text stringlengths 332 805k |
|---|
Hər hansı bir ölkədə həyata keçirilən aqrar siyasətin kənd təsərrüfatı məhsulları istehsalçılarının fəaliyyətinə təsirini xarakterizə edən göstəricilər bu siyasətin səmərəliliyinin qiymətləndirilməsi üçün vacib indikatorlar sistemidir. Bu baxımdan Avropa Birliyi səviyyəsində tətbiq olunan Fermer Təsərrüfatları Məlumatlarının Monitorinqi Sistemi (Farm Accountancy Data Network) Avropa Birliyinin Vahid Aqrar Siyasəti (Common Agricultural Policy) üçün mühüm informasiya bazası olmaqla, bu sahəyə dair qərarların qəbulu prosesi ilə bağlı zəruri idarəetmə alətlərindən biri kimi çıxış edir.
Avropada FTMMS-in tətbiqi ilə bağlı uzunmüddətli tarixi təcrübə mövcuddur. Belə ki, bu sistem milli təsərrüfat sorğusu kimi ilk dəfə Norveçdə 1911-ci ildə, Finlandiyada 1912-ci ildə, Danimarkada 1918-ci ildə, İngiltərədə 1936-cı ildə, İsveçdə 1939-cu ildə, Niderlandda 1940-cı ildə, Almaniyada 1955-ci ildə, Lüksemburqda 1958-ci ildə və Avstriyada 1959-cu ildə keçirilmişdir. Avropa Komissiyasının 15 iyun 1965-ci il tarixli Qərarı ilə FTMS Avropa Birliyi səviyyəsində tətbiq edilir.
Azərbaycanda FTMMS-in qurulmasına BMT-nin Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatının (FAO) layihəsi çərçivəsində başlanılıb. Bu layihə çərçivəsində Aqrar Tədqiqatlar Mərkəzi (keçmiş Elmi-Tədqiqat Kənd Təsərrüfatının İqtisadiyyatı İnstitutu) məsul icraçı qurum kimi müəyyən edilmişdir. İlkin təcrübə kimi bir neçə regionda təsərrüfatlarda pilot sorğu keçirilmişdir.
2015-ci ildən etibarən FTMMS üzrə məlumatların toplanılması işi ölkənin bütün rayonları əhatə olunmaqla aparılır. Hazırda Aqrar Tədqiqatlar Mərkəzinin məlumat bazasında 2015-2018-ci illəri əhatə edən sorğu hesabatları mövcuddur.
FTMMS çərçivəsində aparılan sorğu və toplanan məlumatlar aşağıdakı məsələləri əhatə edir:
Sorğunun bölməsi
Əhatə etdiyi məsələlər
Təsərrüfat haqqında ümumi məlumatlar Coğrafi məlumatlar; təsərrüfatın tipi; təsərrüfatın rəhbəri (yaşı, təhsili); ailə üzvlərinin sayı
İşçi qüvvəsi Ödənişsiz ailə əməyi və muzdlu işçilər
Kapital Torpaq; təsərrüfatdakı heyvanlar; binalar; maşınlar və avadanlıqlar
Kredit Borcun həcmi, mənbələri, faiz dərəcəsi
Bitkiçilik və heyvandarlıq məhsullarının istehsalı İstehsal edilən bitkiçilik məhsulu; əkin sahəsi; əkin sahəsinin dəmyə, suvarma, istixana və örtülü sahə olmasına görə tipi; istehsal edilən heyvandarlıq məhsulu; heyvanların baş sayı; fermanın dağlıq, dağətəyi, düzənlik ərazidə yerləşməsi və qapalı təsərrüfat olması; məhsul istehsalının həcmi; satış həcmi; “qapıda satış” qiyməti; ev istehlakına gedən hissə; təsərrüfatda toxum və ya yem kimi istifadə və s.
İstehsal xərcləri İstehsal üçün mal və materiallar (toxum, aqrokimyəvi maddələr; yem; baytarlıq preparatları; kökəltmə üçün heyvanlar); xidmətlər (bütün aqrotexniki əməliyyatlar, heyvanlara qulluq, məhsulun toplanması və daşınması); mal-material və xidmətlərin qiymətləri və s.
FTMMS sorğusuna cəlb etmək üçün təsərrüfatların müəyyən edilməsi məqsədilə aparılan seçmə Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin EKTİS bazasına əsaslanır. EKTİS bazasında olan təsərrüfatlar əkin sahələrinə və əkilən bitkilərin növünə görə beş təbəqəyə ayrılaraq təbəqəli təsadüfi nümunə seçmə metodu tətbiq edilmişdir. Seçmədəki nümunə sayı isə hər təbəqənin 1%-ni və eyni zamanda subsidiya alan təsərrüfatların sayının da 1%-ni təşkil edir. Bununla da FTMMS üzrə məlumatların toplanılması üçün bütün qruplardan (ən kiçikdən tutmuş, ən böyüyədək) olan təsərrüfatlar arasında seçmə aparılır.
FTMMS çərçivəsində təsərrüfatlar arasında sorğular Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin DAİM-ləri tərəfindən həyata keçirilir. DAİM-lər tərəfindən toplanmış sorğu məlumatları birbaşa olaraq Aqrar Tədqiqatlar Mərkəzinin elektron bazasına göndərilir. |
1995-ci ildən, Drotrong Chinese Herb Biotech Co., Ltd. Çin otlarının tingi, əkilməsi, ilkin emal, dərin emal, bitki ekstraktı və ticarəti daxil olmaqla, Çin otlarının bütün sənaye zəncirinin qurulması ilə məşğul olmuşdur.
Şirkətimizin inkişafı ilə Çin otlarının əkin bazası və istehsal bazası yaratdıq.Şirkətimiz GACP qaydalarına tam uyğun fəaliyyət göstərir.Çin dərman materiallarının əkilməsi, əkilməsi, ilkin emalı, saxlanması və logistikasının bütün prosesi məhsulumuzun keyfiyyətini təmin etmək üçün izlənilə bilər.Əkin bazası üçün bizdə 20 milyon kvadratmetrdən çox ərazini əhatə edən Epimedium, Cortex Phellodendri, Polygonatum Sibiricum, Saussurea Costus və s.İstehsal bazası üçün 60.000 kvadratmetrdən çox ərazini əhatə edən iki ilkin emal fabrikimiz və bir bitki ekstraktı fabrikimiz var.Biz üç il ərzində yeni bitki ekstraktı fabriki və sağlamlıq məhsulları fabriki tikməyi planlaşdırırıq.
Epimedium şirkətimizin inkişafı üçün əsas dərman bitkisidir.İndi bizim 12 milyon kvadratmetr epimedium ting və əkin bazalarımız var.Bütün tinglik və əkin bazalarımız GACP qaydalarına tam uyğun fəaliyyət göstərir.Bizim epimedium 10 il ərzində şirkətimiz və çinli mütəxəssislər tərəfindən elmi tədqiqat institutlarında tədqiq edilən yüksək saflıqda icariine malik yüksək səviyyəli və əla yeni növdür.Biz beş il ərzində dünyanın ən böyük epimedium xammalı, ekstraktları və hazır məhsulları tədarükçüsü olmağı hədəfləyirik.
Məhsullarımızı Amerika, Kanada, İspaniya, Yaponiya, Cənubi Koreya, Malayziya, Cənubi Afrika və s. kimi hər yerə satırıq.və biz beynəlxalq bazarda yaxşı reputasiya əldə edirik.
Drotrongun müəssisə prinsipi “öncə keyfiyyət, ilk növbədə müştəri”dir.Qazan-qazan vəziyyətinə nail olmaq üçün bizimlə əməkdaşlıq etmək üçün dünyanın hər yerindən müştəriləri salamlayırıq! |
* Əksər hallarda bilərək küfrə düşülmür, lakin bilməyərək küfrə düşmək olur. Buna görə də, (Ya Rəbbi, bilərək və ya bilməyərək küfrə səbəb olan bir söz söylədimsə, bir iş etdimsə nadim oldum, peşman oldum, məni bağışla) duasını çox oxumalıyıq. Küfr sayğac kimidir. Əlaqəni kəsir. Bir müsəlman küfrə düşmüşsə, nə edirsə etsin, nə qədər çox ibadət edirsə etsin heç bir faydası yoxdur. Çünki sayğac atmışdır, lampa, qurğular nə qədər möhkəm olursa olsun, elektrik gəlmədiyi üçün faydası olmaz.
Bir çox sərxoşlar vardır ki, hərəkətlərindən peşmanlıq duyub tövbə edir, imanla gedir. Bir çox dərvişlər, müridlər vardır ki, təkəbbürlü olub, günahları üçün tövbə etməyib, imansız gedirlər. Bir gün bir keşiş Cüneydi Bağdadi həzrətlərindən soruşub: Mənmi üstünəm, yoxsa sənmi üstünsən? O da bir həftə sonra gəl, deyib. Keşiş bir həftə sonra gəldiyində Cüneydi Bağdadi həzrətlərinin vəfat etdiyini görüb. Bu gün mənə cavab verəcəkdi deyə söylənməyə başlayıb. Tabutu göstərərək, bax tabut oradadır, get soruş, o boş-boşuna danışmazdı, deyiblər. Tabutunun başına gedib eyni sualı verib. Cüneydi Bağdadi həzrətləri Allahu təalanın izniylə başını qaldıraraq, belə cavab verib; Keçen həftə sonumun necə olacağını bilmədiyim üçün sənə cavab verə bilmədim. Mən imanla gedib xilas oldum, səndən üstünəm. Sən öz dərdinə çarə qıl. Keşiş, ağlamağa başlayıb, kəlməyi-şəhadət gətirib müsəlman olub.
* Peyğəmbər əfəndimizin yanına bir yəhudi gəlib, guya salam verir kimi edərək Əs sam aleyküm, yəni öləsən, yox olasan deyir. Peyğəmbər əfəndimiz də, və aleyküm sam deyə cavab verir. Getdikdən sonra, Həzrəti Aişə validəmiz, Allah bəlanızı versin, sizi qəhr etsin... kimi bəzə şeyləri sıralamağa başladıqda, Peyğəmbərimiz durdurub, daha artığına haqqımız yoxdur, bizə nə etdisə ancaq o qədərini edə bilərik, buyurdu. Kafir də olsa onun etdiyindən artığını etmək caiz deyildir.
* Allahu təala xəta edənin cəzasını verir, ancaq istiğfar edənləri əfv edir. Müjdələr çoxdur, Rəbbimizin mərhəməti genişdir. Səksən il kilsədə keşişlik etmiş, İslamı yıxmağa çalışmış insanı belə bir kəlməyi-şəhadət söyləməklə əfv edir. Allahümmə innəkə afüvvün kərimün tühıbbül afvə fafü anni (Ya Rəbbi, Sən madam ki, bağışlayansan, ehsan edənsən, əfv etməyi sevirsən, elə isə məni də əfv et). Bunu hər namazdan sonra oxumaq lazımdır. Bunlar hamısı, Allahu təalanın asi qullara müjdəsidir.
* Nəfs Allahu təalanın düşmənidir. Peyğəmbər əfəndimiz Allahu təalanın dostudur. Nəfsimizə uysaq Allahu təalanın düşməninə itaət etmiş olarıq. İslam dininə uysaq, Allahu təalanın dostuna uymuş olarıq.
* Dərman xəstə üçündür. Dərman istifadə edən üçündür.
* Mövcud olana şükür etmək, qənaət etmək lazımdır. Mövcudla davam edilməlidir. İsraf, küfranı-nemət, həmişə "Bu mənə lazımdır” deyərək başlayır. Bir dəfə bu mənə lazımdır dedikdə onun arxası gələcək, bu da lazımdır, o da lazımdır deyə davam edəcək. Lazımdır dediyinə qovuşmaq üçün dinin xaricinə çıxarsan, heç xəbərin belə olmaz.
