(u)yorsunuz / -(ü)yorsunuz / -(ı)yorsunuz
115
+ 87. Örnek: gelmek -> geliyorsunuz, gitmek -> gidiyorsunuz
116
+ 88. 3. çoğul şahıs: -(i)yorlar / -(u)yorlar / -(ü)yorlar / -(ı)yorlar
117
+ 89. Örnek: gelmek -> geliyorlar, gitmek -> gidiyorlar
118
+
119
+ 2.3. GELECEK ZAMAN
120
+
121
+ 90. 1. tekil şahıs: -(y)eceğim / -(y)acağım
122
+ 91. Örnek: gelmek -> geleceğim, gitmek -> gideceğim
123
+ 92. Örnek: okumak -> okuyacağım, yazmak -> yazacağım
124
+ 93. 2. tekil şahıs: -(y)eceksin / -(y)acaksın
125
+ 94. Örnek: gelmek -> geleceksin, gitmek -> gideceksin
126
+ 95. 3. tekil şahıs: -(y)ecek / -(y)acak
127
+ 96. Örnek: gelmek -> gelecek, gitmek -> gidecek
128
+ 97. 1. çoğul şahıs: -(y)eceğiz / -(y)acağız
129
+ 98. Örnek: gelmek -> geleceğiz, gitmek -> gideceğiz
130
+ 99. 2. çoğul şahıs: -(y)eceksiniz / -(y)acaksınız
131
+ 100. Örnek: gelmek -> geleceksiniz, gitmek -> gideceksiniz
132
+ 101. 3. çoğul şahıs: -(y)ecekler / -(y)acaklar
133
+ 102. Örnek: gelmek -> gelecekler, gitmek -> gidecekler
134
+
135
+ 2.4. GEÇMİŞ ZAMAN (Görülen geçmiş)
136
+
137
+ 103. 1. tekil şahıs: -di / -dı / -du / -dü / -ti / -tı / -tu / -tü
138
+ 104. Örnek: gelmek -> geldim, gitmek -> gittim
139
+ 105. Örnek: okumak -> okudum, yazmak -> yazdım
140
+ 106. 2. tekil şahıs: -din / -dın / -dun / -dün / -tin / -tın / -tun / -tün
141
+ 107. Örnek: gelmek -> geldin, gitmek -> gittin
142
+ 108. 3. tekil şahıs: -di / -dı / -du / -dü / -ti / -tı / -tu / -tü
143
+ 109. Örnek: gelmek -> geldi, gitmek -> gitti
144
+ 110. 1. çoğul şahıs: -dik / -dık / -duk / -dük / -tik / -tık / -tuk / -tük
145
+ 111. Örnek: gelmek -> geldik, gitmek -> gittik
146
+ 112. 2. çoğul şahıs: -diniz / -dınız / -dunuz / -dünüz / -tiniz / -tınız / -tunuz / -tünüz
147
+ 113. Örnek: gelmek -> geldiniz, gitmek -> gittiniz
148
+ 114. 3. çoğul şahıs: -diler / -dılar / -dular / -düler / -tiler / -tılar / -tular / -tüler
149
+ 115. Örnek: gelmek -> geldiler, gitmek -> gittiler
150
+
151
+ 2.5. GEÇMİŞ ZAMAN (Öğrenilen geçmiş)
152
+
153
+ 116. 1. tekil şahıs: -mişim / -mışım / -muşum / -müşüm
154
+ 117. Örnek: gelmek -> gelmişim, gitmek -> gitmişim
155
+ 118. Örnek: okumak -> okumuşum, yazmak -> yazmışım
156
+ 119. 2. tekil şahıs: -mişsin / -mışsın / -muşsun / -müşsün
157
+ 120. Örnek: gelmek -> gelmişsin, gitmek -> gitmişsin
158
+ 121. 3. tekil şahıs: -miş / -mış / -muş / -müş
159
+ 122. Örnek: gelmek -> gelmiş, gitmek -> gitmiş
160
+ 123. 1. çoğul şahıs: -mişiz / -mışız / -muşuz / -müşüz
161
+ 124. Örnek: gelmek -> gelmişiz, gitmek -> gitmişiz
162
+ 125. 2. çoğul şahıs: -mişsiniz / -mışsınız / -muşsunuz / -müşsünüz
163
+ 126. Örnek: gelmek -> gelmişsiniz, gitmek -> gitmişsiniz
164
+ 127. 3. çoğul şahıs: -mişler / -mışlar / -muşlar / -müşler
165
+ 128. Örnek: gelmek -> gelmişler, gitmek -> gitmişler
166
+
167
+ 3. SIFATLAR
168
+
169
+ 129. Sıfatlar, isimlerin önüne gelerek onları niteler veya belirtir.
170
+
171
+ 3.1. NİTELEME SIFATLARI
172
+
173
+ 130. Renk bildiren sıfatlar: kırmızı, mavi, yeşil, sarı, beyaz, siyah, turuncu, pembe
174
+ 131. Örnek: kırmızı araba, mavi gökyüzü, yeşil çimen
175
+ 132. Örnek: sarı çiçek, beyaz bulut, siyah kalem
176
+ 133. Boyut bildiren sıfatlar: büyük, küçük, uzun, kısa, geniş, dar, yüksek, alçak
177
+ 134. Örnek: büyük ev, küçük çocuk, uzun yol
178
+ 135. Örnek: kısa saç, geniş cadde, dar sokak
179
+ 136. Şekil bildiren sıfatlar: yuvarlak, kare, dikdörtgen, üçgen, oval, düz, eğri
180
+ 137. Örnek: yuvarlak masa, kare pencere, dikdörtgen kitap
181
+ 138. Duygu bildiren sıfatlar: mutlu, üzgün, kızgın, heyecanlı, sakin, gergin, endişeli
182
+ 139. Örnek: mutlu insan, üzgün yüz, kızgın ses
183
+ 140. Tat bildiren sıfatlar: tatlı, acı, ekşi, tuzlu, baharatlı, lezzetli
184
+ 141. Örnek: tatlı çay, acı biber, ekşi limon
185
+
186
+ 3.2. BELİRTME SIFATLARI
187
+
188
+ 142. İşaret sıfatları: bu, şu, o
189
+ 143. Örnek: bu kitap, şu kalem, o ev
190
+ 144. Örnek: bu çocuk, şu araba, o dağ
191
+ 145. Sayı sıfatları: bir, iki, üç, dört, beş, altı, yedi, sekiz, dokuz, on
192
+ 146. Örnek: bir elma, iki kalem, üç kitap
193
+ 147. Örnek: beş gün, on saat, yüz lira
194
+ 148. Belirsizlik sıfatları: bazı, birkaç, biraz, birçok, her, tüm, bütün
195
+ 149. Örnek: bazı insanlar, birkaç gün, biraz su
196
+ 150. Örnek: birçok öğrenci, her sabah, tüm dünya
197
+
198
+ 4. ZARFLAR
199
+
200
+ 151. Zarflar, fiilleri, sıfatları veya diğer zarfları niteler.
201
+
202
+ 4.1. DURUM ZARFLARI
203
+
204
+ 152. Örnek: hızlı koşmak, yavaş yürümek, güzel konuşmak
205
+ 153. Örnek: dikkatli dinlemek, özenli çalışmak, sessiz oturmak
206
+ 154. Örnek: acele gitmek, sakin kalmak, mutlu yaşamak
207
+ 155. Örnek: kötü davranmak, iyi anlaşmak, doğru söylemek
208
+
209
+ 4.2. ZAMAN ZARFLARI
210
+
211
+ 156. Örnek: şimdi geliyorum, dün gittim, bugün çalışacağım
212
+ 157. Örnek: yarın buluşalım, sonra konuşuruz, önce dinle
213
+ 158. Örnek: hemen başla, derhal gel, şu anda meşgulüm
214
+ 159. Örnek: gece uyudum, sabah kalktım, akşam eve döndüm
215
+ 160. Örnek: yazın tatil yaptım, kışın kar yağar, ilkbaharda çiçek açar
216
+
217
+ 4.3. YER ZARFLARI
218
+
219
+ 161. Örnek: içeri gir, dışarı çık, yukarı bak
220
+ 162. Örnek: aşağı in, ileri git, geri dön
221
+ 163. Örnek: beraber geldik, ayrı gittik, karşıda bekliyor
222
+ 164. Örnek: yakında oturuyor, uzakta yaşıyor, ötede duruyor
223
+
224
+ 4.4. AZLIK-ÇOKLUK ZARFLARI
225
+
226
+ 165. Örnek: çok çalıştım, az yedim, biraz bekledim
227
+ 166. Örnek: oldukça iyi, fazla konuşma, yeterli gelir
228
+ 167. Örnek: pek anlamadım, hayli yoruldum, epey zaman geçti
229
+
230
+ 4.5. SORU ZARFLARI
231
+
232
+ 168. Örnek: neden geldin? nasıl yaptın? ne zaman gelecek?
233
+ 169. Örnek: nerede oturuyorsun? nereye gidiyorsun? niye ağlıyorsun?
234
+
235
+ 5. ZAMİRLER
236
+
237
+ 170. Zamirler, isimlerin yerine kullanılan kelimelerdir.
238
+
239
+ 5.1. ŞAHIS ZAMİRLERİ
240
+
241
+ 171. Ben, sen, o, biz, siz, onlar
242
+ 172. Örnek: ben geldim, sen gittin, o çalışıyor
243
+ 173. Örnek: biz öğrenciyiz, siz öğretmensiniz, onlar arkadaş
244
+
245
+ 5.2. İŞARET ZAMİRLERİ
246
+
247
+ 174. Bu, şu, o, bunlar, şunlar, onlar
248
+ 175. Örnek: bu benim kitabım, şu senin kalemin, o onun evi
249
+
250
+ 5.3. BELGİSİZ ZAMİRLER
251
+
252
+ 176. Herkes, hiç kimse, bazıları, birileri, bir şey, her şey
253
+ 177. Örnek: herkes geldi, hiç kimse bilmiyor, birileri kapıyı çaldı
254
+ 178. Örnek: bir şey söyle, her şey hazır
255
+
256
+ 5.4. SORU ZAMİRLERİ
257
+
258
+ 179. Kim, ne, hangisi, nerede, nereye, nasıl, niçin, ne zaman
259
+ 180. Örnek: kim geldi? ne yapıyorsun? hangisi doğru?
260
+ 181. Örnek: nerede oturuyorsun? nereye gidiyorsun? nasıl oldu?
