Dataset Viewer
Auto-converted to Parquet Duplicate
image_data
image
predictions
string
page_num
int64
title
string
author
string
thesis_id
string
university
string
department
string
year
string
language
string
thesis_type
string
keyword_abd
string
abstract_tr
string
abstract_en
string
text
string
[{"class": "İçindekiler", "confidence": 0.9416787624359131, "polygon": [[1480, 1787], [1489, 258], [231, 251], [223, 1780]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.8240175247192383, "polygon": [[893, 2207], [894, 2152], [833, 2151], [832, 2207]]}, {"class": "Metin", "confidence": 0.28466057777404785, "polygon": [[1473, 1800], [1482, 226], [254, 219], [245, 1793]]}]
5
Otomotiv sektöründe TMS 18 hasılat standardı açısından bilanço dipnot analizi / Footnote analysis of financial statement in revenue standard of Turkish Financial Reporting Standards 18 in the Turkish automotive industry
ÖYKÜ MUKADDES İSMAİLOĞLU
532395
İstanbul Okan Üniversitesi
İşletme Ana Bilim Dalı
2018
Türkçe
Yüksek Lisans
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
Araştırmanın temel amacı, Türk otomotiv sektöründe faaliyet gösteren üç önemli otomotiv işletmesinin temel finansal tablolarındaki TMS 18 hasılat standardı kapsamında verilen dipnot açıklamalarını karşılaştırmalı bir şekilde değerlendirmektir. Nitel araştırma yöntemi kullanılarak yapılan araştırmanın örneklemini Türkiye'de otomotiv sektöründe faaliyet gösteren Ford Otomotiv Sanayi A.Ş., TOFAŞ Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. ve Otokar Otomotiv ve Savunma Sanayi A. Ş. isimli şirketler oluşturmaktadır (Web_24, 2018). Araştırma verileri ise seçilen bu şirketlerin 2013-2017 yıllarında yayınladıkları konsolide finansal tabloları ve bağımsız denetim raporlarıdıer. Söz konusu raporlar "Kamuoyu Açıklama Platformu" (KAP) ile işletmelerin web sitelerinin "yatırımcı ilişkileri" sayfasından toplanmıştır. Toplanan veriler doküman incelemesi ve içerik analizi yoluyla incelenerek literatür incelemesi sonucunda ulaşılan bilgiler ışığında değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda üç şirketinde gerek finansal tablolarında gerekse bağımsız mali denetim raporlarında TMS kapsamında uymakla mükellef oldukları dipnot açıklamalarına yer verdikleri; ancak TMS 18 ile düzenlenen "Hasılatın Muhasebeleştirilmesi" kapsamında verilmesi önerilen dipnot açıklama sistematiğine hem içerik hem de şekil yönünden yeterli düzeyde önem vermedikleri anlaşılmıştır. Bilgi kullanıcıları ve yatırımcılar açısından hayati öneme sahip olan dipnot açıklamalarında yeterince net, kolay anlaşılır ve doyurucu nitelikte bilgi vermekten kaçınan her üç işletmenin bağımsız denetim raporlarında ise bu yetersizliğin ve uyumsuzluğun "sorun" olarak görülmediği anlaşılmıştır. Son olarak araştırma kapsamında ulaşılan bulgulara göre gerek işletme finansal birimlerine, ulusal muhasebe standartlarını geliştirmekle mükellef olan kamu otoritelerine ve gelecekte bu araştırmayla aynı konuda araştırma yapmayı planlayan araştırmacılara yönelik bazı önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Türkiye Muhasebe Standartları, TMS 18 Hasılat, TFRS Müşteri Hizmetlerinden Hasılat, Finansal Durum Tablosu, Dipnotlar. Tarih : 25.06.2018
The main purpose of the study is to compare the footnote explanations given in the revenue standard of TFRS 18 in the main financial statements of the three major automotive operations which are operating in the Turkish Automotive Industry. Ford Otomotiv Sanayi A.Ş., TOFAŞ Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. and Otokar Otomotiv ve Savunma Sanayi A. Ş. took place as participants in the research which was conducted by using qualitative research method. Data were collected from the financial statements and independent audit reports of 2013-2017 which were published by these companies. These reports were acquired from the "Public Disclosure Platform" (PDP) and the "Investor Relations" pages of the companies' websites. The collected data were analyzed through the examination of document and content analysis as a result of the literature review. As a result of the research, the findings revealed that the three companies have included footnote disclosures in both the financial statements and independent financial audit reports within the scope of Turkish Accounting Standards-18 (TMS-18). However, it has been understood that they do not attached great importance to both the content and the form of the disclosure system proposed in the scope of "Revenue Recognition" which is organized by TAS-18. The findings also revealed that in the independent audit reports of each of the three companies who avoided giving sufficient, clear and satisfactory information in the footnote disclosures that have vital importance in terms of information users and investors. Moreover, insufficiency and nonconformity states of the independent audit reports are not regarded as "problems" by these companies. Finally, according to the findings emerged from the research, some suggestions have been made to the business financial units, to the public authorities that are obliged to develop national accounting standards, and to the researchers who plan to conduct a research in the same subject in the future. Keywords: Turkish Accounting Standards, TAS 18 Revenue, TFRS 15 Revenue from Contacts with Customers, Statement of Financial Position, Footnotes. Date: 25.06.2018
| 2.4.3. TMS 18'den TFRS 15'e Geçiş ile Hasılatın Muhasebeleştirilmesine Getirilen | | |--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------|--| | Değişiklikler | | | BÖLÜM 3. OTOMOTİV SEKTÖRÜNDE TMS 18 AÇISINDAN BİLANÇO | | | DİPNOTLARININ ANALİZİ | | | 3.1. ARAŞTIRMA VERİLERİN TOPLANMASI ve ÖRNEKLEM | | | 3.1.1. Bilançoları Incelenen İşletmeler Hakkında Bilgiler | | | 3.1.2. Araştırma Verileri ve Sınırlılıklar | | | 3.1.3. Araştırmanın Yöntemi | | | 3.2. FORD OTOMOTİV A.Ş.'NİN TEMEL FİNANSAL TABLOLARINDA | | | HASILAT DİPNOTLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ | | | 3.2.1. Ford Otomotiv A.Ş. Bağımsız Denetim Raporları | | | 3.2.2. Hasılatın Muhasebeleştirilmesine Yönelik Politikaların Değerlendirilmesi . 55 | | | 3.2.3. Onemli Hasılat Sınıfı Tutarlarına Ilişkin Dipnotların Değerlendirilmesi 57 | | | 3.3. TOFAŞ TÜRK OTOMOBİL FABRİKASI A.Ş.'NİN TEMEL FİNANSAL | | | TABLOLARINDA HASILAT DİPNOTLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ 59 | | | 3.3.1. Tofaş Türk Otomobil Fabrikası Anonim Şirketi Denetim Raporu | | | 3.3.2. Hasılatın Muhasebeleştirilmesine Yönelik Politikaların Değerlendirilmesi . 62 | | | 3.3.3. Onemli Hasılat Sınıfı Tutarlarına Ilişkin Dipnotların Değerlendirilmesi 64 | | | 3.4. OTOKAR OTOMOTIV VE SAVUNMA SANAYİ A.Ş.'NİN TEMEL | | | FINANSAL TABLOLARINDA HASILAT DIPNOTLARININ | | | DEĞERLENDİRİLMESİ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 66 | | | 3.4.1. Otokar Otomotiv ve Savunma Sanayi A.Ş. Denetim Raporu | | | 3.4.2. Hasılatın Muhasebeleştirilmesine Yönelik Politikaların Değerlendirilmesi . 69 | | | 3.4.3. Onemli Hasılat Sınıfı Tutarlarına İlişkin Dipnotların Değerlendirilmesi 70 | | | 3.5. BULGULAR ve TARTIŞMA | | | BÖLÜM 4. SONUÇ VE ÖNERİLER | | | KAY NAKLAR ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… | |
[{"class": "Metin", "confidence": 0.9453318119049072, "polygon": [[1473, 2057], [1473, 409], [230, 409], [230, 2057]]}]
6
Otomotiv sektöründe TMS 18 hasılat standardı açısından bilanço dipnot analizi / Footnote analysis of financial statement in revenue standard of Turkish Financial Reporting Standards 18 in the Turkish automotive industry
ÖYKÜ MUKADDES İSMAİLOĞLU
532395
İstanbul Okan Üniversitesi
İşletme Ana Bilim Dalı
2018
Türkçe
Yüksek Lisans
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
Araştırmanın temel amacı, Türk otomotiv sektöründe faaliyet gösteren üç önemli otomotiv işletmesinin temel finansal tablolarındaki TMS 18 hasılat standardı kapsamında verilen dipnot açıklamalarını karşılaştırmalı bir şekilde değerlendirmektir. Nitel araştırma yöntemi kullanılarak yapılan araştırmanın örneklemini Türkiye'de otomotiv sektöründe faaliyet gösteren Ford Otomotiv Sanayi A.Ş., TOFAŞ Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. ve Otokar Otomotiv ve Savunma Sanayi A. Ş. isimli şirketler oluşturmaktadır (Web_24, 2018). Araştırma verileri ise seçilen bu şirketlerin 2013-2017 yıllarında yayınladıkları konsolide finansal tabloları ve bağımsız denetim raporlarıdıer. Söz konusu raporlar "Kamuoyu Açıklama Platformu" (KAP) ile işletmelerin web sitelerinin "yatırımcı ilişkileri" sayfasından toplanmıştır. Toplanan veriler doküman incelemesi ve içerik analizi yoluyla incelenerek literatür incelemesi sonucunda ulaşılan bilgiler ışığında değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda üç şirketinde gerek finansal tablolarında gerekse bağımsız mali denetim raporlarında TMS kapsamında uymakla mükellef oldukları dipnot açıklamalarına yer verdikleri; ancak TMS 18 ile düzenlenen "Hasılatın Muhasebeleştirilmesi" kapsamında verilmesi önerilen dipnot açıklama sistematiğine hem içerik hem de şekil yönünden yeterli düzeyde önem vermedikleri anlaşılmıştır. Bilgi kullanıcıları ve yatırımcılar açısından hayati öneme sahip olan dipnot açıklamalarında yeterince net, kolay anlaşılır ve doyurucu nitelikte bilgi vermekten kaçınan her üç işletmenin bağımsız denetim raporlarında ise bu yetersizliğin ve uyumsuzluğun "sorun" olarak görülmediği anlaşılmıştır. Son olarak araştırma kapsamında ulaşılan bulgulara göre gerek işletme finansal birimlerine, ulusal muhasebe standartlarını geliştirmekle mükellef olan kamu otoritelerine ve gelecekte bu araştırmayla aynı konuda araştırma yapmayı planlayan araştırmacılara yönelik bazı önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Türkiye Muhasebe Standartları, TMS 18 Hasılat, TFRS Müşteri Hizmetlerinden Hasılat, Finansal Durum Tablosu, Dipnotlar. Tarih : 25.06.2018
The main purpose of the study is to compare the footnote explanations given in the revenue standard of TFRS 18 in the main financial statements of the three major automotive operations which are operating in the Turkish Automotive Industry. Ford Otomotiv Sanayi A.Ş., TOFAŞ Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. and Otokar Otomotiv ve Savunma Sanayi A. Ş. took place as participants in the research which was conducted by using qualitative research method. Data were collected from the financial statements and independent audit reports of 2013-2017 which were published by these companies. These reports were acquired from the "Public Disclosure Platform" (PDP) and the "Investor Relations" pages of the companies' websites. The collected data were analyzed through the examination of document and content analysis as a result of the literature review. As a result of the research, the findings revealed that the three companies have included footnote disclosures in both the financial statements and independent financial audit reports within the scope of Turkish Accounting Standards-18 (TMS-18). However, it has been understood that they do not attached great importance to both the content and the form of the disclosure system proposed in the scope of "Revenue Recognition" which is organized by TAS-18. The findings also revealed that in the independent audit reports of each of the three companies who avoided giving sufficient, clear and satisfactory information in the footnote disclosures that have vital importance in terms of information users and investors. Moreover, insufficiency and nonconformity states of the independent audit reports are not regarded as "problems" by these companies. Finally, according to the findings emerged from the research, some suggestions have been made to the business financial units, to the public authorities that are obliged to develop national accounting standards, and to the researchers who plan to conduct a research in the same subject in the future. Keywords: Turkish Accounting Standards, TAS 18 Revenue, TFRS 15 Revenue from Contacts with Customers, Statement of Financial Position, Footnotes. Date: 25.06.2018
## OZET ## OTOMOTİV SEKTÖRÜNDE TMS 18 HASILAT STANDARDI AÇISINDAN BİLANÇO DİPNOT ANALİZİ Araştırmanın temel amacı, Türk otomotiv sektöründe faaliyet gösteren üç önemli otomotiv işletmesinin temel finansal tablolarındaki TMS 18 hasılat standardı kapsamında verilen dipnot açıklamalarını karşılaştırmalı bir şekilde değerlendirmektir. Nitel araştırma yöntemi kullanılarak yapılan araştırmanın örneklemini Türkiye'de otomotiv sektöründe faaliyet gösteren Ford Otomotiv Sanayı A.Ş., TOFAŞ Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. ve Otokar Otomotiv ve Savunma Sanayi A. Ş. isimli şirketler oluşturmaktadır (Web 24, 2018). Araştırma verileri ise seçilen bu şirketlerin 2013-2017 yıllarında yayınladıkları konsolide finansal tabloları ve bağımsız denetim raporlarıdıer. Söz konusu raporlar "Kamuoyu Açıklama Platformu" (KAP) ile işletmelerin web sitelerinin "yatırımcı ilişkileri" sayfasından toplanmıştır. Toplanan veriler doküman incelemesi ve içerik analizi yoluyla incelenerek literatür incelemesi sonucunda ulaşılan bilgiler ışığında değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda üç şirketinde gerek finansal tablolarında gerekse bağımsız mali denetim raporlarında TMS kapsamında uymakla mükellef oldukları dipnot açıklamalarına yer verdikleri; ancak TMS 18 ile düzenlenen "Hasılatın Muhasebeleştirilmesi" kapsamında verilmesi önerilen dipnot açıklama sistematığıne hem içerik hem de şekil yönünden yeterli düzeyde önem vermedikleri anlaşılmıştır. Bilgi kullanıcıları ve yatırımcılar açısından hayati öneme sahip olan dipnot açıklamalarında yeterince net, kolay anlaşılır ve doyurucu nitelikte bilgi vermekten kaçınan her üç işletmenin bağımsız denetim raporlarında ise bu yetersizliğin ve uyumsuzluğun "sorun" olarak görülmediği anlaşılmıştır. Son olarak araştırma kapsamında ulaşılan bulgulara göre gerek işletme finansal birimlerine, ulusal muhasebe standartlarını geliştirmekle mükellet olan kamu
[{"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.7430024147033691, "polygon": [[892, 2206], [892, 2155], [833, 2154], [832, 2206]]}, {"class": "Metin", "confidence": 0.7371581792831421, "polygon": [[246, 581], [1469, 578], [1468, 215], [245, 218]]}]
7
Otomotiv sektöründe TMS 18 hasılat standardı açısından bilanço dipnot analizi / Footnote analysis of financial statement in revenue standard of Turkish Financial Reporting Standards 18 in the Turkish automotive industry
ÖYKÜ MUKADDES İSMAİLOĞLU
532395
İstanbul Okan Üniversitesi
İşletme Ana Bilim Dalı
2018
Türkçe
Yüksek Lisans
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
Araştırmanın temel amacı, Türk otomotiv sektöründe faaliyet gösteren üç önemli otomotiv işletmesinin temel finansal tablolarındaki TMS 18 hasılat standardı kapsamında verilen dipnot açıklamalarını karşılaştırmalı bir şekilde değerlendirmektir. Nitel araştırma yöntemi kullanılarak yapılan araştırmanın örneklemini Türkiye'de otomotiv sektöründe faaliyet gösteren Ford Otomotiv Sanayi A.Ş., TOFAŞ Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. ve Otokar Otomotiv ve Savunma Sanayi A. Ş. isimli şirketler oluşturmaktadır (Web_24, 2018). Araştırma verileri ise seçilen bu şirketlerin 2013-2017 yıllarında yayınladıkları konsolide finansal tabloları ve bağımsız denetim raporlarıdıer. Söz konusu raporlar "Kamuoyu Açıklama Platformu" (KAP) ile işletmelerin web sitelerinin "yatırımcı ilişkileri" sayfasından toplanmıştır. Toplanan veriler doküman incelemesi ve içerik analizi yoluyla incelenerek literatür incelemesi sonucunda ulaşılan bilgiler ışığında değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda üç şirketinde gerek finansal tablolarında gerekse bağımsız mali denetim raporlarında TMS kapsamında uymakla mükellef oldukları dipnot açıklamalarına yer verdikleri; ancak TMS 18 ile düzenlenen "Hasılatın Muhasebeleştirilmesi" kapsamında verilmesi önerilen dipnot açıklama sistematiğine hem içerik hem de şekil yönünden yeterli düzeyde önem vermedikleri anlaşılmıştır. Bilgi kullanıcıları ve yatırımcılar açısından hayati öneme sahip olan dipnot açıklamalarında yeterince net, kolay anlaşılır ve doyurucu nitelikte bilgi vermekten kaçınan her üç işletmenin bağımsız denetim raporlarında ise bu yetersizliğin ve uyumsuzluğun "sorun" olarak görülmediği anlaşılmıştır. Son olarak araştırma kapsamında ulaşılan bulgulara göre gerek işletme finansal birimlerine, ulusal muhasebe standartlarını geliştirmekle mükellef olan kamu otoritelerine ve gelecekte bu araştırmayla aynı konuda araştırma yapmayı planlayan araştırmacılara yönelik bazı önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Türkiye Muhasebe Standartları, TMS 18 Hasılat, TFRS Müşteri Hizmetlerinden Hasılat, Finansal Durum Tablosu, Dipnotlar. Tarih : 25.06.2018
The main purpose of the study is to compare the footnote explanations given in the revenue standard of TFRS 18 in the main financial statements of the three major automotive operations which are operating in the Turkish Automotive Industry. Ford Otomotiv Sanayi A.Ş., TOFAŞ Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. and Otokar Otomotiv ve Savunma Sanayi A. Ş. took place as participants in the research which was conducted by using qualitative research method. Data were collected from the financial statements and independent audit reports of 2013-2017 which were published by these companies. These reports were acquired from the "Public Disclosure Platform" (PDP) and the "Investor Relations" pages of the companies' websites. The collected data were analyzed through the examination of document and content analysis as a result of the literature review. As a result of the research, the findings revealed that the three companies have included footnote disclosures in both the financial statements and independent financial audit reports within the scope of Turkish Accounting Standards-18 (TMS-18). However, it has been understood that they do not attached great importance to both the content and the form of the disclosure system proposed in the scope of "Revenue Recognition" which is organized by TAS-18. The findings also revealed that in the independent audit reports of each of the three companies who avoided giving sufficient, clear and satisfactory information in the footnote disclosures that have vital importance in terms of information users and investors. Moreover, insufficiency and nonconformity states of the independent audit reports are not regarded as "problems" by these companies. Finally, according to the findings emerged from the research, some suggestions have been made to the business financial units, to the public authorities that are obliged to develop national accounting standards, and to the researchers who plan to conduct a research in the same subject in the future. Keywords: Turkish Accounting Standards, TAS 18 Revenue, TFRS 15 Revenue from Contacts with Customers, Statement of Financial Position, Footnotes. Date: 25.06.2018
otoritelerine ve gelecekte bu araştırmayla aynı konuda araştırma yapmayı planlayan araştırmacılara yönelik bazı önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Türkiye Muhasebe Standartları, TMS 18 Hasılat, TFRS Müşteri Hizmetlerinden Hasılat, Finansal Durum Tablosu, Dipnotlar. Tarih : 25.06.2018 ![](_page_0_Picture_2.jpeg) ## 11 11
[{"class": "Metin", "confidence": 0.907949686050415, "polygon": [[1465, 2056], [1472, 253], [213, 248], [206, 2051]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.8685896992683411, "polygon": [[890, 2208], [891, 2158], [833, 2157], [832, 2207]]}]
8
Otomotiv sektöründe TMS 18 hasılat standardı açısından bilanço dipnot analizi / Footnote analysis of financial statement in revenue standard of Turkish Financial Reporting Standards 18 in the Turkish automotive industry
ÖYKÜ MUKADDES İSMAİLOĞLU
532395
İstanbul Okan Üniversitesi
İşletme Ana Bilim Dalı
2018
Türkçe
Yüksek Lisans
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
Araştırmanın temel amacı, Türk otomotiv sektöründe faaliyet gösteren üç önemli otomotiv işletmesinin temel finansal tablolarındaki TMS 18 hasılat standardı kapsamında verilen dipnot açıklamalarını karşılaştırmalı bir şekilde değerlendirmektir. Nitel araştırma yöntemi kullanılarak yapılan araştırmanın örneklemini Türkiye'de otomotiv sektöründe faaliyet gösteren Ford Otomotiv Sanayi A.Ş., TOFAŞ Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. ve Otokar Otomotiv ve Savunma Sanayi A. Ş. isimli şirketler oluşturmaktadır (Web_24, 2018). Araştırma verileri ise seçilen bu şirketlerin 2013-2017 yıllarında yayınladıkları konsolide finansal tabloları ve bağımsız denetim raporlarıdıer. Söz konusu raporlar "Kamuoyu Açıklama Platformu" (KAP) ile işletmelerin web sitelerinin "yatırımcı ilişkileri" sayfasından toplanmıştır. Toplanan veriler doküman incelemesi ve içerik analizi yoluyla incelenerek literatür incelemesi sonucunda ulaşılan bilgiler ışığında değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda üç şirketinde gerek finansal tablolarında gerekse bağımsız mali denetim raporlarında TMS kapsamında uymakla mükellef oldukları dipnot açıklamalarına yer verdikleri; ancak TMS 18 ile düzenlenen "Hasılatın Muhasebeleştirilmesi" kapsamında verilmesi önerilen dipnot açıklama sistematiğine hem içerik hem de şekil yönünden yeterli düzeyde önem vermedikleri anlaşılmıştır. Bilgi kullanıcıları ve yatırımcılar açısından hayati öneme sahip olan dipnot açıklamalarında yeterince net, kolay anlaşılır ve doyurucu nitelikte bilgi vermekten kaçınan her üç işletmenin bağımsız denetim raporlarında ise bu yetersizliğin ve uyumsuzluğun "sorun" olarak görülmediği anlaşılmıştır. Son olarak araştırma kapsamında ulaşılan bulgulara göre gerek işletme finansal birimlerine, ulusal muhasebe standartlarını geliştirmekle mükellef olan kamu otoritelerine ve gelecekte bu araştırmayla aynı konuda araştırma yapmayı planlayan araştırmacılara yönelik bazı önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Türkiye Muhasebe Standartları, TMS 18 Hasılat, TFRS Müşteri Hizmetlerinden Hasılat, Finansal Durum Tablosu, Dipnotlar. Tarih : 25.06.2018
