combined_text
stringlengths
92
1.15k
original_content
stringlengths
27
999
metadata
dict
Ethnic Group: Người Êđê Topic: Introduction Context: Introduction Content: Ethnic group Bản mẫu:SHORTDESC:Ethnic group Người Êđê (tiếng Êđê: Anak Rađê hay được dùng phổ biến theo cộng đồng là Anak Đê hay Đê-Ga ) là một dân tộc có vùng cư trú truyền thống là miền trung Việt Nam và đông bắc Campuchia. Tại Việt Nam người ...
Ethnic group Bản mẫu:SHORTDESC:Ethnic group Người Êđê (tiếng Êđê: Anak Rađê hay được dùng phổ biến theo cộng đồng là Anak Đê hay Đê-Ga ) là một dân tộc có vùng cư trú truyền thống là miền trung Việt Nam và đông bắc Campuchia. Tại Việt Nam người Êđê được công nhận là một trong số 54 dân tộc tại Việt Nam . Theo trang Jos...
{ "ethnic_group": "Người Êđê", "level": 1, "path": "Introduction", "section": "Introduction", "topic": "Introduction" }
Ethnic Group: Người Êđê Topic: Introduction Context: Introduction Content: dân số người Êđê thống kê ngày 01 tháng 04 năm 2009 là khoảng 331.194 người, xếp thứ 11 về số lượng trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam . Người Êđê hiện nay khá đặc trưng, nổi bật là một cộng đồng có xu hướng tương đối thống nhất ý thức dân tộc...
dân số người Êđê thống kê ngày 01 tháng 04 năm 2009 là khoảng 331.194 người, xếp thứ 11 về số lượng trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam . Người Êđê hiện nay khá đặc trưng, nổi bật là một cộng đồng có xu hướng tương đối thống nhất ý thức dân tộc, cũng là một cộng đồng dân tộc-tôn giáo khá rõ nét chiếm số nhiều ảnh hưởn...
{ "ethnic_group": "Người Êđê", "level": 1, "path": "Introduction", "section": "Introduction", "topic": "Introduction" }
Ethnic Group: Người Êđê Topic: 2Dân số và địa bàn cư trú Context: 2Dân số và địa bàn cư trú Content: Dân tộc Êđê gồm khoảng 490.000 người đang sinh sống ở các nước trên thế giới như Việt Nam , Campuchia , Thái Lan , Hoa Kỳ , Canada , Pháp , Phần Lan , Thụy Điển ... Trong đó Tây Nguyên là quê hương bản địa lâu đời của n...
Dân tộc Êđê gồm khoảng 490.000 người đang sinh sống ở các nước trên thế giới như Việt Nam , Campuchia , Thái Lan , Hoa Kỳ , Canada , Pháp , Phần Lan , Thụy Điển ... Trong đó Tây Nguyên là quê hương bản địa lâu đời của người Êđê. Đây là nhóm dân tộc có nguồn gốc từ nhóm tộc người nói tiếng Mã Lai từ các hải đảo Thái Bìn...
{ "ethnic_group": "Người Êđê", "level": 1, "path": "2Dân số và địa bàn cư trú", "section": "2Dân số và địa bàn cư trú", "topic": "2Dân số và địa bàn cư trú" }
Ethnic Group: Người Êđê Topic: 2Dân số và địa bàn cư trú Context: 2Dân số và địa bàn cư trú Content: ệm, pha tạp.Êđê Adham cư trú tại huyện Krông Bŭk, Čư̆ Mgar, Thị xã Buôn Hồ, Krông H-Nang và một phần Êa Hleo của tỉnh Dak Lak - Họ của Êđê Adham: Êya, Kpơr, Kbuôr..vvv Êđê Mdhŭr xuất phát từ chữ Ấn Độ là Madahura có ngh...
ệm, pha tạp.Êđê Adham cư trú tại huyện Krông Bŭk, Čư̆ Mgar, Thị xã Buôn Hồ, Krông H-Nang và một phần Êa Hleo của tỉnh Dak Lak - Họ của Êđê Adham: Êya, Kpơr, Kbuôr..vvv Êđê Mdhŭr xuất phát từ chữ Ấn Độ là Madahura có nghĩa là vùng cằn cỗi, vùng đất thấp. Êđê Mdhur cư trú tại huyện M'Drắk của tỉnh Đắk Lắk, Sông Hinh của ...
{ "ethnic_group": "Người Êđê", "level": 1, "path": "2Dân số và địa bàn cư trú", "section": "2Dân số và địa bàn cư trú", "topic": "2Dân số và địa bàn cư trú" }
Ethnic Group: Người Êđê Topic: 2Dân số và địa bàn cư trú Context: 2Dân số và địa bàn cư trú Content: Họ của người Êđê Bih: BuônDăp (Bdap), Hdruĕ, Êñuôl, Hđơ̆k, Buôn Krông (Bkrông), Hlŏng, Kmăn, Hmŏk, Knul, Êčăm... Êđê Krung xuất phát từ chữ Kurung trong ngôn ngữ Rang Đê cổ, Khi vua Chế Mân, Chế Bồng Nga mộ lính đi đán...
Họ của người Êđê Bih: BuônDăp (Bdap), Hdruĕ, Êñuôl, Hđơ̆k, Buôn Krông (Bkrông), Hlŏng, Kmăn, Hmŏk, Knul, Êčăm... Êđê Krung xuất phát từ chữ Kurung trong ngôn ngữ Rang Đê cổ, Khi vua Chế Mân, Chế Bồng Nga mộ lính đi đánh giặc họ tự gọi các thủ lĩnh đó là Kurung hay Krung. Cư trú chủ yếu tại huyện Ea H'leo , Krông Búk c...
{ "ethnic_group": "Người Êđê", "level": 1, "path": "2Dân số và địa bàn cư trú", "section": "2Dân số và địa bàn cư trú", "topic": "2Dân số và địa bàn cư trú" }
Ethnic Group: Người Êđê Topic: 2Dân số và địa bàn cư trú Context: 2Dân số và địa bàn cư trú Content: viết và người Êđê tự gọi họ là Anak Đê đọc tránh từ Anak Aê-Diê, nghĩa là những đứa con của Yàng . Theo Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2019 người Êđê ở Việt Nam có dân số 398.671 người, cư trú tại 59 trên tổng số 63...
viết và người Êđê tự gọi họ là Anak Đê đọc tránh từ Anak Aê-Diê, nghĩa là những đứa con của Yàng . Theo Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2019 người Êđê ở Việt Nam có dân số 398.671 người, cư trú tại 59 trên tổng số 63 tỉnh , thành phố . Người Êđê cư trú tập trung tại tỉnh: Đắk Lắk (298.534 người, chiếm 17,2% dân số t...
{ "ethnic_group": "Người Êđê", "level": 1, "path": "2Dân số và địa bàn cư trú", "section": "2Dân số và địa bàn cư trú", "topic": "2Dân số và địa bàn cư trú" }
Ethnic Group: Người Êđê Topic: 3Đặc điểm kinh tế Context: 3Đặc điểm kinh tế Content: Người Êđê làm rẫy là chính, riêng nhóm Bih làm ruộng nước theo lối cổ sơ, dùng trâu dẫm đất thay việc cày, cuốc đất. Ngoài trồng trọt còn chăn nuôi , săn bắn , hái lượm, đánh cá , đan lát , dệt vải . Trên nương rẫy, ngoài cây chính là ...
Người Êđê làm rẫy là chính, riêng nhóm Bih làm ruộng nước theo lối cổ sơ, dùng trâu dẫm đất thay việc cày, cuốc đất. Ngoài trồng trọt còn chăn nuôi , săn bắn , hái lượm, đánh cá , đan lát , dệt vải . Trên nương rẫy, ngoài cây chính là lúa còn có ngô , khoai , bầu , thuốc lá , bí , hành , ớt , bông . Đặc điểm làm rẫy củ...
{ "ethnic_group": "Người Êđê", "level": 1, "path": "3Đặc điểm kinh tế", "section": "3Đặc điểm kinh tế", "topic": "3Đặc điểm kinh tế" }
Ethnic Group: Người Êđê Topic: 4Hôn nhân gia đình Context: 4Hôn nhân gia đình Content: Trong gia đình người Êđê, chủ nhà là phụ nữ theo đó của cải và đất đai sẽ được truyền từ mẹ sang con gái, theo chế độ mẫu hệ có đặc điểm rất khá tương đồng với chế độ mẫu hệ của người Minangkabau ở đảo Sumatra , con cái mang họ mẹ, t...
Trong gia đình người Êđê, chủ nhà là phụ nữ theo đó của cải và đất đai sẽ được truyền từ mẹ sang con gái, theo chế độ mẫu hệ có đặc điểm rất khá tương đồng với chế độ mẫu hệ của người Minangkabau ở đảo Sumatra , con cái mang họ mẹ, trước đây con trai không được hưởng thừa kế , bây giờ có sự bình đẳng trong nhà. Phụ nữ ...
{ "ethnic_group": "Người Êđê", "level": 1, "path": "4Hôn nhân gia đình", "section": "4Hôn nhân gia đình", "topic": "4Hôn nhân gia đình" }
Ethnic Group: Người Êđê Topic: 4Hôn nhân gia đình Context: 4Hôn nhân gia đình Content: gái mình. Khi chết, được đưa về chôn cất bên người thân của gia đình mẹ đẻ. Chỉ con gái được thừa kế tài sản, người con gái út được thừa kế nhà tự ông bà và phải nuôi dưỡng cha mẹ già. Đây là nét ảnh hưởng từ quy định của xã hội từ ...
gái mình. Khi chết, được đưa về chôn cất bên người thân của gia đình mẹ đẻ. Chỉ con gái được thừa kế tài sản, người con gái út được thừa kế nhà tự ông bà và phải nuôi dưỡng cha mẹ già. Đây là nét ảnh hưởng từ quy định của xã hội từ thời phong kiến Champa mà người Êđê chịu ảnh hưởng trong suốt thế kỷ dài trong lịch sử.
{ "ethnic_group": "Người Êđê", "level": 1, "path": "4Hôn nhân gia đình", "section": "4Hôn nhân gia đình", "topic": "4Hôn nhân gia đình" }
Ethnic Group: Người Êđê Topic: 5Văn hóa Context: 5Văn hóa Content: Người Êđê có kho tàng văn học truyền miệng phong phú: thần thoại , cổ tích , ca dao , tục ngữ , đặc biệt là các Khan ( trường ca , sử thi ) nổi tiếng với Khan Dam San , Khan Dam Kteh Mlan, Khan Dam Khing Jŭ,... Người Êđê yêu ca hát, múa Rom Wong (kdŏ da...
Người Êđê có kho tàng văn học truyền miệng phong phú: thần thoại , cổ tích , ca dao , tục ngữ , đặc biệt là các Khan ( trường ca , sử thi ) nổi tiếng với Khan Dam San , Khan Dam Kteh Mlan, Khan Dam Khing Jŭ,... Người Êđê yêu ca hát, múa Rom Wong (kdŏ dar) nhịp nhàng, múa kông tuôr, thích tấu nhạc và thường rất có năng ...
{ "ethnic_group": "Người Êđê", "level": 1, "path": "5Văn hóa", "section": "5Văn hóa", "topic": "5Văn hóa" }
Ethnic Group: Người Êđê Topic: 6Đôi nét về nhân chủng Context: 6Đôi nét về nhân chủng Content: Người Ê Đê chiếm 17 % dân số tại tỉnh Đắk Lắk. Dân tộc này nằm trong nhóm các tộc người sử dụng ngôn ngữ Malay-Polynesia , sống trên khắp Đông Nam Á . Đa số người Ê Đê ngày nay là tín đồ Tin Lành - một tôn giáo du nhập hòa tr...
Người Ê Đê chiếm 17 % dân số tại tỉnh Đắk Lắk. Dân tộc này nằm trong nhóm các tộc người sử dụng ngôn ngữ Malay-Polynesia , sống trên khắp Đông Nam Á . Đa số người Ê Đê ngày nay là tín đồ Tin Lành - một tôn giáo du nhập hòa trộn nhiều thành phần tín ngưỡng dân gian bản địa, và người Êđê không có tục thờ cúng tổ tiên. Ng...
{ "ethnic_group": "Người Êđê", "level": 1, "path": "6Đôi nét về nhân chủng", "section": "6Đôi nét về nhân chủng", "topic": "6Đôi nét về nhân chủng" }
Ethnic Group: Người Êđê Topic: 7Nhà cửa Context: 7Nhà cửa Content: Tư liệu liên quan tới Nhà người Ê Đê tại Wikimedia Commons Tộc người Êđê vốn thuộc nhóm cư dân ngôn ngữ Malay-Polynesia , có nguồn gốc lâu đời từ vùng biển. Mặc dù đã chuyển cư vào miền trung Việt Nam hàng ngàn năm trước, và di cư lên Tây Nguyên khoảng ...
Tư liệu liên quan tới Nhà người Ê Đê tại Wikimedia Commons Tộc người Êđê vốn thuộc nhóm cư dân ngôn ngữ Malay-Polynesia , có nguồn gốc lâu đời từ vùng biển. Mặc dù đã chuyển cư vào miền trung Việt Nam hàng ngàn năm trước, và di cư lên Tây Nguyên khoảng sớm nhất vào cuối thế kỷ VIII đến thế kỷ XV nhưng trong sâu thẳm vă...
{ "ethnic_group": "Người Êđê", "level": 1, "path": "7Nhà cửa", "section": "7Nhà cửa", "topic": "7Nhà cửa" }
Ethnic Group: Người Êđê Topic: 7Nhà cửa Context: 7Nhà cửa Content: ừ 15 đến hơn 100 m tùy theo gia đình nhiều người hay ít người. Nhà Ê Đê có những đặc trưng riêng không giống nhà của các cư dân khác ở Tây Nguyên. Là nhà của gia đình lớn theo chế độ mẫu hệ . Bộ khung kết cấu đơn giản. Cái được coi là đặc trưng của nhà ...
