input
stringlengths
1
209
output
stringlengths
0
858k
1433
İshak Fakih Camii'nin yapımı tamamlandı. 19 Ekim - Marsilio Ficino, İtalyan Yeni Platoncu düşünür (ö. 1499) 10 Kasım - I.
1432
V. Afonso, Aviz hanedanından ilk Portekiz kralı olarak tahta geçti. Celâyir Sultanlığı dağıldı (kuruluşu 1340).
1431
30 Mayıs - Jeanne d'Arc 19 yaşında, 10. 000 kişinin toplandığı Rouen şehrinin Vieux-Marchè meydanında diri diri yakıldı. 16 Haziran - Töton Şövalyeleri ve Švitrigaila, Leh'lere karşı ittifak amacıyla Christmemel Antlaşması'nı imzaladı.
1430
1 Mart - Selanik Kuşatması: II. Murad komutasındaki Osmanlı ordusu Selanik'i fethetti. Venedik Büyük Kanal'daki en güzel saraylardan biri olarak kabul edilen Ca' d'Oro, Contarini ailesi için inşa edildi.
1429
Gentile Bellini, Rönesans döneminde Venedik'te yaşamış, Venedik Cumhuriyeti tarafından Fatih Sultan Mehmet'in portresini yapmak üzere İstanbul'a gönderilmiş İtalyan ressam (ö. 1507). Şeyh Hamdullah, Türk hattat (ö.
1428
Aztek İmparatorluğu kuruldu (dağılışı 1521). Germiyanoğulları Beyliği dağıldı (kuruluşu 1302). Şeybânî Hanlığı kuruldu (dağılışı 1599).
1427
Đurađ Branković, Macaristan Krallığı'nda baron ve Sırp despotu oldu. Fatsa, Yörgüç Paşa'nın Canik seferi Osmanlı İmparatorluğu'na dahil oldu. Hacı Bayram Camii inşasına başlandı.
1426
II. Murat, Aydınoğullarına son verdi. Şubat - I.
1425
Tâceddinoğulları Beyliği dağıldı (kuruluşu 1346). Belçika'nın Leuven şehrinde Leuven Katolik Üniversitesi kuruldu. Çin'in başkenti Pekin, Nanjing'i geride bırakarak dünyanın en büyük şehri oldu.
1424
Pizzigano Haritası hazırlandı. Menteşe Beyliği dağıldı (kuruluşu 1261). 31 Ekim - III.
1423
Tekeoğulları Beyliği dağıldı (kuruluşu 1321). 3 Temmuz - XI. Louis, Fransa Kralı (ö.
1422
İstanbul Seferi - İstanbul, Osmanlılar tarafından kuşatıldı ancak alınamadı. Sonradan 1453'te alınabilmiştir. William Caxton, İngiliz asıllı tüccar, diplomat, yazar ve matbaacı (ö.
1421
1421 (MCDXXI) çarşamba günü başlayan bir yıldır. 25 Haziran - I. Mehmet'in vefatı üzerine Şehzade Murat, 6.
1420
Osmanlı sultanı I. Mehmed, Bizans İmparatorluğu'yla bir düzenleme antlaşması yaptı. Benozzo Gozzoli, erken Rönesans ressamı (ö.
1419
13 Şubat - Almanya'da Rostock Üniversitesi kuruldu. Ocak - II. Abdülhak, Fas Sultanı (ö.
1418
1418 (MCDXVIII) Jülyen takviminde cumartesi günü başlayan bir yıldır. 31 Ocak - Eflak prensi I. Mircea'nın yerine I.
1417
23 Şubat - II. Paulus, papa (ö. 1471) 29 Eylül - Sejo, Joseon Hanedanlığı'nın 7.
1416
Osmanlı Devleti ile Venedik Cumhuriyeti arasında bir barış ve ticaret antlaşması imzalandı. Savoie Dükalığı kuruldu (dağılışı 1718). II.
