text
stringlengths
0
31.6M
metadata
dict
1 जुलाई-दिनाङ्कः ग्रेगोरीयन-पञ्चाङ्गानुसारं वर्षस्य एकशताधिकद्व्यशीतितमं दिनम् । लिप्-वर्षानुगुणम् एकशताधिकत्र्यशीतितमं दिनम् एतत् । एतस्मात् दिनात् वर्षान्ताय 183 दिनानि अवशिष्टानि ।
{ "source": "wikipedia" }
27 अप्रैल-दिनाङ्कः ग्रेगोरीयन-पञ्चाङ्गानुसारं वर्षस्य एकशताधिकसप्तदशं दिनम् । लिप्-वर्षानुगुणम् एकशताधिकाष्टादशं दिनम् एतत् । एतस्मात् दिनात् वर्षान्ताय 248 दिनानि अवशिष्टानि ।
{ "source": "wikipedia" }
इन्दोनेशिया देशस्य सञ्जय राजवंशस्य शासकः।
{ "source": "wikipedia" }
एकतामूर्तिः अर्थात् स्टैच्यू ऑफ यूनिटी /ˈɛəɑːːɪɪ/) गुजरातराज्ये निर्मितः कश्चन प्रकल्पः । भारतस्य लौहपुरुषस्य मूर्तिः एव एकतामूर्तिः अस्ति । यतो हि लौहपुरुषः एकतायाः प्रतीकः आसीत् । अस्य मूर्तिनिर्माणस्य विचारधारायाः पृष्ठभूमौ लौहपुरुषस्य भारतैकतायाः विचाराः सन्ति । विनोबा भावे-महाभागस्य मते भारतीयेतिहासे लौहपुरुषस्य अ...
{ "source": "wikipedia" }
भारतस्य बिहारराज्ये स्थितं किञ्चन मण्डलम् अस्ति दरभङ्गामण्डलम् । अस्य मण्डलस्य केन्द्रम् अस्ति दरभङ्गानगरम्।
{ "source": "wikipedia" }
रम्ज़ान् इत्येतत् पर्व इस्लाममतानुयायिभिः आचर्यते । तेषां कालगणनानुसारं हिजरिशकस्य नवमः मासः रंज़ान् इत्युच्यते । रंज़ान्-मासे आचर्यमाणं रंज़ान्-पर्व "रमादान्" इत्यपि अभिदीयते । मासस्य प्रथमे दिने चन्द्रदर्शनानन्तरमेव पर्वणः आरम्भः भवति । विश्वे सर्वे यवनाः भक्तिभावेन सम्भ्रमेण च एतस्य पर्वणः आचरणं कुर्वन्ति । रम्ज़ान्...
{ "source": "wikipedia" }
एतत् सारचूर्णं बहूनां गन्धद्रव्याणां योजनेन निर्मीयते । अनेन सारचूर्णेन सारः निर्मीयते । ‎
{ "source": "wikipedia" }
सरदार वल्लभभाई पटेल /ˈəəɑːə əəəɑːɪ əɛə/) भारतस्य एकतायाः सूत्रधारः । लोहपुरुष इति समग्रे विश्वे प्रसिद्धः सः । लोहपुरुषस्य जन्म गुजरातराज्यस्य नडियाद-नगरे अभूत् । तस्य दृढस्वभावेन, निर्णयशक्त्या च अद्यापि सः जनमानसे चकास्ति । न केवलं भारतस्वतन्त्रताप्राप्त्यै, समग्रस्य भारतस्य एकीकरणे अपि तु भारतस्वतन्त्रताप्राप्त्यनन्...
{ "source": "wikipedia" }
{ "source": "wikipedia" }
13°42′उत्तरदिक् 75°14′पूर्वदिक् / 13.7°उत्तरदिक् 75.23°पूर्वदिक् / 13.7; 75.23 • सान्द्रता • 2,505 /किमी2 • औन्नत्यम् • 591 मीटर तीर्थहळ्ळी शिवमोग्गामण्डलस्य उपमण्डलेषु अन्यतमम् अस्ति । तथा तत्रत्यं शासनकेन्द्रम् अपि । तुङगानद्याः तटे विद्यमानं तीर्थहळ्ळीनगरं शिवमोग्गतः 60 कि .मी.दूरे अस्ति । तीर्थहळ्ळी कर्णाटकस्य दक...
{ "source": "wikipedia" }
वातामबीजैः निर्मितं तैलं वातामतैलम् । एतत् वातामम् आङ्ग्लभाषायां इति उच्यते । तस्य तैलं इति उच्यते । एतत् वातामतैलम् आहारत्वेन यथा उपयुज्यते तथैव औषधत्वेन, सौन्दर्यवर्धकत्वेन अपि उपयुज्यते । ‎
{ "source": "wikipedia" }
रुय्यकः एकः संस्कृतस्य आलङ्कारिकः विद्यते । एष: अलङ्कारसर्वस्वम् इति ग्रन्थं लिखितवान् । एषः काश्मीरप्रदेशीयः । राजानतिलकस्य पुत्रः एषः । रुय्यकेन रचिताः ग्रन्थाः
{ "source": "wikipedia" }
कर्णाटकस्य अष्टाविंशतिलोकसभाक्षेत्रेषु अन्यतमम् अस्ति उत्तरकन्नडलोकसभाक्षेत्रम्। अत्र अष्टविधानसभाक्षेत्राणि अन्तर्भवन्ति । तेषु अन्यतमम् अस्ति कुमटाविधानसभाक्षेत्रम्। कर्णाटके विधानसभाक्षेत्रेषु अस्य सङ्ख्या 78। कुमटाविधानसभाक्षेत्रं मण्डलदृष्ट्या उत्तरकन्नडमण्डले अन्तर्भवति । निर्वाचनक्षेत्रदृष्ट्या उत्तरकन्नडलोकसभा...