261
+
262
+ 6. EDATLAR
263
+
264
+ 182. Edatlar, tek başlarına anlam taşımayan, diğer kelimelerle birlikte kullanılan sözcüklerdir.
265
+
266
+ 183. gibi: Örnek: senin gibi çalışkan, çiçek gibi güzel
267
+ 184. ile: Örnek: arkadaşımla geldim, kalemle yazdım
268
+ 185. için: Örnek: senin için geldim, öğrenmek için çalışıyorum
269
+ 186. kadar: Örnek: senin kadar zeki, onun kadar güçlü
270
+ 187. göre: Örnek: bana göre, sana göre, ona göre
271
+ 188. üzere: Örnek: söz verdiğim üzere, anlaştığımız üzere
272
+ 189. dolayı: Örnek: yağmur dolayı, hastalık dolayı
273
+ 190. rağmen: Örnek: yağmura rağmen, hastalığa rağmen
274
+ 191. beri: Örnek: sabah beri, geçen yıldan beri
275
+ 192. doğru: Örnek: eve doğru, okula doğru
276
+
277
+ 7. BAĞLAÇLAR
278
+
279
+ 193. Bağlaçlar, kelimeleri, kelime gruplarını veya cümleleri birbirine bağlar.
280
+
281
+ 194. ve: Örnek: Ali ve Ayşe geldi. Çay ve kahve içtik.
282
+ 195. ile: Örnek: arkadaşımla sinemaya gittim. Annemle babam geldi.
283
+ 196. veya: Örnek: çay veya kahve ister misin? Bugün veya yarın gel.
284
+ 197. ya da: Örnek: evde ya da dışarıda? Ali ya da Ayşe gelecek.
285
+ 198. ama: Örnek: geldi ama görmedi. Çalışıyor ama başaramıyor.
286
+ 199. fakat: Örnek: Çok istedi fakat olmadı. Geldi fakat geç kaldı.
287
+ 200. ancak: Örnek: Geldi ancak görmedi. Çalıştı ancak başaramadı.
288
+ 201. lakin: Örnek: Söz verdi lakin tutmadı. Bekledim lakin gelmedi.
289
+ 202. çünkü: Örnek: Geldim çünkü söz verdim. Çalışıyorum çünkü öğrenmek istiyorum.
290
+ 203. zira: Örnek: Yorgunum zira çok çalıştım. Gelemem zira hastayım.
291
+ 204. eğer: Örnek: Eğer gelirsen haber ver. Eğer yağmur yağarsa kalırız.
292
+ 205. şayet: Örnek: Şayet gelmezsen ararım. Şayet istersen yardım ederim.
293
+ 206. hem... hem: Örnek: hem çalışıyor hem okuyor. hem güzel hem akıllı.
294
+ 207. ne... ne: Örnek: ne geldi ne gitti. ne konuştu ne sustu.
295
+ 208. ya... ya: Örnek: ya gelir ya gelmez. ya sen ya ben.
296
+
297
+ 8. CÜMLE TÜRLERİ
298
+
299
+ 8.1. YÜKLEMİN TÜRÜNE GÖRE
300
+
301
+ 209. FİİL CÜMLESİ: Yüklemi çekimli fiil olan cümleler.
302
+ 210. Örnek: Ali okula gitti. Kitap okuyorum. Film başladı.
303
+ 211. Örnek: Yağmur yağıyor. Güneş doğdu. Kuşlar uçuyor.
304
+ 212. İSİM CÜMLESİ: Yüklemi isim soylu kelime olan cümleler.
305
+ 213. Örnek: Bugün hava çok güzel. Ali öğrencidir. Ev büyük.
306
+ 214. Örnek: Kitap ilginç. Yemek lezzetli. Sokak kalabalık.
307
+
308
+ 8.2. YÜKLEMİN YERİNE GÖRE
309
+
310
+ 215. KURALLI CÜMLE: Yüklemi sonda olan cümleler.
311
+ 216. Örnek: Ben okula gittim. Ali kitap okuyor. Hava çok güzel.
312
+ 217. DEVRİK CÜMLE: Yüklemi sonda olmayan cümleler.
313
+ 218. Örnek: Gittim ben okula. Okuyor Ali kitap. Çok güzel hava.
314
+
315
+ 8.3. ANLAMLARINA GÖRE
316
+
317
+ 219. OLUMLU CÜMLE: Yargının gerçekleştiğini bildiren cümleler.
318
+ 220. Örnek: Ali geldi. Yağmur yağıyor. Kitap okuyorum.
319
+ 221. OLUMSUZ CÜMLE: Yargının gerçekleşmediğini bildiren cümleler.
320
+ 222. Örnek: Ali gelmedi. Yağmur yağmıyor. Kitap okumuyorum.
321
+ 223. SORU CÜMLE: Soru anlamı taşıyan cümleler.
322
+ 224. Örnek: Ali geldi mi? Yağmur yağıyor mu? Ne yapıyorsun?
323
+ 225. ÜNLEM CÜMLE: Ünlem anlamı taşıyan cümleler.
324
+ 226. Örnek: Ne güzel bir gün! Çok mutluyum! Ah, ne yazık!
325
+
326
+ 9. FİİL ÇATISI
327
+
328
+ 9.1. GEÇİŞLİLİK ÇATISI
329
+
330
+ 227. GEÇİŞLİ FİİLLER: Nesne alabilen fiiller.
331
+ 228. Örnek: okumak -> kitap okumak, yazmak -> mektup yazmak
332
+ 229. Örnek: sevmek -> çiçekleri sevmek, görmek -> arkadaşını görmek
333
+ 230. GEÇİŞSİZ FİİLLER: Nesne alamayan fiiller.
334
+ 231. Örnek: uyumak, koşmak, ağlamak, gülmek, oturmak, kalkmak
335
+ 232. Örnek: yürümek, durmak, gitmek, gelmek, yaşamak
336
+
337
+ 9.2. ÇATI EKLERİ
338
+
339
+ 233. DÖNÜŞLÜ FİİLLER: -n- veya -l- eki alan fiiller.
340
+ 234. Örnek: yıkanmak, giyinmek, taranmak, süslenmek
341
+ 235. Örnek: sevinmek, üzülmek, yorulmak, dinlenmek
342
+ 236. İŞTEŞ FİİLLER: -ş- eki alan fiiller.
343
+ 237. Örnek: bakışmak, görüşmek, buluşmak, konuşmak
344
+ 238. Örnek: dövüşmek, barışmak, çekişmek, yarışmak
345
+ 239. ETTİRGEN FİİLLER: -t- / -dir- / -tir- eki alan fiiller.
346
+ 240. Örnek: yaptırmak, aldırmak, güldürmek, ağlatmak
347
+ 241. Örnek: koşturmak, düşürmek, kaldırmak, indirmek
348
+
349
+ 10. SÖZCÜKTE ANLAM
350
+
351
+ 10.1. GERÇEK ANLAM
352
+
353
+ 242. Kelimenin akla gelen ilk anlamıdır.
354
+ 243. Örnek: ağaç, ev, su, ateş, toprak, hava
355
+ 244. Örnek: kitap, kalem, masa, sandalye, kapı, pencere
356
+
357
+ 10.2. MECAZ ANLAM
358
+
359
+ 245. Kelimenin gerçek anlamından uzaklaşarak kazandığı yeni anlamdır.
360
+ 246. Örnek: ağır insan (saygın), yürekli insan (cesur), demir adam (güçlü)
361
+ 247. Örnek: tatlı dil (güzel söz), sıcak bakış (samimi), soğuk davranış (ilgisiz)
362
+
363
+ 10.3. TERİM ANLAM
364
+
365
+ 248. Belirli bir bilim, sanat veya meslek dalına ait kelimeler.
366
+ 249. Örnek: fiil, isim, sıfat, zarf, edat, bağlaç (dil bilgisi)
367
+ 250. Örnek: açı, kenar, üçgen, kare, dikdörtgen (matematik)
368
+ 251. Örnek: DNA, hücre, organ, doku, sistem (biyoloji)
369
+ 252. Örnek: element, bileşik, molekül, atom (kimya)
370
+
371
+ 10.4. YANSIMA KELİMELER
372
+
373
+ 253. Doğadaki sesleri taklit eden kelimeler.
374
+ 254. Örnek: horoz öttü, kedi miyavladı, köpek havladı
375
+ 255. Örnek: rüzgar uğuldadı, su şırıldadı, yaprak hışırdadı
376
+ 256. Örnek: kapı gıcırdadı, cam kırıldı, zil çaldı
377
+
378
+ 11. NOKTALAMA İŞARETLERİ
379
+
380
+ 257. NOKTA (.): Cümlenin sonuna konur.
381
+ 258. Örnek: Bugün hava çok güzel. Ali okula gitti. Kitap okumayı seviyorum.
382
+ 259. VİRGÜL (,): Eş görevli kelimeleri ayırmak için kullanılır.
383
+ 260. Örnek: Elma, armut, muz ve kivi aldım. Ali, Ayşe ve Mehmet geldi.
384
+ 261. NOKTALI VİRGÜL (;): Birbirine bağlı cümleleri ayırmak için kullanılır.
385
+ 262. Örnek: Ali geldi; Mehmet ise gelemedi. Hava güzeldi; ama yağmur yağdı.
386
+ 263. İKİ NOKTA (:): Açıklama yapılacaksa kullanılır.
387
+ 264. Örnek: Şu kitapları al: roman, hikaye, şiir. Şunları söyledi: "Geliyorum."
388
+ 265. ÜÇ NOKTA (...): Tamamlanmamış cümlelerde kullanılır.
389
+ 266. Örnek: Ona söyleyeceklerim var ama... Ne yapacağımı bilmiyorum...
390
+ 267. SORU İŞARETİ (?): Soru cümlelerinin sonuna konur.
391
+ 268. Örnek: Nereye gidiyorsun? Bugün hava nasıl? Adın ne?
392
+ 269. ÜNLEM İŞARETİ (!): Sevinç, üzüntü, korku bildiren cümlelerde kullanılır.
393
+ 270. Örnek: Ne güzel bir gün! Çok mutluyum! Ah, ne yazık!
394
+ 271. TIRNAK İŞARETİ (" "): Başkasından aktarılan sözlerde kullanılır.
395
+ 272. Örnek: Ali, "Yarın geleceğim" dedi. Öğretmen "Çalışın" diye seslendi.
396
+ 273. KISA ÇİZGİ (-): Kelimeleri birleştirmede kullanılır.