The main purpose of the study is to compare the footnote explanations given in the revenue standard of TFRS 18 in the main financial statements of the three major automotive operations which are operating in the Turkish Automotive Industry. Ford Otomotiv Sanayi A.Ş., TOFAŞ Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. and Otokar Otomotiv ve Savunma Sanayi A. Ş. took place as participants in the research which was conducted by using qualitative research method. Data were collected from the financial statements and independent audit reports of 2013-2017 which were published by these companies. These reports were acquired from the "Public Disclosure Platform" (PDP) and the "Investor Relations" pages of the companies' websites. The collected data were analyzed through the examination of document and content analysis as a result of the literature review. As a result of the research, the findings revealed that the three companies have included footnote disclosures in both the financial statements and independent financial audit reports within the scope of Turkish Accounting Standards-18 (TMS-18). However, it has been understood that they do not attached great importance to both the content and the form of the disclosure system proposed in the scope of "Revenue Recognition" which is organized by TAS-18. The findings also revealed that in the independent audit reports of each of the three companies who avoided giving sufficient, clear and satisfactory information in the footnote disclosures that have vital importance in terms of information users and investors. Moreover, insufficiency and nonconformity states of the independent audit reports are not regarded as "problems" by these companies. Finally, according to the findings emerged from the research, some suggestions have been made to the business financial units, to the public authorities that are obliged to develop national accounting standards, and to the researchers who plan to conduct a research in the same subject in the future. Keywords: Turkish Accounting Standards, TAS 18 Revenue, TFRS 15 Revenue from Contacts with Customers, Statement of Financial Position, Footnotes. Date: 25.06.2018
## SUMMARY ## FOOTNOTE ANALYSIS OF FINANCIAL STATEMENT IN REVENUE STANDARD OF TURKISH FINANCIAL REPORTING STANDARDS 18 IN THE TURKISH AUTOMOTIVE INDUSTRY The main purpose of the study is to compare the footnote explanations given in the revenue standard of TFRS 18 in the main financial statements of the three major automotive operations which are operating in the Turkish Automotive Industry. Ford Otomotiv Sanayi A.S., TOFAŞ Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. and Otokar Otomotiv ve Savunma Sanayi A. S. took place as participants in the research which was conducted by using qualitative research method. Data were collected from the financial statements and independent audit reports of 2013-2017 which were published by these companies. These reports were acquired from the "Public Disclosure Platform" (PDP) and the "Investor Relations" pages of the companies' websites. The collected data were analyzed through the examination of document and content analysis as a result of the literature review. As a result of the research, the findings revealed that the three companies have included footnote disclosures in both the financial statements and independent financial audit reports within the scope of Turkish A ccounting Standards-18 (TMS-18). However, it has been understood that they do not attached great importance to both the content and the form of the disclosure system proposed in the scope of "Revenue Recognition" which is organized by TA S-18. The findings also revealed that in the independent audit reports of each of the three companies who avoided giving sufficient, clear and satisfactory information in the footnote disclosures that have vital importance in terms of information users and investors. Moreover, insufficiency and nonconformity states of the independent audit reports are not regarded as "problems" by these companies. Finally, according to the findings emerged from the research, some suggestions have been made to the business financial units, to the public authorities that are obliged to
[{"class": "Metin", "confidence": 0.748893141746521, "polygon": [[245, 577], [1464, 575], [1464, 213], [244, 214]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.7197580933570862, "polygon": [[886, 2203], [886, 2161], [841, 2160], [840, 2203]]}]
9
Otomotiv sektöründe TMS 18 hasılat standardı açısından bilanço dipnot analizi / Footnote analysis of financial statement in revenue standard of Turkish Financial Reporting Standards 18 in the Turkish automotive industry
ÖYKÜ MUKADDES İSMAİLOĞLU
532395
İstanbul Okan Üniversitesi
İşletme Ana Bilim Dalı
2018
Türkçe
Yüksek Lisans
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
Araştırmanın temel amacı, Türk otomotiv sektöründe faaliyet gösteren üç önemli otomotiv işletmesinin temel finansal tablolarındaki TMS 18 hasılat standardı kapsamında verilen dipnot açıklamalarını karşılaştırmalı bir şekilde değerlendirmektir. Nitel araştırma yöntemi kullanılarak yapılan araştırmanın örneklemini Türkiye'de otomotiv sektöründe faaliyet gösteren Ford Otomotiv Sanayi A.Ş., TOFAŞ Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. ve Otokar Otomotiv ve Savunma Sanayi A. Ş. isimli şirketler oluşturmaktadır (Web_24, 2018). Araştırma verileri ise seçilen bu şirketlerin 2013-2017 yıllarında yayınladıkları konsolide finansal tabloları ve bağımsız denetim raporlarıdıer. Söz konusu raporlar "Kamuoyu Açıklama Platformu" (KAP) ile işletmelerin web sitelerinin "yatırımcı ilişkileri" sayfasından toplanmıştır. Toplanan veriler doküman incelemesi ve içerik analizi yoluyla incelenerek literatür incelemesi sonucunda ulaşılan bilgiler ışığında değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda üç şirketinde gerek finansal tablolarında gerekse bağımsız mali denetim raporlarında TMS kapsamında uymakla mükellef oldukları dipnot açıklamalarına yer verdikleri; ancak TMS 18 ile düzenlenen "Hasılatın Muhasebeleştirilmesi" kapsamında verilmesi önerilen dipnot açıklama sistematiğine hem içerik hem de şekil yönünden yeterli düzeyde önem vermedikleri anlaşılmıştır. Bilgi kullanıcıları ve yatırımcılar açısından hayati öneme sahip olan dipnot açıklamalarında yeterince net, kolay anlaşılır ve doyurucu nitelikte bilgi vermekten kaçınan her üç işletmenin bağımsız denetim raporlarında ise bu yetersizliğin ve uyumsuzluğun "sorun" olarak görülmediği anlaşılmıştır. Son olarak araştırma kapsamında ulaşılan bulgulara göre gerek işletme finansal birimlerine, ulusal muhasebe standartlarını geliştirmekle mükellef olan kamu otoritelerine ve gelecekte bu araştırmayla aynı konuda araştırma yapmayı planlayan araştırmacılara yönelik bazı önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Türkiye Muhasebe Standartları, TMS 18 Hasılat, TFRS Müşteri Hizmetlerinden Hasılat, Finansal Durum Tablosu, Dipnotlar. Tarih : 25.06.2018
The main purpose of the study is to compare the footnote explanations given in the revenue standard of TFRS 18 in the main financial statements of the three major automotive operations which are operating in the Turkish Automotive Industry. Ford Otomotiv Sanayi A.Ş., TOFAŞ Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. and Otokar Otomotiv ve Savunma Sanayi A. Ş. took place as participants in the research which was conducted by using qualitative research method. Data were collected from the financial statements and independent audit reports of 2013-2017 which were published by these companies. These reports were acquired from the "Public Disclosure Platform" (PDP) and the "Investor Relations" pages of the companies' websites. The collected data were analyzed through the examination of document and content analysis as a result of the literature review. As a result of the research, the findings revealed that the three companies have included footnote disclosures in both the financial statements and independent financial audit reports within the scope of Turkish Accounting Standards-18 (TMS-18). However, it has been understood that they do not attached great importance to both the content and the form of the disclosure system proposed in the scope of "Revenue Recognition" which is organized by TAS-18. The findings also revealed that in the independent audit reports of each of the three companies who avoided giving sufficient, clear and satisfactory information in the footnote disclosures that have vital importance in terms of information users and investors. Moreover, insufficiency and nonconformity states of the independent audit reports are not regarded as "problems" by these companies. Finally, according to the findings emerged from the research, some suggestions have been made to the business financial units, to the public authorities that are obliged to develop national accounting standards, and to the researchers who plan to conduct a research in the same subject in the future. Keywords: Turkish Accounting Standards, TAS 18 Revenue, TFRS 15 Revenue from Contacts with Customers, Statement of Financial Position, Footnotes. Date: 25.06.2018
develop national accounting standards, and to the researchers who plan to conduct a research in the same subject in the future. Keywords: Turkish Accounting Standards, TAS 18 Revenue, TFRS 15 Revenue from Contacts with Customers, Statement of Financial Position, Footnotes. Date: 25.06.2018 ![](_page_0_Picture_2.jpeg) ## 1 1 【 1 1 1 1
[{"class": "Metin", "confidence": 0.9549242854118347, "polygon": [[1473, 2077], [1474, 419], [224, 418], [222, 2076]]}]
13
Otomotiv sektöründe TMS 18 hasılat standardı açısından bilanço dipnot analizi / Footnote analysis of financial statement in revenue standard of Turkish Financial Reporting Standards 18 in the Turkish automotive industry
ÖYKÜ MUKADDES İSMAİLOĞLU
532395
İstanbul Okan Üniversitesi
İşletme Ana Bilim Dalı
2018
Türkçe
Yüksek Lisans
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
Araştırmanın temel amacı, Türk otomotiv sektöründe faaliyet gösteren üç önemli otomotiv işletmesinin temel finansal tablolarındaki TMS 18 hasılat standardı kapsamında verilen dipnot açıklamalarını karşılaştırmalı bir şekilde değerlendirmektir. Nitel araştırma yöntemi kullanılarak yapılan araştırmanın örneklemini Türkiye'de otomotiv sektöründe faaliyet gösteren Ford Otomotiv Sanayi A.Ş., TOFAŞ Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. ve Otokar Otomotiv ve Savunma Sanayi A. Ş. isimli şirketler oluşturmaktadır (Web_24, 2018). Araştırma verileri ise seçilen bu şirketlerin 2013-2017 yıllarında yayınladıkları konsolide finansal tabloları ve bağımsız denetim raporlarıdıer. Söz konusu raporlar "Kamuoyu Açıklama Platformu" (KAP) ile işletmelerin web sitelerinin "yatırımcı ilişkileri" sayfasından toplanmıştır. Toplanan veriler doküman incelemesi ve içerik analizi yoluyla incelenerek literatür incelemesi sonucunda ulaşılan bilgiler ışığında değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda üç şirketinde gerek finansal tablolarında gerekse bağımsız mali denetim raporlarında TMS kapsamında uymakla mükellef oldukları dipnot açıklamalarına yer verdikleri; ancak TMS 18 ile düzenlenen "Hasılatın Muhasebeleştirilmesi" kapsamında verilmesi önerilen dipnot açıklama sistematiğine hem içerik hem de şekil yönünden yeterli düzeyde önem vermedikleri anlaşılmıştır. Bilgi kullanıcıları ve yatırımcılar açısından hayati öneme sahip olan dipnot açıklamalarında yeterince net, kolay anlaşılır ve doyurucu nitelikte bilgi vermekten kaçınan her üç işletmenin bağımsız denetim raporlarında ise bu yetersizliğin ve uyumsuzluğun "sorun" olarak görülmediği anlaşılmıştır. Son olarak araştırma kapsamında ulaşılan bulgulara göre gerek işletme finansal birimlerine, ulusal muhasebe standartlarını geliştirmekle mükellef olan kamu otoritelerine ve gelecekte bu araştırmayla aynı konuda araştırma yapmayı planlayan araştırmacılara yönelik bazı önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Türkiye Muhasebe Standartları, TMS 18 Hasılat, TFRS Müşteri Hizmetlerinden Hasılat, Finansal Durum Tablosu, Dipnotlar. Tarih : 25.06.2018
The main purpose of the study is to compare the footnote explanations given in the revenue standard of TFRS 18 in the main financial statements of the three major automotive operations which are operating in the Turkish Automotive Industry. Ford Otomotiv Sanayi A.Ş., TOFAŞ Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. and Otokar Otomotiv ve Savunma Sanayi A. Ş. took place as participants in the research which was conducted by using qualitative research method. Data were collected from the financial statements and independent audit reports of 2013-2017 which were published by these companies. These reports were acquired from the "Public Disclosure Platform" (PDP) and the "Investor Relations" pages of the companies' websites. The collected data were analyzed through the examination of document and content analysis as a result of the literature review. As a result of the research, the findings revealed that the three companies have included footnote disclosures in both the financial statements and independent financial audit reports within the scope of Turkish Accounting Standards-18 (TMS-18). However, it has been understood that they do not attached great importance to both the content and the form of the disclosure system proposed in the scope of "Revenue Recognition" which is organized by TAS-18. The findings also revealed that in the independent audit reports of each of the three companies who avoided giving sufficient, clear and satisfactory information in the footnote disclosures that have vital importance in terms of information users and investors. Moreover, insufficiency and nonconformity states of the independent audit reports are not regarded as "problems" by these companies. Finally, according to the findings emerged from the research, some suggestions have been made to the business financial units, to the public authorities that are obliged to develop national accounting standards, and to the researchers who plan to conduct a research in the same subject in the future. Keywords: Turkish Accounting Standards, TAS 18 Revenue, TFRS 15 Revenue from Contacts with Customers, Statement of Financial Position, Footnotes. Date: 25.06.2018
## BÖLÜM 1. GİRİŞ ve AMAÇ lnternet, iletişim ve bilgi teknolojilerinde yaşanan baş döndürücü gelişmeler tüm sektörlerdeki yerleşik üretim, pazarlama ve finansman sistemlerini değişim ve dönüşüme mecbur bırakmaktadır. Şüphesiz bu tür değişim ve dönüşümlerin en önemli hissedildiği alanların başında ise işletmelerdeki muhasebe ve finansman sistemleri gelmektedir. Şüphesiz küresel ölçekte yaşanan bu tür gelişmeler kısa süre sonrasında Türkiye'deki ulusal muhasebe ve finansal analız standartlarını da etkilemeye başlamıştır. Bu kapsamda öncelikle 01 Temmuz 2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı Türk Ticaret kanunu uluslararası finansal raporlama standartları ile uluslararası muhasebe ilkelerini esas alarak çeşitli düzenlemeler getirmiştir. Böylelikle Türkiye'de uluslararası muhasebe ve finansal raporlama standartlarıyla uyumlu, "Türkiye Muhasebe Standartları" (TMS) oluşturulmuş ve bu standartlara göre işletmelerin muhasebe ve finansal tablo/kayıt tutmaları yasal zorunluluğu doğmuştur. Ustelik yeni TMS sisteminin Tekdüzen Muhasebe Sistemine göre çok önemli farklılık ve gelişmiş özellikler yer almaktadır. TMS sisteminin en önemli getirdiği yenilik ise işletmelerin finansal raporlarında ve muhasebe kayıtlarında gerçeğe uygun ve önemli bilgilerin sunulmasını sağlamak amacıyla finansal raporlamada esneklik ve buna bağlı olarak bilanço ve gelir tabloların "dipnotlarında" daha kapsamlı bilgiler verilmesi istenilmesidir. Ayrıca yeni TMS kapsamında dipnotlar, işletmelerin temel finansal tablolarında yer alan kalemlerin metinsel açıklamalarını ve bu tablolarda raporlanan uygun olmayan kalemlerle ilgili stratejik öneme sahip bazı bilgiler sağlamaktadır. Dolayısyla işletmelerin bilançolarında yer alan dipnotlar bir anlamda finansal tablolar aracılığıyla adli muhasebe sorgusu yapmak, varsa işletmede yolunda gitmeyen işler tespit etmek, zaten ileri teknolojiler kullanılarak kayıt içerisinde yer alan verilerde olası hile veya sapma varsa bunları tespit etmek gibi stratejik amaçlara hizmet etmektedir. lşte buradan hareketle denilebilir ki, bilanço dipnotları içerdiği bilgiler itibariyle, eğer bir işletmede finansal performans yönüyle kötüye doğru bir gidiş varsa ya da adlı
[{"class": "Metin", "confidence": 0.9404345750808716, "polygon": [[1490, 1896], [1501, 246], [224, 237], [212, 1887]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.8227237462997437, "polygon": [[889, 2207], [890, 2153], [838, 2152], [837, 2206]]}]
14
Otomotiv sektöründe TMS 18 hasılat standardı açısından bilanço dipnot analizi / Footnote analysis of financial statement in revenue standard of Turkish Financial Reporting Standards 18 in the Turkish automotive industry
ÖYKÜ MUKADDES İSMAİLOĞLU
532395
İstanbul Okan Üniversitesi
İşletme Ana Bilim Dalı
2018
Türkçe
Yüksek Lisans
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
Araştırmanın temel amacı, Türk otomotiv sektöründe faaliyet gösteren üç önemli otomotiv işletmesinin temel finansal tablolarındaki TMS 18 hasılat standardı kapsamında verilen dipnot açıklamalarını karşılaştırmalı bir şekilde değerlendirmektir. Nitel araştırma yöntemi kullanılarak yapılan araştırmanın örneklemini Türkiye'de otomotiv sektöründe faaliyet gösteren Ford Otomotiv Sanayi A.Ş., TOFAŞ Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. ve Otokar Otomotiv ve Savunma Sanayi A. Ş. isimli şirketler oluşturmaktadır (Web_24, 2018). Araştırma verileri ise seçilen bu şirketlerin 2013-2017 yıllarında yayınladıkları konsolide finansal tabloları ve bağımsız denetim raporlarıdıer. Söz konusu raporlar "Kamuoyu Açıklama Platformu" (KAP) ile işletmelerin web sitelerinin "yatırımcı ilişkileri" sayfasından toplanmıştır. Toplanan veriler doküman incelemesi ve içerik analizi yoluyla incelenerek literatür incelemesi sonucunda ulaşılan bilgiler ışığında değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda üç şirketinde gerek finansal tablolarında gerekse bağımsız mali denetim raporlarında TMS kapsamında uymakla mükellef oldukları dipnot açıklamalarına yer verdikleri; ancak TMS 18 ile düzenlenen "Hasılatın Muhasebeleştirilmesi" kapsamında verilmesi önerilen dipnot açıklama sistematiğine hem içerik hem de şekil yönünden yeterli düzeyde önem vermedikleri anlaşılmıştır. Bilgi kullanıcıları ve yatırımcılar açısından hayati öneme sahip olan dipnot açıklamalarında yeterince net, kolay anlaşılır ve doyurucu nitelikte bilgi vermekten kaçınan her üç işletmenin bağımsız denetim raporlarında ise bu yetersizliğin ve uyumsuzluğun "sorun" olarak görülmediği anlaşılmıştır. Son olarak araştırma kapsamında ulaşılan bulgulara göre gerek işletme finansal birimlerine, ulusal muhasebe standartlarını geliştirmekle mükellef olan kamu otoritelerine ve gelecekte bu araştırmayla aynı konuda araştırma yapmayı planlayan araştırmacılara yönelik bazı önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Türkiye Muhasebe Standartları, TMS 18 Hasılat, TFRS Müşteri Hizmetlerinden Hasılat, Finansal Durum Tablosu, Dipnotlar. Tarih : 25.06.2018
The main purpose of the study is to compare the footnote explanations given in the revenue standard of TFRS 18 in the main financial statements of the three major automotive operations which are operating in the Turkish Automotive Industry. Ford Otomotiv Sanayi A.Ş., TOFAŞ Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. and Otokar Otomotiv ve Savunma Sanayi A. Ş. took place as participants in the research which was conducted by using qualitative research method. Data were collected from the financial statements and independent audit reports of 2013-2017 which were published by these companies. These reports were acquired from the "Public Disclosure Platform" (PDP) and the "Investor Relations" pages of the companies' websites. The collected data were analyzed through the examination of document and content analysis as a result of the literature review. As a result of the research, the findings revealed that the three companies have included footnote disclosures in both the financial statements and independent financial audit reports within the scope of Turkish Accounting Standards-18 (TMS-18). However, it has been understood that they do not attached great importance to both the content and the form of the disclosure system proposed in the scope of "Revenue Recognition" which is organized by TAS-18. The findings also revealed that in the independent audit reports of each of the three companies who avoided giving sufficient, clear and satisfactory information in the footnote disclosures that have vital importance in terms of information users and investors. Moreover, insufficiency and nonconformity states of the independent audit reports are not regarded as "problems" by these companies. Finally, according to the findings emerged from the research, some suggestions have been made to the business financial units, to the public authorities that are obliged to develop national accounting standards, and to the researchers who plan to conduct a research in the same subject in the future. Keywords: Turkish Accounting Standards, TAS 18 Revenue, TFRS 15 Revenue from Contacts with Customers, Statement of Financial Position, Footnotes. Date: 25.06.2018
muhasebe yönünden hileli veya gerçek dışı bir işlem yapılıyorsa, bunun en iyi anlaşılacağı ve tespit edileceği bilanço bölümlerini oluşturmaktadır. Oyle ise günümüzde işletmelerin bilançolarında yer alan dipnot açıklamaları analiz ederek bu dipnotların finansal bilgilendirme açısından etkinliğini, içeriklerini ve olması gereken standartlara uygunluk düzeylerini değerlendirmek oldukça önemli bir araştırma konusudur. Ozellikle Türkiye özelinde sadece yeni TMS kapsamında oluşturulan bilanço dipnot açıklamaları kapsamında son derece kısıtlı sayıda araştırmanın yapılmış olması da bu araştırmanın anlam ve önemini arttıran diğer bir konu olduğunu söylemek mümkündür. Anlatılan çerçevede bu araştırmanın temel amacı, Türkiye'de otomotiv sektöründe faaliyet gösteren üç önemli otomotiv işletmesinin 2015-2016 dönemlerine ilişkin bilanço/temel finansal tablolarında yer alan ve TMS 18 hasılat standardı kapsamında verilen dipnot açıklamalarını karşılaştırmalı bir şekilde değerlendirmektir. Bu amaç doğrultusunda yapılması planlanan araştırma kapsamında tezin ikinci bölümünde; öncelikle tezin temel kavramları literatür çerçevesinde tanımlandıktan sonra, önce uluslararası düzeyde gelişen UFRS, daha sonra ise ulusal düzeyde oluşturulan TMS sistemi kısaca anlatılmıştır. Tezin üçüncü bölümünde ise araştırmada kullanılan veri toplama yöntemleri kısaca açıklandıktan sonra bilançoları incelenen işletmelerin gerek geçmişi gerekse baz alınan bilanço dönemlerine ait faaliyetleri hakkında kısaca bilgiler verilmiştir. Bölümde daha sonra araştırma kapsamında seçilen otomotiv işletmelerinin aynı dönemlere at bilançolarında, TMS 18 hasılat standardı kapsamında yer verdikleri dipnotlar karşılaştırmalı bir şekilde incelenerek deüğerlendirilmiştir. Tezin son bölümünde ise araştırma kapsamında seçilen otomotiv işletmelerinin aynı dönemlere ait bilançolarında, TMS 18 hasılat standardı kapsamında yer verdikleri dipnotlar hem içerik yönünden hem de şekil yönünden analız edilerek karşılaştırmalı bir şekilde incelenmiştir. Böylece bilanço/temel finansal tablolarda yer alan dipnot açıklamaları karşılaştırmalı bir şekilde değerlendirilerek, dipnot açıklaması inceleme ve analizi konusunda alan yazınına küçük ancak önemli bir katkı sunulmuştur.
