images
imagewidth (px) 1.61k
2.34k
| predictions
stringlengths 117
1.4k
| page_number
int64 1
181
| title
stringclasses 8
values | author
stringclasses 8
values | thesis_id
stringclasses 8
values | language
stringclasses 1
value | thesis_type
stringclasses 2
values | keyword_abd
stringclasses 1
value | text
stringlengths 83
71.8k
|
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
[{"class": "Kapak Sayfası", "confidence": 0.7652064561843872, "polygon": [[1560, 2143], [1567, 195], [185, 190], [177, 2138]]}]
| 1
|
Ergenlerde internet bağımlılığı: anne baba ve akran ilişkileri açısından bir değerlendirme / Internet addiction of teenagers and an evaluation in terms of parents and peers relationship
|
RÜMEYSA MORAL
|
516083
|
Türkçe
|
Yüksek Lisans
|
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
|
# ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ
## EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ
### EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI
ERGENLERDEKİ İNTERNET BAĞIMLILIĞI: ANNE BABA VE AKRAN İLİŞKİLERİ AÇISINDAN BİR DEĞERLENDİRME
RÜMEYSA MORAL
Danışman
DOÇ. DR. HATİCE KUMCAĞIZ
YÜKSEK LİSANS TEZİ
MAYIS, 2018
|
|
[{"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.8294572234153748, "polygon": [[849, 2198], [913, 2197], [913, 2136], [849, 2136]]}, {"class": "Ekler", "confidence": 0.648398220539093, "polygon": [[1496, 1786], [1496, 243], [255, 243], [255, 1786]]}, {"class": "Metin", "confidence": 0.5975021123886108, "polygon": [[1475, 1806], [1485, 228], [278, 220], [267, 1798]]}]
| 2
|
Ergenlerde internet bağımlılığı: anne baba ve akran ilişkileri açısından bir değerlendirme / Internet addiction of teenagers and an evaluation in terms of parents and peers relationship
|
RÜMEYSA MORAL
|
516083
|
Türkçe
|
Yüksek Lisans
|
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
|
## TELİF HAKKI
Bu tezin tüm hakları saklıdır. Kaynak göstermek koşuluyla tezin teslim tarihinden itibaren 12 (on iki) ay sonra tezden fotokopi çekilebilir.
## YAZARIN
- Adı : Rümeysa
- : MORAL Soyadı
- Bölümü : Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık
- İmza
- Teslim Tarihi :
## TEZİN
Türkçe Adı : Ergenlerde : : Bağımlılığı: Anne Baba ve Akran : : Açısından Bir Değerlendirme
İngilizce Adı :Internet Addiction of Teenagers and an Evalution in Terms of Parents and Peers Relationship
|
|
[{"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.864093542098999, "polygon": [[842, 2200], [921, 2200], [921, 2135], [842, 2135]]}, {"class": "Ekler", "confidence": 0.8230159282684326, "polygon": [[1489, 1068], [1498, 204], [244, 191], [235, 1055]]}]
| 3
|
Ergenlerde internet bağımlılığı: anne baba ve akran ilişkileri açısından bir değerlendirme / Internet addiction of teenagers and an evaluation in terms of parents and peers relationship
|
RÜMEYSA MORAL
|
516083
|
Türkçe
|
Yüksek Lisans
|
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
|
# ETİK İLKELERE UYGUNLUK BEYANI
Tez yazma sürecinde bilimsel ve etik ilkeleri uydugumu, yararlandığım tüm kaynakları kaynak gösterme ilkelerine uygun olarak kaynakçada belirttiğimi ve bu bölümler dışındaki tüm ifadelerin şahsima ait olduğunu beyan ederim.
Yazar Adı Soyadı: .................................................
İmza: .................................................
|
|
[{"class": "Metin", "confidence": 0.9375044703483582, "polygon": [[1495, 1830], [1499, 254], [272, 251], [268, 1827]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.8650071024894714, "polygon": [[912, 2199], [912, 2138], [842, 2137], [842, 2198]]}]
| 4
|
Ergenlerde internet bağımlılığı: anne baba ve akran ilişkileri açısından bir değerlendirme / Internet addiction of teenagers and an evaluation in terms of parents and peers relationship
|
RÜMEYSA MORAL
|
516083
|
Türkçe
|
Yüksek Lisans
|
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
|
## KABUL VE ONAY
Rümeysa Moral tarafından "Ergenlerde Internet Bağımlılığı: Anne Baba ve Akran İlişkileri Açısından Bir Değerlendirme" adlı tez çalışması aşağıdaki jüri tarafından oy birliği/oy çokluğu ile Ondokuz Mayıs Universitesi Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı'nda Yüksek Lisans / Doktora tezi olarak kabul edilmiştir.
Danışman: (Ünvanı Adı Soyadı) (Anabilim Dalı, Universite Adı) Başkan: (Ünvanı Adı Soyadı) (Anabilim Dalı, Universite Adı) Uye: (Unvanı Adı Soyadı) (Anabilim Dalı, Üniversite Adı) Üye: (Ünvanı Adı Soyadı)
(Anabilim Dalı, Üniversite Adı) Üye: (Unvanı Adı Soyadı) (Anabilim Dalı, Universite Adı)
Bu tezin Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı'nda Yüksek Lisans/ Doktora tezi olması için şartları yerine getirdiğini onaylıyorum.
Tarihi:
Eğitim Bilimleri Enstitüsü Müdürü
(İmza ve Mühür)
|
|
[{"class": "Metin", "confidence": 0.8360486626625061, "polygon": [[273, 1648], [1499, 1646], [1497, 219], [270, 221]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.8161640763282776, "polygon": [[845, 2198], [921, 2198], [920, 2136], [844, 2136]]}]
| 6
|
Ergenlerde internet bağımlılığı: anne baba ve akran ilişkileri açısından bir değerlendirme / Internet addiction of teenagers and an evaluation in terms of parents and peers relationship
|
RÜMEYSA MORAL
|
516083
|
Türkçe
|
Yüksek Lisans
|
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
|
## TEŞEKKÜRLER
Yüksek lisans öğrenim süresince, her daim yanımda olan, çalışmamın her aşamasında beni cesaretlendiren, hoşgörü, bilgi ve tecrübelerini benden esirgemeyen saygı değer hocam ve tez danışmanım Doç. Dr. Hatice KUMCAGIZ'a,
Yüksek lisans eğitimim boyunca bana katkı sağlayan tüm kıymetli hocalarıma,
Bu araştırmanın yapılabilmesinde verdikleri desteklerden dolayı Ondokuz Mayıs Universitesi Bilimsel Araştırma- Projeleri (BAP) (PYO.EGF.1904.17.004) Komisyonuna,
Güçlüklerle karşılaştığımda beni cesaretlendiren eski idarecim Zeki VAROL'a,
Tez yazım süreci boyunca yanımda olan arkadaşlarıma,
Tüm hayatım boyunca yanımda olan sevgi ve desteklerini benden esirgemeyen değerli aileme,
Bu yorucu çalışmanın hiçbir aşamasında beni yalnız bırakmayan, sevgi ve anlayışıyla yükümü hafifleten sevgili eşim Nurullah MORAL'a
Sonsuz teşekkürlerimi sunarım.
|
|
[{"class": "Metin", "confidence": 0.8785818219184875, "polygon": [[1476, 2124], [1482, 1279], [300, 1271], [294, 2117]]}, {"class": "Diğer", "confidence": 0.85126131772995, "polygon": [[1402, 1003], [1403, 220], [294, 220], [293, 1002]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.45747482776641846, "polygon": [[840, 2198], [928, 2196], [927, 2138], [839, 2140]]}]
| 7
|
Ergenlerde internet bağımlılığı: anne baba ve akran ilişkileri açısından bir değerlendirme / Internet addiction of teenagers and an evaluation in terms of parents and peers relationship
|
RÜMEYSA MORAL
|
516083
|
Türkçe
|
Yüksek Lisans
|
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
|
## ERGENLERDEKİ İNTERNET BAĞIMLILIĞI: ANNE, BABA VE AKRAN İLİŞKİLERİ AÇISINDAN BİR DEĞERLENDİRME
Yüksek Lisans Tezi
Rümeysa Moral
## ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ
EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ
MAYIS, 2018
07
Bu araştırmanın temel amacı, ergenlerin internet bağımlılığının anne baba ergen ve akran ilişkileri açısından incelenmesidir. Araştırmanın örneklemini, 2016-2017 eğitim öğretim yılında Konya ilinin Ereğli ilçesindeki çeşitli ortaöğretim kurumlarında okuyan 592 lise öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmaya katılan öğrencilerin, yaş ortalamasının 16.32 olduğu ve öğrencilerin 331'inin (%56) kız, 261'inin (%44) erkek olduğu belirlenmiştir. Araştırma kapsamındaki veriler, İnternet Bağımlılığı Olçeği, Anne Baba ve Ergen Ilişkileri Olçeği, Akran Ilişkileri Olçeği ile Kişisel Bilgi Formu kullanılarak toplanmış ve analiz edilmiştir. Verilerin analizinde öğrencilerin sosyodemografik özelliklerini belirlemek için betimsel istatistiklerden yararlanılmıştır. Cinsiyet, akademik başarı düzeyi, interneti kullanım sıklığına göre katılımcıların internet bağımlılığı, anne, baba ve akran ilişkileri ölçeği toplam puanlarının sosyodemografik faktörlerle ilişkili olup olmadığı bir dizi Tek Yönlü Çok Değişkenli Varyans Analizi (MANOVA) aracılığıyla incelenmiştir. Anne, baba ve akran ilişkileri ölçeği toplam puanlarının internet bağımlılığı düzeyleriyle ilişkisini belirleyebilmek amacıyla korelasyon analizi ve basit doğrusal regresyon analizi gerçekleştirilmiştir.
Araştırma bulguları cinsiyet değişkenine göre anne ile ilişkiler ölçeği puanları anlamlı bir farklılık gösterirken, internet bağımlılığı, babayla ilişkiler ölçeği ve akran ilişkileri ölçeği puanları anlamlı bir farklılık olmadığını göstermiştir. Oğrencilerin algılanan akademik başarı durumuna göre internet bağımlılığı puanlarında anlamlı
|
|
[{"class": "Ekler", "confidence": 0.7062352895736694, "polygon": [[1469, 1099], [1476, 208], [273, 198], [266, 1090]]}, {"class": "Metin", "confidence": 0.654770016670227, "polygon": [[1480, 1096], [1487, 221], [278, 211], [271, 1086]]}]
| 8
|
Ergenlerde internet bağımlılığı: anne baba ve akran ilişkileri açısından bir değerlendirme / Internet addiction of teenagers and an evaluation in terms of parents and peers relationship
|
RÜMEYSA MORAL
|
516083
|
Türkçe
|
Yüksek Lisans
|
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
|
bir farklılık olduğu, kendisini başarısız olarak algılayan öğrencilerin internet bağımlılık düzeyinin yüksek olduğu saptanmıştır.
İnternet bağımlılığının ve akran ilişkisinin internet kullanım sıklığına göre anlamlı farklılık gösterdiği bulunmaktadır. Internet bağımlılığı puanları, anneyle ve babayla ilişkiler puanları ile düşük düzeyde negatif yönde ilişkiliyken, akran ilişkileri puanlarıyla düşük düzeyde pozitif yönde ilişkili olduğu tespit edilmiştir. İnternet bağımlılığı düzeyleri, anneyle ilişkiler ve kontrol, babayla ilişkiler ve kontrol düzeylerini negatif yönde yordadığı görülmüştür. Araştırma sonuçları ilgili literatür doğrultusunda tartışılmış ve önerilerde bulunulmuştur.
Anahtar Kelimeler : Internet Bağımlılığı, Anne Baba ve Ergen Ilişkisi, Akran ilişkisi
Sayfa Sayısı
: Doç. Dr. Hatice KUMCAĞIZ Danışman
.
İkinci Danışman
##
|
|
[{"class": "Metin", "confidence": 0.8079139590263367, "polygon": [[1465, 2150], [1470, 1302], [301, 1294], [296, 2143]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.7842572331428528, "polygon": [[918, 2202], [919, 2141], [842, 2141], [842, 2201]]}, {"class": "Diğer", "confidence": 0.7018636465072632, "polygon": [[1379, 1264], [1393, 216], [369, 201], [355, 1250]]}, {"class": "Kapak Sayfası", "confidence": 0.5513234734535217, "polygon": [[369, 1263], [1388, 1255], [1380, 211], [361, 219]]}]
| 9
|
Ergenlerde internet bağımlılığı: anne baba ve akran ilişkileri açısından bir değerlendirme / Internet addiction of teenagers and an evaluation in terms of parents and peers relationship
|
RÜMEYSA MORAL
|
516083
|
Türkçe
|
Yüksek Lisans
|
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
|
## INTERNET ADDICTION OF TEENAGERS AND AN EVALUATION IN TERMS OF PARENTS AND PEERS RELATIONSHIP
MS Thesis
Rümeysa Moral
## ONDOKUZ MAY IS UNIVERSITY
## GRADUATE SCHOOL OF EDUCATIONAL SCIENCES
MAY, 2018
ABSTRACT
The main purpose of this research is to analyze the internet addiction of teenagers in terms of the relationships of parents, teenagers and peers. The sample of the research is 592 high school students in secondary education institutions in Ereğli district of Konya province in 2016-2017 school years. It is determined that the students who participate the research are 331 (%56), females 261 (%44) males and the average of their ages is 16.32. Research data was obtained by using Internet Addiction Scale, Parents and Teenager Relationships Scale, Peer Relationships Scale and Personal Information Form and it was analyzed. In order to identify socio-demographic properties of students while analyzing the data, descriptive statistics were used. Whether the total score of the scales of gender, academics success level, internet addiction in accordance with the frequency of use of the participants, attachment to Mother and Father Relationship and Peers Relationship are related to sociodemographic factors or not were analyzed via a series of One-Way Multivariate Variance Analysis (MANOVA). Correlation analysis and simple linear regression analysis were performed in order to identify the relationship between internet addiction level and the total scores of parents and peers attachment scale.
According to gender variant of research findings relationship with mother scale indicate a significant difference; on the other hand, it is indicated that there is not a significant difference in the scores of the relationships of the father and peers. There is a significant difference in the scores of internet addiction in accordance with the
|
|
[{"class": "Ekler", "confidence": 0.8305713534355164, "polygon": [[1461, 1297], [1475, 197], [278, 181], [264, 1281]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.8091098070144653, "polygon": [[912, 2201], [912, 2135], [844, 2135], [844, 2201]]}, {"class": "Metin", "confidence": 0.5533174276351929, "polygon": [[1471, 1311], [1472, 220], [260, 219], [260, 1310]]}]
| 10
|
Ergenlerde internet bağımlılığı: anne baba ve akran ilişkileri açısından bir değerlendirme / Internet addiction of teenagers and an evaluation in terms of parents and peers relationship
|
RÜMEYSA MORAL
|
516083
|
Türkçe
|
Yüksek Lisans
|
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
|
situation of perceived academic success of students. It was determined that if the student perceives himself/herself as unsuccessful, the level of internet addiction is high.
The internet addiction and peer relationship indicate a significant difference in accordance with the frequency of internet use. The score of internet addiction is related in a negative direction in low level with the score of parents relationship, but it was identified that it is related in a positive direction in low level with the score of peer relationships. It is seen that the levels of internet addiction predicts the levels of relationship with mother and control, relationships with father and control in a negative way. The results of the research were discussed in accordance with the related literature and suggestions were made.
Key Words : Internet Addiction, Parents and Teenagers Relationships, Peer Relationships. Number of Pages
: Doç. Dr. Hatice KUMCAĞIZ
A dvisor
Co-advisor
|
|
[{"class": "Metin", "confidence": 0.9283902049064636, "polygon": [[1486, 1597], [1492, 241], [310, 235], [303, 1591]]}]
| 13
|
Ergenlerde internet bağımlılığı: anne baba ve akran ilişkileri açısından bir değerlendirme / Internet addiction of teenagers and an evaluation in terms of parents and peers relationship
|
RÜMEYSA MORAL
|
516083
|
Türkçe
|
Yüksek Lisans
|
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
|
| 4.3. Ergenlerin interneti kullanım sıklığına göre internet<br>bağımlılığı ile anne-baba ergen ve akranları arasındaki ilişkilerine<br>yönelik bulgular |
|--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------|
| 4.4. Ergenlerin internet bağımlılığı ile anne-baba ergen ve akran<br>ilişkilerine yönelik bulgular |
| BEŞİNCİ BÖLÜM |
| V. SONUÇ, TARTIŞMA VE ÖNERİLER |
| 5.1 Tartışma |
| 5.1.1 Internet bağımlılığı, anne-baba ve akran ilişkisine ilişkin<br>bulguların cinsiyete göre tartışılması ve yorumlanması 67 |
| 5.1.2 İnternet bağımlılığı, anne-baba ve akran ilişkisine ilişkin<br>bulguların algılanan başarı durumuna göre tartışılması ve<br>yorumlanması |
| 5.1.3 Internet bağımlılığı, anne-baba ve akran ilişkisine ilişkin<br>bulguların internet kullanım sıklığına göre tartışılması ve<br>yorumlanması |
| 5.1.4 İnternet bağımlılığı, anne-baba ve akran ilişkisine ilişkin<br>bulguların internet korelasyon sonuçlarına göre tartışılması ve<br>yorumlanması |
| 5.1.5 İnternet bağımlılığının, anne-baba ve akran ilişkisini | |
|-----------------------------------------------------------------|--|
| yordamasına ilişkin bulguların tartışılması ve yorumlanması. 74 | |
| 5.2 Sonuçlar ve Oneriler | |
| 5.2.1 Uygulayıcılara Yönelik Oneriler | |
| 5.2.2 Araştırmacılara Yönelik Öneriler | |
| KAYNAKÇA | |
| EKLER | |
|
|
[{"class": "Ekler", "confidence": 0.4799583852291107, "polygon": [[1464, 881], [1467, 198], [292, 192], [289, 875]]}]
| 14
|
Ergenlerde internet bağımlılığı: anne baba ve akran ilişkileri açısından bir değerlendirme / Internet addiction of teenagers and an evaluation in terms of parents and peers relationship
|
RÜMEYSA MORAL
|
516083
|
Türkçe
|
Yüksek Lisans
|
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
|
[TABLE]
| Tablo 1: Araştırma Kapsamına Giren Öğrencilere İlişkin Betimsel İstatistikler | 52 |
| Tablo 2: Cinsiyet Değişkenine Göre Ortalama ve Standart Sapma Değerleri | 58 |
| Tablo 3: Cinsiyet Değişkenine Göre Tek Yönlü ANOVA Sonuçları | 59 |
| Tablo 4: Başarı Değerlendirmelerine Göre Ortalama ve Standart Sapma Değerleri | 60 |
| Tablo 5: Başarı Değerlendirmelerine Göre Tek Yönlü ANOVA Sonuçları | 60 |
| Tablo 6: İnternet Kullanım Sıklığı Değişkenine Göre Ortalama ve Standart Sapma Değerleri | 62 |
| Tablo 7: İnternet Kullanım Sıklığı Değişkenine Göre Tek Yönlü ANOVA Sonuçları | 63 |
| Tablo 8: Değişkenler Arasındaki Korelasyon Katsayıları ve Değişkenlerin Ortalama ve Standart Sapma Değerleri | 64 |
| Tablo 9: Değişim İstatistikleri | 65 |
| Tablo 10: Regresyon analizi sonuçları | 65 |
[/TABLE]
|
|
[{"class": "Metin", "confidence": 0.9485340118408203, "polygon": [[1479, 2157], [1485, 291], [279, 288], [273, 2154]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.7297327518463135, "polygon": [[906, 2196], [907, 2157], [861, 2157], [860, 2195]]}]
| 17
|
Ergenlerde internet bağımlılığı: anne baba ve akran ilişkileri açısından bir değerlendirme / Internet addiction of teenagers and an evaluation in terms of parents and peers relationship
|
RÜMEYSA MORAL
|
516083
|
Türkçe
|
Yüksek Lisans
|
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
|
## BİRİNCİ BÖLÜM
## GİRİŞ 1.
Tezin bu bölümünde araştırmaya konu olan problem durumu, araştırmanın amacı ve önemi, problem cümlesi, alt problemler, denenceler, sayıltılar, sınırlılıklar ve tanımlar sunulmaktadır.
## 1.1 Problem Durumu
Hızlı teknolojik gelişmeler sayesinde internet insan yaşamında önemli bir yer edinmiştir. İnternet sürekli gelişerek iş hayatından günlük hayata kadar birçok alanda yaygın olarak kullanılmaya başlamış ve özellikle gençlerin hayatında bir gereksinim halini almıştır. İletişim, alışveriş, bilgi paylaşımı, eğitim, kolayca ve hızlı bir şekilde maliyeti en düşük olarak internet sayesinde sanal ortamda sağlanmaktadır.
Internet, her geçen yıl büyüyerek kullanım alanlarını artırmaktadır. İnternet kullanımın hızlı artışı beraberinde internetin yayılmasına sebep olan psikolojik etkinin ne olduğu sorusunu akla getirmektedir. Oncelikle internet emek gerektirmez; en az zamanla en az maliyetle mekânsal değişim yapmadan iletişime geçmeye ve bilgi edinmeye yardımcı olmaktadır. İnternet sorumluluk gerektirmez; internette insanı yoracak bir şey yoktur. İletişimin anonim gelişmesi ve istenildiği zaman iletişimin bitirilmesi kişiye cesaret vermektedir. İnternet sosyalleşme yeridir; internet üzerinden normalde ilişki kurulamayacak kişilerle de ilişki kurulabilir, sosyal iletişim yönünden ödüllendiricidir. Göz kontağı kurmakta zorlanan kişiler için kolaylaştırıcı bir iletişim aracıdır. Yine buna benzer şekilde kendini ifade etmekte zorlanan kişiler ıçın tanışma olanağı sağlar. Kişileri günlük yaşamda olduğundan daha fazla yakınlaştırır. İnternette bir gruba üye olarak, kendisini gruba ait olarak kabul gördüğünü hisseder. Sanal kimlik oluşturarak ideal kimliğiyle ya da kimliğinin farklı yönleriyle kendisini tanıtır. Bu da internete gizemlilik katar. Kişilere statü verir, kendilerine güvenmelerine yardımcı olur. Sınırsızlığı ve özgürlük sağlaması ve toplumsal denetiminin zayıf olması da ilgileri üzerine çekmesinde önemli özelliklerindendir. Aynı zamanda İnternette kontrol kişidedir ve aktif bir eğlence alanıdır (Ogel, 2017). Internetin yayılmasında, psikolojik etkilerinin yanı sıra kullanım çeşitliliğinin de payı bulunmaktadır. Bunlar; eğitim, alışveriş, banka
|
|
[{"class": "Metin", "confidence": 0.9435714483261108, "polygon": [[1474, 2138], [1479, 290], [289, 287], [284, 2135]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.8163527250289917, "polygon": [[908, 2195], [909, 2153], [860, 2152], [859, 2195]]}]
| 18
|
Ergenlerde internet bağımlılığı: anne baba ve akran ilişkileri açısından bir değerlendirme / Internet addiction of teenagers and an evaluation in terms of parents and peers relationship
|
RÜMEYSA MORAL
|
516083
|
Türkçe
|
Yüksek Lisans
|
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
|
işlemleri, oyun, iletişim, haber, bilgi paylaşımı gibi alanlardır. Orneğin bazı özel ve resmî kurumların hizmetlerini internet üzerinden vermesi bireylerin zaman sıkıntılarını ortadan kaldırarak yaşamlarını kolaylaştırdığı görülmektedir (Bayraktutan, 2005).