* Namaz qılmamağın nə böyük bir qəbahət olduğunu anlamaq üçün çox sevdiyinizi, məsələn, övladınızı qapının arxasına çıxarıb, mən çağıranda gələrsən, deyin. Çağırın çağırın gəlməsin. Siz dəfələrlə çağıracaqsınız, amma o eşitdiyi halda gəlməyəcək. Siz ona nə edərsiniz? Allahu təala gündə 5 dəfə qullarını çağırır. Üstəlik bu dəvətin faydası bizədir. Dəvəti qəbul edənlərə etdiyi ehsanlar da ayrıdır. Buna baxmayaraq, uca Rəbbimiz nə qədər səbrli, nə qədər mərhəmətlidir. Gündə 5 dəfə çağırdığı halda gəlməyən qullarına heç nə etmir, ruzisini kəsmir və möhlət verir. |
Kuryer sifariş etmək üçün ilk əvvəl şəxsi hesabınıza giriş edərək AZN Balansınızı artırmalısız. Azn balansınız həm onlayn formada həmdə emanat terminallarından artıra bilərsiniz. Daha sonra şəxsi kabinetinizdəki "Online daşınma haqqı ödənişi" bölməsinə daxil olub bağlamalarınızın ödənişini ederek kuryer sifarişi verə bilərsiniz. Kuryer sifarişləri 24 saat ərzində icra olunur.
Davam et
DİQQƏT!
Dəyərli müştərimiz, əgər sizə faktura yükləməyiniz ilə bağlı sms bildiriş gəlibsə, o zaman şəxsi kabinetinizə daxil olaraq bəyannamələr bölməsindən smsdə qeyd edilən bağlamanı tapıb əməliyyatlardan düzəliş et düyməsinə klik edərək bağlamanızın fakturasını və mütləq şəkildə qiymətini qeyd etməlisiniz. Faktura və qiymət əlavə edildikdən sonra bağlamanız smart customsa göndəriləcək və siz bəyan edə biləcəksiniz.
DİQQƏT!
Dəyərli müştərilər, sifarişlərin çoxluğunu nəzərə alaraq qısa müddətlik "Sifariş et" xidmətini deaktiv edirik. Ancaq aşağıdakı "Sifariş qaydasına" klik edərək açılacaq videoya baxıb özünüz çox rahat Trendyoldan sifariş edə bilərsiniz. |
Bir çox kino həvəskarları yüksək qətnamə matrisləri olan böyük televizorlar alırlar. Şəkil, şübhəsiz ki, təsirlidir, amma səs haqqında nə? Axı, bu, ev kinosunun son dərəcə vacib bir elementidir. Təəssüf ki, TV-yə daxil olan natiqlər düzgün səsi təmin edə bilmirlər. Vəziyyətdən çıxmaq soundbardır. Bu nədir?
Kimsə ev kinoteatrının gücünü hiss etmək istəyirsə, ancaq uyğun bir yer və ya vəsait yoxdur, lakin daxili dinamiklərin yaranan səsdən məmnun deyil, səs çubuğuna qərar verə bilər. Bu, bir televizora və çox yer və bahalı ev kinosu tutan böyük bir yer olan dinamiklərə böyük bir alternativdir.
SoundBar, ümumiyyətlə, dinamiklərlə uzun bir boru görərək televizorun altına quraşdırılmış xüsusi bir iştahaaçandır. İstifadəsi asandır və konfiqurasiya cihazı bir TV və ya digər mənbə avadanlıqlarına bağlamaq üçün praktik olaraq məhduddur. SoundBar, ən azı iki məruzə ilə təchiz edilmişdir, baxmayaraq ki, üst çeşidlər də onları hətta bir və ya daha çox ola bilər, bunun sayəsində məkan səsini yayır.
← Yeni ADWCleaner brauzerdə və sistemdə daha çox arzuolunmaz əlavələri aradan qaldıracaq
Tablet və smartfonda kök salmağın yolu →
Tövsiyə
Şəkil analizatoru1.42.1 Android 9.0 seçilmiş Huaweia smartfonları artıq mövcuddur. Redaksiya komandası yalnız quraşdırılıb Github yaxşı əllərdədir. Linux Fondu Microsoft-u dəstəkləyir Oyunlar Key Decryptor5.0 Vmware iş stansiyası pleyer16.2-ci.2 |
Sentyabrın 21-i və 22-də Naxçıvandakı Gümüşlü göl su hövzəsi ərazisinə qanunsuz daxil olmağa çalışan 4 nəfər həbs edilib.
Bakıvaxtı.az xəbər verir ki, sentyabrın 21-də qadağan edilmiş əraziyə keçmək istəyən Muxtar Respublikanın sakinləri-Etibar Seyidov, Ruslan Məmmədov və Hüseyn Vəliyev saxlanılıblar. Onlar əraziyə piknik etmək məqsədilə keçmək istədiklərini deyiblər.
Adları qeyd edilən şəxslər daha sonra Şərur Rayon Məhkəməsinə göndərilib. Məhkəmənin qərarı ilə E.Seyidova 15, R.Məmmədova 20, H.Vəliyeva isə 10 sutka inzibati həbs cəzası verilib.
Bundan 1 gün sonra isə Gümüşlü gölün qadağan edilmiş hissəsinə daxil olmaq istəyən daha bir nəfər saxlanılıb. Məlum olub ki, həmin şəxs İran vətəndaşı, 1968-ci il təvəllüdlü Z.Z-dir. O, 1 həftə əvvəl Naxçıvan şəhərinə gəldiyini, Şərurun Gümüşlü kəndinə isə gəzinti məqsədilə səyahət etdiyini bildirib. Saxlanılan İran vətəndaşı daha sonra məhkəməyə göndərilib və barəsində 10 sutka inzibati həbs qərarı verilib.
Qeyd edək ki, Gümüşlü göl Şərur rayonunda Arpaçay su anbarının yaxınlığında yerləşir və Ermənistanla sərhədə yaxındır. /Qafqazinfo |
Şaftalı həzm sistemini sürətləndirir, buna görə də bağırsaqların fəaliyyətini yaxşılaşdırır. Şaftalı sidik yollarının infeksiya xəstəliyi zamanı çox faydalıdır. Meyvə infeksiyalara qarşı təsir göstərməklə yanaşı, böyrəklərdəki xırda daş və qumları tökdürmək qabiliyyətinə malikdir. Şaftalı böyrək və bağırsaqların fəaliyyətini yaxşılaşdırır. Tez-tez şaftalı yemək ağız boşluğunda yaraların əmələ gəlməsinin qarşısını alır. Tərkibində olan K vitamininin sayəsində şaftalı ürək xəstəliklərinə yaxşı təsir göstərir. Onun tərkibində olan liflər qanda xolesterolun səviyyəsini aşağı salır.
Şaftalı antioksidant təsirə malikdir. Şaftalının tərkibində olan sərbəst radikallar günəş işığından orqanizmə dəyən zərərləri aradan qaldırır, orqanizmdə baş verən fərqli xəstəliklərə qarşı qoruyur.
Şaftalı tərkibində olan C vitamini sayəsində insan həyatı üçün vacib meyvələrdən sayılır. O, travma sayəsində toxumalarda meydana çıxan zədələrin sürətlə sağalmasına yardım edir. Şaftalının tərkibindəki turşular onun infeksiyalara qarışı olan təsirini və sümüklərə qarşı faydasını artırır.
Şaftalı arıqlamaq istəyənlər üçün mükəmməl bir qida maddəsidir. Çünki onun kalori dəyəri aşağı olmaqla yanaşı, insanda toxluq hissi yaradan bir meyvədir.
Şaftalı tərkibində olan A vitamini sayəsində sümüklərin möhkəmlənməsinə yardım edir və sümük xəstəliklərinin artması riskini azaldır. Çoxlu şaftalı yemək yaşlanmanın qarşısını alır.
Bir şaftalının tərkibində təxminən 285 qram kalium olur.
Şaftalı şirəsinin tərkibində A, C, B3 vitaminləri, betakartoten, fol turşusu var.
Saftalı suyu qanı təmizləmək qabiliyyətinə malıkdir. O damarlarda spazmların baş verməsinin qarşısını alır, qanın yaxşı işləməsinə yardım edir. |
İnternet bağlantısını seçən insanların əksəriyyəti məlumatları yükləyərkən əsasən ötürmə sürətinə diqqət çəkir və hələ sürət və birləşmə sabitliyi digər parametrlərə təsir göstərir. Onlardan biri ping. Bu nədir?
Transferlərin endirilməsi və göndərmə nəzəri sürəti yüksəkdirsə də, ping dəyəri əlverişsiz olacaqdır (nə qədər yaxşıdır), linkin ümumi məhsulu və internetdən istifadə etmək üçün hər şeydən əvvəl çox aşağı olacaqdır səviyyə. Gecikmələr, aşağı əlaqə sabitliyi və s.
Hər bir gecikmə virtual həyatın ağırlığında olduqda, bu, onlayn oyunlar zamanı xüsusi təəssürat yaradır. Belə vəziyyətlərdə, ümumiyyətlə ping, i.E. şəbəkə əlaqələrini diaqnoz etmək üçün kompüter şəbəkələrində istifadə olunan bir əmr. Ping, itirilmiş paketlərin sayını və onların ötürülməsində gecikmələrini ölçməyə imkan verir. Ping dəyəri nə qədər yüksək olarsa, daha çox paket itirdi və bu da öz növbəsində sözdə deyilən böyük gecikmələrə səbəb olur. geriləmək.
