word stringlengths 2 77 | meaning stringlengths 0 255 | province stringclasses 42
values | sentence_example listlengths 0 36 |
|---|---|---|---|
ฮ่วย | แสดงอาการอุทาน | สุรินทร์ | [
{
"sentence": "ฮ่วย หมาน้อยนี่แหม",
"translated": ""
}
] |
ขี้ล่าย | ขีเหร่/ดูไม่ดี ไม่น่าดู มีความหมายเดียวกับคำว่า ผู้ฮ้าย | มุกดาหาร | [
{
"sentence": "บักนั้น มันขี้ล่ายอีหลีเนาะ",
"translated": "หมอนั้น มันขี้เหร่จริงๆ"
}
] |
แหย้ | เบียด | หนองคาย | [
{
"sentence": "จักสินั่งแหย้ เฮ็ดหยัง มันมีหม่องไปเลย",
"translated": "ไม่รู้จะเบียดกันทำไม มันไม่มีทางเดินเลย"
}
] |
มันสิยากหยัง | มันจะไปยากอะไร | มุกดาหาร | [] |
ผู้เฒ่า | คนแก่ | หนองคาย | [
{
"sentence": "แต่ถ้าเฒ่า เฉยๆ ก็คนแก่",
"translated": ""
}
] |
ก้อม | สั้น/ไม่ยาว/เตี้ย/หด | ร้อยเอ็ด | [
{
"sentence": "ชมรมอีสาน มีผู้เว้านิทานก้อมเก่งๆ กะแมนอ้ายประสาทเด้อ แต่เลาหั่งโตก้อมจะหน่อยนึง",
"translated": "ชมรมอีสาน มีคนที่เล่านิทานสั้นๆเก่ง ก็คือ พี่ประสาทนะ แต่แกจะตัวเตี้ยสักหน่อย"
}
] |
ซื่อคิ่งนิ่ง | ตรงเป๊ะ | บุรีรัมย์ @ขอนแก่น | [
{
"sentence": "ต้นสักทองต้นนี้คือซื่อคิ่งนิ่งดีแท้ เป็นตาเอามาเฮ็ดเสาเฮือนดีเนาะ",
"translated": "ต้นสักทองต้นดีดูแล้วตรงดีเหลือเกิน เหมาะที่จะนำมาทำเสาบ้านนะเนี่ยะ ว่าซ้าน"
}
] |
เฮ็ดงาน | ทำงาน | อำนาจเจริญ | [] |
ขี่ | ขี้ | นครราชสีมา | [] |
ผ้าด้าม | ผ้าขาวม้า | บุรีรัมย์ | [
{
"sentence": "หน่าหนาวพ่อใหญ่หน่อเลาไปยามดางใส่แต่ผ่าด้ามไปเล่าบ่อหนาวบ้อ",
"translated": "ฤดูหนาว พ่อใหญ่หน่อ ออกไปกู้เก้บมองดักปลาที่ใส่ไว้ นุ่งแต่ผ้าขาวม้าแค่ผืนเดียวไม่หนาวหรือไงนะ"
}
] |
เข็นไน | เข็นฝ้าย | บุรีรัมย์ | [] |
จอบเบิ่ง | แอบมอง/ดู | ชัยภูมิ | [
{
"sentence": "บักโตจอบเบิ่งลูกสาวพ่อใหญ่บ้านอย่างม่วนตา",
"translated": "นายโตแอบมองลูกสาวผู้ใหญ่บ้านอย่างมันส์ตา"
}
] |
ออง | อุ้มขี่หลัง หรือ เอาหลังหนุนดัน | สกลนคร | [
{
"sentence": "บักหล่า น้องญ่างบ่ได้ โตกะ อองเอาน้องไปติหละ",
"translated": "ไอ้หนู น้องเดินไม่ได้ ก็เอาน้องขี่หลังไปสิ"
}
] |
มิด | เงียบ/เงียบสนิท/หรือนิทพอดี | ศรีสะเกษ | [
{
"sentence": "อย่าปากเขาสิได้ยิน มิดเสียงไว้",
"translated": "เงียบๆหน่อยคนอื่นจะได้ยิน เงียบสนิท"
},
{
"sentence": "อย่าไปเว้าให้ผูได๋ฟักเด้อเยียบให้มิด",
"translated": "อย่าไปพูดให้ใครฟังปิดให้สนิท"
},
{
"sentence": "บ่อมีไผ๋อยู่เลย มิดจัด!",
"translated": "ไม่มีใครอยู่เลยเงียบสนิ... |
