Dataset Viewer
Auto-converted to Parquet Duplicate
text
stringlengths
251
502k
id
stringlengths
22
30
source
stringclasses
8 values
language
stringclasses
3 values
token_count
int64
56
89.5k
Kumuha ng isang tabako at nagpausok na naman . Makasandali pa ay muling nagkuro-kuro . Datapwat muling nag-alapaap . Naalaala ang kapatid nitong huli , si Gil . ang nasabiOh , Naning , bakit ba hindi naging paris mo ang iyong kapatid . ? Wala na sana akong alapaap . Hanggang sa gumabi ay pangalan din ni Gil ang nasasabisabi . . ang sa wakas ay nasabing tila tunay ngang nagbabanta ! At nahiga . Tatlong oras pa ring nagmunimuni bago nakatulog . XVI . Pagkatakot sa Dios . Sa bibig ng mga banal na alagad ng simbahan ay nagpalipat-lipat na ang pahiwatig sa tatlong nangagsipangumpisal na kinaulong ni P. Villamarin . Hindi gagaanong alingasngas ang ibinunga noon , mga alingasngas na kundi sundan ng pagngangalit ng bawat makaalam ay nagbubunga naman ng maririing sumpa . Mga sumpang maririin ng mga banal-banayod ! Gayon man , ay di ang lahat nay nanatili sa kapootang ito ; ilan sa kanila , ang lalong may mahinay na kalooban marahil ay pawang nangagmighati pagkaunawa na sa nangyayari . anang ilan . ang dugtong naman ng iba . Datapwat kahit gayon nang kapootan o kapighatian ang naghari sa puso ng lahat at ng bawat isa sa mga banal-banayod na yaon , ang balita o alingasngas ay pailalim at palihim na lumipana sa marami ; nakahahantong sa dapat hantungan nang walang abog-abog ; nakasasapit sa dapat sapitan ng walang kamalakmalak parang isang piping tumatakbo : parang punlong walang putok ni aso .
transcribed_001364_1696cf41
transcribed
fil
247
At may kumakapit sa patalim , Pumapatay at nagpapakamatay , handang pumuksa , Alang-alang sa masidhing lunggati sa kapayapaan . Sa tanglaw ng sulo at siga sa kung saang dako Pinapanday sa tingga ang mga dibdib Nilalalik sa balaraw , ang kalam ng mga tiyan Pinasisinghap sa pulbura ang pagas na bibig Pinaghahanap ng dugo ang duling nang pananaw At binabasbasan bilang Taliba Ng kung anong Bagong Kaayusan at Kaligtasan . Noon at ngayon , may propeta at may kometa Sapagkat may naghihintay at nangangailangan . Kung wala , iniimbento ng propeta ang sarili ; Iguuguhit ang kometa ng mga naglalamay . ( Sino ang makapapansin sa sayaw ng araw Kung walang tumitingala ? Bakit luluha Ang Mahal na Birhen kung walang libong nakaluhod ? ) Kailangang maniwala at kailangang may magpaniwala . Kung walang magpapaniwala , walang maniniwala ; Kung wala pang naniniwala , may magpapaniwala , Bubuo ng sekta , partido kapatiran ... Mag-uuliran sa kawanggawa , bayanihan , kagitingan Hanggang maging Ang Simbahan , Ang Organisasyon At igigiit ang bukod-tanging Kabanalan Kapangyarihan Katwiran Hulog man ng langit o hinugot sa taumbayan . Maraming katotohanan Ngunit isa lamang Ang Katotohanan . Maraming simbahan Ngunit isa lamang Ang Simbahan .
transcribed_003199_a07120de
transcribed
fil
201
Ipinagsuplong ng may-ari ng asyenda ang gayong ipinakalat ng aking kapatid , kung kayat tumanggap ng isang sulat ng piskal na tinatawag siya upang siyasatin sa kasalanan daw , na paninirang puri . Inasahan na niya ang piskal , dahil sa alang-alang sa asawa ng may-ari ng asyenda , na noon ay isang halal nang kinatawan , ay sapilitang pasasabuwat kung kayat naisipan niyay umalis . Saan siya unang nagtago ? ang tanong ng tenyenteng wiling-wili sa pakikinig . Hindi namin malaman . Walang baon kundi sampung piso lamang , na hiniram sa isa naming pinsan at ang dinahilay ibibiling lamang niya ng gamot na kailangan ng aming amang nakaratay sa banig ng mga araw na yaon . Pagkaraan ng isang buwan ay tumanggap kami ng isang sulat niya . Humihingi ng tawad sa pagkakaalis , dahil sa hindi na niya mapaglabanan ang matinding dagok ng mga kasawiang dumarating sa amin . Siya raw ay maghahanap-buhay , upang matulungan ang aming amang matanda at mahina na , yaman din lamang na ang ilang lagay ng bukid , na siya naming ipinagtatawid buhay , ay sinamsam ng mga walang kaluluwang may-ari ng asyenda . Huminga ng mahaba si Miguela at pagkatapos ay ipinagpatuloy ang pagsasalaysay , na hindi mapigilan ang daloy ng luha sa mga mata .
transcribed_000423_dae0b2e8
transcribed
fil
216
Pangunahing tagapagtatag ng KUTING ay sina Perpi Alipon-Tiongson , Carla Pacis , Robert Magnuson , Augie Rivera , Lara Saguisag at May Tobias . Noong 2000 , kinilala ng Reading Association of the Philippines ( RAP ) ang KUTING para sa pagtaas ng kalidad ng panitikang-pambata sa panitikan . Noong 2003 , isinasagawa ng KUTING ang kanilang kauna-unahang workshop para sa mga gustong magsulat para sa mga bata . Bukod dito , nagsasagawa rin sila ng mga lektyur at talakayan upang pag-usapan ang ukol sa pagsusulat at ang iba pang mga isyung may kaugnayan sa panitikang-pambata . Nagbubukas din ang KUTING ng pintuan sa mga miyembro nito upang mailapit sa mga publishing house ang kanilang mga kuwento upang maisalibro . Kaugnay nito , layunin din ng KUTING na kilalanin at palakasin ang karapatan ng mga manunulat ng panitikang-pambata . Marami sa mga kasapi ng KUTING ay nakapaglathala na ng kani-kanilang mga aklat-pambata . Ang iba naman ay nagwagi sa mga patimpalak tulad ng Palanca , PBBY-Salanga Writers 'Prize , National Book Award , Gintong Aklat Award at iba pa . Noong 1996 , inilathala ng Osnofla Books Casa San Miguel sa pakikipagtulungan ng mga miyembro ng KUTING at ng Ang I .
palito_000328_9edd6a2d
palito
fil
202
At ang makatang lumuluha na may hawak na isang wasak na kudyapi , nakita mo rin ba sa kanyang tabi ? Ang makatang luksang luksa , gusot ang buhok , lupaypay ang diwa , bali ang panitik at patay na ang puso , ano naman ang sa kanyay nangyari ? Umalis at humanap na naman ng isang bagong pag-ibig . Naku ! Huwag na nga iyan ang pag-usapan natin at nakapanglalamig ! Kung gayoy magpapatuloy ako nang pagtatanong : Ang mga pangdinig na ito , ano ang kanilang mga napakinggan na nagbigay ligaya o bumagabag kaya sa iyong puso ? Ang magandang ulong ioo na tulad ng sa isang reyna kung pagalawgalawin , ano ang sumilid sa kanyang isip na ikinabakla ng kalooban o ipinagtalik ng puso ? Ah ! Sabik na sabik akong makaalam sapagkat napawalay ako sa iyo ng tatlong araw at tatlong gabi ! Oh , Carlos , ang sabi kong kumikinig ang tinig sapagkat naalaala ko ang sinabi ng babai , ayaw kong bukahin ang aking mga labi sa pangambang baka magmaliw kaagad ang kaligayahan ng ating paguusap . Bagamat may mapapait na sandaling dumarating sa buhay ng isang tao , kung siyay inaaligiran ng tukso upang sirain ang kanyang matibay na pananalig , ngayong narito ka na sa aking piling , ay nawala na ang aking pag-aagam-agam sapagkat ang lahat nang narinig ay pasisinungalingan mo o kung hindi may ang katotohanan at katotohanan lamang ang ipagtatapat mo sa akin .
transcribed_001240_c8c85784
transcribed
fil
245
Anong kamatayan itong dumadarang Sa tigang na lupa At ang gripo ng lunsod Ay tila matang Said na ang luha Tahimik , marahan itong gumagapang Pagkatuyo sa kagubatan at parang , Lagarian , kusina , silid-tulugan Nang lapastanganin ang luntian At hinayaang malanta ang dahon niyat ugat Nag hihingalong ilog ang nagbabala Agaw buhay ang pagpatak . Anong kamatayan itong lulubog-lulutang Sa unos ng pag-iimbog at kapabayaan Laksa-laksa ang tubo Hindi ang pasahero ang binilang Libot daang kaluluwa silang Nag-unahan sa pagsakay Lalayag tungo sa tagpuan ng pagmamahal Libot daan silang itinaob ng hangin at alon Inanod , nilunod ng dilim sa laot Nang humiyaw ang mga naiwan Muling pagbibilang Nabunyag sa mga lumutang Ang mga nawawala ang pangalan Tila muling bagong-silang Buhay na nakitil At Doa ang ngalan Ng ataul lamang . Hindi namalayang nagkakahugis sa dilim Ng pagwawalang-bahala ang lambog ng kaimbihan Kamatayang makatwiran Kapag umani o naningil . II Anong kamatayan itong tumatanbad Sa dilim-liwanag ng layang pinapangarap Kalayaang umaandap-andap Habang labas-masok sa ospital Ang pinalayas na diktador Matapos ang maraming taong pagsamba Sa kanyang mito at salita Pagdakila sa kanyang pangalan Hanggang sa ang katas at laman ng lupay Angkin sa ngalan ng bayan Sa dulo ng pagkapalalo at pagsasasa Ang pagbubunyag ng lihim Ng mapanlinlang na lakan Ang pagbubukas ng kaha de yero Ng ginituan kriminal Katuwang ng pagsasasa Ang pagkawasak ng pag-asa Kabilang-mukha lamang ng diktador Ang mamamayang pabaya Kaakibat ng pagpapabaya at pagsasasa Ang pag-asa sa iba Bulag na pagsunod , tiwaling pagtitiwala Buntotbuntot ang pagsisisi at pagsisisi Sa dating sinasamba Sa dulo ng ritwal Ang pagkagising , pagkakilala sa sarili Kakapit-bisig , magmumuni-muni , pasasaan Ang pagkamulat na ipinagdiwang Tumagos ba sa kalooban Ang dapat nang natutuhan Paano ba pupunuan Ang sariling pagkukulang Bakit kaybilis na naglaho Ang ningning ng ating Pebrero Ilan pa bago tuluyang mabura Sa guniguni ng bagong pag-asa Ang bituing sa puso ng kamangmangan At kahirapang pinupol Sa ulo ng aping kawangki Ipinutong Ay , bituin itong minsang nagliwanag Kapag muli ngayong sinilayan Nalulukuban ng aninong Nakilala nang lubusan Ay , nasan ang sariling lakas , sariling talino Panaginip sa ating bituin , sa ating Pebrero III Anong kamatayan itong nakasaklang Sa tumatayog na pangarap Sa lusak ng mga pamilihan Mga dilaw at puting gusali Sa pusalian ng ating kagutuman Mga pangakong malaon nang inutang Kabayarang dangal ng salinlahing Isisilang pa lamang Pangakong suhol para sa lupaing inagaw Linang na nilunod ng base militar Karagatang binakuran ng dambuhalang kapital Tumatayog ang pangarap Nangangako ng kaluwalhatian Ang dagsa ng angkat Kawan ng mga anghel ng kamatayan Itong nagsisiwalat ng pabangong-mansanas .
transcribed_001456_ee3c460a
transcribed
fil
432
Oy , tena nga sa kulambo . At aanhin pa ang damo Kung patay na ang kabayo ? Aanhin pa ang kabayo Kung patay na ang negosyo ? Aanhin pa ang negosyo Kung patay na ang kutsero ? Oy , kelan pa liligaya Sa pasada ng kalesa ? Pag kumalam ang bituka Di makuha sa hinyebra ! At aanhin pa ang damo Kung patay na ang kabayo ? Aanhin pa ang kabayo Kung patay na ang negosyo ? Aanhin pa ang negosyo Kung patay na ang kutsero ? Oy , paano kung mamatay , O kabayo ay mapilay ? Sasabihin bang me dangal Ang me utang kahit saan ? At aanhin pa ang damo Kung patay na ang kabayo ? Aanhin pa ang kabayo Kung patay na ang negosyo ? Aanhin pa ang negosyo Kung patay na ang kutsero ? Oy , bat ito ang sinapit ? Ang Diyos bay naiidlip ? Tunay atang sa daigdig Pansahog lang ang maliit . At aanhin pa ang damo Kung patay na ang kabayo ? Aanhin pa ang kabayo Kung patay na ang negosyo ? Aanhin pa ang negosyo Kung patay na ang kutsero ? Oy , me TB mat me hika Katawan koy sasagasa .
transcribed_001237_4c3cf8a4
transcribed
fil
203
. Ang wika ni Isabelita na gayon na lamang ang kaba ng dibdib . Diyatat maililigtas ni Crispin ang aking kapatid ? Ang balita ang liham na ito --Paano ang dapat nating gawin , Marcial , nalilito ako--Ang wika ni Isabelita na napabuntong-hininga . Wala si ina , samantalang akoy --Hindi tayo dapat magpabaya , Isabelita , alalahanin mong napakalapit na ang araw na taning upang si Padre Alberto ay mamatay sa bibitayan . Ang liham na ito ang tanging makapagliligtas sa kanya . Ang wika ni Isabelita na untiunting nahihinahunan . Kung ibig ninyo ay maaari tayong lumuwas ngayon sa Maynila . Tutulungan ko kayong dalawa . Ano ang malay natin kung si Padre Alberto ay makaligtas ? Noon din ay nagsipagbihis . Matapos ipagbilin sa matanda Hula na ali ni Elena ang tahanan , at makapagdala ng ilang damit upang gamitin sa Maynila , ay nagdudumaling sumakay sila sa auto nina Isabelita na kasama rin si Marcial . Ang boong San Diego ay hindi nakatulog nang gabing iyon ! Walang tahanan halos na hindi ang kalatas na katatanggap lamang ni Marcialang pinag-uusapan . Buhat sa isang tahanang tahimik sa loob ng kabayanan ay ganito ang naging salitaan --Nakita mo na , --ang wika ng isang matandang babaing nagbibiyak ng bunga sa pamamagitan ng isang kalukate .
transcribed_008532_93d90b3f
transcribed
fil
218
Ah , may katuiran ka Tonang ani matandang Kasio na uaring ibig ng mapatid ang kanilang paguusap at ng makakain sila ng hapunan . Ngunit gayon may nagtagal pang sumandali , pagcat sinalaysay naman ni Serafin ang kanyang naging buhay sa Nueva Exija , na , sa labinsiam na taong kanilang ikinatira sa bayang iyon , siya namay pinapagaral ng kanyang magulang ng siyay sumapit sa gulang na nararapat ; nakapagsanay siyang magsulat sa hukuman , at ng malaoy naguing isa siya sa mga binabayaran ; at gayondin nasabi sa kanila ni Serafin , na may isang taon lamang mahiguit namamatay ang kanyang ama at ang pagkaulila nilang ito ang ikinabalisa nilang magina ng pagouing muli at sa Masantol nga sila ngayong naninirahan ; hindi rin nalimutan ni Serafin sa lalo niyang kinapalagyang loob na mga kausap , na sila rao magina , sa aua ng Dios , ay naiuanan ng caunting ariarian ng kanyang amang namantay , mabuti naman ang pakikisama sa kanila ng mga tagaroon at sa ganang kanyay ibig na niyang doon mapisan ang bangkay nilang magama ; ngunit hindi rao nangyari , at kung anong mistulang himala ang nakapukao sa kanyang inat niyaya siyang omoui at siya namay hindi na tumutol sa gayong naguing kalooban nang kanyang magulang .
filnet_novels_001447_318296a7
filnet_novels
fil
213
Nagpapalagay ka sa iyong sarili na kahabag-habag , gayong hindi naman : sa paanan moy tiklop ang tuhod ng maraming mga mahal na dumadalangin sa iyong dilag . Mga mahal na dapat tanungin kung anong talaga ang pinipita sa pagsuyo sa akin : kung ang aking pag-ibig o ang kapangyarihan kayang tatamuhin sakaling akoy mapaibig . Luningning , huwag naman ang pakli ng matanda na tila nasaktan sa kanyang narinig . Hindi ko pinapalibhasa ang mga mahal at hindi ko naman sila nilalahat , mayroon din namang mga napapatangi ngunit ang karamihay mga nagpapakunwari lamang ng kabaitang hindi taglay at nanghihiram na palagi sa pagbabalat kayo ng baluting ipinakikiharap sa kapwa . Maniwala kayo sa akin , Apo , na ang ganap na kabaitan , ang di hinubog na matamis na ugaling katutubo ay sa mga hamak kung tawagin nakikita. lyan ang sanhi kung bakit nangakapanikluhod mang inyong sinasabi ang maraming mahal sa aking harapan , ako ay di makaramdam ng ligaya : natatakot akong mapalungi kaya gayon ! Ngunit lalong malaking kapalungian ang iyong sinapit , marilag na paraluman , sa pagsinta sa isang timawa . Talaga ngang napakalaki , sapagkat ikinadama ko pa sa katotohanang akoy tunay na nag-iisa ; ang mahina palang babae , wala mang kasalanan kundi ang pagsunod sa tibok ng puso , ay di na makatagpo sa pagkagipit , kahit sa pinakatapat mang kaibigan , ng bahagya man lamang na damay , may lalaki pa nga bang kapalungian sa rito ?
transcribed_000798_a69122e5
transcribed
fil
247
Noon , ang kanyang naisip ; si agusil Marcelo ang una nilang linuhuran , na walang anomang sinabi , at saka sumusunod kay aling Lilay . Ay ! Mga bunsoang kasabay pang binigkas nito sa kanyang pagbibindicin , na maluha-luha rinmagkasundo nawa kayo sa habang panahonang itinapos pa . Gayon din ang ninanasa ko sa inyoani matandang Juana naman ng humalik din ng kamay sa kanya . Kaawaan kayo ng Diosang gawad naman ni matandang Baldo . At magka-anak po sila ng maramiang pakisaliw ng asawa ni G. Valintin . At mabuhay ang ninong at ninang ang pahabol pang nagtatalik ng isang na sa likod ng tata ni Geleng . At mga iba pang paklihang pawang nakalulugod , pawang pagpupuri , at saka ang marikit na tugtog na sumaliw , ng magsidulog sila sa nakahahalinang pang-agahan . At gayon na lamang ang paghahandugan ng isa 't isa sa kanila . Ano pa 't kung gaano kalaki ang hinagpis ni baong Tal , ng dahil nga sa naging hatol kay Bindoy , at lalo ng datnang nakikipagtambak na nga sa mga daang Matungaw , nama 'y gayon na lamang , ang ligaya ni Ismael at Geleng , sa gitna ng pagdidiwang ng itinakda sa kanila ng panahon , hangang sa sila 'y magsipananghali , at dumating pa ang hapong nagsipag-paalam ang lahat .
filnet_novels_002135_0d00053a
filnet_novels
fil
222
Stand up , get out of my room I said , sigaw niya . Look , naririto kayo para mag-aral , hindi kayo sinusuwelduhan ng pamahalaan para magmatigas ng ulo . Katungkulan ninyong sumunod at katungkulan kong magbagsak , pagpapatuloy niya na may halong pananakot . Ninenerbiyos na ang buong klase . Kailangan ang matinding showdown . Hindi na ako makatiis . Nahihirapan na akong huminga . Tumayo ako , pero hindi para lumabas , para lamang ipakitang magkasintaas lamang kami kahit siya nakatayo sa plataporma niya . Magkapantay ang aming mata . Kung nandidilat siya , nanlilisik naman ako . Unti-unting lumiliit siya sa paningin ko . Sinlaki na lamang siya ng hanip . Kung puwede ko lang siyang tirisin . Kung gusto niyang magsalita , magsawa siya sa kasasalita . Hindi ko siya iintindihin at lalong hindi susundin . Kapag isinuot ko ang ID , lalabas na natakot niya ako . Kapag lumabas ako ng classroom , mas marami siyang sasabihin . Kapag nagpatalo ako , kawawa ang mangyayari sa buong klase . Parati kaming maaapi , mawiwili siya . Iisipin ni Miss Spermatozoa na talagang tama siya . Tama na yon , matagal nang api ang pakiramdam ko sa sarili .
transcribed_009229_3001433f
transcribed
fil
204
Mahigit na siyang animnapu , uban na ang malaking bahagi ng kanyang ulo , malalim na ang mga gatla sa kanyang noo . Subalit malakas pa si Mang Selo ; nakukuha pa nga niyang sakahin ang kapirasong lupang pamana pa ng kanyang mga ninuno . Hindi kalakhan ang lupa , sapat-sapat lamang ang naaani para sa pangangailangan niya . Ngunit para sa kanya , ang bukid ay ang kabuuan ng buhay niya . Maraming gunitang binubuhay ang lupa : ang mamay at nanay niya , ang amat ina niya , si Sisa , na kaagapay niya sa pagtatanim ; si Sisang namamaybay sa pilapil kung hinahatiran siya ng pagkain . Kung dinadalaw siya ng pangungulila - hindi siya nadulutan ng supling ni Sisa - ay paggawa sa bukid ang tanging nakaaaliw sa kanya . Nabilanggo nga si Mang Selo . Isang araw ay dinakip na lamang siya ng mga Constable ; pinananagot siya sa natagpuang bangkay sa sukal na kahangga ng kanyang pinitak . Hindi ko tinaga ang taong yon , paulit-ulit niyang sinabi sa mga taong-gobyerno , ngunit ikinulong din siya ng mga ito sa madilim na karsel sa munisipyo . Naroon na siya nang puntahan siya ng mga kamag-anakan ng pinaslang at humingi ang mga ito ng dalawang libong pisong areglo .