1990ların ikinci yarısından sonra hızla yayılan internet topluma yeni değerler yerleştirmiş ve bunların benimsenmesinin ve öğrenilmesinin öncüleri de teknoloji çağı çocukları şeklinde nitelendirilen gençler olmuştur. Bilindiği gibi gençler internetin çeşitli kullanım türlerini kolaylıkla öğrenerek, interneti sosyalleşme, eğlence, oyun ve iletişim aracı olarak görerek zamanlarının çoğunu internette geçirmektedirler (Inan, 2010).
İnternetin hızla yayılması ve kullanılması internet bağımlılığı kavramını ortaya çıkarmıştır. İnternet bağımlılığı, bilgisayar/internetle ve sunduğu olanaklarla yoğun bir şekilde meşgul olma durumu olarak tanımlanabilir. İnternet bağımlılığı kavramından Goldberg ilk olarak bahsetmiştir. Bağımlılık kavramı, ilgili alanyazında genellikle "addiction" ya da "dependence" olarak ifade edilmektedir. Diğer taraftan Amerikan Psikiyatri Birliği'nin sınıflandırma sisteminde (DSM-IV)
"addiction" kavramı "dependence" ile "abuse" kavramları şeklinde belirtilirken internet bağımlılığı kavramının yer almadığı görülmektedir. Fakat DSM-V 'te internet oyun oynama bozukluğu olarak "Internet Gaming Disorder" şeklinde belirtilmektedir. Oyun oynama bozukluğuna, kumar oyunlarını içermeyen internet oyunları dahil edilmektedir, fakat iş gereği, eğlence veya sosyal amaçlı olarak kullanılan internet, cinsellik içeren sitelerin kullanılması bu bozukluğa dahil edilmemektedir (APA, 2013).
Bağımlılıklar tanımlanırken bazı ortak noktalardan yola çıkılmaktadır. Henderson , davranış tabanlı bağımlılıklar ve madde bağımlılıklarında benzer belirtilerin yol gösterici olduğunu ifade etmiştir. Orneğin, sıgara ve alkol gibi madde bağımlılıklarında olduğu gibi davranış bağımlılığı olarak görülen kumar ve interneti kötüye kullanma davranışlarında da kendini kontrol altında tutamamayla birlikte istenmeyen sonuçlarla karşılaşılmasına rağmen eyleme devam edildiği görülmektedir. Bütün bağımlılıklar da aynı şiddette bulunmadığı için hafif, orta, yüksek olarak nitelendirilebilir. Bağımlılık gizli olan bir süreçten geçtiğinden kişi bu durumu ya fark edemez ya da çok geç fark eder. Bağımlılıkların süreci gibi riskleri
|
|
[{"class": "Metin", "confidence": 0.9446619153022766, "polygon": [[1484, 2135], [1488, 301], [284, 299], [281, 2133]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.8375331163406372, "polygon": [[907, 2198], [907, 2148], [858, 2148], [857, 2197]]}]
| 19
|
Ergenlerde internet bağımlılığı: anne baba ve akran ilişkileri açısından bir değerlendirme / Internet addiction of teenagers and an evaluation in terms of parents and peers relationship
|
RÜMEYSA MORAL
|
516083
|
Türkçe
|
Yüksek Lisans
|
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
|
de farklılaşabilmektedir. Madde bağımlılığı bireyde psikolojik veya sosyolojik sorunlara sebep olurken sonu ölümle bitecek fiziksel sorunlara da neden olabilmektedir. Davranış bağımlılıkları ise daha az oranla fiziksel risk taşırken, psikolojik ve sosyolojik problemlerin görülmesine daha fazla neden olduğu belirtilmektedir. Ancak her iki bağımlılıkta da bireylerde ciddi şekilde psikolojik, sosyolojik ve fiziksel hasarların olacağı bir gerçektir (Henderson, 2001).
İnternet bağımlılığında birey kötüye kullanıma göre çok daha fazla zaman harcamaktadır. Artan kullanımla beraber kişide alışkanlık ve tolerans ortaya çıkmaktadır. Kimyasal bir maddenin yol açtığı bir değişiklik olmasa da kişiyi kumar ve oyun bağımlılığında olduğu gibi etkilemektedir (Tarhan, 2013). İnternetin zarar verici davranış örüntüleri nedeniyle, aşırı internet kullanımı literatürde farklı şekillerde ifade edilmiştir. Bu kavramlar; internet bağımlılığı, internet bağlılığı, patolojik internet ve problemli internet kullanımı şeklinde belirtilmektedir (Davis, 2001). Bu çalışmada internet bağımlılığı kavramı kullanılmıştır.
İnternet bağımlılığının önemli bir sorun olmasının yanında, gelecek olarak görülen ergen nüfusta yaygınlaşması bu sorunun daha da büyük boyuta taşınmasına neden
olmuştur. Kullanıcı oranları internetteki bu büyüme durumunu gözler önüne sermektedir. Türkiye'de yapılan bir araştırmada internet kullanan bireylerin % 66,8'e ulaştığı, evlerden internete erişimin ve bilgisayar kullanımının her geçen yıl hızlı bir şekilde yükseldiği belirtilmektedir (TÜİK, 2017).
Gençler arasında internetin kontrolsüz kullanımının bu denli yayılmasında aile ile ilişkilerinin etkisi göz ardı edilemez. Dolayısıyla aile ile ilişkiler, ergenlerin internete yönelme davranışında önemli bir faktör olarak görülmektedir. Gençler ebeveynleri ve diğer aile üyeleriyle olumlu ve yakın ilişkiler kuramadıklarında, kendisini değerli hissetme, kabul görme gibi duyguları kazanamaktadır. Buna bağlı olarak bu boşluğu doldurmak için sanal arkadaşlıklara ve internet üzerinden çeşitli etkinliklere yönelmektedir (Cansever, 2013).
Schultz ve Schult'a göre insan çevresiyle sürekli iletişim halinde yaşamını sürdürmektedir fakat gelişiminin esas başlayıp devam ettiği yer aile ortamıdır. Bebeklikten itibaren aile ortamında iletişim kurulan kişiler aile bireyleri ve anne babalar olarak bilinmektedir. Çocuğun etkili iletişimi, kişilik gelişimi ve
|
|
[{"class": "Metin", "confidence": 0.9500623941421509, "polygon": [[1473, 2143], [1478, 304], [293, 301], [289, 2140]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.8038768172264099, "polygon": [[905, 2194], [905, 2156], [861, 2155], [860, 2193]]}]
| 20
|
Ergenlerde internet bağımlılığı: anne baba ve akran ilişkileri açısından bir değerlendirme / Internet addiction of teenagers and an evaluation in terms of parents and peers relationship
|
RÜMEYSA MORAL
|
516083
|
Türkçe
|
Yüksek Lisans
|
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
|
sosyalleşmesinde de çevresindeki bireyler ve özellikle anne baba ile ilişkisi büyük önem taşımaktadır. Çocuğun ilk olarak ve uzun süreli sosyal iletişim kurduğu yer ailesidir. Bu şekilde sağlıklı iletişim ve etkileşim içinde bulunan çocuğun sosyal gelişimi de olumlu yönde etkileneceği kabul edilmektedir. Diğer taraftan ise ailesi tarafından yeterli ilgi görmeyen, sağlıklı ve güvenli bir ortamda yetişmeyen ya da aile içinde çatışma yaşayan, yeterli sayıda arkadaşa sahip olan, çevresindekilerle yeterli iletişimi olmayan, okulda başarısız olan çocukların interneti bir kaçma aracı olarak kullandığı belirtilmektedir (İşleyen, 2013).
Ebeveyn ve ergen ilişkisine dair yapılan araştırma sonuçlarından, anne ve baba tutumunun internet bağımlılığı üzerindeki etkisi görülmektedir. Ayas ve Horzum tarafından yapılan araştırma sonuçlarına göre, ihmalkâr tutum sergileyen ebeveynlerin çocuklarının internet bağımlılık düzeyleri, müsamahakar ve demokratik ebeveyn tutum sergileyen ebeveynlerin çocuklarına göre daha fazla olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Benzer şekilde ebeveynlerine güvenli bağlanan ergenlerin daha etkili başa çıkma davranışları gösterdiği (Morsünbül ve Çok, 2011) ve güvenli bağlanmanın ergenlerin internet bağımlılığı riskini azalttığını, saplantılı ve kayıtsız bağlanmanın ise internet bağımlılığı riskini artırdığı (Savcı ve Aysan, 2016) sonuçlarına ulaşılmıştır. Çevik ve Çelikkaleli , tarafından yapılan araştırmada anne babalarının ilgisiz tutum sergilediğini belirten ergenlerin internet bağımlılık düzeyinin de yüksek olduğu saptanmıştır. Sonuçlar incelendiğinde; ailesi ihmalkâr ve ilgisiz olan, güvenli bağlanma ilişkisi kurulmamış ergenler, ebeveynlerinin bilgisayarla ne kadar vakit geçirdiğini bilmemesi, bilgisayar konusunda kontrollerinin olmaması ve aile içi iletişim eksikliği sebepleriyle internet bağımlılığı tehdidiyle karşı karşıya kalmaktadır.
Ergenlik döneminde aile ilişkileri kadar akran ilişkileri de oldukça önemlidir. Ergenlik döneminde akran ilişkilerinin olumlu ve olumsuz yanlarına dikkati çeken çeşitli araştırmalar bulunmaktadır. Bunlardan akran ilişkilerinin, iyi oluşun sağlanmasında ve sürdürülmesinde önemli bir faktör olduğu bulgusuna ulaşan Savcı ve Aysan tarafından gerçekleştirilen araştırmada, akran ilişkilerinin ergeni olumlu yönde etkilediğine vurgu yapılmaktadır.
Literatürde akran ilişkileri ve internet bağımlılığı ile ilgili çeşitli araştırma sonuçları bulunmaktadır. Anne, baba ve arkadaş desteğinin öneminin ergenlik döneminde
|
|
[{"class": "Metin", "confidence": 0.9594298601150513, "polygon": [[1503, 1962], [1506, 260], [274, 258], [272, 1960]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.8461448550224304, "polygon": [[855, 2199], [911, 2199], [911, 2138], [855, 2138]]}]
| 21
|
Ergenlerde internet bağımlılığı: anne baba ve akran ilişkileri açısından bir değerlendirme / Internet addiction of teenagers and an evaluation in terms of parents and peers relationship
|
RÜMEYSA MORAL
|
516083
|
Türkçe
|
Yüksek Lisans
|
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
|
sürdüğü ve her iki desteğin de benlik saygısı ile ilişkili olduğu görülmüştür (Çevik ve Atıcı, 2008). Benzer şekilde arkadaşları ile ilişkileri yüksek düzeyde olan ergenlerin daha fazla internet kullandığı veya interneti sıklıkla kullanan ergenlerin arkadaş ilişkilerinin de yüksek olduğu belirtilmektedir (Çevik ve Çelikkaleli, 2010). Benzer bir araştırmada, ergenlerde internet bağımlılığı düzeyi yükseldikçe ergenlerin akranları ile birliktelik düzeyinin de yükseldiği sonucuna ulaşılmıştır (Savcı ve Aysan, 2016). İlgili alan yazın ve ergenlik dönemi özelikleri dikkate alınarak yaptığımız araştırmada ergenlerin internet bağlılığının anne-baba ve akran ilişkileri açısından incelenmesi, araştırmamızın problemini oluşturmaktadır.
## 1.2 Araştırmanın Amacı
Bu araştırmada, ergenlerin internet bağımlılığının anne-baba ergen ilişkisi ve akran ilişkisi açısından araştırılması amaçlanmaktadır.
## 1.3 Problem Cümlesi
Ergenlerin internet bağımlılığı ile anne-baba ergen ilişkisi ve akran ilişkisi arasında nasıl bir ilişki vardır?
## 1.4 Alt Problemler
Bu temel problem çerçevesinde aşağıdaki sorulara cevap aranmıştır:
- 1. Ergenlerin internet bağımlılığı, anne-baba ve akranlarıyla ilişkisi cinsiyete göre anlamlı bir değişme göstermekte midir?
- 2. Ergenlerin internet bağımlılığı, anne-baba ve akranlarıyla ilişkisi algılanan akademik başarıya göre anlamlı bir değişim göstermekte midir?
- 3. Ergenlerin internet bağımlılığı, anne-baba ve akranlarıyla ilişkisi interneti kullanma sıklığına göre anlamlı bir değişme göstermekte midir?
- 4. Ergenlerin internet bağımlılığı ile anne-baba ergen ve akran arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki var mıdır?
- 5. Ergenlerin internet bağımlılığı, anne-baba ergen ve akran ilişkilerinin anlamlı bir yordayıcısı mıdır?
|
|
[{"class": "Metin", "confidence": 0.9424094557762146, "polygon": [[1488, 2122], [1503, 311], [265, 301], [250, 2112]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.849890410900116, "polygon": [[910, 2197], [911, 2145], [857, 2145], [857, 2197]]}]
| 22
|
Ergenlerde internet bağımlılığı: anne baba ve akran ilişkileri açısından bir değerlendirme / Internet addiction of teenagers and an evaluation in terms of parents and peers relationship
|
RÜMEYSA MORAL
|
516083
|
Türkçe
|
Yüksek Lisans
|
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
|
## 1.5 Denenceler:
- 1. Ergenlerin internet bağımlılığı, anne-baba ve akranlarıyla ilişkisi cinsiyete göre anlamlı bir değişim göstermektedir.
- 2. Ergenlerin internet bağımlılığı ile anne-baba ergen ve akranları arasındaki ilişki algılanan akademik başarıya göre anlamlı bir değişme göstermektedir.
- 3. Ergenlerin internet bağımlılığı ile anne-baba ergen ve akranları arasındaki ilişki interneti kullanma sıklığına göre anlamlı bir değişme göstermektedir.
- 4. Ergenlerin internet bağımlılığı ile anne-baba ergen ve akran ilişkileri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki vardır.
- 5. Ergenlerin internet bağımlılığı, anne-baba ergen ve akran ilişkilerinin anlamlı bir yordayıcısıdır.
## 1.6 Sayıltılar
Oğrencilerin ilgili ölçme araçlarını içtenlikle yanıtladıkları kabul edilmiştir.
## 1.7 Sınırlılıklar
- 1. Bu araştırmanın evreni 2016-2017 eğitim öğretim yılında Konya'nın Ereğli ilçesinde liseye devam eden öğrenciler ile sınırlıdır.
- 2. Araştırma, Günüç'ün geliştirdiği İnternet bağımlılığı ve Kaner'in geliştirdiği, Anne-Baba Ergen ve Akran Ilişkileri Olçeği ve kişisel bilgi formundan elde edilen özellikler ile sınırlıdır.
## 1.8 Tanımlar
Internet: Dünya içerinde yer alan milyonlarca alt ağın birbiriyle ortak bir protokol kapsamında iletişim kurmasını ve birbirleriyle kaynaklarını paylaşmasını sağlayan ağlar arası bir ağdır (Ogel, 2017, s.3).
Internet Bağımlılığı: Bireyin hayatında psikolojik, sosyal ve fiziksel zorluklar yaratacak şekilde, patolojik kumar oynama gibi, madde kullanımına bağlı olmayan bir çeşit dürtü-kontrol bozukluğu şeklinde tanımlanmaktadır (Young, 1996).
|
|
[{"class": "Metin", "confidence": 0.943455159664154, "polygon": [[1478, 2155], [1482, 293], [288, 290], [284, 2153]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.8290694355964661, "polygon": [[904, 2194], [905, 2152], [860, 2152], [859, 2194]]}]
| 23
|
Ergenlerde internet bağımlılığı: anne baba ve akran ilişkileri açısından bir değerlendirme / Internet addiction of teenagers and an evaluation in terms of parents and peers relationship
|
RÜMEYSA MORAL
|
516083
|
Türkçe
|
Yüksek Lisans
|
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
|
Ergenlik Dönemi: Bir "değişim, dönüşüm ve başkalaşım" dönemi. Çocukluktan çıkıp erişkinlik dönemine adım atılan geçiş dönemidir (Karabekiroğlu, 2014).
## 1.9 Araştırmanın Onemi
Her geçen gün baş döndürücü bir hızla gelişmeye devam eden internet insan hayatının vazgeçilmez unsurları arasında yerini almıştır. Bu şekilde internet kullanımın yaygınlaşması ve internetle birlikte sanal dünyanın getirilerine kolaylıkla ulaşılması ergenleri kontrolsüz internet kullanımına sürüklemiştir. Öyle ki yeni bilgilere ulaşma isteği onları birtakım tehditlere açık hale getirmiştir. Birçok yönden cazip hale gelen internet, ergenlerin aile ve akranlarıyla ilişkilerinde de birtakım değişiklikler olmasına sebep olmuştur. Bu nedenledir ki özellikle 15 - 18 yaş aralığındaki ergenler araştırmanın hedef kitlesini oluşturmuştur. Dünyada olduğu gibi Türkiye'de de internet kullanımının gençler arasında hızla yayıldığı erişiminin her geçen gün daha da kolaylaştığı görülmektedir. Bu kapsamda değerlendirildiğinde bu araştırmadan elde edilecek sonuçların ergenlerin internet bağımlılığı ile anne-baba ergen ve akranları arasındaki ilişkiyi ortaya koymasının yanı sıra okullarda rehberlik servisleri tarafından yapılacak olan sağlıklı internet kullanımı ve internet
bağımlılığını önlemeye yönelik çalışmalarda, anne - baba ve akran ilişkilerini geliştırmeye yönelik etkinliklerin planlanmasında yardımcı olacağı düşünülmektedir.
İlgili alan yazın incelediğinde son yıllarda yurt dışında ve yurt içinde internet bağımlılığı ile ilgili çalışmalarda da artış olduğu görülmektedir. Fakat yurt içindeki ınternet bağımlılığı ile ilgili çalışmaların yurt dışındaki çalışmalara göre daha az sayıda olduğu dikkati çekmektedir. Bu bağlamda değerlendirildiğinde ise Türkiye'de özellikle ergenler arasında bilinçsiz bir şekilde kullanımı hızla yayılan internet ve olumsuz etkilerini açıklamaya yönelik araştırmalara gereksinim duyulduğu düşünülmektedir. Bununla birlikte araştırmacıların internet bağımlılığı ile ilgili çalışmalarda yaş, cinsiyet gibi demografik özellikleri (Aslan ve Yazıcı, 2016), yalnızlık (Doğrusever, 2015), sosyal destek (Tanrıverdi, 2012), yaşam doyumu (Köse, 2016), sosyal kaygı (Zorbaz, 2013), kışılık özelliği (Beşaltı, 2016) ve akran ilişkileri (Savcı ve Aysan, 2016) gibi değişkenleri kullandıkları görülmüştür. İnternet bağımlılığı gibi bir kavramın ortaya çıkmasıyla birlikte, internet bağımlılığın bireyin ruh sağlığı ve fiziksel sağlığı üzerindeki olumsuz etkileri göz önüne alındığında bu problemin erken dönemde fark edilmesi ve problemin çözümü için önleme
|
|
[{"class": "Metin", "confidence": 0.95435631275177, "polygon": [[280, 766], [1446, 766], [1446, 219], [280, 219]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.8685969710350037, "polygon": [[851, 2199], [913, 2199], [913, 2136], [851, 2137]]}]
| 24
|
Ergenlerde internet bağımlılığı: anne baba ve akran ilişkileri açısından bir değerlendirme / Internet addiction of teenagers and an evaluation in terms of parents and peers relationship
|
RÜMEYSA MORAL
|
516083
|
Türkçe
|
Yüksek Lisans
|
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
|
çalışmalarının planlanmasının oldukça önemlidir (Esen, 2010). Bu açıklamalardan da anlaşılacağı üzere ergenlik döneminde ilişkiler çocukluk dönemine göre farklılaşmakta ve yeni boyut kazanmaktadır. Bu nedenle ergenleri bu süreçte kişisel ve sosyal uyum düzeylerini artırarak sosyal beceriler kazanmaları yönünde desteklemek önemlidir. Ergenlerin sağlıklı gelişimlerini engelleyebilecek olası problemlerin giderilmesine yönelik önlemlerin alınması gerekmektedir. Bu kapsamda da ergenlerde internet bağımlılığının ve bu bağımlılığın ergenin aile ve akranları ile ilişkisine etkisinin incelendiği bu çalışmanın sonuçlarının literatüre katkı sağlayacağı da düşünülmektedir.
|
|
[{"class": "Metin", "confidence": 0.9407713413238525, "polygon": [[1495, 2056], [1501, 235], [265, 231], [259, 2052]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.8669771552085876, "polygon": [[908, 2196], [908, 2143], [857, 2143], [857, 2196]]}]
| 25
|
Ergenlerde internet bağımlılığı: anne baba ve akran ilişkileri açısından bir değerlendirme / Internet addiction of teenagers and an evaluation in terms of parents and peers relationship
|
RÜMEYSA MORAL
|
516083
|
Türkçe
|
Yüksek Lisans
|
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
|
## İKİNCİ BÖLÜM
## ... KURAMSAL ÇERÇEVE
Araştırmanın bu bölümünde çalışmanın kuramsal alt yapısını oluşturan internet kullanımı, internet bağımlılığı ve anne, baba ve ergen ilişkileri ile ilgili kuramsal bilgiler ve bu konularla ilgili yurt içinde ve yurt dışında yapılmış olan araştırmalar sunulmuştur.
## 2.1 İnternetin Tanımı ve Özellikleri
Bir toplumun ilerlemesi, bilgi toplumu haline gelebilmesi, bilgi teknolojilerinin bilinçli güvenli bir şekilde kullanılmasına bağlı olmaktadır. İçinde bulunulan yüzyılda bilgi teknolojileri, toplumlar tarafından benimsenen en önemli araç olarak görülmektedir. Bu bilgi teknolojilerinin en başında da internet gelmektedir. Bilgi teknolojilerini tican ve sosyal hayatın her alanında güvenli, doğru ve bilinçli kullanan toplumların geliştiği bir gerçek olarak kabul edilmektedir (Bayzan, 2013).
Bilindiği gibi internet son yüzyılın en önemli teknolojilerinden biridir. Bu günlerde
olduğu gibi gelecekte de internet bilgiye ulaşımı kolaylıkla sağlayacak bir ortam hazırlamaktadır. Günlük hayatta karşılaşılan sorun ve ihtiyaçlar doğrultusunda gelişmeye devam etmesiyle hayatın vazgeçilmez bir parçası olmuştur. İletişim, ticaret, sohbet, reklam, bilgi ve teknolojiyi hızlı, kolay ve az maliyetle sağlamaktadır. Bu da internetin gün geçtikçe çeşitlilik kazanarak yayılmasına neden olmaktadır (Çakır, Horzum ve Ayas, 2013). Bilgiye hızlı ulaşma işlevi nedeniyle bireysel amaçlarla kullanımlar dışında, özel ve resmi kurumlarda da kullanım hizmeti sunmaktadır. Böylece daha hızlı şekilde daha çok kişiye bilgi ulaştırmaktadır (Aslan ve Yazıcı, 2016).
Internet, ilk geliştirilme amacının dışında yeni alanlara açılarak dünya üzerine yayılan küresel bilgisayar ağına dönüşmüştür. Artık her türlü bilginin sunulduğu ve bilgiye kolay ulaşılan bir ortam olarak karşımıza çıkmaktadır. Sağladığı kolaylıklar ve sunduğu imkanlarla hayatımızın ayrılmaz parçası olmasının yanı sıra barındırdığı içerik itibariyle tehlike, imkan ve fırsatları da kullanıcıların önüne sunmaktadır (Bayzan, 2013).
|
|
[{"class": "Metin", "confidence": 0.9324848055839539, "polygon": [[1502, 2021], [1506, 257], [244, 254], [240, 2019]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.7737107872962952, "polygon": [[916, 2199], [917, 2142], [850, 2141], [849, 2198]]}]
| 26
|
Ergenlerde internet bağımlılığı: anne baba ve akran ilişkileri açısından bir değerlendirme / Internet addiction of teenagers and an evaluation in terms of parents and peers relationship
|
RÜMEYSA MORAL
|
516083
|
Türkçe
|
Yüksek Lisans
|
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
|
lletişimin çeşitli yolları bulunmaktadır. Bunlardan sıklıkla kullanılan ve birçok kışı tarafından tercih edilen internet iletişimini, diğer iletişim türlerinden ayıran en önemli özellik ise internet iletişimin zaman ve mekandan bağımsız bir şekilde 'sanal' bir ortamda gerçekleşmekte olmasıdır (Camgöz, 1998). Milyonlarca insanın internet kullandığı bir zamanda internet iletişiminin özelliklerinin incelenmesi önemlidir. İnterneti cazıp hale getiren internet iletişiminin özellikleri şunlardır;
- > İnternette zaman kısıtlaması yoktur, istenilen zamanda iletişim sağlanabilir.