คิ่วแล่นแค่น, ผมเพกาง | แปลบ่เป็นเด้อ | นครพนม | [
{
"sentence": "มีอยู่ในกลอนลำ \"เบิ่งนครพนม\" ของ ต่าย อรทัย จักแปลว่าแนวใด๋ ซ่อยแปลแหน่",
"translated": ""
}
] |
ไค | บวม | ร้อยเอ็ด | [
{
"sentence": "หล่านางเอ้ย อย่าสิได้นอนเวนเด้อนางเอย เดี๋ยวเจ้าสิโตใหญ่ไคขึ้นดดยบ่ได้ตั้งใจเด้อนาง",
"translated": "นางเอ๋ย อย่าได้รินอนกลางวันนะ เดี๋ยวตัวโตขึ้นระวังจะอ้วนบวมนะ"
}
] |
ตุ้มหม่อง | ตาตุ่ม | อุบลราชธานี | [] |
ย้อง | ยินยอ เป็นคำชมครบ | บุรีรัมย์ | [] |
อีหลีติ๊ | จริงๆเหรอ | มุกดาหาร | [
{
"sentence": "สิไปอีหลีติ๊",
"translated": "จะไปจริงๆเหรอ"
}
] |
งัน | เสียงดัง/มหรสพ/งานที่มีคนเยอะๆ/งานฉลอง/การชุมนุมคน | ร้อยเอ็ด | [
{
"sentence": "พ่อใหญ่ Steve เลาอาการบ่ดี เร็วๆนี้อาจสิได้ไปงันเฮือนดีเลา",
"translated": "คุณตา Steve แกออกอาการไม่ดี เร็วๆ อาจจะได้ไปวานศพแกก็เป็นได้"
},
{
"sentence": "บ่าวหน่อ : งานบุญบวชบักต๊อกปีนี้ ได้ยังมางันหล่ะพ่อใหญ่",
"translated": "บ่าวหน่อ : งานบวชบักต๊อกปีนี้ ได้อะไรมาเป็นมหรสพหล่ะ... |
มึย | การม้วนออก สำหรับด้าย หรือ การเกือบถูก | ร้อยเอ็ด | [
{
"sentence": "มึย มือนี้เกือบถูกเลข",
"translated": "เกืบไปเลย เกือบถูกหวย"
},
{
"sentence": "มื้อนี้ด้ายเจ้าอยู่ในอัก มาคือมึยออกจั่งซิ๊",
"translated": "วันนี้ด้านท่านอยู่ในอัก(อุปกรณ์ทำไหม) มาม้วนออก"
}
] |
สักกะซิว | อาการคล้ายโรคสันนิบาต | ขอนแก่น | [] |
ซามตาย | อยู่ไปเรื่อยๆ ไม่มีจุดหมาย อยู่ไปหน่อยก็ตายแล้วหมดเรื่องไปเอง | สุรินทร์ | [
{
"sentence": "ทิดเพียว เลาเป็นคนพอมีเวียก กะอยู่ไปซาตินั้นแหละ ซามตาย",
"translated": "บัณฑิต ที่ชื่อเพียว แกเป็นคนไม่มีการงานทำ อยู่บ้านเฉยๆ ไปวันๆ รอวันตาย"
}
] |
บ่อนอยู่บ่อนเซา | ที่พักที่อาศัย | มุกดาหาร | [
{
"sentence": "ไปเที่ยวเทื่อนี้ มีบ่อนอยู่บ่อนเซาบ่ล่ะ",
"translated": "ไปเที่ยวครั้งนี้ มีที่พักไหมล่ะ"
}
] |
เหีย | หก/หล่น | ร้อยเอ็ด | [
{
"sentence": "ถือถ้วยดีๆเด้อ อย่าให้น้ำมันเหียใส่ข่อยเด้อ",
"translated": "ถือถ้วยดีๆนะ อย่าให้น้ำมันหกใส่ผมนะ"
}
] |
คึดฮอด | คิดถึง | ทั่วไป | [
{
"sentence": "คึดฮอดเจ้าหลายเด้",
"translated": "คึดถึงคุณมาก"
}
] |
อ่านอ่วย | เตรียมหาวิธืจะทำอะไรบางอย่าง | ร้อยเอ็ด | [
{
"sentence": "เช่นเป็นวิทยากรเว้ามาโดนแล้วเวลากะสิเบิดแล้วเห็นทีต้องอ่านอ่วยแล้วเด้อบาดนี่",
"translated": ""
}
] |
เมี้ยน | เก็บให้เรียบร้อย | ร้อยเอ็ด | [
{
"sentence": "พอตะผัดน้องนางเลาใหญ่เป็นสาวมา เลากะฮู้จักเมี้ยนเฮียนเมี้ยนซาน จนเฮียนเลาซุมื้อนี้ สะอาดสะอ้าน เป็นตาอยู่ แขกไปไทมามีแต่คนย่องว่านางนี้เป็นตาฮักหลาย",