[{"class": "Metin", "confidence": 0.9517157077789307, "polygon": [[1481, 2047], [1483, 404], [224, 402], [222, 2045]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.8657630681991577, "polygon": [[890, 2207], [891, 2155], [838, 2154], [838, 2207]]}]
15
Otomotiv sektöründe TMS 18 hasılat standardı açısından bilanço dipnot analizi / Footnote analysis of financial statement in revenue standard of Turkish Financial Reporting Standards 18 in the Turkish automotive industry
ÖYKÜ MUKADDES İSMAİLOĞLU
532395
İstanbul Okan Üniversitesi
İşletme Ana Bilim Dalı
2018
Türkçe
Yüksek Lisans
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
Araştırmanın temel amacı, Türk otomotiv sektöründe faaliyet gösteren üç önemli otomotiv işletmesinin temel finansal tablolarındaki TMS 18 hasılat standardı kapsamında verilen dipnot açıklamalarını karşılaştırmalı bir şekilde değerlendirmektir. Nitel araştırma yöntemi kullanılarak yapılan araştırmanın örneklemini Türkiye'de otomotiv sektöründe faaliyet gösteren Ford Otomotiv Sanayi A.Ş., TOFAŞ Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. ve Otokar Otomotiv ve Savunma Sanayi A. Ş. isimli şirketler oluşturmaktadır (Web_24, 2018). Araştırma verileri ise seçilen bu şirketlerin 2013-2017 yıllarında yayınladıkları konsolide finansal tabloları ve bağımsız denetim raporlarıdıer. Söz konusu raporlar "Kamuoyu Açıklama Platformu" (KAP) ile işletmelerin web sitelerinin "yatırımcı ilişkileri" sayfasından toplanmıştır. Toplanan veriler doküman incelemesi ve içerik analizi yoluyla incelenerek literatür incelemesi sonucunda ulaşılan bilgiler ışığında değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda üç şirketinde gerek finansal tablolarında gerekse bağımsız mali denetim raporlarında TMS kapsamında uymakla mükellef oldukları dipnot açıklamalarına yer verdikleri; ancak TMS 18 ile düzenlenen "Hasılatın Muhasebeleştirilmesi" kapsamında verilmesi önerilen dipnot açıklama sistematiğine hem içerik hem de şekil yönünden yeterli düzeyde önem vermedikleri anlaşılmıştır. Bilgi kullanıcıları ve yatırımcılar açısından hayati öneme sahip olan dipnot açıklamalarında yeterince net, kolay anlaşılır ve doyurucu nitelikte bilgi vermekten kaçınan her üç işletmenin bağımsız denetim raporlarında ise bu yetersizliğin ve uyumsuzluğun "sorun" olarak görülmediği anlaşılmıştır. Son olarak araştırma kapsamında ulaşılan bulgulara göre gerek işletme finansal birimlerine, ulusal muhasebe standartlarını geliştirmekle mükellef olan kamu otoritelerine ve gelecekte bu araştırmayla aynı konuda araştırma yapmayı planlayan araştırmacılara yönelik bazı önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Türkiye Muhasebe Standartları, TMS 18 Hasılat, TFRS Müşteri Hizmetlerinden Hasılat, Finansal Durum Tablosu, Dipnotlar. Tarih : 25.06.2018
The main purpose of the study is to compare the footnote explanations given in the revenue standard of TFRS 18 in the main financial statements of the three major automotive operations which are operating in the Turkish Automotive Industry. Ford Otomotiv Sanayi A.Ş., TOFAŞ Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. and Otokar Otomotiv ve Savunma Sanayi A. Ş. took place as participants in the research which was conducted by using qualitative research method. Data were collected from the financial statements and independent audit reports of 2013-2017 which were published by these companies. These reports were acquired from the "Public Disclosure Platform" (PDP) and the "Investor Relations" pages of the companies' websites. The collected data were analyzed through the examination of document and content analysis as a result of the literature review. As a result of the research, the findings revealed that the three companies have included footnote disclosures in both the financial statements and independent financial audit reports within the scope of Turkish Accounting Standards-18 (TMS-18). However, it has been understood that they do not attached great importance to both the content and the form of the disclosure system proposed in the scope of "Revenue Recognition" which is organized by TAS-18. The findings also revealed that in the independent audit reports of each of the three companies who avoided giving sufficient, clear and satisfactory information in the footnote disclosures that have vital importance in terms of information users and investors. Moreover, insufficiency and nonconformity states of the independent audit reports are not regarded as "problems" by these companies. Finally, according to the findings emerged from the research, some suggestions have been made to the business financial units, to the public authorities that are obliged to develop national accounting standards, and to the researchers who plan to conduct a research in the same subject in the future. Keywords: Turkish Accounting Standards, TAS 18 Revenue, TFRS 15 Revenue from Contacts with Customers, Statement of Financial Position, Footnotes. Date: 25.06.2018
## BÖLÜM TFRS/TMS'DA HASILAT ve DAİR RAPORLAMAYA AÇIKLAMA STANDARTLARI 21. Yüzyılda uluslararası ticaretin artması, finansal liberalızyonun küresel düzeyde genişlemesi ve teknolojik gelişmeler sayesinde işletmelerin uluslararası ticarı faaliyetlerini yaygınlaşmış ve bunun bir sonucu olarak tüm dünyada ortak ve evrensel muhasebe standarıları geliştirilmesi gerekliliği ortaya çıkmıştır (Azaltun vd., 2013:497-498). Bu gerekliliklerden yola çıkan uluslararası otoritelerin öncülüğünde ulusal muhasebe sistemlerindeki farklılıkları aşacak esneklikte, ancak yabancı yatırımcıların da ilk bakışta anlayacağı netlikte muhasebe ve finansal bilgilerin raporlanmasını sağlayacak evrensel muhasebe standartları oluşturulmaya başlanmıştır. Bu şekilde gelişen uluslararası muhasebe ve finansal raporlama standartları Türkiye özelinde de benimsenerek ulusal düzenlemelerle desteklenmiş ve bunun sonucunda çıkartılan çeşitli yasal düzenlemelerle ulusal muhasebe uygulamalarının birer parçası haline getirilmiştir. Şüphesiz özetlenen bu tür gelişmeler sayesinde oluşan Türk muhasebe standartları içerisinde yer alan önemli düzenlemelerden bir tanesi de TMS 18 Hasılat standartları düzenlemesidir. Bu düzenlemeyle uluslararası düzenlemeler Türk muhasebe sisteminde kazandırılmıştır. İşte bu tebliğde yer alan hasılatla ilgili yer verilmesi gereken "dipnotlara" ilişkin düzenlemeler bu araştırmanın teorik çerçevesinin çekirdeğini oluşturmaktadır. Bu nedenle tezin konusu hakkında genel bilgilerin verildiği bu ikinci bölümünde öncelikle tezin temel kavramları olan finansal raporlama, bilanço, dipnot açıklamaları ve hasılat kavramları tanımlandıktan sonra uluslararası finansal raporlama standartları ile Türkiye muhasebe standartlarının gelişim süreçleri ve kavramsal çerçevesi incelenmiştir. Bölümde son olarak Türkiye'deki işletmelerin her türlü hasılat hesaplamalarında uymakla
[{"class": "Metin", "confidence": 0.9451401233673096, "polygon": [[205, 2005], [1508, 2004], [1507, 350], [204, 351]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.8700523376464844, "polygon": [[886, 2203], [887, 2158], [840, 2157], [839, 2202]]}]
16
Otomotiv sektöründe TMS 18 hasılat standardı açısından bilanço dipnot analizi / Footnote analysis of financial statement in revenue standard of Turkish Financial Reporting Standards 18 in the Turkish automotive industry
ÖYKÜ MUKADDES İSMAİLOĞLU
532395
İstanbul Okan Üniversitesi
İşletme Ana Bilim Dalı
2018
Türkçe
Yüksek Lisans
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
Araştırmanın temel amacı, Türk otomotiv sektöründe faaliyet gösteren üç önemli otomotiv işletmesinin temel finansal tablolarındaki TMS 18 hasılat standardı kapsamında verilen dipnot açıklamalarını karşılaştırmalı bir şekilde değerlendirmektir. Nitel araştırma yöntemi kullanılarak yapılan araştırmanın örneklemini Türkiye'de otomotiv sektöründe faaliyet gösteren Ford Otomotiv Sanayi A.Ş., TOFAŞ Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. ve Otokar Otomotiv ve Savunma Sanayi A. Ş. isimli şirketler oluşturmaktadır (Web_24, 2018). Araştırma verileri ise seçilen bu şirketlerin 2013-2017 yıllarında yayınladıkları konsolide finansal tabloları ve bağımsız denetim raporlarıdıer. Söz konusu raporlar "Kamuoyu Açıklama Platformu" (KAP) ile işletmelerin web sitelerinin "yatırımcı ilişkileri" sayfasından toplanmıştır. Toplanan veriler doküman incelemesi ve içerik analizi yoluyla incelenerek literatür incelemesi sonucunda ulaşılan bilgiler ışığında değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda üç şirketinde gerek finansal tablolarında gerekse bağımsız mali denetim raporlarında TMS kapsamında uymakla mükellef oldukları dipnot açıklamalarına yer verdikleri; ancak TMS 18 ile düzenlenen "Hasılatın Muhasebeleştirilmesi" kapsamında verilmesi önerilen dipnot açıklama sistematiğine hem içerik hem de şekil yönünden yeterli düzeyde önem vermedikleri anlaşılmıştır. Bilgi kullanıcıları ve yatırımcılar açısından hayati öneme sahip olan dipnot açıklamalarında yeterince net, kolay anlaşılır ve doyurucu nitelikte bilgi vermekten kaçınan her üç işletmenin bağımsız denetim raporlarında ise bu yetersizliğin ve uyumsuzluğun "sorun" olarak görülmediği anlaşılmıştır. Son olarak araştırma kapsamında ulaşılan bulgulara göre gerek işletme finansal birimlerine, ulusal muhasebe standartlarını geliştirmekle mükellef olan kamu otoritelerine ve gelecekte bu araştırmayla aynı konuda araştırma yapmayı planlayan araştırmacılara yönelik bazı önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Türkiye Muhasebe Standartları, TMS 18 Hasılat, TFRS Müşteri Hizmetlerinden Hasılat, Finansal Durum Tablosu, Dipnotlar. Tarih : 25.06.2018
The main purpose of the study is to compare the footnote explanations given in the revenue standard of TFRS 18 in the main financial statements of the three major automotive operations which are operating in the Turkish Automotive Industry. Ford Otomotiv Sanayi A.Ş., TOFAŞ Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. and Otokar Otomotiv ve Savunma Sanayi A. Ş. took place as participants in the research which was conducted by using qualitative research method. Data were collected from the financial statements and independent audit reports of 2013-2017 which were published by these companies. These reports were acquired from the "Public Disclosure Platform" (PDP) and the "Investor Relations" pages of the companies' websites. The collected data were analyzed through the examination of document and content analysis as a result of the literature review. As a result of the research, the findings revealed that the three companies have included footnote disclosures in both the financial statements and independent financial audit reports within the scope of Turkish Accounting Standards-18 (TMS-18). However, it has been understood that they do not attached great importance to both the content and the form of the disclosure system proposed in the scope of "Revenue Recognition" which is organized by TAS-18. The findings also revealed that in the independent audit reports of each of the three companies who avoided giving sufficient, clear and satisfactory information in the footnote disclosures that have vital importance in terms of information users and investors. Moreover, insufficiency and nonconformity states of the independent audit reports are not regarded as "problems" by these companies. Finally, according to the findings emerged from the research, some suggestions have been made to the business financial units, to the public authorities that are obliged to develop national accounting standards, and to the researchers who plan to conduct a research in the same subject in the future. Keywords: Turkish Accounting Standards, TAS 18 Revenue, TFRS 15 Revenue from Contacts with Customers, Statement of Financial Position, Footnotes. Date: 25.06.2018
mükellef oldukları TMS 18 Hasılat Standartları tebliği çerçevesinde bilançolarında yer vermesi gereken dipnot açıklamaları değerlendirilmiştir. ## 2.1. FİNANSAL RAPORLAMA ve DİPNOT Küreselleşen dünyada işletmelerin giderek daha fazla oranda uluslararası düzeyde ticari faaliyet göstermeler arasında rekabetin artması, toplumların ve bu bağlamda bireylerin tercihlerindeki ve ihtiyaçlarındaki değişmeler, uluslararası sermaye piyasalarının küresel düzeyde genişlemesi gibi dönüşümler güvenilir finansal raporlamaya duyulan ihtiyacı arttırmıştır (Ayboğa, 2008: 41). Ozellikle yatırımcılar tarafından işletmenin sunmuş olduğu finansal raporların güvenilir olması şirket açısından düşük maliyetli ve istenilen tutarda finansal kaynak temini sağlanması konusunda hassasiyetleri arttırarak işletmelerin yatırımcılar açısından güvenilir kabul edilmesinin en önemli kriteri hale gelmiştir (Bekçi, 2012: 3). Yatırımcılar ellerindeki fonları şirketlere yatırmadan önce yatırım yapacağı şirket hakkında doğru, net ve güvenilir finansal raporlara diledikleri zamanda kolayca ulaşırlarsa yatırım yapma konusunda ürkek davranmayabilirler (Arı, 2008: 44). Ayrıca yatırımcıların gereksiz ayrıntılara boğulmadan, anlayacakları dilde ve içerikte açıklamalara göre muhasebe dilinde yazılmış finansal raporları da bu sayede daha iyi ve kolay anlaması beklenir. İşte bu ve benzer nedenlerle günümüzde böylesine stratejik öneme sahip olan finansal raporlama ve dipnot açıklama yeterilikleri konusunda kapsamlı bir değerlendirme yapmadan önce aşağıdaki başlıklar altında fınansal rasyoların raporlanması ve muhasebeleştirilmesine ilişkin kavramsal çerçeve tanımlanmıştır. ## 2.1.1. Finansal Raporlamanın Tanımı ve Fonksiyonları Günümüzde işletme sorunlarının çözümünde işletme hakkında her türlü nicel ve fınansal verileri kullanmak stratejik önem kazanmıştır. Bu anlamda işletmeler çeşitli iç ve dış kullanıcıların kullanımına sundukları çeşitli finansal veri ve bilgileri belirli periyotlarla yayınlamaya başlamıştır. Bu tür verilerin yer aldığı tabloluların formatı, bölüm ve içerikleri ülkeye değişmekle birlikte genel olarak belirli ortak özellikler taşıdıkları değerlendirilebilinir (Arı, 2008: 43). Literatürde işletme finansal tabloların oluşturulması işlemi finansal raporlama olarak adlandırılmaktadır (Acar ve Tetik, 2009: 6). Daha geniş bir tanımlamayla finansal
[{"class": "Metin", "confidence": 0.9266567230224609, "polygon": [[200, 1983], [1512, 1983], [1512, 329], [199, 329]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.8553163409233093, "polygon": [[888, 2206], [889, 2157], [839, 2156], [838, 2206]]}]
17
Otomotiv sektöründe TMS 18 hasılat standardı açısından bilanço dipnot analizi / Footnote analysis of financial statement in revenue standard of Turkish Financial Reporting Standards 18 in the Turkish automotive industry
ÖYKÜ MUKADDES İSMAİLOĞLU
532395
İstanbul Okan Üniversitesi
İşletme Ana Bilim Dalı
2018
Türkçe
Yüksek Lisans
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
Araştırmanın temel amacı, Türk otomotiv sektöründe faaliyet gösteren üç önemli otomotiv işletmesinin temel finansal tablolarındaki TMS 18 hasılat standardı kapsamında verilen dipnot açıklamalarını karşılaştırmalı bir şekilde değerlendirmektir. Nitel araştırma yöntemi kullanılarak yapılan araştırmanın örneklemini Türkiye'de otomotiv sektöründe faaliyet gösteren Ford Otomotiv Sanayi A.Ş., TOFAŞ Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. ve Otokar Otomotiv ve Savunma Sanayi A. Ş. isimli şirketler oluşturmaktadır (Web_24, 2018). Araştırma verileri ise seçilen bu şirketlerin 2013-2017 yıllarında yayınladıkları konsolide finansal tabloları ve bağımsız denetim raporlarıdıer. Söz konusu raporlar "Kamuoyu Açıklama Platformu" (KAP) ile işletmelerin web sitelerinin "yatırımcı ilişkileri" sayfasından toplanmıştır. Toplanan veriler doküman incelemesi ve içerik analizi yoluyla incelenerek literatür incelemesi sonucunda ulaşılan bilgiler ışığında değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda üç şirketinde gerek finansal tablolarında gerekse bağımsız mali denetim raporlarında TMS kapsamında uymakla mükellef oldukları dipnot açıklamalarına yer verdikleri; ancak TMS 18 ile düzenlenen "Hasılatın Muhasebeleştirilmesi" kapsamında verilmesi önerilen dipnot açıklama sistematiğine hem içerik hem de şekil yönünden yeterli düzeyde önem vermedikleri anlaşılmıştır. Bilgi kullanıcıları ve yatırımcılar açısından hayati öneme sahip olan dipnot açıklamalarında yeterince net, kolay anlaşılır ve doyurucu nitelikte bilgi vermekten kaçınan her üç işletmenin bağımsız denetim raporlarında ise bu yetersizliğin ve uyumsuzluğun "sorun" olarak görülmediği anlaşılmıştır. Son olarak araştırma kapsamında ulaşılan bulgulara göre gerek işletme finansal birimlerine, ulusal muhasebe standartlarını geliştirmekle mükellef olan kamu otoritelerine ve gelecekte bu araştırmayla aynı konuda araştırma yapmayı planlayan araştırmacılara yönelik bazı önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Türkiye Muhasebe Standartları, TMS 18 Hasılat, TFRS Müşteri Hizmetlerinden Hasılat, Finansal Durum Tablosu, Dipnotlar. Tarih : 25.06.2018
The main purpose of the study is to compare the footnote explanations given in the revenue standard of TFRS 18 in the main financial statements of the three major automotive operations which are operating in the Turkish Automotive Industry. Ford Otomotiv Sanayi A.Ş., TOFAŞ Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. and Otokar Otomotiv ve Savunma Sanayi A. Ş. took place as participants in the research which was conducted by using qualitative research method. Data were collected from the financial statements and independent audit reports of 2013-2017 which were published by these companies. These reports were acquired from the "Public Disclosure Platform" (PDP) and the "Investor Relations" pages of the companies' websites. The collected data were analyzed through the examination of document and content analysis as a result of the literature review. As a result of the research, the findings revealed that the three companies have included footnote disclosures in both the financial statements and independent financial audit reports within the scope of Turkish Accounting Standards-18 (TMS-18). However, it has been understood that they do not attached great importance to both the content and the form of the disclosure system proposed in the scope of "Revenue Recognition" which is organized by TAS-18. The findings also revealed that in the independent audit reports of each of the three companies who avoided giving sufficient, clear and satisfactory information in the footnote disclosures that have vital importance in terms of information users and investors. Moreover, insufficiency and nonconformity states of the independent audit reports are not regarded as "problems" by these companies. Finally, according to the findings emerged from the research, some suggestions have been made to the business financial units, to the public authorities that are obliged to develop national accounting standards, and to the researchers who plan to conduct a research in the same subject in the future. Keywords: Turkish Accounting Standards, TAS 18 Revenue, TFRS 15 Revenue from Contacts with Customers, Statement of Financial Position, Footnotes. Date: 25.06.2018
raporlama iç ve dış bilgi kullanıcılarına bir işletmenin para ile ölçülebilen tüm değer hareketlerini niteliklerine göre sınıflandırarak, finansal durumundaki değişimleri belirliaralıklılarla yazılı bir şekilde raporlanmasıdır (Türker, 2009: 17). Finansal raporlama, bilgi kullanıcılarının sağlıklı kararlar alabilmelerini sağlamak için işletmenin ekonomik durumu hakkında bilgi sağlayan temel veri ve analız kaynaklarıdır (Bolak, 2015: 17). 'lanımlardan anlaşılacağı üzere finansal raporlama sayesinde işletmeler ile ilgili bazı stratejik kararlar almak durumunda olanlar, bu kararları alırken finansal raporlama tarafından sağlanan bilgileri esas alırlar. Nitekim finansal raporlamanın varlık sebebi de bir işletmenin finansal bilgilerin sadece işletme içi bilgi kullanıcıları tarafından değil, aynı zamanda işletme dışı bilgi kullanıcılarının da bilgi ihtiyaçlarını karşılamaktır (Akdoğan ve Tenker, 2012: 33). Bilanço kavramı TMS/TFRS'da finansal durum tablosu olarak ele alınmıştır. Finansal durum, işletmenin kontrolünde bulunan ekonomik kaynaklar, finansal yapısı, likiditesi, borç ödeme gücü ve içinde bulunduğu çevresindeki değişikliklere uyum sağlama yeteneği olarak tanımlanmaktadır (Akdoğan ve Tenker, 2012: 72). Ote yandan finansal raporların temel unsurlarının başında "finansal tablolar" geldiğini söylemek mümkündür. Finansal raporlamanın merkezini oluşturan finansal tablolar işletme içerisinde gerçekleşen tüm finansal işlemlerin ve muhasebeleştirilme işlemlerinin bir anlamda işletme dışına taşınmasında ana aracıdır (Azaltın, Batibay ve Calayoğlu, 136). Literatüre bakıldığında finansal tablo kavramının çeşitli finansal performans durumuna ilişkin göstergelerine ait yıllara göre düzenlenmiş verilerinin yer aldığı betimsel ve istatistiksel veriler şeklinde tanımlandığını söylemek mümkündür (Orten, Kaval ve Karapınar, 2010: 14). Bu tabloları göre karar vericiler isabetli ve doğru kararlar alabilmek için kolay anlaşılır, açık ve güvenilir verilere göre hareket etmesi gerekmektedir (Orten vd., 2015: 13). Böylelikle bu tip tablolarda yer alan rasyo ve göstergelere göre yatırım, destek, kredi ya da sermaye arttırma gibi finansal yapıyla ilişkili isabetli kararlar almak mümkün olacaktır (Akgüç, 2011: 3-5). Benzer şekilde finansal raporlamadan sağlanan bilgi salt doğru ve kesin ölçümlerden ziyade yaklaşık değerlerdir. Dinamik bir ekonomik bir işlemin sonucu kesin değildir ve birçok faktörün bir sonucudur. Bilgi kullanıcıları finansal
[{"class": "Metin", "confidence": 0.943743109703064, "polygon": [[1513, 2069], [1513, 253], [200, 253], [200, 2069]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.8760022521018982, "polygon": [[890, 2207], [891, 2156], [839, 2155], [838, 2206]]}]
18
Otomotiv sektöründe TMS 18 hasılat standardı açısından bilanço dipnot analizi / Footnote analysis of financial statement in revenue standard of Turkish Financial Reporting Standards 18 in the Turkish automotive industry
ÖYKÜ MUKADDES İSMAİLOĞLU
532395
İstanbul Okan Üniversitesi
