Split (3)

train · 79.3k rows

text stringlengths 31 26.1k	summary stringlengths 11 1.19k
កំពង់ផែទេសចរណ៍ និងទំនិញរាយ ដងទង់ ជាចំណែកមួយក្នុងការតភ្ជាប់ និងភាពសម្បូរបែបនៃ ហេដ្ឋរចនាសម្ព័ន្ធផ្លូវសមុទ្រ ក្នុងខេត្តតំបន់ឆ្នេរទាំង៤នៅកម្ពុជា។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក ស៊ុន ចាន់ថុល រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន ក្នុងពិធីសម្ពោធដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់កំពង់ផែនេះ នាព្រឹកថ្ងៃទី២៣មិថុនា ឆ្នាំ២០២៣។ លោកបានបញ្ជាក់ថា កំពង់ផែនេះ នឹងជួយលើកកម្ពស់កំណើនសេដ្ឋកិច្ចប្រកបដោយបរិយាបន្ន នៅក្នុងប្រទេសជាប់សមុទ្រទាំងបី នៃមហាអនុតំបន់មេគង្គ រួមមាន កម្ពុជា ថៃ និងវៀតណាម។ បើតាមលោក ស៊ុន ចាន់ថុល កំពង់ផែដងទង់ មានបណ្តោយប្រវែង១១៥ម៉ែត្រ ទទឹងប្រវែង១៦,៥០ម៉ែត្រ ជាមួយជម្រៅទឹកពី៤ម៉ែត្រទៅ៨ម៉ែត្រ ដែលមានលទ្ធភាពឱ្យនាវាផ្ទុកទំនិញទម្ងន់២០០០តោន អាចឱ្យចូលចតបាន។ លោកបានបន្តរៀបរាប់ថា ការសាងសង់កំពង់ផែបេតុងនេះប្រើប្រាស់ថវិកាជាតិអស់១២,៨៩៧ពាន់លានរៀល (ប្រមាណជាង៣លានដុល្លារអាម៉េរិក)។ ទំំហំចំណាយនេះ គឺមិនរាប់បញ្ចូលនូវហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធជាច្រើនទៀត ដូចជា ស្ពានបេតុងភ្ជាប់ទៅផែ, ផ្លូវបេតុងចេញចូលផែ, អគារអ្នកដំណើររង់ចាំ, អគាររដ្ឋបាល បន្ទប់ទឹកសាធារណៈ ប្រព័ន្ធលូ របង និងខ្លោងទ្វា រជាដើម។ សម្រាប់ខេត្តកោះកុង ក៏ទទួលបានការអភិវឌ្ឍលើវិស័យហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដឹកជញ្ជូនជាច្រើនទៀតពីរដ្ឋាភិបាល ផងដែរ។ ក្នុងនោះ មានការសាងសង់ផ្លូវជាតិលេខ៤៨ មានប្រវែង១៤៨ គីឡូម៉ែត្រ តភ្ជាប់ក្រុងខេមរភូមិន្ទ ទៅកាន់ផ្លូវជាតិលេខ៤ និងផ្លូវជាតិលេខ១០ មានប្រវែងជាង ១៩៨ គីឡូម៉ែត្រ តភ្ជាប់ខេត្តកោះកុង ទៅកាន់ខេត្តពោធិសាត់ និងបន្តដល់ខេត្តបាត់ដំបង៕	កំពង់ផែដងទង់ដែលអាចផ្ទុកនាវាឱ្យចូលចតបានដល់ទម្ងន់២០០០តោន ស្ថិតនៅទឹកដីខេត្តកោះកុង ត្រូវបានដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការចាប់ពីថ្ងៃទី២៣មិថុនានេះ តទៅ។ ផែថ្មីតម្លៃជាង៣លានដុល្លារនេះ នឹងជួយលើកកម្ពស់ការតភ្ជាប់និងភាពសម្បូរបែបនៃការដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវសមុទ្រដល់អ្នកជំនួញ អាជីវករ និងពាណិជ្ជករផ្សេងៗឱ្យកាន់តែមានប្រសិទ្ធិភាព។
នៅពេលដែលអ្នកសារព័ត៌មាន បានសាកសួរនាសន្និសីទសារព័ត៌មានថ្ងៃ២៦ មីនា ថាតើកងទ័ពហ្វីលីពីន នឹងបន្តសកម្មភាពល្បាតនៅក្នុងតំបន់ថ្មប៉ប្រះទឹក Scarborough Shoal នៃសមុទ្រចិនខាងត្បូង ឬយ៉ាងណា លោករដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិហ្វីលីពីន Delfin Lorenzana បានអះអាងថា ហ្វីលីពីន មិនបញ្ឈប់ឡើយ ។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន AP ។ តាមប្រភពព័ត៌មានដដែលនោះ លោករដ្ឋមន្ត្រី បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ៖« ការហោះល្បាតក្បែរតំបន់ថ្មប៉ប្រះទឹក Scarborough Shoal នឹងបន្ត ដ្បិត តំបន់នោះ ស្ថិតនៅក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចផ្តាច់មុខ (EEZ)របស់ហ្វីលីពីន ដែលត្រូវបានផ្តល់ និងទទួលស្គាល់តាមច្បាប់អន្តរជាតិ » ។ បើតាមការលើកឡើងរបស់មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ហ្វីលីពីន នាជំនួបកាលពីខែមុននៅក្នុងរដ្ឋធានីម៉ានីល ចិន បានសម្តែងការព្រួយបារម្ភពីការសកម្មភាពរបស់ហ្វីលីពីន នៅក្បែរតំបន់មានវិវាទអធិបតេយ្យ ។ ការព្រួយបារម្ភនោះដែរ ក៏រាប់បញ្ចូលទាំងការប្រើប្រាស់យន្តហោះល្បាតប្រភេទ TC-90 ដែលជប៉ុន បានឧបត្ថម្ភឲ្យហ្វីលីពីនដើម្បីប្រើប្រាស់បង្កើនសន្តិសុខប្រទេសផងដែរ ។ គួរជម្រាបផងដែរ ហ្វីលីពីន គឺជាភាគីមួយ នៃចំណោមបណ្តាភាគី នៃសមាជិកអាស៊ាន ដែលរួមមានព្រុយណេ ម៉ាឡេស៊ី និងវៀតណាមផងដែរនោះ ដែលមានវិវាទជាមួយនឹងចិនក្នុងការទាមទារលើតំបន់ត្រួតស៊ីគ្នានៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង ។ ចិន បានទាមទារស្ទើរតែតំបន់ទាំងស្រុងនៃតំបន់មានវិវាទ ដោយយោងតាមកត្តាប្រវត្តិសាស្ត្រ ខណៈរដ្ឋអាស៊ានទាមទារដោយអំណេះអំណាងផ្នែកច្បាប់ ។ តាមរយៈសន្និសីទសារព័ត៌មានដដែលនោះ ប្រមុខការពារជាតិហ្វីលីពីន ក៏បានលើកឡើងផងដែរថា បើទោះបីជា ទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីរវាងហ្វីលីពីន និងចិន មានភាពល្អប្រសើរបន្តិចហើយក៏ដោយ ហ្វីលីពីន នៅតែមានការព្រួយបារម្ភបញ្ហានៃការប្រឈមមុខគ្នានៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូងជាមួយនឹងចិនដដែល ៕	រដ្ឋាភិបាលក្រុងម៉ានីល បានអះអាងជាថ្មី ពីការប្តេជ្ញាចិត្តក្នុងការបន្តសកម្មភាពល្បាតនៅក្នុងតំបន់ដែលខ្លួនចាត់ទុកថាក្នុងអធិបតេយ្យហ្វីលីពីននៅក្នុងដែនសមុទ្រចិនខាងត្បូង ។ ក្រុងម៉ានីលអះអាងបែបនេះ ដោយមិនមានការភ័យព្រួយពីការប្រតិកម្មពីសំណាក់ក្រុងប៉េកាំង ដែលជាដៃគូប្រជែងក្នុងដែនសមុទ្រចិនខាងត្បូងនោះឡើយ ។
ការឈឺឆ្អាល ការចេះដឹង ទឹកចិត្តស្រលាញ់សង្គម និងចង់ឲ្យប្រទេសរីកចម្រើន បានជំរុញឲ្យពលរដ្ឋ ជាពិសេសយុវជនចូលរួមយ៉ាងផុសផុលអភិវឌ្ឍសង្គមគ្រប់រូបភាព ដូចជាតាមរយៈការបង្កើតជាអង្គការ បង្កើតក្រុមយុវជន និងស្ថាប័នមិនរកប្រាក់ចំណេញ ហើយស្វែងរកមូលនិធិ និងអ្នកខ្លះចំណាយថរិកាផ្ទាល់ខ្លួន ដើម្បីធ្វើសកម្មភាពជួយសង្គមជាតិ។ ពួកគេលះបង់ទាំងកំលាំងចិត្ត កំលាំងកាយ ប្រាជ្ញាស្មារតី ដើម្បីបង្កើតគម្រោងផ្សេងៗជួយដល់សហគមន៍។ តែយ៉ាងណា នៅពេលពួកគេធ្វើការងារនោះ តែងជួបនៅបញ្ហាល្អក់កករនឹងគ្នា រហូតពេលខ្លះឈានទៅរកទំនាស់ទៀតផង។ ទំនាស់ទាំងអស់នោះកើតចេញពីការធ្វើការបែងចែកបក្សពួក ការមិនចេះអធ្យាស្រ័យគ្នា ការលាបពណ៌ និងម្យ៉ាងការងារទាំងអស់នោះគ្មានប្រាក់កំរៃទៀត ដែលជាហេតុបណ្តាលឲ្យមានទំនាស់នឹងគ្នា និងឈានទៅរកការបែកបាក់។ ជាទូទៅគ្មាននណាម្នាក់ចង់មានបញ្ហានោះឡើយ ប៉ុន្តែមនុស្សជាអ្នកបង្កើតបញ្ហា ហើយមនុស្ស ក៍អាចដោះស្រាយបញ្ហាបានដូចគ្នា។ ជាដំណោះស្រាយយើងទាំងអស់គ្នាដែលស្រលាញ់សង្គមត្រូវបើកចិត្តឲ្យទូលាយ ចេះស្តាប់គ្នា មិនមើលបំណាំគ្នា មានបញ្ហាត្រូវចេះពិភាក្សាគ្នា ហើយបុគ្គលជាថ្នាក់ដឹកនាំនៅក្នុងស្ថាប័ន និងក្រុមមិនត្រូវលម្អៀងទៅខាងណាឡើង និងធ្វើការកាត់សេចក្តីត្រូវឈរលើភាពត្រឹមត្រូវក្នុងការសម្របសម្រួលបញ្ហាធំមកជាធំតូច និងបញ្ហាតូចមកជាគ្មាន និងបញ្ចាប់បញ្ហាដោយការមិនប្រកាន់គុំកួន សងសឹកគ្នាឡើយ។ ដូច្នេះទឹកចិត្តនិងទិសដៅនៃការស្រលាញ់សង្គមដូចគ្នា គួរណាស់ផ្តើមការស្រលាញ់ខ្លួនឯង ក្រុមគ្រួសារ និងមនុស្សនៅក្នុងស្ថាប័នដែលកំពុងបម្រើសង្គមដូចគ្នា៕	ការធ្វើការងារដើម្បីជួយសង្គម គឺជាសកម្មភាពមួយ ដែលគួរឲ្យសរសើរ និងលើកទឹកចិត្ត។ ក៏ប៉ុន្តែបញ្ហាសំខាន់មួយ ដែលអ្នកធ្វើកិច្ចការសង្គម គួរតែចៀសវាងនោះ គឺការឈ្លោះប្រកែក ដែលនាំឲ្យបែកបាក់គ្នា ។
បន្ទាប់ពីចេញមុខជាញឹកញាប់នៅក្នុងកម្មវិធីធំៗជាមួយឪពុក ដូចជានៅក្នុងកម្មវិធីព្យុហយាត្រាកងទ័ព ឬនៅពេលបាញ់មីស៊ីលបាលីស្ទិកជាដើម កូនស្រីរបស់មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងទើបត្រូវបានកាសែតរដ្ឋKCNAប្រើពាក្យពិសេសដែលគេលឺប្រើសម្រាប់តែអ្នកដឹកនាំនយោបាយជាន់ខ្ពស់នៅកូរ៉េខាងជើង។ នៅក្នុងដំណើរអមលោកគីមជុងអ៊ុនជាឪពុក ទៅកន្លែងដាំបន្លែកាលពីថ្ងៃសៅរ៍ កូនស្រីរបស់មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងត្រូវអ្នកអានព័ត៌មានរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានKCNAលើកតម្កើងជាឧត្តមមនុស្សនៃមគ្គទេសក៍។ សម្រាប់អ្នកជំនាញ ពាក្យពិសេសជាសញ្ញាពន្លយឲ្យដឹងថា កូនស្រីរបស់គីម ជុងអ៊ុនជាអនាគតមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង ស្នងតំណែងពីឪពុក លោកគីម ជុងអ៊ុន។ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋKCNAបង្ហាញមុខកូនស្រីរបស់មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងទៅកាន់ពិភពលោក លើកដំបូង នៅចុងឆ្នាំ ២០២២ នៅពេលនាងអមដំណើរឪពុក គឺលោកគីម ជុងអ៊ុន ចូលរួមតាមដានការបាញ់សាកល្បងមីស៊ីលបាលីស្ទិកអន្តរទ្វីប។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ក្មេងស្រីមុខមូលក្រឡង់តែងបង្ហាញវត្តមានដើរជាប់លោកគីម ជុងអ៊ុននៅជួរមុខគេនៅក្នុងកម្មវិធីធំជាច្រើន ដូចជាពិធីព្យុហយាត្រា ដង្ហែរក្បួនកងទ័ព កម្មវិធីជួបជុំជាមួយមេទ័ព ឬកម្មវិធីសម្ពោធសំណង់ស៊ីវិលជាដើម។ គេវាយតម្លៃថា គិតចាប់តាំងពីចុងឆ្នាំ ២០២២ កូនស្រីរបស់គីម ជុងអ៊ុន ដែលទីភ្នាក់ងារស៊ើបការណ៍សម្ងាត់កូរ៉េខាងត្បូងដឹងថា មានឈ្មោះ គីម ជូអេ បានបង្ហាញមុខនៅទីសាធារណៈ ក្បែរឪពុកដល់ទៅ១៦ដង ដែលនៅក្នុងនោះ ១៤ដងក្នុងកម្មវិធីបង្ហាញសព្វាវុធ ឬការបាញ់សាកល្បងមីស៊ីលបាលិស្ទីក។ គ្រាន់តែជាលេចមុខឈរក្បែរ កាន់ដៃស្និទ្ធស្នាលជាមួយឪពុក ប៉ុន្តែ មិនដែលទទួលបានការហៅឈ្មោះអ្វីនោះទេ។ ទើបនៅថ្ងៃសៅរ៍ទី ១៦ មីនា នៅក្នុងពេលចុះទៅត្រួតពិនិត្យកន្លែងដាំបន្លែ អ្នកអត្ថាធិប្បាយរបស់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋKCNAបានប្រើពាក្យហៅពិសេសសំដៅកូនស្រីរបស់លោកគីម ជុងអ៊ុន ដោយថា ឧត្តមមនុស្សនៃមគ្គទេសក៍ គឺលោកគីម ជុងអ៊ុន និងកូនស្រីរបស់លោក កំពុងអមដំណើរដោយកម្មាភិបាលរបស់បក្ស រដ្ឋាភិបាល និងកងទ័ពដើម្បីចុះត្រួតមើលកសិដ្ឋាន។ រូបភាពរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានKCNAនៅបានបង្ហាញកូនស្រីរបស់លោកគីម ជុងអ៊ុនកាន់កែវយឺតឆ្លុះមើលសកម្មភាពធ្វើសមយុទ្ធរបស់ទាហានឆ័ត្រយោង ដែលកូរ៉េខាងជើងរៀបចំឡើងដើម្បីឆ្លើយតបនឹងលំហាត់សឹករបស់កងទ័ពជើងអាកាសអាមេរិក និងកូរ៉េខាងត្បូងនាពេលថ្មីៗនេះ។ សម្រាប់អ្នកវិភាគ នេះជាលើកទី១ ដែលគេបានលឺប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋកូរ៉េខាងជើងប្រើពាក្យ Hyangdo សម្រាប់សំដៅកូនស្រីរបស់មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង។ នៅរបបកុម្មុយនិស្តកូរ៉េខាងជើង ពាក្យ Hyangdo ឆាំងតូ ដែលមានន័យថា មគ្គទេសក៍រមែងត្រូវគេប្រើសម្រាប់សំគាល់ថ្នាក់ដឹកនាំកំពូល ឬអ្នកស្នងតំណែងតែប៉ុណ្ណោះ។ លោកចឹង សឹងចាង ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលសម្រាប់យុទ្ធសាស្រ្តឧបទ្វីបកូរ៉េនៃវិទ្យាសាស្រ្តសេអ៊ូលបានមានប្រសាសន៍ថា ការដែលកាសែតរដ្ឋកូរ៉េខាងជើងនិយាយលើកតម្កើង គីម ជូអេ ដែលមានអាយុប្រមាណ ១២ ឬ១៣ឆ្នាំ ឲ្យដល់ឋានៈមួយដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បែបនេះ ជាការសបញ្ជាក់ថា កូនស្រីសំណព្វរបស់គីម ជុងអ៊ុននឹងបន្តតំណែងពីឪពុក ដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងនៅថ្ងៃខាងមុខ។ ជាចៅប្រុសរបស់ស្ថាបនិកកូរ៉េខាងជើង គឺ សេនាប្រមុខគីម អ៊ីលស៊ុង គីម ជុងអ៊ុនដែលជាកូនម្នាក់របស់លោកគីម ជុងអ៊ីលបានចូលដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង បន្តពីឪពុកដែលស្លាប់ដោយសារជំងឺគាំងបេះដូង។ នៅឆ្នាំ ២០០៩ គីម ជុងអ៊ុនបានរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ជាមួយ រី សុលជូ។ តាមចារកិច្ចកូរ៉េខាងត្បូង មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងមានកូនប្រុសម្នាក់ កើតនៅឆ្នាំ២០១០ ចំណែក កូនស្រីគីម ជូអេជាកូនទី២។ ប៉ុន្តែ នៅឆ្នាំមុន រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងបង្រួបបង្រួមកូរ៉េ នៅទីក្រុងសេអ៊ូលអះអាងថា រដ្ឋាភិបាលមិនច្បាស់ទេថា មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងមានកូនប្រុស។ ដោយពិតទៅ នៅមុនការបង្ហាញមុខជាសាធារណៈរបស់កូនស្រីរបស់មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង នៅឆ្នាំ ២០២២ ពិភពលោកបានដឹងខ្លះៗថា គីម ជុងអ៊ុនមានកូនស្រី នៅពេលកីឡាករបាល់បោះអាមេរិក លោកDennis Rodman ដែលជាមិត្តជិតស្និទ្ធនឹងលោក គីម ជុងអ៊ុន និយាយប្រាប់កាសែតអាមេរិកថា លោកបានឃើញកូនស្រីរបស់មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង នៅពេលលោកត្រូវអញ្ជើញឲ្យទៅលេងលោកគីម ជុងអ៊ុននៅព្យុងយ៉ាងនៅឆ្នាំ ២០១៣។ ចង់ ឬមិនចង់ ការបង្ហាញវត្តមានកូនស្រី និងការប្រើពាក្យគោរពខ្ពង់ខ្ពស់សំដៅកូនស្រីរបស់មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង ជាសារមួយរបស់កូរ៉េខាងជើង ដែលចង់បញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា របបព្យុងយ៉ាងបន្តពង្រឹងអំណាចនយោបាយវង្សត្រកូលគីម ដែលនឹងនៅស្ថិតស្ថេរជាដរាបដោយមានការការពារពីមីស៊ីលបាលិស្ទីក និងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ៕	ដោយ៖ឈាង បុប្ផា/RFI ខេមរភាសា
ការប្រកួតសមត្ថភាពចម្រៀងបែប Digital ដោយពាក់របាំងមុខ The Mask Singer Cambodia ជាលើកដំបូងនេះ ធ្វើឲ្យក្រុមអ្នកគាំទ្រមានការភ្ញាក់ផ្អើល និងទទួលបានអារម្មណ៍រំភើបសប្បាយរីករាយ នៅពេលដែលពួកគេបានជួបផ្ទាល់ជាមួយកំពូលតារាជាច្រើនរូប ដែលជា Idol របស់ពួកគេ ដោយពួកគាត់ចែករំលែកនូវបទពិសោធន៍ល្អៗ និងផ្តល់ទំនុកចិត្តដល់ពួកគេមុនពេលប្រកួតផងដែរ។ The Mask Singer Cambodia ជាកម្មវិធីដំបូង ពិតជាប្លែកភ្នែក ដូច្នេះមានមនុស្សមកទស្សនាច្រើន ធ្វើឲ្យពិបាកទស្សនាផ្ទាល់បន្តិច ប៉ុន្តែសម្រាប់បេក្ខជនចូលប្រលងគឺពុំចាំបាច់ហត់ប្រជៀតគ្នា ដើម្បីមើលការប្រគំតន្ត្រីនោះឡើយ។ ជាពិសេសគឺអាចមើលឃើញ Idol របស់យើងពេញភ្នែកតែម្តង ដោយសារមានជំនួយការពិសេស ដែលអាចZoom បានប្រវែង វែង ហើយច្បាស់ក្រឡែតនោះគឺ OPPO Ren 10x Hybrid Zoom (ដែលមានបង្កប់កាមេរ៉ា 60X Digital Zoom)។ សូមបញ្ជាក់ថា បេក្ខជនជ័យលាភី នៅក្នុងកម្មវិធី The Mask Singer Cambodia ដែលឧបត្ថម្ភធំដោយទូរស័ព្ទ OPPO នេះ នឹងទទួលបានទឹកប្រាក់សុទ្ធ ១០០,០០០,០០០រៀល (១រយលានរៀល) ស្មើនឹងប្រមាណ ២ម៉ឺ ៥ពាន់ ដុល្លារអាមេរិក។ ថាមិនត្រូវ អាចមានរង្វាន់ទូរស័ព្ទដៃផងដែរ។ បន្ទាប់ពីខេត្តសៀមរាប គឺមានខេត្តតាកែវ នៅថ្ងៃទី៣ ខែកញ្ញា និងខេត្តកំពង់ចាម បាត់ដំបង និងរាជធានីភ្នំពេញ មុននឹងឈានដល់ការប្រកួតប្រជែងតាមវគ្គនីមួយៗ និងវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ ដែលនឹងមានការផ្សាយផ្ទាល់ នៅលើកញ្ចក់ទូរទស្សន៍ហង្សមាសផងដែរ។ លក្ខខណ្ឌនៃការចូលប្រលងចម្រៀងបែប Digital នេះ គឺតម្រូវឲ្យបេក្ខជនទាំងអស់បិតរបាំងមុខ ទៅតាមស្ទីលរបស់ពួកគេរៀងៗខ្លួន និងបង្ហាញសមត្ថភាពពិត ការបញ្ចេញសម្លេងពិតរបស់ពួកគេ នៅលើឆាកតន្ត្រីដ៏ធំសម្បើមខ្នាតអន្តរជាតិ នៅមុខមហាជនរាប់លាននាក់។ នៅចាំអីទៀត អ្នកតាកែវ អ្នកកំពង់ចាម អ្នកបាត់ដំបង ត្រៀមហើយឬនៅ? ព័ត៌មានលម្អិតបងប្អូនចូលទៅកាន់ Page ផ្លូវការនេះបាន៕ https://www.facebook.com/OPPOCAMBODIA/videos/467705184073752/ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	កម្មវិធីប្រឡងចម្រៀងបែប Digital The Mask Singer Cambodia ដែលឧបត្ថម្ភផ្តាច់មុខដោយក្រុមហ៊ុនស្មាតហ្វូន OPPO បានចាប់ផ្តើមដំណើរការជម្រុះវគ្គដំបូងផ្តើមពីខេត្តសៀមរាប នៅផ្សារ ហេរីថេក(The Heritage Walk) ដោយផ្ទុះការគាំទ្រខ្លាំងពីសំណាក់មហាជន និងអ្នកគាំទ្រស្មាត ហ្វូន OPPO កាលពីថ្ងៃទី១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៩ កន្លងទៅនេះ។
ជានាយកសាលាឯកជនមួយ លោក សំ សុភ័ក្រ បានបង្កើតសហគមន៍កន្រ្តកស្នាដៃខ្មែរ នៅឆ្នាំ២០១៩ ក្នុងគ្រារីករាលដាលជំងឺកូវីដ-១៩។ ការបង្កើតសហគមន៍នេះ ក្នុងទិសដៅផ្ដល់ការងារដល់ពលរដ្ឋឱ្យមានចំណូល និងចង់ថែរក្សាកេរ្តិ៍មរតកវប្បធម៌របស់ដូនតាខ្មែរ។ សម្ភារដែលពលរដ្ឋក្នុងសហគមន៍ភាគច្រើនជាសម្ភារប្រើប្រាស់ និងវត្ថុអនុស្សាវរីយ។ សូមអញ្ជើញទស្សនាបទសម្ភាសរវាងអ្នកស្រី ញឹក ស្រីល័ក្ខ អ្នកសារព័ត៌មាន Thmey Thmey 25 ជាមួយលោក សំ សុភ័ក្រ ប្រធានសហគមន៍កន្រ្តកស្នាដៃខ្មែរដូចតទៅ៖ បើតាមលោក សំ សុភ័ក្រ បច្ចុប្បន្នមានការគាំទ្រច្រើនពីពលរដ្ឋខ្មែរ ទាំងក្នុង និងក្រៅប្រទេស ដែលងាកមកគាំទ្រសម្ភាររបស់ខ្មែរ។ ការនាំយកផលិតផលដែលធ្វើដោយដៃ លក់ទៅក្រៅប្រទេស បានធ្វើឱ្យលោក សំ សុភ័ក្រ សប្បាយចិត្ត។ លោក និយាយបែបនេះ៖«សប្បាយរីករាយ ដោយសារតែអាចពាំនាំវប្បធម៌ខ្មែរ ទៅក្រៅប្រទេស និងអាចបង្កើនចំណូលសេដ្ឋកិច្ចដល់ពលរដ្ឋខ្មែរ»។ ការធ្វើសម្ភារទាំងនេះ មិនមែនជាការងាយស្រួលនោះទេ ទាមទារឱ្យចេះពីម៉ូតនីមួយៗ។ ក្រៅពីដឹកនាំសហគមន៍ លោក សំ សុភ័ក្រ ក៏បានស្រាវជ្រាវម៉ូតចាស់ថ្មី សម្រាប់ចែកចាយលើផ្សារផងដែរ។ លើសពីនេះ អ្នកធ្វើសម្ភារពីរពាក់ ឫស្សី ផ្ដៅ កំប្លោកនេះ ភាគច្រើន សុទ្ធសឹងតែមនុស្សមានវ័យចំណាស់ ដែលត្រូវការការអត់ធ្មត់។ អ្នកលក់បន្ត ជាអតិថិជនចម្បងរបស់លោក សំ សុភ័ក្រ។ «បើនិយាយពីតម្លៃមិនទាន់សមាមាត្រនោះទេ»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក សំ សុភ័ក្រ ជុំវិញតម្លៃសម្ភារទាំងនោះ នៅមានតម្លៃទាបនៅឡើយ ខណៈត្រូវចំណាយពេលច្រើន ក្នុងការធ្វើ៕	ភ្នំពេញ៖ លោក សំ សុភ័ក្រ ជាប្រធានសហគមន៍កន្រ្តកស្នាដៃខ្មែរ នៅខេត្តបន្ទាយមានជ័យ បានសំណូមពរឱ្យពលរដ្ឋចូលរួមប្រើប្រាស់សម្ភាររបស់ខ្មែរ ដែលជាផលិតផលធ្វើដោយដៃ។ សម្ភារដែលលោក សំ សុភ័ក្រ ចង់ឱ្យមានការគាំទ្រ ជាប្រភេទសម្ភារធ្វើពីធម្មជាតិ ដូចជា រពាក់ ឫស្សី ផ្ដៅ កំប្លោក និងត្នោតជាដើម។
ក្រៅតែពីជួសជុលបានគ្រប់កំហូចរបស់ប្រភេទរថយន្តប្រណីត Mercedes Benz អ្នកជំនាញជួសជុលរថយន្តនៅរោងជាងជួសជុលរបស់ក្រុមហ៊ុន Star Auto Cambodia ក៏អាចជួសជុលរថយន្តម៉ាកផ្សេងផងដែរ ដូចជា Luxus, BM, Audi, និងរថយន្តម៉ាក Pouch ជាដើម។ បើតាមតំណាងក្រុមហ៊ុន Star Autoក្រុមហ៊ុន មានបំពាក់នូវម៉ាស៊ីនកុំព្យូទ័រសម្រាប់ត្រួតពិនិត្យរថយន្ត ឧបករណ៍ជួសជុលដែលត្រូវបានតម្រូវដោយក្រុមហ៊ុន MB ការប្រើប្រាស់គ្រឿងបន្លាស់ថ្មីពិតប្រាកដរបស់ក្រុមហ៊ុន MB ព្រមទាំងមានអ្នកបច្ចេកទេសជាច្រើន ដែលទទួលបានការបណ្តុះបណ្តាលត្រឹមត្រូវពីក្រុមហ៊ុន Mercedes-Benz។ លើសពីនេះ អ្នកជំនាញជួសជុលរបស់ក្រុមហ៊ុនមានបទពិសោធន៍ធ្វើការទាំងនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា និងប្រទេសថៃ ព្រមទាំងទទួលបានការបណ្តុះបណ្តាលជំនាញជួសជុលពីក្រុមហ៊ុនដៃគូនៅក្នុងប្រទេសសិង្ហបុរី ប្រទេសថៃ និងប្រទេសអេមីរ៉ាត អារ៉ាប់រួម។ ដូច្នេះ ប្រសិនបើរថយន្តរបស់លោកអ្នកមានបញ្ហា និងកំហូចផ្សេងៗ រោងជាងជួសជុលរថយន្តរបស់ក្រុមហ៊ុន ស្តារ អូតូ ជាជម្រើសរបស់លោកអ្នក។ សូមអញ្ជើញ មកទទួលយកសេវាកម្មជួសជុល និងថែទាំងរថយន្តប្រកបដោយគុណភាព ជំនាញ និងការធានា ពីរោងជាងជួសជុលរបស់ក្រុមហ៊ុន Star Auto Cambodia ដែលស្ថិត នៅផ្លូវ៦០ម៉ែត្រ ក្នុងសង្កាត់ចាក់អង្រែក្រោម ខណ្ឌមានជ័យ ដើម្បីឲ្យលោកអ្នក និងក្រុមគ្រួសារអ្នកទទួលបាននូវផាកសុកភាព និងសុវត្ថិភាពរាល់ពេលធ្វើដំណើរ៕	ក្រុមហ៊ុន Star Auto Cambodia គឺជាក្រុមហ៊ុនតែមួយគត់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដែលទទួលបានសិទ្ធិផ្តាច់មុខក្នុងការនាំចូល និងចែកចាយគ្រឿងបន្លាស់ និងរថយន្តម៉ាក Mercedes Benz។ ក្រៅតែលក់រថយន្ត នៅក្រុមហ៊ុនស្តារ អូតូ ក៏មានរោងជាងជួសជុលរថយន្តដ៏ទំនើបដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងស្របទៅតាមស្តង់ដារសាកលរបស់ក្រុមហ៊ុន Mercedes-Benz ជាដើមផងដែរ។
បន្ទាប់ពីព្រះរាជអាជ្ញាដាក់ពាក្យបណ្តឹងប្រឆាំងនឹងអតីតព្រះចៅអធិការ Phra Ajarn Khom របស់វត្ត Wat Pa Dhammakiri ក្នុងខេត្តនគររាជសីមា តុលាការបានសម្រេចកាត់ទោសអតីតចៅអធិការរូបនេះឱ្យជាប់ពន្ធនាគារដល់ ៤៦៥ឆ្នាំ ពីបទលួចប្រាក់វត្តប្រមាណ ៨,៣លានដុល្លារ។ អតីតព្រះចៅអធិការនោះ មានឈ្មោះពេញថា Khom Kongkaeowas។ ចំណែកមនុស្ស ៨នាក់ផ្សេងទៀត ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងរឿងក្តីខាងលើមានដូចជា អតីតព្រះចៅអធិការវត្តមុន Wutthima Thaomor, ប្អូនស្រី អតីតព្រះចៅអធិការ Phra Ajarn Khom, អ្នកបើកបររថយន្ត និងព្រះសង្ឃដែលត្រូវបានចាប់ផ្សឹក ៥រូបទៀត។ តាមការស៊ើបអង្កេត តុលាការបានរកឃើញថា អតីតព្រះចៅអធិការវត្ត Pa Dhammakiri បានឃុបឃិតជាមួយព្រះសង្ឃត្រូវបានចាប់ផ្សឹក ៥នាក់នោះ។ ចំណែកថវិកាដែលយកបាននោះ ត្រូវទុកក្នុងគណនីរបស់អតីតព្រះចៅអធិការ ហើយបងប្អូនស្រីរបស់លោក ជាអ្នកទទួលបន្ទុកក្នុងការដកប្រាក់។ ទន្ទឹមនេះ ប្រាក់ដែលត្រូវបានដក រួចទៅទុកនៅផ្ទះរបស់ព្រះចៅអធិការ ដែលត្រូវបានប៉ូលិសរកឃើញមានប្រមាណ ១,៤លានដុល្លារ។ ទន្ទឹមនេះ អតីតព្រះចៅអធិការវត្ត Pa Dhammakiri បានបញ្ជាឱ្យព្រះសង្ឃផ្សេងទៀត លាក់ទ្រព្យសម្បត្តិនៅក្រៅវត្តផងដែរ។ ក្រោយមក ប៉ូលិសបានរកឃើញទ្រព្យ និងលុយទាំងនោះ ដោយមានទំហំប្រមាណ ៨,៣លានដុល្លារ។ ជុំវិញបញ្ហាខាងលើ តុលាការបានរកឃើញកំហុសរបស់អតីតព្រះចៅអធិការវត្តចំនួន ៧៨ករណី ដោយមួយករណីៗ ត្រូវចាប់ពន្ធនាគារ៦ឆ្នាំ ដោយសរុបទាំងអស់ ៤៦៨ឆ្នាំ។ ចំណែក អតីតព្រះចៅអធិការវត្តមុន Wutthima ត្រូវជាប់ពន្ធនាគារ ៣១២ឆ្នាំ ហើយបងប្អូនស្រីរបស់ចៅអធិការវត្តជាប់ពន្ធនាគារ ៣០៨ឆ្នាំ។ តាមច្បាប់ថៃ ជនល្មើសអាចជាប់ពន្ធនាគារត្រឹមតែ ៥០ឆ្នាំប៉ុណ្ណោះ។ ចំណែកចុងចោទផ្សេងទៀត ត្រូវកាត់បន្ថយទោសមកត្រឹម ២ ទៅ៣ឆ្នាំ ដោយសារសហការជាមួយអាជ្ញាធរ៕	អតីតព្រះចៅអធិការវត្ត Pa Dhammakiri ក្នុងខេត្តនគររាជសីមា នៅថ្ងៃទី២០ ខែមីនា ត្រូវបានតុលាការកាត់ទោសឱ្យជាប់ពន្ធនាគាររហូតដល់ ៤៦៥ឆ្នាំ ពីបទលួចប្រាក់វត្តប្រមាណ ៨,៣លានដុល្លារ (៣០០លានបាត)។ ទន្ទឹមនេះ បុគ្គលចំនួន ៨នាក់ផ្សេងទៀត ក៏មានពាក់ព័ន្ធក្នុងរឿងក្តីនេះដែរ។
ក្រសួងធនធានទឹក និងឧតុនិយម បានចេញសេចក្ដីជូនដំណឹងស្ដីពីស្ថានភាពអាកាសធាតុប្រចាំសប្ដាហ៍ថា បច្ចុប្បន្នកម្ពុជា កំពុងទទួលរងឥទ្ធិពលពីកម្រិតសម្ពាធទាប។ ជាមួយគ្នានេះ ចាប់ពីថ្ងៃទី១ ដល់ថ្ងៃទី៤ ខែមិថុនា តទៅ ខ្យល់មូសុងនិរតី និងបង្កើនឥទ្ធិពលមកលើកម្ពុជា។ យោងតាមការព្យាករអាកាសធាតុខាងលើ ស្ថានភាពបែបនេះ ធ្វើឲ្យអាកាសធាតុនៅតំបន់មាត់សមុទ្រ តំបន់ខ្ពង់រាប និងតំបនប់ជួរភ្នំក្រវាញ អាចនឹងមានភ្លៀងធ្លាក់រាយប៉ាយក្នុងកម្រិតច្រើន ចាប់ពីថ្ងៃទី២៨-៣១ ឧសភា។ ចំណែកឯ តំបន់វាលទំនាបវិញ អាចនឹងមានភ្លៀងធ្លាក់ពីតិចទៅបង្គួរ ចាប់ពីថ្ងៃទី ០១-០៤ ខែមិថុនា។ ក្រសួងធនធានទឹក និងឧតុនិយម អំពាវនាវដល់ប្រជានេសាទ និងអ្នកធ្វើដំណើរតាមសមុទ្រទាំងអស់ បង្កើនការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់បំផុត ពិសេសចាប់ពីថ្ងៃទី២៨-៣១ ឧសភា។ នេះបើតាមការព្យាករអាកាសធាតុនៅថ្ងៃទី២៧ ឧសភា៕	ភ្នំពេញ៖ ការព្យាករអាកាសធាតុប្រចាំសប្តាហ៍របស់ក្រសួងធនធានទឹក និងឧតុនិយម បានបង្ហាញថា ចាប់ពីថ្ងៃទី២៨-៣១ ឧសភា អាចនឹងមានភ្លៀងធ្លាក់ក្នុងកម្រិតច្រើន នៅតំបន់មាត់សមុទ្រ តំបន់ខ្ពង់រាប និងតំបនប់ជួរភ្នំក្រវាញ។
ពាក់ព័ន្ធនឹងការផ្លាស់ប្តូរពេលវេលា ក្នុងការកំណត់តម្លៃលក់រាយនៃប្រេងឥន្ធនៈនៅកម្ពុជានេះ លោក ស៊ាង ថៃ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ នារសៀលថ្ងៃទី១៥ មីនា ថា ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម កំពុងរៀបចំនីតិវិធីនៃការកំណត់ពេលវេលាថ្មីនេះ បន្ទាប់ពីទទួលបានការឯកភាពជាអន្តរក្រសួង និងក្រុមហ៊ុននាំចូលប្រេង រួមទាំងអ្នកចែកចាយប្រេងឥន្ធនៈ។ សកម្មភាពពលរដ្ឋមកចាក់សាំងម៉ូតូ នៅស្ថានីយប្រេងឥន្ធនៈនៅកន្លែង នៅរាជធានីភ្នំពេញ នាព្រឹកថ្ងៃទី១៥មីនា ឆ្នាំ២០២២។ បើតាមអ្នកនាំពាក្យនិងជារដ្ឋលេខាធិការក្រសួងពាណិជ្ជកម្មរូបនេះ លោក ប៉ាន សូរស័ក្តិ នឹងផ្ញើលិខិតស្នើសុំការឯកភាពពីលោក អូន ព័ន្ធមុនីរ័ត្ន ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ អំពីការផ្លាស់ប្ដូរពេលវេលាកំណត់ថ្លៃប្រេងឥន្ធនៈពី១៥ថ្ងៃ មក១០ថ្ងៃវិញនេះ។ លោក ស៊ាង ថៃ បានអះអាងដូច្នេះ៖ «ពេលបានការឯកភាព ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មនឹងចាប់ផ្ដើមអនុវត្តភ្លាម ដោយយើងអាចយកថ្ងៃទី១០, ២០, ៣០ នៃខែនីមួយៗ[សម្រាប់កំណត់តម្លៃប្រេងឥន្ធនៈ]។ សូមជម្រាបថា ប្រេងឥន្ធនៈនៅកម្ពុជាបន្តឡើងថ្លៃជាបន្តបន្ទាប់ រហូតដល់ជាង៥០០០រៀលក្នុងមួយលីត្រ។ ការឡើងថ្លៃប្រេងឥន្ធនៈនេះ បានធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ជីវភាពប្រចាំថ្ងៃរបស់ពលរដ្ឋ ជាពិសេសអ្នកប្រកបរបរសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធ៕	ភ្នំពេញ៖ ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម នឹងបន្ថយពេលពី១៥មក នៅត្រឹម១០ថ្ងៃវិញ ក្នុងការកំណត់ថ្លៃប្រេងឥន្ធនៈ ដែលលក់រាយនៅលើទីផ្សារកម្ពុជា។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់ លោក ប៉ាន សូរស័ក្តិ កាលពីថ្ងៃទី១៤មីនា ដោយបានបញ្ជាក់ថា ការកាត់បន្ថយពេលកំណត់តម្លៃនេះ គឺដើម្បីឆ្លើយតបឱ្យទាន់និន្នាការនៃការប្រែប្រួលថ្លៃប្រេងឥន្ធនៈសកលលោក។
កាកសំណល់វេជ្ជសាស្ត្រ ២០ កុងទឺន័រដំបូង ដែលរួមទាំង បំណែកខ្មោចពីបន្ទប់រក្សាសាកសពក្នុងមន្ទីរពេទ្យ ត្រូវបានដឹកតាមនាវាឆ្ពោះទៅកាន់ប្រទេសអង់គ្លេស កាលពីថ្ងៃទី ៣០ ខែតុលា ហើយសំរាម ៦៥កុងទឺន័រផ្សេងទៀត នឹងត្រូវដឹកបញ្ជូនក្នុងរយៈពេលមួយសប្ដាហ៍ខាងមុខផងដែរ។ អ្នកនាំពាក្យនាយកដ្ឋានគយស្រលីង្កា Sunil Jayaratne បានបញ្ជាក់បែបនេះ ។ បើតាមលោក Jayaratne សំរាមទាំង២៤២ កុងទឺន័រនេះ នឹងត្រូវដឹកជាបន្តបន្ទាប់ នៅពេលដែលមាននាវាទំនេរសម្រាប់ដឹកពួកវា។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ។ តុលាការឧទ្ធរណ៍ស្រីលង្កា កាលពី២សប្ដាហ៍មុន បានចេញបញ្ជាឲ្យដឹកបញ្ជូនត្រលប់ទៅវិញនូវកាកសំណល់ពីមន្ទីរពេទ្យ និងសំរាមប្លាស្ទិករាប់សិបតាន ដែលបាននាំចូលខុសច្បាប់ពីបរទេស។ ការដឹកសំរាមនេះ បានមកដល់ទឹកដីស្រីលង្កា ចន្លោះពីខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០១៧ និង ខែមករា ឆ្នាំ២០១៨។ ក្នុងខែកញ្ញា សំរាមប្រមាណ ២៦០តោន ដែលដាក់ក្នុង២១កុងទឺន័រ ត្រូវបានបញ្ជូនត្រលប់ទៅវិញ ក្រោយចក្រភពអង់គ្លេស យល់ព្រមទទួលយកវិញ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត អាជ្ញាធរស្រីលង្កា បានរកឃើញសំរាមថ្មី ក្រោយសកម្មភាពផ្លូវច្បាប់ បានចាប់ផ្ដើមប្រឆាំងនឹងសំរាម២៤២កុងទឺន័រ ដែលស្ថិតក្នុងកំពង់ផែកូឡុំបូ និងតំបន់ពាណិជ្ជកម្មសេរីក្បែររដ្ឋធានី។ ខាងនាយកដ្ឋានគយស្រីលង្កា អះអាងថា កុងទឺន័រទាំងអស់ ដែលបានដឹកចូលប្រទេសខ្លួន គឺខុសច្បាប់។ ការស៊ើបអង្កេតមួយរបស់អាជ្ញាធរស្រីលង្កា ដែលបានធ្វើឡើងកាលពីឆ្នាំមុនលើសំរាមនាំចូលខុសច្បាប់ ៣០០០តោន បានរកឃើញថា អ្នកនាំចូលសំរាម បានបង្វែរទិសដៅដឹកសំរាមពួកគេប្រមាណ ១៨០តោនទៅកាន់ឥណ្ឌា និងឌូបៃ ចន្លោះឆ្នាំ២០១៧ និងឆ្នាំ២០១៨។ ក្រៅពីស្រីលង្កា ប្រទេស ហ្វីលីពីន ឥណ្ឌូណេស៊ី និងម៉ាឡេស៊ី ក៏បានដឹកបញ្ជូនសំរាមខុសច្បាប់រាប់តោនត្រលប់ទៅប្រទេសដើមរបស់ពួកវាផងដែរ៕	អាជ្ញាធរស្រីលង្កា បានចាប់ផ្ដើមដឹកបញ្ជូនសំរាម ២៤២ កុងទឺន័រ ត្រលប់ទៅឲ្យចក្រភពអង់គ្លេស វិញ ក្រោយតតាំងរឿងក្តី២ឆ្នាំ។ មន្ត្រីស្រីលង្កា បញ្ជាក់បែបនេះ នៅថ្ងៃទី ៣១ ខែតុលា។
«ភ្ញៀវអឺរ៉ុប មិនចូលចិត្តញុំាម្ហូប មានឆ្អឹង និងមានរសជាតិដិតខ្លាំង (មានគ្រឿង និងក្លិនខ្លាំង)។ បើយើងដាក់ឆ្អឹង ពួកគាត់ពិបាកញុំាខ្លាំង។ ភ្ញៀវអឺរ៉ុប មានវប្បធម៌ពិសារម្ហូប មិនមានឆ្អឹង។» នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក ឌុក ដេត។ លោក ឌុក ដេត មិនលើកទឹកចិត្តឱ្យចុងភៅច្នៃម្ហូបដាក់របស់ ឬបន្លែណា ដែលបរទេសញុំាមិនកើតនោះទេ។ អ្នកជំនាញចុងភៅរូបនេះ យល់ថា បរទេស មិនចូលចិត្តការតុបតែងខ្លាំងពេក តែញុំាមិនបាននូវអ្វីដែលមានក្នុងចានទាំងនោះ។ មេចុងភៅរូបនេះ ផ្ដល់យោបល់ថា ការតុបតែងក្នុងចាន គួរដាក់បន្លែ ឬអ្វី ដែលបរទេស ពិសារបានទាំងអស់៕	សៀមរាប៖ លោក ឌុក ដេត ជាម្ចាស់ភោជនីយដ្ឋានសួនមេអំបៅ និង ភោជនីយដ្ឋានពូ ក្នុងក្រុងសៀមរាប។ មេចុងភៅវ័យក្មេងរូបនេះ ទទួលបានភ្ញៀវបរទេសច្រើន ដែលចូលចិត្តពិសារម្ហូបអាហាររបស់ខ្មែរ។ លោក ឌុក ដេត បានច្នៃម្ហូបអាហាររបស់ខ្មែរតាមរសជាតិ និងតាមលក្ខខណ្ឌរបស់ភ្ញៀវបរទេស។ លោក ឌុក ដេត យល់ថា បរទេស មិនចូលចិត្តម្ហូប ដែលមានឆ្អឹង និងមានការតុបតែងច្រើនពេកនោះទេ។
ប្រមុខការពារជាតិចិន Wei Fenghe និងប្រមុខការពារជាតិអាម៉េរិក Lloyd Austin នឹងចូលរួមក្នុងកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអាស៊ាន-បូក នៅសៀមរាបនៅសប្ដាហ៍ក្រោយ។ វត្តមានរដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិមហាអំណាចទាំង២ ក្នុងពេលតែមួយនេះ អាចជាឱកាសសម្រាប់ជំនួបទ្វេភាគី។ ជុំវិញរឿងនេះ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិចិន ក៏បញ្ជាក់ដែថា ប៉េកាំងបើកទ្វារចំហសម្រាប់ជំនួបនេះ។ ក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍នៅថ្ងៃទី២០ ខែវិច្ឆិកា លោក Tan Kefei អះអាងថា ចិនមានអាកប្បកិរិយាសកម្ម និងបើកចំហសម្រាប់ការផ្លាស់ប្តូរជាមួយអាម៉េរិក។ បើតាមអ្នកនាំពាក្យរូបនេះថា ភាគីទាំងពីរកំពុងសម្របសម្រួលទាក់ទងនឹងការ ផ្លាស់ប្តូរណាមួយនៅវេទិកាខាងលើដែលនឹងធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី២៣ ខែវិច្ឆិកានៅកម្ពុជា។ បើកើតមានមែន កិច្ចប្រជុំមួយនេះនឹងតំណាងឱ្យការផ្លាស់ប្តូរយោធាកម្រិតខ្ពស់ជាលើកដំបូងរវាងប្រទេសទាំងពីរចាប់តាំងពីចិនបានបញ្ឈប់ការសន្ទនាជាទៀងទាត់នៅក្នុងខែសីហាក្នុងការឆ្លើយតបចំពោះដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់ប្រធានសភាតំណាងអាម៉េរិកលោកស្រី ណាន់ស៊ី ផេឡូស៊ី ទៅកាន់កោះតៃវ៉ាន់។ នៅឥណ្ឌូណេស៊ីកាលពីសប្តាហ៍មុននៅខាងក្រៅកិច្ចប្រជុំកំពូលក្រុមប្រទេសសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើនទាំង ២០ ប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជិនភីង និងប្រធានាធិបតីអាម៉េរិកលោក ចូ បៃឌិន បានជួបប្រជុំទល់មុខគ្នាជាលើកដំបូង។ ទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសដែលមានសេដ្ឋកិច្ចធំជាងគេទាំងពីររបស់ពិភពលោកកាន់តែយ៉ាប់យ៉ឺនក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ចំពេលមានបញ្ហាដូចជាពាណិជ្ជកម្ម សិទ្ធិមនុស្ស និងតៃវ៉ាន់ថែមទៀត៕	ក្រសួងការពារជាតិចិនលើកឡើងនៅថ្ងៃទី២០ ខែវិច្ឆិកាថា ខ្លួនបើកចំហចំពោះជំនួបរវាងរដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិចិន-អាម៉េរិកនៅកិច្ចប្រជុំក្រៅវេទិកាសន្តិសុខថ្នាក់តំបន់នៅកម្ពុជាក្នុងសប្ដាហ៍ក្រោយ។ នេះជាសញ្ញាវិជ្ជមានមួយសម្រាប់ទំនាក់ទំនងប្រទេសមហាអំណាចទាំងពីរ ក្រោយមេដឹកនាំកំពូលបានជួបគ្នាផ្ទាល់នៅឥណ្ឌូណេស៊ី។
អត្ថបទទាក់ទង លោកស្រី ខាំ សុភាព និងលោក ទុយ ប៊ុនសេរីរ័ត្នមុនី កាន់តំណែងជាអភិបាលរងខេត្តក្រចេះ ជាមួយនឹងការឡើងកាន់តំណែងរបស់ លោក ចេង ប៊ុណ្ណារ៉ា អភិបាលស្រុកមេមត់ និងលោកស្រី នី ចាន់ធីតា ដែលធ្លាប់ធ្វើជានាយិកាវិទ្យាល័យក្រូចឆ្មារនោះ លោក ម៉ៅ ឌុង ក៏បានឡើងកាន់តួនាទីជានាយករដ្ឋបាលសាលាខេត្តត្បូងឃ្មុំ ផ្លូវការផងដែរ។ លោក ឡុង ធាម ដែលជាអភិបាលរងខេត្តកន្លងមក ត្រូវបានផ្ទេរភារកិច្ចឲ្យទៅបម្រើការងារនៅទីស្តីការក្រសួងមហាផ្ទៃ។ ត្បូងឃ្មុំ ស្ថិតក្នុងចំណោមខេត្តដែលមានការតែងតាំងអភិបាលរងថ្មីពីរបន្ថែម នាអំឡុងខែកក្កដា នេះ ពោលគឺបន្ទាប់ពីខេត្តបាត់ដំបង កំពត និងក្រចេះ៕	លោកចេង ប៊ុណ្ណារ៉ា និងលោកស្រី នី ចាន់ធីតា បានឡើងកាន់តំណែងជាអភិបាលរងខេត្តត្បូងឃ្មុំ ផ្លូវការ កាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៩ ក្នុងពិធីដែលប្រព្រឹត្តទៅក្រោមអធិបតីភាពលោក ប៊ុន ហុន រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងមហាផ្ទៃ។
ថ្នាំប្រឆាំងនឹងវីរុសដែលមានវេជ្ជបញ្ជាត្រឹមត្រូវប្រហែលចាអាចបន្ថយភាពធ្ងន់ធ្ងររបស់ជំងឺនេះបាន ព្រមទាំងពន្លឿនភាពជាសះស្បើយផងដែរ។ ថ្នាំគ្មានវេជ្ជបញ្ជាខ្លះក៏អាចគ្រប់គ្រងរោគសញ្ញាជំងឺនេះបានយ៉ាងល្អថែមទៀត។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ បើសិនជាអ្នកមិនចង់ប្រើថ្នាំទេ អ្នកក៏អាចមានជម្រើសវិធីព្យាបាលដោយធម្មជាតិមួយចំនួនផងដែរដូចជា៖ ស៊ុប ស៊ុបមាន់ក្តៅៗមានប្រសិទ្ធភាពណាស់ក្នុងការព្យាបាលជំងឺផ្តាសាយ។ ទឹកស៊ុបក្តៅៗបែបនេះអាចបំបាត់អាការៈឈឺបំពង់ករ បង្គ្រប់ជាតិទឹកនិងអេឡិចត្រូលីត្រក្នុងខ្លួនកាន់តែល្អ។ ការសិក្សាបានឲ្យដឹងថា ស៊ុបមាន់ក៏ជួយផ្លាស់ប្តូរចលនារបស់កោសិកាគ្រាប់ឈាមសក្នុងរាងកាយ ដើម្បីបន្ថយការរលាកផងដែរ។ ទឹកឃ្មុំ ថ្នាំផ្តាសាយភាគច្រើនតែងតែមានជាតិទឹកឃ្មុំនៅក្នុងនោះ។ នេះដោយសារតែវាមានសមត្ថភាពប្រឆាំងនឹងបាក់តេរី និងមេរោគយ៉ាងអស្ចារ្យ។ ទឹកឃ្មុំក៏អាចប្រើសម្រាប់ទប់ស្កាត់ការក្អកបានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាពថែមទៀត។ ដូច្នេះចូរលាយវាបន្តិចក្នុងតែញ៉ាំ ឬញ៉ាំវាមួយស្លាបព្រាក៏បានដែរបើសិនជាចង់បញ្ឈប់ការក្អក។ ខ្ញី ចូរដាក់ចំណិតខ្ញីពីរបីចំណិតទៅក្នុងតែ ឬទឹកក្តៅមួយពែង ហើយហុតវាតិចៗទៅ។ គ្រឿផ្សំធ្វើម្ហូបមួយនេះមានសមត្ថភាពជួយឲ្យរបួសជាសះ ព្រមទាំងបំបាត់អាការៈក្អក និងឈឺបំពង់ករថែមទៀត។ វាក៏ជួយដល់ការក្អួតចង្អោផងដែរ។ ពិតណាស់ ការសម្រាកក៏ជាផ្នែកមួយសំខាន់ដើម្បីឲ្យជំងឺផ្តាសាយឆាប់ជាមកវិញដែរ។ រាងកាយកំពុងតែព្យាយាមប្រឆាំងនឹងការបង្ករោគក្នុងខ្លួនយ៉ាងពិបាក ដូច្នេះបើសិនជាអ្នកយកពេលសម្រាកឲ្យបានច្រើន នោះប្រព័ន្ធភាពស៊ាំនឹងរឹងមាំ ដូច្នេះវានឹងឆាប់ប្រយុទ្ធឈ្នះជំងឺជាមិនខាន៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	នៅពេលមានជំងឺផ្តាសាយ ហើយមិនបានព្យាបាលទេ ជាធម្មតាវាច្រើនតែជាទៅវិញដោយខ្លួនឯងក្នុងរយៈពេលមួយសប្តាហ៍ក្រោយ។ ក្នុងពេលនេះដែរ អ្នកក៏អាចមានជម្រើសព្យាបាលច្រើនណាស់ដែរដើម្បីគ្រប់គ្រងរោគសញ្ញារបស់វា។
តួលេខដែលផ្សាយដោយគណៈកម្មការសុខាភិបាលជាតិចិន (ncov.dxy.cn) បានបង្ហាញថា ខេត្ត Hubei ទាំងមូល មានអ្នកស្លាប់កើនឡើង២៤២នាក់ ដែលធ្វើចំនួនអ្នកស្លាប់សរុបនៅខេត្តនេះ មាន១៣១០នាក់។ មកដល់ពេលនេះ អ្នកជំងឺសរុបមានប្រមាណ៥៣០០០នាក់ ហើយនៅក្នុងនោះ មានប្រមាណ៣០០០នាក់ ត្រូវបានព្យាបាលសះស្បើយ និងអនុញ្ញាតឲ្យចេញពីមន្ទីរពេទ្យ។	អ្នកស្លាប់ដោយសារជំងឺរលាកសួតបង្កដោយមេរោគកូរ៉ូណាប្រភេទថ្មី (COVID-19) ឡើងដល់នាក់១៣៦៨នាក់ហើយ បើគិតត្រឹមម៉ោង៩ និង១០នាទី ព្រឹកថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី១៣ ខែកុម្ភៈ នេះ។ តួលេខនេះ កើនពីចំនួន១១១៦នាក់ កាលពីថ្ងៃម្សិលមិញ។ ករណីស្លាប់នៅក្រៅប្រទេសចិន មានតែ១ករណីប៉ុណ្ណោះនៅហ្វីលីពីន និង១ករណីទៀតនៅហុងកុង ដែលជាតំបន់រដ្ឋបាលពិសេសរបស់ចិន។
ប្រឆាំងនឹងមហារីក អ្នកស្រាវជ្រាវជាច្រើនបានយល់ស្របថា ការញ៉ាំផ្លែប៉ោមដែលសម្បូរទៅដោយសារធាតុ Flavonol អាចជួយបន្ថយការប្រឈមនឹងការកើតជំងឺមហារីកលំពែងបានរហូទដល់ ២៣ភាគរយ។ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានសម្គាល់ឃើញសារធាតុជាច្រើន ដោយក្នុងនោះរួមទាំង Triterpenoids ដែលស្ថិតនៅក្នុងសម្បកផ្លែប៉ោម ហើយវាក៏ជួយប្រឆាំងការលូតលាស់កោសិកាមហារីកសុដន់ ថ្លើម និងពោះវៀនទៀត។ ឆ្អឹងមានសុខភាពល្អ រឿងនេះប្រហែលជាមិនត្រូវបានមនុស្សជាច្រើនដឹងឡើយ ប៉ុន្តែផ្លែប៉ោមមានជាតិកាលស្យូមដែរ។ មួយវិញទៀត សារធាតុ Phloridzin ក៏ជាជីវជាតិដ៏កម្រមួយក្នុងផ្លែប៉ោមដែរ។ ការស្រាវជ្រាវបានរកឃើញថា សារធាតុមួយនេះអាចជួយបង្ការបញ្ហានៅឆ្អឹងបាន ជាពិសេសស្ត្រីក្រោយរ៉ាំងរដូវតែម្តង។ ផ្លែប៉ោមក៏មានសារធាតុ Boron ដែលដើរតួនាទីដ៏សំខាន់មួយក្នុងការការពារសុខភាពរបស់ឆ្អឹង។ សុខភាពបេះដូង ផ្លែប៉ោមអាចជួយបង្ការកំណកក្នុងសរសៃឈាមអាក់ទែកុំឲ្យមានកំណក ដែលវាជាដើមហេតុដ៏ចំបងមួយនៃជំងឺសរសៃឈាមបេះដូង។ នេះដោយសារតែសារធាតុ Phenolic ដែលមានក្នុងសម្បកផ្លែប៉ោម។ បញ្ចុះកូឡេស្តេរ៉ុល មូលហេតុដែលគេណែនាំឲ្យញ៉ាំផ្លែប៉ោមជាមួយអាហារពេលព្រឹក ដោយសារតែវាមានកូឡេស្តេរ៉ុលទាប។ ជាតិសរសៃក្នុងផ្លែប៉ោមក៏អាចជួយបឺតស្រូបជាតិកូឡេស្តេរ៉ុលពីក្នុងខ្លួនដើម្បីបញ្ចេញចោលដែរ។ បន្ថយការប្រឈមនឹងជំងឺទឹកនោមផ្អែម ការសិក្សាបានឲ្យដឹងថា ផ្លែប៉ោមអាចជួយបន្ថយការប្រឈមនឹងជំងឺទឹកនោមផ្អែមបាន។ រឿងនេះមិនមែនមានន័យថា ការញ៉ាំផ្លែប៉ោមអាចជួយបង្ការរោគសញ្ញាជំងឺទឹកនោមផ្អែមបានយ៉ាងល្អ។ ការពារជំងឺ Parkinsons ការស្រាវជ្រាវបានបង្ហាញថា អ្នកដែលញ៉ាំផ្លែឈើ និងអាហារមានជាតិសរសៃខ្ពស់ ប្រហែលជាអាចការពារខ្លួនពីជំងឺ Parkinsons បាន ដែលជំងឺនេះសម្គាល់ដឹងតាមរយៈការបំផ្លាញកោសិកាសរសៃប្រសាទសម្រាប់ផលិតអ័រម៉ូន Dopamine។ សម្រកទម្ងន់ ផ្លែប៉ោមផ្ទុកទៅដោយជាតិសរសៃដែលមានប្រយោជន៍សម្រាប់សុខភាពក្បាលពោះ។ អ្នកដែលកំពុងតែស្វែងរកវិធីគ្រប់គ្រងទម្ងន់ ឬសម្រកទម្ងន់ ចូរចាប់ផ្តើមញ៉ាំផ្លែប៉ោមនៅពេលព្រឹកទៅ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	អ្វីដែលយើងធ្លាប់ដឹងនោះគឺថា មួយថ្ងៃញ៉ាំផ្លែប៉ោមមួយផ្លែអាចជួយការពារកុំឲ្យមានជំងឺបាន។ ដូច្នេះតើអ្នកនឹងអោយអតិភាពនៃការញ៉ាំផ្លែឈើនេះជារៀងរាល់ថ្ងៃដើម្បីសុខភាពដែរទេ? ខាងក្រោមនេះគឺជាអត្ថប្រយោជន៍មួយចំនួននៃការញ៉ាំផ្លែប៉ោមជាមួយអាហារពេលព្រឹក៖
