Dataset Viewer
Auto-converted to Parquet Duplicate
headline
stringlengths
6
233
date
stringlengths
7
15
author
stringclasses
11 values
category
stringclasses
8 values
body
stringlengths
2
53.6k
link
stringlengths
19
21
УИХ-ын дарга Г.Занданшатар ОХУ-ын Холбооны Зөвлөлийн дарга В.И.Матвиенко нар албан ёсны хэлэлцээ хийжээ
2023/06/21
Н.Сумъяасүрэн
Бусад
Монгол Улсын Их Хурлын дарга Г.Занданшатар Оросын Холбооны Улсын Холбооны Хурлын Төрийн Думын дарга В.В.Володины урилгаар Оросын Холбооны Улсад албан ёсны айлчлал хийж байгаа билээ.  Айлчлалын эхний өдөр  Монгол Улсын Их Хурлын дарга Г.Занданшатар ОХУ-ын Холбооны Хурлын Холбооны Зөвлөлийн дарга В.И.Матвиенкотой уулзаж, албан ёсны хэлэлцээ хийжээ.Уулзалтын эхэнд ОХУ-ын Холбооны Хурлын Холбооны Зөвлөлийн дарга В.И.Матвиенко, Монгол Улс ОХУ-ын стратегийн хамгийн чухал түнш гэдгийг тодотгоод, хоёр улсын сайн хөршийн уламжлалт найрсаг харилцаа иж бүрэн стратегийн түншлэлийн түвшинд өргөжин хөгжиж байгаад сэтгэл хангалуун байгаагаа илэрхийлэв. Тэрбээр, Ковидын цар тахлын үед ч, олон улсын харилцааны ээдрээ төвөгтэй цаг үед ч хоёр орны хооронд өндөр, дээд хэмжээний айлчлалын давтамж хадгалагдаж, харилцан айлчилж байгаа нь хоёр орны харилцааны түвшинг илтгэн харуулж байна хэмээв.Монгол Улсын Их Хурлын дарга Г.Занданшатар, Монгол, Оросын сайн хөршийн, уламжлалт найрсаг харилцаа иж бүрэн стратегийн түншлэлийн түвшинд амжилттай өргөжин хөгжиж буйд сэтгэл хангалуун байгаагаа онцлон тэмдэглэсэн. Тэрбээр, Монгол Улсаас ОХУ руу ноос, ноолуур, мах, махан болон арьс, ширэн бүтээгдэхүүнийг экспортлоход тавигддаг импортын тарифыг тэглэх, тарифын бус саад тотгорыг бууруулах чиглэлээр Талууд идэвхтэй яриа хэлэлцээ хийж байгаа ч харилцан ойлголцолд хүрэхгүй байгааг онцолжээ.Уулзалт хэлэлцээний үеэр хоёр улсын парламентын хамтын ажиллагааны хүрээнд тарифын болон тарифын бус хязгаарлалтыг бууруулах, хоёр улсын хамтарсан чөлөөт бүс байгуулах болон бусад арга замаар худалдааны тэнцвэргүй байдлыг залруулах талаар санаачилгатай ажиллахыг санал болгон хамтарсан ажлын хэсэг байгуулах талаар Талууд хэлэлцэж, ОХУ-ын Холбооны Хурлын Холбооны Зөвлөлийн дарга В.И.Матвиенко дэмжихээ илэрхийлжээ.Ингээд хоёр улсын парламент хоорондын хамтын ажиллагааны хамтарсан комисс байгуулах тухай баримт бичигт Монгол Улсын Их Хурлын дарга Г.Занданшатар, ОХУ-ын Холбооны Хурлын Холбооны Зөвлөлийн дарга В.И.Матвиенко нар гарын үсэг зурж, хамтарсан комиссын үйл ажиллагааг цаг алдалгүй эхлүүлж, комиссын анхдугаар хуралдааныг энэ онд багтаан хуралдуулахаар санал нэгдсэн аж.Мөн Талууд эдийн засгийн харилцаа, тэр дундаа бүс нутаг хоорондын харилцааг дэмжих, эрчим хүч, төмөр зам, тээвэр, соёл, боловсролын хөтөлбөр, залуучуудын харилцаа холбоо, аялал жуулчлал, эрүүл мэндийн чиглэлээр хэрэгжүүлэх төсөл хөтөлбөрүүдийн талаар санал солилцоод байна.Хэлэлцээнд Монгол Улсаас ОХУ-д суугаа Онц бөгөөд Бүрэн эрхт Элчин сайд Ө.Энхтүвшин, Улсын Их Хурлын гишүүн Б. Энх-Амгалан, Улсын Их Хурлын гишүүн, Сангийн сайд Б.Жавхлан, Улсын Их Хурлын гишүүн, Зам, тээврийн хөгжлийн сайд С.Бямбацогт, Улсын Их Хурлын гишүүн С.Ганбаатар, Гадаад харилцааны дэд сайд Г.Амартүвшин, ОХУ-ын Холбооны Зөвлөлийн орлогч дарга К.И.Косачев, Олон улсын асуудал эрхэлсэн хорооны дарга Г.Б.Карасин болон Холбооны зөвлөлийн гишүүн сенаторууд А.Д.Артамонов, А.Г.Варфоломеев, Б.Б.Жамсуев, Д.И.Оюн нар оролцжээ.
https://zarig.mn/15ld
Эмээлтэд зам тээврийн осолд орсон Непал улсын иргэдээс хоёр нь ГССҮТ-д хэвтэн эмчлүүлж байна
2023/06/17
М.Төгөлдөр
Бусад
Гэмтэл согог судлалын үндэсний төв /ГССҮТ/-ийн Хүлээн авах яаралтай тусламжийн тасагт өнөөдөр /2023.06.16/ 16:00 цагийн орчимд СХД-ийн нутаг дэвсгэрт зам тээврийн осолд орсон Непал улсын 26 иргэн Нийслэлийн түргэн тусламжийн төвийн 103 дуудлагын автомашинаар тээвэрлэгдэн ирсэн.Уг иргэд нь Монголын аялал жуулчлалын компанийн автобусаар зорчиж явсан бөгөөд Улаанбаатар хот руу орж ирэх замдаа Эмээлт орчимд автобустай унаж осолджээ. ГССҮТ-д хүргэгдэж ирсэн дээрх 26 иргэнээс дөрвөн иргэн хүнд болон хүндэвтэр зэргийн гэмтэлтэй байсан бөгөөд Эрчимт эмчилгээний тасаг, Хавсарсан гэмтлийн тасагт хоёр нь хэвтэн эмчлүүлж байна. Мөн хоёр иргэн хүндэвтэр боловч оношлогоо, шинжилгээ хийлгэсний дараа хэвтэн эмчлүүлэхээс татгалзсан аж. Үлдсэн 19 иргэн гэмтэл согогийн чиглэлээрх нарийн мэргэжлийн үзлэг, оношлогоо, шинжилгээ хийлгэж, эмнэлгийн тусламж үйлчилгээ авчээ. Түүнчлэн гурван иргэн цахим бүртгэл хийлгэн, оношлогоо шинжилгээнд орохоос татгалзсан байна.  
https://zarig.mn/15j5
Зочин профессорын хөтөлбөрийн хүрээнд хамтарсан мэс заслууд хийлээ
2023/06/08
М.Төгөлдөр
Бусад
Эрүүл мэндийн хөгжлийн төвийн урилгаар ирсэн БНТУ-ын “Emsey” эмнэлгийн профессорын баг ГССҮТ, УГТЭ, ЭХЭМҮТ-д ажиллаж байна.Тэд Монгол Улсад эмчлэгдэх боломжгүй өвчний эмчилгээг нутагшуулах, эмч мэргэжилтнийг чадавхжуулах зочин профессорын хөтөлбөрийн хүрээнд нуруу, нугасны төрөлхийн гажиг, нурууны мурийлт болон хүүхдийн зүрхний мэс заслын багийг чадавхижуулах ажлын байрны сургалтыг явуулж, Монголын эмч мэргэжилтнүүдтэй хамтарсан конференц зохион байгуулан хэлэлцүүлэг өрнүүлснээс гадна өөр өөрийн чиглэлээр үзлэг, оношилгоо хийж, нэн шаардлагатай өвчтөнд үнэ төлбөргүй мэс засал хийлээ.ГССҮТ-д дэд профессор, доктор Мехмед Аядоган “Өсвөр үеийнхний идиопатик нурууны мурийлт орчин үеийн эмчилгээний аргууд” сэдвээр, профессор, доктор Мустафа Кемал ЭХЭМҮТ-д “Төрөлхийн зүрхний өвчлөл, түүний мэс заслууд” сэдвээр сургалт зохион байгуулсан.Мөн ГССҮТ-д нуруу нугасны төрөлхийн гажиг, нурууны мурийлттай 150 гаруй, УГТЭ-т 10 хүүхдэд хамтарсан үзлэг хийсэн. Үзлэгт хамрагдсан хүүхдүүдээс хоёрыг нь сонгон ГССҮТ-ийн Нуруу, нугасны мэс заслын тасгийн эмч нартай хамтран нурууны мурийлт засах мэс заслыг хийсэн бол УГТЭ-ийн эмч нартай хамтран гол судасны нарийслыг авч хиймэл судас залгах, дөрвөлсөн гажиг буюу ховдол хоорондын цоорхой нөхөх, уушгины артери өргөсгөх, баруун ховдлын гарах хэсгийг өөлөх, уушгины артерийн хавхлага өөрийн эдээр хийх мэс засал хийсэн нь манай улсад анхных болж буй билээ.
https://zarig.mn/15dc
ОХУ-ын бага ангийн сурагчдын өдрийн хоол ямар байдаг вэ
2023/06/07
Н.Сумъяасүрэн
Бусад
Өчигдөр буюу Зургадугаар сарын 6-ны өдөр Манай улс анх удаагаа "Хүүхдийн хоол" үндэсний чуулганыг зохион байгуулсан юм. Чуулганд оролцож буй хүмүүс, болон эцэг эхчүүдийн хэлж буйгаар цэцэрлэг болон ЕБС-ийн  үдийн хоолноос хүүхдүүд өдөрт авах ёстой шим тэжээлээ бүрэн авч чаддаггүй хэмээн ярьж байлаа.Өдрөөс өдөрт бараа бүтээгдэхүүний үнэ нэмэгдэж байгаа энэ үед ЕБС-ийн хүүхдийн үдийн хоол 1500 төгрөгийн өртөгтэй хэвээр байсаар л байгаа аж.Тэгвэл ОХУ улсын бага ангийн сурагчид сургууль дээрээ ямар үдийн хоол иддэг тухай мэдээллийг хүргэж байна. 2020 оны 3 сард ОХУ-ын Ерөнхийлөгч В.В.Путин бага ангийн 1-4-р ангийн сурагч нарт сургууль дээр нь үнэгүй халуун хоолоор хангах тухай хуулийг баталсан байдаг. Орос улс бага ангийн сурагчдадаа 72.6 рублийн хоол өгдөг. Тус улсын бага ангийн хүүхдийн өдрийн хоолонд шөлтэй хоол, мөн хоёрдугаар хоол, салат, талх цай эсвэл жимсний шүүс өгдөг байна.Доорх хоолны цэсэнд шөлтэй хоол, хоёрдугаар хоол, жимс эсвэл салат, жимсний шүүс эсвэл халуун цай, талх боорцог багтсан байна. Энэ нь тус улсаас олгож буй 72 рублийн өртөгт таарсан ажээ.\\ОХУ-ын бага ангийн сурагчдын хоолны цэснээс\\
https://zarig.mn/15bq
Энэтхэг улсад томоохон галт тэрэгний ослын улмаас 288 хүн амиа алджээ
2023/06/04
Н.Сумъяасүрэн
Бусад
Энэтхэгийн зүүн хэсгийн Одиша мужийн Баласор хотын ойролцоо зургадугаар сарын 2-ны орой томоохон төмөр замын осол гарчээ. Урьдчилсан мэдээллээр гурван галт тэрэг осолдсон шалтгаан нь суудлын буухиа галт тэрэгний хэд хэдэн вагон замаас гарсан байна. Хамгийн сүүлийн мэдээллээр 288 хүн амиа алдаж, 900 орчим хүн шархадсан байна.Эх сурвалж: газета.ru
https://zarig.mn/15a1
Орон даяар улаанбурхан, улаанууд өвчний эсрэг нэмэлт дархлаажуулалт хийгдэнэ
2023/05/25
М.Төгөлдөр
Бусад
2023 оны 5 сарын 29-ны өдрөөс орон даяар улаанбурхан, улаанууд өвчний эсрэг нэмэлт дархлаажуулалт эхэлнэ. 10 сартайгаас 8 настай хүүхдүүдээ өрх, сумын эрүүл мэндийн төв, цэцэрлэг, сургууль дээр вакцинд хамруулах боломжтой аж. Улаан бурхан өвчин нь вирусээр үүсгэгддэг цочмог халдварт өвчин юм. Агаар дуслын замаар буюу халдвартай хүн ханиаж найтаах төдийд маш амархан халдварлана. Уг өвчнөөр бага насны хүүхэд өвдсөн тохиолдолд хүндрэх, эндэх эрсдэл өндөр байдаг.Улаанбурхан өвчин аюултай юу? Халдварт өвчин дотроос халдварлах чадавхиараа хамгийн өндөрт ордог өвчний нэг бөгөөд халдварлалтын индекс нь 96-98% юм. Улаанбурханаар өвдсөн 5 хүн тутмын 1 нь хүндрэх эрсдэлтэй. Уушгины хатгалгаа, тархины үрэвслээр хүндэрч болзошгүй бөгөөд улмаар үхэлд хүргэх аюултай. Улаанбурхан өвчнөөс сэргийлэхийн тулд: 5 дугаар сарын 29-ний өдрөөс эхлэн 10 сартайгаас 8 насны хүүхдийг сум, ӨЭМТ, сургууль, цэцэрлэгээр нэмэлт дархлаажуулалтад хамруулна. Энэ удаагийн нэмэлт дархлаажуулалтанд өмнө нь товлолын дагуу УГУ (улаанбурхан, гахай хавдар, улаанууд) вакцин хийлгэсэн, хийлгээгүйг үл харгалзан 10 сартайгаас 8 насны бүх хүүхэд хамрагдана. Харин сүүлийн нэг сар дотор УГУ болон бусад вакциныг тариулсан бол түр хойшлуулна.  
https://zarig.mn/1552
Зүрхний хэм алдагдлын тусламж, үйлчилгээний 85 хувийг ЭМД-ын сангаас хөнгөлнө
2023/05/25
М.Төгөлдөр
Бусад
ЭМДҮЗ-ийн 2022 оны 01 дүгээр тогтоолоор зүрхний хэм алдагдлыг тусламж, үйлчилгээний эмийн эмчилгээг 622 мянган төгрөг, мэс заслыг 13.3 - 18.3 сая төгрөг байхаар зохицуулсан бөгөөд үүний 15 хувийг иргэн өөрөө хариуцан төлнө.Энэ оны эхний 4 сарын байдлаар зүрхний хэм алдагдлын тусламж, үйлчилгээ авсан 829 тохиолдолд ЭМД-ын сангаас 1.9 тэрбум төгрөг зарцуулсан байна. ЭМДҮЗ-ийн 2022 оны 01,02-р тогтоолhttps://online.fliphtml5.com/scory/iaqv/... Дээрх тусламж үйлчилгээ үзүүлэх гэрээт ЭМБ-ууд https://emd.gov.mn/news/207 #ЭМДЕГ #ТусламжҮйлчилгээ #Нэгдүгээртогтоол
https://zarig.mn/154r
О.Оюун-Эрдэнэ: Чанаргүй будаг, барилгын заслын материалаас нэгдүгээр зэргийн хорт хавдар үүсгэгч бодисууд ялгарч байна
2023/05/25
М.Төгөлдөр
Бусад
Чанаргүй барилгын материал, будаг, доторлогооны хавтангаас үүдэлтэйгээр дотор агаарын чанар муудаж, хүний эрүүл мэндэд сөргөөр нөлөөлдөг нь нэгэнт тодорхой болсон. Тэр дундаа хорт хавдар тусах эрсдэлийн нэг томоохон хүчин зүйл болж буйг ч эрүүл мэндийн байгууллагууд, судлаачид тогтоогоод буй. Тэгвэл дотор агаарын чанар муудсанаар ямар эрсдэл үүсдэг талаар НЭМҮТ-ийн эрдэм шинжилгээний ажилтан О.Оюун-Эрдэнэтэй ярилцлаа.-Дотоод орчны агаарын бохирдол гэж юу вэ. Ямар тохиолдолд дотоод орчны агаар бохирддог юм бол? -Эхлээд дотоод, гадаад орчноо ялгаж ойлгох нь зөв. Гадаад орчин гэдэг ямар нэг хязгаарлалтгүй, агаар чөлөөтэй урсаж байдаг орчин. Аль нэг бохирдуулагчийн эх үүсвэрээс хамаарч бохирддог. Дотоод орчин бол хязгаарлагдмал. Хүний механик оролцоотойгоор агаар сэлгэлтээ хийдэг орчин юм. Ажлын байр, гэр орон, автомашины бүхээг хүртэл үүнд багтана. Хүн амьдралынхаа 90 орчим хувийг дотоод орчинд өнгөрүүлдэг. Гэтэл дотоод орчныг бохирдуулагч эх үүсвэрүүд нь гадаад орчныг бохирдуулагчаас хэд дахин их.  Гадаад орчныг бохирдуулагч нь хүний хүчин зүйлээс хамаарсан, хөдөлгөөнт болон суурин эх үүсвэрүүд л байдаг. Гал түлж байгаа эх үүсвэрүүд, автомашин, үйлдвэрийн хаягдал, оршуулгын газар гэх мэт. Гэтэл бидний дотоод орчинд хэрэглэж байгаа бүхий л зүйл бохирдуулагч болдог. Гэр, байшингаа халаах гээд нүүрс, мод, бусад зүйлсийг түлж байна. Бохирдуулагч эх үүсвэр.  Зарим төрлийн хавтан, будаг, барилгын материалууд мөн адил. Гэртээ тамхи татдаг. Хоол хийхэд ялгарч байгаа бодисууд, гэр орноо цэвэрлэхэд ашигладаг угаалга, ариутгалын шингэнүүд ч мөн адил бохирдуулагчийн эх үүсвэр.  Гоо сайхны хэрэгсэл, хумсны лак гээд тоочоод байвал гэр дотор л гэхэд дотоод орчны агаарыг бохирдуулагч бодисууд маш их байгаа биз. Дотоод орчны агаарыг бохирдуулагч эх үүсвэрүүд яагаад бидэнд гадаад орчны бохирдлоос илүү хортой нөлөө үзүүлж байна вэ. Яагаад гэвэл бид амьдралынхаа 85-90 хувийг дотоод орчинд өнгөрөөдөг. Гэтэл барилга, байгууламж дотор агаарын солилцоо муу байдаг. Түүнээс гадна, дотоод агаарын чанарыг хортой болгоод байгаа бүх эх үүсвэрүүд нь байж л байдаг. Гэрийнхээ ханыг будсан будаг чинь өөрөө ховхроод уначихгүй. ОСБ болон зарим төрлийн муу хавтангуудыг сонгоод тавилгаа хийлгэх, байшингаа доторлосон бол хороо ялгаруулаад байж л байна. Өдөр болгон, цаг тутамд, минут бүрт хороо ялгаруулна. Тийм орчинд амьдарвал байнга л хортой агаар амьсгална. Тиймээс дотоод орчныг хамгийн зөвөөр төлөвлөж, эрүүл мэндэд хор нөлөө учруулахгүй барилгын материал, будаг, хавтанг хэрэглэж байж урт удаан амьдрах нөхцөл бүрдэнэ. -Дотоод орчны агаарын бохирдлоос үүдэлтэй гарч буй эрсдэл юу вэ? -ДЭМ-ийн байгууллагын гаргасан судалгаагаар дотоод орчны агаарын чанараас үүдэлтэйгээр жилд 3 сая хүн нас барж байна. Энэ нь цагаасаа өмнө нас барж буй хүмүүсийн 10 хувийг эзэлж байгаа. Маш өндөр тоо. Ялангуяа гадаад орчны агаарын бохирдол ихтэй, түүхий нүүрс их хэрэглэдэг, хүн ам шигүү байршсан, үйлдвэржилт хэт ихэссэн бүс нутгууд, ядуу буурай орнуудад дотор агаарын чанараас үүдэлтэй нас баралт их байна. -Дотоод орчны агаарыг бохирдуулж байгаа олон зүйл байна. Тэр дундаа чанаргүй хавтан, будаг илүү ихээр бохирдуулж, хорт бодис ялгаруулж байгаа гэж ойлгоход болохоор. Энэ чиглэлд илүү их мэдээлэл өгөөч? -НЭМҮТ 2007 оноос эхлэн дотоод орчны агаарын чанарт судалгаа хийж эхэлсэн. Одоогоор бид 17-18 төрлийн судалгаа хийгээд байна. Тодорхой нотолгоонуудыг гаргаад, асуудлуудыг дэвшүүлээд, эрх мэдэлтнүүд болон иргэдэд мэдээлэл өгч байгаа. Монголд дотоод орчны агаарын чанарыг хэмждэг, хортой хий буюу органик дэгдэмхий нэгдлүүдийг илрүүлдэг хувийн лабораторийг “Ногоон титэм” ТББ байгуулсан. Олон улсын стандартчиллын итгэмжлэл авсан байгууллага. Энэ лабораторийн дэмжлэгтэйгээр дотоод орчны агаар хэрхэн бохирдож байгааг судалж, баталгаажуулж байна. 