{ "source": "wikipedia" }
24 मार्च-दिनाङ्कः ग्रेगोरीयन-पञ्चाङ्गानुसारं वर्षस्य त्र्यशीतितमं दिनम् । लिप्-वर्षानुगुणम् चतुरशीतितमं दिनम् एतत् । एतस्मात् दिनात् वर्षान्ताय 282 दिनानि अवशिष्टानि ।
{ "source": "wikipedia" }
पञ्चपदी इत्यपरनाम्ना प्रथिता सङ्गीतग्रन्थः भवति शिवागीतिः । मुक्तिस्थले वर्तमानायाः देव्याः शिवायाः स्तुतिपरायं कृतिः । अस्मिन् ग्रन्थे षट् सर्गाः प्रतिसर्गं षट् गीताः च सन्ति । प्रति गीतम् एकेन द्वाभ्यां वा श्लोकाभ्यामारभ्यते । पञ्च ध्रुवपदयुक्ताः एते श्लोकाः पञ्चपद्यः इत्युच्यन्ते । आहत्य षट्त्रिंशत् पञ्चपद्यः अस्मिन...
{ "source": "wikipedia" }
अयं भगवद्गीतायाः एकादशोऽध्यायस्य विश्वरूपदर्शनयोगस्य चतुश्चत्वारिंशत्तमः श्लोकः । तस्मात् प्रणम्य प्रणिधाय कायं प्रसादये त्वाम् अहम् ईशम् ईड्यम् पितेव पुत्रस्य सखा इव सख्युः प्रियः प्रियायाः अर्हसि देव सोढुम् ॥ 44 ॥ देव तस्मात् प्रणम्य कायं प्रणिधाय ईड्यम् ईशं त्वाम् अहं प्रसादये । पुत्रस्य पिता इव, सख्युः सखा इव, प्रि...
{ "source": "wikipedia" }
भारतदेशः 1947 तमवर्षस्य आगष्ट्मासस्य 15 दिनाङ्के स्वतन्त्रः अभवत् । अनन्तरं प्रजाप्रभुत्वरीत्या अत्र प्रशासनं चलति स्म । यदा संविधाननिर्माणकार्यं समाप्तम् अभवत् तदा संविधानम् अङ्गिकृत्य देशे 1950 तमे वर्षे जनवरीमासस्य 26 दिनाङ्के भारतदेशं प्रजाप्रभुत्वराष्ट्रामिति धोषितवन्तः । तद्दिनादाराभ्य भारतदेशे भारतीय-संविधानरीत्...
{ "source": "wikipedia" }
जी.पी. राजरत्नमहोदयः कर्णाटकस्य बालसाहित्यकारेषु अत्यन्तं प्रसिद्धः। बहुभाषाज्ञः एषः विविधाः भाषाः अधीत्य तत्रत्यकृतीनां च अध्ययनं कृत्वा तत्रज्ञानेन कन्नडसाहित्यस्य पोषणं कृतवान्। सहृदयः एषः अनेकेषां लेखाकानां निर्माणे महत् पात्रम् आवहत्। भावजीविनः एतस्य कृतीषु भावनानां विशेषप्राधान्यं भवति। 1908 तमे वर्षे तदानीन्तनबे...
{ "source": "wikipedia" }
अयं भगवद्गीतायाः प्रथमोध्यायस्य अर्जुनविषादयोगस्य सप्तत्रिंशत्तमः श्लोकः । तस्मात्, न, अर्हाः, वयम्, हन्तुम्, धार्तराष्ट्रान्, स्वबान्धवान् । स्वजनम्, हि, कथम्, हत्वा, सुखिनः, स्याम, माधव ॥ माधव ! तस्मात् वयं स्वबान्धवान् धार्तराष्ट्रान् हन्तुं न अर्हाः । स्वजनं हि हत्वा कथं सुखिनः स्याम ? अतः स्वबान्धवान् धृतराष्ट्र...
{ "source": "wikipedia" }
वृषदंशविपाकोदयः स्वव्यञ्जकाञ्जनाभिव्यक्तः । स यदि जातिशतेन वा दूरदेशतया वा कल्पशतेन वा व्यवहितः पुनश्च स्वव्यञ्जकाञ्जन एवोदियात्द्रागित्येव पूर्वणुभूतवृषदंशविपाकाभिसंस्कृता वासना उपादाय व्यज्येत । कस्मात्? यतो व्यवहितानामप्यासां सदृशं करं ःअभिव्यञ्जकं निमित्तीभूतमित्यानन्तर्यमेव । कुतश्च ? स्मृतिसंस्कारयोरेकरूपत्वात। य...
{ "source": "wikipedia" }
श्रीसोमनाथसंस्कृतविश्वविद्यालयः /ˈʃʊəɑːəɪəɪɑːəə/) गुजरातराज्यस्य सौराष्ट्रविभागे गीर-सोमनाथ-मण्डले स्थितः कश्चन विश्वविद्यालयः। एषः राज्यस्य एकमात्रः संस्कृत-विश्वविद्यालयः वर्त्तते। “पूर्णता गौरवाय” इत्येतद् विश्वविद्यालस्यास्य ध्येयसूत्रं वर्त्तते। एतस्य विश्वविद्यालयस्य व्यापः आगुजरातराज्यम् अस्ति। अतः सम्पूर्णे राज...
{ "source": "wikipedia" }
जर्मन इत्येषा काचित् भाषा अस्ति।
{ "source": "wikipedia" }
दार्जिलिङ इति पश्चिमबङ्गराज्ये स्थितमेकं जनपदम् । अस्य मण्डलस्य केन्द्रनगरम् दार्जिलिङ नगरम्। स्क्रिप्ट त्रुटि: " " ऐसा कोई मॉड्यूल नहीं है। दार्जिलिङ इति शब्दस्य व्युत्पत्तिः संस्कृतं 'दुर्जयलिङ्गम्' इति शब्दात् । देवादिदेवः शिवः अत्र द्योत्यते । परन्तु अपरपक्षानुसारं तिब्बतदेशीय 'दोर्जे' तथा 'लिङ' पदयोः सम्मिलितरूपं...
{ "source": "wikipedia" }
रामोजी फिल्मसिटि –भारतस्य डिस्नीलैण्डहैदराबादनगरसमीपे स्थितम् आधुनिकं आकर्षकविहारस्थलं चलच्चित्रनिर्माणकेन्द्रम् एतत् । 1800 हेक्टर् प्रदेशे व्याप्तं मनोरञ्जनास्थानमिदम् । पर्ल् सिटि, सिलिकान् सिटि इति च प्रसिद्धम् अस्ति । एतम् ’प्याराडैस् आन् अर्थ’ इति च कथयन्ति । अत्रत्यं थ्रिल्लर् रैडर्, क्रिपालुगृहा, सीपिपिलैन स्टण...