transcribed_004120_d974ff3b
transcribed
fil
214
Ayon kay DSWD Sec. Esperanza Cabral , walang makapagsasabi kung hanggang kailan tatagal ang kaguluhan sa mga apektadong lugar sa dalawang probinsya kaya 't mahalagang mabigyan ng alternatibong mapagkakakitaan ang libu-libong pamilyang naobligang lumikas sa ligtas na lugar . Isa sa inaaral ay ang pag-oorganisa sa mga evacuees sa tig-15 hanggang 25 kada grupo na bibigyan ng P100,000 pondo o tig-P5,000 bawat isa para makapagsimula ng isang maliit na negosyo kung saan man sila napadpad . Hinggil pa rin sa kaguluhan sa Mindanao , nakiusap kahapon ang Simbahang Katoliko sa Abu Sayyaf na huwag idamay ang mga sibilyan sa pakikipaglaban nito sa militar , partikular ang mga batang walang malay . Ito ay reaksyon ng Simbahan sa banta ng bandidong grupo na dudukot sila ng mga sibilyan at journalists upang gamiting pananggalang sa pagtugis at opensiba sa kanila ng mga sundalo . Nightclubs , bar susuyurin ng BIR ( Noel Abuel ) Target ngayon ng Bureau of Internal Revenue ( BIR ) ang mga entertainment establishments partikular ang mga nightclubs at bar na pinaniniwalaang 'di nagbabayad ng tamang buwis at may paglabag sa labor laws . Ito ang nabatid kasabay sa matinding parusa umano na ilalapat ng ahensya sa nasabing mga establisimyento kung saan una nang sinampolan ang mga negosyanteng 'di nag-iisyu ng resibo at ang nakatakdang ipatupad na adjustments para sa implementasyon ng common carrier 's tax ( CCT ) sa mga public utility vehicles operators .
newspaper_fil_000093_d287fa56
newspaper_fil
fil
238
Ania ti nagdumaanda ? Ti surrealismo , adda ipapaawatna nga imahe . Kaarriek dagiti tradisional a mannaniw-Iluko dagiti kastoy a kita ti panagdaniw . Saan a basta-basta . Maamakkami . Saan laeng a gapu ta bassit ti panawen ngem kasapulan ti adu a sukisok . Kasungani ti humanismo , symbolismo , realismo , nangruna kadagiti Marxismo . Ngem isuda ti nangipreserba iti makunkuna nga " arte " iti literatura . No agsuratka , iparangmo ti arte , saan nga ideolohia , kunada . Dakkel a kontrobersia daytoy agingga ita . Ngem saan a daytoy ti isyumi ditoy . Dagiti laeng balikas iti teksto ti pakibibianganna . Dayta ti pammati dagiti estrakturalista nga isu ti bulodenmi ditoy . Ulitenmi : bulodenmi laeng , saanmi a kukua . Natay isuna iti uneg ti daniw . Ania ti sibibiag ? Dagiti laeng estraktural nga arte dagiti balikas . Arte laeng ti isyu , awanen . Saan a ti autor ; saan a dagiti agbasa ; saan a tattao . Kadagiti estrakturalista , awan ti makunkuna a mensahe wenno idelohia iti aniaman a daniw . Manen , musiigannakami dagiti humanista iti daytoy . Saan a mabalin a tulbekan ti mannurat ti balikas . Ania ti kaipapanan ti urnos dagiti balikas iti autor a nangurnos kenkuana ?
isip_ilk_000013_6ca6383b
isip_ilk
ilo
212
Gayon ma 'y nagpumilit ding tumutol , at ng mapalagay man lamang sa di kahiya hiya ang kanyng paglilingkod sa panginon . Naalaman mo kung ano na ang iniisip ko kaninang di ka pa dumrating ? ang putol na sabi ni Rojalde sa mga paliwanag ni Pedro . Tignn mo it ang saad na sabay dukot sa bulsa ito 'y isng rebolber na sadyang ihahanap ko sa iyo saan ka man naron . Is lamang sa lima niyang punlo ay sukat nang makakitl ng iyong hininga 't makapagbigay matuwid naman sa akin sa harp ng mga hukuman . Kay Rojaldeng mayaman , kilal sa pangangalakal , tanyg sa pagkamarangal , at lips kapuriha 'y sangbayanang tao ang maniniwala kung magsabing kaya pinatay si Pedro sapagka 't siya 'y hinarang nito 't ibig agawan ng mga dalang pahiys ; nguni 't is ma 'y di manniwalang pumatay siya ng tao sapagka 't ibig lamang pumatay . Kita mo na kung anng mga kaluwagan mayron ako upang mutang ng walang parusa ang iyong buhay at pinakabuti ang hawak sa rebolber . Si Pedro ay katl na katl . Hindi magkantututo ng ssabihin at halos lumuluhang nagpapaliwanag kay Rojalde . It nam 'y gumawa lamang ng ganoon dahil sa pagkibig maalaman kung hangng san ang abt ng katapatang loob ni Pedro .
filnet_novels_004332_1841e0a8
filnet_novels
fil
219
Isang kolegiyalang balita sa kagandahan , ani kabisang Cayetano , ay tumakas na di namalayan ng kahit sino mang madre roon , atnalalaman ninyo kung saan napatungo ? . Mabuti sana kung dito rin sa Maynila o sa mga lalawigan at makikita pa ng kanyang amat ina , ngunit hindi , at sa Espaa nagtuloy , sumamang walang kakala-kalatis sa isang kastilang inirog . Talagang wala kang magagawa , ka Ines , kapag ang anak moy sadyang mahuhulog sa masamang desgracia . At si Rafaela ? . Ang batang iyay hindi man natira sa kolegiyo , isang natuturan mang kolegiyala ay labas-masok lamang sa klase ng mga madre , bakit nang talagang oras nang mahulog sa kamay ng mangangagaw ayayun at hindi man nakuha ang magpaalam sa amin , ibang tao pa ang inutusan dito nang makailan nang araw na di siya sumisipot . Dahil sa mga ganitong saysay ni kabisang Tano sa mag-inang hipag niyay pamangkin , ay hindi na nga nagkatumpak ang mga pag-aakala ni kapitang Ines at sa kanyang pagkukuro araw-gabi , ay ibat ibang mga damdamin at pagkasindak ang gumagambala tuloy . Ang dating ugaling magalak at matuwang parang nagkakadangal , kapag may dadalaw sa kanila na isang mataas na tao o isa kayang pinuno , ay tila tinangay ng mabilis na hangin at naparam na bigla kay kapitang Ines at gayon din sa kanyang asawang si kapitang Lucas mula nang mapahamak si Roca , na bilang pangalawang kastilang umibig sa kanilang anak .
transcribed_001695_cdd2ec1f
transcribed
fil
248
Ang pagsasalit naman ay susucatin , huag magpapalamps nang sabi , humimpil cun capanahonan , at nang huag pagsauaan . Cun naquiquipagusap sa matand ma , t , sa bata , ay houag magsabi nang hindi catotohanan , sa pagca , t , ang cabulaanan ay capit sa tauong traidor o mapaglilo . Ang pagsasalit ay sasayahn , ilagay sa ugali , ituntng sa guhit , houag hahaluan nang cahambugn , at baca mapara doon sa isang nagsalitang hambog , na isinagt nang causap . F , F , na ang cahulugn ay , habagat , habagat . Huag magpalamps nang sabi at baca maparis doon sa isang palalo na sinagt nang caharp : hintay ca muna amigo , t , cucuha aco nang gunting at gugupitin co ang labis . Sa paquiquipagharp , ay mabuti ang nagmamasid sa quinacausap , at cun macaquita nang mabuting asal sa iba , at sa iba , i , cahan ~ galan , ay dampotin ang cabaitan at itapon ang casamn n ~ guni , ang nagcamali ay houag alipustain , sapagca , t , ang magpautang nang masama , malao , t , madali ay pagbababayaran . Bago bigcasin ang bibig , ang sasabihin ay iisipin muna , at susundin yaong hatol ni San Agustin ang minsang bibitiuan nang dila ay paraaning macalaua sa quiquil , sa macatouid ay sa bait .
proj_gutenberg_000392_9ac76e13
proj_gutenberg
fil
230
lanta , diyatat lanta ? Sinabi ko na sa iyong huwag kang padaya sa kagandahan . Si Pepe ko ay hindi na tumutol . Ang anyo ng kaibigan ay kinabasahan niya ng isang malungkot na kasaysayan ng dalawang puso at dahil sa kanyang mga naringig ay ipinalagay na ang isa sa mga pusong yaon , ang pinaka may mahapding sugat marahil , ay siyang nagsasalita . Ang mahapding sugat ay nais niyang salitaan ay dinukot ang relos . Gabi na ! anya , hindi na marahil darating sina Neneng . Ano bang oras ang sabi sa iyo ? Ikalima raw ; ngunit ngayoy mag-iikaanim na Baka sa Kolgante naparaan Hindi maaari , dito ang himatong niya sa akin . Ngunit tayo na sa karamihan at baka sakaling silay naroroon at pinamumutian na rin ng mata sa kalilingat paghanap sa atin . How ! Marahil ay di na naman pinayagan ng kanyang ina . Tayo na umuwi , alam mo na namang kapag siyay wala , anomang kasayahan ay parang walang ano man sa akin . Si Bertot napangiti na parang naiingit . Mapalad ang pag-ibig kung ang dalawang pusoy nagkakatugon . Dalawang puso ! Ngunit huwag kang magkaganyanang wika ni Berto na sinabayan ng kawit sa kamay ni Pepe , halika na roon , pairugan mo ako Sa ano pa ?
transcribed_000955_626793ad
transcribed
fil
221
Pinahahatdan naming ng maligayang bati ang binanguit na Guinoo sa nauukol na pabuyang ilinaan ng pamahalaan at natutuhan niyang mapasa ilalim ng kanyang pagsusumikap . Sa ibaba ng balitang namasdan , ay matutunghayan namang anakiy humihinging hatol ang kasunod : MGA KAWANING PINAGPIPIIT Ang tanang kawani ng pamahalaang bayan sa Libis , ay pinagpipiit dahil sa hinalang silay kinaalam sa kapisanang pinamumunuan ng bantog na si Liwanag , na kinulang palagi na masawi at binigyang wakas ng masigasig na pagsusumikap ng dakilang pamunuang si Serapio Samson . Ang pagkakatuklas ng mga lihim na itoy ipinagkakatuklas ng mga lihim na itoy ipinagkakautang din naman natin sa matalinong pang-ulo sa Sahingan na si G. Apolonio Kanastro . Umaasa kaming mga bayan ng Sahingan ay di na magkakamali sa paghahalalang darating dahil sa masikap na pagtupad ng kanilang pang-ulo sa iniatas ng bayan sa kanya , na napakabigat na tungkulin . Ang mga balitang ito na pagtatanghal sa dalawang masikap na kawani ng pamahalaan ay naguing sanhi ng lubhang maraming bulong bulungan sa boong lalawigang Niyugan ; ngunit sa isang puok ng Nayong iyaon ay ang agos ng luha ang ipinang-aaliw ng marami sa mga pagkakamaling guinanap ng mga makapangyarihan sa kinandili ng mga batas ng malayang pamahalaang sumusukob sa kanila .
transcribed_000917_7dc61df9
transcribed
fil
209
Malalaman mo sa loob ng dalawang araw na darating kung ano ang aking magiging pasiya . Akoy hindi humahakbang hanggang hindi ko natitiyak ang lalagpakan ng aking paa , Isabelita , kaya ating isipin ang ating gagawin , samantalay gayon ka rin naman sana ! Oo , Crispin , isipin natin ! . Magdamag si Crispin na hindi nakatulog ! Anong inam nga naman kung magkakagayon . Siya at si Isabelita sa lilim ng isang bubong , sa sinapupunan ng pag-ibig na sumibol sa gitna pa ng kanilang kamusmusan ! Anong kaligayahan pa kaya ang hahangarin ng isang binata sa balat ng lupa ? Nagbangon sa pagkakahiga ang binata . Binuksan ang bintana sa kanyang tabi at minasdan ang kaayaayang mukha ng buwan na noon ay kasalukuyang nagsasabog ng liwanag . Muli na naman siyang napabuntong-hininga ! . Untiunti . dahandahang nagbabangon sa kanyang gunita ang maputlang larawan ni Isabelita na nasa isang maliit na dampa , marumi ang damit , salat sa lahat ng bagay ! Sunog ang balat sa araw , gasgas ang manipis na palad sa paglalaba , at hubad na hubad sa mga hiyas na laging nakapalamuti sa dalaga ! Larawan ! . Larawang makulay ng kanyang hinaharap !
transcribed_008412_6aa62662
transcribed
fil
203
Wala bang humatol sa iyo ? " 11 At sinabi niya : " Wala , Panginoon . " Sinabi ni Jesus : " Hindi rin kita hahatulan . Humayo ka at mula ngayo 'y , huwag nang magkasala pa . " Ako Siyang Liwanag ng Mundo 12 Kaya muling nangusap si Jesus sa kanila at nagwika : " Ako siyang liwanag ng mundo . Magkakaroon ng liwanag ng buhay ang sumusunod sa akin at hinding-hindi magpapalakad-lakad sa karimlan . " 13 Kaya sinabi sa kanya ng mga Pariseo : " Ikaw ang nagpapatunay sa iyong sarili . Hindi totoo ang patunay mo . " 14 Sumagot si Jesus sa kanila : " Kahit na nagpapatunay ako sa aking sarili , totoo ang patunay ko dahil alam ko kung saan ako galing at kung pasaan ako . Pero hindi n 'yo alam kung saan ako galing at kung pasaan ako . 15 Ayon sa laman kayo nag-huhukom ; hindi ko hinuhukuman ang sinuman . 16 Kung humukom man ako , totoo ang paghuhukom ko dahil hindi ako nag-iisa , kundi ako at ang Amang nagpadala sa akin . 17 Nasusulat sa Batas ninyo na totoo ang patunay ng dalawang tao .
palito_001509_5b1c6326
palito
fil
200
Nakikipaglaro na si Sol , ang gusto ay pilitin . Sumunod si Rene sa banyo . Kinatok niya ang pinto . Kung matutuloy ako sa trabaho , bukas ng gabi , narito naman ako. sabi ni Sol . Ang gusto koy ngayonn sabi ni Rene . Kinatok niya ulit ang pinto , higit na malakas . Rene , magigising ang bata ! Kinatok niya uli ang pinto . Diyan tayo sa banyo o lalabas ka ? Lalabas na ko , unggoy ! nagtatawang sabi ni Sol . CHAPTER FOUR NANG GABING iyon , sa higaan , pinag-usapan nina Rene at Sol ang mga gagawin nila sa nabaligtad nilang sitwasyon . Baka bukas din e pag-umpisahin na ko sa trabaho ni Mr. Iigo , sabi ni Sol . Ikaw nang bahala rito . Nakikita mo naman ang ginagawa ko araw-araw . Gayahin mo na lang yon . Nakikita kong naglalaba ka , sabi ni Rene . Paglalabahin mo rin ba ko ? Ipunin mo lang ang marurumi natin , sabi ni Sol . Akong maglalaba non sa Linggo . O sa gabi pagdating ko . Uuwi ko nang maaga . Ako rin ang mamamalantsa . Ke Baby yata ako mahihirapan , sabi ni Rene at bumuntunghininga .
transcribed_001646_eb0c23c4
transcribed
fil
206
Mayroon nga . Ano iyon ? masasabi mo ba sa akin ? Mangako ka munang di mo daramdamin ang aking pagtatapat . Paano ang aking pangangakoang nakatawang sagot ni Anakung talagang dapat kong damdamin , ibig mo bang magsinungaling ako sa iyo ? Hindi . Hindi pala eh , bakit ibig mo pang mangako ako ng hindi mangyayari ? Kung gayoy hindi ko na sasabihin . Ikaw ang bahala , nguni 't huwag mong ipaghinanakit na isipin kong may ipinaglilihim ka sa akin . Wala , at kung magkaroon may dahil sa ayaw kang mangakong hindi magdaramdam . Kailangang patayin mo ako . Patayin kita ? ako ang papatay sa iyo ? Kailangan , pagkat kung patay na akoy wala nang pusong ipagdaramdam . Kung gayoy hindi ko na nga sasabihin sa iyo . Talagang wala akong hinihiling na sabihin mo . Wala nga , nguni 't nabibigatan akong paglihiman kita Nang magaanan kay sabihin mo . Mabigat din sa akin ang magdamdam ka . Kung gayoy anong kailangang itanong mo sa akin ang pagkatukoy ko sa araw na ito ? Huwag na nga nating pag-usapan iyan , mayroon akong ibang itatanong sa iyo . Ano iyon ? ang tila nakatutuyang tanong ni Ana .
filnet_novels_001896_b24d1a48
filnet_novels
fil
205
Gabi . Ang bulwagan ng bagong gusali ng Club Filipino ay kasalukuyang sumasaksi noon sa isang makaharing pagdiriwang na sa taon , taon ay idinaraos ng mga bachelors . Dumalo noon si Luis at gaya ng kinaugalian , kapagka gayon nang lipunang pangkamahalan ay naiiwan si Tentay sa bahay . Nang gabing yaon , samantalang si Luis ay namamayani sa pagpapakitang giliw at karangyaan sa mga kaibigan at kakilalang dalaga , si Tentay naman ay na sa bahay , at parang paglilibang ay nakahumalingang magbukas ng kahon ng escritorio ni Luis . Isa sa mga kahong nabuksan ay ang kinalalagyan ng kartera ni Luis na dahil sa pagmamadali ay nalimutan . Binuksan ni Tentay at anong laking panggigilalas niya nang makita ang larawang naroon . Kamukha niya ... ! Walang pinagibahn ... parang pinilas ... ! at tila hindi pa yata siya nasisiyahan ay humarap siya sa salamin ng kanyang aparador at saka niya pinagmasdan ang larawan . Kamukha ko , sino kaya ito ? ang tanong sa sarili . Kailan ma 'y hindi niya kinakitaan ng ibang larawan sa kartera si Luis , kungdi noon lamang . Tiningnan niya ang likod ng larawang kanyang hawak at doo 'y nabasa niya ang itinitik ni Luis .
filnet_novels_000218_2d02cb29
filnet_novels
fil
206
Ama , punuin Mo ang aming mga puso ng pananampalataya upang matanggap namin ang kalooban Mo nang walang alinlangan . Tulungan Mo kaming harapin ang lahat ng hirap at pagsubok sa buhay . Nawa ay linisin Mo ang aming mga isipan sa mga alalahanin at mga kalituhan . Huwag Mong itulot na kami ay mag-atubili sa aming pananampalataya . Lubhang Maawaing Hesus , na ang hangad ay magkaroon ng tunay at lubhang pagkaawa at magpatawad sa amin , huwag Mong tignan ang aming mga kasalanan kundi ang aming pagtitiwala na aming inilalagay sa Iyong walang hanggang kabutihan . Tanggapin Mo kaming lahat sa Iyong Napakamaawaing Puso , at huwag Mo kaming pabayaang makalayo roon . Aming ipinag-aamo-amo sa Iyo sa pamamagitan ng Iyong pag-ibig na siyang nagbubuklod sa Iyo at sa Iyong Ama at sa Mahal na Espiritu . Walang Hanggang Ama , ilingon Mo sa amin ang Iyong maawaing titig sa lahat ng tao lalo 't higit sa mga makasalanan na nabubuhay sa Napakamaawaing Puso ni Hesus . Alang-alang sa Kanyang tiniis na hirap at kamatayan , ipakita Mo sa amin ang Iyong awa , at nang aming mapuri ang walang hanggang kapangyarihan ng Iyong pagka-awa magpasawalang hanggan .
palito_001497_82d377aa
palito
fil
200
) Noong 1964 , susulatin naman ni Edgardo M. Reyes ang nobelang Sa Mga Kuko ng Liwanag , magkakamit din ito ng ikalawang gantimpala sa timpalak ng Liwayway noong 1965 at isiserye sa magasin sa taong ding iyon . Lungsod naman at buhay-manggagawa ang lunan at paksa ng nobela ni Reyes . Parang magkabiyak na bunga ang mga nobelang ito nina Sikat at Reyesbilang mga ningas pampanitikan sa gitna ng komersiyalismo sa pinaglathalaang magasin at bilang magkakambal na lakas tungo sa paghahanap ng liwanag habang tinatanglawan ang dalawang malaking mukha ng buhay maralita sa lipunang Pilipino . May magkaibat nagsasariling kaanyuan kapwa ang dalawang nobela ngunit may magkasanib na motibo at estratehiya bilang mga akdang isinilang sa dilim ng buhay . Tama ang nagsabing mga anak ng Realismo ang Dugo sa Bukang-liwayway at Sa Mga Kuko ng Liwanag . Ngunit mahinang saligan ito kung ibibilanggo lamang ang naturang mga akdan sa karsel ng naturang ideolohiya sa Kanluran at hindi iuugnay sa pansariling kaligiran ng mga may-akda at mga akdasa pangkalahatang ortodoksiyang ang panlipunan at pampanitikang sinasalungat ng mga ito , sa masalimuot na batayan ng kamulatan ( mulang talambuhay hanggang kasaysayan ) na siyang higit na bukal ng awtensidad ng pahayag bilang akda .
transcribed_003557_dc975062