- > Kişinin kendisini tanıtması kendisinin elindedir, karşı tarafa istediği şekilde kendisini tanıtabilir.
- > Kışı internet üzerinde sosyal kabul görmeme endişesi taşımadan ve söylediği sözün sorumluluğunu üstlenmeden iletişim kurabilir bu durum bazı kişilerin kendisini saklamasına neden olduğu gibi bazı kişilerinde gerçek yaşamlarına göre daha açık olmalarına neden olabilmektedir.
- > Internette mekan konusunda sıkıntı yoktur dünyanın her yerinden herkesin katılımı sağlayabilir. İlgi duyulan konuları geniş bir kitleyle paylaşabilir, ortak konularda iletişime geçilebilir.
-
- > İnternet iletişimi çift yönlüdür ve kişi duygu düşüncelerini forum sosyal medya gibi ortamlarda paylaşabilir, başka insanlar da onu takip edebilir, görüş bildirebilir.
- > Hiç karşılaşılmayan ya da görüşülme ihtimali olmayan kişilerle ortak konular, ortak ilgi alanları gibi noktalarda iletişime geçilebilir.
- > Internet iletişimi minimum zaman ve maliyet gerektirmektedir.
- > Kişiyle somut olarak görüşülmediği için internet iletişimi daha gizemlidir ve bu bazı insanlar için heyecan vericidir.
- > Internette eğlenceli, kişinin vaktini geçirebileceği birçok oyun ve yazılım programları bulunmaktadır.
- > İnternet kişinin kendisine güven duymasına yardımcı olabilir, sosyal hayatta kuramadığı iletişimi internet üzerinden sağlayabilir örneğin kendi sitesini kurup yönetebilir, istediği zaman iletişimi koparabilir.
- > İnternet ortamında herkes eşittir ve kişiler kendisini istediği şekilde isimlendirebilir (Kaypakoğlu, 2004).
|
|
[{"class": "Metin", "confidence": 0.9433022737503052, "polygon": [[1478, 2110], [1481, 305], [287, 303], [284, 2108]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.8290485143661499, "polygon": [[851, 2196], [913, 2196], [913, 2145], [850, 2146]]}]
| 27
|
Ergenlerde internet bağımlılığı: anne baba ve akran ilişkileri açısından bir değerlendirme / Internet addiction of teenagers and an evaluation in terms of parents and peers relationship
|
RÜMEYSA MORAL
|
516083
|
Türkçe
|
Yüksek Lisans
|
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
|
## 2.1.1 Türkiye'de İnternet'in Kullanımı
Türkiye'de internet kullanımı Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ile Sovyetler Birliği arasında yaşanan soğuk savaş dönemine dayanmaktadır. Nükleer savaş ortaya çıkarsa askeri iletişimin sağlanması ve bilgilerin bilgisayara aktarılması konusundan yola çıkılarak ABD Savunma Bakanlığı'nın bir kuruluşu olan Gelişmiş Savunma Araştırmaları Projeleri Birimi (ARPA) işbirliğiyle başlanmıştır. 1969 yılında farklı şehirlerde bulunan dört bilgisayar arasında bilgi aktarımı sağlanarak ilk adım atılmış, Amerikan Savunma Bakanlığı Araştırma Projesi (ARPANET) adı verilen askeri bilgisayar ağı kurularak çalışmalarına başlanılmıştır (Çağıltay, 1994). Askeri amaçlardan yola çıkarak temelleri 1960'larda atılan internet fikri, ARPANET kapsamında ilk olarak laboratuvar ortamında denenmiş ve daha sonra da 19.yüzyıla doğru dünyaya yayılmıştır. İnternetin özellikle iş dünyasına olan etkisinin görülmesiyle dünya yüzeyini kaplayan bir ağa dönüşmüştür. Artık ulaşılan bu rakam milyarlardan oluşmaktadır. Ve Türkiye internetle tanıştığından bu yana önemli gelişmelere imza atmıştır, buna katkı sağlayan en önemli gelişme ADSL teknolojisinin kullanılmaya başlanmasıdır (Akgül, 2009).
Türkiye'ye internet Nisan 1993 tarihinde girmiştir. İnternet bu tarihlerde internet üniversitelerde ağırlıklı olarak kullanılmıştır. 1996 yılında ise ticarı kuruluşlar ve hane halkları gibi geniş kitlelere ulaşmıştır. 1998 ise yılında 450 bin kullanıcıya ulaştığı görülmüştür. 1998 yılı, kullanıcı sayısı bakımından dönüm noktası olarak görülebilir bu tarihten sonra internet kullanıcı sayısı yüksek ivme kazanmıştır (Bayzan, 2013).
Türkiye'de internet kullanımıyla ilgili Global Overview'in günümüz İstatistik Sonuçları:
- Internet kullanıcı oranı 2016'da % 10 artarak 2017'de ise % 60 oranında, aktif olan sosyal medya kullanıcı bir önceki yıla göre 2 milyon daha artış göstererek 48 milyona ulaşmıştır.
- Bilgisayar kullanımı ise % 29'a gerileyerek % 36'ya düşmüş, mobil kullanım oranı % 33 artış ile % 61'e çıkmıştır. Türkiye'de bireylerin günde 3 saatini mobil üzerinden internette harcadığı tespit edilmiştir. Bu durumda sosyal medyayı mobilden kullanan bireylerin sayısının % 17 oranında artması
|
|
[{"class": "Metin", "confidence": 0.968128502368927, "polygon": [[1475, 1513], [1485, 209], [335, 200], [324, 1504]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.8936232924461365, "polygon": [[922, 2201], [922, 2137], [847, 2136], [847, 2200]]}, {"class": "Resim", "confidence": 0.8813620805740356, "polygon": [[1463, 2028], [1464, 1530], [340, 1528], [339, 2026]]}]
| 28
|
Ergenlerde internet bağımlılığı: anne baba ve akran ilişkileri açısından bir değerlendirme / Internet addiction of teenagers and an evaluation in terms of parents and peers relationship
|
RÜMEYSA MORAL
|
516083
|
Türkçe
|
Yüksek Lisans
|
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
|
mobilden internet erişimindeki yükselişi de kanıtlar nitelikte olduğunu göstermektedir. Bu veriler internet erişiminin kişilerin cebine gelecek kadar yaygınlaşmasını bilgisayar erişimi kadar telefonlardan da internetin kullanıldığını böylece internet kullanım alanlarının genişlediğini göstermektedir (Aslan ve Yazıcı, 2016).
▪ Türkiye'de online alışveriş verileri incelendiğinde ise % 37 ile 30 milyon kişinin internet üzerinden alışveriş yaptığı belirlenmiştir.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK)'nun Hanehalkı Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırma sonuçlarına göre;
- Türkiye'de 2016'da 16-74 yaş aralığındaki bilgisayar kullanan kişilerin % 54,9 oranında ve internet kullananların ise % 61,2 olduğu, 2017 yılında ise bilgisayar kullanımı % 56,6 ve internet kullanımı ise % 66,8'e ulaştığı belirtilmektedir.
- Cinsiyetlere göre incelediğinde ise 2017 yılında 16-74 yaş grubundaki erkeklerin % 65,7'sinin bilgisayar kullandığı, % 75,1'inin ise internet kullandığı saptanmıştır. Kadınların ise % 47,7'sinin bilgisayar kullandığı, %
58,7'sinin de internet kullandığı belirlenmiştir.
▪ Ayrıca bu araştırmaya göre bireylerin % 80,7'sinin evlerinden internete erişim olanağına sahip olduğu saptanmıştır. Bu oranın 2016'da % 76,3 olduğu belirlendiğinden, her on hanenin sekizinde internet erişimin sağlanabildiği şeklinde söylenebilir (TÜİK, 2016-2017).
|
|
[{"class": "Metin", "confidence": 0.9377353191375732, "polygon": [[1484, 2118], [1506, 271], [303, 257], [281, 2104]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.8347145915031433, "polygon": [[917, 2199], [918, 2142], [850, 2141], [850, 2198]]}]
| 29
|
Ergenlerde internet bağımlılığı: anne baba ve akran ilişkileri açısından bir değerlendirme / Internet addiction of teenagers and an evaluation in terms of parents and peers relationship
|
RÜMEYSA MORAL
|
516083
|
Türkçe
|
Yüksek Lisans
|
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
|
## Şekil 1: 2008 ile 2017 Yılları Arasında Internet Erişimi Olan Hane Oranı ile
Bilgisayar ve Internet Kullanımı Oranları (TUIK, 2016-2017) Son yıllarda internetle ilgili girişimler e-ticaret ve buna benzeyen konularda gelişmektedir. Fakat Türkiye'de Twitter, Facebook gibi sosyal ağların kullanıcı sayısının çok fazla olduğu görülmektedir. İnternet teknolojisinin yanlış ve plansız kullanımı internet bağımlılığı kavramını ortaya çıkarmıştır (Çakır ve diğerleri, 2013). lnternet, bireylere gerçek dünyada yapılabilen birçok etkinliği ve kullanım alanını sunmaktadır. Fakat bireyler internet kullanımlarında en çok sosyal amaçlı faaliyetlere yönelmektedir. İnternette en çok tercih edilen sosyal faaliyetler şunlardır:
- > Sohbet (Chat); birçok kişinin aynı anda etkileşim kurabildiği bir platformdur. Kişiler sohbet etmenin yanı sıra görüş alışverişinde bulunmakta, dosya, bilgi paylaşabilmektedirler. Sohbet sayesinde diğer insanlarla kendi düşüncelerini, değerlerini ve inançlarını paylaşabilmektedirler. Sohbet odalarının sosyal yapısı, bağımlı davranışı güçlendiren bir nitelik taşımaktadır. Kişiler arası iletişimin güçlülüğü, kişilerin fiziksel yakınlığıyla doğru orantılı olmakta, internet ortamında kişiler arası mesafenin önemi
- bülünmamaktadır.
- > Forum; kullanıcıların çeşitli konularda tartışabildikleri ortamdır. Sohbet odalarından farkı, bireylerin aktif olması gerekmemektedir, kişiler mesajlarını istedikleri zaman iletebilmektedir. Kullanıcılar kategorize edilmiş konularda kendi ilgi alanlarına göre seçim yaparak fikir paylaşımında bulunabilmekte ve yakın ilişkiler kurabilmektedirler.
- > Gruplar; internette pek çok servis sağlayıcının oluşumuna imkân verdiği sosyal aktivitelerden biridir. Grubun sohbetten farkı, sürekli olmasıdır. Forumdan farkı ise, herkesin üye olması şartıdır.
- > E-Posta (E-mail); internette en fazla kullanılan araç elektronik postadır. İstenilen zamanda belge, görüntü, dosya atma imkanı sağlamaktadır.
- > Fantastik rol oynama; internet üzerinde istenen rolün oynanmasına dayanan çok sayıda kullanıcının katılımıyla gerçeklesen eş zamanlı oyunların adıdır. Her kullanıcı bir karakter seçerek oyuna başlamaktadır. İletişim, seçilen karakterler üzerinden gerçekleştirilir ve iletişim metin odaklıdır (Bayraktutan, 2005).
|
|
[{"class": "Metin", "confidence": 0.9437216520309448, "polygon": [[1477, 2130], [1482, 291], [281, 288], [277, 2127]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.8601280450820923, "polygon": [[854, 2195], [914, 2195], [914, 2149], [853, 2149]]}]
| 30
|
Ergenlerde internet bağımlılığı: anne baba ve akran ilişkileri açısından bir değerlendirme / Internet addiction of teenagers and an evaluation in terms of parents and peers relationship
|
RÜMEYSA MORAL
|
516083
|
Türkçe
|
Yüksek Lisans
|
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
|
Sosyal kullanım alanlarına son yüzyılda dahil edilmesi gereken önemli sosyal medya programları bulunmaktadır. Ozellikle gençlerin bilgi, iletişim, sohbet gibi sebeplerle kullandıkları programlar her geçen gün kullanıcı sayısını artırmaktadır. Daha önceleri gruplar, forumlar üzerinden sürdürülen iletişim günümüzde Facebook, Instagram, Whatsapp üzerinden devam etmektedir. Aynı zamanda fantastık rol oynamayı karşılayan, online oyunlar da gençleri internet bağımlılığına sürüklemektedir.
## 2.1.2 İnternet Bağımlılığı Kavramı
Dünya üzerindeki bilgisayar ağlarını birbirine bağlayan ağlar sayesinde iletişim ve bilgi akışı çok kolay ve hızlı gerçekleşmektedir (Gürcan ve Hamarta, 2013). Gelişen teknolojiyle birlikte insanların hayat tarzlarında, ihtiyaçlarında, zamanı değerlendirme şekilleri ve eğlence anlayışlarında yenilikler ortaya çıkmış ve ergenlerin zamanının büyük kısmını alan televizyon, telefon, video vb. eğlence araçlarına bilgisayar ve internet kullanımındaki artış eklenmiştir.
Kullanım yelpazesi geniş olan internet çok çeşitli amaçlar için kullanılabilmektedir. Bu kullanımların düzeyi düşükten yükseğe doğru aşamalandırılabilir. İnternet
bağımlılığına doğru giden yol şu aşamaları izlemektedir:
- Internetin ihtiyaç olarak kullanılması: Kişi internete ihtiyacı halinde ve zorunlu olduğu zamanlarda erişim sağlamaktadır.
- Sık ve düzenli internet kullanımı: Kişi interneti boş zamanlarını doldurma aktivitesi olarak görmekte ve interneti eğlence aracı olarak kullanmaktadır.
- Sorunlu internet kullanımı: Bu süreçte kişinin interneti kullanmasıyla ilgili yaşantısında bazı problemler görülmektedir. Bu durum internetin kötüye kullanımı olarak da ifade edilmektedir.
- İnternet bağımlılığı: Patolojik ve tekrarlayıcı ısrarlı bir şekilde kullanılan internet belirtilmektedir (Ogel, 2017).
Bağımlılık deyince alkol, kokain, eroin, esrar gibi kimyasal madde kullanımları akla gelmekte, fakat bağımlılığın neden kaynaklandığını net olarak açıklanmakta zorlanılmaktadır. Son zamanlarda alışveriş, oyun, seks, kumar ve benzeri davranışların bağımlılık için zemin oluşturacağı düşünülmektedir. Bu şekilde kimyasal içerikli olmayan bağımlılıkların, bağımlılık oluşturup oluşturmayacağı
|
|
[{"class": "Metin", "confidence": 0.9466738104820251, "polygon": [[1480, 2153], [1486, 293], [296, 289], [290, 2149]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.8517736792564392, "polygon": [[916, 2195], [916, 2151], [854, 2150], [854, 2194]]}]
| 31
|
Ergenlerde internet bağımlılığı: anne baba ve akran ilişkileri açısından bir değerlendirme / Internet addiction of teenagers and an evaluation in terms of parents and peers relationship
|
RÜMEYSA MORAL
|
516083
|
Türkçe
|
Yüksek Lisans
|
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
|
ancak alkol bağımlılığı gibi madde bağımlılık kriteri belirlenmiş olan klinik ölçütlerle karşılaştırarak belirlenebilmektedir. İnternet bağımlılığı için oluşturulan tanı ölçütleri madde bağımlılığına benzerlik göstermektedir. Bu sebepten patolojik düzeyde internet kullanımı, teknolojik başımlılık başlığında ele alınmaktadır (Y oung, 1996 ).
Bireyin günlük yaşantısında gerçekleştirdiği birçok davranış ve etkinlik vardır ve bunlar zamanla alışkanlık haline gelebilmektedir (Aarts ve Dıjksterhuis, 2000). Alışkanlık ve bağımlılık kavramı farkının anlaşılması için, alışkanlık; eylemin rutin yapılması ile bağımlılık ise eylemin yapılma dozu ile öne çıkmaktadır. Alışkanlık sürecinin neticesinde ya da olumsuz alışkanlıkların yapılma sıklığına bağlı olarak gizil bir bağımlılık riski taşıyacağı buna bağlı olarak alışkanlık yaptığımız davranış ya da etkinliklerin sonraki sathalarının bağımlılığa dönüşebileceği belirtilmektedir (Can, 2007). İnternet bağımlılığı, diğer bağımlılıklardan farklı olarak davranışsal bağımlılık şeklinde nitelendirilmektedir.
Literatürde internet bağımlılığı ifade eden standart bir tanıma ulaşılamamıştır. Bağımlılık kavramı, kimyasal içerikli madde bağımlılarını ifade ederken kullanılsa
da kumar, oyun, alışveriş gibi eylemlerle de ilişkilendirilebilmektedir. Aynı zamanda internet bağımlılığı bir çeşit teknoloji bağımlılığıdır ve bu da davranışsal bağımlılıklar (patolojik kumar oynama gibi) kapsamındadır (Ögel, 2017). İnternet bağımlılığını, Hansen sanal ortamdaki seks, arkadaşlık, bilgi yükleme, kumar ve oyun bağımlılığı gibi davranış ve dürtü kontrol problemlerini kapsayan genel bir kavram şeklinde tanımlamıştır. Araştırmacıların internet bağımlılığı için tanı ölçütleri geliştırmesinde aşırı internet kullanıcılarının patolojik boyuttakı şikayetleri etkili olmuştur. DSM-IV'te internet bağımlılığı ile ilgili doğrudan kriterler bulunmamakta fakat bulunan ölçütleri patolojik kumar oynama ölçütleri eşdeğere yakın olarak ifade edilmektedir (Young, 1996). Bu açıklama çerçevesinde, internet bağımlılığı, madde kullanımından bağımsız patolojik kumar oynama gibi patolojik kumar oynamaya benzer dürtü-kontrol bozukluğu olarak tanımlanmaktadır (İnan, 2010).
İnternet kavramı literatüre ilk olarak "Internet Addiction" kavramı ile girmiş daha sonraları farklı araştırmacı ve klinisyenler tarafından farklı kavramlarla adlandırılmıştır. Y oung ve Goldberg , öncelikle internet bağımlılığı kavramını kullanırken daha sonraları klinik bir kavram olan "Patolojik Internet Kullanımı"
|
|
[{"class": "Metin", "confidence": 0.9471405744552612, "polygon": [[1475, 2129], [1481, 306], [294, 302], [288, 2125]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.8291715979576111, "polygon": [[915, 2197], [915, 2147], [853, 2147], [852, 2197]]}]
| 32
|
Ergenlerde internet bağımlılığı: anne baba ve akran ilişkileri açısından bir değerlendirme / Internet addiction of teenagers and an evaluation in terms of parents and peers relationship
|
RÜMEYSA MORAL
|
516083
|
Türkçe
|
Yüksek Lisans
|
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
|
(pathological internet use) kavramını kullanmışlardır. Diğer araştırmacılar tarafından da bağımlılık kavramı yerine; problemli ve patolojik kavramları kullanılmaya başlanmıştır. "Internet Bağımlılığı" diye adlandırdığımız kavramı "Patolojik İnternet Kullanımı" şeklinde ele alan araştırmacılar: Morahan-Martin, Schumacher, 2000; Davis, 2001; Gönül, 2002; Young, 2004. Aynı kavramı "Problemli İnternet Kullanımı" şeklinde kullananlar: Shapira, Goldsmith, Keck, Khosla ve McElroy 2000; Beard ve Wolf, 2001; Ozcan ve Buzlu 2005; Köroğlu ve diğerleri, 2006; Ceyhan, Ceyhan ve Gürcan, 2007; Yellowlees ve Marks, 2007. Tüm bu kavramların temelinde aşırı internet kullanımını ve sonuçlarını yansıtmak olduğu belirtilmektedir (Günüç, 2009).
## 2.1.3 Problemli ve Patolojik Internet Kullanımı
Internet, daha çok ortaokul ve ortaöğretim öğrencileri tarafından yaygın olarak kullanılmaktadır. İnternet ulaşımının kolay ve hızlı olması, okuldaki ödev ve uygulamaların internet üzerinden yapılıyor olması da bu yaygınlaşma durumunu etkilemektedir. Oğrencilerin yaşamlarındaki psikolojik ve sosyal faktörler, onları problemli internet kullanımına sürüklemektedir. Sosyal becerileri zayıf olan
öğrencilerin çevreleriyle sağlıklı iletişim kuramamaları olasıdır. İnternet üzerinden kurulacak olan iletişim bu tür öğrenciler için kendilerini gösterebilecekleri bir platform gibidir. İnternet üzerinden devam eden iletişim kişilerin sosyal iletişim becerilerini geliştırmeyeceği gibi, internet bağımlılığına doğru sürükleyecektir. Aşırı internet kullanımı nedeniyle gerek akademik hayatlarında gerekse aile içi iletişimlerinde problemler yaşamaları yüksek olasılıktır (Biçer, 2014).
Morahan-Martin ve Schumacher , ruh halindeki değişiklikler, sorumluluklarını ihmal etme, pişmanlık ve suçluluk gibi çeşitli semptomlara neden olan internet kullanımını 'Patolojik İnternet Kullanımı' olarak tanımlamaktadır. Davis ise özgül ve genel olmak üzere patolojik internet kullanımını iki şekilde incelemiştir. Ozgül tipteki kullanımda internet; oyun, kumar, alışveriş çevrimiçi seks gibi özel amaçlar doğrultusunda kullanılmaktadır. Burada amaç bir hedefe yönelik internet kullanılmasıdır. Genel tipteki patolojik internet kullanımında amaç doğrudan interneti kullanmak olarak belirtilmektedir. Bu tür kullanımda amaç çok çeşitli olabilir ya da sadece internetle vakit geçirmek olabilmektedir. Bu tipte genellikle sıklıkla ulaşabilme isteği ulaşılabilir olmak amaçlanmaktadır. İnternetten uzak
|
|
[{"class": "Metin", "confidence": 0.9476279020309448, "polygon": [[1495, 2003], [1501, 274], [264, 270], [259, 1999]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.8597626686096191, "polygon": [[916, 2200], [917, 2138], [847, 2137], [847, 2199]]}]
| 33
|
Ergenlerde internet bağımlılığı: anne baba ve akran ilişkileri açısından bir değerlendirme / Internet addiction of teenagers and an evaluation in terms of parents and peers relationship
|
RÜMEYSA MORAL
|
516083
|
Türkçe
|
Yüksek Lisans
|
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
|
kaldığında bireyde bir şeyleri kaçırıyormuş hissi oluşmaktadır. Çevrimiçi olduğunda hissedilen sosyal bağ ve destek duygusu bireyde çevrimiçi kalmaya yönelik isteği artırmaktadır.
## 2.1.4 Internet ve Ergen
Ergenlik dönemi erinlik ile başlayıp yetişkinliğe kadar süren bir dönemi kapsamaktadır, çocukluk ile yetişkinlik arasında geçiş dönemi olarak da belirtilmektedir. Cinsel olgunluğun gerçekleştiği erinlik döneminde biyoluğun değişikliklerin yanı sıra sosyal ve psikolojik değişiklikler de ortaya çıkmaktadır. Endüstriyel toplumlarda ise anne ve babaya bağımlı olarak geçirilen bu süre arttığı ıçın ergenlik dönemi daha uzun sürmektedir (İnanç, 2007). Ergenlik dönemindeki birey, odağını akranlarına ve çevresindeki diğer uyarıcılara yönlendirmiş durumdadır. Kişilik oluşturma çabası ile birlikte merak, özgüven, gruba dahil olma, onaylanma gibi çeşitli duygularını tatmın edebilecek bir ortama dalması onun için kaçınılmazdır. Kuşkusuz ki bu gelişim sürecinde ergenlere istediği ortamı sunabilecek olan internet ve sağladığı imkanlardır.