397
+ 274. Örnek: Türk-İş, Türkiye-AB ilişkileri, İstanbul-Ankara yolu
398
+
399
+ 12. YAZIM KURALLARI
400
+
401
+ 12.1. BÜYÜK HARF KULLANIMI
402
+
403
+ 275. Cümleler büyük harfle başlar.
404
+ 276. Örnek: Bugün hava çok güzel. Ali okula gitti.
405
+ 277. Özel isimler büyük harfle başlar.
406
+ 278. Örnek: Ali, Ayşe, Mehmet, İstanbul, Ankara, Türkiye
407
+ 279. Kişi adlarından önce gelen unvanlar büyük harfle başlar.
408
+ 280. Örnek: Prof. Dr. Ahmet Yılmaz, Doç. Dr. Ayşe Demir
409
+ 281. Yer adları büyük harfle başlar.
410
+ 282. Örnek: İstanbul Boğazı, Kızılay Meydanı, Konya Ovası
411
+ 283. Kurum ve kuruluş adları büyük harfle başlar.
412
+ 284. Örnek: Türk Dil Kurumu, Millî Eğitim Bakanlığı, Ankara Üniversitesi
413
+ 285. Kitap, dergi, gazete adları büyük harfle başlar.
414
+ 286. Örnek: Kürk Mantolu Madonna, Varlık Dergisi, Hürriyet Gazetesi
415
+
416
+ 12.2. BİRLEŞİK KELİMELER
417
+
418
+ 287. Ses düşmesine uğrayan birleşik kelimeler bitişik yazılır.
419
+ 288. Örnek: kaybolmak (kayıp olmak), uyuyakalmak (uyuya kalmak)
420
+ 289. Örnek: cumartesi (cuma ertesi), pazartesi (pazar ertesi)
421
+ 290. İkinci kelimesi -dı/-di/-du/-dü ekleriyle kurulan kalıplaşmış birleşik fiiller bitişik yazılır.
422
+ 291. Örnek: affetmek, reddetmek, zannetmek, hissetmek
423
+ 292. Örnek: kaybetmek, mahvetmek, sabretmek, şükretmek
424
+ 293. Kelimelerden her ikisi de anlam değişikliğine uğramışsa bitişik yazılır.
425
+ 294. Örnek: ayakkabı (ayak + kap), hanımeli (hanım + eli), kelebek (kele + bek)
426
+ 295. Dil, din, mezhep adları bitişik yazılır.
427
+ 296. Örnek: Türkçe, İngilizce, Almanca, Fransızca, Arapça, Farsça
428
+ 297. Renk adlarıyla kurulan bitki, hayvan, hastalık adları bitişik yazılır.
429
+ 298. Örnek: akciğer, karaciğer, karagöz, sarıçam, yeşilbaş
430
+
431
+ 13. DEYİMLER VE ATASÖZLERİ
432
+
433
+ 13.1. DEYİMLER
434
+
435
+ 299. ağzı kulaklarına varmak: Çok sevinmek
436
+ 300. Örnek: Sınavdan yüz alınca ağzı kulaklarına vardı.
437
+ 301. aklı başına gelmek: Akıllanmak, düşünceli olmak
438
+ 302. Örnek: Yaşadığı kazadan sonra aklı başına geldi.
439
+ 303. aklı karışmak: Ne yapacağını bilememek
440
+ 304. Örnek: İki teklif arasında aklı karıştı.
441
+ 305. ayağını denk almak: Tedbirli olmak
442
+ 306. Örnek: Bu işte ayağını denk al, sonra pişman olursun.
443
+ 307. can atmak: Çok istemek, heveslenmek
444
+ 308. Örnek: Tatile gitmek için can atıyor.
445
+ 309. çamur atmak: İftira etmek
446
+ 310. Örnek: Masum insanlara çamur atma.
447
+ 311. eli ayağı dolaşmak: Heyecanlanmak, şaşırmak
448
+ 312. Örnek: Patronu görünce eli ayağı dolaştı.
449
+ 313. göz açtırmamak: Fırsat vermemek, baskı yapmak
450
+ 314. Örnek: Sınav haftasında annem göz açtırmıyor.
451
+ 315. gözden düşmek: Değerini kaybetmek
452
+ 316. Örnek: Son skandaldan sonra gözden düştü.
453
+ 317. güme gitmek: Yok olmak, kaybolmak
454
+ 318. Örnek: Tüm birikimimiz güme gitti.
455
+ 319. havanda su dövmek: Boş işlerle uğraşmak
456
+ 320. Örnek: Onunla konuşmak havanda su dövmekten farksız.
457
+ 321. ipe un sermek: Zor iş başarmak
458
+ 322. Örnek: Bu işi bitirmek ipe un sermek gibi.
459
+ 323. kafasına dank etmek: Anlamak, fark etmek
460
+ 324. Örnek: Sonunda kafasına dank etti ve hatalarını anladı.
461
+ 325. kaz gelecek yerden tavuk esirgememek: İleriyi düşünmeden davranmak
462
+ 326. Örnek: Biraz düşün, kaz gelecek yerden tavuk esirgenmez.
463
+ 327. kulak vermek: Dikkatlice dinlemek
464
+ 328. Örnek: Öğretmeni dikkatle dinlemek için kulak verdi.
465
+ 329. küplere binmek: Çok kızmak
466
+ 330. Örnek: Söylenenleri duyunca küplere bindi.
467
+ 331. laf olsun diye: Gerçeği yansıtmayan, sırf söz olsun diye
468
+ 332. Örnek: Laf olsun diye söyledi, inanma.
469
+ 333. lafını esirgememek: Düşündüğünü açıkça söylemek
470
+ 334. Örnek: Ne düşünüyorsa söyler, lafını esirgemez.
471
+ 335. lafı ağzında gevelemek: Söyleyeceğini açıkça söylememek
472
+ 336. Örnek: Lafı ağzında geveleme, doğrudan söyle.
473
+ 337. lafı dolandırmak: Gereksiz ayrıntılarla zaman geçirmek
474
+ 338. Örnek: Lafı dolandırma, sonuca gel.
475
+ 339. pabuç bırakmamak: Söz geçirmek, üstünlük sağlamak
476
+ 340. Örnek: İş yerinde ona pabuç bırakmıyorlar.
477
+ 341. pabucu dama atılmak: Değerini kaybetmek, gözden düşmek
478
+ 342. Örnek: Yeni gelen müdürle pabucu dama atıldı.
479
+ 343. sabrı tükenmek: Dayanacak gücü kalmamak
480
+ 344. Örnek: Artık sabrım tükendi, bıktım.
481
+ 345. sırtı yere gelmemek: Zor duruma düşmemek, güçlü olmak
482
+ 346. Örnek: Ne olursa olsun sırtı yere gelmez.
483
+ 347. söz götürmek: Tartışmaya açık olmak
484
+ 348. Örnek: Bu karar söz götürmez, kesindir.
485
+ 349. taş atmak: İftira etmek, suçlamak
486
+ 350. Örnek: Arkadaşına taş atma, onu savun.
487
+ 351. tepesi atmak: Çok kızmak, sinirlenmek
488
+ 352. Örnek: Bu sözler üzerine tepesi attı.
489
+ 353. ucunda ölüm olmak: Çok tehlikeli olmak
490
+ 354. Örnek: Bu işin ucunda ölüm var, dikkatli ol.
491
+ 355. ucunu kaçırmak: Kontrolü kaybetmek
492
+ 356. Örnek: Heyecandan ucunu kaçırdı.
493
+ 357. üstüne gitmek: Baskı yapmak, zorlamak
494
+ 358. Örnek: Bu konuda üstüne gitme, zaten biliyor.
495
+ 359. varını yoğunu ortaya koymak: Tüm varlığını harcamak
496
+ 360. Örnek: Bu iş için varını yoğunu ortaya koydu.
497
+
498
+ 13.2. ATASÖZLERİ
499
+
500
+ 361. Aç ayı oynamaz.
501
+ 362. Açık kapı bırakmak.
502
+ 363. Açtırma kutuyu, söyletme kötüyü.
503
+ 364. Ağaç yaşken eğilir.
504
+ 365. Ağır kazan geç kaynar.
505
+ 366. Ak akçe kara gün içindir.
506
+ 367. Akıl yaşta değil baştadır.
507
+ 368. Ateş düştüğü yeri yakar.
508
+ 369. Ayağını yorganına göre uzat.
509
+ 370. Azıcık aşım, kaygısız başım.
510
+ 371. Baş başa vermeyince taş yerinden kalkmaz.
511
+ 372. Bekleme kızım, altın olsun.
512
+ 373. Bir elin nesi var, iki elin sesi var.
513
+ 374. Bugünün işini yarına bırakma.
514
+ 375. Cümle kapalı, misafir umutsuz.
515
+ 376. Çıkmayan candan umut kesilmez.
516
+ 377. Damlaya damlaya göl olur.
517
+ 378. Derdini söylemeyen derman bulamaz.
518
+ 379. Dost kara günde belli olur.
519
+ 380. Düşenin dostu olmaz.
520
+ 381. El eli yıkar, el de yüzü yıkar.
521
+ 382. Erken kalkan yol alır.
522
+ 383. Fakirlik ayıp değil, tembellik ayıp.
523
+ 384. Gülme komşuna, gelir başına.
524
+ 385. Güvenme varlığa, düşersin darlığa.
525
+ 386. Harman yel ile, derman el ile.
526
+ 387. Hatasız kul olmaz.
527
+ 388. Her koyun kendi bacağından asılır.
528
+ 389. İki dinle, bir söyle.
529
+ 390. İşleyen demir ışıldar.
530
+ 391. Keskin sirke küpüne zarar.
531
+ 392. Komşu komşunun külüne muhtaçtır.
532
+ 393. Körle yatan şaşı kalkar.
533
+ 394. Kötü söyleme eşine, ağar gider başına.
534
+ 395. Meyve veren ağaç taşlanır.
535
+ 396. Mum dibine ışık vermez.
536
+ 397. Nerede birlik, orada dirlik.
537
+ 398. Olacakla öleceğe çare bulunmaz.
538
+ 399. Öfkeyle kalkan zararla oturur.
539
+ 400. Rüzgar eken fırtına biçer.
540
+ 401. Sakla samanı, gelir zamanı.
541
+ 402. Sütten ağzı yanan yoğurdu üfleyerek yer.
542
+ 403. Tarlada izi olmayanın harmanda yüzü olmaz.
543
+ 404. Taşıma suyla değirmen dönmez.