អ្នកស្រីរៀបការជាមួយស្វាមីជនជាតិកូរ៉េ ក្នុងខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០១៦ ពីរឆ្នាំបន្ទាប់ពីអ្នកទាំងពីរជួបគ្នា។ប្រហែលកន្លះឆ្នាំក្រោយមក ធីតា បានចាកចេញពីប្រទេសកម្ពុជា ទៅរស់នៅជាមួយស្វាមីនៅក្នុងប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង។ គម្រោងស្នាក់នៅតែបីខែបានក្លាយទៅជាបួនឆ្នាំ ដែលធ្វើឲ្យជីវិតមិនបានព្រាងទុករបស់ធីតា ជួបការលំបាកខ្លាំង។ ធីតាដែលមានវ័យ ២៥ ឆ្នាំ បានប្រាប់វីអូអេតាមទូរស័ព្ទពីប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូងថា ដោយសារតែបញ្ហាសុខភាពដែលមិនអាចឲ្យអ្នកស្រីធ្វើការនៅក្នុងរោងចក្រ ដូចប្រជាជនខ្មែរដទៃទៀត បានអ្នកស្រីត្រូវរកការងារដែលអ្នកស្រីស្រឡាញ់ ហើយអាចឲ្យអ្នកស្រីធ្វើពីផ្ទះបាន។ ក្រោយពីមើលវីដេអូជាច្រើនអំពីការចម្អិនម្ហូប ដោយសារចំណង់ចំណូលចិត្តធ្វើម្ហូប និងការចង់ចែករំលែក អ្នកស្រីសម្រេចយកការងារដែលបង្ហាញពីការធ្វើម្ហូបតាមបណ្តាញសង្គម ដែលមានឈ្មោះថា «Kitchen Story»។ «គោលដៅចម្បង គឺចង់ឲ្យអ្នកមើលបានប្រយោជន៍។ អ៊ីចឹងទៅមិនថាប្រយោជន៍ណាមួយក៏ដោយ មិនថា ផ្នែកម្ហូបអាហារ ផ្នែកវប្បធម៌ ចំណេះដឹងអី ក៏ដោយ ខ្ញុំចង់ឲ្យវាកាន់តែរីកចម្រើន»។ រូបភាពរបស់អ្នកស្រី ដួង ធីតា ដែលជាម្ចាស់ហ្វេសប៊ុក «Kitchen Story» ដែលបង្ហាញពីវិធីធ្វើម្ហូបដោយទទួលបានការគាំទ្រពីអ្នកប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមកម្ពូជា។ (រូបថតផ្តល់ឲ្យដោយអ្នកស្រី ដួង ធីតា) ធីតារស់នៅក្នុងក្រុង Yangju-si ក្នុងខេត្ត Gyeonggi នៃប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង។ ទីក្រុងនេះមានចម្ងាយប្រមាណជា ៣០ គីឡូម៉ែត្រ ពីក្រុងសេអ៊ូល។ រយៈពេលមួយឆ្នាំដំបូង ធីតា មិនអាចទិញម្ហូបដោយខ្លួនឯងបាន ហើយមិនអាចចេញទៅណាមកណាម្នាក់ឯងបានទេ។ ជីវភាពនេះបានធ្វើឲ្យអ្នកស្រីបាត់ឯករាជ្យភាពរបស់ខ្លួន។ នៅក្នុងជីវភាពរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ ដែលឆ្ងាយពីស្រុកកំណើតពីម្តាយឪពុក ធីតា ជួបការលំបាកខ្លាំង។ ប៉ុន្តែការធ្វើម្ហូបនិងការបង្ហាញពីរបៀបធ្វើម្ហូបបានធ្វើឲ្យអ្នកស្រី មានការសប្បាយចិត្តច្រើនជាងមុន។ «អរគុណអ្នកមើលទាំងអស់។ ដូចខ្ញុំបាននិយាយជាមួយបងមិញអ៊ីចឹង។ ឥឡូវនេះខ្ញុំមិនទទួលស្គាល់ថា ខ្ញុំពូកែអីទេ។ ហើយបើទោះបីជាខ្ញុំពូកែប៉ុណ្ណាក៏ដោយ តែអត់មានអ្នកជួយ share (ចែករំលែក) អត់មានអ្នកជួយ Like ក៏វាអត់រីកចម្រើន។ អ៊ីចឹងទៅដោយសារតែអ្នកមើលទាំងអស់ហ្នឹង»។ នៅពេលចាប់ផ្តើមដំបូង អ្នកស្រីមានការបាក់ទឹកចិត្ត ដោយសារតែវីដេអូ អ្នកស្រីមានមនុស្សពីបួនទៅប្រាំបីនាក់ប៉ុណ្ណោះមើល។ តែក្រោយមកអ្នកស្រីមានអ្នកគាំទ្រកាន់តែច្រើនទៅៗ។ អ្នកស្រីមិនដែលបង្ហាញមុខរបស់អ្នកស្រីនៅក្នុងវីដេអូនោះទេ។ នៅក្នុងវីដេអូគឺមានតែដៃទាំងពីររបស់អ្នកស្រី ជាមួយកាយវិការធ្វើម្ហូប និងសំឡេងស្រាលច្បាស់មួយៗ ដែលប្រាប់អ្នកតាមដានបណ្តាញ kitchen story នៅលើបណ្តាញសង្គមអំពីរបៀបធ្វើម្ហូបផ្សេងៗ។ វីដេអូមួយរបស់អ្នកស្រីអំពី «ភ្លាសាច់គោ» មានអ្នកមើលរហូតជិត៩លាននាក់នៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុក។វីដេអូដដែលនេះ មានអ្នកមើលជិត ២លាននាក់ នៅលើបណ្តាញសង្គមយូធ្យូប (youtube)។ អ្នកស្រីថា ជោគជ័យរបស់អ្នកស្រីកើតមកពីការគាំទ្រពីអ្នកគាំទ្រ និងអ្នកចូលចិត្តមើលវីដេអូធ្វើម្ហូបរបស់អ្នកស្រី។ នាង រុំ មូលីកា មានវ័យ ២៧ ជាអ្នកផលិតមាតិកាម្នាក់។ មូលីកា ដែលជាអ្នកគាំទ្រម្នាក់របស់ kitchen story បានប្រាប់វីអូអេថា ការថតនិងចម្អិនម្ហូបរបស់ធីតា មានភាពទាក់ទាញខ្លាំង។ «ខ្ញុំសរសើរនៅពេលដែលគាត់ execute (អនុវត្ត) ទៅលើ content (ខ្លឹមសារ)។ នៅពេលគាត់ថត គាត់អីហ្នឹង វាមានដំណាក់កាលត្រឹមត្រូវ ហើយវាច្បាស់»។ អ្នកស្រី ធីតា ឃឹះ ជាអតីតនាយិកាប្រតិបត្តិអង្គការ SILAKA នៅកម្ពុជា ក៏ជាអ្នកគាំទ្រម្នាក់របស់ kitchen story ផងដែរ។ អ្នកស្រីប្រាប់វីអូអេតាមបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុកថា អ្នកស្រីចូលចិត្តរៀនរបៀបធ្វើម្ហូបពី Kitchen Story។ «ខ្ញុំចូលចិត្តផេច (ទំព័រហ្វេប៊ុក) របស់គាត់ ដោយសារតែវាផ្តល់រូបមន្ត ធ្វើម្ហូបដែលខ្ញុំចូលចិត្ត។ ខ្ញុំចូលចិត្តមើលរបៀបគេចម្អិនម្ហូប។ ម្ហូបដែលខ្ញុំស្គាល់ ប៉ុន្តែរបៀបធ្វើខុសគ្នា។ អ្នកស្រីដែលជាម្ចាស់ផេច (ទំព័រហ្វេប៊ុក) ហ្នឹងគាត់ឆ្លាត ហើយគាត់ប្រើពេលវេលាដ៏មានតម្លៃរបស់គាត់បានល្អ»។ អ្នកស្រី ទែន សុភោន វ័យ ៥០ ឆ្នាំ ដែលជាម្តាយរបស់ធីតា មាន «មោទនភាព» ចំពោះកូនស្រី។ អ្នកស្រីក៏ជាអ្នកលើកកម្លាំងចិត្តដ៏ខ្លាំងក្លាម្នាក់របស់ ធីតា ផងដែរ។ អ្នកស្រីប្រាប់វីអូអេតាមទូរស័ព្ទ ដោយសំឡេងសប្បាយរីករាយថា៖ «មីងរំភើបខ្លាំងណាស់។ រំភើបឡើងចង់ស្រក់ទឹកភ្នែកក្មួយ។ យើងជាម្តាយម្តាយឪពុក រំភើបរកអ្វីមកប្រៀបផ្ទឹមមិនបានទេ»។ ការសម្រេចទាំងនេះកើតឡើង ដោយការខិតខំមិនរួញរា និងជាទៀងទាត់របស់ធីតា។ មុននឹងសម្រេចថាធ្វើម្ហូបអ្វីមួយនោះ ធីតា ត្រូវចំណាយពេលមើលសៀវភៅម្តងហើយម្តងទៀត អំពីមុខម្ហូបនោះ។ ធីតាក៏ត្រូវមើលពីរបៀបធ្វើ និងរបៀបថតវីដេអូអ្នកធ្វើម្ហូបដទៃៗទៀត ដើម្បីឲ្យប្រាកដថា «រស់ជាតិម្ហូបឆ្ញាញ់ពិសា» ហើយវីដេអូដែលបង្ហាញពីការធ្វើម្ហូបនោះ «ទាក់ទាញ» ផងដែរ។ អ្នកស្រី ធីតា ត្រូវរៀបចំធ្វើម្ហូបនិងថតវីដេអូដោយខ្លួនឯង។ អ្នកស្រីត្រូវរៀនថតវីដេអូ និងកាត់វីដេអូដោយខ្លួនឯង។ មុខម្ហូបខ្លះតម្រូវឲ្យអ្នកស្រីធ្វើពីពីរទៅបួនដង ទើបអ្នកស្រីពេញចិត្ត។ នេះមានន័យថាអ្នកស្រីត្រូវចំណាយកម្លាំងធ្វើម្ហូប និងថតច្រើនដង ហើយការចំណាយទៅលើតម្លៃគ្រឿងបន្លែ និងសាច់នៃមុខម្ហូបនោះក៏កើនឡើងតាមហ្នឹងដែរ។ យូរៗម្តង ស្វាមីអ្នកស្រីជួយអ្នកស្រីក្នុងការរៀបចំ។ សកម្មភាពចម្អិនបង្កងអាំងរបស់អ្នកស្រី ដួង ធីតា ម្ចាស់ហ្វេសប៊ុក «Kitchen Story» ដែលចែករំលែកវិធីធ្វើម្ហូបតាមបណ្តាញសង្គមដោយទទួលបានការគាំទ្រខ្លាំងពីអ្នកប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមកម្ពុជា។ (រូបថតផ្តល់ឲ្យដោយអ្នកស្រី ដួង ធីតា) ពីរឆ្នាំក្រោយមក អ្នកស្រីទទួលបានចំណូលខ្លះពីហ្វេសប៊ុកនិងយូធ្យូប។ ខែខ្លះអ្នកស្រីទទួលបាន ២០០ ដុល្លារ ។ ខែខ្លះទៀតអ្នកស្រីទទួលបានជិតដល់ ៦០០ ដុល្លារ។ អ្នកស្រីប្រើចំណូលទាំងនេះ ដើម្បីទិញបន្លែសាច់ និងគ្រឿងគ្រៅសម្រាប់ការបង្ហាញមុខម្ហូបផ្សេងៗទៀត។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នកស្រីថា ចំណូលពីការធ្វើម្ហូប និងការបង្ហោះវីដេអូទាំងនេះមិនមែនជាគោលបំណងសំខាន់របស់អ្នកស្រីនោះទេ។ អ្នកស្រីសប្បាយចិត្ត នៅពេលអ្នកតាមដានការធ្វើម្ហូបរបស់អ្នកស្រីសាកល្បងតាមអ្វីដែលអ្នកស្រីបានបង្ហាញ។ អ្នកស្រីនឹងបន្តរៀនធ្វើមុខម្ហូបបន្ថែមទៀត។ អ្នកស្រីក៏ត្រូវរៀនបន្ថែមអំពីការថតនិងកាត់វីដេអូឲ្យកាន់តែមានគុណភាពល្អជាងមុនផងដែរ។ ហើយអ្នកស្រីសង្ឈឹមថា នឹងទទួលការគាំទ្រកាន់តែច្រើន៕ សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ	ភ្នំពេញ៖ដូចជានារីខ្មែរជាច្រើនទៀតដែរ អ្នកស្រី ដួង ធីតាតែងតែជួយការងារផ្ទះម្តាយ។ នៅពេលម្តាយនិងឪពុកនាងមិននៅផ្ទះ ធីតា ដាំបាយនិងស្លដោយខ្លួនឯង តាំងពីអាយុតិចជាង ១០ ឆ្នាំមកម្ល៉េះ។ រយៈពេល ២០ ឆ្នាំកន្លងមក ធីតា ដែលធំធាត់នៅក្នុងស្រុកតាខ្មៅខេត្តកណ្តាល ជាមួយប្អូនស្រីម្នាក់ចូលចិត្តរៀនធ្វើម្ហូបពីម្តាយ។
នគរបាលជាតិ បានស្រង់សម្ដីរបស់លោក មាស វិរិទ្ធ ទៅចុះផ្សាយថា អាជ្ញាធរបានចាប់ខ្លួនអ្នកជួញដូរគ្រឿងញៀនជាង៧៥០០នាក់ ដោយក្នុងនោះ បានបញ្ជូនទៅកាន់តុលាការកាត់ទោសជាង ៤៤០០នាក់រួចហើយ ហើយបានឃាត់ខ្លួនអ្នកប្រើប្រាស់ជាង ៣ពាន់នាក់ ដោយត្រូវបញ្ចូនទៅកាន់មណ្ឌលកែប្រែ។ លោក មាស វិរិទ្ធ បានបន្ថែមថា តួលេខទាំងអ្នកជូញដូរនិងអ្នកប្រើប្រាស់ត្រូវបានថយចុះជាងឆ្នាំ២០១៧ ប៉ុន្តែសារធាតុញៀន បានកើនឡើងដោយសារតែអាជ្ញាធរបង្ក្រាបបានភាគច្រើនជាទ្រង់ទ្រាយធំ។ បើតាមការចុះផ្សាយរបស់នគរបាលជាតិដដែល អគ្គលេខាធិការនៃអាជ្ញាធរជាតិប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្រឿងញៀននៃក្រសួងមហាផ្ទៃរូបនេះ បានអំពាវនាវដល់ប្រជាពលរដ្ឋទូទៅ សហការជាមួយអាជ្ញាធរគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ដើម្បីលុបបំបាត់នូវគ្រឿងញៀននៅកម្ពុជា។ លោក ថា អាជ្ញាធរ ធ្វើការតែឯងគឺមិនអាចទៅរួចនោះឡើយ លុះត្រាតែមានការសហការជាមួយប្រជាពលរដ្ឋផងដែរ៕	ភ្នំពេញ៖ រយៈពេល៦ខែ ក្នុងឆ្នាំ២០១៨ អាជ្ញាធរគ្រឿងញៀន បានសហការជាមួយសមត្ថកិច្ចគ្រប់ផ្នែកទាំងអស់ ចុះបង្ក្រាប់អ្នកជូញដូរ និងប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀនជិត ៤ពាន់ករណី ហើយឃាត់មនុស្សជាង ១ម៉ឺននាក់ និងរឹបអូសសារធាតុញៀនជាង ១រយគីឡូក្រាម។ នេះបើតាមការឱ្យដឹងពីនាយឧត្តមសេនីយ៍ មាស វិរិទ្ធ អគ្គលេខាធិការនៃអាជ្ញាធរជាតិប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្រឿងញៀននៃក្រសួងមហាផ្ទៃ ដែលគេហទំព័រអគ្គស្នងការនគរបាលជាតិ បានចុះផ្សាយ នៅថ្ងៃទី១៤ ខែសីហា។
តាមរយៈកម្មវិធីជំនួបជាមួយនឹងប្រជាជនម៉ាឡេនៅថ្ងៃ៦ តុលា លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី មហាមេដ មហាធៀ បានលើកឡើងថា មានតែប្រជាជនម៉ាឡេខ្លួនឯងនោះទេ ដែលអាចស្តារកិត្យានុភាពរបស់ខ្លួនបាន ហើយត្រូវបញ្ឈប់រំពឹងថា នឹងមានអ្នកដទៃខាងក្រៅមកជួយលើកមុខមាត់របស់ខ្លួនឲ្យទាល់តែសោះ។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ Channel News Asia។ តាមប្រភពព័ត៌មានដដែលនោះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី សង្កត់ធ្ងន់ថា សូម្បីតែរដ្ឋាភិបាលដែលដឹកនាំដោយជនជាតិម៉ាឡេ ក៏មិនអាចជួយស្រោចស្រង់កិត្យានុភាពបានទាំងស្រុងបានដែរ ប្រសិនបើប្រជាជនមិនមានការចូលរួម និងប្រឹងប្រែងសម្រាប់ភាពល្អប្រសើររបស់ខ្លួនឯងផងនោះ។ នៅចំពោះមហាជនរាប់ពាន់នាក់ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ចង់ឲ្យប្រជាជនម៉ាឡេ ដែលរាប់បញ្ចូលទាំងអ្នកនៅក្នុងជួរថ្នាក់ដឹកនាំ តំណាងគណបក្សនយោបាយទំនោរម៉ាឡេ និងអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលផងនោះ មានស្មារតីភ្ញាក់រលឹក។ លោក បញ្ជាក់ថា៖ «ប្រសិនបើយើងមានសមត្ថភាពគ្រប់គ្រងប្រទេសបានល្អ ធ្វើការបានល្អ ផលិតទំនិញបានច្រើន នោះគ្មាននរណាម្នាក់ឆក់យកកិត្យានុភាពរបស់យើងបានឡើយ»។ គិតចាប់ពីឡើងកាន់អំណាចមក មេដឹកនាំចាស់វស្សារូបនេះ តែងតែដាស់តឿនឲ្យប្រជាជនម៉ាឡេស៊ីទាំងអស់ មានស្វ័យភ្ញាក់រម្លឹកលើការបំពេញការងារ ក៏ដូចជាការងារប្រទេសជាតិ។ លោក ក៏ធ្លាប់បញ្ជាក់ផងដែរ កត្តាមួយដែលធ្វើឲ្យមានលំហូរជនជាតិបរទេសច្រើនទៅធ្វើការនៅម៉ាឡេស៊ី ក៏ដោយសារតែប្រជាជនម៉ាឡេស៊ី មិនក្តោបឱកាស និងរើសអើងការងារ ដែលអាក្រក់ លំបាក និងគ្រោះថ្នាក់។ កន្លងមក លោក តែងសរសើរដល់ប្រជាជនជប៉ុន និងវៀតណាម ដែលមានការប្រឹងប្រែងខ្ពស់ក្នុងការងារ ដែលជាផ្នែកធំមួយធ្វើឲ្យសេដ្ឋកិច្ចជាតិមានការរីកលូតលាស់លឿន ហើយលោក ក៏ចង់ឃើញប្រជាជនម៉ាឡេស៊ី កែប្រែឥរិយាបថរបស់ខ្លួនបែបនេះដែរ៕	លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី មហាមេដ មហាធៀ បានក្រើនរម្លឹកដល់ប្រជាជនម៉ាឡេស៊ីឲ្យពង្រឹងសមត្ថភាព និងប្រើប្រាស់ឱកាសដែលខ្លួនមានឲ្យអស់ពីលទ្ធភាព ដើម្បីកសាងកិត្យានុភាពសម្រាប់ប្រជាជាតិរបស់ខ្លួន។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី មិនចង់ឃើញប្រជាជនម៉ាឡេ មានក្តីរំពឹងថា នឹងមានអ្នកដទៃខាងក្រៅ នឹងមកជួយលើកិត្តិយសខ្លួនឲ្យសោះ។
កិច្ចព្រមព្រៀងសហប្រតិបត្តិការប៉ូលិស ស្ថិតក្នុងចំណោមកិច្ចព្រមព្រៀងចំនួនប្រាំបួនដែលត្រូវបានចុះហត្ថលេខាបន្ទាប់ពីនាយករដ្ឋមន្ត្រីកោះសូឡូម៉ុន Manasseh Sogavare បានជួបជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រីចិន លី ឈាំង នៅទីក្រុងប៉េកាំង។ លោក Sogavare បានទៅដល់ចិនកាលពីថ្ងៃទី៩ ខែកក្កដាសម្រាប់ដំណើរទស្សនកិច្ចលើកដំបូងរបស់លោកចាប់តាំងពីប្រទេសទាំងពីរបានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិសុខកាលពីឆ្នាំមុនដែលធ្វើឱ្យមានភាពល្អក់កករជាមួយអាម៉េរិកនិងប្រទេសជិតខាងមួយចំនួនរួមទាំងអូស្ត្រាលីផងដែរ។ «ក្នុងរយៈពេលត្រឹមតែបួនឆ្នាំប៉ុណ្ណោះ ទំនាក់ទំនងរវាងចិន និងកោះសូឡូម៉ុនបានរីកចម្រើន យ៉ាងឆាប់រហ័ស ហើយយើងអាចនិយាយបានថាវាមានផ្លែផ្កាខ្លាំងណាស់»។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីចិនប្រាប់សមភាគីកោះសូឡូម៉ុនបែបនេះ។ ទន្ទឹមនេះ លោក Sogavare បានថ្លែងអំណរគុណដល់ចិនចំពោះតួនាទីរបស់ខ្លួនក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមជាសកលរួមទាំងសន្តិភាព និងការអភិវឌ្ឍដោយចីរភាព។ លោកបន្ថែមថា ប្រទេសរបស់លោកមានការរៀនច្រើនពីបទពិសោធរបស់ចិន។ បើយោងតាមទូរទស្សន៍រដ្ឋចិន ក្នុងការពិភាក្សាជាមួយប្រធានាធិបតីចិនលោក ស៊ី ជិនភីង វិញ មេដឹកនាំទាំង២ បានព្រមព្រៀងដើម្បីបង្កើតភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រដ៏ទូលំទូលាយមួយ។ លោក ស៊ី និយាយនៅក្នុងជំនួបនៅវិមានប្រជាជនថា ចិន និងបណ្តាប្រទេសកោះប៉ាស៊ីហ្វិក ជាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍដូចគ្នា ហើយគួរតែពង្រឹងជំនួយទៅវិញទៅមកក្នុងក្របខ័ណ្ឌនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការត្បូង-ត្បូង។ លើសពីនេះ លោក ស៊ី ក៏បានសន្យាគាំទ្រយុទ្ធសាស្ត្រឆ្នាំ២០៥០សម្រាប់ទ្វីបប៉ាស៊ីហ្វិកខៀវ ដែល ផែនការដ៏ធំមួយរបស់ប្រជាជាតិប៉ាស៊ីហ្វិកលើការ ជំរុញគោលដៅយុទ្ធសាស្ត្រក្នុងតំបន់ក្នុងរយៈពេល៣ទសវត្សរ៍ខាងមុខ។ ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយដោយឡែក ការិយាល័យលោក Sogavare បញ្ជាក់ពីហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធប្រកបដោយគុណភាពដែលប្រទេសនេះត្រូវការសម្រាប់ការពង្រឹងសេដ្ឋកិច្ចដើម្បីលុបបំបាត់ភាពក្រីក្រ។ អំឡុងទស្សនកិច្ចនេះ ប្រទេសទាំងពីរក៏បានឈានដល់កិច្ចព្រមព្រៀងលើវិស័យនានារួមមាន អាកាសចរណ៍ស៊ីវិល ពាណិជ្ជកម្ម សេដ្ឋកិច្ច បច្ចេកវិទ្យា និងកីឡា។ លោក Sogavare ដែលឡើងកាន់អំណាចក្នុងឆ្នាំ ២០១៩ បានផ្លាស់ប្ដូរគោលនយោបាយការបរទេសដោយងាកចេញពីទំនាក់ទំនងការទូតជាមួយតៃវ៉ាន់។ កាលពីខែមុន លោក Sogavare បានអំពាវនាវឱ្យ ពិនិត្យឡើងវិញសន្ធិសញ្ញាសន្តិសុខឆ្នាំ២០១៧ ជាមួយអូស្ត្រាលីនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអូស្ត្រាលីដែមទៀត។ កោះសូឡូម៉ុនក៏បានបើកស្ថានទូតជាផ្លូវការនៅទីក្រុងប៉េកាំងក្នុងទស្សនកិច្ចរបស់លោក Sogavare៕	ចិន និងកោះសូឡូម៉ុន នាថ្ងៃទី ១០ ខែកក្កដា បានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងស្តីពីកិច្ច សហប្រតិបត្តិការវិស័យប៉ូលិសដែលជាផ្នែកមួយនៃការធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងចំពោះទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីដែលត្រូវបានដំឡើងទៅជាភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្រ្តទូលំទូលាយ។
Leang Delux, Thmey Thmey CEO interviews Huot Pum: LEANG DELUX: You spent many years studying in France before coming back and working for the government, specifically the Ministry of Economy and Finance (MEF). Then you applied for a job abroad. You're among the few Cambodians working for an international institution abroad. How did you come up with this idea? HUOT PUM: First and foremost, I wanted to gain some international experience if I had a good chance to expose myself to an international work environment. Frankly speaking, I'm a life learner and always keen to learn more if I have the opportunity. In short, I wanted to be an expert in the field in which I trained and was assigned to work. I thought that studying abroad alone was not enough and I needed to get more knowledge and experience from different experts of various backgrounds to complete the missing parts in my qualifications. My MEF colleagues who attended ASEAN+3 meetings informed me that AMRO (then just a limited company, registered under Singapore law) had announced several vacancies for economist positions. Following their advice and also to challenge myself, I prepared some paperwork required by AMRO and applied for a position as an economist. Honestly, I was not so confident about being short-listed or called for an interview. I'd been trained and educated in France under the French system, while the job I applied for was in Asia where English is widely used and spoken. There'd be many good potential candidates applying for the same positions from the region especially Singapore, Malaysia and the Philippines, which are very fluent in English. A few weeks later, I received an email saying I'd been short-listed and would be called for a Skype interview the following week. I was so excited and this motivated me to prepare further ahead of the actual interview. I told myself I would prepare all the necessary information and sharpen my knowledge on economic, financial and other matters. On the interview day, the AMRO director (the first one, Mr Wei Benhua) and his team interviewed me via Skype. He asked whatever he thought relevant to justify and evaluate my qualifications. At the end of the interview, he asked me when I wanted to visit Singapore. I smiled and replied: It depends on you, sir. I'm ready and available to go anytime. He said: As soon as possible then. Officially, I joined AMRO as an economist in February 2012. LEANG DELUX: Would you mind describing your first days settling into your workplace and living in Singapore? HUOT PUM: After signing the contract in Singapore, I called home that I'd be coming over to live here for three years. My family was happy with the good news. We talked and agreed that Id start to work with AMRO on 10 February 2012. I still remember arriving in Singapore on Thursday 9 February, showing up to the office the next day, and flying to Vientiane, Lao PDR, on Saturday 11 February, for a business trip. We visited Lao PDR to survey its economy. Everything was new to me and the team members were all new to each other. We started to get to know each other gradually from that day. I was assigned as desk economist for Lao PDR and Indonesia and had to write up two reports for these economies after business trips to each country. Since I had no time to look for an apartment to rent, I stayed at a hotel near the office for many weeks. After office hours, I contacted many real-estate agents and viewed a number of properties in different areas across Singapore. AMRO colleagues who arrived a few months earlier strongly advise me to look for a unit close to public transport as we needed to commute to the office every day. At the beginning, I came alone and left my family behind in Phnom Penh. I felt excited with my new work, new knowledge and technology. I was also eager to learn from colleagues. With two assignments, I always kept myself busy and time flied. I worked late every day and stayed at the office until 10 or 11 pm. Despite the loneliness, I enjoyed my work a lot. LEANG DELUX: What advantages and challenges could you share with our readers? Have you been satisfied with the decision you made? HUOT PUM: I thought and still think I made the right decision to expose myself to an international work environment. I have gained a lot of knowledge and skills in different fields technical, management, communication, analysis and writing skills. On top of this, Ive benefited significantly in terms of medical care, education for my children and in other areas. However, almost everything was new to me and this required me to work much harder than I did in Cambodia and learn more, in speed and depth, about almost everything considered relevant for my work. I wasnt familiar with some technical tools and software/ modeling methods to analyze economic and financial matters or how to write reports well. Rapid learning was required and I had to work hard, almost non-stop, to catch up on all these new things with other colleagues from more advanced countries. LEANG DELUX: What advice or recommendations would you give to young Cambodians who want to work for an international institution abroad? HUOT PUM: First, as learners and young professionals, we should learn as much as we can from everyone and everywhere, trying to master all skills in which we've been trained regardless of the skill grade. Frankly speaking, we dont really know when and in what circumstances were going to use such skills. I can say that all are useful and helpful, and some skills will help you rise, leading to an outstanding position. In most cases, to remain competitive and survive, we should know how to fulfil all assignments, and master the tasks as much as we can. We can seek further assistance from others. For skills considered basic by others, we should master them well and fulfil our tasks with such skills. From my experience, no one can teach or show us new skills and knowledge all the time as everyone is busy with many pending tasks. We need to learn such skills and knowledge ourselves and complete assignments on time. Another factor I find important is that we should remain confident in what we're doing with a strong commitment and decent behavior. For me, good behavior is the key for great success and survival, especially in a multicultural work environment. Im confident that any boss likes hard-working staff. Maintain high professionalism and a hard working attitude all the time. LEANG DELUX: You've been working outside the country for seven years, and you're about to come back to serve the government. What will you bring back with you? HUOT PUM: I'm fully confident in saying that I've become a new person after working for more than seven years with AMRO. Im a new Pum. For sure, I'll bring with me experience and knowledge gained at AMRO and will try to apply as much as I can at MEF in Cambodia. Another asset I fully owe to AMRO is work attitude. AMRO trained me with high professionalism and a good attitude to work and colleagues. I hope I can share with my colleagues at MEF when the time allows. It's a good time for me to come back and serve our country. Ask not what Cambodia can do for you, ask what you can do for Cambodia. I'm happy to come back and contribute as much as I can to the country that has provided me significant opportunities. Its time for me to give back to this beautiful proud country. LEANG DELUX: The world knows Singaporeans as very disciplined, talented and hard-working people. As for law enforcement, people simply say that Singapore is a country of fines. Are there some points you have seen as negative? HUOT PUM: Its quite true. People here work very hard. They are more or less well-trained, and quite able to deliver results in their job assignments. On average, I can say that Singaporeans can fulfil their job descriptions with good results. They have very good abilities, supported by the strong foundations of their education system. From my observations, its obvious to say that law enforcement is very strong, and that Singaporeans comply with laws and regulations without exception. Of course, they are scared of being fined for faults or breaches. Having said that, no one is perfect if caught, they are fined accordingly. Singaporeans are trained in such a way from birth and they are less flexible than non-Singaporeans. It's a bit challenging at first, as theyre quite rigid. But once you have a good understanding of them, I found it easy to work with them, as theyre efficient and straightforward. LEANG DELUX: Please tell me one bad and one good memory of your time in Singapore. HUOT PUM: One bad thing is loneliness. Its very hard to overcome the loneliness. For me, I try to set up a good list of activities to do over the weekend or during public holidays. One good thing is straight-forwardness. Its very clear-cut in Singapore. It is a very straightforward society and you dont need to be so polite. I mean we dont need to be very diplomatic with one another, a minimum politeness is enough. For instance, if you dont want to talk more or discuss something further with anyone, you can simply say sorry, I'm not interested and say goodbye. People comply very well with laws and regulations, and everyone is equal in front of the law. The fair treatment is obvious and people are satisfied with this principle.	Mr. Huot Pum has spent seven years working for the Asean+3 Macroeconomic Research Office, better known as AMRO, a regional macroeconomic surveillance organization based in Singapore. Holding a PhD in economics in 2008 from Frances Lumière University Lyon 2, Mr. Pum was also government official at the Ministry of Economy and Finances (MEF) at Department of Financial Markets and Institutions (2005-2008) and deputy director general of Securities and Exchange Commission of Cambodia (2008-2012).
មួយវិញទៀត កាលពីចុងឆ្នាំ ២០២០ vivo និង ZEISS បានសហការគ្នា នៅក្នុងភាពជាដៃគូដើម្បីនាំយកនូវបទពិសោធន៍ នៃការថតរូបភាពកាន់តែអស្ចារ្យ សម្រាប់ស្មាតហ្វូន vivo។ នៅក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ ក្រុមហ៊ុន vivo និង ZEISS នឹងបង្កើតនូវមន្ទីរពិសោធន៍ vivo ZEISS Imaging Lab ដែលជាកម្មវិធីស្រាវជ្រាវ និងអភិវឌ្ឍន៍ (R&D) រួមគ្នា ក្នុងការផ្តោតទៅលើបច្ចេកវិទ្យានៃការថតរូបភាព សម្រាប់ស្មាតហ្វូន Flagship របស់ក្រុមហ៊ុន vivo។ សម្រាប់ដើមឆ្នាំ ២០២១នេះវិញ ក្រុមហ៊ុន vivo ប្រចាំប្រទេសកម្ពុជា គ្រោងបញ្ចេញស្មាតហ្វូនរបស់ខ្លួនមួយម៉ូឌែលនៃត្រកូល Y គឺ ម៉ូឌែលស្មាតហ្វូន vivo Y51 ដែរជាស្មាតហ្វូនស្ថិ តក្នុងលំដាប់ថវិកា ប៉ុន្តែមកលើកនេះ ឃើញថា មានការរចនាបទខុសប្លែកពីជំនាន់មុនៗ។ ដោយយើងឃើញថា មានការរំលេចឡើង មកជាមួយនឹងរចនាបទប្លែកថ្មី បំពាក់ដោយលែនកាមេរ៉ាក្រោយ 3គ្រាប់ ស្រដៀងទៅនឹងស្មាតហ្វូន Flagship vivo X50Pro។ រង់ចាំមើលទាំងអស់គ្នា ថាតើស្មាតហ្វូនជំនាន់ថ្មី ដើមឆ្នាំ ២០២១ vivo Y51 នឹងមានកំណែទម្រង់អ្វីថ្មី ដែលមកបំពេញបន្ថែម ឲ្យកាន់តែអស្ចារ្យជាងនេះ៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ដើមឆ្នាំដើមលាភ ក្រុមហ៊ុនស្មាតហ្វូន vivo មិននៅស្ងៀមសំងំយូរឡើយ។ ក្រោយឆ្នាំចាស់ ២០២០ បានកន្លងផុតទៅ ជាមួយនឹងការបង្ហាញចេញនូវស្មាតហ្វូនរបស់ខ្លួនជាច្រើនម៉ូឌែលមានដូចជាស្មាតហ្វូន vivo Y50 V19 Y30 X50/X50Pro Y1s Y20s V20 Y12s V20SE Y20 ដែលសុទ្ធសឹងជាស្មាតហ្វូន ទទួលបានប្រជាប្រិយភាព នឹងទទួលបានការគាំទ្រខ្លាំង ពីប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរគ្រប់បណ្តាខេត្តក្រុងផងដែរ។
India's government promised hundreds of billions of dollars to develop poor rural areas and help struggling farmers in its annual budget Thursday, looking to win over voters ahead of the next general election. Finance Minister Arun Jaitley said the government would spend $220 billion on rural infrastructure, including building new roads and toilets and bringing electricity to millions of rural households. Jaitley also announced a national healthcare scheme that will enable half a billion poor Indians to access up to 500,000 rupees ($7,855) a year for treatment, a key step in a country where many people have little access to affordable medical care. But small businesses and the rural economy were the main focus of the right-wing Bharatiya Janata Party (BJP) government's last full-year budget before national elections due by May 2019. "While making the proposals in this year's budget, we have been guided by our mission to especially strengthen agriculture, rural development, health, education, employment, MSME (micro, small and medium-sized enterprises) and infrastructure sectors of the Indian economy," Jaitley told parliament as he summed up the budget. "I am sure the new India which we aspire to create now will emerge." The majority of India's 1.25 billion population lives in the countryside, and winning rural voters is key to election victory in the world's largest democracy. The government promised in the previous budget to double farmer incomes in the next five years and bring 10 million households out of poverty by 2019. But many still live and work in near penury at the mercy of loan sharks and a harsh climate, and rural disaffection has stoked protests and a rise in farmer suicides in recent years. Access to water is particularly problematic in India, where less than half of all agricultural land is irrigated. - World's largest healthcare programme - "The budget was expected to be pro-farmer as agrarian distress was rising and there has been a widespread outcry over the crop slowdown from the farming community across India," said Sujan Hajra, chief economist at Anand Rathi Securities. "The government's increased spending will augur well for the rural economy and boost growth and employment, which is crucial in changing public sentiment." Jaitley also cut corporate tax on small and medium-sized businesses, a move he said would enable them to reinvest more of their profits and create much-needed jobs. And he said the government would help some states subsidise machinery for farmers to destroy crop stubble to deter burning after the harvest. The burn-off in the northern farming states of Haryana and Punjab last year caused pollution across the region to spike at levels considered hazardous to health for weeks on end. Announcing the healthcare scheme, Jaitley said India would be unable to realise the demographic dividend of its burgeoning youth population without healthy citizens. "This will be the world's largest government-funded healthcare programme," he said. India lacks sufficient doctors for its huge population, and state-run hospitals are stretched to breaking point. On education, Jaitley said India had succeeded in getting more children into schools, but that the quality of teaching needed to improve. "Technology will be the biggest driver in improving the quality of education," he said. Analysts said the budget shortfall of 3.5 percent in the fiscal year 2017/8 was in line with expectations. Next year's target has been set lower, at 3.3 percent. India's economic growth slumped to 5.7 percent in the first quarter of the current financial year -- the lowest in three years -- but has since bounced back. The government estimates the economy will grow by 7.2-7.5 percent in the second half of the current fiscal year and has said the country is on track to achieve growth of eight percent "soon". The Bombay Stock Exchange's benchmark Sensex index fell 0.46 percent or 165.52 points on the budget announcement.	New Delhi, India \| ADDS details of health scheme, education investment and tax cuts for small businesses; stock market and analyst reaction.