1415
25 Ekim - Kuzey Fransa'da Yüz Yıl Savaşları'nın bir parçası olarak Agincourt Muharebesi gerçekleşti. Portekiz İmparatorluğu kuruldu (dağılışı 1999). 10 Mart - II.
1414
21 Temmuz - IV. Sixtus, papa (ö. 1484) 7 Kasım - Molla Câmî, İranlı İslam alimi ve şair (ö.
1413
5 Temmuz - 5. Osmanlı padişahı I. Mehmed tahta çıktı.
1412
Saruhanoğulları Beyliği yıkıldı (kuruluşu 1313). 6 Ocak - Jeanne d'Arc - Yüz Yıl Savaşları boyunca İngiltere'ye karşı ülkesi Fransa'ya manevi anlamda büyük destek olan ve sonradan ünü Fransa'nın dört bir yanına yayılmış bir Fransız Katolik azizesi (ö. 1431) tarihi bilinmeyen Ebü'l-Hayr Han, Özbek hükümdar (ö.
1411
24 Temmuz - Harlaw Muharebesi gerçekleşti. Konstantinopolis Kuşatması gerçekleşti. Birinci Toruń Barışı yapıldı.
1410
Erzincan Beyliği yıkıldı (kuruluşu 1379). Agnes Bernauer, daha sonra Bavyera Dükü III. Albert olarak anılacak olan Albert'in metresi ve belki de ilk eşi (ö.
1409
Brugge'da borsa ilk defa kurumsallaştı. Almanya'nın Leipzig kentinde Leipzig Üniversitesi kuruldu. Fransa'da Provence Üniversitesi kuruldu.
1408
Yongle Ansiklopedisinin yazımı tamamlandı. 21 Nisan - Serrud Muharebesi gerçekleşti. David Megas Komnenos, Trabzon İmparatorluğu'nun son imparatoru (ö.
1407
Dimitrios Paleologos, Mora Despotluğu despotu (ö. 1470) János Hunyadi ya da Hünyadi Yanoş, Orta Çağ Macar ordu komutanı (ö. 1456) Selçuk Hatun, Hala Sultan olarak da anılır, Osmanlı Padişahı Çelebi Mehmed'in kızı, II.
1406
Fra Filippo Lippi veya Lippo Lippi, Erken rönesans dönemi İtalyan ressam (ö. 1469) 19 Mart - İbn-i Haldun, modern historiyografinin, sosyolojinin ve iktisatın öncülerinden kabul edilen düşünür, devlet adamı ve tarihçi (d. 1332) 6 Kasım - VII.
1405
6 Mayıs - İskender Bey, Arnavutların ulusal kahramanı (ö. 1468). 18 Ekim - II.
1404
9 Şubat - XI. Konstantinos, son Bizans imparatoru (ö. 1453) 14 Şubat - Leone Battista Alberti, Rönesans hareketinin öncülerinden İtalyan ressam, şair, dilbilimci, filozof, kriptocu, müzisyen, mimar (ö.
1403
1403'te Osmanlı İmparatorluğu Sırp Despotluğu kuruldu (dağılışı 1500). 22 Şubat - VII. Charles, Fransa Kralı (ö.
1402
20 Temmuz - Ankara Muharebesi gerçekleşti. Geç Orta Çağ tarihinin en kanlı çarpışmalarından olan ve Osmanlıların yenilgisiyle sonuçlanan muharebe, Fetret Devri olarak bilinen bir iktidar boşluğu döneminin yaşanmasına yol açtı. Kasım - Gračanica Muharebesi gerçekleşti.
1401
12 Mayıs - İmparator Shōkō, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 101. imparatoru (ö. 1428) 21 Aralık - Masaccio, İtalyan Rönesans akımı başlangıç döneminin önemli ressamlarından (ö.
1400
Bursa Ulu Camii'nin yapımı tamamlandı. Yıldırım Bayezid, İstanbul'u kuşattı. Timur'un Sivas'a girmesi üzerine kuşatmayı kaldırdı.