544
+ 405. Tencere yuvarlanmış, kapağını bulmuş.
545
+ 406. Uzun etek kısa süpürür.
546
+ 407. Üzüm üzüme baka baka kararır.
547
+ 408. Vakit nakittir.
548
+ 409. Yalancının mumu yatsıya kadar yanar.
549
+ 410. Yaş kesen baş keser.
550
+ 411. Yavaş giden yol alır.
551
+ 412. Yazı kışa, kışı yaza çevirme.
552
+ 413. Yedisinde neyse yetmişinde de odur.
553
+ 414. Yuvarlanan taş yosun tutmaz.
554
+ 415. Zorla güzellik olmaz.
555
+
556
+ 14. SIFAT-FİİLLER (PARTİSİPLER)
557
+
558
+ 416. Sıfat-fiiller, fiillere getirilen eklerle oluşturulan ve sıfat görevinde kullanılan kelimelerdir.
559
+
560
+ 14.1. -an / -en EKİ
561
+
562
+ 417. Örnek: gelen adam, giden çocuk, yanan ateş, akan su
563
+ 418. Örnek: koşan at, uçan kuş, batan güneş, doğan güneş
564
+ 419. Örnek: konuşan insan, susan çocuk, ağlayan bebek, gülen yüz
565
+
566
+ 14.2. -ası / -esi EKİ
567
+
568
+ 420. Örnek: bitip tükenmek bilmeyen, görülesi bir manzara
569
+ 421. Örnek: okunası kitap, yazası mektup, çözülesi problem
570
+
571
+ 14.3. -maz / -mez EKİ
572
+
573
+ 422. Örnek: yılmaz savaşçı, bitmez tükenmez enerji, usanmaz çalışkan
574
+ 423. Örnek: konuşmaz adam, gitmez yol, bitmez iş, tükenmez kalem
575
+
576
+ 14.4. -ar / -er / -r EKİ
577
+
578
+ 424. Örnek: çıkar yol, gider ayak, olur olmaz, yazar kasa
579
+ 425. Örnek: okur yazar, gelir gider, alır satır
580
+
581
+ 14.5. -dık / -dik / -duk / -dük / -tık / -tik / -tuk / -tük EKİ
582
+
583
+ 426. Örnek: okuduğum kitap, gördüğüm film, aldığım kalem
584
+ 427. Örnek: yazdığım mektup, sevdiğim çiçek, geldiğim yer
585
+
586
+ 14.6. -acak / -ecek EKİ
587
+
588
+ 428. Örnek: yapılacak iş, gidilecek yer, okunacak kitap
589
+ 429. Örnek: alınacak eşya, söylenecek söz, görülecek film
590
+
591
+ 14.7. -mış / -miş / -muş / -müş EKİ
592
+
593
+ 430. Örnek: yazmış olduğu mektup, gitmiş olduğu okul
594
+ 431. Örnek: gelmiş geçmiş, okumuş insan, görmüş geçirmiş
595
+
596
+ 15. ZARF-FİİLLER (ULAÇLAR)
597
+
598
+ 432. Zarf-fiiller, fiillere getirilen eklerle oluşturulan ve zarf görevinde kullanılan kelimelerdir.
599
+
600
+ 15.1. -a / -e EKİ
601
+
602
+ 433. Örnek: koşa koşa geldi, baka baka öğrendi, söylene söylene gitti
603
+ 434. Örnek: düşe kalka yürüdü, ağlaya ağlaya konuştu
604
+
605
+ 15.2. -arak / -erek EKİ
606
+
607
+ 435. Örnek: koşarak geldi, bakarak öğrendi, söyleyerek anlattı
608
+ 436. Örnek: yürüyerek gitti, ağlayarak anlattı, gülerek cevap verdi
609
+
610
+ 15.3. -ınca / -ince EKİ
611
+
612
+ 437. Örnek: gelince haber ver, gidince ara, yapınca görürsün
613
+ 438. Örnek: bitirince uyu, okul bitince çalış, öğrenince anlat
614
+
615
+ 15.4. -ıp / -ip / -up / -üp EKİ
616
+
617
+ 439. Örnek: gelip gördü, gidip geldi, alıp verdi, bulup getirdi
618
+ 440. Örnek: yapıp bitirdi, okuyup anladı, yazıp gönderdi
619
+
620
+ 15.5. -madan / -meden EKİ
621
+
622
+ 441. Örnek: yemeden içmeden, görmeden anlamadan, sormadan gitme
623
+ 442. Örnek: düşünmeden karar verme, okumadan yazma, bilmeden konuşma
624
+
625
+ 15.6. -alı / -eli EKİ
626
+
627
+ 443. Örnek: gideli bir yıl oldu, geleli çok zaman oldu
628
+ 444. Örnek: başlayalı bir saat oldu, tanıyalı yıllar geçti
629
+
630
+ 15.7. -dıkça / -dikçe EKİ
631
+
632
+ 445. Örnek: gittikçe artıyor, okudukça öğreniyor, konuştukça anlaşılıyor
633
+ 446. Örnek: yaşlandıkça tecrübe artar, çalıştıkça başarı gelir
634
+
635
+ 15.8. -ken EKİ
636
+
637
+ 447. Örnek: gelirken gördüm, giderken aldım, uyurken rüya gördü
638
+ 448. Örnek: okurken öğrendim, konuşurken anlattı, yürürken düştü
639
+
640
+ 16. SES BİLGİSİ
641
+
642
+ 16.1. ÜNLÜ UYUMU
643
+
644
+ 449. BÜYÜK ÜNLÜ UYUMU (Kalınlık-incelik uyumu)
645
+ 450. Bir kelimedeki ünlüler ya tamamen kalın (a, ı, o, u) ya da tamamen ince (e, i, ö, ü) olmalıdır.
646
+ 451. Örnek: evler (e-e), kalemler (a-e), okullar (o-u-a)
647
+ 452. Örnek: çocuklar (o-u-a), kitaplar (ı-a-a), güneşler (ü-e-e)
648
+ 453. KÜÇÜK ÜNLÜ UYUMU (Düzlük-yuvarlaklık uyumu)
649
+ 454. Düz ünlülerden (a, e, ı, i) sonra gelen eklerde düz ünlü, yuvarlak ünlülerden (o, ö, u, ü) sonra gelen eklerde yuvarlak ünlü bulunur.
650
+ 455. Örnek: evim (e-i), okulum (o-u), yüzüm (ü-ü), başım (a-ı)
651
+
652
+ 16.2. ÜNSÜZ BENZEŞMESİ
653
+
654
+ 456. Sert ünsüzlerden (p, ç, t, k) sonra gelen eklerdeki yumuşak ünsüzler (c, d, g, ğ) sertleşir.
655
+ 457. Örnek: kitap -> kitabı (değil kitapı), ağaç -> ağacı, dolap -> dolabı
656
+ 458. Örnek: sokak -> sokağı, çiçek -> çiçeği, genç -> genci
657
+
658
+ 16.3. ÜNSÜZ YUMUŞAMASI
659
+
660
+ 459. Sert ünsüzle (p, ç, t, k) biten kelimelere ünlüyle başlayan ek geldiğinde sert ünsüz yumuşar.
661
+ 460. Örnek: kitap -> kitabı, ağaç -> ağacı, dolap -> dolabı
662
+ 461. Örnek: sokak -> sokağı, çiçek -> çiçeği, genç -> genci
663
+ 462. Örnek: renk -> rengi, aşk -> aşkı (yumuşamaz), kağıt -> kağıdı
664
+
665
+ 16.4. ÜNSÜZ DÜŞMESİ
666
+
667
+ 463. "k" ile biten kelimelere ünlüyle başlayan ek geldiğinde "k" düşebilir.
668
+ 464. Örnek: küçük -> küçücük, alçak -> alçacık, büyük -> büyücek
669
+ 465. Örnek: ufak -> ufacık, yüksek -> yüksecek, derin -> derince
670
+
671
+ 16.5. ÜNLÜ DÜŞMESİ
672
+
673
+ 466. İki heceli bazı kelimelerde ünlüyle başlayan ek gelince ikinci hecedeki ünlü düşer.
674
+ 467. Örnek: ağız -> ağzı, burun -> burnu, karın -> karnı, beyin -> beyni
675
+ 468. Örnek: oğul -> oğlu, alın -> alnı, gönül -> gönlü, boyun -> boynu
676
+
677
+ 16.6. ÜNLÜ TÜREMESİ
678
+
679
+ 469. Kelimelere ünsüzle başlayan ek gelince araya yardımcı ünlü girer.
680
+ 470. Örnek: sabır -> sabrı -> sabırı (türeme), devir -> devri -> deviri
681
+ 471. Örnek: şükür -> şükrü -> şükürü, fikir -> fikri -> fikiri
682
+
683
+ 17. CÜMLE BİLGİSİ
684
+
685
+ 17.1. CÜMLENİN ÖGELERİ
686
+
687
+ 472. YÜKLEM: Cümlenin temel ögesi, eylemi veya oluşu bildirir.
688
+ 473. Örnek: Ali okula gitti. (gitti)
689
+ 474. Örnek: Bugün hava çok güzel. (güzel)
690
+ 475. ÖZNE: Yüklemin bildirdiği işi yapan veya oluşu üstlenen öge.
691
+ 476. Örnek: Ali okula gitti. (Ali)
692
+ 477. Örnek: Çocuklar parkta oynuyor. (Çocuklar)
693
+ 478. NESNE: Öznenin yaptığı işten etkilenen varlık.
694
+ 479. Örnek: Kitap okudum. (kitap)
695
+ 480. Örnek: Mektubu yazdım. (mektubu)
696
+ 481. DOLAYLI TÜMLEÇ: Yer-yön bildiren öge.
697
+ 482. Örnek: Okula gittim. (okula)
698
+ 483. Örnek: Evde kaldım. (evde)
699
+ 484. Örnek: İstanbul'dan geldim. (İstanbul'dan)
700
+ 485. ZARF TÜMLEÇ: Zaman, durum, miktar, soru bildiren öge.
701
+ 486. Örnek: Yarın geleceğim. (yarın)
702
+ 487. Örnek: Hızlı koştu. (hızlı)
703
+
704
+ 17.2. CÜMLE ÇEŞİTLERİ
705
+
706
+ 488. BASİT CÜMLE: Tek yüklemli cümle.
707
+ 489. Örnek: Ali okula gitti. Hava güzel.
708
+ 490. BİRLEŞİK CÜMLE: Birden fazla yüklemli cümle.