ừ 15 đến hơn 100 m tùy theo gia đình nhiều người hay ít người. Nhà Ê Đê có những đặc trưng riêng không giống nhà của các cư dân khác ở Tây Nguyên. Là nhà của gia đình lớn theo chế độ mẫu hệ . Bộ khung kết cấu đơn giản. Cái được coi là đặc trưng của nhà Ê Đê là: hình thức của cầu thang, cột sàn và cách bố trí trên mặt b...
{ "ethnic_group": "Người Êđê", "level": 1, "path": "7Nhà cửa", "section": "7Nhà cửa", "topic": "7Nhà cửa" }
Ethnic Group: Người Êđê Topic: 8Trang phục Context: 8Trang phục Content: Có đầy đủ các thành phần, chủng loại trang phục và phong cách thẩm mỹ khá tiêu biểu cho các dân tộc khu vực Tây Nguyên . Y phục cổ truyền của người Êđê là màu đen, có điểm những hoa văn sặc sỡ. Đàn bà trùm khăn lên đầu, mặc áo, quấn váy (iêng). Ng...
Có đầy đủ các thành phần, chủng loại trang phục và phong cách thẩm mỹ khá tiêu biểu cho các dân tộc khu vực Tây Nguyên . Y phục cổ truyền của người Êđê là màu đen, có điểm những hoa văn sặc sỡ. Đàn bà trùm khăn lên đầu, mặc áo, quấn váy (iêng). Người Đàn ông Êđê (Radaya) ngày xưa phân biệt rất rõ về địa vị, ngoài trang...
{ "ethnic_group": "Người Êđê", "level": 1, "path": "8Trang phục", "section": "8Trang phục", "topic": "8Trang phục" }
Ethnic Group: Người Êđê Topic: 8.1Trang phục nam Context: 8.1Trang phục nam Content: Nam để tóc ngắn quấn khăn màu đen nhiều vòng trên đầu và đeo sbay trong dịp lễ. Y phục truyền thống gồm áo và khố . Áo có hai loại cơ bản: Loại áo dài trùm mông: Đây là loại áo khá tiêu biểu cho người Êđê qua trang phục nam, có tay áo ...
Nam để tóc ngắn quấn khăn màu đen nhiều vòng trên đầu và đeo sbay trong dịp lễ. Y phục truyền thống gồm áo và khố . Áo có hai loại cơ bản: Loại áo dài trùm mông: Đây là loại áo khá tiêu biểu cho người Êđê qua trang phục nam, có tay áo dài, thân áo cũng dài trùm mông, có xẻ tả và khoét cổ chui đầu. Trên nền chàm của thâ...
{ "ethnic_group": "Người Êđê", "level": 1, "path": "8.1Trang phục nam", "section": "8.1Trang phục nam", "topic": "8.1Trang phục nam" }
Ethnic Group: Người Êđê Topic: 8.1Trang phục nam Context: 8.1Trang phục nam Content: ều loại và được phân biệt ở sự ngắn dài có trang trí hoa văn như thế nào. Đẹp nhất là các loại ktêh, drai, đrêch, piêk, còn các loại bong và băl là loại khố thường. Khố quần (čhum kpin): được dùng cho tướng lĩnh và các nhà quý tộc danh...
ều loại và được phân biệt ở sự ngắn dài có trang trí hoa văn như thế nào. Đẹp nhất là các loại ktêh, drai, đrêch, piêk, còn các loại bong và băl là loại khố thường. Khố quần (čhum kpin): được dùng cho tướng lĩnh và các nhà quý tộc danh giá. Khố quần gồm có ba màu chủ đạo, màu đen, đỏ và xanh. - Đen: tượng trưng cho đất...
{ "ethnic_group": "Người Êđê", "level": 1, "path": "8.1Trang phục nam", "section": "8.1Trang phục nam", "topic": "8.1Trang phục nam" }
Ethnic Group: Người Êđê Topic: 8.2Trang phục nữ Context: 8.2Trang phục nữ Content: Phụ nữ Êđê để tóc dài buộc ra sau gáy hoặc trùm khăn lên đầu. Họ mang áo váy trong trang phục thường nhật . Xưa họ để tóc theo kiểu búi tó và đội nón duôn bai. Họ mang đồ trang sức bằng bạc hoặc đồng. Vòng tay thường đeo thành bộ kép ngh...
Phụ nữ Êđê để tóc dài buộc ra sau gáy hoặc trùm khăn lên đầu. Họ mang áo váy trong trang phục thường nhật . Xưa họ để tóc theo kiểu búi tó và đội nón duôn bai. Họ mang đồ trang sức bằng bạc hoặc đồng. Vòng tay thường đeo thành bộ kép nghe tiếng va chạm của chúng vào nhau họ có thể nhận ra người quen, thân. Áo: Áo phụ n...
{ "ethnic_group": "Người Êđê", "level": 1, "path": "8.2Trang phục nữ", "section": "8.2Trang phục nữ", "topic": "8.2Trang phục nữ" }
Ethnic Group: Người Êđê Topic: 8.2Trang phục nữ Context: 8.2Trang phục nữ Content: ính ở gấu áo. Ngoài ra phụ nữ còn có áo lót cộc tay (áo yếm). Váy: Đi cùng với áo của phụ nữ Êđê là chiếc váy mở (tấm vải rộng làm váy) quấn quanh thân. Cũng trên nền chàm, váy được gia công trang trí các sọc nằm ngang ở mép trên, mép dư...
ính ở gấu áo. Ngoài ra phụ nữ còn có áo lót cộc tay (áo yếm). Váy: Đi cùng với áo của phụ nữ Êđê là chiếc váy mở (tấm vải rộng làm váy) quấn quanh thân. Cũng trên nền chàm, váy được gia công trang trí các sọc nằm ngang ở mép trên, mép dưới và giữa thân bằng chỉ các màu tương tự như áo. Đồ án trang trí tập trung hơn ở m...
{ "ethnic_group": "Người Êđê", "level": 1, "path": "8.2Trang phục nữ", "section": "8.2Trang phục nữ", "topic": "8.2Trang phục nữ" }
Ethnic Group: Người Êđê Topic: 9.1So sánh Lịch pháp Ê-đê với các lịch pháp Công Lịch Context: 9.1So sánh Lịch pháp Ê-đê với các lịch pháp Công Lịch Content: Lịch thứ tiếng Ê-đê Lịch thứ Hebrew (Do Thái giáo) Lịch thứ tiếng Việt Lịch thứ tiếng Anh Hruê 1 (SA) Yom Rishon (1) – יום ראשו Thứ 2 (HAI) Monday (2-DAY) Hruê 2(D...
Lịch thứ tiếng Ê-đê Lịch thứ Hebrew (Do Thái giáo) Lịch thứ tiếng Việt Lịch thứ tiếng Anh Hruê 1 (SA) Yom Rishon (1) – יום ראשו Thứ 2 (HAI) Monday (2-DAY) Hruê 2(DUA) Yom Sheni (2) – יום שני Thứ 3(BA) Tuesday (3-DAY) Hruê 3 (T'LÂO) Yom Shlishi (3)– יום שלישי Thứ 4 (TƯ) Wednesday (4-DAY) Hruê 4 (PĂ) Yom Reviʻi (4) – יום...
{ "ethnic_group": "Người Êđê", "level": 1, "path": "9.1So sánh Lịch pháp Ê-đê với các lịch pháp Công Lịch", "section": "9.1So sánh Lịch pháp Ê-đê với các lịch pháp Công Lịch", "topic": "9.1So sánh Lịch pháp Ê-đê với các lịch pháp Công Lịch" }
Ethnic Group: Người Êđê Topic: 9.1So sánh Lịch pháp Ê-đê với các lịch pháp Công Lịch Context: 9.1So sánh Lịch pháp Ê-đê với các lịch pháp Công Lịch Content: Trùng vào ngày Chủ nhật (Sunday) trong Công lịch. Những ngày này đa số tín đồ thường kiêng không làm việc nương rẫy hay lao động chân tay khác. Đạo Tin Lành truyề...
Trùng vào ngày Chủ nhật (Sunday) trong Công lịch. Những ngày này đa số tín đồ thường kiêng không làm việc nương rẫy hay lao động chân tay khác. Đạo Tin Lành truyền thống của người Êđê đã Tin lành hóa nhiều tín ngưỡng bản địa với nhiều quy tắc kiêng cự khá nghiêm ngặt: Cấm hôn nhân ngoại giáo, không ăn thịt động vật ch...
{ "ethnic_group": "Người Êđê", "level": 1, "path": "9.1So sánh Lịch pháp Ê-đê với các lịch pháp Công Lịch", "section": "9.1So sánh Lịch pháp Ê-đê với các lịch pháp Công Lịch", "topic": "9.1So sánh Lịch pháp Ê-đê với các lịch pháp Công Lịch" }
Ethnic Group: Người Êđê Topic: 9.2Tên họ người Êđê Context: 9.2Tên họ người Êđê Content: Bài chi tiết: Tên người Ê Đê
Bài chi tiết: Tên người Ê Đê
{ "ethnic_group": "Người Êđê", "level": 1, "path": "9.2Tên họ người Êđê", "section": "9.2Tên họ người Êđê", "topic": "9.2Tên họ người Êđê" }
Ethnic Group: Người Êđê Topic: 9.2Tên họ người Êđê Context: 9.2Tên họ người Êđê (Bài chi tiết: Tên người Ê Đê) > Introduction Content: Tên người Ê Đê được theo cấu trúc tên trước, họ sau. Nguyên thủy xa xưa, người Ê Đê (Radaya) cũng như nhiều tộc người khác trên thế giới, không có họ riêng. Thông thường họ dùng từ Dam ...
Tên người Ê Đê được theo cấu trúc tên trước, họ sau. Nguyên thủy xa xưa, người Ê Đê (Radaya) cũng như nhiều tộc người khác trên thế giới, không có họ riêng. Thông thường họ dùng từ Dam (nghĩa là Chàng ) để đệm cho Nam giới như Dam Săn, Dam Điêt, Dam Bhu, Dam Păr Kuê, Dam Yi, Dam Rông, Dam Jŭ... và Hơbia (nghĩa là Nàng ...
{ "ethnic_group": "Người Êđê", "level": 2, "path": "9.2Tên họ người Êđê (Bài chi tiết: Tên người Ê Đê) > Introduction", "section": "Introduction", "topic": "9.2Tên họ người Êđê" }
Ethnic Group: Người Êđê Topic: 9.2Tên họ người Êđê Context: 9.2Tên họ người Êđê (Bài chi tiết: Tên người Ê Đê) > Introduction Content: hành rất nhiều họ khác nhau, tuy nhiên, có 2 dòng họ chính là Niê và Mlô, cùng nhiều phân họ kép hình thành từ 2 dòng họ này. Người Ê Đê cũng là tộc người duy nhất ở Việt Nam đặt tên th...
hành rất nhiều họ khác nhau, tuy nhiên, có 2 dòng họ chính là Niê và Mlô, cùng nhiều phân họ kép hình thành từ 2 dòng họ này. Người Ê Đê cũng là tộc người duy nhất ở Việt Nam đặt tên theo cấu trúc tên trước, họ sau, có thể là kết quả ảnh hưởng của văn hóa Pháp. Người Ê Đê thường đặt tên theo cấu trúc như sau: Với Nữ gi...
{ "ethnic_group": "Người Êđê", "level": 2, "path": "9.2Tên họ người Êđê (Bài chi tiết: Tên người Ê Đê) > Introduction", "section": "Introduction", "topic": "9.2Tên họ người Êđê" }
Ethnic Group: Người Êđê Topic: 9.2Tên họ người Êđê Context: 9.2Tên họ người Êđê (Bài chi tiết: Tên người Ê Đê) > Introduction Content: -", là danh xưng Thượng đế Y-HWH (Thiên Chúa Giê-Hô-Va hay Gia-Vê), để đệm tên lót cho tất cả người nam, thay thế hẳn lối đặt tên chịu ảnh hưởng từ phong kiến Champa và Java (Indonesia)...
-", là danh xưng Thượng đế Y-HWH (Thiên Chúa Giê-Hô-Va hay Gia-Vê), để đệm tên lót cho tất cả người nam, thay thế hẳn lối đặt tên chịu ảnh hưởng từ phong kiến Champa và Java (Indonesia) mang nhiều màu sắc phân biệt thứ bậc, tuổi tác, địa vị rườm rà phức tạp (Dam, Hbia, Ama, Aê, Yă, Aduôn, Pô...). Hầu hết ngày nay, nam ...
{ "ethnic_group": "Người Êđê", "level": 2, "path": "9.2Tên họ người Êđê (Bài chi tiết: Tên người Ê Đê) > Introduction", "section": "Introduction", "topic": "9.2Tên họ người Êđê" }
Ethnic Group: Người Êđê Topic: 9.2Tên họ người Êđê Context: 9.2Tên họ người Êđê (Bài chi tiết: Tên người Ê Đê) > Introduction Content: ếng Ê Đê. Y-Abba Y-Abel Y-Abraham Y-Abram Y-Adam Y-Arat Y-Aminadap Y-Arol Y-Atah Y-Banabas Y-Bel Y-Ben Y-Brahim Y-Buni Y-Daniel Y-Dăwit Y-Ênŏk Y-Jeremi Y-Lŭk Y-Maraki Y-Marakos Y-Mathiơ...
ếng Ê Đê. Y-Abba Y-Abel Y-Abraham Y-Abram Y-Adam Y-Arat Y-Aminadap Y-Arol Y-Atah Y-Banabas Y-Bel Y-Ben Y-Brahim Y-Buni Y-Daniel Y-Dăwit Y-Ênŏk Y-Jeremi Y-Lŭk Y-Maraki Y-Marakos Y-Mathiơ Y-Mičĕk Y-Moih Y-Nab Y-Nehemi Y-Petros Y-Phierơ Y-Sačê Y-Samuel Y-Tesolinika Y-Tid Y-Yôhan Y-Yôsep Y-Yôsuê Ðối với tên Nữ H'Mari H'Rut...