2020 онд ЭМЯ, “Ногоон титэм” ТББ, НЭМҮТ-ийнхөн хамтраад Хүүхдийн сангийн дэмжлэгтэйгээр 8 төрлийн барилгын материалыг цуглуулж, шинжилж үзсэн. Тухайн барилгын материалуудаар лабораторийн орчинд хиймэл орчин үүсгэж, засвар хийж, будсан.  3, 7, 28 хоногийн дараа тодорхой хэмжилтүүдийг хийсэн. Засвар хийсэн материалуудаа ангилсан. Будгаа дангаар нь хэрэглэх, шингэлэгч нэмж хийх гэх мэтээр. 8 төрлийн будаг ашиглаж, шинжилсэн.  Мөн цавуутай хавтангуудыг ч гэсэн ангилж ашиглаж, шалгасан. Монгол чинь дотоод орчны агаарын бохирдолтой холбоотой ямар ч стандартгүй шүү дээ. Тиймээс ДЭМБ-ын гаргасан зөвлөмж, стандартыг баримталсан. Будаад 3 хоносоны дараа шинжлэхэд тэр стандартаас хэд дахин давсан. Зарим тохиолдолд бүр 100 дахин давсан нь бий.  7 хоногийн дахин шинжлэхэд огт буураагүй. Уг нь дотоод орчны бохирдол, хор нөлөө тодорхой хувиар буурах ёстой байдаг. 28 хоногийн дараа шинжлэхэд тодорхой хувиар буурсан ч хүний эрүүл мэндэд үзүүлэх сөрөг нөлөө нь хэвээр байсан. Тэр дундаа цавуутай хавтангууд, шингэлэгч ашигласан будаг зэрэг нь 10, 20 дахин их хор ялгаруулж буйг тогтоосон.  Шингэлэгч бодисууд дотор формальдегид, бензол, ксилол, толуол зэрэг Монголд хэмжиж чадаж байгаа 7 төрлийн хорт бодис бүгдээрээ илэрч байгаа.  Дурьдсан бодисууд бүгдээрээ хорт хавдар үүсгэдэг. Ялангуяа формальдегид, бензол нэгдүгээр зэргийн хорт хавдар үүсгэдэг бодисууд. Хятадын судлаачид формальдегид, бензол нь  хүүхдүүдийн хорт хавдар тусаж байгаа шалтгаан мөн гээд баталчихсан -Зун болоод, хичээл амрахаар л сургууль, цэцэрлэгт засвар хийх болдог. Тендер зарлаад, засвараа хийх гэсээр байтал намар хүүхдүүд будаг ханхалсан анги, танхимд ороод суудаг. Уг нь будаг үнэртэх ёсгүй шүү дээ. Үүнээс болоод хүүхүүдийн эрүүл мэндэд ямар сөрөг нөлөө үзүүлж байна? -Дэлхий дахинд олон судалгаагаар дотоод орчны органик дэгдэмхий нэгдлүүд болон тоос, тоосонцор хорт хавдар үүсгэдэг гэдгийг баталчихсан. Ялангуяа Хятадын судлаачид 1980 оноос хойш хийсэн дотоод орчны агаарын судалгаагаа багцлаад, 2022 онд хэвлүүлсэн. Энэ судалгаанаас үзэхэд, барилгын материалаас гарч байгаа дотоод орчны бохирдуулагчид хавдар үүсгэх маш өндөр магадлалтай байгааг бичсэн. Тэр битгий хэл формальдегид, бензол нь хятад хүүхдүүдийн хорт хавдар тусаж байгаа шалтгаан мөн байна гээд баталчихсан. Манай улс Хятадаас барилгын материалынхаа ихэнх хувийг авдаг. Гэтэл Хятад улс дотоод орчны агаарын чанарын стандартаа хоёр дахь удаагаа өөрчилсөн. 2010 онд баталсан, 2020 онд дахин шинэчилсэн. Одоо дахиад стандартыг чангатгах шаардлагатай, хүний эрүүл мэндэд нөлөөлөөд байна гэж үзсэн талаар мэдээлж байна. Будаг, барилгын материалд эко шошго олгохын тулд лабораторийн хүчин чадлаа нэмэгдүүлэхээр ажиллаж эхэлсэн. Лабораторид шалгаад, шошгожуулаад, эко бүтээгдэхүүн гэж үзэх 4 ангилаллын зэрэгт хувааж байгаа юм билээ.  -Хаана ашиглахаас хамаарч ангилж байгаа гэж ойлгож болох уу? -Гэр орон, хүүхдийн сургууль, цэцэрлэг, эмнэлгийн орчинд ашиглаж болох нь ногоон шошготой, А зэрэгтэй байна. Цаашлаад В, С, D гэх зэрэглэлээр хуваана. Энэ барилгад ийм будаг, барилгын материал ашиглана. Дараа нь орчны агаарын шинжилгээг тэдэн хоног хийгээд, ямар нэг хорт бодис илрэхгүй бол ногоон барилга гэж үзэж, хүн амьдарч, хүүхэд суралцаж болно гэсэн зөвшөөрөл өгөх юм.  Үндсэндээ будаг, барилгын материал нь ногоон шошготой байхаас эхлээд л шаардлагаа тавьж эхэлнэ.  Засал хийсний дараа хяналт тавихад бас л эко, ямар нэг хоргүй байх ёстой.  Бүр баталгаажуулаад, стандартын дагуу үзэхэд ч гэсэн эко, ногоон, эрүүл, аюлгүй байх ёстой гэсэн шаардаж байгаа. Түүний дараа тэр барилгад хүн амьдарч, хүүхэд хичээллэхийг зөвшөөрнө. -Ямар ч аюулгүй барилгын материал ашигласан, дотоод орчны бохирдол үүсгэхгүй гэдгийг нь шат шатанд нь батлах юм байна? -Гурав, дөрвөн үе шаттайгаар шалгаж, баталж байж энэ барилга ногоон, эко, аюулгүй гэдэг үнэмлэхийг олгож байгаа. Хятадууд ийм өндөр шаардлага тавиад эхэлчихлээ. Энэ дагуу ажил хэрэг болгоод эхэлчихсэн байна. Түрүүнд дурьддаг 4 ангиллын зэргийг тогтоочихсон.  Өмнөд хөрш ийм өндөр шаардлагуудыг тавиад, хоёр удаа стандартаа шинэчлээд, дахинд сайжруулах гээд байж байна. Гэтэл манайх хаана яваа вэ. Европын Холбооны улсуудад гэхэд 1970-аад оноос хойш энэ чиглэлд маш сайн судалгаа хийж, стандарт гаргаж ажиллаж байна. Бүр Европын холбоогоороо 5 жил тутамдаа сургууль, цэцэрлэгийн дотоод орчны агаарын чанарыг нарийн хянадаг. Барилгын материалаас нь хор ялгарч байна уу, агааржуулалтын систем нь ажиллаж байгаа юу гэдгийг шалгадаг. Улмаар эрсдэлийн үнэлгээ хийгээд, яаж сайжруулах ёстойгоо шийдээд, зөвлөмжүүдээ гаргаад, улс орон болгон нь дагаж мөрдддөг. Дагаж мөрдөөгүй тохиолдолд хүүхдийн эрхийг нь зөрчиж байна гэж үздэг. Дэлхийн улс орнууд ингэж анхаарч байна. Гэтэл Монголд яадаг билээ. Тендерийн тухай хуулиараа хамгийн бага үнийн санал өгснийг шалгаруулдаг. Арай гэж тендерээ зарлаад, засвар хийх барилгын компаниудаа сонгочихлоо. Мөнгө төгрөгийг нь шийдэж өгөхгүй дахиад хэд хонодог билээ. Арай гэж мөнгөө аваад, засвараа хийх гэж бас удна. Ингэж явсаар зуны амралт дуусдаг. Намар хичээл эхлэхтэй уралдаад л арай гэж дуусгадаг. Бодит байдал л энэ.  Есдүгээр сарын 1-ний өдөр анги, танхимынх нь будаг хатаагүй байхад л бид хүүхдүүдээ сургууль, цэцэрлэгт нь өгдөг.  Тэгвэл дэлхий нийтийн болон манайхаас хийсэн эрсдэлийн судалгаагаар цэцэрлэг, сургуулийн насны хүүхдүүд хорт хавдарт хамгийн их өртөх магадлалтай байна. Цэцэрлэг, сургуулийн насны хүүхдүүд хорт хавдраар өвчлөх маш өндөр магадлалтай гэсэн судалгааны дүн гарсан -Монголдоо, тодорхой газруудад дотоод орчны агаарын чанарын судалгааг хийсэн гэсэн. Хэчнээн газар шинжилгээ, судалгаа хийв. Ямар үр дүн гарсан бэ? -Бид 2019-2020 оны хооронд 144 нэгжээс 583 дээж цуглуулж аваад, Олон улсын математикийн загварчлалаар, АНУ-ын хавдрын эрсдэлийн аргачлалын дагуу үнэлгээ хийсэн. Тэгэхэд цэцэрлэг, сургуулийн насны хүүхдүүд хорт хавдраар өвчлөх маш өндөр магадлалтай гэж гарсан. -Энэ судалгаа, шинжилгээг хийж байх үед хэчнээн тооны хүүхэд хорт хавдраар өвчилсөн байсан гэсэн нарийн тоо байгаа юу? -Сүүлийн 10 жилийн тоон судалгаа гэж байгаа. Түүнээс үзэхэд, жилд 120 хүүхэд шинээр хорт хавдраар өвчилдөг. Үүний 44 хувь нь цусны эсийн хорт хавдраар өвчилж байгааг ЭНЭМҮТ-ийн статисик мэдээллээс харж болно. Цусны эсийн хорт хавдраар өвчлөхөд нөлөөлж буй гол эх үүсвэр нь формальдегид, бензолын агууламж.   Улс орнууд өөрсдийнхөө судалгааг хийгээд, бензол тэдэн цагийн хугацаанд эдэн хувьтай байхыг зөвшөөрнө, үүнээс давбал зөвшөөрөхгүй гээд стандартаа тогтоочихсон. Харин ДЭМБ бензол дотоод орчинд огт илрэх ёсгүй. Илэрвэл хорт хавдар үүснэ гээд хориглосон байдаг. Харин манай улс энэ бодисуудыг шинжилдэг анхны, хувийн ганц лабораторитай л боллоо. Хоёр удаа магадлан итгэмжлэл авсан. Өнөөдөр бид ингээд яриад, нотолгоотой, судалгаатай баримт дурьдаад сууж байгаагийн ач гавьяа тэр лаборатори. Улсад хувийн ч гэсэн шинжлэх лаборатори байна. Түүнээс гадна, энэ бүхнийг хянах эрх зүйн орчин зайлшгүй шаардлагатай. Наанадаж л стандарт хэрэгтэй байна.  Аргаа барахад, сургууль, цэцэрлэгийн засвар хийх тендерийнхээ материалд ногоон, эко шошготой, А зэрэглэлийн будаг, бусад засварын бүтээгдэхүүн хэрэглэх ёстой гэж зааж өгөх хэрэгтэй. Тийм бүтээгдэхүүн сонгож байгаа компани тендерт сонгогддог байхаар журамлаж өгмөөр байна. Ингэж чадвал бид сөөм ч болов урагшаа ахих гээд байна. Дотор агаарын чанарын стандартыг яаралтай батлах хэрэгтэй байна -Одоо болтол дотоод орчны агаарын чанартай холбоотой стандарт байхгүй хэвээрээ л байна уу. Саяхан мэргэжлийн байгууллагаас нь стандарт байгаа гэсэн хариулт өгөөд байсан? -Бид 2019 оноос хойш стандартаа боловсруулаад, зохих зөвлөлүүдээр нь хэлэлцүүлээд явж байгаа. Гэтэл манай улсад тогтолцооны асар их гажуудал байдаг. Агаарын тухай хуульд зааснаар БОЯ дотоод орчны агаарын чанартай холбоотой асуудлуудыг бүгдийг нь хариуцана. Нэгэнт хуульд тэгж заасан болохоор бид дотоод орчны агаарын чанартай холбоотой стандарт батлахдаа заавал БОЯ-наас санал, зөвшөөрөл авах шаардлагатай болчихоод байгаа юм. Хуулийн энэ заалтыг өөрчлөх шаардлагатай байна. Гадаад орчны агаарын чанарын MSN 45852016 гэж стандарт бий.  Үүнийг өөрчилж байж дотоод орчны агаарын чанарын стандарт батлагдах шаардлагатай болчихсон. Энэ стандартыг гадаад орчны агаарын чанарын хэмжилт, үнэлгээг хариуцдаг яам болох БОЯ өөрчлөх хэрэгтэй.  Яагаад өөрчлөх хэрэгтэй юм бэ гэдэг асуулт гарч ирэх байх. Заавал мөрдөх MSN 45852016 стандарт дотор дотоод орчны агаарыг хянана гээд оруулаад өгчихсөн. Гэтэл гадна орчны агаарт бидний яриад байгаа идимхий органик нэгдэл, хортой химийн бодисууд огт байхгүй. Зөвхөн PM2.5, бичил загвар хоёр л байгаа. -2019 оноос хойш дотоод орчны агаарын чанартай холбоотой стандартыг боловсруулаад, ажиллаж байгаа гэсэн. Энэ хугацаанд БОЯ-ны холбогдох хүмүүстэй уулзаж, холбогдсон л байх.  Яагаад ажил хэрэг болгохгүй байгаа юм бол гэсэн асуулт гарч ирж байна? -Тэд яагаад энэ асуудалд анхаарал хандуулахгүй байгааг бид мэдэхгүй. Бид хүүхдүүдийнхээ эрүүл мэндийг л хамгаалахын төлөө ажиллаж байгаа. Бүх нотолгоог гаргачихсан. Гэртээ гал түлж байгаа айлуудын дотоод орчинд PM2.5-ын агууламж ДЭМБ-ын зөвлөмж хэмжээнээс өндөр байна. Тэнд илэрч байгаа органик дэгдэмхий нэгдлүүд ч бас өндөр гарч байгаа. Бүхий л орчинд бид агаарын чанарыг сайжруулах шаардлагатай. Европын холбооны сайн жишгийг нэвтрүүлж, дагаж яагаад болохгүй гэж. Европт барилгын дотоод орчныг үнэлж, ногоон шошготой, эко байвал хүлээн зөвшөөрдөг. Түүнээс гадна, гадаад орчин, барилгын насжилт, агааржуулалт гээд бүгдийг нь үнэлдэг. Гэтэл барилгын насжилт өндөр байх тусмаа радоны хэмжээ их болдог. Цацраг идэвхт бодисын хэмжээ их болно гэдэг өөрөө хорт хавдар үүсгэх нэг нөхцлийг бүрдүүлж өгч байдаг. Тиймээс барилгаа хүртэл шошгожуулаад, тэр дагуу үнэлж байна, Европт. Дотоод орчны агаарын чанарын үнэлгээг хамгийн түрүүнд хийнэ. Тэгээд ойр орчимд нь үйлдвэрүүд байна уу гэдгээс хамаарна. Эргэн тойронд нь том үйлдвэр байх тусмаа барилгын үнэ хямдардаг.  Гэрэлтүүлэг муутай, машины зогсоол багатай, хүүхэд тоглох орчингүй байвал үнэлгээ дахиад буурдаг. Харин манайд одоогоор дотоод орчны агаарын чанарын стандарт байхгүй байна. Энэ стандартыг батлуулах шаардлага маш өндөр байгаа.  Хоёрдугаарт, сургууль, цэцэрлэгийн засварыг хичээл тарахтай зэрэгцэж эхлээд, 14 хоногт шахаж дуусгадаг. Зуны 3 сарын хугацаанд агааржуулалтыг маш сайн хийж, дотоод орчныг ямар нэг хор нөлөөгүй болгох хэрэгтэй. Намар хүүхдүүдээ эрүүл, аюулгүй орчинд хүлээж авдаг баймаар байна. Эцэг, эхчүүд ч асуудлаа мэддэг, шаардлага тавьдаг болох цаг болсон. Бид будаг нь ханхалсан биш хатсан, элдэв хортой бодис ялгардаггүй анги танхимд хүүхдүүдээ суулгах ёстой юм.  Иргэд байшингаа барихдаа эрүүл мэндэд хоргүй барилгын материал сонгодог болмоор байна -Дотоод орчны агаарын бохирдол хүүхдүүдэд бүр ч илүү аюултай байна гэсэн дээ. Хүүхэд цэцэрлэр, сургууль, гэртээ л ихэнх цагаа өнгөрөөдөг. Тэгэхээр сургууль, цэцэрлэгийн орчныг зайлшгүй эрүүл, аюулгүй байлгах шаардлага тулгараад байна? -Барилгын компанид ажилладаг, материал зардаг, засвар үйлчилгээ хийдэг хүмүүс “Таны зассан сургууль, цэцэрлэгт таны хүүхэд гүйж яваа шүү” гэж бодож ажиллаач. Яагаад хүүхэд хамгийн эмзэг бүлэг вэ. Учир нь хүүхдийн бодисын солилцоо насанд хүрэгчдийнхээс 2.5 дахин хурдан явдаг. Мөн илүү хурдан амьсгалдаг, бүх эрхтэн систем нь хөгжиж байдаг. Ялангуяа биеийн жингийн кг тутамд хүчилтөрөгчийн хэмжээ нэмэгддэг. Түүнийгээ дагаад уушги томорч, үйл ажиллагаа нь хөгждөг. Цаашлаад бүх дархлааны болон зохицуулгын системүүд ид хөгжиж байдаг. Бага насны хүүхэд цэцэрлэгтээ, гэртээ унтдаг. Унтаж байхдаа авч буй амьсгал сэрүүн үеийнхээс хэд дахин илүү. Сайн унтах нь өсөлтийг дэмжиж байгаа шалтгаан нь энэ. Унтаж байхдаа хүчилтөрөгчийн хэрэгцээ маш ихээр нэмэгддэг учраас дотоод орчны агаарын чанар сайн байх ёстой. Гэр, цэцэрлэг, сургуулийн орчинд аюулгүй байдлыг зайлшгүй бүрдүүлэх шаардлагатай. -Хорт хавдар тусах эрсдэл маш өндөр гэдэг нь хамгийн том аюул. Түүнээс гадна, жил бүр л ханиад томуу дийлдэхгүй байна. Харшилтай хүүхдүүдийн тоо ч их нэмэгдэж байгаа.  Бид зөвхөн гадаад орчны агаарын бохирдлоос болж байгаа л гэж яриад байдаг. Гэтэл дотоод орчны агаарын бохирдол маш ихээр нөлөөлж байгааг энэ бүх тоо, баримтууд нотолж байна? -Дэлхийн болон бидний хийсэн судалгаануудаас харагдаж байгаа. Органик дэгдэмхий нэгдэл, тоос тоосонцорууд нь харшлын гол шалтгаан болдог. Хамар битүүрэх, нүд хорсох, загатнах, хий ханиалгах зэргээр ксилол, толуолын хордлого илэрдэг. Бидний сонгож авсан барилгын материал, хулдаас, тавилгаас ялгарч байгаа хорт бодисууд тархи мэдрэл, амьсгалын эрхтэн систем, бөөрний үйл ажиллагаанд муугаар нөлөөлдөг. Маш гоё модон байшин барьдаг. Түүнийгээ шингэлэгч бодисоор шингэлсэн лакаар будчихдаг. Маш буруу.  Ямар эко аргаар байшингаа засах, гоёх вэ гэдгээ иргэд маш сайн бодолцох хэрэгтэй. Барилгын материал үйлдвэрлэж байгаа, импортоор оруулж ирж байгаа хүмүүс ч энэ тал дээр анхаарах ёстой.  -Ногоон шошготой, А зэрэглэлийн, хүний биед хоргүй будаг, хавтан, барилгын материал урд, хойд хөршид ч байна, Европт ч байгаа.  