← Microsoft kənarından xrom. Sabit bir nəşr qurğusu internetə getdi
Windows 10 və hər il bir yeniləmə, i.E. "Əyləncədən təkrar" " →
Tövsiyə
Android-də ən populyar kilo itkisi tətbiqləri ASCIICAM ASCII-ART fotoları edəcək. Retro Instagramdakı filtrlərə bitmir Forza Horizon 2 - Consoles satmalı olan yarışlar Anti Musks Pulsuz Edition9.0.1.107 Photoshop elementləri 13 və premyer elementləri 13 - mütəxəssis bilik olmadan peşəkar effektlər |
Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetində “Molla Pənah Vaqif təsviri realizmin banisi kimi” respublika elmi-praktik konfransı
Məşhur Rotşildlər nəslinin nümayəndələrinin AMEA Məhəmməd Füzuli adına Əlyazmalar İnstitutuna ziyarəti
Rusiya Elmlər Akademiyasının Dağıstan Elmi Mərkəzinin əməkdaşları Həsən Məmmədrəsul oğlu Orucov (Orazayev) və Milena Nuru qızı Osmanovanın AMEA-nın Məhəmməd Füzuli adına Əlyazmalar İnstitutuna ziyarəti
Tanınmış yazıçı, tərcüməçi və tədqiqatçı Yusif Əzizi Bənitorofun AMEA-nın Məhəmməd Füzuli adına Əlyazmalar İnstitutuna ziyarəti
L.N.Qumilyov adına Avrasiya Milli Universitetinin tarix fakültəsinin magistrantları Orken Beketaev, Daken Xamzabek, Saltanat Sadvakasova, Ayaqoz Sultanovanın AMEA-nın Məhəmməd Füzuli adına Əlyazmalar İnstitutuna ziyarəti
Nizami Gəncəvi adına Milli Azərbaycan Ədəbiyyatı Muzeyində “Xətainin qılıncı və qələmi” mövzusunda respublika konfransı
“Azərbaycan əlyazmaları dünya kitabxanalarında” mövzusunda beynəlxalq konfrans
Beynəlxalq Mətbuat Mərkəzində AMEA-nın Məhəmməd Füzuli adına Əlyazmalar İnstitutunun Şəxsi arxivlərin tədqiqi şöbəsinin aparıcı elmi işçisi, t.ü.f.d. Esmira Cavadovanın 75 illik yubileyinə həsr olunmuş toplantı
Məhəmmədhüseyn Şəhriyarın məzarını ziyarət: AMEA-nın Vitse-prezidenti, Akademik İsa Həbibbəyli, Humanitar Elmlər Bölməsi Akademik-katibi, Akademik Teymur Kərimli və Vitse-prezidentin köməkçisi Ağahüseyn Şükürov ilə
Kabildə yerləşən Böyük Moğol İmperatorluğunun banisi Baburun məzarını ziyarət
AMEA-nın Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunda Dissertasiya Şurasının iclası: Filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Azər Turan, filologiya elmləri doktoru Elnarə Akimova, akademiklər İsa Həbibbəyli, Teymur Kərimli, Professor Şirindil Alışanlı
Əlcəzair Vahran Universitetinin iqtisad elmləri və idarəetmə üzrə professoru Əbdülqadir Taibinin AMEA-nın Məhəmməd Füzuli adına Əlyazmalar İnstitutuna ziyarəti
Milli Məclisin Mədəniyyət Komitəsinin sədri, Akademik Rafael Hüseynovla Şah İsmayıl Xətaiyə həsr edilən respublika elmi konfransında
Kolumbiya Respublikasının Azərbaycandakı səfiri Marta Galindonun AMEA-nın Məhəmməd Füzuli adına Əlyazmalar İnstitutuna ziyarəti
Özbəkistanın tanınmış ədəbiyyatşünas alimi, professor Həmidulla Boltabayevin AMEA Əlyazmalar institutuna ziyarəti
Bakı Yunus Emre İnstitutunda
Məhəmməd Füzuli “Divan”ının əlyazma nüsxəsinin “Dünya Yaddaşı” Beynəlxalq Reyestrinə daxil edilməsi ilə bağlı təqdimat mərasimi
Konyada yerləşən Əlyazma Əsərlər Bölgə Müdirliyinin rəhbəri prof.dr. Bəkir Şahin və Türkiyənin Azərbaycandakı Səfirliyinin dini işlər üzrə müşaviri prof.dr. Kamil Günəşin AMEA Məhəmməd Füzuli adına Əlyazmalar İnstitutuna ziyarəti
Məşhur Əbru sənətçisi Hikmet Baturcugil və kitab naşiri Ahmet Tanerin AMEA Məhəmməd Füzuli adına Əlyazmalar İnstitutuna ziyarəti |
Yüz qram jowarın tərkibində 339 kalori var. Bütün buğda təxminən eyni miqdarda kalori ehtiva edir. Buğda jovardan daha çox protein, lif, kalsium, fosfor, kalium, niacin, riboflavin və tiamin ehtiva edir. Jowarın buğdanı döydüyü praktik olaraq yeganə şey, ən kiçik yerlərdə belə dəmir tərkiblidir. Diabet xəstələri buğdanın Jowar'dan daha yaxşı bir qida olduğunu tapmaqdan məmnun qalacaqlar. Chapati, Jowar Roti ilə müqayisədə daha aşağı bir qlisemik indeksə malikdir, yəni şəkər (diabet) qan dövranına daha yavaş buraxılır. Jowar çeynəmək daha çətin ola bilər, amma təəccüblüdür ki, buğda daha çox lif ehtiva edir. Buğda Jowar'dan daha yaxşı bir amin turşusu profilinə malikdir. Jowar, uzun müddət istehlak edildikdə digər qida çatışmazlığına səbəb ola biləcək qidalandırıcı və zəhərli prinsipləri də ehtiva edir.
Buğda, kleykovina həssas olan əhalinin kiçik bir hissəsi üçün tövsiyə edilmir. Nisbətən glutensiz olan jowar, şübhəsiz ki, onlar üçün daha yaxşı yeməkdir. Beləliklə, jowar xəmirini yoğurmaq çox çətindirsə, ümidsiz olmayın. Zövqə görə etməsəniz, həqiqətən dəyər deyil.
Göndərilib 02-03-2020
Həmçinin bax
Bir yaradıcı ilə "normal" dahi arasında nə fərq var? Hər ikisinin hansı xüsusiyyətləri var?Sabit məzənnə ilə çevik məzənnə arasındakı fərq nədir?JPG və JPEG ilə JPE və JFiF arasındakı fərq nədir?Qarşılıqlı əlaqə, ünsiyyət, söhbət və müzakirə arasındakı fərq nədir?Cinsiyyət və flört arasında fərq nədir?Kriptoqrafiya ilə steganografi arasındakı fərq nədir?SQL və CQL arasındakı fərq nədir? |
Kimlər Bolkart Gənc Debet kartını ala bilər? Kart rəsmiləşən tarixə yaşı 27-dən çox olmayan Azərbaycan Respublikası vətəndaşları.
Kartın növü: MasterCard Standard /Visa Classic.
Təmassız ödəniş: təmassız ödəniş funksiyası dedikdə Pin kod daxil edilmədən kartla 100 manatdan çox olmayan məbləğlər həddində əməliyyatların həyata keçirilməsi nəzərdə tutulur.
Kartın qiyməti: -Hesaba minimal vəsaitin qoyuluşu 100 AZN/USD/EUR təşkil edərsə, 12 aylıq Bolkart Gənc Debet kartını pulsuz əldə etmək mümkündür; -Hesaba minimal vəsaitin qoyuluşu 150 AZN/USD/EUR təşkil edərsə, 24 aylıq Bolkart Gənc Debet kartını pulsuz əldə etmək mümkündür; -Hesaba minimal vəsaitin qoyuluşu 200 AZN/USD/EUR təşkil edərsə, 36 aylıq Bolkart Gənc Debet kartını pulsuz əldə etmək mümkündür.
Minimal vəsaitin qoyuluşu: nəzərdə tutulmayıb.
Əlavə kartın buraxılması: kartın növündən və müddətindən asılı olaraq, qüvvədə olan kartın buraxılması və xidmət olunması tariflərinə əsasən.
Kartın yenilənməsi (prolonqasiya edilməsi): kartın növündən və müddətindən asılı olaraq, qüvvədə olan kartın buraxılması və xidmət olunması tariflərinə əsasən.
Depozit funksiyası: Bolkart Debet kart istifadəçiləri kart hesablarında olan və 100 manatdan az olmayan qalığa illik 5% dərəcəsi ilə gündəlik əsasda gəlir əldə edirlər. Bu xidmət yalnız AZN valyutasında olan kartlar üzrə tətbiq edilir. Qeyd: müştərilər mobil tətbiqin (DostBank) funksiyalarından istifadə edərək 5% gəlirin hesablanmasını aktiv və ya deaktiv edə bilərlər.
BAL-lar nədir, necə qazanılır və istifadə edilir? Bolkartla alış-veriş etdiyiniz zaman ballar qazanırsınız. BAL-ların məbləği Sizin kartdan istifadə məkanından və hissəli ödəniş seçiminizdən asılıdır. BAL-lar qazanılma və istifadə müddətinə görə 2 növdə olur: 1. Standart BAL 2. Kampaniya BALı Standart BAL - alış-veriş zamanı qazandığınız BAL-dır və standart istifadə müddətinə (qazanıldığı günün ertəsi günündən başlayaraq növbəti ilin sonunadək) malikdir. Kampaniya BALı - Bank və ya Bankın ticarət və ya xidmət partyorları tərəfindən keçirilən xüsusi kampaniyalar zamanı xüsusi şərtlərlə qazanılan BAL-dır. Bu növ BAL-ların istifadə müddəti müxtəlif ola bilər və keçirilən kampaniyanın şərtlərindən asılıdır. Həm ölkəxaricində, həm də ölkədaxilində istənilən POS terminallar və E- ticarət ilə ödəniş zamanı BAL-lar hesablanır. Bank of Baku terminalları ilə edilən ödənişlər daha çox BAL qazandırır. |
Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) sabiq prezidenti Ramiz Mehdiyev 5 ay əvvəl tutduğu vəzifədən istefa versə də, AMEA-nın rəsmi saytında göstərilirdi ki, onun yaxın qohumları hələ də bu qurumda yüksək vəzifələr daşıyır.
Yeniavaz.com xəbər verir ki, bu barədə 5 gün əvvəl xəbər yayımlanıb.
Xəbərin yayımlanmasından sonra AMEA-nın rəsmi saytında sabiq prezidentin həyat yoldaşı – riyaziyyat elmləri doktoru, professor Mehdiyeva Qalina Yuryevnanın adı AMEA İdarəetmə Sistemləri İnstitutunun nəzdində yaradılan “Kompüter elmləri” ixtisası dissertasiya şurasının sədri vəzifəsindən silinib.
Artıq qurumun saytında Mehdiyeva Qalina Yuryevnanın adı dissertasiya şurasının üzvü kimi qeyd olunub. Qalina Mehdiyevanın əvəzinə dissertasiya şurasının sədri vəzifəsinə riyaziyyat elmləri doktoru, professor Məmmədov Knyaz Şiraslan oğlu təyin olunub.
Bundan başqa Ramiz Mehdiyevin kürəkəninin qardaşı – Fikrət Əli Səftər oğlu Əliyevin adı isə AMEA İşlər İdarəsi müdirinin müavini vəzifəsindən silinib.
Sabiq nəqliyyat naziri Ziya Məmmədovun qardaşı, keçmiş deputat Elton Məmmədovun rəhbərlik etdiyi İşlər İdarəsinə yeni müdir müavini təyin olunub. |
Qarayeva Ninel İsrafil qızı 1932-ci il mayın 25-də Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Moskva Dövlət Universitetinin Biologiya fakültəsini bitirmişdir (1955).
N.İ.Qarayeva fəlsəfə doktorluğu (1961) (Xarkov Dövlət Universiteti), elmlər doktorluğu (1975) (SSRİ EA V.L.Komarov adına Botanika İnstitutu) dissertasiyalarını müdafiə etmiş və AMEA-nın müxbir üzvü (2001) seçilmişdir.
O, Azərbaycan SSR EA Torpaqşünaslıq və Aqrokimya İnstitutunda baş laborant (1956-1957), Azərbaycan SSR EA Botanika İnstituunda kiçik elmi işçi (1960-1965), böyük elmi işçi (1965-1986), aparıcı elmi işçi (1986-1989) kimi fəaliyyət göstərmişdir. 1989-cu ildə Alqologiya və lixenobriologiya laboratoriyasının müdiri seçilmişdir.
N.İ.Qarayevanın əsas elmi fəaliyyət istiqamətləri Xəzər dənizinin və Azərbaycan Respublikasının su hövzələrinin diatom yosunlarının növ tərkibi, morfologiyası (o cümlədən ultrastrukturu), yayılması və ekologiyasının öyrənilməsi olmuşdir.