İşletme Ana Bilim Dalı
2018
Türkçe
Yüksek Lisans
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
Araştırmanın temel amacı, Türk otomotiv sektöründe faaliyet gösteren üç önemli otomotiv işletmesinin temel finansal tablolarındaki TMS 18 hasılat standardı kapsamında verilen dipnot açıklamalarını karşılaştırmalı bir şekilde değerlendirmektir. Nitel araştırma yöntemi kullanılarak yapılan araştırmanın örneklemini Türkiye'de otomotiv sektöründe faaliyet gösteren Ford Otomotiv Sanayi A.Ş., TOFAŞ Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. ve Otokar Otomotiv ve Savunma Sanayi A. Ş. isimli şirketler oluşturmaktadır (Web_24, 2018). Araştırma verileri ise seçilen bu şirketlerin 2013-2017 yıllarında yayınladıkları konsolide finansal tabloları ve bağımsız denetim raporlarıdıer. Söz konusu raporlar "Kamuoyu Açıklama Platformu" (KAP) ile işletmelerin web sitelerinin "yatırımcı ilişkileri" sayfasından toplanmıştır. Toplanan veriler doküman incelemesi ve içerik analizi yoluyla incelenerek literatür incelemesi sonucunda ulaşılan bilgiler ışığında değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda üç şirketinde gerek finansal tablolarında gerekse bağımsız mali denetim raporlarında TMS kapsamında uymakla mükellef oldukları dipnot açıklamalarına yer verdikleri; ancak TMS 18 ile düzenlenen "Hasılatın Muhasebeleştirilmesi" kapsamında verilmesi önerilen dipnot açıklama sistematiğine hem içerik hem de şekil yönünden yeterli düzeyde önem vermedikleri anlaşılmıştır. Bilgi kullanıcıları ve yatırımcılar açısından hayati öneme sahip olan dipnot açıklamalarında yeterince net, kolay anlaşılır ve doyurucu nitelikte bilgi vermekten kaçınan her üç işletmenin bağımsız denetim raporlarında ise bu yetersizliğin ve uyumsuzluğun "sorun" olarak görülmediği anlaşılmıştır. Son olarak araştırma kapsamında ulaşılan bulgulara göre gerek işletme finansal birimlerine, ulusal muhasebe standartlarını geliştirmekle mükellef olan kamu otoritelerine ve gelecekte bu araştırmayla aynı konuda araştırma yapmayı planlayan araştırmacılara yönelik bazı önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Türkiye Muhasebe Standartları, TMS 18 Hasılat, TFRS Müşteri Hizmetlerinden Hasılat, Finansal Durum Tablosu, Dipnotlar. Tarih : 25.06.2018
The main purpose of the study is to compare the footnote explanations given in the revenue standard of TFRS 18 in the main financial statements of the three major automotive operations which are operating in the Turkish Automotive Industry. Ford Otomotiv Sanayi A.Ş., TOFAŞ Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. and Otokar Otomotiv ve Savunma Sanayi A. Ş. took place as participants in the research which was conducted by using qualitative research method. Data were collected from the financial statements and independent audit reports of 2013-2017 which were published by these companies. These reports were acquired from the "Public Disclosure Platform" (PDP) and the "Investor Relations" pages of the companies' websites. The collected data were analyzed through the examination of document and content analysis as a result of the literature review. As a result of the research, the findings revealed that the three companies have included footnote disclosures in both the financial statements and independent financial audit reports within the scope of Turkish Accounting Standards-18 (TMS-18). However, it has been understood that they do not attached great importance to both the content and the form of the disclosure system proposed in the scope of "Revenue Recognition" which is organized by TAS-18. The findings also revealed that in the independent audit reports of each of the three companies who avoided giving sufficient, clear and satisfactory information in the footnote disclosures that have vital importance in terms of information users and investors. Moreover, insufficiency and nonconformity states of the independent audit reports are not regarded as "problems" by these companies. Finally, according to the findings emerged from the research, some suggestions have been made to the business financial units, to the public authorities that are obliged to develop national accounting standards, and to the researchers who plan to conduct a research in the same subject in the future. Keywords: Turkish Accounting Standards, TAS 18 Revenue, TFRS 15 Revenue from Contacts with Customers, Statement of Financial Position, Footnotes. Date: 25.06.2018
raporların bu niteliklerini göz önünde bulundurmak zorundadır (Azaltın, Batıbay ve Calayoğlu, 136). Görüldüğü üzere finansal tablolar süreye bağlı periyodlarla düzenlenen, kolay anlaşılabilen, belirli formatı olan, belirli tarihi olan ve içerdiği finansal verilere göre işletmenin faaliyetlerine ve finansal durumuna ilişkin verilerin yer aldığı betimsel istatistiklerdir. O yüzden de finansal tablolar hazırlanırken belirli bir format ve içerik takip edilir. Bunlar genellikle o ülkedeki muhasebe standartlarına ve mevzuat hükümlerine göre belirlenirken, finansal raporlamanın genel amaçlı ve anlaşılabilir olmasına önem verilir (Orten vd., 2015: 13). Aslında finansal raporların oldukça basıt temel finansal bilgiler içermesi uygulamada yeterli olmayacağı için, finansal tabloları okuma ve değerlendirmesi beklenen kesimlerin aynı zamanda minimum düzeyde muhasebe terminolojisini bilmeleri beklenir ve bu varsayıma dayalı olarak bu tür tablolar hazırlanır (Akdoğan ve Tenker, 2012: 38). Böylelikle hazırlanan finansal raporların bilgi kullanıcılarının verecekleri ekonomik kararlar bakımından önemli karar parametreleri içermesi sağlanır (Ozdemir, Cho ve Bayazıtlı, 2012:19). Dolayısıyla, finansal raporlar bilgi kullanıcılarının ihtiyaçlarına uygun olma özelliği gereğince özel amaçlar için değil, genel amaçlar için hazırlanır ve bu tür tabloların herkes tarafından "anlaşılabilir" olması gereklidir. Ote yandan günümüzde finansal raporlama, kazanç ve kazancın oluşumu ile ilgili bilgiye odaklanmaktadır. Ozellikle bilgi kullanıcıları finansal raporlamadan işletmenin finansal başarısı hakkında ve işletmenin yönetiminin başarısı hakkında bilgi sağlamayı beklemektedirler (Web 1, 2017). Bu kapsamda hazırlanan finansal analız tabloları aracılığıyla işletmede çeşitli finansal ya da ekonomik kararların alınması sağlanarak işletmenin kar-zarar potansiyelini görmek, işletmenin muhasebe kayıtlarına göre finansal performansının değişim trendleri hakkında yorum yapmak ve yatırım öncesi işletmenin durumunu bu verilere göre değerlendirmek mümkün olacaktır (Şavlı, 2014: 3). Gerçekten de finansal tabloların analizi işletmenin kaynak kullanımındaki ve hedefe ulaşmadaki başarısını ölçerek stratejik içerikte yönetsel kararlar verilmesine de yardımcı olacaktır. Şüphesiz bu tarz kazanımlar günümüz ekonomik sisteminde finansal raporlama uygulamalarını neden bu denli önemli kıldığını açıklar niteliktedir. Nitekim günümüzde finansal raporlama karar vericilerin talepleri doğrultusunda belirli amaçlarla ve belirli periyotlarla hazırlanırlar. Bununla birlikte TMS ve TFRS kuralları
[{"class": "Metin", "confidence": 0.9399710297584534, "polygon": [[199, 1998], [1490, 1996], [1487, 342], [196, 344]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.8132867813110352, "polygon": [[888, 2202], [888, 2156], [839, 2155], [838, 2201]]}]
19
Otomotiv sektöründe TMS 18 hasılat standardı açısından bilanço dipnot analizi / Footnote analysis of financial statement in revenue standard of Turkish Financial Reporting Standards 18 in the Turkish automotive industry
ÖYKÜ MUKADDES İSMAİLOĞLU
532395
İstanbul Okan Üniversitesi
İşletme Ana Bilim Dalı
2018
Türkçe
Yüksek Lisans
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
Araştırmanın temel amacı, Türk otomotiv sektöründe faaliyet gösteren üç önemli otomotiv işletmesinin temel finansal tablolarındaki TMS 18 hasılat standardı kapsamında verilen dipnot açıklamalarını karşılaştırmalı bir şekilde değerlendirmektir. Nitel araştırma yöntemi kullanılarak yapılan araştırmanın örneklemini Türkiye'de otomotiv sektöründe faaliyet gösteren Ford Otomotiv Sanayi A.Ş., TOFAŞ Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. ve Otokar Otomotiv ve Savunma Sanayi A. Ş. isimli şirketler oluşturmaktadır (Web_24, 2018). Araştırma verileri ise seçilen bu şirketlerin 2013-2017 yıllarında yayınladıkları konsolide finansal tabloları ve bağımsız denetim raporlarıdıer. Söz konusu raporlar "Kamuoyu Açıklama Platformu" (KAP) ile işletmelerin web sitelerinin "yatırımcı ilişkileri" sayfasından toplanmıştır. Toplanan veriler doküman incelemesi ve içerik analizi yoluyla incelenerek literatür incelemesi sonucunda ulaşılan bilgiler ışığında değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda üç şirketinde gerek finansal tablolarında gerekse bağımsız mali denetim raporlarında TMS kapsamında uymakla mükellef oldukları dipnot açıklamalarına yer verdikleri; ancak TMS 18 ile düzenlenen "Hasılatın Muhasebeleştirilmesi" kapsamında verilmesi önerilen dipnot açıklama sistematiğine hem içerik hem de şekil yönünden yeterli düzeyde önem vermedikleri anlaşılmıştır. Bilgi kullanıcıları ve yatırımcılar açısından hayati öneme sahip olan dipnot açıklamalarında yeterince net, kolay anlaşılır ve doyurucu nitelikte bilgi vermekten kaçınan her üç işletmenin bağımsız denetim raporlarında ise bu yetersizliğin ve uyumsuzluğun "sorun" olarak görülmediği anlaşılmıştır. Son olarak araştırma kapsamında ulaşılan bulgulara göre gerek işletme finansal birimlerine, ulusal muhasebe standartlarını geliştirmekle mükellef olan kamu otoritelerine ve gelecekte bu araştırmayla aynı konuda araştırma yapmayı planlayan araştırmacılara yönelik bazı önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Türkiye Muhasebe Standartları, TMS 18 Hasılat, TFRS Müşteri Hizmetlerinden Hasılat, Finansal Durum Tablosu, Dipnotlar. Tarih : 25.06.2018
The main purpose of the study is to compare the footnote explanations given in the revenue standard of TFRS 18 in the main financial statements of the three major automotive operations which are operating in the Turkish Automotive Industry. Ford Otomotiv Sanayi A.Ş., TOFAŞ Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. and Otokar Otomotiv ve Savunma Sanayi A. Ş. took place as participants in the research which was conducted by using qualitative research method. Data were collected from the financial statements and independent audit reports of 2013-2017 which were published by these companies. These reports were acquired from the "Public Disclosure Platform" (PDP) and the "Investor Relations" pages of the companies' websites. The collected data were analyzed through the examination of document and content analysis as a result of the literature review. As a result of the research, the findings revealed that the three companies have included footnote disclosures in both the financial statements and independent financial audit reports within the scope of Turkish Accounting Standards-18 (TMS-18). However, it has been understood that they do not attached great importance to both the content and the form of the disclosure system proposed in the scope of "Revenue Recognition" which is organized by TAS-18. The findings also revealed that in the independent audit reports of each of the three companies who avoided giving sufficient, clear and satisfactory information in the footnote disclosures that have vital importance in terms of information users and investors. Moreover, insufficiency and nonconformity states of the independent audit reports are not regarded as "problems" by these companies. Finally, according to the findings emerged from the research, some suggestions have been made to the business financial units, to the public authorities that are obliged to develop national accounting standards, and to the researchers who plan to conduct a research in the same subject in the future. Keywords: Turkish Accounting Standards, TAS 18 Revenue, TFRS 15 Revenue from Contacts with Customers, Statement of Financial Position, Footnotes. Date: 25.06.2018
gereği bilanço ve gelir-gider tablolarının üçer aylık ya da yıllık hazırlanması gibi kurallar da bulunmaktadır. Kural gereği özellikle borsada halka açık hisseleri işlem gören işletmeler finansal rasyolarında değişime neden olacak her türlü hareketi Kamuoyu Aydınlatma Platformuna (KAP) belirli süreler içerisinde bildirmekle yükümlü oldukları gibi, TMS kapsamında çıkartılan düzenlemelere göre de sürekli bildirimde bulunmakla mükelleftirler (Türker, 2009: 17). Tüm ülkelerde finansal tablolar için geçerli olan amaç işletmenin ekonomik ve finansal durumunu gerçek şekilde vermesidir. Finansal tablolardan beklenen yararlardan diğeri de işletmenin büyüklüğünün gerektirdiği kadar ayrıntılı bilgiyi, mümkün olduğu kadar doğruya yakın bir şekilde, finansal tabloları okuması muhtemel kişilerin anlayabileceği tarzda sunmaktır (Once, 2007: 10). ## 2.1.2. Bilançonun Tanımı İlkeleri ve Fonksiyonları Türkiye'de yaygın uygulamaya sahip temel finansal tabloların başında bilançolar ve gelir-gider tablosu gelmektedir. Benzer şekilde satışların maliyeti, nakit akımı, kâr dağılımlar, fon/likidite akım ve öz kaynaklar gibi değişimler gösteren tablolardan da sıklıkla yararlanıldığını söylemek mümkündür (Akgüç, 2011: 6). TMSK tarafından oluşturulan TMS göret hazırlanması gereken genel amaçlı finansal analize uygun tablolar setinde, "finansal durum tablosu (bilanço), kapsamlı gelir tablosu, nakit akış tablosu, öz kaynak değişim tablosu ve önemli muhasebe politikalarını özetleyen dipnotlar ve diğer açıklayıcı notlar şeklinde sıralanan dört temel veri setinden bahsedilmektedir (TMS/1, 2006). Türkiye'deki tüm işletmelerin bir bakışta finansal durumu hakkında değerlendirme yapmak için öncelikle onların belirli dönemlerde yayınladıkları temel finansal tablo ve bu tablolarda yer alan kalemlere bakmak çoğu zaman yeterli olabilmektedir. Zira bu tip tablolarda kardan zarara, sermaye artışından azalışına kadar belirlenen periyotta işletmeyle ilgili tüm temel kalemlere ilişkin veriler bulunmaktadır. İşte o yüzden <sup>2 6102</sup> sayılı Türk Ticaret Kanununda (TTK), " ...defter tutmakla yükümlü olan gerçek veya tüzel kişiler, finansal tablolarını düzenlerken, Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu ( KGK) tarafından yayımlanan Türkiye Muhasebe Standartlarına (TMS) , kavramsal çerçevede yer alan muhasebe ilkelerine ve bunların ayrılmaz parçası olan yorumlara uymak zorundadır." hükmüne yer verilmiş ve aynı Kanunda Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumuna (KGK) değişik işletme büyüklükleri, sektörler ve kâr amacı gütmeyen kuruluşlar için özel istisnai standartlar koyma ve bunlar için farklı düzenlemeler yapma konusunda yetki verilmiştir (TTK/Md-88, Geçici Md-1). TMS yayınlama yetkisi günüzde KGK'ya verilmiştir.
[{"class": "Metin", "confidence": 0.9243234992027283, "polygon": [[202, 1995], [1515, 1994], [1514, 340], [202, 341]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.8689740300178528, "polygon": [[888, 2206], [889, 2157], [840, 2155], [839, 2204]]}]
20
Otomotiv sektöründe TMS 18 hasılat standardı açısından bilanço dipnot analizi / Footnote analysis of financial statement in revenue standard of Turkish Financial Reporting Standards 18 in the Turkish automotive industry
ÖYKÜ MUKADDES İSMAİLOĞLU
532395
İstanbul Okan Üniversitesi
İşletme Ana Bilim Dalı
2018
Türkçe
Yüksek Lisans
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
Araştırmanın temel amacı, Türk otomotiv sektöründe faaliyet gösteren üç önemli otomotiv işletmesinin temel finansal tablolarındaki TMS 18 hasılat standardı kapsamında verilen dipnot açıklamalarını karşılaştırmalı bir şekilde değerlendirmektir. Nitel araştırma yöntemi kullanılarak yapılan araştırmanın örneklemini Türkiye'de otomotiv sektöründe faaliyet gösteren Ford Otomotiv Sanayi A.Ş., TOFAŞ Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. ve Otokar Otomotiv ve Savunma Sanayi A. Ş. isimli şirketler oluşturmaktadır (Web_24, 2018). Araştırma verileri ise seçilen bu şirketlerin 2013-2017 yıllarında yayınladıkları konsolide finansal tabloları ve bağımsız denetim raporlarıdıer. Söz konusu raporlar "Kamuoyu Açıklama Platformu" (KAP) ile işletmelerin web sitelerinin "yatırımcı ilişkileri" sayfasından toplanmıştır. Toplanan veriler doküman incelemesi ve içerik analizi yoluyla incelenerek literatür incelemesi sonucunda ulaşılan bilgiler ışığında değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda üç şirketinde gerek finansal tablolarında gerekse bağımsız mali denetim raporlarında TMS kapsamında uymakla mükellef oldukları dipnot açıklamalarına yer verdikleri; ancak TMS 18 ile düzenlenen "Hasılatın Muhasebeleştirilmesi" kapsamında verilmesi önerilen dipnot açıklama sistematiğine hem içerik hem de şekil yönünden yeterli düzeyde önem vermedikleri anlaşılmıştır. Bilgi kullanıcıları ve yatırımcılar açısından hayati öneme sahip olan dipnot açıklamalarında yeterince net, kolay anlaşılır ve doyurucu nitelikte bilgi vermekten kaçınan her üç işletmenin bağımsız denetim raporlarında ise bu yetersizliğin ve uyumsuzluğun "sorun" olarak görülmediği anlaşılmıştır. Son olarak araştırma kapsamında ulaşılan bulgulara göre gerek işletme finansal birimlerine, ulusal muhasebe standartlarını geliştirmekle mükellef olan kamu otoritelerine ve gelecekte bu araştırmayla aynı konuda araştırma yapmayı planlayan araştırmacılara yönelik bazı önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Türkiye Muhasebe Standartları, TMS 18 Hasılat, TFRS Müşteri Hizmetlerinden Hasılat, Finansal Durum Tablosu, Dipnotlar. Tarih : 25.06.2018
The main purpose of the study is to compare the footnote explanations given in the revenue standard of TFRS 18 in the main financial statements of the three major automotive operations which are operating in the Turkish Automotive Industry. Ford Otomotiv Sanayi A.Ş., TOFAŞ Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. and Otokar Otomotiv ve Savunma Sanayi A. Ş. took place as participants in the research which was conducted by using qualitative research method. Data were collected from the financial statements and independent audit reports of 2013-2017 which were published by these companies. These reports were acquired from the "Public Disclosure Platform" (PDP) and the "Investor Relations" pages of the companies' websites. The collected data were analyzed through the examination of document and content analysis as a result of the literature review. As a result of the research, the findings revealed that the three companies have included footnote disclosures in both the financial statements and independent financial audit reports within the scope of Turkish Accounting Standards-18 (TMS-18). However, it has been understood that they do not attached great importance to both the content and the form of the disclosure system proposed in the scope of "Revenue Recognition" which is organized by TAS-18. The findings also revealed that in the independent audit reports of each of the three companies who avoided giving sufficient, clear and satisfactory information in the footnote disclosures that have vital importance in terms of information users and investors. Moreover, insufficiency and nonconformity states of the independent audit reports are not regarded as "problems" by these companies. Finally, according to the findings emerged from the research, some suggestions have been made to the business financial units, to the public authorities that are obliged to develop national accounting standards, and to the researchers who plan to conduct a research in the same subject in the future. Keywords: Turkish Accounting Standards, TAS 18 Revenue, TFRS 15 Revenue from Contacts with Customers, Statement of Financial Position, Footnotes. Date: 25.06.2018
literatürde işletmelere ait bilanço ve gelir gider tabloları "temel finansal tablolar" olarak adlandırılmaktadır. (Akgüç, 2011: 6; Akdoğan ve Tenker, 2012: 72; Çabuk ve Lazol, 2012: 8). Literatürde bilanço kavramı her ne kadar yerini "finansal durum tablosu" İsimlendirmesine bırakmaya başlamış olsa da finansal analız ve değerlendirmelerde ilk akla gelen temel finansal tablolar arasında gösterilmeye halen devam etmektedir (Sevilengül, 2012: 35). Bilanço, işletmelerin üretim etkinliğinde girdi olarak kullandıkları tüm örgütsel kaynaklara ilişkin muhasebe kayıtlarıyla birlikte üretim sürecinde bu kaynakların kullanılmasıyla ortaya çıkan girdi maliyetleri belirli nizam ıçerisinde gösteren temel finansal tablolardır (Çabuk ve Lazol, 2012: 8). Daha kısa ve basit bir tanımlamayla bir işletmenin finansal durumunu gösteren tabloya bilanço denilmektedir (Esen, 2013: 7). İşletmenin belli bir tarihteki varlıklarını ve bu varlıkların sağlandığı kaynaklarını gösteren yerleşik muhasebe sısteminin en önemli tablolarından biridir (Dursun ve Yalnız, 2013: 142). Bilanço tanımlarından anlaşıldığı üzere genellikle aktif ve pasif olmak üzere iki taraftan oluşan ve belirli tarihler esas alınarak hazırlanmakta olup bir bilançonun düzenlendiği tarih, işletme faaliyetlerinin analize konu edindiği son dönemi göstermektedir (Savcı, 2017: 43). Bilançolarda işletmenin finansal rasyolarında bir dengenin olması esas alınır. Bu durum bilançoda aktif ve pasif tarafın daima birbirine eşit rakamlardan oluşmasıyla doğrulanır. Zıra işletme üretim için ne kadar finansal ve örgütsel kaynak sağladıysa o kadar varlığa sahip olabilir ve bu kaynaklar ancak işletmenin iç ve dış kaynaklarından elde edile bilinecektir. Bu nedenle varlık toplamından yabancı kaynaklar düşüldüğünde işletmenin öz kaynaklarla elde ettiği varlık tutarı, başka bir deyişle "öz sermayesi" ortaya çıkacaktır (Akdoğan ve Tenker, 2012: 72). Bu açıklamalar ışığında bilançoda iki yapı olduğu görülmektedir: Bilançonun aktif tarafı işletmenin ekonomik yapısını; pasif taraf ise mali yapısı hakkında bilgi kullanıcılarına bilgi sağlamaktadır. Mali yapı kaynakların nereden ve nasıl temin edildiğini, ekonomik yapı ise nereden elde edilen kaynağın nerelerde ve nasıl kullanıldığını ifade eder (Savcı, 2017: 44). Ote yandan bilanço kavramı TMS/TFRS kapsamında çıkartılan mevzuata göre "finansal durum tablosu" olarak adlandırılmıştır (Akdoğan ve Tenker, 2010: 64).