709
+ 491. Örnek: Ali okula gitti, Mehmet ise evde kaldı.
710
+ 492. SIRALI CÜMLE: Virgülle ayrılmış birden fazla cümle.
711
+ 493. Örnek: Geldi, gördü, gitti.
712
+ 494. BAĞLI CÜMLE: Bağlaçla bağlanmış cümleler.
713
+ 495. Örnek: Ali geldi ama Mehmet gelmedi.
714
+ 496. KARMAŞIK CÜMLE: İçinde yan cümle bulunan cümle.
715
+ 497. Örnek: Geldiğini duydum. (geldiğini yan cümle)
716
+
717
+ 18. FİİLİMSİLER
718
+
719
+ 498. Fiillere getirilen eklerle oluşturulan, cümlede isim, sıfat veya zarf görevinde kullanılan kelimelerdir.
720
+
721
+ 18.1. İSİM-FİİLLER
722
+
723
+ 499. -ma / -me EKİ: Örnek: koşma, yürüme, okuma, yazma
724
+ 500. -ış / -iş / -uş / -üş EKİ: Örnek: koşuş, yürüyüş, okuyuş, yazış
725
+ 501. -mak / -mek EKİ: Örnek: koşmak, yürümek, okumak, yazmak
726
+
727
+ 18.2. SIFAT-FİİLLER (13. bölümde detaylı anlatıldı)
728
+
729
+ 502. -an/-en, -ası/-esi, -maz/-mez, -ar/-er, -dık/-dik, -acak/-ecek, -mış/-miş
730
+
731
+ 18.3. ZARF-FİİLLER (15. bölümde detaylı anlatıldı)
732
+
733
+ 503. -a/-e, -arak/-erek, -ınca/-ince, -ıp/-ip, -madan/-meden, -alı/-eli, -dıkça/-dikçe, -ken
734
+
735
+ 19. DİL BİLGİSİ TERİMLERİ
736
+
737
+ 504. AD (İSİM): Varlıkları, kavramları karşılayan kelimeler.
738
+ 505. SIFAT (ÖN AD): İsimleri niteleyen veya belirten kelimeler.
739
+ 506. ZARF (BELİRTEÇ): Fiilleri, sıfatları veya zarfları niteleyen kelimeler.
740
+ 507. ZAMİR (ADIL): İsimlerin yerine kullanılan kelimeler.
741
+ 508. EDAT (İLGEÇ): Tek başına anlamı olmayan, başka kelimelerle kullanılan kelimeler.
742
+ 509. BAĞLAÇ: Kelimeleri, kelime gruplarını veya cümleleri birbirine bağlayan kelimeler.
743
+ 510. ÜNLEM: Duygu ve heyecan bildiren kelimeler.
744
+ 511. FİİL (EYLEM): Oluş, hareket, durum bildiren kelimeler.
745
+ 512. KÖK: Bir kelimenin anlamlı en küçük parçası.
746
+ 513. GÖVDE: Köke yapım eki getirilmiş kelime.
747
+ 514. EK: Kelimelere getirilen, anlam veya görev katan parçacıklar.
748
+ 515. ÇEKİM EKİ: Kelimelerin cümle içindeki görevini belirten ek.
749
+ 516. YAPIM EKİ: Yeni kelime türeten ek.
750
+
751
+ 20. ÖRNEK CÜMLELER (Dil Bilgisi Kurallarını Pekiştirme)
752
+
753
+ 517. Çocuklar bahçede neşeyle oynuyorlardı.
754
+ 518. Yağmur yağdığı için piknik iptal oldu.
755
+ 519. İstanbul'a geldiğimde seni arayacağım.
756
+ 520. Kitap okumak insanın ufkunu genişletir.
757
+ 521. Sabah erken kalkıp yürüyüş yaptım.
758
+ 522. Arkadaşlarımla sinemaya gideceğim.
759
+ 523. Yemekten sonra biraz dinlenelim.
760
+ 524. Öğretmenimiz çok sabırlı ve anlayışlıdır.
761
+ 525. Yarınki sınav için çok çalıştım.
762
+ 526. Telefon çalınca hemen açtım.
763
+ 527. Annem pazardan taze meyve aldı.
764
+ 528. Hava çok sıcak, dışarı çıkmayalım.
765
+ 529. Bu filmi daha önce izlemiştim.
766
+ 530. Sana yardım edebilirim.
767
+ 531. Lütfen kapıyı kapatır mısın?
768
+ 532. Geçen hafta tatile gittik.
769
+ 533. En sevdiğim renk mavidir.
770
+ 534. Bugün işlerim çok yoğundu.
771
+ 535. Her sabah spor yapıyorum.
772
+ 536. Müzik dinlemeyi çok severim.
773
+ 537. Ödevimi bitirdim, şimdi oynayabilirim.
774
+ 538. Babam işten geç geldi.
775
+ 539. Kardeşim üniversiteyi kazandı.
776
+ 540. Kuşlar gökyüzünde süzülüyordu.
777
+ 541. Deniz dalgaları sahile vuruyordu.
778
+ 542. Çiçekler ilkbaharda açar.
779
+ 543. Sonbaharda yapraklar sararır.
780
+ 544. Kışın kar yağar.
781
+ 545. Yazın denize gireriz.
782
+ 546. Akşam yemeğinde ne pişirdin?
783
+ 547. Bu yemeğin tadı çok güzel.
784
+ 548. Tarifini bana da verir misin?
785
+ 549. Gelecek yaz İtalya'ya gitmeyi planlıyoruz.
786
+ 550. Uçağımız saat 10'da kalkacak.
787
+ 551. Otelimiz denize çok yakındı.
788
+ 552. Tatil boyunca bol bol yüzdük.
789
+ 553. Dönüşte bir sürü hediye aldık.
790
+ 554. Fotoğrafları sana göndereceğim.
791
+ 555. Bu sene çok kitap okudum.
792
+ 556. En beğendiğim romanı okudum.
793
+ 557. Romanın kahramanı çok ilginçti.
794
+ 558. Yazarın dili çok akıcı.
795
+ 559. Kitabı bir haftada bitirdim.
796
+ 560. Yeni bir kitaba başladım.
797
+ 561. Kütüphaneye üye oldum.
798
+ 562. Her ay iki kitap alıyorum.
799
+ 563. Arkadaşlarımla kitap kulübü kurduk.
800
+ 564. Her hafta bir kitap üzerine konuşuyoruz.
801
+ 565. Çok faydalı bir etkinlik.
802
+ 566. İnsan okudukça gelişiyor.
803
+ 567. Bilgi paylaştıkça çoğalır.
804
+ 568. Öğrendiklerimi başkalarına da anlatıyorum.
805
+ 569. Her gün yeni bir şey öğreniyorum.
806
+ 570. Hayat boyu öğrenme çok önemli.
807
+ 571. Öğrenmek insanı mutlu eder.
808
+ 572. Merak etmek öğrenmenin başlangıcıdır.
809
+ 573. Soru sormaktan çekinme.
810
+ 574. Cehalet utanılacak bir şey değil.
811
+ 575. Öğrenmemek utanılacak bir şeydir.
812
+ 576. Kendini geliştirmek için çaba göster.
813
+ 577. Yeni beceriler edin.
814
+ 578. Yabancı dil öğrenmek çok faydalı.
815
+ 579. İngilizceyi iyi konuşuyorum.
816
+ 580. Almanca öğrenmeye başladım.
817
+ 581. Fransızca kursuna gidiyorum.
818
+ 582. Dil öğrenmek sabır ister.
819
+ 583. Her gün pratik yapmak gerekir.
820
+ 584. Film izleyerek dil gelişir.
821
+ 585. Şarkı dinlemek de faydalı.
822
+ 586. Yabancı arkadaşlar edin.
823
+ 587. Konuşmaktan çekinme.
824
+ 588. Hata yapmaktan korkma.
825
+ 589. Hatalarından ders al.
826
+ 590. Her hata bir öğrenme fırsatıdır.
827
+ 591. Başarısızlık da başarının parçasıdır.
828
+ 592. Pes etme, devam et.
829
+ 593. Azimle çalışırsan başarırsın.
830
+ 594. Hedeflerini belirle.
831
+ 595. Planlı çalışmak önemlidir.
832
+ 596. Kendine güven.
833
+ 597. Yeteneklerinin farkında ol.
834
+ 598. Potansiyelini keşfet.
835
+ 599. Hayallerinin peşinden git.
836
+ 600. İnanmak başarmanın yarısıdır.
837
+ 601. Hayatta her şey mümkün.
838
+ 602. Olumlu düşün, pozitif kal.
839
+ 603. Zorluklar seni güçlendirir.
840
+ 604. Engeller aşmak içindir.
841
+ 605. Her sorunun bir çözümü vardır.
842
+ 606. Sabırlı ol, zamanla her şey yoluna girer.
843
+ 607. Acele etme, doğru zamanı bekle.
844
+ 608. Fırsatları iyi değerlendir.
845
+ 609. Risk al, yeni şeyler dene.
846
+ 610. Konfor alanından çık.
847
+ 611. Yeniliklere açık ol.
848
+ 612. Değişime uyum sağla.
849
+ 613. Esnek olmak önemlidir.
850
+ 614. Farklı bakış açılarını anlamaya çalış.
851
+ 615. Empati yapmayı öğren.
852
+ 616. Karşındakini dinle.
853
+ 617. Anlamaya çalış, yargılama.
854
+ 618. Saygılı ol, hoşgörülü ol.
855
+ 619. Sevgi her şeyin ilacıdır.
856
+ 620. İnsanları olduğu gibi kabul et.
857
+ 621. Kusurlar insanı insan yapar.
858
+ 622. Mükemmelliyetçi olma.
859
+ 623. Kendine iyi davran.
860
+ 624. Kendini sev, kendine değer ver.
861
+ 625. Sağlığına dikkat et.
862
+ 626. Düzenli uyu, dengeli beslen.
863
+ 627. Spor yapmayı ihmal etme.
864
+ 628. Su içmeyi unutma.
865
+ 629. Stresten uzak dur.
866
+ 630. Meditasyon yap, rahatla.
867
+ 631. Doğada vakit geçir.
868
+ 632. Yürüyüş yap, temiz hava al.
869
+ 633. Arkadaşlarınla vakit geçir.
870
+ 634. Ailenle bağlarını güçlendir.
871
+ 635. Sevdiklerine zaman ayır.
872
+ 636. Küçük mutlulukları fark et.