Internet iletişimi, araştırma faaliyetlerini kolaylaştırmak için kurulmuştur. Fakat son
yıllarda giderek artan kontrolsüz kullanım internet bağımlılığına neden olmuştur. İnternet bağımlılığı konusunda da en riskli grup ergenlerdir. Çünkü internet ortamı ergenlik döneminde olan bireyler için cazıp olacak birçok seçenek sunmaktadır. Bilinçsiz internet kullanımıyla birlikte bilgi kirliliği, koruma programından yoksun bağlantılar ergenlerin istenmedik bilgi ve görsellerle karşı karşıya gelmelerine neden olmaktadır (Gürcan ve Hamarta, 2013). Bilindiği gibi sosyal iletişim aracı olan bilgisayarların her evin içine girebilmesi, kişileri birbirinden uzaklaştırarak sosyal uzaklaşma aracı olabilmektedir. Kendini gerçekleştirme alanı bulamamış ergenlerin internetle istediği ortamlara ulaşabilmesi internet ortamında kendisiyle çelişen özellikleri törpülemektedir. Orada kurduğu arkadaşlıklarla ve ortamlarla yeni bir dünya algısı oluşmaktadır. Ve internet ortamında edinilen bu arkadaşlıkların gerçek hayattaki arkadaşlıkların yerini alması, istediği zaman bu düzeni bozabilmesi, yeni bir ortam oluşturabilmesi internet bağımlılığına neden olabilmektedir (Doğan, İşıklar ve Eroğlu, 2008).
|
|
[{"class": "Metin", "confidence": 0.9427762627601624, "polygon": [[1485, 2167], [1489, 286], [285, 283], [281, 2164]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.8484731316566467, "polygon": [[856, 2193], [914, 2193], [914, 2152], [856, 2152]]}]
| 34
|
Ergenlerde internet bağımlılığı: anne baba ve akran ilişkileri açısından bir değerlendirme / Internet addiction of teenagers and an evaluation in terms of parents and peers relationship
|
RÜMEYSA MORAL
|
516083
|
Türkçe
|
Yüksek Lisans
|
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
|
Ergenlerin uygunsuz internet kullanımı ile ilgili yapılan birçok araştırmada interneti; kimlik oluşturma, ait olma, arkadaş edinme, yaşam stresinden kaçınma, cinsel dürtülerini kontrol etme gibi ergenlik dönemine ait sorunlar için kullanabildikleri ifade edilmiştir. Young , bağımlılığa giden kullanımların nedenlerinin araştırılmasının sonucunda ulaşılan sonuçları; internete erişimin kolay oluşu, internette yaptıklarının gizlenebilmesi ve farklı kimlik oluşturabilme, erişiminin aile tarafından kontrol edilmemesi, diğer faaliyetleri unutup interneti düşünmesi şeklinde sıralamıştır.
Ogel , ergenin içine kapanıklık, aile ile çatışma, beğenilmeme korkusu, kötümserlik, gelecek endişesi gibi yaşadığı bazı durumların olduğunu ve bunlardan kaçıp duygu ve düşüncelerinin onaylandığı daha zevkli bir ortama yönelme istediğinin olacağını ifade eder. Böylece dışarıda bulamadığı sosyal desteği internet ortamında bularak, orada daha fazla zaman geçirdiğini söyler. Adölesan çağı diğerlerinde olduğu gibi bu bağımlılık için de risk faktörüdür. Gençler diğer kullanıcılara göre teknolojik gelişmeleri daha kolay takip eder ve öğrenirler. Buna bağlı olarak gençler arasında bilgisayar/internet kullanım oranı hızla artmaktadır. İnternet televizyondan daha interaktiftir ve bundan dolayı daha caziptir (Tarhan, 2013).
İnternet kimliğini oluşturmaya çalışan ergen için çeşitli olanaklar sunmaktadır. Kendi kimliğini oluştururken birçok bilgi edinmenin yanı sıra geribildirimler alabileceği iletişim ağını ergene sunmaktadır. Fakat gençlerin interneti kimlik gelişimine yönelik kullanımı yerine asıl kimlik ögesinden kaçındıkları ve kendi kimlik yapılandırmasıyla bağlantısız ögelere odaklandıkları söylenebilir (Morsünbül, 2014). Gençlerin kişilerinin sağlıklı olabilmesi için, kişilerin sanal olmayan, problem çözebilecekleri gerçek ilişkilerin içerisinde olması gerekmektedir. Ergenlerin problem çözme becerileri de Sosyalleşmeleriyle gelişebilecektir dolayısıyla internete yönelme davranışlarının azalması gelişimleri için uygun olacaktır (Yılmaz ve Yüksel, 2016).
Geçmişte sokakta arkadaşlarıyla oynayan neslin yerini bilgisayar oyunları, sohbet odaları almıştır. Buna; kentleşmenin artması, oyun alanlarının daralması, çocukların ve gençleri evlerde vakit geçirmesine sebep olduğu düşünülmektedir (Yılmaz ve Yüksel, 2016). Ayrıca internetin okulların ayrılmaz parçası haline gelmesi,
|
|
[{"class": "Metin", "confidence": 0.952553391456604, "polygon": [[1477, 2118], [1482, 303], [284, 300], [280, 2115]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.8548679351806641, "polygon": [[915, 2196], [916, 2148], [853, 2147], [853, 2195]]}]
| 35
|
Ergenlerde internet bağımlılığı: anne baba ve akran ilişkileri açısından bir değerlendirme / Internet addiction of teenagers and an evaluation in terms of parents and peers relationship
|
RÜMEYSA MORAL
|
516083
|
Türkçe
|
Yüksek Lisans
|
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
|
öğrencilerin bulunduğu yerleşkelerde internet erişiminin kolay olması da öğrencilerin hayatında internetin önemli yer almasına neden olmaktadır (Balcı ve Gülnar, 2009).
Lin ve Tsai'e göre ergenin internete neden yöneldiği bağımlılığın oluşma sürecinde önem taşımaktadır. Ergenlik dönemindeki genç yaşadığı sorunların üstesinden gelmek ya da uzaklaşmak için akran grubuna yönelmektedir ve bu dönemde internet kullanmak popüler bir etkinlik olarak görülmektedir, bu durum da gençleri aşırı internet kullanımına yönlendirmektedir. Köse'ye göre internetin gençlerin kendisine yönelmesini sağlayacak özelliklerinden birisi internet ortamlarında ergenlerin gerçek kimliklerini gizleyerek iletişime geçebilmeleridir. Bu durum internetin kontrolsüz kullanılmasına sebep olarak ergenlerin iyilik hallerini olumsuz bir şekilde etkilemektedir. Kontrolsüz internet kullanımı ergenlerin kişiler arası ilişkilerine ve sosyal destek kaynaklarına da zarar vermektedir. Bu olumsuzluklar ergenlerin yaşam doyumunu düşüren faktörler olarak değerlendirilebilir.
Cansever'e göre ergenlik döneminde ebeveyn ile ergenin geçireceği zaman azalmaktadır, bu durum ergen ve aile arasındaki iletişimi olumsuz etkilemekte ve aile
bağlarını zayıflatmaktadır. Bu düşüncenin zıttı olarak da zaten aile ilişkilerinde var olan sıkıntılar ergenlerin problemli internet kullanımına neden olmaktadır.
İnternetin edinme amaçlarına uygun olmayan kullanımı, ebeveyn ergen ilişkisini olumsuz yönde etkileyerek aralarında çatışma yaşanmasına sebep olmaktadır. Çocukların akademik başarısı için harcaması gereken vakti oyun, arkadaşlarıyla sohbet etmek gibi internet kullanımıyla geçirmesi ebeveynler tarafından istenmemektedir. Aileler internette tazla zaman geçirmenin dersleri olumsuz etkilediğini düşünmektedir. Bunda bilgisayarın çocuğun odasına konulmasının büyük etkisi vardır. Ergen o bilgisayarı sahiplenmekte ve odasında uzun süre tek başına vakit geçirerek ilgi alanına giren internet sayfalarında zamanın nasıl geçtiğini anlamamaktadır (Cansever, 2013).
Yoğun internet kullanımının olumsuz sonuçlarından bir diğeri; ergenin sorumluluklarını yerine getirmemesı, internette kaybettiği zamanın hayat planlamasını ihmal ettirmesidir. Bunun yanı sıra ergenlerin sosyal gelişimlerini olumsuz etkilemekte ve yetersiz uyku, yetersiz beslenme, duruş bozukluğu gibi farklı
|
|
[{"class": "Metin", "confidence": 0.9263094067573547, "polygon": [[1507, 2044], [1510, 267], [237, 264], [234, 2042]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.8567208647727966, "polygon": [[916, 2200], [916, 2141], [848, 2140], [848, 2200]]}]
| 36
|
Ergenlerde internet bağımlılığı: anne baba ve akran ilişkileri açısından bir değerlendirme / Internet addiction of teenagers and an evaluation in terms of parents and peers relationship
|
RÜMEYSA MORAL
|
516083
|
Türkçe
|
Yüksek Lisans
|
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
|
olumsuzlukları da beraberinde getirebilmektedir. Ergenlerin internet bağımlılığının olumsuz sonuçları hakkında bilgi sahibi oldukları, fakat bu davranışı sonlandıracak iradeye sahip olmadıkları belirtilmektedir (Köse, 2016).
lnternet üzerinden normalden ilginç kişilerle tanışma, aşk yaşama ihtimali insanların gerçek hayatla bağlarının azalmasına yol açabilmektedir. Aşırı şekilde internet kullanımı gençlerin hayatına ciddi zarar vermektedir. Bu şekilde olan internet kullanımı istismara ve suçlulukla beraber çevrimiçi geçirilen süreyi saklama girişimine neden olmaktadır. Bu kişiler kendilerini endişeli ve soyutlanmış hissettiklerinde internet kullanımıyla ruh hallerini değiştirmektedirler (Balcı ve Gülnar, 2009).
## 2.1.5 Sağlıklı Internet Kullanımı
Günümüzde internetin; dünyaya yayılmış olması, her yaştan ve her özellikten kişilere seslenmesi, aktif kullanılması, her geçen gün gelişen bir teknoloji olması internetin sunduğu hizmetleri artırmıştır. Internet kullanım amacı doğrultusunda kullanıldığında kişileri kolay, ucuz ve pratik şekilde bilgiye ulaştırmaktadır. Kişilerin problemlere çözüm üretme, eleştirel düşünme, yaratıcı düşünme gibi bireysel
gelişimlerine de katkı sağlamaktadır (Çakır ve diğerleri, 2013). Sağlıklı internet kullanımı, interneti davranışsal ya da bilişsel olarak oyalanma aracı haline getirmeden, belirli bir amaç doğrultusunda makul zaman harcayarak kullanmak olarak tanımlanmaktadır. Sağlıklı internet kullanıcıları, sanal ve gerçek iletişim farkını ayırt edebilmektedirler. Sağlıklı ve sağlıksız kullanımı ayırt edecek belirli bir kriter bulunmamaktadır. Sağlıklı internet kullanıma dair bir zaman ya da davranışın olmadığı, bunu belirleyecek tek şey kişinin kendisi olduğu belirtilmektedir (Gürcan ve Hamarta, 2013)
Bilişsel, sosyal ve fiziksel değişimlerin zırve yaptığı dönemlerde ergenlerin diğer gelişim dönemlerine göre daha fazla kimlik denemesinde bulunduğu ifade edilmektedir. Ergenlik sürecinde denenen kımlıkler yetişkinlikte daha durağan ve bütüncül benlik algısı oluşumunu kolaylaştırmaktadır. Sosyal kaygısı yüksek ve yalnız ergenlerin interneti sosyal becerilerini geliştirmek için kullanmaları olumlu görülmektedir. Fakat sosyal becerilerini geliştirdiğinde internet üzerinden
|
|
[{"class": "Metin", "confidence": 0.9347270727157593, "polygon": [[1479, 2165], [1496, 281], [275, 271], [259, 2155]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.8213443160057068, "polygon": [[912, 2198], [912, 2146], [851, 2145], [851, 2197]]}]
| 37
|
Ergenlerde internet bağımlılığı: anne baba ve akran ilişkileri açısından bir değerlendirme / Internet addiction of teenagers and an evaluation in terms of parents and peers relationship
|
RÜMEYSA MORAL
|
516083
|
Türkçe
|
Yüksek Lisans
|
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
|
sosyalleşmeye çalışması ve kazandığı becerileri sadece internette sürdürmesi istenen durum olarak görülmemektedir (Bayraktar, 2013).
Internet, yüz yüze iletişimde kendilerini, duygularını ifade etmekte zorluk çeken bireyleri bilgisayar başına çekmektedir. İnternet gençliği, internetin sağladığı bu kolaylıklardan dolayı sanal sohbete rağbet etmekte ve duygu, düşüncelerini internet ortamında paylaşmaktadır. Ozellikle karşı cinsten bireylere kendisini açmakta zorlanan gençler sanal ilişkileri tercih etmektedir (Eroğlu, 2013). Kurulan iletişimin doğasıyla ilişkili olarak tanınmazlığın olduğu, destekleyici bir ortamda ergenler kimlik duygularının gelişimini sağlamaktadır (Siyez ve Baş, 2013).
İnternet ergenin sosyalleşmesine katkıda bulunmakta, fakat internetin kontrolsüz kullanımı, ergenin sosyalleşme sürecine zarar vermektedir. Onu gerçek yaşamdan uzaklaştırarak yalnızlığa itmekte ve ergenin girişkenlik, iletişim kurma, cesaret gibi kişilik özelliklerini olumsuz etkilemektedir (Yücel ve Gürsoy, 2013). Yapılan araştırmalar şunu göstermektedir ki internetin bilinçli kullanımı ergen gelişimi için fırsat sunarken, kötüye kullanımında ise birçok risk bulunmaktadır (Bayraktar, 2013). Gürcan ve Hamarta'ya göre, kişinin internetle olan ilişkisinin doğasını
tespit etmek için 8 kriter vardır:
- 1. Karşılanmamış ihtiyaçlar sonucu oluşan yoksunluk hissinin şiddeti
- 2. İnternetin, kişinin günlük hayatına etkisi
- 3. İhtiyaçlarını fark etme
- 4. Gerçek ve sanal gerçek arasındaki dengeyi ayarlayabilme
- 5. Çevrimiçi aktiviteyle ulaşılan ihtiyaçların türü ve sayısı
- 6. Online aktivitenin çeşidi
- 7. Kişisel sıkıntılar
- 8. Deneyim ve katılım evresi
Ergenlerin internet kullanımları daha bilinçli hale gelmesi adına, düzenlenmelidir. Internete gireceği süre, mekan, kişisel bilgilerinin gizli tutulması gibi kurallarla belirlenmelidir. Kurallar belirlenirken gencin fikri de alınmalı ve kurallar konusunda fikir birliği sağlanmalıdır. İnternet kullanım sürelerine sınır koymalarının yanı sıra belirlenen kuralların denetlenmesi ve gencin vaktini geçireceği sosyal etkinliklerin belirlenmesinde de ebeveynlere sorumluluk düşmektedir. Gencin internete erişimini
|
|
[{"class": "Metin", "confidence": 0.9470067024230957, "polygon": [[1480, 2135], [1485, 301], [294, 297], [289, 2131]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.878794252872467, "polygon": [[915, 2196], [915, 2148], [853, 2148], [853, 2196]]}]
| 38
|
Ergenlerde internet bağımlılığı: anne baba ve akran ilişkileri açısından bir değerlendirme / Internet addiction of teenagers and an evaluation in terms of parents and peers relationship
|
RÜMEYSA MORAL
|
516083
|
Türkçe
|
Yüksek Lisans
|
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
|
yasaklamak uygun bir çözüm değildir, engellenen genç farklı ortamlarda internet kullanmaya devam edecektir. Ev ve okulda da internete bağlı bilgisayarlar için tedbirler alınmalıdır. İstenmeyen site ve programlara erişimi engelleyici filtreler ve yazılımlar kullanılmalıdır. Evde bilgisayar gencin odasına değil ortak kullanım alanlarında bulundurulması ebeveynlerin kontrolsüz internet kullanımımı denetlemesi için yararlı olmaktadır (Cansever, 2013).
lınternet bağlantılı bilgisayarları ergenin odasında bulunması, ebeveynlerin ergenlerin internet kullanımlarını denetlemesini güçleştirmektedir. Ergenler internette zararlı içeriklere maruz kalarak ailede öğrenilen değerlerin yerini internetten öğrendikleri alabilmektedir, bu da ergen ebeveyn arasında çatışma yaşanmasına neden olmaktadır (Cansever, 2013). Gençlerin interneti kullanım amacı, onların interneti kullanımlarını sağlıklı ve sağlıksız hale getirmektedir. Buna cinsellik için internet kullanımını örnek verilebilir. Genç, internetten cinsellikle ilgili olumsuz bilgiler öğrenebildiği gibi internette cinsellikle ilgili bilimsel nitelikli bilgiler bulunursa ergenlerin cinsel gelişimine katkıda bulunabilmektedir (Bayraktar, 2013). Sonuç olarak, internetin zararları olduğu gibi faydalarının da oldukça fazla olduğu ve internet kullanımını
faydalı hale getirmenin kullanıcıların elinde olduğu düşünülmektedir.
## 2.2 Anne, Baba ve Ergen Ilişkileri Ile Ilgili Kuramsal Açıklamalar
## 2.2.1 Ergenlik Dönemi
lıternet bağımlılığı genç olarak nitelendirilen kesimde yaygın olarak kullanılmakta ve dolayısıyla internet bağımlılığı için gençler riskli grup olarak görülmektedir. Gençlik ve ergenlik dönemlerinin gelişim özelliklerinin bilinmesi, internet bağımlılığının daha iyi anlaşılabilmesi için büyük önem taşımaktadır.
Ergenlik dönemi çocukluktan yetişkinliğe geçiş dönemi olarak da bilinir, bu dönemde ergende fiziksel, psikolojik, zihinsel ve sosyal yönden gelişme ve değişmeler görülmektedir (Yavuzer, 2015). Insan gelişiminde; kısa bir süre içerisinde, birçok alanda böylesi bir değişim başka hiçbir gelişim döneminde görülmemektedir. Ergenlik dönemi; farklılaşma, kendini kanıtlama ve fırsat zamanıdır. Erik Erikson, ergenlik dönemindeki esas görevin kişinin kimliğini anlamlı ve yetenekleriyle tutarlı olarak geliştirmesi olduğunu düşünmektedir. Bu dönemde gencin fiziği, zihni, kişilerle olan ilişkileri ve yetenekleri farklılaşmakta ve toplum
|
|
[{"class": "Metin", "confidence": 0.9390535950660706, "polygon": [[1472, 2074], [1475, 240], [242, 238], [238, 2072]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.8598734140396118, "polygon": [[849, 2198], [916, 2198], [915, 2142], [849, 2142]]}]
| 39
|
Ergenlerde internet bağımlılığı: anne baba ve akran ilişkileri açısından bir değerlendirme / Internet addiction of teenagers and an evaluation in terms of parents and peers relationship
|
RÜMEYSA MORAL
|
516083
|
Türkçe
|
Yüksek Lisans
|
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
|
içerisinde kim olduklarını anlamalarına yardımcı roller kazanmaktadırlar (Yalom, 2012).
## 2.2.1.1 Ergenlik Dönemi Gelişim Görevleri
Ergenlik dönemi gelişim görevlerini Ersanlı aşağıdaki gibi sıralamıştır:
- Cinsellik konusundaki ilgilerini gizli tutmayı öğrenme
- Duygusal bağımsızlığa ulaşma
- Yeniden beden imajı oluşturma
- Evlilik ve aile hayatına hazırlanma
- Yaşıtları içinde yer edinme
- Soyut düşünebilmeyi başarma
- Mesleğe hazırlanma
## 2.2.1.2 Ergenlik Dönemi Bedensel Gelişim
Insan organizması bazı dönemler diğerlerinden farklı olarak daha hızlı gelişim göstermektedir. Hızlı gelişimin olduğu dönemlerden biri ergenliktir ve bu dönemde gerçekleşen gelişim diğer alanlardaki olgunlukların temelini oluşturmaktadır.
Ergenlik döneminde boy ve kiloda artış, iskelet ve kas yapısında değişim, iç salgı sisteminde gelişimler göze çarpmaktadır. (Yavuzer, 2015). Ergenlik döneminde organizmada yaşanan fizyolojik ve hormonsal değişimler gelişimdeki genel gidişatın seyrini değiştirmektedir. Bu döneme kadar aktif olmayan cinsel bezler faaliyete geçmektedirler. Hormonların etkileşmesiyle metabolizma olaylarında meydana gelen değişmeler sonucu büyüme ve gelişme hızında önemli bir artış olmaktadır. Vücudun geneline hakim olan büyüme sonucunda vücut yapısı çocuk görümümünden yetişkin yapısına doğru değişmektedir. Boy ve ağırlık artışıyla birlikte koordinasyon güçlükleri ortaya çıkmaktadır (Ersanlı, 2012).
## 2.2.1.3 Ergenlik Dönemi Sosyal Gelişim
Ergenlik döneminde genç kendi benliğine ilişkin deneyimlere girmektedir. Yoğun rol ve kimlik karmaşasıyla birlikte iletişim örüntülerinin yapı ve içeriği değiştirmektedir. Bu dönemde ergende aileden bağımsız olma isteği ortaya çıkmakta, akranlarıyla olmaya her zamankinden daha tazla gereksinim duymaktadır. Benzer şekilde yıne bu dönemde ergen, arkadaşlarıyla sıkı dostluklar kurmaktadır (Ersanlı, 2012).
|
|
[{"class": "Metin", "confidence": 0.9441887140274048, "polygon": [[1483, 2128], [1487, 290], [292, 287], [287, 2125]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.8841476440429688, "polygon": [[915, 2197], [915, 2145], [851, 2145], [851, 2197]]}]
| 40
|
Ergenlerde internet bağımlılığı: anne baba ve akran ilişkileri açısından bir değerlendirme / Internet addiction of teenagers and an evaluation in terms of parents and peers relationship
|
RÜMEYSA MORAL
|
516083
|
Türkçe
|
Yüksek Lisans
|
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
|
Ergen, gelişen ve değişen bu dönemde yeni değerler aramaya, özdeşleşme, özerklik, sorumluluk kavramlarına ulaşmaya çalışmaktadır. Bu kavramlar gencin kişiliğini oluşturmasına yardımcı olmakta, toplumdaki rolünü ve ilişkilerini düzenlemektedir. Ergenlik döneminde gencin aileden kazandığı çeşitli duygu, düşünce ve eylemlerle özdeşleşmesi bu dönem için önemlidir (Yavuzer, 2015). Ergenlik döneminde, çocukluk dönemindeki oyun arkadaşlığına nazaran, yakın arkadaşlığın daha özel bir yeri vardır. Bu süreçte ailesinden özgürlük ve duygusal anlamda bağımsızlık isteyen genç, arkadaşlarından ise duygusal doyum istemektedir (Atıcı, 2007).
## 2.2.1.4 Ergenlik Dönemi Duygusal Gelişim
Ergenlik döneminde gösterilen duygusal tepki örüntüleri çocuklukta ortaya çıkan örüntülerin devamı olarak görülmektedir. Ergenler; dost ve sevgi dolu olmayı ya da soğuk tepkisiz olmak gibi duygu durumlarını çocuklukta edinmektedirler (Inanç, 2007). Ergenin duygusal tepkileri düzenlilik göstermemektedir. Duyguları çabuk değiştiği gibi bu duygularını yaşama konusunda da kararılılık göstermezler. Aynı olaylara farklı zamanlarda farklı tepkiler vermektedirler. Duygusal iniş çıkışları oldukça fazla olmakta, gencin bu dönemde sevdiklerini çok sevdiği ve
sevmediklerinden ise nefret ettiği görülmektedir (Ersanlı, 2012).