លោក ស៊ឹម ភីរុណ អ្នកជំនាញហិរញ្ញវត្ថុ និងជានាយកប្រឹក្សាហិរញ្ញវត្ថុនៅក្រុមហ៊ុន CoGen សង្កេតឃើញថា រយៈពេលចុងក្រោយនេះអ្នករកស៊ីផ្តល់កម្ចីក្រៅផ្លូវការ បានដាក់ខសន្យាមិនសុចរិតមួយចំនួនដល់អ្នកប្រើកម្ចីមិនអាចអនុវត្តបានតាមផ្លូវច្បាប់។ បើតាមការពន្យល់របស់អ្នកជំនាញរូបនេះ អ្នកខ្ចីប្រាក់ក្រៅផ្លូវការ ប្រឈមនឹងការបង់ថ្លៃសេវាពី១០ទៅ២០ភាគរយ ហើយអត្រាការប្រាក់ក៏ខ្ពស់ខ្លាំង ជាពិសេស គឺរងនូវការពិន័យខ្ពស់នៅពេលសងយឺត។ លោក ភីរុណ បន្តនិយាយដូច្នេះ៖ « បំណុលនោះនឹងកើនពីមួយថ្ងៃទៅមួយថ្ងៃ ធ្វើឱ្យយើងជំពាក់លុយគេច្រើនមែនទែន ក្នុងរយៈពេលខ្លី។ ក្នុងស្ថានភាពបែបនេះ យើងលក់ទ្រព្យអស់ហើយដើម្បីសងគេ តែមិនគ្រប់នៅបន្តជំពាក់គេ នោះយើងធ្លាក់ក្នុងបំណុលវ័ណ្ឌកហើយ ខណៈគេនៅតែគុណការប្រាក់ គុណការពិន័យមកលើយើង»។ ដើម្បីជ្រាបកាន់តែច្បាស់សូមលោកអ្នកទស្សនាការពន្យល់របស់លោក ស៊ឹម ភីរុណ ក្នុងវីដេអូខាងក្រោមនេះដូចតទៅ៖	កម្ចីក្រៅផ្លូវការ សំដៅទៅលើបុគ្គល ឬក្រុមហ៊ុនដែលរកស៊ីផ្តល់ហិរញ្ញវត្ថុដោយគ្មានអាជ្ញាបណ្ណពីធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា។ អ្នកប្រើប្រាស់សេវាកម្ចីហិរញ្ញវត្ថុក្រៅផ្លូវការនេះ គឺងាយធ្លាក់ក្នុងស្ថានភាពបំណុលលើសលុប ព្រោះតែប្រឈមនឹងអត្រាការប្រាក់ខ្ពស់ហួសហេតុ។
សូមអញ្ជើញទស្សនារូបភាពខាងក្រោម៖	ភ្នំពេញ៖ លោក ជា យុទ្ធា ជាជាងចម្លាក់ស្ពាន់វ័យ៦៧ឆ្នាំ ដ៏មានថ្វីដៃម្នាក់ក្នុងស្រុកពញាឮ ខេត្តកណ្តាល។ ចម្លាក់ស្ពាន់ដ៏ប្រណីត ដែលកើតចេញពីស្នាដៃរបស់លោក យុទ្ធា រួមទាំងកូនប្រុស និងកូនជាង កំពុងទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍ និងកោតសសើរពីពលរដ្ឋខ្មែរ និងជនបរទេស តាមបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុក។ លោកបានរៀបរាប់ទាំងរីករាយប្រាប់សារព័ត៌មានThmeyThmey25 ថា ក្រោយរបបប៉ុលពត របរឆ្លាក់ស្ពាន់របស់លោកមិនសូវមានអតិថិជនទេ ប៉ុន្តែនៅពេលមានហ្វេសប៊ុក របរនេះក៏ចាប់ផ្តើមមានអតិថិជនមិនដាច់ ជាពិសេសមានការស្រលាញ់ពេញចិត្តពីពលរដ្ឋប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គម។ ក្រៅពីនេះ ក៏មានក្រុមការងារទូរទស្សន៍ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយតាមអ៊ីនធឺណិត ចុះទៅសម្ភាស និងផ្សព្វផ្សាយអំពីស្នាដៃចម្លាក់នៃគ្រួសារលោកផងដែរ។ ចម្លាក់ស្ពាន់គ្រួសារលោក យុទ្ធា មានតម្លៃចាប់ពី ៣០០ដុល្លារ រហូតដល់ខ្ទង់ម៉ឺន ដោយគិតទៅតាមការចំណាយពេលវេលា និងកម្លាំងពលកម្ម៕
ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានថ្ងៃទី២០ ខែមេសា អគ្គនាយក WHO លោក Tedros Adhanom Ghebreyesus បានអះអាងជាថ្មីថា អង្គការរបស់លោក បាននិយាយតាំងពីដើមទីមកពីគ្រោះថ្នាក់នៃវីរុសដែលផ្ទុះចេញពីទីក្រុងវូហាន ខេត្តហ៊ូប៉ី ប្រទេសចិន ហើយមិនដែលបិទបាំងព័ត៌មានណាមួយឡើយ។ លោក Tedros បញ្ជាក់ថា អង្គការរបស់លោក ក៏គ្មានអាថ៌កំបាំងអ្វីទាំងអស់។ WHO បានក្លាយជាមុខសញ្ញារិះគន់របស់អាមេរិក និងប្រទេសមួយចំនួនទៀតចំពោះចំណាត់ការខ្លួនតបនឹងការផ្ទុះ COVID-19 នៅចិន ហើយក៏រាលដាលពេញពិភពលោកដូចបច្ចុប្បន្ន។ ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ចោទ WHO ថា មិនបានផ្ដល់ព័ត៌មានច្បាស់លាស់នៅដំណាក់កាលដំបូង ហើយណែនាំមិនឲ្យមានការបិទជើងហោះហើរទៀតផងក្រោមហេតុផលថា ប៉ះពាល់សេរីភាព និងមិនអាចទប់ស្កាត់វីរុសបានអ្វីទាំងអស់។ អាមេរិក ក៏ថែមទាំងប្រកាសផ្អឹបលុយសម្រាប់ WHO ផងដែរ។ «យើងបានព្រមានតាំងពីថ្ងៃទីមួយថា នេះជាបិសាចដែលមនុស្សគ្រប់រូបត្រូវប្រយុទ្ធជាមួយ។» លោក Tedros និយាយបែបនេះក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានដដែល។ អគ្គនាយកអង្គការទទួលបន្ទុកសុខភាពអន្តរជាតិរូបនេះ បន្ថែមថា អ្នកជំនាញ១៥មកពីមជ្ឈមណ្ឌលទប់ស្កាត់ជំងឺឆ្លងរបស់អាមេរិក (CDC) បានធ្វើការជាមួយ WHO លើការឆ្លើយតបនឹង COVID-19 ដែលការណ៍នេះបង្ហាញថា គ្មានអ្វីដែលត្រូវលាក់បាំងឡើយ។ ប្រមុខ WHO ក៏អះអាងឡើងវិញថា ស្ថាប័នរបស់លោក គឺបើកចំហរ មិនលាក់ព័ត៌មាន ហើយមានតែផ្ដល់ព័ត៌មានដល់ប្រទេសទាំងអស់ឲ្យបានរហ័ស សំដៅជួយពួកគេក្នុងការត្រៀមខ្លួនបានល្អ និងលឿនផងដែរ។ ឯរឿងតៃវ៉ាន់វិញ លោក Tedros និយាយការពារថា តៃវ៉ាន់ មិនមែនជាប្រទេសដំបូងដែលផ្ញើសារសួរនាំពីជំងឺនេះឡើយ។ លោក Tedros ទំនងជាឆ្លើយតបទៅអាមេរិលដែលចោទ WHO ថា មិនអើពើនឹងការព្រមានរបស់តៃវ៉ាន់ពីជំងឺរលាកសួតម្យ៉ាងនៅវូហានកាលពីខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៩ ។ លោកអគ្គនាយកបន្ថែមថា តៃវ៉ាន់មិនបានរាយការណ៍បែបនោះឡើយ៕	អគ្គនាយកអង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) នៅតែអះអាងថា ខ្លួនមិនបានលាក់បាំងព័ត៌មានអ្វីទាក់ទងនឹងជំងឺផ្លូវដង្ហើមបង្កដោយកូរ៉ូណាវីរុស (COVID-19) ។ ការអះអាងនៅថ្ងៃទី២០ ខែមេសា ជាការឆ្លើយតបនឹងការចោទប្រកាន់ម្ដងហើយម្ដងទៀតរបស់អាមេរិកដែលថា អង្គការនេះមិនបានចាត់ចែងការងារឲ្យត្រឹមត្រូវ និងមិនផ្ដល់ព័ត៌មានពេល COVID-19 ចាប់ផ្ដើមលេចមុខ ហើយស៊ុំគ្រលំជាមួយចិនទៅទៀត។
ក្រុមអ្នកបរិភោគអាហារបួស មានតាំងពីឆ្នាំ ១៩៤៤ មកម្លេះ។ ពួកគេបានសម្រេចចិត្តមិនទទួលទាន សាច់សត្វគ្រប់ប្រភេទ ចំណីអាហារដែលធ្វើពីទឹកដោះសត្វ, ស៊ុតសត្វ, និងផលិតផលកែច្នៃចេញពីសត្វផ្សេងទៀតផងដែរ។ លើសពីនេះ ក្រុមនេះបានព្យាយាមរស់នៅដោយមិនពាក់ព័ន្ធជាមួយការសម្លាប់ និងការជួញដូរសត្វ មិនថាតែសម្រាប់ចំណីអាហារ, សម្លៀកបំពាក់ ឬក្នុងគោលបំណងណាមួយក៏ដោយ។ អាហារដែលអ្នកបួសអាចទទួលទានបានត្រូវតែជាអាហារដែលធ្វើពីបន្លែ ផ្លែឈើ ឬម្សៅមិនមានជាតិសាច់សត្វ ដូចជា តៅហ៊ូ នំប៉័ង ដែលធ្វើពីទឹកដោះគោរុក្ខជាតិជាដើម។ នៅពីក្រោយការសម្រេចចិត្តរបស់មនុស្សមួយចំនួន ក្នុងការបរិភោគអាហារបួសមានហេតុផល ៣ធំៗ ដូចជា ក្រមសីលធម៌ បញ្ហាបរិស្ថាន និងគិតពីសុខភាព។ អ្នកបរិភោគបួសជឿថា រាល់ជីវិតក្នុងលោកនេះសុទ្ធតែមានសិទ្ធិរស់រាន និងមានសេរីភាព។ ដូចនេះទើបពួកគេមិនសម្លាប់ជីវិតសត្វដើម្បីយកសាច់មកបរិភោគ ផឹកទឹកដោះ ឬយករោម ស្បែកមកធ្វើជាសម្លៀកបំពាក់ជាដើម ខណៈពេលមានរបស់ជាច្រើនផ្សេងទៀតអាចបរិភោគ និងប្រើប្រាស់ជំនួសបាន។ ពួកគេថែមទាំងប្រឆាំងនឹងឧស្សាហកម្មកសិកម្មចិញ្ចឹមសត្វ និងទិញតែផលិតផលណាមិនមានពាក់ព័ន្ធប៉ុណ្ណោះ។ លើសពីនេះ មនុស្សមួយចំនួនបានសម្រេចចិត្តមិនប្រើប្រាស់ផលិតផលកែច្នៃពីសត្វពីព្រោះពួកគេគិតពីផលប៉ះពាល់នៃកសិកម្មចិញ្ចឹមសត្វទៅលើបរិស្ថាន។ កសិកម្មចិញ្ចឹមសត្វបានរួមចំណែកក្នុងការបំភាយឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ទៅក្នុងបរិយាកាស រួមមាននីត្រូសែនអុកស៊ីត ៦៥ភាគរយ, មេតាន ពី ៣៥ ទៅ ៤០ភាគរយ, និងកាបូនឌីអុកស៊ីត ៩ភាគរយ។ ឧស្ម័នទាំងនោះ ជាកត្តាដ៏សំខាន់ ដែលជំរុញឱ្យមានបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ។ កសិកម្មចិញ្ចឹមសត្វក៏នាំឱ្យមានការកាប់ ឬដុតបំផ្លាញព្រៃឈើ ដើម្បីយកដី ដែលបណ្តាលឱ្យបាត់បង់ជម្រកសត្វព្រៃ និងសត្វមួយចំនួនត្រូវស្លាប់ផុតពូជជាដើម។ ចំពោះហេតុផលចុងក្រោយវិញនោះ គឺបញ្ហាសុខភាព។ អ្នកខ្លះជ្រើសបរិភោគអាហារបួសដោយសារតែពួកគេគិតគូរពីបញ្ហាសុខភាព ដែលបណ្តាលមកពីការបរិភោគសាច់សត្វ។ ការទទួលទានអាហារបួសអាចកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃជំងឺបេះដូង ជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី២ ជំងឺមហារីក និងប្រឈមហានិភ័យជំងឺផ្សេងទៀត ដែលអាចស្លាប់មុនអាយុ។ មួយវិញទៀត ការបរិភោគបួសក៏បានចូលរួមក្នុងការរក្សាទម្ងន់រាងកាយឱ្យបានល្អដែរ។ សូមបញ្ជាក់ថា ការបរិភោគអាហារបួសមានអត្ថប្រយោជន៍សម្រាប់សុខភាព លុះត្រាតែអ្នកចេះរៀបចំរបបអាហាររបស់អ្នកឱ្យបានត្រឹមត្រូវដោយស្វែងរកអាហារណាមានវីតាមីន និងប្រូតេអ៊ីនគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ជំនួសប្រតេអ៊ីនដែលមានក្នុងសាច់សត្វ ព្រោះរាងកាយមនុស្សត្រូវការវាដើម្បីទ្រទ្រង់ជីវិត៕	ការបរិភោគអាហារបួសកំពុងមានប្រជាប្រិយភាពក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន។ ការសិក្សាបានបង្ហាញថា មនុស្សជ្រើសយកទម្លាប់បរិភោគអាហារបួស ស្ថិតក្រោយហេតុផលមួយចំនួនដូចជា ការគិតពីក្រមសីលធម៌ គិតពីបរិស្ថាន និងបញ្ហាសុខភាព។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយលើទំព័រសុខភាព Healthline។
បើតាម AKP ដែលស្រង់សម្តីលោក ឆាន់ ចំរើន ព្រះពុទ្ធបដិមាទាំងអស់នោះ មានច្រើនសម័យកាល ពោលគឺមានតាំងពីសម័យមុនអង្គរ នៅសតវត្សរ៍ទី១១ ដល់សតវត្សរ៍ទី១៩ ត្រូវបានប្រមូលមកពីតាមប្រាសាទបុរាណផ្សេងៗ ជាពិសេសប្រាសាទអង្គរវត្ដ។ លោក ឆាន់ ចំរើន បញ្ជាក់ដូច្នេះ៖«ពុទ្ធបដិមាទាំងនោះ នឹងត្រូវរៀបចំដាក់តាំងបង្ហាញទៅតាមសម័យកាលនីមួយៗ ឲ្យពលរដ្ឋគោរពបូជា នៅក្នុងអភិរក្សដ្ឋានអង្គរ»។ បើតាម AKP អភិរក្សដ្ឋានអង្គរមានវត្ថុបុរាណប្រមាណជិត១ម៉ឺន រួមមានចម្លាក់ថ្ម និងចម្លាក់ឈើជាដើម។ វត្ថុបុរាណទាំងនេះ គឺប្រមូលមកពីបណ្តាខេត្តនានា៕	ភ្នំពេញ៖ព្រះពុទ្ធបដិមាបុរាណជិត ១០០០អង្គ ដែលត្រូវបានរក្សាទុកជិត១០០ឆ្នាំមកហើយ នៅក្នុងអភិរក្សដ្ឋានអង្គរខេត្តសៀមរាប នឹងដាក់ឲ្យពលរដ្ឋ ភ្ញៀវទេសចរជាតិ និងអន្តរជាតិ គោរពបូជា និងស្វែងយល់នាពេលឆាប់ៗ។ នេះបើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានកម្ពុជា(AKP) ដែលស្រង់សម្តី លោក ឆាន់ ចំរើន អនុប្រធានការិយាល័យ នៃក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ ទទួលបន្ទុកកន្លែងអភិរក្សវត្ថុបុរាណនៅអភិរក្សដ្ឋានអង្គរខេត្តសៀមរាប។
១. កម្ចាត់ស្នាមជ្រីវជ្រួញនិងស្នាមខ្សែលើស្បែក អ្វីដែលអ្នកត្រូវធ្វើ គឺគ្រាន់តែទទួលទានតែខ្ញីឆុងស្រស់ៗជាប្រចាំ។ អ្នកក៏អាចបន្ថែមទឹកឃ្មុំ ឬទឹកក្រូចឆ្មារស្រស់ក្នុងតែខ្ញីដើម្បីបង្កើនរសជាតិ។ ២. កម្ចាត់ស្នាមប្រឡាក់ជាប់ធ្មេញ អ្វីដែលអ្នកត្រូវធ្វើ គឺគ្រាន់តែកិនខ្ញីមួយដុំតូចឱ្យម៉ដ្ឋ រួចបន្ថែមអំបិល ១ចុងស្លាបព្រាកាហ្វេចូល និងបន្ថែមទឹកក្រូចឆ្មារស្រស់បន្តិច។ កូរឱ្យសព្វ សឹមប្រើប្រាស់ល្បាយជាថ្នាំដុសធ្មេញ។ អ្នកមិនគួរអនុវត្តរូបមន្តខាងលើលើសពី ២ ទៅ ៣ ដងក្នុងមួយសប្តាហ៍សម្រាប់រយៈពេលច្រើនជាង ៥ សប្តាហ៍ឡើយ។ ប្រសិនបើកំឡុងពេលអនុវត្តអ្នកជួបប្រទះអាការៈឈឺចាន់ ឬស្រៀវធ្មេញខ្លាំង ចូរបញ្ឈប់ការអនុវត្តភ្លាម។ ៣. បង្កើនការលូតលាស់សក់ អ្វីដែលអ្នកត្រូវធ្វើ គឺគ្រាន់តែប្រើប្រាស់ខ្ញីមួយបន្ទះស្រស់ៗដុសថ្នមៗលើស្បែកក្បាល និងលាងសម្អាតចេញជាមួយទឹកធម្មតា។ ទោះជាយ៉ាងណាដើម្បីភាពងាយស្រួលអ្នកគួរអនុវត្តរូបមន្តនេះនៅមុនពេលចូលងូតទឹក។ កុំភ្លេចទទួលទានតែខ្ញីជាប្រចាំផង។ រួបមន្តមួយទៀតនោះ គឺអ្នកអាចលាយទឹកខ្ញីស្រស់ ១ស្លាបព្រាបាយជាមួយប្រេងដូងសុទ្ធកន្លះពែង។ កូរឱ្យសព្វ សឹមលាបម៉ាស្សាល្បាយលើសក់ដែលស្ងួត។ រងចាំសម្រាប់រយៈពេលប្រមាណពី ២០ ទៅ ៣០នាទី សឹមលាងសម្អាតចេញ។ ៤. កម្ចាត់អង្គែ លាយម្សៅ Baking soda ចំនួន ១ ស្លាបព្រាបាយជាមួយទឹកខ្ញីស្រស់ ១ ស្លាបព្រាកាហ្វេ។ កូរឱ្យសព្វ សឹមលាបល្បាយលើស្បែកក្បាលនិងទុកចោលសម្រាប់រយៈពេល ៥ នាទី។ លាងសម្អាតចេញជាមួយទឹកក្ដៅឧណ្ហៗ។ ៥. ធ្វើឱ្យស្បែកមុខតឹងណែន អ្វីដែលអ្នកត្រូវធ្វើ គឺគ្រាន់តែកោសសំបកខ្ញីមួយដុំតូចឱ្យស្អាត រួចកិនវាឱ្យម៉ដ្ឋ។ បន្ទាប់មកបន្ថែមទឹកឃ្មុំឆៅ ១ ស្លាបព្រាកាហ្វេចូល។ កូរឱ្យសព្វ សឹមលាបម៉ាស្សាល្បាយលើស្បែកមុខ។ រងចាំសម្រាប់រយៈពី ៥ ទៅ ១០ នាទី សឹមលាងសម្អាតចេញជាមួយទឹកត្រជាក់។ ៦. កម្ចាត់មុន កិនខ្ញីមួយដុំតូចឱ្យម៉ដ្ឋនិងពូតយកទឹក។ បន្ទាប់មកប្រើប្រាស់បន្ទះសំឡី ឬចុងម្រាមដៃដែលលាងសម្អាតរួចរបស់អ្នកជ្រលក់លាបទឹកខ្ញីស្រស់លើមុន។ រងចាំសម្រាប់រយៈពេល ២០ នាទី សឹមលាងសម្អាតចេញជាមួយទឹកធម្មតា។ ៧. ធ្វើឱ្យស្នាមសំលាកមើលលែងសូវឃើញ អ្វីដែលអ្នកត្រូវធ្វើ គឺគ្រាន់តែកោសសំបកខ្ញីជាមុនសិន សឹមកិនឱ្យម៉ដ្ឋពូតយកទឹក។ លាបទឹកខ្ញីស្រស់លើស្នាមសំលាកនិងរងចាំសម្រាប់រយៈពេលពី ២០ ទៅ ៣០ នាទី សឹមលាងសម្អាតចេញ។ អនុវត្ត ២ដងក្នុងមួយថ្ងៃ។ ៨. កម្ចាត់ខ្លាញ់ cellulite Cellulite ជាកោសិកាខ្លាញ់ដែលស្ទះក្រោមស្បែក។ ដើម្បីកម្ចាត់ខ្លាញ់រឹងនេះអ្វីដែលអ្នកត្រូវធ្វើ គឺគ្រាន់តែស្ករសធម្មជាតិ ១ពែង ជាមួយប្រេងអូលិវ ១ភាគ២ពែង ខ្ញីស្រស់ៗដែលចិញ្ច្រាំម៉ដ្ឋ ៤ស្លាបព្រាបាយ និងទឹកក្រូចឆ្មារស្រស់ម្ខាង។ លាយចូលគ្នាឱ្យសព្វ សឹមលាងម៉ាស្សាល្បាយក្នុងចលនាបែបរង្វង់លើស្បែកដែលមានបញ្ហា និងលាងសម្អាតចេញជាមួយទឹកត្រជាក់៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ទោះបីជាស្គាល់និងឧស្សាហ៍ទទួលទានញឹកញាប់ប៉ុណ្ណាក៏ដោយ ក៏អ្នកប្រហែលជាមិនធ្លាប់ដឹងទេថា ខ្ញីអាចយកប្រើដោះស្រាយបញ្ហាសម្រស់បានជាច្រើន។ ត្រូវធ្វើបែបណាទៅ? កុំបារម្ភ! ខាងក្រោមវេបសាយសុខភាព Health.com.kh នឹងបង្ហាញឱ្យដឹងគន្លឹះងាយៗប្រើប្រាស់ខ្ញីដោះស្រាយបញ្ហាសម្រស់ ៖
ការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាបើកបរដោយខ្លួនឯង ក៏តម្រូវឲ្យមានការប្រុងប្រយ័ត្នផងដែរនៅផ្លូវដែលមានម៉ូតូឆ្លងកាត់ ដោយបើកបរក្នុងល្បឿនយឺត។ បើទោះបីជារដ្ឋាភិបាលអង់គ្លេសគ្រោងអនុញ្ញាតឲ្យមើលទូរទស្សន៍ក៏ដោយ ប៉ុន្តែការប្រើប្រាស់ទូរសព្ទនៅពេលបើកបរនៅតែជាទង្វើខុសច្បាប់ដដែល។ បច្ចុប្បន្ននេះ បណ្តាផ្លូវនៅចក្រភពអង់គ្លេស មិនទាន់អនុញ្ញាតឲ្យមានដំណើរការរថយន្តដែលបើកបរដោយខ្លួនឯងនោះឡើយ ប៉ុន្តែរថយន្តដំបូងៗអាចនឹងត្រូវបានដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់នៅចុងឆ្នាំ។ នេះបើយោងតាមការអះអាងរបស់នាយកដ្ឋានដឹកជញ្ជូនអង់គ្លេស (DfT) ដោយបញ្ជាក់បន្ថែមពីគម្រោងកែប្រែសញ្ញាចរាចរណ៍មួយចំនួនឲ្យសមស្របទៅនឹងបច្ចេកវិទ្យាជាក់ស្តែង។ ជាមួយគ្នានេះផងដែរ ស្ថាប័នជំនាញអង់គ្លេសនឹងពិចារណាដកទំនួលខុសត្រូវរបស់អ្នកប្រើប្រាស់រថយន្ត Self-Driving ក្នុងករណីមានគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ ឬខូចខាតអ្វីមួយ ដោយតម្រូវឲ្យបណ្តាក្រុមហ៊ុនធានារ៉ាប់រងជាអ្នកទទួលបន្ទុកវិញ។ ទាក់ទងនឹងការអនុញ្ញាតឲ្យមើលទូរទស្សន៍ នោះ ក្រុមអ្នកជំនាញ បានលើកឡើងពីបច្ចេកវិទ្យាដែលអាចបញ្ឈប់ដំណើរការអេក្រង់បានផងដែរនៅពេលមានឧបសគ្គផ្សេង ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្នមិនទាន់មានប្រព័ន្ធដែលអាចបញ្ឈប់សកម្មភាពក្រៅពីការប្រើប្រាស់ដៃនោះឡើយ។ លោកស្រី Trudy Harrison រដ្ឋមន្ត្រីដឹកជញ្ជូនអង់គ្លេស បានលើកឡើងថា ការបន្ទាន់សម័យសញ្ញាចរាចរណ៍នឹងក្លាយជាជំហានដ៏ធំមួយក្នុងការពង្រឹងសុវត្ថិភាពរថយន្តដែលបើកបរដោយខ្លួនឯង ហើយក៏បដិវត្តន៍ថ្មីនៃការធ្វើដំណើរផងដែរ៕	អ្នកដែលប្រើប្រាស់រថយន្តដែលបើកបរដោយស្វ័យប្រវត្តិ (Self-driving cars) នៅចក្រភពអង់គ្លេស នឹងទទួលបានការអនុញ្ញាតឲ្យមើលទូរទស្សន៍នៅលើអេក្រង់ ដោយអនុលោមទៅតាមសញ្ញាចរាចរណ៍លើផ្លូវហាយវេ (Highway Code)។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ BBC។
សូមស្តាប់សំឡេង៖ ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានប្រចាំឆ្នាំនៅដាច់ដោយឡែកពីកិច្ចប្រជុំសភាប្រជាជនចិននាថ្ងៃពុធទី ៨មីនា រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិនលោក វ៉ាង យី (Wang Yi) បានអំពាវនាវឲ្យរបបដឹកនាំក្រុងព្យុងយ៉ាង បញ្ឈប់ឲ្យអស់រាល់សកម្មភាពបាញ់សាកល្បងនិងបន្តអភិវឌ្ឍកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួនដើម្បីបន្ថយភាពតានតឹងនៅក្នុងតំបន់។ បន្ថែមពីនេះប្រមុខការទូតចិនក៏បានស្នើសុំឲ្យកូរ៉េខាងត្បូងនិងអាមេរិកឈប់បង្កភាពតានតឹងដូចគ្នា ហើយស្វែងរកឱកាសចរចាវិញ។ កាលពីដើមសប្តាហ៍នេះ កូរ៉េខាងជើងបានបាញ់សាកល្បងមីស៊ីលរបស់ខ្លួនចំនួន បួនគ្រាប់ ដោយបីគ្រាប់បានហោះធ្លាក់ទៅក្នុងដែនសេដ្ឋកិច្ចផ្តាច់មុខជប៉ុនថែមទៀត។ តែគេសង្ស័យថា កូរ៉េខាងជើងធ្វើបែបនេះក៏ដើម្បីឆ្លើយតបសមយុទ្ធទ្រង់ទ្រាយធំរបស់កូរ៉េខាងត្បូងនិងអាមេរិកដូចគ្នា។ យោងតាមទីភា្នក់ងារព័ត៌មាន Reuters ប្រមុខការទូតចិនរូបនេះបានបញ្ជាក់ដូច្នេះថា៖« យោបល់របស់ចិនពេលនេះសម្រាប់កូរ៉េខាងជើងគឺ ជាជំហានដំបូង ប្រទេសនេះត្រូវផ្អាកសកម្មភាពនុយក្លេអ៊េរនិងមីស៊ីល ហើយសម្រាប់អាមេរិកនិងកូរ៉េខាងត្បូងវិញ គឺគេត្រូវផ្អាកសមយុទ្ធយោធាទ្រង់ទ្រាយធំរបស់ខ្លួន»។ លោក វ៉ាង យី បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ការផ្អាកសកម្មភាពទាំងសងខាងនេះនឹងអនុញ្ញាតឲ្យភាគីទាំងពីរត្រឡប់ទៅកាន់តុចរចាវិញបានជាក់ជាមិនខាន។ ប៉ុន្តែទោះជាបែបនេះក្តីចិនហាក់បីដូចជាលែងមានទឹកមាត់ប្រៃទៀតហើយលើកូរ៉េខាជើង។ ដូចកាលពីខែមុន កូរ៉េខាងជើងថែមទាំងបានបន្ទោសនិងរិះគន់ចិនថែមទៀតដែលមហាអំណាចជាសម្ព័ន្ធមិត្តនេះមិនប្រើប្រាស់សិទ្ធិការទូតការពារកូរ៉េខាងជើងឲ្យផុតពីទណ្ឌកម្មក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិឡើយ។ លោក វ៉ាង យី ក៏បានឆ្លៀតឱកាសវាយកូរ៉េខាងជើងបន្តផង វាយកូរ៉េខាងត្បូងនិងអាមេរិក បន្តិចផងដែរក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាននេះ។ លោកថ្លែងដោយប្រយោលថា «មានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរមិននាំមកនូវសន្តិសុខទេ ហើយប្រើប្រាស់កម្លាំងទ័ពក៏មិនមែនជាដំណោះស្រាយដែរ។ វានៅតែមានផ្លូវដើម្បីសម្រេចសន្តិភាពនោះគឺការចាប់ផ្តើមជជែកគ្នា»។ មួយវិញទៀត ការលើកឡើងរបស់លោក វ៉ាង យី កើតឡើងក្រោយពេលដែលសហរដ្ឋអាមេរិកពង្រាយប្រព័ន្ធការពារមីស៊ីលទៅកាន់ឧបទ្វីបកូរ៉េកាលពីថ្ងៃ ៧មីនាម្សិលមិញនេះ។ ការពង្រាយខែលមីស៊ីលនេះធ្វើឡើងតាមការស្នើសុំរបស់ក្រុងសេអ៊ូល ប៉ុន្តែសកម្មភាពនេះបង្កភាពស្មុគស្មាញនិងធ្វើឲ្យការប្រឈមមុខគ្នារវាងកូរ៉េខាងត្បូងនិងចិនកើនឡើងខ្លាំងថែមទៀត។ យ៉ាងណាក៏ដោយចុះបញ្ហាឧបទ្វីបកូរ៉េជាពិសេសបញ្ហាពង្រាយខែលការពារមីស៊ីលនេះប្រហែលជានឹងត្រូវអាមេរិកនិងចិនជជែកពិភាក្សាគ្នានៅក្នុងពេលដែលរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក លោកRex Tillerson អញ្ជើញទៅដល់ចិននៅថ្ងៃ ១៨មីនា៕	ក្រោយភាពតានតឹងកើនឡើងខ្លាំងនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ មហាយក្សចិនបានចេញមុខស្នើឲ្យក្រុងព្យុងយ៉ាងបញ្ឈប់ឲ្យអស់សម្មភាពបង្ករឿងដូចជាបាញ់សាកល្បងមីស៊ីល។ ហើយចិនក៏ស្នើឲ្យអាមេរិកនិងកូរ៉េខាងត្បូងផ្អាក់សមយុទ្ធយោធាហើយត្រឡប់ទៅស្វែងរកកិច្ចពិភាក្សាគ្នាវិញ។
ក្រុមកីឡាបាល់ទាត់មកពីអង់គ្លេស Manchester United និងTottenham Hotspurs បានយកឈ្នះគូប្រជែងរៀងៗខ្លួនក្នុងជំនួបជើងទី១ វគ្គ៣២ក្រុមនៃក្របខណ្ឌលំដាប់ទី២ នៅអឺរ៉ុប UEFA Europa League នារាត្រីឈានចូលថ្ងៃទី១៩ ខែកុម្ភៈ។ ក្រុមទៅពីអង់គ្លេសពីរទៀតមាន Arsenal និង Leicester បានត្រឹមស្មើ។ បិសាចក្រហម Manchester United បានយកឈ្នះក្រុមអេស្ប៉ាញ Real Sociedad ក្នុងលទ្ធផល ៤-០ នាជំនួបនៅកីឡដ្ឋាន Allianz ទីក្រុង Turin ទឹកដីអ៊ីតាលី។ ៤គ្រាប់របស់ Man Utd ធ្វើបានដោយ Bruno Fernandes នៅនាទីទី ២៧ និងទី៥៧, Marcus Rashford នៅនាទី៦៥ និង Daniel James នៅនាទីទី៩០ ។ ក្រុមអង់គ្លេសមួយទៀត មាន់ខ្នាយមាស Tottenham Hotspur បានយកឈ្នះក្រុមអូទ្រីស Wolfsberger AC ដោយលទ្ធផល ៤-១ ដែលជំនួបធ្វើឡើងនៅកីឡដ្ឋាន Puskas Arena ។ ៤គ្រាប់របស់ Spur រកបានដោយកីឡាករ Heung Min Son នៅនាទីទី១៣, Gareth bale ស៊ុតគ្រាប់ទី២នាទីទី២៨, Lucas Moura ធ្វើបាននៅនាទីទី៣៤ និងកីឡាករ Vinicius ស៊ុតគ្រាប់ទី៤នៅនាទីទី៨៨ ។ ចំណែក១គ្រាប់របស់ក្រុម Wolfsberger ធ្វើបានដោយកីឡាករ Michael Liendl នៅនាទីទី៥៥។ ចំណែកក្រុមដែលមកពីប្រទេសអង់គ្លេសពីរក្រុមទៀតគឺ Arsenal បានត្រឹមស្មើជាមួយ Benfica ក្នុងលទ្ធផល ១-១ ក្នុងការប្រកួតនៅកីឡដ្ឋាន Stadio Olympico នៅទីក្រុងរ៉ូម ឯ Leicester City ស្មើជាមួយក្រុម Slavia Prague ដោយលទ្ធផល០ទល់នឹង០ ទឹកដីឆេក៕	ដោយ៖ជា យូគៀង
ក្នុងលិខិតផ្ញើទៅស៊ុលតង់ព្រុយណេនៅថ្ងៃទី១៩ ខែកក្កដា លោក លី ខឺឈាំង នាយករដ្ឋមន្រ្តីចិន បានរំលឹកថា ក្នុងរយៈពេល ៣០ឆ្នាំចុងក្រោយ ចិន និងអាស៊ាន បានរួមគ្នាកសាងស្ថិរភាព ការអភិវឌ្ឍ វិបុលភាពនៅក្នុងតំបន់ជាច្រើន។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ចិន និងអាស៊ាន ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០២០ មក បានរួមគ្នាប្រយុទ្ធប្រឆាំងជំងឺកូវីដ-១៩ និងជួយគ្នាក្នុងស្ថានភាពលំបាកទៀតផង។ តាមលិខិតដែលបានចុះផ្សាយលើវេបសាយក្រសួងការបរទេសចិន លោក លី បានបន្តថា ទំនាក់ទំនងចិន-អាស៊ាន បានឈានចូលដំណាក់កាលថ្មីនៃការអភិវឌ្ឍគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ។ «ចិន បានត្រៀមខ្លួនធ្វើការជាមួយអាស៊ានរួចហើយ ដើម្បីកសាងដៃគូយុទ្ធសាស្រ្តក្នុងកម្រិតខ្ពស់ជាងមុន»។ នាយករដ្ឋមន្រ្តីចិន បានសង្កត់ធ្ងន់បែបនេះ ដោយបន្ថែមថា ភាគីទាំងពីរនឹងពង្រឹងសហគមន៍កាន់តែជិតស្និទ្ធសម្រាប់អនាគតរួមគ្នា និងការឆ្លើយតបកាន់តែប្រសើរលើបញ្ហាប្រឈមសកលសម្រាប់ប្រជាជនជិត ២ពាន់នាក់របស់ខ្លួន។ ជាការឆ្លើយតប មហាក្សត្រព្រុយណេ ដែលជាប្រធានអាស៊ានផ្លាស់វេន បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ដៃគូយុទ្ធសាស្រ្តចិន-អាស៊ាន នឹងបង្កើតអនាគតកាន់តែប្រសើរសម្រាប់ប្រជាជនរបស់ខ្លួន។ ទន្ទឹមនេះ មេដឹកនាំព្រុយណេរូបនេះ ក៏បានសាទរខួប ៣០ឆ្នាំនៃការបង្កើតទំនាក់ទំនងដៃគូសន្ទនារវាងភាគីទាំងពីរផងដែរ។ បើតាមស៊ុលតង់ព្រុយណេ ទំនាក់ទំនងរវាងភាគីទាំងពីរនាពេលកន្លងមក បានសម្រេចលទ្ធផលប្រកបដោយផ្លែផ្កា និងក្លាយជាដៃគូយុទ្ធសាស្រ្ត និងគ្រប់ជ្រុងជ្រោយដ៏សំខាន់មួយ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ អាស៊ានចិន ក៏បានសហការគ្នាប្រយុទ្ធជាមួយជំងឺឆ្លងសកលថែមទៀត។ សូមបញ្ជាក់ថា ចិនស្នើអាស៊ានធ្វើជាដៃគូសន្ទនានៅក្នុងឆ្នាំ១៩៩១។ ៥ឆ្នាំបន្ទាប់ ចិនបានក្លាយជាដៃគូសន្ទនាអាស៊ានពេញលេញ។ នៅក្នុងឆ្នាំ២០១៩ ពាណិជ្ជកម្មរវាងភាគីទាំងពីរ បានឈានដល់ ៦៤១ពាន់លានដុល្លារ និងជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មដ៏សំខាន់មួយ៕	នាយករដ្ឋមន្រ្តីចិន លី ខឺឈាំង និងស៊ុលតង់ព្រុយណេ Hassanal Bolkiah ដែលជាប្រធានផ្លាស់វេនអាស៊ាន នៅថ្ងៃទី១៩ ខែកក្កដា បានផ្លាស់ប្តូរលិខិតអបអរសាទរខួប ៣០ឆ្នាំនៃការបង្កើតទំនាក់ទំនងដៃគូសន្ទនា។ ក្នុងលិខិតនោះ ចិន និងអាស៊ាន បានសំឡឹងរកការកសាងដៃគូយុទ្ធសាស្រ្ត ក្នុងកម្រិតខ្ពស់ជាងមុន។
ធ្វើជាអធិបតីជាមួយភរិយា ក្នុងពិធីបិទមហាសន្និបាតលើកទី៤នៃសហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជា (ស.ស.យ.ក) សម្តេច ហ៊ុន សែន បានចំអកឲ្យលោក សម រង្ស៊ី ថា រាល់ថ្ងៃ លោក ប្រឹងទិតៀនរដ្ឋាភិបាលនិងគណបក្សកាន់អំណាច រួមទាំងវាយប្រហារទៅកាន់សម្តេចផ្ទាល់ តាមសារព័ត៌មានផងនិងតាមការបង្ហោះសារលើបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុកផង ពីព្រោះខ្លាចប្រជាជនកម្ពុជា បំភ្លេចខ្លួនចោល។ នៅចំពោះមុខយុវជនរបស់ស.ស.យ.ក ដែលមានកូនប្រុសពៅ គឺលោក ហ៊ុន ម៉ានី ជាប្រធាន សម្តេច ហ៊ុន សែន និយាយសំដៅទៅលោក សម រង្ស៊ី ដែលកំពុងរស់នៅក្រៅប្រទេស យ៉ាងដូច្នេះថា៖«ខ្ញុំដឹងច្បាស់ថាអ្នកឯង ជាមនុស្ស ដែលគេលែងយកចិត្តទុកដាក់ហើយ អ៊ីចឹងវិធីតែមួយ គឺអ្នកឯកឆ្កឹះខ្ញុំ ឲ្យនិយាយជាមួយអ្នកឯង។ ខ្ញុំឈប់និយាយជាមួយអ្នកឯង។ ដល់អ៊ីចឹងទៅ គាត់ក៏ស្ងាត់»។ ការប្រកាសនេះ គឺបន្ទាប់ពីសម្តេច ហ៊ុន សែន និង លោក សម រង្ស៊ី បានឆ្លើយឆ្លងគ្នាពីរ-បីដងរួចមក ពីរឿងយកលោក កឹម សុខា ធ្វើជាល្បែងភ្នាល់យកឈ្នះ-ចាញ់។ លោក សម រង្ស៊ី ហ៊ានអះអាងថា យ៉ាងយូរបំផុតត្រឹមថ្ងៃទី៣ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៩ លោក កឹម សុខា នឹងត្រូវដោះលែង តែបើពុំដូច្នេះទេ លោក ស្ម័គ្រចិត្តដើរចូលស្រុក ឲ្យសមត្ថកិច្ចចាប់ខ្លួន។ ក្រោយលោក សម រង្ស៊ី អះអាងដូច្នេះ សម្តេច ហ៊ុន សែន ក៏ចេញមុខមកតទាល់។ សម្តេច ហ៊ុន សែន ប្រាប់មហាជនថា នឹងចុះចេញពីតំណែង បើលោក កឹម សុខា ពិតជាត្រូវដោះលែងដូចការអះអាងរបស់លោក សម រង្ស៊ី។ តែបើលោក កឹម សុខា មិនត្រូវដោះលែងទេ សម្តេច ហ៊ុន សែន ទាមទារឲ្យលោក សម រង្ស៊ី ធ្វើតាមការសន្យារបស់ខ្លួន។ ការយកលោក កឹម សុខា មកធ្វើជាល្បែងបែបនេះ បានធ្វើឲ្យអ្នកទាំងពីរ រងការរិះគន់ដូចគ្នា ពីមជ្ឈដ្ឋានមួយចំនួន ជាពិសេសក្រុមអ្នកប្រឆាំង។ អ្នកខ្លះ សម្តែងក្តីអាណិតចំពោះលោក កឹម សុខា ហើយចាត់ទុកលោក ថាជាជនរងគ្រោះ៕	សម្តេច ហ៊ុន សែន ហាក់ធុញទ្រាន់នឹងការឆ្លើយឆ្លងជាមួយលោក សម រង្ស៊ី។ ម្យ៉ាងទៀត សម្តេច ហ៊ុន សែន យល់ថា បើបន្តឆ្លើយឆ្លង គឺដូចជាផ្តល់តម្លៃឲ្យលោក សម រង្ស៊ី។
«សង្ក្រាន្តភ្នំព្រះរាជទ្រព្យ» ជាព្រឹត្តិការណ៍លើកដំបូងរបស់ខេត្តកណ្ដាល។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះ រៀបចំឡើងដើម្បីបង្កើតភាពសប្បាយរីករាយដល់ប្រជាពលរដ្ឋ ក្នុងឱកាសពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី ប្រពៃណីខ្មែរ។ អភិបាលខេត្តកណ្ដាល លោក ម៉ៅភិរុណ បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ តាមទូរសព្ទថា ព្រឹត្តិការណ៍ «សង្ក្រាន្តភ្នំព្រះរាជទ្រព្យ នឹងរៀបចំរយៈពេល ៣ថ្ងៃ ពីថ្ងៃទី ១៤ ដល់ ១៦ ខែមេសា នៅទីតាំងរមណីយដ្ឋានភ្នំព្រះរាជទ្រព្យ។ លោកអភិបាលខេត្តរូបនេះ បញ្ជាក់ថា មូលហេតុដែលជ្រើសរើសទីតាំងរមណីយដ្ឋានភ្នំព្រះរាជទ្រព្យរៀបចំកម្មវិធី ដោយសារទីតាំងនេះ ជារមណីយដ្ឋានបែបប្រវត្តិសាស្ត្រ ពិសេសសម្បូរភ្ញៀវទេសចរទៅកម្សាន្ត។ បើតាមលោក ម៉ៅ ភិរុណ ព្រឹត្តិការណ៍នេះ នឹងរៀបចំកម្មវិធីតាមបែបសាសនា និងការលេងល្បែងប្រជាប្រិយ រួមទាំងការប្រគំតន្ត្រីជាដើម។ សម្រាប់បញ្ហាសន្តិសុខសុវត្ថិភាពវិញ អាជ្ញាធរ សមត្ថកិច្ច កងកម្លាំងនានា នឹងមានវត្តមាននៅទីតាំងរមណីយដ្ឋានភ្នំព្រះរាជទ្រព្យនេះ ដើម្បីការការពារសុវត្ថិភាពដល់អ្នកចូលរួមផងដែរ។ អភិបាលខេត្តកណ្ដាលរូបនេះ សង្ឃឹមថាប្រជាពលរដ្ឋ នឹងចូលរួមកម្សាន្តសប្បាយក្នុងព្រឹត្តិការណ៍នេះ យ៉ាងច្រើនកុះករ៕ សូមថ្លែងអំណរគុណដល់ក្រុមហ៊ុនដែលបានចូលរួមឧបត្ថម៖ ១, ឥណទានគេហដ្ឋានរបស់ធនាគារ ស៊ីអាយអិមប៊ី ផ្តល់ជូនអត្រាការប្រាក់ 7.99% បន្ថែមជាមួយសេវាធានារ៉ាប់រងអាយុជីវិតរហូតដល់ 50,000 ដុល្លារអាមេរិក ដោយឥតគិតថ្លៃ។ សូមទំនាក់ទំនង 023 988 388 ។ ២, រថយន្តប្រណីតម៉ាក Mercedes-Benz (មែសឺដេស-បិនស៍) ថ្មីៗឆ្នាំ២០១៨ កំពុងដាក់លក់នៅ ក្រុមហ៊ុន ស្តារ អូតូ (ខេមបូឌា) ខូអិលធីឌី ស្ថិតនៅមហាវិថីសម្តេច ហ៊ុន សែន ឬផ្លូវ៦០ម៉ែត្រ ភ្នំពេញ។ ទូរស័ព្ទផ្នែកលក់ 017 231 488 និងផ្នែកសេវាកម្ម ០11 726 988 ។ ៣, ស្អាតដូចតារា ស្អាតបែបស៊ូណេ, ទូរស័ព្ទទំនាក់ទំនង៖ 017 800 150 / 098 5000 88 , ទីតាំងស្ថិតនៅផ្សារទំនើបសុវណ្ណា។ ៤, រីករាយឆ្នាំថ្មី! បង្កើតបរិយាកាសដ៏រីករាយនៅក្នុងឆ្នាំថ្មីជាមួយ កូកា-កូឡា រសជាតិនៃអារម្មណ៍ស្រស់ស្រាយ។	កណ្ដាល៖ រដ្ឋបាលខេត្តកណ្ដាល សហការជាមួយសហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជា ខេត្តកណ្ដាល នឹងរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍ លើកដំបូង គឺព្រឹត្តិការណ៍ «សង្ក្រាន្តភ្នំព្រះរាជទ្រព្យ» រយៈពេល ៣ថ្ងៃ ពីថ្ងៃទី ១៤ ដល់ ១៦ ខែមេសា ខាងមុខនេះ នៅទីតាំងរមណីយដ្ឋានភ្នំព្រះរាជទ្រព្យ។ នេះបើតាមលោក ម៉ៅ ភិរុណ អភិបាលខេត្តកណ្ដាល ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗតាមទូរសព្ទ។
ភ្នំពេញ៖ អគារមួយចំនួនតាមបណ្តោយផ្លូវម៉ៅសេទុង ដូចជាប្រភេទអគារការិយាល័យ ផ្ទះល្វែង ផ្ទះប្រកបអាជីវកម្ម ហាងទំនិញ បានប្រកាសដាក់លក់ ឬ ជួយ តាំងពីក្នុងស្ថានភាពជំងឺកូវីដ- ១៩ រាតត្បាត។ ពោលគឺ ចាប់តាំងពីដើមឆ្នាំ ២០២០ មកម៉្លេះ។ អគារ ដែលប្រកាសដាក់លក់ ឬ ជួល ទាំងនេះ មានទីតាំង ចាប់ពីចំណុចស្តុបផ្សារដើមគរ រហូតដល់ម្តុំវិទ្យាស្ថានវ៉ាន់ដាតែម្តង។ -- តទៅនេះសូមលោកអ្នកនាងទស្សនាកម្រងរូបភាពដូចតទៅ៖	ដោយ៖ សុង សុធាវី
ព្យុះ Hagibis ដែលបោកបក់ខ្លាំងនៅបណ្តាទីក្រុងធំៗនៅជប៉ុន បានបង្កឲ្យមានទឹកជំនន់ និងគ្រោះថ្នាក់បាក់ដី។ ស្របដែលអាជ្ញាធរលុបចោលជើងហោះហើរនៅក្រុងធំៗ ជាពិសេសតូក្យូ ព្រឹត្តិការណ៍កីឡាដូចជា Rubgy World Cup និង Japanese Grand Prix ក៏ត្រូវបានពន្យាពេលផងដែរ។ ភ្នាក់ងារឧតុនិយម (JMA) បានព្យាករថា កម្លាំងព្យុះបានបក់បោកក្នុងល្បឿនអតិបរិមា ២១៦គីឡូម៉ែត្រក្នុងម៉ោង ហើយបុរសម្នាក់នៅខេត្ត Chiba បានទទួលមរណភាព បន្ទាប់ពីខ្យល់បានវាយប្រហារទៅលើរថយន្តរបស់គាត់។ ក្រុងតូត្យូ ប្រឈមភ្លៀងធ្លាក់យ៉ាងខ្លាំង។ ករណីបាក់ដីបានកើតនៅតំបន់ Sagamihara ដោយបំផ្លាញផ្ទះបីខ្នង រីឯបុរសចំណាស់ម្នាក់ត្រូវបានសង្គ្រោះទាន់ពេលវេលា៕	មនុស្សម្នាក់ត្រូវបានរាយការណ៍ថា ស្លាប់ ដោយសារខ្យល់ព្យុះ Hagibis នៅជប៉ុន នាថ្ងៃសៅរ៍ ខណៈមនុស្សជាង៣,២លាននាក់ទៀតត្រូវជម្លៀសទៅកាន់ទីទួលមានសុវត្ថិភាព។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ AFP។
ក្រុងសំរោង, ឧត្ដរមានជ័យ៖ អំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារតែមួយករណីប៉ុណ្ណោះ បានកើតឡើង នៅសង្កាត់បន្សាយរាក់ កាលពីឆ្នាំ២០២២កន្លងទៅ។ លោក ម៉ែនសំ នាយប៉ុស្ដិ៍នគរបាលសង្កាត់បន្សាយរាក់ បញ្ជាក់ថាមូលហេតុនៃអំពើហិង្សានេះ កើតឡើងដោយសារជនបង្កើបានប្រើប្រាស់គ្រឿងស្រវឹង។ បន្ទាប់ពីមានការរាយការណ៍ករណីអំពើហិង្សានេះ លោកមេប៉ុស្ដិ៍អះអាងថា អាជ្ញាបានចុះទៅបង្ក្រាប អប់រំ និងបញ្ជូនទៅដោះស្រាយនៅអធិការនគរបាលស្រុកបន្ត។ លោកបន្ថែមទៀតថា បន្ទាប់ពីការអប់រំណែនាំរួចមក អ្នកប្រព្រឹត្តនោះកែប្រែ ពោលគឺមិនប្រើប្រាស់អំពើហិង្សាទៀតឡើយ។ សម្រាប់រូបលោក ម៉ែន សំលោកមិនចង់ឱ្យការប្រើប្រាស់អំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ មានកើតឡើងក្នុងមូលដ្ឋានខ្លួនជាពិសេសអំពើហិង្សាលើស្ត្រី និងកុមារ។ លោកថា ការប្រើប្រាស់អំពើហិង្សាលើកុមារនេះនឹងអាចធ្វើប៉ះពាល់ផ្លូវចិត្តដល់កុមារ និងការសិក្សារបស់ពួកគេ។ ជាមួយគ្នានេះអាជ្ញាធរតែងចុះផ្សព្វផ្សាយ អប់រំ ច្បាប់ ដល់ពលរដ្ឋ ស្របទៅតាមគោលនយោបាយ ភូមិ ឃុំសង្កាត់ មានសុវត្ថិភាពទាំង៧ចំណុច។ លោកអំពាវនាវ ឱ្យពលរដ្ឋគ្រប់រូបមានស្មារតី ក្នងការរាយការណ៍ព័ត៌មានពាក់ព័ន្ធនឹងករណីអំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ ជាពិសេសជនរងគ្រោះត្រូវក្លាហានរាយការណ៍ដល់អាជ្ញាធរ ដើម្បីឱ្យអាជ្ញាធរដោះស្រាយ៕ អានអត្ថបទពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត៖ យុវជនសកម្មសេវាល្អ (អត្ថបទនេះ គឺជាស្នាដៃរបស់ក្រុមយុវជន និងត្រូវបានរៀបរៀងឡើងក្រោមជំនួយហិរញ្ញវត្ថុរបស់សហភាពអឺរ៉ុបនិងទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអភិវឌ្ឍអន្តរជាតិស៊ុយអ៊ែតតាមរយៈអង្គការតម្លាភាពកម្ពុជា និងអង្គការអាក់សិនអេតកម្ពុជា។រាល់ខ្លឹមសារនៅក្នុងអត្ថបទនេះ គឺជាការទទួលខុសត្រូវរបស់ស្មេរ ឬផលិតករហើយមិនឆ្លុះបញ្ចាំងអំពីទស្សនៈរបស់សហភាពអឺរ៉ុប និងទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអភិវឌ្ឍអន្តរជាតិស៊ុយអ៊ែតនោះទេ)	ដោយ៖ ឆាត សាលឿម (យុវជនសង្កាត់បន្សាយរាក់)
តទៅនេះសូមលោកអ្នកនាងទស្សនាវីដេអូ ដងស្រង់ចេញពីកិច្ចសន្ទនា «ទេសចរណ៍សៀមរាប»ដូចខាងក្រោម៖	សៀមរាប៖ ជាទូទៅភាគច្រើនភ្ញៀវទេសចរដែលមកកម្សាន្តនៅកម្ពុជា ក៏ដូចជាខេត្តសៀមរាប មានចន្លោះពី៣ថ្ងៃ ទៅ៥ថ្ងៃ ឬមួយសប្ដាហ៍ប៉ុណ្ណោះ។ ការណ៍នេះ ដោយសារតែកម្ពុជាមិនមែនជាអ្នកលក់កញ្ចប់ទស្សនា តែជាប្រតិបត្តិករទេសចរណ៍ប្រទេសជិតខាង ដូចជាវៀតណាម និងថៃ។ នេះបើតាមមគ្គុទ្ទេសក៍ទេសចរណ៍ភាសាបារាំង លោក យូ ខេមរៈ ។ មគ្គុទ្ទេសក៍ រូបនេះពន្យល់ថា កញ្ចប់ទស្សនាដែលប្រទេសវៀតណាមរៀបចំ អាចមាន១៥ថ្ងៃ ក្នុងនោះការរៀបចំឱ្យដើរនៅស្រុកគេ មាន១៣ថ្ងៃ និងមកខ្មែរតែ២ថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ គឺមកទស្សនាអង្គរវត្តតែម្ដង។ លោកបន្តថា ប្រទេសទាំងនោះ បានយកអង្គរវត្តធ្វើជាស្នូលសូកូឡាដាក់លើនំពួកគេ ដើម្បីទាក់ទាញទេសចរបារាំង ព្រោះថាទេសចរនេះ មិនទិញកញ្ចប់ទស្សនានោះទេ ប្រសិនមិនមានបញ្ចូលការទស្សនានៅប្រាសាទអង្គរវត្ត។