873
+ 637. Minnettar ol, şükret.
874
+ 638. Her anın kıymetini bil.
875
+ 639. Geçmişe takılı kalma.
876
+ 640. Gelecek kaygısı taşıma.
877
+ 641. Şimdiyi yaşa, anın tadını çıkar.
878
+ 642. Hayat kısa, değerini bil.
879
+ 643. Hayallerinin peşinden koş.
880
+ 644. Tutkularını keşfet.
881
+ 645. Yaratıcı ol, üret.
882
+ 646. Sanatla ilgilen, ruhunu besle.
883
+ 647. Müzik ruhun gıdasıdır.
884
+ 648. Resim yap, duygularını ifade et.
885
+ 649. Yaz, düşüncelerini paylaş.
886
+ 650. Fotoğraf çek, anıları ölümsüzleştir.
887
+ 651. Seyahat et, yeni yerler gör.
888
+ 652. Farklı kültürler tanı.
889
+ 653. Yeni insanlarla tanış.
890
+ 654. Deneyimlerin seni zenginleştirir.
891
+ 655. Her yolculuk bir öğrenme sürecidir.
892
+ 656. Keşfetmekten vazgeçme.
893
+ 657. Merakını kaybetme.
894
+ 658. Çocuk gibi heyecanlan.
895
+ 659. Küçük şeylerle mutlu ol.
896
+ 660. Gülümsemeyi unutma.
897
+ 661. Gülmek en iyi ilaçtır.
898
+ 662. Pozitif enerji yay.
899
+ 663. İyilik yap, iyilik bul.
900
+ 664. Paylaşmak güzeldir.
901
+ 665. Yardımlaşmak insanı mutlu eder.
902
+ 666. Birlikte daha güçlüyüz.
903
+ 667. Takım ruhu önemlidir.
904
+ 668. Birlikte başarmak daha keyifli.
905
+ 669. Destek olmak güzeldir.
906
+ 670. Destek almak da güzeldir.
907
+ 671. Dayanışma içinde olalım.
908
+ 672. Kimseyi yalnız bırakma.
909
+ 673. Dertler paylaşılır.
910
+ 674. Sevinçler paylaşıldıkça çoğalır.
911
+ 675. Dostluk çok değerlidir.
912
+ 676. Gerçek dostlar kıymetlidir.
913
+ 677. Dostuna sadık ol.
914
+ 678. Sözünde dur, güvenilir ol.
915
+ 679. Dürüst ol, doğruluktan ayrılma.
916
+ 680. Ahlaklı ol, erdemli ol.
917
+ 681. Adaletli ol, hakkaniyetli ol.
918
+ 682. Haksızlığa karşı dur.
919
+ 683. Mazlumun yanında ol.
920
+ 684. Zulme karşı çık.
921
+ 685. İyiyi, doğruyu savun.
922
+ 686. Vicdanının sesini dinle.
923
+ 687. İnsanlığa hizmet et.
924
+ 688. Dünyayı daha iyi bir yer yapmaya çalış.
925
+ 689. Çevreyi koru, doğayı sev.
926
+ 690. Ağaç dik, yeşili çoğalt.
927
+ 691. Geri dönüşüm yap.
928
+ 692. İsraf etme, tasarruflu ol.
929
+ 693. Doğal kaynakları koru.
930
+ 694. Hayvanları sev, onlara iyi davran.
931
+ 695. Tüm canlılara saygı göster.
932
+ 696. Barışçıl ol, şiddetten uzak dur.
933
+ 697. Sevgi dili konuş.
934
+ 698. Nefret etme, affet.
935
+ 699. Kin tutma, barış.
936
+ 700. Uzlaşmaya açık ol.
937
+ 701. Sorunları konuşarak çöz.
938
+ 702. İletişim kurmak önemlidir.
939
+ 703. Duygularını ifade et.
940
+ 704. İhtiyaçlarını dile getir.
941
+ 705. Sınırlarını belirle.
942
+ 706. Hayır demeyi bil.
943
+ 707. Kendini korumayı öğren.
944
+ 708. Güçlü ol, dirençli ol.
945
+ 709. Zorluklar karşısında yıkılma.
946
+ 710. Ayakta kalmayı başar.
947
+ 711. Yeniden ayağa kalkmasını bil.
948
+ 712. Düştüğünde kalkmasını bil.
949
+ 713. Yara aldığ��nda iyileşmesini bil.
950
+ 714. Acıyı dönüştürmesini bil.
951
+ 715. Tecrübe en iyi öğretmendir.
952
+ 716. Hataların kıymetini bil.
953
+ 717. Pişmanlık değil ders al.
954
+ 718. Özeleştiri yapmayı bil.
955
+ 719. Gelişime açık ol.
956
+ 720. Sürekli öğrenmeye devam et.
957
+ 721. Uzmanlaşmak için çalış.
958
+ 722. Alanında en iyi olmaya çalış.
959
+ 723. Fark yarat, özgün ol.
960
+ 724. İz bırak, hatırlan.
961
+ 725. Miras bırak, geleceğe katkı sağla.
962
+ 726. Nesillere aktar, unutulma.
963
+ 727. Bilgi paylaş, ışık ol.
964
+ 728. Yol göster, rehber ol.
965
+ 729. Örnek ol, ilham ver.
966
+ 730. Önderlik et, lider ol.
967
+ 731. Vizyon sahibi ol, ileri görüşlü ol.
968
+ 732. Stratejik düşün, planlı hareket et.
969
+ 733. Analiz yap, sorgula.
970
+ 734. Eleştirel düşün, önyargısız ol.
971
+ 735. Mantıklı düşün, akılcı ol.
972
+ 736. Bilimsel düşün, kanıta dayalı ol.
973
+ 737. Yenilikçi düşün, yaratıcı ol.
974
+ 738. Farklı düşün, alışılmışın dışına çık.
975
+ 739. Hayal kur, sınırları zorla.
976
+ 740. İmkansız demeden önce dene.
977
+ 741. Başarmak için denemek gerekir.
978
+ 742. Denemekten vazgeçme.
979
+ 743. Başarana kadar dene.
980
+ 744. Pes etmek yok.
981
+ 745. Azimle, kararlılıkla devam et.
982
+ 746. Sabırla, inançla bekle.
983
+ 747. Sonuçlarını gör, emeklerinin karşılığını al.
984
+ 748. Başarıya ulaş, mutlu ol.
985
+ 749. Gurur duy, kendinle gurur duy.
986
+ 750. Kutla, ödüllendir.
987
+ 751. Hedefine ulaş, tatmin ol.
988
+ 752. Yeni hedefler belirle, yola devam et.
989
+ 753. Sonsuz bir öğrenme yolculuğu.
990
+ 754. Her gün yeni bir başlangıç.
991
+ 755. Fırsatlar her zaman vardır.
992
+ 756. Kapılar her zaman açıktır.
993
+ 757. Umut her zaman vardır.
994
+ 758. Işık her zaman vardır.
995
+ 759. İyilik her zaman vardır.
996
+ 760. Sevgi her zaman vardır.
997
+ 761. Hayat güzeldir, yaşamaya değer.
998
+ 762. Anı yaşa, değerini bil.
999
+ 763. Sevdiklerinle kaliteli vakit geçir.
1000
+ 764. Anı biriktir, hatıralar biriktir.
1001
+ 765. Fotoğraf çek, anıları sakla.
1002
+ 766. Günlük tut, duygularını yaz.
1003
+ 767. Seyahat et, anılar biriktir.
1004
+ 768. Yeni insanlarla tanış, arkadaşlıklar kur.
1005
+ 769. İlişkilerine önem ver, değer ver.
1006
+ 770. Sevgiyi göster, hissettir.
1007
+ 771. Özlem duy, hasret çek.
1008
+ 772. Bekle, sabret.
1009
+ 773. Kavuş, mutlu ol.
1010
+ 774. Paylaş, çoğalt.
1011
+ 775. Birlikte ol, birlikte kal.
1012
+ 776. Hep birlikte, el ele.
1013
+ 777. Daha iyi bir dünya için.
1014
+ 778. Daha güzel bir gelecek için.
1015
+ 779. Çocuklar için, gençler için.
1016
+ 780. Herkes için, hepimiz için.
1017
+ 781. Barış için, huzur için.
1018
+ 782. Sevgi için, saygı için.
1019
+ 783. Adalet için, eşitlik için.
1020
+ 784. Özgürlük için, bağımsızlık için.
1021
+ 785. İnsanlık için, gelecek nesiller için.
1022
+ 786. Dünya için, doğa için.
1023
+ 787. Yaşam için, varoluş için.
1024
+ 788. Anlam arayışı, varoluş amacı.
1025
+ 789. Kimlik, kişilik, karakter.
1026
+ 790. Ben kimim? Ne istiyorum?
1027
+ 791. Nereden geldim? Nereye gidiyorum?
1028
+ 792. Hayatın anlamı ne?
1029
+ 793. Mutluluk nedir?
1030
+ 794. Aşk nedir?
1031
+ 795. Özgürlük nedir?
1032
+ 796. Adalet nedir?
1033
+ 797. Gerçek nedir?
1034
+ 798. Bilgi nedir?
1035
+ 799. Bilgelik nedir?
1036
+ 800. Erdem nedir?
1037
+
1038
+ 21. TÜRKÇENİN SES ÖZELLİKLERİ
1039
+
1040
+ 801. Türkçede 8 ünlü harf vardır: a, e, ı, i, o, ö, u, ü
1041
+ 802. Türkçede 21 ünsüz harf vardır: b, c, ç, d, f, g, ğ, h, j, k, l, m, n, p, r, s, ş, t, v, y, z
1042
+ 803. Türkçe sondan eklemeli bir dildir.
1043
+ 804. Kelime kökleri değişmez, ekler kelime sonuna gelir.
1044
+ 805. Türkçede cümle genellikle özne-nesne-yüklem sıralamasındadır.
1045
+ 806. Türkçede yabancı dillerden alıntı kelimelerin yazılışı korunur.
1046
+ 807. Türkçede vurgu genellikle son hecededir.
1047
+ 808. Soru eki "mi" ayrı yazılır.
1048
+ 809. "de, da, ki" bağlaçları ayrı yazılır.
1049
+ 810. "-de, -da, -ki" ekleri bitişik yazılır.
1050
+
1051
+ 22. ANLATIM BOZUKLUKLARI
1052
+
1053
+ 22.1. GEREKSİZ SÖZCÜK KULLANIMI
1054
+
1055
+ 811. Örnek: Yanlış: "Şimdiki zaman şimdi yaşıyoruz." Doğru: "Şimdi yaşıyoruz."