Ergenin duygusal dünyası çeşitli çelişkileri barındırmaktadır. Yalnızlığı sevmesine karşın bir gruba dahil olma, yetişkinle çatışmanın yanı sıra ondan destek bekleme, endişe ve umutsuzluk barındırırken geleceğe coşkuyla yönelme, belirgin çelişkili duyguları arasında yer almaktadırlar (Yavuzer, 2015). Ergenler başkalarının kendileri hakkında verecekleri kararlara karşı çok hassas davranmaktadırlar. Eleştirilmek ve azarlanmak ergenleri derinden etkilemekte, önemsenmedikleri ve değer verilmedikleri düşüncelerine kapılmaktadırlar. Sevilmemek, beğenilmemek en büyük korkularındandır. Karşı cinse karşı ilgileriyle beraber popüler olan cinslerine karşı kıskançlık ortaya çıkmaktadır (Ersanlı, 2012).
## 2.2.1.5 Ergenlik Dönemi Kişilik Gelişimi
Benlik, kişinin doğasını, özeliklerini ve bireyselliğini algılama biçimi olarak bilinmektedir. İnsanların benlik kavramları zaman içerisinde değişebilmektedir. Orneğin, ergenliğin ilk yıllarından sonlarına doğru benlik kavramındaki aykırılıklar ve çelişkiler çözümlenmektedir. Gençler zaman kendisini bedensel ve bilişsel
|
|
[{"class": "Metin", "confidence": 0.9305760264396667, "polygon": [[1475, 2167], [1496, 264], [283, 250], [262, 2153]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.8758809566497803, "polygon": [[916, 2199], [916, 2141], [848, 2141], [848, 2199]]}]
| 41
|
Ergenlerde internet bağımlılığı: anne baba ve akran ilişkileri açısından bir değerlendirme / Internet addiction of teenagers and an evaluation in terms of parents and peers relationship
|
RÜMEYSA MORAL
|
516083
|
Türkçe
|
Yüksek Lisans
|
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
|
açıdan arkadaşlarıyla karşılaştırabilmektedirler. Kendisiyle ilgili değerlendirmeleri olumsuz ise ergende utangaç ve sıkılgan davranışlar görülmektedir. Kendilerini oldukları gibi kabul eden ergenler bergenler benlikleriyle amaçlarını bütünleştirebilmektedirler (İnanç, 2007). Kimlik oluşumu bebeklikle başlayan ve yaşam boyu devam eden bir süreç olmasına rağmen en kritik döneminin ergenlik evresi olduğu kabul edilmektedir. Ergen kimliğini oluşturabilmek için başkalarını model almakta ve örnek seçtiği kişilerle özdeşim kurmaya çalışmaktadır (Ersanlı, 2012).
## 2.2.1.6 Ergenlik Dönemi Bilişsel Gelişim
Ergenlik döneminde vücutta fiziksel anlamda olan değişiklikler gibi bilişsel anlamda da farklılaşmalar gözlemlenir. Bilişsel gelişim kuramı öncülerinden olan Piaget'e göre bu süreçte ergen bilimsel yöntemler kullanarak denenceler üretmekte ve karşılaştığı problemleri çözmektedir. Bu dönemi ergenin başarılı bir şekilde atlatabilmesi için beynin olgunlaşmasının yanı sıra çevresinin de soyut işlem gerçekleştirmeye uygun halde olması gerekmektedir (Ersanlı, 2012).
Çocukluktan ergenliğe doğru değişen gençte birtakım değişiklikler görülmektedir.
Bu süreçte gencin bilgi işleme becerilerinde artış olmakta, bilgi ve deneyim belleği gelişmekte, daha fazla alternatif hipotez geliştirmekte ve bu hipotezleri daha ayrıntılı sınamakta, daha gerçekçi kararlar almaktadır (Karabekiroğlu, 2014). Bu dönemde bilişsel fonksiyonlardaki yaygın değişimler, ergenlerin soyut konularla baş etmesine yardımcı olmaktadır. Geleceklerini planlamak, daha önce sorgulanmayan değer, tutum ve davranışları sorgulamak, kendilerinin kendi düşüncelerinin nesnesi olarak almak ergenlerdeki bu değişimlerdendir. Aynı zamanda ergenler bu dönemde dikkat merkezi olduklarını düşündükleri için başkaları tarafından yeterince anlaşılamadıklarını düşünerek kişisel bir masal oluşturmaktadırlar (Yalom, 2012).
## 2.2.2 Anne Baba Tutumları
Alle, sosyalleşme ortamını temelini ve sosyo-kültürel ortamın bır parçasını oluşturması bakımından önemlidir. Aile, içerisinde bulunduğu sosyo-kültürel yapının özelliklerini taşımakta ve birey de ailesinin özelliklerine göre sosyalleşmektedir. Dolayısıyla sosyalleşmenin ve kişilik gelişiminin ilk başladığı yer aile ortamı olarak kabul edilmektedir (Bayraktutan, 2005).
|
|
[{"class": "Metin", "confidence": 0.945501983165741, "polygon": [[1475, 2115], [1480, 292], [297, 289], [293, 2112]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.8733875751495361, "polygon": [[917, 2199], [917, 2142], [850, 2142], [850, 2199]]}]
| 42
|
Ergenlerde internet bağımlılığı: anne baba ve akran ilişkileri açısından bir değerlendirme / Internet addiction of teenagers and an evaluation in terms of parents and peers relationship
|
RÜMEYSA MORAL
|
516083
|
Türkçe
|
Yüksek Lisans
|
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
|
Aile çocuğun kişiliğinin oluşmasında önemli bir yere sahiptir. Aile içerisinde sergilenen tutum, aile içi ilişkilerin gelişmesi, çocuğa doğru rol model olunabilmesi açısından dikkat edilmesi gereken bir konudur. Anne baba ve çocuk üçgeni, sevgiyı temel aldığında çocuğa doğru rol model olunabilir. Ailelerin tutarlı ve anlaşılabilir tepkiler vermesi, çocuğun hangi davranışın hangi sonucu doğurduğuna dair fikri olmasını sağlamakta ve çocuk sergilediği davranışların sorumluluğunu kendisinde hissetmektedir (Y avuzer, 2012). Ebeveyn tutumlarının öne çıkan iki özelliği vardır. Bunlardan birisi duygusal ilişki boyutu diğeri ise denetim boyutudur. Çocuğun ailenin merkezine alındığı tutum ve reddedici tutumu da kapsayan birbirinden farklı tutumlar duygusal ilişki boyutunda yer almaktadır. Denetim boyutu ise hoşgorülü aile tutumunu kapsadığı gibi kısıtlayıcı aile tutumunu da içine almaktadır. Çocuğun sıcak bir etkileşim ortamında anne baba sevgisini hissederek, kurallara uymak için çaba sarf etmesi sağlıklı olarak yetişmesi adına uydun bir tablodur. Dolayısıyla çocuğa doğru davranışları kazandırabilmek için sert disiplin yöntemlerini kullanmaya gerek yoktur. Fiziksel şiddetin görüldüğü, sevgisiz ve ilgisiz aile ortamlarında yetişen çocuklarda anksiyete, yüksek kaygı durumları görülmektedir. Bunun aksine sevgi ortamında yetişen çocuklarda ise benlik saygısı ve güven
duygusunun geliştiği görülmektedir (Y avuzer, 2013).
Yavuzer , farklı anne-baba tutumlarını 6 ana başlıkta toplamıştır. Bunlar:
- a. Baskıcı ve Otoriter Tutum: Aşırı baskılı, otoriter tutum çocuğun kendine olan güvenini zedeleyen, kişiliğini yok sayan bir tutumdur. Geleneksel aile yapılarında bu tutum sık görülmektedir. Anne baba sert bir disiplin uygulamakta ve çocuk buna uymak zorunda bırakılmaktadır. Bu tutumda zor yoluyla denetleme ve sevgi esirgeyerek denetleme görülmektedir. Çocuk hangi davranışın ne tepki alacağını bilememektedir. Dolayısıyla kaygılı belirsizlik içerisinde isyankar ya da aşırı boyun eğici olması mümkündür (Y avuzer, 2015).
- b. Gevşek Tutum: Çocuk merkezci aileler, geç çocuk sahibi olmuş ya da kalabalık yetişkin grupları içerisinde yetişen tek çocuk olması halinde rastlanılmaktadır. Ailede çocuğun istekleri ön planda olmaktadır. Abartılmış sevgi içerisinde büyütülen çocuk sağlıksız iletişimle büyütülmüş olmakta ve doyumsuz birey olması kaçınılmaz olmaktadır. Aşırı şımartılmış çocuklar her
|
|
[{"class": "Metin", "confidence": 0.9307404160499573, "polygon": [[1492, 2149], [1518, 299], [333, 282], [307, 2133]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.8916462659835815, "polygon": [[911, 2196], [911, 2147], [851, 2147], [851, 2195]]}]
| 43
|
Ergenlerde internet bağımlılığı: anne baba ve akran ilişkileri açısından bir değerlendirme / Internet addiction of teenagers and an evaluation in terms of parents and peers relationship
|
RÜMEYSA MORAL
|
516083
|
Türkçe
|
Yüksek Lisans
|
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
|
türlü ihtiyacının karşılanmasına alıştığı için başkalarından da aynı şeyleri beklemektedirler. Toplumun vermediği hakları kendilerine tanımaya kalkışmaktadırlar. Bu davranış örüntüsünü benimseyen aileler disiplin konusunda oldukça esnek oldukları görülmektedir. Çocuğun istek ve beklentileri ailelerini çoğu zaman edilgen duruma düşürmektedir (Karabekiroğlu, 2014).
- c. Dengesiz ve Kararsız Tutum: Bu tutum anne ve babanın farklı görüşlerde olmasıyla ortaya çıkabileceği gibi, ebeveynlerin davranışlarındaki değişkenliklerden de kaynaklanabilmektedir. Anne babanın birbirini çocuğun yanında eleştirmesi, taraflardan birinin çocuğu kayırması sıklıkla rastlanan yanlış davranışlardan bazıları olarak kabul edilmektedir. Bazen izin verdikleri davranışlara bazen tepki göstermeleri ya da ebeveynlerin kendi aralarında çelişmesi şeklinde görülmektedir. Aile ortamında ebeveynlerin kayıtsız kaldıkları bir davranışı başka bir gün cezalandırması ya da bir çocuğunda gözlenen davranışı takdir ederken diğer çocuğunda gözlediğinde cezalandırması tutarsızlığın en bilinen örnekleri arasında yer almaktadır (Yılmaz, 2004).
- d. Koruyucu Tutum: Ailenin çocuğa olması gerekenden fazla özen göstermesi ve kontrol etmesi anlamına gelmektedir. Bu çocuklar aşırı bağımlı, güvensiz olabilmektedirler. Aşırı koruyucu tutumun ortaya çıkmasında annenin duygusal yalnızlığı olabilmektedir. Bu tür yaklaşımlar çocuğun kendi kendisini yönetebilmesini engeller, sosyal gelişimini zedeler ve bağımlı bir kişi olmasına neden olmaktadır. Aile içerisinde kendisini tanımlama olanağı verilmeyen çocuğun psikososyal olgunlaşması engellenmiş olmaktadır.
- e. İlgisiz ve Kayıtsız Tutum: Bu anne baba tutumu, çocuğun anne baba tarafından yalnız bırakılması, görmezden gelinmesi ve dışlaması şeklinde olmaktadır. Anne baba çocuk arasında iletişim kopukluğu gözlenmekte ve bu ortam duygusal istismara neden olmaktadır. Ailenin ilgisizliğiyle çocuğun arkadaşlarına, eşyalara, öğretmenine verdiği zarar ve suçluluk davranışı arasında yakın bir ilişki bulunmuştur. Araştırma bulgularına göre bu tür aile tutumu çocuğun saldırganlık eğilimini güçlendirmektedir (Karabekiroğlu, 2014). Ailelerin ihmalkar, reddedici ve duygusal sıcaklıktan yoksun tutumları çocuklarının dışsallaştırma bozukları ve çocukluk dönemi depresyonu
|
|
[{"class": "Metin", "confidence": 0.9477105736732483, "polygon": [[1476, 2148], [1482, 284], [308, 280], [302, 2144]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.8512892723083496, "polygon": [[914, 2197], [914, 2146], [851, 2146], [851, 2197]]}]
| 44
|
Ergenlerde internet bağımlılığı: anne baba ve akran ilişkileri açısından bir değerlendirme / Internet addiction of teenagers and an evaluation in terms of parents and peers relationship
|
RÜMEYSA MORAL
|
516083
|
Türkçe
|
Yüksek Lisans
|
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
|
yaşamalarına neden olduğu yapılan çalışmalarda rapor edilmiştir (W assermen, Miller, Pinner ve Jaramillo, 1996 ).
f. Güven Verici, Destekleyici ve Hoşgörülü Tutum: Çocuklar aileleri tarafından anlaşılmak ve onaylanmak istemektedir bu nedenle ailelerinin onlara hoşgörülü davranması önemlidir. Ebeveynlerin hoşgörülü olarak çocuklarına yaklaşması, belirli konularda sınırlar koymaları dışında onların istediklerini gerçekleştirmelerine firsat vermeleridir. Bu tip ailelerde kabul edilen ve edilmeyen davranışlar belirlenmıştır ve çocuğun da söz hakkı vardır. Anne babanın hoşgörüyü ölçülü olarak kullanması, çocukların topluma uyumlu, kendisine güvenen bireyler olmasına yardımcı olmaktadır. Duygu ve görüşlerine saygı gösterilmekte, sevgi ve teşvik görmektedir. Böyle bir ortamda yetişen çocuk sağlıklı bir biçimde olgunlaşmakta, girişim yeteneğine sahip olmakta, özgüven kazanmakta ve sorumluluk taşımasını öğrenmektedir (Karabekiroğlu, 2014). Anne-babaların ergenlik dönemi süresince çocuklarıyla kurdukları ilişkinin kalitesi; gençlerin olumlu benlik algısı, akademik başarı, atılganlık, çevresine uyum sağlama düzeylerini olumlu etkilemektedir (Kocayörük, 2010).
## 2.2.3 Ebeveyn ve Ergen Ilişkileri
Aile hayatının temelinde 'biz' bilinci bulunduğunda kaliteli bir aile yaşantısı oluşmaktadır. Biz bilinci oluşmuş ailelerde yetişen çocuklar kendi hayatlarını kurduklarında, iş hayatları ve bulundukları sosyal ortamlarda aileden kazandıkları biz bilincini gerçekleştirebilecektir (Cüceloğlu, 2002). Dolayısıyla gencin yetiştiği ailenin içerisinde kazandığı değerler, onun yetişkin hayatının çeşitli alanlarında ortaya çıkacaktır.
Yeni bir çevreye uyum herkes için zor olmakta fakat ergenlik döneminde bu uyumun daha da güçlendiği belirtilmektedir. Bunun en önemli nedeni, ergenden kısa sürede birçok yeni çevreye uyum sağlamasının beklenmesidir (Yavuzer, 2015). Ergenlik dönemi belirsizliklerin ve hızlı değişimlerin olduğu bir dönemdir, ergen bu değişimlerle birlikte kendisini kaygılı hissetmektedir. Kurallar ve sorumluluklar gencin kendisini güvensiz hissettiği noktaya devreye girmektedir. Eğer bu devrede genç sorumluluklarının üstesinden geldiğini görürse birey olma yolunda güvenle ilerleyebilmektedir. Aksi halde ümitsiz ve amaçsız olarak hayatını kontrol altına
|
|
[{"class": "Metin", "confidence": 0.9457131624221802, "polygon": [[1477, 2160], [1482, 283], [280, 280], [275, 2156]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.7876772880554199, "polygon": [[914, 2197], [915, 2144], [850, 2144], [850, 2197]]}]
| 45
|
Ergenlerde internet bağımlılığı: anne baba ve akran ilişkileri açısından bir değerlendirme / Internet addiction of teenagers and an evaluation in terms of parents and peers relationship
|
RÜMEYSA MORAL
|
516083
|
Türkçe
|
Yüksek Lisans
|
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
|
alamamaktadır. Ebeveynlerin de zor süreci burada başlamaktadır. Ergenin hak ve sorumlulukları ile ailenin kendi alıştığı kuralları dengede tutabilmek önemlidir. Ebeveynler çocukluktaki tutumlarını sürdürmek isterlerse bunun iki türlü sonucu olmakta; ya her şeye itiraz eden, uyumsuz bir ergen ya da becerileri gelişmeyen, büyümeyi erteleyen bir ergen görülmektedir. Çocuklarının hassas bir dönemde olduğunu bilen ebeveynler öfke gibi tepkilerden uzaklaşmak için evdeki kuralları ortadan kaldırmaktadırlar. Fakat bu durum sanılanın aksine ergende hırçınlığa neden olmaktadır (Şahin, 2014).
Ergenlik döneminde anne baba ve ergen ilişkileri istenilen şekilde gitmemektedir, kuşak farklılıklarından kaynaklı ilişki, aile ve ergenin yeterli düzeyde sıcak bir ilişki kurmasını engellemektedir. Gencin içerisinde bulunduğu döneme uygun yakınlık kurmak ebeveynlere zor olmakta ve dolayısıyla çocuk muamelesi yapılan genç isyankar tutum içerisine girebilmektedir. Ailenin şüpheci ve güvensizlik taşıyan davranışları yerine gence kişiliğe sahip olduğu hissettirilmeli ve kişiliğini oluşturması noktasında yardım edilmelidir (Yavuzer, 2015). Ergenin kişilik yapısının oluşma aşamasında nasıl bir aile içerisinde yetiştiği ve aile bireyleri arasındaki iletişim, ilişki türü önemli rol oynamaktadır. Anne babanın duygusal sorunlarının olması, evlilik ilişkisi konusunda yeterince iyi olmaması, gencın sürekli aile içi kavgalara tanık olması, genci karmaşaya ya da suçlu davranışlara itebilmektedir. Ailenin çocuklar arasındaki dengeyi kuramaması, bazı çocuklardaki uyuma ait problemlerin fark edilememesi, fazla koruyucu olma gibi durumlar ergenler arasında zorluğa neden olan davranışlardandır (Şahin, 2014).
Ergenliğin genel özelliklerine bakıldığında stresli bir dönem olduğu görülmektedir. Bu dönemi başarılı ve başarısız olarak atlatan ergenleri ayıran en önemli nokta, ergenlerin ebeveynleri ve akranlarıyla kurdukları iletişimin niteliğidir. Ebeveynlerin çocuklarının yaşamına dahil olması, ergenlerin aileleriyle etkileşime açık hale gelmesine ve sosyalleşmesine yardımcı olmaktadır. Aile ve ergen arasında olumlu kurulan iletişim ergenin sosyal bilişsel yeterliliğini desteklemekte, bağımsız bir birey olarak varlığını toplumda devam ettirmektedir. Ergenlerin olumlu sosyal davranışlarının artmasında, ebeveynlerinin onların sosyal davranışlarına verdikleri tepkiler önemli rol oynamaktadır. Ergendeki olumlu gelişim, güvenli bağlanma kavramıyla da ilişkilidir (Bayraktar, 2007).
|
|
[{"class": "Metin", "confidence": 0.9478214979171753, "polygon": [[1482, 2137], [1487, 311], [292, 307], [288, 2134]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.7068811655044556, "polygon": [[855, 2194], [911, 2194], [911, 2149], [855, 2149]]}]
| 46
|
Ergenlerde internet bağımlılığı: anne baba ve akran ilişkileri açısından bir değerlendirme / Internet addiction of teenagers and an evaluation in terms of parents and peers relationship
|
RÜMEYSA MORAL
|
516083
|
Türkçe
|
Yüksek Lisans
|
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
|
## 2.2.4 Ana-Baba Ergen Tlişkileri Konusundaki Kuramsal Açıklamalar
## 2.2.4.1 Bağlanma Kuramı
Bağlanma kavramı ilk olarak Hazan ve Shaver tarafından ortaya atılmıştır. Bebeklerin ihtiyaçlarının karşılanması için anneleriyle iletişime girme çabalarından ortaya çıkmış bir kavramdır. Bireyler bebekliklerinde kazandıkları bu modeli yaşamlarındaki diğer ilişkilere de yansıtmaktadır. Bağlanmanın, destekleyici olduğunda, kişilere güven verici ve destekleyici bir yapısı vardır.
Bowlby'nin bağlanma kuramı, bağlanmayı bebeklik ve çocukluk dönemlerine odaklanarak ele alan bir kişilik gelişim kuramıdır. Bowlby'e göre bağlanma sistemi bebeklerin kendisini bakanlara yakınlaşmasını, çocukların çevreden gelebilecek tehlikelerden korunmasını sağlamaktadır. Bebeklikte gösterilen emme, tutunma, ağlama, agulama ve gülümseme gibi davranışlar bağlanmayı sağlamaktadır. Bu kuramda bebeği bakan kişi ile kurulan iletişim, günlük yaşantılar bilişsel temsiller aynı zamanda 'içsel çalışan modeller' olarak kodlanmaktadır. Bu modeller bebeği bakan kışı ve bebeğin arasındaki ilişkiye göre şekil almaktadır. Çocuğun ihtiyacı olduğunda onu bakan kişiden aldığı olumlu tepkiler aracılığıyla o kişinin güvenilir
olduğuna ilişkin bilişsel temsiller geliştirilmektedir. Ihtiyaç halinde cevap alamazsa ya da tutarsız cevaplar alırsa çocuk bağlanma figürünü reddedici olarak görmektedir. Bowbly'nin içsel çalışan modeller kavramı bebeklikten ergenliğe kadar pekiştirilerek ergenlik sonunda değişime dirençli hale gelmektedir. Ergen ve erişkinler, bebeklikten itibaren kazandığı içsel çalışan modellerini kendileri için mühim olan ilişkilerde de kullanmaktadırlar (Aktaran Morsünbül ve Çok, 2011 ).
Bowlby'nin kuramına göre bağlanma sisteminin 3 temel işlevi bulunmaktadır. Birincisi; çocuk annesinin görünmediğini fark ettiğinde çevresindekileri tehdit olarak görmekte ve böyle bir yaşantıyla karşılaştığında yakınlığı yeniden sağlamaya çalışmakta, burada bağlanma davranışı başlamaktadır. Bebekler huzursuz olduklarında kendisine bakım veren kişiye karşı yakınlığı koruma ve ayrılığa direnç gösterme eğilimi içerisine girerler, bu durum "yakınlık arama ve yakınlığı koruma" temel işlevi olarak nitelendirilmektedir. Bebekler bağlandıkları kişinin yanında çevreyi incelemeye devam etmektedirler. Bebeğin keşif yapabilmek için bağlandıkları kişiden uzaklaşabilmesi, kendisine bakım veren kişiyi 'güvenli üs' olarak kabullendiğini göstermektedir. Keşif sırasında tehlike algılanırsa, bebek bu
|
|
[{"class": "Metin", "confidence": 0.9516708254814148, "polygon": [[1476, 2135], [1482, 299], [291, 295], [285, 2132]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.8217892050743103, "polygon": [[911, 2196], [912, 2148], [853, 2148], [853, 2195]]}]
| 47
|
Ergenlerde internet bağımlılığı: anne baba ve akran ilişkileri açısından bir değerlendirme / Internet addiction of teenagers and an evaluation in terms of parents and peers relationship
|
RÜMEYSA MORAL
|
516083
|
Türkçe
|
Yüksek Lisans
|
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
|
davranışını bırakarak bağlanma figürünün yanına yönelmektedir bu davranış da 'güvenli sığınak' unsuru olarak adlandırılır (Balkaya, 2005).