អ្នកសារព័ត៌មានកម្ពុជាចំនួន ១៦រូប មកពីវិទ្យុ, ទូរទស្សន៍ និងសារព័តមានអនឡាញនានា បានចូលរួមវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលសារព័ត៌មានស្ដីពី កសិកម្ម និងបរិស្ថាន។ លោក Florent SIGNIFRED ប្រធានគម្រោងនៃ CFI បានលើកឡើងថា៖ «ការវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលដល់អ្នកសារព័ត៌មានកម្ពុជាស្ដីពី កសិកម្ម និងបរិស្ថាននេះ ដោយមើលឃើញថា វិស័យកសិកម្មនៅកម្ពុជា ជាវិស័យមួយដ៏លេចធ្លោ ដូច្នេះអ្នកសារព័ត៌មានគួរតែពង្រឹងសមត្ថភាពបន្ថែមក្នុងការចុះយកព័ត៌មាន ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយដល់កសិករនានា។ ជាពិសេសការផ្សព្វផ្សាយពីបច្ចេកទេស និងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុជាដើម»។ ប្រធានគម្រោងនៃ CRI រូបនេះ សង្ឃឹមថា អ្នកសារព័ត៌មានទាំងអស់ ដែលចូលរួមវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលនេះ នឹងស្វែងយល់អំពីកម្រិតជីវភាពរស់នៅរបស់កសិករ រួមទាំងការផ្សព្វផ្សាយផលិតផលរបស់កសិករឲ្យបានទូលំទូលាយ។ ចំណែកអង្គការ Gret ដែលជាដៃគូរៀបចំវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលនេះ ក៏បានលើកឡើងជុំវិញបញ្ហាកសិកម្មនេះផងដែរ។ លោក ទូច សុខារិទ្ធិ ប្រធានគ្រប់គ្រងគម្រោងនៃអង្គការ Gret បានបញ្ជាក់ថា៖ «បច្ចុប្បន្ន វិស័យកសិកម្មនៅកម្ពុជា មិនសូវមានការយកចិត្តទុកដាក់ពីភាគីពាក់ព័ន្ធនៅឡើយទេ។ ហេតុដូច្នេះ វគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលនេះ ធ្វើយ៉ាងណាបញ្ជ្រាបការយល់ដឹងដល់អ្នកសារព័ត៌មានស្វែងយល់ពីកសិកម្ម»។ ប្រធានគ្រប់គ្រងគម្រោងនៃអង្គការ Gret រូបនេះ បន្តថា អ្នកសារព័ត៌មាន នឹងចូលរួមផ្សព្វផ្សាយជូនដល់អ្នកពាក់ព័ន្ធ ឲ្យបានដឹងពីអ្វីដែលកសិករផលិតបាន និងជួយជំរុញទីផ្សារកសិកម្មដល់កសិករ។ លោក ទូច សុខារិទ្ធិ ជឿជាក់ថា តាមរយៈវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលនេះ អ្នកសារព័ត៌មាននឹងចូលរួមផ្សព្វផ្សាយពីកសិកម្មឲ្យបានទូលំទូលាយ និងផ្ដល់ព័ត៌មានដល់គ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធនានា រួមទាំងអ្នកបរិភោគផងដែរ។ សូមបញ្ជាក់ថា អ្នកសារព័ត៌មាន ១៦រូបនេះ មកពីសារព័ត៌មានអេឡិចត្រូនិកថ្មីៗ (ThmeyThmey.com), វិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ, វិទ្យុស្ត្រី, វិទ្យុសំឡេងប្រជាធិបតេយ្យ, ទូរទស្សន៍ថោន, សារព័ត៌មាន Swift News, ទូរទស្សន៍អប្សរា រួមទាំងវិទ្យុ និងទូរទស្សន៍ជាតិកម្ពុជា។ ដើម្បីទទួលបានព័ត៌មានទាក់ទងនឹងវិស័យកសិកម្ម, ផលិតផលអត្តសញ្ញាណ, ជំនួញខ្នាតតូច និងមធ្យម, បរិស្ថាន និងទេសចរណ៍ សូមចុច Download App «ថ្មីៗ២៥ រាជធានី-ខេត្ត» សម្រាប់ប្រព័ន្ធ iOS: https://apple.co/2ub9pdj និង Android: http://bit.ly/2KSe1MB ។ ការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានទាំងនេះ ក៏មាននៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុក Thmey Thmey 25 និង YouTube Channel: https://goo.gl/D6xQBv ៕	សៀមរាប៖ អ្នកសារព័ត៌មាន ១៦រូប បានចូលរួមវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលនៅខេត្តសៀមរាប ដែលរៀបចំដោយទូរទស្សន៍បារាំង CFI និងអង្គការ Gret ។ គោលបំណង នៃវគ្គបណ្តុះបណ្តាលជំរុញឱ្យអ្នកសារព័ត៌មានស្វែងយល់ពីវិស័យកសិកម្ម និងបរិស្ថានឱ្យកាន់តែទូលំទូលាយ ដើម្បីចូលរួមផ្សាព្វផ្សាយព័ត៌មានជុំវិញវិស័យនេះឱ្យកាន់តែលម្អិតដល់កសិករ, ភាគីពាក់ព័ន្ធ រួមទាំងអ្នកបរិភោគ។ កម្មវិធីសិក្សាដែលប្រព្រិត្តទៅចាប់ពីថ្ងៃទី៦ ដល់ថ្ងៃទី១១ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៨ នាក្រុងសៀមរាបនេះ គឺបណ្តុះបណ្តាលដោយសាស្ត្រាចារ្យផ្នែកព័ត៌មានជនជាតិបារាំងឈ្មោះ Sylvie LARRIERE ។
ច្បាប់ដែលផ្តល់សច្ចាប័នកិច្ចព្រមព្រៀងអនុញ្ញាតឲ្យរុស្ស៊ីប្រើប្រាស់មូលដ្ឋានទ័ពអាកាសស៊ីរីនោះ ត្រូវបានប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ីលោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន ចុះហត្ថលេខាជាផ្លូវការនៅពុធសប្តាហ៍នេះ បន្ទាប់ពីសភារុស្ស៊ីទាំងពីរអនុម័តរួចរាល់។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters កិច្ចព្រមព្រៀងប្រើប្រាស់មូលដ្ឋានទ័ពស៊ីរីនេះ ត្រូវបានភាគីទាំងពីរចុះហត្ថលេខានៅក្រុងដាម៉ាស កាលពីខែមករាឆ្នាំ ២០១៧នេះ។ វាក៏អនុញ្ញាតឲ្យរុស្ស៊ីប្រើប្រាស់មូលដ្ឋានទ័ពអាកាស Khmeimin នៅខេត្ត Latakia ដើម្បីវាយប្រហារលើទីតាំងសត្រូវមានទាំងក្រុមដែស្ហ និងក្រុមប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាល បាសា អាល់អាសាដ ដែរ។ ក្រោមអំណាចនៃកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ រុស្ស៊ីអាចប្រើប្រាស់មូលដ្ឋានទ័ពអាកាសស៊ីរីដើម្បីបំពេញប្រតិបត្តិការបានក្នុងរយៈពេល ៤៩ឆ្នាំទៅមុខ ហើយមិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះទេ វាក៏ផ្តល់ជម្រើសសម្រាប់រដ្ឋាភិបាលក្រេមឡាំងក្នុងការបន្ថែមពេលវេលា ២៥ ឆ្នាំទៀតបានដែរក្នុងករណីដែលកិច្ចព្រមព្រៀងអស់សុពលភាព។ តាមពិតទៅរុស្ស៊ីបានពង្រាយកងទ័ពអាកាសរបស់ខ្លួនទៅកាន់ទឹកដីស៊ីរីនៅខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០១៥ ក្រោមលេសជួយប្រឆាំងភេរវកម្ម ហើយពួកគេត្រូវឈរជើងនៅមូលដ្ឋានទ័ពអាកាស Khmeimim ។ ប៉ុន្តែដល់ខែមីនាឆ្នាំ ២០១៨ យន្តហោះចម្បាំងនិងកងទ័ពជាច្រើននាក់ដែលត្រូវបានបញ្ជូនទៅស៊ីរីនោះត្រូវបានដកចេញ ហើយលោកពូទីនប្រកាសថា រុស្ស៊ីបានសម្រេចគោលដៅសំខាន់របស់ខ្លួនហើយ។ យ៉ាងណាមិញ រុស្ស៊ីមិនបានដកកងទ័ពទាំងស្រុងឡើយ ហើយរដ្ឋាភិបាលរុស្ស៊ីបានប្រកាសថាខ្លួននៅរក្សាទុកកងទ័ពនៅកំពង់ផែ Tartus និងនៅមូលដ្ឋានទ័ពអាកាស Khmeimim ដដែលដើម្បីជួយឃ្លាំមើលស្ថានការណ៍ក្នុងតំបន់និងធានាបាននូវការអនុវត្តបទឈប់បាញ់នៅក្នុងទឹកដីស៊ីរីដែរ។ កងទ័ពរុស្ស៊ីទាំងនោះនៅបន្តប្រតិបត្តិការប្រឆាំងក្រុមភេរវជន និងឆ្លៀតសំពោងក្រុមប្រដាប់អាវុធដែលប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលស៊ីរីផងដែរ។ ដោយសារវត្តមានទ័ពនិងការជួយជ្រោមជ្រែងពីរុស្ស៊ីខ្លាំងបែបនេះហើយ ទើបរដ្ឋាភិបាលក្រុងដាម៉ាសអាចរឹងដៃ រឹងជើងបានដូចពេលបច្ចុប្បន្ននោះ៕	ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ីលោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន បានផ្តល់សច្ចាប័នកិច្ចព្រមព្រៀងដែលអនុញ្ញាតឲ្យមានការពង្រាយកងទ័ពអាកាសរុស្ស៊ីទៅកាន់មូលដ្ឋានទ័ពនៅស៊ីរីក្នុងរយៈពេល ៤៩ ឆ្នាំនៅថ្ងៃពុធទី ២៦ កក្កដា។ ក្នុងករណីចាំបាច់ រុស្ស៊ីអាចមានសិទ្ធិប្រើប្រាស់មូលដ្ឋានទ័ពស៊ីរី ២៥ឆ្នាំទៀត ក្រោយកិច្ចព្រមព្រៀងនេះផុតសុពលភាព។
រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសឥណ្ឌា លោក S. Jaishankar មានប្រសាសន៍ថា ឥណ្ឌានិងបណ្ដាប្រទេសជាសមាជិកអាស៊ានប្រឈមមុខនឹងឥទ្ធិពលភូមិសាស្ត្រនយោបាយពីសង្គ្រាមនៅក្នុងប្រទេសអ៊ុយក្រែន និងឥទ្ធិពលដ៏អាក្រក់របស់ខ្លួនលើសន្ដិសុខស្បៀងអាហារនិងថាមពល ក៏ដូចជាតម្លៃជីសម្រាប់ដាំដំណាំនិងតម្លៃទំនិញ និងការរអាក់រអួលនូវសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ផងដែរ។ លោកថ្លែងថា៖ «ឥណ្ឌាគាំទ្រពេញទំហឹងនូវអាស៊ានមួយដែលរឹងមាំ រួបរួមគ្នា និងរុងរឿង ដែលភាពសំខាន់របស់ក្រុមនេះនៅក្នុងតំបន់ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកត្រូវបានទទួលស្គាល់យ៉ាងពេញទំហឹង»។ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសសិង្ហបុរី លោក Vivian Balakrishnan ថ្លែងថា សកម្មភាពរបស់រុស្ស៊ីបាន«ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ប្រព័ន្ធអន្តរជាតិនៃច្បាប់ និងបទបញ្ញត្តិ»។ លោក Balakrishnan បានថ្លែងទៀតថា ការប្រជែងគ្នារវាងសហរដ្ឋអាមេរិកនិងចិនបានធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដោយផ្ទាល់ដល់តំបន់អាស៊ីទាំងមូល។ កិច្ចប្រជុំរយៈពេលពីរថ្ងៃនេះគឺដើម្បីគម្រប់ខួបទី ៣០ នៃទំនាក់ទំនងសន្ទនារបស់ឥណ្ឌាជាមួយនឹងសមាជិកទាំង ១០ ប្រទេសនៃអាស៊ាន ដែលរួមមានប្រទេសព្រុយណេ កម្ពុជា ឥណ្ឌូណេស៊ី ឡាវ ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន សិង្ហបុរី ថៃ មីយ៉ាន់ម៉ា និងវៀតណាម។ លោក Jaishankar បានគូសបញ្ជាក់ពីតម្រូវការក្នុងការពង្រឹងការតភ្ជាប់គ្នារវាងដែនដីនិងដែនសមុទ្រជាមួយនឹងរដ្ឋជាសមាជិកអាស៊ាន។ ការអភិវឌ្ឍផ្លូវល្បឿនលឿនរវាងឥណ្ឌា មីយ៉ាន់ម៉ា និងថៃ គឺជាផ្នែកមួយនៃគំនិតផ្ដួចផ្ដើមភ្ជាប់គ្នារវាងអាស៊ាននិងឥណ្ឌា (ASEAN-India Connectivity initiative)។ ពាណិជ្ជកម្មរវាងឥណ្ឌា និងអាស៊ានមានទំហំជាង ៧៨ ពាន់លានដុល្លារនៅក្នុងឆ្នាំ២០២១។ ប្រទេសឥណ្ឌាភាគច្រើននាំចេញគីមីសរីរាង្គ រ៉ែ នាវានិងទូក ដែកនិងដែកថែប គ្រឿងបរិក្ខារពេទ្យ ក្រណាត់ និងថ្នាំជក់ទៅកាន់បណ្ដាប្រទេសអាស៊ាន។ នេះបើយោងតាមក្រសួងពាណិជ្ជកម្មរបស់ឥណ្ឌា។ ផលិតផលសំខាន់ៗដែលនាំចូលទៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌាពីអាស៊ានរួមមានធ្យូងថ្ម ប្រេងដូង ទូរសព្ទ នាវាធន់តូច និងគ្រឿងអេឡិចត្រូនិកជាដើម៕	កិច្ចប្រជុំពិសេសមួយរវាងរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសឥណ្ឌាជាមួយនឹងបណ្ដារដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ានត្រូវបានធ្វើឡើងកាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ដែលមានឥណ្ឌានិងសិង្ហបុរីធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះរៀបចំ ដោយស្នើឱ្យមានការពង្រឹងចំណងទាក់ទងរវាងបណ្ដាប្រទេសទាំងនេះ ខណៈពេលដែលរុស្ស៊ីបន្ដឈ្លានពានអ៊ុយក្រែន ហើយជម្លោះរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងចិនកាន់តែតានតឹងឡើង ដែលគំរាមដល់សន្ដិភាព និងស្ថិរភាពនៅក្នុងតំបន់នេះ។
«ថេរ»,«ស្ថិរ» និង«ថិរ» ជាពាក្យសរសេរប្លែកគ្នា តែខ្លឹមសារដូចគ្នា ដែលមានន័យថា ឋិតនៅបានយូរ, មាំមួន,ខ្ជាប់ខ្ជួន, រឹងប៉ឹង។ វេចនានុក្រមខ្មែររបស់សម្តេច ជួន ណាត បានបញ្ជាក់ពាក្យ «ថេរ»សម្រាប់ប្រើជាមួយពាក្យ ឋិត បានជា ឋិតថេរ មានន័យថា តាំងនៅមាំ យឺនយូរ។ សម្រាប់ពាក្យ«ស្ថិរ» និង«ថិរ» ប្រើពីមុខពាក្យដទៃ ដូចជា ស្ថិរកម្ម(ការឋិតថេរ) ស្ថិរចិត្ត(ចិត្តខ្ជាប់ខ្ជួន)ស្ថិរភាព(ភាពឋិតថេរ)៕	«ថេរ,ស្ថិរ និងថិរ»ជាពាក្យដែលសរសេរខុសគ្នា តែអត្ថន័យវិញគឺដូចគ្នាតែម្តង។ នេះបើយោងតាម វចនានុក្រមខ្មែររបស់សម្តេច ជួន ណាត។
ពានរង្វាន់ Prize of the Jury គឺជាពានរង្វាន់ដ៏អស្ចារ្យបំផុត ដែលជានិមិត្តសញ្ញានៃភាពឥតខ្ចោះ។ មានតែផលិតផលស្រាបៀរតែ ៥ ម៉ាកសញ្ញាប៉ុណ្ណោះ ក្នុងចំណោមម៉ាកសញ្ញារាប់រយនៅទូទាំងពិភពលោក ដែលត្រូវបានជ្រើសរើស និងដាក់ស្នើទៅស្ថាប័ន Monde Selection ក្នុងឆ្នាំ២០២៤។ នេះជាមោទកភាព ហើយជាប្រវត្តិសាស្រ្តថ្មីមិនធ្លាប់មាន សម្រាប់ផលិតផលស្រាបៀរនៅប្រទេសកម្ពុជា ដែលមាន វឌ្ឍនៈ ព្រីមៀមបៀរ ផលិតដោយកូនខ្មែរពិតៗ មានគុណភាពខ្ពស់អាចប្រកួតប្រជែងជាមួយផលិតផលជាច្រើនទាំងក្នុងស្រុក ក្នុងតំបន់ និងពិសេសបំផុត អាចប្រកួតប្រជែងជាមួយប្រទេសក្នុងតំបន់អឺរ៉ុប ដែលតែងតែត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ពីភាពប៉ិនប្រសប់ និងប្រវត្តិនៃការផលិតស្រាបៀរ។ ក្រុមហ៊ុន វឌ្ឍនៈ ប្រ៊ូវើរី ពិតជាមានមោទកភាព ដែលបានបំពេញគ្រប់លក្ខខណ្ឌ និងនាំយកផលិតផលរបស់ប្រទេសកម្ពុជា ទៅកាន់ឆាកអន្តរជាតិ ហើយសមិទ្ធផលដ៏អស្ចារ្យនេះ បានធ្វើឲ្យអតិថិជនកាន់តែមានទំនុកចិត្ត កាន់តែជឿជាក់លើគុណភាព និងរសជាតិ សម្រាប់ផលិតផលរបស់យើង។ យើងនៅតែបន្តនាំយកភាពអស្ចារ្យជាច្រើនទៀត ជូនអតិថិជន និងប្រទេសកម្ពុជា៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	វឌ្ឍនៈ ព្រីមៀមបៀរ បានជាប់នៅក្នុងបេក្ខភាពស្រាបៀរល្អផ្ដាច់គេទូទាំងពិភពលោក ក្នុងចំណោមស្រាបៀរកំពូលទាំង៥ (TOP 5) ដែលត្រូវបានជ្រើសរើសសម្រាប់ពានរង្វាន់ Prize of the Jury 2024 នៃស្ថាប័ន Monde Selection ។
៦ប្រទេស ពីអាស៊ីអាគ្នេយ៍ដែលដណ្តើមបានមេដាយអូឡាំពិកមាន ថៃ ឥណ្ឌូណេស៊ី ហ្វីលីពីន វៀតណាម សិង្ហបុរី និងម៉ាឡេស៊ី។ ចំណោម៦ប្រទេសនេះ មានតែម៉ាឡេស៊ីប៉ុណ្ណោះដែលមិនធ្លាប់ឈ្នះមេដាយមាស។ ដោយឡែក កម្ពុជា ទីម័រខាងកតើ ឡាវ ព្រុយណេ និងមីយ៉ាន់ម៉ា នៅមិនទាន់ស្គាល់រសជាតិមេដាយអូឡាំពិកកម្រិតមួយណាឡើយ។ ចាប់តាំងពីបង្កើតព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអូឡាំពិករដូវក្តៅ ពីឆ្នាំ១៨៩៦មក ប្រទេសពីតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ក្រសោបបានមេដាយសរុប ១០៩មេដាយ ក្នុងនោះមេដាយមាស២១ ប្រាក់៤០ និងសំរឹទ្ធ៤៨។ ថៃ រកបានមេដាយច្រើនជាងគេសរុប៣៥ មាស១០ ប្រាក់៨ និងសំរឹទ្ធ ១៧ តាមពីក្រោយដោយឥណ្ឌូណេស៊ី ដែលដណ្តើមបានមេដាយមាស៨ ប្រាក់១៤ និងសំរឹទ្ធ១៥ សរុប៣៧មេដាយ។ ហ្វីលីពីនឈរលេខ៣ ជាប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍រកបានមេដាយច្រើនជាងគេចំនួន១៤មេដាយ ក្នុងនោះមាស១ ប្រាក់៥ និងសំរឹទ្ធ៨។ វៀតណាមឈរលេខ៤ រកបានមេដាយមាស១ ប្រាក់៣ និងសំរឹទ្ធ១ សរុប៥ និងសិង្ហបុរី ឈ្នះមេដាយមាស១ ប្រាក់២ និងសំរឹទ្ធ២ សរុប៥។ ម៉ាឡេស៊ី ដែលមិនធ្លាប់ឈ្នះមេដាយមាសនោះ ធ្លាប់ដណ្តើមបានមេដាយប្រាក់៨ និងសំរឹទ្ធ៥ សរុប១៣មេដាយ។ ដោយឡែក សហរដ្ឋអាម៉េរិក ជាប្រទេសដែលរកបានមេដាយអូឡាំពិកច្រើនជាងគេលំដាប់ពិពភលោក ចំនួន២៦២៩ ក្នុងនោះមាស១០៦១ ប្រាក់៨៣០ និងសំរឹទ្ធ៧៣៨ តាមពីក្រោយដោយរុស្ស៊ី ដែលឈ្នះមេដាយសរុប១៦២៤ មាស៦០៨ ប្រាក់៥១៥ និងសំរឹទ្ធ៥០១មេដាយ និងចំណាត់ថ្នាក់លេខ៣ អាល្លឺម៉ង់ ដែលឈ្នះមេដាយមាស៤៣៨ ប្រាក់៤៥៧ និងសំរឹទ្ធ៤៩១ សរុប១៣៨៦មេដាយ។ ចក្រភពអង់គ្លេស ចិន បារាំង អ៊ីតាលី ហុងគ្រី ជប៉ុន និងអូស្ត្រាលី ស្ថិតនៅចំណាត់ថ្នាក់បន្តបន្ទាប់ ក្នុងចំណោម១០ប្រទេស ដែលរកបានមេដាយអូឡាំពិករដូវកាលច្រើនជាងគេលើលោក៕	កីឡាអូឡាំពិកក្រុងប៉ារីស ឆ្នាំ២០២៤ កាន់តែខិតជិតចូលមកដល់ សារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗ សូមបង្ហាញលោកអ្នកអំពីចំនួនប្រទេសនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ដែលធ្លាប់ទទួលបានមេដាយពីព្រឹត្តិការណ៍កីឡាលំដាប់ពិភពលោកមួយនេះ។ ក្នុងចំណោម១១ប្រទេសនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ មានតែ៦ប្រទេសប៉ុណ្ណោះធ្លាប់ដណ្តើមបានមេដាយកីឡាអូឡាំពិករដូវកាលក្តៅ ក្នុងនោះមានតែ៥ប្រទេសប៉ុណ្ណោះ ឈ្នះមេដាយមាស។
បើតាមរបាយការណ៍របស់ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ ក្នុងចំណោមអង្ករនាំចេញទាំង ៥០ម៉ឺនតោន មានអង្ករចំនួន ១៦៥,៦៣០តោន ត្រូវបាននាំចេញទៅកាន់ប្រទេសចំនួន ២៣ ក្នុងតំបន់អឺរ៉ុប។ ចំពោះការនាំចេញទៅអឺរ៉ុបនេះ កើនឡើងចំនួន ៥០,១៥៤តោន ស្មើនឹង៤៣,៤៣ភាគរយ។ ដោយឡែកការនាំចេញទៅប្រទេសចិន មានចំនួន ២៣១,៨៧៣តោន កើន ២,៦៩៦តោន ស្មើនឹង១,១៨ភាគរយ។ រីឯការនាំចេញទៅប្រទេសចំនួន ៤ ក្នុងតំបន់អាស៊ាន មានចំនួន ៤៨,២៥៣តោន កើន៤,៤៦៣តោន ស្មើនឹង១០,១៩ភាគរយ។ ចំណែកការនាំចេញទៅទិសដៅផ្សេងៗចំនួន២៦ប្រទេសទៀត មានចំនួន ៦៣៤៨៣តោន ថយចុះ១១,៤៨ភាគរយ។ សូមបញ្ជាក់ថា ក្នុងចំណោមអង្ករដែលបាននាំចេញ មានអង្ករក្រអូបគ្រប់ប្រភេទចំនួន ៣៤៨,៥០១តោន, អង្ករសគ្រប់ប្រភេទ មានចំនួន ១៤៨ ៩៣៣តោន និងអង្ករចំហុយគ្រប់ប្រភេទមានចំនួន ១១ ៨១៥តោន។ នេះបើតាមរបាយការណ៍ខាងលើ៕	ភ្នំពេញ៖ ក្នុងរយៈពេល១០ខែ ឆ្នាំ២០២២ កម្ពុជាបាននាំចេញអង្ករទៅកាន់ទីផ្សារអន្តរជាតិចំនួន ៥០៩, ២៤៩តោន កើនឡើង ៤៩,០៨០តោន ស្មើនឹង១០,៦៧ភាគរយ បើធៀបនឹងបរិមាណនាំចេញរយៈពេល១០ខែ ឆ្នាំ២០២១។
អត្ថបទទាក់ទង លោកតាអាយុ១០០ឆ្នាំម្នាក់ កត់ត្រារាល់គ្រាប់បាល់របស់ Messi Messi យល់ព្រមបន្តលេងឱ្យ Barcelona ៥ឆ្នាំទៀត តែបន្ថយប្រាក់ឈ្នួលពាក់កណ្តាល ម្ចាស់ពានរង្វាន់កីឡាករឆ្នើម Ballon dOr ៦ សម័យរូបនេះ បានផុតកិច្ចសន្យា និងលែងជាកីឡាកររបស់ក្លិបរហស្សនាមអ្នកមានបុណ្យចាប់តាំងពីថ្ងៃទី១ ខែកក្កដាម្លេះ។ ខ្សែបម្រើវ័យ ៣៤ឆ្នាំរូបនេះបានក្លាយជាកីឡាករគ្មានតំម្លៃខ្លួន ហើយរូបគេអាចចេញទៅចូលរួមជាមួយក្លិបផ្សេងបានដោយគ្មានតំម្លៃខ្លួនឡើយ។ ក្រោយមក Messi ត្រូវបានគេជឿជាក់ថានឹងចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចសន្យាថ្មីនៅ Camp Nou រយៈពេល៥ឆ្នាំទៀត ដោយទទួលបានប្រាក់ឈ្នួលត្រឹមពាក់កណ្តាលប៉ុណ្ណោះបើធៀបកិច្ចសន្យាចាស់។ ប៉ុន្តែចុងក្រោយ Messi និង Barcelona នៅតែត្រូវចែកផ្លូវគ្នា។ ក្លិបក្នុងក្របខណ្ឌ La Liga មួយនេះបានបង្ហោះសារលើបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់ខ្លួននៅថ្ងៃទី៥ ខែសីហាថា ក្លិបមិនអាចផ្តល់ជូនលក្ខខណ្ឌសម្រាប់កីឡាករឆ្នើមរបស់ខ្លួនរូបនេះបានទេ ដោយសារក្លិបជួបវិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុធ្ងន់ធ្ងរ ដែលបង្កដោយជំងឺកូវីដ-១៩។ជាពិសេសបញ្ហារចនាសម្ព័ន្ធ ទាក់ទងនឹងបទបញ្ញត្តិលីគអេស្ប៉ាញ។ «ជាលទ្ធផលនៃស្ថានភាពនេះ Messi នឹងមិនបន្តនៅក្លិប FC Barcelona ឡើយ។ភាគីទាំងពីរមានការសោកស្តាយយ៉ាងខ្លាំងដែលបំណងប្រាថ្នារបស់កីឡាករនិងក្លឹប មិនត្រូវបានសម្រេចនៅចុងក្រោយនេះ»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់ក្លិប Barcelona ដែលមិនភ្លេចពីគុណសម្បត្តិរបស់ខ្សែប្រយុទ្ធសញ្ជាតិអាហ្សង់ទីន វ័យ៣៤ឆ្នាំឡើយ។ «សូមថ្លែងអំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅចំពោះកីឡាករMessiដែលបានរួមចំណែកជាកម្លាំងជួយក្លិបយ៉ាងខ្លាំង និងសូមជូនពរឱ្យគាត់ជួបតែសំណាងល្អសម្រាប់អនាគតក្នុងជីវិតផ្ទាល់ខ្លួន និងអាជីពរបស់គាត់»។ នេះបើតាមក្លឹបអ្នកមានបុណ្យ។ ស្របពេលនឹងការចាកចេញនេះ ទូរទស្សន៍ Sky Italia រាយការណ៍ថា PSG ជាក្លិបសង្ឃឹមខ្ពស់ជាងគេក្នុងការបញ្ចុះបញ្ចូល Messi ឱ្យផ្លាស់ទៅប៉ារីស។ កាសែត និងទូរទស្សន៍នេះបន្តថា Messi នៅតែចង់ឈ្នះពានរង្វាន់លំដាប់កំពូលៗជាបន្តបន្ទាប់ ខណៈអ្វីទាំងអស់នេះស្ថិតក្នុងគម្រោងឈ្នះៗរបស់ PSG ហើយក្លិបយក្សបារាំងមួយនេះអាចផ្តល់ឱ្យប្រធានក្រុមអាហ្សង់ទីនបានទាំងអស់។ ១៨រដូវកាលជាមួយ Barcelona តារាឆ្នើម Messi បានជួយក្រុមលើកពានចំនួន៣៥ រួមមានជើងឯក La Liga ១០លើក Champion Leagues ៤លើក Spanish Super Cup ៨លើក Copa Del Rey ៧លើក Club World Cup ៣លើក និង European Super Cup ចំនួន៣លើក។	ទីបំផុត Lionel Messi នៅតែចាកចេញពី Barcelona ក្រោយរួមរស់អស់រយៈពេល ១៨ឆ្នាំ។ ចែកផ្លូវគ្នា ដ្បិតក្លិបយក្សអេស្ប៉ាញមួយនេះមិនអាចបំពេញកិច្ចសន្យាថ្មីជាមួយ Messi ដោយសារវិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុ។ Paris Saint-Germain ទំនងជាក្លិបបន្ទាប់របស់ខ្សែបម្រើឆ្នើមអន្តរជាតិអាហ្សង់ទីនរូបនេះ។
សម្តេង ស ខេង ឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី-រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងមហាផ្ទៃ និងជានាយករដ្ឋមន្រ្តីស្តីទី បានមានប្រសាសន៍ជាថ្មីម្តងទៀតពីការកំណត់កាតព្វកិច្ចឲ្យបុគ្គលគ្រប់រូបធ្វើតេស្តរកសារជាតិគ្រឿងញៀនជាមុនសិន មុននឹងអាចចូលបម្រើការបានទាំងនៅតាមស្ថាប័នរដ្ឋ ទាំងនៅតាមក្រុមហ៊ុនឯកជន។ ប៉ុន្តែអ្វីដែលគួរឲ្យសម្គាល់នោះ លើកនេះ សម្តេច មានប្រសាសន៍បន្ថែមលើសពីលើកមុនថា សូម្បីតែសិស្សានុសិស្ស ក៏នឹងត្រូវតម្រូវឲ្យធ្វើតេស្តរកសារជាតិគ្រឿងញៀនដែរ។ ក្នុងពិធីសម្ពោធសមិទ្ធផលនានាតាមសាលារៀនមួយចំនួន ក្នុងស្រុកបវេល ខេត្តបាត់ដំបង កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី១៤ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២ សម្តេចនាយករដ្ឋមន្រ្តីស្តីទី ប្រកាសដូច្នេះថា៖«ទាំងគ្រូ ទាំងបុគ្គលិកសិក្សា ទាំងសិស្សានុសិស្ស ក៏មានកាតព្វកិច្ចដែរ។ នេះជាកាតព្វកិច្ច មិនមែនជាការភ្ញាក់រឭក មិនមែនជាការអំពាវនាវ [ដែលចង់] ធ្វើឲ្យក៏បាន មិនធ្វើក៏បាននោះទេ។ កាតព្វកិច្ច ប្រែមកថាត្រូវតែមាន [ការធ្វើតេស្តរកសារជាតិគ្រឿងញៀន]»។ សម្តេច ស ខេង ធ្វើជាអធិបតីក្នុងក្នុងពិធីសម្ពោធសមិទ្ធផលនានាតាមសាលារៀនមួយចំនួន ក្នុងស្រុកបវេល ខេត្តបាត់ដំបង កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី១៤ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២។ សិស្សានុសិស្សមានអាយុប៉ុន្មានឆ្នាំ ដែលនឹងត្រូវតម្រូវឲ្យធ្វើតេស្តរកសារជាតិគ្រឿងញៀននោះ សម្តេច ស ខេង មិនទាន់អាចបញ្ជាក់បានឡើយ។ ជាជំហានដំបូង សម្តេច គ្រាន់តែអាចលើកជាឧទាហរណ៍ថា សិស្សមានអាយុ១៣ឆ្នាំឡើង ឬមានអាយុ១៥ឆ្នាំឡើង ដែលអាចចេះប្រើគ្រឿងញៀន នឹងត្រូវដាក់កាតព្វកិច្ចឲ្យធ្វើតេស្តរកសារជាតិគ្រឿងញៀន។ សម្តេច បន្តថា ការកំណត់អាយុនេះ នឹងត្រូវពិភាក្សាគ្នាតាមការជាក់ស្តែងនាពេលខាងមុខ។ ដូចលើកមុនៗ សម្តេចរដ្ឋមន្រ្តីមហាផ្ទៃ រៀបរាប់ថា ជនគ្រប់រូប ដែលចង់ចូលបម្រើការងារ ដូចនគរបាល យោធា កងរាជអាវុធហត្ថ មន្រ្តីស៊ីវិល សមាជិកក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់ មេភូមិ គ្រូបង្រៀន បុគ្គលិកសិក្សា អ្នកបើករថយន្តឲ្យក្រុមហ៊ុនឯកជន និង អ្នកបើករថយន្តសាធារណៈរបស់រដ្ឋ ជាដើម ត្រូវតែធ្វើតេស្តរកសារជាតិគ្រឿងញៀនជាមុន។ សម្តេច បញ្ជាក់ថា អ្នកទាំងនោះ ត្រូវតែមានវិញ្ញាបនបត្រ ឬលិខិត ដែលបញ្ជាក់ថា គ្មានសារជាតិគ្រឿងញៀន។ សម្តេច បន្ត បើរកឃើញថា មានសារជាតិគ្រឿងញៀន ពួកគេ នឹងមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឲ្យចូលបម្រើការងាររដ្ឋ ឬការងារក្រុមហ៊ុនឯកជនឡើយ។ សម្តេចឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី ថ្លែងក្នុងពិធីខាងលើថា ច្បាប់ស្តីពីការត្រួតពិនិត្យគ្រឿងញៀន នឹងត្រូវចែងឲ្យមានភាពទូលំទូលាយបន្ថែមទៀត ហើយការកំណត់ឲ្យមានកាតព្វកិច្ចធ្វើតេស្តរកសារជាតិគ្រឿងញៀន ដោយបូកទាំងសិស្សានុសិស្សផងនោះ ដែលត្រូវជាប់កាតព្វកិច្ចនេះ នឹងត្រូវចែងក្នុងច្បាប់ស្តីពីការត្រួតពិនិត្យគ្រឿងញៀន។ សម្តេច សង្កត់ធ្ងន់ថា ការកំណត់ពីកាតព្វកិច្ចធ្វើតេស្តរកសារជាតិគ្រឿងញៀននេះ គឺដើម្បីការពារសុវត្ថិភាពសង្គម និងសុខភាពសាធារណៈ។ សូមរម្លឹកថា សម្តេច ស ខេង បានប្រកាសលើកដំបូងអំពីគម្រោងនៃការធ្វើវិសោធនកម្មលើច្បាប់ស្តីពីការត្រួតពិនិត្យគ្រឿងញៀន ដើម្បីបញ្ជូលកាតព្វកិច្ចធ្វើតេស្តរកសារជាតិគ្រឿងញៀននេះ នៅក្នុងពិធីសម្ពោធដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់អគារសិក្សានៃវិទ្យាល័យមួយ នៅស្រុកបាណន់ ខេត្តបាត់ដំបង កាលពីដើមខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២។ បើតាមប្រសាសន៍របស់សម្តេចនាពេលនោះ លោក កើត រិទ្ធ រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងយុត្តិធម៌ ជាអ្នកទទួលបន្ទុកដឹកនាំក្នុងការធ្វើវិសោធនកម្មលើច្បាប់ស្តីពីការត្រួតពិនិត្យគ្រឿងញៀន ដើម្បីកំណត់ពីកាតព្វកិច្ចធ្វើតេស្តរកសារជាតិគ្រឿងញៀនេះ៕ អត្ថបទទាក់ទង គ្រប់មនុស្ស ត្រូវតែធ្វើតេស្តរកសារជាតិគ្រឿងញៀន មុនអាចចូលបម្រើការងារ	សិស្សានុសិស្ស ដែលមានវ័យជំទង់ នឹងតម្រូវឲ្យធ្វើតេស្តរកសារធាតុញៀនគ្រប់ៗគ្នា។
ការសង្គ្រោះបាល់ដល់ទៅ១១លើករបស់ De Gea ជាកំណត់ត្រាលើកដំបូងបំផុតនៅក្របខណ្ឌកំពូលរបស់អ្នកចាំទីរូបនេះ ក្នុងជ័យជម្នះ ដោយគ្មានការធ្លាយគ្រាប់បាល់មកវិញ។ តែទោះយ៉ាងណា កាលពីជ័យជម្នះ ៣-១ នៅទឹកដី Arsenal កាលពីថ្ងៃទី២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៧ De Gea បានសង្គ្រោះបាល់ចំនួន១៤លើកផងដែរ។ លទ្ធផល ១-០ លើមាន់ខ្នាយមាស បាននាំឲ្យបិសាចក្រហមទទួលបាន៤១ពិន្ទុស្មើ Arsenal គិតត្រឹមសប្តាហ៍២២។ មុនពេលដែលលោក Ole Gunnaer Solskjaer ចូលដឹកនាំជាគ្រូបង្វឹកបណ្តោះអាសន្ន បិសាចក្រហមតាមពីក្រោយកាំំភ្លើងធំរហូតដល់៨ពិន្ទុ។ នេះជាជ័យជម្នះ៦លើកជាប់គ្នាផងដែររបស់ Man Utd ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក Solskjaer ដោយ៥លើកក្នុង Premier League និង១លើកក្នុង FA Cup។ ជាមួយគ្នានេះ Paul Pogba បន្តលេចធ្លោ ដោយរួមចំណែករកគ្រាប់បាល់បញ្ចូលទីរហូតដល់៨គ្រាប់ (ស៊ុតចូល៤ និង Assists ៤)៕	អ្នកចាំទីអេស្ប៉ាញ David De Gea ក្លាយកីឡាករឆ្នើមប្រចាំការប្រកួតនាជ័យជម្នះ ១-០ លើទឹកដីរបស់ Tottenham Hotspur ក្នុងក្របខណ្ឌ English Premier League កាលពីយប់ថ្ងៃអាទិត្យ។ Marcus Rashford ជាសម្រេចបានបញ្ចូលទីនៅចុងតង់ទីមួយ ក្រោយការបញ្ជូនរបស់ Paul Pogba ខណៈ De Gea បានរារាំងបាល់ចំគោលដៅរហូតដល់ទៅ១១លើក ដើម្បីរក្សាលទ្ធផល ១-០ រហូតដល់បញ្ចប់ការប្រកួត។
ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយ នាថ្ងៃទី២២ កុម្ភៈ IOC បានលើកឡើងថា ការប្រកួតកីឡាមានតួអក្សរនៃការបង្រួបបង្រួម ដែលលើកកម្ពស់សន្តិភាព។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍នេះ ស្របពេលរុស្ស៊ីបានបើកការវាយលុកចូលប្រទេសអ៊ុយក្រែន ជិតរយៈពេល១ឆ្នាំហើយ គិតតាំងពីថ្ងៃទី២៤ កុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២២។ ជាង ១ខែមកនេះស្ថាប័នអូឡាំពិកអន្តរជាតិ រងការប្រឆាំងជាច្រើនពីសំណាក់ប្រទេសតំបន់អឺរ៉ុប បន្ទាប់ពីបានបង្ហាញគម្រោងដែលផ្តល់ឱកាសអត្តពលិករុស្ស៊ី និងបេឡារុស អាចវិលចូលការប្រកួតអូឡាំពិកវិញ តាមរយៈការប្រកួតជម្រុះដណ្តើមកៅអីពីតំបន់អាស៊ី។ អត្តពលិករុស្ស៊ី និងបេឡារុសត្រូវប្រកួតក្រោមរូបភាពទង់អូឡាំពិក និងទង់អត្តពលិក ដោយហាមមិនឱ្យប្រើទង់ និងភ្លេងជាតិរុស្ស៊ី និងបេឡារុស។ «កីឡាអូឡាំពិកមិនអាចទប់ស្កាត់សង្រ្គាម និងបញ្ឈប់ជម្លោះនោះទេ ឬក៏មិនអាចដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមខាងនយោបាយ រឿងរ៉ាវសង្គមទាំងអស់ ដែលកើតមានក្នុងពិភពលោកយើងនេះបានដែរ។ នេះគឺអាណាចក្រនៃនយោបាយ ប៉ុន្តែកីឡាអូឡាំពិកអាចធ្វើជាគំរូ សម្រាប់ពិភពលោកដែលមនុស្សគ្រប់គ្នាគោរពច្បាប់ដូចគ្នា និងគោរពគ្នាទៅវិញទៅមក ហើយអូឡាំពិកអាចបើកទ្វារសម្រាប់ពួកគេក្នុងការសន្ទនា និងការសាងសន្តិភាព។ អូឡាំពិកមិនអាចដកចេញ ឬបែងចែកអត្តពលិកបាននោះទេ។»។ IOC បាននិយាយបែបនេះ។ រឿងរ៉ាវនៃជម្លោះបញ្ហារឿងអត្តពលិករុស្ស៊ី ប្រទេសអ៊ុយក្រែន និងប្រទេសលោកខាងលិចជាច្រើន បានទាមទារឱ្យបន្តហាមឃាត់អត្តពលិកមកពីប្រទេសទាំងពីរ មិនឱ្យប្រកួត Paris 2024 ប្រសិនបើក្នុងប្រទេសអ៊ុយក្រែននៅមានទ័ពរបស់រុស្ស៊ី។ កាលពីថ្ងៃទី២១ កុម្ភៈកន្លងទៅ ប្រទេសជាង ៣០ ដែលរួមមានអាម៉េរិក អង់គ្លេស និងបារាំង បានបង្ហាញជំហរគាំទ្រឱ្យបន្តហាមឃាត់អត្តពលិករុស្ស៊ី និងបេឡារុស ពីការប្រកួតព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិនានា។ អ៊ុយក្រែនបានព្រមានធ្វើពហិការពីការប្រកួត Paris 2024 បើមានអត្តពលិកមកពីរុស្ស៊ីចូលរួម។ ចាប់តាំងពីប្រទេសរុស្ស៊ីបានបើកការវាយលុកចូលអ៊ុយក្រែនដែលមានរយៈពេលជិត ១ឆ្នាំរួចមក អត្តពលិកមកពីរុស្ស៊ី និងបេឡារុស ត្រូវបានហាមឃាត់មិនឱ្យចូលរួមការប្រកួតអន្តរជាតិនានា ព្រមទាំងការប្រកួតក្នុងប្រទេសក៏ត្រូវបានលុបចោលដែរ។ ប្រទេសតំបន់ Nordic រួមមានប្រទេសឡេតូនី លីទុយអានី អេស្តូនី និងប៉ូឡូញ បានអំពាវនាវឱ្យស្ថាប័នកីឡាអន្តរជាតិនានា បន្តហាមឃាត់អត្តពលិករបស់រុស្ស៊ី និងបេឡារុស ពីការប្រកួតក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអូឡាំពិក ក៏ដូចជាកម្មវិធីប្រកួតដទៃផ្សេងទៀត ខណៈសង្គ្រាមក្នុងប្រទេសអ៊ុយក្រែន ដែលបង្កឡើងដោយរុស្ស៊ី កំពុងតែបន្តយ៉ាងក្តៅកគុក៕	គណៈកម្មាធិការកីឡាអូឡាំពិកអន្តរជាតិ (IOC) និយាយថាកីឡាអូឡាំពិកមិនអាចបែងចែក និងដកចេញអត្តពលិកណាមួយបាននោះទេ ខណៈខ្លួនការពារគម្រោងក្នុងការអនុញ្ញាតអត្តពលិករុស្ស៊ី និងបេឡារុសប្រកួតជម្រុះ សម្រាប់ការប្រកួតព្រឹត្តិការណ៍អូឡាំពិករដូវក្តៅទីក្រុងប៉ារីសឆ្នាំ ២០២៤។
លោក ហ៊ីរ៉ូយូគិ អ៊ីតុ អគ្គនាយកក្រុមហ៊ុនតូយ៉ូតា (ខេមបូឌា) បានឲ្យដឹងថា នេះគឺជាឆ្នាំទី១៣ ហើយ ដែលក្រុមហ៊ុន តូយ៉ូតា បានរៀបចំការប្រកួតប្រជែងគូរគំនូរនេះ ទៅទូទាំងពិភពលោក ស្របពេលដែលការប្រកួតនេះ ត្រូវបានធ្វើឡើងជាលើកទី៩ នៅកម្ពុជា។ លោក ហ៊ីរ៉ូយូគិ អ៊ីតុ កត់សម្គាល់ឃើញថា ការប្រកួតគូរគំនូររថយន្តនេះ ទទួលបានការគាំទ្រ និងកាន់តែមានប្រជាប្រិយភាពខ្លាំង ពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ ពីសំណាក់ប្អូនៗក្រោមអាយុ១៦ឆ្នាំ។ ការប្រកួតគូរគំនូរលើកទី១២កន្លងទៅនេះ ក្រុមហ៊ុនបានទទួលផ្ទាំងគំនូរចំនួន ១,១១៩ ផ្ទាំង ដែលរួមមានរាជធានីភ្នំពេញ បាត់ដំបង សៀមរាប កំពង់ស្ពឺ និងកំពង់ចាម។ អគ្គនាយកក្រុមហ៊ុនតូយ៉ូតា (ខេមបូឌា) ឲ្យដឹងទៀតថាអ្វីដែលកាន់តែធ្វើឲ្យក្រុមហ៊ុន តូយូតា(ខេមបូឌា) កាន់តែមានមោទកភាពខ្លាំងទៀតនោះ គឹក្នុងការប្រកួតគូរគំនូរថ្នាក់ពិភពលោកលើទី១២កាលពីឆ្នាំកន្លងទៅ ក៏មានកុមារពីប្រទេសកម្ពុជាម្នាក់ ទទួលបានជ័យលាភីថ្នាក់ពិភពលោកដែរ គឺកុមារី មេច សុភាវលក្ខណ៌ អាយុ៨ឆ្នាំ។ រូបគំនូរដែលកុមារីរូបនេះ បានគូរមានឈ្មោះថា «Family Car» ហើយត្រូវបានជ្រើសរើសឲ្យជាប់ជ័យលាភីថ្នាក់ពិភពលោក ក្នុងចំណោមរូបគំនូរដែលបានចូលរួមប្រកួតចំនួន ៦៥ម៉ឺនផ្ទាំង មកពីបណ្ដាលប្រទេសចំនួន៧៦ផ្សេងៗគ្នា។ ឆ្លៀតក្នុងឱកាសនោះ លោក អគ្គនាយក ក៏បានប្រកាសបើកជាផ្លូវការ«កម្មវិធីប្រកួតគូរគំនូររថយន្តក្នុងក្ដីស្រមៃសម្រាប់ថ្ងៃអនាគត»លើកទី១៣ផងដែរ។ បំណងសំខាន់ៗនៃការបង្កើតកម្មវិធីប្រកួតគូរគំនូររថយន្តក្នុងក្ដីស្រមៃសនេះឡើង គឺដើម្បីផ្ដល់ឱកាសឲ្យប្អូនៗជំនាន់ក្រោយ ដែលស្រលាញ់ និងមានភាពប៉ិនប្រសព្វក្នុងការគូរគំនូរ អាចបញ្ចេញនូវសមត្ថភាព និងគំនិតច្នៃប្រឌិត ទៅតាមក្ដីស្រមៃរបស់ពួកគេ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ក្រុមហ៊ុន តូយ៉ូតា ក៏ចង់ចូលរួមលើកម្ពស់ សារៈសំខាន់ នៃសិល្បៈគំនូររថយន្តនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាផងដែរ។ លោក ហ៊ីរ៉ូយូគិ អ៊ីតុ អគ្គនាយកក្រុមហ៊ុន តូយ៉ូតា បញ្ជាក់ដូច្នេះ៖«ដូចដែលយើងបានដឹងរួមមកហើយថាជារៀងរាល់ឆ្នាំ ក្រុមហ៊ុន តូយ៉ូតា (ខេមបូឌា) តែងតែចូលរួមជានិច្ចក្នុងសកម្មភាពសង្គមនានា តួយ៉ាងការបន្តលើកទឹកចិត្ត និងព្យាយាមផ្សារភ្ជាប់កុមារ ទៅនឹងការប្រកួតប្រជែងគូរគំនូរនេះជាដើម»។ លក្ខខណ្ឌអាយុ ដែលអាចចូលរួមប្រកួតប្រជែងគូរគំនូររថយន្តនេះ ត្រូវបែងចែកទៅតាមអាយុវគឺអាយុ ពី៨ឆ្នាំ ដល់១១ឆ្នាំ និងពីអាយុ១២ឆ្នាំ ដល់១៥ឆ្នាំ ដែលការប្រកួតប្រជែងត្រូវបានបែងចែកជាពីរដែរ គឺការប្រកួតក្នុងប្រទេស និងការប្រកួតទូទាំងពិភពលោក។ ចំពោះជ័យលាភីថ្នាក់ជាតិ និងត្រូវជ្រើសរើសចំនួន៣នាក់ នៃប្រភេទក្រុមអាយុនីមួយៗ។ សម្រាប់រូបគំនូរដែលទទួលបានជ័យលាភីថ្នាក់ពិភពលោក មានដូចជា មេដាយមាស មេដាយប្រាក់ មេដាយសំរិទ្ធ រង្វាន់ចុងក្រោយ និងរង្វាន់ពិសេសផ្សេងៗទៀត។ អ្នកឈ្នះមេដាយ នឹងត្រូវទទួលបាននូវដំណើរទស្សនកិច្ចទៅកាន់ប្រទេសជប៉ុន ដើម្បីចូលរួមពិធីប្រគល់រង្វាន់នៅខែសីហា ឆ្នាំ ២០១៩ រយៈពេល៥ថ្ងៃ ៤យប់ ជាមួយអាណាព្យាបាលចំនួន១រូប (ម្ដាយ ឬឱពុក ឬអាណាព្យាបាលស្របច្បាប់)។ ក្រុមហ៊ុន តូយ៉ូតា (ខេមបូឌា) នឹងប្រកាសលទ្ធផលជ័យលាភីថ្នាក់ជាតិនៅអំឡុង ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៩ និងជ័យលាភីថ្នាក់ពិភពលោក នៅខែសីហា ឆ្នាំ២០១៩។ ចំពោះប្អូនៗដែលមិនបានចូលរួមប្រកួតប្រជែងដោយផ្ទាល់នៅក្នុងថ្ងៃនេះ ក៏អាចផ្ញើររូបគំនូរដែលបានគូរនៅផ្ទះ មកចូលរួមប្រកួតប្រជែងបានដែរ ដែលថ្ងៃផុតកំណត់ទទួលរូបគំនូរ គឺនៅថ្ងៃ៣១ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៩។ សម្រាប់ព័ត៌មានលម្អិតនៃការប្រកួត និងពាក្យស្នើសុំចូលរួមប្រកួតប្រជែង សូមទំនាក់ទំនង ក្រុមហ៊ុន តូយ៉ូតា (ខេមបូឌា) ដែលមានអាសយដ្ឋាន នៅក្នុងអគារពាណិជ្ជកម្មអ៊ែវូត មហាវិថីសហព័ន្ធរុស្សី សង្កាត់ទឹកថ្លា ខណ្ខសែនសុខ ឬអាចទំនាក់ទំនងតាមបណ្ដាញ សង្គម Facebook: Toyota Dream Car art Contest_Cambodia ឬទូរស័ព្ទទំនាក់ទំនងលេខ ០៨៦ ៥០០ ៥០៥/០១៧ ៥៥៥ ១៤១៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	កាលពីព្រឹកថ្ងៃចន្ទ ទី១០ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៨ កន្លងទៅនេះ ក្រុមហ៊ុន តូយ៉ូតា (ខេមបូឌា) ដែលជាក្រុមហ៊ុន ទទួលសិទ្ធនាំចូល និងចែកចាយផ្ដាច់មុខលើផលិតផលយានយន្ត និងគ្រឿងបន្លាស់ម៉ាក តូយ៉ូតា បានរៀបចំសន្និសីទសារព័ត៌មាន ស្ដីពីការទទួលជ័យលាភីគូរគំនូរថ្នាក់ពិភពលោកលើកទី១២ និងការប្រកាសបើកកម្មវិធីគូរគំនូរលើទី១៣ ក្រោមប្រធានបទ«គូរគំនូររថយន្តតូយ៉ូតាក្នុងក្ដីស្រមៃសម្រាប់ថ្ងៃអនាគត» ដែលមានការចូលរួមពីសំណាក់ប្អូនៗ អាយុក្រោម១៦ឆ្នាំ យ៉ាងច្រើនកុះករ នៅផ្សារទំនើបអ៊ីអនម៉ល សែនសុខ។
ថ្មីៗនេះ អតីតឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក Pridiyathorn Devakula បានចេញផ្សាយអត្ថបទមួយអំពីជំហររបស់លោកទៅកាន់ប្រមុខរបបសឹកថៃបច្ចុប្បន្ន។ អត្ថបទរបស់លោក ត្រូវបានចេញផ្សាយសាធារណៈតាមរយៈគេហទំព័រក្នុងស្រុក ក្រោមចំណងជើងថា «ប្រាំបីហេតុផល លោក ប្រាយុទ្ធ ចន្ទ អូចា មិនសក្តិសមធ្វើជានាយករដ្ឋមន្ត្រី»។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន The Nation នៅថ្ងៃ២៥ ធ្នូ។ តាមប្រភពព័ត៌មានដដែលនោះ ហេតុផលទាំងប្រាំបី ដែលអតីតសហការីរបស់លោកប្រាយុទ្ធ លើកឡើងនោះ រួមមានពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហា កង្វះគោលការណ៍សារពើពន្ធ ជាពិសេសនោះលើការចំណាយលើវិស័យយោធា, ទំនាក់ទំនងស្អិតល្មួតជាមួយនឹងចិនលើសការកំណត់, ការលើកកម្ពស់យោធាឲ្យខ្ពស់ជាងជនស៊ីវិល, បក្សពួកនិយម, ពុករលួយ និងមិនសូវមានឆន្ទៈក្នុងការប្រព្រឹត្តរឿងត្រឹមត្រូវជាដើម។ តាមរយៈលិខិតចំហរផ្ទាល់ខ្លួនដដែលនោះ អតីតឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ដែលធ្លាប់ទទួលបន្ទុកកិច្ចការសេដ្ឋកិច្ចរូបនេះ ក៏បានចោទលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ប្រាយុទ្ធ ថា ជាអ្នកនៅពីក្រោយនៃការបង្កើតគណបក្ស Phalang Pracharat ដែលជាបក្សមានទំនោរទៅរករបបសឹក និងប្រើប្រាស់ថវិការដ្ឋដើម្បីទាក់ទាញទឹកចិត្តប្រជាជនក្នុងគោលដៅត្រួសត្រាយផ្លូវសម្រាប់ការបន្តកាន់អំណាចទៀត។ ការចោទប្រកាន់បែបនេះ ពិតប្រាកដណាស់ ថា ធ្វើឲ្យរដ្ឋាភិបាលសឹកថៃ នៅមិនសុខឡើយ។ តាមការអះអាងរបស់អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលថៃ លោក Buddhipong Punnakanta លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ប្រាយុទ្ធ បានច្រានចោទការប្រកាន់ទាំងអស់ពិសេសពាក់ព័ន្ធនឹងការបំពានអំណាចទ ហើយលោក ក៏មិនមានខ្លាចរអារទៅនឹងការចោទប្រកាន់អ្វីឡើយ ពោលគឺ លោក នៅតែមានឆន្ទៈបម្រើប្រជាជនដដែល។ បន្ថែមពីនេះ លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជារដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិថៃ Prawit Wongsuwan បានចាត់ទុកលិខិតចំហរបស់អតីតសហការរីរបស់ខ្លួនថា គ្មានមូលដ្ឋានច្បាស់លាស់ និងជាលិខិតដែលមានកើតចេញពីកំហឹងនិងអារម្មណ៍ផ្ទាល់ខ្លួន និងមានការយល់ច្រលំពីកិច្ចការមួយចំនួនក្រោមការដឹកនាំរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ប្រាយុទ្ធ ចន្ទ អូចា ។ គួរជម្រាបផងដែរថា រាជាណាចក្រថៃ ត្រូវបានដឹកនាំដោយរបបសឹក ដែលមានលោកឧត្តមសេនីយ៍ ប្រាយុទ្ធ ចន្ទ អូចា ជាប្រមុខ តាំងពីថ្ងៃទី២២ ឧសភា ឆ្នាំ២០១៤ មកម្ល៉េះ។ នៅថ្ងៃ២៤ កុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៩ខាងមុខដ៏ខ្លីនេះ ថៃ នឹងមានការបោះឆ្នោតសកលលើកដំបូងក្នុងរយៈពេលបួនឆ្នាំដើម្បីជ្រើសរើសមេដឹកនាំថ្មី។ ថ្មីៗនេះ លោកប្រាយុទ្ធ ក៏រងការចោទប្រកាន់ថា មានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងការបែងចែកចំនួនអាសនៈតាមមណ្ឌលបោះឆ្នោតផងដែរ៕	អតីតសមាជិកគណៈរដ្ឋមន្ត្រីរបស់រដ្ឋាភិបាលរបបសឹកថៃ បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍វាយប្រហារ និងរិះគន់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ប្រាយុទ្ធ ចន្ទ អូចា ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាដឹកនាំប្រទេសកន្លងមក ថាជាការដឹកនាំបក្សពួកនិយម និងពុករលួយ។ អតីតសមាជិករូបនេះ ថែមទាំងបានអះអាងថា លោក ប្រាយុទ្ធ មិនសក្តិសមនឹងធ្វើជាប្រមុខរដ្ឋាភិបាលទៀតផង។