Ямар нэгэн шингэлэгч ашиглах шаардлагагүй, усан суурьтай, зөвхөн цэвэр усаар шингэлдэг будгууд бий. Энэ мэт материалыг ашиглах нь дотоод орчны агаарын бохирдлыг бууруулах, эко орчин бий болгох нэг шийдэл байх? -Бидний сонголтын гарц. Хэрэглээ болон бодлого дээр тулгуурласан хоёр гарц бий. Бид хэрэглээгээ зөв болгочихвол наанадаж амьдарч байгаа гэртээ хортой агаар амьсгалахгүй гэсэн үг. Бодлогын түвшинд бид хүүхэд рүүгээ илүү их анхаарч, суралцаж, хүмүүжиж байгаа орчныг нь сайжруулахгүй бол болохгүй. Бид намар есдүгээр сараас хавар зургадугаар сар хүртэл 10 сарын турш сургууль, цэцэрлэгийн орчинд хүүхдээ өдрийн 8 цагаар үлдээж байгаа гээд бод. -Эцэг, эхчүүд шаардлага тавихаар арай л хүчгүйдэх байх. Зайлшгүй л бодлого гаргаж, хууль, журмандаа оруулж, стандартаа хурдан батлах ёстой юм байна гэж бодлоо? -Хууль, журамд оруулж, стандарт батлахын тулд эцэг, эхчүүдийн шаардлага, гомдол санал хэрэгтэй байна. Энэ чинь иргэдийн эрхийн асуудал. Бид эрүүл, аюулгүй орчинд амьдрах эрхтэй, тийм. Үндсэн хуульд заачихсан байгаа. Хүүхдүүдээ эрүүл, аюулгүй орчинд суралцуулахын тулд шаардлага тавих эрхтэй юу гэвэл эрхтэй. Бид өөрсдийн хийсэн судалгааныхаа мэдээллийг Хүний эрхийн комисст өгчихсөн. Нэг, хоёр эцэг, эх ХЭҮК-т мэдээлэл өгөхөд л шаардлага болно. Хүмүүс мэдэхгүйгээсээ болоод энэ асуудалд анхаарал тавихгүй байна. Би гэртээ засвар хийгээгүй юм чинь, надад дотоод орчны агаарын чанар хамаагүй гэж боддог. Гэтэл таны хүүхдэд хамаатай. -“Ногоон титэм”-ийнхэнтэй холбогдож, өөрсдийн амьдарч буй орон байрныхаа дотоод агаарын чанарыг шинжлүүлж, хортой байгаа эсэхийг нь тодорхойлуулах боломжтой болов уу? -Боломжтой, тухайн компанийнхантай холбогдоод үзүүлчихэж болно. Иргэд хаус, зуслангийн байшин захиалаад бариулдаг. Бид судалгаа хийж үзэхэд, эсгийн материал бүхий дулаалгатай хаусны дотор агаарын чанар маш муу байсан. Амины орон сууц, хаус бариулахдаа барилгын компани ямар материал сонгож байгаа вэ гэдгийг судалж, мэдэх хэрэгтэй. Сайхан агаарт, гоё байшинтай болчихлоо гэж боддог. Гэтэл барилгын заслыг хийхдээ сонгосон материалууд нь чанаргүй бол яах вэ. Хамаг мөнгөө өгч байшин бариулчихаад, хордоод байх уу. Бүр ийм тохиолдол гарсан. Сайхан хаус худалдаад авчихлаа гээд хүүхдээ аваад очсон. Хоёр хоноод хүүхдийнх нь хамраас цус гарсан. Байшинд нь очоод “Ногоон Титэм”-ийнхэн  шинжлэхэд дотор агаарын чанар муу, хор илэрсэн. Сарын дараа очоод шинжилсэн ялгаагүй байж л байсан. Тэр айл барилга барьсан компанидаа хэлж, бүх материалыг нь солиулж, дахин засвар хийлгэх шаардлагатай болсон. Ийм тохиолдлууд гараад байна. Тиймээс байшин худалдаж авахдаа хэмжилт хийлгэдэг болъё. Барилгын материал сонгохдоо эрүүл, эко, ногоон шошготойг нь авъя. Мэдлэг, мэдээлэлтэй болмоор байна, иргэд.    
https://zarig.mn/154o
УНТЭ элэг шилжүүлэн суулгах 200 дахь мэс заслаа амжилттай хийлээ
2023/05/25
М.Төгөлдөр
Бусад
Улсын Нэгдүгээр төв эмнэлгийн Элэг шилжүүлэн суулгах баг өнгөрсөн гуравдугаар сард 200 дахь мэс заслаа амжилттай хийсэн бөгөөд өвчтөний биеийн байдал сайжраад байна.Өвчтөн 47 настай эрэгтэй Б, элэгний B, D хавсарсан вирусний гаралтай элэгний хатуурал, элэгний эмгэгийн эцсийн шатанд орсон үйлчлүүлэгч аж. Түүнд төрсөн дүү нь донор болжээ. Тус эмнэлгийн Элэг шилжүүлэн суулгах баг 2009 онд байгуулагдаж, анхны мэс заслаа 12 жилийн өмнө буюу 2011 оны есдүгээр сарын 24-ний өдөр БНСУ-ын Асан анагаах ухааны их сургуулийн элэг шилжүүлэн суулгах багтай хамтран хийж байсан түүхтэй.УНТЭ-ийн Ерөнхий захирал, АУ-ны доктор Б.Хишигжаргал элэг шилжүүлэн суулгах 200 дахь мэс заслын үеэр “Элэг шилжүүлэн суулгах мэс засал нь орчин үеийн анагаах ухааны хөгжлийн томоохон үзүүлэлт юм. Манай эмнэлэг нь элэг шилжүүлэн суулгах мэс заслыг хийж эхэлснээс хойш 200 дахь мэс заслаа амжилттай хийгээд байна. Элэг шилжүүлэн суулгах мэс засалд мэс заслын эмчээс гадна мэдээгүйжүүлэг унтуулгын эмч, лаборатори, дүрс оношилгоо, дотрын эмч, сувилагч зэрэг маш олон баг ордог. Манай эмнэлэг нь элэг шилжүүлэн суулгах мэс заслын долоо хоногтоо нэг удаа хийх хүчин чадалтай хэдий ч үйлчлүүлэгчийн хэрэгцээ, шаардлага их байгаа учраас менежментийг эмнэлэг дотроо хийж, аль болох шаардлагатай гэсэн хүн болгонд мэс засал хийж ажиллаж байна. 2022 онд хийсэн мэс заслын тоог харвал 2021 оныхоос даруй хоёр дахин их байна. Энэ нь манай эмч, мэргэжилтнүүдийн чадвар, зүтгэлийг харуулж байна. Цаашид бид Монгол Улсын эрүүл мэндийн тогтолцоог дэлхийн жишигт ойртуулахын тулд эмчилгээ, оношилгооны дэвшилтэт шинэ технологи нэвтрүүлэн ажиллах, хүний нөөцөө чадавхжуулах бодлого барин ажиллах болно” гэдгийг энэ үеэр онцоллоо.Элэг шилжүүлэн суулгах багийн ахлагч, Төрийн соёрхолт, Хүний гавьяат эмч, АШУ-ны доктор, профессор О.Сэргэлэн:Монгол Улсын эрүүл мэндийн салбарт элэг шилжүүлэн суулгах мэс засал нутагшаад 10 гаруй жил болж байна. Өнөөдрийн байдлаар бид 200 гаруй өвчтөний алтан амийг аварч, элэг шилжүүлэн суулгах өндөр технологийг эх орныхоо хөрсөнд бүрэн нутагшууллаа. Элэгний эмгэг эцсийн шатанд орсон өвчтөнүүдийг бид өмнө нь эмчилж чаддаггүй байсан бол өнөөдөр дийлэнх хувьд нь мэс засал хийж, амийг нь аварч чаддаг болсон. Энэ нь УНТЭ-ийн хамт олны том гавьяа гэж хэлж болно. Сүүлийн хоёр жилийн хугацаанд хэдий цар тахалтай хүнд хэцүү байсан ч элэг шилжүүлэн суулгах багийн хамт олон 80 орчим өвчтөнд мэс засал хийжээ. Цаашид бид Монгол Улсдаа судасны банктай болох, хос донороос элэг шилжүүлэг суулгах, нойр булчирхай шилжүүлэн суулгах зорилт тавин ажиллаж байна.УНТЭ-ийн Эрхтэн шилжүүлэн суулгах төвийн дарга, мэс заслын тэргүүлэх зэргийн эмч Б.Бат-Ирээдүй:Өнөөдөр бид элэг шилжүүлэн суулгах 200 дахь мэс заслаа хийж байна. Үйлчлүүлэгчийн хувьд 47 настай, эрэгтэй Б. Элэгний B, D хавсарсан вирусийн гаралтай элэгний хатуурал, элэгний эмгэгийн эцсийн шатанд орсон үйлчлүүлэгч байна. Түүнд төрсөн дүү нь элэгээ өгч байна.  Бид 2011 онд анхны амьд донороос элэг шилжүүлэн суулгах мэс заслыг БНСУ-ын Асан эмнэлгийн эмч нартай хамтран хийж байсан бол 2015 оноос хойш өөрсдөө бие дааж хийгээд 200 дахь мэс заслаа хийж байна. Анх О.Сэргэлэн багш элэг шилжүүлэн суулгах мэс заслыг хийнэ гэхэд эрчимт эмчилгээ ч байхгүй, цөсний хүүдийг ч авч чадахгүй хүмүүс яаж энэ эмчилгээг нутагшуулах вэ гэж ярьж байсан бол өнөөдөр бид энэ эмчилгээг эх орондоо бүрэн нутагшуулаад дараагийн түвшний эмчилгээ, үйлчилгээг эх орондоо нутагшуулах зорилт тавин ажиллаж байна.УНТЭ-ийн Мэдээгүйжүүлэг хагалгааны нэгдсэн тасгийн зөвлөх, Төрийн соёрхолт, элэг шилжүүлэн суулгах багийн гишүүн, Д.Чулуунбаатар:Элэг шилжүүлэн суулгах мэс заслын мэдээгүйжүүлэг нь маш удаан үргэлжилдэг. Дунджаар 15-20 цаг орчим өвчтөнийг унтуулах, мэс заслын үед гарсан хүндрэл, эрсдэлд унтуулгын эмч бэлэн байх ёстой. 10 жилийн хугацаанд элэг шилжүүлэг суулгах баг маань элэг шилжүүлэн суулгах мэс заслыг олон төрлөөр хийлээ. Жишээлбэл амьд донороос элэг шилжүүлэн суулгах, тархины үхэлтэй донороос элэг шилжүүлэн суулгах, баруун, зүүн дэлбэнг тайрах, хүүхдэд элэг шилжүүлэн суулгах, цусны бүлэг ондоо хүнээс хийх зэрэг маш олон төрлийг нутагшуулаад байна. Энэ эмчилгээг нутагшуулахад эмч, мэргэжилтнүүдээс гадна эмнэлгийн удирдлагуудын тусламж, дэмжлэг их байсныг мартаж болохгүй.УНТЭ-ийн Гастроэнтерологийн төвийн дарга, Төрийн соёрхолт, Хүний гавьяат эмч, АУ-ны доктор О.Баярмаа:Элэг шилжүүлэн суулгах мэс засалд элэгний эмч нар маш чухал үүрэгтэй оролцдог. Элэгний эмгэгийн төгсгөлийн шатанд байгаа өвчтөн болон доноруудыг үнэлэх болон сонгох, элэгний эмгэгийн төгсгөлийн шатанд байгаа үйлчлүүлэгчийг элэг шилжүүлэн суулгах мэс засалд бэлтгэх үйл ажиллагааг элэгний эмч нарын баг гүйцэтгэдэг. Элэгний эмгэг үүсэх үед элэг гэмтээд зогсохгүй бусад бүх эрхтэн тогтолцоо буюу тархи, зүрх, бөөр, цус бүлэгнэлтийн систем гээд бүхий л эрхтэн тогтолцоо гэмтсэн байдаг. Тийм учраас эдгээр өвчнийг зөв тогтоож, мэс засал хийгдэх 12-16 цагийн хугацааг дааж гарах хэмжээнд өвчтөнийг бэлтгэдэг.Элэг шилжүүлэн суулгах мэс засалд орсон өвчтөний нэг жил амьдрах хувь 93.6 хувь, 3 жил амьдрах чадвар - 92,3 хувь, 5 жил амьдрах чадвар - 92,3 хувь байгаа нь дэлхийн өндөр хөгжилтэй орны элэг шилжүүлэн суулгах бусад төвүүдийн үзүүлэлтэй дүйцхүйц хэмжээнд хүрсэн. Энэ нь УНТЭ-ийн Элэг шилжүүлэн суулгах багийн амжилт юм.
https://zarig.mn/154n
Гуурсан хоолойн эмтэй сорилын 70 хувийг ЭМД-ын сангаас хөнгөлнө
2023/05/11
М.Төгөлдөр
Бусад
ЭМДЕГ-ын даргын 2022 оны "Жагсаалт батлах тухай" А/53-р тушаалаар гадаад амьсгалын үйл ажиллагааны шинжилгээ буюу Гуурсан хоолойн эмтэй сорил (тэлэх метахолинтой) спирограмм шинжилгээг 30 мянган төгрөг байхаар зохицуулсан бөгөөд үүний 30 хувийг иргэн өөрөө хариуцан төлнө.Харин ЭМД-ын шимтгэлийг нь төрөөс хариуцан төлдөг иргэдийн өндөр өртөгтэй оношилгооны зардлыг ЭМД-ын сангаас бүрэн хариуцна."Өндөр өртөгтэй оношилгоо, шинжилгээний жагсаалт"https://emd.gov.mn/legals/259Дээрх тусламж үйлчилгээ үзүүлэх гэрээт ЭМБ-уудhttps://emd.gov.mn/news/315#ЭМДЕГ #ТусламжҮйлчилгээ #НэгдүгээрТогтоол #ӨндөрӨртөгтэйОношилгоо
https://zarig.mn/14ue
ГССҮТ-өөс БНСУ-ын эмч нартай хамтран тулгуур эрхтэний согогтой таван хүүхдэд мэс засал хийлээ
2023/05/05
М.Төгөлдөр
Бусад
Гэмтэл согог судлалын үндэсний төв, БНСУ-ын “Хьюндай” нэгдсэн эмнэлгийн хооронд байгуулсан хамтын ажиллагааны гэрээний дагуу 2023 оны дөрөвдүгээр сарын 29, 30-ны өдрүүдэд БНСУ-ын хүүхдийн гэмтэл согогийн эмч нарын баг ГССҮТ-д ажиллаж, туршлага солилцлоо. Тус баг бүрэлдэхүүнд БНСУ-ын Чун Ан их сургуулийн “Хьюндай” нэгдсэн эмнэлгийн захирал Ким Бү Соб, хүүхдийн гэмтэл согогийн зөвлөх эмч, профессор Ан Жэ Ин болон тус эмнэлгийн мэс заслын сувилагч, техникч нар багтсан бөгөөд ГССҮТ-ийн хүүхдийн гэмтэл согогийн эмч нартай хамтран хүнд хэлбэрийн тулгуур эрхтэний согогтой таван хүүхдэд мэс заслын эмчилгээг амжилттай хийлээ. Мөн нийт 20 өвчтөнд үзлэг оношлогоо хийж, дараагийн үйл ажиллагааны хүрээнд хийгдэх мэс заслуудыг төлөвлөсөн бөгөөд ГССҮТ-ийн удирдлагуудтай уулзан, цаашид авч хэрэгжүүлэх томоохон ажлуудаа хэлэлцсэн байна.
https://zarig.mn/14r9
Профессор О.Болормаа: Бага насны хүүхдүүд болон залуучуудын дунд үс бууралтах тохиолдол нэмэгдэх болсон
2023/04/27
М.Төгөлдөр
Бусад
Бага насны хүүхдүүд гадаад болон дотоод хүчин зүйлээс болж эрдсийн дутагдалд орж үс нь бууралтаж буйг профессор О.Болормаа хэлж байна. Хүний үс бууралтах явц 35 наснаас хойш явагддаг байна. Тиймээс эцэг эхчүүд хүүхдүүдээ эрдсийн шинжилгээнд хамруулах хэрэгтэй гэлээ. 
https://zarig.mn/14mq
​ Нойрны олон үйлдэлт бичлэгийн шинжилгээ (psg)-ний 70 хувийг эмд-ын сангаас хөнгөлнө
2023/04/27
М.Төгөлдөр
Бусад
ЭМДЕГ-ын даргын 2022 оны "Жагсаалт батлах тухай" А/53-р тушаалаар чихний эмгэг, сонсголын тусламж, үйлчилгээнд багтах нойрны олон үйлдэлт бичлэгийн шинжилгээг 250 мянган төгрөг байхаар зохицуулсан бөгөөд үүний 30 хувийг иргэн өөрөө хариуцан төлнө.Харин ЭМД-ын шимтгэлийг нь төрөөс хариуцан төлдөг иргэдийн өндөр өртөгтэй оношилгооны зардлыг ЭМД-ын сангаас бүрэн хариуцна. "Өндөр өртөгтэй оношилгоо, шинжилгээний жагсаалт" https://emd.gov.mn/legals/259 Дээрх тусламж үйлчилгээ үзүүлэх гэрээт ЭМБ-ууд https://emd.gov.mn/news/315 #ЭМДЕГ #ТусламжҮйлчилгээ #НэгдүгээрТогтоол #ӨндөрӨртөгтэйОношилгоо
https://zarig.mn/14m0
Монголд эмчлэгдэхгүй шээсний сүвний нарийслыг эмчлэх мэс заслыг 28 өвчтөнд үнэ төлбөргүй хийжээ
Өчигдөр
М.Төгөлдөр
Бусад
УНТЭ-ийн Урологи-Андрологийн төв нь Олон улсын сайн дурын Урологийн нийгэмлэгтэй хамтран Давсагны хорт хавдар авах мэс засал болон шээсний сүвний нарийслыг эмчлэх мэс заслыг амжилттай хийсэн байна. Урологи-Андрологийн төвийн хүсэлтээр IVU “Олон Улсын сайн дурын Урологийн нийгэмлэг”-ийн Michael Metro эмчээр удирдуулсан таван эмчийн баг ирж, шээсний сүвний нарийслыг эмчлэх мэс заслыг 25 өвчтөнд, давсагны хорт хавдрыг авах мэс заслыг хоёр өвчтөнд хийжээ. Тус баг нь Монгол Улсад 2006 оноос хойш ирж, өвчтөнүүдэд мэс засал хийх, УНТЭ-ийн эмч, мэргэжилтнүүдийг сургах тал дээр хамтран ажиллаж байгаа аж.Тэгвэл УНТЭ-ийн Ерөнхий захирал Б.Хишигжаргал дээрх эмч нарын багийг хүлээн авч уузлан, талархал илэрхийлж, цаашдын хамтын ажиллагааг улам өргөжүүлэх талаар ярилцжээ.Олон улсын сайн дурын Урологийн нийгэмлэг нь 2006 оноос хойш УНТЭ-ийн Урологи-Андрологийн төвтэй хамтран эмч, эмнэлгийн мэргэжилтнүүдэд олон улсын шинэ арга, технологийг нэвтрүүлэхэд дэмжлэг үзүүлэх, ажлын байрны сургалт зохион байгуулах үйл ажиллагааг үе шаттай зохион байгуулж байна.Энэ үеэр УНТЭ-ийн Ерөнхий захирал Б.Хишигжаргал хэлсэн үгэндээ “УНТЭ-ийн Урологи-Андрологийн төв дээр АНУ-ын сайн дурын байгууллагаас эмч, мэргэжилтнүүд ирж эмнэлгийн тусламж, үйлчилгээг үзүүлэхээс гадна мэс заслын шинэ арга технологийг зааж, сургаж байна. Энэ ажлыг зохион байгуулж байгаа “Олон Улсын сайн дурын Урологийн нийгэмлэг”-ийн эмч, мэргэжилтнүүддээ талархал илэрхийлье. Энэ жил эмч нар маань манай эмнэлэгт долоо хоног ажиллахдаа нийт 28 өвчтөнд мэс засал хийсэн. Дээрх эмч нарын хэлснээр манай эмнэлгийн эмч нарын чадавхи сайжирч, багаж, тоног төхөөрөмжийн хангамж, мэс заслын өрөө ч шинэ түвшинд хүрснийг хэлж байна. Цаашид бид эмч, мэргэжилтнүүдээ сургах, шинэ технологийг нэвтрүүлж, олон иргэдэд тусламж, үйлчилгээг үзүүлэх тал дээр анхаарч ажиллана. Үүнээс гадна олон жилийн хугацаанд олон улсын нийгэмлэгтэй харилцаатай байгаа Урологи-андрологийн тасгийн хамт олонд мөн талархал илэрхийлье.”гэлээ.
https://zarig.mn/14jo
0-17 насны хүүхдүүдийн өвчлөлийн 75,9 хувийг амны хөндийн өвчлөл эзэлж байна
2023/04/20
М.Төгөлдөр
Бусад