{ "ethnic_group": "Người Êđê", "level": 2, "path": "9.2Tên họ người Êđê (Bài chi tiết: Tên người Ê Đê) > Introduction", "section": "Introduction", "topic": "9.2Tên họ người Êđê" }
Ethnic Group: Người Êđê Topic: 9.3Chữ viết Context: 9.3Chữ viết Content: Trước khi người Pháp đặt chân lên Tây Nguyên (Đêga), người Êđê đã có chữ viết riêng theo lối văn tự Pali- Sancrit của Ấn Độ mà người Êđê gọi là " Boh hră", có thể là một trong những loại dạng kiểu chữ viết cong của người Champa , loại chữ Sancrit ...
Trước khi người Pháp đặt chân lên Tây Nguyên (Đêga), người Êđê đã có chữ viết riêng theo lối văn tự Pali- Sancrit của Ấn Độ mà người Êđê gọi là " Boh hră", có thể là một trong những loại dạng kiểu chữ viết cong của người Champa , loại chữ Sancrit này được viết trên giấy da " mơar klĭt", hay trên lá cọ khô "Hla guôl", l...
{ "ethnic_group": "Người Êđê", "level": 1, "path": "9.3Chữ viết", "section": "9.3Chữ viết", "topic": "9.3Chữ viết" }
Ethnic Group: Người Êđê Topic: 9.3Chữ viết Context: 9.3Chữ viết Content: ục. Trong khi người theo Công giáo và Tin Lành dùng nó để ghi chép Kinh Thánh và Gia Phả. So với các dân tộc ít người khác tại Việt Nam, người Ê Đê là sắc dân có chữ viết theo bảng chữ cái La tinh khá sớm, người Ê Đê có chữ viết từ thập niên 1920....
ục. Trong khi người theo Công giáo và Tin Lành dùng nó để ghi chép Kinh Thánh và Gia Phả. So với các dân tộc ít người khác tại Việt Nam, người Ê Đê là sắc dân có chữ viết theo bảng chữ cái La tinh khá sớm, người Ê Đê có chữ viết từ thập niên 1920. Các nhà truyền giáo Tin Lành đã phối hợp với các chuyên viên ngôn ngữ họ...
{ "ethnic_group": "Người Êđê", "level": 1, "path": "9.3Chữ viết", "section": "9.3Chữ viết", "topic": "9.3Chữ viết" }
Ethnic Group: Người Êđê Topic: 10Các tiểu quốc Người Êđê (Orang Đê) trong lịch sử Context: 10Các tiểu quốc Người Êđê (Orang Đê) trong lịch sử Content: Người Êđê và người Gia Rai vốn cùng nguồn gốc từ một tộc người Orang Đê cổ được ghi chép khá nhiều trong các bia ký Champa, Khmer,...Orang Đê có thể là nhóm mà người Êđê...
Người Êđê và người Gia Rai vốn cùng nguồn gốc từ một tộc người Orang Đê cổ được ghi chép khá nhiều trong các bia ký Champa, Khmer,...Orang Đê có thể là nhóm mà người Êđê và Gia Rai gọi là Mdhur, trong văn hóa Mdhur có chứa đựng nhiều yếu tố văn hoá trung gian giữa người Êđê và Gia Rai. Trong văn hóa Mdhur trước kia còn...
{ "ethnic_group": "Người Êđê", "level": 1, "path": "10Các tiểu quốc Người Êđê (Orang Đê) trong lịch sử", "section": "10Các tiểu quốc Người Êđê (Orang Đê) trong lịch sử", "topic": "10Các tiểu quốc Người Êđê (Orang Đê) trong lịch sử" }
Ethnic Group: Người Êđê Topic: 10Các tiểu quốc Người Êđê (Orang Đê) trong lịch sử Context: 10Các tiểu quốc Người Êđê (Orang Đê) trong lịch sử Content: i Đông Nam Á: Thủy Xá - Hỏa Xá (TK XV - TK XX) là tên gọi của hai vị tiểu vương cai trị tiểu quốc Orang Đê của bộ tộc người J'rai Chor, J'rai Hdrung, Êđê Krung, Mdhur và...
i Đông Nam Á: Thủy Xá - Hỏa Xá (TK XV - TK XX) là tên gọi của hai vị tiểu vương cai trị tiểu quốc Orang Đê của bộ tộc người J'rai Chor, J'rai Hdrung, Êđê Krung, Mdhur và một bộ phận Êđê Adham trên cao nguyên Pleiku, thung lũng Cheo Reo, Buôn Hồ, Êa Sŭp, Krông Pa, M'Drak, Krông Hing từ thế kỷ XV đến cuối thế kỷ XIX. San...
{ "ethnic_group": "Người Êđê", "level": 1, "path": "10Các tiểu quốc Người Êđê (Orang Đê) trong lịch sử", "section": "10Các tiểu quốc Người Êđê (Orang Đê) trong lịch sử", "topic": "10Các tiểu quốc Người Êđê (Orang Đê) trong lịch sử" }
Ethnic Group: Người Êđê Topic: 10Các tiểu quốc Người Êđê (Orang Đê) trong lịch sử Context: 10Các tiểu quốc Người Êđê (Orang Đê) trong lịch sử Content: ar, Krông Bŭk và Êa Hleo. Đây là nhóm địa phương đông dân số nhất của người Ê Đê. Khoảng giữa thế kỷ XVIII vào đầu thế kỷ XIX, người Êđê Adham đã từng di cư ồ ạt xuống p...
ar, Krông Bŭk và Êa Hleo. Đây là nhóm địa phương đông dân số nhất của người Ê Đê. Khoảng giữa thế kỷ XVIII vào đầu thế kỷ XIX, người Êđê Adham đã từng di cư ồ ạt xuống phía tây nam của Đắk Lắk và dừng lại cộng cư với người Êđê Kpă vùng Buôn Ma Thuột ngày nay để tránh những cuộc tấn công từ các Mtao Êa- Mtao Pui của tiể...
{ "ethnic_group": "Người Êđê", "level": 1, "path": "10Các tiểu quốc Người Êđê (Orang Đê) trong lịch sử", "section": "10Các tiểu quốc Người Êđê (Orang Đê) trong lịch sử", "topic": "10Các tiểu quốc Người Êđê (Orang Đê) trong lịch sử" }
Ethnic Group: Người Êđê Topic: 10Các tiểu quốc Người Êđê (Orang Đê) trong lịch sử Context: 10Các tiểu quốc Người Êđê (Orang Đê) trong lịch sử Content: ạnh và thịnh vượng nhất so với các nhóm Êđê khác như người Kpă. Địa bàn của người Adham gồm '"...Nam phần Dak lak cho tới lưu vực sông Ya Liau, phía Đông Bắc, họ vượt qu...
ạnh và thịnh vượng nhất so với các nhóm Êđê khác như người Kpă. Địa bàn của người Adham gồm '"...Nam phần Dak lak cho tới lưu vực sông Ya Liau, phía Đông Bắc, họ vượt qua sông Krông Bŭk và lan tới tận thượng nguồn sông H Nang". Việc bà Yă Wăm cắt đất Buôn Đôn cho Y-Thu Knul để định cư cho một số dân người gốc Lào, Thái...
{ "ethnic_group": "Người Êđê", "level": 1, "path": "10Các tiểu quốc Người Êđê (Orang Đê) trong lịch sử", "section": "10Các tiểu quốc Người Êđê (Orang Đê) trong lịch sử", "topic": "10Các tiểu quốc Người Êđê (Orang Đê) trong lịch sử" }
Ethnic Group: Người Êđê Topic: 11Câu nói của nhân vật nổi tiếng Context: 11Câu nói của nhân vật nổi tiếng Content: " Chúng ta phải có chữ của người Ê Đê, chúng ta cũng cần học tiếng Pháp thật giỏi để người Pháp không dám coi thường chúng ta ".- Thầy giáo Y Jut Hwing (1885-1934), người đã sáng tạo ra chữ Ê Đê. " Đất là ...
" Chúng ta phải có chữ của người Ê Đê, chúng ta cũng cần học tiếng Pháp thật giỏi để người Pháp không dám coi thường chúng ta ".- Thầy giáo Y Jut Hwing (1885-1934), người đã sáng tạo ra chữ Ê Đê. " Đất là lưng ông bà ta, rừng cây, khe suối là của ông bà ta, sao ta lại chịu bỏ nhà, bỏ buôn làng mà đi để bọn giặc chúng g...
{ "ethnic_group": "Người Êđê", "level": 1, "path": "11Câu nói của nhân vật nổi tiếng", "section": "11Câu nói của nhân vật nổi tiếng", "topic": "11Câu nói của nhân vật nổi tiếng" }
Ethnic Group: Người Êđê Topic: 11Câu nói của nhân vật nổi tiếng Context: 11Câu nói của nhân vật nổi tiếng Content: ay không, nhưng tôi không bao giờ hối hận về sự lựa chọn của mình. "— Y Moan Ênuôl " Ta không sợ nghèo vì ta quen nghèo rồi, ta cũng không sợ chết, nhưng sau ta, ai xứng đáng là sứ giả văn hóa... "- Y Moan...
ay không, nhưng tôi không bao giờ hối hận về sự lựa chọn của mình. "— Y Moan Ênuôl " Ta không sợ nghèo vì ta quen nghèo rồi, ta cũng không sợ chết, nhưng sau ta, ai xứng đáng là sứ giả văn hóa... "- Y Moan Ênuôl
{ "ethnic_group": "Người Êđê", "level": 1, "path": "11Câu nói của nhân vật nổi tiếng", "section": "11Câu nói của nhân vật nổi tiếng", "topic": "11Câu nói của nhân vật nổi tiếng" }
Ethnic Group: Người Êđê Topic: 12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử Context: 12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử Content: Y-Đê (Radaya) người Thủ Lĩnh chinh phục Nàng Công Chúa H-Gar (Nagar). Đây cùng là nguồn gốc hình thành 1 dân tộc mang tên tổ phụ của người Đê-Gar và thành lập vương quốc mới có tên Radaya (...
Y-Đê (Radaya) người Thủ Lĩnh chinh phục Nàng Công Chúa H-Gar (Nagar). Đây cùng là nguồn gốc hình thành 1 dân tộc mang tên tổ phụ của người Đê-Gar và thành lập vương quốc mới có tên Radaya (Đêgar). Từ " Anak Đê-Gar" có nghĩa là những người con của Y Đê và H Gar theo tiếng Pali Sanskrit Ấn Độ là Anak KuRadaya. Người Êđê ...
{ "ethnic_group": "Người Êđê", "level": 1, "path": "12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử", "section": "12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử", "topic": "12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử" }
Ethnic Group: Người Êđê Topic: 12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử Context: 12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử Content: ch sử, Pièrre Bernard Lafont đã tiến hành chia lịch sử Champa ra làm 3 thời kỳ chính: Thời kì Ấn Độ hóa (được tính từ khi lập quốc đến năm 1471), thời kì bản địa (1471-1832) và thời kỳ sau ...
ch sử, Pièrre Bernard Lafont đã tiến hành chia lịch sử Champa ra làm 3 thời kỳ chính: Thời kì Ấn Độ hóa (được tính từ khi lập quốc đến năm 1471), thời kì bản địa (1471-1832) và thời kỳ sau ngày sụp đổ (1832-thế kỉ XX, thông qua ba giai đoạn này thì thời kỳ Ấn Độ hoá Chăm Pa (được tính từ khi lập quốc đến năm 1471)đã tá...
{ "ethnic_group": "Người Êđê", "level": 1, "path": "12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử", "section": "12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử", "topic": "12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử" }
Ethnic Group: Người Êđê Topic: 12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử Context: 12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử Content: o nguyên. Hơbia Mmih-Êa hay còn gọi là nàng Mi Ê (媚醯) Hbia Mih Êa là vương phi Chiêm Thành vào thế kỷ XI.Bà là vợ của vua Chiêm Thành Jaya Sinhavarman II. MMih Êa vốn xuất thân là cung nữ R...
o nguyên. Hơbia Mmih-Êa hay còn gọi là nàng Mi Ê (媚醯) Hbia Mih Êa là vương phi Chiêm Thành vào thế kỷ XI.Bà là vợ của vua Chiêm Thành Jaya Sinhavarman II. MMih Êa vốn xuất thân là cung nữ Rang Đê giỏi dệt chăn gấm.HơBia Mih Ea trong ngôn ngữ Rang Đê cổ có nghĩa là nàng dòng sông. Vào triều vua Lý Thái Tông (1028-1054) ...
{ "ethnic_group": "Người Êđê", "level": 1, "path": "12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử", "section": "12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử", "topic": "12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử" }
Ethnic Group: Người Êđê Topic: 12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử Context: 12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử Content: :Theo Việt Sử Toàn Thư, tr 141: Chiêm Thành bỏ cống 16 năm, vua Lý Thái Tông phá quốc đô Phật Thệ , giết 3 vạn quân Chiêm, bắt sống 5.000 người, bắt được 30 con voi và giết chúa Sạ Đẩu tức ...
:Theo Việt Sử Toàn Thư, tr 141: Chiêm Thành bỏ cống 16 năm, vua Lý Thái Tông phá quốc đô Phật Thệ , giết 3 vạn quân Chiêm, bắt sống 5.000 người, bắt được 30 con voi và giết chúa Sạ Đẩu tức là vua Jaya Sinhavarman II . Khi thuyền đến sông Lý Nhân, giữa đêm, vua Đại Cồ Việt nghe Mỵ Ê có sắc đẹp, bên sai quan Trung Sứ vời...
{ "ethnic_group": "Người Êđê", "level": 1, "path": "12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử", "section": "12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử", "topic": "12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử" }
Ethnic Group: Người Êđê Topic: 12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử Context: 12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử Content: Suryah Đê-wi (Thế kỷ XII) Là chị gái ruột của Vancaraya thuộc dòng dõi hoàng gia Vijaya. Suriyah Bunga Dewi sau này thành vợ của Vua Nam Champa Jaya Harivarman I xứ Paduranga và trở thành t...