លោក ហុក សុទ្ធិ នាយកអង្គការស៊ីប៉ា (SIPAR) និងជាប្រធាននៃសមាគមបណ្ណាល័យកម្ពុជា បានថ្លែងថា កម្មវិធីអក្ខរកម្មនេះ ជួយឲ្យកម្មករ-កម្មការិនី ដែលមានការសិក្សាបានតិចតួច ទទួលបានចំណេះដឹងបន្ថែម និងមានសមត្ថភាពបំពេញការងារក្នុងរោងចក្រក្នុងការបង្កើនផលិតផលការងារ និងការវិវឌ្ឍការងារ ហើយមានទំនួលខុសត្រូវខ្ពស់ នៅពេលថៅកែឲ្យរ៉ាប់រងការងារមួយចំនួន។ លោក បានបន្តថា មានកម្មករ-កម្មការិនីភាគច្រើនមកពីបណ្ដាខេត្តទទួលការសិក្សាបានតិច ដូច្នេះ ការយល់ដឹងរបស់ពួកគាត់នៅមានកម្រិតនៅពេលធ្វើការ ហើយនៅពេលថៅកែ ឲ្យទទួលភារកិច្ចការណាមួយ ពួកគេ តែងមានការពិបាក និងមិនអាចអាចរ៉ាប់រងកិច្ចការនោះបាន។ បើកម្មករ-កម្មការិនីនៅតែបន្តអនក្ខរកម្ម ពួកគេ នឹងបាត់បង់អត្ថប្រយោជន៍ការងារច្រើន ជាពិសេសការអភិវឌ្ឍខ្លួន ពីព្រោះនៅតាមបណ្ដារោងចក្រ គឺថៅកែចង់ឲ្យមានធនធានមនុស្សកម្ពុជា ទទួលកាន់កាប់ការងារច្រើន ហើយនិងកត្តាដែលសំខាន់មួយក្នុងកត្តាដទៃទៀតគឺការកសាងសមត្ថភាព។ នេះបើតាមការបន្ថែមរបស់លោក ហុក សុទ្ធិ ដោយលោក បានបញ្ជាក់ថា៖«បើយើងចេះអក្សរតិច ពិបាកកសាងសមត្ថភាព ដើម្បីប្រែក្លាយពីកម្មករធម្មតាទៅជាប្រធានក្រុម ឬទទួលកិច្ចការថ្នាក់កណ្ដាលជាដើម»។ ការថ្លែងរបស់នាយកអង្គការស៊ីប៉ា ធ្វើឡើងនៅក្នុងសិក្ខាសាលាស្ដីអំពី «ការពិភាក្សាអំពីកម្មវិធីអក្ខរកម្មសម្រាប់កម្មរ-កម្មការិនីក្នុងរោងចក្រកាត់ដេរ» នាព្រឹកថ្ងៃទី១៥ ខែមិថុនា នៅសណ្ឋាគារ Intercontinental រាជធានីភ្នំពេញ។ ប្រធាននៃសមាគមបណ្ណាល័យកម្ពុជា លោក ហុក សុទ្ធិ បានបន្ថែមថា កម្មវិធី អក្ខរកម្មក្នុងរោងចក្រនេះដែរ អង្គការស៊ីប៉ា អង្គការយូណេស្កូ និងក្រសួងអប់រំ បានសហការគ្នា នៅឆ្នាំ២០១៦ ដែលមានរយៈពេល៣ឆ្នាំម្ដង នឹងត្រូវបញ្ចប់នៅខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៨ ហើយនឹងបន្តរយៈពេល ៣ឆ្នាំទៀត ដល់ឆ្នាំ២០២១។ លោក និយាយទៀតថា តាមគម្រោង ៣ឆ្នាំបន្ត មាន២ផ្នែក គឺទី១របស់អង្គការស៊ីប៉ា ពាក់ព័ន្ទទៅនឹងបណ្ណាល័យមណ្ឌលធនធាន នឹងពង្រីក ១៦រោងចក្របន្ថែមទៀត ហើយទី២ ជាគម្រោងដើរស្របជាមួយអង្គការយូណេស្កូ និងក្រសួងអប់រំ នឹងពង្រីកអក្ខរកម្មនៅតាមបណ្ដារោងចក្រឲ្យបានច្រើន។ សម្រាប់គម្រោងខាងលើ ដែលមានរយៈពេល៣ឆ្នាំបន្ត អង្គការស៊ីប៉ា បានសហការជាមួយដៃគូពាក់ព័ន្ធក្នុងការពង្រឹងបណ្ណាល័យនៅតាមរោងចក្រ មានទឹកប្រាក់ ៧០ម៉ឺនដុល្លារ ក្រោមថវិកាទីភ្នាក់ងារបារាំងសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍ និងមូលនិធិ Weave Our Future។ ហើយចំណែក ការសហការជាមួយអង្គការយូណេស្កូ និងក្រសួងអប់រំ កម្មវិធីអក្ខរកម្ម ជាថវិការបស់យូណេស្កូ។ នៅឆ្នាំ២០១៧ មានសិស្សសរុប៤៣៨នាក់ មកពី ១១រោងចក្រ បានបញ្ចប់កម្មវិធី និងទទួលបានវិញ្ញាបនបត្រអក្ខរកម្ម ដែលមានតម្លៃសមមូលទៅនឹងកម្រិតថ្នាក់ទី៤ នៃសាលាចំណេះទៅទៅ ហើយនៅឆ្នាំ២០១៨ បានបន្ថែម ១៤រោងចក្រ ដែលកំពុងរៀបចំផែនការដំណើរការថ្នាក់អក្ខរកម្មសម្រាប់កម្មករ-ករិនី។ ជាមួយគ្នានេះដែរ ក្រសួងអប់រំ កំពុងជំរុញ និងលើកទឹកចិត្តបន្ថែមដល់រោងចក្រដទៃទៀតឲ្យបើកដំណើរការថ្នាក់អក្ខរកម្ម។ របាយការណ៍នៃក្ររសួងផែនការស្ដីពីស្ត្រី និងចំណាកស្រុកឆ្នាំ២០១៣ បានឲ្យដឹងថា ៨៥ភាគរយនៃកម្មករ-កម្មការិនី គឺជាង៦សែននាក់កំពុងធ្វើការនៅតាមរោងចក្រកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់និងស្បែកជើង ក្នុងចំណោមនេះ ១៤ភាគរយមិនចេះអក្សរ និង២៩ភាគរយកម្រិតអក្ខរកម្មនៅទាប៕	ភ្នំពេញ៖ កម្មវិធីអក្ខរកម្មក្នុងរោងចក្រ បានផ្ដល់បំនិន និងលើកកម្ពស់សមត្ថភាពរបស់កម្មករ-កម្មការិនី ក្នុងការអាន ការសរសេរ ការគិតលេខជាមូលដ្ឋាន ការពិចារណាឲ្យកាន់តែស៊ីជម្រៅ និងមានទំនាក់ទំនងការងារប្រចាំថ្ងៃឲ្យកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព ដើម្បីបង្កើតផលិតផលការងារ ព្រមទាំងផ្ដល់សិទ្ធិអំណាចដល់ពួកគេឲ្យយល់កាន់តែប្រសើរឡើងនូវសិទិ្ធមូលដ្ឋាន។
រឿងខ្លីនេះ ត្រូវបានផលិតឡើងដើម្បីលើកកម្ពស់ទេសចរណ៍ កសិកម្ម និងសក្តានុពលផ្សេងៗទៀតនៅពោធិ៍សាត់៖	សារព័ត៌មានថ្មីៗ ក្រោមកិច្ចសហការជាមួយរដ្ឋបាលខេត្តពោធិ៍សាត់ បានផលិតរឿងខ្លីមួយដែលមានចំណងជើងថា «បុប្ផាលាក់ខ្លួននៅខេត្តពោធិ៍សាត់»។
Zitro មកពីទីក្រុង Bogota ជាអ្នកថតរូប វិចិត្រករលើរាងកាយ និងជាគ្រូបង្រៀនផងនោះ បានបង្ហាញស្នាដៃសិល្បៈដ៏អស្ចារ្យ ដោយគូរូបទង់ជាតិតំណាងឲ្យក្រុមនីមួយៗ លើដងខ្លួនតារាម៉ូឌែលស្អាតៗ ចាប់ពីពូល A ដល់ពូល H។ ខាងក្រោមនេះជាស្នាដៃលោក Giovanni Zitro ដែលគូររូបទង់ជាតិលើខ្លួននារីស្អាតៗ ទាំង៣២ប្រទេស៖ ពូល A៖ ពូល B៖ ពូល C៖ ពូល D៖ ពូល E៖ ពូល F៖ ពូល G៖ ពូល H៖	វិចិត្រករកូឡុំប៊ី លោក Giovanni Zitro បានបង្ហាញគំនូរលើខ្លួនប្រាណរបស់នារីស្អាតៗ ដែលបង្ហាញពីទង់ជាតិរបស់ក្រុមកីឡាបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិទាំង ៣២ ដែលមានវត្តមានក្នុងការប្រកួតពានរង្វាន់ World Cup នៅរុស្ស៊ី សប្តាហ៍ក្រោយនេះ។
«ជំរាបលា ពុកម៉ែ បងប្អូន អ៊ុំពូមីង ទាំងអស់គ្នា»។ នេះជាសារជំរាបលាប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជារបស់កីឡាករ ចាន់ វឌ្ឍនាកា ដែលបានសរសេរលើហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់ខ្លួន មុនចាកចេញពីកម្ពុជាទៅប្រកបអាជីពជាមួយក្លិបថ្មី PKNS FC នៅម៉ាឡេស៊ី កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី១៧ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៩។ ទោះបីមិនទាន់មានការបង្ហាញពីសាមីក្លិប ឬការចុះកិច្ចសន្យាជាផ្លូវការក៏ដោយ តែកីឡាកររូបនេះទំនងជាលេងឲ្យក្លិបនេះ សម្រាប់រដូវកាលឆ្នាំ២០១៩-២០២០។ ជាក់ស្តែងកាលពីពេលថ្មីៗកន្លងទៅ ក្លិបបាល់ទាត់បឹងកេតបានអះអាងថា កីឡាករ ចាន់ វឌ្ឍនាកា ត្រូវបានផ្ទេរពីបឹងកេតទៅលេងឲ្យក្លិបក្របខណ្ឌលីគកំពូលម៉ាឡេស៊ី PKNS FC ក្រោយចរចាអស់រយៈពេលជិត១ខែ។ បើសិន ចាន់ វឌ្ឍនាកា ពិតជាលេងឲ្យក្លិបខាងលើពិតប្រាកដមែន នោះរូបគេនឹងត្រូវប្រជែងជាមួយមិត្តរួមជាតិ ធារី ចន្ថាប៊ីន ក្នុងពានរង្វាន់ក្របខណ្ឌលីកកំពូលម៉ាឡេស៊ី ដែលបានបន្តកិច្ចសន្យារយៈពេល១ឆ្នាំលេងឲ្យក្លិប Terangganu។ វឌ្ឍនាកា ជាកីឡាករកម្ពុជាទីពីរបន្ទាប់ពី ធារី ចន្ថាប៊ីន ដែលបានមកលេងឲ្យក្លិបនៅម៉ាឡេស៊ីក្នុងឆ្នាំ២០១៩។ នេះជាការចាកចេញទៅប្រកបអាជីពលើកទី២លើទឹកដីម៉ាឡេស៊ីរបស់កីឡាករ ចាន់ វឌ្ឍនាកា ក្រោយពីរដូវកាលមុនរូបគេបានចុះកិច្ចសន្យារយៈពេល១ឆ្នាំលេងឲ្យក្លិប Pahang FA។ ប៉ុន្តែកីឡាកររូបនេះ បានចែកផ្លូវគ្នាវិញមុនកិច្ចសន្យា ក្រោយរួមរស់បានពាក់កណ្តាលរដូវកាល។ បើគិតទាំងលើកនេះ កីឡាករ ចាន់ វឌ្ឍនាកា ចេញទៅប្រកបអាជីពនៅក្រៅប្រទេសលើកទី៣ ខណៈលើកទី១លេងឲ្យក្លិបក្របខណ្ឌលីគទី៣របស់ជប៉ុន Fujieda MYFC ដែលរូបគេមិនបានបង្ហាញខ្លួនក្នុងការប្រកួតផ្លូវការ។ ចំណែកលើកទី២និងលើកទី៣នៅលីគកំពូលម៉ាឡេស៊ីជាមួយ Pahang FA និង PKNS FC តែម្តង៕	ក្រោយការប្រកាសពីក្លិបបាល់ទាត់បឹងកេតកាលពីពេលថ្មីៗនេះ ខ្សែប្រយុទ្ធឆ្នើមកម្ពុជា ចាន់ វឌ្ឍនាកា បានចាកចេញពីកម្ពុជា ដើម្បីចូលរួមជាមួយក្លិបក្របខណ្ឌលីកកំពូលម៉ាឡេស៊ី PKNS FC នៅថ្ងៃទី១៧ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៩នេះ។ នេះជាការចេញទៅប្រកបអាជីពជាលើកទី២នៅលើទឹកដីម៉ាឡេស៊ី សម្រាប់កីឡាករមកពីខេត្តកំពតរូបនេះ។
ថ្នាក់ដឹកនាំក្របខណ្ឌ Premier League បានប្រកាសពីការចាប់ដំណើរការឡើងវិញនៅថ្ងៃទី៤ ខែមេសា តែក្នុងលក្ខខណ្ឌដែលសមស្របណាមួយ រីឯជំនួបមិត្តភាពអន្តរជាតិរវាងអង់គ្លេសជាមួយអ៊ីតាលី និងដាណឺម៉ាក ក៏ត្រូវលើកពេលផងដែរ។ ការប្រកួតជម្រុះ Euro 2020 ក៏នឹងត្រូវពិចារណាពន្យាពេលផងដែរ ក្រោយការផ្តល់អនុសាសន៍ពីសហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់អន្តរជាតិ (FIFA)។ ក្រៅពីបាល់ទាត់ កម្មវិធីកីឡាផ្សេងទៀតដែលត្រូវលើកពេល រួមមាន ម៉ារ៉ាតុន, បាល់ឱប, ប្រណាំងកង់, វាយកូនគោល, Formula 1 ជាដើម។ វិធានការនៅក្របខណ្ឌកីឡាអង់គ្លេស ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីអ្នកចាត់ការទូទៅក្លិប Arsenal លោក Mikel Arteta, ខ្សែប្រយុទ្ធ Chelsea Callum Hidson-Odoi មានលទ្ធផលតេស្តវិជ្ជមាន COVID-19។ ក្លិបនៅអឺរ៉ុបដូចជា Arsenal, Chelsea, Leicester City, Bournemouth, Manchester City, Juventus និង Real Madrid បានតម្រូវឲ្យមន្ត្រី និងកីឡាករមួយចំនួនដាក់ខ្លួនឯងឲ្យនៅដាច់ដោយឡែក៕	ដើម្បីបង្ការការរាលដាល COVID-19 ក្របខណ្ឌបាល់ទាត់កំពូលៗនៅចក្រភពអង់គ្លេស ត្រូវបានផ្អាកការប្រកួតជាបណ្តោះអាសន្នរហូតដល់ថ្ងៃទី៣ ខែមេសា។ ក្របខណ្ឌទាំងនោះ មានដូចជា English Premier League, EFL, Womens Super League, Womens Championship រួមទាំងក្របខណ្ឌនៅស្កុតឡែន វេសល៍ និងអៀរឡង់ខាងជើង។
អត្ថបទទាក់ទង ម៉ាឡេស៊ី នឹងអំពាវនាវឱ្យវៀតណាម និងថៃ ផ្តល់អាទិភាពផ្គត់ផ្គង់អង្ករសម្រាប់សមាជិកអាស៊ាន រដ្ឋមន្រ្តីកសិកម្មពីបណ្តាប្រទេសអាស៊ាន បានជួបជុំគ្នានៅទីក្រុងគូឡាឡាំពួ ម៉ាឡេស៊ី ក្នុងសប្តាហ៍នេះ ដើម្បីជជែកពីបញ្ហាសន្តិសុខស្បៀង ក៏ដូចជាបញ្ហាប្រឈមផ្សេងៗ។ ក្រោយជំនួបនេះ រដ្ឋមន្រ្តីសន្តិសុខស្បៀង និងកសិកម្មម៉ាឡេស៊ី លោក Mohamad Sabu បានបញ្ជាក់ថា អាស៊ាន បានសម្រេចកិច្ចព្រមព្រៀងមួយ ពាក់ព័ន្ធនឹងការផ្គត់ផ្គង់អង្ករនៅក្នុងតំបន់់។ «កិច្ចសហការរបស់អាស៊ាន មានន័យថា ប្រសិនបើយើងជួបបញ្ហាអង្ករ បណ្តាប្រទេសសមាជិកអាស៊ាន នឹងផ្តល់អាទិភាពសម្រាប់សមាជិកអាស៊ានមុនគេ»។ រដ្ឋមន្រ្តីកសិកម្មម៉ាឡេស៊ី បានសង្កត់ធ្ងន់បែបនេះ នៅថ្ងៃទី៦ ខែតុលា។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ លោក Mohamad បានបន្ថែមថា កម្ពុជា វៀតណាម និងថៃ ថា នឹងពិចារណាចំពោះសំណើថ្មីលើការនាំចូលអង្ករបន្ថែមពីប្រទេសទាំងនោះ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters។ កន្លងមក ម៉ាឡេស៊ី បាននាំចូលអង្ករប្រមាណ៣៨ភាគរយ ដើម្បីបំពេញតម្រូវការរបស់ខ្លួន ហើយក៏ជាប្រទេសមួយក្នុងចំណោមបណ្តាប្រទេសផ្សេងទៀត ដែលរងផលប៉ះពាល់ដោយគោលនយោបាយរឹតត្បិតលើការនាំចេញអង្ករពីបណ្តាប្រទេសមួយចំនួនដូចជា ឥណ្ឌា និងរុស្ស៊ីជាដើម។ ថៃ និងវៀតណាម ស្ថិតក្នុងចំណោមបណ្តាប្រទេសផ្សេងទៀត ដែលនាំចេញអង្ករទៅក្នុងទីផ្សារពិភពលោក។ គិតត្រឹម៨ខែ ឆ្នាំ២០២៣ វៀតណាម បាននាំចេញអង្ករបានប្រមាណ ៥,៨១លានតោន និងថៃនាំចេញបាន៥,២៧លានតោន។ ឥណ្ឌា នៅតែជាប្រទេសនាំចេញអង្ករលំដាប់ទីមួយលើពិភពលោក៕	បណ្តាប្រទេសអាស៊ាន បានឯកភាពផ្តល់អាទិភាព ក្នុងការជួយគ្នាទៅវិញទៅមក ដើម្បីជម្នះបញ្ហាសន្តិសុខស្បៀង និងបញ្ហាស្បៀងអាហារផ្សេងទៀតនៅក្នុងតំបន់។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់រដ្ឋមន្រ្តីសន្តិសុខស្បៀង និងកសិកម្មម៉ាឡេស៊ី លោក Mohamad Sabu នៅថ្ងៃទី៦ ខែតុលា។
ភ្នំពេញ៖ តំបន់ការពារទេសភាពបឹងព្រែកល្ពៅស្ថិតនៅខេត្តតាកែវ និងតំបន់ការពារទេសភាពអន្លង់ព្រីង នៅខេត្តកំពត គ្មានទេសចរទៅកម្សាន្តនោះទេ នាឱកាសចូលឆ្នាំចិន។ តំបន់ការពារទេសភាពទាំង២នោះ មានសត្វចាបព្រៃវែង និងសត្វក្រៀល ដែលជាប្រភេទសត្វកម្រ និងជិតផុតពូជ ។ តំបន់ការពារទេសភាពបឹងព្រែកល្ពៅ ជាជម្រកសត្វស្លាប់រាប់ម៉ឺនក្បាលគួរជាទីគយគន់បំផុត ក្នុងខេត្តតាកែវ។ សម្រាប់ថ្ងៃចូលឆ្នាំចិន តំបន់ការពារទេសភាពបឹងព្រែកល្ពៅមួយនេះ មិនទទួលបានទេសចរទៅកម្សាន្តនោះទេ ដោយសារតែទឹកស្រក ធ្វើឱ្យសត្វមិនសូវបង្ហាញខ្លួនឱ្យទេសចរទស្សនា។ នេះបើតាមលោក ឈឿន សុជាតិ មន្រ្តីឧទ្យានុរក្សតំបន់ការពារទេសភាពបឹងព្រែកល្ពៅ។ បើតាមលោក ឈឿន សុជាតិ បច្ចុប្បន្ននៅតំបន់ការពារទេសភាពបឹងព្រែកល្ពៅ មានសត្វក្រៀល ដែលជិតផុយពូជ ប្រមាណ ១០ក្បាល។ មន្រ្តីឧទ្យានុរក្សតំបន់ការពារទេសភាពបឹងព្រែកល្ពៅ បញ្ជាក់ថា៖ «កាលពីឆ្នាំមុនៗគឺមានភ្ញៀវទេសចរកក់កន្លែងដែរ ដើម្បីទស្សនាសត្វនៅតំបន់ការពារទេសភាពបឹងព្រៃកល្ពៅ ។ ឆ្នាំនេះ ទេសចរមិនមកកម្សាន្តនៅបឹងព្រៃកល្ពៅសូម្បីមួយនាក់ ហើយក៏គ្មានទេសចរកក់កន្លែងដែរ»។ តំបន់បឹងព្រែកល្ពៅ ខេត្តតាកែវមួយនេះ ជាទីជម្រកដ៏មានសុវត្ថិភាព សម្រាប់សត្វស្លាបពង និងបន្តពូជ។ ដោយឡែកតំបន់ការពារទេសភាពអន្លង់ព្រីង នាថ្ងៃចូលឆ្នាំចិននេះ ក៏មិនទទួលបានទេសចរមកកម្សាន្តផងដែរ។ ប៉ុន្តែបើតាមអ្នកស្រី សាយ អាន់ តំបន់នេះ នឹងមានភ្ញៀវកក់កន្លែងកម្សាន្ត នៅខែក្រោយ។ គណៈកម្មការគណនីយសហគមន៍ នៅតំបន់ការពារទេសភាពអន្លង់ព្រីង ខេត្តកំពតរូបនេះ បានលើកឡើងថា៖ «ទេសចរបានកក់កន្លែងស្នាក់ និងការដំណើរទស្សនា សត្វក្នុងតំបន់ការពារទេសភាពអន្លង់ព្រីងផងដែរ នៅចន្លោះខែកុម្ភៈ ទើបទទួលបានទេសចរមកកម្សាន្តច្រើន»។ តំបន់ការពារទេសភាពអន្លង់ព្រីង ស្ថិតនៅស្រុកកំពង់ត្រាច ខេត្តកំពត ដែលមានទំហំ២១៧ហិកតា៕	ដោយ៖ សែម ប្រាក់ដាវ
ចាប់តាំងពីវីរុសអូមីក្រុងវាយលុកតំបន់អឺរ៉ុបមក បណ្តាប្រទេសអឺរ៉ុប បានចាត់វិធានការ ជាបន្តបន្ទាប់ ដើម្បីប្រឆាំងករណីឆ្លងហក់ឡើង។ ក្នុងបណ្តាប្រទេសអឺរ៉ុប ហូឡង់ ក៏មានករណីឆ្លងប្រចាំថ្ងៃច្រើនដែរ ដែលធ្វើឱ្យរដ្ឋាភិបាលប្រទេសនេះ បានបង្កើនវិធានការឹតត្បិតភ្លាមៗ ដោយគ្មានការស្ទះស្ទើរ។ រាល់ហាងមិនចាំបាច់ដូចជា ហាងកាត់សក់ សារមន្ទីរ កន្លែងហាត់ប្រាណ ត្រូវបិទចាប់ពីថ្ងៃទី១៩ ខែធ្នូ រហូតដល់ថ្ងៃទី១៤ ខែមករា ឆ្នាំ២០២២។ ឯគ្រប់សាលារៀនទាំងអស់ ក៏បញ្ជាឱ្យបិទដែរ រហូតដល់ថ្ងៃទី៩ ខែមករា ឆ្នាំ២០២២។ «ហូឡង់ កំពុងអនុវត្តវិធានបិទខ្ទប់ប្រទេសម្តងទៀត»។ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលហូឡង់ លោក Mark Rutte បានថ្លែងបែបនេះ ទៅកាន់សន្និសីទសារព័ត៌មានតាមទូរទស្សន៍មួយ មុននឹងបន្ថែមថា នេះជាអ្វីដែលមិនអាចចៀសរួច ព្រោះថារលកទី៥ នៃជំងឺកូវីដ-១៩ កំពុងតែផ្ទុះឡើង ជាមួយនឹងវីរុសបំប្លែងខ្លួនថ្មីអូមីក្រុង។ វិធានផ្សេងទៀត ក៏ត្រូវបានអនុវត្តដែរ ក្នុងនោះមានដូចជា ការកំណត់ចំនួនមនុស្សនៅតាមផ្ទះមិនឱ្យទទួលភ្ញៀវលើសពី២នាក់ និងការជួបជុំនៅខាងក្រៅក៏ត្រូវបានកំណត់ចំនួនច្រើនបំផុត ត្រឹមតែ២នាក់ប៉ុណ្ណោះ។ យ៉ាងណាមិញ ហូឡង់ត្រូវបានរាយការណ៍ថា បានធ្លាក់ចុះនៅអត្រាឆ្លងនៃជំងឺកូវីដ-១៩ បន្ទាប់ពីមានករណីឆ្លងច្រើនបំផុត នាពេលថ្មីៗនេះ ក្រោយពីរដ្ឋាភិបាល បានអនុវត្តវិធានបិទខ្ទប់ក្នុងពេលយប់ កាលពីចុងខែវិច្ឆិកា។ ចំណែកនៅក្នុងប៉ារីសវិញ អាជ្ញាធរ បានប្រកាសលុបចោល ការបាញ់កាំជ្រួចឆ្លងឆ្នាំសកល ដោយបារម្ភពីការផ្ទុះឡើងនៃករណីឆ្លងវីរុសបំប្លែងខ្លួនអូមីក្រុង។ នាពេលកន្លងមក នាយករដ្ឋមន្រ្តីបារាំង ធ្លាប់បានព្រមានថា វីរុសបំប្លែងខ្លួនអូមីក្រុង នឹងមានករណីឆ្លងច្រើន នៅបារាំង ត្រឹមដើមឆ្នាំ២០២២។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី១៩ ខែធ្នូ ហូឡង់ មានករណីឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩ សរុបជិត ៣លានករណី និងអ្នកស្លាប់ជាង២ម៉ឺននាក់។ឯបារាំង មានករណីឆ្លងសរុបជាង៨លានករណី និងស្លាប់ជាង១២ម៉ឺននាក់៕	ហូឡង់ នឹងដាក់ចេញវិធានការបិទខ្ទប់ដ៏តឹងរ៉ឹង ក្នុងពិធីបុណ្យណូអែល និងចូលឆ្នាំសកល ដើម្បីរាំងខ្ទប់ករណីឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩ ដែលបង្កដោយវីរុសបំប្លែងខ្លួន អូមីក្រុង។ នាយករដ្ឋមន្រ្តីហូឡង់ លោក Mark Rutte បានថ្លែងបែបនេះនៅថ្ងៃទី១៨ ខែធ្នូ។ ចំណែកនៅក្រុងប៉ារីស នៃទឹកដីបារាំងឯណោះវិញ សម្រេចលុបចោលការបាញ់កាំជ្រួចឆ្លងឆ្នាំថ្មី។
ជំងឺទឹកនោមផ្អែមជាជំងឺរ៉ាំរ៉ៃមួយប្រភេទ ដែលកើតឡើងដោយសារកម្រិតជាតិស្ករក្នុងឈាមរបស់អ្នកជំងឺកើនឡើង។ នៅពេលដែលអ្នកជំងឺ កើតជំងឺទឹកនោមផ្អែមច្រើនឆ្នាំ ពួកគាត់អាចប្រឈមមុខនឹងផលលំបាកមួយចំនួន ដែលក្នុងនោះក៏មានដំបៅជើងផងដែរ។ ដំបៅជើងនៅលើអ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែម មានកត្តាបង្កជាច្រើន ដូចជា៖ ក) ដំបៅជើងប្រភេទទីមួយ៖ ជាដំបៅដែលកើតដោយសារការប៉ះពាល់ទៅលើប្រព័ន្ធវិញ្ញាណនៅនឹងជើងរបស់អ្នកជំងឺ (Neuropathy)។ នៅពេលដែលអ្នកជំងឺកើតជំងឺទឹកនោមផ្អែមយូរឆ្នាំ ពួកគាត់អាចមានផលប៉ះពាល់ទៅលើប្រព័ន្ធវិញ្ញាណនៃជើងទាំងសងខាងរបស់ពួកគាត់។ ជើងរបស់គាត់អាចមានសភាពស្ពឹក លែងដឹងក្តៅត្រជាក់ លែងដឹងការឈឺចាប់ ជួនកាលអាចមានអារម្មណ៍ដូចមានស្រមោចវារលើ បន្ទាប់មកទៀតអ្នកជំងឺអាចប្រឈមនឹងកើតដំបៅ ជាពិសេសប្រសិនបើមានការប៉ះទង្គិចណាមួយ។ ដំបៅប្រភេទនេះភាគច្រើនកើតនៅតំបន់ដែលអ្នកជំងឺឈរសង្កត់ខ្លាំង ឬរឹបដោយស្បែកជើងដែលចង្អៀត ដែលបណ្តាលអោយមានការកកិត។ ដោយសារតែមានការប៉ះពាល់លើប្រព័ន្ធវិញ្ញាណ អ្នកជំងឺមិនដឹងពីការឈឺចាប់នោះទេ ដែលជាហេតុធ្វើអោយគាត់ធ្វេសប្រហែស មិនបានចាប់អារម្មណ៍ ឬមិនបានមកព្រឹក្សាជាមួយគ្រូពេទ្យ។ នៅពេលដែលមិនមានការថែទាំត្រឹមត្រូវ ដំបៅទាំងនោះអាចនឹងមានការបង្កជាការក្លាយរោគ (Infection)។ ខ) ដំបៅប្រភេទទីពីរ៖ ជាដំបៅដែលបណ្តាលមកពីការស្ទះសរសៃឈាមដែលចិញ្ចឹមជើងទៅសងខាង។ នៅពេលជំងឺទឹកនោមផ្អែម វិវឌ្ឍន៍រ៉ាំរ៉ៃយូរឆ្នាំ។ សរសៃឈាមនៅតាមចុងជើងរបស់អ្នកជំងឺបានស្ទះក្រិន ដូច្នេះហើយ កម្រិតអុកស៊ីហ្ស៊ែន និងចំណីអាហារដែលរត់ ទៅតាម សរសៃឈាមទាំងនោះមានការថយចុះ វាមិនអាចទៅចិញ្ចឹមកោសិកានៅតាមចុងជើងរបស់អ្នកជំងឺបានឡើយ។ កោសិកាដែល ខ្វះចំណីអាហារ វានឹងខូចខាត ដែលជាហេតុអាចធ្វើអោយអ្នកជំងឺមានដំបៅ (Arteriopathy)។ ដំបៅប្រភេទនេះដំបូងឡើយ គឺវាបង្កអោយមានការឈឺចុកចាប់ ស្បែកអ្នកជំងឺចេញពណ៌ក្រហមរលោង ជ្រុះរោម មានការឈឺចាប់ខ្លាំង។ បន្ទាប់មក បន្តិចម្តងៗ ជើងរបស់គាត់ចាប់ផ្តើមប្រែពណ៌ទៅជាពណ៌ស្វាយ ឡើងត្រជាក់ រួចហើយចាប់ប្រែពណ៌ទៅជាពណ៌ខ្មៅ។ ដំបៅអាចចេញលើម្រាមមួយ ឬច្រើន ទៅតាមស្ថានភាពនៃការស្ទះសរសៃឈាម។ ប្រសិនណាបើគាត់មិនបានមកប្រឹក្សាជាមួយគ្រូពេទ្យ ដើម្បីទទួលបានការថែទាំត្រឹមត្រូវនោះទេ ដំបៅនោះក៏អាចមានការក្លាយរោគ (Infection)ផងដែរ។ គ) ប្រភេទដំបៅទីបី៖ កើតឡើងដោយសារការរួមផ្សំគ្នានៃបញ្ហាប្រព័ន្ធវិញ្ញាណ (Neuropathy) និងការស្ទះសរសៃឈាម នៅចុងម្រាមជើង (Arteriopathy)។ រាល់អ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែមដែលមានដំបៅនៅនឹងជើង មិនមែនមានន័យថាសុទ្ធតែព្យាបាលមិនជានោះទេ។ គ្រូពេទ្យអាចធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យតាមរយៈការពិនិត្យ ការថតឆ្លុះដើម្បីឲ្យដឹងអំពីមូលហេតុដែលបណ្តាលអោយមានដំបៅនោះ ថាតើវាមកពី Neuropathy ឬមួយ Arteriopathy ឬក៏បណ្តាលមកពីការលាយគ្នារវាង Neuropathy និង Arteriopathy ។ ហេតុដូច្នេះហើយពេលដែលបងប្អូនអ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែម មានដំបៅជើង សូមមេត្តារួសរាន់មកប្រឹក្សាជាមួយគ្រូពេទ្យជំនាញ ដើម្បីស្វែងរកមូលហេតុដែលបង្កអោយមានដំបៅទាំងនោះ ព្រមទាំងឆាប់ព្យាបាលអោយបានទាន់ពេលវេលា។ ការយឺតយ៉ាវណាមួយ ក្នុងការស្វែងរកការព្យាបាល រឺក៏ព្យាបាលមិនបានត្រឹមត្រូវ ឧទាហរណ៍ការប្រើឱសថបុរាណ រឺមួយថ្នាំបិទបំពោកទៅលើដំបៅនោះ ដោយមិនបានរកមូលហេតុអោយបានច្បាស់លាស់ គឺជាហានិភ័យធ្ងន់ធ្ងរ ដែលអាចវិវឌ្ឍឈានទៅរកការព្យាបាលមិនជា ឬអាចឈានដល់ការកាត់អវយវៈ៕ បកស្រាយដោយ៖ វេជ្ជ. ស៊ុំ សត្ថា ឯកទេសជំងឺទឹកនោមផ្អែម ក្រពេញ និង អ័រម៉ូន នៃមន្ទីរពេទ្យកាល់ម៉ែត ភាតរះសមាជិក American College of Endocrinology៕	ស្រទាប់មហាជនបងប្អូនប្រជាជន តែងមានការយល់ឃើញថារាល់អ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែម ដែលមានដំបៅជើងសុទ្ធតែមិនអាចព្យាបាលបានជាសះស្បើយ ហើយអាចប្រឈមនឹងការកាត់ជើងទៀតផង។ តើការយល់ឃើញខាងលើនេះជាការពិតដែរឬទេ?
មណ្ឌលកម្សាន្តឈ្មោះថា X Bar ដែលមានម្ចាស់ជាជនបរទេស ត្រូវបានកម្លាំងចម្រុះដែលដឹកនាំដោយមន្ទីរទេសចរណ៍ខេត្តសៀមរាប ចុះផ្អាកសកម្មភាព និងណែនាំឱ្យម្ចាស់អាជីវកម្ម ត្រូវគោរពច្បាប់ឱ្យបានត្រឹមត្រូវ ពិសេសត្រូវរង់ចាំការណែនាំជាថ្មីរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល មុនបើកអាជីវកម្មរបស់ខ្លួន។ ទាក់ទងនឹងករណីនេះ អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋបាលខេត្តសៀមរាប លោក លី សំរិទ្ធ ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗតាមទូរសព្ទនារសៀលថ្ងៃទី១៩ កក្កដាថា ករណីខាងលើមិនមានច្រើនទេ ហើយរដ្ឋបាលខេត្តបានធ្វើការយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ ដោយមិនធ្វេសប្រហែសឡើយ ធ្វើយ៉ាងណាទប់ស្កាត់មិនឱ្យមានការជួបជុំក្នុងទ្រង់ទ្រាយធំៗ ឬការលួចបើកកន្លែងកម្សាន្តឡើយ។ អ្នកនាំពាក្យបន្ថែមថា កន្លងមកមន្ត្រីក្រសួងសុខាភិបាល បានចុះឱ្យដំបូន្មានច្រើនដល់អាជ្ញាធរខេត្តទាក់ទងនឹងជំងឺកូវីដ១៩ ហើយសង្ឃឹមថា នឹងមានការករណីឆ្លងនៅរលកទី១ ទី២ និងទី៣ឡើយសម្រាប់ខេត្តសៀមរាប៕	សៀមរាប៖ កម្លាំងចម្រុះ ដែលមានមន្ទីរទេសចរណ៍ខេត្តសៀមរាប រដ្ឋបាលក្រុង និងអធិការដ្ឋាននគរបាលក្រុងសៀមរាប នាយប់ថ្ងៃទី១៧ កក្កដា បានចុះផ្អាកសកម្មភាពទីតាំងមណ្ឌលកម្សាន្តមួយកន្លែង គ្មានច្បាប់អាជីវកម្ម និងល្មើសបទបញ្ជារបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ក្នុងការទប់ស្កាត់ការរីតត្បាតនៃជំងឺកូវីដ១៩។
មូលហេតុដែលអ្នកស្រី លីមសាន បង្កើតកម្មវិធីគ្រប់គ្រងទិន្នន័យនេះឡើង ដោយសារអ្នកស្រី បានមើលឃើញថា ការគ្រប់គ្រងព័ត៌មានរបស់អ្នកជំងឺ និងទិន្ធន័យផ្សេងៗទៀតនៅតាមបណ្ដាមន្ទីពេទ្យនានាក្នុងប្រទេសកម្ពុជា នៅមានភាពខ្វះចន្លោះ ក្រោយពេលដែលអ្នកស្រី បានប្រឡូកការងារជាអ្នកប្រឹក្សាយោបល់ផ្នែកទិន្នន័យក្នុងវិស័យសុខាភិបាល អស់រយៈពេលជាង៦ឆ្នាំមក។ ដើម្បីជ្រាបច្បាស់ សូមលោក-អ្នកនាងស្ដាប់បទសម្ភាសរវាង លោក ភួង វ៉ាន់ថា អ្នកសារព័ត៌មានថ្មីៗ និង អ្នកស្រី ប៉ុង លីមសាន សហគ្រិនស្ត្រីកម្ពុជា ដូចតទៅ៖ តាមពិតទៅអ្នកស្រី ប៉ុង លីមសាន មិនមានជំនាញឯកទេសផ្នែកសុខាភិបាលនោះទេ ។ ជំនាញរបស់អ្នកស្រី ពិតប្រាកដនោះ គឺផ្នែកព័ត៌មានវិទ្យា (Information Technology)។ ប៉ុន្តែដោយសារតែមានឱកាសបានប្រឡូកការងារជាអ្នកប្រឹក្សាយោបល់ផ្នែកទិន្នន័យក្នុងវិស័យសុខាភិបាល កាលពីឆ្នាំ២០១២នោះ ទើបធ្វើឲ្យអ្នកស្រី លីមសាន មានការចាប់អារម្មណ៍ និងចង់ដោះស្រាយលើបញ្ហាគ្រប់គ្រងទិន្នន័យអ្នកជំងឺនេះ តាមរយៈការយកជំនាញរបស់ខ្លួន មកបង្កើតជាកម្មវិធី«ពេទ្យយើង» ដើម្បីសម្រួលដល់ការគ្រប់គ្រងទិន្នន័យនៅក្នុងមន្ទីពេទ្យ។ បើតាមអ្នកស្រី លីមសាន បច្ចុប្បន្នមានមន្ទីពេទ្យរដ្ឋ និងឯកជនជាង១០០ ហើយ ដែលបានប្រើប្រាស់កម្មវិធីនេះ។ សហគ្រិនស្ត្រីដែលមានជំនាញព័ត៌មានជាង២០ឆ្នាំរូបនេះបាននិយាយថា៖«បើទោះបីខ្ញុំមិនបានធ្វើវេជ្ជបណ្ឌិត ប៉ុន្តែខ្ញុំបង្កើតកម្មវិធីជួយវេជ្ជបណ្ឌិត ដើម្បីឲ្យប្រើប្រាស់កម្មវិធីនេះ ជួយទៅដល់សង្គមរបស់ខ្ញុំវិញ»។ អ្នកស្រី លីមសាន បានទទួលពានរង្វាន់សហគ្រិនស្ត្រីឆ្នើមក្នុងវិស័យបច្ចេកវិទ្យាប្រចាំឆ្នាំ ២០១៩ ពីក្រសួងប្រៃសនីយ៍និងទូរគមនាគមន៍កម្ពុជាផងដែរ។ ដើមឡើយម្តាយអ្នកស្រី លីមសាន បានជំរុញឲ្យអ្នកស្រីរៀនជំនាញពេទ្យ ខណៈពេលដែលអ្នកស្រីកំពុងរៀនថ្នាក់វិទ្យាល័យ ប៉ុន្តែអ្នកស្រីមិនបានជ្រើសរើសតាមម្ដាយនោះទេ ព្រោះអ្នកស្រីជាមនុស្សខ្លាចឈាម និងម្ជុល ។ ដូច្នេះអ្នកស្រីក៏សម្រេចចិត្តរៀនជំនាញ ព័ត៌មានវិទ្យា ឬហៅថា IT ជំនួសវិញ។ អ្នកស្រីក៏បានចែករំលែកបទពិសោធន៍ផ្ទាល់ខ្លួនដល់សហគ្រិនស្ត្រីជំនាន់ក្រោយ និងស្ត្រីដែលចង់សិក្សាជំនាញព័ត៌មានវិទ្យាថា ស្ត្រីទាំងអស់ត្រូវកំណត់គោលដៅរបស់ខ្លួនឲ្យបានច្បាស់លាស់ និងត្រូវរៀនសូត្រពីមនុស្សជុំវិញខ្លួន ឬអ្នកដែលជាគំរូ។ ហើយនៅពេលជួបឧបសគ្គ ត្រូវគិតថាឧបសគ្គគឺជាឱកាស ដែលត្រូវដោះស្រាយដោយផ្ដោតលើការព្យាយាម ភាពស្មោះត្រង់ និង ភាពជាអ្នកដឹកនាំ (ម្ចាស់ការលើខ្លួនឯង)៕	«ពេទ្យយើង» ជាកម្មវិធីសម្រាប់គ្រប់គ្រងទិន្នន័យមន្ទីពេទ្យតាមបែបឌីជីថល ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយសហគ្រិនស្ត្រីកម្ពុជា គឺអ្នកស្រី ប៉ុង លីមសាន ។ កម្មវិធីនេះ ដើម្បីជួយលើកកម្ពស់សេវាកម្មផ្នែកសុខភិបាលក្នុងប្រទេសកម្ពុជាឲ្យកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព និងគុណភាពខ្ពស់។
«យើងនឹងផ្តល់អនុសាសឲ្យវៀតណាមធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះកីឡាស៊ីហ្គេមលើកទី ៣១ ក្នុងអំឡុងពេលចុងឆ្នាំ ពោលគឺធ្វើនៅចុងឆ្នាំដូចយើងដែរ»។ ប្រធានគណៈកម្មាធិការអូឡាំពិកហ្វីលីពីន(POC) លោក Abraham Tolentino បាននិយាយដូច្នេះនៅក្នុងសេចក្តីប្រកាសមួយ។ គណៈកម្មាធិការអូឡាំពិកអន្តរជាតិ (IOC) នៅល្ងាចថ្ងៃទី២៤ ខែមីនា បានបញ្ជាក់ថាកម្មវិធីកីឡាលំដាប់ពិភពលោកក្នុងតូក្យូ ប្រទេសជប៉ុន ដែលគ្រោងចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃទី ២៤ ខែកក្កដាខាងមុខ នឹងត្រូវលើកពេលទៅធ្វើនៅរដូវក្តៅឆ្នាំ ២០២១ វិញ ក្រោយជំងឺរលាកសួតបង្កដោយកូរ៉ូណាវីរុសប្រភេទថ្មី រាលដាល់ខ្លាំងឡើង។ យ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នករៀបចំព្រឹត្តិការណ៍អូឡាំពិកជប៉ុន អះអាងថាខ្លួននឹងរៀបចំកីឡានេះមិនឲ្យហួសពីឆ្នាំ ២០២០ឡើយ ប៉ុន្តែក៏មិនឲ្យយឺតជាងរដូវក្តៅឆ្នាំ ២០២១ ដែរ។ ក្រុមប្រឹក្សាស៊ីហ្គេម គ្រោងនឹងជួបប្រជុំគ្នានៅទីក្រុងហាណូយ ចាប់ពីថ្ងៃទី២០ ដល់២១ ខែឧសភា ដើម្បីឲ្យប្រទេសម្ចាស់ផ្ទះ ធ្វើបទបង្ហាញជាផ្លូវការអំពីកម្មវិធីរបស់ខ្លួន។ ប៉ុន្តែនៅតែមិនច្បាស់ថានឹងដំណើរការតាមការគ្រោងទុកឬអត់នោះទេ។ របាយការណ៍មួយ ដែលបានបង្ហាញតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត វៀតណាមគ្រោងនឹងធ្វើម្ចាស់ផ្ទះ SEA Games ឆ្នាំ ២០២១ ចាប់ពីថ្ងៃទី ២១ ខែវិច្ឆិកាដល់ថ្ងៃទី ២ ខែធ្នូ ប៉ុន្តែមិនទាន់ទទួលបានការយល់ព្រមពីសហព័ន្ធកីឡាស៊ីហ្គេម (SGF) នៅឡើយទេ។ ការពន្យារពេលព្រឹត្តិការណ៍អូឡាំពិកទីក្រុងតូក្យូឆ្នាំ ២០២០ ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាសុបិនអាក្រក់ ដែលនាំឲ្យប៉ះពាល់ដល់កាលវិភាគ ការប្រកួតកីឡាលំដាប់ពិភពលោកដទៃទៀតយ៉ាងខ្លាំង។ បើទោះយ៉ាងនេះក្តី POC នៅតែគាំទ្រលើការពន្យារពេលនេះ ព្រោះថានឹងផ្តល់ឱកាសច្រើនសម្រាប់អត្តពលិកហ្វីលីពីន ត្រៀមលក្ខណៈគ្រប់គ្រាន់ សម្រាប់ការប្រជែងមេដាយក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាលំដាប់ពិភពលោកមួយនេះ។ បច្ចុប្បន្ន ហ្វីលីពីនមានតែអត្តពលិក៤រូបប៉ុណ្ណោះ ដែលឈានទៅអូឡាំពិកក្រុងតូក្យូដោយស្វ័យប្រវត្តិ ហើយ ៦៤រូបផ្សេងទៀត ត្រូវប្រកួតជម្រុះដើម្បីបានកៅអីទៅវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី២៥ ខែមីនានេះ ហ្វីលីពីនមានអ្នកស្លាប់ដោយសារ COVID-19 ចំនួន៣៥នាក់ ឆ្លង ៥៥២ករណី និងសះស្បើយចំនួន២០ករណី ខណៈវៀតណាមមិនទាន់មានអ្នកស្លាប់ដោយសារជំងឺនេះឡើយ តែអ្នកឆ្លងមានចំនួនជាង១៤០ករណី៕	ហ្វីលីពីន ម្ចាស់ផ្ទះព្រឹត្តិការណ៍កីឡាស៊ីហ្គេម (SEA Games) ឆ្នាំ ២០១៩ ត្រៀមនឹងផ្តល់ជាយោបល់ដល់វៀតណាមឲ្យពន្យារពេលកិច្ចប្រជុំប្រចាំឆ្នាំក្នុងតំបន់ តែគ្រាំប្រទេសនេះរៀបចំកីឡាតំបន់អាស៊ាននៅចុងឆ្នាំ២០២១។ ការលើកឡើងបែបនេះ បន្ទាប់ពីជប៉ុនពន្យារពេលដំណើរការកីអូឡាំពិកក្រុងតូក្យូទៅឆ្នាំក្រោយ ដោយសារ COVID-19។
លោក Jacobi កើតនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៤០ ក្នុងទឹកដីនៃអាល្លឺម៉ង់ខាងកើត ដែលជាទឹកដីមួយពោរពេញទៅដោយការរឹតបន្តឹង និងគ្មានសេរីភាព។ នៅក្នុងកាលៈទេសៈមួយនេះ មានប្រជាជនអាល្លឺម៉ង់ជាច្រើននាក់ (ក្នុងនោះមានក្រុមគ្រួសារលោក Jacobi ផងដែរ) បានភៀសខ្លួនពីទឹកដីនៃអាល្លឺម៉ង់ខាងកើត ទៅកាន់ទឹកដីនៃអាល្លឺម៉ង់ខាងលិច ដើម្បីកសាងជីវភាពប្រសើរជាងមុន។ ដោយសារតែការភៀសខ្លួនមានចំនួនកាន់តែច្រើនឡើងៗ អាល្លឺម៉ង់ខាងកើតបានសាងសង់កំផែង រវាងទឹកដីរបស់ខ្លួននឹងអាល្លឺម៉ង់ខាងលិច។ កំផែងទាំងនេះត្រូវបានឃ្លាំមើលដោយក្រុមទាហានប្រដាប់អាវុធ និងឧបសគ្គគ្រោះថ្នាក់ដល់ជីវិតជាច្រើនទៀត ដែលធ្វើឲ្យការលួចឆ្លងកាត់សឹងតែមិនអាចទៅរួច។ ប្រជាជនប្រមាណជា១៤០នាក់ត្រូវបានស្លាប់ដោយសារគ្រាប់កាំភ្លើងរបស់ទាហាននៅពេលដែលពួកគេលួចឆ្លងកាត់កំផែងប៊ែកឡាំង។ នេះជាការបកស្រាយចេញពីគេហទំព័ររថយន្ត bmw.com ។ ដោយសារតែអាណិតអាសូររបស់លោក Jacobi ទៅលើមិត្តតាំងពីកុមារភាពរបស់លោកដែលមានឈ្មោះថា Manfred Koster ដែលក្នុងពេលនោះរស់នៅក្នុងទឹកដីនៃអាល្លឺម៉ង់ខាងកើត លោក Jacobi បានរិះរកដំណោះស្រាយក្នុងការជួយមិត្តរបស់លោកដោយលួចលាក់ក្នុងការឆ្លងកាត់កំផែងប៊ែកឡាំង។ លោក Jacobi បានងាកទៅរកកូនរថយន្តដ៏តូចរបស់លោកម៉ាក BMW Isetta ដែលមានទទឹង១៤០សម និងបណ្តោយ២២៨សម។ ដោយលោកធ្លាប់ជាអ្នកជួសជុលរថយន្ត និងមានអាទិភាពក្នុងការប្រើប្រាស់យានដ្ឋានរថយន្ត លោក Jacobi បានចំណាយពេលជាច្រើនថ្ងៃ ច្រើនយប់ក្នុងការកែទម្រង់ផ្នែកខាងក្នុងនៃរថយន្តដ៏តូចមួយនេះ ដើម្បីលាក់បុរសម្នាក់ដែលមានកម្ពស់១៧០សម ឆ្លងកាត់តំបន់ពោរពេញទៅដោយការពិនិត្យពីក្រុមយោធា។ ប្រសិនបើលោក Jacobi ត្រូវបានគេចាប់បាន នោះអ្នកទាំងពីរនឹងត្រូវចំណាយពេលជាច្រើនឆ្នាំនៅក្នុងពន្ធនាគារ។ វេបសាយ BMW ដោយដោះប្រអប់ដាក់ឥវ៉ាន កង់សាគួ ផ្លាស់ប្តូរទម្រង់នៃគ្រឿងរថយន្តខាងក្នុង ប្តូរធុងសាំងទៅតូចជាមុន និងលាបថ្នាំពណ៌សារឡើងវិញ លោក Jacobi បានបង្កើតកូនកន្លែងតូចមួយនៅក្នុងរថយន្តរបស់លោក ដែលអាចផ្ទុកមនុស្សបានមួយនាក់ដោយមិនឲ្យគេឃើញ។ នៅព្រឹកថ្ងៃទី២៣ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៦៣ មានយុវជនសាលាពីរនាក់បានទូរសព្ទមកលោក Jacobi ដោយមិនបានបញ្ចេញឈ្មោះ ថាពួកគេនឹងជួយលោក Jacobi ដោយបើករថយន្តរបស់លោកទៅជួយសង្គ្រោះលោក Koster នៅឯអាល្លឺម៉ង់ខាងកើត ត្រលប់មកអាល្លឺម៉ង់ខាងលិចវិញនាវេលារាត្រីនៃថ្ងៃដដែល។ ដោយសំណាងល្អ លោក Koster និងរថយន្ត Isetta ព្រមទាំងអ្នកបើកបរទាំងបានត្រលប់មកអាល្លឺម៉ង់ខាងលិចវិញដោយជោគជ័យ ក្រោយពីការពិនិត្យដ៏តឹងរឹងរបស់ទាហានតាមព្រំដែន។ លោក Jacobi រីករាយយ៉ាងពន់ពេកនៅពេលដែលមិត្តរបស់លោកត្រលប់មកវិញដោយសុវត្តិភាព។ ក្រោយមក លោក Jacobi បានយករថយន្តរបស់លោកមួយនេះទៅកម្ទេចចោល ដោយសារតែថ្ងៃណាមួយឡាននេះនឹងត្រូវបានគេពិនិត្យ ហើយគេនឹងដឹងពីការពិត។ ១៨ខែក្រោយមក យុវជនសាលាដែលបានរៀបរាប់ខាងលើ បានប្រើប្រាស់លំនាំនៃការកែរថយន្តរបស់លោក Jacobi ទៅកាន់រថយន្ត Isetta ផ្សេងៗទៀត។ នៅទីបញ្ចប់យុវជនទាំងនោះបានសង្គ្រោះមនុស្សចំនួន៩នាក់ឆ្លងការកំផែងប៊ែកឡាំងដោយជោគជ័យ មុនពេលដែលគម្រោងនេះត្រូវបានគេតាមទាន់។ នេះជារឿងដ៏ធំមួយ សម្រាប់កូនរថយន្តដ៏តូច។ លោក Jacobi បាននិយាយបន្តទៀតថា«ខ្ញុំបានបូជារថយន្តរបស់ខ្ញុំមួយ តែទោះបីជាយ៉ាងនេះមែន អ្វីដែលខ្ញុំបានធ្វើវាគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ខ្ញុំហើយ»៕	នេះជារឿងដ៏ក្លាហានមួយរបស់លោក Klaus Gunter Jacobi ជាមួយនឹងកូនរថយន្ត BMW Isetta របស់លោកក្នុងការធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់កំផែងប៊ែកឡាំងដោយលួចលាក់នាសម័យសង្គ្រាមត្រជាក់។ «ខ្ញុំបានផ្តោតអារម្មណ៍លើតែរឿងមួយគត់គឺការនាំមិត្តរបស់ខ្ញុំឆ្លងទៅត្រើយម្ខាងទៀត»។ នេះជាសម្តីរបស់លោក Jacobi ។