transcribed
fil
204
At pag-alis niya roon kasama ng kanyang mga alagad at ng marami pang tao , may isang bulag na pulubi na nakaupo sa tabi ng daan - si Bartimeo , ang anak ni Timeo . 47 Nang marinig niya na si Jesus na taga-Nazaret ang dumaraan , nagsimula siyang sumigaw : " Kaawaan mo ako , Jesus , Anak ni David . " 48 Pinagsabihan siyang tumahimik ng mga tao pero lalo lamang niyang nilakasan ang kanyang sigaw : " Panginoon , Anak ni David , maawa ka sa akin ! " 49 Huminto naman si Jesus at sinabi : " Tawagin ninyo siya . " Kaya tinawag nila ang bulag : " Lakasan mo ang iyong loob at tumindig ka . Tinatawag ka nga niya . " 50 Inihagis nito ang kanyang balabal at paluksong lumapit kay Jesus . 51 Kinausap ito ni Jesus at sinabing : " Ano ang gusto mong gawin ko ? " At sumagot sa kanya ang bulag : " Ginoo , makakita sana ako . " 52 At sinabi naman ni Jesus : " Sige , ang iyong pananalig ang nagligtas sa iyo . " Agad siyang nakakita at sumunod siya kay Jesus sa daan .
palito_001393_1ad36902
palito
fil
202
At umiibig kayo ? kangino ? Sa iyo Ana , sa iyo , at ikaw ang nais kong maging sagisag ng aking tahanan , tangulan ng aking puri at hiwaga ng aking mga damdamin ; sagutin mo Ana , at sinabi ko na ngang ang sandaling ito ang maglalagda ng kabuhayan kot kamatayan ; na sa kamay mo ang aking palad sa balang kahihinatnan ngayon , ano ang pinaghahanganan mo sa aking pag-ibig ? sagutin mo ako , Ana . Alangang alangang ako sa inyo at di karapat-dapat sa gayong kapurihan ; pawiin ninyo sa loob ang nais na iyan at kumita ng kauring sukat paglaanan ng napakamahalagang damdamin . Tunay ngang mahalaga Ana , nguni 't ang kahalagahan nito 'y sa iyo ko lamang iniuukol ano pang uri ang sasabihin mo ? Marangal na paris ninyo ang dapat hanapin . Lalo kang marangal sa ganang akin . Nabubulagan kayo , kaipala , at kung hindi nama 'y aglahing loob lamang ang para sa akin . Aglahi ? Ikalawa na itong kitang-kita lamang ang nag uusap nabanaagan mo ba sa kilos ko ang maruming pag iimbot ? natalastas mo bang magagawa ko sa iyo ang katampalasanan kung siya kong nais ?
filnet_novels_001836_251a605b
filnet_novels
fil
201
Ang ganitoy sinabi nang di miminsan sa kanya ng ama niya rin na siyang madalas kausapin ng teniente . Ipinanganganib naman ni Eliseang baka nga kung tangihan niya si Roca , ay mapanganyaya silang mag-anak , bagay na siya ring sinasapantaha ng kanyang mga magulang ; kaya magmula nang mangyari ang kasawian ng sargento at magpaparoon ang teniente , ay hindi na tuloy ipinaluwas si Seang sa lalawigang pinagpapaaralang dati sa kanya . At kung kaya lamang hindi siya ginagahasa ng pinunong ito , ay sapagkat isa rin naman silang kinaaalang-alanganan at litaw sa bayan , o kayay ibig munang daanin kaipala sa amo-amo . Hindi na siya mamakailang kagalitan ng kanyang ama dahil sa di pa nga pagpayag sa teniente na ibig nilang manugangin ; at kaya lamang hindi siya pinapalo , ay sapagkat palaging nagkakasakit , at saka nangangako namang pa-oo rin , ngunit maglilingkod muna sa kanila hangang di umabot sa gulang na 22 taon dahil sa nooy bumibilang lamang ng labing walo , bagay na di natatalos ni Roca , kundi ang siyay magantay-antay lamang ng ilang buwan , hangang sanatangay na nga ng natangay ng pangako . Ang lahat ng itoy siyang damdaming di ikapalagay ng loob ni Elisea , kaya di makasagot-sagot .
transcribed_001573_8ccf82e2
transcribed
fil
209
-Wala , mayroon lamang akong sadyang isang mahalgang bagay . -Tungkol bas a mga aksidente sa araw na ito ? -Nakapinid ang aming record divicion , Mr. Montes , magpaumaga ka na .. -Tungkol po bas a anong bagay iyan ? Nais ko lamang malaman kung mayroon ngang ipinanganak ditto sa ospital na inampon pagkatapos ng isang manggagamot . -Ah ! Nabalitaan ko na iyan ! May nurse kami ritong makapagbibigay sa inyo ng ulat . Acosta , -ang baling sa teleponista , -tawagin ang supervisor na si Miss Angela Gonzales . -Off duty si Gely ah ! -Kung gayon ay nasa dormitory one siya . Patungo na kayo sa bahay na iyan na nasa gawing kaliwa at hanapin ninyo ang isang nurse na nangangalang Angela Gonzales at doon ninyo itanong ... -Salamat po ... -at umalis na nga ang dalawa ... -Ernesto , kumakaba ang aking dibdib . -Huwag kang mabahala ! Pinisil ni Ernesto ang timbre sa tabi ng pinto ng dormitorio at pagkatapos ay ipinatawag sa katiwala doon ang nurse na tinukoy . -Maupo po kayo at aking tatawagin . -Napakatagal naman pala ng pagtawag dito ... -ang inip na wika ni Nita.-Baka tayo gabihin ... Nang lumabas si Gely ay nagaayos pa ng buhok .
transcribed_002142_f33ef6f7
transcribed
fil
209
Napangiti na lamang siya . Hindi ko malaman kung bakit ayaw mong tanggapin ang karangalang nakatulong ka sa isang kasama , Juan , sabi niya , pero ano man ang lamang ng ulo mong yan , na ikaw lang ang nakakaalam , salamat . Maraming salamat . At patawrin mo rin sana ko sa lahat ng pang aabusing ginawa ko sayo . Hintuan mo na yang drama , Steve , nakapikit na sabi ni Juan . Huwag mo kong paiyakin . Sinabi ko sayong hindi ako ang lukong nagbigay sa yo ng tatlong daang piso , at tapos . Nakangiti pa rin , tumindig si Steve at minsan pang tinapunan ng tingin si Juan . Pambihira kang tao , tsoy . Sa unang pagkakataon sa pagtalikod ng nagdaang ilang buwan , nang mahiga si Steve ay nailapat niya ang kanyang likod sa higaan nang panatag ang loob . Wala na ang pangambang may kakatok sa pinto na siya ang pakay . Wala na ang pag aalaalang sa kinabukasan , sa pagpasok niya sa unibersidad at sa pagLabas sa boarding house , ay may tatlo apat kataong naghihintay sa kanya upang paulanan siya ng bayo . Dolores . Dolores . Naalaala niya ang katipan nang may sgila sa damdamin .
transcribed_002451_52c2e84e
transcribed
fil
209
Nanghilakbot si Amelita nang marinig niya ang sinabi ni Marciano . Hindi mo magagawa iyan ! at biglang napatayo si Amelita . Makikita mo rin . Mabuti pa ay umupo kang muli . Maginhawa na makiusap na nakaupo kaysa nakatayo . Lamang , ngayon pa lamang ay sinasabi ko sa iyo na masasayang ang pakiusap mo . Sinadya ni Amelita na manatiling nakatayo . Hindi ako magpapakumbaba pa , hindi dahil sa hindi ko pa natutuhan ang pagmamababang-loob , kundi ikaw rin ang may sabing matigas ang iyong pasiya sa iyong gagawin . Ikaw ay maganda pa , Amelita , at nagsimulang pagkiskisin ni Marciano ang kanyang mga kamay , ngunit isang kagandahang hindi itinulot ng tadhana na lakipan ng isang malinis na puso na siya sanang dapat . Ikaw ay may palalo at maruming puso ? Naramdaman ni Amelita na sumilakbo ang kanyang poot , ngunit sa isang iglap ay nadama niyang ang poot na iyon ay napawi at parang itinaboy , tulad ng usok na nawala sa bugso ng hangin . Sapagkat totoong may hangad siyang akiting muli si Marciano , hindi upang iligtas ang kanilang ari-arian kundi upang makamit na muli kung maaari ang puso ni Marciano na kusa niyang iniwaksi .
transcribed_005288_01c366a5
transcribed
fil
205
Sa mga panggradwadong tesis naman , kapansin-pansing hanggang sa sumusunod na pananaliksik lamang ang naging malasakit ng mga mananaliksik : ang pagpili ng mga kwentong pambata mula sa mga nagwagi ng Timpalak Palanca upang ilagay sa kalipunan , pagpili / pagmumungkahi ng mga panitikang pambata na naaayon sa antas o baytang ng bata , pagsusuri sa wikang ginamit , at bayograpikal na pagsusuri . Talagang kulang na kulang ang mga pagsusuri ng panitikang pambata sa kasalukuyan , lalo na ang pagsusuring pangnilalaman ng mga ito , pagsusuri sa paraan ng pagkakabuo ng mga tauhan at kung paanong nakaaapekto sa mga bata ang mga likhang-tauhan na gumaganap ng mga tiyak na tungkulin sa kwento . Ang panitikang pambata ay hindi lamang pambata . Dahil bukod sa kakayahan nitong magbigay ng kaalaman at tulungan ang bata upang maintindihan at matutuhang magamit ang wika , taglay din nito ang kakayahang mailipat o maipasa ang kultura ng isang lipunan sa mga batang binabasahan o nagbabasa . At ang mga tungkuling pangkasarian o gender roles ng mga tao sa lipunan ay mahalagang bahagi ng kultura . Samakatuwid , ang paraan ng paglalahad o pagpapakita ng mga tungkuling pangkasarian sa kwento ay nakaaapekto sa pagbubuo ng imahen ng bata ng kanilang sarili at mga tungkuling pangkasarian , halimbawa bilang babae o lalaki sa lipunan .
palito_000633_58d50d7d
palito
fil
219
Oo nga at papanaw ang kanyang lupang katawan , ngunit mabubuhay naman siyang mag-uli sa gunita at diwa ng bayan . Siyay hindi mamamatay sa amin . . --Kung gayon , Padre , ano ang dapat naming gawin . ? --Pigilan mo ang bugso ng matinding dalamhati . Laging gugunitain mo na siyay tinawag kamang ng Dios upang tumutungkol ng pinaka-mahalagang bahagi ng isang kasaysayan . Na siyay hindi nalalayo sa iyo , na siyay lagi mong kapiling . . Tumigil ang pare sa pagsasalaysay at saka bumuntong-hininga . . --Padre , --ang malungkot na wika ni Isabelita na hilam na hilam ang mga mata sa luha . . Nauunawaan ko nang lahat ang inyong mga sinasabi . . Pipilitin ko po hanggat aking magagawa na pigilin ang dalamhati . Subalit yamang ako , ako ang may sala ng lahat , yamang dahil sa akin kung kaya inabot ng aking pamilya ang ganitong kapalaran , ay kailangang akoy turuan ninyo , tulungan ninyo ako . . Ibig ko pong maging marapat sa Dios ! . --Isabelita , ano ang iyong naiisip na gawin . ? --Nais ko pong pumasok sa monasterio . Napaurong ang pare at napatinging mabuti sa dalaga .
transcribed_008571_56f5cee0
transcribed
fil
201
At bakit manghuhuli pa 'y alam na pala kung sino ang pumatay ? Ito 'y hindi na kailangang isipin . Sa sipag at maliksing pag-gawa ay naipakikilala ng busabos ang mabuting paglilingkod sa panginoon . Ang isang di matagpu-tagpuang Modesto ay maaaring palitan ng sandaan mang makapananagot sa kanyang sala , upang mapagtibay na lalo ang ganito , sa pamamag-itan man ng mga hidwang paraan . Hindi tumugtog ang ikalimang oras ng hapon at ang ginanap na paglilitis ay natapos . Si Roca 'y hindi na totoong nagagalit ni mabalasik nang magsasalita ng papaganito sa lahat ng bilangong nagsipagsabi ng tapat : Mabutin salitaanyangayon tapus na an hirap , wala nan palo , wala nan suntok , wala nan ganito . .at ipinamalas ang pagakmang pagputol sa kanilang mga liig ng makinang niyang sable , at ang dugtong pa : Kayo , dito sa cuartel hangan mahuli si Modesto.At noon di 'y nanhik na nagmamadali . Tumiwatiwasay na noon ang loob ng mga bilango at di na paris ng dating tuwi na 'y nangliliit ang buong katawan nila kapag nakakikita ng kahit isa lamang civil dahil sa di sasalang sikad o suntok na dadapo ; ang katiwasayang ito 'y labis na nilang ikinatutuwa , bagama 't nagsisipamagang lahat ang mga bisig , mga paa , ulo at likod sa naranasang lagay at kaapihan ng mapiit sa kuwartel , ng isang di nabilango sa tribunal na di totoong kinakikitaan ng lupit .
filnet_novels_001046_7d215c01
filnet_novels
fil
241
Magkabikabila , y libangan at aliw , piging at sayawan maghapo , t magdamag ; radyo , pahayagan , tindahan at otel ang naninilbihan sa alta sosyadad . Ang baya , y maunlad , sagana ang bayan , ang unang akala ng mga turista ; sino , ng magsasabing dito , y angaw-angaw ang wala ni bubong at gutom tuwi na.146 Naglalaro ang tula sa simulain ng tinatawag ni Jacinto na ningning at liwanag , gayundin sa bisa ng salawikain hinggil sa is dang kapak . Sa bawat pagsipi sa nakabubulag na kislap ng siyudad ay umuusad ang taludtod sa pag-usisa ng mga iwing burak ng lipunan . Gumigitaw ang katotohanan na ang isang lipunang nasisilaw sa layaw at ningning na dulot ng salapi ay isang pusaling pugad din ng kawalang-katarungan at malaganap na pagdarahop . Salapi ang pangunahing instrumento ng pang-aapi at pagsasamantala sa lipunang kapak . Sa bisa ng salapi , y naitatago ang liwanag , nababaluktot ang katwiran , at sapagkat hawak lamang ng iilan at makapangyarihan , ay nalalason ang pagkatao ng tao . Inaalipin nito ang may hawak para magpahalaga lamang sa pang-ibabaw at pansamantalang kabuluhan ng bagay- bagay , gaya ng ipinahihiwatig ni Hernandez sa Menu at Kastilyo .
transcribed_003559_264ba6a9
transcribed
fil
205
Doon na isinalaysay ng mga babae , ni Kapitang Ines , at ni Seang ang lahat- lahat na nangyaring sigalot sa bayan nila buhat lamang nang sinundang gabi nang mga sandaling yaon at hanggang sa mga araw na susunod pa marahil . Nangapamangang gayon na lamang ang mga estudyante : panggigilalas na may kasamang sindak at malaking panghihinayang , ang sa mga budhi nila 'y naghari . " Diyata 't dumating si Modesto . . sinaksak si Roca at saka hindi nahuli ? . " Iyan ang nagkasabay-sabay na katanungan ng mga binatang pawang nagsisipangunot ang mga kilay at noo . Mga tanong na padaop-kamay , na sinagot naman ng tango ng mga inuusisa . " Diyata 't si Modesto 'y nagkaroon ng malaking tapang at nakagawa ng gayon ? Saan kaya nagtago si Modesto ? " Si Seang , na siyang tinititigan ng maraming nagsisipanggilalas , ay napayuko , banayad na tumungo ngunit hindi kinahalataan ng muntimang takot ni panlalata . Sa mga sandaling yao 'y para niyang nabasa uli o kaya 'y naalaala man lamang ang sulat ni Modesto , na nagsasabing natuto akong magtanggol ng matwid , mga salitang siya manding ibig isagot ni Elisea sa gayong pagkakatungong tila may pinagkukuro .
transcribed_002040_6b0a0511
transcribed
fil
205
VIII SUWAIL AT TAMPALASAN Sa harap ng ningas ng sahing na tumatanglaw sa loob ng yungib at nagsasabog ng mainit na liwanag sa pinakatanggapan ni Balaho , ito ay nakasalagmak na binabasa ang kalatas ng Lakan . Kinapapalamanan nga ng mga bagong tagubilin at utos , ngunit ang inaasahang atas na kumilos na ay wala roon , bagkus ang maliwanag na sinasabi ay dapat na ipagpatuloy ang sapilitang pamamahinga . Ibinabalita ng lakan ang lahat ng kanyang napakiramdamang mga paghahanda laban sa mga mangungulimbat at pinatutunayang may gayak ngang halughugin ang lawa , upang sa lahat ng paraan ay matagpuan ang pugad na pinagtataguan nila . Sa nalalapit na pag-uusig , ang tangka palang magpapakilos sa lahat ay linisin ang lawa sa mga nanampalasan , kayat mahigpitan ang gagawing pagsisiyasat na pamumunuang muli ni Gat Tarik . Pinatutunayan din naman sa kalatas ang pagtulong na gagawin ng mga hari sa Pasig at Silangan , at ang panahon ng paglusob ay itataon sa pagkatapos ng giikan , upang ang wala nang abalang mga lalaki ay mangakasama sa lakad . Idinaragdag pa rin na walang hinala ang sinuman tungkol sa pamumugad ng mga mangungulimbat sa pinagkakatakutang duminding , datapwat si Apo Asa , ang sa minsan pang pagpapatunay ng kanyang pagkamatalino , ay siyang naghihimatong sa hari ng kutob ng kanyang loob na baka naroroon ang mga hinahanap .
transcribed_000671_0343a500
transcribed
fil
227
Kalahati ang tumitingala sa malit Bago makatingala sa buwan . Kaya marami kaming pikitmatang umalis , Sunog na ang pakpak pagdating sa siyudad , At nakatitiis Di lumingon saglit man sa pinanggalingan . Tinatablan na ako ng lamig . Hindi biro ang tiniis naming ginaw Pagtawid sa nanlilisik na alon At pagsugba sa mabibilis na lansangan Ay malagkit na biyaya ng siyudad . Nabuhay kaming walang pangarap ; Umiidlip dahil sa labis na pagod , Kumakain at nag-aasawa dahil kailangan . Kaya marahil lagi akong alinlangang Humawak ng tinidor at ngumiti . Hindi ko maalis ang pait sa aking bibig . May gabi ngang tulad ngayon Na mausok , maasido , at nagsisikip ang dibdib Iniisip ko ang isang pangwakas na duyan Sa gitna ng mabagal at baog na dagat . [ 4-19-88 ] Mariquita Dahil sa kanya Hindi mo malilimot ang sangnunal na isla Sa kandungan ng luntian , payapang dagat . Si Mariquita , Mapagpaubaya at kayumangging alindog , Kumukurap na samyo ng latik at anis . May kulam marahil ang kanyang halik Naghahasik ng gunitang Ayaw n asana nating naaantig Kapag nakayupyop sa dayuhang dibdib . Ang sabi moy musmos ka pa nang bulagin Ng kanyang mahalas na pag-ibig At siya rin ang nagtulak Sa iyong walang-hanggang paglalagalag .
transcribed_001966_69670c67
transcribed
fil
212
Don Segundot Kapitan Tiago . Houag ipahintulot Poon sila . Padre Damaso at Fray Botod . Houag ipahintulot Poon sila . Dolly at Donya Victorina . Houag ipahintulot Poon sila . Ah Tek at Quiroga . Houag ipahintulot Poon sila . Benog , Androt Senyor Pasta . Houag ipahintulot Poon sila . Diyos-Imperyalismo . Nag aamo-amo cami di paquingan . Diyos-Pyudalismo . Nag aamo-amo cami di paquingan . Diyos-Burukratang Kapitalismo . Nag aamo-amo cami di paquingan . Kyrie eleyson . Christi eleyson . Kyrie eleyson 4 Kailangang marinig na ang tinig ng anakpawis . Magmula sa mga duyan ng oyayi at talindaw , Ng kumintang , ng kundiman at balitaw ; magmula sa nahihimlay Ng pagaspas ng mabining mayat tagak , sa pangarap ng amihan At hiningang pumapanaw ; magmula sa malalamlam Na pagdatal ng liwanag at ng ulan , At limahid na kalansay ng talahib at tiningkal . Kailangang marinig na ang tinig ng anakpawis . Magmula sa mapuputlang panagimpang bumibigti sa pag-uha Ng sanggol na kasisilang , sa pag-asang iniluha Ng maraming mga mutya ; magmula sa kayumangging mga diwang Hinuhutok , nilulupig ng panahon at tadhana ; Magmula sa kayumangging labing uhaw sa kalinga Ng araw at kalikasang mapagpala .
transcribed_001286_eae22dc9
transcribed
fil
203
Second year high school na ako nang tuluyang tamaring magsimba . Bakasyon noon kaya nasa probinsiya ako . Retreat ng organisasyon . Gabi naka-schedule ang kumpisal . Bahagi iyon ng pagbabawas ng kasalanan . Bukas sa unang misa , kami ang unang susubuan ng ostiya . Inisa-isa kami ng pari . Walang borloloy at pormalidad . Parang usapang barkada lang . Ang pagkakaiba lamang ay mas malaki ang posibilidad na siya at hindi kami ang mapupunta sa langit . Ang konsuelo de-boboy naroon siya , para tulungan kaming makakita ng tamang daan . Sa hardin , na hindi ko na matandaan kung bituin ba o buwan o pareho ang aming liwanag , at ewan na rin kung ilang bulaklak ang nagsasabog ng bango sa paligid , habang kamiy namamasyal sa paligid , doon niya isinagawa ang kanyang trabaho . Ano-ano ang kasalanan mo ? Marami po , Padre . Saka ko inisa-isa ang mga inaakala kong mabibigat na kasalanan : pang-uumit sa pitaka ni Itay , hindi pagsasauli sa sukli ni Inay , pagdarabog kapag nakakagalitan , hindi pagsunod sa utos ng matatanda na masama rin at kasingkahulugan pala ng pagsuway sa kinauukulan at ang hindi maliwasang pamboboso kapag may nagpapaboso .