{ "source": "wikipedia" }
जीन्द भारत देशे पंजाब प्रान्ते एकः नागरम् अस्ति ।
{ "source": "wikipedia" }
{ "source": "wikipedia" }
शिवमोग्गामण्डलम् कर्णाटकराज्यस्य मण्डलेषु अन्यतमम् । शिवमोग्गामण्डलस्य मण्डलकेन्द्रस्य च नाम समानम् अस्ति । एतत् बेङ्गळूरुतः 275 कि.मी.दूरे अस्ति । कर्णाटकस्य निसर्गरमणीयं मण्डलम् इदं ’मलेनाडु इत्येव ख्यातम् । शिवमुखम् इति पदपुञ्जात् निष्पन्नं पदं शिवमोग्गा इति कथितम् ।अत्र मूलतृणादिवनस्पतिभिः रुचिकरं रसम् उत्पादयन्ति ...
{ "source": "wikipedia" }
सच्चिदानन्द हीरानन्द वात्स्यायन एक: प्रमुख: हिन्दी कथाकार: कवि: च आसीत्‌. अनेन बहवः गद्यात्मकाः पद्यात्मकाः हिन्दी ग्रन्थाः सम्पादिताः|केषांचित ग्रंथानां नामानि निम्नलिखितानि वर्तन्ते|भग्नदूत / अज्ञेय चिन्ता / अज्ञेय इत्यलम् / अज्ञेय शरणार्थी / अज्ञेय हरी घास पर क्षण भर / अज्ञेय बावरा अहेरी / अज्ञेय इन्द्र-धनु रौंदे हु...
{ "source": "wikipedia" }
अर्कान्स संयुक्त राज्‍य अमेरिका देशस्‍य प्रदेश: अस्‍ति। अलाबामा | अलास्का | आरिज़ोना | अर्कान्स | कालिफ़ोर्निया | कोलोराडो | कनेक्टिकट् | डेलावेर् | फ्लोरिडा | जार्जिया | हवाई | ऐडहो | इलिनाई | इन्डियाना | अयोवा | केन्‍सास | केन्‍टकी | लूइसियाना | मेन | मेरील्यान्ड् | मासचुसेट्‍स | मिशिगन | मिनेसोटा | मिसिसिपी | मिसूरी...
{ "source": "wikipedia" }
टिहरीगढवालमण्डलम् /ˈɪəɪɡəəɑːəəəə/) उत्तराखण्डराज्यस्य गढवालविभागे स्थितं किञ्चन मण्डलम् अस्ति । अस्य मण्डलस्य केन्द्रम् अस्ति टिहरी इति नगरम् । टिहरीगढवालमण्डलं कृषि-जलपात-वन्यविविधता-शिक्षणादिभ्यः प्रख्यातमस्ति । टिहरीगढवालमण्डलस्य विस्तारः 4,080 च.कि.मी.-मितः अस्ति । उत्तराखण्डराज्यस्य उत्तरभागे इदं मण्डलमस्ति । अस्य...
{ "source": "wikipedia" }
एकः विख्यात राजनीतिज्ञः अस्ति।
{ "source": "wikipedia" }
जबलपुरमण्डलम् /ˈʒəəəʊəəəə/) इत्येतत् भारतस्य मध्यभागे स्थितस्य मध्यप्रदेशराज्यस्य जबलपुरविभागे अन्तर्गतं किञ्चन मण्डलम् अस्ति । अस्य मण्डलस्य केन्द्रम् अस्ति जबलपुरम् इति नगरम् । जबलपुरमण्डलस्य विस्तारः 5,211 चतुरस्रकिलोमीटर्मितः अस्ति । मध्यप्रदेशराज्यस्य मध्यभागे इदं मण्डलम् अस्ति । अस्य मण्डलस्य पूर्वे डिण्डोरीमण्डल...
{ "source": "wikipedia" }
श्रीनीलं सञ्जीव रेड्डि /ˈːə əʒːə ɛɪ/) भारतस्य षष्ठः राष्ट्रपतिः । कृषिप्रधानभारतस्य अनेकाः कृषकपुत्राः देशस्य नाम गौरवान्वितम् अकुर्वन् । तेषु श्रीसञ्जीवः अन्यतमः । कृषकपुत्रः सः यदा भारतस्य सर्वोत्कृष्टे राष्ट्रपतिपदे आरूढः, तदा देशे अनन्योत्साहः आसीत् । सर्वे जनाः परस्परं चर्चां कुर्वन्तः श्रीसञ्जीवस्य नाम गर्वेण वदन...
{ "source": "wikipedia" }
मुण्डकोपनिषत् प्रमुखासु दशसु उपनिषत्सु अन्यतमा । अस्याम् उपनिषदि त्रीणि मुण्डकानि विद्यन्ते । प्रतिमुण्डकं खण्डद्वयं विद्यते । आहत्य 64 मन्त्राः विद्यन्ते । अथर्ववेदीया इयमुपनिषत् मन्त्रस्थानीया विद्यते । अत्र आदौ ऋषिपरम्परया ब्रह्मविद्यायाः प्राप्तिः कथं जाता इति दर्श्यते । तत्र तावत् सर्वेषां देवानां समुदाये प्रथमत्...
{ "source": "wikipedia" }
सङ्घस्य द्वितीयसरसङ्घचालकःअस्ति माधव सदाशिवराव गोलवलकर ।
{ "source": "wikipedia" }
सः विख्यातः वैज्ञानिकः।
{ "source": "wikipedia" }
डाक्टर् भगवानदासः भारतस्य प्रमुखः शिक्षाशास्त्रज्ञः स्वातन्त्र्ययोद्धा दार्शनिकः संस्थानां संस्थापकः । एषः डा. एनी बेसन्ट् इत्यनया सह व्यावसायिकसहयोगं दत्तवान् । एतत् कालन्तरेण सेण्ट्रल् हिन्दु महाविद्यायलयस्य संस्थानस्य प्रमुखं कारणम् अभवत् । अयं हिन्दू महाविद्यालयः काशी हिन्दु विश्वविद्यालयस्य स्थापनायाः हेतुः अभवत्...