[{"class": "Metin", "confidence": 0.9437174201011658, "polygon": [[201, 1991], [1510, 1990], [1509, 336], [199, 337]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.8698364496231079, "polygon": [[887, 2205], [888, 2157], [839, 2156], [838, 2204]]}]
21
Otomotiv sektöründe TMS 18 hasılat standardı açısından bilanço dipnot analizi / Footnote analysis of financial statement in revenue standard of Turkish Financial Reporting Standards 18 in the Turkish automotive industry
ÖYKÜ MUKADDES İSMAİLOĞLU
532395
İstanbul Okan Üniversitesi
İşletme Ana Bilim Dalı
2018
Türkçe
Yüksek Lisans
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
Araştırmanın temel amacı, Türk otomotiv sektöründe faaliyet gösteren üç önemli otomotiv işletmesinin temel finansal tablolarındaki TMS 18 hasılat standardı kapsamında verilen dipnot açıklamalarını karşılaştırmalı bir şekilde değerlendirmektir. Nitel araştırma yöntemi kullanılarak yapılan araştırmanın örneklemini Türkiye'de otomotiv sektöründe faaliyet gösteren Ford Otomotiv Sanayi A.Ş., TOFAŞ Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. ve Otokar Otomotiv ve Savunma Sanayi A. Ş. isimli şirketler oluşturmaktadır (Web_24, 2018). Araştırma verileri ise seçilen bu şirketlerin 2013-2017 yıllarında yayınladıkları konsolide finansal tabloları ve bağımsız denetim raporlarıdıer. Söz konusu raporlar "Kamuoyu Açıklama Platformu" (KAP) ile işletmelerin web sitelerinin "yatırımcı ilişkileri" sayfasından toplanmıştır. Toplanan veriler doküman incelemesi ve içerik analizi yoluyla incelenerek literatür incelemesi sonucunda ulaşılan bilgiler ışığında değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda üç şirketinde gerek finansal tablolarında gerekse bağımsız mali denetim raporlarında TMS kapsamında uymakla mükellef oldukları dipnot açıklamalarına yer verdikleri; ancak TMS 18 ile düzenlenen "Hasılatın Muhasebeleştirilmesi" kapsamında verilmesi önerilen dipnot açıklama sistematiğine hem içerik hem de şekil yönünden yeterli düzeyde önem vermedikleri anlaşılmıştır. Bilgi kullanıcıları ve yatırımcılar açısından hayati öneme sahip olan dipnot açıklamalarında yeterince net, kolay anlaşılır ve doyurucu nitelikte bilgi vermekten kaçınan her üç işletmenin bağımsız denetim raporlarında ise bu yetersizliğin ve uyumsuzluğun "sorun" olarak görülmediği anlaşılmıştır. Son olarak araştırma kapsamında ulaşılan bulgulara göre gerek işletme finansal birimlerine, ulusal muhasebe standartlarını geliştirmekle mükellef olan kamu otoritelerine ve gelecekte bu araştırmayla aynı konuda araştırma yapmayı planlayan araştırmacılara yönelik bazı önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Türkiye Muhasebe Standartları, TMS 18 Hasılat, TFRS Müşteri Hizmetlerinden Hasılat, Finansal Durum Tablosu, Dipnotlar. Tarih : 25.06.2018
The main purpose of the study is to compare the footnote explanations given in the revenue standard of TFRS 18 in the main financial statements of the three major automotive operations which are operating in the Turkish Automotive Industry. Ford Otomotiv Sanayi A.Ş., TOFAŞ Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. and Otokar Otomotiv ve Savunma Sanayi A. Ş. took place as participants in the research which was conducted by using qualitative research method. Data were collected from the financial statements and independent audit reports of 2013-2017 which were published by these companies. These reports were acquired from the "Public Disclosure Platform" (PDP) and the "Investor Relations" pages of the companies' websites. The collected data were analyzed through the examination of document and content analysis as a result of the literature review. As a result of the research, the findings revealed that the three companies have included footnote disclosures in both the financial statements and independent financial audit reports within the scope of Turkish Accounting Standards-18 (TMS-18). However, it has been understood that they do not attached great importance to both the content and the form of the disclosure system proposed in the scope of "Revenue Recognition" which is organized by TAS-18. The findings also revealed that in the independent audit reports of each of the three companies who avoided giving sufficient, clear and satisfactory information in the footnote disclosures that have vital importance in terms of information users and investors. Moreover, insufficiency and nonconformity states of the independent audit reports are not regarded as "problems" by these companies. Finally, according to the findings emerged from the research, some suggestions have been made to the business financial units, to the public authorities that are obliged to develop national accounting standards, and to the researchers who plan to conduct a research in the same subject in the future. Keywords: Turkish Accounting Standards, TAS 18 Revenue, TFRS 15 Revenue from Contacts with Customers, Statement of Financial Position, Footnotes. Date: 25.06.2018
Uluslararası finansal ve muhasebe standartlarına (UFRS) daha uygun düşen bu adlandırmaya göre tanımlanan bilanço kavramı işletmelerin varlık, borç ve öz sermayesindeki değişimlerin düzenli bir şekilde sunulduğu temel finansal tablolardır (Köse, 2007: 49). lşletmeler bilançoların/finansal durum tablosunun sunuluşu konusunda serbest değillerdir. İşletmelerin hangi yöntemi seçeceği konusunda iki ölçüt vardır: Bunlardan birincisi "faaliyet döngüsü" diğeri ise "likidite esaslı" standartlara göre hazırlanmaktadır (Bayrı, 2010: 98). Türkiye'deki yerleşik mevzuata göre bankalar gibi finansal işletmeler genellikle likidite esaslı bilançolar hazırlarken diğer mal veya hizmet işletmeleri ise genellikle "faaliyet döngüsü" esaslı bilançolar hazırlamaktadırlar (Köse, 2007: 50). Bunun nedeni banka ve benzeri finansal kuruluşların ürettikleri mal ve hizmetin faaliyet döngüsünün sınırlarının kolaylıkla faaliyetlerine bakarak çizilememesinden kaynaklanmaktadır (Çabuk ve Lazol, 2012: 11). Faaliyet döngüsü esaslı olarak işletmelerin yükümlü olduğu bilanço hazırlama biçimlerine bakıldığında öncelikle bilanço başlığında işletmenin adı veya unvanı, bilanço kelimesi ve bilanço tarihini oluşturan unsurları içeren kısmının oluşturulması gerekmektedir. Bilançonun aktif tarafı mevcutlarını ve alacaklarını gösteren kısmını şekillendirirken, bilançonun pasif tarafı ise işletmenin sermayesini (kaynaklarını) ve borçlarını gösteren kısımlarından oluşmaktadır. Aynı zamanda bilanço kullanıcılarının günümüzde en çok ihtiyaç duyduğu bilançonun daha iyi anlaşılabilmesi ve yorumlanabilmesi için gerekli açıklamaların yazıldığı bölüm bilanço dipnot bölümünü oluşturur. Nitekim TMS göre bilanço/finansal durum tablosunda kalemlerin anlaşılırlığını artırmak için ya bilançonun dipnotlarında ya da bilançoda alt sınıflandırmalara ya da bölümlere yer verilmesi gerekmektedir (Orten, Kaval ve Karapınar, 2012: 22). Bilanço genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri, muhasebe uygulamaları üzerinde muhasebecilerce kabul edilen ortak görüş ve fikir birliğinin bir ürünüdür. İşletmelerin belli bir hesap döneminde net sonucu satış karı, faaliyet karı, dönem karı, büyüklüklerine ve bunları oluşturan ana olaylara yer vererek gösteren tablo ise gelir tablosudur. Her iki tabloda geçerli olan ilkeler ise genellikle üç başlıkta toplanan genel muhasebe ilkelerine göre hazırlanır. Bunlardan ilki olan gruplandırmaya göre "Bilanço Varlıklarına llişkin İlkeler" bir işletmenin bir yıl içinde paraya dönüşebilecek değerleriyle dönen
[{"class": "Metin", "confidence": 0.9397222399711609, "polygon": [[200, 1984], [1504, 1983], [1503, 329], [199, 330]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.8921607136726379, "polygon": [[898, 2209], [899, 2153], [832, 2152], [832, 2208]]}]
22
Otomotiv sektöründe TMS 18 hasılat standardı açısından bilanço dipnot analizi / Footnote analysis of financial statement in revenue standard of Turkish Financial Reporting Standards 18 in the Turkish automotive industry
ÖYKÜ MUKADDES İSMAİLOĞLU
532395
İstanbul Okan Üniversitesi
İşletme Ana Bilim Dalı
2018
Türkçe
Yüksek Lisans
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
Araştırmanın temel amacı, Türk otomotiv sektöründe faaliyet gösteren üç önemli otomotiv işletmesinin temel finansal tablolarındaki TMS 18 hasılat standardı kapsamında verilen dipnot açıklamalarını karşılaştırmalı bir şekilde değerlendirmektir. Nitel araştırma yöntemi kullanılarak yapılan araştırmanın örneklemini Türkiye'de otomotiv sektöründe faaliyet gösteren Ford Otomotiv Sanayi A.Ş., TOFAŞ Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. ve Otokar Otomotiv ve Savunma Sanayi A. Ş. isimli şirketler oluşturmaktadır (Web_24, 2018). Araştırma verileri ise seçilen bu şirketlerin 2013-2017 yıllarında yayınladıkları konsolide finansal tabloları ve bağımsız denetim raporlarıdıer. Söz konusu raporlar "Kamuoyu Açıklama Platformu" (KAP) ile işletmelerin web sitelerinin "yatırımcı ilişkileri" sayfasından toplanmıştır. Toplanan veriler doküman incelemesi ve içerik analizi yoluyla incelenerek literatür incelemesi sonucunda ulaşılan bilgiler ışığında değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda üç şirketinde gerek finansal tablolarında gerekse bağımsız mali denetim raporlarında TMS kapsamında uymakla mükellef oldukları dipnot açıklamalarına yer verdikleri; ancak TMS 18 ile düzenlenen "Hasılatın Muhasebeleştirilmesi" kapsamında verilmesi önerilen dipnot açıklama sistematiğine hem içerik hem de şekil yönünden yeterli düzeyde önem vermedikleri anlaşılmıştır. Bilgi kullanıcıları ve yatırımcılar açısından hayati öneme sahip olan dipnot açıklamalarında yeterince net, kolay anlaşılır ve doyurucu nitelikte bilgi vermekten kaçınan her üç işletmenin bağımsız denetim raporlarında ise bu yetersizliğin ve uyumsuzluğun "sorun" olarak görülmediği anlaşılmıştır. Son olarak araştırma kapsamında ulaşılan bulgulara göre gerek işletme finansal birimlerine, ulusal muhasebe standartlarını geliştirmekle mükellef olan kamu otoritelerine ve gelecekte bu araştırmayla aynı konuda araştırma yapmayı planlayan araştırmacılara yönelik bazı önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Türkiye Muhasebe Standartları, TMS 18 Hasılat, TFRS Müşteri Hizmetlerinden Hasılat, Finansal Durum Tablosu, Dipnotlar. Tarih : 25.06.2018
The main purpose of the study is to compare the footnote explanations given in the revenue standard of TFRS 18 in the main financial statements of the three major automotive operations which are operating in the Turkish Automotive Industry. Ford Otomotiv Sanayi A.Ş., TOFAŞ Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. and Otokar Otomotiv ve Savunma Sanayi A. Ş. took place as participants in the research which was conducted by using qualitative research method. Data were collected from the financial statements and independent audit reports of 2013-2017 which were published by these companies. These reports were acquired from the "Public Disclosure Platform" (PDP) and the "Investor Relations" pages of the companies' websites. The collected data were analyzed through the examination of document and content analysis as a result of the literature review. As a result of the research, the findings revealed that the three companies have included footnote disclosures in both the financial statements and independent financial audit reports within the scope of Turkish Accounting Standards-18 (TMS-18). However, it has been understood that they do not attached great importance to both the content and the form of the disclosure system proposed in the scope of "Revenue Recognition" which is organized by TAS-18. The findings also revealed that in the independent audit reports of each of the three companies who avoided giving sufficient, clear and satisfactory information in the footnote disclosures that have vital importance in terms of information users and investors. Moreover, insufficiency and nonconformity states of the independent audit reports are not regarded as "problems" by these companies. Finally, according to the findings emerged from the research, some suggestions have been made to the business financial units, to the public authorities that are obliged to develop national accounting standards, and to the researchers who plan to conduct a research in the same subject in the future. Keywords: Turkish Accounting Standards, TAS 18 Revenue, TFRS 15 Revenue from Contacts with Customers, Statement of Financial Position, Footnotes. Date: 25.06.2018
varlık, bir yıldan uzun sürede paraya çevrilecek değerler duran varlıklar grubunda yer alır. Vadesi bir yılın altına düşen duran varlıklar dönen varlık grubuna aktarılır ve değeri düşen varlıklara karşılır. Vadeli alacaklar ise bilânço günündeki değerine indirgenmelidir. Alacaklar özelliklerine göre ayrılmalıdır. Kesin olmayan alacaklar için ise tahakkuk yapılmamalıdır. Ayrıca birikmiş amortismanlar bilânçoda gösterilmelidir. İkinci grup ilkeler ise "Bilançonun Kaynaklarına İlişkin İlkeler" başlığı altında toplanmaktadır. Bu ilkeler ise işletmenin tüm borçlarını gösterilmelidir ve borçlar özelliklerine göre ayrılmalıdır. Orneğin, kısa ve uzun vadeli borçlar yıllara göre belirlenmeli, vadesi bir yılın altına düşen borçlar "kısa vadeli" daha fazla olanlar ise "uzun vadeli" olarak yabancı kaynaklara aktarılmalıdır. Vadeli borçlar bilânço günündeki değerine indirgenmelidir. Üçüncü ilkeler grubu ise bilançonun "Özkaynaklarına İlişkin İlkeleri" grubunda toplanmaktadır. Bu grupta yer alan ilkeler öz kaynakların işletme sahip ve ortaklarının haklarını sermaye paylarının özelliklerine göre gösterilerek bilançonun bu bölümü hazırlanmalıdır. Ozellikle işletmenin azalan öz kaynakları, zarar kalemine kayıt edilerek öz kaynaklardan düşülmeli; böylece hesaplanan öz kaynaklar tutarının net rakamı gösterilmeli ve işletmenin sermaye yedekleri gelir olarak gelir tablosuna da bu değişinler eklenmelidir. Nitekim TMS 1 Türkiye'de işletmelerin bilançolarının hazırlanmasında ilgililere kavramsal çerçeveyi sunarken finansal durum tablosunda (bilanço), kâr veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosunda (veya tablolarında), öz kaynak değişim tablosunda ve nakit akış tablosunda sunulan bilgilere ilave bilgiler içermesi" gerekliliği üzerinde durulmaktadır (TMS 1, 2005). İşte bilançoların bu tür düzenlenmesi açısından dipnotlarda, bu tablolarda sunulan kalemlere ilişkin açıklayıcı metinler veya açılımlar ve muhasebeleştirme kriterlerini karşılamadığı için bu tablolarda yer verilmeyen kalemlere ilişkin bilgiler yer alır." (TMS 1, 2005). Dolayısıyla finansal raporlama bilanço ile başlar dipnotlar ile sona erer. Bilançolarda yer alan rakamsal veriler her zaman değişimi ve dönüşümü tam açıklayıcı, tamamlayıcı nitelikte değildir ve bu yüzden bilançolardaki dipnotlar söz konusu kalemlerin anlaşılır olmasını sağlayıcı bilgilerden oluşur (Akdoğan ve Tenker, 2012: 137).