transcribed_009200_a1d50d6b
transcribed
fil
202
Ano kaya iyon ? At nang huminto ang unos , nang malapit nang mag-umagang ibig sumikat nang araw , ay isang malakas na sigaw naman ang kanilang narinig ... Tila may sumisigaw ! At ... Kinaumagahan ! Sa kamay ay natagpuan ang isang balutan ng putol na buhok , samantalang sa dibdib ay nakasabit ang isang kuwintas na ginto na may maliit na gintong susing palawit ... - W A K A S -
transcribed_000409_9ef95bc3
transcribed
fil
74
Doon ay dalawang kompanyang militar ng mga batang lalaki ang magbabatalya gaya ng napagkayarian . Si Tom ang heneral ng isa sa mga hukbo , si Joe Harper ( Isang matalik na kaibigan ) ang naging heneral ng isang hukbo pa . Ang dalawang magiting na komander na ito ay hindi nakikihalo sa labanan . Iyon ay ipinababahala sa mga nakababa sa kanila ngunit magkatabing nakaupo at siyang namahala sa operasyon sa pamamagitan ng pagbibigay ng mando sa mga ayudante . Nanalo ang hukbo ni Tom . Pagkatapos ay nagbilang ng patay , napalitan ng bihag , pinagkayarian ang mga kasunduan para sa susunod na batalya , itinakda ang araw ng susunod na sagupaan . Pagkatapos ay luminya ang mga hukbo at nagmartsang paalis . Si Tom ay mag-isang lumakad pauwi . Nagdaraan siya sa bahay ni Jeff Thatcher nang makita ang isang batang babae sa hardin . Ngayon lang niya iyon nakita isang magandang nilalang na asul ang mga mata , dalawang tirintas ang mahabang ginintuang buhok , at nakasuot ng putting damit na pantag-araw . Parang tinamaan ng bala ang kakokoronang bayani nang wala namang baril na pumutok . Naglaho ang larawan ng isang Amy Lawrence sa puso niya , at walang natira ni katiting na alaala .
transcribed_003323_c2e84f89
transcribed
fil
210
Sinasabing isang binata , na sa pagmamagara sa sinisintang dalaga at sa pagmamagaling sa kanyang mga kanayon , ang minsay nag-anyaya pa ng magsisipanood sa kanyang pag-akyat sa duminding upang ipakitang wala siyang takot . Nakaakyat nga , ngunit nang ipinagtitimpalak na ang kanyang tagumpay , na iniwawasiwas pa ang kanyang putong sa pagkakatayo sa ibabaw , ay biglang naghinugong ang dakong ibaba ng duminding at isa munang lindol ang naramdaman , bago lumitaw pagkatapos ang isang napakatangkad na sigbin , na ang ayos ay kagulat-gulat at ang binatay sinambilat at inihagis sa malayo , na sinumay hindi nakatanaw ng kanyang pinatakan . Sinuman pagkatapos ay di na nagkabalita sa kulang-palad na binatang iyon . Mga sali-salitang ganito ang ipinaging kakila-kilabot sa guniguni ng madla ng duminding na tinuran , anopat mapaaraw man at may natatapat doong nagsisipaglayag , na kaya lamang nagsisisagid ay kung napipilit ng takbo ng hangin , ang takot ay namamayani sa mga puso at ang sindak ay nagpapakaba sa mga puso at ang sindak ay nagpapakaba sa mga dibdib . Kayat madalas at hindi miminsang sumagid ang sasakyan , ang mga maglalayag ay nagpaliban ng lakad upang hintin ang ibang takbo ng hangin . Ang kabantugan ng duminding na matagal na ngang pinagkakatakutan , ay siyang nakaakit sa mga mangungulimbat upang doon gumawa ng kanilang pugad .
transcribed_000664_64bc49ab
transcribed
fil
222
Sobra nang talaga iyan ! Bitay ang talagang kailangan diyan . ( Tatayo , ililigpit sa isang lalagyan ang mga kutsara , pahablot na dadampot ng isang basahan . ) ( Tatayo si Regina , tila nag-iisip na maglalakad-lakad sa sofa . Mapapansin niyasi Ben na ngayoy nakadapa at nagkukuyakoy ang paa sa hanging nagbabasa . ) REGINA : Napakain mo nang aso , Ben ? BEN : ( Di iaalis ang tingin sa binabasa ) Opo . REGINA : ( Susulyap sa itaas ng hagdan , pagkuway babalik sa komedor ) Bakit naghahanap ng kordon si Tony , ha , Ana ? ANA : ( Nagpupunas-punas sa may lababo ) Maikli ang kordon ng ilaw niyang inilipat sa kuwarto namin ni Aida . Nasisilaw raw si Aida sa daylight . REGINA : ( Ipapatong ang kamay sa mesa , nakatingin kay Ana , sa mababang boses ) Mahal talaga ni Tony ang kapatid , ano ? ANA : ( Saglit na matitigil ) Oo , nasabi lang ni Aidang nasisilaw siyay inilipat na niya ang study lamp . REGINA : Pabibilhin ko na lang siya ng isa pa bukas . Kailangan niya iyon sa pag-aaral . ANA : ( Itutuloy ang pagpupunas ) Ibang-iba iyang si Tony kaysa doon sa isa .
transcribed_004836_d1878a35
transcribed
fil
213
Sa kawalan ng sinseridad , ang pahayag ay nagiging saning ng panggagagad at paghabi ng kasinungalingan . Ipaloob man sa isang kontemporaryong sitwasyon o salaysay , ang sining ay mapaghihinalaang sumasalok lamang ng simpatya mula sa mababaw na damdamin ng mambabasa , isang bulgar na salamangka , at kulang sa marubdob na pagsisiyasat ng karanasang historikal ng tao . Magiging epektibo lamang ito ngayon kung may kalangkap na layuning alegorikal o satirikal at may malinaw at makatwirang sandigan na nagkakawil sa karanasan noon at karanasan ngayon . Sa kabilang banda , may makabuluhang ugat na mapagpalaya ang ikalawang mukha ng malungkuting salamisim . Sa loob ng mapanikil na sistema , ang malungkuting panambitan ay nagiging simbolo ng sikil na pagtutol . Nagiging awtentikong reaksiyon ito ng haraya para isadula ang mapait na karanasang pinagdadaanan ng bayan . Ang paghihinagpis ay nagiging pagsasakdal . Ang deliryo ng kristo-mangingibig ay nagiging pailalim na pagsisiwalat sa subersibong tungkulin ng talinghaga kapag namamayani ang isang di-makatwirang kalagayan . Magandang halimbawa sa bagay na ito ang pamumulaklak ng kundiman . Tulad sa nakagawiang panambitan ng sawing mangingibig sa awit at korido , ang kundiman ay sakbibi ng pamiimghati . Malungkot at malambing ang himig at sadyang sa saliw ng gitara ay laging nananaghoy .
transcribed_002565_65aa5870
transcribed
fil
209
Ipinagtapat ng mag-asawang Don sa puno ng pulisya sa Sampilong ang binabanta nilang gawin sa sulirannin ng mga magsasakat at iskuwater . Sa unang tingiy dalawang hiwalay na usapin yan , nagmahinahon ng pangungusap si Don Severo . Pero ang totooy iisa . Kapwa ni kinalaman sa lupa . Ang gusto ng mga kasamay makamkam nila ang ani ang gusto ng mga iskuwater e maagaw nila ang lupa . Sinong propyetaryo ang papaya sa ganyan , at aling gobyerno ang magpapahintulot ? Patigil-tigil si Hugo sa pag-inom upang palitawing nakikinig siya sa kanyang ninong , tatanong , at pagkuway lagok na naman . Kaya tayo mi mga batas , mi husgado at mi pulisya , patuloy ni Don Severo . Kung walay ano ang maghahari sa bayang ito ? Napamulagat si Hugo at namalas ang pagkagalit ng litid sa ilalim ng tainga ng Don . Ano ang maghahari ? ulit ni Don Severo . Anarkismo ! bulalas ni Donya Leona . Oo , kaguluhan , komunismo , bandolerismo , dagdag ng lalaki . Napatindig si Hugo na parang ginulat ang ilang sunod na mariing ismo . Madaling nilunok ang nasa kanyang bibig at halatang hindi ang espiritu ng anarkismo at komunismo ang nagkabisa sa kanyang katauhan .
transcribed_006001_1851704b
transcribed
fil
207
Ang excise tax ay ipinapataw sa petroleum products , automobiles at sa mga sin products gaya ng sigarilyo at alcoholic beverages . EXPANSION NG LRT BINIGYAN NA NG GO-SIGNAL NG GOBYERNO Binigyan na ng go-signal ng gobyerno ang expansion project ng Light Rail Transit na popondohan ng mahigit walong bilyong piso . Ang proyekto ay pangungunahan ng winning bidder na Sumitumo-Itochi joint venture at pasisimulan sa lalong madaling panahon . Ang expansion ay bahagi ng pre-condition bago pasimulan ang konstruksyon ng south-line extension nito na mula naman ng Baclaran hanggang Bacoor Cavite . EXPANSION PROJECT NG PAL , POSIBLENG MAANTALA DAHIL SA PAG-ALIS NG MGA LOCAL PILOTS Maaring ma-antala ang planong mahigit isang bilyong dolyar na expansion project ng philippine airlines kung magpapatuloy ang pag-alis ng mga local pilots upang maka-hanap ng mas magandang trabaho sa ibayong dagat . Ayon kay PAL President and Chief Operating Officer Jaime Bautista , mabilis kasi ang paglago ng airline industry sa rehiyon lalo na sa India at sa China kaya 't isa sa mga murang paraan kung paano maka-kuha ang mga ito ng mga piloto ay ang ma-mirata . Aniya , hindi na kasi kailangang sanayin ng ibang foreign airline companies ang mga piloto .
newspaper_fil_000120_1536439b
newspaper_fil
fil
202
" Natuwa ang mayamang kapatid . Batid na niyang saku-sakong ginto ang ireregalo nito sa kanya . Ngunit sa kanyang kabiglaan , ang ipinagkaloob sa kanya ng hari ay ang pinakamahalagang bagay sa palasyo noong mga sandaling iyon . At iyon ay walang iba kundi ang dambuhalang kalabasang nagmula sa kanyang kapatid . Payabang na sinabi ng hangin sa araw : " Mas malakas ako sayo . " Mabilis naman itong sinagot ng araw : " Hindi ! Mas malakas ako sayo . " Di kalaunan nakakita sila ng isang lalaki . Upang malaman kung sino talaga sa kanilang dalawa ang mas malakas , napagkasunduan nilang kung sino man sa kanilang dalawa ang makapagpatanggal ng suot na pangginaw ng lalaki ay siyang mas malakas . Sinimula nang magtago ng araw sa mga ulap . Nagsimula namang umihip ang hangin sa lakas ng kanyang makakaya . Ngunit habang lumakas at tumitindi ang pag-ihip niya ng hangin ay siya namang higpit ng hawak ng lalaki sa kanyang pangginaw . Pagkatapos ng ilang pagsubok ay sumuko na rin ang hangin . Ngayon naman ang pagkakataon na araw . Lumabas ang araw mula sa kanyang pinagkukublihan . Marahan at tahimik siyang lumabas at nagsimulang magbigay ng matinding liwanag .
palito_000191_26f798a6
palito
fil
205
Ang lalong mapanganib na kalaban ay ang kamangmangan , kaya dapat nating tulungan ang mga pangyayari upang agad sumapit ang panahong ipagwawagi ng katotohanan , na siyang babago sa lakad ng mga bagay . - Samantala namay naririto tayo , naririto ako - ang sahod ni Bayani - na tumatanggap ng parusa sa kapuwa na walang nagiging sala kundi ang magsagawa ng iniaatas ng matuwid at ng katarungan . Nagtataguyod tayo ng isang simulain , na siyang tunay na simulain ng bayan , at sa dahilang ipinalalagay na isang hamak lamang ang nagsasagawa , walang pakundangang inuupasala , tuloy balaking iguho ang nasimulan na nating itayo . Hindi nga kababalaghang ang kasamaan , ang pang-iinis at pagmamalabis ay mag-usbong at ang buluwagan ng kalipunan ay maging palabasan ng mga dulang walang naiaaral kundi kalasuwaan at masasamang hilig na pumapatay sa malilinis na damdamin ng mapagtiwalang bayan . - Iyan ang tama -ang ayos ni tandang Siso - at kung magsipagpanggap at tiga-akay sila ng bayan ; nagpapamata ng magagandang aral ; hinahanap ang kaligayahan ng bayan . Ngunit saan inaakay ? Sa kapanganyayaan , at tinuturuan ng pagkukunuwari upang bulagin at sa gayoy matuntong madali ang kaligayahan ng lalong maliliksit tuso .
transcribed_003863_509827a2
transcribed
fil
202
ang patuloy ni Romn na npangiti ng ngiting masaklp . Patawarin mo sil 't hindi nalalm an ang ginagawa ! ang patulad kay Cristong nitapos sa kanyng pagmumuni muni . Walang hiy ang dugtong pa ay yaong kumakain ng di niya pinaghahanapan , yaong nagpapasasa ng walang kapagod pagod , yaong umaalipin sa kapwa dahil sa kanyng salapi , yaong di pinakikinabangan ng iba sapagka 't nag-aakalang wal siyang katungkulang dumamay sa nasasawi , yaong paupong inaakyatn ng pilak at di man nakkikilala kun an ang tulo ng pawis sa paggaw , yaong nabbuhay sa pagnanakaw sa loob ng bayan na paris mo , mahal kong panginon . Walang hiy raw kami ! ang marahang patawa ni Romn na itinuturo si Rojalde . It 'y biglang slilingon at may sinundan ng tinging dalawang babaying nangagkasakay rin sa kalesn at kaya napuna ng binata ay dahil sa malaks na pagtatawanan . Akala ni Romn ay siya na ang nrandaman , kaya biglng itinikom ang bibig at kunwa 'y hiningi sa panginoon ang riyenda , at baka anya napapagod ay nang mahalinhan . Huwag kang makaabala buwisit ang angil ni Rojalde na mul na namang pumalo sa kabayo , pagkatapos na it 'y mapapihit upang sundan ang kinlululanang kalesin ng dalawang nagkakatwa .
filnet_novels_004146_3268acfd
filnet_novels
fil
211
Kinabukasan ng hapon bandang alas-singko , ay gumayak na sina Rene at Sol . Si Rene naman ang nag-aalala sa kanyang gayak . Ang pang-itaas niya ay simpleng barong Tagalog lamang na maigsi ang manggas . Baka pagtawanan ako ng boyfriend mo , a , sabi niya kay Sol , talagang nagbibiro . Tama na yan , sabi ni Sol . Hindi conscious yon sa bihis ng iba . Sa bihis lang niya . Parang kilalang-kilala ni Sol si Mr. Iigo . Magandang-maganda si Sol sa suot na blusang itim . Parang lalong pumuti . Ayos na ayos ang buhok ni Sol , ang mga labi ay nakukulayan ng parang nagdiringas na pula . Sinusunan ni Sol ang blusa ng pangginaw na itim din , may patak-patak na plila . Litaw ang puno ng dibdib ni Sol sa ukab ng blusa sa dibdib . Nagbilin si Sol kay Atang bago sila umalis : huwag hahayaang matulog si Bitoy nang hindi kumakain , titingnan-tingnan ang sanggol sa kuna padedehin kung umiyak , magsara ng pinto pagkaalis nila , huwag magbubukas ng TV nang hindi areglado ang dalawang bata . Oho nang oho si Atang . Ang bahay ni Mr. Iigo , nalaman ni Rene kay Sol , ay nasa Quezon City , nasa gawing silangan ng EDSA .
transcribed_001713_7556ac34
transcribed
fil
217
ANG IGOROTA SA BAGUIO Nobelang Tagalog Ni DR. FAUSTO J. GALAURAN , 1904- May akda ng maraming nobel at kasaysayang Tagalog . Nobelista at kuentista ng Lingguhang LIWAYWAY . UNANG PAGKALIMBAG 1945 * Limbag at likha sa Pilipinas * PAUNANG SALITA Sa loob ng tatlong taon , 1938-1941 , ang sumulat ay gumugol ng maraming panahon sa paglalakbay at pag-aaral sa mga alamat at pananampalataya ng mga taong bundok sa Hilaga ng Luzon . At ang aklat na hawak ninyo ngayon ang nagging wakas at bunga ng pag-aaral na iyan . Ang malaking bahagi ng aklat na ito ay pagpapakilala ng kaugalian at pamumuhay ng mga igorote na inilahok sa isang buhay kasaysayan na nagging palasak sa bulubundukin . Ang kasaysayang matutunghayan ninyo ay hango sa isang matandang kuwento ng mga Igorote na aywan natin kung isang tunay na pangyayari o isang kathang-buhay lamang . Datapuwat dahil sa kainaman ng kasaysayan at sa mapiling hangad ng sumulat na ipakilala sa daigdig ang mga kalahi nating ito na nilimot ng kabihasnan , kung kayay pinagtiyagaan kong sinulat at nilakipan ng mga tagpong kasasabikan ng tutunghay . Ang ilang salitang igorote ay may kahulugan sa wikang Tagalong sa daong huli ng aklat .
transcribed_003908_34438b04
transcribed
fil
201
Si Elino ay ganyan sa piling ng kanyang maganda at mayamang asawa . Si Puring naman ay walang ano mang idinaraing sa pakikisama ni Elino . Nagkatagpo ang yaman at yaman . Ano pa ang mahahanap ? Sa angkan ng mga Palma , matangi kay Elino , ay ito ang tunay na langit , kaligayahan , karangalan at putong ng taong nabubuhay . Nasunod na nga naman ang kanilang kaibigan at si Elinoy asawa ng kanilang piniling bulaklak ; ng kanilang bituing hinirang at pinagkatiwalaan ng pangalan nilang ipinagmamalaki at ipinalalagay na sukdulan na buti at kadakilaan . Datapuwat . Wala pang isang taon ay dinamdan na ni Elino ang kabigatan ng kanyang suliraning isinabalikat . Wala pang isang taon , ang kanilang magara at tahanang humigit kumulang at matatawag nang magandang palasyo ng Palma-Ordoez , ay naging isang libingang malungkot at madilim ng dalawang pusong may kanikaniyang sariling tibok at paniniwala . Ang pagbibigay pitagan ni Elino sa laya at karapatan ni Puring , ay hindi natutuhang pahalagahan ng babaeng ito at sa halip na manatiling maging hiyas ng kanilang tahanan ay nakalimot sa mahinhing tawag ng kanyang mahahalagang tungkulin . Si Puring ay bugtong na anak ng mayamang anak ng mga Ordoez sa Imus .
transcribed_006766_d942bb71
transcribed
fil
207
Nakaugat ang " pagsasarili " at " kasarinlan " sa katutubong " sarili " ang pagtukoy sa tunay na katauhan at kaakuhan . Kaya may kasabihan noon na : Mayaman ka man sa sabi Dukha ka rin sa sarili . Sa relasyong pampamilya , ang " pagsasarili " o " paglagay sa sarili " ay nangangahulugan ng pagkakaroon ng bukod na tahanan at pamumuhay mag-isa ng isang miyembro na nakapag-asawa . Kahit noon sa lipunang agrikultural , ang " pagsasarili " ng isang tao ay may tatak ng pagiging malaya at tatag ng paniniwala na maaari na siyang mabuhay kahit walang sustento ng magulang . Ang " kasarinlan " ( ka + sarili + an ) samakatwid ay angkop na angkop na likhang salita hinggil sa mithiin noon ng mga Filipino na magkaroon ng sariling pamahalaan at makapamuhay nang nakabukod sa mananakop na Amerikano . Narito ang isang mahayap na pasaring ni Jose Corazon de Jesus sa mga Amerikano noong 1923 sapagkat patuloy na ipinagkakait sa Filipinas ang pagsasarili : Tarantado na nga itong daigdigan ! Tarantado na nga itong ating bayan ! Kung ano-ano na iyang kahilingan , sunod ke te sunod na animo 'y ugaw ! Kung ayaw ibigay iyang Kasarinlan , tapatang sabihin , na ayaw ibigay .
transcribed_002693_295b2316
transcribed
fil
211
Bueno , bueno , Kobang ... ang patapos ni Tandang Celo . Ayusin mo ang kanilang silid . Tatay ! Saan naroon ang aking ina ? Samantalay hindi na dapat siyang gambalain sa ngayon . Hala , sumama ka kay Kobang at nang maituro sa iyo ang iyong silid . Doon ka muna magpahinga at bukas ng umaga ay saka natin parunan ang iyong ina . Ngunit tatay ... ang tutol ng dalaga . Hindi bat tayoy muling magbabalik upang ... Dolores , ang matigas nang tawag ng matanda na tulad sa isang punong nakatataas kung tawagin ang isang abang lingkod , sumunod ka sa aking sinasabi . Parang napako sa pagkakatayo ang dalaga , hindi maialis ang mata sa amang kaharap . Unti-unti nang nabuu sa kanyang isip ang baha-bahaging akala nang pag-aalinlangan na utay-utay na nalikha sa kanyang katauhan . Ang kangina nooy isang kaba ng loob na nagbigay alinlangan na baka hindi tapat sa kanya ang matandang magulang , ay isa nang katotohanan . Kayat gulong gulo ang isip at matamlay na sumunod sa matandang babaing may dalang isang maliit aa ilawang gas hanggang sa loob ng isang silid . Ito po ang inyong silid na tulugan ...