N.İ.Qarayeva uzun illər ərzində Xəzər dənizinin Azərbaycan hissəsinin alqoflorasını ətraflı tədqiq etmişdir. Xəzər dənizinin bentosunda diatom yosunların elm üçün yeni 4 növünü ( Navicula orientata Kar., N. obtusata Kar., N.bella Kar., N.intricata Kar.) və 3 növdaxili taksonunu (Achnanthes brevipes Ag.var. intermedia (Kütz.) Cl.f.rostrata Kar., Amphora holsatica var. tenera Kar., Nitzschia sigmaformis Hust. Var. socialis Kar.) təsvir etmişdir. Onun tərəfindən diatomların yosunların Navicula cinsinə aid Lyratae seksiyasının bir qrup növü müstəqil Lyrella Kar. cinsinə ayırd edilmişdir və ilk dəfə olaraq diatom yosunların 70 növü və növdaxili taksonu skan elektron mikroskopu (SEM) vasitəsilə tədqiq edilmişdir. O, diqqətini xüsusilə diatomların tikişinə yönəldirdi ki, bu morfoloji strukturun mövcudluğu və quruluşu Bacillariophyta şöbəsinin filogenetik sisteminin əsasını təşkil etmişdir. N.İ.Qarayevanın SEM vasitəsilə aldığı məlumatlar yalnız Xəzər florasının miqyası ilə məhdudlaşmır, diatom yosunların bəzi növləri və cinsləri üçün taksonomik kriterilərin dairəsini genişləndirmək imkanı verir və bütün Bacillariophyta şöbəsinin sistematikası üçün əhəmiyyət kəsb edir. O, ilk dəfə olaraq Xəzər dənizində çox nadir birhüceyrəli diatom yosunlarının bir cinsi − Biremis (Giffen) Mann və bir neçə növünü aşkar etmişdir. Alim tərəfindən Xəzər dənizində çirklənmə ilə əlaqədar yosunların taksonomik qruplarının yayılması qanunauyğunluqları müəyyənləşdirilmiş, neftlə və munisipal çirklənmə şəraitlərində yosun birləşmələrinin tərkibində fərqlər olduğu qeydə alınmışdır. Sumqayıt və Bakı şəhərlərinin Xəzər sahili boyunca demutasion (bərpa) bitkilik müəyyən edilmişdir.
N.İ.Qarayeva əksəriyyəti xarici ölkələrdə dərc olunmuş 115 elmi əsərin və 1 monoqrafiyanın müəllifidir. Onun rəhbərliyi ilə 7 fəlsəfə doktoru hazırlanmışdır.
O, diatom yosunlarının ultrastrukturu üzrə Beynəlxalq Terminologiya Komitəsinin, 1997-2002-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyasının Biologiya elmləri üzrə Ekspert Şurasının, AMEA Botanika İnstitutunun Elmi Şurasının, AMEA Botanika İnstitutunun nəzdində fəaliyyət göstərən Dissertasiya Şurasının, “AMEA-nın Xəbərləri (biologiya və tibb elmləri)” jurnalının redaksiya heyətinin üzvü olmuşdur.
N.İ.Qarayeva “Əməkdə fərqlənmə” medalına, “Sosialist yarışı əlaçısı” nişanına layiq görülmüşdür. 2005-ci ildə Azərbaycan Respublikasının “Tərəqqi” medalı ilə təltif edilmişdir. |
Dövlət İdarəçilik Akademiyasında Yeni Azərbaycan Partiyasının yaradılmasının 30 illiyinə həsr olunan tədbir keçirilib 02.12.2022
Dödlət İdarəçilik Akademiyasında təlim: insan resurslarının idarə edilməsi 01.12.2022
Dövlət İdarəçilik Akademiyasında Elektron hökumət laboratoriyasının açılışı olub 29.11.2022
DİA-nın İnzibati idarəetmə fakültəsində Azerbaijan Trading Academy ilə birgə “Birja və Maliyyə Bazarlarında ticarət” adlı seminar keçirilmişdir 28.11.2022
Zəngilan rayonu üzrə nümayəndəliyin və Zəngilan Rayon İcra Hakimiyyətinin əməkdaşları üçün ixtisasartırma təlimi keçirilib 24.11.2022 |
Diqqət: Biz pandemiyanın ortasındayıq və bütün dünya böhran içindədir. Bu o deməkdir ki, hazırda çox şey yoxdur və bu, mağazalarda nəyisə tapmağı çətinləşdirə bilər. Beləliklə, düşündük ki, niyə özünüz bir neçə şey hazırlamırsınız? Faiz: Azərbaycan Respublikasında minimum əmək haqqı ayda 200 ABŞ dolları səviyyəsində dondurulub. Hansı ki, yaşamaq üçün kifayətdir, lakin hazırda mövcud olan bütün malları almaq üçün kifayət deyil. Arzu: Biz sizə lazım olan şeyləri bankı pozmadan ala bilmənizi istəyirik. Buna görə də biz insanların bir-birini dəstəkləyə biləcəyi və öz iş yerlərini yarada biləcəyi icma əsaslı iqtisadiyyata başlayırıq. Fəaliyyət: İcmamıza qoşulun və əsas xidmətləri ən çox ehtiyacı olanlara qaytarmaq üçün bu hərəkatın bir hissəsi olun!
169 words 870 chars
Diqqət: Yaşayış minimumu olan biri üçün əla hədiyyə axtarırsınız? Faiz: Bu, yaşayış minimumu olan şəxs üçün mükəmməl bir hədiyyədir. Və bu, onları bir az daha az yaşıl edir. (Yaxşı, yeganə səbəb budur.) Arzu: Siz supermarketdən ərzaqlarını alan və sonra sobada qızdıran adamı tanıyırsınız. Bu, onların həyatını bir az yaşıllaşdıracaq. Fəaliyyət: Satışdan əvvəl indi alın!
88 words 433 chars
Diqqət: Yeni il üçün sizə nə lazımdır? Maraq: Bəs çanta? Çox özəl bir ili qeyd etmək üçün bu çantaları məhdud sayda hədiyyə edirik. Onlar sizə gözəl 2020 və bəlkə də daha çoxunu arzulamaq üçün kiçik bir qeydlə gələcəklər! Arzu: Əgər siz Üsyan pərəstişkarısınızsa, özünüzlə aparmaq üçün bu çantalardan birini götürmək istəyəcəksiniz. Satılmadan indi alın! Fəaliyyət: İndi bu elana klikləyin və onlar satılmamışdan əvvəl öz reklamınızı əldə edin! |
Cümə axşamı günləri FIFA 19-da Həftə Sonu Liqası Mükafatları var. Lakin bu həftə oyunçular təəccübləndilər: Oyun mükafat olaraq kiçik miqdarda sikkələrlə hamını şoka saldı - yalnız bundan sonra həqiqi mükafatları əldə etdik. FIFA ictimaiyyəti bunu yumorla qəbul edir.
Bu oldu: Hər cümə axşamı kimi, Həftə Sonu Liqasında iştirak edən FIFA oyunçuları layiq olduqları mükafatları toplamaq istəyirdi. Ümumiyyətlə, dərəcənizə görə fərqli paketlər, FUT çempionu xalları və ən azı 1000 sikkə toplayırsınız.
Ancaq bu cümə axşamı pis bir sürpriz oldu: adi mükafatlar əvəzinə ekranda kiçik miqdarda sikkələr mükafat olaraq göstərildi.
Məsələn, istifadəçi ““ ShapeShifter400 ”mükafat olaraq 9 sikkə gözləyə bilər:
Mənbə: ShapeShifter400, Reddit
Nəhayət Messi üçün pul!
Cəmiyyət belə reaksiya verdi: Bir çox istifadəçi mükafatlarını Twitter və Reddit-də yerləşdirir - və ecazkar zarafatcıl reaksiya verirlər: "Ay kişi, şanslı idin. ShapeShifter400 yazılarında bir oyunçu şərh etdi.
Başqa biri dezavantajlı hiss edir: "Həftə sonunu mümkün qədər yüksək səviyyədə bitirmək və sonra 12 sikkədə bir gümüş-1 məğlub pul görmək üçün yorğunam. İnanıram ki, 10-u da almamış kifayət qədər ilk 100 oyunçu var idi. ”
Hələ başqaları Həftə Sonu Liqasında iştirak etmədilər, amma yenə də inanılmaz dərəcədə 1 ilə 12 sikkə arasında hesablaşdılar. Artıq gözlənilməz yağışa sevindilər: "Mükəmməl, indi yalnız 2,388,989 sikkə çatışmır ", açıq-aşkar transfer bazarına baxan biri şərh edir..
Yaxınlaşacaq TOTY tədbiri üçün bəziləri növbəti öhdəliklərini elan edirlər: "11 sikkəm var! TOTY Messi üçün yalnız bir neçə milyon daha çox ".
Yalnız 2,5 milyon uzaqlıqdakı pulsuz sikkələr sayəsində Lionel Messi Inform variantında
Həqiqi mükafatlar bir az sonra gəldi
Bu səbəbdən pərəstişkarları yumorla qəbul etdilər: Oyunçuların kiçik mükafatlara yüngül yanaşması, düzgün mükafatların saniyələr sonra göndərilməsidir. Beləliklə, ilk şoku rahatlama - və EA-nın mükafatlarla qəribə səhvinin əyləncəsi izlədi.
Həmişə olduğu kimi, bu dəfə də TOTW 16 oyunçuları ilə oyunçu seçimləri var idi - məsələn, Rəşford və ya Milinkoviç-Saviç.
Əlbətdə ki, hər həftə olduğu kimi ümidli oyunçuları paketdən çıxarmayan məyus oyunçular var idi. Ancaq ən azı pulsuz sikkələrdən məmnun ola bilərlər. İndi oyunun keçmiş səhvlərini bir göz qırpması ilə bağışlaya bilən oyunçu "PS4_Gerdinho90 " kimi: "Uşaqlar, nəhayət bizə kompensasiya verildi! " |
İspaniyanın turizm sektoru COVID-19 pandemiyasının əmələ gətirdiyi təxminən iki illik böhrandan sonra tədricən bərpa olunur.
AZƏRTAC xəbər verir ki, 2021-ci il İspaniyanın turizm sənayesi üçün ümidverici bərpa dövrü olub. Bu proses koronavirusun “omikron” ştamı səbəbindən qismən ləngiyib.
“Exceltur” İspaniya Turizm Peşəkarları Federasiyasının məlumatına görə, 2021-ci ildə İspaniyada turizm sektorunun gəlirlərinin həcmi 88,5 milyon avro təşkil edib ki, bu da 2019-cu illə müqayisədə 42,8 faiz aşağıdır. Beləliklə, 2021-ci ildə İspaniya iqtisadiyyatında turizmin çəkisi 7,4 faizə bərabər olub.
İspaniya pandemiyaya qədər olan göstəricilərə 2022-ci ildə tamamilə qayıtmağı ümid edir.
İspaniyanın turizm naziri Mariya Reyes Marotonun sözlərinə görə, turizm sənayesinin bərpasında hərəkətverici qüvvə İspaniyanın təbiət və turizm baxımdan görməli yerləri, həmçinin ölkədə yüksək vaksinlənmə səviyyəsidir (əhalinin 80,4 faizi).
İspaniyanın əsas rəqibi olan Türkiyə turistlərin sayına görə son illər ərzində ilk dəfə olaraq, 2021-ci ildə onu geridə qoyub. |
Zaman keçdikcə və biz dünyada baş verən siyasi prosesləri dərk etdikcə Heydər Əliyevin xalqı və dövlətçiliyi üçün nə qədər cəsarətli addımlar atdığını, böyük zəhmət, məşəqqət və fədakarlıq hesabına müstəqil Azərbaycan dövlətini qurub yaratdığını bir daha özümüz üçün aydınlaşdırmış oluruq.
Gəncə Dövlət Universitetinin Mətbuat və ictimaiyyətlə əlaqələr xidməti xəbər verir ki, bu fikirlər ümummilli lider Heydər Əliyevin anım günü münasibətilə universitetdə təşkil olan tədbirdə rektor, professor Yusif Yusibov tərəfindən səsləndirilib.
Anım tədbirində əvvəlcə ümummilli lider Heydər Əliyevin həyatının və zəngin ictimai-siyasi fəaliyyətinin ayrı-ayrı mərhələlərini əks etdirən videoçarx nümayiş etdirilib.