Монгол Улсын Засгийн газраас амны хөндийн эрүүл мэндийн тусламж, үйлчилгээний чанар, хүртээмжийг дээшлүүлэх, хүүхдийн шүд цооролтын өвчний тархалтыг бууруулах чиглэлээр үндэсний хэмжээнд “Шүд төсөл”-ийг боловсруулж, 2024 оноос төслийг эхлүүлэх шийдвэр гарган, холбогдох яаманд хүргүүлсэн.   Тус ажлын хэсгийг Эрүүл мэндийн дэд сайд С.Энхболд ахлан ажиллаж байгаа бөгөөд энэ төслийн хүрээнд өнөөдөр АШУҮИС нь “АШУҮИС дент” шүдний эмнэлэг болон Нүүдлийн шүдний амбулаторио шинээр нээж, үйл ажиллагааг нь эхлүүллээ.Энэ үеэр Эрүүл мэндийн дэд сайд С.Энхболд хэлсэн үгэндээ “Монгол Улсын Ерөнхий сайдын санаачилгаар өнгөрсөн жилээс улс орон даяар эрт илрүүлэг, үзлэг оношилгоо шинжилгээг зохион байгуулж байна. Өнөөдрийн байдлаар 960 мянган иргэн хамрагдсан байна. Үүнээс 0-17 насны хүүхдүүдийн өвчлөлийн дийлэнхи буюу 75,9 хувийг амны хөндийн өвчлөл эзэлж байна.Тийм учраас Монгол Улсын Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ “Шүд төсөл”-ийг эхлүүлэх чиглэл өгч, Эрүүл мэндийн сайдын А/124 дүгээр тушаалаар төслийг боловсруулан хэрэгжүүлэх ажлын хэсэг байгуулагдсан. Тэгвэл өнөөдөр энэ төслийн хүрээнд АШУҮИС нь хажуудаа шүдний эмнэлэг болон нүүдлийн шүдний амбулаторитой боллоо. Нүүдлийн шүдний амбулаториор алслагдсан дүүрэг, орон нутгийн иргэд үйлчлүүлэх боломжтой.Үүнээс гадна дээрх эмнэлгүүдэд энэ чиглэлээр бэлтгэгдэж байгаа боловсон хүчнийг ажлын байран дээр нь сургах бололцоо бүрдсэн байна.“Шүд төсөл”-ийг таван жилийн хугацаанд хэрэгжүүлэх бөгөөд энэ хүрээнд “Эрүү, нүүр, шүдний үндэсний төв” байгуулах, шүдний тусламж, үйлчилгээг ЭМД-ын сангаас хэрхэн шийдэх, өвчлөлийн статистикийг цахимжуулах, боловсон хүчнийг бэлтгэх гэх мэт олон ажлыг хийхээр төлөвлөөд бэлтгэл ажлыг хийгээд явж байна.” гэдгийг онцоллоо.Тэгвэл АШУҮИС-ийн Ерөнхий захирал Н.Хүрэлбаатар энэ үеэр “АШУҮИС нь Монгол Улсад их сургуулийн эмнэлгийн тогтолцоог бий болгох, хөгжүүлэх тал дээр анхаарал хандуулан ажиллаж байна. Өнөөдөр бид шүд, эрүү нүүрний тусламж үйлчилгээг олон улсын түвшинд үзүүлэх “АШУҮИС дент” шүдний эмнэлгийн үйл ажиллагааг эхлүүлж байна.Тус эмнэлэг дээр шүдний сувгийн эмчилгээ, гажиг засал зэрэг бүх төрлийн эмчилгээг хийнэ. Монгол Улсын Ерөнхий сайдын санаачлан хэрэгжүүлж буй “Шүд төсөл” дээр манай эмнэлэг гол ачааллыг авч иргэдэд үйлчилнэ.” хэмээлээ.Тус эмнэлэг нь эмнэлгийн тусламж, үйлчилгээг үзүүлэхээс гадна энэ чиглэлээр мэргэшиж буй эмч, мэргэжилтнүүдийг сургах, эрдэм шинжилгээний ажилд ашиглах бааз болох аж.
https://zarig.mn/14im
0-5 насны хүүхдүүдийн дунд салхин цэцэг өвчний дэгдэлт их байна
2023/04/13
М.Төгөлдөр
Бусад
Халдварт өвчин судлалын үндэсний төв салхин цэцэг болон улаан бурхан өвчний талаар мэдээлэл хийлээ.  Өнөөдрийн байдлаар ХӨСҮТ-д салхин цэцэг өвчний халдвар авсан 40 хүүхэд эмчлүүлж байна.Уг өвчний халдвар амьсгалын замаар дамждаг. Халдварын урьтал үе дээрээ нь Улаан бурхан, Улаан эсэргэний халдварын тууралттай адилхан гараад, халуурах шинж тэмдгээр өвөрмөц шинж тэмдэг илэрдэг.Тууралт нь толгой, хүзүү, нүүр, их бие гээд биеийн бүх хэсэгт нэгэн зэрэг гардаг. Хэрэв хүүхэд халуурч л байвал тухайн хүүхдэд шинэ тууралт гарч байна гэсэн үг. Хөнгөн бол 3-5 хоног, хүнд бол  6-10 хоног тууралт гардаг гэлээ. 
https://zarig.mn/14ep
13А маягтыг цахимаар илгээх, хүлээн авах боломжтой боллоо
2023/04/13
М.Төгөлдөр
Бусад
Эрүүл мэндийн сайдын 2021 оны А/813 дугаар тушаалын дагуу иргэд лавлагаа шатлалын эмнэлэгт үзүүлэхдээ анхан шатны эрүүл мэндийн байгууллагаас 13А маягт буюу үйлчлүүлэгчийн онош, лавлагаа шатлалд илгээх болсон шалтгааныг үндэслэлийн хамт бичсэн мэдээлэл бүхий илгээх бичгийг заавал авч очдог.Эрүүл мэндийн яам, Цахим хөгжил, харилцаа, холбооны яамнаас өгсөн чиглэлийн дагуу Эрүүл мэндийн даатгалын ерөнхий газар өөрийн цахим систем болох health.gov.mn-ыг түшиглэн 13А маягтыг анхан шатнаас лавлагаа шатлалын эрүүл мэндийн байгууллага хооронд цахимаар илгээх, хүлээн авах болон иргэд 13А маягт өөр дээр нь бичигдсэн эсэхээ төрийн үйлчилгээний нэгдсэн систем “E-Мongolia”-аас харах нөхцөл бололцоог бүрдүүллээ.Улмаар эрүүл мэндийн байгууллагууд 2023 оны 04 дүгээр сарын 13-ны өдрөөс эхлэн 13А маягтыг цахимаар илгээж эхлэх бөгөөд цахим системд өнөөдрийн байдлаар анхан шатны 530, лавлагаа шатлалын 334 нийт 864 эрүүл мэндийн байгууллагыг холбоод байна.Эрүүл мэндийн сайдын А/813 дугаарт тушаалд заасны дагуу дараах тусламж, үйлчилгээг авах тохиолдолд үйлчлүүлэгч лавлагаа шатлалд шилжүүлэх маягт буюу 13А-гүй шууд очиж болно. Үүнд:- Яаралтай тусламж- Гэмтлийн тусламж, үйлчилгээ- Мэс заслын тусламж, үйлчилгээ- Нүдний өвчний тусламж, үйлчилгэ- Чих, хамар хоолойн өвчний тусламж, үйлчилгээ- Халдварт өвчний тусламж, үйлчилгээ- Шүдний тусламж, үйлчилгээ- Арьс, харшлын өвчний тусламж, үйлчилгээ- Сэтгэцийн өвчний тусламж, үйлчилгээ- Хорт хавдрын хяналтын үзлэг, шинжилгээ- Гемодиализын тусламж, үйлчилгээ- Уламжлалт анагаах ухааны тусламж, үйлчилгээ.Харин дээр дурдсанаас бусад тусламж, үйлчилгээний хувьд өөрийн харьяа өрх, сумын эрүүл мэндийн төвөөс 13А маягтыг цаасан хэлбэрээр биш цахим хэлбэрээр авах юм. Тус цахим шилжилтийг амжилттай хэрэгжүүлэхэд дараах зүйлсийг анхаарна уу.ИРГЭДИЙН ХУВЬД:Та дээрх жагсаалтад зааснаас бусад тусламж, үйлчилгээг өрх, сумын эрүүл мэндийн төвийн эмчийн зүгээс лавлагаа шатлалын эмчээс тусламж, үйлчилгээ авах шаардлагатай гэж үзсэн тохиолдолд 13А маягтыг цахимаар үүсгүүлэх бөгөөд 13А маягт үүссэн эсэхийг өөрийн гар утас, компьютер зэрэг төхөөрөмжүүдийг ашиглан “E-Mongolia”-д нэвтэрч шалгахаас гадна, шууд татаж авах боломжтой. Ингэснээр та цаг алдах, хаяж гээх, үрэгдүүлэх зэрэг эрсдэлгүй болох юм.ЭРҮҮЛ МЭНДИЙН БАЙГУУЛЛАГУУДЫН ХУВЬД:Цахим 13А маягтын хувьд 2023 оны 04 дүгээр сарын 13-ны өдрөөс өрх, сумын эрүүл мэндийн төвөөс бичигдэж эхлэх тул тус өдрөөс өмнө цаасан хэлбэрээр бичигдсэн 13А маягтыг хуучин журмын дагуу авч үйлчилнэ. Харин цаасан маягттай учир дахин цахим 13А маягт авчрах, дахин цаг авахыг шаардах зэргээр иргэдийг чирэгдүүлэхгүй байхад анхаарна уу.Нийт эмч нарын хувьд цахим 13А маягтыг ашиглахдаа буюу цахимаар илгээх, түүнийг хүлээн авч тусламж, үйлчилгээ үзүүлэхдээ дараах дарааллыг баримтална.1. Өрх, сумын эрүүл мэндийн төвийн эмч өөрийн нэвтрэх эрхээр health.gov.mn нэвтэрнэ.2. Өвчтөн шилжүүлэх хэсгийг сонгох3. Бүртгэлийн мэдээлэл, илгээх хэсэг болон хийгдсэн оношилгоо, шинжилгээг бүрэн гүйцэт бөглөж илгээх товч дарна. Үүний дараагаар нийт лавлагаа шатлалын эрүүл мэндийн байгууллагуудад шууд мэдээлэл очно. 4. Лавлагаа шатлалын эрүүл мэндийн байгууллагын эмч нь өөрийн ашигладаг цахим системд ороод өвчтөн шилжүүлэх цэсэнд нэвтэрч иргэний регистрын дугаарыг оруулснаар хаанаас, ямар өвчний улмаас, ямар шалтгаанаар илгээсэн, хийгдсэн оношилгоо, шинжилгээний мэдээлэл, эмчийн дүгнэлт, зөвлөмж зэрэг мэдээлэлтэй танилцаж холбогдох тусламж, үйлчилгээг үзүүлнэ.     
https://zarig.mn/14ec
УНТЭ-ээс “Титмийн физиологи, хэт авиан оношилгоо” ОУ-ын сургалтыг энэ сарын 04-05-ны өдрүүдэд зохион байгууллаа
2023/04/06
М.Төгөлдөр
Бусад
Сургалтанд УНТЭ, УХТЭ, УГТЭ, Цэргийн төв эмнэлэг болон орон нутгийн 30 гаруй эмч нар хамрагдсан бөгөөд энэ үеэр дэвшилтэт технологид суурилсан титэм судсан дотуурх оношилгоо, эмчилгээг долоон тохиолдолд хийсэн байна.  Энэ үеэр УНТЭ-ийн Зүрхний төвийн дарга, АУ-ны магистр, клиникийн профессор Л.Анхбаяр  “УНТЭ-ийн Зүрхний төв, Зүрх, судсан дотуурх мэс заслын эмчилгээний нийгэмлэг хамтран “Титмийн физиологи-Хэт авиан оношилгоо” сэдэвт олон улсын семинарыг зохион байгуулж байна.Сургалт нь ангиогийн лаборатороос шууд дамжуулж, оператор эмч нар танхимын сургалтанд оролцож байгаа эмч нартай шууд харьцаж байгаагаараа давуу талтай. Хуралд УНТЭ, УХТЭ, УГТЭ, Цэргийн төв эмнэлэг болон орон нутгийн 30 гаруй эмч нар хамрагдсан бөгөөд энэ үеэр дэвшилтэт технологид суурилсан титэм судсан дотуурх оношилгоо, эмчилгээг долоон тохиолдолд хийсэн.  Титэм судасны физиолог буюу нарийслын үнэлгээнүүдийг орчин үеийн iFR, FFR гэсэн тоног төхөөрөмжүүдээр хийж, судасны нарийслын зэргийг үнэлэх, стент тавих хэмжээнд буюу судасны нарийслыг эмчлэх ёстой юу үгүй юу гэдгийг оношлох, стент тавих хэсэг буюу судасны нарийсалтай хэсэгт тэлэгч суулгаад тэлэгч нь судасны хананд хэр бэхлэгдсэн байна гэдгийг оношлохоос гадна судасны нарийслын анатомын бүтцийг хэт авиан оношилгоогоор оношилж, эмчилж байгаагаараа давуу талтай байна.  Бид энэ технологийг 2022 оноос хойш нэвтрүүлж, өнөөдөр олон улсын сургалт зохион байгуулах хэмжээнд хүрчээ. Сургалтанд ОХУ-ын Москвагийн их сургуулийн эмч, төлөөлөгчид хүрэлцэн ирж, ажлын байран дээрх сургалт, танхим болон цахим хэлбэрээр  сургалтыг амжилттай зохион байгууллаа.” Гэдгийг онцоллоо. Хүн амын дунд халдварт бус өвчний тархалтын хувьд зүрх судасны өвчлөл нь эхний гуравт ордог. 2021 оны эрүүл мэдийн үзүүлэлтийн байдлаар эмнэлэгт хэвтэлт нь 10,000 хүн амд 963, нас баралтын тохиолдол нь 10,000 хүн амд 19 тохиолдол байна.   
https://zarig.mn/14ag
ГССҮТ-ийн эмч нар бүрэн тасарсан мөчийг эргүүлэн залгах 200 дахь мэс заслаа амжилттай хийлээ
2023/03/30
М.Төгөлдөр
Бусад
Гэмтэл согог судлалын үндэсний төвийн Гар сарвуу, нөхөн сэргээх бичил мэс заслын тасгийн эмч нар бүрэн тасарсан мөчийг эргүүлэн залгах 200 дахь удаагийн мэс заслаа амжилтай хийлээ.Тухайлбал, 2023 оны 03 дугаар сарын 07-ны өдөр мах зорогч машинд бугуйны түвшингээр бүрэн тасарсан өвчтөний гарыг эргүүлэн залгах мэс засал хийсэн нь амжилттай болж, өдгөө шарх бүрэн эдгэрч үйл ажиллагаа нь сэргэж эхэлсэн байна. Мэс заслын баг бүрэлдэхүүнд оператор эмчээр Анагаах ухааны доктор, профессор, зөвлөх эмч С.Баатаржав болон ассистент эмч Ц.Мөнх-Очир, Э.Мөнхбат, мэдээгүйжүүлгийн эмч Б.Гүн-Үйлс, хагалгааны сувилагч н.Болортуяа, н.Одонтунгалаг, мэдээгүйжүүлгийн сувилагч н.Ганцэцэг, асрагч н.Алтанчимэг, н.Нарангэрэл нар багтжээ. Дашрамд дуулгахад, ГССҮТ-ийн Хүлээн авах яаралтай тусламжийн тасагт жилд 150 мянга орчим хүн үйлчлүүлдэг бөгөөд 1.3 орчим хувь нь буюу 2000 орчим хүн мөчдийн /хуруу, сарвуу, гар, хөл г.м/ хагас болон бүрэн тасарсан гэмтэлтэй гэсэн оношийн дагуу анхдагч цэгцэлгээ, арьс нөхөх, орчны эдээр нөхөх, судсан сурвалжит эдээр нөхөх, чөлөөт эд шилжүүлэн суулгах, эргүүлэн залгах зэрэг мэс заслын эмчилгээ хийлгэдэг байна. Тус төвд анх 1985 оноос эхлэн тасарсан хөл, гарыг эргүүлэн залгах мэс засал хийж, 2003 оноос хойш бүрэн тасарсан хурууг эргүүлэн залгах мэс заслыг тусламж үйлчилгээний практикт нэвтрүүлсэн аж. Түүнээс хойш хагас болон бүрэн тасарсан мөчийг эргүүлэн залгах мэс засал нийт 10.000 орчим хийгдсэн байна. ГЭМТЭЛ СОГОГ СУДЛАЛЫН ҮНДЭСНИЙ ТӨВ
https://zarig.mn/145q
Нийгмийн эрүүл мэндийн тусламж, үйлчилгээг эрчимжүүлэхэд анхаарч ажиллахыг Ерөнхий сайд хүслээ
2023/03/30
М.Төгөлдөр
Бусад
Өнөөдөр Дэлхийн эмч нарын өдөр тохиож байна. Энэ өдөрт зориулсан "Эмч танаараа бахархъя" хүндэтгэлийн арга хэмжээ Төрийн ордонд болж, Монгол Улсын Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ оролцож эрүүл энхийн манаанд үнэнчээр зүтгэж яваа эмч, эмнэлгийн мэргэжилтнүүдэд Дэлхийн эмч нарын өдрийн мэндийг дэвшүүлж, баяр хүргэлээ.Монгол Улс  вакцинжуулалтыг 2021 оны хоёрдугаар сарын 23-наас эхлүүлж зорилтот бүлгийн 92 хувь нь II тунд, 53 хувь нь  III тунд, 120 гаруй мянган хүн IV тунд хамрагдлаа. Дэлхий даяар Ковид-19-ын 761 сая тохиолдол бүртгэгдэж, 6.8 сая хүн нас баржээ. “Цар тахлын эсрэг тэмцэлд өөрсдийн амь нас, аюулгүй байдал, ар гэрийн амьдрал, ажлын цагийг үл хайхран, өнгөрсөн гурван жилийн хугацаанд өдөр шөнийг ялгалгүй зүтгэж, нас баралтыг олон улсын дунджаас тав дахин бага байлгаж, 40 мянга гаруй хүний амь насыг болзошгүй эрсдэлээс хамгаалсан цагаан нөмрөгт баатрууддаа Засгийн газрын тэргүүн талархал илэрхийллээ.Ерөнхий сайд “Алсын хараа-2050”, “Шинэ сэргэлтийн бодлого”-ын хэрэгжилт, хүрэх үр дүн болоод Монгол Улсын эдийн засгийн нөхцөл байдлын талаар товч танилцуулж, “Алсын хараа-2050” бол Монгол Улсын урт хугацааны хөгжлийн бодлого. Хүний хөгжил төвтэй энэхүү бодлогын нэгдүгээрт эрүүл мэнд бий. Тиймээс эмч, эрүүл мэндийн салбарын мэргэжилтнүүд хамгийн чухал үүрэг гүйцэтгэж байгааг тэмдэглэв.   Засгийн газраас өнгөрсөн оны тавдугаар сараас эрүүл мэндийн эрт илрүүлэг, урьдчилан сэргийлэх үзлэг оношилгоог орон даяар эхлүүлж, 900 гаруй мянган иргэн хамрагдаад байна. Эрт илрүүлгээр илэрсэн зонхилон тохиолдох өвчлөлийг бууруулахад эрүүл мэндийн үйлчилгээний бодлогыг чиглүүлж байна. Тухайлбал, эрт илрүүлэгт хамрагдсан хүүхдүүд дунд шүдний өвчлөл зонхилж байна. Иймд Засгийн газар 2024 онд “Шүд” төслийг эхлүүлэхээр бэлтгэж байна. Цаашид дасгал хөдөлгөөнөөр хичээллэдэг, эрт илрүүлэгт хамрагддаг, амьдралын идэвхтэй хэв маягтай,  эрүүл монгол хүнийг бий болгохын төлөө нийгмийн эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээг эрчимжүүлэхэд анхаарч ажиллахыг эрүүл мэндийн салбарынхнаас хүслээ. Цар тахлыг хамтдаа даван туулсан шигээ эрүүл мэндийн суурь асуудлуудыг хамтдаа шийдвэрлэхэд Ерөнхий сайдын хувьд бүх талаар дэмжиж ажиллахаа илэрхийллээ.Эрүүл мэндийн тусламж, үйлчилгээний чанар, хүртээмж сайжирч, иргэд дотооддоо олон улсын жишигт нийцсэн эрүүл мэндийн үйлчилгээг авах, аливаа өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх нь эх орныхоо эдийн засгийг босголцоход та бүхний оруулж буй хувь нэмэр юм гэлээ.Тус арга хэмжээнд  Эрүүл мэндийн сайд С.Чинзориг, Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн зөвлөх Т.Мөнхсайхан, УИХ-ын Нийгмийн бодлогын байнгын хорооны дарга П.Анужин, ДЭМБ-ын Монгол дахь суурин төлөөлөгч Др.Сокорро Эскалантэ болон 21 аймаг, есөн дүүргийн 500 орчим эмч, мэргэжилтнүүд оролцов. 
https://zarig.mn/1452