1399
12 Ağustos - Vorskla Nehri Muharebesi gerçekleşti. Osmanlı'da Rumi takvim dönemi başladı. 16 Mart - İmparator Xuande, Çin'in Ming Hanedanı'nın beşinci imparatoru (ö.
1398
Töton şövalyeleri, Litvanya'ya karşı akınlarını tekrar başlattılar. Töton Şövalyeleri, daha önce korsan Vitalienbrüder'in yönettiği İsveç yakınlarındaki Gotland adasını fetheder. Timur, Delhi'yi ele geçirdi.
1397
Karamanoğulları Beyliği, Osmanlı Hükümdarı Yıldırım Bayezid tarafından Akçay Muharebesi'nde yenildi. Floransalı Medici ailesine ait özel bir banka olan Banco Medici kuruldu. 7 Mayıs - Büyük Kral Sejong, Joseon Hanedanlığı'na hükmetmiş kral (ö.
1396
25 Eylül - Niğbolu Muharebesi gerçekleşti. Konstantinopolis Kuşatması sona erdi. Bursa Ulu Camii inşaatına başlandı.
1395
17 Mayıs - Eflak Prensliği ile Osmanlı Devleti arasında Rovine Muharebesi yapıldı. Yıldırım Bayezid tarafından Anadolu Hisarı yaptırıldı. Milano Dükalığı kuruldu (dağılışı 1797).
1394
24 Mart - Timurlu İmparatoru Timur tarihin en eski kentlerinden Diyarbakır'ı işgal etti. Konstantinopolis Kuşatması başladı. 4 Mart - Gemici Henrique, Portekiz prensi (ö.
1393
29 Mart - Orta İran'da, Şah Mansûr liderliğindeki Muzafferîler, Timurlu işgalcilerine karşı isyan eder. İsyan bastırılır ve Şah, tüm Muzafferî soylularıyla birlikte idam edilmiş ve İran'daki Muzafferid hanedanlığı sona ermiştir. tarihi bilinmeyen Bulgaristan, Osmanlı Devleti tarafından alındı.
1392
Kırkdilim Muharebesi gerçekleşti. 18 Aralık - VIII. İoannis, Bizans İmparatoru (ö.
1391
Konstantinopolis Kuşatması gerçekleşti. Hamitoğulları Beyliği dağıldı (kuruluşu 1280). Ciriaco d'Ancona, ilk epigraflardan ve klasik arkeolojinin öncülerinden kabul edilen İtalyan tüccar ve hümanist (ö.
1390
Osmanlı padişahı I. Bayezid, Bizanslıların Anadolu'daki son toprak parçası Alaşehir'i düşürerek ele geçirdi. III.
1389
28 Haziran Sultan I. Murat önderliğinde Osmanlı Ordusu ile Sırp kumandanı Lazar önderliğindeki bir Balkan ordusu I. Kosova Muharebesi'nde karşılaştı.
1388
27 Ağustos - Bileća Muharebesi gerçekleşti. Musa Çelebi, Edirne'de Sultan olarak Osmanlı Rumeli toprakları üzerinde saltanat süren bir Osmanlı şehzadesi (ö. 1413) Şükrullah, Behcetü't Tevârîh adlı tarih kitabının yazarı olarak ün yapmış Osmanlı tarihçisi (ö.
1387
Selanik, Osmanlı Devleti tarafından Çandarlı Hayreddin Paşa ve Gazi Evrenos kumandasındaki birlikler tarafından uzun süren bir abluka neticesinde ele geçirildi. Timur, İran'daki Muzafferî devletini aldı. Altın Orda Hanı Toktamış, Timurlular topraklarını işgal eder, ancak yoğun kar yağışı nedeniyle kısa süre sonra geri çekilmek zorunda kalır.
1386
Ploşnik Muharebesi gerçekleşti (bazı kaynaklara göre 1387'de). Heidelberg Üniversitesi kuruldu. 16 Eylül - V.