Suryah Đê-wi (Thế kỷ XII) Là chị gái ruột của Vancaraya thuộc dòng dõi hoàng gia Vijaya. Suriyah Bunga Dewi sau này thành vợ của Vua Nam Champa Jaya Harivarman I xứ Paduranga và trở thành thứ hậu. Khi người Khmer đánh chiếm và đô hộ bắc Chiêm Thành, Suriyah Bunga Dewi đề nghị chồng là vua Jaya Harivarman I mang quân sa...
{ "ethnic_group": "Người Êđê", "level": 1, "path": "12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử", "section": "12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử", "topic": "12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử" }
Ethnic Group: Người Êđê Topic: 12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử Context: 12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử Content: t Ấn Độ Vancaraya ( वैनसीएराया ), tiếng ÊĐê thường gọi là Dam Khing Jŭ có nghĩa là Thủ Lĩnh Da Nâu. Theo sử liệu Trung Quốc thì Vancaraya được nhắc đến với tên gọi ( 鷹 明 葉 Bính âm : YingMin...
t Ấn Độ Vancaraya ( वैनसीएराया ), tiếng ÊĐê thường gọi là Dam Khing Jŭ có nghĩa là Thủ Lĩnh Da Nâu. Theo sử liệu Trung Quốc thì Vancaraya được nhắc đến với tên gọi ( 鷹 明 葉 Bính âm : YingMingYe, âm Hán Việt : Ưng Minh Diệp ), là một thủ lĩnh người Rang Đê , cũng là một hoàng tử thuộc hoàng gia Vijaya miền bắc Champa , g...
{ "ethnic_group": "Người Êđê", "level": 1, "path": "12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử", "section": "12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử", "topic": "12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử" }
Ethnic Group: Người Êđê Topic: 12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử Context: 12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử Content: hmer . Vì không thể chấp nhận sự thống trị của người dị chủng Campuchia , vua Jaya Harivarma I ở miền Nam tiến quân ra bắc giải phóng kinh đô Vijaya vào năm 1149, giết được hoàng tử Haridev...
hmer . Vì không thể chấp nhận sự thống trị của người dị chủng Campuchia , vua Jaya Harivarma I ở miền Nam tiến quân ra bắc giải phóng kinh đô Vijaya vào năm 1149, giết được hoàng tử Harideva, lãnh đạo đoàn quân viễn chinh Campuchia . Sau ngày thắng trận, thay vì Jaya Harivarman I phải rút quân trở về Panduranga, ông ta...
{ "ethnic_group": "Người Êđê", "level": 1, "path": "12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử", "section": "12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử", "topic": "12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử" }
Ethnic Group: Người Êđê Topic: 12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử Context: 12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử Content: ng đoàn quân người Rang Đê và nhóm quân Kiratas khác do hoàng tử Vancaraya lãnh đạo. Thất trận, hoàng tử Vancaraya chạy sang Đại Việt cầu cứu viện trợ. Vua Lý Anh Tông sai tướng Nguyễn Mông...
ng đoàn quân người Rang Đê và nhóm quân Kiratas khác do hoàng tử Vancaraya lãnh đạo. Thất trận, hoàng tử Vancaraya chạy sang Đại Việt cầu cứu viện trợ. Vua Lý Anh Tông sai tướng Nguyễn Mông cùng 5.000 binh sĩ từ Thanh Hóa vào tiếp cứu nhưng bị đánh bại, Nguyễn Mông và Vancaraya đều bị tử trận. Toàn bộ các thung lũng ve...
{ "ethnic_group": "Người Êđê", "level": 1, "path": "12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử", "section": "12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử", "topic": "12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử" }
Ethnic Group: Người Êđê Topic: 12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử Context: 12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử Content: pati, một hoàng thân Champa, đánh bại phải chạy về lại Chân Lạp. Rasupati tự xưng là vua xứ Vijaya, hiệu Jaya Indravarman V. Không nhìn nhận vương quyền mới này, Jayavarman VII cho Jaya Ind...
pati, một hoàng thân Champa, đánh bại phải chạy về lại Chân Lạp. Rasupati tự xưng là vua xứ Vijaya, hiệu Jaya Indravarman V. Không nhìn nhận vương quyền mới này, Jayavarman VII cho Jaya Indravarman IV (cựu vương Champa và cũng là cha của hoàng tử In) về Bắc Champa chiếm lại ngôi báu. Jaya Indravarman IV được Suryavarma...
{ "ethnic_group": "Người Êđê", "level": 1, "path": "12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử", "section": "12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử", "topic": "12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử" }
Ethnic Group: Người Êđê Topic: 12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử Context: 12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử Content: Jayavarman VII cử đại quân, trong số này có cả người Rang-Đê (do tướng Jai Ramya cầm đầu), sang đánh Champa. Cuộc chiến kéo dài từ 1193 đến 1194, đại quân Khmer bị đánh bại. Thay vì theo qu...
Jayavarman VII cử đại quân, trong số này có cả người Rang-Đê (do tướng Jai Ramya cầm đầu), sang đánh Champa. Cuộc chiến kéo dài từ 1193 đến 1194, đại quân Khmer bị đánh bại. Thay vì theo quân Khmer về nước, một người Rang-Đê tên Sri Agara chiếm một vùng đất lớn từ Amavarati đến Pidhyan (Phú Giang, bắc Phú Yên) rồi tự x...
{ "ethnic_group": "Người Êđê", "level": 1, "path": "12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử", "section": "12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử", "topic": "12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử" }
Ethnic Group: Người Êđê Topic: 12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử Context: 12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử Content: bắc Dak lak ngày nay, H' Drah Hjan tiếng Êđê nghĩa là Công chúa Hạt Mưa sau này trở thành hoàng hậu thứ của Vương Triều Champa suy tàn trước sức ép của nam tiến của người Việt. Truyện kể lạ...
bắc Dak lak ngày nay, H' Drah Hjan tiếng Êđê nghĩa là Công chúa Hạt Mưa sau này trở thành hoàng hậu thứ của Vương Triều Champa suy tàn trước sức ép của nam tiến của người Việt. Truyện kể lại rằng: Một phụ nữ quyền quý thuộc dòng dõi Rhade đã hạ sinh một cô con gái trong đêm tháng ba (âm lịch) lúc trời đất vào khoảng kh...
{ "ethnic_group": "Người Êđê", "level": 1, "path": "12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử", "section": "12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử", "topic": "12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử" }
Ethnic Group: Người Êđê Topic: 12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử Context: 12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử Content: ua đời sau khi bà hạ sinh Drah Hjan trong đêm lạ lùng đó. Cho nên tới bây giờ người Êđê vẫn còn phong tục " Kăm Mah" khi có giọt mưa đầu mùa kèm theo những tiếng sấm thất kinh đất trời Tây ...
ua đời sau khi bà hạ sinh Drah Hjan trong đêm lạ lùng đó. Cho nên tới bây giờ người Êđê vẫn còn phong tục " Kăm Mah" khi có giọt mưa đầu mùa kèm theo những tiếng sấm thất kinh đất trời Tây Nguyên, Kăm mah nghĩa là " kiêng cữ đeo trang sức vàng bạc " tức là phụ nữ Êđê không được ra ngoài trong mưa, không đeo vàng bạc tr...
{ "ethnic_group": "Người Êđê", "level": 1, "path": "12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử", "section": "12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử", "topic": "12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử" }
Ethnic Group: Người Êđê Topic: 12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử Context: 12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử Content: để rước Drah jan về, Pô rê mê vốn là người tin vàu thuật bói khóa, chiêm tinh, Dù ông nhiều bà vợ nhưng duy nhất Drah Hjan là người hạ sinh nhiều con cái cho hoàng triều nhất. Chúa nhà Ngu...
để rước Drah jan về, Pô rê mê vốn là người tin vàu thuật bói khóa, chiêm tinh, Dù ông nhiều bà vợ nhưng duy nhất Drah Hjan là người hạ sinh nhiều con cái cho hoàng triều nhất. Chúa nhà Nguyễn, Nguyễn Phúc Tần sai cai cơ Hùng Lộc mang 3000 quân đánh chiếm vùng đất còn lại của Champa từ Nha Trang đến Sông Phan Rang. Po ...
{ "ethnic_group": "Người Êđê", "level": 1, "path": "12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử", "section": "12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử", "topic": "12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử" }
Ethnic Group: Người Êđê Topic: 12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử Context: 12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử Content: một vị hoàng hậu cuối cùng của Vương triều Champa này nên được nhân dân thờ Bà trong một ngôi tháp phụ, rồi khi ngôi tháp sụp đổ, tượng của bà được đưa vào tháp chính phía bên phải tượng V...
một vị hoàng hậu cuối cùng của Vương triều Champa này nên được nhân dân thờ Bà trong một ngôi tháp phụ, rồi khi ngôi tháp sụp đổ, tượng của bà được đưa vào tháp chính phía bên phải tượng Vua là người chồng của mình. Sự hi sinh chung thủy của Drah Hjan đến nỗi người Chăm coi bà như Nữ Thần và gọi là Pô Bia Drah Hjan. Đ...
{ "ethnic_group": "Người Êđê", "level": 1, "path": "12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử", "section": "12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử", "topic": "12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử" }
Ethnic Group: Người Êđê Topic: 12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử Context: 12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử Content: (Bắc Malaysia)'' Như vậy vua Pô Reme 4 bà vợ: Một người Cham Bà-ni là công chúa nhà vua Pô Muh Taha; Một người Malaysia, để bang giao với thế giới Mã Lai. Một người Ê đê, Vua Pô rê mê và c...
(Bắc Malaysia)'' Như vậy vua Pô Reme 4 bà vợ: Một người Cham Bà-ni là công chúa nhà vua Pô Muh Taha; Một người Malaysia, để bang giao với thế giới Mã Lai. Một người Ê đê, Vua Pô rê mê và các thuật sĩ chiêm tinh Bà La Môn khi đó tin rằng để phục hồi sức mạnh Champa xưa cũ nhằm gây dựng lại cơ đồ vực dậy hồi sinh giống ...
{ "ethnic_group": "Người Êđê", "level": 1, "path": "12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử", "section": "12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử", "topic": "12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử" }
Ethnic Group: Người Êđê Topic: 12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử Context: 12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử Content: lên mặt khối đá bài văn (nên sau gọi là hòn Đá Bia) dòng chữ khẳng định chủ quyền Đại Việt. Về nội dung văn bia, các tài liệu có sự giải chép khác nhau, tựu trung có ba nội dung như sau: " ...
lên mặt khối đá bài văn (nên sau gọi là hòn Đá Bia) dòng chữ khẳng định chủ quyền Đại Việt. Về nội dung văn bia, các tài liệu có sự giải chép khác nhau, tựu trung có ba nội dung như sau: " Chiêm Thành quá thử, binh bại quốc vong, An Nam quá thử, tướng tru binh chiết" nghĩa là " Chiêm Thành vượt qua nơi này, binh thua n...
{ "ethnic_group": "Người Êđê", "level": 1, "path": "12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử", "section": "12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử", "topic": "12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử" }
Ethnic Group: Người Êđê Topic: 12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử Context: 12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử Content: a vua Pôrômê là vị vua tài giỏi của người Champa xưa kia,sau khi HơBia Bhí (một trong 3 người vợ của vua Pôrômê) mất, người ta đã đắp cho bà ngôi mộ thật to lớn, đó chính là núi Đá Bia ngày...
a vua Pôrômê là vị vua tài giỏi của người Champa xưa kia,sau khi HơBia Bhí (một trong 3 người vợ của vua Pôrômê) mất, người ta đã đắp cho bà ngôi mộ thật to lớn, đó chính là núi Đá Bia ngày nay. Y Jut Hwing (1888-1934) sinh ra tại Buôn Kram, xã Êa Tiêu trước đây thuộc huyện Krông Ana, nay thuộc huyện Čư̆ Kuiñ, tỉnh Dak...
{ "ethnic_group": "Người Êđê", "level": 1, "path": "12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử", "section": "12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử", "topic": "12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử" }
Ethnic Group: Người Êđê Topic: 12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử Context: 12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử Content: trung học tại Trường Lycee Khải Định Huế. Năm 1916 Y Jut tốt nghiệp trung học, được bổ nhiệm làm giáo viên tại Trường Franco – Rhade Buôn Ma Thuột. Trước cảnh sống tối tăm và khổ nhục của ...
trung học tại Trường Lycee Khải Định Huế. Năm 1916 Y Jut tốt nghiệp trung học, được bổ nhiệm làm giáo viên tại Trường Franco – Rhade Buôn Ma Thuột. Trước cảnh sống tối tăm và khổ nhục của đồng bào do chính sách ngu dân của thực dân Pháp, ngay từ những năm đầu bước vào nghề dạy học, Y Jút đã nuôi hoài bão giải thoát ng...
{ "ethnic_group": "Người Êđê", "level": 1, "path": "12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử", "section": "12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử", "topic": "12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử" }
Ethnic Group: Người Êđê Topic: 12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử Context: 12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử Content: hữ Êđê trước sau đó mới học chức Pháp. Chữ Êđê là một trong những bộ chữ của các tộc người bản địa Tây Nguyên được xây dựng sớm nhất ở khu vực từ cơ sở chữ Latinh nhằm mục đích phục vụ giáo...
hữ Êđê trước sau đó mới học chức Pháp. Chữ Êđê là một trong những bộ chữ của các tộc người bản địa Tây Nguyên được xây dựng sớm nhất ở khu vực từ cơ sở chữ Latinh nhằm mục đích phục vụ giáo dục, với ý thức tự tôn dân tộc, nhằm giúp cho người Êđê có chữ viết. Sau này mới được các linh mục người Pháp, các mục sư Tin lành...