Цахиурын хөндийн хамгийн том банк дампуурлаа
2023/03/14
О.Шүрэнцэцэг
Бусад
Америкийн Цахиурын хөндийн банк (SVB) дампуурч, 2008 оны дэлхийн эдийн засгийн хямралаас хойш 15 жилийн хугацаанд хамгийн том дампуурсан банк боллоо."Калифорнийн Санта Клара мужийн Цахиурын хөндийн банкийг Калифорнийн санхүүгийн хамгаалалт, инновацын газар өнөөдөр /2023.03.14/ хааж, Холбооны Хадгаламжийн даатгалын корпорацыг дампуурлын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчөөр томилсон" гэж Олон улсын санхүүгийн институтээс мэдэгдэв.Тус банк санхүүгийн алдагдлаа нөхөхийн тулд банк 2.25 тэрбум долларын нэмэлт хувьцаа гаргахаар шийджээ. 2022 оны 12 сарын 31-ний байдлаар тус банк нь 209 тэрбум долларын хөрөнгөтэй гэсэн мэдээлэл байсан бөгөөд үүнээс 175.4 тэрбум долларын хадгаламж байсан ажээ.Эх сурвалж: Signature Bank стал третьим обанкротившимся крупным банком в США за неделю / Хабр (habr.com)
https://zarig.mn/13qs
Зүрхний эхо, холтер зүрхний цахилгаан бичлэгийн 70 хувийг ЭМД-ын сангаас хөнгөлнө
2023/03/09
М.Төгөлдөр
Бусад
ЭМДҮЗ-ийн 2022 оны 01 дүгээр тогтоолоор зүрхний эхо, холтер зүрхний цахилгаан бичлэгийн оношилгоог 50 мянган төгрөг байхаар зохицуулсан бөгөөд үүний 30 хувийг иргэн өөрөө хариуцан төлнө.Харин ЭМД-ын шимтгэлийг нь төрөөс хариуцан төлдөг иргэдийн өндөр өртөгтэй оношилгооны зардлыг ЭМД-ын сангаас бүрэн хариуцна.ЭМДҮЗ-ийн 2022 оны 01,02-р тогтоолhttps://online.fliphtml5.com/scory/iaqv/...Дээрх тусламж үйлчилгээ үзүүлэх гэрээт ЭМБ-уудhttps://emd.gov.mn/pages/5
https://zarig.mn/13nm
​ Оюутны зээлүүд тэглэгдэх үү?
2023/02/28
О.Шүрэнцэцэг
Бусад
Энэ долоо хоногт АНУ-ын Ерөнхийлөгч Жо Байдены нэг удаагийн оюутны зээлийг тэглэх хөтөлбөр өөр нэгэн түүхэн мөчтэй давхцаж байна.АНУ-ын 40 сая гаруй хүний олон мянган долларын өрийг тэглэх боломжтой эсэхийг тогтоох нэхэмжлэлтэй холбоотой хоёр хэргийг хэлэлцэхээр Дээд шүүх дахин хуралдаж байна. Ноён Байден “жил бүр 125,000 доллараас бага орлоготой америкчуудын оюутны зээлийг 10,000 доллар (8,400 фунт) хүртэл тэглэнэ” гэсэн төлөвлөгөөт хөтөлбөрийг өнгөрсөн 8 сард зарласан ч 11 сард доод шатны шүүхийн шүүгч үүнийг хууль бус гэж үзсэн тул уг хөтөлбөрт хамрагдах хүсэлтүүдийг зогсоосон юм. Мягмар гарагт Дээд шүүх төлөвлөгөөг эсэргүүцсэн хоёр нэхэмжлэлийн талаарх маргааныг хэлэлцэж эхлэх бөгөөд зун гэхэд хөтөлбөрийг нэг мөсөн цуцлах, эсвэл батлах шийдвэр гаргаж магадгүй юм. Зарим хуулийн мэргэжилтнүүд, энэ асуудлаас үүсээд буй одоогийн нөхцөл байдал, түүнчлэн ирээдүйд гарч болзошгүй хууль эрх зүйн сорилтууд нь ноён Байдены 2020 оны ерөнхийлөгчийн сонгуулийн ажлын амлалтуудын биелэлтэд хүндрэл учруулж байгааг онцолсон. Фордхам хуулийн сургуулийн профессор Жед Шугерман “Энэ бол сүйрэл. Шүүх дээр унах магадлалтай, илт алдаатай сонголтыг хийснээр Байдены засаг захиргаа энэ 4 жилийн хугацаанд оршин тогтнох хугацаа дууслаа" гэж ВВС-д ярив. Эх сурвалж: Madeline Halpert/ BBC News, New York
https://zarig.mn/13ip
Италийн эрэгт 200 гаруй цагаачдыг тээвэрлэж байсан усан онгоц сүйрчээ
2023/02/28
О.Шүрэнцэцэг
Бусад
Италийн өмнөд хэсгийн далайн эрэгт 200 гаруй хүн тээвэрлэж явсан усан онгоц живсний улмаас ихэнх зорчигчид амиа алдаж, тэр дунд 13 хүүхэд байсан тухай албаныхан мэдээллэв.Уг хөлөг онгоц 200 орчим хүн тээвэрлэж явсан гэж таамаглаж байгаа ч яг хэдэн хүн байсныг одоогоор тогтооход хүндрэлтэй байна. Зорчигчдын ихэнх нь Афганистан, Пакистан, Сомали, Сири, Ирак, Иранаас ирсэн цагаачид байжээ.Онгоц хүрэх газраа бараг ирсэн ч Кротон хотын ойролцоо газардах гэж байгаад осолдсон аж. Калабрия мужийн ойролцоох далайн эргийн амралтын газрын эрэг арай намдуухан тул нас барсан хүмүүсийн цогцсыг тэнд уснаас гарган авчээ. Эргийн хамгаалалтын албаныхны мэдээлснээр 80 хүнийг эсэн мэнд олсон байна. Амьд үлдсэн нэг хүнийг цагаач худалдаалсан хэргээр баривчилсан гэж усан хилийн цагдаагийн алба мэдэгдэв. Онгоцонд байсан хүмүүсийн ихэнх нь Пакистанаас ирсэн гэж таамаглаж байгаа бөгөөд даваа гарагт тус улсын Ерөнхий сайд Шехбаз Шариф мэдэгдэл хийхдээ, амиа алдагсдын дунд 20 гаруй пакистанчууд байсан гэж таамаглаж буйгаа хэлсэн. Амьд үлдэгсдийг аварч, аюулгүй газар хүргэх, амь үрэгдсэн хүмүүсийг эрэн хайх ажиллагаа үргэлжилж буй бөгөөд Изола ди Капо Рицзуто хотын түр хүлээн авах төвд цагаачдыг байрлуулж байна. Хил хязгааргүй эмч нар (MSF) буяны байгууллагын ажилтан Сержио Ди Дато "Амьд үлдсэн хүмүүс нэлээд гэмтэж бэртсэнээс гадна зарим хүүхдүүд бүтэн өнчин хоцорлоо. Бид чадах бүхнээрээ тэдэнд туслахаар хичээж байна" гэж ярив. Афганистанаас ирсэн 16 настай хүү, 28 настай эгчээ алдаж, аав ээждээ юу гэж хэлэхээ мэдэхгүй байгаа аж. Афганистанаас ирсэн 43 настай эрэгтэй, 14 настай хүүгийн хамт амьд үлдсэн ч эхнэр болон 5, 9, 13 настай хүүхдүүд нь амь үрэгдсэн байна. Өөр нэг афган эмэгтэй нулимс дуслуулан, нөхрөө алдсан далайн эргээс холдохыг хүссэнгүй. SOS Méditerranée төрийн бус байгууллагын ажилтан Франческо Креаззо хэлэхдээ "Энэ бол манай эргийн ойролцоо болсон эмгэнэлт явдлуудын нэг. Газар дундын тэнгис бол хэдэн арван мянган сүнстэй, асар том булш гэдгийг бидэнд сануулж байна. Энэ тэнгисийн төв хэсэгт аврах ажиллагаанд оролцож байна. 2013 онд хүмүүс Лампедузагийн бяцхан цагаан авсуудад "дахиж хэзээ ч үгүй" гэж хэлж байсан бол 2015 онд хоёр настай Сири хүүхдийн жаахан цогцсын өмнө "дахиж ийм зүйл болохгүй" гэж л байсан. Гэтэл дахиад л бяцхан хүүхдүүдийн амь нас үрэгдлээ. Энэ байдалд эцэс төгсгөл гэж үгүй бололтой” хэмээн харуусч байна. Уг эрэг орчимд 2014 оноос хойш 26 мянга гаруй цагаач иргэд амь насаа алдсан гэх тоо баримт байдаг аж. Эх сурвалж: BBC NewsГэрэл зураг: BBC News
https://zarig.mn/13ij
Израилийн хойд хэсэгт 24 цагийн дотор 3 удаа газар хөдлөлт мэдрэгдэв
2023/02/28
О.Шүрэнцэцэг
Бусад
Ливанд 3.9 магниудын хүчтэй газар хөдлөлт болж, Израилийн зарим хэсгийг доргиож, тус улс томоохон газар хөдлөлтийг даван туулахад бэлтгэлгүй байгааг эрх баригчид анхаарууллаа. Израилийн хойд хэсэгт мэдрэгдэж байгаа нь Ливанд голомтолж буй бага зэргийн газар хөдлөлтийн хаялбар юм.Орон нутгийн хойд хэсэгт газар хөдлөлт мэдрэгдэж, түүний эх үүсвэрийг судалж буйгаа Израилийн Эрчим хүчний яамнаас 2023 оны 2 сарын 27-ны орой албан ёсоор мэдэгдэв.Газар хөдлөлт нь Рихтерийн шаталбараар 3.9 баллын хүчтэй байсан бөгөөд голомт нь Ливанд 123 км-ийн зайд Маждал Шамсын хойд хэсэгт байгаа аж. Ливаны хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүд тус улсын оршин суугчид газар хөдлөлтийн чичирхийллийг маш хүндээр хүлээн авч байгаа талаар мэдээлж байна. Турк, Сирид хүчтэй газар хөдлөлт болсноос хойш Израильд хэд хэдэн жижиг чичиргээ мэдрэгдсэн байна.Эх сурвалж: Associated Press 
https://zarig.mn/13ih
Алдарт Мадоннагийн архины хамааралтай ах 66 насандаа өөд боллоо
2023/02/27
Ц.Цэрэнбадам
Бусад
Мадоннагийн том ах Энтони Чикконе 66 насандаа таалал төгссөнийг түүний хүргэн нь мэдэгдлээ.Мадонна эхээс ах дүү долуулаа бөгөөд баасан гарагийн шөнө ах нь нас баржээ. Тэрээр архидан согтуурах донтойгоо тэмцэж байсан бөгөөд олон жил орон гэргүй, бүр гүүрэн доор амьдарч байсан гэдэг. Мадоннагийн эгч Мелани Чикконетой гэрлэсэн дуучин, ая зохиогч Хенри цахим хуудастаа хар цагаан хуучны зураг тавьж, эмгэнэл илэрхийлэн, "Би түүнийг 15 настайгаасаа хойш мэддэг байсан, Мичиган дахь бидний амьдралын олон  хавар өнгөрчээ" гэж бичжээ. Түүний үхлийн шалтгааныг хараахан тодруулаагүй байна. Мадонна ахынхаа нас барсан талаар олон нийтэд тайлбар хийгээгүй ч олны танил хүмүүс Жо Хенригийн инстаграм хуудсан дээрх эмгэнэлд хандалт үзүүлжээ.Мадонна Мичиган мужийн Детройт хотод Энтони болон бусад дүү нарынхаа хамт өссөн. 1978 онд бүжиг, хөгжмийн чиглэлээр карьераа хөөхөөр Нью-Йорк руу нүүж, Чикконе ахан дүүс нь Мичиганд үлджээ. Тэд 1963 онд бага байхдаа хөхний хорт хавдраар ээжийгээ алдсан. Хүргэн Хенри мөн инстаграмдаа “Энтони Чикконе нарийн төвөгтэй дүр байсан” гэж бичжээ. Чиккони гэр бүлээсээ хөндийрч, тэднийг өөрийг нь хайхрахгүй байна гэж гомдоллодог байсан. Тэрээр 2011 онд Daily Mail-д өгсөн ярилцлагадаа "Би тэдний нүдэнд хүн биш, тэгийн тоо шиг харагддагаасаа ичдэг. Хэрвээ би хөлдөж үхлээ гэхэд манай гэр бүлийнхэн 6 сар лав мэдэхгүй, тоохгүй байх" гэж ярьж байжээ. Хожим нь 2017 онд түүнийг нөхөн сэргээх хөтөлбөрт хамрагдаж, гэр бүлийнхэнтэйгээ дахин холбоотой болсон гэж мэдээллэж байв.Эх сурвалж: https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-64779134
https://zarig.mn/13if
​ Сураггүй алга болсон Хятадын тэрбумтаны хачирхалтай сураг
2023/02/27
Ц.Цэрэнбадам
Бусад
Хятадын технологийн салбарын бизнесмен, тэрбумтан Бао Фаныг сураггүй алга болсон талаарх мэдээлэл 2023 оны 2 сарын 17-ны өдөр цацагдаж, сураг нь гарахгүй байсан билээ.Гэтэл түүнийг Хятадын эрх баригчидтай хамтарсан мөрдөн байцаалтад оролцож байгаа тухай түүний эзэмшдэг банкнаас мэдэгдэл хийв. Хятадын Renaissance Holdings 11 хоногийн өмнө ноён Бао сураггүй алга болсон гэж мэдээлсэн. Ноён Бао нь China Renaissance Holdings-ийн гүйцэтгэх захирал, үүсгэн байгуулагч бөгөөд Хятад дахь шилдэг арилжааны брокер гэгддэг. Ноён Бао сураггүй болсны дараа тус компанийн хувьцааны ханш унасан ч даваа гарагт өссөн байна. "Ноён Баог БНХАУ-ын тодорхой эрх бүхий байгууллагатай хамтарсан мөрдөн байцаалтын ажиллагаанд оролцож байгааг Удирдах зөвлөл мэдсэн" гэж тус банк Хонконгийн хөрөнгийн биржид мэдүүлсэн байна. Мөн "Компаний зүгээс БНХАУ-ын холбогдох эрх бүхий байгууллагаас хууль ёсны дагуу хүсэлт тавьсан тохиолдолд зохих ёсоор хамтран ажиллаж, туслалцаа үзүүлэх болно" гэж нэмж хэлжээ. Энэхүү мэдэгдэл нь Хятадад гарч буй үүсгэн байгуулагчаа алга болсон шалтгааныг тайлбарласан анхны тохиолдол байв. Гэвч мөрдөн байцаалтын явц болон ноён Баогийн хаана байгаа талаар дэлгэрэнгүй мэдээлэл тодорхойгүй хэвээр байгаа.Эрх баригчид энэ сарын эхээр ноён Баог авч явсан бөгөөд тус компанийн ерөнхийлөгч асан Конг Линий мөрдөн байцаалтад туслахаар болсон гэж Ройтерс агентлаг мэдээлэв. Ноён Бао алга болсон нь Хятадын эрх баригчид технологийн тэргүүлэгч компаниудыг дарангуйлж буйтай холбоотой гэх мэдээлэл газар аваад байгаа юм. 2020 оны сүүлээр Алибабагийн үүсгэн байгуулагч Жэк Ма мөн зах зээлийн зохицуулагчдыг шүүмжилсэн тайлбар хийснийхээ дараа 3 сарын турш алга болсон. Тэрээр дижитал төлбөр тооцооны компани болох Ant Financial компанийг олон нийтэд зарлах ёстой байсан бөгөөд энэ нь түүнийг Хятадын хамгийн баян хүн болгох магадлалтай байв.Ноён Бао алга болсон нь БНХАУ-ын дарга Ши Жиньпиний авлигатай тэмцэх кампанит ажлын хүрээнд Хятадын томоохон удирдах албан тушаалтнууд сураггүй алга болсон хэд хэдэн хэрэг гарсантай давхцаж байна. Зөвхөн 2015 онд л гэхэд Фосун группын дарга Гуо Гуанчан зэрэг 5 удирдах ажилтантай холбогдох боломжгүй болсон. Дараа нь тус компани түүнийг хувийн асуудлаар мөрдөн байцаалт явуулахад тусалж байгаа гэж мэдэгдэж байв. Хятад, Канадын бизнесмен Шиао Жианхуа мөн 2017 онд баригдсан бөгөөд тэрээр Хятадын хамгийн баян хүмүүсийн нэг байсан бөгөөд өнгөрсөн жил авлигын хэргээр шоронд хоригдож байсан нь ил болсон.Ноён Бао нь Хятадын технологийн салбарын титан бөгөөд түүний онлайн хэрэглээний эдийн засгийг бүрдүүлсэн олон арилжааг гүйцэтгэсэн гэж үздэг. Тэрээр Morgan Stanley болон Credit Suisse-д банкны салбарт ажиллаж байгаад 2005 онд China Renaissance компанийг үүсгэн байгуулжээ. 2018 оны нийтлэлд ноён Бао өөрийн компани нь Хятадын олон нийтэд танигдсан интернетийн компаниудын 70%-ийн “загалмайлсан эцэг” гэж ярьж байжээ.Эх сурвалж: https://www.bbc.com/news/business-64781374
https://zarig.mn/13ie
Газар хөдлөлтийн аюул дахин нүүрлэж болзошгүй байна
2023/02/27
Ц.Цэрэнбадам
Бусад
AFAD-ийн мэдээлснээр Турк, Сирид гамшиг нүүрлүүлээд буй хоёр томоохон хүчтэй газар хөдлөлт болж өнгөрсөнөөс хойш тус бүс нутагт дахин 9000 гаруй удаа чичирхийлэл мэдрэгдсэн байна.Бага хэмжээний чичирхийллүүдийн дотроос 10 гаруй хүчтэй чичирхийлэл мэдрэгдсэн нь газар хөдлөлтийн аюул дахин нүүрлэж болзошгүй гэж үзэх үндэслэлтэй байна. Онцгой байдлын газраас дахин газар хөдлөх тохиолдолд одоо үүсээд буй их хэмжээний барилгын нурангийг түргэн цэвэрлэх, үлдсэн барилгуудын эрсдлийн үнэлгээг яаралтай гарган, одоогийн аюултай барилгуудад шуурхай арга хэмжээ авах хэрэгтэй байгаа билээ. Гэтэл энэ эгзэгтэй үед Туркийн Ерөнхийлөгч Режеп Тайип Эрдоган 1 жилийн дотор нурсан байшин баригуудаа дахин сэргээн засварлах, хотоо гоё болгох тухай амлалт өгч байгаа нь маш бодлогогүй үйлдэл болохыг мэргэжилтнүүд шүүмжилж байна. Кахраманмарас хотоос Аль-Жазирагийн ажилтан Хашем Ахелбарра мэдээлэхдээ “Засгийн газар гуравдугаар сар гэхэд дахин барих шинэ байшингуудын суурийг тавьж, нэг жилийн дараа газар хөдлөлтийн голомтод шинэ байшингуудыг иргэдэд хүлээлгэн өгөх болно” гэж буйг онцоллоо.Эх сурвалж: www.aljazeera.com 
https://zarig.mn/13id
​Азийн томоохон брэндүүд Оросыг бойкотлохоос татгалзав
2023/02/27
Ц.Цэрэнбадам
Бусад