នេះជាការអនុម័តលើក្របខណ្ឌយុទ្ធសាស្ត្រ និងផែនការសកម្មភាពនៃកម្មវិធីបរិស្ថានស្នូល (CEP) ឆ្នាំ២០១៨-២០២២។ ការអនុម័តនេះធ្វើឡើងក្នុងកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីបរិស្ថាននៃមហាអនុតំបន់ទន្លេមេគង្គលើកទី៥ ដែលរៀបចំឡើងពីថ្ងៃទី៣០ខែមករា ដល់ថ្ងៃទី១ខែកុម្ភៈ នៅទីក្រុងឈៀងម៉ៃ ប្រទេសថៃ។ កម្មវិធី CEP នេះ បានចាប់ផ្ដើមអនុវត្តតាំងពីឆ្នាំ២០០៦ និងគ្រប់គ្រងដោយធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី (ADB) ដែលបច្ចុប្បន្នកម្មវិធីនេះឈានដល់ដំណាក់កាលទី៣។ កម្មវិធីបានជួយរំដោះពលរដ្ឋជាង ៣ម៉ឺននាក់ពីភាពក្រីក្រ នៅតំបន់ជនបទក្នុងតំបន់ GMS ។ នេះបើតាមសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ ADB នៅថ្ងៃទី១ខែកុម្ភៈ។ ទឹកប្រាក់ ៥៤០លានដុល្លារក្នុងកម្មវិធីនេះ នឹងត្រូវបានប្រើប្រាស់ដោយផ្ដោតលើការគ្រប់គ្រងដីធ្លី គ្រប់គ្រងកាកសំណល់ ការត្រួតពិនិត្យការបំពុលបរិស្ថាន និងកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធជនបទ។ ខ្លឹមនៃការអនុម័តខាងលើនេះ ក៏ត្រួសត្រាយផ្លូវបង្កើតគម្រោងថ្មីមួយ ដើម្បីជួយប្រទេស GMS ស្វែងរកធនធានថវិកា សម្រាប់វិនិយោគបន្ថែមលើការអភិវឌ្ឍន៍បៃតង។ លោក Ramesh Subramaniam អគ្គនាយកនៃនាយកដ្ឋានអាស៊ីអាគ្នេហ៍របស់ ADB មាប្រសាសន៍ថា៖«ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០៦ មក កម្មវិធី CEP បានពង្រឹងខ្លួនជាគំនិតផ្ដួចផ្ដើមផ្នែកបរិស្ថានដ៏សំខាន់ជាងគេមួយ នៅតំបន់អនុមហាទន្លេមេគង្គនេះ។ យើងនឹងបន្តអនុវត្តសកម្មភាពសំខាន់ៗ ដែលត្រូវបានដាក់ចេញក្នុងកិច្ចប្រជុំនេះ ដើម្បីជួយសម្រេចការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយបរិយាប័ន្ន និងចីរភាព នៅក្នុងតំបន់ GMS នេះ»៕	ភ្នំពេញ៖ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងបរិស្ថាន មកពីប្រទេសទាំង៦ នៃមហាអនុតំបន់ទន្លេមេគង្គ (GMS) បានអនុម័តលើរបៀបវារៈបរិស្ថានរយៈពេល ៥ឆ្នាំ ក្នុងទឹកប្រាក់ជាង ៥៤០លានដុល្លារ សម្រាប់គម្រោងអាទិភាពមួយចំនួន ដើម្បីជំរុញការវិនិយោគបៃតង និងបង្កើនកិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងវិស័យបរិស្ថាន។
អត្ថបទទាក់ទង ឥណ្ឌូនេស៊ី នឹងបញ្ជូនប្រតិភូមកពិភាក្សារឿងការទិញអង្ករពីកម្ពុជា តម្លៃអង្ករថៃឡើងខ្ពស់ ក្រោយឥណ្ឌាប្រកាសហាមឃាត់ការនាំចេញ FAO៖ សន្ទស្សន៍តម្លៃអង្ករពិភពលោកហក់ឡើងដល់កម្រិតខ្ពស់បំផុតក្នុងពេល១២ឆ្នាំកាលពីខែកក្កដា ប្រទេសជាបន្តបន្ទាប់ បានប្រកាសផ្អាកនាំចេញអង្ករ ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់នៅក្នុងប្រទេស។ ស្របគ្នានេះ ហ្វីលីពីន ដែលមានវិស័យកសិកម្មរងគ្រោះដោយសារគ្រោះធម្មជាតិ កំពុងចរចាជាមួយវៀតណាម និងឥណ្ឌា សម្រាប់ការផ្គត់ផ្គង់អង្ករនៅក្នុងស្រុក។ តាមការប្រកាសរបស់មន្រ្តីជាន់ខ្ពស់ក្នុងក្រសួងកសិកម្មហ្វីលីពីន លោក Domingo Panganiban បានអះអាងថា ហ្វីលីពីន កំពុងចរចាជាមួយវៀតណាម និងឥណ្ឌា ហើយពេលនេះ អ្នកនាំចេញអង្ករវៀតណាម បានបញ្ចុះតម្លៃ៤០ ដុល្លារ បើធៀបនឹងកិច្ចចរចាលើកមុន។ «ការបញ្ចុះតម្លៃបែបនេះ នឹងជួយត្រួសត្រាយផ្លូវសម្រាប់ហ្វីលីពីន ដែលទទួលបានលក្ខខណ្ឌមួយ ដែលអាចនាំចូលអង្ករចាប់ពី ៣០ម៉ឺនមេទ្រីកតោន ដល់ ៥០ម៉ឺនមេទ្រីកតោន»។ លោក Panganiban បានបញ្ជាក់បែបនេះ នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយចេញនៅថ្ងៃទី១១ ខែសីហា។ ក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន លោកប្រធានាធិបតី Ferdinand Marcos Jr. ក៏ជារដ្ឋមន្រ្តីកសិកម្មផង។ ទន្ទឹមនេះ មន្រ្តីកសិកម្មបានបន្តថា រដ្ឋាភិបាលក៏កំពុងធ្វើការជាមួយឥណ្ឌាផងដែរ ដើម្បីនាំចូលអង្ករដោយផ្អែកលើមូលដ្ឋានមនុស្សធម៌។ គួររំឮកថា កន្លងមក លោក Marcos Jr. ធ្លាប់បានលើកឡើងថា ហ្វីលីពីន មានស្តុកអង្ករគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់នៅក្នុងប្រទេស បើទោះខ្លួន ត្រូវរងឥទ្ធិពលពីបាតុភូត El Nino ផង៕	ហ្វីលីពីន កំពុងចរចាជាមួយវៀតណាម និងឥណ្ឌា ដើម្បីនាំចូលអង្ករ ខណៈប្រទេសអាស៊ីគ្នេយ៍ដែនកោះមួយនេះ ស្វះស្វែងរកច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់ និងអង្ករ ដែលមានតម្លៃទាប។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់មន្រ្តីជាន់ខ្ពស់ហ្វីលីពីន នៅថ្ងៃទី១១ ខែសីហា។
អឺរ៉ុប និងអាស៊ី មិនដែលនៅកៀកគ្នាបែបនេះឡើយកន្លងមក។ សេដ្ឋកិច្ចរបស់យើង បានផ្សារភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងជាមួយគ្នាទៅវិញទៅមក។ វប្បធម៌របស់យើងក៏បានផ្សារភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងជាមួយគ្នាទៅវិញទៅមក ហើយសន្តិសុខរបស់យើងក៏បានផ្សារភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងជាមួយគ្នា៖ យើងជួបប្រទះបញ្ហាប្រឈមដូចគ្នា យើងប្រឈមនឹងការគំរាមកំហែងស្រដៀងគ្នា ហើយយើងមានគោលបំណងដូចគ្នា ក្នុងការរក្សាសន្តិភាពនៅក្នុងតំបន់របស់យើង ក៏ដូចជា កិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិនៅទូទាំងសកលលោកទាំងមូល។ កាលពីម្សិលមិញ រដ្ឋមន្ត្រីនៃរដ្ឋជាសមាជិកទាំង ២៨ របស់សហភាពអឺរ៉ុប បានសម្រេចចិត្តរួមគ្នាថា យើងនឹងបង្កើនកិច្ចសហប្រតិបត្តិការផ្នែកសន្តិសុខរបស់យើង នៅក្នុងអាស៊ី និងជាមួយអាស៊ី ជាផ្នែកមួយនៃយុទ្ធសាស្ត្រអឺរ៉ុប-អាស៊ី ដែលកាន់តែមានលក្ខណៈទូលំទូលាយជាងមុន។ ពេលដែលអ្នកនៅអឺរ៉ុប និងអ្នកនៅអាស៊ីចាត់ទុកខ្លួនឯងថា ជាមិត្តភក្តិដែលស្ថិតនៅឆ្ងាយពីគ្នា លែងមានទៀតហើយ។ ដើម្បីរក្សា និងពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចរបស់យើង យើងក៏ចាំបាច់ត្រូវផ្តោតការយកចិត្តទុកដាក់រួមគ្នា លើសន្តិសុខពិភពលោកផងដែរ។ នៅអាស៊ី ក៏ដូចជានៅកន្លែងដទៃទៀតដែរ មុខមាត់ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចរបស់អឺរ៉ុប គឺជាមុខមាត់ដែលមនុស្សស្គាល់ភាគច្រើន ។ វាមានទំនាក់ទំនងជាមួយនឹងតួនាទីរបស់យើង ក្នុងនាមជាប្លុកពាណិជ្ជកម្មធំជាងគេរបស់ពិភពលោក ដោយសារតែយើង គឺជាអ្នកវិនិយោគលេខ ១ ឬលេខ ២ ក្នុងបណ្ដាប្រទេសអាស៊ីភាគច្រើន ហើយដោយសារយើង គឺជាអ្នកផ្ដល់ជំនួយអភិវឌ្ឍន៍ធំជាងគេរបស់ពិភពលោក។ ប៉ុន្តែ អ្វីដែលគួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើល នោះគឺកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរួមគ្នារបស់យើងក្នុងវិស័យសន្តិសុខ បែរជាក្លាយទៅជាវិស័យ ដែលកំពុងមានការរីកចម្រើនជាងគេទៅវិញ បើគិតពីការពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរបស់យើង ជាមួយនឹងដៃគូនៅអាស៊ី។ ការបង្កើនកិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងវិស័យសន្តិសុខនេះ ឆ្លុះបញ្ចាំងការផ្លាស់ប្ដូរចំនួនពីរ។ ទី ១ ដៃគូរបស់យើងនៅអាស៊ី កាន់តែចង់ឱ្យសហភាពអឺរ៉ុបមានវត្តមានក្នុងតំបន់នេះ និងពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការបន្ថែមទៀតនៅក្នុងតំបន់នេះ។ គុណតម្លៃបន្ថែមរបស់យើង កើតចេញជាពិសេសពីបទពិសោធន៍របស់យើង ជាមួយនឹងការប្រើប្រាស់អភិក្រមសហប្រតិបត្តិការក្នុងវិស័យសន្តិសុខនៅថ្នាក់តំបន់ ក្នុងការគ្រប់គ្រងវិបត្តិ ហើយជំនាញប្រភេទនេះ កំពុងមានតម្រូវការខ្ពស់។ ទី ២ សហភាពអឺរ៉ុបខ្លួនឯង បានបោះជំហានប្រកបដោយមហិច្ឆតាខ្ពស់ ដើម្បីពង្រឹងសមត្ថភាពរបស់ខ្លួន ក្នុងវិស័យការពារជាតិ។ យើងមិនត្រឹមតែជាដៃគូពាណិជ្ជកម្ម ដែលអាចជឿទុកចិត្តបានប៉ុណ្ណោះទេ ហើយក៏មិនត្រឹមតែជាសសរស្ដម្ភនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការពហុភាគីប៉ុណ្ណោះទេ សហភាពអឺរ៉ុប ក៏ជាតួអង្គការសំខាន់ក្នុងវិស័យសន្តិសុខផងដែរ។ បច្ចុប្បន្ននេះ សហភាពអឺរ៉ុបមានបេសកកម្មស៊ីវិល និងយោធា ចំនួន ១៦ ទូទាំងសកលលោក៖ យើង ផ្តល់ការបំពាក់បំប៉នដល់កម្លាំងប្រដាប់អាវុធក្នុងប្រទេសម៉ាលី, យើងផ្ដល់ដំបូន្មានដល់អាជ្ញាធរអ៊ុយក្រែន និង អ៊ីរ៉ាក់អំពីកំណែទម្រង់វិស័យសន្តិសុខស៊ីវិលរបស់ពួកគេ, យើងប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងចោរសមុទ្រនៅសមុទ្រឥណ្ឌា។ កាលពីពេលថ្មីៗនេះ រួមគ្នាជាមួយនឹងរដ្ឋជាសមាជិកសហភាពអឺរ៉ុប យើងបានប្រកាសចាប់ផ្ដើមកម្មវិធី សហប្រតិបត្តិការអចិន្ត្រៃយ៍ ដោយមានរចនាសម្ព័ន្ធច្បាស់លាស់ (Permanent Structured Cooperation) សម្រាប់ វិស័យសន្តិសុខ និងវិស័យការពារជាតិ, យើងកំពុងរួមកម្លាំងគ្នា ដើម្បីក្លាយជាអ្នកផ្ដល់សេវាសន្តិសុខ ដែលកាន់តែអាចជឿទុកចិត្តខ្ពស់ជាងមុន។ រដ្ឋជាសមាជិករបស់យើងបានប្ដេជ្ញាធ្វើការវិនិយោគរួមគ្នាលើគម្រោងជាច្រើន ចាប់ពីការឆ្លើយតបបែបរហ័ស ចំពោះការវាយប្រហារតាមប្រព័ន្ធអ៊ិនធឺណែត រហូតដល់ការបង្កើតប្រព័ន្ធប្រើប្រាស់នវានុវត្តន៍ សម្រាប់សន្តិសុខផ្ទៃសមុទ្រ រហូតដល់មជ្ឈមណ្ឌលបណ្ដុះបណ្ដាលអឺរ៉ុបសម្រាប់កងកម្លាំងរបស់យើង ដែលធ្វើអន្តរាគមន៍ក្នុងករណីមានគ្រោះមហន្តរាយធម្មជាតិកើតមានឡើង។ ខ្ញុំក៏បានលើកស្នើឱ្យមានការបង្កើតមូលនិធិថ្មីមួយ ក្រៅក្របខ័ណ្ឌថវិការបស់សហភាពអឺរ៉ុប ដើម្បីជួយពង្រឹងសមត្ថភាពសន្តិសុខដៃគូរបស់យើងផងដែរ។ រួមគ្នាសហភាពអឺរ៉ុប និងរដ្ឋជាសមាជិក មានថវិកាការពារជាតិច្រើនជាងគេលំដាប់ទី ២ នៅក្នុងពិភពលោក ដូច្នេះសហភាពអឺរ៉ុបមានសក្ដានុពលយ៉ាងធំធេងក្នុងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យការពារជាតិ។ យើងក៏បានបោះជំហានធំៗសំខាន់ៗជាច្រើននៅក្នុងឆ្នាំកន្លងទៅនេះ ដែលជាការឆ្លុះបញ្ចាំងថា ប្រជាពលរដ្ឋនៅអឺរ៉ុប ក៏ដូចជា ប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងពិភពលោកទាំងមូល កាន់តែពឹងអាស្រ័យលើសហភាពអឺរ៉ុបក្នុងការផ្ដល់ការការពារដល់ពួកគេ ហើយនិន្នាការនេះនឹងនៅតែបន្តមានទៀត។ ចាប់តាំងពីការសហការដំបូងរបស់យើងក្នុងដំណើរការការពារសន្តិភាពនៅក្នុងខេត្តអាឆេ ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី ប្រមាណជិត ១៥ ឆ្នាំកន្លងទៅនេះ យើងបានពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការផ្នែកសន្តិសុខរបស់យើងនៅអាស៊ី និងជាមួយអាស៊ី ក្នុងកម្រិតធំធេង៖ យើងកំពុងធ្វើការងាររួមគ្នាក្នុងវិស័យសន្តិសុខតាមប្រព័ន្ធអ៊ិនធឺណែត ការប្រឆាំងអំពើភេរវកម្ម ការទប់ស្កាត់ការសាយភាយអាវុធប្រល័យលោក ក៏ដូចជា គាំទ្រដល់ដំណើរការរក្សាសន្តិភាពនៅក្នុងតំបន់ទាំងមូល ចាប់ពីប្រទេសអាហ្កានីស្ថាន រហូតដល់តំបន់មីណាណាវ រហូតដល់ប្រទេសមីយ៉ានម៉ា។ យើងក៏បានទទួលការរួមចំណែកជាក់លាក់ពីដៃគូជាច្រើននៅអាស៊ី ក្នុងការប្រយុទ្ធនឹងចោរសមុទ្រ នៅតាមបណ្ដោយឆ្នេរសុម៉ាលីផងដែរ។ នៅក្នុងបរិបទនៃវេទិកាប្រចាំតំបន់អាស៊ានវិញ យើងកំពុងធ្វើការងាររួមគ្នាជាមួយប្រទេសវៀតណាម និងអូស្ត្រាលី ក្នុងវិស័យសន្តិសុខលើផ្ទៃសមុទ្រ។ យើងក៏បានចុះកិច្ចសន្យាក្នុងវិស័យយោធាកាន់តែច្រើនជាងមុន ជាមួយនឹងប្រទេសនានានៅអាស៊ីផងដែរ ឧទាហរណ៍ ប្រធានគណៈកម្មាធិការយោធារបស់សហភាពអឺរ៉ុប បានធ្វើការពិភាក្សាជាមួយនឹងសមភាគីរបស់លោកនៅក្នុងទីក្រុងប៉េកាំង អ៊ិស្លាមបាត និងសេអ៊ូល។ល។ ដែលនេះគ្រាន់តែជាដៃគូមួយចំនួនតូចតែប៉ុណ្ណោះ។ យើងក៏បានពង្រាយអ្នកជំនាញខាងសន្តិសុខទៅកាន់ស្ថានទូតសហភាពអឺរ៉ុបជាច្រើន នៅអាស៊ីផងដែរ។ ប្រហែលជាបញ្ហាសំខាន់ និងបន្ទាន់ជាងគេក្នុងកិច្ចសហប្រតិបត្តិវិស័យសន្តិសុខរវាងសហភាពអឺរ៉ុប និងអាស៊ីនៅពេលនេះ គឺការទប់ស្កាត់ការសាយភាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ។ យើងមានចំណាប់អារម្មណ៍រួមគ្នាក្នុងការជួយបង្កើតឱ្យមានកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរជាមួយប្រទេសអឺរ៉ង់ និងគាំទ្រដល់កិច្ចចរចាបង្ការការសាយភាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែរនៅក្នុងឧបទ្វីបកូរ៉េ។ នេះគឺជាមូលហេតុ ដែលសហភាពអឺរ៉ុបបានសហការយ៉ាងពេញលេញជាមួយនឹងបណ្ដាដៃគូនានា នៅអាស៊ីជុំវិញបញ្ហាបន្ទាន់ទាំងពីរនេះ។ ប្រទេសចិនគឺជាហត្ថលេខីមួយនៃផែនការសកម្មភាពគ្រប់ជ្រុងជ្រោយរួមគ្នា ហើយក្នុងពេលជាមួយគ្នា ចិនក៏ជាប្រទេសដ៏សំខាន់ក្នុងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងជាសកល ដើម្បីលុបបំបាត់ការសាយភាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែរក្នុងឧបទ្វីបកូរ៉េឱ្យបានពេញលេញ អាចផ្ទៀងផ្ទាត់បាន និងមិនអាចប្តូរត្រឡប់ទៅរកអតីតកាលវិញបាន។ ដូចគ្នានេះដែរ ប្រទេសជប៉ុន សាធារណរដ្ឋកូរ៉េ និងប្រទេសដទៃទៀត សុទ្ធតែជាប្រទេសដែលទទួលបានប្រយោជន៍ខ្ពស់ក្នុងការធានាយ៉ាងណាឱ្យកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរជាមួយនឹងប្រទេសអឺរ៉ង់ត្រូវបានរក្សា និងលុបបំបាត់ការសាយភាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែរក្នុងឧបទ្វីបកូរ៉េ។ យើងទាំងអស់គ្នាសុទ្ធតែជាអ្នកធ្វើកិច្ចការទាំងអស់នេះ។ សន្តិភាពពិភពលោកតម្រូវឱ្យមានកិច្ចខិតខំប្រែងទូទាំងសកលលោក។ ជាជំហានបន្ទាប់ ដូចដែលគូសបញ្ជាក់ដោយរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសសហភាពអឺរ៉ុបកាលពីម្សិលមិញ នេះ យើងចាំបាច់ត្រូវបន្តអនុវត្តសកម្មភាពថ្មីៗ។ សហភាពអឺរ៉ុបនឹងពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរបស់ខ្លួនជាមួយដៃគូនៅអាស៊ីក្នុងវិស័យផ្សេងៗ ដូចជា កសាងសមត្ថភាពកម្មវិធីបណ្ដុះបណ្ដាល រាប់បញ្ចូលទាំងបេសកកម្មរក្សាសន្តិភាព របស់សហប្រជាជាតិផង និងការធ្វើសមយុទ្ធរួមគ្នាជាដើម។ ក្នុងនាមជាសហភាពអឺរ៉ុប យើងដឹងថាបន្ទាប់ពីជម្លោះរាប់សតវត្សរ៍បានធ្វើឱ្យទ្វីបរបស់យើងជួបប្រទះនឹងការបែកបាក់ កិច្ចសហប្រតិបត្តិការមានសារៈសំខាន់យ៉ាងខ្លាំងចំពោះសន្តិភាព ហើយសន្តិភាពនឹងនាំមកនូវវិបុលភាព។ ប៉ុន្តែ នៅក្នុងពិភពលោកនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ជារឿយៗការគិតជាឯកតោភាគី តែងទទួលបានអាទិភាពជាងការស្វែងរកគោលជំហររួមគ្នា។ តួអង្គច្រើនពន់ពេក ដែលប្រើប្រាស់ការប្រឈមមុខដាក់គ្នា ដើម្បីសម្រេចគោលដៅរយៈពេលខ្លីរបស់ពួកគេ ចៀសជាងកសាងដំណោះស្រាយប្រកបដោយចីរភាព តាមរយៈការផ្សះផ្សារគ្នា។ ជាមួយនឹងបរិការណ៍នេះ អ្នកដែលជឿលើលំដាប់លំដោយក្នុងពិភពលោក ក្នុងលក្ខណៈពហុភាគី គឺជាអ្នកដែលនឹងទទួលបានផលប្រយោជន៍ និងមានកាតព្វកិច្ចចូលរួមកម្លាំងគ្នា។ អឺរ៉ុប និងអាស៊ីរួមគ្នាអាចក្លាយជាកម្លាំងចលករក្នុងការប្រើប្រាស់អភិក្រមលើកកម្ពស់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងនយោបាយរបស់ពិភពលោក។	Op-Ed ពីលោកស្រី Federica Mogheriniតំណាងជាន់ខ្ពស់សហភាពអឺរ៉ុប ទទួលបន្ទុកកិច្ចការបរទេស និងគោលនយោបាយសន្តិសុខ/និងជាអនុប្រធានគណៈកម្មាការអឺរ៉ុប
ការចុះឈ្មោះប្រឡងយកអាហារូបករណ៍ និងចូលរៀន នឹងចាប់ផ្តើមពីពេលឥឡូវនេះ រហូតដល់ថ្ងៃទី៨ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៧។ ឯការប្រឡងយកអាហារូបករណ៍ នឹងចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃទី៩ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៧ ចាប់ពីម៉ោង៩ព្រឹក ដល់ម៉ោង១១ ថ្ងៃត្រង់។ គុណសម្បត្តិ ដែលសិស្សចុះឈ្មោះចូលរៀននៅសាលាបណ្តុះបណ្តាលអេស៊ីធី សិស្ស នឹងទទួលបានជំនាញ៣ក្នុងពេលតែមួយ គឺជំនាញភាសាអង់គ្លេស ជំនាញផ្នែកទេសចរណ៍ បដិសណ្ឋារកិច្ច និងសណ្ឋាគារ និងចំណេះទូទៅភាសាខ្មែរ។ ការសិក្សានៅទីនេះ គោរពតាមគោលការណ៍ អនុវត្តន៍ផ្ទាល់ គឺ (Learn by doing) ដោយសិស្ស អាចសិក្សាផ្ទាល់ ជាមួយគ្រូ ដែលកំពុងបំពេញការងារនៅតាមសណ្ឋាគារ ឬកន្លែងផ្សេងៗទៀត តាមរយៈការ ចុះធ្វើកម្មសិក្សានៅតាមសណ្ឋាគារធំៗលំដាប់អន្តរជាតិនៅកម្ពុជា។ គុណសម្បត្តិដ៏ល្អមួយទៀត ដែលសិស្សទទួលបានក្រោយពីបញ្ចប់ការសិក្សារយៈពេល៣ឆ្នាំដោយជោគជ័យ គឺសិស្សទទួលបាននូវវិញ្ញាបនបត្រស្តង់ដាអាស៊ាន ដែលទទួលស្គាល់ក្រសួងទេសចរណ៍ កម្ពុជា និងបណ្តាប្រទេសអាស៊ានដទៃទៀត។ ការចុះឈ្មោះចូលរៀនដោយឥតគិតថ្លៃ ចាប់ពីថ្ងៃទី២១ ខែសីហា ដល់ថ្ងៃទី២៣ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៧ ដើម្បីចូលរៀននៅថ្ងៃទី១៧ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៧ខាងមុខ។ សិស្សអាចបំពេញបែបបទចូលរៀន នៅការិយាល័យសិក្សា ផ្ទះលេខ៨២ ផ្លូវលេខ៦៩BT (ជិតវត្តដំបូកខ្ពស់) ឬចុះឈ្មោះតាមអ៊ីមេល [email protected] ឬទាញយកពាក្យចុះឈ្មោះតាមរយៈ គេហទំព័រ www.actcambodia.org ក៏បាន៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	សាលាបណ្តុះបណ្តាលជំនាញបច្ចេកទេសឯកជនកម្រិតថ្នាក់វិទ្យាល័យ (ACT) ជាសាលាដំបូងគេបង្អស់នៅកម្ពុជា ដែលផ្តោតសំខាន់លើជំនាញ ៣ ក្នុងពេលតែមួយ និងការសិក្សាតាមបែបអនុវត្តន៍ផ្ទាល់។ នៅក្នុងឆ្នាំសិក្សា ២០១៧ នេះ ACT ផ្តល់អាហារូបករណ៍ ១០០ ភាគរយ , ៥០ ភាគរយ និង ២៥ភាគរយ រយៈពេល៣ឆ្នាំ ដល់សិស្សនុស្សិសដែលប្រឡងជាប់និទ្ទេសល្អ ដោយគោរពតាមលក្ខខណ្ឌសាលា។
នៅក្នុងបរិបទនេះ សាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទនីតិសាស្ត្រ និងវិទ្យាសាស្ត្រសេដ្ឋកិច្ច គឺជាសាកលវិទ្យាល័យតែមួយគត់ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាដែលអាចផ្តល់ជូននូវសញ្ញាបត្របរទេសជាភាសាអង់គ្លេសដែលមានកម្មវិធីសិក្សាចំនួន២រួមមាន៖ កម្មវិធីសិក្សាថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់នីតិធុរកិច្ចអន្តរជាតិ (Executive Master of International Business Law) (ដែលមានសាកលវិទ្យាល័យដៃគូរជាមួយសាកលវិទ្យាល័យ Libre de Bruxelles (ULB) ប្រទេសប៊ែលហ្សិក) កម្មវិធីសិក្សាថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់លើនីតិសាធារណៈ និងអន្តរជាតិ (Master of Public and International Law)(ដែលមានសាកលវិទ្យាល័យដៃគូរជាមួយសាកលវិទ្យាល័យប៉ារីស៨ ប្រទេសបារាំង) កម្មវិធីសិក្សាថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់នេះបានផ្តល់នូវឱកាសដល់និស្សិតដែលមានបំណងស្វែងរកការសិក្សាដែលទទួល ស្គាល់ជាលក្ខណៈអន្តរជាតិ ហើយផ្តល់នូវសញ្ញាបត្របរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់ទ្វេរ (សញ្ញាបត្របរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់ពីសាកល វិទ្យាល័យភូមិន្ទនីតិសាស្ត្រនិងវិទ្យាសាស្ត្រសេដ្ឋកិច្ច និងសញ្ញាបត្របរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់ពីសហគមន៍អឺរ៉ុប)។ លោក ណារិទ្ធិ ហ៊ឹប វេស៍ គឺជាមេធាវីជោគជ័យមួយរូបដែលជាសហស្ថាបនិកនៃក្រុមហ៊ុនច្បាប់ Skywon។ គាត់បានចុះឈ្មោះ នៅក្នុងថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់នីតិសាស្ត្រជំនាញធុរកិច្ចអន្តរជាតិ ហើយគាត់បានបញ្ចប់ការសិក្សាដោយជោគជ័យនៅក្នុងឆ្នាំ ២០១៨។ ការចុះឈ្មោះនេះ វាបានបង្ហាញពីជម្រើសដ៏ឆ្លាតវៃ ក្នុងការពង្រឹងចំណេះដឹងបន្ថែមទៀតលើច្បាប់អន្តរជាតិ ដើម្បីប្រកបវិជ្ជាជីវៈផ្នែកច្បាប់ឲ្យកាន់តែល្អប្រសើរ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា៖ ពីព្រោះថាចំណេះដឹងលើច្បាប់ជាតិ (រដ្ឋធម្មនុញ្ញ ក្រមរដ្ឋប្បវេណី និងក្រមព្រហ្មទណ្ឌ) តែមួយមុខ មិនទាន់គ្រប់គ្រាន់នោះទេ ក្នុងការក្លាយទៅជាមេធាវីល្អមួយរូប ក្នុងខណៈ ដែលតម្រូវការផ្នែកច្បាប់អន្តរជាតិសព្វថ្ងៃនេះមានការកើនឡើង។ ដោយសារពិភពលោកមាន ទំនាក់ទំនងកាន់តែច្រើន ច្បាប់អន្ដរជាតិបានដើរតួនាទីរឹតតែសំខាន់ក្នុងការអនុវត្តវិជ្ជាជីវៈច្បាប់នៅក្នុងបរិយាកាសពិភពលោកបែបនេះ។ នេះគឺជាតម្រូវការ ចាំបាច់ដើម្បីដឹងថាតើនរណាម្នាក់ចង់ប្រកួតប្រជែងនៅក្នុងវិស័យច្បាប់ ។ ស្រដៀងគ្នានឹងមេធាវីជាច្រើននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ណារិទ្ធិ ហ៊ឹប វេស៍ បានពន្យល់ថា ប៉ុន្មានឆ្នាំកន្លងមកនេះចំនួន អតិថិជនអន្តរជាតិមកពី (ជប៉ុន អូស្ត្រាលី សឹង្ហបុរី ថៃ ចក្រភពអង់គ្លេស បារាំង ម៉ូរីទីស ។ល។)មានការកើនឡើង ជាពិសេស វិស័យកិច្ចសន្យាជំនួញ និងជំលោះផ្សេងៗ៖ នៅពេលដែលខ្ញុំបានលើកអំពីកម្មវិធីសិក្សាផ្នែកនីតិសាស្ត្រជាលក្ខណៈអន្តរជាតិនេះ ខ្ញុំបានគិតថា កម្មវិធីនេះគឺពិតជាល្អណាស់សម្រាប់ក្រុមហ៊ុនច្បាប់របស់ខ្ញុំ ព្រោះថាយើងមិនដែលមានបទពិសោធន៍លើ នីតិអន្តរជាតិនោះទេ ដូច្នេះខ្ញុំនឹងមិនស្ថិតនៅក្នុងផ្នត់គំនិតដ៏ត្រឹមត្រូវនោះទេប្រសិនបើខ្ញុំចង់និយាយទៅកាន់អតិថិជន អន្តរជាតិណាមួយនោះ។ នេះហើយជាហេតុផលដែលខ្ញុំបានសម្រេចចិត្តត្រលប់ចូលសាលាម្តងទៀត ហើយវាជាជំរើស ដ៏ល្អសម្រាប់ខ្ញុំពីព្រោះក្នុងនាមជាមេធាវីមួយរូប ខ្ញុំពឹងផ្អែកទៅលើចំណេះដឹងដែលបានបង្រៀនពីកម្មវិធីសិក្សាជារៀងរាល់ថ្ងៃ និងការជូនពរពីអតិថិជនអន្តរជាតិរបស់ខ្ញុំ!។ បន្ថែមលើនេះទៀត ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់ផ្នែកនីតិសាស្ត្ររយៈពេល២ឆ្នាំ(សិក្សាភាសាអង់គ្លេស) មានលក្ខណៈទាន់សម័យ និងក្លាយជាយុទ្ធសាស្ត្រមួយដើម្បីផ្តល់ឱ្យនិស្សិតនូវចំណេះដឹង និងជំនាញដ៏ចាំបាច់ផ្សេងៗដើម្បីជាការតម្រង់ ទិសទៅរកទីផ្សារពិភពលោក។ ដើម្បីធានាបាននូវចំណេះដឹងពេញលេញអំពីច្បាប់អន្តរជាតិ (ទាំងច្បាប់សាធារណៈ និងឯកជន) និស្សិតត្រូវបំពេញនូវម៉ូឌុលសិក្សាសំខាន់ៗដែលត្រូវបានរៀបចំឡើងដោយសាកលវិទ្យាល័យចំនួន ៥ ក្នុង ភាពជាដៃគូ៖ សាកលវិទ្យាល័យ RULE សាកលវិទ្យាល័យប្រ៊ុចសែល (យូអិលប៊ី) សាកលវិទ្យាល័យប៉ារីស Fribourg និងម៉ុងត្រេអាល់។ ចំពោះលក្ខខណ្ឌចូលរៀនថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់នេះ គឺត្រូវបានអនុញ្ញាតទាំងនិស្សិត ដែលបញ្ចប់ការ សិក្សាផ្នែកច្បាប់ និងមិនមែនផ្នែកច្បាប់ ព្រមទាំងនិស្សិតដែលត្រូវការចំណេះដឹងផ្នែកច្បាប់សម្រាប់តួនាទីរបស់ពួកគេ។ លោក ណែន ចាន់សាមុត ជាអតីតនិស្សិតមួយរូបទៀត ដែលបំរើការងារជាអនុប្រធានអ្នកសម្របសម្រួល និងជាអ្នកគ្រប់គ្រង នៅមជ្ឈមណ្ឌល Sai នៅកម្ពុជា បានលើកឡើងពីសារៈប្រយោជន៍ ដែលកម្មវិធីថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់នេះ បានផ្តល់ដល់ អាជីពការងាររបស់គាត់ឲ្យកាន់តែរីកចំរើន យ៉ាងដូច្នេះថា៖ ខ្ញុំពិតជាទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងច្រើន ពីកម្មវិធីសិក្សានេះ ក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍អាជីពវិជ្ជាជីវៈរបស់ខ្ញុំ។ ចំណេះដឹង និងជំនាញបែបលក្ខណៈអន្តរជាតិដែលទទួលបានពីកម្មវិធីសិក្សានេះ ពិតជាផ្តល់នូវសារៈសំខាន់ខ្លាំងណាស់សម្រាប់អភិវឌ្ឍន៍បន្ថែមទៀតក្នុងការងារដែលស្ថិតក្នុងបរិបទអន្តរជាតិរបស់ខ្ញុំ។ លើស ពីនេះទៀត ជម្លោះអន្តរជាតិដែលអាចកើតមានឡើងក៏មិនចោទជាបញ្ហាទៀតដែរ។ កម្មវិធីដ៏ល្អនេះ គឺជាអំណោយសម្រាប់ ប្រទេសកម្ពុជា។ ជាការពិត កម្មវិធីនេះគឺជាមាគ៌ាដ៏ល្អឥតខ្ចោះក្នុងការនាំយើងទៅកាន់ការប្រកបវិជ្ជាជីវៈពាក់ព័ន្ធនឹងច្បាប់អន្តរជាតិ ហើយ ដែលយើងអាចទាញយកនូវឱកាសជាច្រើន ក្នុងការបំពេញនូវមហ្ចិតា និងគោលដៅក្នុងទីផ្សារការងាររបស់យើង។ និស្សិត ដែលនឹងបញ្ចប់ដោយជោគជ័យពីកម្មវិធីសិក្សាថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់ណាមួយនៃកម្មវិធីសិក្សា នេះនឹងទទួលបាននូវ សញ្ញាបត្រទ្វេរ ដែលចេញដោយសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទនីតិសាស្ត្រ និងវិទ្យាសាស្ត្រសេដ្ឋកិច្ច និងសហគមន៍អ៊ឺរ៉ុប (ប្រទេស បារាំង ឬប៊ែលហ្សិក)។ សូមស្វែងរកព័ត៌មានបន្ថែមទាក់ទងនឹងកម្មវិធីសិក្សានេះនៅលើគេហទំព័រ RULE: https://im-rule.com និងព័ត៌មាន ទាក់ទងនឹងដំណើរការដាក់ពាក្យ ទម្រង់ពាក្យសុំក៏ដូចជាលក្ខខណ្ឌផ្សេងៗ និងថ្លៃសិក្សាអាចរកបាននៅទីនេះ៖ https://im-rule.com/category/prospective-students/ http://www.im-rule.com/enroll-now/ ថ្ងៃផុតកំណត់៖ ខែកញ្ញាឆ្នាំ ២០១៩ ។ +៨៥៥ (០) ៦៩ ៩៩០ ១៩៧ [email protected] ។	អត្រាកើនឡើងនៃសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ននេះ បានធ្វើអោយការវិនិយោគនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ក្លាយជាចំណុច អាទិភាពសម្រាប់វិនិយោគិននានាមកពីជុំវិញពិភពលោក។ ជាមួយនឹងកំរិត GDP ដែលកើនឡើងពី460ដុល្លារ នៅក្នុងឆ្នាំ ២០០៥ ទៅ១,២៣០ដុល្លារនៅក្នុងឆ្នាំ២០១៧ យោងតាមរបាយការណ៍របស់ធនាគារពិភពលោក អ្នកជំនាញផ្នែកនីតិសាស្ត្រអន្តរជាតិ ត្រូវបានសម្លឹងឃើញដោយក្រុមហ៊ុនច្បាប់ទាំងបរទេស និងនៅក្នុងស្រុក។
សមយុទ្ធដែលមានឈ្មោះថា Keen Sword ធ្វើឡើងក្នុងរយៈពេលពីរឆ្នាំម្ដងនៅទឹកដីជប៉ុន។ ទាហានជា ង៣៦,០០០នាក់ នាវាចំនួន៣០ និងយន្តហោះចម្បាំងចំនួន៣៧០គ្រឿងរបស់កងកម្លាំងស្វ័យការពារជប៉ុន និងយោធាអាម៉េរិកនឹងចូលរួមក្នុងសមយុទ្ធឆ្នាំនេះក្នុងពេល៩ថ្ងៃ។ «តាមរយៈការបង្ហាញឆន្ទៈ និងការសម្របសម្រួលដ៏រឹងមាំរបស់ជប៉ុន និងអាម៉េរិក យើងមានគោលបំណងចូលរួមចំណែកការពារជប៉ុន និងធានាសន្តិភាព ព្រមទាំងសុវត្ថិភាពក្នុងតំបន់»។ រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិជប៉ុនលោក Yasukazu Hamada ប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានបែបនេះនៅថ្ងៃទី២២ ខែតុលា។ ក្រសួងការពារជាតិជប៉ុនក៏បញ្ជាក់ថា ក្រៅពីការចូលរួមនៃយោធាសម្ព័ន្ធមិត្តទាំងពីរ កាណាដានឹងបញ្ជូននាវាពីរគ្រឿង ខណៈដែលអូស្ត្រាលី និងអង់គ្លេសនឹងបញ្ជូននាវាចម្បាំងមួយគ្រឿងទៅចូលរួមសមយុទ្ធនេះផងដែរ។ កោះភាគនិរតីរបស់ជប៉ុនរួមទាំងកោះ Tokunoshima ដែលនៅជិតតៃវ៉ាន់ ជាទីតាំងធ្វើសមយុទ្ធ។ គួរបញ្ជាក់ថា ការពង្រឹក និងពង្រីកសាច់ដុំរបស់ក្រុងប៉េកាំងបានធ្វើឱ្យប្រទេសជិតខាងមានជប៉ុន និងសម្ព័ន្ធមិត្តក្នុងតំបន់មួយចំនួនបង្កើនការការពារខ្លួនយ៉ាងខ្លាំង។ នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំរបស់បក្សកុម្មុយនីស្តចិនដែលបានចាប់ផ្តើមកាលពីអាទិត្យមុន ប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជិនភីង បានអំពាវនាវឱ្យពន្លឿនផែនការរបស់ប្រទេសក្នុងការកសាងយោធាលំដាប់ពិភពលោក ហើយនិយាយថា ក្រុងប៉េកាំងនឹងមិនបោះបង់សិទ្ធិប្រើប្រាស់កម្លាំងដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាតៃវ៉ាន់ឡើយ៕	ក្រសួងការពារជាតិជប៉ុននៅថ្ងៃទី២២ ខែតុលា ប្រកាសថា យោធាជប៉ុន និងអាម៉េរិក នឹងធ្វើសមយុទ្ធរួមគ្នាចាប់ពីថ្ងៃទី១០ ខែវិច្ឆិកាដល់ថ្ងៃទី១៩ ខែវិច្ឆិកា ខណៈដែលជប៉ុន ប្រទេសក្នុងតំបន់ និងព្រមទាំងប្រទេសក្រៅតំបន់កំពុងតែបារម្ភពីការកើនកម្លាំងយោធារបស់ចិន។ សមយុទ្ធនេះគឺជាសមយុទ្ធយោធាដ៏ធំមួយរវាងប្រទេសទាំងពីរដែលរួមមានយន្តហោះចម្បាំងប្រមាណ៣៧០គ្រឿង។
១. មិនលាងសម្អាតជើង មនុស្សមួយចំនួនមិនបានដុសសម្អាតជើងរបស់ពួកគេឡើយ នៅខណៈពេលងូតទឹក ដោយគិតថាសាប៊ូនិងទឹកដែលហូរចុះក្រោមសម្អាតដល់ជើង។ ប៉ុន្តែវាមិនពិតឡើយ ប្រសិនបើអ្នកមិនដុសសម្អាតប្រអប់ជើងបានត្រឹមត្រូវទេនោះ អ្នកអាចនឹងឆ្លងរោគផ្សិតលើក្រចកជើងជាក់ជាមិនខាន។ ២. ងូតទឹកក្ដៅខ្លាំង ទោះបីជាការងូតទឹកក្ដៅជួយឱ្យអ្នកមានអារម្មណ៍ធូរស្រាលស្រួលខ្លួន ប៉ុន្តែវាអាចកម្ចាត់នូវបាក់តេរីល្អៗចេញពីស្បែកបានយ៉ាងងាយប្រសិនបើអ្នកងូតទឹកក្ដៅខ្លាំងនិងជាពិសេសចំណាយពេលងូតទឹកយូរៗ។ នេះក៏ព្រោះតែវាបំផ្លាញស្រទាប់ការពារនៃស្បែកបណ្ដាលឱ្យស្បែកងាយនឹងស្ងួតរលាក។ ៣. ទុកស្បៃដុសខ្លួនចោលក្នុងបន្ទប់ទឹក ភាគច្រើននៃពួកយើងសុទ្ធតែដឹងហើយបាក់តេរីចូលចិត្តលូតលាស់ក្នុងអ្វីដែលមានសំណើម ឬសើមៗ។ នេះហើយជាមូលហេតុដែលអ្នកមិនគួរទុកស្បៃដុសខ្លួនចោលក្នុងបន្ទប់ទឹកក្រោយពេលប្រើរួច។ ៤. ខាត់ស្បែកគ្រប់ពេល ទោះបីការខាត់ស្បែកជួយកម្ចាត់កោសិកាស្បែកងាប់ៗមិនឱ្យស្ទះរន្ធញើស ប៉ុន្តែការធ្វើបែបនេះរាល់ពេលងូតទឹក គឺមិនល្អឡើយ! ក៏ព្រោះវាអាចបង្កការបំផ្លាញលើស្រទាប់ស្បែកសុខភាពល្អ។ ចូរខាត់ស្បែកតែម្ដង ឬ ២ដងក្នុងមួយសប្តាហ៍បានហើយ។ ៥. កក់សក់ជារៀងរាល់ថ្ងៃ ចំពោះអ្នកដែលមានសក់ស្ដើងមិនរឹងមាំគួរជៀសវាងការកក់សក់រៀងរាល់ថ្ងៃ។ រយៈពេលដ៏ល្អបំផុតដើម្បីកក់សក់ គឺ ២ដង ឬ ៣ដងក្នុងមួយសប្តាហ៍ ដូច្នេះទើបសំណើមក្នុងសក់នៅតែមានតុល្យភាព។ ការកក់សក់រាល់ថ្ងៃអាចកម្ចាត់នូវជាតិប្រេងធម្មជាតដែលការពារសក់ ព្រមទាំងស្បែកក្បាល៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ភាគច្រើននៃពួកយើងគិតថាឱ្យតែបានងូតទឹកស្អាតដុសសាប៊ូពេញខ្លួន គឺត្រឹមត្រូវប្រសើរចំពោះសុខភាពនិងរាងកាយ។ប៉ុន្តែមិនដូច្នោះឡើយ! ក៏ព្រោះនៅមានទម្លាប់មួយចំនួនអាចបង្កគ្រោះថ្នាក់ចំពោះស្បែកនិងសក់គួរឱ្យបារម្ភ។ ថាតើទម្លាប់ទាំងនោះមានអ្វីខ្លះទៅ? ខាងក្រោមវេបសាយសុខភាព Health.com.kh នឹងបង្ហាញឲ្យដឹងពីទម្លាប់ពេលងូតទឹកដែលអ្នកគួរបញ្ឈប់ ៖
បើទោះជាលទ្ធផលរួម លីអាន បានទទួលនិទ្ទេសD ក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែ លីអាន មិនសប្បាយចិត្តនៅពេលដែលខ្លួនទទួលបាននិទ្ទេស F លើមុខវិទ្យាគណិតវិទ្យាឡើយ។ មិនពេញចិត្តដោយសារបេក្ខជនប្រឡងបាក់ឌុបឆ្នាំ២០១៨ ដែលរស់នៅខេត្តកំពតរូបនេះ ធ្លាប់ទទួលបានមេដាយមាស លើការប្រឡងគណិតវិទ្យាទូទាំងប្រទេសនៅឆ្នាំ២០១៨នេះ។ លីអាន ជឿជាក់ថា លទ្ធផលដែលក្រសួងបានចេញផ្សាយនេះ មានបញ្ហាលើអត្រាកំណែមុខវិទ្យាគណិតវិទ្យា។ មិនតែប៉ុណ្ណោះយុវជនវ័យ១៦ឆ្នាំរូបនេះថា ប្រសិនជាក្រសួងមិនសើរើមុខវិទ្យានេះវិញទេ គេនឹងបាត់បង់ឱកាសទៅសិក្សានៅប្រទេសជប៉ុន តាមក្ដីស្រមៃខ្លួន។ ខាងក្រោមនេះ គឺជាកិច្ចសម្ភាស រវាងកញ្ញា ថាន រស្មី ជាមួយយុវជន ឆាយ លីអាន។ សូមអញ្ជើញស្តាប់៖	កំពត៖ យុវជន ឆាយ លីអាន គឺជាយុវជនមួយរូបក្នុងចំណោមយុវជនជាច្រើនទៀត ដែលបានទាមទារឲ្យក្រសួងអប់រំយុវជន និងកីឡា សើរើឡើងវិញនូវលទ្ធផលវិញ្ញាសាគណិតវិទ្យា។
U16 កម្ពុជា ដែលឈរលេខរៀងទី៤មាន៣ពិន្ទុក្នុងដៃ ក្រោយឈ្នះ១និងចាញ់២ ត្រូវការឈ្នះមីយ៉ាន់ម៉ាដាច់ក្នុងជំនួបនៅកីឡដ្ឋាន Gelora Delta Stadium រសៀលនេះ ដើម្បីបង្កើនឱកាសប្រជែងដណ្តើមកៅអីវគ្គបន្តពានរង្វាន់ AFF U16 Championship 2018 នៅប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី។ ប្រសិនបើកម្ពុជាចាញ់ក្នុងជំនួបនេះ នោះឱកាសឡើងទៅវគ្គបន្តនឹងត្រូវបាត់បង់តែម្តង ទោះបីនៅសល់មួយប្រកួតទៀតក៏ដោយ។ សម្រាប់៣ប្រកួតក្នុងពូល A កន្លងមក កម្ពុជាឈ្នះហ្វីលីពីន ៥-១ ចាញ់វៀតណាម ១-០ និងចាញ់ទីម័រខាងកើត ២-១ ខណៈមីយ៉ាន់ម៉ាយកឈ្នះទីម័រខាងកើត ៣-២ ឈ្នះហ្វីលីពីន ៧-០ និងចាញ់ឥណ្ឌូណេស៊ី ២-១។ បើតាមប្រវត្តិក្រុមទាំងពីរធ្លាប់ជួបគ្នាក្នុងព្រឹត្តិការណ៍នេះ៣លើករួមមកហើយ ខណៈកម្ពុជាមិនដែលយកឈ្នះមីយ៉ាន់ម៉ានោះទេ។ នាការប្រកួតនៅឆ្នាំ២០១១ នៅលើទឹកដីឡាវ ក្រុមទាំងពីរបានបញ្ចប់ក្នុងលទ្ធផលស្មើ ១-១ មុនមីយ៉ាន់ម៉ាយកឈ្នះជាបន្តបន្ទាប់ក្នុងលទ្ធផល ២-១ និង ៣-០ នៅឆ្នាំ២០១៣ និង ២០១៥។ មីយ៉ាន់ម៉ា ធ្លាប់ឈ្នះជើងឯកពីរលើកនៅឆ្នាំ២០០២ និង ២០០៥។ ក្រៅពីជំនួបរវាងក្រុមទាំងពីរខាងលើ U16 ហ្វីលីពីន ដែលបរាជ័យ៣ប្រកួតជាប់គ្នា ត្រូវតទល់ជាមួយវៀតណាម ដែលឈរលេខរៀងទី៣ក្នុងតារាងមាន៦ពិន្ទុនៅម៉ោង៣:៣០នាទីរសៀល នាកីឡដ្ឋាន Gelora Joko Samudro Stadium។ ចំណែក U16 ទីម័រខាងកើត ប្រជែងតទល់ជាមួយឥណ្ឌូណេស៊ី នៅម៉ោង៧យប់ នាកីឡដ្ឋាន Gelora Delta Stadium៕	ក្រុមកីឡាករជម្រើសជាតិអាយុក្រោម១៦ឆ្នាំកម្ពុជា បន្តជួបមីយ៉ាន់ម៉ា នាជំនួបលើកទី៤ពានរង្វាន់ AFF U16 Championship 2018 នៅម៉ោង៣:៣០នាទីរសៀល(ម៉ោងនៅកម្ពុជា)ថ្ងៃទី៤ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១៨ នៅប្រទេសហ្វីលីពីន។ ក្រៅពីជំនួបនេះ ក៏មានការប្រកួតពីរគូទៀតផងដែរ ដោយហ្វីលីពីនប៉ះវៀតណាម រីឯទីម័រខាងកើតជួបម្ចាស់ផ្ទះឥណ្ឌូណេស៊ី។
រយៈពេល ៧ ខែបន្ទាប់ពីការប្រណាំង F1 ចុងក្រោយនៃរដូវកាល ២០១៩ Bottas កីឡាករសញ្ជាតិហ្វាំងឡង់បានបើកការនាំមុខតាំងពីចាប់ផ្តើម រហូតដល់បញ្ចប់ជុំចុងក្រោយដោយប្រើថេរវេលា ១ម៉ោង ៣០នាទី និង៥៥វិនាទី ដើម្បីទទួលបាន២៥ពិន្ទុពេញពីការប្រកួតបើកឆាកនេះ។ Lewis Hamilton ម្ចាស់ការពារជើងឯករដូវកាលមុននិងជាដៃគូរបស់ Bottas សម្រាប់ក្រុម Mercedes បញ្ចប់ទៅក្នុងចំណាត់ថ្នាក់ទី៤។ Hamilton ម្ចាស់ជើងឯក F1 ៦ជំនាន់ បានរងការពិន័យសម្រាប់ការប្រណាំងនេះ ដែលធ្វើឲ្យរូបគេត្រូវធ្លាក់ពីលេខ ២ ទៅលេខ ៥ ក្រោយប៉ះទង្គិចគ្នាជាមួយកីឡាករថៃ Alex Albon របស់ក្រុម Red Bull។ Charles Leclerc ដែលបើកបរឲ្យក្រុម Ferrari បញ្ចប់ទៅក្នុងចំណាត់ថ្នាក់ទី២ ហើយ Lando Norris របស់ក្រុមប្រណាំង Mclaren Renault ទទួលបានចំណាត់ថ្នាក់ទី៣ ខណៈ Sebastian Vettel របស់ Ferrari បញ្ចប់ត្រឹមលេងរៀងទី១០។ ព្រឹត្តិការណ៍ប្រណាំងរថយន្តពិភពលោក ឬកាំជ្រួចលើផ្ទៃរាបមានកីឡាករចូលរួមប្រណាំង២០រូប ដែលមកពីក្រុមចំនួន១០។ កីឡាករដែលបញ្ចប់ទៅពីចំណាត់ថ្នាក់ទី១ ដល់ទី១០ សុទ្ធតែបានពិន្ទុរៀងខ្លួន ដោយក្នុងនោះលេខ១ (២៥ពិន្ទុ) លេខ២ (១៨ពិន្ទុ) លេខ៣ (១៦ពិន្ទុ) លេខ៤ (១២ពិន្ទុ) លេខ៥ (១០ពិន្ទុ) លេខ៦ (៩ពិន្ទុ) លេខ៧ (៦ពិន្ទុ) លេខ៨ (៤ពិន្ទុ) លេខ៩ (២ពិន្ទុ) និងលេខ១០ (១ពិន្ទុ)។ តាមពិតទៅ Formula One រដូកាល ២០២០ ត្រូវចាប់ផ្តើមរដូវកាលថ្មីរបស់ខ្លួននៅក្នុងខែមិនាម្លេះ ប៉ុន្តែដោយសារតែការរាតត្បាតនៃជំងឺរលាកសួតបង្កដោយកូរ៉ូណាវីរុសប្រភេទថ្មី ទើបធ្វើឲ្យការប្រណាំងនេះត្រូវពន្យាពេលរហូតដល់ខែកក្កដា។ បើទោះជាបានចាប់ផ្តើមការប្រណាំងឡើងវិញក្តី ប៉ុន្តែរដូវកាលថ្មីនេះមានទីលានប្រកួតប្រជែងតែចំនួន៨ប៉ុណ្ណោះ ក្នុងប្រទេសចំនួន៦ ដោយក្នុងនោះ អូទ្រីសត្រូវដឹកនាំការប្រណាំងពីរលើក (Austrian Grand Prix និង Styrian Grand Prix), ចក្រភពអង់គ្លេសពីរលើក (British Grand Prix និង 70th Anniversary Grand Prix), ហុងគ្រី (Hungarian Grand Prix), អេស្ប៉ាញ (Spanish Grand Prix), ប៊ែលហ្ស៊ិក (Belgian Grand Prix) និង អ៊ីតាលី (Italian Grand Prix)។ ដោយឡែកប្រទេសចំនួន១៦ទៀត បានលុបការដឹកនាំប្រណាំងទៅហើយដោយសារនៅបារម្ភពីជំងឺ COVID-19។ ការប្រកួតបន្ទាប់ នឹងធ្វើឡើងនៅទឹកដីនៃប្រទេសអូទ្រីសដដែល នៅលើទីលានប្រណាំង Styrian Grand Prix នៅថ្ងៃទី១០-១២ ខែកក្កដា៕	Valtteri Bottas បានឈ្នះការប្រណាំងរថយន្ត Formula One នៅទីលានដំបូងសម្រាប់ឆ្នាំ ២០២០ ក្នុងប្រទេសអូទ្រីស Austrian Grand Prix នៅថ្ងៃទី៥ ខែកក្កដា។ នេះជាការវិលត្រឡប់ចូលការប្រណាំងរដូវកាលថ្មី ក្រោយផ្អាកជិត៥ខែ ដោយសារជំងឺ COVID-19។