{ "source": "wikipedia" }
भवतीति वाक्यशेषः । प्रयत्नोपरमात्सिध्यत्यासनं येन नाङ्गमेजयो भवति । अनन्ते वा समापन्नं चित्तमासनं निर्वर्तयतीति ॥47॥ योगदर्शनम् पतञ्जलिः अष्टाङ्गयोगः अन्ताराष्ट्रिययोगदिवसः पतञ्जलियोगसूत्रम् योगसूत्राणि शृण्वन्तु आङ्ग्लानुवादेन सह योगसूत्रम् स्वामिविवेकानन्दद्वारा लिखिता योगसूत्रस्य वृत्तिः
{ "source": "wikipedia" }
योगदर्शनं दर्शनेषु अन्यतमम् । अस्य योगशास्त्रस्य रचयिता महर्षिः पतञ्जलिः । अयं पतञ्जलिः जीवः ईश्वरश्चेति तत्वद्वयं स्वीकरोति । अतः एव अस्य दर्शनस्य "सेश्वरसांख्यदर्शनम्" इति नामान्तरम् । अस्यैव शास्त्रस्यापरं नाम "सांख्यप्रवचनम्"इति । एतद्दर्शनं पतञ्जलिना प्रणीतत्वात् "पातञ्जलदर्शनम्" इत्यपि व्यवहारयोग्यं भवति । यद्यपि...
{ "source": "wikipedia" }
उदयपुरमण्डलं राजस्थानराज्ये स्थितं किञ्चन मण्डलम् अस्ति । अस्य मण्डलस्य केन्द्रमस्ति उदयपुरम् इत्येतत् नगरम् । उदयपुरमण्डलस्य विस्तारः 11,630 चतुरस्रकिलोमीटर्मितः अस्ति । अस्य मण्डलस्य पूर्वे चित्तौडगढमण्डलं, पश्चिमे गुजरातराज्यम्, अरावली पर्वतश्रेणी च, उत्तरे राजसमन्दमण्डलं, दक्षिणे डुङ्गरपुरमण्डलम् अस्ति । अस्मिन् मण...
{ "source": "wikipedia" }
भारतीय लेखकः। अनेन काश्‍मीरस्‍य इतिहास: लिखित: । एतस्‍य ऐतिहासिककाव्‍यस्‍य नामधेयं राजतरङ्गिणी इति ।
{ "source": "wikipedia" }
भारतीय वैज्ञानिकः। ""
{ "source": "wikipedia" }
इस्लाम् एकं एकेश्वरवादि यहूदीक्रैस्तमताभ्यां सदृशं आब्राहामीयमतम् च अस्ति। कुरान्-शास्त्रं, मुहम्मद्-भगवद्दूतस्य जीवनशैल्या आचरणप्रवचनद्वारा च दर्शिता तस्य व्याख्या च इस्लाम्-मतस्य आधाराः सन्ति। इस्लाम्-मतस्य अनुयायी मुस्लिम् इति उच्यते। मुस्लिम्-जनाः मन्यन्ते यत् भगवान् मात्र एकः अनुपमः च अस्ति। मुस्लिम्-जनानां अयमपि...
{ "source": "wikipedia" }
ब्रिटेनस्य शासकः।
{ "source": "wikipedia" }
कर्णाटके किञ्चन प्रमुखं मण्डलम् अस्ति बीदरमण्डलम् । अस्मिन् मण्डले पञ्च उपमण्डलानि सन्ति । तेषु अन्यतमम् अस्ति औराद। औरादनगरस्य मध्यभागे अमरेश्वरमन्दिरम् अस्ति । तत्र कतिचन शिलाशासनानि प्राप्तानि सन्ति । एतेषु कानिचन खण्डितानि सन्ति । एतानि सर्वाणि कन्नडेन सन्ति, दशमशतकीयानि इति विदूषां मतम् । एतैः शिलाशासनैः ज्ञायते ...
{ "source": "wikipedia" }
"मिनुगुतरेकल्पना" इति कन्नदचित्ररसिकनां मनसि चिरस्थानं प्राप्तवति।
{ "source": "wikipedia" }
यानि वस्तूनि लीढ्वा सेवन्ते तानि लेह्यानि इति उच्यन्ते । तानि च - ‎‎ ‎
{ "source": "wikipedia" }
28 जुलाई-दिनाङ्कः ग्रेगोरीयन-पञ्चाङ्गानुसारं वर्षस्य द्विशताधिकनवम दिनम् । लिप्-वर्षानुगुणम् द्विशताधिकदशम दिनम् एतत् । एतस्मात् दिनात् वर्षान्ताय 156 दिनानि अवशिष्टानि ।
{ "source": "wikipedia" }
अनन्ताचार्य-नामा मनीषी काश्यां जनि प्रापेति। अयं हि वैदिकविद्वान् माध्ववैष्णवः अासीत् । षोडशशतकोत्तरार्द्धमस्य विदुषः कालो निश्चितः । अनेन काण्वसंहितायारुत्तरार्द्धोपरि स्वभाष्यं रचितम्। अस्य भाष्योपरि महीधरभाष्यस्य स्पष्टतश्च्छाया प्रतीता भवति । फलतः तस्मादुत्तरकालिकोऽयं भाष्यकार इति निश्चीयते । स्थाने स्थाने मन्त्राण...
{ "source": "wikipedia" }
अयं भगवद्गीतायाः दशमोऽध्यायस्य विभूतियोगस्य सप्तदशः श्लोकः । कथं विद्याम् अहं योगिन् त्वां सदा परिचिन्तयन् केषु केषु च भावेषु चिन्त्यः असि भगवन् मया ॥ 17 ॥ योगिन् ! अहं सदा त्वां परिचिन्तयन् कथं विद्याम् ? भगवन् ! मया केषु केषु च भावेषु चिन्त्यः असि। योगिवर ! अहं सततं त्वां ध्यायन् केन प्रकारेण विज्ञातुं शक्नुयाम् ? हे...
