input
stringlengths
1
209
output
stringlengths
0
858k
1168
1168 (MCLXVIII) pazartesi günü başlayan bir artık yıldır. Danimarka kralı I. Valdemar, Rügen'i fethetti.
1169
10 Eylül - II. Aleksios, Bizans İmparatoru (ö. 1183) tarihi bilinmeyen Afdal bin Selâhaddîn, Eyyubiler Suriye Sultanı (ö.
1170
Danimarka, Estonya topraklarına saldırdı. Hermann von Salza, Alman Haçlıları'nın kurduğu Töton Şövalyeleri adlı askeri tarikatın başkanı (ö. 1239) Leonardo Fibonacci, Fibonacci Dizisi'ni bulan, Orta Çağ'ın en yetenekli matematikçisi olarak kabul edilen İtalyan matematikçi (ö.
1171
Selahaddin Eyyubi, Fatımi halifeliğine ve Fatımiler Devleti'ne son verdi. Agnes, Bizans imparatoriçesi (ö. 1204'ten sonra) Ahî Evran, Ahiliğin kurucusu sayılan debbağların (dericilerin) piri, 32 çeşit esnaf ve sanatkârın lideri (ö.
1172
I. Baudouin, Konstantinopolis'te kurulan Latin İmparatorluğu'nun ilk imparatoru (ö. y.
1173
9 Ağustos - Pisa Kulesi inşa edildi. 11 Mayıs - Shinran, Japon millî Budist keşiş (ö. 1263) tarihi bilinmeyen Kolbeinn Tumason, bir zamanlar İzlanda'da yaşamış olan Ásbirningar kabilesinin reislerden (ö.
1174
I. Sava (Aziz Sava), Sırp prens, Ortodoks keşiş, Otosefal Sırp Ortodoks Kilisesi'nin ilk Başpiskoposu (ö. 1236) I.
1175
2. Kılıçarslan döneminde Niksar, Selçuklu Devletine katıldı. Modena ve Reggio Emilia Üniversitesi kuruldu.
1176
Miryokefalon Muharebesi gerçekleşti. Haçlılarla iş birliği yapan Bizans, II. Kılıçarslan komutasındaki Selçuklulara Miryokefalonda yenildi.
1177
1177 (MCLXXVII) Jülyen takviminde cumartesi günü başlayan bir yıldır. 13 Ocak - V. Leopold Avusturya dükü oldu.
1178
Dânişmendliler Beyliği dağıldı (kuruluşu 1075). 22 Aralık - İmparator Antoku, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 81. imparatoru (ö.
1179
Lizbon şehri kuruldu. Yâkût el-Hamavî, gezgin, coğrafya ve tarih bilgini (ö. 1229) 17 Eylül - Bingenli Hildegard, Benedikten tarikatına mensup Alman rahibe, yazar, besteci, alfabe mucidi, filozof, hezârfen (d.
1180
Waldeck devleti kuruldu. (dağılışı 1918) 6 Ağustos - İmparator Go-Toba, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 82. imparatoru (ö.
1181
İbnü's-Salâh eş-Şehrezûrî, Kürt hadis âlimi ve fakih (ö. 1245) 30 Ocak - İmparator Takakura, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 80. imparatoru (d.
1182
Montreale Katedrali'nin yapımı tamamlandı. I. Aleksios, Trabzon İmparatorluğu'nun ilk imparatoru (ö.
1183
Kerek Kuşatması gerçekleşti. 22 Aralık - Çağatay Han, Moğol prensi ve Cengiz Han'ın ikinci oğlu (ö. 1242) tarihi bilinmeyen Kul Ali, Harezm civarında veya İdil boyu Bulgar ilinde yaşamış Türk şair (ö.
1184
1184 (MCLXXXIV) pazar günü başlayan bir artık yıldır. David, Trabzon İmparatorluğu'nun kurucularından ve erkek kardeşi Aleksios ile ortak imparatoru (ö. 1212) 2 Ocak - Theodora Komnini, Avusturya düşesi 27 Mart - III.