Sonra universitetin Humanitar məsələlər üzrə prorektoru, dosent Gülsüm Fətəliyeva “Heydər Əliyev və Azərbaycan tarixi”, rektorun müşaviri, dosent Asif Cavadov “Azərbaycan 1993-2003-cü illərdə”, GDU YAP-ın sədri Cavid Bağırzadə “Heydər Əliyev və milli-mənəvi dəyərlərimiz”, Azərbaycan tarixi kafedrasının Baş müəllimi Elminaz Namazova “Ulu Öndər və əsrin müqaviləsi”, həmçinin tələbə Çinarə Hümbətovanın “Ümummilli Lider və Azərbaycan gəncliyi” mövzusundakı çıxışları dinlənilib.
Gəncə Dövlət Universitetinin kollektivi Ulu Öndərin xatirəsini ehtiramla anıb Bakalavr və magistrlərə tələbə kartları paylanılıb
Axtar
Elanlar
“ŞUŞA İLİ”NƏ HƏSR OLUNAN GƏNC ALİMLƏRİN BEYNƏLXALQ ELMİ KONFRANSI
2022/2023-CÜ TƏDRİS İLİNDƏ BAKALAVRİAT SƏVİYYƏSİNƏ ÖDƏNİŞLİ ƏSASLARLA QƏBUL OLUNMUŞ VƏ TƏHSİL TƏLƏBƏ KREDİTİNDƏN YARARLANMAQ İSTƏYƏN ABİTURİYENTLƏRİN NƏZƏRİNƏ!
2022/2023-CÜ TƏDRİS İLİNDƏ BAKALAVRİAT SƏVİYYƏSİNƏ ÖDƏNİŞLİ ƏSASLARLA QƏBUL OLUNMUŞ DÖVLƏT HESABINA TƏHSİL ALACAQ SOSİAL HƏSSAS QRUPA AİD EDİLƏN AİLƏLƏRİN ÜZVÜ OLAN (TƏHSİL HAQQI ÖDƏNİŞİNDƏN AZAD EDİLƏN) ABİTURİYENTLƏRİN NƏZƏRİNƏ!
2022/2023-Cü TƏDRİS İLİNDƏ GƏNCƏ DÖVLƏT UNİVERSİTETİNə BAKALAVRİAT təhsİl səvvİyyəsİ üzrə QƏBUL OLUNMUŞ ABİTURİYENTLƏRİN VƏ VALİDEYNLƏRİNİN NƏZƏRİNƏ! |
SON DƏQİQƏ : Türkiyəli professor: Minaların yükü Azərbaycanın üzərində qalmamalıdır Azərbaycanla Ermənistan arasında sülh sazişi Cənubi Qafqazda inteqrasiyanın inkişafına xidmət edəcək Ərdəbil vilayətində fəallar kəndlərin orijinal türk adlarının bərpasını tələb edir Paşinyan Putinlə qapalı görüşün detallarını AÇIQLADI Şərqi Azərbaycan məhkəməsi uşağına Türkay adı ilə şəxsiyyət vəsiqəsi ala bilməyən ailənin şikayətini təmin edib Fransadan Bakı-İrəvan danışıqlarına REAKSİYA - Paris nə istəyir... Türkiyədə yaşayan milli fəal Arəş Məkaridustun qardaşı Sulduz kəşfiyyat idarəsində dindirilib Şuşa və Ağdamla yanaşı, digər ərazilərə də gedə biləcəyik Azərbaycanda yeni virus TƏHLÜKƏSİ - "İnsanları təşvişə salırlar" Urmiyə gölünün su səviyyəsi sürətlə azalır Azərbaycanın analoji addım atmaq hüququ var Şuşada keçirilən Qurultayın çox böyük tarixi mənası var Gürcüstan Prezidenti azərbaycanlı gənclə görüşüb Tanınmış azərbaycanlı alim ABŞ-da vəfat etdi Azərbaycan-Qırğızıstan sənədləri imzalanıb "Milli hərəkatımız İranda siyasi alternativ olma yönündə addım atmalıdır Türkiyənin 40 rektoru Azərbaycana gəlir Ermənistan mina terrorunu dəstəkləyən və həyata keçirən ölkədir Türk dövlətlərinin nazirləri Şamaxıda görüşəcəklər Tehranda insan haqları vəkili Məhəmmədrza Fəqihinin məhkəməsi keçirilib
Son Xəbərlər Hadisə Siyasət İqtisadiyyat Mədəniyyət İdman Qarabağ Diaspora Türk Dünyası Dünya
» Şuşa və Ağdamla yanaşı, digər ərazilərə də gedə biləcəyik
26/04/2022 Yazdır
Bu ilin yanvarın 24-də işğaldan azad edilmiş Şuşa və Ağdam şəhərlərinə ilk sərnişin avtobusları yola düşüb. Bu günədək 114 reys həyata keçirilib, 4448 nəfər Şuşa və Ağdam şəhərlərini ziyarət edib.
Sərnişinlərdən 3049-u Şuşaya səfər edib. Onlardan 1781 nəfər Bakı-Şuşa-Bakı, 1268 nəfər isə Əhmədbəyli-Şuşa-Əhmədbəyli reysi ilə gedib. Ağdama isə ümumilikdə 1399 sərnişin səfər edib. Onlardan 568 nəfər Bakı-Ağdam-Bakı, 831 nəfər isə Bərdə-Ağdam-Bərdə reysi ilə gedib.
Bundan əlavə, 67 nəfər imtiyazlı şəxs (Vətən müharibəsi qəhrəmanları, Milli qəhrəmanlar, şəhid ailəsinin üzvləri, Qarabağ müharibəsi əlilləri) işğaldan azad olunmuş ərazilərə ödənişsiz səfər edib.
Şuşa və Ağdama avtobus reyslərinin açılması Qarabağın azad edilmiş digər bölgələrindən olan sakinləri də öz torpaqlarını ziyarət etməyə həvəsləndirib. Bununla əlaqədar bir neçə rayondan olan sakinlər aidiyyatı qurumlara müraciət ünvanlayıblar.
Qarşıdan yay fəslinin gəldiyini nəzərə alsaq, digər bölgələrə də səfərlərin həyata keçiriləcəyi gözlənilir.
Bəs işğaldan azad olunmuş digər ərazilərə səfərlər nə vaxt təşkil olunacaq?
Dövlət Avtomobil Nəqliyyatı Xidmətindən Modern.az-ın sorğusuna cavab olaraq bildirilib ki, işğaldan azad edilmiş ərazilərə sərnişindaşıma fəaliyyətinin genişləndirilməsi çərçivəsində Bakı-Füzuli-Bakı şəhərlərarası müntəzəm avtobus marşrutu müsabiqəyə çıxarılıb.
Rəsmi məlumatda diqqətə çatdırılıb ki, bundan əlavə işğaldan azad edilmiş ərazilərin nəqliyyat inteqrasiyasını təmin etmək üçün əlaqələndirici marşrutlar üzrə müsabiqələrin keçirilməsi də nəzərdə tutulub:
“Belə ki, bir müddət əvvəl Əhmədbəylidən keçməklə Bakı-Horadiz marşrutu müsabiqəyə çıxarılıb. Bilirsiniz ki, Əhmədbəyli –Şuşa marşrutu fəaliyyət göstərir.
Qeyd edək ki, ilkin olaraq daşımaların və sərnişinlərin təhlükəsizliyi, infrastruktur nəzərə alınmaqla ən çox ehtiyac duyulan istiqamətlər üzrə müntəzəm avtobus marşrutlarının yaradılması məqsədəuyğun hesab edilib”
Qurumdan daxil olan məlumatda vurğulanıb ki, işğaldan azad edilmiş ərazilərə sərnişindaşıma fəaliyyətinin genişləndirilməsi, gələcəkdə yaranacaq tələbata uyğun olaraq digər istiqamətlər üzrə də mərhələli şəkildə təmin ediləcək:
“Marşrutların açılması “Avtomobil nəqliyyatı haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununa, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2009-cu il 3 aprel tarixli 52 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş “Avtomobil nəqliyyatı ilə müntəzəm şəhərdaxili (rayondaxili), şəhərlərarası (rayonlararası) və beynəlxalq marşrutlar üzrə sərnişin daşımalarına daşıyıcıların cəlb olunmasına dair müsabiqənin keçirilməsi Qaydası”na uyğun təşkil olunur”.
Növbəti mərhələdə Cəbrayıl, Qubadlı, Zəngilan, Kəlbəcər və digər bölgələrimizə səfərlərin təşkili gözlənilir.
Xatırladaq ki, Əhmədbəyli-Şuşa üzrə həftədə 4 dəfə, digər istiqamətlərdə isə həftədə 2 dəfə avtobus reysləri təşkil olunur. Bakı-Şuşa-Bakı üzrə biletin qiyməti 10,4 manat, Bakı-Ağdam-Bakı üzrə biletin qiyməti 9,4 manat, Əhmədbəyli-Şuşa-Əhmədbəyli üzrə biletin qiyməti 7 manat, Bərdə-Ağdam-Bərdə üzrə biletin qiyməti 5 manat, Füzuli Beynəlxalq Hava Limanı-Şuşa-Füzuli Büzuli Beynəlxalq Hava Limanı üzrə isə biletin qiyməti 6 manatdır. Bu qiymətlər yalnız bir istiqamətədir. Vətəndaşlar gediş-gəliş biletlərini eyni vaxtda almalıdılar. |
Qrafik Prosessor Modulu — Qrafik generasiya vahidi ya da qısaca GPU (GPU – (ing. graphics processing unit) fərdi kompüter, iş stansiyaları və ya oyun konsollarında qrafik yaradılması üçün istifadə cihazıdır . Müasir GPU-lar kompüter qrafikalarını emal etməkdə və görüntüləməkdə son dərəcə məhsuldardır və yüksək paralel strukturlarını kompleks alqoritmlər üçün CPU-dan daha təsirli edər. GPU ekran kartının üstündə ola biləcəyi kimi ana plataya bağlanmış halda da ola bilər. Qrafik prosessor – (ing. graphics processor, ru. графический процессор
GeForce 6600GT (NV43) GPU
Xüsusi qrafik kartlarıRedaktə
GPU'ların ən qüvvətli tipi olub, ümumiyyətlə anakart üstündəki PCI Express (PCIe) ya da Accelerated Graphics Port (AGP) kimi genişləmə slotlarına taxılır və bu sayədə asanlıqla son versiyası ilə dəyiştirilə bilər. Nvidianın SLI ya da AMD CrossFire texnologiyası birdən çox qrafik kartının eyni anda istifadə əməliyyat gücünün artırılmasına imkan verir.
ƏdəbiyyatRedaktə
İsmayıl Calallı (Sadıqov), "İnformatika terminlərinin izahlı lüğəti", 2017, "Bakı" nəşriyyatı, 996 s. |
Təhsil müəssisələrində yaradılan müasir idman infrastrukturunun nəticəsidir ki, məktəblilərin idmana marağı artıb. Şagirdlər idman federasiyalarının dəstəyi ilə nəinki muxtar respublika, o cümlədən ölkə və beynəlxalq səviyyəli yarışlarda uğurlar qazanırlar. Cari tədris ilində də 33 şagird ölkə və beynəlxalq səviyyəli idman yarışlarının qalibi olub. Növbəti illərdə də şagirdlərin idmana marağının artırılması və uğurlu nəticələrin qazanılması məqsədilə martın 3-də Naxçıvan Muxtar Respublikası Təhsil Nazirliyinin təşkilatçılığı ilə ümumtəhsil məktəblərində “Şahmat və fiziki tərbiyə fənninin tədrisi vəziyyəti” ilə bağlı müşavirə keçirilib.
Müşavirədə rayon təhsil şöbələrinin müdirləri,şahmat və idman məktəblərinin direktorları və ümumtəhsil məktəblərinin müəllimləri iştirak edib.