Азид төвтэй 100 хүрэхгүй компани Орост үйл ажиллагаагаа түр зогсоосон, багасгасан гэсэн мэдээлэл байна.Яг жилийн өмнө буюу 2022 оны 2-р сарын 24-нд Орос, Украйны дайн эхлэснээс хэдэн долоо хоногийн дараа дэлхийн зүүн, барууны хуваагдал илчлэгдэж, Хойд Америк, Европын пүүсүүд Оростой харилцаагаа таслахаар яарч байх үед Азийн компаниуд Москваг “тусгаарлаж, шийтгэх кампанит ажил”-аас хойш суусаар байна. Макдоналдс, Кока-Кола, Старбакс, Apple, Nike зэрэг 1100 гаруй компани Оросоос гарах, эсвэл тус улсад үйл ажиллагаагаа зогсооно гэж мэдэгдсэнээс 100 хүрэхгүй нь Азид төвтэй. Йелийн Удирдлагын Сургуулийн Гүйцэтгэх Удирдлагын Хүрээлэнгийн (CELI) мэдээлэлд “Хятад, Энэтхэг, Өмнөд Солонгос зэрэг томоохон эдийн засагтай орнуудын цөөхөн хэдхэн пүүс харилцаагаа тасалж, Орост хоригт өртөх эрсдэл багассан Азийн компаниудын талаас илүү хувийг Япон дангаараа бүрдүүлдэг.” гэжээ.  Мөн “Шинжээчдийн үзэж буйгаар бизнесийн ертөнц дэх зүүн, барууны хуваагдал нь тэдний бүс нутагт мөргөлдөөний хамаарлын талаарх янз бүрийн ойлголтыг харуулж байна. Орос улс Ази болон Азиас олон талаараа илүү хол байдаг. Ази тивд ОХУ-ын тухай яригдаж байгаа бол энэ нь хүйтэн дайны гүн гүнзгий асуудал, нийгмийн хамтын дурсамж гэхээсээ илүүтэй эрчим хүч, худалдааны асуудал юм” гэж Сингапурт төвтэй брендийн зөвлөх, Азийн брэндийн стратегийн зохиогч Мартин Ролл ярьжээ.Тиймээс Украины дайн нийтээрээ Ази тивээс илүү хол байна. Ази, азичууд үүнийг харахгүй байна, тоохгүй байна гэсэн үг биш, дайн дөнгөж эхлэж байгаа гэдэг утгаараа хол байна. Дэлхий дээр олон мөргөлдөөн байдаг бөгөөд урьд өмнө хэзээ ч байгаагүй их хэмжээний мөргөлдөөн болсон ч Украины дайн тэдний нэг юм. Корпорацуудын хариу үйлдэл нь тэдний байрладаг засгийн газруудын байр суурийг ихээхэн тусгаж өгсөн. АНУ-ын ойрын холбоотон, ОХУ-тай газар нутгийн маргаантай байгаа Япон улс бүс нутагтаа Москвагийн эсрэг хамгийн хатуу байр суурь баримталж, Оросын албан тушаалтнууд болон байгууллагуудын эсрэг олон удаагийн хориг арга хэмжээ авсан. Тоёота, Sony, Nissan, Nintendo зэрэг дэлхийд алдартай брэндүүд Оросоос гарсан эсвэл үйл ажиллагаагаа багасгасан Японы 50 фирмийн тоонд багтдаг. Оросыг буруушааж, хориг арга хэмжээ авахаас татгалзаж, Оросын эрчим хүчний импортыг нэмэгдүүлэхээс татгалзсан Хятад, Энэтхэгт Энэтхэгийн автомашин үйлдвэрлэгч Bajaj Auto, Хятадын технологийн аварга Алибаба, Диди зэрэг томоохон брэндүүд бизнесээ хэвийн үргэлжлүүлсээр байна.CELI-ийн мэдээлснээр Хятад, Энэтхэгийн 12 компани, тэр дундаа Bank of China, Tata Steel зэрэг компани харилцаагаа багасгасан байна. Малайзын Куала Лумпур дахь брэндийг бий болгох чиглэлээр ажилладаг Fusionbrand компанийн үүсгэн байгуулагч, гүйцэтгэх захирал Маркус Осборн хэлэхдээ “тус бүс нутаг мөргөлдөөнд хоёрдмол байр суурьтай байгаа нь хилийн чанад дахь мөргөлдөөнд оролцох дургүй байдгийг илэрхийлж байна” гэв.Делигийн их сургуулийн худалдааны профессор Сумати Варма, Ражеев Упадхаяа нар тус бүс нутаг нь Украины нөхцөл байдлаас илүү тахлын дараах эдийн засгийг сэргээх, амьжиргааны өртөгт үзүүлэх дарамт шахалтад илүү анхаарал хандуулсан гэж мэдэгдэв.Эх сурвалж: Thomas Peter/Reuters
https://zarig.mn/13ic
Газар хөдлөлтөд туслах ажиллагаанд нийт 300 мянга орчим хүн ажиллажээ
2023/02/27
Ц.Цэрэнбадам
Бусад
Туркийн газар хөдлөлтөд нэрвэгдсэн 11 мужид сайн дурынхныг оролцуулаад 300 мянга гаруй хүн аврах ажиллагаанд оролцсон гэсэн тоо гарчээ.Одоо олон улсын аварагчид буцсанаас хойш 240,000 орчим аврах ажилчид үргэлжлүүлэн ажиллаж байна. Газар хөдлөлтөд нэрвэгдсэн зарим бүс нутгуудад мэргэжлийн бус аврагчид ажиллах нь эхэндээ хүндрэлтэй байсан ч сэргээн босгох ажил үргэлжилж байгаа бөгөөд ослын явцад хохирогчдын тоо нэмэгдсээр байна. Сүүлийн өдрүүдэд амьд үлдсэн хүмүүсийг аварсан гэх мэдээлэл гараагүй байна. Зөвхөн Туркийн хэмжээнд гамшгийн бүсээс бараг 530,000 хүнийг нүүлгэн шилжүүлсэн бөгөөд Туркийн засгийн газар одоогийн байдлаар 173,000 барилга нурсан буюу ноцтой эвдэрсэн гэж бүртгэгдэж, 1,9 сая гаруй хүн түр хоргодох байр, зочид буудал, нийтийн байгууламжид орогнож байна гэж Туркийн засгийн газар мэдэгдэв. Туркийн 20 сая орчим хүн газар хөдлөлтөд нэрвэгдээд байгаа бол НҮБ-ын мэдээлснээр Сирид 8,8 сая хүн газар хөдлөлтөд нэрвэгджээ.Эх сурвалж: BBC News
https://zarig.mn/13ib
Хуулиар гэрлэлтийн насыг 16 байсныг 18 болголоо
2023/02/27
Ц.Цэрэнбадам
Бусад
Өнгөрсөн жил батлагдсан хууль тогтоомжийн дагуу 2023 оны 02 сарын 25-наас эхлэн хүчин төгөлдөр болж буй заалтаар 16, 17 настай хүүхдүүд Англи болон Уэльст гэрлэх, иргэний нөхөрлөлийн харилцаанд орох боломжгүй болж байна. Өнөөг хүртэл тэд эцэг, эхийн зөвшөөрөлтэйгөөр гэрлэх, хамтран амьдрах боломжтой байсан. Гэрлэлт ба иргэний нөхөрлөлийн тухай хуулийн дагуу хийсэн энэ өөрчлөлт нь хүүхдийг албадан гэрлэлтээс хамгаалах зорилготой юм. Хүч хэрэглэсэн эсэхээс үл хамааран эмзэг бүлгийн хүүхдүүдийг ямар ч нөхцөлд гэрлүүлж, бэлгийн болон хөдөлмөрийн мөлжлөгт оруулах гэмт хэрэг гарч байсантай холбоотой аж. Хуульд мөн талууд болон тэдний гэр бүлийнхэн гэрлэлт гэж үздэг хууль ёсны бус "уламжлалт" гэрлэх ёслолуудыг хамруулна. Уг хуулийн шинэчилсэн заалтыг албадан гэрлэлтийг "далд хэлбэрээр урвуулан ашиглах"-тай тэмцэхэд "асар том үсрэлт" болсон гэж холбогдох байгууллагуудаас тодорхойлсон. “Карма Нирвана” буяны сангийн захирал Наташа Ратту хэлэхдээ: "Шинэ хууль “албадан гэрлэлтийн тухай” мэдлэг, мэдээллийг нэмэгдүүлэхэд тусалж, эрсдэлтэй хүүхдүүдийг илүү хамгаалж чадна гэж найдаж байна. Өнгөрсөн онд хүчирхийллийн тусламжийн утас бага насны гэрлэлтийн 64 тохиолдлыг илрүүлсэн нь илүү том асуудлын жижиг хэсэг юм. Шинэ хууль нь эрсдэлт бүлгийн хүүхдүүдийг таних, тайлагнах чадварыг нэмэгдүүлэхэд тусална” гэж яриж байна. Засгийн газрын албадан гэрлэлтийг хянан зохицуулах алба 2021 онд 18-аас доош насны хохирогчтой холбоотой 118 хэрэгт зөвлөгөө, дэмжлэг үзүүлсэн байна. 2018 онд Англи, Уэльс улсад 18 нас хүрээгүй 28 хөвгүүд, 119 охид илэрсэн тоон үзүүлэлтийг харьцуулахад албадан гэрлэх нь охидод хөвгүүдээс илүү нөлөөлж буй нь статистик тоо баримтаар нотлогдож байгааг Хууль зүйн яам мэдээллэв.Эх сурвалж: www.dailymail.co.uk
https://zarig.mn/13ia
​Хөлбөмбөгийн талбай тоглоомоор дүүрлээ
2023/02/27
Ц.Цэрэнбадам
Бусад
Хөл бөмбөгийн фанатууд Истанбул дахь тоглолтын үеэр өхөөрдөм тоглоомуудыг талбай руу шидэж, газар хөдлөлтөд нэрвэгдсэн хүүхдүүдэд хандивлав.Туркийн супер лигийн "Бешикташ" болон "Фрапорт ТАВ Антальяспор" багуудын ням гарагт болсон тоглолтын өмнө хөгжөөн дэмжигчид янз бүрийн зөөлөн тоглоомуудыг талбай руу шидэж амь үрэгдсэн хүүхдүүдийн дурсгалд болон амьд үлдсэн хүүхдүүдэд илгээж буй сэтгэлээ илэрхийлэв. Талбайн бараг л тоглоомуудаар дүүрсэн бөгөөд хөл бөмбөгийн тамирчид талбайн ажилчидтай хамт тоглоомуудыг цуглуулалцаж, талбайн хажууд түр овоолж тоглолтоо үргэлжлүүлээд, тоглолт дууссаны дараа бүх тоглоомыг газар хөдлөлтөд нэрвэгдсэн хүүхдүүдэд илгээхээр бэлтгэжээ.Эх сурвалж: www.dailymail.co.uk
https://zarig.mn/13i9
Ковид-19 вирус Хятадын судалгааны лабораториос алдагдсан байх магадлалтай
2023/02/27
Ц.Цэрэнбадам
Бусад
Хэдэн жилийн туршид дэлхий нийтийг хамарсан цар тахал болж, үй олон хүний амь нас төдийгүй олон улсуудын эдийн засагт ч хүчтэй нөлөөлөөд буй Ковид-19 вирусийн гарал үүсэл амьтнаас үүсэлтэй, мөн анх амьтнаас хүнд дамжин халдварласан гэж мэдээлж байсан билээ. Энэ байр суурь өөрчлөгдөж, Ковид-19 вирус Хятадын судалгааны лабораториос алдагдсан байх магадлалтай гэсэн дүгнэлт гараад байна. Шинэ дүгнэлтийг Үндэсний тагнуулын газрын даргын бэлтгэсэн 2021 оны баримт бичгийн шинэчлэлд тусгасан бөгөөд саяхан Цагаан ордны хууль тогтоогчдод хүргүүлсэн гэж Wall Street Journal Ням гарагт мэдээлэв. Холбооны мөрдөх товчоо мөн уг вирус Ухань дахь лабораториос тархсан байх магадлалтай гэж мэдэгджээ. Гэсэн хэдий ч өөр дөрвөн агентлаг вирус нь ойролцоох махны зах дээр амьтнаас тархсан гэсэн "Байгалийн тархалт"-ын онолыг дэмжсээр байна. Тагнуулын төв газар энэ талаар тодорхой байр сууриа хараахан зарлаагүй байна.  Холбооны мөрдөх товчоо 2021 онд вирус лабораториос алдагдсан гэж дүгнэж, уг дүгнэлт нь дунд зэргийн магадлалтай гэж байсан. Холбооны мөрдөх товчоо микробиологич, дархлаа судлаачдыг ажиллуулах, улс орноо биотерроризм, зэвсгээс хамгаалах бодлогын нэг хэсэг болох өвчин, вирус судлалын чиглэлээр ихээхэн туршлагатай. Цагаан ордны үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөх Жейк Салливан Ням гарагт CNN-д энэ дүгнэлтийн талаар хариулахдаа "Ерөнхийлөгч Байден манай тагнуулын байгууллагын бүх бүрэлдэхүүнийг энэ асуултын эцсийн хариултыг олохыг удаа дараа шаардаж байгаа ч яг тодорхой хариулт алга" гэжээ. Энэ оны 1 сард АНУ-ын Ерөнхий хяналтын албанаас Үндэсний эрүүл мэндийн хүрээлэнг “Хятадад вирусын туршилтыг хийж байсныг АНУ мэдсээр байж дэгдэлт гарахаас өмнө зохих арга хэмжээ авч чадаагүй” гэж ил тод шүүмжилсний дараа энэхүү шинэ дүгнэлт гарч байна. Холбооны аудит нь Британийн эрдэмтэн Питер Дасзакийн удирддаг, татвар төлөгчдийн санхүүжүүлттэй судалгааны гурван тэтгэлэгийг “EcoHealth Alliance”-д олгосон бөгөөд уг тэтгэлэгт судалгааны 2014-2021 оны тайлан гарчээ. Уг тайлангаар Үндэсний эрүүл мэндийн хүрээлэн (NIH) болон “EcoHealth” судалгааны мөн чанарыг ойлгож, болзошгүй асуудлуудыг тодорхойлж, засч залруулах арга хэмжээ авч чадаагүй. Хяналтыг сайжруулснаар NIH энэ төрлийн судалгаатай холбоотой эрсдэлийг бууруулахын тулд цаг алдалгүй засах арга хэмжээ авах боломжтой байсан" гэж тайланд бичжээ.Эх сурвалж: www.dailymail.co.uk/home/index...
https://zarig.mn/13i8
Испанид Марбургийн халдвар илрээгүйг зарлалаа
2023/02/27
Ш.АДЪЯАМАА
Бусад
Вакцин байхгүй үхлийн аюулт Марбуг вирусын дэгдэлт илэрсэн тухай мэдээлэл сүүлийн үед дэлхий нийтийг цочроогоод буй билээ.Испанийн Валенсиа хотод үхлийн аюултай Марбургийн өвчний анхны тохиолдол байж болзошгүй гэж эрүүл мэндийн албаныхан сэжиглэж, өвчтөнийг Ла Фе эмнэлэгт тусгаарлан хорио цээрийн дэглэмд оруулсан тухай мэдээлэл 2023 оны хоёрдугаар сарын 21-ний өдөр цацагдсан. Уг мэдээллээс гурав хоногийн дараа Испанийн Эрүүл мэндийн яамнаас тухайн өвчтөн эрэгтэй хүн бөгөөд түүнээс Марбуг вирус илрээгүй гэдгийг албан ёсоор мэдэгдлээ. Дээрх мэдээлэл анх цацагдсан өдрөөс хойш маш олон аялал жуулчлалын захиалга цуцлагдсан тухай Испанийн дотоод хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүдээр мэдээллээд байсан юм. Эх сурвалж: Associated Press
https://zarig.mn/13hu
Хятад, Оросын харилцаа Америкт ямар нөлөө үзүүлэх вэ?
2023/02/27
Ш.АДЪЯАМАА
Бусад
Хятад улсын төрийн өндөр албан тушаалтнууд Европт хийж буй айлчлалын хамгийн сүүлийнх нь Ван Игийн Орост хийж буй айлчлал бөгөөд дэлхийн энх тайвны талаарх үзэл баримтлалын баримт бичигт нэгдэн, удахгүй болох Украины дайныг шийдвэрлэх арга зам гэгдээд буй. Өнгөрсөн долоо хоногт болсон Мюнхений Аюулгүй байдлын бага хурал дээр Вангийн хэлсэн үг АНУ-ыг хүчтэй шүүмжилсэн нь Америкийн хамгийн тууштай холбоотнуудын дунд төдийлөн сайн нөлөө үзүүлсэнгүй. Энэ үеэр өнгөрсөн жил Хятад улс дайнд оролцож буй хоёр талыг хоёуланг нь дэмжиж буй мэт ойлгогдохоор байсныг мөн дурдсан. Хятад улс барууны орнууд дайныг хэрхэн зохицуулж буйг ажиглан, дэлхийн бусад улстай хэрхэн харилцаагаа үргэлжлүүлэхээ тооцож байж ч болох юм. Москвад айлчлан АНУ руу дайрах нь Европтой харилцах тийм сайн арга биш ч Хятадын эрх баригчид иймэрхүү дипломат арга барил ашиглаж буй нь жинхэнэ үзэгчдэдээ мартагдашгүй сэтгэгдэл төрүүлж чадна гэсэн улстөрийн тооцоотой алхам байх гэж ажиглагчид дүгнэж байна.Эх сурвалж: www.reuters.com/world/
https://zarig.mn/13ht
Газар хөдлөлтийн талаар мэдээлсэн Туркийн сэтгүүлчдийг саатуулжээ
2023/02/26
О.Шүрэнцэцэг
Бусад
Туркт газар хөдлөлт болоход чөлөөт сэтгүүлч Мир Али Кочер газар хөдлөлтийн төвөөс 200 милийн зайд байжээ. Тэрээр камер, микрофоноо шүүрэн аван амьд үлдсэн хүмүүстэй ярилцлага хийхээр гамшигт өртсөн бүс нутаг руу явж, твиттер хуудсаараа дамжуулан амьд үлдсэн хүмүүс болон аврагчдын түүхийг хуваалцсан бөгөөд одоо "хуурамч мэдээ" тараасан хэрэгт сэжиглэгдэн шалгагдаж байгаа бөгөөд 3 жил хүртэлх хугацаагаар шоронд хоригдож магадгүй болоод байгаа юм. Газар хөдлөлтийн талаар зөвшөөрөлгүйгээр мэдээлэл, тайлбар хийсэн хэргээр шалгагдаж байгаа хэд хэдэн сэтгүүлчид байгаа аж. Хэвлэлийн эрх чөлөөний бүлгүүдийн мэдээлснээр Туркийн Засгийн газар дотооддоо чөлөөт сэтгүүл зүйгээр ажилласан олон арван хүнийг баривчилсан, дарамт шахалт үзүүлж, нэмэлт мэдээлэл өгөхөөс сэргийлсэн байна. Туркийн эрх баригчид сэтгүүлзүйтэй холбоотойгоор баривчлагдсан хүмүүсийн талаар ямар нэгэн тайлбар хийгээгүй байна.Кочер Диярбакираас гарч Газиантеп хотыг зорив. Газар хөдлөлтийн голомттой ойролцоох хотуудад сүйрлийн дүр зураг, хөлдөж буй хохирогчид түүнийг цочирдуулжээ.Эх сурвалж: Grigor Atanesian and Nihan Kalle/ Global Disinformation Team and BBC MonitoringГэрэл зураг: BBC News
https://zarig.mn/13hp
Туркт газар хөдлөлтийн үеийн хулгай, дээрмийн хэргээр 282 хүнийг баривчилжээ
2023/02/26
О.Шүрэнцэцэг
Бусад
Туркт газар хөдлөлтөөр нурсан барилгуудтай холбоотойгоор томоохон сүйрэл болж, их хэмжээний хохирол амссан билээ. Газар хөдлөлтийн үеэр нурсан барилгуудыг барьсан компаниудыг газар хөдлөлтийн болон барилгын чанарын хууль журам зөрчсөн гэж буруутгаж байгаа юм. Туркийн 11 мужид мөрдөн байцаалтын явцад 564 хүнийг барилга барих дүрэм зөрчсөн гэж сэжиглэн шалгаж байна. Одоогоор 160 орчим хүнийг баривчилсан бол бусад хүмүүсийг эрэн сурвалжилж байна. Мөн барилгын чанартай холбоотой хэргээс гадна газар хөдлөлтийн үеийн хулгай, дээрмийн хэрэгт 282 хүн сэжиглэгдэж байгаагаас 181 хүнийг баривчилжээ.Эх сурвалж: TRT Haber телевизийн суваг
https://zarig.mn/13ho
Газар хөдлөлтөөр нас барагсдын тоо 50,000 давлаа
2023/02/26
О.Шүрэнцэцэг
Бусад
Хамгийн сүүлийн үеийн буюу 2023 оны 2 сарын 25-ны өдрийн байдлаар Туркын газар хөдлөлтөөр амиа алдагсдын тоо 50,000 даваад буйг албан ёсоор мэдээллээ. Баасан гарагийн шөнө Туркт газар хөдлөлтийн улмаас амиа алдагсдын тоо 44,218-д хүрсэн талаар Гамшиг, Онцгойбайдлын газар (AFAD) мэдээллэсэн. Харин Сирийн албаныханы зүгээс хамгийн сүүлд 5,914 хүн амиа алдсан гэж зарласнаар хоёр улсад амиа алдагсдын тоо 50,000 давжээ. Одоо сүйрэлд өртсөн бүсүүдэд зөвхөн нурсан барилгуудын хогийг цэвэрлэх ажиллагаа л явагдаж байна. Гэсэн ч иргэд ар гэрийнхэнээ олж өгөгхийг албаныхнаас шаардсан хэвээр байгаа юм. Эх сурвалж: Ройтерс агетлаг.Гэрэл зураг: 2023 оны 2-р сарын 21-ний өдөр Туркийн Хатай мужийн Антакья хотод болсон газар хөдлөлтийн улмаас нурсан барилгын нурангиг ажилчид цэвэрлэж байна. REUTERS/Thaier Al-Sudani