1185
1185 yılı, Miladi Takvime göre çarşamba günü başlamış bir yıldır. 25 Nisan - Gempei Savaşı gerçekleşti. 9 - 24 Ağustos - Sicilya Krallığı'nın Normanları tarafından 1185 yılında Selanik şehri yağmalandı.
1186
Gazne Devleti yıkıldı (kuruluşu 963). 7 Kasım - Ögeday, Cengiz Han'ın oğlu ve mirasçısı, Cengiz Han'dan sonra Moğol İmparatoru (ö. 1241) tarihi bilinmeyen Leszek Biały, Polonya prensi (ö.
1187
4 Temmuz - Hıttin Muharebesi gerçekleşti. Selahaddin Eyyubi, Haçlıları ve Kudüs Krallığı'nı bozguna uğrattı. 2 Ekim - Selahaddin Eyyubi, Kudüs'ü tekrar ele geçirdi.
1188
1188 (MCLXXXVIII) cuma günü başlayan bir artık yıldır. Gloria Portiki'nin yapımı tamamlandı. Manteigas kuruldu.
1189
3 Eylül - Aslan yürekli Richard İngiltere Kralı oldu. III. Haçlı Seferi başladı.
1190
İlkbahar – İmparator I. Friedrich (Barbarossa) liderliğindeki bir Alman seferi kuvveti (yaklaşık 15. 000 asker) Kutsal Topraklara giderken Konstantinopolis'e doğru yürüyüşe geçti.
1191
Prens'in Sarayı'nın yapımı tamamlandı. Aziz Giorgi Kilisesi'nin yapımı tamamlandı. IV.
1192
7 Ocak – Venüs, Jüpiter'i örtüyor. 28 Nisan – Kudüs Kralı Montferratlı Conrad (Conrad I), taht unvanının seçimle onaylanmasından sadece birkaç gün sonra, Tyre'de suikasta uğrar. Cinayet, daha sonra İngilizce "assassin" sözcüğünün halk etimolojisinin temeli olan Haşhaşiler tarafından gerçekleştirildi.
1193
4 Mart – Selahaddin Eyyubi Şam'da ateşli hastalıktan sonra öldü. Eyyubi Hanedanlığı'nın Suriye ve Mısır toprakları akrabaları arasında bölünür. Saltanatı sırasında Müslüman dünyasını kısa bir süreliğine birleştirdi ve Haçlıları Kudüs'ten dar bir kıyı şeridine sürdü.
1194
Wiener Neustadt kenti kuruldu. 26 Aralık - II. Friedrich, Kutsal Roma imparatoru (ö.
1195
15 Ağustos - Padovalı Antonio, Katolik aziz (ö. 1231) tarihi bilinmeyen Johannes de Sacrobosco, İngiliz bilim insanı, astronom ve astrolog (ö. y.
1196
3 Ocak - İmparator Tsuchimikado, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 83. imparatoru (ö. 1231) 23 Nisan - III.
1197
Schwarzburg Kontluğu kuruldu (dağılışı 1599). 22 Ekim - İmparator Juntoku, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 84. imparatoru (ö.
1198
Bohemya Krallığı kuruldu (dağılışı 1918). 24 Ağustos - II. Alexander, İskoçya kralı (ö.
1199
V. Boemondo, Antakya Prensliği prensi (ö. 1252) Celaleddin Harezmşah, Harezmşahlar devletinin son hükümdarı (ö.
1200
19 Ocak - Dōgen, Japon Zen hocası ve Japonya'daki Soto Zen okulunun kurucusu (ö. 1253) tarihi bilinmeyen Ahmed el-Bedevî, Arap mutasavvıf (ö. 1276) Esireddin el-Ebherî, Müslüman filozof, astronom, astrolog ve matematikçi (ö.
1201
17 Şubat - Nasîrüddin Tûsî, Fars bilim insanı ve İslam filozofu (ö. 1274) tarihi bilinmeyen Baycu Noyan, Batı Moğol orduları kumandanı (ö. 1260) 31 Temmuz - İoannis Komnenos, III.