Müşavirədə Naxçıvan Muxtar Respublikasının təhsil naziri Rəhman Məmmədov muxtar respublikada təhsilə göstərilən dövlət qayğısından danışıb. Bildirilib ki, Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisi Sədrinin diqqət və qayğısı ilə muxtar respublikada təhsilin inkişafı istiqamətində mühüm işlər görülüb, müasir standartlara cavab verən təhsil müəssisələri tikilib, həmin müəssisələrin maddi-tədris bazası möhkəmləndirilib, infrastrukturu yenilənib, şagirdlərin hərtərəfli biliyə yiyələnmələri üçün müasir tədris şəraiti yaradılıb.
Qeyd olunub ki, bu gün muxtar respublikada şagirdlərin təhsili ilə yanaşı, onların sağlam həyat tərzinə istiqamətləndirilməsi, fiziki və mənəvi hazırlığının yüksəldilməsi, idmana marağının artırılması, asudə vaxtlarının səmərəli təşkili daim diqqət mərkəzində saxlanılır.Görülən işlərin nəticəsidir ki, bu gün ümumtəhsil müəssisələrində 30 futbol, 14 mini futbol idman meydançası, 203 idman zalı və açıq idman qurğuları, şahmat sinifləri şagird və müəllimlərin ixtiyarına verilib.“2020-2025-ci illər üçün Naxçıvan Muxtar Respublikasında idmanın inkişafına dair Dövlət Proqramı”na uyğun olaraq Təhsil Nazirliyinin tabeliyində fəaliyyət göstərən təhsil müəssisələrində 200-dən artıq idman klubları yaradılıb.
Təhsil naziri bildirib ki, hazırda muxtar respublika ümumtəhsil məktəblərində 378 fiziki tərbiyə müəllimi fəaliyyət göstərir. Onların 35-i müəllimlərin işə qəbulu müsabiqələrində ən yüksək nəticə göstərən gənc kadrdır. Təhsil müəssisələrində idman infrastrukturunun yaxşılaşdırılmasının nəticəsidir ki, bədən tərbiyəsi və idman ixtisaslarına maraq artıb, təkcə ötən tədris ilində 33 məzun ali məktəblərin idman ixtisaslarına qəbul olunub.
Nazir şahmatın tədrisiüçün yaradılan şəraitdən və tədrisin səviyyəsinin yüksəldilməsi üçün Şahmat Federasiyası tərəfindən görülən işlərdən bəhs edərək qeyd etmişdir ki,ümumtəhsil məktəblərində şahmatın tədrisi üçün siniflər ayrılmış, həmin siniflər zəruri avadanlıqlarla, o cümlədən 67 kompüter və 9 elektron lövhə ilə təchiz olunmuşdur. Bunlarla yanaşı Şahmat Federasiyası ilə birgə şahmatı tədris edən müəllimlərin sertifikasiyası aparılmış, 505 müəllim sertifikatla təmin edilmişdir.
Nazir qeyd edib ki, şahmatın tədrisi səviyyəsinin yüksəldilməsi təkcə müəllimlərin peşəkarlıq səviyyəsinin artırılması ilə məhdudlaşmır. Eyni zamanda ümumtəhsil məktəblərinin şahmat fənninə dair dərslik, dərs vəsaiti və digər tədris-metodiki ədəbiyyatlarla təmin olunması dadiqqətdə saxlanılıb. Bu baxımdan Şahmat Federasiyası tərəfindən 5 adda 600-dən artıq vəsait hazlanaraq ümumtəhsil və şahmat məktəblərinə, həmçinin müəllimlərə verilmişdir.
Təhsil naziri qeyd etmişdir ki, yaradılan şəraitin və həyata keçirilən tədbirlərin nəticəsidir ki, cari tədris ilində 33 məktəbli idmanın boks, kikboksinq, sərbəst güləş, atletika, şahmat, karate-do növləri üzrə ölkə və beynəlxalq səviyyəli yarışlarda uğurlu nəticələr qazanıb.
Müşavirədə Babək Rayon Təhsil Şöbəsinin müdiri Həsən Zeynalov,Culfa Rayon Təhsil Şöbəsinin müdiriMehdixan Əliyev, Şahbuz Rayon Təhsil Şöbəsinin müdiriAraz Məmmədov, Naxçıvan Şəhər Uşaq-Gənclər Şahmat Məktəbinin direktoruEmin Hacıyev, Ordubad rayon Uşaq-Gənclər Şahmat Məktəbinin direktoru İsrafil Məmmədov,Şərur Rayon Uşaq-Gənclər İdman Məktəbinin direktor əvəzi Pərvin Həsənovgörülən işlər barədə məlumat veriblər.
Sonda Təhsil naziri idman və şahmat məktəblərində tədrisin səviyyəsinin artırılması, yerlərdə federasiyaların bölmələri ilə əlaqələrin gücləndirilməsi,şagirdlərdə idmana marağın aşılanması, onların sağlam ruhda tərbiyə edilməsi,idman kulublarının fəaliyyətinin gücləndirilməsi,şagirdlərin idman kulublarına cəlb olunması, məktəbdaxili və məktəblərarası idman yarışlarının keçirilməsi ilə bağlı rayon təhsil şöbələrinin müdirlərinə, şahmat və idman məktəblərinin direktorlarına tapşırıqlar vermişdir. |
Paylaşımları ilə internetdə fenomenə çevrilən Annette Carrion adlı qadın faciəvi şəkildə dünyasını dəyişib. BİG.AZ xarici mətbuata istinadən xəbər verir ki, Kaliforniyada yaşayan, motosiklet həvəskarı olan qadın idarə etdiy
Tanınmış türkiyəli aktrisa boşandı
Tanınmış türkiyəli aktrisa Nihan Büyükağaç boşanıb. axşam.az-a istinadən bildirir ki, aktrisa bir müddətdir ayrı yaşadığı həyat yoldaşı Murat Şentürkdən rəsmi şəkildə ayrılıb. İkilinin ötən həftə səssiz-sədasız boşandığ
Bu il Rusiyadan mühacirət edən məşhurlar – Onlar kimlərdir?
Ukraynada hərbi əməliyyat başlayandan sonra Rusiyanın bir çox məşhur artisti və jurnalistləri ölkəni tərk edib. Köçmək üçün ən populyar yerlər İsrail və Avropa ölkələri olub. ulduzlardan hansının indi xaricdə yaşadığını araşdırıb
Azərbaycanlı müğənni ana olduqdan sonra ilk dəfə - FOTO
Bu yaxınlarda ana olan müğənni Aytac Vidadiqızı yeni fotolarını izləyiviləri ilə bölüşüb. -ın məlumatına görə, qızı olan ifaçı şəklə "Mən bu həyatda ən çox ana olmağı sevdim. Nə müqəddəsdir analar, analıq" şərhin
Gündə 20 dəqiqə idman, artıq çəkidən azad olmaq qadınlarda bu riski azaldır
Süd vəzi xərçəngi qadınlar arasında ən geniş rast gəlinən xərçəng növü, xərçənglə bağlı qadın ölümlərinin əsas səbəbidir. e- -a istinadən bildirir ki, bunu Türkiyədən olan ümumi cərrah, professor Atakan Sezer Anadolu Agentliyin
Koronavirusun ilk əlaməti qızdırma deyil - Buna diqqət!
Koronavirusun gəldiyini bilmək üçün qızdırmanı gözləməyin. Uhan şəhər xəstəxanasının həkimləri daxil olan xəstələrin anamnezini araşdıraraq, koronavirusun ilk və diqqətə alınmayan əlamətlərinin tamam başqa olduğunu müəyyə
Ana övladının ölməsi üçün ürəyinə vurur - VİDEO
Ana övladlarını vəhşicəsinə döyüb. Hadisə Türkiyənin Konya şəhərində baş verib. İki il əvvəl ayrıldığı sevgilisindən dünyaya gətirdiyi 4 və 5 yaşlı uşaqlarını döyməsi izləyənləri olduqca əsəbiləşdirib. Videodan da görünü
Azərbaycanlı müğənni kameraya hücum etdi - ANBAAN VİDEO
Müğənni Şəbnəm Qəhrəmanova bu dəfə də bütün diqqətləri üzərinə toplayıb. -ə istinadən xəbər verir ki, bahalı və lüks avtomobilində əsəbi halda təhqirlə danışan sənətçi "MTV maqazin" kamerası tərəfindən anbaan görüntülənib
Azərbaycanlı müğənnilərin "laçın" vaxtları
Əməkdar artist Tünzalə Ağayeva "İnstagram" hesabında arxiv fotosunu paylaşıb. xəbər verir ki, fotoda Türkiyədə yaşauan müğənni İradə İbrahimova da yer alıb. Sənətçi sözügedən paylaşıma "laçın vaxtlarımız"
Yatmazdan qabaq bu bitki çayını için - sakitləşdirir, qaraciyəri təmizləyir…
Çobanyastığı ən populyar müalicəvi bitkilərdən biridir. Bunun səbəbi çobanyastığının geniş müalicəvi xüsusiyyətləridir. -a istinadən çobanyastığının faydaları ilə tanış edir:. - baş və miqren ağrılarını, qarında spazmlar
Çay sodasından şampun hazırlayın, SEHİRLİ NƏTİCƏ SİZİ ŞOKA SALACAQ!
a istinadən sizə 100 dəfələrlə yoxlanmış resept təqdim edir. Hamar, parlaq, möhkəm sağlara sahib olmaq üçün vaxt və pul sərf etməyə ehtiyac yoxdur. Bu çox icuz və keyfiyyətli bir üsuldur. Sizin saçlarınızın xilaskarı, sodadır
Qadınların MÜTLƏQ BİLMƏSİ LAZIM OLAN 8 sirr
Qadınlar üçün gözəllik, özünə güvənin ən əhəmiyyətli açarıdır. 1 Hər zaman baxımlı və diqqətli olun. Təcili çölə çıxmanız lazım olan vəziyyətlərdə, mütləq dişlərinizi fırçalayın. Dərinizə və dodaqlarınıza uyğun bir nəmləndiric
Soda kimya terapiyanın effektini artırır
Soda xərçəng xəstəlikləri zamanı kimya terapiyası zamanı effektivliyi artıra bilər. -a istinadən bildirir ki, bu barədə Lüdviq Universitetinin (Almaniya) xərçəng üzrə tədqiqatçı alimləri araşdırma aparıblar. Mütəxxəsisləri
"Nömrəmi yayıblar, mənə pis-pis mesajlar yazırlar" - Xalqı təhqir edən deputatın xanımı
Milli Məclisin deputatı, Rusiyada işləyən azərbaycanlılarla bağlı verdiyi müsahibədən sonar gündəmə çevrilən Astan Şahverdiyevin həyat yoldaşı Solmaz Şahverdiyeva -a müsahibə verib. 69 yaşlı qadın kiminsə onun nömrəsini yaydığın
Unutqanlığın qarşısını almaq üçün bunlardan istifadə edin
İnsanların ən böyük problemlərindən biri də unutqanlıqdır. Sputnik Azərbaycan Türkiyə mətbuatına istinadla xəbər verir ki, bu problem daha çox 50 yaşından sonra insanlarda özünü göstərməyə başlayır. Unutqanlıq yavaş-yava
Alt paltarı soyunma yarışı ölkəni qarışdırdı-FOTOLAR
Çinin Liuzhou şəhərində qadınlar və kişilər arasında keçirilən yarış ölkədə qalmaqala səbəb olub. -a istinadən xəbər verir ki, yarışda çılpaq qadınlar iştirak edib. Oyun zamanı iştirakçılar bir əli ilə qadınların alt paltarların
Doğurdanmı yağış və külək zamanı dualar daha tez qəbul olur? - Dini hədis
Quraqlıq elə bir şeydir ki, hər bir zamanda və hər bir məkanda ona rast gəlmək olar. Allah bu yağışı biz insanlara bir nemət kimi nazil edər. Əgər bir yerdə quraqlıq varsa, oraya yağış yağdırmaq ancaq Allahın iradəsi il
Dietoluqların gizlətdiyi 9 arığlamaq sirri
İlan — qədim vaxtlardan məşhur transformasiyanın müqəddəs simvoludur. Dəyişmək üçün və böyümək üçün , ona dərini atmaq lazımdır. Bu kifayət qədər xoşagəlməz və ağrılı prosesdir. İlan əzab çəkir, qaşınır, o müxtəlif səthlər
Elməddin Cəfərovun XƏCALƏTLİ KEÇMİŞİ: "Çox tövbə edirəm ki..."