transcribed_000243_9c0d73c1
transcribed
fil
201
Ang labas ng pahyagang Ang Balita ay may taglay pang larawang ni Nita na syang kinilalang naging ugat ng patayang yaon . At ang loob ng tahanan ng matandang doktor ay pinahaharian ngayong ng matinding kapanglaan . Si Nita , sa harap ng gayong pangyayari ay lagging kalong ng pighati . Hindi isya umaalis sa kanyang silid , lagging nakaluhod sa harap ng Birheng lagi niyang pinananalangin at lumuluhang inihihingi ng tawad ang kanyang nunong criminal . Untiunting nagliliwayway ang madilim na palad ng kanyang pagsilang . Siya palay anak sa pagkasala , siya palay anak sa pagkadalaga , lihim na dinala ng sampung buwan ng isang inang namatay sa hinagpis at pagkasawing palad ! Maging ang kanyang aleng nagpamalas sa kanya ng kabagsikan , amging ang kanyang mga kasamang dalaga sa bahay . Si Fely at si Trining , na datiy walang imik at hindi siya kinikibo , ngayon ay nagsilapit sa kanya upang siyay aliwin . -Sukat na , -ang pagaaliw na wika ni Trining . -Sukat na Nita ang iniiyak mo ... Baka ka pa magkasakit ... -At saka naririyan na iyan , -ang wika naman ni Fely . -Ay mga kaibigan ! Kay lungkot ng aking buhay !
transcribed_002191_fed0ad14
transcribed
fil
202
Walang magkakatiwala , at di naman sukat pagkatiwalaan ang taong lasing . Kinapopootan ng lahat , hindi pinakukundanganan , kundi hinahamak , sa mga salita 'y ginagawang ulol , at sa mga pagpupulong , masabi lamang ang pangalan ng taong lasing , ay nagiging pagtawa at panghalakhak , at palibhasa 'y walang kamahalan , walang puri walang kabaitan at walang karangalan , sapagka 't pangsira ng kapurihan , at gayon din naman sa kayamanan . 4.0 Ang kayamana 'y hindi lalagi sa manginginom , at palibhasa 'y , iwawasak ng alak , gayon ang sabi ni Salomon sa mga kawikaan14 at siya namang nakikita natin sa araw-araw . Sa umaga , sa tanghali 't sa hapon nagdidilim sa tao ang tindahan ng alak ; diyan makikita ang walang bait na ginoo , na di nagbibigay-puri sa kaniyang kalagayan , at siya ang maestro sa pagtatagayan . Diyan nasisira ang bait ng binata , at diyan natatapos ang hinahanap sa maghapon ng abang kantero , karpintero , bangkero , anluwagi , magsasaka at iba pang upahan . Pagtanggap ng upa , bago umuwi ng bahay , daraan sa taberna , at ang wika 'y lalagok ng isang lagok ; yao na ang aliw.15 Nguni 't ano ang nangyari ?
filnet_novels_005268_e746e977
filnet_novels
fil
208
Humint ang isng bancng tigub ng dam sa paann ng ahunng nalalagay sa bawa 't bahay na na sa pampangin ng ilog . Is sa dalawng lalaking nacasacy sa bangcng iyn ay pumanhic sa hagdanang bat , linundg ang pader , at ng macaraan ang sandali 'y nringig ang canyng mga paglacad na pumpanhic sa hagdanan ng bataln . Nakita siy ni Mara Clarang tumiguil pagcakita sa cany , nguni 't sumandal lamang , sa pagc 't untiunting lumapit at tumiguil ng tatlong hacbng na lmang ang lay sa dalaga . Umudlt si Mara Clara . Crisstomo ! ang sinabing marahang pusps ng tcot . Oo , ac 'y si Crisstomo ! ang isinagt ng binat ng boong capanglawan.Kinuha ac sa bilangguang pinag absangn sa akin ng aking mga caibigan , ni Elias , isng caaway , isng tong may catuwirang ac 'y pagtamnan ng galit . Sumunod sa mga salitng it ang isng mapanglw na hindi pag-imic ; tumung si Mara Clara at inilawt ang dalawng camy . Nagpatuloy ng pananalit si Ibarra : Isinump co sa piling ng bangcy ng aking inng icaw ay aking paliligayahin , cahi 't an man ang aking cratnan ! Mangyayaring magclang icaw sa iyng isinump , siy 'y hindi mo in ; nguni 't ac , palibhasa 'y ac ay anc niy , pinacadadakil co ang pag-aalaala sa cany , at cahi 't nagdaan ac sa libolibong panganib , naparito ac 't upng tuparn ang aking isinump , at itinulot ng pagca-ctaong icaw rin ang aking macausap .
filnet_novels_003089_9d8ad9fa
filnet_novels
fil
256
Halimbawa , kung ang guro ay nagbigay ng isang tanong sa kanyang tumo at inulit niya ang tanong , ito ba ay bibilanging isang tanong lamang , o dalawa ? Ang aming naging patakaran ay bilanging isa lamang ang tanong na inulit-ulit sa isang turno . Subalit kung ang tanong ay binanggit sa isang turno at sinagot ng isang estudyante at inulit na naman ng guro sa susunod niyang tumo , ito ay binilang ng dalawang beses . Maaari rin namang gumamit ang isang guro ng isang tanong na nasa isang antas at sa mismo ring turnong iyon ay binago niya at gumamit ng ibang antas na tanong . Ang antas na aming ibinigay sa ganoong pagkakataon ay naaayonsa sagot ng estudyante ; anong tanong ba ang kanyang sinagot , iyong una o iyong sumunod na tanong ? ( Madalas na ang huling tanong ang siyang sinasagot ng estudyante . ) Nang tapos na ang aming pagbibigay ng antas , gumawa ako ng mga talahanayan batay sa mga layunin ng pag-aaral . Para sa unang layuninang pagtitiyak ng antas ng mga tanong ng gurobinilang ko ang lahat ng tanong sa bawat antas at kinuha ang porsyento nito sa kalahatan ng tanong ng bawat guro .
transcribed_000456_d8c7aa46
transcribed
fil
205
sabi ni Sol . Nakatawa na ngayon , wala na talaga ang inis kangina , tumingin si Rene sa dibdib ni Sol . Ang ganda mong kuba , aniya at inabot at pinisil ang isang dibdib ng asawa . Tayong-tayo pa rin ! Pinalis ni Sol ang kanyang kamay . Diyan ka magaling ! Aniya . Sino bang ayaw ng me katulong ? nagseryosong sabi ni Rene . Ang mahirap , ang mga katulong ang ayaw sa mga lugar na gaya nito . Ang gusto nilay sa Maynila o malapit sa Maynila , doon sa me mga sine , me parke , me mapapasyalan . Nakita mo yong isang naging katulong natin . Tatlong buwan lang ditoy lumayas na . Nagpaalam na dadalaw sa inang me sakit daw , hindi na bumalik . Inang me sakit . Dahilan lang yon ! Ang tinutukoy ni Rene ay si Ason , isang Bikolana na huli sa tatlong naging katulong nila . Ang bahay nila sa Paranaque ay may layong pitong kilometro mula sa kabayanan , nasa isang subdibisyon na ni walang playground , walang mapasyalan . Hindi nagustuhan iyon ni Ason . Kumakain sila ng hapunan ay nagpapakita pa rin ng hinanakit si Sil sa insidente ng ihi at sinelas .
transcribed_001619_ad080a88
transcribed
fil
209
6.49.E Hindi na rin ikinukulong sa panipi ang mga kawikaan , salawikain , salitang bibliko , at mga popular nang parirala kapag ang mga itoy ginagamit bilang tayutay sa loob ng pangungusap . Natuto man tayo sa pagkakamali , sadyang nasa huli ang pagsisisi . Kung ang nadadapa ay nagtatanda , mababasag na yata ang mukha ni Antonio bago tumanggap ng pangaral . 6.50 Minamarkahan ng sunod-sunod na tuldok ( ellipsis points ) ang nawala o inalis na salita , parirala , taludtod o talata sa sipi . Ang bilang ng tuldok at puwang ( sa pagitan ng mga tuldok , at ng sinundan at sumusunod na salita ) ay kailangang sinusuri ng sumusulat . 6.50.A Anumang pagbabawas sa sipi ay minamarkahan ng tatlong sunod-sunod na tuldok . Halimbawa , ang pangungusap na tio . Nagkakahugis ang teatro ng mga Tagalog , gaya rin ng sa ibang lipi at bayan , alinsunod sa hinihngi ng mandudula at ng kanyang manonood sa loob ng isang tanging panahon . Ay maaring paikliin at isulat ng ganito : Nagkakahugis ang teatro ng mga Tagalog . alinsunod sa hinihingi ng mandudula at ng kanyang manonood sa loob ng isang tanging panahon . 6.50.B Gumagamit ng apat na sunod0sunod na tuldok kapag may binawas sa huling bahagi ng isang siniping pangungusap , unang bahagi ng susunod na pangungusap , isang buo o mahigit pang pangungusap , at isang buo o mahigit pang talata .
transcribed_002219_98ce2d10
transcribed
fil
239
At bakit ka nilimot ? Itinungo ni Nat yang kanyang mukha at saka bumuntong hininga . Ibig-ibig na niyang ipagtapat pa ang lalaking yaon ay walang ika kungdi si Roberto , ngunit hindi niya mabigkas ang pangalan ng lalaking minamahal . Oo nga , ang pagkakailang simula ng dalaga . Ako ngay may minahal na isang lalaking sumumpa sa akin na akoy mamahalin hanggang may hininga . Ngunit aywan ko kung bakit ako ngayoy mayroon nang pinagsanglaan pang iba ng kanyang pagibig . Iniwan ako sa gitna ng di mamagkanong luha at hinagpis . Pinabayaan akong magpasan ng mga pasakit na ipinakikita niya sa akin . Sino iyon ? Kakilala ko ba ? Hindi , Ate , hindi mo kakilala . Sabihin mo sa akin ang pangalan at asahan mong kakausapin ko siya bukas na bukas ! Huwag na Ate , bayaan mo na ako . Hayaan mong sarilinin ko na lamang ang mga sama ng loob na ito . Marahil , akoy hindi makakatagal .... Idadalangin ko na laang na siyay maging maligaya sa piling ng kanyang bagong nilalangit ..... Ayaw mo kasing ipagtapat ang pangalan eh ! Kakilala ba ni Roberto ? Taga saan kung gayon . Taga rito sa Kalookan .
transcribed_003041_1765a11f
transcribed
fil
204
ang siyang makapangyarihang nagbibigay ng ibat ibang kayamanan at hiyas na tinutuligsa ng mga isip ng isa sa mga nilalang na kung tawagiy tao . Kapag ang hangin , ang apoy o ang init , ang tubig o ang lamig ay nagtagumpay sa pagtuklap ng mga takip na pinanganganlungan ng di pa mga kilalang yama o hiyas ng Kalikasana , ang isipan naman ng tao ay nagkakaroon ng mga bagong magpapagalaw . Gumagalawa ang isip ng tao habang ang Kalikasan ay naghahandog ng mga kayamanang makakadluan ng libo libong kapakina baangan . Ang mga bagay na katutubo o likas mulang ang sanglupalop ay sanglupaplop na ang siyang pinagmumulan ng lahat . Kasinungalingan ang talaga ng Diyos na sinasabi ! Kapag ang Kalikasan ay na baubungkal ang isipan ng mga taoy umiiral at naguukol ng ibat ibang pagkukuro hinggil sa bagong bagay na lilitaw o lumitaw dahil sa pagkabungkal na iyon . At habang ganito , ang Karunungan ( ciencia ) ay sumisilang at nagliliwanag . Ang mga taoy gumagawa at tumutuklas upang ang karunungay sumulong at pagkatapos , ang karunungay nagtuturo at nagpapaliwanang naman sa mga tao na rin . Dito sa Pilipinas ang mga taong kung tawagin o panganlan ng ibay mangmang ay parating nauulol o inuulol ng iba , sapagkat ayaw pagalawin ang pagiisip na nahirati sa talaga ng Diyos .
transcribed_006357_a543fc59
transcribed
fil
223
Ina , ang sagot ni Jess , di aco maca tatangui sa anomang cahin ~ gian mo . Ibig mo bag ang siya , i , patauarin co ? Yayamang ibig mo , i , pacundan ~ gan sa aquing pag ibig sa iyo ay pinatatauad co naman . Siya ay palapitin mo sa aquin , at hagcan ang aquing man ~ ga sugat . Tuman ~ gis at lumuluhang lumapit naman itong macasalanang tauo , hinagcang pinag isa-isa ang man ~ ga sugat nang Nio , at hangang hinahagcan , ay gumagaling na lahat . Nang matapos nang mahagcan , ay niyacap naman siya ni Jess , nang maguing tand nang capatauaran . Dito na minulan ang pag babagong loob nitong naglilo sa asaua , at hangang sa matapos ang caniyang buhay , naninta , t , naglingcod cay Guinoong Santa Mara , na caniyang pinag cautan ~ gan nang gayong daquilang aua . Sa salitang ito , Feliza , han ~ goin mo ang cahatolang ucol sa iyo , t , cay Amadeo . In ~ gatang cayo nang Dios.ISANG SACERDOTE . MAN ~ GA CAHATOLAN SA NAN ~ GAG DADALANG TAUO . Isang Sacerdote cay Feliza at cay Amadeo .
proj_gutenberg_000520_1aa93129
proj_gutenberg
fil
203
Sa loob ng siyudad doon ay makikipot na lahat ang mga lansangan : walang nakapapasok na mga sasakyan , at pawang lakad ang mga tao . Doon si Ruperto kauna-unahang nakapasok at nakapanood ng dulaang italyano , sa " Teatro Malibrani " Gating doo 'y nagsilipat sa kasunod na isa pang daungang hukbo ng Italya : ang daungan ng Magdalena na hindi natitirahan kundi ng mga militar lamang . Nakailang araw sila rito , bago nangagtumpa sa Napoles , Italya rin . Dito 'y nagsiahon na naman , at si Ruperto 'y napasama-sama sa halos lahat ng mga lilibutin sa loob ng bayan . Limang araw silang naglimayon , at saka nagpatuloy ang sasakyan sa Espesya , isa pang daungan ng hukbong-dagat ng Italya . Dito 'y nangailangang ipalinis ang malumot nang ilalim ng " Presidente Sarmiento , " at ipasok sa palinisan doon ( dique ) , na nagluwat nang may labing dalawang araw . Anupa 't sa kati ay natagalan din naman sila , at doon , sa kay Ruperto ang lahat ay halos di na ipagtatanong , gayon man ang kabataan pa niya . Doo 'y napakuha siya ng larawan at ito ang kauna-unahang pagkakapalarawan ni Ruperto sa tanang buhay .
transcribed_003337_e05144ee
transcribed
fil
204
" 8 Sumagot si Jesus : " Mag-ingat kayo at baka kayo madaya . Maraming aangkin sa aking pangalan sa pagsasabing 'Ako ang Mesiyas ; ako siya , 'at 'Palapit na ang panahon . 'Huwag kayong sumunod sa kanila . 9 Sa pagkabalita ninyo sa digmaan at mga kaguluhan , huwag kayong maligalig ; mangyayari muna ito pero hindi pa ito ang wakas . " 10 At sinabi niya sa kanila : " Magdidigmaan ang mga bayan at maglalaban-laban ang mga kaharian . 11 Magkakaroon din ng malalakas na lindol sa maraming lugar , magkakaroon ng taggutom , magkakaroon ng mga kakila-kilabot na bagay at ng malalaki ring kababalaghan sa langit . 12 Pero bago sumapit ang lahat ng ito , dadakipin kayo at uusigin ; ibibigay kayo sa mga sinagoga at dadalhin sa mga kulungan at ihaharap sa mga hari at mga gobernador dahil sa aking pangalan . 13 Sasapit ito sa inyo para makapagpatotoo kayo sa akin . 14 Isaisip ninyo na huwag ikabalisa ang pagtatanggol sa inyong sarili 15 dahil ako mismo ang magbibigay sa inyo ng mga salita at karunungang di matatagalan o masasagot ng lahat ninyong kaaway . 16 Ipagkakanulo kayo ng inyong mga magulang , mga kapatid , mga kamag-anak at mga kaibigan , at papatayin nila ang ilan sa inyo .
palito_001281_f0fbe686
palito
fil
218
Matuling umuwi at inihagis na muli ang sombrero sa malaking sama nang loob . Inayos ang nagulong buhok at saka bumuntong hininga . Pinaraan ang pagsisikip ng dibdib . Diyatat akoy paglalaruan lamang ni Naty . Ang ipatawag ako upang saksihan ang kanilang pagkikitang yaon ? . Ang salubungin ako nang paguyam at halakhak ! . Yamang akoy kanyang inaapi . . Magbabayad sila sa akin ! . Oo . . Magbabayad sila sa akin . . Hindi na ako paroroon sa kanila . Samantalang si Naty naman nang iwan ni Roberto sa kanyang tahanan ay kauntik nang mapaiyak sa harap ng pinsang si Edong . Alam niya ang ipinagkakagayon ng binata , alam niyang si Roberto ay alipin ng panibugho . Nanininbugho siya sa isang banal at tapat na kasintahang nalalaang maghain ng buhay sa ikadadakila ng kanyang sumpa at pangako . Kung hindi lamang sa pinsan kaharap disin sanay nabulalas na noon din ang di mamagkanong luha . . Kayat nang umalis si Edong ay biglang pumasok si Naty sa kanyang silid at doon ibinuhos ang kanyang pagluhang inimpit kanina . Binalak na tuloy ng babai , na yamang si Roberto ay tila malaki ang galit sa kanya , ay doon na siya magbabakasyon sa kanyang bayang tinubuan .
transcribed_003005_ba43dc12
transcribed
fil
211
Ibig daw niyang malaman ang magiging hatol ng hukuman . Ngunit ang masasabi ko sa iyo , Kumare , ay dadaan tayo sa mahigpit . Dahil sa mga lathalang inilalabas sa pahayagan na lahat ay nagpapatunay na si Padre Alberto ay walang maidahilan kungdi ang lihim ng kumpisalan , ay tila hinahamon ng lahat ang pamahalaan kung kikilalanin ang kahalagahan ng kumpisalan , at pagnagkagayon daw , ay para na ring ipinailalim ang batas ng pamahalaan sa kapangyarihan ng mga pareng kriminal ! Kung magagawa lamang nating mapilit si Alberto na magtapat ! . --Ano kaya kung gayon ang ating dapat na gawin . ? --Tumungo kayo sa Arsobispo , at humingi kayo ng tulong . Marami siyang mga tauhang nasa itaas ng pamahalaan . Marami ring mga mahistrado ang katoliko . Makiusap kayo . Sapagkat nalalaman kong hindi malalaon at mananaog ang hatol . Umagap kayo . . kaya ako magtungo ? Malakas daw iyon sa mga Mahistrado ah . Akoy sa Malakanyang lumalakad eh . . --Siya , kamiy yayao na muna . . --Oo , kumadre , ngunit dito kayo magbabalik upang kumain hane ? . Pagkaraan ng isang oras na paglalakad , at paghanap ay natagpuan din nila ang tahanan ng sekretaryo ng isang kagawaran .
transcribed_008493_f40e19e4
transcribed
fil
210
Kung nagkataong buhay na si Rio Alma noon at sumali sa timpalak ng Commonwealth noong 1940 ay tiyak na siya disin ang nagkamit ng unang gantimpala at hindi si Amado V. Hemandez . Ang manggagawa , ang anakpawis ng nasabing panahon ay nakasumpong sa mga mulat na manunulat at makata noon ng tagapagtanggol nang walang nombramiyento at lalong walang pahintulot ang sinuman , sapagkat yaon ang panahon ng tinatawag na proletarian literature na siyang nauso sa Estados Unidos nang panahon ni Franklin D. Roosevelt . Bagaman huling iniluwal sa sangmaliwanag , ang simpatiya ni Rio Alma sa mga anakpawis ay hindi huli , kundi bagkus napapanahon , lalo na ngayong hindi lamang nakikipagbatian kundi nakikipagyakapan tayo sa mga bansang komunista . Maging si Amado V. Hemandez , na lider-manggagawa at nabilanggo dahil sa kanyang pakikidalamhati sa narating ng kapuspalad na mga manggagawa , ay masisiyahan , kung nabubuhay pa siya ngayon , sa ipinamalas ni Rio Alma na pagtangkilik sa usapin ng mga ito , bagaman lalabian niya ang makatang Rio Alma dahil sa kanyang katahasan at katalampakang pagdalirot sa mga bagay na binabanggit lamang kung hating-gabi sa silid-tulugan . Sa mga makatang Tagalog na pumaksa sa mga pang-araw-araw na pangyayari , kasama na riyan si Jose Corazon de Jesus na kauna-unahang tumatalakay sa mga pangyayaring nasasaksihan araw-araw , ay si Rio Alma ang pinakamasugid : ang mga balita , lalo na kung itoy may bahid-trahedya , ay pinaksa sa kanyang mga tula , pagpaksang may himig nanunudyo at nalulungkot , na para bagang karamay siya sa trahedya .
transcribed_001058_72bf78ea
transcribed
fil
259