Bağlanma ilişkileri kişinin bağlandığı her bireyle farklı şekilde oluşmaktadır. Anne baba ile kurulan bağlanma nitelik olarak farklıdır ve ergen gelişimine farklı şekilde katkılar sağlamaktadır. Anneleriyle daha fazla vakit geçiren ergenler, annelerin bağlanmaya duygusal etkisi daha fazlayken, babaları ile davranışsal açıdan bağlanma örüntülerinin etkisi fazla görülmektedir. Ergenlik döneminde anne babayla bağlanma ilişkilerine bir de akran ile kurulan bağlanma ilişkisi eklenmektedir (Akdağ, 2011). Hamarta , bebeğin ilk yakın ilişkileri anne ve babası ile kurulduğunu ve bebeklikte kazandığı bağlanma stilleri yaşamında dığer insanlarla olan ilişkilerini de etkilediği belirtmektedir. Ergenlik döneminde ailede kazanılan bağlanma ilişkisi arkadaş gruplarına yönelik olarak devam etmektedir. İlerleyen dönemlerde ergen için anne babadan arkadaşlarına yönelen bağlanma ilişkisinde erken bağlanmanın ayrı bir önemi ve etkisi vardır.
Güvenli bağlanma çocuklukta olduğu gibi kişinin ergenlik ve yetişkinlik evrelerinde de etkisini göstermektedir. Ozellikle kimlik ayrışımı sürecinde güvenli bağlanmanın
önemi ortaya çıkmaktadır. Güvenli bağlanma stilinde kişi kendisini ve başkalarını olumlu görmektedir. Korkulu bağlanma stilinde, kişi kendisini de başkalarını da olumsuz görmektedir. Saplantılı bağlanma stilinde, kişi kendisini olumsuz, başkalarını olumlu görmekte ve son olarak kayıtsız bağlanma stilinde, kışı kendisini olumlu ve başkalarını olumsuz görmektedir (Erözkan, 2004).
## 2.2.4.2 Gelişim Kuramı
Erikson'a göre bebeğin yetişkin olana kadar çözümlemesi gereken psikososyal görevleri bulunmaktadır. Bebeğin ilk yıllarında anne ile kurulan iletişim onun güvengüvensizlik duygularının oluşumuna neden olmaktadır. 1-3 yaş arası dönemde çocuğun keşfetme duygusu ön plana çıkmaktadır. Bu evreye bağımsızlık evresi de denebilmektedir. Bu evrede eğer çocuk bu evrede sürekli cezalandırıcı ya da aşırıyı koruyucu bir ailede yetişirse utanç duygusu yaşamaya başlamaktadır. Destekleyici ailede yetişen çocuklar ise bu evrede, bağımsız yapısıyla sağlıklı güven duygusu kazanmaktadır. 3-5 yaş döneminde de merak duygusunun giderilmesiyle girişimcilik duygusunu kazanmaktadır. Okul çağına gelen çocuk ebeveynleri ve öğretmeni
|
|
[{"class": "Metin", "confidence": 0.9258331060409546, "polygon": [[1498, 2048], [1504, 261], [244, 257], [239, 2044]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.8465830087661743, "polygon": [[918, 2200], [918, 2142], [849, 2141], [848, 2199]]}]
| 48
|
Ergenlerde internet bağımlılığı: anne baba ve akran ilişkileri açısından bir değerlendirme / Internet addiction of teenagers and an evaluation in terms of parents and peers relationship
|
RÜMEYSA MORAL
|
516083
|
Türkçe
|
Yüksek Lisans
|
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
|
tarafından desteklenirse amaçlarının değerli olduğunu hissederek başarılı olmaktadır. Erinlik ve ergenlik döneminde ise öne çıkan ergenin kimlik arayışıdır. Kimlik krizinin bu dönemde çözülmesi çok önemlidir, bu konuda başarısız olan genç kimlik bunalımına girmektedir (Yavuzer, 2015).
Ergenliğe girişle birlikte ergen kimlikle ya da rol karmaşasıyla sonuçlanacak çevresel etkilere en açık oldukları bir psikososyal gelişim dönemine girmiş olmaktadır (Gander ve Gardier, 1998). Bu dönemde gelişimle ilgili karşılaşılan problemler çözümlenmeli, eğer çözümlenemezse bir sonraki gelişim döneminde kazanılacak görev konusunda problem ortaya çıkmaktadır. Bebeğin yetişkinlikte de ilişkilerini etkileyecek olan güven duygusunu kazanması önemlidir. Bowlby'nin bağlanma kuramında kendisine bakım verenle kurduğu ilişkinin, Freud'un oral-doyum dönemlerinde ihtiyaçları giderilmesi gereken bebeğin anne ile kurduğu bağın, Erikson'un 0-1 yaş aralığındaki güvene karşı güvensizlik evresindeki kazanımıyla ortak noktalar görülmektedir.
## 2.2.4.3 Psikoanalitik Kuram
Freud, çocuk için son derece önemli olan kişisel ve duygusal gelişim yüzlerinin ilk
yedi yılda biçimlendiğini savunmakta ve yetişkinleri anlamak için çocukluk yıllarındaki kişisel ilişkileri incelemek gerektiğini belirtmektedir. Oral dönem (0-18 ay); bebeğin anneye en bağımlı olduğu ve ihtiyaçlarının giderilmesi gereken dönemdir. Anal dönem (1,5-3); annenin bu dönemdeki tutumu çocuğun bazı kişilik özelliklerini kazanmasını etkilemektedir. Ozellikle tuvalet eğitiminde annenin tutumu çocuğun bazı karakter özelliklerine şekil vermektedir. Fallik dönem (3-7); cinsel kimliğe ilişkin duyguların ve Oedipus karmaşasının yaşandığı dönem olarak bilinmektedir. Gizil (Latens) Dönem (6-12); bu dönemde cinsellik örtülüdür ve çocuk hemcinsleriyle oynar, kendi cinsinin toplumsal rollerini öğrenmeye başlar ve önemli gördüğü kişilerle özdeşim kurar. Bu dönem ergenlik öncesi durgunluk dönemi olarak da bilinir. Genital dönem (12-18); bu dönemde karşı cinse yönelen ilgiyle beraber cinsel dürtüler ön plana çıkar. Genital dönemde daha önceki dönemlerde çözülememiş çatışmalar yeniden gündeme gelebilir, eğer bu dönem başarılı olarak atlatılırsa birey kimliğini oluşturur ve mutlu, üretken biri haline gelir (Y avuzer, 2015).
|
|
[{"class": "Metin", "confidence": 0.9461079835891724, "polygon": [[1487, 2020], [1495, 289], [264, 284], [257, 2014]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.8565311431884766, "polygon": [[916, 2199], [917, 2140], [848, 2139], [848, 2199]]}]
| 49
|
Ergenlerde internet bağımlılığı: anne baba ve akran ilişkileri açısından bir değerlendirme / Internet addiction of teenagers and an evaluation in terms of parents and peers relationship
|
RÜMEYSA MORAL
|
516083
|
Türkçe
|
Yüksek Lisans
|
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
|
## 2.2.4.4 Kontrol Kuramı
Kontrol kuramcılarına göre insanlar yapısal olarak antisosyal olarak kabul edilmektedirler. Kontrol kuramı öncüsü Hirschi'ye göre, toplum içerisinde insanlar geleneksel sosyal bağlar tarafından denetlenmektedirler. Geleneksel olan sosyal bağlar, sosyal kurumların yardımıyla kurulmuş birey ile toplum arasındakı bağlantıyı temsil etmektedir. Toplumsallaşma sürecinin yapı taşı anne ve babalardır, çocukla aile arasında kurulan duygusal bağ ile anne babalar beklenti ve ideallerinin çocuğa aktarır aynı zamanda normların içselleştirilmesine yardımcı olmaktadır. Bu kurama göre çocuk anne babadan uzaklaştığında ahlaki kuralları da öğrenemeyeceğinden, en önemli bağlılığın anne babaya bağlılık olduğu kabul edilmektedir. Bireyin toplumun geleneksel değer sistemini kabul edip ona uygun davranma konusunda kendisini yükümlü hissetmesi inanç olarak adlandırılmaktadır. İnançların kazanılması konusunda aileye bağlılık, yakın ilişkinin önemli kabul edilmektedir. Anne babaya bağlılığı olan çocuk aileden onay görmektedir. Bunun aksine aile ilişkileri bağlılığı zayıf olan çocukların doğru davranışları ödüllendirilmediği gibi yanlış davranışları da fazla sorgulanmamaktadır. Dolayısıyla aile sevgisinden uzak olan çocuk başkalarının sevgi ve onayına da gereksinim
duymamaktadır (Aktaran Kaner, 1996).
## 2.3 Anne-Baba, Ergen İlişkisi ve İnternet Bağımlılığı
Ergenlik çağındaki bireylerin aileleriyle olan ilişkisinin sağlıklı olması, ergenin daha kolay bir ergenlik geçirmesinde etkili olduğu kabul edilmektedir. Problemli davranış gösteren ergenlerin aileleriyle ilişkilerinde de problemler olduğu görülmektedir. Ergenlerin çeşitli bağımlılıklara yönelmesi, gelişim dönemlerinde istenmedik davranışlar olarak bilinmektedir. Kontrolsüz bir şekilde kullanımın artması nedeniyle ergenlerin hayatında problem haline gelen aşırı internet kullanımı diğer bir deyişle internet bağımlılığı, anne-baba ergen ilişkilerini etkilemektedir. Literatürde annebaba ergen ilişkisindeki olumsuzluklar mı ergenin internete yönelmesine neden olmakta yoksa internete yönelen ergenin aile ilişkileri mi bozulmaya başlamakta, sorusu araştırılmaya devam edilmektedir (Bayraktutan, 2005; Çevik ve Çelikkaleli, 2010; Tanrıverdi, 2012; Altıntaş, 2016).
|
|
[{"class": "Metin", "confidence": 0.9471091032028198, "polygon": [[1482, 2156], [1486, 298], [287, 296], [283, 2153]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.8366653919219971, "polygon": [[852, 2195], [915, 2195], [915, 2149], [852, 2149]]}]
| 50
|
Ergenlerde internet bağımlılığı: anne baba ve akran ilişkileri açısından bir değerlendirme / Internet addiction of teenagers and an evaluation in terms of parents and peers relationship
|
RÜMEYSA MORAL
|
516083
|
Türkçe
|
Yüksek Lisans
|
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
|
Çocuğun psikososyal ihtiyaçlarının karşılanması ve toplumda sağlıklı bir birey olmasında en etkili kurumun aile olduğu bilinmektedir. Çünkü aile çocuğun fiziksel ve psikolojik gelişimini en iyi şekilde tamamladığı yer olarak kabul edilmektedir. Her çocuk doğumundan itibaren ebeveynlerinin sevgi ve ilgisine ihtiyaç duymakta ve ailesiyle kaliteli vakit geçiren çocuk, benlik saygısı, ait olma duygusu ve özdeşim kurma gibi sağlıklı insan niteliklerini kazanmaktadır (Tarhan, 2004).
Ergenin sosyal yönden sorumluluklarını öğrenmesi ve değerler kazanması konusunda rehberliğe ihtiyacı bulunmaktadır. Bu gereksinimlerini karşılayan toplumsal kurum ise öncelikle ailedir. Ergen ailesinde gördükleriyle kişilik yapısını oluşturmaktadır. Ergenin aile içerisindeki davranışlardan etkilenmesi, anne babanın ergene yönelik otoritesinin derecesine bağlı olmaktadır. Baskı ve yasaklara dayalı bir disiplin anlayışı ergen ve ebeveyn arasında çatışmaların çıkmasına ve bu dönemi olumsuz yaşantılarla geçirmesine neden olabilmektedir (Y avuzer, 2015). Ailenin göstereceği tutumlara göre çocuklergen, davranış kazanacak ve kişiliğinin oluşmasında bu tutumlar etkili olacağı düşünülmektedir. Ailenin olumsuz tutumlarıyla içine kapanık, asosyal, kendisini gerçekleştiremeyen gençler ortaya çıkmakta ve gençler eksik
yönlerini saklayabildiği internet ortamında kendisini gerçekleştirmeye çalışmaktadır.
Baumrind teorisinde ebeveynlerin tutumlarının; ebeveynlik, kontrol ve çocukların sosyalleşmeleri üzerine olduğu belirtilmektedir. Esas nokta, normal ebeveynlikte çocuklarını nasıl sosyalleştirdikleri ve nasıl kontrol ettiklerine odaklanılmaktadır. Ebeveynlerin birincil rolünün öğretmek, etkilemek ve kontrol etmek olduğunu düşünmektedir. Ergen için cazip olan ve birbirinden farklı etkinliğin beraber yapılabildiği internet ortamı, ergenin hayatında önemli yer tutmaktadır. lıternet bilgiye kolay ulaşım ve iletişimde kolaylıklar sağladığı gibi sanal ve gerçek hayattan gelen tehlikeleri de beraberinde getirmektedir (Cansever, 2013).
Teknolojik gelişmeler aile yapısı, aile içi ilişkiler ve sosyal etkileşimleri de etkilemiştir. Günümüzde çalışan ebeveynler ve neredeyse tüm gününü okulda geçiren çocuklardan oluşan aileler, çocukların sevgi, bağlılık, güven, ait olma gibi duygularını karşılama konusunda yetersiz kalmaktadır. Bu eksiklikler nedeniyle gencin yaşamında, akranlarının, okulun ve kitle iletişim araçlarının önemi artmıştır. Dolayısıyla ailenin birey üzerindeki etkisi azalmış ve güçlü aile ilişkilerinin kurulmasında yetersiz hale gelmiştir (Bayraktutan, 2005). Cansever'e göre,
|
|
[{"class": "Metin", "confidence": 0.9511318206787109, "polygon": [[1473, 2120], [1479, 303], [293, 299], [288, 2117]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.865863025188446, "polygon": [[916, 2198], [916, 2146], [851, 2146], [851, 2197]]}]
| 51
|
Ergenlerde internet bağımlılığı: anne baba ve akran ilişkileri açısından bir değerlendirme / Internet addiction of teenagers and an evaluation in terms of parents and peers relationship
|
RÜMEYSA MORAL
|
516083
|
Türkçe
|
Yüksek Lisans
|
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
|
yüz yüze etkileşim ve çok yakın ilişkilere dayalı olan aile, gencin toplumsallaşmasında önemli rol oynamaktadır. Ergen aile ortamında ilk sosyal deneyimlerini yaşayarak sosyal bir varlık olduğu bilincini kazanmaktadır.
Ergenin ailesiyle ve arkadaşlarıyla olumlu ve yakın ilişkilerinin olması, ergenin kendisini değerli hissetme, sosyal kabul görme ve güvende olma duygularını sağlamaktadır. Aile ve arkadaş çevresinde bu doyumu yaşayamayan ergen bu boşluğu doldurmak için farklı alanlar araştırmaktadır ki bu alanların birinin de internet olduğu görülmektedir. Ergen sanal arkadaşlıklarla, yakınlık ihtiyacını gidermeye çalışmaktadır (Cansever, 2013).
Ergenlik dönemindeki gencin benlik saygısı düşük olması ve sağlıklı ilişki kuramaması, günümüzün en büyük problemi olan sağlıksız internet kullanımını kaçınılmaz hale getirmektedir. Ergenlik dönemindeki gençler çevreleriyle sağlıklı ilişki içerisine giremediklerinde bu ihtiyaçlarını internet aracılığıyla gerçekleştirmektedirler. İstedikleri kimliğe bürünüp, özgür bir ortamda kendilerini mutlu etmek için çaba sarf etmektedirler (Tsai ve Lin, 2001).
Yapılan araştırmalarda algılanan aile tutumlarıyla internet bağımlılığı arasında ilişki olduğu bulunmuştur. Ebeveyn tutumunu "ilgisiz" olarak algılayan ergenlerin internet bağımlılığının ailelerini "koruyucu", "otoriter" ve "demokratik" tutuma sahip olarak algılayanlardan daha yüksek olduğu ortaya çıkmıştır. İnternet bağımlılığının ilgisiz ailelerin çocuklarında daha yüksek bulunması, ailelerin çocuklarına yeterince ilgi göstermemesi ve çocuklarıyla sağlıklı iletişimleri olmaması nedeniyle ergenin bilgisayar ve internet başında ne kadar zaman geçirdiğini bilmemelerinden kaynaklandığı belirtilmektedir (Çelikkaleli ve Çevik, 2010). Ihmalkar tutuma sahip ailelerin çocukları internette istedikleri kadar vakit geçirebilmekte ve internette geçirilen zamanın artması internet bağımlılığına neden olabilmektedir (Ayas ve Horzum, 2013).
Ergenlerin kontrolsüz internet kullanımları aile içi problemler oluşturabilmektedir. Bunlardan biri de internet üzerinden oynanan oyunlardır. Bu oyunlar ergenin başarısını ödüllendirip, sosyalleşmesini sağlamanın yanı sıra olumsuz durumlara da sebep olabilmektedir. Ozellikle erkek ergenlerin oynadığı oyunların şiddet içerikli olduğu görülmektedir. Gençler bu oyunlarda tek tuşla sorunları çözebiliyorken aile
|
|
[{"class": "Metin", "confidence": 0.9616464376449585, "polygon": [[1495, 1934], [1499, 249], [268, 246], [264, 1931]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.8655200004577637, "polygon": [[917, 2200], [917, 2138], [848, 2137], [847, 2199]]}]
| 52
|
Ergenlerde internet bağımlılığı: anne baba ve akran ilişkileri açısından bir değerlendirme / Internet addiction of teenagers and an evaluation in terms of parents and peers relationship
|
RÜMEYSA MORAL
|
516083
|
Türkçe
|
Yüksek Lisans
|
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
|
içerisinde karşılaştığı problemler konusunda sabırsızlık göstermektedir. Ve bu oyunlardan saldırganlık, şiddet konularında duyarsızlaşmayı öğrenmektedirler (Cansever, 2013).
Yakın ilişki kurma ihtiyacı, bireyin en temel ihtiyaçları içerisindedir ve bu ihtiyacı engelleyecek her türlü ilişki biçimi bireyi kaygılandırdığı gibi bireyi sağlıksız bir şekilde güdülemektedir. Erken dönem yaşantılarda anne ve bebek arasında kurulan güvenli olmayan bağ, psikiyatrık bozukluklara sebep olabildiği gibi, psikiyatrik bozukluklarla sonuçlanmadığı durumlarda bile kişiler arası ilişkileri olumsuz yönde etkilemektedir. Bunun sonucunda bireyler yalnızlaşabilmektedir. Sağlıklı bağlanma ilişkilerinin olmamasıyla patolojik bağlanma biçimleri ortaya çıkmaktadır. İnternet bağlılığı bu olası durumlardan bir tanesi olarak kabul edilmektedir (K aygusuz, 2013).
Sosyal kontrol teorisine göre, ebeveynleriyle yakın ilişki kuran ergenler, ebeveynlerini memnun etmek için yıkıcı olmayan davranışlarda bulunmaya eğilimliyken; ebeveynleriyle çatışan ergenler ise ebeveynlerinin internet kullanımı ile ilgili kurallarını reddedebilmektedir (Siyez ve Baş, 2013). Huzurlu aile ortamı, ailedeki bireyler arasındaki olumlu iletişim ve duyguların karşı tarafa rahat
iletilebilmesi ergenlerin riskli davranışlara yönelmeleri konusunda koruyucu faktör olmaktadır. Ailelerinden sevgi, yakınlık ve ilgi görmeyen ergenler kural dışı davranış gösterme konusunda daha eğilimli olmaktadırlar (Ateş ve Akbaş, 2012).
Yurt dışında aileler çocuklarının aşırı internet kullanımından kaynaklanan rahatsızlıkları tedavi ettirmek için merkezler aramaktadır. Türkiye'de bu problem, interneti aşırı kullanan çocuklarda ve ergenlerde görülmektedir. Türkiye için yeni olan bu sorunla ilgili uzak doğu ülkeleri ve ABD tedavi merkezleri oluşturmuş ve bu konuda deneyim kazanmıştır. İnternet kullanımının artması "internet bağımlılığı" sorunun giderek artırabileceğini düşündürmektedir. Bunun için Türkiye'de tedavi merkezi ve poliklinikler açılmaya başlanmıştır. Zamanla bu bozukluklarla ilgili merkezler ve uzman klinisyenlere duyulan ihtiyacın daha da artacağı kabul edilmektedir (Arısoy, 2009).
|
|
[{"class": "Metin", "confidence": 0.9405823349952698, "polygon": [[1510, 2108], [1513, 238], [224, 236], [221, 2106]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.8796385526657104, "polygon": [[910, 2197], [911, 2148], [851, 2148], [851, 2196]]}]
| 53
|
Ergenlerde internet bağımlılığı: anne baba ve akran ilişkileri açısından bir değerlendirme / Internet addiction of teenagers and an evaluation in terms of parents and peers relationship
|
RÜMEYSA MORAL
|
516083
|
Türkçe
|
Yüksek Lisans
|
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
|
## 2.4 Ergen, Akran Ilişkisi ve Internet Bağımlılığı
Ergen ve akran arasındaki ilişki karmaşık ve etkin bir süreç olarak bilinmektedir. Dacey ve Travers (1996; Aktaran Esen ve Korkmaz, 2013) ergen akran ilişkilerinin olumlu yönlerinin olduğunu belirtmiştir. Bunlar;
- · Saldırgan dürtüleri kontrol altına almayı öğrenme,
- · Duygularını ifade etmeyi öğrenme, mantıklı düşünme yeteneğini ve sosyal becerileri geliştirme,
- · Kendine saygıyı artırma,
- · Cinsiyet rollerini öğrenme ve cinselliğe yönelik tutum geliştirme,
- · Sosyal desteğin ve duygusal desteğin olması,
- · Ahlaki yargı ve değerleri güçlendirme.
Ergenlik döneminde olan gençlerin kendilerine en yakın buldukları kişilerin akranları olduğu belirtilmektedir. Sorunlarını akranlarıyla paylaşarak rahatlamaktadırlar, arkadaşlarının kendi duygularını yetişkinlerden daha iyi anladıklarına inanmaktadırlar. Ergenlik döneminde akran gruplarıyla daha fazla vakit geçirmekte ve grubun aldığı kararlara uymaktadırlar (Esen ve Korkmaz, 2013).
Ergenlerin ebeveynleri ile kurdukları bağlanma ilişkilerine ergenlik döneminde akranlarla kurulan bağlanma ilişkileri de eklenmektedir. Ergenlerin aileleriyle kurdukları sıcak ve güvene dayalı ilişkisi, akranlarıyla kuracakları iletişimin temelini oluşturmaktadır. Bu dönemde yoğun fakat kısa süreli ilişkiler sık görülmektedir bu nedenle her kurulan ilişki tam bir bağlanma ilişkisi olmayabilmektedir. Birincil bağlanma nesneleri, uzun süreli, yakınlık ve desteğe dayalı olanlardır, diğer ilişkiler ise ikincil bağlanma nesneleri olarak nitelendirilmektedir. Buna göre akranlar ikincil bağlanma nesnesi olarak ele alınmaktadır (Akdağ, 2011).