{ "ethnic_group": "Người Êđê", "level": 1, "path": "12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử", "section": "12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử", "topic": "12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử" }
Ethnic Group: Người Êđê Topic: 12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử Context: 12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử Content: u hết người Êđê sử dụng thành thạo chữ viết này. Y-Jut bị đầu độc và qua đời năm 1934 tại Buôn Ma Thuột còn Y-Ut Niê BuônRit (Ama Puk) bị kẻ xấu ám sát bằng súng năm 1962 tại Buôn Trăp Krôn...
u hết người Êđê sử dụng thành thạo chữ viết này. Y-Jut bị đầu độc và qua đời năm 1934 tại Buôn Ma Thuột còn Y-Ut Niê BuônRit (Ama Puk) bị kẻ xấu ám sát bằng súng năm 1962 tại Buôn Trăp Krông Ana trong khi trên đường về dạy học cho các trẻ em Êđê. Ông Y Ut cũng là một dân biểu quốc hội trong chế độ cũ Việt Nam Cộng Hòa.
{ "ethnic_group": "Người Êđê", "level": 1, "path": "12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử", "section": "12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử", "topic": "12Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử" }
Ethnic Group: Người Êđê Topic: 13Các nhân vật Context: 13Các nhân vật Content: Các nhân vật người Ê Đê Tên Sinh thời Hoạt động Nổi tiếng trong giới Hoa hậu H'Hen Niê 1992-... Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2017 , Top 5 Hoa hậu Hoàn vũ 2018 , Timeless Beauty – Vẻ đẹp vượt thời gian 2018, quê buôn Sứt M’đưng, xã Čư Suê , huyện...
Các nhân vật người Ê Đê Tên Sinh thời Hoạt động Nổi tiếng trong giới Hoa hậu H'Hen Niê 1992-... Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2017 , Top 5 Hoa hậu Hoàn vũ 2018 , Timeless Beauty – Vẻ đẹp vượt thời gian 2018, quê buôn Sứt M’đưng, xã Čư Suê , huyện Čư M'gar , tỉnh Đắk Lắk H'Ăng Niê 1992-... Á quân Người mẫu Thời trang Việt Na...
{ "ethnic_group": "Người Êđê", "level": 1, "path": "13Các nhân vật", "section": "13Các nhân vật", "topic": "13Các nhân vật" }
Ethnic Group: Người Êđê Topic: 13Các nhân vật Context: 13Các nhân vật Content: nh đạo, sau đó đi lính khố xanh cho Pháp. Năm 1945 ông theo Việt Minh , tham gia những ủy ban hành chánh lâm thời. Sau đó tham gia và đảm nhận phó chủ tịch Mặt trận DTGP MNVN , quê xã Ea Ñuôl , thị xã Buôn Ma Thuột Y Wang Mlô Aduôn Du ?-? Ph...
nh đạo, sau đó đi lính khố xanh cho Pháp. Năm 1945 ông theo Việt Minh , tham gia những ủy ban hành chánh lâm thời. Sau đó tham gia và đảm nhận phó chủ tịch Mặt trận DTGP MNVN , quê xã Ea Ñuôl , thị xã Buôn Ma Thuột Y Wang Mlô Aduôn Du ?-? Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Chính phủ Việt Nam. Quê Buôn Tring, phường An Lạc, t...
{ "ethnic_group": "Người Êđê", "level": 1, "path": "13Các nhân vật", "section": "13Các nhân vật", "topic": "13Các nhân vật" }
Ethnic Group: Người Êđê Topic: 13Các nhân vật Context: 13Các nhân vật Content: er Đỏ sát hại tại Phnôm Pênh , quê Buôn Kram xã Ea Tiêu huyện Cư Kuin , Đắk Lắk MôLô Y Choi 1930? Còn gọi là Mô Lô Y Clavi. Nhà thơ Việt Nam , tác giả của bài thơ "Cô gái vót chông" được nhạc sĩ Hoàng Hiệp phổ thành bài hát cùng tên H Ngăm N...
er Đỏ sát hại tại Phnôm Pênh , quê Buôn Kram xã Ea Tiêu huyện Cư Kuin , Đắk Lắk MôLô Y Choi 1930? Còn gọi là Mô Lô Y Clavi. Nhà thơ Việt Nam , tác giả của bài thơ "Cô gái vót chông" được nhạc sĩ Hoàng Hiệp phổ thành bài hát cùng tên H Ngăm Niê Kdăm ?-? Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam Y Ly Niê Kdăm 1944-... Đ...
{ "ethnic_group": "Người Êđê", "level": 1, "path": "13Các nhân vật", "section": "13Các nhân vật", "topic": "13Các nhân vật" }
Ethnic Group: Người Êđê Topic: 13Các nhân vật Context: 13Các nhân vật Content: r Niê 1963-... Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 14 (2016-2021), Chủ tịch HĐND tỉnh Đắk Lắk, quê xã Cư Bao, thị xã Buôn Hồ , tỉnh Đắk Lắk Y Thông 1966-... Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 13 (2011-2016), quê xã Ea Bá, huyện Sông Hinh, Phú Yên Y...
r Niê 1963-... Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 14 (2016-2021), Chủ tịch HĐND tỉnh Đắk Lắk, quê xã Cư Bao, thị xã Buôn Hồ , tỉnh Đắk Lắk Y Thông 1966-... Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 13 (2011-2016), quê xã Ea Bá, huyện Sông Hinh, Phú Yên Y Phôn Ksor 1961-... Nhạc sĩ, nhà hoạt động nghệ thuật tại Đắk Lắk
{ "ethnic_group": "Người Êđê", "level": 1, "path": "13Các nhân vật", "section": "13Các nhân vật", "topic": "13Các nhân vật" }
Ethnic Group: H'Mông Topic: Introduction Context: Introduction Content: Ethnic group Bản mẫu:SHORTDESC:Ethnic group Người Hmông hay Mông ( RPA : Hmoob/Moob, Chữ Hmông Việt : Hmôngz/Môngz) ; phát âm tiếng H'Mông: [m̥ɔ̃ŋ] ), là một nhóm dân tộc có địa bàn cư trú truyền thống là Trung Quốc và các nước lân cận thuộc tiểu v...
Ethnic group Bản mẫu:SHORTDESC:Ethnic group Người Hmông hay Mông ( RPA : Hmoob/Moob, Chữ Hmông Việt : Hmôngz/Môngz) ; phát âm tiếng H'Mông: [m̥ɔ̃ŋ] ), là một nhóm dân tộc có địa bàn cư trú truyền thống là Trung Quốc và các nước lân cận thuộc tiểu vùng Đông Nam Á , gồm Lào , Việt Nam , Thái Lan và Myanmar . Người Hmông ...
{ "ethnic_group": "H'Mông", "level": 1, "path": "Introduction", "section": "Introduction", "topic": "Introduction" }
Ethnic Group: H'Mông Topic: Introduction Context: Introduction Content: ew hay ม้ง Hmông . Tại Trung Quốc , họ được gọi là Miêu ( tiếng Trung : 苗 ; bính âm : Miáo ), và tên gọi này được dùng trong văn liệu quốc tế là Miao, như trong tiếng Anh Miao people . Người Miêu được chính phủ Trung Quốc công nhận là một trong 55 ...
ew hay ม้ง Hmông . Tại Trung Quốc , họ được gọi là Miêu ( tiếng Trung : 苗 ; bính âm : Miáo ), và tên gọi này được dùng trong văn liệu quốc tế là Miao, như trong tiếng Anh Miao people . Người Miêu được chính phủ Trung Quốc công nhận là một trong 55 dân tộc thiểu số tại Trung Quốc . Người Miêu tạo thành nhóm dân tộc lớn ...
{ "ethnic_group": "H'Mông", "level": 1, "path": "Introduction", "section": "Introduction", "topic": "Introduction" }
Ethnic Group: H'Mông Topic: 1Tên gọi Context: 1Tên gọi Content: Thuật ngữ "Miêu" và "Hmông" hiện thời đều được sử dụng để chỉ nhóm dân tộc thiểu số ở Trung Quốc . Họ sống chủ yếu ở miền nam Trung Quốc, trong các tỉnh Quý Châu , Hồ Nam , Vân Nam , Tứ Xuyên , Quảng Tây và Hồ Bắc . Theo điều tra dân số năm 2000 , số lượng...
Thuật ngữ "Miêu" và "Hmông" hiện thời đều được sử dụng để chỉ nhóm dân tộc thiểu số ở Trung Quốc . Họ sống chủ yếu ở miền nam Trung Quốc, trong các tỉnh Quý Châu , Hồ Nam , Vân Nam , Tứ Xuyên , Quảng Tây và Hồ Bắc . Theo điều tra dân số năm 2000 , số lượng người Miêu ở Trung Quốc khoảng 9,6 triệu. Ngoài phạm vi Trung Q...
{ "ethnic_group": "H'Mông", "level": 1, "path": "1Tên gọi", "section": "1Tên gọi", "topic": "1Tên gọi" }
Ethnic Group: H'Mông Topic: 1Tên gọi Context: 1Tên gọi Content: g Bunu , thuộc về nhóm Hmông trong ngữ hệ Hmông-Miền (hay hệ Miêu-Dao theo văn liệu Trung Quốc). Các nhà nghiên cứu phương Tây xử lý vấn đề thuật ngữ này không thống nhất. Những người đầu tiên sử dụng tên gọi theo kiểu Trung Hoa trong một loạt các phiên âm...
g Bunu , thuộc về nhóm Hmông trong ngữ hệ Hmông-Miền (hay hệ Miêu-Dao theo văn liệu Trung Quốc). Các nhà nghiên cứu phương Tây xử lý vấn đề thuật ngữ này không thống nhất. Những người đầu tiên sử dụng tên gọi theo kiểu Trung Hoa trong một loạt các phiên âm: Miao, Meau, Meo, Mo, Miao-tse, Miao-tsze, Miao-tseu (Miêu tộc)...
{ "ethnic_group": "H'Mông", "level": 1, "path": "1Tên gọi", "section": "1Tên gọi", "topic": "1Tên gọi" }
Ethnic Group: H'Mông Topic: 1Tên gọi Context: 1Tên gọi Content: đông nam Quý Châu . Hmao; Miêu hoa lớn; tây bắc Quý Châu và đông bắc Vân Nam . Hmong; Miêu trắng, Miêu xanh, Miêu hoa nhỏ; nam Tứ Xuyên , tây Quý Châu và nam Vân Nam . Chỉ có nhóm thứ tư sử dụng thuật ngữ "Hmông". Ngoài ra, chỉ có người Hmông (và một số Hm...
đông nam Quý Châu . Hmao; Miêu hoa lớn; tây bắc Quý Châu và đông bắc Vân Nam . Hmong; Miêu trắng, Miêu xanh, Miêu hoa nhỏ; nam Tứ Xuyên , tây Quý Châu và nam Vân Nam . Chỉ có nhóm thứ tư sử dụng thuật ngữ "Hmông". Ngoài ra, chỉ có người Hmông (và một số Hmu) có người sinh sống ngoài phạm vi Trung Quốc. Những người Hmôn...
{ "ethnic_group": "H'Mông", "level": 1, "path": "1Tên gọi", "section": "1Tên gọi", "topic": "1Tên gọi" }
Ethnic Group: H'Mông Topic: 1Tên gọi Context: 1Tên gọi Content: ên gọi "Miao" (hay "Miêu"), sau đó trở thành "Meo" (Mèo) và "Man" (Mán). Thuật ngữ sau để chỉ những kẻ "man di, mọi rợ ở miền nam". Từ "Miêu" cũng được sử dụng trong các ngôn ngữ khác của khu vực Đông Nam Á như tiếng Việt, Lào, Thái trong dạng "Meo" (tức l...
ên gọi "Miao" (hay "Miêu"), sau đó trở thành "Meo" (Mèo) và "Man" (Mán). Thuật ngữ sau để chỉ những kẻ "man di, mọi rợ ở miền nam". Từ "Miêu" cũng được sử dụng trong các ngôn ngữ khác của khu vực Đông Nam Á như tiếng Việt, Lào, Thái trong dạng "Meo" (tức là "Mèo"). Có thể những người nói tiếng Việt, Lào, Thái đã lấy từ...
{ "ethnic_group": "H'Mông", "level": 1, "path": "1Tên gọi", "section": "1Tên gọi", "topic": "1Tên gọi" }
Ethnic Group: H'Mông Topic: 1Tên gọi Context: 1Tên gọi Content: Các nhóm người Miêu có các tên tự gọi khác hẳn và chỉ một số rất ít sử dụng từ "Hmông". Những người còn lại thì không có ý kiến gì khi cho rằng "Hmông" là thích hợp hơn so với "Miêu" trong vai trò của tên gọi chung. Kể từ khi có phân loại chính thức các dâ...
Các nhóm người Miêu có các tên tự gọi khác hẳn và chỉ một số rất ít sử dụng từ "Hmông". Những người còn lại thì không có ý kiến gì khi cho rằng "Hmông" là thích hợp hơn so với "Miêu" trong vai trò của tên gọi chung. Kể từ khi có phân loại chính thức các dân tộc thiểu số trong thập niên 1950 một số dân tộc thiểu số đã k...
{ "ethnic_group": "H'Mông", "level": 1, "path": "1Tên gọi", "section": "1Tên gọi", "topic": "1Tên gọi" }
Ethnic Group: H'Mông Topic: 1Tên gọi Context: 1Tên gọi Content: ếc giọng mũi). Tuy nhiên, trong tiếng Anh , không giống như tiếng Trung, người ta có khả năng viết được từ "Hmong". Người Hmông viết tên gọi của dân tộc mình theo chữ Hmông Latin hóa (RPA) là "Hmoob". Cách viết hai nguyên âm chỉ ra rằng nó được phát âm giố...
ếc giọng mũi). Tuy nhiên, trong tiếng Anh , không giống như tiếng Trung, người ta có khả năng viết được từ "Hmong". Người Hmông viết tên gọi của dân tộc mình theo chữ Hmông Latin hóa (RPA) là "Hmoob". Cách viết hai nguyên âm chỉ ra rằng nó được phát âm giống như âm mũi, và một số phụ âm được sử dụng ở cuối của âm tiết ...