នេះមានន័យថា មកទល់ពេលនេះមានកីឡាករបាល់ទាត់ប្រកបអាជីពនៅ MLS ចំនួន៦នាក់ហើយដែលបានឆ្លងជំងឺរាតត្បាតសកល។ ដោយសារមានការឆ្លងជាបន្តបន្ទាប់ ក្រុមនៅ MLS ទាំង ២៦ ត្រូវបានកំណត់ឲ្យមានការប្រកួតដោយគ្មានអ្នកទស្សនានៅកីឡដ្ឋាន Walt Disney World។ យ៉ាងណាក៏ដោយមកទល់ពេលនេះ មិនមានក្រុម ឬកីឡាករណាមួយត្រូវបានគេស្គាល់អត្តសញ្ញាណនោះទេ។ ប៉ុន្តែ MLS អះអាងថាក្នុងរយៈពេល ២ ថ្ងៃកន្លងមកនេះមានកីឡាករ គ្រូបង្វឹក អាជ្ញាកណ្តាល និងបុគ្គលិកក្លិបសរុបចំនួន ៣៩២ នាក់ត្រូវបានទទួលការធ្វើតេស្តក្នុងរយៈពេល ២ ថ្ងៃកន្លងមក ហើយរកឃើញអ្នកឆ្លងចំនួន៤ករណីនេះ។ MLS បានប្រកាសកាលពីថ្ងៃពីថ្ងៃទី២៩ ខែមិថុនាថា កីឡាករពីរនាក់បានធ្វើតេស្តវិជ្ជមាន ចំណោមអ្នកធ្វើតេស្តចំនួន ៣២៩ នាក់មុនការធ្វើតេស្តនៅទីក្រុង Orlando។ សព្វថ្ងៃកីឡាករទាំង៦ ត្រូវដាក់ឲ្យនៅដាច់ដោយឡែក និងទទួលការតាមដាន និងព្យាបាលយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ពីសំណាក់ក្រុមគ្រូពេទ្យ។ សម្រាប់ដំណើរការប្រកួតក្នុងលីគ MLS ឡើងវិញ គ្រូបង្វឹក អាជ្ញាកណ្តាល បុគ្គលិក រួមទាំងកីឡាករទាំងអស់តម្រូវឲ្យធ្វើតេស្តជាប្រចាំក្នុង១សប្តាហ៍ពីរដង។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី២ ខែកក្កដានេះ អាមេរិកនៅតែមានចំនួនករណីឆ្លង និងស្លាប់ដោយសារ COVID-19 ច្រើនជាងគេលើលោក ដោយក្នុងនោះឆ្លងជាង ២៧៨០០០០ករណី ស្លាប់ជាង ១៣០៧០០នាក់ និងសះស្បើយជាង ១១៦៤៧០០នាក់៕	កីឡាករ ៤ នាក់ទៀតនៃលីគកីឡាបាល់ទាត់កំពូលអាមេរិក (MLS) ធ្វើតេស្តចេញលទ្ធផលវិជ្ជមាន COVID-19 បន្ទាប់ពីបានទៅដល់រដ្ឋ Florida មុនការចាប់ផ្តើមប្រកួតលីគសប្តាហ៍នេះ ក្រោយអនុញ្ញាតឲ្យត្រឡប់ទៅរកការប្រកួតឡើងវិញ។ ស្ថាប័ន MLS ប្រកាសដូច្នេះនៅថ្ងៃទី១ ខែកក្កដា។
ស្ត្រីទាំង៤នាក់នោះ មានអាយុ១៩ឆ្នាំ រស់នៅក្រុងប៉ោយប៉ែត ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ, អាយុ២១ឆ្នាំ នៅស្រុកថ្មគោល ខេត្តបាត់ដំបង ដែលមកដល់កម្ពុជានៅថ្ងៃទី១៣ ខែមករា, អាយុ៣៦ឆ្នាំ និងអាយុ៣១ឆ្នាំ នៅស្រុកសាលាក្រៅ ខេត្តប៉ៃលិន ដែលមកដល់កម្ពុជានៅថ្ងៃទី២ ខែមករា។ ពួកគាត់បានជាសះស្បើយ ដោយបានលទ្ធផលតេស្តអវិជ្ជមាន២លើក។ បច្ចុប្បន្ន កម្ពុជាមានអ្នកកើតកូវីដ-១៩ ចំនួន៤៥៦នាក់ ក្នុងនោះ៤០៣នាក់ បានជាសះស្បើយ។ អ្នកជំងឺ៥៣នាក់កំពុងសម្រាកព្យាបាល ដោយ១០នាក់នៅមជ្ឈមណ្ឌលកំចាត់ជំងឺរបេង និងហង់សិន ១នាក់នៅមន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពខ្មែរសូវៀត រីឯអ្នកផ្សេងទៀតសុទ្ធតែជាពលករមកពីថៃ ដែលសម្រាកព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យបង្អែកខេត្តបន្ទាយមានជ័យ (៣០នាក់), បាត់ដំបង (៩នាក់), ឧត្តរមានជ័យ (២នាក់) និងប៉ៃលិន (១នាក់)៕	ស្ត្រីពលករខ្មែរមកពីថៃ ៤នាក់បន្ថែមទៀត បានជាសះស្បើយពីកូវីដ-១៩ ហើយត្រូវបានអនុញ្ញាតឲ្យចេញពីមន្ទីរពេទ្យបង្អែកខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងសុខាភិបាល នាព្រឹកថ្ងៃសៅរ៍ ទី២៣ ខែមករា ឆ្នាំ២០២១។
ក្នុងសវនាការថ្ងៃទី២៤ ខែសីហា តុលាការឧទ្ធរណ៍កូរ៉េខាងត្បូងបានកែប្រែសាលក្រមតុលាការជាន់ទាបដែលកាត់ទោសឲ្យអតីតប្រធានាធិបតី ប៉ាក ហ្គឺនហេ ជាប់ពន្ធនាគារ២៤ឆ្នាំក្នុងសំណុំរឿងពុករលួយ និងទទួលសំណូកក្នុងសវនាការកាលពីខែមេសា។ រដ្ឋអាជ្ញាកូរ៉េខាងត្បូង ជាអ្នកប្ដឹងជំទាស់សាលក្រមរបស់តុលាការជាន់ទាប និងទាមទារឲ្យកាត់ទោសលោកស្រី ប៉ាក ដល់ទៅ៣០ឆ្នាំវិញ។ យ៉ាងណាមិញ តុលាការឧទ្ធរណ៍កូរ៉េខាងត្បូង បានបន្ថែមទោសត្រឹមតែមួយឆ្នាំទៀតប៉ុណ្ណោះលើទោសដែលអតីតប្រធានាធិបតីកំពុងអនុវត្ត។ នេះមានន័យថា លោកស្រី ប៉ាក ដែលអស់តំណែងកាលពីខែមីនា ឆ្នាំ២០១៧ ត្រូវជាប់ពន្ធនាគាររហូតដល់ទៅ២៥ឆ្នាំលើសំណុំរឿងពុករលួយដែលបានបង្កជារឿងអាស្រូវកក្រើកនយោបាយកូរ៉េខាងត្បូងកាលពីឆ្នាំមុន។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Yonhap ។ សូមរំឭកដែរថា តុលាការក្រុងសេអ៊ូល កាលពីថ្ងៃទី២០ ខែកក្កដា ក៏បានសម្រេចកាត់ទោសអតីតប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង ប៉ាក ហ្គឺនហេ ឲ្យជាប់ពន្ធនាគារយៈពេល៨ឆ្នាំលើសំណុំរឿងលូកលាន់ការបោះឆ្នោតសភាឆ្នាំ២០១៦ និងធ្វើឲ្យបាត់បង់ថវិកាជាតិ។ បូកទាំងករណីនេះ និងការបន្ថែមទោសខាងលើទៀត អតីតប្រធានាធិបតីវ័យ៦៦ឆ្នាំត្រូវជាប់ពន្ធនាគារដល់ទៅ៣៣ឆ្នាំឯណោះ។ លោកស្រី ប៉ាក ត្រូវបានតុលាការធម្មនុញ្ញកូរ៉េខាងត្បូងដកតំណែងប្រធានាធិបតីកាលពីខែមីនា ឆ្នាំ២០១៧ និងត្រូវបានចាប់ឃុំខ្លួនរហូតដល់ពេលកាត់ទោសមួយឆ្នាំក្រោយមក។ ការឃុំខ្លួនលោកស្រីក្នុងរយៈពេលយូរបែបនេះ ក៏ធ្វើឲ្យមានការលើកឡើងពីឯករាជ្យភាពរបស់ប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌កូរ៉េខាងត្បូងផងដែរ។ លោកស្រី ប៉ាក ធ្លាប់លើកឡើងថា មានរបៀបវារៈសងសឹកនយោបាយនៅខាងក្រោយការកាត់ទោសសវនាការនេះ៕	តុលាការកូរ៉េខាងត្បូង នៅថ្ងៃទី២៤ ខែសីហា បានបន្ថែមមួយឆ្នាំទៀតលើអតីតប្រធានាធិបតី ប៉ាក ហ្គឺនហេ ជុំវិញសំណុំរឿងពុករលួយ។ សព្វថ្ងៃនេះ អតីតប្រធានាធិបតីស្ត្រីទីមួយរបស់កូរ៉េខាងត្បូងរូបនេះ កំពុងអនុវត្តទោសចំនួន២៤ឆ្នាំលើសំណុំរឿងនេះ ដែលវាមានន័យថា លោកស្រី ប៉ាក ត្រូវបានជាប់ពន្ធនាគារសរុប២៥ឆ្នាំសម្រាប់បទល្មើសតែមួយនេះ។ ក្រៅពីករណីពុករលួយ លោកស្រី ប៉ាក ក៏កំពុងអនុវត្តទោសក្នុងបទល្មើសផ្សេងទៀតដែរ។
ការឈ្លានពានរបស់រុស្ស៊ីលើអ៊ុយក្រែនដែលជាប្រទេសនាំចេញស្រូវសាលីដ៏ធំមួយក្នុងទីផ្សារពិភពលោក បានបង្កឱ្យមានការខ្វះខាតគ្រាប់ធញ្ញជាតិ និងជីយ៉ាងច្រើន។ បញ្ហានេះបានជំរុញឱ្យទំនិញសំខាន់ៗ និងប្រេងសាំងឡើងថ្លៃជាដើម ដែលធ្វើឱ្យមនុស្សរាប់រយលាននាក់ប្រឈមនឹងហានិភ័យនៃភាពអត់ឃ្លាន ដែលនាំដល់ការភៀសខ្លួនថែមទៀត។ លោក Filippo Grandi ប្រធានទីភ្នាក់ងារជនភៀសខ្លួនរបស់ UN ប្រាប់អ្នកកាសែតនៅថ្ងៃទី១៥ ខែមិថុនា ថា កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីដោះស្រាយវិបត្តិអសន្តិសុខស្បៀងពិភពលោក មានសារសំខាន់បំផុតដើម្បីការពារមិនឱ្យពលរដ្ឋភៀសខ្លួន ប៉ុន្តែវិបត្តិនេះកំពុងប្រែកាន់តែអាក្រក់ ខណៈរុស្ស៊ីមិនឈប់ឈ្លានពានអ៊ុយក្រែន។ «ផលប៉ះពាល់នេះ ប្រសិនបើមិនត្រូវបានដោះស្រាយឱ្យបានឆាប់រហ័សទេនោះ បង្កការបំផ្លិចបំផ្លាញធំ»។ លោក Grandi បានលើកឡើងបែបនេះមុនបន្តថា បច្ចុប្បន្នពិភពលោកកំពុងជួបបញ្ហារួចហើយ។ ក្នុងរបាយការណ៍ប្រចាំឆ្នាំរបស់ទីភ្នាក់ងារជនភៀសខ្លួន UNHCR ស្តីពីការផ្លាស់ទីលំនៅជាសាកល មនុស្សចំនួន ៨៩,៣លាននាក់ បានផ្លាស់ទីលំនៅនៅចុងឆ្នាំ២០២១។ ពោលគឺច្រើនជាងពីរដងក្នុងមួយទសវត្សរ៍។ ចាប់តាំងពីរុស្ស៊ីចូលលុកលុយអ៊ុយក្រែននៅថ្ងៃទី២៤ ខែកុម្ភៈ ប្រជាជនអ៊ុយក្រែនប្រមាណ១៤លាននាក់ ប្រហែលជាបានភៀសខ្លួននៅក្នុងប្រទេស ឬឆ្លងកាត់ព្រំដែនក្នុងនាមជាជនភៀសខ្លួន ដែលជំរុញឱ្យចំនួនជនភៀសខ្លួនជាសកលកើនដល់១០០លាននាក់ជាលើកដំបូង។ បើតាមទិន្នន័យពី UNHCR នៅចុងឆ្នាំ២០២១ មនុស្សជាង ២៧,១ លាននាក់បានរស់នៅជាជនភៀសខ្លួន ខណៈដែលចំនួនអ្នកស្វែងរកសិទ្ធិជ្រកកោនបានកើនឡើង១១ភាគរយបើធៀបនឹងឆ្នាំមុន។ លើសពីនេះដែរ សម្រាប់ឆ្នាំទី១៥ជាប់ៗគ្នា ចំនួនប្រជាជនដែលបានផ្លាស់ទីលំនៅក្នុងប្រទេសដោយសារជម្លោះបានកើនឡើងដល់៥៣,២លាននាក់។ UNHCR ក៏បានព្រមានថា ការកើនឡើងនៃកង្វះស្បៀងអាហារ អតិផរណា វិបត្តិអាកាសធាតុកំពុងបន្ថែមភាពលំបាកលើការឆ្លើយតបផ្នែកមនុស្សធម៌ ខណៈកម្រិតជំនួយថវិកានៅ UNHCR ធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំង៕	សង្គ្រាមរវាងរុស្ស៊ីនិងអ៊ុយក្រែនជាង ៤ ខែមកនេះ បានជំរុញឱ្យចំនួនអ្នកបម្លាស់ទីទូទាំងពិភពលោកកើនឡើងលើសពី១០០លាននាក់ជាលើកដំបូង។ បើតាមអង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) បន្ថែមពីលើនេះ វិបត្តិអត់ឃ្លាននឹងក្លាយជាកត្តាជំរុញឱ្យពលរដ្ឋកាន់តែច្រើនភៀសខ្លួនចេញតំបន់ដែលពួកគេរស់នៅ។
ប្រៀបដូចជាដុំថ្មធ្លាក់កណ្ដាលផ្លូវ ក្រុមអ្នកជំនាញរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិបានចេញរបាយការណ៍មួយដែលបង្ហាញពីការរំលោភបំពានដំណោះស្រាយអង្គការសហប្រជាជាតិពីសំណាក់កូរ៉េខាងជើង ខណៈដែលជំនួបមេដឹកនាំអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើងកាន់តែជិតដល់។ របាយការណ៍ដែលផ្សាយនៅថ្ងៃទី៥ ខែកុម្ភៈ ដោយទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ហាក់ដូចជាបញ្ច្រាស់នឹងការអះអាងរបស់ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ដែលថា ដំណើរការនៅឧបទ្វីបកូរ៉េទៅមុខល្អ។ ក្នុងរបាយការណ៍ដែលផ្ញើទៅកាន់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ កម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរ និងមីស៊ីលរបស់កូរ៉េខាងជើងនៅតែដូចដើម ឯទណ្ឌកម្មវិញគ្មានប្រសិទ្ធភាព ហើយកូរ៉េខាងជើងនៅតែអាចដឹកជញ្ជូនប្រេងដោយខុសច្បាប់ លក់ធ្យូងដែលហាមឃាត់ និងបំពានបម្រាមលក់អាវុធទៅទៀត។ បន្ថែមពីលើនោះ កូរ៉េខាងជើងបានប្រើប្រាស់ទីតាំងស៊ីវិលរាប់ទាំងព្រលានយន្តហោះដើម្បីស្តុកមីស៊ីលបាលីស្ទិកសំដៅការពារពីការវាយប្រហារណាមួយ។ សូមបញ្ជាក់ថា កូរ៉េខាងជើងរងទណ្ឌកម្មចុងក្រោយនៅឆ្នាំ២០១៧ បន្ទាប់ពីការសាកល្បងនុយក្លេអ៊ែរ និងការបាញ់មីស៊ីលជាបន្តបន្ទាប់ ហើយមានអាមេរិកជាអ្នកដឹកមុខក្នុងការអនុវត្តទណ្ឌកម្មនេះ។ ប៉ុន្តែកូរ៉េខាងជើងនៅតែអាចដឹកជញ្ជូនប្រេង ឥន្ធនៈ និងធ្យូងបានដដែល ទោះជាអង្គការសហប្រជាជាតិហាមឃាត់សកម្មភាពទាំងនេះដើម្បីផ្ដាច់ចំណូលរបស់របបដឹកនាំក្រុងព្យុងយ៉ាង។ នេះក៏ព្រោះកូរ៉េខាងជើងប្រើប្រាស់ធនធានទាំងនេះក្នុងកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរជាជាងជួយប្រជាជន។ «សកម្មភាពល្មើសទាំងនេះ ធ្វើឲ្យដំណោះស្រាយដាក់ទណ្ឌកម្មចុងក្រោយគ្មានប្រសិទ្ធភាពតាមរយៈការបំពានបម្រាមនាំចូលប្រេង និងការនាំចេញធ្យូងថ្មដែលដាក់ឲ្យអនុវត្តក្នុងឆ្នាំ២០១៧។» នេះបើតាមរបាយការណ៍ដដែល ដែលបានបញ្ជាក់ទៀតថា កូរ៉េខាងជើងក៏ធ្វើសកម្មភាពល្មើសនឹងបម្រាមជួញដូរអាវុធ និងបានប៉ុនប៉ងនាំអាវុធទៅកាន់ស៊ីរី លីប៊ី ស៊ូដង់ និងយេម៉ែនផង។ ក្រៅពីនេះ អ្នកជំនាញរបស់អង្គការពិភពលោកនេះក៏រកឃើញចន្លោះប្រហោងក្នុងការអនុវត្តទណ្ឌកម្មផ្នែហិរញ្ញវត្ថុលើកូរ៉េខាងជើងផង។ ពោល គឺស្ថាប័នហិរញ្ញកូរ៉េខាងជើងនៅតែអាចធ្វើសកម្មភាពនៅប្រទេសចំនួន៥យ៉ាងតិច ដែលវាផ្ទុយពីដំណោះស្រាយរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ។ ស្ថានទូតកូរ៉េខាងជើងនៅបរទេស ក្លាយជាបណ្ដាញជួយឲ្យរបបក្រុងព្យុងយ៉ាងគេចផុតពីទណ្ឌកម្មតាមរយៈការគ្រប់គ្រងគណនីធនាគារនៅប្រទេសជាច្រើន។ របាយការណ៍ UN គឺស្របគ្នានឹងលទ្ធផលវាយតម្លៃរបស់ចារកម្មអាមេរិកដែលលើកឡើងថា កូរ៉េខាងជើងទំនងជាមិនបោះបង់កម្មវិធីផលិតអាវុធរបស់ខ្លួនទាំងស្រុងឡើយ តែអាចត្រឹមស្នើកាត់បន្ថយសកម្មភាពខ្លះដើម្បីទទួលបានការលើកលែងទណ្ឌកម្មប៉ុណ្ណោះ។ ជាការពិត កូរ៉េខាងជើងពិតជាបានធ្វើសកម្មភាពខ្លះមែនក្នុងដំណើរការរំសាយនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួន ប៉ុន្តែទន្ទឹមគ្នានោះ ក៏ទាមទារឲ្យអាមេរិកផ្ដល់រង្វាន់លើកទឹកចិត្តវិញ៕	អ្នកជំនាញរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) បានចេញផ្សាយរបាយការណ៍មួយដែលបង្ហាញថា កម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរ និងមីស៊ីលរបស់កូរ៉េខាងជើងនៅតែមានសកម្មភាពដដែល។ របាយការណ៍នេះទម្លាយថា របបដឹកនាំក្រុងព្យុងយ៉ាងប្រើប្រាស់ព្រលានយន្តហោះដើម្បីស្តុកអាវុធរបស់ខ្លួន ហើយនៅតែអាចធ្វើសកម្មភាពពាណិជ្ជកម្មបំពានដំណោះស្រាយរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិដដែល។ លើសពីនោះ កូរ៉េខាងជើងក៏បន្តលួចផ្គត់ផ្គង់អាវុធទៅបរទេសដូចគ្នា។
ម្យ៉ាងវិញទៀត ការអស់កម្លាំងឥតឈប់ឈរយូរអង្វែង អាចនឹងក្លាយជាជំងឺធ្ងន់ធ្ងរ ហើយមិនត្រូវបានធូរស្រាលដោយសម្រាកនោះឡើយ។ វាជាស្ថានភាពថប់ដង្ហើម ដែលវិវត្តទៅតាមពេលវេលា ហើយអាចនឹងកាត់បន្ថយថាមពល ការលើកទឹកចិត្ត និងការប្រមូលផ្តុំអារម្មណ៍របស់អ្នក។ ការអស់កម្លាំងនៅកម្រិតនេះ អាចប៉ះពាល់ដល់សុខុមាលភាពផ្លូវចិត្ត និងផ្លូវកាយរបស់អ្នកផងដែរ។ មូលហេតុ ការអស់កម្លាំងភាគច្រើន អាចបណ្តាលមកពីទម្លាប់មួយ ឬច្រើនរបស់អ្នក ជាពិសេស ការមិនហាត់ប្រាណ និងការធ្វើការហួសកម្លាំង។ វាក៏ទាក់ទងទៅនឹងការធ្លាក់ទឹកចិត្តផងដែរ។ ជួនកាល ការអស់កម្លាំង គឺជារោគសញ្ញានៃស្ថានភាពជំងឺផ្សេងទៀត ដែលទាមទារការព្យាបាល។ កត្តារបៀបរស់នៅ ការធ្វើតារាងសកម្មភាពអំពីអ្វីដែលអ្នកបានធ្វើ អាចទទួលខុសត្រូវចំពោះការអស់កម្លាំងរបស់អ្នក ហើយក៏ជាជំហានដំបូង ឆ្ពោះទៅរកការធូរស្បើយផងដែរ។ ការអស់កម្លាំង អាចទាក់ទងនឹង ៖ 1. ការប្រើគ្រឿងស្រវឹង ឬគ្រឿងញៀន 2. ការធ្វើសកម្មភាពហួសប្រមាណ 3. កង្វះសកម្មភាពរាងកាយ 4. គេងមិនគ្រប់ 5. ប្រើថ្នាំ ដូចជាថ្នាំប្រឆាំងនឹងអ៊ីស្តាមីន ឬថ្នាំក្អក 6. ទម្លាប់ទទួលទានមិនល្អ។ លក្ខខណ្ឌសុខភាព ការអស់កម្លាំងឥតឈប់ឈរ អាចជាសញ្ញាមួយនៃជំងឺ ឬផលប៉ះពាល់នៃថ្នាំ ឬវិធីព្យាបាលដែលត្រូវប្រើដូចជា ៖ 1. ជំងឺថ្លើមស្រួចស្រាវ 2. ភាពស្លេកសាំង 3. បញ្ហាថប់បារម្ភ 4. ជំងឺមហារីក 5. ជំងឺអស់កម្លាំងរ៉ាំរ៉ៃ 6. ការរលាករ៉ាំរ៉ៃ ឬការរលាក 7. ជំងឺតម្រងនោមរ៉ាំរ៉ៃ 8. ការព្រួយបារម្ភ 9. ជំងឺស្ទះសួតរ៉ាំរ៉ៃ 10. ជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្ត (ជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្តធ្ងន់ធ្ងរ) 11. ទឹកនោមផ្អែម 12. ទុក្ខព្រួយ 13. ជំងឺបេះដូង 14. ជំងឺក្រពេញទីរ៉ូអ៊ីត 15. ជំងឺរលាកពោះវៀនធំ 16. ថ្នាំ និងការព្យាបាលដូចជាការព្យាបាលដោយប្រើគីមី ការព្យាបាលដោយកាំរស្មី ការប្រើថ្នាំបំបាត់ការឈឺចាប់ ថ្នាំបេះដូង និងថ្នាំប្រឆាំងនឹងជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្ត 17. ជំងឺក្រិនច្រើនកន្លែង 18. ភាពធាត់ 19. ការឈឺចាប់រោនោះជាការតស៊ូ 20. ភាពតានតឹង 21. របួសផ្នែកខួរក្បាល៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ដើម្បីលុយ ស្ទើរតែមនុស្សគ្រប់គ្នា ត្រូវធ្វើការលើសម៉ោងពីមួយពេលទៅមួយពេល។ ករណីបែបនេះ វានឹងធ្វើឲ្យអ្នកមនុស្សយើងអស់កម្លាំងជាបណ្តោះអាសន្ន។
On Monday U.S. President Donald Trump called China a "rival power" that is "aggressively undermining America's interests around the globe" in his administration's first national security strategy. The label, which is as blunt as it is misleading, suggests that the Trump administration is still viewing the relationship with China with an old-fashioned zero-sum mentality. This does precious little to help bring the world's top two economies, also each other's largest trading partners, closer. In fact, the China-U.S. relationship, especially in the economic and trade sectors, has benefited both sides. In 2016, U.S. trade in goods and services with China totaled an estimated 648.2 billion U.S. dollars; two-way foreign direct investment surpassed 60 billion dollars. U.S. exports of goods and services to China supported an estimated 911,000 jobs in 2015. These facts and figures have proved that the two sides have far more reasons and ample opportunities to work together than to turn against each other. There are multiple more cases that can illustrate the success of China-U.S. cooperation. For example, to combat climate change, the two countries formerly joined forces to make the historic Paris climate deal a reality. In maintaining global security, the two countries worked together along with other parties to clinch the Iranian nuclear deal, and safeguarded regional as well as international stability through diplomacy and peaceful resolution. Therefore, despite differences, cooperation and dialogue should be the mainstay of bilateral relations. Since Trump became president, the two countries have maintained regular high-level communications. Over the past year, the two sides have launched four high-level dialogue mechanisms on diplomacy and security, the economy, social and people-to-people exchanges, and law enforcement and cyber security and have been making progress in those areas. During Trump's visit to China last month, the two countries signed 250 billion dollars' worth of business deals, showing good will and also confidence in future bilateral economic cooperation. So far, the development of China-U.S. relations has been sound and stable and is gaining momentum. The two countries should focus on cooperation and overcome differences in accordance with the consensus that has been reached so as to ensure bilateral ties develop in the right direction. As the world's largest developing country and largest developed country respectively, China and the United States both shoulder the responsibilities of maintaining world peace and stability as well as promoting economic prosperity and global development. To fulfill those responsibilities, the two countries need to build trust and view each other as partners instead of competitors. This is in the interest of both countries and will benefit the world as a whole	BEIJING: The strongest foundation for any bilateral ties, including those between China and the United States, is trust and cooperation.
វេទិកាសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកលើកទី៤៨ កំពុងធ្វើឡើងនៅទីក្រុងដាវ៉ូស សហព័ន្ធស្វ៊ីស ហើយគ្រោងបញ្ចប់នៅទី២៦ ខែមករានេះ។ ជំនួបប្រចាំឆ្នាំរវាងមេដឹកនាំពិភពលោក មហាសេដ្ឋីប្រាក់វាល់លានដុល្លារ និងសេដ្ឋកិច្ចវិទូ ធ្វើឡើងក្នុងបរិបទដែលពិភពលោកជួបចរន្តពីរ។ ទីមួយ គឺការងើបឡើងនៃនយោបាយគាំពារនិយម និយាយឲ្យចំគឺនយោបាយថ្មីរបស់អាមេរិកក្រោមរដ្ឋបាលប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ និងការជំរុញសេដ្ឋកិច្ចសេរីភាវូបនីយកម្ម។ ១. អឺរ៉ុបដើរតួឯកក្នុងការជំរុញពាណិជ្ជកម្មសេរី ក្នុងកិច្ចប្រជុំដែលរៀបចំនៅតំបន់ភ្នំ Alp មេដឹកនាំប្រទេសអឺរ៉ុបធំៗបីបានព្រមានពីការវិលត្រឡប់ទៅរកនយោបាយជាតិនិយមក្នុងវិស័យសេដ្ឋកិច្ច ខណៈដែលចរន្តមួយនេះហាក់លេចជារូបរាងខ្លាំងក្រោយការឡើងកាន់អំណាចរបស់លោក ដូណាល់ ត្រាំ នៅអាមេរិក។ ប្រធានាធិបតីបារាំង អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង នាយករដ្ឋមន្ត្រីអ៊ីតាលី ប៉ាវឡូ ជេនទីឡូនី និងអធិការបតីអាល្លឺម៉ង់ អែនជែឡា មឺហ្គែល បានជំរុញឲ្យមានកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសកលដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក។ ក្នុងន័យរិះគន់លោក ត្រាំ លោកស្រី មឺហ្គែល និយាយថា អាល្លឺម៉ង់ប្ដេជ្ញាចិត្តក្នុងការស្វែងរកដំណោះស្រាយពហុភាគី ហើយសកម្មភាពឯកតោភាគី និងការគាំពារនិយមមិនមែនជាដំណោះស្រាយឡើយ។ លោក ម៉ាក្រុង លើកឡើងពីសារសំខាន់នៃយន្តការពហុភាគី និងសមាហរណកម្មស៊ីជម្រៅ ហើយបារាំងនឹងដើរតួដើម្បីជោគជ័យខ្លួនផង និងអឺរ៉ុបផង។ ឯលោក ជេនទីឡូនី បញ្ជាក់ថា វាជារឿងត្រឹមត្រូវដែលគិតពីប្រយោជន៍ខ្លួនឯង តែអ្វីៗក៏មានកម្រិតដែរ។ អឺរ៉ុប ដែលជួបបញ្ហាជាច្រើនដូចជាការចាកចេញរបស់អង់គ្លេស វិបត្តិអ៊ុយក្រែន និងលំហូជនភៀសខ្លួន បានប្រឹងប្រែងជំរុញចរន្តសេដ្ឋកិច្ចសេរី ដើម្បីផលប្រយោជន៍រួម ខណៈអាមេរិកអនុវត្តនយោបាយគិតតែខ្លួនឯង។ ជំហររបស់អាមេរិក គឺជាឱកាសសម្រាប់អឺរ៉ុបក្នុងការពង្រឹងឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួនលើឆាកអន្តរជាតិ បំពេញចន្លោះប្រហោងបន្សល់ទុកការដើរចេញរបស់អាមេរិក ស្របពេលដែលមេដឹកនាំសមាជិកអឺរ៉ុបក៏មានជំហរជំរុញមុខមាត់អឺរ៉ុបឡើងវិញដែរ។ ២. ចិនអួតខ្លួនឯងក្នុងការបើកចំហសេដ្ឋកិច្ចសម្រាប់បរទេស ប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជិនភីង មិនបានចូលរួមកិច្ចប្រជុំនៅទីក្រុងដាវ៉ូស សម្រាប់ឆ្នាំ២០១៨ ឡើយ។ លោក លីវ ហឺ (Liu He) មន្ត្រីជំនិត ដែលគេជឿថានៅពីក្រោយនយោបាយសេដ្ឋកិច្ចរបស់លោក ស៊ី បានបង្ហាញវត្តមានជំនួសវិញ។ ការបើកចំហ ឱកាស ការអភិវឌ្ឍ គឺជាពាក្យបីម៉ាត់ សង្ខេបចេញពីសុន្ទរកថារបស់មន្ត្រីចិនរូបនេះ ដែលចង់ប្រាប់ពិភពលោកថា ការបើកចំហសេដ្ឋកិច្ចរបស់ចិន គឺជាឱកាសដើម្បីសម្រេចបានគោលដៅអភិវឌ្ឍរួមគ្នា។ ក្នុងន័យនេះ ចិននឹងលើកទឹកចិត្តការវិនិយោគ និងសកម្មភាពពាណិជ្ជកម្មទាំងក្នុងស្រុក និងក្រៅស្រុក សំដៅបង្កើតទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ចទ្រង់ទ្រាយធំជាមួយប្រទេសផ្សេង ក៏ដូចជាបង្កើតសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកបើកចំហមួយ។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Xinhua លោក លីវ បញ្ជាក់ថា ចិននឹងអនុញ្ញាតឲ្យទីផ្សារដើរតួសំខាន់ក្នុងការបែងចែកធនធាន និងជំរុញការអនុវត្តច្បាប់ស្ដីពីកម្មសិទ្ធិ ជាពិសេសកម្មសិទ្ធិបញ្ញាតែម្ដង។ លើសពីនោះ ក្រុងប៉េកាំង នឹងធ្វើសមាហរណកម្មស៊ីជម្រៅថែមទៀតជាមួយនឹងបទបញ្ញត្តិអន្តរជាតិក្នុងវិស័យជំនួញ សម្រួលការចូលទៅរករកស៊ីក្នុងទីផ្សារចិន បើកចំហវិស័យសេវាកម្ម និងហិរញ្ញវត្ថុ ព្រមទាំងបង្កើតបរិយាកាសវិនិយោគដ៏ទាក់ទាញផងដែរ។ លោក លីវ បានរំឭកសម្ដីលោក ស៊ី ក្នុងមហាសន្និបាតបក្សលើកទី១៩ ថា ចិននឹងមិនបិទទ្វាររបស់ខ្លួន មិនខ្វល់ពីប្រទេសផ្សេងឡើយ តែនឹងបើកចំហកាន់តែធំៗថែមទៀត។ បើតាមសុន្ទរកថាខាងលើ ចិនមាននយោបាយផ្ទុយពីគ្នាស្ទើរទាំងពីស្រុងពីអាមេរិកលើសំណុំរឿងពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិនេះ។ ចិនកាន់តែបើកចំហ ឯអាមេរិកកាន់តែខ្វល់ពីខ្លួនឯង និងរឹតត្បិតសេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួន។ ចិនទំនងជាមិនឲ្យឱកាសបែបនេះកន្លងផុតឡើយ ហើយច្បាស់ណាស់ថា ចិននឹងឆក់យកឱកាសកម្រនេះដើម្បីពង្រីកឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួនទៅទូទាំងពិភពលោក។ ៣. អាមេរិកបន្តឱបនយោបាយ America First ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ នឹងថ្លែងទៅកាន់កិច្ចប្រជុំវេទិកាសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកនៅថ្ងៃទី២៦ ខែមករា ហើយគេរំពឹងថា លោកនឹងអួតអាងពីនយោបាយតម្កល់ផលប្រយោជន៍អាមេរិកជាធំនៅចំពោះមុខអ្នកចូលរួមដែលមាននិន្នការទៅរកចរន្តពាណិជ្ជកម្មសេរី និងការបើកចំហទីផ្សារ។ មុនទៅដល់ទីក្រុងដាវ៉ូស ត្រាំ បានផ្ញើសារទុកមុនថា លោកនឹងប្រាប់មេដឹកនាំពិភពលោកឯទៀតឲ្យបានដឹងច្បាស់ពីគោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ចអាមេរិកបច្ចុប្បន្ន។ គោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ចរបស់អាមេរិក ក៏គ្មានអ្វីក្រៅតែពីគិតប្រយោជន៍ខ្លួនឯងមុនប្រយោជន៍រួមដែរ។ អាមេរិក ដែលធ្លាប់ជាជន្ទល់គួរឲ្យទុកចិត្តរបស់ពិភពលោក កំពុងធ្វើឲ្យគេឯបាត់បង់ជំនឿអស់ទៅហើយដោយសារស្នាដៃលោក ត្រាំ ។ អាមេរិកបានដើរចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មភាពជាដៃគូអន្តរប៉ាស៊ីហ្វិក ហើយលោក ត្រាំ កំពុងគំរាមលុបចោលកិច្ចព្រមពៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីអាមេរិកខាងជើង (NAFTA) ។ ចុងក្រោយលោកបានចាត់វិធានការគាំពារនិយមជាច្រើនលើកទៀត។ ដំណើរសព្វថ្ងៃរបស់អាមេរិក គឺទៅរកនយោបាយគាំពារនិយម តែរដ្ឋបាលលោក ត្រាំ ប្រាប់ពិភពលោកថា អាមេរិកនៅតែបើកចំហរជានិច្ចចំពោះការធ្វើជំនួញនោះ។ ពាណិជ្ជកម្មពិភពលោកដែលអាមេរិកចង់បាន គឺការរកស៊ីត្រូវតែគោរពប្រយោជន៍គ្នាទៅវិញទៅមក ដោយស្មើភាព និងយុត្តិធម៌ និងមិនមែនភាគីម្ខាងចំណេញ ហើយម្ខាងទៀតខាតឡើយ។ ក្នុងសារនៅលើ Twitter លោក ត្រាំ បញ្ជាក់ថា ចុងក្រោយ អាមេរិកនឹងឈ្នះម្ដងទៀត៕	នៅឯវេទិកាសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកទីក្រុងដាវ៉ូស ប្រទេសស្វ៊ីស មេដឹកនាំអឺរ៉ុបជាច្រើនបានចេញមុខប្រឆាំងនយោបាយជាតិនិយម គាំពារនិយម និងបានជំរុញចរន្តសាកលភាវូបនីយកម្មក្នុងវិស័យពាណិជ្ជកម្ម។ ចិនឯណោះវិញ ក៏ប្រកាសពីនយោបាយបើកចំហសេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួនសម្រាប់អ្នកវិនិយោគទាំងអស់ដើម្បីការអភិវឌ្ឍរួមគ្នា។ ខុសពីគេឯង អាមេរិកនឹងបន្តយុទ្ធនាការជំរុញនយោបាយ «America First» ជាមួយនឹងការសន្យាថា ខ្លួននឹងមិនបែរខ្នងដាក់ពិភពលោកឡើយ។
បើផ្អែកលើតួលេខមួយចំនួន, វិស័យសេវាកម្ម(៤៥%នៃផលិតផលសរុបក្នុងស្រុក) ឧស្សាហកម្ម(៣០%នៃផលិតផលសរុបក្នុងស្រុក) ពិតជាបានរួមចំណែកធំក្នុងសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាមែន។ប៉ុន្តែ វិស័យកសិកម្ម ក៏ត្រូវបានគេមើលឃើញថា គឺជាវិស័យជន្ទុលនៃសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាដ៏សំខាន់មិនអាចជៀសបានដែរ ព្រោះថា ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរចំនួនជាង៨០ភាគរយនៅបន្តពឹងផ្អែក និងរស់ដោយសារវិស័យមួយនេះ។ បើផ្អែកលើតថភាពជាក់ស្តែង រហូតមកដល់ពេលនេះ មិនមែនមានន័យថា គ្មានអ្នកជំនួញវិនិយោគនៅក្នុងវិស័យនេះទេ។ តាមពិត មានហើយអ្នកជំនួញបោះទុនវិនិយោគក្នុងវិស័យនេះ ប៉ុន្តែ គ្រាន់តែចំនួនអ្នកវិនិយោគនៅក្នុងវិស័យនេះ នៅមានចំនួនតិចតួចនៅឡើយ។ ជាក់ស្តែង អ្នកជំនួញដ៏ល្បីល្បាញម្នាក់ឈ្មោះលោក ម៉ុង ឫទ្ធី ត្រូវបានគេមើលឃើញថា គឺជាអ្នកប្តូរផ្តាច់ជីវិតដើម្បីកសិកម្មខ្មែរ។ លោកចង់ប្រែក្លាយកសិកម្មបែបបុរាណរបស់ខ្មែរ ឲ្យក្លាយទៅជាកសិ-ពាណិជ្ជកម្ម ឬកសិ-ឧស្សាហកម្ម។ លើសពីនេះទៅទៀត មិនមែនមានតែលោកមួយរូបប៉ុណ្ណោះទេ ដែលបោះទុនវិនិយោគក្នុងវិស័យកសិកម្មនោះ តាមពិត អ្នកជំនួញដទៃទៀត ក៏បានបោះទុនដាំដំណាំកៅស៊ូ ដំណាំម្រេច ស្វាយចន្ទី។ល។ គួរកត់សម្គាល់ថា បំណងចង់ប្រែក្លាយពីកសិកម្មបែបធម្មជាតិ ឲ្យក្លាយទៅជាកសិ-ពាណិជ្ជកម្ម ឬកសិ-ឧស្សាហកម្ម មិនមែនជាក្តីសុបិន្តមួយយប់ឡើយ។ វាត្រូវការពេលវេលាយូរ និងភាពអំណត់ក្នុងរយៈពេលវែង។ ពេលវេលា និងភាពអំណត់ គឺជារឿងមួយ។ តែឧបសគ្គជាច្រើនបាន និងកំពុងកើតឡើងនៅក្នុងវិស័យនេះ ហើយវាបានរារាំងអ្នកជំនួញមួយចំនួនធំមិនចង់ឲ្យបោះទុននៅក្នុងវិស័យដ៏មានសក្តានុពលមួយនេះ។ កង្វះខាតហេដ្ឋារចសម្ព័ន្ធរឹង (បណ្តាញគមនាគមន៍-បណ្តាញធារាសាស្ត្រ) និងទុន (ប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណែត), កង្វះខាតអ្នកជំនាញកសិកម្ម, កង្វះខាតដើមទុន, ភាពយឺតយ៉ាវក្នុងការទទួលប្រាក់ចំណេញមកវិញ គឺជាហេតុផលចម្បងធំៗដែលបង្អាក់ការតាំងចិត្តរបស់អ្នកជំនួញឲ្យបោះទុនវិនិយោគក្នុងវិស័យកសិកម្ម។ ម្យ៉ាងទៀត តម្លៃដើមនៃការផលិតក្នុងវិស័យកសិកម្មខ្មែរខ្ពស់ជាងប្រទេសវៀតណាម និងថៃ។ បញ្ហានេះ ជំរុញមួយកម្រិតបន្ថែមទៀត ឲ្យអ្នកវិនិយោគដកខ្លួនចេញពីវិស័យនេះ។ បោះទុនច្រើន, ត្រូវការរយៈពេលយូរ, មិនរំពឹងលើប្រាក់ចំណេញច្រើន, ការគ្រប់គ្រងលំបាក ព្រោះខ្វះកម្មករ តើឲ្យអ្នកជំនួញបោះទុនសង្គ្រោះវិស័យកសិកម្មខ្មែរដូចម្តេចនឹងកើត? ជាលទ្ធផលអាក្រក់ ប្រទេសកម្ពុជានៅបន្តនាំចូលផលិតផលកសិកម្មពីប្រទេសជិតខាងដែលមានតម្លៃថោកជាង។ រីឯ ផលិតផលកសិកម្មដែលកម្ពុជាផលិតបានដោយខ្លួនឯង គឺភាគច្រើនមិនទាន់មានលទ្ធភាពកែច្នៃនៅក្នុងប្រទេសនៅឡើយទេ។ ហើយបើនាំចេញ ក៏នាំចេញផលិតផលទាំងនោះមិនទាន់កែច្នៃដែរ។ ចំណុចនេះ ធ្វើឲ្យកម្ពុជាបាត់បង់តម្លៃបន្ថែម មួយកម្រិតថែមទៀត។ ដោយសារតែការប្រឈមខ្លាំងក្នុងវិស័យកសិកម្មនោះ អ្នកជំនួញជនជាតិខ្មែរ និងបរទេសនាំគ្នាវិនិយោគយ៉ាងគំហុកក្នុងវិស័យអចលនទ្រព្យក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។ វិនិយោគក្នុងវិស័យអចលនទ្រព្យ អាចទទួលបានប្រាក់ចំណេញលឿន, ច្រើន និងមិនសូវជឿក្បាលដូចវិនិយោគក្នុងវិស័យកសិកម្មឡើយ។ គ្រាន់តែថា ការវិនិយោគក្នុងវិស័យអចលនទ្រព្យ មិនសូវបានចូលរួមជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចច្រើនដូចវិស័យកសិកម្ម។ ប្រាក់ចំណេញពីវិស័យអចលនទ្រព្យ គឺជាប្រាក់ចំណេញហូរចូលហោប៉ៅតែក្រុមអ្នកវិនិយោគមួយក្តាប់តូចប៉ុណ្ណោះ តែវាមិនសូវបាចសាចចូលក្នុងសសៃឈាមនៃសេដ្ឋកិច្ចជាតិទាំងមូលដូចវិស័យកសិកម្មឡើយ។ ងាកមកវិស័យកសិកម្មវិញ, វិយោគក្នុងកសិកម្ម ប្រឈមការលំបាក ត្រូវការពេលយូរ តែប្រសិនបើអ្នកវិនិយោគអាចធ្វើបាន សកម្មភាពនេះ ពិតជាអាចជួយបង្កើតការងារជូនពលរដ្ឋបានច្រើន, ជួយកាត់បន្ថយចលនាចំណាកស្រុក, ជួយកាត់បន្ថយការនាំចូលទំនិញកសិកម្មពីបរទេស។ល។ តើអ្វីទៅជាដំណោះស្រាយ? នៅក្នុងទ្រឹស្តីសេដ្ឋកិច្ចទីផ្សារសេរី គេមិនអាចបង្ខំអ្នកវិនិយោគឲ្យបោះទុនលើវិស័យនេះ ឬលើវិស័យនោះបានឡើយ។ អ្វីៗវាអាស្រ័យលើការសម្រេចរបស់អ្នកវិនិយោគម្នាក់ៗ។ តែនៅក្នុងបរិបទនៃប្រទេសកម្ពុជា, ប្រសិនបើស្ថាប័នរដ្ឋ និងឯកជនដែលពាក់ព័ន្ធសម្រេចចិត្តចង់ជួយលើកតម្កើងវិស័យកសិកម្មឲ្យរីកចម្រើនដូចប្រទេសជិតខាង, ដូច្នេះ រដ្ឋ និងវិស័យឯកជន គួរចាប់ផ្តើមចាក់បញ្ចូលទុនវិនិយោគនៅក្នុងវិស័យកសិកម្មឲ្យកាន់តែច្រើនជាងមុន បើទោះបីជាដឹងថា ការវិនិយោគក្នុងវិស័យនេះ មិនចំណេញភ្លាមៗ និងត្រូវការពេលវេលាយូរយ៉ាងណាក្តី។ តែអ្វីដែលគេប្រាកដ គឺថា កសិកម្ម គឺជាឆ្អឹងខ្នង និងជាជន្ទល់សេដ្ឋកិច្ចមិនអាចខ្វះបាន ជាពិសេស ក្នុងក្របខណ្ឌប្រទេសកម្ពុជា ដែលសេដ្ឋកិច្ចនៃវិស័យផ្សេងៗមិនទាន់រីកធំដូចប្រទេសអភិវឌ្ឍ។ ប្រសិនបើអ្នកជំនួញត្រៀមចាក់បញ្ចូលទុនក្នុងវិស័យកសិកម្ម តើរដ្ឋគួរជួយអ្នកជំនួញទាំងនោះនូវអ្វីខ្លះ? ជាចម្លើយ រដ្ឋគួរជំរុញការកសាងធារាសាស្ត្របន្ថែម គួរបញ្ចុះតម្លៃអគ្គីសនី ឬគួរជួយឧបត្ថម្ភធន (ក្នុងទម្រង់ដែលអាចធ្វើបាន) ជូនដល់អ្នកវិនិយោគក្នុងវិស័យកសិកម្ម ឬកសិករ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ការជួយពង្រីកទីផ្សារជូនអ្នកដាំ ឬអ្នកវិនិយោគ គឺជារឿងដែលត្រូវធ្វើជាចាំបាច់។ អ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់ កាលពីខែកុម្ភៈកន្លងទៅ នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ក៏បានអំពាវនាវឲ្យស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធត្រូវចាប់អារម្មណ៍ទាក់ទាញការវិនិយោគបន្ថែមទៀតសម្រាប់វិស័យកសិកម្ម ជាពិសេសអ្នកមានធនធានក្នុងស្រុកដែលមានទុនច្រើនសម្រាប់ការបោះទុនក្នុងវិស័យកសិកម្មតែម្តង។ ជំហានដំបូងដែលអ្នកវិនិយោគអាចជួយវិស័យកសិកម្មបាន គឺការបង្កើតសិប្បកម្មកែច្នៃផលិផលកសិកម្មដែលមានស្រាប់ ដូចជា បង្កើតសិប្បកម្មកែច្នៃផ្លែក្រូចពោធិ៍សាត់ឲ្យទៅជាទឹកក្រូចកំប៉ុង, កែច្នៃផ្លែស្វាយ, ផ្លែស្វាយចន្ទី, ផ្លែចេក, ផ្លែមៀន។ល។ សព្វថ្ងៃនេះ ផលិតផលកសិកម្មមានច្រើនគួរសមណាស់ដែរ បើទោះបីជាបរិមាណនៃផលិតផលទាំងនោះ មិនទាន់មានចំនួនប្រាកដប្រជាក៏ដោយក្តី។ ប៉ុន្តែចំណុចឧបសគ្គរបស់កម្ពុជា គឺកង្វះសង្វាក់ផលិតកម្មកែច្នៃផលិតផលទាំងនោះ។ បើមិនកែច្នៃឲ្យទាន់ពេលវេលាទេនោះ ផលិតផលកសិកម្មទាំងនោះ ស្អុយរលួយចោលអស់។ កម្ពុជា ខ្វះសិប្បកម្ម ឬរោងចក្រកែច្នៃ។ ផលិតផលកសិកម្មខ្មែរ ដែលលក់ចេញទៅក្រៅប្រទេស ភាគច្រើន ជាផលិតផលមិនទាន់កែច្នៃ។ តើអាចទៅរួចទេ ប្រសិនបើគេជំរុញឲ្យអ្នកវិនិយោគអចលនទ្រព្យ ឲ្យចំណាយថវិការបស់ខ្លួនមួយចំណែកណាមួយនោះ មកជួយស្រោចស្រង់វិស័យកសិកម្មខ្មែរ? ប្រសិនបើអ្នកវិនិយោគអចលនទ្រព្យ ឬអ្នកវិនិយោគដទៃទៀត ចាប់ផ្តើមគិតថា កសិកម្ម គឺអាយុជីវិតនៃសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា ពេលនោះ វាលស្រែរខ្មែរលែងស្ថិតនៅទំនេរដោយគ្មានទឹក និងដីបែកក្រហែងទៀតហើយ។ ម្យ៉ាងទៀត ដើម្បីជំរុញវិស័យកសិកម្ម រដ្ឋាភិបាលគួរចាប់ផ្តើមពិនិត្យមើលឡើងវិញដីស្រែរដែលឈ្មួញទិញទុកលក់យកចំណេញ ដោយមិនធ្វើអ្វីទាំងអស់។ ដីដែលទិញហើយ អត់យកទៅធ្វើអ្វីសោះ តើរដ្ឋគួរយកពន្ធក្នុងកម្រិតខ្ពស់ឬទេ? ការយកពន្ធលើដីដែលទំនេរចោល ជំរុញឲ្យម្ចាស់ដីធ្វើសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចអ្វីមួយ។ ហើយរូបមន្តនេះ គឺជាការជំរុញសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចថ្នាក់មូលដ្ឋាន ដែលនៅទីបញ្ចប់ វាជួយជំរុញសេដ្ឋកិច្ចថ្នាក់ជាតិទាំងមូល៕	ភ្នំពេញ៖ រហូតមកដល់ពេលនេះ វិស័យសេវាកម្ម, វិស័យកសិកម្ម, វិស័យឧស្សហកម្ម, វិស័យសំណង់-អចលនទ្រព្យ, វិស័យហិរញ្ញវត្ថុ និងវិស័យទេសចរណ៍ គឺសរសទ្រូងនៃសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាយ៉ាងសំខាន់។ នៅក្នុងវិស័យដែលជាឆ្អឹងខ្នងនៃសេដ្ឋកិច្ចទាំងអស់ខាងលើនេះ វិស័យកសិកម្ម គឺជាឆ្អឹងខ្នងកណ្តាលនៃសេដ្ឋកិច្ចជាតិទាំងមូលរបស់កម្ពុជា ព្រោះ វិស័យនេះបានរួមចំណែក២៥ភាគរយនៅក្នុងផលិតផលសរុបរបស់ព្រះរាជាណាចក្រ ហើយប្រជាពលរដ្ឋជាង៨០ភាគរយនៅតែពឹងផ្អែកលើវិស័យកសិកម្ម។ វិស័យនេះសំខាន់សម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចជាតិ ចុះហេតុអ្វីបានជាអ្នកវិនិយោគធំៗមិនសូវចាប់អារម្មណ៍ ហើយពួកគេបែរជាបោះទុនច្រើនក្នុងវិស័យអចលនទ្រព្យទៅវិញ?