[{"class": "Metin", "confidence": 0.9401290416717529, "polygon": [[194, 1988], [1516, 1987], [1514, 333], [193, 334]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.8838058710098267, "polygon": [[891, 2207], [891, 2158], [833, 2157], [833, 2206]]}]
23
Otomotiv sektöründe TMS 18 hasılat standardı açısından bilanço dipnot analizi / Footnote analysis of financial statement in revenue standard of Turkish Financial Reporting Standards 18 in the Turkish automotive industry
ÖYKÜ MUKADDES İSMAİLOĞLU
532395
İstanbul Okan Üniversitesi
İşletme Ana Bilim Dalı
2018
Türkçe
Yüksek Lisans
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
Araştırmanın temel amacı, Türk otomotiv sektöründe faaliyet gösteren üç önemli otomotiv işletmesinin temel finansal tablolarındaki TMS 18 hasılat standardı kapsamında verilen dipnot açıklamalarını karşılaştırmalı bir şekilde değerlendirmektir. Nitel araştırma yöntemi kullanılarak yapılan araştırmanın örneklemini Türkiye'de otomotiv sektöründe faaliyet gösteren Ford Otomotiv Sanayi A.Ş., TOFAŞ Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. ve Otokar Otomotiv ve Savunma Sanayi A. Ş. isimli şirketler oluşturmaktadır (Web_24, 2018). Araştırma verileri ise seçilen bu şirketlerin 2013-2017 yıllarında yayınladıkları konsolide finansal tabloları ve bağımsız denetim raporlarıdıer. Söz konusu raporlar "Kamuoyu Açıklama Platformu" (KAP) ile işletmelerin web sitelerinin "yatırımcı ilişkileri" sayfasından toplanmıştır. Toplanan veriler doküman incelemesi ve içerik analizi yoluyla incelenerek literatür incelemesi sonucunda ulaşılan bilgiler ışığında değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda üç şirketinde gerek finansal tablolarında gerekse bağımsız mali denetim raporlarında TMS kapsamında uymakla mükellef oldukları dipnot açıklamalarına yer verdikleri; ancak TMS 18 ile düzenlenen "Hasılatın Muhasebeleştirilmesi" kapsamında verilmesi önerilen dipnot açıklama sistematiğine hem içerik hem de şekil yönünden yeterli düzeyde önem vermedikleri anlaşılmıştır. Bilgi kullanıcıları ve yatırımcılar açısından hayati öneme sahip olan dipnot açıklamalarında yeterince net, kolay anlaşılır ve doyurucu nitelikte bilgi vermekten kaçınan her üç işletmenin bağımsız denetim raporlarında ise bu yetersizliğin ve uyumsuzluğun "sorun" olarak görülmediği anlaşılmıştır. Son olarak araştırma kapsamında ulaşılan bulgulara göre gerek işletme finansal birimlerine, ulusal muhasebe standartlarını geliştirmekle mükellef olan kamu otoritelerine ve gelecekte bu araştırmayla aynı konuda araştırma yapmayı planlayan araştırmacılara yönelik bazı önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Türkiye Muhasebe Standartları, TMS 18 Hasılat, TFRS Müşteri Hizmetlerinden Hasılat, Finansal Durum Tablosu, Dipnotlar. Tarih : 25.06.2018
The main purpose of the study is to compare the footnote explanations given in the revenue standard of TFRS 18 in the main financial statements of the three major automotive operations which are operating in the Turkish Automotive Industry. Ford Otomotiv Sanayi A.Ş., TOFAŞ Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. and Otokar Otomotiv ve Savunma Sanayi A. Ş. took place as participants in the research which was conducted by using qualitative research method. Data were collected from the financial statements and independent audit reports of 2013-2017 which were published by these companies. These reports were acquired from the "Public Disclosure Platform" (PDP) and the "Investor Relations" pages of the companies' websites. The collected data were analyzed through the examination of document and content analysis as a result of the literature review. As a result of the research, the findings revealed that the three companies have included footnote disclosures in both the financial statements and independent financial audit reports within the scope of Turkish Accounting Standards-18 (TMS-18). However, it has been understood that they do not attached great importance to both the content and the form of the disclosure system proposed in the scope of "Revenue Recognition" which is organized by TAS-18. The findings also revealed that in the independent audit reports of each of the three companies who avoided giving sufficient, clear and satisfactory information in the footnote disclosures that have vital importance in terms of information users and investors. Moreover, insufficiency and nonconformity states of the independent audit reports are not regarded as "problems" by these companies. Finally, according to the findings emerged from the research, some suggestions have been made to the business financial units, to the public authorities that are obliged to develop national accounting standards, and to the researchers who plan to conduct a research in the same subject in the future. Keywords: Turkish Accounting Standards, TAS 18 Revenue, TFRS 15 Revenue from Contacts with Customers, Statement of Financial Position, Footnotes. Date: 25.06.2018
## 2.1.3. Bilanço Dipnotlarının Tanımı İşlev ve Fonksiyonları Bilançonun en önemli bölümlerinden birini "dipnotlar" oluşturmaktadır. Bilanço dipnotları işletmelerin dönem bilançolarının ilgililer tarafından daha iyi bir şekilde anlaşılabilmesi için ilave ek bilgileri içeren açıklamalara olup, bu kısımda yapılması gereken açıklamalarla bilançonun bütünlüğü ve anlaşılabilirliği sağlanmaya çalışılır (Demir, 1997: 4). Literatürde dipnot açıklamaları, finansal (veya finansal olmayan), sayısal (veya nıtel), zorunlu (ya da gönüllü) bilginin resmi (veya gayri resmi) kanallardan sunulması olarak tanımlamıştır (Admati ve Pfleiderer, 2000: 14). "Finansal durum tablosunda (bilançoda), kapsamlı gelir tablosunda, bireysel gelir tablosunda (sunulmuşsa), özkaynak değişim tablosunda ve nakit akış tablosunda yer alan bilgilere ilave bilgiler içerir. Dipnotlar, bu tablolarda yer alan kalemlerin metinsel açıklamalarını veya açılımlarını ve bu tablolarda raporlanan muhasebeleştirme kriterlerini sağlamayan kalemlerle ilgili bilgileri sağlar" (TMS 1, 2005:md/10). Türkiye'deki yerleşik muhasebe mevzuatına göre işletmelerin bilançolarındaki farklı hesaplama kalemlerine ilişkin 30 farklı içerikte bilanço dipnotu uygulaması zorunluluğu bulunmaktadır. Hiyerarşık sırlamaya göre yapılan açıklamalar genellikle geçmişte yapılan açıklamalarla uyumlu ve birbirini tamamlayan şekilde yapılmalıdır (Demir, 1997: 1-13). Bilanço dipnotlarında yer alması gereken dipnotların konu ve içerikleri biribirinden çok farklı olmakla birlikte genel bir değerlendirmeyle bilgi kullanıcılarını aydınlatmaya, hesaplamaları ve sürdürülen muhasebe politikalarını anlamaya yönelik bu tür açıklamaların yapıldığını söylemek mümkündür. Vadeli vadesiz satışlara göre kar hesaplamaları, borç ve alacaklardan takas ve döviz kuru ayarlamalarına kadar muhasebeleştirilen her işlemle ilgili açıklama yapılması gerekmektedir. Burada önemli olan gereksiz bilgilerle bilgi toplayıcılarının bunaltılmaması, herhangi bir yanlış anlamaya karşı önlem alacak nitelikte açıklayıcı bilgi verilmesi, özellikle yatırımcıların meydana gelen kar, zarar, borçlanma, likidite artışı, satış ya da takas gibi işlemler konusunda makul düzeyde anlaşılır ve güvenilir bilgilere dipnotlar sayesinde ulaşabilmesi esas olmalıdır. Diğer yandan bilanço dipnotlarının işlev ve fonksiyonlarına bakıldığında bu tip açıklamaların varlık sebebinin zaten bilgi kullanıcılarına hesaplanan işletme bilanço
[{"class": "Metin", "confidence": 0.9492689371109009, "polygon": [[1500, 2048], [1505, 263], [225, 259], [220, 2044]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.8798666596412659, "polygon": [[897, 2209], [897, 2152], [832, 2151], [831, 2208]]}]
24
Otomotiv sektöründe TMS 18 hasılat standardı açısından bilanço dipnot analizi / Footnote analysis of financial statement in revenue standard of Turkish Financial Reporting Standards 18 in the Turkish automotive industry
ÖYKÜ MUKADDES İSMAİLOĞLU
532395
İstanbul Okan Üniversitesi
İşletme Ana Bilim Dalı
2018
Türkçe
Yüksek Lisans
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
Araştırmanın temel amacı, Türk otomotiv sektöründe faaliyet gösteren üç önemli otomotiv işletmesinin temel finansal tablolarındaki TMS 18 hasılat standardı kapsamında verilen dipnot açıklamalarını karşılaştırmalı bir şekilde değerlendirmektir. Nitel araştırma yöntemi kullanılarak yapılan araştırmanın örneklemini Türkiye'de otomotiv sektöründe faaliyet gösteren Ford Otomotiv Sanayi A.Ş., TOFAŞ Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. ve Otokar Otomotiv ve Savunma Sanayi A. Ş. isimli şirketler oluşturmaktadır (Web_24, 2018). Araştırma verileri ise seçilen bu şirketlerin 2013-2017 yıllarında yayınladıkları konsolide finansal tabloları ve bağımsız denetim raporlarıdıer. Söz konusu raporlar "Kamuoyu Açıklama Platformu" (KAP) ile işletmelerin web sitelerinin "yatırımcı ilişkileri" sayfasından toplanmıştır. Toplanan veriler doküman incelemesi ve içerik analizi yoluyla incelenerek literatür incelemesi sonucunda ulaşılan bilgiler ışığında değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda üç şirketinde gerek finansal tablolarında gerekse bağımsız mali denetim raporlarında TMS kapsamında uymakla mükellef oldukları dipnot açıklamalarına yer verdikleri; ancak TMS 18 ile düzenlenen "Hasılatın Muhasebeleştirilmesi" kapsamında verilmesi önerilen dipnot açıklama sistematiğine hem içerik hem de şekil yönünden yeterli düzeyde önem vermedikleri anlaşılmıştır. Bilgi kullanıcıları ve yatırımcılar açısından hayati öneme sahip olan dipnot açıklamalarında yeterince net, kolay anlaşılır ve doyurucu nitelikte bilgi vermekten kaçınan her üç işletmenin bağımsız denetim raporlarında ise bu yetersizliğin ve uyumsuzluğun "sorun" olarak görülmediği anlaşılmıştır. Son olarak araştırma kapsamında ulaşılan bulgulara göre gerek işletme finansal birimlerine, ulusal muhasebe standartlarını geliştirmekle mükellef olan kamu otoritelerine ve gelecekte bu araştırmayla aynı konuda araştırma yapmayı planlayan araştırmacılara yönelik bazı önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Türkiye Muhasebe Standartları, TMS 18 Hasılat, TFRS Müşteri Hizmetlerinden Hasılat, Finansal Durum Tablosu, Dipnotlar. Tarih : 25.06.2018
The main purpose of the study is to compare the footnote explanations given in the revenue standard of TFRS 18 in the main financial statements of the three major automotive operations which are operating in the Turkish Automotive Industry. Ford Otomotiv Sanayi A.Ş., TOFAŞ Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. and Otokar Otomotiv ve Savunma Sanayi A. Ş. took place as participants in the research which was conducted by using qualitative research method. Data were collected from the financial statements and independent audit reports of 2013-2017 which were published by these companies. These reports were acquired from the "Public Disclosure Platform" (PDP) and the "Investor Relations" pages of the companies' websites. The collected data were analyzed through the examination of document and content analysis as a result of the literature review. As a result of the research, the findings revealed that the three companies have included footnote disclosures in both the financial statements and independent financial audit reports within the scope of Turkish Accounting Standards-18 (TMS-18). However, it has been understood that they do not attached great importance to both the content and the form of the disclosure system proposed in the scope of "Revenue Recognition" which is organized by TAS-18. The findings also revealed that in the independent audit reports of each of the three companies who avoided giving sufficient, clear and satisfactory information in the footnote disclosures that have vital importance in terms of information users and investors. Moreover, insufficiency and nonconformity states of the independent audit reports are not regarded as "problems" by these companies. Finally, according to the findings emerged from the research, some suggestions have been made to the business financial units, to the public authorities that are obliged to develop national accounting standards, and to the researchers who plan to conduct a research in the same subject in the future. Keywords: Turkish Accounting Standards, TAS 18 Revenue, TFRS 15 Revenue from Contacts with Customers, Statement of Financial Position, Footnotes. Date: 25.06.2018
hareketleri ve tutarları hakkında doğru, güvenilir, geçerli, net, makul ve anlaşılabilir açıklama yapmaktır. Bu nedenle bilanço dipnotlarının en önemli işlevi bilgi kullanıcılarını aydınlatmak ve doğru değerlendirmeler yaparak işletmenin finansal rasyolarını doğru şekilde anlamasını sağlamak olduğunu söylemek mümkündür. Dipnot açıklamalarının diğer bir işlevi muhasebe ve finansal hilelerin önüne geçmektir. 21. yüzyılın başından itibaren sıklıkla görülen küresel finansal skandallarla sarsılan dünyanın gelişmiş ekonomileri de dâhil olmak üzere muhasebe kayıtları üzerinde hile yapılıp yapılmadığını en kolay bilanço dipnotlarında yapılan açıklamalara göre ulaşabilirler. Nitekim döviz kur farkını ve miktarını muhasebe bilgı sistemine dipnot yoluyla kaydettirmek zorunda olmayan işletmelerin bu yolla satış, kar veya zararlarını kolayca gizlemeleri mümkündür. Oysa döviz kurunu hasılatın satış bölümünde dipnotla belirtmek zorunda kalan işletmelerin bilançolarında böyle bir hilenin ya da yanlış hesaplamanın yapılması hemen fark edilecektir. Bilanço dipnotlarının diğer bir işlevi ise dipnot uygulamasının küreselleşen yeni ekonomik sistemde küresel işletmelerin ulusal muhasebe standartlarındaki farklılıklarından kaynaklı hatalarının daha kolay giderilmesi yönüyle faydaları bulunmaktadır. Bu anlamda bilanço dipnotları bir yandan uluslararası muhasebe standartlarıyla ulusal muhasebe standartlarının uyumlu hale getirilmesini sağlarken diğer yandan da sürekli nicel yöntemlerle ifade edilmesi mümkün olmayan bilgilerin kullanıcılara yazılı bir şekilde sunulmasına imkân sağlar. Bu ve benzer şekilde bilanço dipnotlarının genel muhasebe sistem ve işlemleri içerisinde çok yönlü katkıları bulunmaktadır. Bilanço dipnotlarının muhasebe sıstemi içerisindeki kısaca özetlenen bu tür işlev ve fonksiyonlarını aşağıdaki başlıklar altında toplayarak incelemek mümkündür. ## 2.1.3.1. Bilanço Kalemleri Açısından Dipnotlar Bilançoda yer alan kalem ve hesapların içeriğine, konusuna ve işlemin yapılış yöntemine göre bilanço dipnotlarının işlev ve fonksiyonları da farklılaşmaktadır. İşletmelerde ayrılan karşılıklar, gelecekte oluşacak olaylara ilişkin olasılıklar ve bazı koşullu borçlanmalara için kaynak çıkışlarına ilişkin dipnotlar verilmekle birlikte çeşitli taraflarla meydana gelen itilatların sadece özellikleri belirtilir ve bu konuda detay verilmez (Karabınar, 2013: 10).
[{"class": "Metin", "confidence": 0.9394564032554626, "polygon": [[1506, 2068], [1507, 257], [198, 257], [198, 2067]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.8749512434005737, "polygon": [[897, 2208], [898, 2153], [832, 2152], [832, 2208]]}]
25
Otomotiv sektöründe TMS 18 hasılat standardı açısından bilanço dipnot analizi / Footnote analysis of financial statement in revenue standard of Turkish Financial Reporting Standards 18 in the Turkish automotive industry
ÖYKÜ MUKADDES İSMAİLOĞLU
532395
İstanbul Okan Üniversitesi
İşletme Ana Bilim Dalı
2018
Türkçe
Yüksek Lisans
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
Araştırmanın temel amacı, Türk otomotiv sektöründe faaliyet gösteren üç önemli otomotiv işletmesinin temel finansal tablolarındaki TMS 18 hasılat standardı kapsamında verilen dipnot açıklamalarını karşılaştırmalı bir şekilde değerlendirmektir. Nitel araştırma yöntemi kullanılarak yapılan araştırmanın örneklemini Türkiye'de otomotiv sektöründe faaliyet gösteren Ford Otomotiv Sanayi A.Ş., TOFAŞ Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. ve Otokar Otomotiv ve Savunma Sanayi A. Ş. isimli şirketler oluşturmaktadır (Web_24, 2018). Araştırma verileri ise seçilen bu şirketlerin 2013-2017 yıllarında yayınladıkları konsolide finansal tabloları ve bağımsız denetim raporlarıdıer. Söz konusu raporlar "Kamuoyu Açıklama Platformu" (KAP) ile işletmelerin web sitelerinin "yatırımcı ilişkileri" sayfasından toplanmıştır. Toplanan veriler doküman incelemesi ve içerik analizi yoluyla incelenerek literatür incelemesi sonucunda ulaşılan bilgiler ışığında değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda üç şirketinde gerek finansal tablolarında gerekse bağımsız mali denetim raporlarında TMS kapsamında uymakla mükellef oldukları dipnot açıklamalarına yer verdikleri; ancak TMS 18 ile düzenlenen "Hasılatın Muhasebeleştirilmesi" kapsamında verilmesi önerilen dipnot açıklama sistematiğine hem içerik hem de şekil yönünden yeterli düzeyde önem vermedikleri anlaşılmıştır. Bilgi kullanıcıları ve yatırımcılar açısından hayati öneme sahip olan dipnot açıklamalarında yeterince net, kolay anlaşılır ve doyurucu nitelikte bilgi vermekten kaçınan her üç işletmenin bağımsız denetim raporlarında ise bu yetersizliğin ve uyumsuzluğun "sorun" olarak görülmediği anlaşılmıştır. Son olarak araştırma kapsamında ulaşılan bulgulara göre gerek işletme finansal birimlerine, ulusal muhasebe standartlarını geliştirmekle mükellef olan kamu otoritelerine ve gelecekte bu araştırmayla aynı konuda araştırma yapmayı planlayan araştırmacılara yönelik bazı önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Türkiye Muhasebe Standartları, TMS 18 Hasılat, TFRS Müşteri Hizmetlerinden Hasılat, Finansal Durum Tablosu, Dipnotlar. Tarih : 25.06.2018
The main purpose of the study is to compare the footnote explanations given in the revenue standard of TFRS 18 in the main financial statements of the three major automotive operations which are operating in the Turkish Automotive Industry. Ford Otomotiv Sanayi A.Ş., TOFAŞ Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. and Otokar Otomotiv ve Savunma Sanayi A. Ş. took place as participants in the research which was conducted by using qualitative research method. Data were collected from the financial statements and independent audit reports of 2013-2017 which were published by these companies. These reports were acquired from the "Public Disclosure Platform" (PDP) and the "Investor Relations" pages of the companies' websites. The collected data were analyzed through the examination of document and content analysis as a result of the literature review. As a result of the research, the findings revealed that the three companies have included footnote disclosures in both the financial statements and independent financial audit reports within the scope of Turkish Accounting Standards-18 (TMS-18). However, it has been understood that they do not attached great importance to both the content and the form of the disclosure system proposed in the scope of "Revenue Recognition" which is organized by TAS-18. The findings also revealed that in the independent audit reports of each of the three companies who avoided giving sufficient, clear and satisfactory information in the footnote disclosures that have vital importance in terms of information users and investors. Moreover, insufficiency and nonconformity states of the independent audit reports are not regarded as "problems" by these companies. Finally, according to the findings emerged from the research, some suggestions have been made to the business financial units, to the public authorities that are obliged to develop national accounting standards, and to the researchers who plan to conduct a research in the same subject in the future. Keywords: Turkish Accounting Standards, TAS 18 Revenue, TFRS 15 Revenue from Contacts with Customers, Statement of Financial Position, Footnotes. Date: 25.06.2018
lşletmeye öz kaynakları dışında her türlü parasal giriş, borçlanma veya satış yoluyla dâhil edilen yabancı kaynaklara ilişkin bilanço dipnotları aydınlatıcı işlev görerek herhangi bir şüpheli işlemin muhasebe sısteminde yer almasının önüne geçer (Topak, 2014: 29). Ancak hesaplanan net rakamlar üzerinden dipnotlarda açıklama yazılır ve olasılığı düşük tahmınlere dipnotlarda yer verilmez. Bu tür tahminler özneldir ve olası yatırımcıları tedirgin etmekten başka hiçbir işe yaramayacaktır. Benzer şekilde meydana gelme olasılığı çok düşük bir ihtimal olan zararına satışlar, gelecekte meydana gelecek davalar ya da tazmınatlar ve kaynak çıkışlarının tutar ve zamanlamasındakı belirsizliğine ilişkin sadece açıklama dipnotlarda yapılır. Kolay ve rasyonel bir uğraşla açık kaynaklardan kolayca elde edilmesi mümkün olan bilgilerin dipnotlarda açıklanmasına da gerek yoktur. ## 2.1.3.2. Kullanıcılar Açısından Dipnotlar Ozellikle borsada işlem gören ve hisseleri halka açılmış işletmelerin finansal rasyoları ve bilançoları hakkında kamuoyunun sürekli aydınlatılması hem etik açıdan hem de yasal açıdan önemli bir zorluluktur. Oysa karar verici konumunda olan ve borsada işlem gören hisseleri satın alan vatandaşlar her zaman muhasebe dilini bilmedikleri için yayınlanan bilanço ve gelir tablolarındaki rasyoları tam anlayamadıkları gibi bu dilden anlayanlar bile yeterli düzeyde ve içerikte dipnot yer alamayan finansal tablolara güvenememektedirler (Ozkan vd., 2008: 72). O yüzden dipnotların varlığı her şeyden önce yatırımının rıskini belirlemeye kısıtlı olanaklarla çalışan vatandaşların yapacakları işletme hakkında bilgi edinmesinin en pratik yolu olduğunu söylemek mümkündür. Nitekim son derece karışık gibi gözüken rakamlardan oluşan finansal tablolara niteliksel özellikler kazandıran dipnotlarda verilen detaylardır ve finansal tabloların tam, açık ve anlaşılır yapılması buna bağlıdır (Ozkan vd., 2008: 72). Daha öncede belirtildiği üzere dipnotların içeriklerinde yer alan bilgiler bilanço kalem ve hesap türlerine göre farklılıklar göstermekle birlikte her bir bilanço kalemine göre dipnotlarda yer alması gereken asgarı bilgilerin çesitli standartlara göre belirlenir (Karabınar, 2013: 11). TMS 18 hasılatın kazançtan neye göre ayrıldığını tanımladıktan sonra buna ilişkin satışlarda, takaslarda, sözleşmelerde veya diğer bilanço kalemlerinde ulaşılan hangı
[{"class": "Metin", "confidence": 0.9312935471534729, "polygon": [[198, 1997], [1507, 1996], [1505, 342], [197, 343]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.8783940672874451, "polygon": [[897, 2206], [898, 2154], [833, 2154], [833, 2205]]}]
26
Otomotiv sektöründe TMS 18 hasılat standardı açısından bilanço dipnot analizi / Footnote analysis of financial statement in revenue standard of Turkish Financial Reporting Standards 18 in the Turkish automotive industry
ÖYKÜ MUKADDES İSMAİLOĞLU
532395
İstanbul Okan Üniversitesi
İşletme Ana Bilim Dalı
2018
Türkçe
Yüksek Lisans
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
Araştırmanın temel amacı, Türk otomotiv sektöründe faaliyet gösteren üç önemli otomotiv işletmesinin temel finansal tablolarındaki TMS 18 hasılat standardı kapsamında verilen dipnot açıklamalarını karşılaştırmalı bir şekilde değerlendirmektir. Nitel araştırma yöntemi kullanılarak yapılan araştırmanın örneklemini Türkiye'de otomotiv sektöründe faaliyet gösteren Ford Otomotiv Sanayi A.Ş., TOFAŞ Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. ve Otokar Otomotiv ve Savunma Sanayi A. Ş. isimli şirketler oluşturmaktadır (Web_24, 2018). Araştırma verileri ise seçilen bu şirketlerin 2013-2017 yıllarında yayınladıkları konsolide finansal tabloları ve bağımsız denetim raporlarıdıer. Söz konusu raporlar "Kamuoyu Açıklama Platformu" (KAP) ile işletmelerin web sitelerinin "yatırımcı ilişkileri" sayfasından toplanmıştır. Toplanan veriler doküman incelemesi ve içerik analizi yoluyla incelenerek literatür incelemesi sonucunda ulaşılan bilgiler ışığında değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda üç şirketinde gerek finansal tablolarında gerekse bağımsız mali denetim raporlarında TMS kapsamında uymakla mükellef oldukları dipnot açıklamalarına yer verdikleri; ancak TMS 18 ile düzenlenen "Hasılatın Muhasebeleştirilmesi" kapsamında verilmesi önerilen dipnot açıklama sistematiğine hem içerik hem de şekil yönünden yeterli düzeyde önem vermedikleri anlaşılmıştır. Bilgi kullanıcıları ve yatırımcılar açısından hayati öneme sahip olan dipnot açıklamalarında yeterince net, kolay anlaşılır ve doyurucu nitelikte bilgi vermekten kaçınan her üç işletmenin bağımsız denetim raporlarında ise bu yetersizliğin ve uyumsuzluğun "sorun" olarak görülmediği anlaşılmıştır. Son olarak araştırma kapsamında ulaşılan bulgulara göre gerek işletme finansal birimlerine, ulusal muhasebe standartlarını geliştirmekle mükellef olan kamu otoritelerine ve gelecekte bu araştırmayla aynı konuda araştırma yapmayı planlayan araştırmacılara yönelik bazı önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Türkiye Muhasebe Standartları, TMS 18 Hasılat, TFRS Müşteri Hizmetlerinden Hasılat, Finansal Durum Tablosu, Dipnotlar. Tarih : 25.06.2018
The main purpose of the study is to compare the footnote explanations given in the revenue standard of TFRS 18 in the main financial statements of the three major automotive operations which are operating in the Turkish Automotive Industry. Ford Otomotiv Sanayi A.Ş., TOFAŞ Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. and Otokar Otomotiv ve Savunma Sanayi A. Ş. took place as participants in the research which was conducted by using qualitative research method. Data were collected from the financial statements and independent audit reports of 2013-2017 which were published by these companies. These reports were acquired from the "Public Disclosure Platform" (PDP) and the "Investor Relations" pages of the companies' websites. The collected data were analyzed through the examination of document and content analysis as a result of the literature review. As a result of the research, the findings revealed that the three companies have included footnote disclosures in both the financial statements and independent financial audit reports within the scope of Turkish Accounting Standards-18 (TMS-18). However, it has been understood that they do not attached great importance to both the content and the form of the disclosure system proposed in the scope of "Revenue Recognition" which is organized by TAS-18. The findings also revealed that in the independent audit reports of each of the three companies who avoided giving sufficient, clear and satisfactory information in the footnote disclosures that have vital importance in terms of information users and investors. Moreover, insufficiency and nonconformity states of the independent audit reports are not regarded as "problems" by these companies. Finally, according to the findings emerged from the research, some suggestions have been made to the business financial units, to the public authorities that are obliged to develop national accounting standards, and to the researchers who plan to conduct a research in the same subject in the future. Keywords: Turkish Accounting Standards, TAS 18 Revenue, TFRS 15 Revenue from Contacts with Customers, Statement of Financial Position, Footnotes. Date: 25.06.2018
gelirin hasılata neden dahil edildiğine ilişkin dipnotlar verilmesi esası getirmiştir (Topak, 2014: 32). Dolayısyla genel bir ifadeyle dipnotlarda finansal tablo kalemlerine ait ilave ek bilgiler verilir ve bu bilgileri kullananların yapılan hesaplamalarla ilgili kafasında hiçbir tereddüt kalmaması sağlanır. ## 2.1.3.3. Yöntem ve Araçlar Açısından Dipnotlar Işletmenin bilanço hazırlarken takip ettiği yöntem ve muhasebe politikasının içeriği ancak dipnotlarla açıklanabilen nitel bilgilerdir. Nitekim literatürde finansal bilgiyi nitel yolla aktarma yöntemleri olarak işletmelerin finansal raporları, faaliyet raporları, bilançogelir tablolarındaki dipnot açıklamaları veya bağımsız denetim raporları gelmektedir. Bu açıdan dipnotlar finansal tablolarda yer alan kantatif rasyolarla birebir bilgi kullanıcılarına sunulduğu için diğer yöntemlere göre daha doyurucu ve aydınlatıcı bilgiler sunar. ## 2.1.3.4. Gerçeğe Uygunluk Açısından Dipnotlar Gerek uluslararası muhasebe standartları gerekse ulusal muhasebe standartları doğrudan doğruya gerçek bilgilerin doğru içerikte ve güvenilir bir şekilde bilgi kullanıcılarına muhasebe kayıtları ve hareketleri hakkında bilgi vermek amacıyla geliştirilmiş kurallar bütünüdür (Bayrı, 2010: 93). O yüzden muhasebe işlemlerinde gerçeğe uygunluk ve yasal işlemlerin takibi en etkili bir şekilde dipnotlar üzerinden takip edilir. Nitekim tekdüzen muhasebe sisteminde (TDMS) pek önemsenmeyen ve esnek bırakılan dipnot verme kuralları, yeni Türkiye Muhasebe Standartları (TMS) her bir bilanço kaleminde ayrıcı ve daha kapsamlı bir şekilde düzenlenerek yasal zorunluluk olarak kabul edilmiştir (Bayrı, 2010: 94). TMS uluslararası finansal rasyoların standartları ile uyum halindedir ve bu sayede UFRS finansal tablolarının temel ilkelerinden biri olan "gerçeğe uygun sunum" ilkesi dipnot verme zorunluluk ve kuralları sayesinde Türk muhasebe sistemine kazandırılmıştır. ## 2.1.3.5. Ihtiyaç Açısından Dipnotlar Aslında bilançolarda yer alan dipnotların varlığı gerek yatırımcılar gerekse muhasebe ve denetçiler ile işletme yöneticilerinin yanlış yapmama, hatalı kararlar vermeme ve bu sayede işletmenin finansal performansına ilişkin doğru tahminlere yapabilmesi açısından önemli bilgi ihtiyacını karşılamaktadır (Ozkan vd., 2008:63).