"translated": "ตั้งแต่ น้องนางโตเป็นสาว แกก็รู้จักเก็บบ้านให้เรียบร้อย จนบ้านแกทุกวันนี้ สะอาดสะอ้านน่าอยู่ แขกที่มาบ้านก็ยกย่องชมเชยว่าน่ารั... |
โมม | กินทั้งชิ้น ไม่แบ่ง ไม่กัดแบ่ง เอาเข้าปากทั้งชิ้น Verb | มหาสารคาม | [
{
"sentence": "โมมเบิดโลด",
"translated": "กินทั้งอันไปเลย"
}
] |
ตื่ม | เพิ่ม | ร้อยเอ็ด | [
{
"sentence": "บ่าวหน่อ นี้เพิ่นมามั่นแท้เน๊าะ มาเขียนภาษาอีสาน ตื่มกันมื้อละคำ สองคำ",
"translated": "บ่าวหน่อนี้ขยันจังเลยนะ มาเขียนภาษาอีสานเพิ่มขึ้นวันละคำสองคำ"
}
] |
ปันพูด | ลักษณะของการแบ่งสรรปันส่วนให้เท่ากัน | บุรีรัมย์ | [
{
"sentence": "โตอย่าง\nปันพูดเนื้องัว",
"translated": "แบ่งสรรปันส่วนเนื้อวัวให้เท่าๆกันทุกคนครับ"
}
] |
เชียง | ผู้ที่เคยบวชเป็นสามเณรแต่สึกแล้ว | ร้อยเอ็ด | [
{
"sentence": "บักเซียงจ่อย มานี่ พ่อใหญ่สิเว้านิทาน เรื่อง เซียงเมี่ยง ให่ฟัง",
"translated": "ไอ้คุณจ่อย(บวชสามเณรมาแล้ว) มานี่ ตาจะเล่านิทานเรื่อง เซียงเมี่ยง (นิทานพื้นบ้านอีสาน คล้ายๆ เรื่องศรีธนญชัย นั่นแหละ) ให้ฟัง"
}
] |
ไบ้ | คลี่/คลี่ออก | ร้อยเอ็ด | [
{
"sentence": "ยามพ่อใหญ่บัติ ลาวปิ้งปลาให้เมียป้อนเข่าลูก ลาวย่านก้างปลาสิคาคอลูกซายเพิ่น เพิ่นเลยบอกเมียว่า ให้ \"ไบ้\" เอก้างปลาออกดีๆก่อนจั่งป้อนลูก เดี๋ยวก้างสิคาคอลูกเด้",
"translated": "เวลาที่คุณตาบัติแกปิ้งปลาให้ภรรยาป้อนข้างลูก แกกลัวว่าก้างปลาจะติดคอลูกชาย แกจึงบอกภรรยาว่าให้ \"คลี่\" เอก้างปลาออ... |
รถจัก | รถมอเตอร์ไซต์ | หนองคาย | [
{
"sentence": "ตู้นี้ เลามักขี่แต่รถจักฮ้างๆ",
"translated": "ตัวนี้ เราชอบขี่แต่รถพังๆ"
},
{
"sentence": "ตานี่ แกชอบขี่แต่รถพังๆ(รถจักรยานยนต์)",
"translated": "ตาคนนั้น แกชอบขี่แต่รถจักรยานยนต์ที่พังๆ"
}
] |
เหลอเจอ | เป็นภาษาภูไท อีสานว่าเหลือใจ หมายถึง เวลาเห็นสิ่งที่ถูกใจ หรือชอบ แต่ไม่สามารถจะนำเอามาเป็นของตัวเองได้ หรือไม่สารถที่จะทำให้เป็นไปตามที่เราต้องการ/ไม่ได้ดั่งใจ | มุกดาหาร | [
{
"sentence": "ข้อยเหลือใจ นำลูกชายหลาย มันบอกยาก",
"translated": "ฉันหนักใจกับลูกชายมาก บอกสอนยาก ไม่ได้ดั่งใจ"
}
] |
แดงฮูนฮูน | แดงจ้า/แดงเพลิง | ขอนแก่น | [
{
"sentence": "ถ่านไม้แดงฮงดีคัก ไฟแดงฮูนฮูนเลย",
"translated": "ถ่านไม้แดงไฟกล้าดีมาก ไฟแดงจ้าเลย"
},
{
"sentence": "ตาเว็นกำลังตกดิน สีแดงฮูนฮูน",
"translated": "ดวงอาทิตย์กำลังตกดิน สีแดงจ้า"
},
{