https://zarig.mn/13hn
АНУ-ын төрийн нарийн бичгийн дарга Э.Блинкен сар шинийн мэндчилгээ дэвшүүлэв
Өчигдөр
М.Төгөлдөр
Бусад
Америкийн Нэгдсэн Улсын Төрийн нарийн бичгийн дарга Энтони Блинкен Сар шинийн баярыг тохиолдуулан монголын ард түмэнд баяр хүргэж, мэндчилгээ дэвшүүллээ.Төрийн нарийн бичгийн дарга Э.Блинкен Сар шинийн баяраа тэмдэглэж байгаа монголчуудад эрүүл энх, амар амгалан, аз хийморийг хүсэн ерөөв. АНУ нь Монгол Улсыг дотнын анд, стратегийн түнш, “гуравдагч хөрш” гэж бахархан үздэг бөгөөд хоёр улсын иргэд хоорондын хэлхээ холбоог ирж буй онд улам бүр гүнзгийрүүлэхийн төлөө байгаагаа илэрхийлэв. Тэрбээр Монгол, АНУ-д төдийгүй дэлхий дахинд Сар шинийн баяраа тэмдэглэж байгаа нийт монголчуудад ирж буй туулай жилдээ аюулгүй, хөгжил цэцэглэлт болон аз хиймориор дүүрэн байхын ерөөлийг дэвшүүлэв. https://www.state.gov/mongolian-lunar-new-year/  
https://zarig.mn/13gn
Боловсролын салбарын багш ажилтнуудыг төрийн одон, медалиар шагналаа
2023/02/20
М.Төгөлдөр
Бусад
XVII жарны “Үзэсгэлэн болгогч” хэмээх туулай жилийн Цагаан сарын баярыг тохиолдуулан эрхэлсэн ажил, салбартаа олон жил үр бүтээлтэй ажиллаж, улс орныхоо хөгжил дэвшилд бодитой хувь нэмэр оруулсан боловсролын салбарын багш ажилтнуудыг Төрийн одон, медалиар шагналаа.ХӨДӨЛМӨРИЙН ГАВЬЯАНЫ УЛААН ТУГИЙН ОДОНГООР: С.Буриад Боловсрол шинжлэх ухааны яамны ахмад ажилтан С.Туул Нийслэлийн 9 дүгээр сургуулийн ахмад багшХ.Дашцэрэн Хүрээтулга сургуулийн математикийн багшД.Нэргүй Боловсрол шинжлэх ухааны яамны ахмад ажилтанА.Болд Тэнүүн огоо компанийн ахмад ажилтан Ж.Мягмар БШУЯ-ны сургуулийн өмнөх боловсролын хэлтсийн дарга О.Оюунбилэг БШУЯ-ны дээд болон мэргэжлийн боловсролын удирдлага зохицуулалтын газрын шинжээчАЛТАН ГАДАС ОДОНГООР: Ш.Алтантүлхүүр Дорнод аймгийн Хан-Уул цогцолбор сургуулийн ахмад багшА.Танан-Эрдэнэ Нийслэлийн боловсролын газрын хяналтын улсын байцаагчГ.Баасанхүү МУИС-ийн Олон Улсын харилцааны сургуулийн багшЦ.Батцэцэг ШУТИС-ийн Геологи уул уурхайн сургуулийн багшБ.Орхонтуул ШУТИС-ийн Геологи уул уурхайн сургуулийн багш С.Батцэцэг Нийслэлийн 3 дугаар сургуулийн багш М.Адъяа Хэнтий аймгийн Бор-Өндөр сумын ахмад багш Я.Цэрэндолгор Хэнтий аймгийн дунд сургуулийн ахмад багш Д.Энхтүвшин Нийслэлийн 68 дугаар цэцэрлэгийн багш Ж.Оюунцэцэг Нийслэлийн 17 дугаар сургуулийн багш Ж.Амаржаргал Нийслэлийн 17 дугаар сургуулийн багшР.Тунгалаг Нийслэлийн 50 дугаар сургуулийн нягтлан бодогч Д.Оюунгэрэл Нийслэлийн 50 дугаар сургуулийн ахмад багш С.Бадамсэд Боловсрол шинжлэх ухааны яамны ахмад ажилтан Д.Наранзул БШУЯ-ны Ерөнхий боловсролын бодлогын удирдлага, зохицуулалтын газрын шинжээчХӨДӨЛМӨРИЙН ХҮНДЭТ МЕДЛАЛИАР:Р.Гантулга Монгол улсын их сургуулийн биеийн тамирын тэнхимийн багш Б.Гантөгс БШУЯ-ны сургуулийн өмнөх боловсролын хэлтсийн шинжээч
https://zarig.mn/13gj
Африкт үхлийн аюултай Марбуг вирусийн дэгдэлт батлагдлаа
2023/02/20
Ш.АДЪЯАМАА
Бусад
Экваторын Гвинейд есөн хүний аминд хүрсэн вирусийн эсрэг вакцин, эмийн эмчилгээ байхгүй байгааг 2023 оны хоёрдугаар сарын 17-ны өдөр CBC News мэдээллэсэн. Эболатай холбоотой вирусээс үүдэлтэй Марбургийн өвчний дэгдэлтийг зогсоохоор Африкийн эрүүл мэнд хариуцсан мэргэжилтнүүд шаргуу ажиллаж байна. Үхлийн аюултай өвчнийг эмчлэх арга байхгүй бөгөөд олон жилийн өмнө вакцины боловсруулалтыг түр зогсоосон юм. Дэлхийн Эрүүл Мэндийн Байгууллага энэ долоо хоногт Экваторын Гвинейд Марбург вирусын дэгдэлт гарсныг, Төв Африкийн жижигхэн улсад үхлийн аюултай өвчний тохиолдол анх удаа гарч байгааг, Эболатай холбоотой Марбург нь тус улсад дор хаяж 9 хүний аминд хүрсэн бөгөөд өөр 16 сэжигтэй тохиолдлыг тусгаарлан шалгаж байгааг албан ёсоор 1 хоногийн дараа бататган мэдээллэв. Марбургийн эмчилгээ олдохгүй тохиолдолд тухайн бүс нутгийн оршин суугчдын 88 хувийг үхэлд хүргэж болзошгүй аж. 2004-2005 онд Ангол улсад дэгдэлт гарч, батлагдсан 252 тохиолдлын 90 хувь нь нас барж байжээ.Марбургийн вирус нь Африкийн жимсний сарьсан багваахайнаас үүссэн гэж үздэг. Анх 1967 онд Герман болон хуучин Югослав улсад АНУ-ын Өвчний хяналт, урьдчилан сэргийлэх төвийн мэдээлснээр Угандагаас оруулж ирсэн ногоон сармагчинтай ажиллаж байсан хүмүүсийн дунд илэрсэн байна. Дэлхийн Эрүүл Мэндийн Байгууллагын (ДЭМБ) мэдээлснээр сарьсан багваахай сүрэглэн амьдардаг уурхай, агуйд удаан хугацаагаар орж янз бүрийн зүйлс хайх замаар хүмүүс вирусын халдвар авсан байж болзошгүй гэж таааглаж байна. Вирус нь халдвартай хүний цус, биеийн бусад шингэнтэй шууд харьцах, эсвэл хувцас, орны даавуу зэрэг вирусээр бохирдсон гадаргуутай шууд харьцах замаар хүнээс хүнд тархдаг, агаар болон амьсгалын замаар халдварладаггүй байна. Шинж тэмдгүүд нь гэнэт эхэлж болох бөгөөд өндөр халуурах, хүчтэй толгой өвдөх, сульдах зэрэг шинж тэмдгүүд илэрдэг. Булчингаар өвдөх нь бас түгээмэл байдаг. Торонтогийн нэгдсэн эмнэлгийн халдварт өвчний мэргэжилтэн, доктор Исаак Богоч "Энэ нь бүх эрхтэнд нөлөөлж, цочрол шиг синдром үүсгэдэг" гэдгийг хэлж байна. Мөн уг вирус нь ходоод гэдэсний замын хүндрэлийг үүсгэж, амархан цус алддаг. ДЭМБ-ын мэдээлснээр эхний долоо хоногт тууралт гарч, төв мэдрэлийн системд нөлөөлж, төөрөлдөх, түрэмгийлэх, цочромтгой байдал үүсдэг. Нас баралтын шалтгаан нь ихэвчлэн цус алдалт, цочмог зүрхний шигдээс бөгөөд анхны шинж тэмдэгээс 8-9 хоногийн дараа тохиолддог байна.Эх сурвалж: Associated PressГэрэл зураг:  (Bob Child/The Associated Press)
https://zarig.mn/13fy
Зэвсэгт халдлагын тухай худал мэдээллийг няцаав
2023/02/19
Ш.АДЪЯАМАА
Бусад
Зэвсэгт этгээдүүд нялх Аяагийн эмчлүүлж буй эмнэлэг рүү дайран орж, тус эмнэлгийн захирал Доктор Аттиаг зодсон тухай олон нийтийн сүлжээгээр цацагдаад байсан мэдээллийг албаны хүн үгүйсгэв.Олон нийтийн дайралтаас сэргийлэн нэрээ нууцалсан албаны хүн “Тус эмнэлгийн дарга Аяагийн зургийг аваад байсан сувилагч түүнийг хулгайлахаар төлөвлөж, гадны хүмүүстэй хуйвалдсан байсан гэж сэжиглэн, сувилагчийг ажлаас нь халсан. Хөөгдсөн сувилагч эмч Аттиаг зодсон зэвсэгт этгээдүүдийн хамт хэдэн цагийн дараа буцаж ирсэн гэдэг мэдээлэл ор үндэслэлгүй” гэж няцааж байна. Зодуулсан хэмээгдээд байгаа доктор Аттиа нь Аяатай ойролцоо насны охинтой, түүний эхнэр Аяаг хамт хөхүүлдэг байна. Охиныг хулгайлахаар завдсан гэгдээд буй этгээдийг эмнэлэгт орж ирээд хуурамч цагдаагийн үнэмлэх үзүүлэхэд эмнэлгийн ажилтнууд сэжиглэн, цагдаа дуудан баривчлуулсан бөгөөд түүнийг яг Аяа охиныг хулгайлах зорилготой байсан үгүйг тогтоохоор шалгаж байгаа юм. Баривчлагдсан этгээд эмнэлгээс халагдсан найзынхаа асуудлаар эмнэлгийн захиралтай уулзах гэж байсан гэж анхны мэдүүлгээ өгөөд байгаа аж. Харин хүмүүс түүнийг Аяа охиныг хулгайлан гадаадын иргэдэд зарах гэж байсан гэж тамааглан, шуугиан дэгдээд байгаа юм. Одоо Аяа охины аюулгүй байдыг хангах үүднээс өөр эмнэлэгт шилжүүлэн, хамгаалалт гарган хамгаалж байгааг, Аяа охины хамаатнуудыг олж тогтоосон, эмчилгээ дууссаны дараа авга ах, нагац эгч нарт нь хүлээлгэн өгөх болсоныг мөн албаныхан мэдээллээ. Эх сурвалж: Туркийн төрийн мэдээллийн агентлаг
https://zarig.mn/13fp
​ Аяа охиныг хулгайлахаар завдсан этгээд баривчлах үеээр биеэс нь их хэмжээний мөнгө олджээ
2023/02/18
М.Төгөлдөр
Бусад
Газар хөдлөлтийн дараа нурсан барилгын нуранги дор төрж, ээж нь нас барсан ч хүй нь тасраагүй чигээрээ олдож, аврагдсан Аяа охиныг зэвсэгтэй этгээд эмнэлгээс хулгайлахаар завджээ. Туркийн цагдаа нар эмнэлгийн тасгаас хүүхдийг хулгайлах гэж байсан хуурамч цагдааг барьж, нярайг дахин хулгайлагдахаас сэргийлэн аюулгүй газарт шилжүүлжээ. Эмнэлгийн ажилтнууд цагдаа хувцастай тэр залууг орж ирмэгц хуурамч гэдгийг нь хурдан ойлгож, нэгэн ажилтан жинхэнэ цагдаа дуудсан байна. Аяа охиныг нурангин доороос гаргаж ирснээсээ хойш Сирийн хойд хэсэгт эмнэлэгт хэвтэн эмчлүүлж байсан охиныг төрсөн цагаас нь эхлэн дэлхий нийт анхаарч, дэлхийн өнцөг булан бүрээс хүмүүс түүнд туслахаа мэдэгдээд байсан. Хатай мужийн Самандаг дүүрэгт байрлах эмнэлэг рүү нэгэн цагдаа хувцастай нэгэн эр өөрийгөө цагдаагийн дарга хэмээн танилцуулан орж ирээд охиныг хулгайлахыг завдсан тухай Анадолу агентлаг мэдээлэв. Эмнэлгийн ажилтнууд түүний цагдаагийн үнэмлэх хуурамч болохыг анзаарчээ. Цагдаагийнхан уг этгээдийг баривчилж, биеэс нь хуурамч цагдаа, цэргийн үнэмлэх, алт, турк лира, доллар, 6500 ам.доллартай тэнцэх евро зэрэг их хэмжээний мөнгө олжээ. Одоогоор цагдаагийн газар аюулгүй байдлын үүднээс хүүхдийн талаар мэдээлэл өгөөгүй байна. Аяаг өөрийн хүүхдийн хамт хөхүүлж, асарч буй эмч 7 хоногийн өмнө хэвлэлд ярилцлага өгөх үеэрээ Аяа өнчирсөн тул түүнийг яаран үрчлүүлэхийг хүсэхгүй байгаагаа, мөн хамаатнууд нь ирвэл хүлээлгэн өгөх хүртлээ эмнэлэгт эмчилж, асарч байх болно гэх зэргээр ярьсан билээ. Уг мэдээллийн дараа гадаадын олон орноос охиныг үрчлэн авах хэдэн мянган санал эмнэлэгт болон холбогдох албаныханд ирээд байсан. Мөн хэд хэдэн хүмүүс Аяагийн хамаатан гэж худал мэдүүлж, авахаар ирсэн тул инкубаторт байгаа охиныг орон нутгийн цагдаа нар хамгаалалтандаа аваад байна. Сүйрэлд өртсөн бүс нутгийн эцэг эхчүүд энэхүү эмх замбараагүй байдлаас үүдэн сайн дурынхан гэх зэрэг хэн ч хамаагүй оролцож байсан аврах ажиллагааны үеэр хүүхэд хулгайлах тохиолдол гарсан байж болзошгүйд санаа зовниж эхэллээ. Амьд, эсвэл нас барсан эсэх нь тодорхойгүй, олдохгүй ор сураггүй байгаа хүүхдүүдийг хулгайлагдсан байх вий гэж эцэг эхчүүд түгшиж байна. Туркийн Гэр бүлийн сайд Деря Яник газар хөдлөлтийн улмаас дор хаяж 1362 хүүхэд гэр бүлээсээ салсан тухай мэдэгдэв. Эх сурвалж: Анодулу агентлаг. Гэрэл зураг: Anodulu agency.
https://zarig.mn/13fi
Турк улсад үүрэг гүйцэтгэсэн аврах баг өнөөдөр эх орондоо ирнэ
2023/02/18
М.Төгөлдөр
Бусад
Бүгд Найрамдах Турк Улсын Хатай хотод эрэн хайх, аврах ажиллагаанд оролцсон 35 хүний бүрэлдэхүүнтэй эмч, сувилагчдын баг өнөөдөр /2023.02.17/ эх орондоо ирэх юм. Нийт арав хоногийн хугацаанд үүргээ амжилттай гүйцэтгэсэн манай улсын баг энэ хугацаанд найман хүний амь насыг эсэн мэнд аварч, эмч сувилагчдын баг 600 гаруй хүнд эмнэлэгийн тусламж үйлчилгээг амжилттай үзүүллээ. Үүргээ амжилттай гүйцэтгэсэн баг хамт олон эх орны зүг мордохын амь насаа алдсан иргэдэд хүндэтгэл үзүүлэн нэг минут малгайгаа авч гашуудсан юм. Турк, Сирид болсон хүчтэй газар хөдлөлтийн улмаас олон мянган хүн амиа алдаад байна. Одоогоор амьд үлдэгсдийг эрэн хайх ажиллагаа явагдаж байгаа бөгөөд Япон, Польш, ОХУ зэрэг олон улсаас аврах багаа илгээгээд байгаа юм.Засгийн газрын ээлжит бус хуралдаанаар /2023.2.7/ гамшигт нэрвэгдсэн Бүгд Найрамдах Турк Улс болон Арабын Бүгд Найрамдах Сири улсын ард, иргэдэд улсын нөөцөөс бараа, материалын хүмүүнлэгийн тусламж үзүүлэхээр шийдвэрлэсэн. Энэ дагуу БНТУ руу  таван тонн махан нөөш,  нэг тонн лаа, 1000 ширхэг хөнжил, 20 ширхэг иж бүрэн монгол гэрийг эхний удаа илгээсэн. Одоо ч мөн Монгол Улс хүмүүнлэгийн тусламжийн бараа, бүтээгдэхүүний хандив цуглуулж илгээхээр бэлдээд байгаа билээ.
https://zarig.mn/13fg
Сирийн хойд хэсэгт тусламжийн 100 гаруй цуваа нэвтэрлээ
2023/02/17
О.Шүрэнцэцэг
Бусад
Газар хөдлөлт болсны дараа майхан, халаагуур, холерын шинжилгээний иж бүрдэл зэрэг НҮБ-ын тусламжийн хэрэгсэл ачсан 100 гаруй ачааны машин Сирийн баруун хойд нутаг руу нэвтэрчээ.НҮБ-ийн мэдээлснээр 4 сач гаруй иргэд яаралтай тусламжийг хүлээж буй бөгөөд хойд нутгийн өөр өөр дүүргүүдэд хүртээмжтэй байхын тулд Турк-Сирийн хилийн Баб Аль-Хава, Баб Аль-Салам, Аль Раи гэх 3 боомтуудыг ашиглах төлөвлөгөөний дагуу тусламжийн үйл ажиллагаагаа өргөжүүлэн хэрэгжүүлж байна. Сөрөг хүчний хяналтад байдаг бүс нутгийн нүүлгэн шилжүүлсэн хүн амын нэн тэргүүний тулгамдсан асуудал нь хамгаалах байрны хэрэгцээг тодорхойлох явдал болоод байна.Эх сурвалж: https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2023/2/16/turkey-syria-earthquake-liveГэрэл зураг: Сирийн босогчдын хяналтад байдаг Жиндайрис хотын барилгын нуранги дээр ухагч ажиллаж байгаа нь [Omar Haj Kadour/AFP]   
https://zarig.mn/13ev
Амь үрэгдэгсэдийн тоо 50,000-аас давна гэж мэдэгдэв
2023/02/16
М.Төгөлдөр
Бусад
НҮБ-ын тусламжийн багийн ахлагч Мартин Гриффитс газар хөдлөлтөөр амь үрэгдэгсдийн тоо 50,000-аас давж магадгүй гэж тооцоолж буйгаа, мөн нурангин дор байгаа нас барагсдын тоог нарийн тооцоолоход хэцүү байгааг хэлжээ. Гэвч НҮБ-ын эрх баригчид олон хүн амьд үлдэх найдвар буурч байгаа тул тэдний ажиллагааны аврах үе шат дуусч байна гэж мэдэгджээ. Тус агентлагийн мэдээлснээр, албан тушаалтнууд амьд үлдсэн хүмүүсийг хамгаалах байр, хоол хүнс, сургуульд сургахад анхаарлаа хандуулж эхэлсэн байна. Сирийн Иргэний хамгаалалтын хүчин буюу Цагаан дуулгатнууд мөн тус бүлэглэлийн эрлийн ажиллагаа удааширч байгааг мэдэгдэв."Мөн хүйтэн цаг агаар, эрүүл ахуй, ариун цэврийн байгууламж, халдварт өвчний тархалт, ялангуяа эрсдэлтэй эмзэг бүлгийн хүмүүстэй холбоотой эрүүл мэндийн асуудал нэмэгдэж байна" гэж албаны хүн хэлэв. Сири болон Турк даяар хүмүүнлэгийн тусламж шаардлагатай 26 сая орчим хүн байгааг онцолж байна.Эх сурвалж: khaleejtimes.com/world/watchГэрэл зураг: khaleejtimes.com
https://zarig.mn/13en
Газар хөдлөлтөөс хойш 248 цагийн дараа өсвөр насны охин аврагдлаа
2023/02/16
М.Төгөлдөр
Бусад