Ergenlik döneminde aileden kopma ve akran grubuyla birleşme temel psikolojik intiyaçlardan biri haline gelmektedir. Akranlar arasında heyecan, yenilik arayışı ergenleri riskli ve tehlikeli davranışlar sergilemeye yönlendirmektedir. Ozellikle bu dönemde sosyal onay görme, yaşıtları arasında ön plana çıkma önemlidir ve iletişim kurmakta zorluk çeken ergen gerçekleştiremediği ihtiyaçlarını internette karşılamaya çalışmaktadırlar. Kimlik edinme çağında olan ergenler internet ortamında istedikleri kimliğe bürünerek iletişime geçebilirler bu da onların internette kalma sürelerini
|
|
[{"class": "Metin", "confidence": 0.9478296637535095, "polygon": [[1473, 2103], [1478, 295], [295, 292], [290, 2100]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.8647497892379761, "polygon": [[850, 2197], [914, 2197], [914, 2143], [850, 2143]]}]
| 54
|
Ergenlerde internet bağımlılığı: anne baba ve akran ilişkileri açısından bir değerlendirme / Internet addiction of teenagers and an evaluation in terms of parents and peers relationship
|
RÜMEYSA MORAL
|
516083
|
Türkçe
|
Yüksek Lisans
|
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
|
etkilemektedir. Görüldüğü üzere diğer bağımlılıklarda da olduğu gibi internet bağımlılığı da bireyin karşılanmayan ihtiyaçlarının doyurulması için araç rolünde olarak görülmektedir (Kaygusuz, 2013). Çevik ve Çelikkaleli çalışmalarının sonucunda, internet kullanımı fazla olan ergenlerin arkadaşlarına karşı bağlılığının da yüksek olduğu ya da arkadaşlarına bağlılığı fazla olan ergenlerin interneti fazla kullandığı bulgusuna ulaşmışlardır. Tsai ve Lin , internet aracılığıyla kurulan iletişimlerde kabul edilmenin ve onaylanmanın yüz yüze iletişimden daha kolay olduğunu bu sebeple ergenler arasında internet üzerinden arkadaşlık kurma ve arkadaşlığı sürdürmenin popüler hale geldiğini belirtmişlerdir. Bu araştırma sonuçlarına bakarak, internet arkadaşlıklarının internet bağımlılığına yol açabileceği söylenebilir.
Ergenlikte hem anne baba, hem de arkadaş desteğinin önemine vurgu yapılmaktadır (Çevik ve Atıcı, 2008). Benzer şekilde çalışmalarda ebeveynlerin tutum ve davranışlarının ergenin arkadaş ilişkisini etkilediğine vurgulanmaktadır. Çevik ve Çelikkaleli , tarafından yapılan araştırmada, ebeveyn tutumunu "ilgisiz" olarak algılayan ergenlerin arkadaş bağlılığının yüksek olduğu bulunmuştur. Ülaşılan bu bulgu, aile ortamında kendisini değersiz hisseden ergenin arkadaş ilişkilerine yönelmesi durumuyla açıklanabilir. Yani ailesinden yeterince ilgi ve sevgi görmeyen ergen bu boşluğu arkadaşlarıyla doldurmaya yönelmektedir.
Arkadaşlık kurma konusunda zorlanan ergenlerin, bu güçlüklerinden kaynaklı yalnızlıklarını gidermek için internete yöneldiği belirtilmektedir (Kayrı, Tarhan ve Tanrıverdi, 2014). Bu duruma bağlı olarak ergenlik döneminde sosyal kaygının artmasıyla problemli internet kullanımının da arttığı görülmektedir (Zorbaz ve Dost, 2014). Elde edilen sonuç arkadaş ortamlarında kendisini ifade edemeyen ergenlerin, internetin iletişim konusunda sunduğu kolayılklarından (kimliğini saklama, farklı kimlik oluşturma gibi) faydalanarak arkadaş ilişkilerini sürdürmeleriyle açıklanabilir.
Ergenlerde internete sahip olma durumu onların yalnızlık düzeylerine ve arkadaşlık ilişkilerine önemli etkiler bırakmaktadır. Evinde interneti olan ergenlerin arkadaşlarıyla ilişkilerinin geliştiğini, arkadaş bağlılığının arttığını, arkadaşlarına güven duyabilen ve arkadaşlarıyla özdeşim kurabilen bireyler oldukları belirtilmektedir. Ergenin internet kullanarak sosyal ilişkilerinin gelişmesi,
|
|
[{"class": "Metin", "confidence": 0.9381963610649109, "polygon": [[1484, 2134], [1488, 302], [287, 299], [283, 2132]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.8379861116409302, "polygon": [[852, 2196], [913, 2196], [913, 2147], [852, 2147]]}]
| 55
|
Ergenlerde internet bağımlılığı: anne baba ve akran ilişkileri açısından bir değerlendirme / Internet addiction of teenagers and an evaluation in terms of parents and peers relationship
|
RÜMEYSA MORAL
|
516083
|
Türkçe
|
Yüksek Lisans
|
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
|
arkadaşlarıyla sağlıklı iletişim kurabilmesi ve yalnızlık düzeyinin azalması için internet kullanımı faydalı olmaktadır (Yücel, 2009).
Lise öğrencilerinin problemli internet kullanımını incelemek amacıyla araştırma yapılmış ve cinsiyet, sosyal kaygı ve akran ilişkileri değişkenleri de ele alınmıştır. Lise öğrencilerinin problemli internet kullanımını yordamada akran ilişkilerinin kendini açma ve sadakat alt boyutları pozitif yönde ilişkili bulunmuştur (Zorbaz ve Dost, 2014). Akran ilişkileri ile internet bağımlılığının birbirinden bağımsız olmadığı söylenebilir. Negatif duygulanım ve çatışma arttıkça internet bağımlılığı da artmaktadır. Arkadaş ilişkilerinde yardım ve yakınlık azaldıkça da internet bağımlılığının arttığı söylenebilir (Savcı ve Aysan, 2016 ).
## 2.5 Internet Bağımlılığı Ile Ilgili Araştırmalar
Internet bağımlılığı ile ilgili yurt içi ve yurt dışında yapılan araştırmalara yer verilmiştir.
## 2.5.1 İnternet Bağımlılığı ile İlgili Yurt İçinde Yapılan Araştırmalar
Savcı tarafından internet kullanan 991 ergen üzerinde gerçekleştirilen
araştırmanın amacı ergenlerin sosyal zekâ, sosyal kaygı, akran ilişkileri, internet bağımlılığı ve sosyal bağlılık düzeyleri arasındaki ilişkileri incelemektir. Yapılan araştırma sonucunda, düşük düzeyde sosyal zekâ sosyal kaygının yükselmesine, yüksek düzeyde sosyal kaygı internet bağımlılığına ve düşük düzeyde olumlu akran ilişkilerine neden olduğuna ulaşılmıştır.
Savcı ve Aysan tarafından yaşları 14-19 arasında değişen 2440 ergen üzerinde yürütülen araştırma sonucunda, akran ilişkilerinin internet bağımlılığını yordamada önemli katkılarının olduğuna ulaşılmıştır. Akran ilişkilerinin alt boyutlarından birliktelik negatif duygulanım ve çatışma, internet bağımlılığını pozitif yönde; yakınlık ve yardım alt ölçekleri ise internet bağımlılığını negatif yönde yordamaktadır. Araştırmanın bir diğer önemli bulgusu da güvenli olmayan bağlanmanın internet bağımlılığını pozitif yönde yordadığıdır.
Beşaltı , 9.10.11. ve 12.sınıf öğrencilerinden oluşan 592 katılımcıyla ergenlerde internet bağımlılığı ve kişilik özelliklerini bazı değişkenlere göre incelemiştir. Araştırma sonucunda; İnternet Bağımlılığı Olçeğinden alınan puanlar
|
|
[{"class": "Metin", "confidence": 0.9478450417518616, "polygon": [[1482, 2117], [1485, 312], [288, 310], [285, 2115]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.8530552387237549, "polygon": [[916, 2195], [916, 2147], [855, 2146], [854, 2195]]}]
| 56
|
Ergenlerde internet bağımlılığı: anne baba ve akran ilişkileri açısından bir değerlendirme / Internet addiction of teenagers and an evaluation in terms of parents and peers relationship
|
RÜMEYSA MORAL
|
516083
|
Türkçe
|
Yüksek Lisans
|
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
|
cinsiyet, okul türü, okul başarısı, kardeş sayısı ve yaş gibi değişkenlere göre farklılık gösterdiğine ve internet bağımlılığıyla kisilik özellikleri arasında negatif düzeyde ilişki olduğuna ulaşılmıştır.
Yılmaz ve Yüksel , 9. ve 10. sınıfa devam eden 400 lise öğrencisini örneklem olarak belirlemiş ve bu çalışmayla internet bağımlılık düzeyleri ile problem çözme becerileri arasındaki ilişkiyi çeşitli değişkenler açısından incelemeyi amaçlamışlardır. Araştırma sonucunda, öğrencilerin internet bağımlılık düzeyleri ile problem çözme beceri puanları arasında pozitif anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Oğrencilerin internet bağımlılık düzeylerinin cinsiyete, ekonomik düzeye, internet kullanım amacı ve süresine göre farklılaştığı tespit edilmiştir.
Eftekin , anne baba tutumları ve internet bağımlılığı arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla lise öğrencileri üzerinde araştırma yapmıştır. 186 kız, 157 erkek olmak üzere 343 öğrenci üzerinde yürütülen araştırmadan elde edilen bulgulardan birisi, öğrencilerin internet bağımlılığı ve algılanan anne baba tutumunun cınsiyete göre farklılaşmadığıdır. Bir diğer bulgu ise sınıf seviyesi, anne eğitim düzeyi, baba eğitim düzeyi, aylık gelir, evde internet bağlantısının olup olmaması ve internete
nerden bağlanıldığı değişkenlerinde anlamlı bir farklılaşma görüldüğüdür.
1063 ortaokul öğrencisi ile ön ergenlerin internet bağımlılığını sosyal beceriler, yalnızlık ve bazı sosyo-demografik değişkenler açısından incelemeye yönelik araştırma yapan Doğrusever , yaptığı araştırmanın sonucunda; öğrencilerin interneti birkaç amaç için kullandığı, internet bağımlılığının sosyal beceri alt boyutlarıyla anlamlı bir ilişki gösterdiğini tespit etmiştir. Aynı zamanda ön ergenlerin internet bağımlılık puanları, öğrencilerin cinsiyetlerine, algıladıkları akademik başarı düzeylerine, ailelerinin gelir düzeyine, sınıf düzeylerine, interneti günlük kullanım sürelerine ve sosyal paylaşım sitelerine üye olup olmama durumlarına göre farklılaşma göstermektedir.
Korkmaz , lise 1. ve 2. sınıf öğrencilerinin depresyon, stres, anksiyete ve internet bağımlılığı ilişkisinin çeşitli değişkenlere göre incelendiği çalışmada; internet kullanımı ile yaş, eğitim arasında anlamlı ilişki olduğu aynı zamanda internet kullanım sıklığı arttıkça depresyon, anksiyetede artış olduğu ve katılımcıların interneti daha çok sohbet ve arkadaş bulma amaçlı kullandığını bulmuştur.
|
|
[{"class": "Metin", "confidence": 0.9353545904159546, "polygon": [[1479, 2130], [1482, 287], [281, 285], [278, 2128]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.827935516834259, "polygon": [[915, 2197], [915, 2143], [852, 2143], [852, 2197]]}]
| 57
|
Ergenlerde internet bağımlılığı: anne baba ve akran ilişkileri açısından bir değerlendirme / Internet addiction of teenagers and an evaluation in terms of parents and peers relationship
|
RÜMEYSA MORAL
|
516083
|
Türkçe
|
Yüksek Lisans
|
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
|
Biçer , 24 ortaokul öğrencisini 12 deney 12 kontrol grubu olacak şekilde düzenleyerek çalışmasını yürütmüştür. Çalışmasında sosyal beceri eğitiminin ortaokul öğrencilerinin internet bağımlılığı üzerindeki etkisi incelemeyi amaçlamıştır. Uygulanan eğitimin sonucunda sosyal beceri eğitiminin; ortaokul öğrencilerinin internet bağımlılığı düzeyi üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Zorbaz , Ankara'da 682 lise öğrencisiyle problemli internet kullanımının sosyal kaygı, akran ilişkileri ve bazı demografik değişkenlere göre incelenmesine yönelik araştırma yapmıştır. Yapılan araştırmanın sonucunda; erkeklerin problemli internet kullanım düzeylerinin kadınların internet kullanım düzeyinden daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Lise öğrencilerinin problemli internet kullanımında, akran ilişkilerinin kendini açma ve sadakat alt boyutları ile sosyal kaygının olumsuz değerlendirilme korkusu ve genel durumlarda sosyal kaçınma ve huzursuzluk duyma alt boyutlarının önemli rol oynadığı tespit edilmiştir. Fakat problemli internet kullanım düzeyinin, anne ve baba öğrenim düzeyi ile aile gelir düzeyi değişken grupları açısından anlamlı bir farklılık göstermediği belirlemiştir.
Doğan tarafından yapılan ergenlerde internet bağımlılığı yaygınlığını tanımlamak ve araştırmak amacıyla yapılan çalışma sonucunda; internet bağımlılığı yaygınlığı % 12.6 olarak ve "boş zaman aktiviteleri", "haftalık ortalama internet kullanım süresi", "gün içinde internet kullanım zamanı", "internet kullanımının günlük işleri aksatması", "internet kullanımının öğretmen ilişkilerini olumsuz etkilemesi", "internet kullanımın uyku düzenini etkilemesi", "internet kullanımının yeme düzenini etkilemesi" değişkenleri internet bağımlılığını yordayan değişkenler olarak bulunmuştur.
lşleyen tarafından yapılan, Burdur'da eğitimine devam eden 1134 lise öğrencisinin örneklemini oluşturduğu çalışmanın amacı, internet bağımlılığı düzeylerini incelemek ve utangaçlık ile anne baba tutumları değişkenlerinin lise öğrencilerinin internet bağımlılığı düzeylerini yordama gücünü ortaya koymaktır. Araştırmanın sonucunda ise lise öğrencilerinin % 7\*sinin bağımlı grupta yer aldığı ve sırasıyla otoriter anne baba tutumunun, utangaçlık düzeyinin, demokratik anne baba tutumunun öğrencilerin internet bağımlılığı puanlarının anlamlı yordayıcıları olduğu saptanmıştır.
|
|
[{"class": "Metin", "confidence": 0.9519401788711548, "polygon": [[1475, 2123], [1480, 293], [292, 290], [286, 2119]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.8263747096061707, "polygon": [[918, 2197], [919, 2146], [855, 2146], [854, 2196]]}]
| 58
|
Ergenlerde internet bağımlılığı: anne baba ve akran ilişkileri açısından bir değerlendirme / Internet addiction of teenagers and an evaluation in terms of parents and peers relationship
|
RÜMEYSA MORAL
|
516083
|
Türkçe
|
Yüksek Lisans
|
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
|
Tanrıverdi , 999 ortaöğretim öğrencisiyle yürüttüğü çalışmanın amacı, internet bağımlılığı ve algılanan sosyal destek arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırma sonucunda; internet bağımlılığı ile cinsiyet, baba eğitim durumu, sigara kullanma durumu, aile geliri, arkadaşlık kurma durumu, aile ilişkileri, öğretmenleri ile ilişkileri ve okulunda kafasında kötü iz (anı) bırakan öğretmen olup olmadığı değişkenleri arasında anlamlı bir ilişki olduğuna ulaşılmıştır. Bir dığer bulguya göre ise, internet bağımlılığı ile sosyal destek arasında negatif yönlü ve güçlü ilişki saptanmıştır.
Esen ve Siyez , 700 lise öğrencisi üzerinde yürüttükleri çalışmanın amacı ergenlerde internet bağımlılığını yordayan psikososyal değişkenlerin incelenmesidir. Yapılan araştırma sonucunda, ergenlerde internet bağımlılığı ile yalnızlık arasında pozitif yönde ilişki olduğu ve internet bağımlılığı ile aileden algılanan sosyal destek arasında ise negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunduğu tespit edilmiştir. Aynı zamanda ergenlerde internet bağımlılığını; cinsiyet, akademik başarı, yalnızlık ve aileden algılanan sosyal destek değişkenlerinin yordadığı görülmüştür.
İzmir'de 9.10.11. ve 12. sınıf öğrencilerinden oluşan 700 kişiyle, internet bağımlılığını yordayan psikososyal değişkenlerin incelenmesine yönelik araştırma
yapan Esen , araştırmanın sonucunda internet bağımlılığı ve yalnızlık arasında pozitif ilişki bulurken, aileden algılanan sosyal destek arasında negatif anlamlı bir ilişki bulmuştur. Araştırmadan elde edilen bulgular doğrultusunda internet bağımlılığının en önemli yordayıcısının cınsıyet ardından sırasıyla yalnızlık, aileden algılanan sosyal destek ve algılanan akademik başarı olduğu tespit edilmiştir.
Çevik ve Çelikkaleli , ergenlerin arkadaş bağılığı ve internet bağımlılıklarını cınsıyetlerine, algılanan ebeveyn tutumlarına ve ebeveyn eğitim durumlarına göre inceleyecek bir çalışma yapmıştır. Yaptıkları çalışmanın sonucunda; arkadaş bağılığı yüksek olan ergenlerin interneti daha fazla kullandığı ya da interneti fazla kullanan ergenlerin arkadaş bağlılığının yüksek olduğunu, internet bağımlılığının cinsiyete göre değiştiği ve erkek ergenlere göre daha fazla internet bağımlılığı belirtileri gösterdiğini ve son olarak ebeveynlerinin "ilgisiz" olduğunu düşünen ergenlerin internet bağımlılık puanlarının yüksek olduğunu saptamışlardır.
Gürcan ergenlerin problemli internet kullanımları ile uyumları arasındakı ilişkiyi incelemeye yönelik araştırma yapmıştır. Araştırmaya 330 kız, 380 erkek lise
|
|
[{"class": "Metin", "confidence": 0.9274024367332458, "polygon": [[1477, 2092], [1494, 291], [290, 280], [273, 2080]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.8682308197021484, "polygon": [[919, 2200], [920, 2140], [851, 2139], [850, 2199]]}]
| 59
|
Ergenlerde internet bağımlılığı: anne baba ve akran ilişkileri açısından bir değerlendirme / Internet addiction of teenagers and an evaluation in terms of parents and peers relationship
|
RÜMEYSA MORAL
|
516083
|
Türkçe
|
Yüksek Lisans
|
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
|
öğrencisi katılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre; ergenlerin problemli internet kullanımları (internetin olumsuz sonuçları, sosyal fayda/sosyal rahatlık, aşırı kullanım) ile uyum puanları (anti sosyal davranış, öfke kontrol problemi, duygusal sıkıntılar, olumlu benlik) arasında anlamlı düzeyde ilişkilerin olduğunu sonucuna ulaşılmıştır.
Balcı ve Gülnar , üniversite öğrencilerinin internet bağımlılığını incelemeye yönelik araştırma yapmıştır. Araştırmanın örneklemini Konya Selçuk Universitesi'nde öğrenimini sürdüren 953 öğrenci oluşturmaktadır. Sonuçta elde edilen verilere göre, katılımcıların yüzde 23.2'si internet bağımlılığı belirtisi göstermektedir. İnternet bağımlılarını, bağımlı olmayanlardan ayıran en güçlü iki değişkenin sırasıyla internet kullanım süresi ve internete duyulan güven olduğu saptanmıştır.
Cengizhan , gençlerin aşırı internet kullanım nedenlerini ve durumlarını inceleyen bir çalışma yapmıştır. Çalışma grubunu Marmara Üniversitesi öğrencilerinden 57 kişi oluşturmaktadır. Araştırma sonucunda elde ettiği verilere göre, 54 kişinin (% 95) evinde bilgisayar var olup, 25 kişinin (% 44) ise ADSL
internet bağlantısına sahip olduğu görülmektedir. Oğrencilerden 29 kişi (% 50) internet kullanımı nedeniyle yaşadıkları olumsuzluklar ilgili olarak, zaman kaybı, gereksiz işler için zaman harcama gibi nedenleri belirtmişlerdir.
## 2.5.2 Internet Bağımlılığı ile İlgili Yurt Dışında Yapılan Araştırmalar
Tayvan'da lise öğrencilerine yönelik Yang ve Tung tarafından yapılan araştırmanın amacı, internet bağımlısı olan ve olmayan öğrenciler arasındaki farkı belirlemektir. Young'ın bağımlılık ölçeğine göre katılımcıların %13,8'inin bağımlı olduğu belirlenmiştir. İnternette harcanan zaman ve internet bağımlılığı arasında pozitif ilişki bulunmuş ve bağımlıların haftada 21,2 saatını internette geçirdikleri belirlenmiştir. Aynı zamanda internet bağımlısı olan grubun diğer gruba göre daha fazla internetin okul performansı, günlük aktiviteler, öğretmen ve ailesel ilişki konuları üzerine olumsuz etkisi olduğunu düşünmektedir. İnternetin akran ilişkilerini geliştirdiği konusunda ise her iki grup da hem fikirdir. Araştırmanın bir diğer sonucuna göre bağımlılık, depresyon, özgüven eksikliği ve utangaçlık gibi kişilik
|
|
[{"class": "Metin", "confidence": 0.9361425638198853, "polygon": [[1504, 2069], [1509, 254], [237, 251], [233, 2066]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.8685418367385864, "polygon": [[918, 2198], [918, 2140], [851, 2140], [850, 2198]]}]
| 60
|
Ergenlerde internet bağımlılığı: anne baba ve akran ilişkileri açısından bir değerlendirme / Internet addiction of teenagers and an evaluation in terms of parents and peers relationship
|
RÜMEYSA MORAL
|
516083
|
Türkçe
|
Yüksek Lisans
|
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
|
yapısına sahip olanların bağımlı olma ihtimali, bu karakterde olmayanlardan daha yüksektir.
Li ve Chung , internet kullanım işlevi soru listesi ve Çin İnternet Bağımlılık Olçeğini üniversite öğrencilerine uygulamışlar ve sonucunda sosyal işlevin internet bağımlılığı üzerinde ana etken olduğunu bulmuşlardır.
Whang, Lee ve Chang , Kore'de aşırı internet kullanıcılarının profili belirlenmek üzere Young'ın internet bağımlılık ölçeği düzenlenerek 13.588 kişiye uygulanmıştır. Çalışmanın sonucunda katılımcıların %3,5'i internet bağımlısı, %18,4'ü olası internet bağımlısı olarak belirlenmiştir. İnternet bağımlısı olan ve olmayan grup incelendiğinde, internet bağımlılarının diğer gruplara göre stres anında internet erişimi için daha fazla eğilim gösterdiği ve internet bağımlısı olanların diğer gruplara göre en yüksek derecede depresif ruh hali ve yalnızlık içinde oldukları ortaya çıkarılmıştır. Aynı zamanda internet bağımlılık ölçeği puanları ile sosyal davranış bozukluğu arasında yüksek bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Lin ve Tsai , çalışmalarında Tayvan'da liseye devam eden 753 ergenin bağımlılık özelliği gösteren ve bağımlılık özelliği göstermeyen ergenlerin motivasyon özelliklerinin yönü bakımından birbirinden nasıl ayrıldıkları anlaşılmaya çalışılmıştır. Araştırma sonucunda cinsiyet, sınıf düzeyleri ve internet deneyimi bakımından birbirlerinden anlamlı derece farklılaştıkları sonucuna ulaşılmıştır. Internet bağımlısı olan ergenler internetin günlük işlerini, aile ilişkilerini, okul başarılarını olumsuz yönde etkilediğini; sağlıklarını, akran ilişkilerini ve öğretmen ilişkilerini ise olumlu yönde etkilediğini belirtmiştir. Bağımlı olmayan gruba göre internetin hayatın tüm yönlerine olumlu etkileri vardır.