[{"class": "Metin", "confidence": 0.9470772743225098, "polygon": [[1500, 2022], [1504, 267], [229, 264], [225, 2019]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.8667916655540466, "polygon": [[897, 2209], [897, 2152], [832, 2151], [832, 2208]]}]
27
Otomotiv sektöründe TMS 18 hasılat standardı açısından bilanço dipnot analizi / Footnote analysis of financial statement in revenue standard of Turkish Financial Reporting Standards 18 in the Turkish automotive industry
ÖYKÜ MUKADDES İSMAİLOĞLU
532395
İstanbul Okan Üniversitesi
İşletme Ana Bilim Dalı
2018
Türkçe
Yüksek Lisans
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
Araştırmanın temel amacı, Türk otomotiv sektöründe faaliyet gösteren üç önemli otomotiv işletmesinin temel finansal tablolarındaki TMS 18 hasılat standardı kapsamında verilen dipnot açıklamalarını karşılaştırmalı bir şekilde değerlendirmektir. Nitel araştırma yöntemi kullanılarak yapılan araştırmanın örneklemini Türkiye'de otomotiv sektöründe faaliyet gösteren Ford Otomotiv Sanayi A.Ş., TOFAŞ Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. ve Otokar Otomotiv ve Savunma Sanayi A. Ş. isimli şirketler oluşturmaktadır (Web_24, 2018). Araştırma verileri ise seçilen bu şirketlerin 2013-2017 yıllarında yayınladıkları konsolide finansal tabloları ve bağımsız denetim raporlarıdıer. Söz konusu raporlar "Kamuoyu Açıklama Platformu" (KAP) ile işletmelerin web sitelerinin "yatırımcı ilişkileri" sayfasından toplanmıştır. Toplanan veriler doküman incelemesi ve içerik analizi yoluyla incelenerek literatür incelemesi sonucunda ulaşılan bilgiler ışığında değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda üç şirketinde gerek finansal tablolarında gerekse bağımsız mali denetim raporlarında TMS kapsamında uymakla mükellef oldukları dipnot açıklamalarına yer verdikleri; ancak TMS 18 ile düzenlenen "Hasılatın Muhasebeleştirilmesi" kapsamında verilmesi önerilen dipnot açıklama sistematiğine hem içerik hem de şekil yönünden yeterli düzeyde önem vermedikleri anlaşılmıştır. Bilgi kullanıcıları ve yatırımcılar açısından hayati öneme sahip olan dipnot açıklamalarında yeterince net, kolay anlaşılır ve doyurucu nitelikte bilgi vermekten kaçınan her üç işletmenin bağımsız denetim raporlarında ise bu yetersizliğin ve uyumsuzluğun "sorun" olarak görülmediği anlaşılmıştır. Son olarak araştırma kapsamında ulaşılan bulgulara göre gerek işletme finansal birimlerine, ulusal muhasebe standartlarını geliştirmekle mükellef olan kamu otoritelerine ve gelecekte bu araştırmayla aynı konuda araştırma yapmayı planlayan araştırmacılara yönelik bazı önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Türkiye Muhasebe Standartları, TMS 18 Hasılat, TFRS Müşteri Hizmetlerinden Hasılat, Finansal Durum Tablosu, Dipnotlar. Tarih : 25.06.2018
The main purpose of the study is to compare the footnote explanations given in the revenue standard of TFRS 18 in the main financial statements of the three major automotive operations which are operating in the Turkish Automotive Industry. Ford Otomotiv Sanayi A.Ş., TOFAŞ Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. and Otokar Otomotiv ve Savunma Sanayi A. Ş. took place as participants in the research which was conducted by using qualitative research method. Data were collected from the financial statements and independent audit reports of 2013-2017 which were published by these companies. These reports were acquired from the "Public Disclosure Platform" (PDP) and the "Investor Relations" pages of the companies' websites. The collected data were analyzed through the examination of document and content analysis as a result of the literature review. As a result of the research, the findings revealed that the three companies have included footnote disclosures in both the financial statements and independent financial audit reports within the scope of Turkish Accounting Standards-18 (TMS-18). However, it has been understood that they do not attached great importance to both the content and the form of the disclosure system proposed in the scope of "Revenue Recognition" which is organized by TAS-18. The findings also revealed that in the independent audit reports of each of the three companies who avoided giving sufficient, clear and satisfactory information in the footnote disclosures that have vital importance in terms of information users and investors. Moreover, insufficiency and nonconformity states of the independent audit reports are not regarded as "problems" by these companies. Finally, according to the findings emerged from the research, some suggestions have been made to the business financial units, to the public authorities that are obliged to develop national accounting standards, and to the researchers who plan to conduct a research in the same subject in the future. Keywords: Turkish Accounting Standards, TAS 18 Revenue, TFRS 15 Revenue from Contacts with Customers, Statement of Financial Position, Footnotes. Date: 25.06.2018
Türkiye özelinde konuya bakıldığında ise halen borsada hisse senedi almayı ve satmayı oldukça riskli bulan ve ekonomik rasyolar hakkında yeterli düzeyde bilgi ve tecrübesi olmayan yatırımcılar açısından dipnotların varlığı önemli bir güvenilirlik kaynağıdır. Diğer yandan dipnotlar sayesinde işletme dışındaki bilgi kullancıları işletme yönetim ve muhasebe politikaları hakkında anlamlı ve rasyonel bilgiler elde edebilecektir. Bu anlamda yüzlerce göz tarafından kontrol edilebilen nitelikte bir muhasebe kayıt sıstemine kavuşan işletme olası muhasebe hatalarını hemen fark ederek düzeltebilecektir (Yükçü ve Gönen, 2012: 35). Sonuç olarak günümüz bilgi teknolojilerinin bu kadar geliştiği ekonomik sistemlerde her ulustan bilgi kullanıcıların sınırları aşarak anında bilgi sahibi olmasında büyük kolaylıklar sağlayan dipnotların tüketicilerin bilgi ihtiyaçlarını kolayca gideren en önemli muhasebe kayıtları olduğunu söylemek mümkündür. ## 2.1.4. Bilançolarda Hasılat Kaleminin Tanımı ve Unsurları Bu tezde konu edilen diğer önemli bir kavram da "hasılat" kavramıdır. Ancak tezin ilerleyen bölümlerinde TMS 18 kapsamında Türkiye'deki hasılat kayıt sistemi hakkında detaylı açıklamalar yapılacağı için tezin bu kısmında öncelikle hasılat kavramını tanımladıktan sonra, hangi işlemlerin gelirlerin hasılata kaydedilip kaydedilmeyeceği konusunda bazı açıklamalar yapmak yerinde olacaktır. Oncelikle gelir kavramını tanımlamak yerinde olacaktır. İngilizce'de "revenue" ve "ıncome" terimleriyle ifade edilen gelir kelimesi Türkçe dilinde "her tür hak ve işlerle taşınır ve durağan mallardan sağlanan yararlar" şeklinde tanımlanmaktadır (Web 21, 2018). Türkçe'de özellikle günlük kullanımında kazanç, gelir ve hasılat sözcükleri genellikle birbiri yerine kullanılmaktadır. Oysa gelirler kazanç ve hasılata göre daha geniş kapsamlı bir anlam taşımaktadır. Muhasebe literatüründe gelir "öz sermayeyi artıran işlemler" olarak tanımlanır (Yalkın, 2010: 418). TMS/TFRS mevzuat ve tebliğlerinde "gelirler" başlığı altında bir muhasebe kayıt dönemi içerisinde bir işletmenin öz sermayesi dışındaki varlıklarında artış meydana getirirken borçlarını azaltan tüm kazanımları tanımlanmaktadır. Aynı mevzuatta ise aksı yönde tesir yapan çıkışlar ve azalmalar gider olarak açıkça tanımlanmaktadır. Dolayısıyla
[{"class": "Metin", "confidence": 0.940662682056427, "polygon": [[203, 1997], [1512, 1996], [1510, 342], [202, 343]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.887628972530365, "polygon": [[898, 2208], [898, 2155], [834, 2154], [833, 2207]]}]
28
Otomotiv sektöründe TMS 18 hasılat standardı açısından bilanço dipnot analizi / Footnote analysis of financial statement in revenue standard of Turkish Financial Reporting Standards 18 in the Turkish automotive industry
ÖYKÜ MUKADDES İSMAİLOĞLU
532395
İstanbul Okan Üniversitesi
İşletme Ana Bilim Dalı
2018
Türkçe
Yüksek Lisans
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
Araştırmanın temel amacı, Türk otomotiv sektöründe faaliyet gösteren üç önemli otomotiv işletmesinin temel finansal tablolarındaki TMS 18 hasılat standardı kapsamında verilen dipnot açıklamalarını karşılaştırmalı bir şekilde değerlendirmektir. Nitel araştırma yöntemi kullanılarak yapılan araştırmanın örneklemini Türkiye'de otomotiv sektöründe faaliyet gösteren Ford Otomotiv Sanayi A.Ş., TOFAŞ Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. ve Otokar Otomotiv ve Savunma Sanayi A. Ş. isimli şirketler oluşturmaktadır (Web_24, 2018). Araştırma verileri ise seçilen bu şirketlerin 2013-2017 yıllarında yayınladıkları konsolide finansal tabloları ve bağımsız denetim raporlarıdıer. Söz konusu raporlar "Kamuoyu Açıklama Platformu" (KAP) ile işletmelerin web sitelerinin "yatırımcı ilişkileri" sayfasından toplanmıştır. Toplanan veriler doküman incelemesi ve içerik analizi yoluyla incelenerek literatür incelemesi sonucunda ulaşılan bilgiler ışığında değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda üç şirketinde gerek finansal tablolarında gerekse bağımsız mali denetim raporlarında TMS kapsamında uymakla mükellef oldukları dipnot açıklamalarına yer verdikleri; ancak TMS 18 ile düzenlenen "Hasılatın Muhasebeleştirilmesi" kapsamında verilmesi önerilen dipnot açıklama sistematiğine hem içerik hem de şekil yönünden yeterli düzeyde önem vermedikleri anlaşılmıştır. Bilgi kullanıcıları ve yatırımcılar açısından hayati öneme sahip olan dipnot açıklamalarında yeterince net, kolay anlaşılır ve doyurucu nitelikte bilgi vermekten kaçınan her üç işletmenin bağımsız denetim raporlarında ise bu yetersizliğin ve uyumsuzluğun "sorun" olarak görülmediği anlaşılmıştır. Son olarak araştırma kapsamında ulaşılan bulgulara göre gerek işletme finansal birimlerine, ulusal muhasebe standartlarını geliştirmekle mükellef olan kamu otoritelerine ve gelecekte bu araştırmayla aynı konuda araştırma yapmayı planlayan araştırmacılara yönelik bazı önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Türkiye Muhasebe Standartları, TMS 18 Hasılat, TFRS Müşteri Hizmetlerinden Hasılat, Finansal Durum Tablosu, Dipnotlar. Tarih : 25.06.2018
The main purpose of the study is to compare the footnote explanations given in the revenue standard of TFRS 18 in the main financial statements of the three major automotive operations which are operating in the Turkish Automotive Industry. Ford Otomotiv Sanayi A.Ş., TOFAŞ Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. and Otokar Otomotiv ve Savunma Sanayi A. Ş. took place as participants in the research which was conducted by using qualitative research method. Data were collected from the financial statements and independent audit reports of 2013-2017 which were published by these companies. These reports were acquired from the "Public Disclosure Platform" (PDP) and the "Investor Relations" pages of the companies' websites. The collected data were analyzed through the examination of document and content analysis as a result of the literature review. As a result of the research, the findings revealed that the three companies have included footnote disclosures in both the financial statements and independent financial audit reports within the scope of Turkish Accounting Standards-18 (TMS-18). However, it has been understood that they do not attached great importance to both the content and the form of the disclosure system proposed in the scope of "Revenue Recognition" which is organized by TAS-18. The findings also revealed that in the independent audit reports of each of the three companies who avoided giving sufficient, clear and satisfactory information in the footnote disclosures that have vital importance in terms of information users and investors. Moreover, insufficiency and nonconformity states of the independent audit reports are not regarded as "problems" by these companies. Finally, according to the findings emerged from the research, some suggestions have been made to the business financial units, to the public authorities that are obliged to develop national accounting standards, and to the researchers who plan to conduct a research in the same subject in the future. Keywords: Turkish Accounting Standards, TAS 18 Revenue, TFRS 15 Revenue from Contacts with Customers, Statement of Financial Position, Footnotes. Date: 25.06.2018
varlıklardaki artışlar gelirleri, azalışların ise giderleri tanımladığı muhasebe sısteminde her gelirin hasılata dahil edilmesi mümkün değildir. Nitekim hasılat belirli dönemlerde satışlarla elde edilen parasal kazanımlar tanımlanmaktadır. İngilizce'de "proceeds" ve "yields" sözcükleriyle anlatılan hasılat kelimesi Türkçe dilinde ise "bir üretim etkinliği sonunda yaratılan malların parasal değerleri" şeklinde tanımlamaktadır. Türkiye'deki yerleşik mevzuata göre hasılat kavramı işletmelerin "işletmenin olağan faaliyetleri neticesinde ortaya çıkan her türlü satış, ücret, faiz, temettü, lisans ücreti ve kira gibi çeşitli adlar altında elde ettiği parasal kazanımlar olarak tanımlanmaktadır (Ozyürek, 2012: 130). Literatürde hasılat bir işletmenin büyüklüğünün, iş hacminin belirlenmesinde önemli bir kıstastır. Bu nedenle hasılatın doğru olarak tespit edilerek finansal tablo ve raporlarda gösterilmesinin önemi büyüktür. Muhasebede yapılan hata ve hilelerin büyük bir bölümü hasılat ile ilgilidir (Ozyürek, 2012: 131). Hasılatın doğru olarak tespit edilmesi ve hasılatın hangi döneme ait olduğunun belirlenmesi, hangı durumların hasılat hangı durumların hasılat olmadığını net olarak önceden belirlemesi oldukça önemlidir (Sönmeztürk, 2010: 48). Sonuç olarak TMS 18'de bu kavram "ortakların sermayeye katkıları dışında, öz kaynakta artışla sonuçlanan ve işletmenin dönem içindeki olağan faaliyetlerinden elde edilen brüt ekonomik fayda tutarı" şeklinde tanımlanmaktadır (Karabınar, 2013: 7). Bu tanıma göre işlemin hasılat olması için, öz kaynaklarda artışa neden olmalıdır. Bu artış işletmenin asıl olağan faaliyetlerinden elde edilmesi, brüt ekonomik fayda oluşturması ve olağan ticari faaliyetler sonucu oluşup oluşmadığına bakılmalıdır. ## 2.2. UFRS ve TMS SİSTEMLERİNDE YAŞANAN DÖNÜŞÜMLER Uluslararası sermaye akımlarının her geçen gün biraz daha akışkan hale gelmesine koşut olarak evrensel standartlarda muhasebe dilinin konuşulması gerekliliği tüm ülkelerde hissedilmeye başlanmıştır (Üddin, 2005: 17). Ozellikle küresel işletmeler ile uluslararası yatırımcıların farklı ülkelerde yatırımlarının artması beraberinde uluslararası kabul görmüş standartları olan finansal raporlama ve muhasebe dili konuşma zorunluluğunu beraberinde getirmiştir. Tıpkı İngilizce dilinin küresel düzeyde ticaretin, sıyasetin ve hatta internetin yaygın dili olması gibi 21. yüzyılda "uluslararası muhasebe standartları" da gelişmiş veya
[{"class": "Metin", "confidence": 0.9394769072532654, "polygon": [[1511, 2064], [1511, 257], [201, 257], [201, 2064]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.8657336235046387, "polygon": [[896, 2207], [896, 2155], [833, 2155], [833, 2207]]}]
29
Otomotiv sektöründe TMS 18 hasılat standardı açısından bilanço dipnot analizi / Footnote analysis of financial statement in revenue standard of Turkish Financial Reporting Standards 18 in the Turkish automotive industry
ÖYKÜ MUKADDES İSMAİLOĞLU
532395
İstanbul Okan Üniversitesi
İşletme Ana Bilim Dalı
2018
Türkçe
Yüksek Lisans
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
Araştırmanın temel amacı, Türk otomotiv sektöründe faaliyet gösteren üç önemli otomotiv işletmesinin temel finansal tablolarındaki TMS 18 hasılat standardı kapsamında verilen dipnot açıklamalarını karşılaştırmalı bir şekilde değerlendirmektir. Nitel araştırma yöntemi kullanılarak yapılan araştırmanın örneklemini Türkiye'de otomotiv sektöründe faaliyet gösteren Ford Otomotiv Sanayi A.Ş., TOFAŞ Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. ve Otokar Otomotiv ve Savunma Sanayi A. Ş. isimli şirketler oluşturmaktadır (Web_24, 2018). Araştırma verileri ise seçilen bu şirketlerin 2013-2017 yıllarında yayınladıkları konsolide finansal tabloları ve bağımsız denetim raporlarıdıer. Söz konusu raporlar "Kamuoyu Açıklama Platformu" (KAP) ile işletmelerin web sitelerinin "yatırımcı ilişkileri" sayfasından toplanmıştır. Toplanan veriler doküman incelemesi ve içerik analizi yoluyla incelenerek literatür incelemesi sonucunda ulaşılan bilgiler ışığında değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda üç şirketinde gerek finansal tablolarında gerekse bağımsız mali denetim raporlarında TMS kapsamında uymakla mükellef oldukları dipnot açıklamalarına yer verdikleri; ancak TMS 18 ile düzenlenen "Hasılatın Muhasebeleştirilmesi" kapsamında verilmesi önerilen dipnot açıklama sistematiğine hem içerik hem de şekil yönünden yeterli düzeyde önem vermedikleri anlaşılmıştır. Bilgi kullanıcıları ve yatırımcılar açısından hayati öneme sahip olan dipnot açıklamalarında yeterince net, kolay anlaşılır ve doyurucu nitelikte bilgi vermekten kaçınan her üç işletmenin bağımsız denetim raporlarında ise bu yetersizliğin ve uyumsuzluğun "sorun" olarak görülmediği anlaşılmıştır. Son olarak araştırma kapsamında ulaşılan bulgulara göre gerek işletme finansal birimlerine, ulusal muhasebe standartlarını geliştirmekle mükellef olan kamu otoritelerine ve gelecekte bu araştırmayla aynı konuda araştırma yapmayı planlayan araştırmacılara yönelik bazı önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Türkiye Muhasebe Standartları, TMS 18 Hasılat, TFRS Müşteri Hizmetlerinden Hasılat, Finansal Durum Tablosu, Dipnotlar. Tarih : 25.06.2018