1385
18 Eylül - Savra Muharebesi gerçekleşti. Altın Orda hanı Toktamış'ın Celayirliler üzerine sefer yapması, Timur Devleti ile arasını açtı. Arvanid Sancağı kuruldu.
1384
Timur, Celayirliler'in İran topraklarını ele geçirdi. Halil Sultan, Timur'un büyük oğlu Miranşah'ın oğlu (ö. 1411) 20 Ağustos - Geert Groote, Hollandalı vaiz ve Brethren Ortak Yaşam Topluluğu'nun kurucusu (d.
1383
4 Eylül - VIII. Amadeus, Savoy Dükü (ö. 1451) tarihi bilinmeyen IV.
1382
Osmanlı Devleti, Sofya'yı Bulgarlardan aldı. Altın Orda Hanı Toktamış, Moskova'yı ele geçirdi. Memlüklerde beş yıllık ayaklanma sonrası Berkuk, II.
1381
Dubrovnik Muharebesi gerçekleşti (veya 1380). Eretna Devleti yıkıldı (kuruluşu 1335). Kadı Burhâneddin Devleti kuruldu (dağılışı 1398).
1380
Karakoyunlu Devleti kuruldu (dağılışı 1469). Dubrovnik Muharebesi gerçekleşti (veya 1381). Celaleddin Han, Altın Orda Hanı Toktamış Han'ın oğlu (ö.
1379
Erzincan Beyliği kuruldu (dağılışı 1410). Moskova Knezi, Dmitri Donskoi Estonya'ya saldırdı. Oxford New College kuruldu.
1378
Teorik olarak Halley kuyruklu yıldızı, Dünya'nın yakınından geçti (önceki: 1301-1302 ; sonraki : 1456). Avignon Papalığı dönemi sona erdi. Raseborg Kalesi kuruldu.
1377
Toktamış, Deşt-i Kıpçak'a egemen oldu. Ulm Katedrali'nin yapımına başlandı. 1 Ağustos - Go-Komatsu, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 100.
1376
1376 (MCCCLXXVI) Jülyen takviminde salı günü başlayan bir artık yıldır. 31 Mart - Papa XI. Gregorius, Floransa hükûmetini feshetti.
1375
14 Nisan - Memlükler, Kilikya Ermeni Krallığına son verdi. Kral esir alınarak Kahire'ye götürüldü, daha sonra fidye karşılığı serbest bırakıldı. 21 Aralık - Giovanni Boccaccio, İtalyan yazar ve şair (d.
1374
1374 yılı Jülyen takviminin Pazar günü başlayan ortak yılıdır. 24 Haziran - Aix-la-Chapelle (Aachen)'de dans deliliği hastalığı başladı, muhtemelen ergotizm nedeniyle. Limoges Katliamı'nın sonunda ateşkes imzalandı.
1373
Portekiz ile İngiltere arasında ittifak yapıldı. Bu ittifak günümüzde de devam etmekte ve muhtemelen tarihin en uzun ittifakı sayılmaktadır. Polonyalı Jadwiga, Polonya Kraliçesi, Polonya Krallığı'nın ilk kadın hükümdarı (ö.
1372
22 Haziran - Fransızlar, La Rochelle Muharebesi'nde İngilizleri bozguna uğrattı. 18 Şubat - İbn Hacer el-Askalanî, Arap hadis, fıkıh ve tefsir bilgini (ö. 1449) tarihi bilinmeyen Helena Dragaš, Bizans İmparatoru II.
1371
26 Eylül - Çirmen Muharebesi gerçekleşti. Samaku Muharebesi gerçekleşti. Sırp İmparatorluğu yıkıldı (kuruluşu 1346).
1370
22 Nisan - Fransa Kralı V. Charles'ın emriyle Bastille kalesinin yapımına başlandı. Timur, Timur İmparatorluğu'nu kurdu.
1369
Timur, Semerkant şehrini imparatorluğun başkenti olarak belirledi. Osmanlılar, Bulgaristan üzerine sefer düzenlemeye başladılar. Tay şehir devletlerinden Ayutthaya Krallığı, Kamboçya'yı ikinci kez fethetti.