{ "ethnic_group": "H'Mông", "level": 1, "path": "1Tên gọi", "section": "1Tên gọi", "topic": "1Tên gọi" }
Ethnic Group: H'Mông Topic: 2Ngôn ngữ Context: 2Ngôn ngữ Content: Tiếng Hmông là một ngôn ngữ nằm trong ngữ hệ Hmông-Miền (hay Miêu-Dao). Trên thực tế vấn đề phân loại theo quan hệ họ hàng của ngôn ngữ này đã từng có nhiều ý kiến khá khác nhau. Một số nhà ngôn ngữ học từng xếp tiếng Hmông thuộc nhánh Miêu-Dao trong ngữ...
Tiếng Hmông là một ngôn ngữ nằm trong ngữ hệ Hmông-Miền (hay Miêu-Dao). Trên thực tế vấn đề phân loại theo quan hệ họ hàng của ngôn ngữ này đã từng có nhiều ý kiến khá khác nhau. Một số nhà ngôn ngữ học từng xếp tiếng Hmông thuộc nhánh Miêu-Dao trong ngữ hệ Hán-Tạng , trong đó phải kể đến các nhà khoa học Trung Quốc. T...
{ "ethnic_group": "H'Mông", "level": 1, "path": "2Ngôn ngữ", "section": "2Ngôn ngữ", "topic": "2Ngôn ngữ" }
Ethnic Group: H'Mông Topic: 2Ngôn ngữ Context: 2Ngôn ngữ Content: hệ giữa các ngôn ngữ Nam Á và các ngôn ngữ Tạng-Miến ". Đây cũng chính là cơ sở để một hướng các nhà ngôn ngữ sau này không xếp các ngôn ngữ Hmông-Miền vào Nam Á hay Hán-Tạng mà là một họ ngôn ngữ độc lập vì những kiến giải của Haudricourt "không thuần t...
hệ giữa các ngôn ngữ Nam Á và các ngôn ngữ Tạng-Miến ". Đây cũng chính là cơ sở để một hướng các nhà ngôn ngữ sau này không xếp các ngôn ngữ Hmông-Miền vào Nam Á hay Hán-Tạng mà là một họ ngôn ngữ độc lập vì những kiến giải của Haudricourt "không thuần tuý là sự so sánh từ vựng mà là sự phục nguyên, một thao tác thể hi...
{ "ethnic_group": "H'Mông", "level": 1, "path": "2Ngôn ngữ", "section": "2Ngôn ngữ", "topic": "2Ngôn ngữ" }
Ethnic Group: H'Mông Topic: 2Ngôn ngữ Context: 2Ngôn ngữ Content: ương ngữ: Mông Trắng ( White Hmong ) Trong cuốn từ điển Bách khoa thư ngôn ngữ đã phân các ngôn ngữ Hmông-Miền thành hai nhánh chính: Hmông - gồm có: Dananshan Hmong, Hmong Đông, Hmong Bắc, Hmong Tây, Hmong Daw, Hmong Njua, Miao Đỏ, Pa Heng, Punu Miền (h...
ương ngữ: Mông Trắng ( White Hmong ) Trong cuốn từ điển Bách khoa thư ngôn ngữ đã phân các ngôn ngữ Hmông-Miền thành hai nhánh chính: Hmông - gồm có: Dananshan Hmong, Hmong Đông, Hmong Bắc, Hmong Tây, Hmong Daw, Hmong Njua, Miao Đỏ, Pa Heng, Punu Miền (hay Dao) - gồm có: Ba Pai, Mien, Biao Mien, Iu mien, Mun, She Tại đ...
{ "ethnic_group": "H'Mông", "level": 1, "path": "2Ngôn ngữ", "section": "2Ngôn ngữ", "topic": "2Ngôn ngữ" }
Ethnic Group: H'Mông Topic: 3Chữ viết Context: 3Chữ viết Content: Bài chi tiết: Chữ viết H'Mông Hiện chưa xác định rõ liệu một hệ thống chữ viết Hmông trong lịch sử hay không. Theo truyền thuyết thì người Hmông từng có chữ gọi là "chữ Nam Man", do người Hán gọi người Hmông là người Nam Man . Trong cuộc chiến với người ...
Bài chi tiết: Chữ viết H'Mông Hiện chưa xác định rõ liệu một hệ thống chữ viết Hmông trong lịch sử hay không. Theo truyền thuyết thì người Hmông từng có chữ gọi là "chữ Nam Man", do người Hán gọi người Hmông là người Nam Man . Trong cuộc chiến với người Hán , người Hmông thua trận phải chạy về phía nam, dẫn đến sách và...
{ "ethnic_group": "H'Mông", "level": 1, "path": "3Chữ viết", "section": "3Chữ viết", "topic": "3Chữ viết" }
Ethnic Group: H'Mông Topic: 3Chữ viết Context: 3Chữ viết (Bài chi tiết: Chữ viết H'Mông) > Introduction Content: Chữ viết H'Mông hay chữ viết Hmông dùng để chỉ các hệ thống chữ viết khác nhau được sử dụng để ghi các tiếng H'Mông , được người Hmông nói ở Trung Quốc , Việt Nam , Lào , Hoa Kỳ và Thái Lan , là 5 quốc gia h...
Chữ viết H'Mông hay chữ viết Hmông dùng để chỉ các hệ thống chữ viết khác nhau được sử dụng để ghi các tiếng H'Mông , được người Hmông nói ở Trung Quốc , Việt Nam , Lào , Hoa Kỳ và Thái Lan , là 5 quốc gia hàng đầu về số người H'Mông cư trú. Hiện ghi nhận được hơn một chục bộ chữ viết H'Mông, song trong số đó không có ...
{ "ethnic_group": "H'Mông", "level": 2, "path": "3Chữ viết (Bài chi tiết: Chữ viết H'Mông) > Introduction", "section": "Introduction", "topic": "3Chữ viết" }
Ethnic Group: H'Mông Topic: 3Chữ viết Context: 3Chữ viết (Bài chi tiết: Chữ viết H'Mông) > 1Các chữ viết được ghi nhận trong lịch sử Content: Hiện chưa xác định rõ liệu có một hệ thống chữ viết Hmông trong lịch sử hay không. Một số dạng chữ được nói đến trong các tác phẩm lịch sử, chủ yếu là trong văn học Trung Quốc, n...
Hiện chưa xác định rõ liệu có một hệ thống chữ viết Hmông trong lịch sử hay không. Một số dạng chữ được nói đến trong các tác phẩm lịch sử, chủ yếu là trong văn học Trung Quốc, như được nêu trong các phần dưới đây, tuy nhiên bằng chứng này còn là tranh cãi. Ví dụ theo S. Robert Ramsey, không có hệ thống chữ viết nào củ...
{ "ethnic_group": "H'Mông", "level": 2, "path": "3Chữ viết (Bài chi tiết: Chữ viết H'Mông) > 1Các chữ viết được ghi nhận trong lịch sử", "section": "1Các chữ viết được ghi nhận trong lịch sử", "topic": "3Chữ viết" }
Ethnic Group: H'Mông Topic: 3Chữ viết Context: 3Chữ viết (Bài chi tiết: Chữ viết H'Mông) > 1.1Chữ Nam Man Content: Trong lịch sử Trung Quốc thuyết địa lý của người Hoa coi đất Hoa Hạ của người Hoa ở "trung tâm thế giới", bao quanh là "bốn xứ man rợ" ( Tứ di ), trong đó các dân tộc sống ở phía nam gọi là Nam Man . Vào t...
Trong lịch sử Trung Quốc thuyết địa lý của người Hoa coi đất Hoa Hạ của người Hoa ở "trung tâm thế giới", bao quanh là "bốn xứ man rợ" ( Tứ di ), trong đó các dân tộc sống ở phía nam gọi là Nam Man . Vào thời kỳ đầu thì Nam Man trỏ đến người Hmông . Nam Man sống ở nam - đông Hoa Hạ , sau khi thua trận và vị vua thần th...
{ "ethnic_group": "H'Mông", "level": 2, "path": "3Chữ viết (Bài chi tiết: Chữ viết H'Mông) > 1.1Chữ Nam Man", "section": "1.1Chữ Nam Man", "topic": "3Chữ viết" }
Ethnic Group: H'Mông Topic: 3Chữ viết Context: 3Chữ viết (Bài chi tiết: Chữ viết H'Mông) > 1.2Pax Ntâu (vải hoa) Content: Để đối phó với cuộc xâm lược của người Hoa , người Hmông cố bảo tồn hệ thống chữ viết cổ xưa của họ trong "vải hoa" (Paj Ntau / Pax Ntâu) của phụ nữ. Điều này có vẻ là một câu chuyện phổ biến để phả...
Để đối phó với cuộc xâm lược của người Hoa , người Hmông cố bảo tồn hệ thống chữ viết cổ xưa của họ trong "vải hoa" (Paj Ntau / Pax Ntâu) của phụ nữ. Điều này có vẻ là một câu chuyện phổ biến để phản ứng lại sự mất chữ và mất sách vì hậu quả của sự mất nước của Nam Man trước Hoa Hạ. Một phiên bản hiện đại trên Internet...
{ "ethnic_group": "H'Mông", "level": 2, "path": "3Chữ viết (Bài chi tiết: Chữ viết H'Mông) > 1.2Pax Ntâu (vải hoa)", "section": "1.2Pax Ntâu (vải hoa)", "topic": "3Chữ viết" }
Ethnic Group: H'Mông Topic: 3Chữ viết Context: 3Chữ viết (Bài chi tiết: Chữ viết H'Mông) > 1.3Chữ thời Nhà Thanh Content: Vào thời Nhà Minh và Nhà Thanh những người Hán đến định cư ở các vùng phía nam, nơi người Hmông sống. Lúc đó người Hmông được coi là đã sử dụng một hệ thống chữ viết để ghi lại thông tin. Trong nỗ l...
Vào thời Nhà Minh và Nhà Thanh những người Hán đến định cư ở các vùng phía nam, nơi người Hmông sống. Lúc đó người Hmông được coi là đã sử dụng một hệ thống chữ viết để ghi lại thông tin. Trong nỗ lực ép buộc người Hmông, mà người Hán gọi là người Miêu , làng Hmông bị đốt cháy và di tích văn hóa Hmông bị phá hủy. Người...
{ "ethnic_group": "H'Mông", "level": 2, "path": "3Chữ viết (Bài chi tiết: Chữ viết H'Mông) > 1.3Chữ thời Nhà Thanh", "section": "1.3Chữ thời Nhà Thanh", "topic": "3Chữ viết" }
Ethnic Group: H'Mông Topic: 3Chữ viết Context: 3Chữ viết (Bài chi tiết: Chữ viết H'Mông) > 1.6Chữ viết từ thời cổ đại Content: Theo các tài liệu khảo cổ thuộc di chỉ văn hóa Đại Vấn Khẩu ở tỉnh Sơn Đông với niên đại khoảng 4.000 năm TCN đến 2.000 năm TCN cho thấy hệ thống các ký tự khắc trên các đồ gốm giống với chữ Há...
Theo các tài liệu khảo cổ thuộc di chỉ văn hóa Đại Vấn Khẩu ở tỉnh Sơn Đông với niên đại khoảng 4.000 năm TCN đến 2.000 năm TCN cho thấy hệ thống các ký tự khắc trên các đồ gốm giống với chữ Hán Phồn Thể ngày nay. Điều đặc biệt là thời gian tồn tại nền văn hóa này và các địa điểm phát hiện khảo cổ đều trùng khớp với tr...
{ "ethnic_group": "H'Mông", "level": 2, "path": "3Chữ viết (Bài chi tiết: Chữ viết H'Mông) > 1.6Chữ viết từ thời cổ đại", "section": "1.6Chữ viết từ thời cổ đại", "topic": "3Chữ viết" }
Ethnic Group: H'Mông Topic: 3Chữ viết Context: 3Chữ viết (Bài chi tiết: Chữ viết H'Mông) > 2.1Chữ Pollard Content: Chữ Pollard được Sam Pollard đưa ra năm 1922 để viết tiếng A-Hmao (Miêu Hoa Lớn), một ngôn ngữ Hmông ở Tứ Xuyên , Trung Quốc, để dùng trong truyền đạo. Việc sử dụng nó đang giảm, mặc dù nó được người Hmông...
Chữ Pollard được Sam Pollard đưa ra năm 1922 để viết tiếng A-Hmao (Miêu Hoa Lớn), một ngôn ngữ Hmông ở Tứ Xuyên , Trung Quốc, để dùng trong truyền đạo. Việc sử dụng nó đang giảm, mặc dù nó được người Hmông của cộng đồng Kitô hữu và các trưởng lão tôn trọng. Mức độ hiện tại của việc sử dụng nó chưa được biết. Chữ Pollar...
{ "ethnic_group": "H'Mông", "level": 2, "path": "3Chữ viết (Bài chi tiết: Chữ viết H'Mông) > 2.1Chữ Pollard", "section": "2.1Chữ Pollard", "topic": "3Chữ viết" }
Ethnic Group: H'Mông Topic: 3Chữ viết Context: 3Chữ viết (Bài chi tiết: Chữ viết H'Mông) > 2.2Chữ Hmông Latin hóa (RPA) Content: Bài chi tiết: Chữ Hmông Latin hóa Chữ Hmông Latin hóa (Ntawv Thoob Teb, Chữ Hmông Việt: Ntơưr Thôngz Têz ) là bộ chữ Hmông theo ký tự Latin được lập ra trong nỗ lực tìm phương cách ghi lại ti...
Bài chi tiết: Chữ Hmông Latin hóa Chữ Hmông Latin hóa (Ntawv Thoob Teb, Chữ Hmông Việt: Ntơưr Thôngz Têz ) là bộ chữ Hmông theo ký tự Latin được lập ra trong nỗ lực tìm phương cách ghi lại tiếng H'Mông theo ký tự Latin . Các văn liệu tiếng Anh gọi là Romanized Popular Alphabet , viết tắt RPA . Chữ Hmông Latin hóa được ...