Marami na ring gantimpala ang kanyang naani mula sa Palanca , Pilipino , Surian ng Wikang Pambansa , Gawad Balagtas . Kadipan . at Samahang Balagtas . Ang maybahay niya , si Edna May Obien , ay isang guro at artista sa tanghalan , telebisyon at pelikula . Ricardo Lee - Si Lee na isang Bikolano at estudyante sa UP nang madeklara ang martial law , ay unang nakilala ng mga mambabasang Pilipino sa mga dahon ng Pilipino Free Press . May kakaiba siyang paraan ng pagkukuwento , at itoy mapapansin sa mga nagwagi niyang akdang Huwag ! Huwag Mong Kukuwentuhan ang Batang si Wei Fung ( nagkamit din ng unang gantimpala sa Pilipino ) , at Servando Magdamag . Naging kagawad si Ricardo Lee ng patnugutan ng namamayapa nang Asia-Philippine Leader . Isa rin siya sa di-iilang estudyanteng aktibista na lumasap ng buhay sa Crame . Rogelio G. Mangahas Si Roger ay isa sa ipinagmamalaking kabataang manunulat ng Nueva Ecija . Ipinanganak siya sa Cabiao , N. E noong Mayo 9 , 1939 , at dito rin siya nagtapos ng haiskul . Ang mga titulong A. B. at B. S. E. ay sa U. E niya natamo . Lubhang marami nang tagumpay at karangalang naani si RGM sa panulatan : napiling Makata ng Taon noong 1969 ng Surian ; dalawang unang gantimpala sa panulaan at isang una at isang ikatlong gantimpala sa sanaysay ng KADIPAN ; makalawang nanalo Sa Palanca ( 1966 at 1971 ) , at UE Presidential Achievement Award for Outstanding Students , 1966 .
transcribed_005212_19e4eac3
transcribed
fil
258
Nkita na ninyo matandang Simo ? ang bulong ni Romn sa katabi niyang mula ng marinig ang tinig at tawag na napopot ni Rojalde ay nangamba na 't nag-isip masok sa tirahan niyang silid na na sa ilalim ng hagdn sabi ko 't umaas ah ! ang tapos ng nagsalitang noon di 'y nawal sa isng pint ng silong , pasan ang guarnisyn at na sa saisip si Gunday , saka ang kanin at ulam na malamig niyang hahapunan . Si matandng Simo ng mapag-is na , ay nasok sa kanyng silid , kung silid na matatawag ang may sandipa 't kalahating parisukat na walang pinagibhn sa yungib at na sa ilalim ng hagdan at marahil ay kinahinayangan lamang ng nagpatay ng bahay , kay sinamntal . Sa yungb na iyong bagay na tagun ng mga kasangkapang minsan sa santaon kung gamitin , nakatira si tandang Simo . Don na inuban ang kanyng binata pang ulo ng ipasok sa pinto ng mga Rojalde . Don na nanghina ang kanyng malalaks na butng mul ng mapasa bahay na iyn ay ginamit na lamang sa paglilingkod sa iba at minsan ma 'y hindi sa sarili . Palad ng dukha , katalagahan sa bhay ng mahirap !
filnet_novels_004157_7648f8d9
filnet_novels
fil
204
Lalong mahirap ang doon sa infierno ay painomin ca nang apd nang ajas at apd nang man ~ ga olopong na maguing parusa sa malabis na paginm . Cun may saquit ang man ~ gin ~ ginom ay nacapagtitiis nang isa dalauang buan man na di tumtiquim nang alac , baquit di mo magaua caya ang pagtitiis na ito , pacundan ~ gan man lamang sa icagagaling nang iyong caloloua ? Ang icalauang maihahatol co sa iyo , ay cun ibig uminm magpabili nang caunti , at inomin sa oras nang pagcain : houag magiin ~ gat nang marami sa bahay , sapagca , t , cun maquiquita , i , di macatitiis hangang , di malasing . Ang icatlo , houag maquisama sa man ~ gin ~ ginom , at nang di malamuyot sa dating gaua . Umilag sa man ~ ga piguing nang man ~ gin ~ ginom , sapagca , t , diya , i , hindi naquiquita ang casiyahan sa pagcain at , sa paginm , cun di ang cayamoan . Ang icapat , houag uminm sa di oras nang pagcain , sapagca , t , cun aboting ualang laman ang sicmura , ay umaac-yat sa ulo ang alac at nacapagcacasaquit .
proj_gutenberg_000464_d7b2cc6f
proj_gutenberg
fil
206
May sayawan ! Datapwa 't ang namalas ni Tirso ay pawang mga lalaki rin ang nagsisiindak na magkakayapos sa gitna ng bulwagan , at anino man ni Elsa ay di niya matanaw . Inakala niyang si Elsa ang nunugtog ng piano . Nguni 't ano bang tugtog ! one-step nga ang narinig niyang pinasimulan , na siyang sinundan ng pagsasayawan ng mga lalaking panauhin ni Elsa , dapwa 't hindi pa halos nakabubuo ng tigisang inog ang bawa 't magkapareha , ay marcha funebre na ni Chopin ang pagdaka 'y kanyang naulinigan . Ang sayawan ay biglang natigil . At ang humalili 'y ang matunog na halakhakan ng mga lalaki . Napilya na naman tayo ni Elsa ! ang malakas na wika ng isang nanungaw pa sa bintana pagkabalatong ng pagsasayaw.Sapul pa kanina 'y pawang sa ganyang tugtog sa patay tinatapos ang alinmang tandang ating sayawan . At malinaw nang nawatasan ni Tirso ang tinig ng maganda niyang paraluman . Kayo ay hindi ko pinipilya , ang sabi.Itinanong ko kung ano ang ibig ninyong aking tugtugin , at aninyo 'y ako ang bahala kung alin at kung paano ang tumutugon sa loob ko . At sa lagay ay siyang tumutugon sa loob mo ang marcha ni Chopin ?
filnet_novels_000373_507bf8b8
filnet_novels
fil
208
Palalayain ko ang ulan . At sinugod ng Sundalong Patpat sakay ng kanyang kabayong payat ang yungib ni Pugita . Nagulat si Pugita sa biglang pagpasok ng Sundalong Patpat na iwinawasiwas ang espadang patpat . Nagulat si Pugita sa liksi at lakas ng maliit na Sundalong Patpat . Nagulat si Pugita sa talim at talas ng kumikislap na espadang patpat . Mabilis at isa-isang tinigpas ng Sundalong Patpat ang malalakit mahahabang galamay ng mabagal at matabang dambuhala . Isa , dalawa , tatlo . Apat . Lima . Anim . Pito . Walo ! Huli na nang magbuga ng maitim na tinta si Pugita . Nasungkit na ng Sundalong Patpat ang mutyang perlas na nakapalawit sa kuwintas ng nalumpong hari ng dagat ! Hawak ang perlas , dali-daling sumibad patungong pampang ang Sundalong Patpat sakay ng mabilis na kabayong patpat . Pag-ahon ay agad niyang ipinukol ang mutyang perlas paitaas , mataas , mataas na mataas , hanggang umabot sa tiyan ng ulap at sumabog na masaganang ulan . Nagbunyi ang buong daigdig . Sumupling mulit naglaro ang mga damot dahon . Nagbihis ng luntian ang mga bukid at bundok . Muling umawit ang mga ibon at ilog Saan ka pupunta , O Sundalong Patpat , tanong ng sampalok .
transcribed_002047_77ec8940
transcribed
fil
210
Natitigan ni Tano ang doktor . Ospital ? Bakit kailangan pang dalhin sa ospital si Melang , doktor ? Doktor , tulungan mo po si Melang . Ginawa ko na ang aking magagawa , Tano . Paano po nating madadala sa ospital ? Malayo po . Saglit na tumungo ang manggagamot . Kung ikakalesa po natin siya aymatagal po bago makarating ang kalesa doon , doktor . Hiramin mong auto ni Borja , sasamahan ko kayo sa ospital . Alanganing lapitan ni Tano ang asawa . Pagkuway dinampot niya ang parol na naiwan sa may pinto . Nanaog siya . Nakalimutan na niya ang kalapyaw . Sa kanyang likuran , manaka-nakay ginagahak ng kidlat ang kadiliman . Bukod kay Melang , ang naiisip ni Tano ay si Senyor Borja . Pahiramin kaya siya ng automobil ni Senyor Borja ? Gaano kalapit ang isang maliit , ang isang magsasaka , kay Senyor Borja ? Pahihiramin niya ako , nausal ni Tano . Pahihiramin niya ako . Ngunit kung hindi siya pahiramin ? Si Senyor Borja lamang ang may automobil sa buong San Roque , paano kung siyay tanggihan ? Pahihiramin ninyo ako , muling nausal ni Tano . Pahihiramin ninyo ako , Senyor Borja .
transcribed_003572_eafd3cf8
transcribed
fil
204
Ang pagtungotungo niya sa simbahan , ang pagparoparoon niya sa pamilihan , ay nakatawag din naman ng pansin sa mga kabataan ng bayan ng Lukban . Marami na tuloy ang humanga , marami na rin ang napapabuntong-hiningang lihim kailan man at silay nakapagpupukol ng tanaw sa maliit na tindahan ng sumbrero nina Lagrimas . Ang Panulat-Banahaw , isang kapisanang bantog sa bayang ito na binubuo halos ng kabataan ang pinakamalaking bahagi , ay hindi miminsang nagpadala sa kanya ng mga paanyaya upang dumalo sa pagpupulong , subalit si Lagrimas ay patuloy sa hindi pagsagot o pagpapaunlak . Lubos nga siyang nagpakalayo-layo . Kayat isang araw , sa tabi ng isang magarang bantayog sa gilid ng simbahan ng Lukban ay nagsasangusapan ang mga binata . Naroroon sina Silvino Ofreneo , si Domingo Abecede , si Estanislao Jaras , at si Alejandro Cadelia , na pawang mga binatang basal na tubo sa Lukban . Sa pakiramdam koy tila si Lagrimas ay ayaw makilahok sa atin dito sa Lukban , ang basag ni Bino . Kailan pa baga iyan dito ? Magtatatlong buwan na eh ! At ano ang ating idadahilan baga ! Nadatnan nila ang babaing matahimik na naglalala ng sombrero .
transcribed_001933_038b43f9
transcribed
fil
200
Sa labas , ang lakas ng santinakpan ay tumitibok at yaon ay parang lakas na nagpapaulol sa kanyang damdamin , kapangyarihang kumikidlat sa kanyang utak . Nasa labas si Salome , nasa sinapupunang yaon ng nagbabangong tinig , damdamin at himagsik , at siyay nasa kulungang iyon ng kaawa-awang nakabilanggong bathala sa malalamig na salamin at pader . Muli , parang siyay tinakasan ng lakas , at nanggigipuspos na siyay napasalagmak sa malambot na sopa , at ang sopay parang lalagom sa kanya , tulad ng parang unti-unting paglagom sa kanya ng mapang-aliping silid na iyon na inaalingaw-ngawan ng tinig ng kanyang ina . A , nais niyang takasan ang mga tinig , ngunit ang sanib-sanib na tinig ng santinakpan sa labas ay kapangyarihang namamayani , at yaon ay nagpapaantak sa kanyang utak at lalong nagpapalatang sa kanyang paghihimagsik . Ang pag-iisay sumasalantang kapangyarihang mapang-alipin , at ang paghihimagsik na kanyang nadaramay parang kinikitil na mga buko ng gunita . Malupit ang mga gunita , at lalong malupit ang katotohanan . A , papaano ba niya matatakasan ang lahat ng iyon ? Nagsimula iyon sa pagsakit-sakit ng kanyang ulo , ng mga pagkahilo , na hindi naman niya noon gaanong pinapansin , hanggang sa loob ng ospital na pinagsuguran sa kanya noon .
transcribed_004352_f133df9d
transcribed
fil
213
Diyan kayo magdaan upang marating ninyo ang kaluwalhatian . At ang lahat ng taong nakikinig sa matandang pari ay nagsiluhod na upang gunamgunamin ang mahalagang sermon ng kanilang matandang alagad ng Dios . Ganap na ikaanim at kalahati ng gabi nang si Beatriz at si Dolores ay umuwi sa kanilang tahanan . Bakit namumula ang mata mo , Dolores ? Umiyak ka ba ? Naku , talagang ganyan si Padre Damaso , nakapanunuut sa buto kung magsermon . Marami tuloy ang dumadayo rito saamin upang makinig ng kanyang pangaral tuwing Linggo . At pagkabaitbait naman , sabihin mo ang iyong mga suliranin sa buhay at may handa siyang sagot kaagad . Noong isang linggo ay binigkas niya ang buhay ni Magdalena , at nang dumating sa bahagi ng pagsisisi ay makikita mong tumutulo ang kanyang luha sa pulpito . Pati akoy napaiyak din ... Anong inam niyang maglarawan ng kabanalan ... Samantalay dumarating na sila sa tahanan . Tuloy tuloy si Beatriz sa loob ng bahay at si Dolores naman , upang maalis ang pagsisikip ng kanyang dibdibay nagpaiwan na sa puno ng hagdan upang makalangap ng malamig na simoy na naghahari sa unang dating ng gabi Makailang ulit siyang napabuntonghininga , na tila ba ang nagsisikip niyang dibdib ay nagiginhawahan sa pagpasok ng malamig na hangin .
transcribed_000284_8de0fbbc
transcribed
fil
218
Sa pagkakaupo , nakita niya sa nakabukas na bintana si Connie na nakatayo sa Labas sa harap ng pinto , waring nagbabantulot na kumakot . Sumasal agad ang pintig ng kanyang dibdib . Tumindig siya at binuksan ang pinto . Ngumiti si Connie , nang makita siya . Wala pala kayo sa gym ? aniya , at sa kayo ay kasama na sina Bert at Steve at si Juan . Hindi sila nagpraktis . Wala raw praktis ngayon . Binuksan ni Danilo nang maluwang ang pinto . Sumsaasal ang kaba niya . masok ka . Don ako galing . Pumasok si Connie . Akala koy me praktis . Di ko kasi naitanong sa inyo kahapon . Maupo ka . Itinuro ni Danilo ang isa sa mga upuan sa tabi ng bintana . Naupo si Connie , nakangiting lilinga linga . Ikaw lang yatang narito ? Nasan sila ? Wala sila . Naupo si Danilo sa harap ni Connie . Nasa pagitan nila ang isang mababang mesita na pinagpatungan ni Danilo ng librong binabasa . Sinabi ni Danilo kung asan asan nagpunta ang apat na kasama pati ang kasera . Naging bantulot ang ngiti ni Connie , ngayong malamang ang tao lamang sa bahay na pinuntahan ay ang lalaking humawak sa kanyang kamay , na alamgn niyang umiibig sa kanya .
transcribed_002402_fac8931e
transcribed
fil
220
Sa loob ng historikal na pasok sa tulang Tagalog , tinalakay din ni Balmaseda ang mga salik ng katutubong pagtula , lalo na ang tugma at sukat . Dito muling nabigyan ng diin ang mga panuto sa hati at ang mga kahanga-hangang halimbawang maaaring madukal kay Balagtas . Nauungkat din niya ang kaso ng pagkakaisa ng bagsak ng bigkas sa tugma , isang bagay na nahahawig sa tugmang accentuada ng mga Espanyol , kayat naisudlong na kapag sinunod ito dapat pang dagdagan ang mga uri ng tugma na inihanay nina Rizal at L.K. Santos . Ang totoo , pinapasok ni Balmaseda sa nabanggit na kaso ang tungkol sa tinatawag kong antas ng Tugma . Ang ibig sabihin , kung pag-uusapan ang ganap na pagkakaisa ng sintunugan sa dulong salita ng taludturan , maaaring uriin ang tugma sang-ayon sa antas ng kadalisayan ng tunog . Sa uriang ito , lilitaw na tugmang karaniwan ang mga inihanay ni Rizal . Samantala , mas mataas sapagkat higit na mahirap gawin ang sinasabi ni Balmaseda na ginagawa nang eksperimento sa pagkakaisa ng bagsak ng bigkas . Tatawagin itong tugmang tudlikan ni Inigo Ed . Regalado . Noong 1947 , babanggitin pa ni Regalado ang isang mataas na antas na wika niyay kahawig ng rima perfecta sa Espanyol .
transcribed_000076_802fbd98
transcribed
fil
214
Pagkapaitpait nang mga sandaling ito para sa akin hindi ko pa malaman kung ano ang ibubunga ng bagay na ito . ! -Ang mabagsik niyang kamay ay para ko nang nakikitang babagsak sa ating uluran . Nawalan ng loob ang binata . Sa malubhang pagsasal ng mga tibok ng puso ay biglang napaupo sa isang silyon at doon pinagbulay ang mapapait na ibubunga ng gayong pangyayari , kung sakasakali . Tapayan ang kanyang makakabangga at kung itoy gumawa ng paghihiganti ay di sasalang ikapanganganyaya niya ng labislabis . Kay daling maglabo ng kanyang araw . Kay daling magdilim ng maganda niyang palad . Ang mapait na pagdidilidiling ito ng binata ay lalo pang pinalubha ng isang liham na dumating . Itoy kay Liling at ganap na naglalarawan ng pagkalapat sa binata ng matimtimang puso datiy sarisarili nito . Ang balitang nauukol sa magandang asawa ni mang Bandino ay lubhang ikinasuklam ni Liling at matapos na timbangin yaon sa puso ay nagpanangis ng gayon na lamang . Talagang walang palad siya sa pag-ibig . Sinabi na nga ba niyang pawang dalamhati ang ipakakain sa kanya ng binatang labis na pinakasinta at minahal ng buong pagtatapat . Salamat namat nang mangyari itoy tahimik pa siya sa kanyang tahanan at sa piling ng nag-aarugang ina .
transcribed_007978_1fd80453
transcribed
fil
213
I sang tanghali ay galit an galit ang donya sapagkat nagambala ng nagkakaingay na mga bata ang prenteng-prenteng pagtulog niya . Sumagsag siyang pababa . Nakita niyang nag-aagawan ang mga bata sa mga buto ng halamang ipinamimigay ng isang matandang pulubi . " H oy pulubi ! Bakit mo ipinamumudmod ang mga butong iyan sa oras ng pagtulog ko ha ? " nanggagalaiting tanong ng ganid na donya . " P a ... pasensya na po kayo . Hindi ko po alam na natutulog kayo , " pagmamakaawa ng pulubi . " P asensya , naistorbo mo na ang pagtulog ng reyna ngayon ka pa magdidispensa ? Hoy mga bata , huwag na huwag kayong mag-iingay sa harap ng bahay ko oras-oras , minu-minuto . Kung hindi ay matitikman ninyo ang galit ko ! " asar na sigaw ng donyang walang pinahahalagahan . N apaurong ang nanginginig na mga bata nang paghahablutin ng donya ang matitigas na butong tangan-tangan nila . " D ahil sa mga batang ito nagising tuloy ako . Sige mabahong pulubi , lumayas ka na ! . Kayo rin mga pesteng bata kayo , umalis kayo sa harap ko ! . Alis ngayon din , pronto !
palito_000429_98e54614
palito
fil
201
Mahalagang banggitin ang sinadyang pagkakaiba ng ngalan ng makata at ng kritiko . Ang unay si Rio Alma . Ang ikalaway siVirgilio S. Almario . Tila ipinahihiwatig nito sa bagamat magkalangkap ang pagiging makata at pagiging kritiko sa katauhan ni Alma , magkaiba ang layuning gumagabay sa paglikha ng tula at ang tunguhin sa pagsusuri ng tula . Kung ating tinitingnan ang ganitong pag-iiba sa puntodebista ng makata , makikitang ang pagsusuri ni Almario sa panulaan ay pagsasanay ni Rio Almang naghahanap na matinong batayan para sa naglikha ng bagong panulaan . Kung titingnan naman ito sa puntodebista ng kritiko , ang pagtula ni Rio Alma ay paghahalimbawa para sa ikatututo ang ibang kabataan makata kung paano maaaring lumikha ng bagong tula sa tagalog . Naging problema ng rebeldeng makata ang kanyang kritisismo ( dapat banggitin na si Almario ang nagpasok ng salitang ito sa wikang Pilipino ) , sapagkat naging dahilan ito upang siya ay kainisan hindi lamang ng matatanda kundi pati ng kanyang mga kapanahon . Kailangan ayon sa kritiko na , ang katapatan May palagay akong sa pagiging matapat sa isat isa maaaring umunlad ang panitikang Pilipino . Ano ba ang masama sa mapuna sa isang ginawang lisya ?
transcribed_001049_ff54ebd3
transcribed
fil
202
Sa makatwid , ay sino pa man ang magbigay sa akin ng nasabing panyo at buhok , ay sapiliting nalalaman niya kung saan naroon si Ruben , sapagkat maaasahang sa lukbutan nito kinuha ang panyo at buhok na nabanggit . Gayon pa man , ay inilagay ko sa pahayagan na ang mga bagay na iyan ay nangahulog sa lansangan , upanding ang ibig magkamit ng limang libong pisong ganting-pala ay huwag mag-alanganing humarap sa akin , upang ilahad ang mga nasasabing panyo at buhok , sapagkat iisipin niyang hindi siya paghihinalaang kinuha niya kay Ruben , at masasabi niyang napulot nga lamang sa lansangan , gaya ng nasasabi sa pahayagan . At papaano mong nalalaman kung saan naroon si Ruben ? Siyay hihimukin ko sa mabuting salitaan , upang ituru niya sa akin . At kung hindi nga ituro ? Pakikialaman ko ang kaniyang bahay , at siyay patitiktikan ko sa aking mga tao gabit araw , upang siyay sundang lihim kahit saan , at inaasahan kong paroroonan niya si Ruben kahit minsan man lamang . Matalinong paraan , ngunit napakamahal . Di kailangan ang gayon , huwag na di mailigtas ko lamang si Ruben , at pakaasahan mong makausap ku lamang siya , ay sapilitang maililigtas ku nga .
