image imagewidth (px) 38 3.47k | text stringlengths 1 257 |
|---|---|
M ục-lụ c | |
T ựa | |
Nước Việt Nam | |
Thượng Cổ Thời Đại | |
Chương I Họ Hồng Bàng | |
Chương II Nhà Thục | |
Chương III Xã hội nước Tàu | |
Chương IV Nhà Triệ u | |
B ắc Thuộc Thời Đại | |
Chương I Bắc Thuộc lần thứ nhất | |
Chương II Trưng Vương | |
Chương III Bắc Thuộc lần thứ hai | |
Chương IV Nhà Tiền Lý | |
Chương V Bắc Thuộc lần thứ ba | |
Chương VI Kết quả của thời đại Bắc Thuộc | |
T ự Chủ Thời Đại | |
Chương I Nhà Ngô | |
Chương II Nhà Đinh | |
Chương III Nhà Tiền Lê | |
Chương IV Nhà Lý | |
Chương V Nhà Lý (tiếp theo) | |
Chương VI Nhà Trần (Thời kỳ thứ nhất) | |
Chương VII Giặc nhà Nguyên - I | |
Chương VIII Giặc nhà Nguyên - II | |
Chương IX Nhà Trần (Thời kỳ thứ hai) | |
Chương X Nhà Trần (Thời kỳ thứ ba) | |
Chương XI Nhà Hồ | |
Chương XII Nhà Hậu Trần | |
Chương XIII Thuộc nhà Minh | |
Chương XIV Mười năm đánh quân Tàu | |
Chương XV Nhà Lê | |
T ự Chủ Thời Đại (Thời kỳ nam bắc phân tranh) | |
Chương I Lịch Triều lược kỷ | |
Chương II Nam triều - Bắc triều | |
Chương III Trịnh Nguyễn phân tranh | |
Chương IV Sự chiến tranh | |
Chương V Công việc họ Trịnh làm ở ngoài Bắc | |
Chương VI Công việc họ Nguyễn làm ở miền Nam | |
Chương VII Người Âu châu sang nước Nam | |
Chương VIII Vận trung suy của chúa Nguyễn | |
Chương IX Họ Trịnh mất nghiệp chúa | |
Chương X Nhà Hậu Lê mất ngôi vua | |
Chương XI Nhà Nguyễn Tây Sơn | |
Chương XII Nguyễn Vương nhất thống nước Nam | |
C ận Kim Thời Đại | |
Chương I Nguyễn-thị Thế Tổ | |
Chương II Thánh Tổ | |
Chương III Thánh Tổ (tiếp theo) | |
Chương IV Hiến Tổ | |
Chương V Dực Tông | |
Chương VI Chế độ tình thế nước Việt Nam cuối đời Tự Đức | |
Chương VII Nước Pháp lấy Nam Kỳ | |
Chương VIII Giặc giã ở trong nước | |
Chương IX Quân nước Pháp lấy Bắc kỳ lần thứ nhất | |
Chương X Tình thế nước Nam từ năm Giáp Tuất về sau | |
Chương XI Quân nước Pháp lấy Bắc kỳ lần thứ hai | |
Chương XII Cuộc bảo hộ của nước Pháp | |
Chương XIII Chiến tranh với nước Tàu | |
Chương XIV Loạn ở Trung kỳ | |
Chương XV Việc đánh dẹp ở Trung kỳ và Bắc kỳ | |
Chương XVI Công việc của người Pháp tại Việt Nam | |
T ổng Kết 3 | |
T ựa | |
S ử là sách không những chỉ để ghi chép những công việc đã qua mà thôi, | |
nhưng lại phải suy xét việc gốc ngọn, tìm tòi cái căn nguyên những công việc | |
của người ta đã làm để hiểu cho rõ những vận hội trị loạn của một nước, | |
những trình độ tiến hóa của một dân tộc. Chủ đích là để làm cái gương | |
chung cổ cho người cả nước được đời đời soi vào đấy mà biết cái sự sinh | |
hoạt của người trước đã phải lao tâm lao lực những thế nào, mới chiếm giữ | |
được cái địa vị ở dưới bóng mặt trời này. | |
Người trong nước có thông hiểu những sự tích nước mình mới có lòng yêu | |
nước yêu nhà, mới biết cố gắng học hành, hết sức làm lụng, để vun đắp | |
thêm vào cái nền xã hội của tiên tổ đã xây dựng nên mà để lại cho mình. | |
B ởi những lẽ ấy cho nên phàm dân tộc nào đã có đủ cơ quan và thể lệ làm | |
cho một nước độc lập, thì cũng có sử cả. Nước Việt ta khởi đầu có sử từ đời | |
nhà Trần, vào quãng thế kỷ thứ XIII. Từ đó trở đi nhà nào lên làm vua cũng | |
trọng sự làm sử. Nhưng cái lối làm sử của ta theo lối biên niên của Tàu. | |
nghĩa là năm nào tháng nào có chuyện gì quan trọng thì nhà làm sử chép | |
vào sách. Mà chép một cách rất vắn tắt cốt để ghi lấy chuyện ấy mà thôi, | |
chứ không giải thích cái gốc ngọn và sự liên can việc ấy với việc khác là thế | |
nào. | |
Nhà làm sử lại là người làm quan, vua sai coi việc chép sử, cho nên dẫu thế | |
nào sự chép sử cũng không được tự do, thường có ý thiên vị về nhà vua, | |
thành ra trong sử chỉ cần chép những chuyện quan hệ đến nhà vua, hơn là | |
những chuyện quan hệ đến sự tiến hóa của nhân dân trong nước. Vả, xưa | |
nay ta vẫn chịu quyền chuyên chế, vẫn cho việc nhà vua là việc nước. Cả | |
nước chỉ cốt ở một họ làm vua, cho nên nhà làm sử cứ theo cái chủ nghĩa ấy | |
mà chép sử, thành ra sử đời nào cũng chỉ nói chuyện những vua đời ấy mà | |
thôi. Bởi vậy xem sử ta thật là tẻ, mà thường không có ích lợi cho sự học | |
v ấn là mấy. | |
S ử của mình đã không hay, mà người mình lại không mấy người biết sử. Là | |
vì cái cách học tập của mình làm cho người mình không có thể biết được sử | |
nước mình. Bất kỳ lớn nhỏ, hễ ai cắp quyển sách đi học thì chỉ học sử | |
Tàu,chứ không học sử nước nhà. Rồi thơ phú văn chương gì cũng lấy điển | |
tích ở sử Tàu, chứ chuyện nước mình thì nhất thiết không nói đến. Người | |
mình có ý lấy chuyện nước nhà làm nhỏ mọn không cần phải biết làm gì. Ấy | |
cũng là vì xưa nay mình không có quốc văn, chung thân chỉ đi mượn tiếng | |
người, chữ người mà học, việc gì cũng bị người ta cảm hóa, chứ tự mình thì | |
không có cái gì là cái đặc sắc, thành ra thật rõ như câu phương ngôn: "Việc | |
nhà thì nhác, việc chú bác thì siêng!" Cái sự học vấn của mình như thế, cái |
End of preview. Expand
in Data Studio
No dataset card yet
- Downloads last month
- 91