{ "source": "wikipedia" }
एकं भौतिकतत्त्वम् अस्ति।
{ "source": "wikipedia" }
एषः वर्णमालायां चतुर्दशः वर्णः। अयं स्वतन्त्रः वर्णः न। अकारादिभिः स्वरैः सह योगे सति एव एतस्य उच्चारणं सुशकम्। अतः योगवाहः अथवा "अ"योगवाहः इति अस्य संज्ञा। स्वरान् अनुसृत्य उच्यते, स्वतन्त्रतया नोच्चार्यते इति हेतोः "अनुस्वारः" इति संज्ञा भवति। देशीयभाषासु अनुनासिकानां परत्वेनापि अनुस्वार एव प्रयुज्यते। यथा- अङ्क इति ...
{ "source": "wikipedia" }
कोल्हापुरमण्डलं महाराष्ट्रराज्ये स्थितं मण्डलम् । अस्य मण्डलस्य केन्द्रं कोल्हापुर इत्येतन्नगरम् । कोल्हापुरनगरस्य रचना छत्रपतिना शाहु-महाराजेन कृता । नैसर्गिकस्रोतोभिः एषा भूमिः प्रफुल्लिता । इदानीं सहकारिक्षेत्रप्रगतिवशात् अपि कोल्हपुरमण्डलं सुप्रसिद्धम् । सांस्कृतिकपरम्परायाः द्योतकम् अस्ति कोल्हापुरमण्डलम् । क...
{ "source": "wikipedia" }
आजाद हिन्द फौज् इत्यस्य नेतृत्वं यदा सुभाषचन्द्र बोस् इत्यस्य हस्ते आसीत्, तदा भारते हिन्दछोडो इति आन्दोलनं चलति स्म । तदानीन्तने काले सुभाषचन्द्र बोस् इत्यनेन भारतस्य स्वतन्त्रतायैै जापान-देशस्य सेनायाः सहाय्येन ब्रिटिश्-शासकैस्सह युद्धस्य सज्जता कृता । 1943 तमे वर्षे जुलाई-मासे आजाद हिन्द फौज् इत्यस्य नेतृत्वं सुभाष...
{ "source": "wikipedia" }
भारतीय सङ्गीतकारः।
{ "source": "wikipedia" }
2010 वर्तमानवर्षम्
{ "source": "wikipedia" }
हंसरुतम्। प्रतिचरणम् अक्षरसङ्ख्या 8 म्नौ गौ हंसरुतमेतत्।–केदारभट्टकृत वृत्तरत्नाकर:3.17 ऽऽऽ ।।। ऽ ऽ म न ग ग धर्मग्लानिमवलोक्याधर्मोत्कर्षमपि काले।आत्मानं त्ववसृजामि तस्मिन्पार्थ समयेऽहम् ॥1
{ "source": "wikipedia" }
ओडिशाराज्यं भारतस्य आग्नेयतीरे विद्यमानं राज्यम् । इदम् ओडिश्शा इत्यपि निर्दिश्यते । प्राचीनकाले कळिङ्गम् इति यत् प्रसिद्धम् आसीत् तस्य एव आधुनिकं नाम अस्ति ओरिस्सा इति । ब्रिटिश्-इण्डियाशासनस्य आधीन्ये इदं 1936 तमस्य वर्षस्य एप्रिल्मासस्य 1 दिनाङ्के राज्यत्वम् आप्नोत् । ओरियाभाषाभाषिभिः युक्तं राज्यमिदम् । अतः एप्रिल...
{ "source": "wikipedia" }
1712 तमः वर्षः ग्रेगोरी-कालगणनायाम् एकः अधिवर्षः आसीत्। • 2 • 3 • 4 • 5 • 6 • 7 • 8 • 9 • 10 • 11 • 12 • 13 • 14 • 15 • 16 • 17 • 18 • 19 • 20 • 21 • 22 • 23 • 24 • 25 • 26 • 27 • 28 • 29 • 30 • 31 • 32 • 33 • 34 • 35 • 36 • 37 • 38 • 39 • 40 • 41 • 42 • 43 • 44 • 45 • 46 • 47 • 48 • 49 • 50 • 51 • 52 • 53 • 54 • 55 ...
{ "source": "wikipedia" }
आन्ध्रप्रदेशे 23 मण्डालानि सन्ति ।आन्ध्रप्रदेशः किञ्चन भारतीयराज्यम् अस्ति । 1956 तमवर्षस्य राज्यानां पुनर्विभागस्य नियमानुसारं तेलुगुभाषिकाणां प्रदेशः आन्ध्रप्रदेशत्वेन अस्तित्वे आगतः ।अन्ध्रप्रदेशे त्रयः विभागाः सन्ति - तेलङ्गाणा, रायलसीमा, तटवर्ति आन्ध्रम् च ।प्रशासनसौकर्यार्थं एतानि मण्डलानि चतुर्षु भागेषु विभक्तान...
{ "source": "wikipedia" }
मजापहितसाम्राज्यम् इंडोनेशिया-देशे 1293-1500 आसीत् ।
{ "source": "wikipedia" }
आहारः /ˈɑːɑːəə/) नाम “आहर्यते गलादधो नीयत इति आहारः” । आहारः जन्तूनां जीवनस्य महत्त्वपूर्णं पोषकतत्त्वं वर्तते । यः अन्ननलिकया आह्रियते, सः आहारः कथ्यते । आहारस्वास्थ्ययोः परस्परः सम्बन्धः वर्तते । आहारेण सुस्वास्थ्यं प्राप्यते । दुषिताहारेण, असन्तुलिताहारेण च स्वास्थ्ये हानिः अपि जायते । अतः आहारः एव जीवनस्य कारणम् इत...
{ "source": "wikipedia" }
बाडमेर राजस्थानराज्ये स्थितस्य बाडमेरमण्डलस्य केन्द्रम् अस्ति ।
{ "source": "wikipedia" }
नानक देव15 एप्रिल् 1469राइ भोइ की तलवण्डी, देहलीसुलतानसाम्राज्यम्) 'सत्यं सर्वश्रेष्ठम् । तदपेक्षया सत्यजीवनम् अतीव श्रेष्ठम् । सत्यमिदम् अङ्गीकर्तुं जातिमतकुलादयः अवरोधाः नैव भवन्ति । मानवीयता आवश्यकी 'इति वदति स्म । गुरुनानकः 1469 तमे वर्षे एप्रिल्मासस्य 15 दिनाङ्के जन्म प्राप्नोत् । अद्यत्वे इदं दिनं 'प्रकाशदिन'त्...