transcribed_000202_42ce39e3
transcribed
fil
210
Mahihinuha na mas maraming kalalakihan ang may HIV / AIDS at sila ay nasa maagang yugto ng pagiging adult . Sa pagtataya ni Cravero sa sitwasyon ng HIV / AIDS sa Pilipinas sinabi niya na kailangang basahin ang mga tanda na slow at low cases ng sakit bilang hidden at growing dahil nga sa maraming palatandaan ng pagmumulan ng pagkalat nito . Aniya maraming overseas workers , commercial sex workers , at mapanganib na ugali ng mga kabataan sampu ng kanilang mga iniuugali sa sekswalidad ang mga palatandaan ng banta ng HIV / AIDS . Pinatutunayan ito ng nakaraang tala ng pagdami ng kasong iniuulat na may HIV / AIDS . Ayon pa rin sa naging ulat ng Philippine National AIDS Council , mula sa buwanang pagtatala ng 10ng kaso lamang sa mahabang panahon ay nagkaroon ng biglaang pagtaas ng bilang sa 20ng kaso ng HIV / AIDS nitong taong 2006 . 5 Title : Sanaysay Text 106 - Essay Word Count : 2018 Lalong 'di ako ang bunsong kailangang patulugin sa tanghali o nang maaga sa gabi nang 'di mahuli ng gising sa pagpasok sa iskwela . 'Di ako ang bunsong ang tanging pinagkakaabalahan ay paglalaro . Walang ibang nag-uukol ng pag-aalala sa akin .
palito_000973_fb71d441
palito
fil
206
sabi niyang nakatawa . Ikaw naman ! Hindi maikakailangang ikinagalak ni Consuelo ang papuri . Magkasabay na silang lumalakad . bakit ba hanggang ngayon , kung tawagin mo akoy Consuelo ? Hindi mo ba ako matatawag sa palayaw ko ? Ano ba ? Elong . Eloy o Conse ? Elong ? Conse ? Connie po ! Connie . Alam mo bang may kakilala akong kapangalan mo ? Sino ? Nobya mo siguro ? Tumawa si Juan Tamad . Wala pa akong nobya . Ang sinasabi koyong may aril ng bahay paupahanag tinutuluyan naman nina Danilo . Connie rin ang pangalan niya . Ang ipinag iba lamang ninyo , siyay mataba . iminuwestra n Juan ang dalawang kamay ang malaking katawan ni Mrs. Suntay . Parang balyena . At ako ? Inilingos ni Consuelo ang nagniningning niyang mga mata kay Juan . Ikaw ? Ikaw ay hulog ng langit sa lupa . Marami kang matang dudulingin , sa kahahabol ng tingin sayo . Tumingin ka sa dinaraanan natin . Tumawa si Consuelo , at sa paglakad , tumingin nga siya sa kalalakihang ang ilan ay nagtayo lamang sa gilid ng daanan , sa paghihintay ng pasukan , na sa kanya nga nakatingin .
transcribed_002341_5a947656
transcribed
fil
202
Minagaling ng alfrez na palayuin ang caramihang tao , nguni 't hindi humint ang pangbabat at ang mga paglait . Is lamang in ang hindi ipinanghhiganti sa cany ang canyng mga pighat : it 'y si capitana Mara . Hindi cumikilos , nacahibic ang mga lab , pun ang mga mat ng mga luhng umaagos na walng ingay , canyng pinanonood ang pagpanaw ng canyng dalawng anc na lalaki ; sa panonood sa canyng hind pagkilos at sa canyng pipng dalamhat , nawwal ang pagcatalinhag ni Niobe . Malay na ang pulutng . Sa mga taong nacasungaw sa bihibihirang bintanng nacabucs , ang lalong nagpakita ng habag sa binat 'y yang mga hindi nababahal at walng adhic cung di manood lamang . Nangagtag ang canyng mga caibigan , pat si capitang Basilio 'y nagbawal sa canyng anc na si Sinang , na huwg umiyc . Nakita ni Ibarra ang umaaso pang bahay niyng natupoc , ang bahay ng canyng mga magugulang , ang bahay na sa cany 'y pinanganacn , ang kinabubuhayan ng lalong matatams na alaala ng canyng camusmusn at ng canyng cabinatan ; ang mga luhng malaong canyng pinipiguilpiguil ay bumalong sa canyng mga mat , lumungayngay at tumangis , na hindi magcaroon ng alw na mailihim ang canyng pag-iyac , palibhasa 'y nacagapos , macapucaw man lamang ang canyng pighat ng habag sa cangino man .
filnet_novels_003052_1f44dd12
filnet_novels
fil
229
Ang talagang grabe ay pagdating sa p . 701 na may pagbibilang sa mga salitang ipinasok sa DFE mula sa iba 't ibang wika . Ang pamagat ng naturang panghuling bahag-i ng DFE ay " Istatistika ng Diksyunaryong Filipino-English . " Hindi ba 't naitanong ko na kung saan nanggaling ang " diksyunaryo " at " English " ? Ngayon , puwedeng idagdag na tanong : Saan nagbuhat ang " istatistika " ? Sa aking talasalitaan , ito 'y salitang siyokoy . Hindi " estadistika , " hindi rin " istatistiks . " Pero bakit hindi napansin ng mga editor ? Marahil , iba rin ang naglagom sa huling bahagi ng DFE . At isang kaso ito ng kasabihang hindi alam ng kamay ang ginagawa ng paa . Mana-manang Kamalian Isang magandang taktika ng DFE ay ang pagtukoy sa pinanggalingang wika ng mga salitang pasok . Bagama 't nais kong imungkahi na idagdag ang orihinal na ispeling ng lahok kung sakali 't nagbago ang baybay . Malaking tulong sa mambabasa kung makita niyang ang " kota " ay unang galing sa cuota ng Espanyol kaysa quota sa Ingles . Hindi problema ito sa mga hiram sa Ingles , dahil pagbibigay ng kahulugan ay lumilitaw ang orihinal na ispeling ng lahok .
transcribed_002768_532f4534
transcribed
fil
211
Nac ! At gaano ang isng da 't nim na p ? Tatlomp at dalawng camyang sagt ng matandng capatd . Sandalng pinagmasdn ni Crispn ang maliliit niyng camy . Doo 'y wal sino mang nagsasabi sa aking aco 'y magnanacaw ! ang idinuctng ni Crispn ; hind itutulot ng nanay ! Cung maalaman niyang aco 'y pinapal ... Tatlomp at dalawng camy ! ang inuulit litnim na camy at dalawang dalr , at bawa 't dalr ay tatlomp at dalawng camy ... at bawa 't dalr ay isng cuarta ... Nac gano carming cuarta niyn ! Hind mabibilang ng is sa loob ng tatlng raw ... at macabbili ng sinelas na col sa mga paa at sombrerong col sa lo , pagc umiinit ang raw , at isng malakng pyong pagca umulan , at pagcain , at mga damt na col sa iyo at sa nnay at .... Nag-isp-sip si Crispin . Ngay 'y dinramdam co ang hind co pagnancaw ! Crispin ! ang ipinagwc sa cany ng canyng capatd ! Huwg cang maglit ! Sinabi ng curang ppatayin daw ac ng pl pag hind sumipt ang salap ; cung nincaw co nga sna ang salapng iy 'y aking maisisipot ...
filnet_novels_002425_fdbdf933
filnet_novels
fil
202
Bastos , anang isa sa dakong kabila . At sa di nila pagkurap na lahat sa gayong pagbatak ni Ikeng , walang anu-anoy unti-unting gumigiti , ang walang pinag-ibhan sa nagtutukaang ibon . At lima na nga ! ang magkakasabay nilang nabigkas . At mangyaring di sila lalong aalingasngas , at luluwag ang kanilang paghinga , sa gayong paglabas ng kanilang panalo , at pinagpawisan nang malapot si Enrique . Talagang malaki ang sama natin , ang sabi ni Tomas na di na nakapakialam sa pamamayad . Oras nila ngayon , ani Enrique . Huwag kang masindak , kaibigan ; at mamaya o bukas ay oras naman natin ; ganyan lamang ang laro . Tuloy niyang binilang ang sa pinto , ipinabigay sa may bahay ang ganang nakahinati nito , at nakitulog na sila . At nagsiuwi naman sa kani-kanila ang kanilang mga nakalaban . Ngunit ni isang pikit-manok ay hindi naidlip noon si Enrique , at kung bakit napanimdim ang kanyang asawa . Kayat madilim-dilim pay naglakad na silang mag-kaibigan , na di nakuhang magpaalam sa kahit kangino , kundangay nagkakahimbingan pa nang silay manaog , at sinong lalong walang-loob na Enrique ang hindi mahihiya nang kahit kaunti , nang masalubong sa daan ang balitang nanganak na nga si Loleng ?
transcribed_008807_6117705b
transcribed
fil
212
Casucatan na , sa pagbibigay casayahan sa fiesta , ang dalawng bandang msica , at sa ganya 'y maiilagan natin iyang mga pag-aaway at pagcacagalt , na ang kinahihinatna 'y ang mga caawa-awang msicong naparirito 't ng bigyang galc ang ating mga pagpifiesta , sa pamamag-itan ng canilang pagpapagal , naguiguing tunay na mga sasabunging manc , na nangagsisiow , pacatapos , na masam , ang sa canila 'y pagcacabayad , masam ang pagcacapacain , bugbg ang catawn at sugatn pa cung macabihir . Mapasisimulan ang pagpapagaw ng isang maliit na bahay na magamit na escuelahan , sa pamamag-itan ng lalabis na salap , sa pagca 't hind nga natin hihintaying ang Dios ay manaog at siyang gumaw ng escuelahang iyn : capanglaw-panglaw ngang bagay , na samantalang tayo 'y may isng sabungng pangulo sa lak at gand , ang mga bat natin ay nangag-aral halos don sa alagaan ng mga cabayo ng cura . Sa maiclng salita 'y narito ang panucal : ang pagpapainam nito 'y siyng pagcacapaguran . Maaliw na bulungbulungan ang siyng sumilang sa salas ; halos ang laht ay sumasang-ayon sa bt : iilan lamang ang bumbulong : Mga bgong bagay ! mga bgong bagay !
filnet_novels_002505_d5f312e7
filnet_novels
fil
200
At pagdaka nama 'y napihitan siya ni G. Valintin , naalalayan , at anya pa 'y : Habulin ninyo mga kaibigan ang taong iyon . At maliksi ngang hinabol ng dalawa , sapagka 't naramdaman din ang yabag ng kanilang hinatak . Magpagibik kayoani G. Valintin . Harang kayo ! harang kayo ! ang sigaw naman ng dalawang nabiglaanan . At ginikban naman ng balang nakaringig , at bala na 'y nakihabol sa naalingawngawan din nilang nagkukumaykay sa pagtakas . Harang kayo at nakamatay ang taong iyan ! harang kayo ! ang ipinagsusumigaw rin ng dalawa . At lalo pang dumagsa ang nagsigibik at alingasngas , at nakisunod na sampung mga babae halos at mga bata , at gayon ang mga kabinataang nagsisipagliwaliw pa noon sa katindahanang pawa pang nakabukas ; at ang sigawang harang kayo ! harang kayo ! at nakamatay ang taong iyan ! Nakalampas ng pationg dinaanan din nila Ismael ang halos mamayong ng paa sa pagtakbo , nagtuloy ng kawawaan , nagligid sa pantion , at naglaos sa bukid , nguni 't hangang doo 'y hindi siya linubayan ng nagkakatuwaan pang nagsihatak . Dini nagtuloy , ayun , ayan sa likod ng mandala , diyan nga !
filnet_novels_002093_9495aadd
filnet_novels
fil
201
Ayon kay PCCI Chairman Donald Dee , dapat na maging transparent ang kontrata upang mapawi ang anumang pagdududa hinggil dito . Kailangan rin aniyang repasuhing mabuti ang kasunduan at alamin kung kinakailangan nga ba ito ng pamahalaan sa ngayon . Sa ilalim ng kontrata sa ZTE Corporation , magtatayo ito ng broadband network na mag-uugnay sa ibat ibang ahensya ng pamahalaan at mga institusyon . Handa naman ang PCCI na tumulong sa gobyerno para masuring mabuti ang kontrata at magsagawa ng case study ukol dito . KONTRATA SA PAG-AANGKAT NG PILIPINAS NG BIGAS , TIWALANG MAKUKUHA NG VIETNAM Kumpiyansa ang Vietnam na igagawad sa kanila ang kontrata sa pag-aangkat ng Pilipinas ng may kalahating milyong tonelada ng bigas sa buwan ng Hunyo at Agosto . Ayon sa National Food Authority , pinag-aaralan pa nila kung saang bansa sila bibili ng bigas bagamat ang Vietnam anila ang may pinaka-mababang offer-per-ton . Bukod sa Vietnam , nag-alok rin na magbenta ng bigas ang Korea , Thailand at ang Pakistan . Korean company magbubuhos ng investment sa Next Boracay umpisahan na ang konstruksyon ng isang international airport sa Carabao Island sa San Jose Romblon . Ang pagpapaunlad sa nasabing isla na sinasabing next Boracay ay pangungunahan ng Department of Tourism bagamat ang pagtatayo ng paliparan ay hahawakn ng isang Korean Real Estate Company .
newspaper_fil_000211_70775a2a
newspaper_fil
fil
221
Masimbuy ang pananalit ng filsofo ; nagnningning ang canyng mga mat . Datapuwa 't maliit ang bagong sibol ; cung mangagcisa ang laht , ang pagslong na totoong napacamahal ang ating pagbili 'y mangyayaring canilng mains , ang itinutol ni don Filipo na ayaw maniwala . Inisin siya , nino ? ng tao bag , iyng pandc bang masasactn ang macainis sa Pagsulong , sa macapangyarihang anc ng panahn at ng casipagan ? Cailn bag nagaw niy ang gayn ? Lal ng itinulac siy sa paglaganap ng mga nangagpupumilt na siy 'y pigulin sa pamamag-itan ng mga pinasasampalatayan , ng bibitayn at ng pinagsusunugang sig . E por si muove , ( at gayn ma 'y gumgalaw ) , ang sinasabi ni Galileo ng pinipilit siy ng mga dominicong canyng sabihing ang lupa 'y hindi gumagalaw ; ang gayng salit 'y iniuucol sa pagsulong ng dunong ng tao . Mapipilit ang ilng mga calooban , mappatay ang ilng mga tao , nguni 't it 'y walng cabuluhn : magpapatuloy ng paglacad sa canyng lands ang Pagsulong , at sa dug ng mga mabulagt 'y bubucal ang mga bago 't malalacs na mga suwi . Pagmasdn po niny ang mga pamahayagan man , cahi 't ibiguing magpactiratira sa cahulihulihan , gayn ma 'y humhacbang ng is sa pagsulong ng laban sa canyng calooban ; hindi macatacas sa pagtupad sa ganitng atas ang mga dominico man , caya 't canilng tinutularan ang mga jesuita , na cnilang mga caaway na cailn ma 'y hindi macacasund : gumgaw sil ng mga casayahan sa canilng mga claustro , nangagttay ng mga maliliit na mga teatro , nag-any-any ng mga tul , sa pagc 't palibhasa 'y hindi sil culang sa catalinuhan , bag man ang boong isip nil 'y nangabubuhay pa sil sa icalabinglimng siglo , napagkikilala nilng sumasacatuwiran ang mga jesuita , at sil 'y makikialam pa sa daratnng panahn ng mga batang bayang canilng tinuruan .
filnet_novels_002989_1df9e31f
filnet_novels
fil
324
Walang kamalaymalay si Elsa sa lihim na itong sinasarili ni Tirso . Subali , ang kawalang malay na iya 'y hindi naman makaganyak sa kahinubong bait ng nabanggit na makata upang magsamantala . Kalaban si Tirso ng lahat ng uri ng pagsasamantala sa kahinaa 't pagtitiwala ng babae . At kung may naipupula sa kanya ang mga kapwa niya lalaki , ay wala nang iba kundi ang kalamigan ng kanyang loob at malabis na pitagan sa babae , kasakdalang ito man ang nagbubukas ng daang kanyang mapaglalagusan . Ang kapunapunang pagwawalang bahala na kanyang inasal sa harap ng mapupusok na pitlag ng damdamin ng mestisa , na di na kaila sa marami , ay hindi mamakailang naging dahil ng panunudyo 't paglibak sa kanya ng mga kapwa niya lalaki . Sinasabing ang kanyang pag kamakata ay nasa tulaan lamang at wala sa gawa ; na ang kanyang pagkalalaki ay madalas na di nabibigyang halaga sa ginagawi niyang pagpapakadungong lagi sa harap ng babae . Madla nga ang nagpapalagay na ang pagkalalaki ng isang paris ni Tirso ay dapat kilatisin ang uri sa kasanayang magsamantala sa masisimbuyong silakbo ng damdaming katutubo sa babae , at ang alinmang pagpapalampas ng mga pagkakataong nasa naaabot ng kamay ay itinuturing na isang kadunguang nararapat sa dilang paglait .
filnet_novels_000406_a9fbb664
filnet_novels
fil
214
Ayon kay Department of Trade and Industry Undersecretary Carissa Cruz, malugod nilang tinatanggap ang pagtatayo ng regional urban centers ng mga outsourcing company na maihahalintulad sa cyber service corridor ng Malaysia. Kabilang sa mga lugar na posibleng pasukin ng outsourcing company ang Zamboanga, General Santos City, Cagayan de Oro at Cebu City. OUTSTANDING PUBLIC SECTOR DEBT NG BANSA UMABOT NG MAHIGIT LIMANG TRILYONG PISO June 15, 2006 Umabot ng 5.1 trillion pesos ang Outstanding Public Sector Debt para sa taong 2005 na mas mababa ng 4.4 percent sa 5.3 trillion pesos noong nakaraang 2004. Ito ang kauna-unahang pagkakataon sa loob ng pitong taon na bumaba ang public sector debt ng isang daang porsyento ng Gross Domestic Product. Kabilang sa o OPSD ay ang utang ng national government, local government units at state-owned firms. Ayon sa Department of Finance ang pagbaba ng o OPSDay bunsod ng pagbaba ng utang ng financial sector. Overpriced cement paiimbestigahan ng DTI April 10, 2007 Pa-iimbestigahan ng Dept. of Trade and Industry ang ulat na overpriced ang ibinebentang semento sa bansa. Gagawin ito ng DTI dalawang buwan bago alisin ang moratorium na ipinataw sa mga kompanya para magtaas ng presyo. Sinabi ni Trade Sec. Peter Pavila hiningan na nila ng detalye ang malalaking cement company upang masiguro kung totoo ang ulat.
newspaper_fil_000238_67f92382
newspaper_fil
fil
215
4Ang Tayabas Tagalog Awit Fragments from Quezon Province ay isang pag-aaral noong 1954 at lumabas sa Journal of Far Eastern Folklore , XVII ( Tokyo , 1958 ) , mp . Ang Ang Tanaga sa Panulaang Tagalog at Pilipino ay nalathala sa jornal na Katipunan , I , 3 ( Ateneo de Manila University , 1971 ) , mp . 5Nalathala sa Philippine Review , I , 8 ( Agosto 1916 ) . 6Basahin ang Lope K. Santos , Peculiaridades de la Poesia Tagala , isang panayam na binasa sa Unibersidad ng Pilipinas noong Nobyembre 22 , 1929 ; Inigo Ed . Regalado , Ang Panulaang Tagalog , isang panayam na binasa noong Agosto 18 , 1943 at inilathala ng Institute of National Language bilang Publications of the Institute of National Language , VI , 5 ( Hulyo 1947 ) . 7Eufronio M. Alip , Tagalog Literature ( A Historico-Critical Study ) , ( Maynila : U.S.T. Press , 1930 ) , mp . 8Nakagawian na ngayong tawaging May bagyo mat may rilim , ang tula ay isa sa ginamit na mga tulang pumupuri sa librong Memorial de la vida cristiana en lengua tagala ni Francisco de San Jose at nasa mp .
transcribed_001692_653faa52
transcribed
fil
203
Ang kalagayan ng lupa ay lalong di sukat pag alinlanganan , pagkat alam na rin ang kainaman at pagkamalusog ng lupa dito , at , sa katunayay , ano man ang ating ilagay na binhi ay tumutubo at yumayabong . At kung gayon ay alin nga kaya ang dahil na makapipinsala pa sa mga nasang ito ? Isang araw ng Sabado ay isinaman ako ng aming Director sa isa sa mga bayan ng lalawigang Rizal upang magliwaliw . Nagdaan kami sa malalawak na lupain . Maiinam na kapatagan ang aming nakita , nguniy manga walang tanim . ang wika sa akin . Dumating kami sa bayan . Isang bahay dukha ang aming pinanhik , ngunit malinis at kapuripuri . Pagkatapos ng pagkukumustahan ay tumanong ang aming Director na aniyay : --Hindi po ba nagkaroon ng saganang ulan dito ? Nagkaroon po at saganang sagana , --ang tugon ng kausap . Mangyari poy may sakit ang bayan . ang pamangha ng aking kasama . Wala po . Sugal po ang sakit dito sa amin kaya hindi nagawa ang mga bukid at , marahil poy kungdi sisikapin ng Pamahalaan ang pagsugpo sa bisiyong iyan , ay pati ng may mga tanim ngayon ay mapapabayaan din sa hinaharap .
transcribed_001799_96b147a7
transcribed
fil
206
End of preview. Expand in Data Studio