1202
Saltuklu Beyliği yıkıldı (kuruluşu 1072). Zekeriya el-Kazvinî, Fars asıllı matematik, fizik, astronomi, coğrafya ve jeoloji bilgini (ö. 1283) .
1203
Konstantinopolis Kuşatması gerçekleşti. İbn Ebî Useybia, Arap hekim ve tarihçi (ö. 1270) Mindaugas, Litvanya Kralı (ö.
1204
IV. Haçlı Seferi gerçekleşti, Haçlılar ve Latinler İstanbul'u işgal ettiler. Konstantinopolis Kuşatması gerçekleşti.
1205
14 Nisan - Bulgar çarı Kaloyan komutasındaki Bulgarlar ile Latin imparatoru I. Baudouin komutasındaki Haçlılar arasında Hadrianapolis Muharebesi yaşandı. Kumanlar ve Bizans Rumların desteği ile başarılı bir pusu kuran Bulgarlar tarafından savaş kazanılmıştır.
1206
Cengiz Han tahta geçti ve Moğol İmparatorluğu kuruldu (dağılışı 1368). Trabzon Kuşatması sona erdi. 19 Mart - Güyük, Cengiz Han'ın torunu, Moğolların büyük kağanı Ögeday'in büyük oğlu ve ardılı (ö.
1207
Nakşa Dükalığı kuruldu (dağılışı 1579). Ahlatşahlar Beyliği dağıldı (kuruluşu 1100). 30 Eylül - Mevlâna Celâleddin-i Rumi, Müslüman şair, fâkih, âlim, ilahiyatçı ve Sufi mutasavvıf (ö.
1209
Albigeois Haçlı Seferi gerçekleşti. Cambridge Üniversitesi kuruldu. Harezmşahlar, Semerkand'a girdi.
1210
IV. Honorius, papa (ö. 1287) X.
1211
I. İzzeddin Keykavus, Anadolu Selçuklu tahtına çıktı. Alaşehir Muharebesi gerçekleşti.
1212
Las Navas de Tolosa Muharebesi gerçekleşti. Karahanlı Devleti yıkıldı (kuruluşu 840). 22 Mart - Go-Horikawa, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 86.
1213
Afifüddin Tilimsânî, sufi Muhyiddin İbn Arabi'nin öğrencilerinden sufi ve yazar (ö. 1291) İbn Saîd, İbn Saîd el-Endülisî adıyla da bilinen Endülüs Emevî coğrafyacı, tarihçi ve şiir koleksiyoneri (ö. 1286) III.
1214
Anadolu Selçuklu Devleti sultanı İzzeddin Keykavus, Sinop'u ele geçirdi. 25 Nisan - IX. Louis, Fransa Kralı (ö.
1215
Haziran - Magna Carta bildirgesi İngiltere'de kabul edildi. 23 Eylül - Kubilay Han, Moğol İmparatorluğunun kağanı, aynı zamanda Çin'deki Yuan Hanedanlığı'nın kurucusu ve ilk imparatoru (ö. 1294) tarihi bilinmeyen VII.
1216
II. Âdil, Eyyubiler Mısır Sultanı, Eyyubiler Suriye Sultanı (ö. 1248) Zahid Gilani, Türk kökenli Zahidiyye tarikatının kurucusu bilgin (ö.
1217
Beşinci Haçlı seferi başladı. II. Baudouin, Latin İmparatorluğu'nun son imparatoru (ö.
1218
Varsangali Sultanlığı kuruldu (dağılışı 1886). Zürih, Zähringer Hanedanı'nın sona ermesiyle bağımsız bir şehir haline geldi ve eyalet ile karşılaştırabilir bir statü kazandı. Salamanca Üniversitesi kuruldu.
1219
Kış – Cengiz Han, en büyük oğlu Cuci ve Cebe komutasındaki yaklaşık 20. 000 kişilik bir Moğol ordusunu, Harezm doğu kesimindeki verimli Fergana Vadisi'ni yağmalamak üzere Tanrı Dağları'nı ("Gök Dağları") geçmeye gönderdi. Moğollar büyük kayıplar verdi, ancak Harezm savunma hatlarını aştı.