សូមស្ដាប់ប្រសាសន៍ លោក វេង សាខុន ខាងក្រោមនេះ៖	ភ្នំពេញ៖ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ លោក វេង សាខុន បានលើកពីបទពិសោធអាក្រក់មួយ ដែលពាណិជ្ជករនានាត្រូវចៀសវាង។ លោកមិនបានបញ្ចេញឈ្មោះ តែបានបញ្ជាក់ថា មានជំទាវម្នាក់ បាននាំអង្ករចាប់ឆាយទៅទីផ្សារអឺរ៉ុបជាង ២០កុងតឺន័រ ហើយត្រូវបានអឺរ៉ុបបដិសេធអង្ករទាំងនោះ ដែលនាំឲ្យប៉ះពាល់កេរ្ដិ៍ឈ្មោះកម្ពុជា។ លោកសង្កត់ធ្ងន់ថា នេះគឺជាបទពិសោធអាក្រក់បំផុតសម្រាប់កម្ពុជា។ ថ្លែងនៅក្នុងសិក្ខាសាលាមួយកាលពីថ្ងៃទី១២ខែកញ្ញា លោក វេង សាខុន បានគូសបញ្ជាក់ថា មុននាំចេញផលិតផលផ្សេងៗទៅក្រៅប្រទេស គេត្រូវប្រាកដប្រជាពីគុណភាពផលិតផល ឆ្លើយតបទីផ្សារបរទេសជាមុនសិន។
«កន្លែងព្យាបាលជំងឺឯកជនមួយចំនួននៅតែមិនព្រមអនុវត្តតាមការណែនាំរបស់ក្រសួងសុខាភិបាល ក្នុងការចេញវេជ្ជបញ្ជាដោយកុំព្យូទ័រ ដោយនៅតែបន្តសរសេរដោយដៃ ខ្ជីខ្ជា អានមិនដាច់ និងមិនត្រឹមត្រូវតាមក្បួនខ្នាតវេជ្ជសាស្ត្រ»។ នេះជាការកត់សម្គាល់របស់ក្រសួងសុខាភិបាល ដោយយោងតាមសារាចរណែនាំ កាលពីខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៦ ស្តីពីការចេញវេជ្ជបញ្ជា និងលទ្ធផលអមមន្ទីរពិសោធន៍ ឬសេវាអមវេជ្ជសាស្ត្រ។ រដ្ឋលេខាធិការ និងជាអ្នកនាំពាក្យក្រសួងសុខាភិបាល បានតម្រូវដល់ម្ចាស់សេវាសុខាភិបាលឯកជនទាំងអស់ចេញវេជ្ជបញ្ជាតាមកុំព្យូទ័រទាំងអស់គ្នា ក្នុងករណីមិនគោរពតាម ក្រសួងនឹងចាត់វិធានការយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់។ វិធានការនោះ គឺការផាកពិន័យជាប្រាក់៥លានរៀល តាមការប្រកាសអន្តរក្រសួងរវាងក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ ជាមួយក្រសួងសុខាភិបាល ឬឈានទៅដកអាជ្ញាបណ្ណ ព្រមទាំងបិទកន្លែងព្យាបាលតែម្តង។ នេះបើតាមលិខិតរបស់លោកស្រី ឱ វណ្ណឌីន ចុះកាលពីថ្ងៃទី២១ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២០៕	លោកស្រី ឱ វណ្ណឌីន រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងសុខាភិបាល ក្នុងនាមរដ្ឋមន្ត្រី បានសរសេរលិខិតក្រើនរំឭកម្ចាស់សេវាសុខាភិបាលឯកជនទាំងអស់ឲ្យចេញវេជ្ជបញ្ជា និងលទ្ធផលពីមន្ទីរបទពិសោធន៍ ឬសេវាអមវេជ្ជសាស្ត្រតាមកុំព្យូទ័រ។
បន្ទាប់ពីបេក្ខជនមកពីបណ្ដាសាលារៀនរដ្ឋ និងឯកជននៅទូទាំងរាជធានី ខេត្ត បានបញ្ចេញសមត្ថភាពប្រកួតប្រជែងយ៉ាងស្វិតស្វាញនៅវគ្គជម្រុះក្នុង កម្មវិធីការប្រកួតប្រជែងនិយាយភាសាចិនប្រចាំឆ្នាំ២០១៧ ដែលរៀបចំឡើងដោយវិទ្យាស្ថានអន្ដរជាតិ កម្ពុជា-អាស៊ាន។ បេក្ខជនឆ្នើម ១០រូប ដែលមានសមត្ថភាពឈានទៅកាន់វគ្គផ្ដាច់ព្រ័ត្រ និងបង្ហាញសមត្ថភាពចុងក្រោយនៅចំពោះមុខគណៈកម្មការ និងសាធារណជន នៅថ្ងៃនោះផងដែរ។ ក្រៅពីការបញ្ចេញសមត្ថភាព ចំណេះដឹង និងវោហារស័ព្ទផ្ទាល់ខ្លួន ដើម្បីបង្ហាញទៅកាន់ទស្សនិកជនរបស់បេក្ខជនទាំង១០រូប ក្នុងនោះក៏មានការបង្ហាញនូវទស្សនីយភាពរបាំប្រពៃណីបុរាណចិន ការច្រៀងចំរៀងជាក្រុម ដែលចូលរួមសម្ដែងដោយសិស្សនិស្សិត ផ្នែកភាសាចិននៃវិទ្យាស្ថានអន្ដរជាតិ កម្ពុជា-អាស៊ាន។ សូមបញ្ជាក់ថា ការប្រកួតប្រជែងនិយាយភាសាចិនប្រចាំឆ្នាំ២០១៧ គឺរៀបចំឡើងក្នុងគោលបំណងបំផុសទឹកចិត្តយុវជនកម្ពុជា ដែលសិក្សាភាសាចិន បញ្ចេញនូវភាពក្លាហាន និងដើម្បីពង្រឹងបន្ថែមសមត្ថភាពការនិយាយភាសាចិន។ លើសពីនេះទៅទៀតដើម្បីពង្រឹងចំណងមិត្តភាពរវាងប្រទេសទាំងពីរ កម្ពុជា និងចិន តាមរយៈការអប់រំ។ សូមអញ្ចើញមកទទួលសំបុត្រចូលរួមទស្សនា នៅវិទ្យាស្ថានអន្ដរជាតិ កម្ពុជា-អាស៊ានអោយបានមុនថ្ងៃទី១៧ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៧។ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	រាជធានីភ្នំពេញ៖ វិទ្យាស្ថានអន្ដរជាតិ កម្ពុជា-អាស៊ាន ផ្នែកភាសាចិន នឹងប្រារព្ធកម្មវិធី ការប្រកួតប្រជែងនិយាយភាសាចិនប្រចាំឆ្នាំ២០១៧ វគ្គផ្ដាច់ព្រ័ត្រ នាថ្ងៃទី១៨ ខែវិច្ឆិកាឆ្នាំ២០១៧ខាងមុខនេះ នៅសាល H នៃសកលវិទ្យាល័យ ពុទ្ធិសាស្ដ្រា។
ការកើនឡើងឥទ្ធិពលយ៉ាងឆាប់រហ័សរបស់កងទ័ពរំដោះប្រជាជន ធ្វើឲ្យប្រទេសជាច្រើនមានការភ័យព្រួយ ពិសេសប្រទេសដែលមានជម្លោះជាមួយចិន។ យ៉ាងណាមិញ បើតាមកាសែតចិន China Dailyប្រមុខការពារជាតិចិន វៃ ហ្វឹងហឺ បញ្ជាក់ថា ចិននឹងមិនធ្វើសង្គ្រាមជាមួយណាឡើយ លុះត្រាតែខ្លួនរងការវាយប្រហារជាមុន។ នាវេទិកាកិច្ចសន្ទនាសន្តិសុខ Shangri-la នៅថ្ងៃទី២ ខែមិថុនា ឧត្តមសេនីយ៍ វៃ ហ្វឹងហឺ និយាយថា កងទ័ពរំដោះប្រជាជនចិន ដើរលើផ្លូវអភិវឌ្ឍដោយសន្តិភាព បន្តការប្ដេជ្ញាចិត្តដើម្បីការពារប្រយោជន៍ជាតិ ហើយជួយរក្សាសន្តិភាព និងសន្តិសុខតំបន់ ក៏ដូចជាពិភពលោក។ បើតាមលោករដ្ឋមន្ត្រី ការប្ដេជ្ញាចិត្តរបស់យោធាចិនក្នុងការរក្សាសន្តិភាព មានចែងក្នុងធម្មនុញ្ញបក្សកុម្មុយនីស្តចិន និងសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិនទៀតផង។ «បើដល់ថ្នាក់នេះហើយ នៅមានប្រទេសដែលមិនជឿជាក់ចិនទៀតនោះ គ្មានអ្វីដែលចិនធ្វើបានទៀតឡើយ។» នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក វៃ ហ្វឹងហឺ ក្នុងសម្លៀកបំពាក់ឧត្តមសេនីយ៍របស់យោធាចិនដែលបន្តថា នៅថ្ងៃខាងមុខ មិនថាចិនខ្លាំងប៉ុនណាក៏ដោយ ក៏យោធាចិននឹងមិនដើរគំរាមប្រទេសផ្សេង អនុវត្តគោលនយោបាយអនុត្តរភាព ឬបង្កើនតំបន់ឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួនអ្វីឡើយ ព្រោះវាមិនស្របតាមជំហរ និងផលប្រយោជន៍របស់ខ្លួន។ លោក វៃ ហ្វឹងហឺ ជារដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិទីមួយចូលរួមក្នុងវេទិកានេះតាំងពីឆ្នាំ២០១១ មក។ វត្តមានរបស់លោក កើតចំពេលដែលស្ថានការណ៍ក្នុងតំបន់ និងពិភពលោកគ្របដណ្ដប់ដោយជម្លោះពាណិជ្ជកម្មរវាងអាមេរិក និងចិន ព្រមទាំងការព្រួយបារម្ភពីភាពតានតឹងនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងផង។ ត្រង់ចំណុចនេះ ប្រមុខការពារជាតិលើកឡើងថា គ្មានបំណងបង្កបញ្ហាអ្វីឡើយ តែក៏មិនខ្លាចដែរ បើអ្នកណាហ៊ានវាយប្រហារចិន យោធាចិននឹងវាយបកវិញ។ ទោះមិននិយាយចំឈ្មោះប្រទេសណា ក្នុងចិត្តរបស់លោក វៃ ប្រាកដជាមានពាក្យអាមេរិកមិនខាន។ ទំនាក់ទំនងរវាងមហាអំណាចទាំងពីរ កាន់តែជូរចត់ខ្លាំងដោយសារបញ្ហាជាច្រើនចាប់ពីសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្ម ការគាំទ្រកោះតៃវ៉ាន់ពីសំណាក់ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន រហូតការបញ្ចេញសាច់ដុំយោធានៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងរបស់កងទ័ពចិនផង។ ក្នុងគោលដៅទប់ទល់ឥទ្ធិពលចិន អាមេរិកតែបញ្ជូននាវារបស់ខ្លួនបើកកាត់សមុទ្រចិនខាងត្បូង ហើយពេលខ្លះចូលកៀកដែនកោះដែលត្រួតត្រាដោយចិនទៅទៀត។ អាមេរិកតែងលើកឡើងពីសេរីភាពនាវាចរណ៍ក្រោមច្បាប់អន្តរជាតិ ដើម្បីការពារវត្តមានយោធារបស់ខ្លួន ប៉ុន្តែការបកស្រាយបែបនេះមិនចូលត្រចៀកចិនឡើយ។ ក្នុងវេទិកាដដែល រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិចិនចោទអាមេរិកថា បានបង្កើនកម្ដៅភាណតានតឹងដោយយកសេរីភាពនាវាចរណ៍ជាលេស៕	ពីសិង្ហបុរី រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិចិន វៃ ហ្វឹងហឺ បាននិយាយការពារការងើបឡើងឥតឈប់ឈររបស់កងទ័ពរំដោះប្រជាជនចិន។ ចំពោះមុខរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិ និងប្រមុខកងទ័ពជាច្រើនរូប លោក វៃ ហ្វឹងងហឺ និយាយច្បាស់ៗថា យោធាចិន អនុវត្តនយោបាយការពារខ្លួនសុទ្ធសាធ ហើយមិនគំរាមប្រទេសផ្សេងឡើយ ទោះមានសមត្ថភាពខ្លាំងប៉ុណ្ណាក្ដី។ ប៉ុន្តែរដ្ឋមន្ត្រីរូបនេះក៏ព្រមានវិញថា បើមានប្រទេសណាវាយប្រហារមុន យោធាចិនប្រាកដតដៃមិនខាន។
លោក គន គារី ប្រធានផ្នែកទីផ្សារភេសជ្ជៈប៉ូវកម្លាំង G Park ប្រចាំប្រទេសកម្ពុជា បានឲ្យដឹងថា ដោយសារតែ G Park ជាភេសជ្ជៈប៉ូវកម្លាំងសម្រាប់យុវ័យសម័យថ្មី និងមានសំបកវិចខ្ចប់ឌីស្សាញបែប DJ អ្នកចាក់ភ្លេង ហើយតារារ៉េប (Music DJ and Rapper) ខណៈពេលលោក G-Devith ដែលជាតារារ៉េប និងនិពន្ធបទចម្រៀងមានប្រជាប្រិយភាពខ្លាំងពីសំណាក់យុវ័យសម័យថ្មី បែបនេះហើយទើបលោកសម្រេចចិត្តយក លោក G-Devith មកធ្វើជាទូតសុឆន្ទៈ (Brand Ambassador) អោយ G Park តែម្តង។ Brand Ambassador G Park លោក G-Devith បានបញ្ចេញអារម្មណ៏ពិតថា នេះជាលើកទី១ហើយ ដែលលោកបានធ្វើទូតសុឆន្ទៈដើម្បីផ្សព្វផ្សាយអោយផលិតផល ហើយលោកមានអារម្មណ៍សប្បាយចិត្តនូវផលិតផលដែលលោកបានធ្វើជាអ្នកតំណាងផ្សព្វផ្សាយនេះ។ គួរបញ្ចាក់ផងដែរ G Park គឺជាភេសជ្ជៈប៉ូវកម្លាំងពិសេស ពីប្រទេសកូរ៉េ ដែរមានរសជាតិឈ្ងុយឆ្ងាញ់ មានវីតាមិន C, B2, B6 និង តូរីន ជំនួយខួរក្បាល ស្មារតី បង្កើតអារម្មណ៍ស្រស់ស្រាយសប្បាយចិត្ត។ G Park បានចាប់ផ្តើមចែកចាយក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាហើយ។ ( អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម )	លោក G-Devith ត្រូវបានក្រុមហ៊ុននាំចូលភេសជ្ជៈប៉ូវកម្លាំងពិសេសពីប្រទេសកូរ៉េ ចុះកុងត្រាដើម្បីធ្វើជា ទូតសុឆន្ទៈ(Brand Ambassador) តំណាងឲ្យភេសជ្ជៈប៉ូវកម្លាំងម៉ាក G Park Energy Drink កាលពីយប់ថ្ងៃទី ១៥ ខែ កក្កដា ឆ្នាំ ២០១៧ នេះ។
បើតាមប្រសាសន៏របស់អ្នកជំនាញ Jaguar Land Rover បានឲ្យដឹងថា យើងគួរតែយកចិត្តទុកដាក់ត្រួតពិនិត្យហ្វ្រាំងជាប្រចាំ ជាពិសេសនៅរដូវភ្លៀង ព្រោះវាបង្កឲ្យស្បែកហ្វ្រាំងមានភាពងាយសឹករេចរិលខ្លាំង ដែលអាចបង្កឲ្យ Disk របស់កង់រថយន្ដស្លោក ឬខូច។ មួយវិញទៀត ថ្គាមហ្វ្រាំងរថយន្ដ ក៏ជាចំណុចសំខាន់ដែលយើងត្រូវពិនិត្យវាឲ្យបានត្រឹមត្រូវផងដែរ ព្រោះថាវាអាចបង្កឲ្យស្បែកហ្វ្រាំងឆាប់សឹក និងគ្រោះថ្នាក់ផ្សេងៗ នៅពេលដែលថ្គាមហ្វ្រាំងមិនដំណើរការត្រឹមត្រូវ។ លោក ក៏បានបង្ហាញពីកត្តាគ្រោះថ្នាក់ផ្សេងៗ បណ្ដាលមកពីហ្វ្រាំងរថយន្ដផងដែរ ដូចជា៖ ទីមួយ វាបណ្ដាលឲ្យបែកកង់រថយន្ដនៅពេលកំពុងបើកបរ ព្រោះនៅពេលដែល រថយន្ដអស់ស្បែកហ្វ្រាំង វាធ្វើឲ្យថ្គាមហ្វ្រាំង កកិតនឹង Disk រថយន្ដ ហើយបង្កឲ្យមានកម្តៅនៅក្នុងកង់រថយន្ដ។ ទីពីរ វាបណ្ដាលឲ្យរថយន្ដក្រឡាប់ នៅពេលដែល ថ្គាមហ្វ្រាំងរបស់កង់ផ្នែកណាមួយ កៀមជាប់នឹង Disk របស់កង់រថយន្ដ ហើយចំពោះរថយន្ដដែលប្រើ ហ្វ្រាំងដៃវិញ វាបណ្ដាលឲ្យកង់រថយន្ដ កៀប ឬគាំង នៅពេលដែលហ្វ្រាំងដៃបែករឺគាំងស្បែករបស់វា។ ក្នុងនោះផងដែរ ក្រុមហ៊ុន ក៏បានប្រកាសពីការផ្តល់ជូនដ៏អស្ចារ្យ សម្រាប់អ្នកប្រើប្រាស់រថយន្ដម៉ាក Jaguar Land Rover ទាំងអស់ នូវការប្តូរស្បែកហ្វ្រាំងចំណាយចាប់ពី ១២៩ដុល្លា តែប៉ុណ្ណោះ និងទទួលបានសារៈប្រយោជន៍ជាច្រើនបន្ថែមទៀតដូចជា៖ ទទួលបានសេវាកម្មត្រួតពិនិត្យរថយន្ដជាង ១០០ចំណុចតាមបច្ចេកវិទ្យាចុងក្រោយគេ eVHC ឥតគិតថ្លៃ និងកាតសមាជិកសម្រាប់ទាញយកប្រយោជន៍ផ្សេងៗជាច្រើនពីក្លឹប Loyalty ផងដែរ។ ព័ត៌មានលម្អិតពីរថយន្តប្រណិត Jaguar និង Land Rover មាននៅមហាវិថីសហព័ន្ធរុស្សី សង្កាត់ទឹកថ្លា ខណ្ឌសែនសុខ រាជធានីភ្នំពេញ សូមទំនាក់ទំនង៖ 023 888-811 / 070 999-111 គេហទំព័រ ផ្លូវការ៖ www.landrovercambodia.com ទំព័រ Facebook ផ្លូវការ៖ Land Rover Cambodia/ Jaguar Cambodia ទំព័រ Instagram ផ្លូវការ៖ @LandRoverCambo/ @Jaguar Cambodia ( អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម )	ហ្វ្រាំងរថយន្ដជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់ក្នុងការបញ្ជាឲ្យរថយន្ដឈប់ ជាពិសេសពេលឈប់ប្រថុចញ៉ុច ដូច្នេះហើយការត្រួតពិនិត្យហ្វ្រាំងជាប្រចាំ គឺជាកត្តាចំបាច់បំផុតរបស់អ្នកបើកបរគ្រប់រូប ដើម្បីជៀសវាងការបង្កគ្រោះថ្នាក់ផ្សេងៗ ដែលបណ្ដាលមកពីហ្វ្រាំងរថយន្ដ ឬ ការចំណាយថវិកាច្រើនទៅលើការជួសជុលជាដើម។
Airlines should stay in the EU's emissions trading scheme and follow rules against subsidies to prevent Britain becoming a "carbon haven", Brussels-based group Transport and Environment said in the report seen by AFP. The group -- which has had meetings with EU Brexit negotiator Michel Barnier's task force -- warned that without a deal British planes could be unable to land in the bloc the day after the UK leaves. "As London works out its future relationship with the EU, it should be able to keep its current level of access to Europes aviation market by agreeing to maintain EU rules designed to curb flyings environmental impact," said Kristina Wittkopp, legal analyst at Transport and Environment (T&E) who wrote the report. The publication of the report comes on the eve of a European Union summit at which leaders are expected to approve the opening of talks on a future relationship with Britain, including on a trade deal. T&E said Britain should stay in the European Common Aviation Area -- which allows planes from EU states and some neighbouring countries to operate anywhere within the bloc -- even though it would mean overriding London's Brexit "red line" of being free from EU law. British Brexit Minister David Davis said on Sunday that he wanted a Canada-style arrangement between Britain and the EU, with "individual specific arrangements" for sectors including aviation. As part of the aviation area, Britain's industry has soared, with low-cost EasyJet battling with the UK's historic carrier British Airways. Outside the area, Britain's airline industry could be forced to set up new bases within EU territory. Without a Brexit deal it would not be allowed to fly there at all. - 'Carbon haven' - But the group said that if Britain does want to stay in the aviation area, the EU should make it a condition that it also remains in the EU's emissions trading scheme (ETS), which is aimed at reducing the impact of global warming. Under the scheme, carbon producers buy allowances to offset what they emit -- currently at seven euros ($8.2) per tonne of carbon dioxide -- funds from which are put back into measures to tackle climate change. "Any deal must ensure the UK does not quit the aviation ETS so that these airlines flights between the UK and Europe will still be required to purchase allowances," the report said. Britain should also remain subject to EU state aid rules, which prevent governments giving subsidies to companies, as giving handouts to British airports and airlines would "distort competition and harm the environment by spurring a growth in traffic." "To prevent Britain becoming a carbon haven for the aviation sector post-Brexit, it is essential that EU state-aid rules continue to apply to the UK," the report said. It added that Britain should also become a paying, non-voting member of the European Aviation Safety Agency, which sets standards for safety and maintenance across the bloc, Transport and Environment added.	Brussels, Belgium: The EU must make Britain's air industry sign up to the bloc's environment rules if it wants to keep access to European skies after Brexit, a campaign group warned in a report Wednesday.
ជាតួលេខមួយខ្ពស់ ដែលបង្ហាញថា មានកុមារពី១៥០០នាក់ ទៅ២០០០ ដែលទទួលការចាក់វ៉ាក់សាំងឆ្កែឆ្កួតនៅមន្ទីរពេទ្យកុមារអង្គរ ជាប្រចាំឆ្នាំ។ លោកវេជ្ជ. ឡូវ កែ បកស្រាយថា អ្នកដែលមកទទួលវ៉ាក់សាំងនេះ គឺមានការពិគ្រោះ និងសិក្សាលម្អិត ពីប្រវត្តិសត្វឆ្កែ មុន និងក្រោយពេលខាំកុមារ។ ដោយសារវ៉ាក់សាំងមានតម្លៃថ្លៃ ដូច្នេះមុននឹងផ្តល់វ៉ាក់សាំងឲ្យ ក្រុមគ្រូពេទ្យ ត្រូវពិនិត្យ និងសិក្សាពីស្ថានភាពជំងឺនេះជាមុន។ ជំងឺឆ្កែឆ្កួត ឆ្លងទៅមនុស្សរយៈសត្វឆ្កែឈឺខាំ។ អាការៈនៃជំងឺនេះ គឺស្រដៀងទៅនឹងជំងឺផ្ដាសាយដែរ។ អ្នកជំងឺមានសភាពគ្រុន ព្រឺខ្លួន ឈឺតាមសាច់ដុំ ក្តៅខ្លួន ឈឺក្បាល ក្អួត ឬស្ពឹក បន្ទាប់មកអាចមានហើមបំពង់ក ដែលងាយស្ទះបំពង់ខ្យល់។ តាមលោកវេជ្ជ. ឡូវ កែ ភ្លាមៗអ្នកជំងឺមិនបានដឹងខ្លួនថាកើតជំងឺឆ្កែឆ្កួតទេ គឺអ្នកជំងឺមានសភាពធម្មតា នៅលេងបាន តែគ្រាន់តែមានអាការៈខ្លាចខ្យល់ ខ្លាចទឹក មានចរិតឆេវឆាវខុសពីធម្មតា។ ក្រោយពីអ្នកជំងឺត្រូវឆ្កែឆ្កួតខាំ ភ្លាមៗជំងឺនេះមិនទាន់ឆ្លងដល់រាងកាយនោះទេ។ គ្រូពេទ្យជំនាញពន្យល់ថា វាមានលទ្ធភាពវិវត្តន៍ទៅដល់ប្រព័ន្ធសរសៃប្រាសាទ និងខួរក្បាលមនុស្សបាន ចាប់ពី២ទៅ៨សប្តាហ៍។ បើគេចាក់ថ្នាំទាន់ពេលវេលា គឺអាចបង្ការជំងឺឆ្កែឆ្កួតបាន តែបើទុកយូរ ហួសពេល នោះអ្នកជំងឺអាចស្លាប់បាន។ អ្វីដែលជាការមើលឃើញរបស់លោកវេជ្ជ. ឡូវ កែ គឺថា ការចិញ្ចឹមសត្វរបស់ប្រជាជនខ្មែរ មិនទាន់មានអនាម័យនៅឡើយ។ សត្វចិញ្ចឹមច្រើនតែងត្រូវម្ចាស់ប្រលែង ឬជាសត្វអនាថា។ពលរដ្ឋខ្មែរមួយចំនួនតូចប៉ុណ្ណោះ ដែលយល់ដឹងពីបញ្ហានេះ ហើយច្រើនជាអ្នកមានធូរធារ ដែលការចិញ្ចឹមសត្វរបស់ពួកគេបានត្រឹមត្រូវ គឺមានការចាក់វ៉ាក់សាំង និងតាមដានសុខភាពសត្វចិញ្ចឹមរបស់ពួកគេ។ ដោយឡែក ការទទួលវ៉ាក់សាំងប្រឆាំងជំងឺឆ្កែឆ្កួតនៅមន្ទីរពេទ្យកុមារអង្គរវិញ តាមលោកវេជ្ជ. ឡូវ កែ មន្ទីរពេទ្យនេះបានផ្តល់សេវាវ៉ាក់សាំងឆ្កែឆ្កួតដល់កុមារទូទៅ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០៧មក។ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ មន្ទីរពេទ្យបានចំណាយថវិកាជាង ៣ម៉ឺនដុល្លារអាមេរិក លើគម្រោងវ៉ាក់សាំងមួយនេះ។ ការផ្តល់វ៉ាក់សាំងដោយឥតគិតថ្លៃនេះ ខាងមន្ទីរពេទ្យស្វះស្វែងរកជំនួយពីក្នុង និងក្រៅប្រទេស ដោយសារគិតពីអត្ថប្រយោជន៍នៃវ៉ាក់សាំង ដែលប្រជាពលរដ្ឋមិនទាន់ទទួលបានទូលំទូលាយ។ មន្ទីរពេទ្យកុមារអង្គរ សូមអំពាវនាវដល់សប្បុរសជននានា សូមជួយជាថ្នាំ ឬថវិកា ដើម្បីឲ្យមន្ទីរពេទ្យមួយនេះ មានលទ្ធភាពបន្តគម្រោងផ្តល់វ៉ាក់សាំងឆ្កែឆ្កួតដល់កុមារ ពិសេសកុមារក្រីក្រ ដែលតែងមកទទួលសេវាមួយនេះ៕ ដើម្បីលម្អិតពីការចាក់វ៉ាក់សាំងឆ្កែឆ្កួត ការវិវត្តន៍ និងអាការៈជំងឺឆ្កែឆ្កួត សូមស្តាប់បទសម្ភាសរវាងអ្នកសារព័ត៌មានថ្មីៗ និងលោកវេជ្ជ. ឡូវ កែ នៃមន្ទីរពេទ្យកុមារអង្គរដូចតទៅ សូមអញ្ជើញស្តាប់៖	សៀមរាប៖ លោកវេជ្ជ. ឡូវ កែ គឺជាគ្រូពេទ្យផ្នែកកុមារ នៅមន្ទីរពេទ្យកុមារអង្គរ។ ជាប្រធានផ្នែកជំងឺក្រៅ និងមានជំនាញផ្នែកសត្វខាំផងនោះ លោកវេជ្ជ.បានបញ្ជាក់ថា ជារៀងរាល់ឆ្នាំមានកុមារប្រមាណ ៧ពាន់នាក់ ដែលមកពិគ្រោះជំងឺទាក់ទងនឹងសត្វខាំ រួមមានសត្វឆ្មា ឬឆ្កែជាដើម។ សម្រាប់ជំងឺឆ្កែឆ្កួត ដែលបណ្តាលមកពីឆ្កែខាំ ត្រូវគេចាត់ទុកថាជាជំងឺគ្រោះថ្នាក់មួយ ហើយក្នុងមួយឆ្នាំៗ មានកុមារចន្លោះពី១៥០០នាក់ ទៅ២០០០នាក់ ដែលទទួលបានវ៉ាក់សាំងប្រភេទនេះ ក្រោយសត្វឆ្កែខាំពីមន្ទីរពេទ្យកុមារអង្គរ។
នៅថ្ងៃទី៧ ខែតុលា ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មអាមេរិក បានប្រកាសថា អង្គការចិនចំនួន២៨ ត្រូវបានដាក់បញ្ចូលទៅក្នុងបញ្ជីខ្មៅដែលហាមឃាត់មិនឲ្យទិញទំនិញពីក្រុមហ៊ុនអាមេរិកគ្រប់ប្រភេទ លុះត្រាមានការយល់ព្រមពីរដ្ឋបាលទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនសិន។ បើផ្អែកទៅតាមខ្លឹមសារនៃសំណុំឯកសាររបស់ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មបានចោទអង្គការទាំង២៨ ចិនបានរំលោភបំពាន និងការធ្វើទុក្ខទោសលើសិទ្ធិមនុស្ស ហើយពាក់ព័ន្ធទៅនឹងបញ្ហានេះ អង្គភាពទាំង២៨បានប្រព្រឹត្តរឿងដូចជា ចូលរួមក្នុងយុទ្ធនាការបង្ក្រាបរបស់ចិន ការឃុំខ្លួនមនុស្សទ្រង់ទ្រាយធំ ការឃ្លាំមើលដោយប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាទំនើបប្រឆាំងនឹងជនជាតិវីហ្គ័រ កាហ្សាក់ (Kazakh) និងជនជាតិភាគតិចផ្សេងទៀតជាដើម។ មិនទាន់មានការឆ្លើយតបណាមួយពីចិននៅឡើយទេទៅនឹងការសម្រេចរបស់អាមេរិកលើដាក់បញ្ចូលអង្គការរបស់ចិនចូលទៅក្នុងបញ្ជីខ្មៅនេះ។ ប៉ុន្តែចិនធ្លាប់បានបកស្រាយញឹកញាប់ហើយទាក់ទងស្ថានការណ៍នៅស៊ីនជាំង។ ទាក់ទិននឹងការចាប់ខ្លួនជនភាគតិចទាំងនេះ ភាគីចិនបានលើកឡើងដដែលៗថា គឺជាការចូលរៀនវគ្គបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ និងទប់ស្កាត់ក្រុមជ្រុលនិយមនៅក្នុងប្រទេស។ កន្លងទៅ អាមេរិក និងអង្គការសហប្រជាជាតិ បានអះអាងថា ចិនបានចាប់ខ្លួនជនជាតិភាគតិចមូស្លីមវីហ្គ័រ និងជនភាគតិចឯទៀតជាងមួយលាននាក់ ហើយឃុំទុកនៅក្នុងជំរុំជាច្រើនក្នុងខេត្តភាគខាងលិចមួយនេះ។ បញ្ហានេះហើយ បានជំរុញឲ្យអាមេរិក ក៏ដូចជាក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិ រិះគន់យ៉ាងចាស់ដៃទៅលើវិធានការរបស់ទីក្រុងប៉េកាំង។ ពិតណាស់ ការដាក់បញ្ចូលអង្គការទាំង២៨នេះ គឺមិនមែនជាលើកទីមួយទេសម្រាប់អាមេរិក ចាប់ទាំងពីប្រទេសទាំងពីរមានសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មជាមួយគ្នាមក។ ជាក់ស្តែងនៅក្នុងខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៩ រដ្ឋបាលលោក ដូណាល់ ត្រាំ បានដាក់បញ្ចូលក្រុមហ៊ុន Huawei ចូលទៅក្នុងបញ្ជីអង្គភាពនេះផងដែរ។ សូមបញ្ជាក់ថា ក្នុងចំណោមអង្គការទាំង២៨នោះ មានក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាដូចជា Hikvision, Dahua, Megvii សុទ្ធតែមានជំនាញក្នុងការផលិតបច្ចេកវិទ្យាសម្គាល់មុខមនុស្ស។ ក្រុមហ៊ុន Hikvision ក៏ជាក្រុមហ៊ុនផលិតគ្រឿងបរិក្ខារឃ្លាំមើល ឬត្រួតពិនិត្យដ៏ធំជាងគេមួយក្នុងពិភពលោកដែរ៕	អាមេរិក បានសម្រេចដាក់អង្គការចិនចំនួន២៨ ដែលត្រូវបានចោទថា មានពាក់ព័ន្ធទៅទៅនឹងការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញលើជនជាតិភាគតិចវីហ្គ័រក្នុងខេត្តស៊ីនជាំង ប្រទេសចិន។ ការិយាល័យសន្តិសុខសាធារណៈប្រចាំស៊ីនជាំង។
MLS បានចាប់ផ្តើមរដូវកាលថ្មីរបស់ខ្លួន នៅព្រឹកថ្ងៃទី២២ ខែកុម្ភៈ ដោយជំនួបដំបូងធ្វើឡើងរវាង Inter Miami និង Real Salt Lake។ Robert Taylor ជាអ្នករកបានគ្រាប់ដំបូងក្នុងជំនួបបើកឆាកនេះឱ្យ Inter Miami នៅនាទី៣៩ តាមរយៈការបញ្ជូនរបស់ Messi មុនពេល Gomez សម្រេចគ្រាប់ទី២ ពីការបញ្ជូនរបស់ Suarez នៅនាទី៨៣។ ក្នុងជំនួបដំបូងនេះ Miami បានដាក់កីឡាកឆ្នើមៗ ដែលសុទ្ធសឹងជាអតីតសមាជិក Barcelona រួមមានខ្សែបម្រើ Sergio Busquets ខ្សែការពារ Jordi Alba រួមជាមួយ Messi និង Suarez។ តាមរយៈវត្តមានកីឡាករឆ្នើមទាំង៤រូបនេះ នឹងធ្វើឱ្យក្រុមដែលមានលោក David Beckham ជាម្ចាស់ម្នាក់ នឹងមានការប្រកួតប្រជែងខ្លាំងក្នុងការដណ្តើមពានរង្វាន់លីគកំពូលអាម៉េរិក រដូវកាលឆ្នាំ ២០២៤ នេះ៕	Inter Miami បានយកឈ្នះ Real Salt Lake ២-០ ក្នុងការប្រកួតបើកឆាកលីគកំពូលអាម៉េរិក (MLS) រដូវកាលថ្មី ឆ្នាំ២០២៤។ Robert Taylor និង Diego Gomez រកបានម្នាក់១គ្រាប់ តាមរយៈការបញ្ជូន (asisst) របស់ប្រធានក្រុម Lionel Messi និង Luis Suarez។
ក្រុមម្ចាស់ការពារតំណែងជើងឯកបានរងបរាជ័យនៅ Anfield ជាប់គ្នាពីរលើកចុងក្រោយក្នុងការប្រកួតលីគសប្តាហ៍ទី២៣ ដែលធ្វើឱ្យពួកគេមានគម្លាតពិន្ទុកាន់តែដាច់ឆ្ងាយពីក្រុមកំពូលតារាង Man City។ ចំណោមគ្រាប់បាល់ស៊ុតបញ្ចូលទី៤គ្រាប់របស់ក្រុមមេឃខៀវ ២គ្រាប់ដំបូងដែលសម្រេចបានដោយ Ilkay Gundogan កើតឡើងដោយសារកំហុសរបស់អ្នកចាំទី Alisson បើទោះសញ្ជាតិប្រេស៊ីលរូបនេះសង្គ្រោះបាល់ប៉េណាល់ទីពីសំណាក់ខ្សែបម្រើសញ្ជាតិអាល្លឺម៉ង់នេះក្តី។ Raheem Sterling និង Phil Foden រកបានគ្រាប់ទី៣ និងទី៤ ខណៈ Mohamed Salah រកបាន១គ្រាប់សម្រាប់ក្រុមហង្សក្រហម។ ជ័យជម្នះនេះ បានជួយក្រុមលោក Pep Guardiola កើនដល់៥០ពិន្ទុ ពោលគឺមាន៥ពិន្ទុដាច់គូប្រជែង Manchester United ដែលឈរលេខ២ ប៉ុន្តែលើសក្រុមលោក Klopp ដល់ទៅ១០ពិន្ទុឯណោះ ហើយសល់មួយប្រកួតក្នុងដៃថែមទៀត។ ផ្ទុយទៅវិញ បរាជ័យនេះបានធ្វើឱ្យលោក Klopp អស់សង្ឃឹមក្នុងការជួយ Liverpool រក្សាតំណែងជើងឯកនៅរដូវកាលនេះ ២០២០-២១នេះទៅហើយ។ អ្នកចាត់ការសញ្ជាតិអាល្លឺម៉ង់បានប្រាប់ទូរទស្សន៍ Sky Sports ថា៖ «យើងបានបង្កកំហុសធំៗពីរលើក្នុការប្រកួតនេះ។ ប្រសិនបើយើងលេងបានល្អនៅជំនួបមុនៗនោះយើងនឹងមិនដាច់ឆ្ងាយដល់ ១០ពិន្ទុទេ»។ ដោយមានគម្លាតពិន្ទុឆ្ងាយបែបនេះលោក Klopp បានបញ្ជាក់បន្ថែមថាហង្សក្រហមផ្តោតលើការដណ្តើមចំណាត់ថ្នាក់ Top 4 ប៉ុណ្ណោះសម្រាប់កៅអី Champions League នៅរដូវកាលក្រោយ។ Liverpool នឹងត្រូវធ្វើដំណើរទៅជួបក្រុមកំពុងឡើងជើង Leicester City ដែលសព្វថ្ងៃស្ថិតនៅចំណាត់ថ្នាក់ទី៣ក្នុងតារាង ក្នុងការប្រកួតលីគកំពូលអង់គ្លេសនៅសប្តាហ៍ក្រោយ។ សម្រាប់គូដទៃទៀត Tottenham Hotspur បានយកឈ្នះ West Bromwich Albion ២-០។ Harry Kane ដែលត្រឡប់ពីការរងរបួសជើងរកបាន១គ្រាប់ ខណៈគ្រាប់ទី២ធ្វើបានដោយ Heung-Min Son។ Chelsea បន្តរកបានជ័យជម្នះក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក Thomas Tuchel តាមរយៈការយកឈ្នះ Sheffield United ២-១។ ក្រោយទទួលបាន៣ពិន្ទុបន្ថែមតោខៀវរម្កិលខ្លួនឡើងទៅលេខ៥ វិញ ខណៈមាន់ខ្នាយមាសស្ថិតនៅចំណាត់ថ្នាក់ទី៨។ Fulham, West Brom និង Sheffield United នៅបាតតារាងដដែល៕	លោក Jurgen Klopp ដាក់គោលដៅយក Top 4 ក្រោយ Liverpool ចាញ់ Manchester City ក្នុងដីខ្លួនឯងដោយលទ្ធផល ៤-១ ក្នុងការប្រកួត Premier League នៅរាត្រីថ្ងៃទី៧ កុម្ភៈ។ Klopp សោកស្តាយសម្រាប់បរាជ័យដែលអះអាងថាបង្កឡើយដោយកំហុសរបស់អ្នកចាំទី Alisson។
តាមរយៈសារលិខិតសម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បាននិយាយថា ការវិវត្តន៍ដ៏ស្មុគស្មាញ ហើយមិនអាចប៉ាន់ស្មានជាមុន នៃសភាពការណ៍ជុំវិញពិភពលោក ជាពិសេសការប្រកួតប្រជែងរវាងមហាអំណាច ដើម្បីការពារផលប្រយោជន៍នយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច និងយោធានេះ កំពុងនាំមកនូវការគំរាមកំហែង ចំពោះសន្តិភាពទាំងក្នុងកម្រិតតំបន់ និងសកល។ បើតាមសម្ដេច ហ៊ុន សែន កម្ពុជា ក៏ស្ថិតក្នុងចំណោមប្រទេសរងគ្រោះ ដោយសារការប្រជែងអំណាចនេះដែរ។ សារលិខិតរបស់ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ចុះថ្ងៃទី២១ កញ្ញានេះ បានសង្កត់ធ្ងន់ដូច្នេះថា៖«ទន្ទឹមនេះ សន្តិភាពរបស់កម្ពុជា ក៏ស្ថិតនៅក្នុងលក្ខណៈផុយស្រួយ ដោយសារតែមានការគំរាមកំហែង និងការបន្តយាយី និងអន្តរាគមន៍ចូលកិច្ចការផ្ទៃក្នុងឥតឈប់ឈរពីមជ្ឈដ្ឋានខាងក្រៅ ជាពិសេសពីបណ្ដាប្រទេសមហាអំណាច និងប្រទេសលោកខាងលិចមួយចំនួន»។ លើកឡើងបែបនេះហើយ មេដឹកនាំកម្ពុជា បានអះអាងបន្តក្នុងន័យនេះថា ការយីយាកម្ពុជា ពីសំណាក់មជ្ឍដានខាងក្រៅ គឺធ្វើឡើងតាមរយៈការយកបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្ស និងប្រជាធិបតេយ្យ ធ្វើជាលេស។ «ទោះបីកម្ពុជា ស្ថិតនៅក្រោមសម្ពាធនៃការគំរាមកំហែងដាក់ទណ្ឌកម្ម ក្រោមលេសប្រជាធិបតេយ្យ និងសិទ្ធិមនុស្សយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏រាជរដ្ឋាភិបាល នៅតែស្ថិតនៅរួមសុខរួមទុក្ខជាមួយប្រជាជនគ្រប់កាលៈទេសៈ។ នេះជាការអត្ថាធិប្បាយរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា ដែលអមដោយការរំឭកពីគុណសម្បត្តិខ្លួន ក្នុងការប្រឹងរំដោះប្រទេសពីសង្គ្រាម រហូតដល់ការអភិវឌ្ឍបច្ចុប្បន្ន។ ម្ដងហើយម្ដងទៀត រដ្ឋាភិបាលអាមេរិក និងអន្តរជាតិតែងតែចោទកម្ពុជា រិតដ្បិតសិទ្ធិសេរីភាពពលរដ្ឋ ជាពិសេសធ្វើទុក្ខបុកម្នេញទៅលើអ្នកនយោបាយ សកម្មជនបក្សប្រឆាំង និងសង្គមស៊ីវិលជាដើម ដែលនាំឱ្យធ្លាក់ចុះលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និងសិទ្ធិមនុស្ស។ ជាក់ស្ដែង អាមេរិក តាមរយៈមន្ត្រីការបរទេសខ្លួន កាលពីពេលថ្មីៗនេះ បានថ្លែងទាមទារឱ្យទម្លាក់បទចោទលោក កឹម សុខា មេដឹកនាំអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ និងដោះលែងសកម្មជនបក្សប្រឆាំង។ អត្ថបទទាក់ទង អាមេរិក ទាមទារឲ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដោះលែងសកម្មជនខាងប្រឆាំង កម្ពុជា ឆ្លើយទៅអាមេរិកថា «លោក កឹម សុខា រស់នៅជាមួយគ្រួសារយ៉ាងសុខស្រួល» អាមេរិកស្នើតុលាការទម្លាក់បទចោទ និងផ្ដល់សិទ្ធិនយោបាយឱ្យលោក កឹម សុខា វិញ កម្ពុជាឆ្លើយតប៖ យើង ស្មានមិនដល់សោះថា អាមេរិក វាយប្រហារដ៏គឃ្លើនលើយើង គណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា ៖អ្នករាយការណ៍ពិសេសUN មិនមែនជាចៅក្រមវិនិច្ឆ័យលើច្បាប់កម្ពុជាទេ ដោយឡែកខាងអ្នករាយការណ៍ពិសេសទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្សនៃអង្គការសហប្រជាជាតិកន្លងមក ក៏តែងតែចេញមុខរិះគន់លើការអនុវត្តច្បាប់ ដែលរំលោភបំពានសិទ្ធិមនុស្ស ទៅលើអ្នកមាននិន្នាការប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលដែរ។ ប៉ុន្តែការលើកឡើងរបស់អាមេរិក និងអន្តរជាតិនេះ ត្រូវបានរដ្ឋាភិបាល និងអ្នកការពារសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា ចេញមុខច្រានចោលជាបន្តបន្ទាប់ ដោយចាត់ទុកពាក្យសម្តីរបស់អន្តរជាតិទាំងនោះ គឺជាការចោទប្រកាន់គ្មានមូលដ្ឋានច្បាស់លាស់ ក្នុងគោលបំណងប្រឆាំងនិងជ្រៀតជ្រែកចូលកិច្ចការផ្ទៃក្នុងរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ៕	ភ្នំពេញ៖ សន្តិភាពកម្ពុជា ក៏ស្ថិតនៅក្នុងភាពផុយស្រួយ ដោយសារការគំរាមកំហែងពីប្រទេសមហាអំណាចដែរ។ នេះជាការលើកឡើងរបស់មេដឹកនាំកម្ពុជា នៅក្នុងសារលិខិតនៃទិវាសន្តិភាពអន្តរជាតិ ដែលប្រារព្ធឡើងនៅថ្ងៃទី២១ កញ្ញានេះ។
ជាប្រទេសកោះក្នុងមហាសមុទ្រឥណ្ឌា ស្រីលង្កាបានធ្លាក់ក្នុងវិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុដ៏អាក្រក់បំផុតអស់ពេលជាង៧ទសវត្សរ៍មកហើយ ដោយសារកង្វះខាតយ៉ាងខ្លាំងនៃការប្តូររូបិយប័ណ្ណបរទេសដែលនាំឱ្យប្រទេសនេះពិបាកទិញប្រេងឥន្ធនៈ អាហារ និងថ្នាំពេទ្យ។ ស្របពេលស្រីលង្កាកំពុងវឹកវរនឹងវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច ការសម្រេចកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មដែលបានផ្អាកកន្លងមក ជារឿងចាំបាច់មួយដើម្បីកសាងសេដ្ឋកិច្ចឡើងវិញ។ ប្រធានអ្នកចរចានៃកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរី (FTA) របស់ស្រីលង្កា លោក K.J. Weerasinghe នៅថ្ងៃទី៥ ខែមករា និយាយថា រដ្ឋាភិបាលនឹងបន្តការចរចាលើកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មដែលជាប់គាំងកាលពី៤ឆ្នាំមុខ ជាមួយចិន ឥណ្ឌា និងថៃឡើងវិញ។ «ការផ្តោតសំខាន់ស្ថិតលើការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ច និងការទាក់ទាញការវិនិយោគ ដែលជាកត្តាសំខាន់សម្រាប់ស្រីលង្កាដើម្បីងើបចេញពីវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចនេះ។ គោលដៅចម្បងរបស់ខ្ញុំ ត្រូវធ្វើឱ្យកិច្ចព្រមព្រៀងទាំងអស់នេះបានបញ្ចប់នៅចុងឆ្នាំ២០២៣ ឬដើមឆ្នាំ២០២៤»។ លោក Weerasinghe បានប្រាប់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters បែបនេះ។ លោក Weerasinghe បន្ថែមទៀតថា ក្រុមមន្ត្រីចរចារបស់ថៃ គ្រោងនឹងទៅដល់ស្រីលង្កានៅថ្ងៃទី៩ ខែមករា ដើម្បីចាប់ផ្តើមបន្តកិច្ចចរចាជុំទីបី បន្ទាប់ពីកិច្ចចរចាត្រូវបានផ្អាកនៅក្នុងឆ្នាំ២០១៨។ ពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគីរវាងថៃ និងស្រីលង្កា មានទំហំ ៤៦០លានដុល្លារ ក្នុងឆ្នាំ២០២១។ នេះបើតាមទិន្នន័យធនាគារកណ្តាលរបស់ស្រីលង្កា។ ទាក់ទិនហេតុផលនៃការផ្អាកការចរចាកិច្ចព្រមព្រៀង នាយកនៃនាយកដ្ឋានចរចាពាណិជ្ជកម្មរបស់ថៃ លោក Auramon Supthaweethum បានបកស្រាយថា វាកើតឡើងដោយសារតែវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចធ្ងន់ធ្ងរនៅស្រីលង្កា និងជំងឺរាតត្បាតកូវីដ-១៩ តែឥឡូវលោកកំពុងរៀបចំដំណើរទៅស្រីលង្កាដើម្បីបន្តកិច្ចពិភាក្សា។ ចំណែកការចរចាជាមួយឥណ្ឌា និងចិន ត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងចាប់ផ្តើមនៅក្នុងខែកុម្ភៈ និងខែមីនា។ ប្រទេសទាំង២ នេះជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មដ៏ធំបំផុតរបស់ស្រីលង្កាដែលមានតម្លៃប្រហែល៥ពាន់លានដុល្លារដូចគ្នាក្នុងទំហំពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគីក្នុងឆ្នាំ ២០២១។ លើសពីនេះ ស្រីលង្កាចង់ពង្រឹងកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីដែលមានស្រាប់ជាមួយឥណ្ឌាដែលជាប្រទេសក្បែរខាង ឱ្យកាន់តែស៊ីជម្រៅដោយផ្ដោតសំខាន់ក្នុងវិស័យសេដ្ឋកិច្ចនិងបច្ចេកវិទ្យា។ ទីក្រុងកូឡុំបូ ក៏កំពុងសម្លឹងមើលបន្ថែមលើវិស័យសេវាកម្ម និងការវិនិយោគទៅក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងបច្ចុប្បន្នដែលគ្របដណ្តប់តែលើពាណិជ្ជកម្មទំនិញជាចម្បង។ បើតាមការព្យាករណ៍ធនាគារកណ្តាល សេដ្ឋកិច្ចស្រីលង្កាត្រូវធ្លាក់ចុះ៨,៧ភាគរយនៅក្នុងឆ្នាំ២០២២ ប៉ុន្តែនឹងអាចងើបឡើងវិញនៅក្នុងឆមាសទីពីរនៃឆ្នាំ២០២៣។ ជាដំណោះស្រាយវិបត្តិក្នុងប្រទេស ស្រីលង្កាក៏បានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងបឋមមួយដើម្បីទទួលបានកម្ចីបន្ថែមជិត៣ពាន់លានដុល្លារ ជាមួយមូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិកាលពីខែកញ្ញាឆ្នាំ២០២២៕	មន្ត្រីស្រីលង្កា នៅថ្ងៃទី៥ ខែមករា បានអះអាងថា រដ្ឋាភិបាលប្រទេសនេះនឹងចាប់ផ្តើមចរចាឡើងវិញលើកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មជាមួយឥណ្ឌា ចិន និងថៃ ដើម្បីកសាងសេដ្ឋកិច្ចជាតិ បន្ទាប់ពីបានផ្អាកអស់រយៈពេល៤ឆ្នាំ។
គិតត្រឹមម៉ោង៧យប់នេះ នៅសល់មេធាវីម្នាក់របស់លោក កឹម សុខា ដែលត្រូវឡើងនិយាយ ខណៈមេធាវី២រូបរបស់មេដឹកនាំប្រឆាំងរូបនេះ បានឡើងនិយាយរួចហើយ។ ក្រោយមេធាវីទី៣របស់ខ្លួន និយាយចប់ លោក កឹម សុខា ក៏នឹងត្រូវឡើងនិយាយខ្លួនឯងដែរ។ សហការីរបស់សារព័ត៌មានថ្មីៗ ដែលស្ថិតក្នុងអង្គសវនាការ ឆ្លៀតចេញពីអង្គសវនាការ រាយការណ៍មកថា ក្រុមប្រឹក្សាជំនុំជម្រះ មិនអាចកំណត់នោះទេ ថា សវនាការនេះ នឹងត្រូវចប់នៅម៉ោងប៉ុន្មាន។ ក្រុមមេធាវីរបស់រដ្ឋាភិបាល និងតំណាងអយ្យការ បានឡើងធ្វើសេចក្តីសន្និដ្ឋានរបស់ខ្លួនរួចហើយ តាំងពីថ្ងៃមក។ មេធាវីរបស់រដ្ឋាភិបាល សរសេរសេចក្តីសន្និដ្ឋានដល់ទៅជាង៨០ទំព័រ ដាក់ជូនទៅតុលាការ ខណៈមេធាវីរបស់លោក កឹម សុខា សរសេរសេចក្តីសន្និដ្ឋាន៥៣ទំព័រប៉ុណ្ណោះ។ សេចក្តីសន្និដ្ឋានរបស់មេធាវីខាងរដ្ឋាភិបាល ជាការដាក់បន្ទុកលើលោក កឹម សុខា ឯសេចក្តីសន្និដ្ឋានរបស់មេធាវីដែលការពារក្តីឲ្យលោក កឹម សុខា គឺជាការដោះបន្ទុក។ សូមបញ្ជាក់ខ្លីថា នីតិវិធីនៃការធ្វើសេចក្តីសន្និដ្ឋាននេះ គឺជានីតិវិធីដែលឈានជិតដល់ការបញ្ចប់សំណុំរឿង។ ក្រោយបញ្ចប់ការធ្វើសេចក្តីសន្និដ្ឋាន តុលាការ អាចនឹងប្រកាសសាលក្រមភ្លាមៗ ឬកំណត់ពេលវេលា ដើម្បីប្រកាសនៅថ្ងៃណាមួយ៕	ដោយគិតចាប់តាំងពីម៉ោងជាង៨ព្រឹកមក រហូតដល់ម៉ោង៧យប់ សវនាការលើសំណុំរឿងរបស់លោក កឹម សុខា ប្រធានអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ បានដំណើរការអស់ជាង១០មោងហើយ តែនៅតែមិនអាចបញ្ចប់បាន។ តុលាការភ្នំពេញ បើកសវនាការលើកនេះ ដើម្បីធ្វើសេចក្តីសន្និដ្ឋានលើសំណុំរឿងដ៏ធំមួយនេះ។
ស្វាយចន្ទីប្រមាណ១០ម៉ឺនហិកតានៅទូទាំងប្រទេសត្រូវបានកសិករកាប់និងភ្ជួរចោល ហើយជំនួសដោយដាំដំឡូងមី វិញ។ ទិន្នន័យដែលសមាគមស្វាយចន្ទីកម្ពុជា បានរកឃើញក្នុងរយៈពេល២ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ បានបង្ហាញថា ស្វាយចន្ទីដែលកសិករកាប់ចោលនោះ គឺមានទាំងប្រភេទដើមចន្ទីចាស់ និងកូនចន្ទីដែលមិនទាន់ផ្តល់ទិន្នផល។ ការកាប់ចោលនេះ ធ្វើឱ្យផ្ទៃដីដាំដុះចន្ទីសរុបនៅកម្ពុជា ត្រូវបានថយចុះពី៨០ម៉ឺនហិកតា មកនៅត្រឹម៧០ម៉ឺនហិកតា។ លោក អួន ស៊ីឡុត បានបញ្ជាក់ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ(ThmeyThmey)នារសៀលថ្ងៃទី៣មករា យ៉ាងដូច្នេះ៖ «ចន្ទីតូចៗ គឺកសិករភ្ជួរចោលតែម្តង ដោយសារគាត់[កសិករ]អស់សង្ឃឹម ព្រោះតែ ជី ថ្នាំ និងប្រេងឥន្ធនៈឡើងថ្លៃ ហើយរួមផ្សំនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុបានប៉ះពាល់ដល់ចន្ទីខ្លាំង»។ លោកបន្ថែម ក្នុងចំណោមស្វាយចន្ទី១០ហិកតាដែលត្រូវបានកសិករកាប់ចោលនោះ គឺមាននៅខេត្តកំពង់ធំ ក្រចេះ និងព្រះវិហារ ច្រើនជាងគេ។ លោក អួន ស៊ីឡុត ប្រធានសមាគមស្វាយចន្ទីកម្ពុជា។ បើតាមលោកប្រធានសមាគមស្វាយចន្ទីកម្ពុជា ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុបានធ្វើឱ្យកសិករដែលដាំចន្ទីមានខាតបង់ច្រើន ដោយសារតែប្រមូលទិន្នផលបានតិចហើយមានគុណភាពទាបទៀត ដែលធ្វើឱ្យតម្លៃលក់ចេញក៏ថោកផងដែរ។ ទន្ទឹមគ្នានេះ ការចំណាយរបស់កសិករមានការកើនឡើងជាលំដាប់ចាប់តាំងពីដើមឆ្នាំ២០២១មក ទៅលើថ្លៃប្រេងឥន្ធនៈ ជី និងថ្នាំកសិកម្ម ដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់យ៉ាងចាំបាច់នៅក្នុងវិស័យកសិកម្ម។ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានេះលោក អួន ស៊ីឡុត លើកទឹកចិត្តដល់កសិករឱ្យកាត់បន្ថយការប្រើជី-ថ្នាំកសិកម្មគីមី ហើយងាយមកប្រើប្រាស់ជី និងថ្នាំពុលកសិកម្មបែបធម្មជាតិវិញ។ «កសិករត្រូវរៀនពីរបៀបផលិតជីធម្មជាតិងាយៗដោយខ្លួនឯង ដើម្បីយកមកលាយជាមួយជីទិញគេទាំងជីទឹកនិងគោក និងរបៀបប្រើថ្នាំឲ្យត្រឹមត្រូវតាមបញ្ហា និងកាលៈទេសៈ»។ នេះការរៀបរាប់របស់លោក ស៊ីឡុត ដោយបន្ថែមយ៉ាងខ្លីថា៖ «បើដាំ[ចន្ទី]ថ្មីត្រូវរើសពូជ! បើដើមចាស់ត្រូវរៀនបញ្ជាចន្ទីឱ្យចេញមុនរដូវ»។ តែយ៉ាងណាលោក ស៊ីឡុត រំពឹងថា កម្ពុជាអាចផលិតគ្រាប់ចន្ទីស្រស់ បានចន្លោះពី៨០ម៉ឺនតោន ទៅ ១លានតោន សម្រាប់ឆ្នាំ ២០២៣ ប្រសិនបើអាកាសធាតុអំណោយផលល្អ។ លោកបន្តនិយាយដូច្នេះ៖« ឥឡូវ[ចន្ទី]កំពុងចេញក្តឹប។ ការចេញក្តឹបរដូវឆ្នាំ២០២៣នេះ លឿនជាងរដូវឆ្នាំ២០២១ មួយខែ និងលឿនជាងរដូវ ២០២២ មួយខែកន្លះ។ ការប្រមូលផលចន្ទីសម្រាប់ឆ្នាំ២០២៣ នឹងអាចចាប់ផ្តើមនាចុងខែមករា»។ របាយការណ៍ពីសមាគមស្វាយចន្ទីកម្ពុជា បានបង្ហាញថា ពេញមួយឆ្នាំ២០២២ កម្ពុជានាំចេញគ្រាប់ស្វាយចន្ទីស្រស់ទៅទីផ្សារអន្តជាតិបាន៦៧ម៉ឺនតោន ស្មើនឹងទឹកប្រាក់១០៧៧លានដុល្លា។ ការនាំចេញនេះ គឺធ្លាក់ចុះដល់៣៤,៦៥ភាគរយ។ ប្រទេសដែលនាំចូលចន្ទីស្រស់ពីកម្ពុជាច្រើនជាងគេគឺ វៀតណាម៕	រយៈពេល២ឆ្នាំមកនេះ កសិករបានកាប់ដើមស្វាយចន្ទីចោលអស់១០ម៉ឺនហិកតានៅទូទាំងប្រទេស។ មូលហេតុដែលកសិករសម្រេចកាប់ស្វាយចន្ទីចោល គឺដោយសារតែការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងការឡើងថ្លៃនៃប្រេងឥន្ធនៈ ជី និងថ្នាំកសិកម្ម ឥតឈប់ឈរ។ នេះជាការលើកឡើងរបស់ លោក អួន ស៊ីឡុត ប្រធានសមាគមស្វាយចន្ទីកម្ពុជា។

Subsets and Splits

No community queries yet

The top public SQL queries from the community will appear here once available.