1368
Yuan Hanedanı sona erdi (kuruluşu 1271). Ming Hanedanı kuruldu (dağılışı 1644). İnançoğulları Beyliği dağıldı (kuruluşu 1261).
1367
6 Ocak - II. Richard, İngiltere kralı (ö. 1400) 3 Nisan - IV.
1366
1366 (MCCCLXVI) perşembe günü başlayan bir yıldır. II. Henry, Kastilya kralı oldu.
1365
Viyana Üniversitesi kuruldu. 25 Temmuz - U, Goryeo Krallığı'nın 34. hükümdarı (ö.
1364
28 Temmuz - Cascina Muharebesi gerçekleşti. 26 Eylül - 11. 000 kişilik Osmanlı Ordusu ile 60.
1363
11 Eylül - Christine de Pisan, Orta çağ kültüründeki kadın düşmanlığı ile mücadele eden yazar, şair ve filozof (ö. 1430) tarihi bilinmeyen Zeami ya da Kanze Motokiyo, Noh tiyatrosunu ciddi bir sanat dalı olarak kabul ettiren Japon aktör ve oyun yazarı (ö. 1443) Matteo Villani, İtalyan tarihçi ve yazar (d.
1362
Edirne, Osmanlı Devleti tarafından fethedildi. Yeniçeri Ocağı kuruldu. II.
1361
Osmanlılar Edirne'yi fethetti. Süleyman Bey'in ölümünün ardından Karesi Beyliği, Osmanlı topraklarına katıldı. Pavia Üniversitesi kuruldu.
1360
2 Mayıs - Yongle, Çin'in Ming Hanedanının üçüncü imparatoru (ö. 1424) tarihi bilinmeyen Abdülkadir Meragi, Türk kökenli besteci ve müzik bilgini (ö. 1435).
1359
Arta Despotluğu kuruldu. 11 Ocak - Go-En'yū, Japonya'da Nanboku-chō dönemi sırasında beşinci Kuzey Talibi (ö. 1393) Şeyh Bedreddin, Şeyh Bedreddin İsyanı diye bilinen dini ve siyasi ayaklanmanın lideri (ö.
1358
Fransa'nın kuzeydoğusunda köylülerin soylulara karşı giriştiği Jacquerie Ayaklanması gerçekleşti. Ragusa Cumhuriyeti kuruldu (dağılışı 1808). 25 Eylül - Ashikaga Yoshimitsu, Ashikaga şogunluğunun üçüncü şogunu (ö.
1357
1352'de başlayan Bizans İç Savaşı sona erdi. 6 Nisan - Anna Megali Komnini, Gürcü Kralı V. Bagrat'ın ikinci eşi (ö.
1356
18 Ekim - İsviçre'nin Basel kentinde deprem oldu. Şehir yıkıldı. Saksonya Elektörlüğü kuruldu (dağılışı 1806).
1355
V. Stefan Uroš, Sırp İmparatorluğu tahtına çıktı. Plethon, Bizanslı Yeni Platoncu filozof (ö.
1354
Ceneviz donanmasıyla Venedik donanması arasındaki bir deniz savaşı olan Sapienza Deniz Muharebesi gerçekleşti. Osmanlı Devleti, Gelibolu'yu fethetti. Osmanlı Devleti, Ankara'yı fethetti.
1353
1353 (MCCCLIII) salı günü başlayan bir yıldır. Faslı gezgin İbn Battuta, Mali İmparatorluğu'nun başkentinde kaldığı süre boyunca Timbuktu ve Kabara'ya ilk kayıtlı ziyareti gerçekleştirdi. Mart - I.
1352
4 Haziran - Glarus, İsviçre birliğine katıldı. 27 Haziran - Zug, İsviçre birliğine katıldı. Bizans İç Savaşı başladı.
1351
Büyük Veba Salgını sona erdi. Ayutthaya Krallığı kuruldu (dağılışı 1767). II.