1220
İlkbahar - Cengiz Han liderliğindeki Moğol ordusu (yaklaşık 100. 000 kişi), Buhara'ya doğru yaklaşık 450 kilometrelik dondurucu bir kum ve çalılık olan Kızılkum Çölü'nü geçti. Bu sırada Harezmşahlar Devleti'nin hükümdarı Alâeddin Muhammed, başkenti Semerkant'ta güçlü bir savunma hazırladı.
1221
Şubat – Barış antlaşmasıyla teslim olan Merv (o zamanki dünyanın en büyük şehirlerinden birisiydi), Herat ve Nişabur şehirleri Moğollara karşı isyan başlattı. Cengiz Han, isyanları bastırmak için oğlu Tuluy'u görevlendirdi. Çağdaş tarihçiler, isyanı bastırmak Mogolların yaptığı soykırımda bir milyondan fazla insanın sistemli şekilde öldürüldüğünü tespit etmiştir.
1222
1 Mayıs - 1222 Kıbrıs depremi gerçekleşti. Büyüklüğü tahmini olarak 7. 0-7.
1223
4 Ocak - II. Germanos, İznik imparatoru III. İoannis'in izniyle patrikhanenin merkezini Konstantinopolis'ten İznik'e taşıdı ve Doğu Ortodoks Kilisesi'nin Konstantinopolis Patriği olarak göreve başladı.
1224
Livonya Haçlı Seferi gerçekleşti. Livonyalı Kılıç Kardeşleri, Estonları mağlup etti ve Estonya bölgesindeki kaleleri geri aldı. Theodoros Komnenos Dukas, Selanik'i ele geçirdi ve de facto Selanik İmparatorluğu'nu kurdu.
1225
Sonbahar – Subutay, Moğol İmparatoru Cengiz Han tarafından Tangutlara karşı yeni bir sefer için atandı. Ordusuyla Gobi Çölü'nü geçti ve güneye, Batı Xia'ya doğru ilerledi. Bu sırada, altmışlı yaşlarının ortalarındaki Cengiz Han, bir av sırasında yaralandı.
1226
Yaz – Moğol imparatoru Cengiz Han, Moğol istilasına destek vermeyen Batı Şia (Xi Xia) vassal krallığını cezalandırmak için Tangutlara karşı bir sefer başlattı. 100. 000 kişilik büyük bir ordu toplayarak Batı Xia'nın ikinci büyük şehri olan Liangzhou'yu kuşattı.
1227
Çobanoğulları Beyliği kuruldu (dağılışı 1309). Alamut Kuşatması gerçekleşti. 30 Eylül - IV.
1228
Mengüçlü Beyliği yıkıldı (kuruluşu 1080). Hafsi Devleti kuruldu (dağılışı 1574). Bolnisi Muharebesi gerçekleşti.
1229
Mielec kenti kuruldu. Resûlîler kuruldu (dağılışı 1454). Yâkût el-Hamavî, gezgin, coğrafya ve tarih bilgini (d.
1230
10 - 12 Ağustos - Yassıçemen Muharebesi: 40. 000 askerden oluşan Selçuklu-Eyyubi birleşik ordusu, Celaleddin Harezmşah komutasındaki Harezmşahları, Yukarı Fırat kıyısındaki Erzincan'da yendi. Kastilya Krallığı yıkıldı (kuruluşu 1065).
1231
Harezmşahlar Devleti yıkıldı (kuruluşu 1077). 17 Mart - Shijō, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 87. imparatoru (ö.
1232
1232 (MCCXXXII) perşembe günü başlayan bir artık yıldır. 9 Şubat – Sanfengşan Muharebesi: Moğol ordusu Yuzhou yakınlarında Çin kuvvetlerini yendi. 15 Haziran - Agridi Muharebesi Tuluy, Moğol İmparatorluğu'nun naip yöneticisi (d.
1233
Nevevî, Arap hadis ve fıkıh bilgini (ö. 1277) Viterbolu Rosa, ünlü İtalyan mistik ve azize (ö. 1252) IV.