{ "ethnic_group": "H'Mông", "level": 2, "path": "3Chữ viết (Bài chi tiết: Chữ viết H'Mông) > 2.2Chữ Hmông Latin hóa (RPA)", "section": "2.2Chữ Hmông Latin hóa (RPA)", "topic": "3Chữ viết" }
Ethnic Group: H'Mông Topic: 3Chữ viết Context: 3Chữ viết (Bài chi tiết: Chữ viết H'Mông) > 2.4Chữ Nyiakeng Puachue Hmông Content: Chữ Nyiakeng Puachue Hmông được sử dụng vào những năm 1980 bởi Giáo hội Tin Lành Tự do Hoa Kỳ, một nhà thờ do Chư Tăng Chervang Kong Vang thành lập, di chuyển khắp California, Minnesota, Wis...
Chữ Nyiakeng Puachue Hmông được sử dụng vào những năm 1980 bởi Giáo hội Tin Lành Tự do Hoa Kỳ, một nhà thờ do Chư Tăng Chervang Kong Vang thành lập, di chuyển khắp California, Minnesota, Wisconsin, Bắc Carolina, Colorado và nhiều tiểu bang khác. Ban đầu, chữ không được chấp nhận rộng rãi bên ngoài các thành viên của nh...
{ "ethnic_group": "H'Mông", "level": 2, "path": "3Chữ viết (Bài chi tiết: Chữ viết H'Mông) > 2.4Chữ Nyiakeng Puachue Hmông", "section": "2.4Chữ Nyiakeng Puachue Hmông", "topic": "3Chữ viết" }
Ethnic Group: H'Mông Topic: 3Chữ viết Context: 3Chữ viết (Bài chi tiết: Chữ viết H'Mông) > 2.4Chữ Nyiakeng Puachue Hmông Content: Nyiakeng Puachue Hmông Official Unicode Consortium code chart: Nyiakeng Puachue Hmong Version 13.0 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 A B C D E F U+1E10x 𞄀 𞄁 𞄂 𞄃 𞄄 𞄅 𞄆 𞄇 𞄈 𞄉 𞄊 𞄋 𞄌 𞄍 𞄎 𞄏 U+1...
Nyiakeng Puachue Hmông Official Unicode Consortium code chart: Nyiakeng Puachue Hmong Version 13.0 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 A B C D E F U+1E10x 𞄀 𞄁 𞄂 𞄃 𞄄 𞄅 𞄆 𞄇 𞄈 𞄉 𞄊 𞄋 𞄌 𞄍 𞄎 𞄏 U+1E11x 𞄐 𞄑 𞄒 𞄓 𞄔 𞄕 𞄖 𞄗 𞄘 𞄙 𞄚 𞄛 𞄜 𞄝 𞄞 𞄟 U+1E12x 𞄠 𞄡 𞄢 𞄣 𞄤 𞄥 𞄦 𞄧 𞄨 𞄩 𞄪 𞄫 𞄬 U+1E13x 𞄰 𞄱 𞄲 𞄳 𞄴 𞄵 𞄶 �...
{ "ethnic_group": "H'Mông", "level": 2, "path": "3Chữ viết (Bài chi tiết: Chữ viết H'Mông) > 2.4Chữ Nyiakeng Puachue Hmông", "section": "2.4Chữ Nyiakeng Puachue Hmông", "topic": "3Chữ viết" }
Ethnic Group: H'Mông Topic: 3.1Chữ Hmông Latinh hóa Context: 3.1Chữ Hmông Latinh hóa Content: Tại Lào, nỗ lực lập ra bộ chữ Hmông Latin hóa RPA (viết tắt theo tiếng Anh : Romanized Popular Alphabet ) được nhà truyền giáo Tin Lành G. Linwood Barney ở tỉnh Xiengkhuang bắt đầu vào năm 1951. Ông lập dựa trên thổ ngữ Hmông ...
Tại Lào, nỗ lực lập ra bộ chữ Hmông Latin hóa RPA (viết tắt theo tiếng Anh : Romanized Popular Alphabet ) được nhà truyền giáo Tin Lành G. Linwood Barney ở tỉnh Xiengkhuang bắt đầu vào năm 1951. Ông lập dựa trên thổ ngữ Hmông Lềnh (Mong Leng), với các cố vấn người Hmông là Geu Yang và Tua Xiong. Ông tham khảo ý kiến vớ...
{ "ethnic_group": "H'Mông", "level": 1, "path": "3.1Chữ Hmông Latinh hóa", "section": "3.1Chữ Hmông Latinh hóa", "topic": "3.1Chữ Hmông Latinh hóa" }
Ethnic Group: H'Mông Topic: 3.2Chữ Pahawh Hmông Context: 3.2Chữ Pahawh Hmông Content: Năm 1959 thủ lĩnh tinh thần người Hmông tại Lào là Yang Shong Lue ( RPA : Yaj Soob Lwj; 1929 – 1971) lập ra bộ chữ Pahawh Hmông với hệ ký tự riêng (không phải Latin). Bộ chữ dựa nhiều vào thổ ngữ ngành Mông Đơư (Hmông trắng; Hmong Daw...
Năm 1959 thủ lĩnh tinh thần người Hmông tại Lào là Yang Shong Lue ( RPA : Yaj Soob Lwj; 1929 – 1971) lập ra bộ chữ Pahawh Hmông với hệ ký tự riêng (không phải Latin). Bộ chữ dựa nhiều vào thổ ngữ ngành Mông Đơư (Hmông trắng; Hmong Daw; RPA: Hmoob Dawb) và Mông Lềnh (Hmông Xanh; Hmong Leng; RPA : Hmoob Leeg). Bộ chữ Pah...
{ "ethnic_group": "H'Mông", "level": 1, "path": "3.2Chữ Pahawh Hmông", "section": "3.2Chữ Pahawh Hmông", "topic": "3.2Chữ Pahawh Hmông" }
Ethnic Group: H'Mông Topic: 4Lịch sử Context: 4Lịch sử Content: Trong truyện truyền khẩu, truyền thuyết của người Hmông nói rằng họ đã đến từ những vùng đất cực kỳ lạnh lẽo, ở nơi đó bóng tối kéo dài 6 tháng và ánh sáng cũng kéo dài 6 tháng. Từ nơi này, họ đã đến Trung Quốc theo những chuyến đi săn. Một người thợ săn v...
Trong truyện truyền khẩu, truyền thuyết của người Hmông nói rằng họ đã đến từ những vùng đất cực kỳ lạnh lẽo, ở nơi đó bóng tối kéo dài 6 tháng và ánh sáng cũng kéo dài 6 tháng. Từ nơi này, họ đã đến Trung Quốc theo những chuyến đi săn. Một người thợ săn và con chó của ông đã theo đuổi con mồi suốt nhiều ngày trong tuy...
{ "ethnic_group": "H'Mông", "level": 1, "path": "4Lịch sử", "section": "4Lịch sử", "topic": "4Lịch sử" }
Ethnic Group: H'Mông Topic: 4Lịch sử Context: 4Lịch sử Content: "chỉ đường" của họ. Trong nghi thức này, người đã chết được chỉ dẫn cho về với tổ tiên. Người ta tin rằng người đã chết rời bỏ thế giới này để trở về với cội nguồn của họ, là một nơi cực kỳ lạnh lẽo. Thời kỳ băng hà cuối cùng đã kết thúc cách đây khoảng 1...
"chỉ đường" của họ. Trong nghi thức này, người đã chết được chỉ dẫn cho về với tổ tiên. Người ta tin rằng người đã chết rời bỏ thế giới này để trở về với cội nguồn của họ, là một nơi cực kỳ lạnh lẽo. Thời kỳ băng hà cuối cùng đã kết thúc cách đây khoảng 10.000 năm và nó xảy ra cùng thời điểm với sự ra đời của người hi...
{ "ethnic_group": "H'Mông", "level": 1, "path": "4Lịch sử", "section": "4Lịch sử", "topic": "4Lịch sử" }
Ethnic Group: H'Mông Topic: 4.1Tiếp xúc với người Hán Context: 4.1Tiếp xúc với người Hán Content: Tại Trung Quốc, vương quốc Miêu đầu tiên được ghi chép có tên gọi là Cửu Lê (ở trung lưu sông Hoàng Hà, đâu đó ở một trong các tỉnh Sơn Tây, Hà Bắc, Hồ Nam và Giang Tô) và những người cai trị nó có tước hiệu là Chiyou ( Xi...
Tại Trung Quốc, vương quốc Miêu đầu tiên được ghi chép có tên gọi là Cửu Lê (ở trung lưu sông Hoàng Hà, đâu đó ở một trong các tỉnh Sơn Tây, Hà Bắc, Hồ Nam và Giang Tô) và những người cai trị nó có tước hiệu là Chiyou ( Xi Vưu trong tiếng Hoa) hay Txiv Yawg (trong tiếng Hmông ). "Trí Zờ" có nghĩa là "ông-cha", và là tư...
{ "ethnic_group": "H'Mông", "level": 1, "path": "4.1Tiếp xúc với người Hán", "section": "4.1Tiếp xúc với người Hán", "topic": "4.1Tiếp xúc với người Hán" }
Ethnic Group: H'Mông Topic: 4.2Lịch sử theo truyền thuyết Trung Quốc Context: 4.2Lịch sử theo truyền thuyết Trung Quốc Content: Theo truyền thuyết Trung Hoa, bộ tộc của Xi Vưu (Tiếng Hmông là Chí Dợ) đã bị đánh bại ở Trác Lộc (涿鹿, một địa danh cổ trên ranh giới tỉnh Hà Bắc và Liêu Ninh ngày nay) bởi liên minh quân sự c...
Theo truyền thuyết Trung Hoa, bộ tộc của Xi Vưu (Tiếng Hmông là Chí Dợ) đã bị đánh bại ở Trác Lộc (涿鹿, một địa danh cổ trên ranh giới tỉnh Hà Bắc và Liêu Ninh ngày nay) bởi liên minh quân sự của Hoàng Đế và Viêm Đế , các thủ lĩnh của bộ tộc Hoa Hạ (華夏) khi họ tranh giành quyền làm chủ lưu vực sông Hoàng Hà . La bàn đượ...
{ "ethnic_group": "H'Mông", "level": 1, "path": "4.2Lịch sử theo truyền thuyết Trung Quốc", "section": "4.2Lịch sử theo truyền thuyết Trung Quốc", "topic": "4.2Lịch sử theo truyền thuyết Trung Quốc" }
Ethnic Group: H'Mông Topic: 4.2Lịch sử theo truyền thuyết Trung Quốc Context: 4.2Lịch sử theo truyền thuyết Trung Quốc Content: ng xuống phía nam. Trong suốt chiều dài lịch sử Trung Hoa, họ được nói đến như những kẻ "man di" do sự chênh lệch ngày càng tăng trong văn hóa và kỹ thuật so với người Hán . Một bộ phận các bộ...
ng xuống phía nam. Trong suốt chiều dài lịch sử Trung Hoa, họ được nói đến như những kẻ "man di" do sự chênh lệch ngày càng tăng trong văn hóa và kỹ thuật so với người Hán . Một bộ phận các bộ tộc này đã bị đồng hóa thành người Hán trong thời kỳ nhà Chu ( 1122 TCN - 256 TCN ). Số còn lại di cư dần từ Hoàng Hà xuống phí...
{ "ethnic_group": "H'Mông", "level": 1, "path": "4.2Lịch sử theo truyền thuyết Trung Quốc", "section": "4.2Lịch sử theo truyền thuyết Trung Quốc", "topic": "4.2Lịch sử theo truyền thuyết Trung Quốc" }
Ethnic Group: H'Mông Topic: 4.3Các thời kỳ nhà Tần/Hán Context: 4.3Các thời kỳ nhà Tần/Hán Content: Thuật ngữ "Miêu" lần đầu tiên được sử dụng bởi người Hoa vào thời kỳ tiền Tần, tức là trước năm 221 TCN , dùng để chỉ vùng đất "Tam Miêu" (三苗 Sānmiáo ) tại Hồ Nam hiện nay. Vào thời kỳ đó, những bộ tộc này sống ở phía na...
Thuật ngữ "Miêu" lần đầu tiên được sử dụng bởi người Hoa vào thời kỳ tiền Tần, tức là trước năm 221 TCN , dùng để chỉ vùng đất "Tam Miêu" (三苗 Sānmiáo ) tại Hồ Nam hiện nay. Vào thời kỳ đó, những bộ tộc này sống ở phía nam sông Trường Giang , nhưng sau đó đã bị người Hoa đẩy lui xa hơn nữa về phía nam. Do phần lớn lãnh ...
{ "ethnic_group": "H'Mông", "level": 1, "path": "4.3Các thời kỳ nhà Tần/Hán", "section": "4.3Các thời kỳ nhà Tần/Hán", "topic": "4.3Các thời kỳ nhà Tần/Hán" }
Ethnic Group: H'Mông Topic: 4.4Thời nhà Đường Context: 4.4Thời nhà Đường Content: Vào thời kỳ nhà Đường , người Miêu đã không còn là bộ tộc người chính không phải gốc Hán, ngoại trừ tại khu vực tỉnh Vân Nam ngày nay, ở đó 6 chiếu (詔 có nghĩa là "vương quốc") của người Miêu. Vương quốc nằm phía nam nhất là Mông Xá Chiếu...
Vào thời kỳ nhà Đường , người Miêu đã không còn là bộ tộc người chính không phải gốc Hán, ngoại trừ tại khu vực tỉnh Vân Nam ngày nay, ở đó 6 chiếu (詔 có nghĩa là "vương quốc") của người Miêu. Vương quốc nằm phía nam nhất là Mông Xá Chiếu (蒙舍詔) hay Nam Chiếu thống nhất cả sáu chiếu để thành lập quốc gia độc lập vào đầu...