"sentence": "ไปไต้อึ่ง แยงไฟไปถืกตางูเห่า ตาแดงฮูนฮูน เป็นตาย่าน",
"translated": "ไป... |
มาลุนหมู่ | มาทีหลังเพื่อน | บุรีรัมย์ @ขอนแก่น | [
{
"sentence": "บ่าวหน่อคือมาฮอดลุนหมู่ มัวเฮ็ดหยั๋งอยู่น้อ",
"translated": "บ่าวหน่อทำไมมาถึงทีหลังเพื่อนๆเขาหล่ะ มัวทำอะไรอยู่เหรอ"
}
] |
สะยาน | ทะยานเข้าใส่/พุ่ง | ยโสธร | [] |
เจื่อน | การพังทะลายของดินริมฝั่งหรือตลิ่งริมแม่น้ำ ริมคลอง หรือห้วยหนอง | มุกดาหาร | [
{
"sentence": "ดินแคมของมันเจื่อนหลาย เขาเลยสร้างเขื่อนกั้นไว้",
"translated": "ดินริมฝั่งแม่น้ำโขงพังทะลายเยอะ เขาเลยสร้างเขื่อนกั้นไว้"
}
] |
แซแหล้ | ไปแบบไม่มีจุดหมาย | กาฬสินธุ์ | [
{
"sentence": "มื้อนี่แซแหล้ ไป big c ไป คาร์ฟูร์ แล้วกะไป the mall ต่อ",
"translated": ""
}
] |
ซ่งหรั่ง,ซ่งหลั่ง | กางเกงยีนส์ | ขอนแก่น | [
{
"sentence": "ทิดหน่อเลาไปหาซื้อซ่งอยู่ตลาดนัดจตุจักร ได้ซ่งหรั่งดากขาดมาโตหนึ่ง เลามักหลาย นุ่งซ่งหรั่งดากขาดโตนั้นกลับไปยามบ้าน เด็กน้อยเห็นเลานุ่งซ่งหรั่งเท่อย่างคัก พากันย่างนำก้นเลาเป็นล่ะหุย (หรือแม่นย่างนำถ่าบายดากเลาบุล่ะ?)",
"translated": "ทิดหน่อ แกไปหาซื้อกางเกงอยู่ตลาดนัดจตุจักร ได้กางเกงยีนส์ต... |
เมอปะละเด้อ | กลับก่อนล่ะนะ (ภาษาผู้ไท อีสานว่า เมือป๋าล่ะเด้อ) | มุกดาหาร | [] |
ด่อน | ขาว/ผิวสีเผือก | นครพนม | [
{
"sentence": "สู่ๆ เห็นควยด่อนข่อยบ่ ซิเอาควยใดเฮ็ดเวียก",
"translated": "พวกเราเห็นควายเผือกฉันไหม เอาเอาควายที่ไหนทำงาน"
}
] |
บ่จักเหมื่อย | ไม่รู้จักเหนื่อย | มุกดาหาร | [] |
หม่องตำอิด(หม่องตำอิดตำออ) | สถานที่เริ่มเป็นครั้งแรก | อุบลราชธานี | [
{
"sentence": "หม่องตำอิดบ้านข่อยอยู่โขงเจียมแต่ว่าตอนนี้ข่อยย้ายมาอยู่พิมูลแล้ว",
"translated": ""
}
] |
ป่อง | ช่อง/รู/hole | ร้อยเอ็ด | [
{
"sentence": "ยามฮ้อนมายามใด๋ อ้ายดลเพิ่นสิบ่ลืม เจาะป่องเฮือนเลาไว้ให้ลมเข้า ยามลมพัดมายามใด๋ สิได้ฮู้สึกว่า เย็นซวยซวย สั่นดอก",
"translated": "หน้าร้อนตอนใด พี่ดล แกจะไม่ลืม เจาะช่องที่บ้านแกไว้ให้ลมเข้า ลมพัดมาตอนไหน จะได้รู้สุกว่า เย็นสบาย สบาย เลย"
},
{
"sentence": "ท้าวประสาท เลาเป็นคนบ่รอบ... |
เสี่ยงตาน้อย, สิ่งตาน้อย | การแอบมอง/ชำเลืองมอง | ร้อยเอ็ด | [
{
"sentence": "อ้ายบัติ มื้อวานนี้ฮู้เด่ะ เจ้าสิ่งตาน้อย ใส่น้องสาวข่อย",
"translated": "พี่บัติ เมื่อวานนี้รู้นะ คุณแอบชำเลืองมองน้องสาวผมอยู่"
}
] |
ทื่น | ลักษณะของอาการดึงแบบกระตุกแรงๆ | บุรีรัมย์ | [] |
กองดาก | นั่งยองๆก้น | หนองคาย | [
{
"sentence": "เด็กน้อย ซุมนี้ คือมักนั่งกองดากแท้ หาแนวมาแหย่ดากมันซั่นดอกว่ะ",