1234
Şeyh Ömer Sühreverdî Külliyesi, Bağdat'ta İlhanlı veziri Gıyaseddin Muhammed bin Hoca Reşîdeddin Fazlullah'ın emriyle yapıldı. Jin Hanedanlığı Çin'deki hakimiyetini kaybetti. Güney Karakurum şehri, Ögeday Han tarafından tamamlandı.
1235
Konstantinopolis Kuşatması başladı. VIII. Bonifacius, papa (ö.
1237
Agnès de Bourbon, Fransız soylu kadın, Bourbon hanımefendisi (ö. 1288) VI. Boemondo, Antakya Prensliği prensi, Trablusşam Kontu (ö.
1239
17 / 18 Haziran - I. Edward, İngiltere Kralı (ö. 1307) 18 Ekim - V.
1240
6 Aralık - Moğol hükümdarı Batu Han ve emrindeki Altın Ordu, Kiev şehrini fethetti. Sultan Alparslan'ın mezarı Moğol istilası sonucu kayboldu. Mezarı 769 yıl sonra bulunabildi.
1241
24 Haziran - II. İvan Asen, Bulgaristan çarı 22 Ağustos - IX. Gregorius, papa 23 Eylül - Snorri Sturluson, İzlandalı tarihçi, şair ve politikacı (d.
1242
Nûreddin Ali, Mısır Memlûk Sultanı (ö. y. 1259) Yeoryos Pahimeris, Bizanslı tarihçi, yazar (ö.
1243
3 Temmuz - Kösedağ Muharebesi gerçekleşti. 28 Haziran - İmparator Go-Fukakusa, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 89. imparatoru (ö.
1244
Haçlı Seferleri'nde Frenkler Kudüs'ü son kez yitirdi. Harezmliler Kudüs'ü Hristiyanlardan aldı ve böylece şehir 1917'ye kadar İslam egemenliğinde kaldı (bkz: Kudüs zaman çizelgesi). Kumanlı Elizabeth, Macaristan Kralı V.
1245
3 Nisan - III. Philippe, Fransa kralı (ö. 1285) İbnü's-Salâh eş-Şehrezûrî, Kürt hadis âlimi ve fakih (d.
1246
Güyük Han, Moğol İmparatorluğunun 3. Büyük Han'ı olarak tahta geçti. Meksikalılar, eski Toltec kalesi Chapultepec'e yerleşti.
1247
1247 (MCCXLVII) salı günü başlayan bir yıldır. Şems-i Tebrîzî ortadan kayboldu. Mevlânâ'da meydana gelen büyük değişikliği hazmedemeyenler tarafından mı öldürüldüğü, yoksa geldiği gibi kimseye haber vermeden Konya'yı terk mi ettiği bilinmemektedir.
1248
Yedinci Haçlı Seferi başladı. 1 Ocak - II. Âdil, Eyyubiler Mısır Sultanı, Eyyubiler Suriye Sultanı (d.
1249
9 Temmuz - İmparator Kameyama, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 90. imparatoru (ö. 1305) tarihi bilinmeyen XXII.
1250
8 - 11 Şubat - Mansûre Muharebesi gerçekleşti. Zengi Devleti yıkıldı (kuruluşu 1127). Karamanoğulları Beyliği kuruldu (dağılışı 1487).
1251
Möngke (Mengü), Moğol İmparatorluğu'na Büyük Kağan seçildi. 5 Haziran - Hōjō Tokimune, Kamakura şogunluğunun sekizinci shikkeni (ö. 1284) tarihi bilinmeyen II.
1252
Japonya'da Kōtoku-in tapınağının yapımı tamamlandı. Safiyüddin Erdebilî, Safevi Devleti'nin kurucusu Şah İsmail'in atası, Safevi Hanedanına ismini veren kişi (ö. 1334) 6 Mart - Viterbolu Rosa, ünlü İtalyan mistik ve azize (d.