The main purpose of the study is to compare the footnote explanations given in the revenue standard of TFRS 18 in the main financial statements of the three major automotive operations which are operating in the Turkish Automotive Industry. Ford Otomotiv Sanayi A.Ş., TOFAŞ Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. and Otokar Otomotiv ve Savunma Sanayi A. Ş. took place as participants in the research which was conducted by using qualitative research method. Data were collected from the financial statements and independent audit reports of 2013-2017 which were published by these companies. These reports were acquired from the "Public Disclosure Platform" (PDP) and the "Investor Relations" pages of the companies' websites. The collected data were analyzed through the examination of document and content analysis as a result of the literature review. As a result of the research, the findings revealed that the three companies have included footnote disclosures in both the financial statements and independent financial audit reports within the scope of Turkish Accounting Standards-18 (TMS-18). However, it has been understood that they do not attached great importance to both the content and the form of the disclosure system proposed in the scope of "Revenue Recognition" which is organized by TAS-18. The findings also revealed that in the independent audit reports of each of the three companies who avoided giving sufficient, clear and satisfactory information in the footnote disclosures that have vital importance in terms of information users and investors. Moreover, insufficiency and nonconformity states of the independent audit reports are not regarded as "problems" by these companies. Finally, according to the findings emerged from the research, some suggestions have been made to the business financial units, to the public authorities that are obliged to develop national accounting standards, and to the researchers who plan to conduct a research in the same subject in the future. Keywords: Turkish Accounting Standards, TAS 18 Revenue, TFRS 15 Revenue from Contacts with Customers, Statement of Financial Position, Footnotes. Date: 25.06.2018
gelişmekte olan her ekonominin muhasebe standartlarını belirleyen en temel finansal işlem ve uygulama alanı haline dönüşmüştür (Nobes ve Parker, 2006: 5-6). Bu açıdan genel olarak Türkiye'deki TMS/TFRS uygulamaları, özelde ise TMS 18 kapsamında hasılatın muhasebeleştirilmesi ve bu sistemde bilanço dipnotlarının uygulanabilir hale gelmesi varlığını uluslararası finansal raporlama standartlarının (UFRS) gelişimine borçlu olduğunu söylemek mümkündür. Tezin bu bölümünde öncelikle UFRS kapsamında gelişmeler mercek altına alınarak uluslararası muhasebe sistematığınde bilanço, hasılat ve dipnot açıklamaları konularında evrensel düzenlemelere bakılacaktır. Bölümde daha sonra UFRS gelişmelerine koşut olarak TMS kapsamında bilanço, hasılat ve dipnot açıklamaları konusunda gelişmeler incelenmiştir. ## 2.2.1. Muhasebe Standartları Kavramının Tanımı ve UFRS'nin Gelişim Süreçleri UFRS sistemindeki gelişmeleri incelemeden önce literatürde yer alan şekliyle "muhasebe standartları" kavramın tanımlamasına yapmak yerinde olacaktır. Bu açıdan literatüre bakıldığında "muhasebe standardı" kavramının çeşitli ülkelerde benzer muhasebe uygulamalarına yön veren ve finansal tablo veya muhasebe işlemlerinin hazırlanmasına düzen getiren normların geneli şeklinde tanımlandığı görülmektedir (Akgül ve Akay, 2006: 4). Daha geniş bir tanımlamayla bu kavram ülkelerin ekonomik yaşamında önemli yer edinen her bir işletmenin muhasebe kayıtlarını tutarken uygulama birliği içerisinde kalmasını sağlamak amacıyla geliştirilen tutarlı, bütüncül, stratejik amaç ve hedefleri olan muhasebe bilgilerini kolay ve anlaşılabilir şekilde sunmaya yarayan muhasebe anlatım kuralları şeklinde de tanımlanabilir (Yazıcı, 2003: 35). İşletmelerin belirli dönemlere ait çeşitli muhasebe bilgilerinin ve verilerinin elde edilme, sınıflandırma, yorumlama ve bilgi kullanıcılarına sunması açısından oldukça önemli ve değerli olan muhasebe standartları aslında içerik olarak, bir işletmenin ticarı faaliyetlerini muhasbeleştirirken uyması gereken tüm kural ve kaideler ile şekil ve içerik şartlarını ortaya koyar (Yalkın, 2001: 41). Literatürde farklı sınıflandırmalar olmakla birlikte genel olarak muhasebe standarıları temelde "ulusal" ve "uluslararası" standartlar olmak üzere iki başlık altında incelenmektedir. Bu gruplandırma açısından ulusal muhasebe standartları bir ülke
[{"class": "Metin", "confidence": 0.9247562289237976, "polygon": [[1505, 2062], [1509, 277], [226, 273], [222, 2059]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.8875032663345337, "polygon": [[897, 2207], [898, 2155], [834, 2155], [833, 2206]]}]
30
Otomotiv sektöründe TMS 18 hasılat standardı açısından bilanço dipnot analizi / Footnote analysis of financial statement in revenue standard of Turkish Financial Reporting Standards 18 in the Turkish automotive industry
ÖYKÜ MUKADDES İSMAİLOĞLU
532395
İstanbul Okan Üniversitesi
İşletme Ana Bilim Dalı
2018
Türkçe
Yüksek Lisans
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
Araştırmanın temel amacı, Türk otomotiv sektöründe faaliyet gösteren üç önemli otomotiv işletmesinin temel finansal tablolarındaki TMS 18 hasılat standardı kapsamında verilen dipnot açıklamalarını karşılaştırmalı bir şekilde değerlendirmektir. Nitel araştırma yöntemi kullanılarak yapılan araştırmanın örneklemini Türkiye'de otomotiv sektöründe faaliyet gösteren Ford Otomotiv Sanayi A.Ş., TOFAŞ Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. ve Otokar Otomotiv ve Savunma Sanayi A. Ş. isimli şirketler oluşturmaktadır (Web_24, 2018). Araştırma verileri ise seçilen bu şirketlerin 2013-2017 yıllarında yayınladıkları konsolide finansal tabloları ve bağımsız denetim raporlarıdıer. Söz konusu raporlar "Kamuoyu Açıklama Platformu" (KAP) ile işletmelerin web sitelerinin "yatırımcı ilişkileri" sayfasından toplanmıştır. Toplanan veriler doküman incelemesi ve içerik analizi yoluyla incelenerek literatür incelemesi sonucunda ulaşılan bilgiler ışığında değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda üç şirketinde gerek finansal tablolarında gerekse bağımsız mali denetim raporlarında TMS kapsamında uymakla mükellef oldukları dipnot açıklamalarına yer verdikleri; ancak TMS 18 ile düzenlenen "Hasılatın Muhasebeleştirilmesi" kapsamında verilmesi önerilen dipnot açıklama sistematiğine hem içerik hem de şekil yönünden yeterli düzeyde önem vermedikleri anlaşılmıştır. Bilgi kullanıcıları ve yatırımcılar açısından hayati öneme sahip olan dipnot açıklamalarında yeterince net, kolay anlaşılır ve doyurucu nitelikte bilgi vermekten kaçınan her üç işletmenin bağımsız denetim raporlarında ise bu yetersizliğin ve uyumsuzluğun "sorun" olarak görülmediği anlaşılmıştır. Son olarak araştırma kapsamında ulaşılan bulgulara göre gerek işletme finansal birimlerine, ulusal muhasebe standartlarını geliştirmekle mükellef olan kamu otoritelerine ve gelecekte bu araştırmayla aynı konuda araştırma yapmayı planlayan araştırmacılara yönelik bazı önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Türkiye Muhasebe Standartları, TMS 18 Hasılat, TFRS Müşteri Hizmetlerinden Hasılat, Finansal Durum Tablosu, Dipnotlar. Tarih : 25.06.2018
The main purpose of the study is to compare the footnote explanations given in the revenue standard of TFRS 18 in the main financial statements of the three major automotive operations which are operating in the Turkish Automotive Industry. Ford Otomotiv Sanayi A.Ş., TOFAŞ Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. and Otokar Otomotiv ve Savunma Sanayi A. Ş. took place as participants in the research which was conducted by using qualitative research method. Data were collected from the financial statements and independent audit reports of 2013-2017 which were published by these companies. These reports were acquired from the "Public Disclosure Platform" (PDP) and the "Investor Relations" pages of the companies' websites. The collected data were analyzed through the examination of document and content analysis as a result of the literature review. As a result of the research, the findings revealed that the three companies have included footnote disclosures in both the financial statements and independent financial audit reports within the scope of Turkish Accounting Standards-18 (TMS-18). However, it has been understood that they do not attached great importance to both the content and the form of the disclosure system proposed in the scope of "Revenue Recognition" which is organized by TAS-18. The findings also revealed that in the independent audit reports of each of the three companies who avoided giving sufficient, clear and satisfactory information in the footnote disclosures that have vital importance in terms of information users and investors. Moreover, insufficiency and nonconformity states of the independent audit reports are not regarded as "problems" by these companies. Finally, according to the findings emerged from the research, some suggestions have been made to the business financial units, to the public authorities that are obliged to develop national accounting standards, and to the researchers who plan to conduct a research in the same subject in the future. Keywords: Turkish Accounting Standards, TAS 18 Revenue, TFRS 15 Revenue from Contacts with Customers, Statement of Financial Position, Footnotes. Date: 25.06.2018
sınırları içerisinde muhasebe işlemlerinde esas alınan ve kullanılan kuralları tanımlarken "uluslararası muhasebe raporlama standartları" ise dünyanın her ülkesinde ve dilinde anlaşılabilir nitelikteki evrensel muhasebe dilini ve kurallarını tanımlamaktadır (Nolke, 2005: 5). Aslında her ülkenin ekonomik, siyasi, yasal ve yönetsel yapılarındaki farklılıklar o ülkedeki muhasebe kayıtları tutma ve geliştirme kurallarına da yansıyarak her ülkeye mahsus bir takım muhasebe farklılıklarının gelişimine neden olmaktadır (Başpınar, 2004: 51). Bu açıdan bakıldığında ise yüzlerce birbirinden farklı muhasebe dilleri ortaya çıkmakta ki bu durum küreselleşen ekonomik ve ticari ilişkilerde çeşitli hukuki ve ticarı problemlere neden olmaktadır (Weygandt vd., 2002: 531). Bu noktandan hareketle ikinci büyük dünya ekonomik krizinin yaşandığı 29 Haziran 1973 yılında Üluslararası Muhasebeciler Federasyonu (IFAC), Üluslararası Menkül Kıymetler Orgütü (İOSCO), Birleşmiş Milletler, (BM) Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) gibi kuruluşlar, Uluslararası Muhasebe Standartları Komitesini (UMSK) (Ing .: International Accounting Standarts Comitee-IASC) Londra'da kurmuşlardır (Karapınar vd, 2007: 8-9). Bu komite 2000 yılına kadar uluslararası finansal tabloların ve raporların temsil ettikleri organizasyonun varlıklarının ve yükümlülüklerinin en doğru ve şeffaf bir şekilde yansıtılması esasına dayanan nitelikte 39 adet İAS yayınlamış ve bu İAS'lara uygun olarak finansal raporlama yapan işletmelerin muhasebe kayıtlarında yer alan varlık ve yükümlülüklerini küresel bir dilde muhasebeleştirmiş hale gelmeye başlamıştır (Aslan, 2004: 94; Sağlam vd, 2008: 3-4). Sonuç olarak günümüze kadar sürekli gelişimini devam ettiren UFRS sistemlerinin gelişim kaynaklarını kamu, özel veya kamunun özele devretmesi gibi kanallarla hem uluslararası hem de ulusal düzlemde gelişme kaydetmesi bu şekilde gerçekleşmiştır (Uysal, 2006: 100). ## 2.2.2. UFRS Açısından Bilanço ve Dipnot Açıklamalarının Anlam ve Onemi Küreselleşen dünyada uluslararası işletmelerin her geçen gün sayılarının artması herşeyden önce dünyada tek bir muhasebe standartlarının oluşmasını kaçınılmaz kılmış ve bu sayede ulusal farklılıkların finans ve muhsebe dilinde benzer şekilde ifade edilmesinin bir anlamda yolunu açmıştır (Doupmik ve Perera, 2007: 1-10).
[{"class": "Metin", "confidence": 0.9299619197845459, "polygon": [[202, 1978], [1506, 1977], [1505, 323], [201, 324]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.8785083889961243, "polygon": [[898, 2208], [898, 2153], [833, 2152], [832, 2208]]}]
31
Otomotiv sektöründe TMS 18 hasılat standardı açısından bilanço dipnot analizi / Footnote analysis of financial statement in revenue standard of Turkish Financial Reporting Standards 18 in the Turkish automotive industry
ÖYKÜ MUKADDES İSMAİLOĞLU
532395
İstanbul Okan Üniversitesi
İşletme Ana Bilim Dalı
2018
Türkçe
Yüksek Lisans
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
Araştırmanın temel amacı, Türk otomotiv sektöründe faaliyet gösteren üç önemli otomotiv işletmesinin temel finansal tablolarındaki TMS 18 hasılat standardı kapsamında verilen dipnot açıklamalarını karşılaştırmalı bir şekilde değerlendirmektir. Nitel araştırma yöntemi kullanılarak yapılan araştırmanın örneklemini Türkiye'de otomotiv sektöründe faaliyet gösteren Ford Otomotiv Sanayi A.Ş., TOFAŞ Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. ve Otokar Otomotiv ve Savunma Sanayi A. Ş. isimli şirketler oluşturmaktadır (Web_24, 2018). Araştırma verileri ise seçilen bu şirketlerin 2013-2017 yıllarında yayınladıkları konsolide finansal tabloları ve bağımsız denetim raporlarıdıer. Söz konusu raporlar "Kamuoyu Açıklama Platformu" (KAP) ile işletmelerin web sitelerinin "yatırımcı ilişkileri" sayfasından toplanmıştır. Toplanan veriler doküman incelemesi ve içerik analizi yoluyla incelenerek literatür incelemesi sonucunda ulaşılan bilgiler ışığında değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda üç şirketinde gerek finansal tablolarında gerekse bağımsız mali denetim raporlarında TMS kapsamında uymakla mükellef oldukları dipnot açıklamalarına yer verdikleri; ancak TMS 18 ile düzenlenen "Hasılatın Muhasebeleştirilmesi" kapsamında verilmesi önerilen dipnot açıklama sistematiğine hem içerik hem de şekil yönünden yeterli düzeyde önem vermedikleri anlaşılmıştır. Bilgi kullanıcıları ve yatırımcılar açısından hayati öneme sahip olan dipnot açıklamalarında yeterince net, kolay anlaşılır ve doyurucu nitelikte bilgi vermekten kaçınan her üç işletmenin bağımsız denetim raporlarında ise bu yetersizliğin ve uyumsuzluğun "sorun" olarak görülmediği anlaşılmıştır. Son olarak araştırma kapsamında ulaşılan bulgulara göre gerek işletme finansal birimlerine, ulusal muhasebe standartlarını geliştirmekle mükellef olan kamu otoritelerine ve gelecekte bu araştırmayla aynı konuda araştırma yapmayı planlayan araştırmacılara yönelik bazı önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Türkiye Muhasebe Standartları, TMS 18 Hasılat, TFRS Müşteri Hizmetlerinden Hasılat, Finansal Durum Tablosu, Dipnotlar. Tarih : 25.06.2018
The main purpose of the study is to compare the footnote explanations given in the revenue standard of TFRS 18 in the main financial statements of the three major automotive operations which are operating in the Turkish Automotive Industry. Ford Otomotiv Sanayi A.Ş., TOFAŞ Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. and Otokar Otomotiv ve Savunma Sanayi A. Ş. took place as participants in the research which was conducted by using qualitative research method. Data were collected from the financial statements and independent audit reports of 2013-2017 which were published by these companies. These reports were acquired from the "Public Disclosure Platform" (PDP) and the "Investor Relations" pages of the companies' websites. The collected data were analyzed through the examination of document and content analysis as a result of the literature review. As a result of the research, the findings revealed that the three companies have included footnote disclosures in both the financial statements and independent financial audit reports within the scope of Turkish Accounting Standards-18 (TMS-18). However, it has been understood that they do not attached great importance to both the content and the form of the disclosure system proposed in the scope of "Revenue Recognition" which is organized by TAS-18. The findings also revealed that in the independent audit reports of each of the three companies who avoided giving sufficient, clear and satisfactory information in the footnote disclosures that have vital importance in terms of information users and investors. Moreover, insufficiency and nonconformity states of the independent audit reports are not regarded as "problems" by these companies. Finally, according to the findings emerged from the research, some suggestions have been made to the business financial units, to the public authorities that are obliged to develop national accounting standards, and to the researchers who plan to conduct a research in the same subject in the future. Keywords: Turkish Accounting Standards, TAS 18 Revenue, TFRS 15 Revenue from Contacts with Customers, Statement of Financial Position, Footnotes. Date: 25.06.2018
Hem uluslararası şirketler hem de ulusal işletmelerin özellikle farklı ülkelerde ticarı faaliyetlerini sürdürürken farklı ülkelere dayalı şirketlerin finansal tablolarını karşılaştırmalarında güçlük çekmelerine neden olmakta ve bu durum uluslararası yatırımcıların güvene dayalı yatırımlar yapmasının önüne geçmektedir (Wilde, 2010: 144-153). O yüzden UFRS kapsamında gelişen ve yaygınlaşan muhasebe standartlarının tüm dünyada uygulanmalı ve finansal raporlamanın sürekliliği böylece sağlanmalıdır (Melville, 2008: 5). Muhasebenin UFRS kapsamında standartlaştırılması benzer finansal tablolar ve bilançolar hazırlamak kadar bu tablolarda yer alan zorunlu açıklamalarında birbirine şekil, içerik ve yöntem itibariyle benzeşmesiyle yakından ilişkilidir (Lantto ve Sahlström, 2009: 343-344). Oyle ise öncelikle UFRS kapsamında bilançoların ve dipnotların anlam ve önemi çerçevesinde bir alan yazını incelemesi yapmak ve aşağıdaki başlıklar altında ulaşılan bilgileri özetlemek yerinde olacaktır. ## 2.2.2.1. UFRS Açısından Bilanço İlke ve Standartları UFRS, ulusal finansal raporlama standartları kapsamında yapılan düzenlemelere bakıldığında işletmelerin finansal varlıkları ile bu varlıklardakı azlama ve çoğalmaların tüm bilgi sahipleri tarafından kolayca anlaşılması üzerine geliştiğini söylemek mümkündür (Jermakowicz ve Tomaszewski, 2006: 186). Ozellikle IASB tarafından oluşturulan UFRS muhasebe standartlarının ilke bazlı standartlarına bu açıdan bakıldığında odak noktanın UFRS'yi kullanan uluslararası şırketlerin bu sayede yeknesak bir finansal analiz sunumu imkâm yatırımcılara sunmasıdır (Agoglia, Doupnik ve Tsakumis, 2011: 749). Böylece gelişme kaydeten UFRS kapsamındaki ilke bazlı düzenlemeler kural bazlı düzenlemelerden daha kaliteli raporlar sunulması mümkün hale gelirken, diğer yandan da yabancı ülkelerdeki işletmelerin bile daha esnek, güvenilir ve anlaşabilir bir formatta muhasebe kayıtları tutmasının bir anlamda yolu açılmıştır (Horngren ve Harrison, 2007: 4). İşte UFRS'nın içerdiği bu tarz ilke bazlı standartlar aslında uluslararası finansal raporlamada yapılması gereken muhasebe kayıt ve işlemlerinin şeklini değil, ekonomik özünü yansıtmasını temel almaktadır (İbiş ve Ozkan, 2006: 30).
End of preview. Expand in Data Studio
README.md exists but content is empty.
Downloads last month
58