Anderson , aynı sayıdaki kız ve erkek öğrencilerden oluşan 1302 kolej öğrencisine DSM-IV'te yer alan madde bağımlılığı kriterlerini esas alarak araştırma yapmıştır ve 7 kriterlerden 3 ve daha fazlasını sağlayanlar bağımlı olarak sınıflandırılmıştır. Araştırma sonucunda katılımcılardan 106 kişinin bağımlı özelliği gösterdiği ve bunların da 93'ünün erkek öğrenci olduğu belirlenmiştir. Bağımlı olarak görülen öğrenciler günde ortalama 229 dakika interneti kullanırken, diğer öğrencilerin 73 dakika kullandığı belirlenmiştir.
|
|
[{"class": "Metin", "confidence": 0.9419710040092468, "polygon": [[1488, 2154], [1493, 289], [292, 286], [288, 2151]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.8622132539749146, "polygon": [[916, 2195], [916, 2150], [855, 2149], [855, 2194]]}]
| 61
|
Ergenlerde internet bağımlılığı: anne baba ve akran ilişkileri açısından bir değerlendirme / Internet addiction of teenagers and an evaluation in terms of parents and peers relationship
|
RÜMEYSA MORAL
|
516083
|
Türkçe
|
Yüksek Lisans
|
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
|
Morahan-Martın ve Schumacher , 13 maddeden oluşan ölçek ile internet kullanımından doğan problemleri değerlendirmişler. Araştırmada, ölçekteki maddelerden 4 ve daha fazlasına "evet" cevabı verenler "patolojik internet kullanıcısı" olarak tanımlanmıştır. 277 üniversiteli internet kullanıcıyla yürüttükleri çalışmada internet kullanıcılarının çoğunun erkeklerden oluştuğu, daha çok sofistike siteleri tercih ettikleri ve haftada ortalama 8,5 saat internet kullandıkları belirlenmiştır. Araştırma sonuçlarına göre, patolojik internet kullanıcıları, interneti yeni kişilerle tanışma, sosyal rahatlık, oyun oynama ve duygusal destek almak amaçlı kullanmaktadır.
Shapira, Goldsmith, Keck, Khosla ve McElroy , çeşitli aracılarla ulaştığı 20 problemli internet kullanıcısıyla yapılandırılmış klinik görüşmeler gerçekleştirmiştir. Y aptığı görüşmeler sonucunda problemli internet bağımlılığını; kontrol edilemez, belirgin şekilde rahatsız edici, fazla zaman alan ya da iş, sosyal ve maddi zorluklara neden olan, sadece hipomanik ve manik semptomlar sırasında görülmeyen şeklinde tanımlamıştır. 20 deneğin hayat boyu en az bir DSM-IV eksen-I hastalığı ve bipolar rahatsızlık teşhisine sahip olduğu dolayısıyla problemli internet kullanımının, fonksiyonel bozukluk ve psikiyatrik eksen-I rahatsızlığı ile ilişkili olduğu görülmüştür.
## 2.6 Anne-Baba, Ergen Ilişkisi ile Ilgili Araştırmalar
Anne-baba ve ergen ilişkisi ile ilgili yurt içi ve yurt dışında yapılan çalışmalara yer verilmiştir.
## 2.6.1 Anne-Baba, Ergen İlişkisi ile İlgili Yurt İçinde Yapılan Araştırmalar
Akdeniz tarafından yapılan çalışmada, Ankara'da 10-15 yaş arasında bulunan 250 öğrenci üzerinde erken ergenlik döneminde bilişsel duygu düzenleme, algılanan anne baba tutumu, algılanan sosyal destek ile psikolojik sağlık arasındakı ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın sonucunda; ebeveynlerden algılanan olumsuz tutumların ve algılanan aile desteğinin ergenlerin yaşadıkları psikolojik problemlerle ilişkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Problemli internet kullanımı ile öğrencilerin algıladıkları anne baba tutumu arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla çalışma yürüten Altıntaş , çalışma
|
|
[{"class": "Metin", "confidence": 0.9498317241668701, "polygon": [[1478, 2135], [1482, 305], [289, 302], [284, 2132]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.8428192734718323, "polygon": [[917, 2196], [917, 2146], [855, 2146], [855, 2195]]}]
| 62
|
Ergenlerde internet bağımlılığı: anne baba ve akran ilişkileri açısından bir değerlendirme / Internet addiction of teenagers and an evaluation in terms of parents and peers relationship
|
RÜMEYSA MORAL
|
516083
|
Türkçe
|
Yüksek Lisans
|
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
|
örneklemini 8.sınıfa devam etmekte olan 376 ortaokul öğrencisinden oluşturmuştur. Elde edilen bulgulara göre; internetin olumsuz sonuçları, sosyal fayda, aşırı kullanım ve problemli internet kullanımı demokratik tutum ile düşük düzeyde negatif yönlü bir ilişki gösterdiği ve koruyucu-istekçi tutum ile otoriter tutum arasında orta düzeyde pozitif ilişkilerin olduğu saptanmıştır.
Oktay tarafından anne baba tutumları ile öğrencilerin bağlanma biçimleri arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla 79 katılımcı üzerinden araştırma gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bulguya göre, öğrencilerin anne baba tutumları ile bağlanma biçimleri arasında ilişki vardır.
Çok ve Gündüz tarafında anne-baba izlemesi ve izleme yollarını ergen, anne ve baba bildirimlerini incelemeye yönelik çalışma yapılmıştır. Çalışmaya 972 ergen, 612 anne, 583 baba katılmıştır. Araştırmanın bulgularından birisi, anne ve baba ızlemesinin ergenin cinsiyetine göre farklılaştığı, anne ve babaların kız çocuklarını erkeklerden daha çok kontrol ettikleridir. Bir diğer bulguya göre, hem anne baba hem de ergen bildirimleri ergenlerin kendilerini en çok annelerine açtığını ve kızların erkeklerden daha çok kendisini açtığını göstermektedir. Son olarak, ergen ve anne
baba bildirimlerine göre bilginin daha çok anneler tarafından toplandığı ve erkeklere göre kızlardan daha çok bilgi istenildiği saptanmıştır.
Ozkan , ergenlerin anne baba tutumları ile öznel iyi oluşları arasındaki ilişkiyi incelemek adına araştırma yapmıştır. Çalışma grubunu ortaöğretime devam etmekte olan 659 öğrenci oluşturmuştur. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre; ergenlerin algıladıkları anne baba tutumu ile öznel iyi oluşları arasında anlamlı bir ilişki vardır. Bir diğer bulguya göre, anne babasını demokratik ve hoşgörülü olarak algılayan ergenlerin öznel iyi oluşları anne babasını ihmalkâr ve otoriter olarak algılayan ergenlerden daha yüksek olarak bulunmuştur.
Ortaöğretim öğrencilerinde internet bağımlılığı ile algılanan sosyal destek arasındaki ilişkiyi incelemeye yönelik araştırma yapan Kayrı, Tarhan ve Tanrıverdi'nın araştırmalarının örneklemini 577 erkek, 422 kız öğrenci oluşturmaktadır. Araştırma sonucunda ise, algılanan sosyal destek azaldıkça internet bağımlılığının arttığı ve internet bağımlılığı ile aileden algılanan sosyal destek arasında güçlü ve negatif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna varılmıştır. Bir diğer bulguya göre,
|
|
[{"class": "Metin", "confidence": 0.9527539610862732, "polygon": [[1473, 2122], [1477, 305], [294, 302], [289, 2119]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.8610373139381409, "polygon": [[913, 2194], [913, 2147], [855, 2146], [855, 2193]]}]
| 63
|
Ergenlerde internet bağımlılığı: anne baba ve akran ilişkileri açısından bir değerlendirme / Internet addiction of teenagers and an evaluation in terms of parents and peers relationship
|
RÜMEYSA MORAL
|
516083
|
Türkçe
|
Yüksek Lisans
|
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
|
ergenlerin internet bağımlılık düzeyleri ile aileleriyle olan ilişki durumları arasında farklılaşma bulunmaktadır. Aile ilişkisinde problem olduğunu belirten öğrencilerin internet bağımlılık düzeyinin daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Sonuçlar değerlendirildiğinde, ailelerinden istedikleri sosyal desteği alamayan öğrencilerin internete yöneldiği ve interneti kaçış olarak kullandığı tespit edilmiştir.
Ayas ve Horzum tarafından yürütülen ve örneklemini ilköğretim ikinci kademeden 407 öğrencinin oluşturduğu araştırmanın amacı, ilköğretim öğrencilerinin aile internet tutumu ve internet bağımlılıklarını çeşitli değişkenlere göre incelemektir. Yapılan araştırma sonucunda; internet bağımlılığında, ihmalkar internet tutumuna sahip olan ailelerin önemli rolü olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen sonuç, ihmalkar tutuma sahip olan anne babaların çocuklarıyla yeterince ilgilenmemeleri ve çocukların da bu intiyaçları internetle karşılamaya çalışmasıyla açıklanabilir.
Oztürk ve Sayıl , ergenin uyumu, olumlu ve olumsuz davranışlara sahip arkadaşlarla ilişkisi ile annenin akran yönetimi davranışları arasındaki bağlantıları ve bu bağlantılarda annenin akran yönetiminde yeterliğinin ve arkadaşlara ilişkin
endişelerinin aracı rolünü incelemeye yönelik araştırma yapmıştır. Araştırmanın örneklemini 297 ergen ve anneleri oluşturmaktadır. Araştırma sonucunda, ergenlik döneminde akran ilişkilerinin cinsiyete göre farklılaşmadan ebeveynlerin müdahil olduğu tespit edilmiştir. Bir diğer sonuca göre, kendilerini daha az yalnız hisseden ergenlerin annelerinin, akran ilişkileri ile ilgili onayladıkları ve onaylamadıkları özellikler hakkında daha fazla iletişimde bulunduklarına ulaşılmıştır.
Ateş ve Akbaş tarafından yapılan araştırmaya 695 lise öğrencisi katılmıştır. 14-18 yaş aralığındaki ergenlerin kuraldışı davranışlarının aile işlevselliği ve yaşam kalitesi açısından incelenmesi amacıyla çalışma yürütülmüş ve sonucunda; problem çözme konusunda ve ailedeki rol dağılımı açısından sağlıksız işlev gösteren ailede yetişen ergenlerin aynı zamanda ailelerinden algıladıkları ilgi ve sevgiyi yeterli görmeyen ailelerde yetişen ergenlerin, kural dışı davranış gösterme puanlarının diğerlerinden daha yüksek olduğuna ulaşılmıştır.
Sezer , ergenlerin kendilik algısını yordayıcı olarak anne baba tutumları ile bazı demografik değişkenler arasındaki ilişkiyi incelemeye yönelik araştırma
|
|
[{"class": "Metin", "confidence": 0.9487833380699158, "polygon": [[1475, 2120], [1479, 303], [293, 301], [289, 2118]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.8708516955375671, "polygon": [[917, 2197], [918, 2146], [854, 2145], [854, 2196]]}]
| 64
|
Ergenlerde internet bağımlılığı: anne baba ve akran ilişkileri açısından bir değerlendirme / Internet addiction of teenagers and an evaluation in terms of parents and peers relationship
|
RÜMEYSA MORAL
|
516083
|
Türkçe
|
Yüksek Lisans
|
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
|
yapmıştır. 274 erkek ve 275 kız öğrencinin katıldığı araştırmanın sonucunda, ergenlerin kendilerini daha olumlu algılamalarında anne babalarının tutumunun etkili olduğu aynı zamanda ailesini orta ya da yüksek düzeyde demokratik bulan ergenlerin kendilerini daha olumlu buldukları tespit edilmiştir.
Oğrencilerde görülen kural dışı davranışların, çocukluk örselenme yaşantıları, anababa ergen ilişki biçimleri ve aile, arkadaştan algılanan sosyal destek açısından incelemeye yönelik Bal tarafırma yapılmıştır. Çalışma 14-18 yaş aralığında bulunan 1032 lise öğrencisi üzerinde yürütülmüştür. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre, anne-baba ilişki biçimlerini düşük ve yetersiz gören öğrencilerin kuraldışı davranış gösterme eğiliminin daha fazla olduğu ve ev ortamında huzursuzluk olan, şiddet gören, evde içki içen biriyle yaşayan öğrencilerin de kural dışı davranış gösterme oranlarının diğerlerinden yüksek olduğu bulgusuna ulaşılmıştır.
Ergenlerde anne-baba, akran ilişkilerinin cinsiyete dayalı olarak zorbalık davranışları üzerindeki etkisi inceleye yönelik araştırma yapan Totan ve Yöndem'in örneklemini 595 lise öğrencisi oluşturmaktadır. Yapılan araştırmanın sonucunda,
ergenlerin anne baba ile ilişkilerindeki artış özellikle erkeklerde zorbalık statüsünde olma olasılığını azaltmakta olduğu aynı zamanda akran ilişkilerindeki artışın ergenlerin zorba olma olasılığını artırırken, kurban olma olasılığını azalttığı Sonucuna ulaşılmıştır.
Akgün , ergenlerin anne-baba tutumlarının ve anne-baba ergen ilişkisinin akran zorbalığı davranışı üzerine etkisini inceleyen araştırma yapmıştır. Araştırmanın örneklemini 379 ergen oluşturmuştur. Araştırmada Anne-Baba Ergen Tlişkileri Envanteri, Anne-Baba Tutum Olçeği, Akran Zorbalığı Kurbanlarını Belirleme Olçeği kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, ailelerinde olumsuz ilişkiler olan ergenlerin akran istismarına daha fazla maruz kaldıkları aynı zamanda bu ergenlerin arkadaşlarını daha fazla istismar ettikleri sonucuna ulaşılmıştır.
Bayraktutan , tarafından görüşme tekniği ile 645 11.sınıf (lise son) öğrencisi üzerinde yürütülen araştırma sonucunda, aile ilişkilerinde yaşanan değişimlerle ergenlerin yaşamında farklı sosyalleşme araçlarının olduğu, arkadaş grubu ve kitle iletişim araçlarının arttığı sonucuna ulaşılmıştır. Katılımcıların bir
|
|
[{"class": "Metin", "confidence": 0.9459438323974609, "polygon": [[1482, 2122], [1486, 303], [296, 301], [292, 2119]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.8671340346336365, "polygon": [[916, 2196], [916, 2147], [855, 2146], [854, 2195]]}]
| 65
|
Ergenlerde internet bağımlılığı: anne baba ve akran ilişkileri açısından bir değerlendirme / Internet addiction of teenagers and an evaluation in terms of parents and peers relationship
|
RÜMEYSA MORAL
|
516083
|
Türkçe
|
Yüksek Lisans
|
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
|
kısmı aile ile sorunlarını konuşamadığını bir kısmı ise aile ile ilişkilerinin iyi olmasına rağmen otoriter yapı nedeniyle paylaşımlarının sınırlı olduğunu ifade etmiştir. Ailelerinden akrabalarıyla güçlü ilişkileri olan katılımcıların sosyal gerçekliğe daha fazla bağlı olduğu, iyi akraba ilişkilerinin aileyi güçlendirici bir faktör olduğu belirlenmiştir.
Sayıner, Köknel ve Turanlı tarafından 444 lise öğrencisi üzerinde yürütülen çalışmanın amacı, lise öğrencilerinde anne baba tutumunun çeşitli değişkenlere göre incelenmesidir. Çalışmada Anne-Baba Tutumları Olçeği'nden faydalanılmıştır. Araştırma sonucuna göre, lise öğrencilerinin algıladıkları anne baba tutumu ile uyum düzeyleri arasında ters yönlü bir ilişki bulunmuş dolayısıyla olumlu anne baba tutumuna sahip ergenlerin daha yüksek oranda sosyal uyuma sahip oldukları belirlenmiştir.
Eldeklioğlu , anne baba tutumları ile karar verme stratejileri arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla araştırma yapmıştır. 500 öğrenci üzerinde yürütülen çalışmada, demokratik anne baba tutumuyla, mantıklı ve bağımsız karar verme arasında olumlu, kararsız olma arasında ise olumsuz ilişki bulunmuştur. Bir başka bulguya göre,
koruyucu-istekçi ve otoriter anne baba tutumuyla kararsız olma arasında olumlu ilişki, otoriter anne baba tutumuyla mantıklı karar verme arasında olumsuz ilişki olduğu tespit edilmiştir.
## 2.6.2 Anne-Baba, Ergen İlişkisi ile İlgili Yurt Dışında Yapılan Araştırmalar
Park, Kim ve Cho'nun , 903 ergenle yürüttükleri çalışmada amaç, gençlerin internet bağımlılığı ve aile faktörü arasında ki ilişkiyi incelemektir. Araştırma Young Internet Bağımlılığı Olçeği kullanılarak yapılmıştır. Araştırma sonucunda katılımcıların %10.7'si bağımlı olarak sınıflandırılmış ve ailelerin çocuk yetiştirme tutumları, aile iletişimi, aile uyum ve aile içi şiddete maruz kalma durumunun internet bağımlılığı ile ilişkili olduğu saptanmıştır. Araştırmanın genel yargısı olarak ailenin internet bağımlılığını önleyici bir faktör olduğu bulgusuna ulaşılmıştır.
Yen, Yen, Chen, Chen ve Ko , aile faktörleri bakımından farklılığı, internet bağımlılığı ve madde kullanımı olan ve olmayan ergenler arasında incelemişlerdir. Araştırmaya 3662 Tayvanlı öğrenci katılmıştır. Araştırmaya katılan ergenlerden
|
|
[{"class": "Metin", "confidence": 0.9411059617996216, "polygon": [[265, 805], [1436, 804], [1436, 216], [265, 217]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.885148286819458, "polygon": [[919, 2200], [919, 2135], [845, 2135], [844, 2200]]}]
| 66
|
Ergenlerde internet bağımlılığı: anne baba ve akran ilişkileri açısından bir değerlendirme / Internet addiction of teenagers and an evaluation in terms of parents and peers relationship
|
RÜMEYSA MORAL
|
516083
|
Türkçe
|
Yüksek Lisans
|
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
|
%20.7'si internet bağımlısı olarak nitelendirilmiştir. Ergenlerin internet bağımlılığı ve madde kullanımının benzer aile faktörlerinden etkilendiğine ulaşılmıştır.
Rask, Astedt-Kurki, Paavilainen ve Laippala, , ergenler üzerinde yaptıkları çalışmada amaç, gençlerin öznel iyi oluşu ile kendileri ve ebeveynleri tarafından algılanan aile dinamikleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırma sonucuna göre, evdeki istikrarlı yaşamın ve gençler tarafından algılanan müşterek hayatın, ergenlerin yaşam doyumunu etkilemektedir. Aynı evde yaşayan bireylerin ayrı dünyalarda yaşaması gibi ulaşılan bulgular, ergen ve anne babalarının aile dinamiklerini farklı algıladıklarını göstermektedir.
|
|
[{"class": "Metin", "confidence": 0.9369223713874817, "polygon": [[1492, 1697], [1497, 246], [294, 242], [289, 1692]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.8658045530319214, "polygon": [[917, 2200], [917, 2136], [845, 2136], [845, 2200]]}]
| 67
|
Ergenlerde internet bağımlılığı: anne baba ve akran ilişkileri açısından bir değerlendirme / Internet addiction of teenagers and an evaluation in terms of parents and peers relationship
|
RÜMEYSA MORAL
|
516083
|
Türkçe
|
Yüksek Lisans
|
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
|
## ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
## YÖNTEM ITT.
Bu bölümde araştırmanın modeli, evren ve örneklemi, veri toplama araçları, verilerin toplanması ve verilerin analizine ilişkin bilgiler sunulmuştur.
## 3.1 Araştırma Modeli
Internet bağımlılığını anne-baba, ergen ve akran ilişkisini açısından incelemek amacıyla yapılan araştırma, ilişkisel tarama modelinde betimsel bir çalışmadır. Karasar , iki veya daha fazla değişken arasındaki farklılığın varlığını ve derecesini belirlemeyi amaçlayan çalışmaları ilişkisel tarama modeli olarak tanımlamıştır.
## 3.2 Evren ve Örneklem
Bu araştırmanın evrenini 2016-2017 eğitim öğretim yılı güz döneminde Konya Ilinin Ereğli ilçesinde bulunan 18 devlet lisesinde okuyan toplam 7770 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini % 95 güven aralığında % 5 hata payı ile 592 öğrenci oluşturmaktadır (Krejcie ve Morgan, 1970). Orneklem grubuna seçkisiz örnekleme yöntemi ile ulaşılmıştır. Evrenden örneklem için birim çekme işleminin seçkisizlik ilkesine uygun olarak yapılmasına seçkisiz örnekleme yöntemi denilmektedir (Büyüköztürk, Çakmak, Akgün, Karadeniz ve Demirel, 2012), Orneklem grubundaki öğrencilerin 15-18 yaş aralığında olduğu ve yaş ortalamalarının ise ± 16.2 (Ss.1.10) olduğu saptanmıştır. Orneklem grubuna ilişkin diğer demografik özellikler Tablo 1'de sunulmuştur.
|
|
[{"class": "Metin", "confidence": 0.9459518194198608, "polygon": [[1496, 1998], [1500, 267], [267, 264], [263, 1995]]}, {"class": "Sayfa Numarası", "confidence": 0.8475915193557739, "polygon": [[916, 2199], [916, 2138], [847, 2138], [847, 2199]]}]
| 69
|
Ergenlerde internet bağımlılığı: anne baba ve akran ilişkileri açısından bir değerlendirme / Internet addiction of teenagers and an evaluation in terms of parents and peers relationship
|
RÜMEYSA MORAL
|
516083
|
Türkçe
|
Yüksek Lisans
|
Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
|
Tablo 1'de görüldüğü gibi araştırmaya katılan öğrencilerin %55.9 (n=331)' u kadın, %44.1 (n=261)'i erkektir. Oğrencilerin yaş aralığı 15 ile 18 arasında değişmekte olup, %30.4 (n=180)'ü 15, %26.7 (n=158)'si 16, %23.8 (n=141)'i 17, %19.1 (n=113)'i 19 yaşındadır. Oğrencilerin büyük bir kısmı kendilerini orta düzeyde başarılı bir öğrenci olarak değerlendirmektedir (%65.7, n=389). Öğrencilerin yaklaşık olarak yarısının (%47.3, n=280) kişisel bir bilgisayarı yoktur. Sınırlı sayıda öğrenci (%6.9, n=41) 8 gün ya da daha uzun sürelerde internette bağlanmaktadır. Son olarak, öğrencilerin büyük bir kısmının günlük internet kullanım süresi 0-2 saat arasında değişmektedir.
## 3.3 Veri Toplama Araçları
Araştırmada veri toplamak için İnternet Bağımlılığı Ölçeği (İBÖ), Anne- Baba İlişkileri Ölçeği (ABİÖ) , Akran İlişkileri Ölçeği (AİÖ) ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır.
## 3.3.1 Internet Bağımlılık Olçeği:
Internet Bağımlılık Olçeği Günüç tarafından geliştirilmiştir. Olçek beşli likert tipinde olup 35 maddeden oluşmaktadır. Likert tipindeki derecelemeler; "Tamamen Katılıyorum", "Katılıyorum", "Kararsızım", "Katılmıyorum", "Kesinlikle Katılmıyorum" şeklindedir. Ölçek maddeleri 1'den 5 'e doğru puanlanmış ve madde puanları arttıkça bağımlılık düzeyi de artmaktadır. Olçek maddelerinin hepsi bağımlılığı ölçmeye yöneliktir ve alınabilecek en düşük puan 35 iken en yüksek puan 175 olmaktadır.
Olçek; yoksunluk, kontrol güçlüğü, işlevsellikte bozulma, sosyal izolasyon şeklinde dört alt ölçekten oluşmaktadır. Toplamda 35 maddeden internet bağımlılığı toplam puanı oluştuğu gibi dört alt boyuta ilişkin puan da oluşmaktadır. Olçeğin alt boyutlarına ilişkin maddeler incelendiğinde, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10 ve 11 numaralı maddelerin "Yoksunluk"; 12, 13, 14, 15, 16, 19, 20 ve 21 numaralı maddelerin "Kontrol Güçlüğü"; 22, 23, 24, 25, 26, 27 ve 28 numaralı maddelerin "İşlevsellikte Bozulma"; 29, 30, 31, 32, 33, 34 ve 35 numaralı maddelerin "Sosyal izolasyon" alt boyutlarına ilişkin puan verdiği görülmüştür.
|
End of preview. Expand
in Data Studio
README.md exists but content is empty.
- Downloads last month
- 64