{ "source": "wikipedia" }
भारतीयसङ्गीतपरम्परायां कर्णाटकशास्त्रीयसङ्गीतम् अपरं हिन्दुस्तानीशास्त्रीयसङ्गीतमिति विभागद्वयम्। उत्तरभारते, पाकिस्तानबाङ्ग्लादेशयोः तथा भागशः कर्णाटकराज्ये अस्याः सङ्गीतशास्त्रपरम्परायाः प्रचुरता दृश्यते। भारते शृतेरिवार्थं स्मृतिरन्वगच्छत् इति वचनानुसारेण हिन्दुस्तानीशास्त्रीयसङ्गीतं सामवेदसम्प्रदायम् अनुसरति इति व...
{ "source": "wikipedia" }
संस्कृतभाषा देवभाषा कथ्यते । संस्कृतभाषायां मानवसंस्कृतेरितिहासः सुरक्षितोऽस्ति । इयं संस्कृतभाषाऽन्याभ्यः सर्वाभ्योऽपि भाषाभ्यः प्रकारे विस्तारे च महती ,सौन्दर्ये विचारपवित्रतायां चान्यूना विद्यते । सत्यपि मन्दतमे विकासक्रमे क्रमोपनते च वाधासमुदये इतिहासारम्भासमयत एव संस्कृतभाषा विश्वस्यान्यासां भाषाणां समतां कुर्वती ...
{ "source": "wikipedia" }
सरदारसरोवरजलबन्धः /ˈəəɑːəəʊəəʒəəəðə/) गुजरातराज्यस्य बृहत्तमेषु मानवनिर्मितस्थापत्येषु अन्यतमः अस्ति । सरदारसरोवरजलबन्धः न केवलं गुजरातराज्यस्य, अपि तु भारतस्य बृहत्तमेषु मानवनिर्मितस्थापत्येषु अपि अन्यतमः । जलबन्धनिर्माणस्य योजनायाः नाम “नर्मदायोजना” इति । एतस्मात् जलबन्धादेव गुजरातराज्यस्य विभिन्नस्थानं प्रति कुल्या...
{ "source": "wikipedia" }
5 मई-दिनाङ्कः ग्रेगोरीयन-पञ्चाङ्गानुसारं वर्षस्य एकशताधिकपञ्चविंशतितमं दिनम् । लिप्-वर्षानुगुणम् एकशताधिकषड्विंशतिततं दिनम् एतत् । एतस्मात् दिनात् वर्षान्ताय 240 दिनानि अवशिष्टानि ।
{ "source": "wikipedia" }
तोडिरागः कर्णाटकशास्त्रीयसङ्गीतस्य कश्चन रागः । वेङ्कटमखेः मेलकर्तृरागव्यवस्थायाः अनुगुणम् अयं रागः 8 तमः मेलकर्तृरागः अस्ति। मेलकर्तृरागव्यवस्थायाम् एतस्य रागस्य नाम "हनुमत्तोडि"। सङ्गीतव्यवहारे बहव: जना: विद्वाम्स: च "एष: तोडिराग: बहु कष्ट:" इति वदन्ति। सादारनतया गायकाः एतस्मिन् रागे प्रधानगीतम् गायन्ति, सङ्गीत उत्सव...
{ "source": "wikipedia" }
552 तमः वर्षः ग्रेगोरी-कालगणनायाम् एकः अधिवर्षः आसीत्। • 2 • 3 • 4 • 5 • 6 • 7 • 8 • 9 • 10 • 11 • 12 • 13 • 14 • 15 • 16 • 17 • 18 • 19 • 20 • 21 • 22 • 23 • 24 • 25 • 26 • 27 • 28 • 29 • 30 • 31 • 32 • 33 • 34 • 35 • 36 • 37 • 38 • 39 • 40 • 41 • 42 • 43 • 44 • 45 • 46 • 47 • 48 • 49 • 50 • 51 • 52 • 53 • 54 • 55 •...
{ "source": "wikipedia" }
ब्रह्म-उपनिषत् कृष्णयजुर्वेदीया उपनिषत् ।
{ "source": "wikipedia" }
सः विख्यातः पुरुषः।
{ "source": "wikipedia" }
बाडमेर राजस्थानराज्ये स्थितस्य बाडमेरमण्डलस्य केन्द्रम् अस्ति ।
{ "source": "wikipedia" }
संस्कृतसाहित्ये नैकैः कविभिः नानावस्तुवैविध्यमयानि शतककाव्यानि प्रणीतानि । तादृशेषु शतककाव्येषु शृङ्गाररसवस्तुविशदम् '''अमरुशतकम्''' अन्यतमम् । अस्य काव्यस्य रचयिता अमरुः अथवा अमरुकः । एतस्य नान्यानि काव्यानि तूपलभ्यन्ते, किन्तु एकेनापि शतपद्यात्मकेन काव्येन समनस्कानाम् हृदयसिंहविष्टरे राजते । एषः "सुवर्णकारः" आसीदिति ...
{ "source": "wikipedia" }
अयं भगवद्गीतायाः चतुर्थोध्यायस्य ज्ञानकर्मसंन्यासयोगस्य पञ्चदशः श्लोकः । एवं ज्ञात्वा कृतं कर्म पूर्वैः अपि मुमुक्षुभिः कुरु कर्म एव तस्मात् त्वं पूर्वैः पूर्वतरं कृतम् ॥ 15 ॥ एवं ज्ञात्वा पूर्वैः मुमुक्षुभिः अपि कर्म कृतम् । तस्मात् पूर्वैः कृतं पूर्वतरं कर्म एव कुरु । कर्मफलेच्छारहितं पुरुषं कर्माणि न लिम्पन्ति । इत्...