1253
Hülagu Han, Büyük Kağan Möngke tarafından İran, Irak, Azerbaycan ve Abbasiler Devleti üzerine gönderildi. Kubilay Han komutasındaki Moğol kuvvetleri, Dali Krallığı'nı (günümüzde Yunnan) fethetti. Halkı Siyam'a (günümüzde Tayland) göç etti.
1254
15 Eylül - Marco Polo, ünlü İtalyan gezgin, ünlü kâşif ve tüccar Niccolo Polo'nun oğlu (ö. 1324) tarihi bilinmeyen Zhao Mengfu, Yuan Hanedanı döneminde yaşamış Çinli ressam ve akademisyen (ö. 1322) 3 Kasım - III.
1255
I. Albrecht, Avusturya dükü ve Germen imparatoru (ö. 1308) Duccio di Buoninsegna, İtalyan ressam (ö.
1256
Alamut Kalesi, Hülagû Han tarafından alındı. Hülagû Han, Karakurum'daki Büyük Kağan'a bağlı olarak İlhanlılar devletini kurdu. Çaka Nogay, Bulgaristan Çarı (ö.
1257
Fransa'da Paris Üniversitesi'nin teoloji koleji olarak Sorbonne Koleji kuruldu. Barak Baba, ünlü bir Babai dervişi (ö. 1307) Burgonyalı Béatrice, Fransız soylu kadın, Bourbon hanımefendisi ve Clermont-en-Beauvaisis kontesi (ö.
1258
İngiltere'nin ilk anayasası sayılan Oxford Şartları, Kral III. Henry tarafından kabul edildi. Bağdat Kuşatması gerçekleşti.
1259
25 Mart - II. Andronikos, Bizans İmparatoru (ö. 1332) tarihi bilinmeyen II.
1260
3 Eylül - Ayn Calut Muharebesi gerçekleşti. Moğollar ilk kez Sultan Seyfeddin Kutuz tarafından 3 Ekim'de tamamen kılıçtan geçirildi. 10 Aralık - Birinci Humus Muharebesi gerçekleşti.
1261
Menteşe Beyliği kuruldu (dağılışı 1424). İnançoğulları Beyliği kuruldu (dağılışı 1368). Aydın, Saruhan Karesi ve II.
1262
5 Ağustos - IV. Ladislaus, Macaristan ve Hırvatistan kralı (ö. 1290) II.
1263
22 Ocak - İbn Teymiye, İslam alimi ve düşünür (ö. 1328) 16 Ocak - Shinran, Japon millî Budist keşiş (d. 1173) Mart - I.
1264
V. Clemens, papa (ö. 1314) 16 Kasım - İmparator Lizong, Çin'in Song Hanedanı'nın 14.
1265
İlhanlılar hükümdarı Abaka Han tahta çıktı, Bizans İmparatoru VIII. Mihail'un kızı Maria ile evlendi. 10 Mayıs - Fushimi, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 92.
1266
II. Andronikos, Trabzon İmparatorluğu imparatoru (d. y.
1267
17 Aralık - Go-Uda, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 91. imparatoru (ö. 1324) tarihi bilinmeyen Giotto di Bondone, Rönesans resminin öncüsü İtalyan ressam (ö.
1268
1268 Kilikya Depremi gerçekleşti, 60. 000'den fazla insanın ölümüne yol açtı. Venedik Karnavalı, İtalya'nın Venedik kentinde ilk kez düzenlendi.
1269
Menteşe Türkleri, Karya'daki Bizans limanlarını fethetti. Müziddin Keykubad, Delhi Türk Sultanlığı hükümdarı (ö. 1290) Mahmûd-ı Hayrânî, Akşehir'de Anadolu Selçuklu Devleti zamanında yaşamış sufi.
1270
İlhanlılar hükümdarı Abaka Han, Herat yakınlarında yapılan savaşta Çağatay Devleti hükümdarı Barak Han'ı yenilgiye uğrattı. Ağustos'tan önce - Fransa Kralı IX. Louis, Haçlı Devletlerini Memluk sultanı Baybars'tan geri almak amacıyla Sekizinci Haçlı Seferi'ni başlattı.