Elməddin Cəfərov vaxtı ilə "Tək səbir" verilişində geyindiyi kostyuma görə xəcalət hissi keçirdiyini etiraf edib, Vanqa nənəyə isə özünə gün ağlamağı məsləhət görüb. -ın "Üç nöqtə" layihəsinin sualların
8 saatlıq yuxunun bilmədiyiniz faydaları
8 saatlıq normal gecə yuxusu təbii antidepressant və cavanlıq iksiridir. Yuxu plastik cərrahı belə əvəz edə bilər. -a istinadən xəbər verir ki, terapevt həkim Yelena Tixomirova 8 saatlıq yuxunun orqanizmə faydalarını açıqlayıb
Ürəyin fəaliyyətini asanlaşdıran qidalar
İş stressi, dostlarla və ailə münasibətləri ürəyə də təsirsiz ötüşmür. Bu siyahıya günlük qəbul etdiyiniz qidaları əlavə edərək onun işini daha da çətinləşdirməməyə diqqət göstərmək lazımdır. Axşam.az-a istinadən xəbər veri
Digərləri göstər
əəmgey melumatlari 2022, əəmgey haqqinda melumat , əəmgey xeberleri, əəmgey haqqinda ətraflı xanim.az saytında öyrənə bilərsiz
Seçilmiş xəbərlər
Radiatorda paltar QURUTMAYIN: Bununla nəticələnə bilər Qrip niyə bu qədər TƏHLÜKƏLİ OLDU: "Növbəti iki ildə tez-tez və daha ağır xəstələnəcəyik Ledi Qaqanın itlərini oğurlayan şəxsə görün hansı cəza verildi Qətərdə geyimi ilə gündəmə gələn modeldən növbəti qalmaqallı paylaşım - FOTO Arteriyalardakı tıxanmaları kətan toxumu ilə əridin - RESEPT Qızabənzər oğlanlar niyə artır? - Çanaq genişlənir, süd vəziləri böyüyür, köklüyə meyilli olurlar Bağırsaq xərçənginə qarşı pəhriz Elməddin Cəfərov: Televiziyadan uzaqlaşmaq istəyirəm – VİDEO Zeynəb Xanlarovadan yeni xəbər - FOTO Fərda Xudaverdiyev: 'Utanmaz-utanmaz məni Cem Yılmazla müqayisə edirlər' - VİDEO
turlar.az
sonxeber.az adlarin menasi maskalar yay geyimləri 2022 heyvanlar aybaşı sikli testosteron nədir dəri xəstəlikləri kosmetika tapmaca sir burcu ve buga uygunluqlari
Xəbərlər Gözəllik və Moda Sağlamlıq Sağlam qida Mətbəx Ailə və Uşaq Şou Biznes Maraqlı Bizimlə Əlaqə
Xanım.az saytı Azərbaycan xanımları üçün maraqlı olan bütün xəbərlər var. Qadin saytinda Gözəllik sirrləri , Azərbaycan qadınları, yemek reseptləri , Hamilə qadın , ana südü, uşaqlar, uşaq yemekleri, intim münasibətlər, qadin xeberleri, sağlamlıq xəbərləri, faydalı melumatlar, ən yeni 2022 deb moda, kosmetika mehsullari , gozellik və sağlamlıq haqqında məlumatlar ala bilərsiz. |
Azərbaycan Milli Xalça Muzeyində rəssam Çingiz Babayevin əsərlərindən ibarət “Xalça sənəti – mənaların təkamülü” adlı sərgi açılıb.
Muzeyin direktoru Şirin Məlikova tədbirin əhəmiyyətindən danışıb: “Biz artıq bu gözəl ənənələri bərpa edirik. Bu gün çox gözəl bir sərginin açılışına toplaşmışıq. 2010-cu ildə UNESCO-nun Bəşəriyyətin Qeyri-Maddi İrsi üzrə Reprezentativ Siyahısına daxil edilmiş Azərbaycan xalçaçılıq sənəti günüm üzdə davamlı olaraq yeni yanaşmalarla zənginləşsə də, qədim ənənələrini itirmədən inkişaf edir. Müasir rəssamlar qədim sənətkarlığı yeni yollarla inkişaf etdirərək əsərlər yaradırlar. Azərbaycan xalçaçılıq ənənələrini təhrif etmədən, müasir sənət nümunələri yaradaraq interpretasiya edir. Beləliklə, klassik əsərlər yeni, müəllif xalçaları ilə qarşı-qarşıya qoyulur, bununla da məsafələri və zamanı qət edərək onlarla dialoqa girir”.
Bu sərgini Tatarıstan Respublikasının paytaxtında Kazan şəhərində 2 ay əvvəl açdıqlarını bildirən Milli Xalça Muzeyinin direktoru diqqətə çatdırıb ki, bu, Azərbaycan xalçaçılığına, onun ənənələrinə və müasir təcəssümünə həsr olunmuş ilk genişmiqyaslı ekspozisiya olub. Nümayiş olunan bu sərgi tamaşaçılar tərəfindən böyük diqqət və maraqla qarşılanıb: “Biz çox şadıq ki, bu gözəl əsərləri hazırda muzeyimizdə də görmək mümkündür”.
Tədbirdə çıxış edən Azərbaycan Dövlət rəssamlıq Akademiyasının professoru, Əməkdar rəssam, Milli Xalça Muzeyinin əməkdaşı Məmmədhüseyn Hüseynov, Bakı İncəsənət Mərkəzinin rəhbəri Rafael Gülməmmədli sərgidə təqdim olunan ənənəvi Azərbaycan xalçalarını şəxsi yaradıcı təxəllüsü ilə hazırlayan tanınmış rəssam Çingiz Babayeva, sərginin təşkilatçıları və iştirakçılarına təşəkkürlərini bildiriblər.
Vurğulanıb ki, Azərbaycan xalçalarının ən dolğun kolleksiyasına malik, dünyanın ilk xalça muzeyi olan Azərbaycan Milli Xalça Muzeyi XIX əsrin sonu–XX əsrin əvvəllərində toxunmuş ecazkar klassik xalça nümunələrini nümayiş etdirir. Onların hər biri ornament, rəng tərtibatı və texniki xüsusiyyətlərinə görə müxtəlif regional ənənələri əks etdirən nümunələrdir.
Sərgidə Çingiz Babayevin yaradıcılıq prosesinin sirlərindən, ənənəvi xalçanın fəlsəfəsindən və müasir yozumundan bəhs edən sənədli film nümayiş olunub.
Qeyd edək ki, “Xalça sənəti – mənaların təkamülü” sərgisi oktyabrın 17-dək davam edəcək.
azertag.az
Sim-sim.az gündəlik köşə, araşdırma, esse, poeziya və nəsr nümunələri, eləcə də kino, teatr, musiqi, rəssamlıq, memarlıq və incəsənətin digər sahələrinə aid geniş spektrdə maraqlı materiallar təqdim edir.
Portalda ölkəmizdə və xaricdə çap olunmuş kitablar haqqında resenziyalar, tanınmış incəsənət xadimləriylə müsahibələr, müzakirələr və debatlar, dünya mədəni irsiylə bağlı tərcümə materialları dərc olunur. |
Araik Arutyunyan əli qandallı Bakıya gətiriləcək? - RƏSMİ Araik Arutyunyan əli qandallı Bakıya gətiriləcək? - RƏSMİ
29.11.2022 15:57
9℃ Baku 15℃ Istanbul
Araik Arutyunyan əli qandallı Bakıya gətiriləcək? - RƏSMİ
Esed Abasli 15/02/2022
"Özünü qondurma respublikasının rəhbəri kimi təqdim edən Araik Arutyunyanın qısa müddətdə istintaqa təqdim edilməsi təmin ediləcək”.
Bunu Baş Prokurorluğun İstintaq İdarəsinin rəisi Nemət Əvəzov bildirib. "İstintaq hərəkətləri davam edir.
Qısa müddət ərzində əməliyyat və kəşfiyyat qurumları tərəfindən onun məhkəmə baxışına çıxarılması təmin ediləcək.”, - o vurğulayıb. |
2020-ci il 14 iyun saat 00:00-dan 16 iyun saat 06:00-dək Bakı, Gəncə, Lənkəran və Sumqayıt şəhərlərinin, Abşeron, Yevlax, İsmayıllı, Kürdəmir və Salyan rayonlarının ərazisində sərtləşdirilmiş karantin rejimi tətbiq ediləcək. Qapanma günlərində insanlar itləri gəzdirməkdə azaddırlar.
Daxili İşlər Nazirliyinin Mətbuat xidmətinin rəisi Ehsan Zahidov deyib ki, ölkədə elan edilən sərt karantin günlərində vətəndaş itini gəzdirmək üçün ancaq yaşadığı evin yaxınlığına çıxa bilər.
Oxu.Az mövzunun aktuallığını nəzərə alıb Milli Məclisin deputatlarından kimlərin ev heyvanı saxlayıb-saxlamaması ilə maraqlanıb.
Deputat Sabir Hacıyev deyib ki, bir neçə il bundan qabaq ev heyvanları saxlayıb. Onun sözlərinə görə, heyvanlara münasibətdə həssasdır.
“Mən əvvəllər it də saxlamışam, pişik də. İndi sahibsiz itləri, pişikləri görəndə onlara qayğı ilə yanaşıram, yemək verirəm. Hətta olur ki, yolda avtomobil vuran itləri baytara aparıram”.
Deputat Nurlan Həsənov isə ev heyvanlarına marağının olmadığını və saxlamadığını bildirib.
Millət vəkili Tahir Kərimli qeyd edib ki, şəhər şəraitində heç zaman ev heyvanları saxlamayıb. Bununla belə, əlavə edib ki, İsmayıllıdakı həyət evində pişiklər, kiçik it olub:
“Amma həmin iti maşın vurdu. Övladlarımın, nəvələrimin də ev heyvanlarından xoşları gəlir. Hazırda isə ev heyvanları saxlamırıq”.
Deputat Kamilə Əliyevanın sözlərinə görə, ev heyvanlarını xoşlasa da, onları saxlamağa üstünlük vermir.
“Mən bioloqam, başa düşürəm ki, ev heyvanlarının tükləri allergik reaksiyalar verə bilər. Amma ev heyvanlarını çox sevirəm. Digər insanlar ev heyvanı saxlayırlarsa, onların sərt karantin rejimində həyətə düşə bilmələrinə icazə verilir. Burada bir qəbahət də görmürəm”.
Vüqar İsgəndərovun sözlərinə görə, ev heyvanlarını çox sevir, amma şəhər evindəki şəraitlə əlaqədar onları saxlamaq alınmır:
“Hətta kiçik qızım ev heyvanı almağımı istəyirdi. Amma Bakıda ev şəraitinə görə saxlaya bilmirik”.
Millət vəkili Fəzail Ağamalı söyləyib ki, bağ evində it də saxlayır, pişik də:
“Amma onları gəzdirməyə ehtiyac yoxdur. Özləri həyətdə gəzirlər, sərbəstdirlər. Onları qəfəsə salmırıq”.