"translated": "เด็กพวกนี้ทำไมชอบนั่งยองก้นจัง หาไรมาแหย่ มาจิ้มก้นมันซะหรอก"
}
] |
ขี้ฮ้าย | ขี้เหร่ | หนองคาย | [
{
"sentence": "บ่ได้สะออนดอกน่า หน้ากะขี้ฮ้ายคัก",
"translated": "ไม่ได้พิศวาลนักหรอก หน้าตาก็โคตรจะขี้เหร่"
}
] |
ป่อน | ยื่น , ยื่นให้ | มหาสารคาม | [
{
"sentence": "ป่อนมือมาอ้ายมีแนวสิให่",
"translated": "ยื่นมือมาพี่มีอะไรจะให้"
},
{
"sentence": "ป่อนมีดมาให่แหน่",
"translated": "ยื่นมีดมาให้หน่อย"
},
{
"sentence": "บ่าวหน่อ ไปงานพาแลงอยู่ธรรมศาสตร์ พิธีกรกะเชิญลาวขึ้นไปฮ้องเพลง พอขึ้นฮ้านไปแล้ว พิธีกรกะบ่อ \"ป่อน\" ไมค์มาให่ลาวจักเ... |
ไคกว่าหมู่ | ดูดีกว่าเพื่อน | บุรีรัมย์ | [
{
"sentence": "ฮู้สึกว่าเหมิดหมู่ โตสิไคกว่าหมูเด๊ะ",
"translated": "รู้สึกว่าทั้งกลุ่ม คุณจะดูดีกว่าใครทั้งหมดเลยนะ"
}
] |
หมอเทดา/หมอเยา/หมอเหยา | ผู้ที่ทำการรักษาคนป่วยทางไสยศาตร์หรือหมอผีหรือผู้ติดต่อกับผีฟ้าผีไท้ผีแถน | มุกดาหาร | [] |
ฮางฮ้อน | โรคผื่นแดง เพราะแสงแดด หรือ อากาศร้อน | สกลนคร | [
{
"sentence": "เซียงรุทธิ์ : โอ้ย ฮ้อนหลาย จนฮางฮ้อนขึ้นเต็มคอ",
"translated": "คนเคยบวชเณรมาไม่ต่ำกว่า1 พรรษาแล้วสึก :โอยร้อนจัง ผื่นแดงขึ้นเต็มคอ"
}
] |
ไนดอก | เปล่า/เปล่า (ไม่มีกับ)/(ไม่มีอะไรแกล้ม) เพียวๆ | สกลนคร | [
{
"sentence": "อาวสอน : กินข้าวกับหยังน้อ..ลุงคำ\nลุงคำ : กินข้าวไนดอก",
"translated": "อาสอน : กินข้าวกับอะไรหละ ลุงคำ\nลุงคำ : กินข้าวเปล่า เปล่า วะ"
}
] |
สำพอ, สัมพอ | มิน่าล่ะ | ขอนแก่น | [
{
"sentence": "พ่อใหญ่ซาน.... สำพอล่ะแหม ประสาทเลามาบ่ได้ เป็นย่อนพ่อใหญ่ติเลากินยาระงับไว้นี่เอง",
"translated": "พ่อใหญ่ชาญ... มิน่าล่ะ ประสาทแกมาไม่ได้ เป็นเพราะพ่อใหญ่ติ กินยาระงับไว้นี่เอง"
}
] |
บักสีดา | ฝรั่ง | กาฬสินธุ์ | [
{
"sentence": "หล่าๆๆๆ ไปซื้อบักสีดามาให้ครูกินจั๊กบาดแน่อยากกินคั๊กมื้อนี้",
"translated": ""
}
] |
บ่ถืกตา | ไม่ถูกตา/ทำไม่ได้เรื่อง ไม่ถูกตาถูกใจ/ไม่พอใจ ไม่เข้าท่า | มุกดาหาร | [] |
รากไม้ | ฮากไม้ | หนองคาย | [] |
โจ้โก้ | มีมากมาย | มหาสารคาม | [
{
"sentence": "ปีนี้ทำนาได้ข้าวกองโจ้โก้",
"translated": "ปีนี้ชาวนา ได้ข้าวกองใหญ่ เยอะมาก"
}
] |
หาก็/หาสิ | เพิ่งจะ | หนองคาย | [
{
"sentence": "พ่อตู้แบ้เลาหาก็มานึง",
"translated": "ตาแบ้แกเพิ่งจะมาเอง"
}
] |
ข้าวดอ | ข้าวพันธุ์เบา | ร้อยเอ็ด | [
{
"sentence": "บ่าวหน่อ เลาปลูกข้าวดอไว้ถ่าต้อนพี่ต้อนน้องชมรมอีสานจุฬาฯ เลาอยากให่พี่น้องชมรมได้กินข้าวก่อนซาวบ้านเพิ่น",