1350
Kara Ölüm ilk olarak İskoçya ve İsveç'te görüldü. 27 Haziran - II. Manuil, Bizans İmparatoru (ö.
1349
1349 (MCCCXLIX) perşembe günü başlayan bir yıldır. Büyük Veba Salgını, Norveç'te ilk defa görüldü. Mora Despotluğu kuruldu (dağılışı 1460).
1348
528 yılında inşa edilen Galata Kulesi, Cenevizliler tarafından yeniden yapıldı. Gonville and Caius College, Gonville Hall ismiyle kuruldu. Prag Üniversitesi kuruldu.
1347
Avrupa'da büyük yıkıma yol açan Büyük Veba Salgını başladı. İmparator Go-Kameyama, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 99. imparatoru (ö.
1346
Bahar – Kırım'da Kara Ölüm'ün ilk büyük salgınına işaret eden şiddetli bir Hıyarcıklı Veba salgını başladı. İngilizler, Fransızları Crécy Muharebesi'nde büyük bir yenilgiye uğrattı. Tâceddinoğulları Beyliği kuruldu (dağılışı 1425).
1345
24 Mart - Guy de Chauliac, gökyüzünde Kova burcunda birleşen Satürn, Jüpiter ve Mars gezegenlerini ve aynı gün oluşan bir güneş tutulmasını gözlemledi. Chauliac daha sonra Kara Veba'nın sorumlusu olarak bunu suçlayacaktır. Notre Dame Katedrali'nin yapımı tamamlandı.
1344
I. Ahmed, Mısır Memlûk Sultanı (d. 1318) I.
1343
Floransa'da ekono-politik halk isyanı çıktı. Pisa Üniversitesi kuruldu. Geoffrey Chaucer, İngiltere'nin ve İngilizce edebiyatın ilk büyük şairi (ö.
1342
I. Lajos, Macaristan Kralı oldu. Memlûk sultanı Melikü'l-Eşref Sultan Alaüddin Kiçik tahttan indirildi.
1341
Osmanlı Devleti'nin Anadolu Eyaleti sınırları içindeki sancaklarından biri olan Karesi Sancağı kuruldu. 4 Ocak - Wat Tyler, İngiltere'de reformlara önayak olan ve sonunda öldürülan İngiliz devrimci lider (ö. 1381) tarihi bilinmeyen Kaygusuz Abdal, Alevî-Bektaşî halk ozanı (ö.
1340
24 Haziran - Yüz Yıl Savaşı'nın dönüm noktalarından biri olan Sluys Muharebesi gerçekleşti. Celâyir Sultanlığı kuruldu (dağılışı 1432). 24 Şubat - Seyid Şerif Curcânî, Fars fıkıh, kelâm ve Arap dili bilgini (ö.
1339
1339 yılı Jülyen takviminin Cuma günü başlayan ortak yılıdır. 21 Haziran - Laupen Savaşı gerçekleşti. 18 Eylül - Emperor Go-Murakami, Japonya'da tahta çıktı.
1338
4 Ocak - V. Muhammed, Gırnata emiri (ö. 1391) 21 Ocak - V.
1337
İzmit Kuşatması sona erdi. Osmanlılar İzmit'i ele geçirdi. Yüz Yıl Savaşları başladı (1337-1453).
1336
İlhanlı Devleti yıkıldı (kuruluşu 1256). 8 Nisan - Timur, Türk-Moğol kökenli komutan ve hükümdar, Timur İmparatorluğu'nun kurucusu (ö. 1405) tarihi bilinmeyen VII.
1335
1335 (MCCCXXXV) pazar günü başlayan bir yıldır. 30 Kasım - Culblean Muharebesi gerçekleşti. İsveç'te kölelik kaldırıldı.
1334
1334 (MCCCXXXIV) cumartesi günü başlayan bir yıldır. 30 Aralık - XII. Benedictus papalık görevini XXII.