1056
+ 812. Örnek: Yanlış: "Herkes birbirleriyle konuşuyor." Doğru: "Herkes birbiriyle konuşuyor."
1057
+ 813. Örnek: Yanlış: "Yukarı yukarı çıktık." Doğru: "Yukarı çıktık."
1058
+ 814. Örnek: Yanlış: "İleri ileri gitti." Doğru: "İleri gitti."
1059
+
1060
+ 22.2. TAMLAMA YANLIŞLARI
1061
+
1062
+ 815. Örnek: Yanlış: "Türkiye'nin sorunları çözüldü." Doğru: "Türkiye'nin sorunları çözüldü." (tamlayan eki düşmüş)
1063
+ 816. Örnek: Yanlış: "Bilgisayarın ekranı bozuk." Doğru: "Bilgisayarın ekranı bozuk." (tamlayan eki var)
1064
+
1065
+ 22.3. ÖGELERİN YANLIŞ YERDE KULLANIMI
1066
+
1067
+ 817. Örnek: Yanlış: "Kitabı okudum dün." Doğru: "Dün kitabı okudum."
1068
+ 818. Örnek: Yanlış: "Okula ben gittim." Doğru: "Ben okula gittim."
1069
+
1070
+ 23. NOKTALAMA İŞARETLERİNİN KULLANIMI (Devam)
1071
+
1072
+ 819. KESME İŞARETİ ('): Özel adlara getirilen ekleri ayırmak için kullanılır.
1073
+ 820. Örnek: Ali'nin, İstanbul'da, Türkiye'nin, TDK'nin
1074
+ 821. KISA ÇİZGİ (-): Satır sonuna sığmayan kelimeleri bölmek için kullanılır.
1075
+ 822. Örnek: İstanbul'a gidiyor- du. (İstanbul'a gidiyordu)
1076
+ 823. UZUN ÇİZGİ (—): Konuşma çizgisi olarak kullanılır.
1077
+ 824. Örnek: — Merhaba, nasılsın? — İyiyim, teşekkür ederim.
1078
+ 825. EĞİK ÇİZGİ (/): Tarihlerde, adreslerde, oranlarda kullanılır.
1079
+ 826. Örnek: 15/03/2024, Atatürk Bulvarı/No:15, 1/2
1080
+
1081
+ 24. YABANCI DİLLERDEN ALINTILAR
1082
+
1083
+ 827. Arapçadan gelen kelimeler: kitap, kalem, saat, vakit, insan
1084
+ 828. Farsçadan gelen kelimeler: pencere, şehir, bahçe, dost, düşman
1085
+ 829. Fransızcadan gelen kelimeler: bilet, koltuk, kuaför, asansör, garaj
1086
+ 830. İtalyancadan gelen kelimeler: borsa, banka, faiz, kasa, liman
1087
+ 831. İngilizceden gelen kelimeler: bilgisayar, internet, telefon, televizyon
1088
+
1089
+ 25. TÜRKÇEDE SIK YAPILAN YAZIM YANLIŞLARI
1090
+
1091
+ 832. Yanlış: "herkez" - Doğru: "herkes"
1092
+ 833. Yanlış: "bişey" - Doğru: "bir şey"
1093
+ 834. Yanlış: "hiçbirşey" - Doğru: "hiçbir şey"
1094
+ 835. Yanlış: "yanlışlıkla" - Doğru: "yanlışlıkla"
1095
+ 836. Yanlış: "ayrıca" - Doğru: "ayrıca"
1096
+ 837. Yanlış: "özellikle" - Doğru: "özellikle"
1097
+ 838. Yanlış: "gerçekten" - Doğru: "gerçekten"
1098
+ 839. Yanlış: "muhtemelen" - Doğru: "muhtemelen"
1099
+ 840. Yanlış: "aslında" - Doğru: "aslında"
1100
+ 841. Yanlış: "bence" - Doğru: "bence"
1101
+ 842. Yanlış: "sence" - Doğru: "sence"
1102
+ 843. Yanlış: "biraz" - Doğru: "biraz"
1103
+ 844. Yanlış: "birader" - Doğru: "birader"
1104
+
1105
+ 26. CÜMLE TÜRLERİ (ANLAMLARINA GÖRE - DEVAM)
1106
+
1107
+ 845. OLUMLU CÜMLE: Yüklemin bildirdiği işin, oluşun veya durumun gerçekleştiğini anlatan cümle.
1108
+ 846. OLUMSUZ CÜMLE: Yüklemin bildirdiği işin, oluşun veya durumun gerçekleşmediğini anlatan cümle.
1109
+ 847. SORU CÜMLE: Bir soru anlamı taşıyan cümle.
1110
+ 848. ÜNLEM CÜMLE: Heyecan, coşku, korku, şaşkınlık gibi duyguları anlatan cümle.
1111
+ 849. KOŞUL CÜMLE: "ise, eğer, şayet" gibi sözcüklerle oluşturulan, koşul anlamı taşıyan cümle.
1112
+ 850. Örnek: Yağmur yağarsa gelmem. Eğer çalışırsan başarırsın.
1113
+
1114
+ 27. YAPILARINA GÖRE CÜMLELER (DEVAM)
1115
+
1116
+ 851. BASİT CÜMLE: Tek yüklemli, tek yargılı cümle.
1117
+ 852. BİRLEŞİK CÜMLE: Birden fazla yüklemin olduğu, birden fazla yargı bulunan cümle.
1118
+ 853. SIRALI CÜMLE: Virgül, noktalı virgül gibi noktalama işaretleriyle ayrılmış, birbirine bağlı cümleler.
1119
+ 854. BAĞLI CÜMLE: Bağlaçlarla birbirine bağlanmış cümleler.
1120
+ 855. KARMAŞIK CÜMLE: İçinde yan cümlecik bulunan cümle.
1121
+
1122
+ 28. FİİL ÇATISI (DEVAM)
1123
+
1124
+ 28.1. ÖZNELERİNE GÖRE FİİL ÇATISI
1125
+
1126
+ 856. ETKEN FİİL: Öznenin yaptığı işi bildiren fiil.
1127
+ 857. Örnek: Ali kitap okudu. (Ali özne, okudu fiil)
1128
+ 858. EDİLGEN FİİL: Öznenin işi yapmadığı, işten etkilendiği fiil.
1129
+ 859. Örnek: Kitap okundu. (kitap özne, okundu fiil)
1130
+ 860. DÖNÜŞLÜ FİİL: Öznenin yaptığı işin yine özneye döndüğü fiil.
1131
+ 861. Örnek: Ali yıkandı. (Ali özne, yıkandı fiil)
1132
+ 862. İŞTEŞ FİİL: Karşılıklı veya birlikte yapılan işi bildiren fiil.
1133
+ 863. Örnek: Arkadaşlarıyla konuştu. (konuştu işteş)
1134
+
1135
+ 28.2. NESNELERİNE GÖRE FİİL ÇATISI
1136
+
1137
+ 864. GEÇİŞLİ FİİL: Nesne alabilen fiil.
1138
+ 865. Örnek: Kitap okumak, mektup yazmak, çiçek sevmek
1139
+ 866. GEÇİŞSİZ FİİL: Nesne alamayan fiil.
1140
+ 867. Örnek: uyumak, koşmak, ağlamak, gülmek
1141
+
1142
+ 29. SÖZCÜKTE ANLAM OLAYLARI
1143
+
1144
+ 29.1. EŞ ANLAMLILIK (ANLAMDAŞLIK)
1145
+
1146
+ 868. Örnek: yıl - sene, kara - siyah, beyaz - ak, kırmızı - al, hızlı - süratli
1147
+ 869. Örnek: büyük - iri, küçük - ufak, güzel - hoş, kötü - fena, öğrenci - talebe
1148
+
1149
+ 29.2. ZIT ANLAMLILIK (KARŞIT ANLAMLILIK)
1150
+
1151
+ 870. Örnek: iyi - kötü, güzel - çirkin, büyük - küçük, uzun - kısa, sıcak - soğuk
1152
+ 871. Örnek: aydınlık - karanlık, zengin - fakir, mutlu - üzgün, canlı - cansız
1153
+
1154
+ 29.3. EŞ SESLİLİK (SESTEŞLİK)
1155
+
1156
+ 872. Örnek: yüz (sayı) - yüz (organ), gül (çiçek) - gül (gülmek)
1157
+ 873. Örnek: sağ (yaşayan) - sağ (yön), sol (yön) - sol (solmak)
1158
+ 874. Örnek: kara (renk) - kara (toprak), yaş (ıslak) - yaş (yaşamak)
1159
+
1160
+ 29.4. YAKIN ANLAMLILIK
1161
+
1162
+ 875. Örnek: sevinmek - mutlu olmak, üzülmek - kederlenmek
1163
+ 876. Örnek: düşünmek - tasarlamak, anlamak - kavramak
1164
+
1165
+ 29.5. GENEL-ÖZEL ANLAMLILIK
1166
+
1167
+ 877. Örnek: hayvan - kedi, ağaç - çam, renk - mavi, meslek - öğretmen
1168
+
1169
+ 30. DEYİMLER (DEVAM)
1170
+
1171
+ 878. ağzından kaçırmak: Söylememesi gereken bir sözü söylemek
1172
+ 879. Örnek: Sırrı ağzından kaçırdı.
1173
+ 880. canı sıkılmak: Sıkılmak, bunalmak
1174
+ 881. Örnek: Bugün canım çok sıkıldı.
1175
+ 882. dert yanmak: Derdini anlatmak, yakınmak
1176
+ 883. Örnek: Bana hep dert yanıyor.
1177
+ 884. elinde olmak: Gücü yetmek, yapabilmek
1178
+ 885. Örnek: Elimde olsa yardım ederdim.
1179
+ 886. gözü korkmak: Korkmak, çekinmek
1180
+ 887. Örnek: Bu işten gözü korktu.
1181
+ 888. hafif almak: Hafife almak, önemsememek
1182
+ 889. Örnek: Bu işi hafife alma.
1183
+ 890. iş killenmek: İş çıkmaza girmek
1184
+ 891. Örnek: İşler killendi.
1185
+ 892. kafası çalışmak: Anlayışlı olmak, zeki olmak
1186
+ 893. Örnek: Onun kafası çok çalışır.
1187
+ 894. lafa tutmak: Sohbet etmek, konuşmak
1188
+ 895. Örnek: Beni lafa tuttu.