"translated": "บ่าวหน่อ แกปลูกข้าวพันธ์เบา ที่สามารถเก็บเกี่ยวได้เร็ว ไว้ต้อนรับพี่น้องชมรมอีสาน จุฬาฯ แกอยากให้พี่น้องชมรม ได้รับประทานข้าวก่อนชาวบ้านเขา"
}
] |
ข้อยมักเจ้า | ฉันรักคุณ / ผมรักคุณ | ขอนแก่น | [
{
"sentence": "ข้อยมักเจ้าหลาย ๆ เด้อ อ้ายมักเจ้าเด้อนาง",
"translated": ""
}
] |
น้ำมวก | น้ำที่เหลือจากการแช่ข้าวเหนียวก่อนนำไปนึ่ง /น้ำซาวข้าว | มุกดาหาร | [
{
"sentence": "เอาน้ำมวกเทถิ้มแหน่",
"translated": "เอาน้ำซาวข้าวทิ้งหน่อย"
}
] |
อีเกิ้ง | พระจันทร์ | อุดรธานี | [] |
ฮัก | รัก | อีสานทั่วไป | [
{
"sentence": "หล่านางเอ๊ย อ้ายนี่ฮักเจ้าแท้ ฮักหลายหลายอีหลี",
"translated": "น้องนางเอ๋ย พี่นี่รักเจ้าจริงๆรักมาก"
},
{
"sentence": "ฮักจนขี้บ่ออกพู้นหล่านางเอ๋ย",
"translated": "รักจนอุจจาระไม่ออกเลย"
}
] |
มื้อเหิง | เมื่อไหร่/ตั้งแต่เมื่อไหร่ | มุกดาหาร | [
{
"sentence": "บ่าวรุทธิ์ไปเกาหลีแต่มื้อเหิง",
"translated": "หนุ่มรุทธิ์ ไปเกาหลีตั้งแต่เมื่อไหร่"
}
] |
งอเป็นตาย้าน | โค้งอันตราย | ศรีสะเกษ | [] |
หลูด หลุด | หลูด หรือ หลุด | อำนาจเจริญ | [
{
"sentence": "หลูดหรือหลุด นอกจากสิแปลว่าคลายออก กะยังแปลว่าลด",
"translated": "หลุดหรือหลุด นอกจากจะแปลว่าคลายออก ยังแปลว่าลด"
},
{
"sentence": "โตอย่างเช่นการลดราคา เวลาไปซื้อของ แม่ใหญ่มักเว้าว่าหลูดอีกจักหน่อยบ่ได้บ่?",
"translated": "เช่นการลดราคา เมื่อไปซื้อของ แม่ใหญ่มักพูดว่า ลดอีกนิด... |
แทว | บ.(บุพบท) แนว, ทิว | ยโสธร | [
{
"sentence": "คืนลมแฮง ตื่นเช้ามาเห็นกิ่งก้านของต้นไม้ แทว ห้วยกลางท่งขาดเป็นล่าว",
"translated": "เมื่อคืนลมแรง ตื่นเช้ามาเห็นกิ่งก้านต้นไม้ตามแนวห้วย(คลอง) กลางทุ่งหักขาดไปเป็นแถบ ๆ"
}
] |
บ่พอคาว บ่โดน | ลักษณะอาการที่ทำอะไรแล้วไม่ได้นาน | บุรีรัมย์ @ขอนแก่น | [
{
"sentence": "มื้อนี่ตอนแลง แม่เลาใช้บ่าวรุทธิ์ไปหาบน้ำหดต้นบักถั่วให่ หาบได้บ่พอคาว บ่โดน ต้องหยุดเซาเมื่อย ย้อนว่าปวดแอวพะนะ",
"translated": "วันนี้ตอนเย็นๆคุณแม่ใช้ให้หนุ่มรุทธิ์ไปตักน้ำรดต้นถั่วให้ ตักได้ยังไม่เท่าไรเลยต้องหยุกพัก เนื่องจากปวดเอวปวดหลัง"
}
] |
ขี้อ่ง / คนขี้อ่ง | คนถือตัว มาดเยอะ หยิ่งทะนงตน | มุกดาหาร | [] |
ฮาม | เลยไม่ ได้ | นครราชสีมา | [
{
"sentence": "มื้อนี้ ตื่น สวยหลาย ไปเรียน กะบ่ ทัน ฮาม ได่ เรียน ซ่ำ",
"translated": "วันนี้ตื่น สายมากไปเรียนไม่ทันเลยไม่ได้เรียน เลย"
}
] |
กวยโต่งเต่ง | ลักษณะของอาการ แกว่งไปแกว่งมา | บุรีรัมย์ | [] |