{ "source": "wikipedia" }
क्रिकेट्क्रीडानियमेषु /ˈɪɛːɑːɪəɑːɑː/) क्रीडकसंख्या दलव्यवस्था च भवति । प्रतिदलं 11-11 संख्याकाः क्रीडकाः क्रीडन्ति । तेषु प्रत्येकं दलस्य एकः नायको भूत्वा स्वं स्वं दलं नियन्त्रयति । दलनायकौ सम्भूय क्रीडासमयं निर्णीतः । क्रीडाया नियमानां यथावत् संरक्षणाय द्वौ निर्णायकौ भवतः ययोः निर्णयः द्वयोरपि दलयोः कृते मान्यो भवति ...
{ "source": "wikipedia" }
त्रिविक्रमः भट्टः /ˈɪɪəəəə/) नलचम्पूकाव्यस्य, मदालसाचम्पूकाव्यस्य च रचयिता अस्ति । त्रिविक्रमभट्टः सिंहादित्य-नाम्ना अपि प्रसिद्धः वर्तते । उपलब्धेषु चम्पूकाव्येषु नलचम्पूः उत दमयन्तीकथा साहित्यिकदृष्ट्या प्रप्रथमं, महत्त्वपूर्णं च साहित्यम् अस्ति । त्रिविक्रभट्टः प्रौढकविः आसीत् । अतः तस्य रचनायाम् अपि पौढशैल्याः दर्श...
{ "source": "wikipedia" }
464 तमः वर्षः ग्रेगोरी-कालगणनायाम् एकः अधिवर्षः आसीत्। • 2 • 3 • 4 • 5 • 6 • 7 • 8 • 9 • 10 • 11 • 12 • 13 • 14 • 15 • 16 • 17 • 18 • 19 • 20 • 21 • 22 • 23 • 24 • 25 • 26 • 27 • 28 • 29 • 30 • 31 • 32 • 33 • 34 • 35 • 36 • 37 • 38 • 39 • 40 • 41 • 42 • 43 • 44 • 45 • 46 • 47 • 48 • 49 • 50 • 51 • 52 • 53 • 54 • 55 •...
{ "source": "wikipedia" }
देवरायनदुर्गम् कर्णाटकस्य तुमकूरुमण्डले स्थितं गिरिदुर्गं पवित्रस्थानं च । अस्य अष्टसु दिक्षु गिरिपंक्तयः सन्ति । अस्य पौराणिकं नाम करिगिरिक्षेत्रम् । प्रथमपर्वतस्य समतलप्रदेशे दुर्वासमुनिना प्रतिष्ठितः श्रीभोगनरसिंहः अथवा लक्ष्मीनरसिंहदेवालयः, अन्यस्मिन् पर्वते योगनरसिंहमन्दिरं च स्तः । योगनरसिंहस्य कुम्भिनरसिंहः इति ...
{ "source": "wikipedia" }
लोथाल् भारतस्य प्राचीनेतिहासे सिन्धूनदीतीरस्य नागरीकतायाः अतीव महत्वमस्ति । सिन्धूतीरप्रदेशेषु मूलनिवासिनः आसन् इति अवशेषैः ज्ञातुं शाक्यते । प्रायः 4500 वर्षेभ्यः पूर्वम् अत्र जनाः सुव्यवस्थितरीत्या वासं कृतवन्तः इति सरलमार्गैः इष्टिकाभिः निर्मितैः गृहैः, सुष्ठुवैज्ञानिकरीत्या निर्मितैः अन्तर्नालैः ज्ञातुं शक्यते ।कदा...
{ "source": "wikipedia" }
सवाई माधोपुरं राजस्थानराज्ये स्थितस्य सवाई माधोपुरमण्डलस्य केन्द्रम् अस्ति ।
{ "source": "wikipedia" }
2012 तमः वर्षः ग्रेगोरी-कालगणनायाम् एकः अधिवर्षः अस्ति। एतस्य प्रारम्भः रविवासरे भवति। • 2 • 3 • 4 • 5 • 6 • 7 • 8 • 9 • 10 • 11 • 12 • 13 • 14 • 15 • 16 • 17 • 18 • 19 • 20 • 21 • 22 • 23 • 24 • 25 • 26 • 27 • 28 • 29 • 30 • 31 • 32 • 33 • 34 • 35 • 36 • 37 • 38 • 39 • 40 • 41 • 42 • 43 • 44 • 45 • 46 • 47 • 48 • 49 ...
{ "source": "wikipedia" }
1411 तमः वर्षः ग्रेगोरी-कालगणनायाम् एकः साधारण-वर्षः आसीत्। • 2 • 3 • 4 • 5 • 6 • 7 • 8 • 9 • 10 • 11 • 12 • 13 • 14 • 15 • 16 • 17 • 18 • 19 • 20 • 21 • 22 • 23 • 24 • 25 • 26 • 27 • 28 • 29 • 30 • 31 • 32 • 33 • 34 • 35 • 36 • 37 • 38 • 39 • 40 • 41 • 42 • 43 • 44 • 45 • 46 • 47 • 48 • 49 • 50 • 51 • 52 • 53 • 54 •...
{ "source": "wikipedia" }
कविः दार्शनिकः भवति । काव्यस्य प्रणेता भवति । वालमिकिः आदिकविः इति प्रसिद्धः । जयन्तु ते सुकृतिनो रससिद्धाः कवीश्वराः। नास्ति एषां यशः काये जरामरणजं भयम्॥ इति उक्तिः प्रसिद्धा एव । एकदा वृद्धो विद्वान् पृष्ठः - “कान् ग्रन्थान् पठित्वा एतादृशं ज्ञानं प्रप्यते भवता” इति । सोऽपि विद्वान् “मेघे माघे गतं वयः” इति प्रत्यवदत्...
{ "source": "wikipedia" }
भारतदेशे पञ्जाबराज्ये किञ्चन मण्डलम् अस्ति मोगामण्डलम्। अस्य मण्डलस्य केन्द्रम् अस्ति मोगानगरम् ।
{ "source": "wikipedia" }
गोन्दियामण्डलं महाराष्ट्रराज्ये स्थितं मण्डलम् । अस्य मण्डलस्य केन्द्रं गोन्दिया इति नगरम् | भण्डारामण्डलस्य विभाजनं कृत्वा 1 मे 1999 दिनाङ्के गोन्दियामण्डलं स्थापितम् । आदिवासिबहुसङ्ख्याङ्कं मण्डलम् इदम् । महाराष्ट्रराज्यस्य ईशान्यभागे गोन्दियामण्डलं स्थितमस्ति । गोन्दियामण्डलस्य विस्तारः 5,640 च.कि.मी.मितः अस्ति । ...