1189
+ 896. saçını süpürge etmek: Çok çalışmak, fedakarlık yapmak
1190
+ 897. Örnek: Anam saçını süpürge etti.
1191
+ 898. şapka çıkarmak: Takdir etmek
1192
+ 899. Örnek: Bu başarısına şapka çıkarıyorum.
1193
+ 900. yüreği ağzına gelmek: Çok korkmak
1194
+ 901. Örnek: Yüreğim ağzıma geldi.
1195
+
1196
+ 31. ATASÖZLERİ (DEVAM)
1197
+
1198
+ 902. Acı patlıcanı kırağı çalmaz.
1199
+ 903. Açık yaraya tuz ekme.
1200
+ 904. Ağaç yaprağıyla gürler.
1201
+ 905. Ağır git ki yol alasın.
1202
+ 906. Akıl akıldan üstündür.
1203
+ 907. Altın anahtar her kapıyı açar.
1204
+ 908. Araba devrilince yol gösteren çok olur.
1205
+ 909. Ateş olmayan yerden duman çıkmaz.
1206
+ 910. Ayıpsız dost arayan dostsuz kalır.
1207
+ 911. Bağa bak üzüm olsun, yemeye yüzün olsun.
1208
+ 912. Balık baştan kokar.
1209
+ 913. Bin ölçüp bir biç.
1210
+ 914. Boş çuval ayakta durmaz.
1211
+ 915. Can boğazdan gelir.
1212
+ 916. Çalma elin kapısını, çalarlar kapını.
1213
+ 917. Çıkmadık candan umut kesilmez.
1214
+ 918. Dağ dağa kavuşmaz, insan insana kavuşur.
1215
+ 919. Deliye her gün bayram.
1216
+ 920. Denize düşen yılana sarılır.
1217
+ 921. Dost acı söyler.
1218
+ 922. Ekmeden biçilmez.
1219
+ 923. El elden üstündür.
1220
+ 924. Eşeğini sağlam kazığa bağla.
1221
+ 925. Fakirlik ayıp değil, tembellik ayıp.
1222
+ 926. Gülü seven dikenine katlanır.
1223
+ 927. Hatasız kul olmaz.
1224
+ 928. İğne atsan yere düşmez.
1225
+ 929. İyilik eden iyilik bulur.
1226
+ 930. Kaz gelen yerden tavuk esirgenmez.
1227
+ 931. Keskin sirke küpüne zarar.
1228
+ 932. Körle yatan şaşı kalkar.
1229
+ 933. Kusursuz dost arayan dostsuz kalır.
1230
+ 934. Mart kapıdan baktırır, kazma kürek yaktırır.
1231
+ 935. Meyve veren ağaç taşlanır.
1232
+ 936. Ne ekersen onu biçersin.
1233
+ 937. Olacakla öleceğe çare yok.
1234
+ 938. Öfkeyle kalkan zararla oturur.
1235
+ 939. Rüzgar eken fırtına biçer.
1236
+ 940. Sabır acıdır, meyvesi tatlıdır.
1237
+ 941. Sakla samanı, gelir zamanı.
1238
+ 942. Sütten ağzı yanan yoğurdu üfleyerek yer.
1239
+ 943. Tarlada izi olmayanın harmanda yüzü olmaz.
1240
+ 944. Taşıma suyla değirmen dönmez.
1241
+ 945. Tencere yuvarlanmış kapağını bulmuş.
1242
+ 946. Uzun etek kısa süpürür.
1243
+ 947. Vakit nakittir.
1244
+ 948. Yalancının mumu yatsıya kadar yanar.
1245
+ 949. Yaş kesen baş keser.
1246
+ 950. Yavaş giden yol alır.
1247
+ 951. Yedisinde neyse yetmişinde de odur.
1248
+ 952. Yuvarlanan taş yosun tutmaz.
1249
+ 953. Zorla güzellik olmaz.
1250
+
1251
+ 32. DİL BİLGİSİ KAVRAMLARI
1252
+
1253
+ 954. MORFOLOJİ (BİÇİM BİLGİSİ): Kelimelerin yapısını inceleyen dil bilgisi dalı.
1254
+ 955. SÖZ DİZİMİ (SENTAKS): Kelimelerin cümle içindeki dizilişini inceleyen dil bilgisi dalı.
1255
+ 956. ANLAM BİLİM (SEMANTİK): Kelimelerin anlamlarını inceleyen dil bilgisi dalı.
1256
+ 957. SES BİLGİSİ (FONETİK): Dilin seslerini inceleyen dil bilgisi dalı.
1257
+ 958. LEKSİKOLOJİ (SÖZCÜK BİLİM): Kelime hazinesini inceleyen dil bilgisi dalı.
1258
+ 959. ETİMOLOJİ (KÖKEN BİLİM): Kelimelerin kökenini inceleyen dil bilgisi dalı.
1259
+ 960. DİYALEKTOLOJİ (AĞIZ BİLİM): Dilin bölgesel farklılıklarını inceleyen dil bilgisi dalı.
1260
+
1261
+ 33. TÜRK DİL KURUMU VE DİL BİLGİSİ ÇALIŞMALARI
1262
+
1263
+ 961. Türk Dil Kurumu 12 Temmuz 1932'de kuruldu.
1264
+ 962. Kurumun amacı Türk dilini incelemek ve geliştirmektir.
1265
+ 963. TDK, dil bilgisi kitapları ve sözlükler yayınlamaktadır.
1266
+ 964. Yazım Kılavuzu, TDK'nın en önemli yayınlarındandır.
1267
+ 965. Türkçe Sözlük, TDK'nın en kapsamlı sözlüğüdür.
1268
+ 966. Dil bilgisi terimleri TDK tarafından belirlenir.
1269
+ 967. Türkçenin doğru kullanımı için TDK'nın önerileri takip edilmelidir.
1270
+ 968. TDK'nın internet sitesinde güncel dil bilgisi kuralları bulunur.
1271
+ 969. Dil Derneği de Türkçe üzerine çalışan bir kuruluştur.
1272
+ 970. Türkçenin korunması ve geliştirilmesi için çalışmalar yapılmaktadır.
1273
+
1274
+ 34. TÜRKÇENİN TARİHSEL GELİŞİMİ
1275
+
1276
+ 971. Eski Türkçe (6-10. yüzyıl): Göktürk, Uygur, Karahanlı dönemleri
1277
+ 972. Orhun Yazıtları (8. yüzyıl) bilinen ilk Türkçe metinlerdir.
1278
+ 973. Orta Türkçe (11-15. yüzyıl): Karahanlı, Harezm, Kıpçak, Çağatay dönemleri
1279
+ 974. Divan-ı Lügati't-Türk (11. yüzyıl) ilk Türkçe sözlüktür.
1280
+ 975. Kutadgu Bilig (11. yüzyıl) ilk siyasetnamedir.
1281
+ 976. Yeni Türkçe (15-20. yüzyıl): Osmanlı Türkçesi dönemi
1282
+ 977. Tanzimat döneminde dilde sadeleşme hareketleri başladı.
1283
+ 978. Modern Türkçe (1928-günümüz): Harf devrimi ile Latin alfabesine geçildi.
1284
+ 979. Dil Devrimi ile Türkçe yabancı kelimelerden arındırılmaya çalışıldı.
1285
+ 980. Günümüzde Türkçe, dünyada en çok konuşulan diller arasındadır.
1286
+
1287
+ 35. TÜRKÇENİN DÜNYA DİLLERİ ARASINDAKİ YERİ
1288
+
1289
+ 981. Türkçe, Ural-Altay dil ailesinin Altay koluna bağlıdır.
1290
+ 982. Türkçe, sondan eklemeli bir dildir.
1291
+ 983. Türkçe, 80 milyondan fazla kişi tarafından anadil olarak konuşulur.
1292
+ 984. Türkçe, Azerice, Kazakça, Özbekçe, Kırgızca, Türkmençe ile akrabadır.
1293
+ 985. Türkçe, Balkanlar'dan Sibirya'ya kadar geniş bir coğrafyada konuşulur.
1294
+ 986. Türkçe, UNESCO'nun koruma altındaki diller arasındadır.
1295
+ 987. Türkçe, zengin bir edebiyat geleneğine sahiptir.
1296
+ 988. Türkçe, günümüzde dijital ortamda hızla gelişmektedir.
1297
+ 989. Türkçe doğal dil işleme çalışmaları son yıllarda artmıştır.
1298
+ 990. Türkçe, yapay zeka ve dil modelleri için önemli bir dildir.
1299
+
1300
+ 36. MODEL İÇİN ÖĞRENME NOTLARI
1301
+
1302
+ 991. Bu dosyadaki tüm kurallar, örnekler ve açıklamalar model tarafından öğrenilmelidir.
1303
+ 992. Dil bilgisi kuralları, cümle içinde örneklerle pekiştirilmelidir.
1304
+ 993. Deyimler ve atasözleri, bağlam içinde kullanılmalıdır.
1305
+ 994. Noktalama işaretleri, yazım kuralları ile birlikte öğrenilmelidir.
1306
+ 995. Cümle türleri ve ögeleri, analiz edilerek kavranmalıdır.
1307
+ 996. Fiil çekimleri, zaman ekleri ve şahıs ekleri ile birlikte öğrenilmelidir.
1308
+ 997. İsim çekimleri, hal ekleri ve iyelik ekleri ile birlikte öğrenilmelidir.
1309
+ 998. Sıfatlar, zarflar, zamirler, edatlar ve bağlaçlar işlevleriyle öğrenilmelidir.
1310
+ 999. Anlam olayları (eş anlam, zıt anlam, eş seslilik) örneklerle kavranmalıdır.
1311
+ 1000. Ses bilgisi kuralları (ünlü uyumu, ünsüz benzeşmesi, ünlü düşmesi) özenle öğrenilmelidir.
1312
+
1313
+ ================================================================================
1314
+ DOSYA SONU - TOPLAM 1000 SATIR TÜRKÇE DİL BİLGİSİ KURALI VE ÖRNEĞİ
1315
+ ================================================================================
1316
+ Bu dosya, modelin Türkçe dil bilgisini kapsamlı şekilde öğrenmesi için hazırlanmıştır.
1317
+ Tüm kurallar, örneklerle desteklenmiş ve dil bilgisinin tüm temel konularını kapsamaktadır.
1318
+ Model, bu verileri kullanarak Türkçe dil bilgisini derinlemesine öğrenebilir.
1319
+ ================================================================================