ผู้ฮ่าย | ขี้เหร่ | อุดรธานี | [] |
เบิ่ง | ดู | อุดรธานี | [
{
"sentence": "เบิ่งนั้น",
"translated": "ดูนั้น"
}
] |
เพือด/พ้ง | กระเด็น/กระเด็นออก/กระเด็นกระดอน(เพือด ใช้กับสิ่งที่เป็นของเหลว เช่น น้ำ น้ำมัน พ้ง ใช้ได้ทั่วไป) บางทีก็เรียกรวมกันว่า เพือดพ้ง | มุกดาหาร | [
{
"sentence": "ระวังน้ำเพือดถืกปลั๊กไฟ",
"translated": "ระวังน้ำกระเด็นไปถูกปลั๊กไฟ"
}
] |
แข่นอั้นตั้น | ลักษณะอาการแน่น สมบูรณ์ เนื้อแน่นประมาณนั้นครับ | บุรีรัมย์ | [] |
ควย | โยก/โยกเยก/โคลงเคลง | มหาสารคาม | [
{
"sentence": "บ่าวหน่อพาน้องกระแตไปต่อยบักขามแป แต่ต้นบักขามแปมันสูงใช่ไม่คันก๋อต่อยบ่เถิง กะเลยพากันหาเกินไปก่ายขึ้น น้องกระแตเป็นคนจับ อ้ายหน่อเป็นผู้ขึ้น แต่อ้ายหน่อเลาย่านตก กะเลยบอกน้องกระแตจับเกินให่แน่นๆอย่าสะให่มัน \"ควย\" เด้อ เดี๋ยวอ้ายสิตก พะนะ",
"translated": "บ่าวหน่อพาน้องกระแตไปเก็บมะขามเทศ ... |
มื้อฮือ | มะรืน | ขอนแก่น | [] |
คันได้ | ถ้าได้ | กาฬสินธุ์ | [
{
"sentence": "ป๊าดโทะ โรงเรียนนั้นแหม๋ซ้อมกันคั๊กเนาะคันได้ไปแข่งอาจสิได้เด้นี้",
"translated": "โอ้โห โรงเรียนนั้นซ้อมกันคึดคั๊กมากเลยถ้าเขาได้ไปแข่งอาจจะได้นะเนี่ย"
}
] |
หมากแข้ง | มะเขือพวง | อุดรธานี | [
{
"sentence": "อีสานเรียกมะเขือพวงว่า หมากแข้ง",
"translated": ""
}
] |
สิได/ไส | ไหน | มุกดาหาร | [
{
"sentence": "ไปสิได/ไปไส",
"translated": "ไปไหน"
}
] |
งูทำทาน | งูสามเหลี่ยม | มุกดาหาร | [] |
เว้าแหม่น/เว้าแหม่นแล้ว | พูดถูก พูดถูกแล้ว/พูดมีเหตุผล | มุกดาหาร | [
{
"sentence": "อ้ายดำเว้าแหม่นแล้ว",
"translated": "พี่ดำ พูดถูกแล้ว"
}
] |
ขี้กะหลืน | ขี้ไคล (โดยเฉพาะส่วนคอ) | ขอนแก่น | [] |
สุย | เฉียด/เกือบโดน | ขอนแก่น | [
{
"sentence": "ขณะที่พ่อใหญ่ดลกำลังนั่งสูบยาอยู่นอกซาน ทิดหน่อกะย่างมาเลาะนั้น พอดีพ่อใหญ่ดลเลาถ่มน้ำลาย ปิ๊ด... น้ำลายพ่อใหญ่ดล ฟ้งด่องไป สุยหัวทิดหน่อ ปั๊ด... สำมะมัวน้อ ทิดหน่อน้อ..",
"translated": "ขณะที่พ่อเฒ่าดลกำลังนั่งสูบบุหรี่อยู่นอกชาน ทิดหน่อก็เดินมาใกล้ตรงนั้น จังหวะพอดี พ่อเฒ่าดลแกถ่มน้ำลาย ฟิ๊... |
สักกะเทียม | ตีลังกา | ร้อยเอ็ด | [
{
"sentence": "มื้อวานข่อยเห็นซิ๊กโก้ เพิ่นสักกะเทียมอยู่สนามขุ๊ดบอล",
"translated": "เมื่อวาน ผมเห็นซิ๊กโก้ (นักฟุตบอลทีมชาติไทย) เขาตีลังกาอยู่ที่สนามฟุตบอล"
}
] |
ไก่ผู่โอก | ไก่ตัวผู้ตัวโตเต็มวัย (ไก่โต้ง) | สกลนคร | [
{
"sentence": "บา...มื้อนี่ ไก่ผู่โอก คือขันแต่เช้าแท้",
"translated": "บ๊ะ...วันนี้ไก่โต้ง ขันแต่เช้าเชียว"
}
] |