Туркийн зүүн өмнөд хэсэг болон Сирийн зарим хэсэгт 40 гаруй мянган хүн амь үрэгдсэн хүчтэй газар хөдлөлтөөс 248 цагийн дараа Алейна Олмез гэх 17 настай охин эсэн мэнд аврагдлаа. Аврах ажиллагаанд сайн дураар оролцож буй гүний нүүрсний уурхайн мэргэжилтэн Али Акдоган газар хөдлөлтийн голомттой ойролцоох Кахраманмарас хотод AFP агентлагт өгсөн ярилцлагадаа "Түүний биеийн байдал сайн байгаа бололтой. Тэр нүдээ нээсэн. Бид энд энэ байранд 7 хоног ажиллаж байна. Энд ямар нэг сураг чимээ сонсох найдлагатай ирсэн. Бид муур ч байсан хамаагүй, ямар нэг амьд зүйл олох бүртээ баярлаж байна.” гэж ярьжээ. Охины нагац ах нулимс дуслуулан аврагчдыг нэг нэгээр нь тэврэн талархлаа илэрхийлжээ. Туркийн цэргүүд нас барагсадын цогцсыг нурангиас гаргах ажиллагааг гүйцэтгэж буй бөгөөд иргэдийг болон хэвлэл мэдээллийнхэнийг нурсан барилгуудыг орхихыг сануулж байна. Эх сурвалж: rte.ie/news/world/2023/0216/1357019-turkey-syria-quake/Гэрэл зураг: RTE.IE/NEWS 
https://zarig.mn/13em
198 цагийн дараа 12 хүн амьд олдлоо
2023/02/16
М.Төгөлдөр
Бусад
Газар хөдлөлтийн дараа амьд хүн олдох магадлал байхгүй гэж албан ёсоор мэдэгдээд буй үед газар хөдлөлтөөс 198цагийн дараа буюу 10 хоногийн дараа 12 хүн эсэн мэнд олдож, аврагдлаа. Нэг Сири эрэгтэй, нэг залуу эмэгтэй зэрэг амьд үлдсэн бусад хүмүүсийг Антакья хотод олсон бөгөөд нурангин дор 198 цагийг өнгөрөөсний эцэст аварсан байна. Кахраманмарас мужийн орон сууцны хорооллоос амьд үлдсэн 10 гаруй хүний дунд ах, дүү 2 байжээ. Андалоу мэдээллийн агентлагийн мэдээлснээр, газар хөдлөлтийн голомт болсон Кахраманмараст байрлах орон сууцны барилгын нурангиас ах дүүс 17 настай Мухаммед Энес Йенинар, 21 настай Баки Йенинар нарын дууг аврахажилчид сонсчээ. Тэд барилга нурах үед компьютер тоглоом тоглож байсан бөгөөд ах Баки нь нуранги доор энэ олон цаг байх хугацаандаа тэр хавиасаа олсон уургийн нунтаг уун тэсч байсан тухайгаа ярьжээ. Эх сурвалж: https://nypost.com/2023/02/14/...Гэрэл зураг: Орон сууцны хорооллоос аврагдсан 12 хүний дунд ах дүү Енинар нар байжээ. Coskun/Ihlas News Agency (IHA) via REUTERS
https://zarig.mn/13el
Хоёрдугаар эмнэлэг хавдрын химийн эмчилгээ болон өвдөлт намдаах нэгжийг шинээр ашиглалтад орууллаа
2023/02/16
М.Төгөлдөр
Бусад
Улсын хоёрдугаар төв эмнэлэг (УХТЭ) нь улсын хэмжээнд эмнэлгийн тусламж, үйлчилгээний голлох ачааллыг хуваалцдаг том эмнэлэг. Тус эмнэлэг хавдрын болон ерөнхий мэс засал, бүх төрлийн эмчилгээ, оношилгоог үзүүлж байгаа лавлагаа шатлалын төв эмнэлэг болсон.Энэ хүрээнд өнөөдөр хавдрын хими эмчилгээний шинэ тасгаа нээж, өвдөлт намдаах нэгжийг тус тус ашиглалтад орууллаа. УХТЭ нь хавдрын химийн эмчилгээг үйлчилгээндээ нэвтрүүлснээр ХСҮТ-ийн ачааллыг бууруулж, иргэдэд чирэгдэлгүй, хүртээмжтэй үйлчилгээ үзүүлэх боломж бүрдэж байгаа юм. Хоёрдугаар эмнэлэг өнөөдрийн байдлаар элэг, цөс, нойр булчирхай, ходоод, яс, мэдрэл, эмэгтэйчүүд, бөөрний хавдрын мэс заслыг дурангийн болон нээлттэй мэс заслын аргаар амжилттай хийж байна. “Хими эмчилгээний тасагтай болох, бай эмчилгээг үйлчилгээндээ нэвтрүүлэхээр ажиллаж байна”Арга хэмжээний үеэр УХТЭ-ийн Ерөнхий захирал Б.Эрдэнэбулган “2023 он гарсаар манай эмнэлгийн үйл ажиллагаа өргөжин тэлж байна. Бид энэ оны эхний хоёр сарын байдлаар шинэ 2 нэгж буюу хавдрын химийн эмчилгээ болон өвдөлт намдаах нэгжийн  үйл ажиллагааг эхлүүлж байна. Монгол Улсын Засгийн газрын "Алсын хараа-2050" хөтөлбөрийн хүрээнд эрүүл мэндийн салбарт зонхилон тохиолдож байгаа өвчлөлүүдийг бууруулах, хүлээгдэл, чирэгдлийг бууруулах, төвлөрлийг сааруулах ажлын хүрээнд манай эмнэлэг манлайлж оролцож байна. Иргэдэд зонхилон тохиолдож буй 5 хавдар буюу элэг, ходоод, уушги, улаан хоолой, умайн хүзүүний хавдар нь Монгол Улсад төдийгүй дэлхийд дээгүүр бичигдэж байна. Улсын хэмжээнд хавдрын тусламж, үйлчилгээг цогцоор нь үзүүлдэг төв бол Хавдар Судлалын Үндэсний төв бөгөөд тус эмнэлгийн ачааллыг бууруулах хэрэгцээ зайлшгүй бидэнд тулгараад байсан.  Тийм учраас УХТЭ “Мон 8” төслийн хүрээнд баригдсан хамгийн сүүлийн үеийн технологитой, эмнэл зүйн шаардлага хангасан Үндэсний оношилгоо, эмчилгээний төвдөө хавдрын өвчлөлийг бууруулах, хүлээгдэл чирэгдлийг багасгах зорилгоор "Химийн эмчилгээний кабинет"-ийг нээж байна. 2022 оны 12 дугаар сард УХТЭ нь УНТЭ, ХСҮТ-тэй хамтран ажиллах санамж бичгийг байгуулж, хавдрын тусламж, үйлчилгээг төв эмнэлгүүдэд хийх боломжийг бүрдүүлэх, эмч, мэргэжилтнүүдээ сургах тал дээр хамтарч ажиллахаар болсон. Үүний хүрээнд хими эмчилгээний нэгжид ажиллах эмч, сувилагч, эм зүйч, эм найруулагч нарыг ХСҮТ дээр бэлтгэсэн. Хавдрын тусламж, үйлчилгээг иргэдэд хүндрэл, чирэгдэлгүйгээр үзүүлэхийн тулд хими эмчилгээг хийх зайлшгүй шаардлагатай байсан. Нөгөөтэйгүүр бид хүлээгдэл чирэгдэл ихтэй байгаа эмнэлгүүдээс өвчтөн авчирч өөрийнхөө эмнэлэг дээр эмчилэх боломж бүрдэж байна.  Цаашид нэгжүүдийг тасгийн хэмжээнд үйл ажиллагаагаа явуулах, бай эмчилгээг үйлчилгээндээ нэвтрүүлэх зорилт тавин ажиллаж байна.” гэдгийг онцлов. “Хими эмчилгээний  нэгж нь сард 100-120 хүн хүлээн авах хүчин чадалтай үйл ажиллагааг эхлүүлсэн” УХТЭ-ийн Хавдрын хими эмчилгээний эмч Т.Урансайхан: Манай эмнэлэг 2021 оноос эхлэн хавдрын амбулаторийн кабинетыг байгуулж, иргэдэд тусламж, үйлчилгээг үзүүлж байна. 2022 оны дөрөвдүгээр улирлаас эхлэн хавдрын хими эмчилгээний нэгжийг байгуулахаар бэлтгэл ажил хангагдаж, 2023 оны нэгдүгээр улирлаас өдрийн хими эмчилгээний кабинет үйл ажиллагаагаа эхлүүлсэн. Өдрийн хавдрын хими эмчилгээний  нэгж таван ортой үйл ажиллагааг явуулж байна. Сард 100-120 хүн хүлээн авах хүчин чадалтай. Энэ онд хэвтэн хими эмчилгээ болон бай эмчилгээг нэвтрүүлэхээр ажиллаж байна. “Өвдөлт намдаах тасаг байгуулагдсанаар өнгөрсөн хоёр сарын хугацаанд 1000 гаруй иргэдэд тусламж үйлчилгээг үзүүлээд байна” УХТЭ-ийн мэдээгүйжүүлэг, өвдөлт намдаах тасгийн зөвлөх зэргийн эмч Ш.Энхтүвшин  “Манай эмнэлэгт  мэдээгүйжүүлэг, өвдөлт намдаах тасаг байгуулагдаж,  харьяалал харгалзахгүйгээр  дүүрэг болон орон нутгийн иргэдэд тусламж, үйлчилгээг үзүүлж байна. Мөн өвдөг, нуруу, мөрний өвдөлт болон мэс заслын дараах үргэлжилсэн өвдөлт, мэдрэлийн гаралтай өвдөлтүүдийг эмчилж байна. Дээрээс нь нурууны янз бүрийн архаг өвдөлтүүдийг оношилж, рентген хяналтын доор тарилга эмчилгээгээр өвчин намдаах, үрэвсэл дарах эмчилгээгээр бүрэн эмчилж байна. Түүнчлэн өвдөгний "жийргэвч" гэж нэрлэгдээд байгаа төмөр титан хэлбэрээр солигдоод байгаа жийргэвчийг орлуулах шингэн хэлбэрээр зөөлөвч болгон хийдэг Япон, Солонгост үйлдвэрлэсэн эмийн бодисоор эмчилж байгаа. Бид үйл ажиллагааг эхлүүлсэн хоёр  сарын хугацаанд нийт 1000 гаруй иргэдэд үйлчилсэн. Эндээс харахад архаг өвдөлттэй хүмүүс өвдөлт намдаах үйлчилгээг авах нэн хэрэгцээтэй байгаа нь харагдаж байна.    
https://zarig.mn/13eg
Тандан судалгаа, эрт илрүүлэг, урьдчилан сэргийлэх ажлын зардлыг төр хариуцах ёстой
2023/02/16
М.Төгөлдөр
Бусад
УИХ-ын гишүүн, Засгийн газрын гишүүн, Эрүүл мэндийн сайд С.Чиинзориг Халдварт өвчин судлалын үндэсний төвд ажиллаж, хүн амыг халдварт өвчнөөс сэргийлэх, хамгаалах, халдварт өвчний тандалт судалгаа, оношилгоо, эмчилгээ, эрдэм шинжилгээ, сургалт, судалгааны чиглэлээр хийж буй ажлынх нь талаар мэдээлэл сонсож, тулгамдаж буй асуудлынх нь гарц шийдлийн талаар ярилцлаа.Тус төв улсын халдварт өвчний тусламж үйлчилгээгг үндэсний хэмжээнд үзүүлдэг төрөлжсөн эмнэлэг бөгөөд 742 эрүүл мэндийн ажилтан ажиллаж байгаагаас их эмч 205, сувилагч 212, бусад ажилтан 325 байна.Халдварт өвчнийг эрт сэрэмжлүүлэх, хариу арга хэмжээ авах хам шинжийн тандалтаас гадна томуугийн харуулдан тандалт, амьсгалын замын халдварт өвчний тандалт,  Ковид-19, вируст гепатит, гэдэсний халдварт өвчний, эмнэлгийн тусламж үйлчилгээтэй холбоотой халдварын, зооноз өвчний, бэлгийн замаар дамжих халдварын, сүрьеэгийн, дархлаажуулалт бүхий халдварт өвчний зэрэг тандалтыг хийдэг. Гэтэл тохиолдолд суурилсан санхүүжилтийн тогтолцоонд тандалт, нийгийн эрүүл мэндийн үйлчилгээний санхүүжилт тусгагдаагүй, төрөөс санхүүждэггүй, -“Глобаль” сан, ДЭМБ зэрэг олон улсын байгууллагын санхүүжилтээр тандалт, томоохон судалгаа, илрүүлгийн үйл ажиллагаа явагддаг.Цаашид илрүүлэг, урьдчилан сэргийлэх үйл ажиллагаанд хөрөнгө, нөөцийг төлөвлөх, ач холбогдлыг ойлгуулах, төлбөртэй илрүүлэг (идэвхтэй тандалт),  үзлэг шинжилгээ зохион байгуулах, тандалтын бүтэц, зохион байгуулалт, санхүүжилтийн тогтолцоог хуульчлах, халдварт өвчний тандалтын нэгдсэн цахим систем хөгжүүлэхэд санхүүгийн дэмжлэг үзүүлэх зэрэг олон асуудал байгааг ХӨСҮТ-ийн удирдлагууд сайдад танилцуулж байсан.Төвийн үйл ажиллагааны талаар хийсэн танилцуулгын дараа С.Чинзориг сайд ХӨСҮТ болон нийгмийн эрүүүл мэндийн тусламж үйлчилгээний талаар баримтлах бодлогынхоо талаар ярилцаж санал солилцсон.Сайл ярианыхаа эхэнд гурван жил гаруй үргэлжилсэн Ковид-19 халдварт цар тахлын хүнд хэцүү цагт эрүүл мэнд, амь насаа эрсдэлд оруулахаас үл эмээн халдварын голомтод цаг наргүй зүтгэсэн ХӨСҮТ-ийн эмч мэргэжилтнүүд, ажилтан албан хаагчдад Монгол Улсын Засгийн газар болон Эрүүл мэндийн сайдын нэрийн өмнөөс талархал илэрхийлээд эрүүл мэндийн салбарын хууль эрх зүйн орчныг боловсронгуй болгох хүрээнд ХӨСҮТ-тэй холбоотой тодорхой зохицуулалтуудыг хийх шаардлага байгааг хэлсэн. Тухайлбал, Нийгмийн эрүүл мэндийн тусламж, үйлчилгээний тухай хуультай болохоор ажиллаж байгаа бөгөөд эмнэлгийн тусламж үйлчилгээний нэг адил нийгмийн эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээ эрүүл мэндийн салбарын анхдагч суурь болох ёстой атал өнөөг хүртэл ийм хуульгүй явж ирсэн гажуудлыг засах нь зөв гэж үзэж буйгаа хэлсэн. Шинээр боловсруулж байгаа хуулийн төсөлд нийгмийн эрүүл мэндийн хүрээнд иргэнд ямар үйлчилгээг хэн үзүүлэх нь тодорхой байхаас гадна эрүүл байхын тулд иргэн ямар үүрэг хүлээхийг ч тусгах ёстой гэж байлаа.Эрүүл мэндийн салбар өвдсөн хойно нь биш өвдөхөөс нь өмнө урьдчилан сэргийлэх, эрт үед нь илрүүлж эмчлэх тогтолцоо руу явах цаг нь болсон гэдгийг ч хэлсэн.Тэбээр “Санхүүжилттэй холбоотой асуудлыг ч тодорхой болгох шаардлага байгаа. Миний хувьд нийгмийн эрүүл мэнд, урьдчилан сэргийлэх, эрт илрүүлэг, тандалт судалгааны ажлуудын санхүүжилтийг төр хариуцах ёстой гэдэг байр суурьтай байдаг.  Нийтийг хамарсан халдварт өвчний үеийн тусламж үйлчилгээний зардлыг төр хариуцахгүй бол бүгдийг ЭМДС руу оруулж гүйцэтгэлийн санхүүжилтээр шийдэх боломжгүй.Иргэн хүн ирээдүйд эрүүл мэнддээ үүсч болох эрсдэлд зориулж төлсөн шимтгэлээс бүрддэг сангаас нийтийг хамарсан халдварт өвчний тусламж, үйлчилгээний зардлыг санхүүжүүлж болохгүй гэдэг талаас нь хуулийн зохицуулалтыг хийх хэрэгтэй байна.Гүйцэтгэлийн санхүүжилтийн тогтолцоо ХӨСҮТ-ийн хувьд тийм ч тохиромжтой гэж үзэхгүй байгаа. Өнгөрсөн хоёр жилд ЭМДС-гаас  ковидын тусламж, үйлчилгээний зардал болон хилийн боомтын тандалтын үр дүнгээр тус төв үйл ажиллагаагаа явуулж, ажиллагсдынхаа цалин хөлсийг нэмж, цөөн боловч хүмүүст орон сууцны дэмжлэг үзүүлж, зарим нэг шаардлагатай засвар үйлчилгээний санхүүжилтийг хийж ирсэн байна. Ковидын тохиолдол цөөрснөөр гүйцэтгэлээр тооцож авдаг тусламж, үйлчилгээний зардал багасахаар санхүүжилтийн хэмжээ буурна гэдгийг тооцох, зарим тусламж үйлчилгээний өртгийг дахин тооцоолж тус төвийн онцлогт тохирсон байдлаар шийдэх шаардлага ч байгаа юм.Түүнээс гадна ХӨСҮТ эрүүл мэндийн бусад байгууллагаас онцлог. Нийтийг хамарсан халдварт өвчний үед амь нас, эрүүл мэндээ эрсдэлд оруулахаас үл эмээн зүтгэдэг эмч ажиллагсдын цалин хөлсийг нэмэх, нийгмийн хамгааллыг сайжруулахад анхаарах нь яамны бодлогын тэргүүлэх чиглэлд байх ёстой гэж үзэж байгаа Түүнээс гадна энэ салбарт ажиллагсдыг эрсдэлийн даатгалд хамруулдаг байх асуудлыг судалж байна” хэмээсэн юм.   ХӨСҮТ-ийн нэг чухал үүрэг нь тандалт судалгаа. Шинэ төрлийн өвчин, мутацилагдсан вирус тархах магадлалыг үгүйсгэх аргагүй тул тандалт судалгааг шинэ түвшинд гаргах, анхан шатны тусламж үйлчилгээ, эрт илрүүлэг, урьдчилан сэргийлэх үйл ажиллагааг үр дүнтэй явуулдаг байхыг Эрүүл мэндийн сайд тус төвийнхөнд онцлон анхаарууллаа.  Ковидоос болоод сүрьеэгийн илрүүлэг 30 хувиар буурсан дүнтэй байгаа. Гэтэл манай улс сүрьеэгийн дарамт өндөртэй орны тоонд ордог тул сүрьеэ өвчний илрүүлгийг эрчимжүүлэх, элэгний В, Д вирустэй хүмүүсийн эмтэй холбоотой асуудлыг яаралтай судалж шийдвэрлэх зэрэг хэд хэдэн тодорхой үүргийг өглөө.
https://zarig.mn/13e9
End of preview. Expand in Data Studio

Dataset Card for Dataset Name

Dataset Summary

This dataset card aims to be a base template for new datasets. It has been generated using this raw template.

Supported Tasks and Leaderboards

[More Information Needed]

Languages

[More Information Needed]

Dataset Structure

Data Instances

[More Information Needed]

Data Fields

[More Information Needed]

Data Splits

[More Information Needed]

Dataset Creation

Curation Rationale

[More Information Needed]

Source Data

Initial Data Collection and Normalization

[More Information Needed]

Who are the source language producers?

[More Information Needed]

Annotations

Annotation process

[More Information Needed]

Who are the annotators?

[More Information Needed]

Personal and Sensitive Information

[More Information Needed]

Considerations for Using the Data

Social Impact of Dataset

[More Information Needed]

Discussion of Biases

[More Information Needed]

Other Known Limitations

[More Information Needed]

Additional Information

Dataset Curators

[More Information Needed]

Licensing Information

[More Information Needed]

Citation Information

[More Information Needed]

Contributions

[More Information Needed]

Downloads last month
2