{ "ethnic_group": "H'Mông", "level": 1, "path": "4.4Thời nhà Đường", "section": "4.4Thời nhà Đường", "topic": "4.4Thời nhà Đường" }
Ethnic Group: H'Mông Topic: 4.5Thời nhà Minh và nhà Thanh Context: 4.5Thời nhà Minh và nhà Thanh Content: Trong thời nhà Minh và nhà Thanh ( 1368 - 1911 ) "miao" và "man" (mán) đã được sử dụng đồng thời, từ thứ hai có lẽ là để gọi dân tộc Dao (傜 Yáo ). Chính sách "dùng người man quản lý người man" ( yiyi zhiyi ) đã đượ...
Trong thời nhà Minh và nhà Thanh ( 1368 - 1911 ) "miao" và "man" (mán) đã được sử dụng đồng thời, từ thứ hai có lẽ là để gọi dân tộc Dao (傜 Yáo ). Chính sách "dùng người man quản lý người man" ( yiyi zhiyi ) đã được thực thi. Về mặt chính trị và quân sự thì người Miêu vẫn tiếp tục là viên sỏi trong chiếc giày của đế ch...
{ "ethnic_group": "H'Mông", "level": 1, "path": "4.5Thời nhà Minh và nhà Thanh", "section": "4.5Thời nhà Minh và nhà Thanh", "topic": "4.5Thời nhà Minh và nhà Thanh" }
Ethnic Group: H'Mông Topic: 5Dân số và địa bàn cư trú Context: 5Dân số và địa bàn cư trú Content: Người Hmông sống chủ yếu ở Trung Quốc, Việt Nam , Lào , Myanma cũng như các quốc gia khác. Có khoảng 124.000 người sống ở Thái Lan , ở đây họ là một trong số 6 dân tộc chính sinh sống trên núi. Sau năm 1975 cộng đồng người...
Người Hmông sống chủ yếu ở Trung Quốc, Việt Nam , Lào , Myanma cũng như các quốc gia khác. Có khoảng 124.000 người sống ở Thái Lan , ở đây họ là một trong số 6 dân tộc chính sinh sống trên núi. Sau năm 1975 cộng đồng người Hmông di cư sang sinh sống ở các nước như Mỹ , Pháp , Úc con số lên tới hàng 100.000 người (chủ y...
{ "ethnic_group": "H'Mông", "level": 1, "path": "5Dân số và địa bàn cư trú", "section": "5Dân số và địa bàn cư trú", "topic": "5Dân số và địa bàn cư trú" }
Ethnic Group: H'Mông Topic: 5.1Người Miêu ở Trung Quốc Context: 5.1Người Miêu ở Trung Quốc Content: Lưu ý: Khu vực người Miêu ở tỉnh Tứ Xuyên đã trở thành một phần của thành phố trực thuộc trung ương Trùng Khánh mới thành lập năm 1997 . Trung Quốc có số lượng người Miêu đông đảo hơn cả với hơn 7 triệu người (số liệu th...
Lưu ý: Khu vực người Miêu ở tỉnh Tứ Xuyên đã trở thành một phần của thành phố trực thuộc trung ương Trùng Khánh mới thành lập năm 1997 . Trung Quốc có số lượng người Miêu đông đảo hơn cả với hơn 7 triệu người (số liệu thống kê 1990) phân bố ở các tỉnh Quý Châu , Hồ Nam , Vân Nam , Tứ Xuyên , Quảng Tây , Hải Nam và Hồ B...
{ "ethnic_group": "H'Mông", "level": 1, "path": "5.1Người Miêu ở Trung Quốc", "section": "5.1Người Miêu ở Trung Quốc", "topic": "5.1Người Miêu ở Trung Quốc" }
Ethnic Group: H'Mông Topic: 5.1Người Miêu ở Trung Quốc Context: 5.1Người Miêu ở Trung Quốc Content: chính thức cùng với các dân tộc thiểu số khác): Khu tự trị Kiềm Đông Nam người Miêu và Đồng (黔东南 Qiándōngnán ), Quý Châu Khu tự trị Kiềm Nam người Bố Y và Miêu (黔南 Qiánnán ), Quý Châu Khu tự trị Kiềm Tây Nam người Bố Y ...
chính thức cùng với các dân tộc thiểu số khác): Khu tự trị Kiềm Đông Nam người Miêu và Đồng (黔东南 Qiándōngnán ), Quý Châu Khu tự trị Kiềm Nam người Bố Y và Miêu (黔南 Qiánnán ), Quý Châu Khu tự trị Kiềm Tây Nam người Bố Y và Miêu (黔西南 Qiánxīnán ), Quý Châu Khu tự trị Tương Tây người Thổ Gia và Miêu (湘西 Xiāngxī ), Hồ Nam ...
{ "ethnic_group": "H'Mông", "level": 1, "path": "5.1Người Miêu ở Trung Quốc", "section": "5.1Người Miêu ở Trung Quốc", "topic": "5.1Người Miêu ở Trung Quốc" }
Ethnic Group: H'Mông Topic: 5.1Người Miêu ở Trung Quốc Context: 5.1Người Miêu ở Trung Quốc Content: n ), Kim Bình (金平 Jīnpíng ) và Lộc Khuyến (禄劝 Lùquàn ) Tứ Xuyên: Tú Sơn (秀山 Xiùshān ), Dậu Dương (酉阳 Yǒuyáng ), Kiềm Giang (黔江 Qiánjiāng ) và Bành Thủy (彭水 Péngshuǐ ) Quảng Tây: Dung Thủy (融水 Róngshuǐ ), Long Thắng (龙胜 L...
n ), Kim Bình (金平 Jīnpíng ) và Lộc Khuyến (禄劝 Lùquàn ) Tứ Xuyên: Tú Sơn (秀山 Xiùshān ), Dậu Dương (酉阳 Yǒuyáng ), Kiềm Giang (黔江 Qiánjiāng ) và Bành Thủy (彭水 Péngshuǐ ) Quảng Tây: Dung Thủy (融水 Róngshuǐ ), Long Thắng (龙胜 Lóngshēng ) và Long Lâm (隆林 Lōnglín ) Hải Nam: Quỳnh Trung (琼中 Qióngzhōng ) và Bảo Đình (保亭 Bǎotíng )...
{ "ethnic_group": "H'Mông", "level": 1, "path": "5.1Người Miêu ở Trung Quốc", "section": "5.1Người Miêu ở Trung Quốc", "topic": "5.1Người Miêu ở Trung Quốc" }
Ethnic Group: H'Mông Topic: 5.2Người Hmông ở Lào Context: 5.2Người Hmông ở Lào Content: Người Hmông di cư đến Lào là một phần của cuộc di cư đến bắc phần bán đảo Đông Dương, diễn ra cỡ 300 năm trước Người Hmông ở Long Tieng , 1973 Thanh nữ Hmông đón tết, 2005 Học sinh Hmông múa, 2013 Trong năm 1960 , nhiều người Hmông ...
Người Hmông di cư đến Lào là một phần của cuộc di cư đến bắc phần bán đảo Đông Dương, diễn ra cỡ 300 năm trước Người Hmông ở Long Tieng , 1973 Thanh nữ Hmông đón tết, 2005 Học sinh Hmông múa, 2013 Trong năm 1960 , nhiều người Hmông tại Lào được Cục Tình báo Trung ương Hoa Kỳ ( CIA ) tuyển dụng như là một phần của kế ho...
{ "ethnic_group": "H'Mông", "level": 1, "path": "5.2Người Hmông ở Lào", "section": "5.2Người Hmông ở Lào", "topic": "5.2Người Hmông ở Lào" }
Ethnic Group: H'Mông Topic: 5.2Người Hmông ở Lào Context: 5.2Người Hmông ở Lào Content: đã được Pathet Lào tuyển dụng để chống lại chính quyền hoàng gia Lào và CIA . Tướng Vàng Pao là một thủ lĩnh người Hmông được CIA nâng đỡ để chỉ huy Quân khu II ở miền bắc (MR2) chống lại sự xâm nhập của quân đội Nhân dân Việt Nam ...
đã được Pathet Lào tuyển dụng để chống lại chính quyền hoàng gia Lào và CIA . Tướng Vàng Pao là một thủ lĩnh người Hmông được CIA nâng đỡ để chỉ huy Quân khu II ở miền bắc (MR2) chống lại sự xâm nhập của quân đội Nhân dân Việt Nam . Chỉ huy sở của Vàng Pao nằm ở Long Chẹng , còn được biết trong tiếng Anh như là Lima S...
{ "ethnic_group": "H'Mông", "level": 1, "path": "5.2Người Hmông ở Lào", "section": "5.2Người Hmông ở Lào", "topic": "5.2Người Hmông ở Lào" }
Ethnic Group: H'Mông Topic: 5.2Người Hmông ở Lào Context: 5.2Người Hmông ở Lào Content: ỹ chính thức tham gia vào chiến tranh Việt Nam . Cuối cùng khi Mỹ rút khỏi Việt Nam thì tướng Vàng Pao cũng di tản sang Thái Lan . Nhiều người đã hỗ trợ Mỹ trong cuộc chiến bí mật đã cảm thấy không an toàn trong môi trường mới. Khoả...
ỹ chính thức tham gia vào chiến tranh Việt Nam . Cuối cùng khi Mỹ rút khỏi Việt Nam thì tướng Vàng Pao cũng di tản sang Thái Lan . Nhiều người đã hỗ trợ Mỹ trong cuộc chiến bí mật đã cảm thấy không an toàn trong môi trường mới. Khoảng 300.000 người Hmông đã chạy sang Thái Lan, tạo ra các trại tị nạn. Đối với những ngườ...
{ "ethnic_group": "H'Mông", "level": 1, "path": "5.2Người Hmông ở Lào", "section": "5.2Người Hmông ở Lào", "topic": "5.2Người Hmông ở Lào" }
Ethnic Group: H'Mông Topic: 5.2Người Hmông ở Lào Context: 5.2Người Hmông ở Lào Content: đưa người Hmông tị nạn trở lại Lào một cách bắt buộc. Việc đưa người Hmông tị nạn trở lại Lào đã bị chống đối ác liệt từ phía những người Mỹ bảo thủ và những người hoạt động nhân quyền. Năm 1995 , tạp chí National Review có bài báo,...
đưa người Hmông tị nạn trở lại Lào một cách bắt buộc. Việc đưa người Hmông tị nạn trở lại Lào đã bị chống đối ác liệt từ phía những người Mỹ bảo thủ và những người hoạt động nhân quyền. Năm 1995 , tạp chí National Review có bài báo, ví dụ của Michael Johns cho rằng quyết định này là một sự "phản bội". Áp lực lên chính ...
{ "ethnic_group": "H'Mông", "level": 1, "path": "5.2Người Hmông ở Lào", "section": "5.2Người Hmông ở Lào", "topic": "5.2Người Hmông ở Lào" }
Ethnic Group: H'Mông Topic: 5.3Người Hmông ở Việt Nam Context: 5.3Người Hmông ở Việt Nam Content: Nằm trong một quốc gia đa dân tộc, dân tộc Hmông được coi là một thành viên quan trọng trong cộng đồng các dân tộc ở Việt Nam. Dân tộc Hmông cư trú thường ở độ cao từ 800 đến 1500 m so với mực nước biển gồm hầu hết các tỉn...
Nằm trong một quốc gia đa dân tộc, dân tộc Hmông được coi là một thành viên quan trọng trong cộng đồng các dân tộc ở Việt Nam. Dân tộc Hmông cư trú thường ở độ cao từ 800 đến 1500 m so với mực nước biển gồm hầu hết các tỉnh miền núi phía Bắc trong một địa bàn khá rộng lớn, dọc theo biên giới Việt - Trung và Việt - Lào ...
{ "ethnic_group": "H'Mông", "level": 1, "path": "5.3Người Hmông ở Việt Nam", "section": "5.3Người Hmông ở Việt Nam", "topic": "5.3Người Hmông ở Việt Nam" }
Ethnic Group: H'Mông Topic: 5.3Người Hmông ở Việt Nam Context: 5.3Người Hmông ở Việt Nam Content: số 63 tỉnh , thành phố ,tập trung tại: Hà Giang (292.677 người, chiếm 31,9% dân số toàn tỉnh và 21,7% tổng số người Hmông tại Việt Nam), sinh sống tại hầu hết các huyện của tỉnh với hai nhóm chính là Hmông trắng và Hmông ...
số 63 tỉnh , thành phố ,tập trung tại: Hà Giang (292.677 người, chiếm 31,9% dân số toàn tỉnh và 21,7% tổng số người Hmông tại Việt Nam), sinh sống tại hầu hết các huyện của tỉnh với hai nhóm chính là Hmông trắng và Hmông hoa, cư trú xen kẽ với các dân tộc khác. Điện Biên (228.279 người, chiếm 34,8% dân số toàn tỉnh và...
{ "ethnic_group": "H'Mông", "level": 1, "path": "5.3Người Hmông ở Việt Nam", "section": "5.3Người Hmông ở Việt Nam", "topic": "5.3Người Hmông ở Việt Nam" }
Ethnic Group: H'Mông Topic: 5.3Người Hmông ở Việt Nam Context: 5.3Người Hmông ở Việt Nam Content: chiếm 23,8% dân số toàn tỉnh, 13,7% tổng số người Hmông tại Việt Nam), có các nhóm như Hmông Hoa tại Bắc Hà, Hmông Đen tại Sa Pa, Hmông Trắng tại Bát Xát, người Hmông Xanh tại vùng núi Nậm Tu, xã Nậm Xé, huyện Văn Bàn. La...
chiếm 23,8% dân số toàn tỉnh, 13,7% tổng số người Hmông tại Việt Nam), có các nhóm như Hmông Hoa tại Bắc Hà, Hmông Đen tại Sa Pa, Hmông Trắng tại Bát Xát, người Hmông Xanh tại vùng núi Nậm Tu, xã Nậm Xé, huyện Văn Bàn. Lai Châu (110.323 người), có nhóm Hmông Trắng đông nhất chiếm 60%, tập trung ở các huyện Mường Tè, S...
{ "ethnic_group": "H'Mông", "level": 1, "path": "5.3Người Hmông ở Việt Nam", "section": "5.3Người Hmông ở Việt Nam", "topic": "5.3Người Hmông ở Việt Nam" }