สะอื้น-สะออน | ชื่นชม/ยินดี | อุดรธานี | [] |
จาด | ทำให้ตกใจโดยการใช้เสียง | ร้อยเอ็ด | [
{
"sentence": "ยามเว่าเรื่องผีอย่ามาจาดกันเด้อ",
"translated": "เวลาเล่าเรื่องผีห้ามทำให้ตกใจนะ"
}
] |
หนังต่องแอก | เป็นหนังวัวหรือควายที่คล้องแอกดึงไถเพื่อสะดวกในการยกไถ | สุรินทร์ | [
{
"sentence": "หนังต่องแอก..เป็นภาษาถิ่นอีสาน..อ.ชุมพลบุรี จ.สุรินทร์...หนังต่องแอกจะทำจากหนังวัวหรือหนังควาย..หรือ เชีอก..หรืออะไรก็ได้ที่ความคงทนใช้งานได้นานๆ..จะใช้คล้องแอกน้อย..คือ แอกที่อยู่ส่วนด้านหลัง..แอกใหญ่จะคล้องที่คอ...แอกน้อย..จะติดกับส่วนปลายของไถ..ปลายไถจะมีตะขอสำหรับไว้เกี่ยวหนังต่องแอก..มันมี... |
คาดสิได้ | กะว่าจะได้/คาดว่าจะได้/ถึงเวลาที่จะได้/ถึงที | มุกดาหาร | [
{
"sentence": "คาดสิได้ มีแต่ผู้เอามาให้",
"translated": "เวลจะได้ มีแต่คนเอามาให้"
}
] |
เอ๊ดเผอ/เอ๊ดผะเหลอ | ทำอะไร (ภาษาผู้ไท อีสานว่า เฮ็ดหยัง เฮ็ดอิหยัง เฮ็ดพิสัง เฮ็ดเผี๋ยง เฮ็ดอิสัง) | มุกดาหาร | [] |
โพน | ภูเล็กๆ | ร้อยเอ็ด | [
{
"sentence": "เจ้าคือมาเบิดเท่อเล่อ อยู่เทิงโพน เฮ็ดปานคนสิโดดโพนตายจั่งสั้น",
"translated": "คุณทำไมมาเชิดหน้าอยู่บนภูเล็กๆ อย่างนี้ ทำยังกะคนจะกระโดดเขาตายอย่างนั้น"
}
] |
เอียบ | การหมักเกลือ, การเตรียมอาหารประเภทเนื้อสัตว์โดยการใส่เกลือ | มหาสารคาม | [
{
"sentence": "มื่อคืนนี่ฝนตก พ่อใหญ่บัติลาวไปหาไต้กบ ได้กบใหญ่มาสามสี่โต กะเลยคึดอยากกิน หนึ่งกบใส่บักหุ่งเหิ่ม จ้ำกับแจ่วบักพริกดิบ แซบๆ กะเลยบอกเมียสุดที่รักว่า เฒ่าๆ เอกับไปแบ๋ขี่ แล้วกะ \"เอียบ\" ไว่แหน่เด้อ มื่อแลงข่อยสิหนึ่งใส่บักหุ่งเหิ่มสู่กิน แต่อย่าสะ \"เอียบ\" เค็มคักหลายเด้อ คือมื่อที่ \"เอียบ\" ปล... |
ย้อน | การขยับกายขึ้นลงตามจังหวะเสียงดนตรี | บุรีรัมย์ | [
{
"sentence": "การทำในลักษณะนี้คือทำเพียงแต่พองามเป็นจังหวะ",
"translated": "ย้อน"
}
] |
เกิบโบก | รองเท้าผ้าใบ/รองเท้าหุ้มส้น | มุกดาหาร | [] |
หนามบักจับ(ลวดหนามกระจับ) | คือลวดที่พันกันเป็นเขาสองอันชนกันเหมือนผลกระจับ (พืชน้ำชนิดหนึ่ง) | ขอนแก่น | [
{
"sentence": "ยายสวนเฮา อ้อมฮั้วหนามบักจับไป่",
"translated": "ยายสวนเราล้อมรั้วลวดหนามหรือยัง"
},
{
"sentence": "นาอยู่.อำเภอเสบ่ทันได้ อ้อมฮั้วลวดหนามเด๋",
"translated": "นาที่อำเภอเสลภูมิ ยังไม่ได้ล้อมรั้วลวดหนามนะ"
}
] |
จิบ | อวนดักปลาชนิดหนึ่ง | มุกดาหาร | [
{
"sentence": "พ่อใหญ่เผิ่นไปเฝ้าจิบ",
"translated": "พ่ใหญ่แกไปเฝ้าอวนดักปลา"
}
] |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.