{ "source": "wikipedia" }
कुटजाद्रिः दक्षिणभारतस्य पश्चिमघट्टेषु गहनारण्ये विद्यमानः पर्वतः । कुटजाद्रिपर्वतप्रदेशः श्रीमूकाम्बिकायाः मूलस्थानम् । एतत् शङ्कराचार्याणां तपोभूमिः । अत्र सर्वज्ञपीठम् अम्बावनं चित्रमूलसिंहासनं च सन्ति । 32 हस्तैः युक्ता व्याघ्रमूर्तिः अत्र अस्ति । उन्नते पर्वते गणपतेः मन्दिरम् अस्ति । पादचारणाय अयं प्रदेशः अत्युत्...
{ "source": "wikipedia" }
सः यादवकुलस्य राजा आसीत्।
{ "source": "wikipedia" }
एषा पश्चिमघट्टेषु जन्म प्राप्नोति ।सिन्धुसागरं प्रति गच्छति । मध्ये हेम्माडि इति प्रदेशस्य स्पर्शं करोति ।
{ "source": "wikipedia" }
सत्येन्द्र-दुबे इत्येषः भारतीयराष्ट्रियमहामार्गप्राधिकरणे परियोजनानिदेशकः आसीत्। सः स्वर्णचतुर्भुजमहामार्गनिर्माणपरियोजनायां वर्तमानं भ्रष्टाचारं व्यरोधयत् इति कृत्वा बिहारराज्यस्य गयामण्डले घातितः आसीत्। "]"
{ "source": "wikipedia" }
1867 तमं वर्षं ग्रेगोरी-कालगणनायाम् एकं साधारणवर्षम् आसीत् ।
{ "source": "wikipedia" }
अयं भगवद्गीतायाः त्रयोदशोध्यायस्य क्षेत्रक्षेत्रज्ञविभागयोगस्य नवमः श्लोकः । असक्तिः अनभिष्वङ्गः पुत्रदारगृहादिषु नित्यं च समचित्तत्वम् इष्टानिष्टोपपत्तिषु ॥ 9 ॥ अग्रिमश्लोकः द्रष्टव्यः । अग्रिमश्लोकः द्रष्टव्यः । अग्रिमश्लोकः द्रष्टव्यः । ज्ञानस्य लक्षणम् श्लोकपञ्चकेन मिलित्वा उच्यते । परस्परश्लोकानाम् अन्वयः वर्तते ...
{ "source": "wikipedia" }
बालेश्वर् अथवा बालसोर् मण्डलः ऒरिस्सा राज्ये स्थितः एकः मण्डलः | अस्य मण्डलस्य केन्द्रः बालसोर् नगरः |
{ "source": "wikipedia" }
ब्रिटेनस्य शासकः।
{ "source": "wikipedia" }
अयं कूलण्ट् चार्ल्स् अगस्टीन् डि प्रख्यातः भौतविज्ञानी ।
{ "source": "wikipedia" }
सर्वभारतीय-अण्णा द्राविड मुन्नेत्र कळगम् इति दक्षिणभारतीयप्रान्तस्य एकः राजनैतिकपक्षः । अस्य पक्षस्य स्थापना 1972 तमे वर्षे स्वर्गीय अभिनेता एवं राजनीतिज्ञः एम जी रामचन्द्रन्-महोदयेन कृता । नेत्री जे जयललिता वर्तमानकाले अस्य पक्षस्य अध्यक्षारूपेण स्थिता । ए आइ ए डि एम् के-पक्षस्य तमिऴनाडुराज्ये तथा पुदुचेरीप्रान्ते अस्...
{ "source": "wikipedia" }
भारतीयाः उत्सवप्रियाः । वत्सरे प्रतिदिनं यः कोऽपि उत्सवः यत्र क्व अपि प्रचलत्येव । तेषु नवरात्रोत्सवः अन्यतमः । अयमेव दसरामहोत्सवः इति मैसूरुनगरे महता वैभवेन अनुष्ठीयते । अयमुत्सवः जनोऽत्साहं नितरां प्रवर्धयति । निखिलं नगरं विद्युद्दीपेन अलङ्कृतम्‌ । जनाः मैसूरुमुखाः सन्दृश्यन्ते । सचिवाः अधिकारिणश्च इममुत्सवं यशस्विनं...
{ "source": "wikipedia" }
विश्वनाथ प्रताप सिंह भारतस्य प्रधान मन्त्री 1989-1990तमे आसीत्‌.
{ "source": "wikipedia" }
जम्मूकाश्मीरराज्यं भारतदेशे उत्तरभागे स्थितं पर्वतप्रदेशे स्थितं विशिष्टं च राज्यमस्ति । पूर्वदेशस्य ‘वेनिस्’ इति एतत् राज्यं कथयन्ति । मोगलवंशीयानां ग्रीष्मकालीनं विश्रान्तिस्थानमासीत् एतत् । देहलीनगरे प्रशासनं कुर्वाणाः एते ग्रीष्मसमये अत्र आगत्य वसन्ति स्म । जहाङ्गीरः बादशाहः काश्मीरराज्यं इति वदति स्म । सः जीवनस्...
{ "source": "wikipedia" }
1470 तमः वर्षः ग्रेगोरी-कालगणनायाम् एकः साधारण-वर्षः आसीत्। • 2 • 3 • 4 • 5 • 6 • 7 • 8 • 9 • 10 • 11 • 12 • 13 • 14 • 15 • 16 • 17 • 18 • 19 • 20 • 21 • 22 • 23 • 24 • 25 • 26 • 27 • 28 • 29 • 30 • 31 • 32 • 33 • 34 • 35 • 36 • 37 • 38 • 39 • 40 • 41 • 42 • 43 • 44 • 45 • 46 • 47 • 48 • 49 • 50 • 51 • 52 • 53 • 54 •...
{ "source": "wikipedia" }