BantayWika

A FineWeb-compatible pretraining text corpus for Philippine languages, derived from the Bantay-Wika corpus collected by the University of the Philippines Sentro ng Wikang Filipino (UP-SWF) and the UP Digital Signal Processing (DSP) Laboratory.

The Bantay-Wika (Language Watch) project was started in 1994 by UP-SWF to track how the Philippine national language is used and develops, particularly in Philippine media. The first phase (1994–2004) involved manual collection and frequency counts from eleven major Philippine tabloids. The project was revived in March 2010 with UP-SWF partnering with the UP-DSP Laboratory, expanding to include Cebuano and Ilocano sources.

Token counts by dataset split and language

Split Tagalog Cebuano Ilokano
train 5,388,835 89,890 9,289
test 598,684 0 430
total 5,987,519 89,890 9,719

The dataset is a 90%/10% train/test split.

Citation

If you use this dataset, please cite the original Bantay-Wika work:

Ilao, Joel, and Jovy Peregrino. "Bantay-Wika: towards a Better Understanding of
the Dynamics of Filipino Culture and Linguistic Change." 2011.

Paper link

Ilao, J. P., Santos, T. I. D., & Guevara, R. C. L. (2012).
"Comparative analysis of actual language usage and selected grammar and orthographical rules for Filipino, Cebuano-Visayan and Ilokano: a Corpus-based Approach."
Electrical and Electronics Engineering Institute. University of the Philippines Diliman.

Paper link

Schema

Each record follows the FineWeb document schema:

Field Type Description
text str Document text
id str Unique document identifier
source str Corpus source label
language str ISO 639-3 language code
token_count int Whitespace-tokenized word count

Sources

Source Language Description
filipiniana fil Classic Tagalog literary texts (1879–1930s)
proj_gutenberg fil Project Gutenberg Tagalog texts
newspaper_fil fil Filipino-language newspaper articles (2005–2007)
palito fil Tagalog literary and religious texts
filnet_novels fil 100 Nobelang Tagalog — Filipino novel collection
transcribed fil Transcribed Filipino literary works
isip_ceb ceb Cebuano news articles
isip_ilk ilo Ilocano news articles

Quality Filters

  • Minimum 50 words per document
  • ≥40% Latin/ASCII characters (removes non-target-language noise)
  • Exact-match deduplication by MD5 content hash

Cleaning

  • HTML entity decoding
  • Control character removal
  • Tokenizer artifact repair (n~gng, split clitics rejoined)
  • Footnote/reference marker removal
  • Metadata and section header lines dropped
  • Cebuano parenthetical Tagalog translations stripped
  • Whitespace normalization

Usage

from datasets import load_dataset

ds = load_dataset("sapinsapin/philippine-text-corpus")
print(ds["train"][0])

Code

Processing code is available at https://github.com/sapinsapin/pretraining

Downloads last month
9