Fazil Mustafa da ev heyvanları saxlayanlar sırasındadır – itdən tutmuş qaza qədər. Bir sözlə, onun “heyvan ferması” daha zəngindir.
“Ev heyvanlarını bağda saxlayıram. İtlər də var, qazlar da var, toyuqlar da var, dovşanlar da. Bildirçin də saxlayıram”.
Rüfət Quliyev də bağ evində iki sadə çoban iti var. “Lap vəhşi cinslərdən deyil”, – deyən R.Quliyev akvarimunun olduğunu da bildirib.
“Akvariumda da sadə, ucuz balıqlardır”.
Xanım deputat Jalə Əliyeva isə hazırda ev heyvanı saxlamır. O, vaxtilə pişik saxladığını deyib:
“Təəssüflər olsun ki, ev heyvanım yoxdur. Olsaydı, məmnuniyyətlə gəzdirərdim. Mənim bir pişiyim var idi. Amma onun həyatı faciəli bitdi. Ondan sonra ev heyvanı saxlamağa qorxuram. Çünki alışıram, sonra nəsə olanda mənə çox pis təsir edir”. |
UEFA Millətlər Liqasının qrup oyunlarından sonra 2024-ci ildə Almaniyada keçiriləcək Avropa çempionatının seçmə mərhələsində səbətlərin tərkibi dəqiqləşib.
Newsport.az xəbər verir ki, Azərbaycan millisi püşkatmaya 4-cü səbətdən qatılacaq.
Millətlər Liqası səbəti: Niderland, Xorvatiya, İspaniya, İtaliya
1-ci səbət: Portuqaliya, Macarıstan, Belçika, Danimarka, Polşa, İsveçrə;
2-ci səbət: Çexiya, Fransa, İngiltərə, Avstriya, Uels, Bosniya və Herseqovina, İsrail, Şotlandiya, Serbiya, Finlandiya;
3-cü səbət: Ukrayna, Sloveniya, İrlandiya, Rumıniya, İsveç, Ermənistan, Monteneqro, İslandiya, Albaniya, Norveç;
4-cü səbət: Gürcüstan, Türkiyə, Qazaxıstan, Yunanıstan, Lüksemburq, Farer adaları, Azərbaycan, Şimali Makedoniya, Kosovo, Bolqarıstan;
5-ci səbət: Kipr, Slovakiya, Şimali İrlandiya, Belarus, Estoniya, Cəbəllütariq, Latviya, Litva, Malta, Moldova;
6-cı səbət: Andorra, Lixtenşteyn, San Marino.
Oktyabrın 9-da Almaniyanın Frankfurt şəhərində keçiriləcək püşkatma mərasiminə Bakı vaxtı ilə saat 14:00-da start veriləcək. İştirakçı ölkələr hərəsində 5 komanda olan 7 və hərəsində 6 kollektiv olan 3 qrupa bölünəcək. 10 qrup qalibi və eyni sayda qrup ikincisi final mərhələsinə yüksələcək. Qalan 3 vəsiqənin sahibi isə 2024-cü ilin martında baş tutacaq pley-off oyunlarından sonra müəyyənləşəcək. Almaniya AÇ-2024-ə ev sahibliyi edəcəyi üçün, Rusiya isə Ukraynaya hərbi müdaxilə səbəbindən püşkatmada iştirak etməyəcək. |
Böyük Britaniya ümumi təyinatlı kvant kompüteri hazırlamaq və 2040-cı ilə qədər kvant hesablamalarında lider olmaq niyyətindədir. Trend-ə istinadən bildirir ki, bunu ölkənin baş naziri Boris Conson deyib. B.Conson bildirib
COVİD-19-a qarşı "birlikdəyik" mesajı Prezident İlham Əliyevin qlobal liderliyinin göstəricisidir - Tamam Cəfərova
Dünyaya COVİD-19-a qarşı "birlikdəyik" mesajının ünvanlanması, məhz Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin təşəbbüskarlığının və qlobal liderliyinin göstəricisidir. Artıq bir ilə yaxındır ki
ATV və Lider TV-nin yayımı dayandırılacaq
Milli Televiziya və Radio Şurasının videoformatda iclası keçirilib. MTRŞ-dan -a bildirlib ki, iclasda 1-10 avqust 2020-ci il tarixlərində ümumölkə televiziya kanallarının monitorinqinin nəticələri müzakirə olunub. 4 avqus
Lider TV-nin yayımının dayandırılması ilə bağlı açıqlama - RƏSMİ
Milli Televiziya və Radio Şurası (MTRŞ) "Lider" televiziya kanalının yayımının dayandırılmasına münasibət bildirib. xəbər verir ki, MTRŞ-nin Aparat rəhbəri Asəf Hacıyev "Report"a açıqlamasında bildiri
Lider TV-nin yayımı dayandırıldı
Azərbaycanda "Lider" telekanalının yayımı dayandırılıb. Axşam.az-a istinadən xəbər verir ki, bir az öncə telekanal fəaliyyətini dayandırıb. Məsələ ilə bağlı təfərrüatlar hələlik bəlli deyil. Saat 22:01-də "Gecəni
Hər 3 qadından biri süd vəzilərindən narazıdır – Bu ölkələr liderdir
Dünyanın 40 ölkəsində 18,500 nəfər müxtəlif yaş qadınlar arasında aparılmış sorğu göstərib ki, hər 3 qadından biri sinəsindən narazıdır. Qadınların 48%-i süd vəzisinin ölçüsünü böyütdürmək istəyir, 26% əlsinə, kiçiltmək arzusundadır
"Lider TV" də şou verilişlərini dayandırdı
Bu gün səhər saatlarında Respublika Narkoloji Mərkəzində baş vermiş yanğın hadisəsi ilə bağlı "Lider TV" yayım proqramında dəyişiklik edilib. Axşam.az-ın məlumatına görə, kanalın ictimaiyyətlə əlaqələr departamentini
Elnarə Xəlilova "Lider"dən getməsinə AYDINLIQ GƏTİRDİ- AÇIQLAMA
Xəbər veridyimiz kimi, bu gün mətbuatda müğənni Elnarə Xəlilova ilə Lider telekanalının rəhbərliyi arasında xoşagəlməz anlar yaşanıb. olaraq, məsələyə aydınlıq gətimək üçün müğənni ilə əlaqə saxladıq. O bildirdi ki, yayıla
"Lider"in rəhbəri azərbaycanlıları təhqir edən Nazı efirdən QOVDU
Türkiyənin evlilik verilişində iştirak edən Naz Mila "Lider" kanalında səhər verilişinə dəvət olunub. Azərbaycanlıları təhqir edən Naz aparıcı Zaur Nəbioğlunun qonağı olub. Xəbərçi.az-a daxil olan məlumata görə
İşdən çıxarılan müxbir danışdı: "Artıq "LİDER"də işləmirəm..."
Rusiyanın Xarici işlər naziri Sergey Lavrova verdiyi suala görə işdən çıxarılan LİDER TV-nin Rusiya müxbiri Anar Həsənov açıqlama verib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, jurnalist AzadlıqRadiosuna işdən çıxarıldığın
Lider TV-nin müxbiri nazirə verdiyi bu suala görə işdən qovuldu - VİDEO
xəbər verir ki, Lider TV-nin Rusiyadakı müxbiri Anar Həsənov Sergey Lavrova ünvanladığı suala görə işdən çıxarılıb. Yanvarın 17-də baş tutan tədbirdə jurnalistin Rusiya xarici işlər naziri Sergey Lavrova verdiyi sualın görüntüsün
"Lider"in direktor müavini və aparıcısı efirdəki söyüşə görə üzr istədilər - VİDEO
Xəbər verdiyimiz kimi, ötən gün "Lider" telekanalında yayımlanan "Çıxış yolu" verilişində təhqiramiz ifadələrdən istifadə olunub. Axşam.az-ın məlumatına görə, "Lider" telekanalının icraçı direktoru
MTRŞ-dan "Lider"in canlı efirindəki söyüşlə bağlı - AÇIQLAMA
Milli Televiziya və Radio Şurası (MTRŞ) Lider telekanalında yayımlanan "Çıxış yolu" verilişində baş verənlərə münasibət bildirib. MTRŞ-ın monitorinq şöbəsinin müdiri Təvəkkül Dadaşov APA-ya deyib ki, veriliş təhli
"Lider"in canlı efirində söyüşün biri bir qəpiklik oldu - VİDEO 16+
Azərbaycan televiziyalarında etik qaydalardan kənar, biabırçı hadisələrin baş verməsi davam edir. Növbəti belə hadisə Lider TV-də baş verib. Televiziyanın "Çıxış yolu" verilişinə zəng edən şəxs canlı efir iştirakçıların
lider.ir melumatlari 2022, lider.ir haqqinda melumat , lider.ir xeberleri, lider.ir haqqinda ətraflı xanim.az saytında öyrənə bilərsiz
Seçilmiş xəbərlər
Hakışta Astroloji proqnoz - 20 iyul Seks zamanı kişiləri dəlicəsinə ehtiraslandırmağın yolları Yuxuda ilan görmək görün nəyə işarə edirmiş?! Bürclər haqqında qısa və ən lazımlı məlumatlar 8 mart – Beynəlxalq Qadınlar günü münasibətilə təbrik Anal seksin qadın orqanizmi üçün ziyanı və xeyiri Uşağın cinsiyyətini Çin təqvimi ilə hesablayın! - 95% DOĞRU Vətən haqqında bayatılar Yuxuda nar görmək görün nələrə işarə edirmiş?! İNANILMAZ! DİQQƏT ! Yuxuda pişik görmüsüzsə ..Ağır xəstəlik gözləyir Yuxuda sevdiyin insanı görmək Vətən və el haqqında atalar sözləri Qızın bakirə olub olmadığını bu cür bilmək olar - VİDEO İZAH Aybaşı vaxtı cinsi əlaqənin xeyri və ziyanı haqqında
turlar.az
sonxeber.az toy makiyajlari makiyaj instagram geyim necə seçməli qızartma encir murebbesi maraqlı faktlar endokrin sistem kosmetika novruz hakıştalar ßşekerbura resepti
Xəbərlər Gözəllik və Moda Sağlamlıq Sağlam qida Mətbəx Ailə və Uşaq Şou Biznes Maraqlı Bizimlə Əlaqə
Xanım.az saytı Azərbaycan xanımları üçün maraqlı olan bütün xəbərlər var. Qadin saytinda Gözəllik sirrləri , Azərbaycan qadınları, yemek reseptləri , Hamilə qadın , ana südü, uşaqlar, uşaq yemekleri, intim münasibətlər, qadin xeberleri, sağlamlıq xəbərləri, faydalı melumatlar, ən yeni 2022 deb moda, kosmetika mehsullari , gozellik və sağlamlıq haqqında məlumatlar ala bilərsiz. |
Dövrün ədəbi tələblərinə və ictimai sifarişə görə dünya ədəbiyyatı xəzinəsini zənginləşdirmiş ölməz əsərlərini dəri dilində qələmə almış dahi Azərbaycan şairi və mütəfəkkiri Nizami Gəncəvinin yaradıcılığı tərcüməçilərin diqqətini çox qədim zamanlardan cəlb edib. Hələ XIII yüzillikdə Turan şairi Qütb Xarəzmi Azərbaycan şairinin “Xəmsə”sində xronoloji baxımdan ikinci yerdə duran “Xosrov və Şirin” poemasını türk dilinə tərcümə etmişdi.
XVIII yüzillikdən bu yana isə Nizami yaradıcılığı rus və Avropa şərqşünaslarının diqqətini çəkib, şairin ayrı-ayrı əsərləri həm poetik, həm də nəsrlə tərcümə və çap olunub.
Azərbaycanda Nizami tərcümələrinin zəngin bir tarixi vardır və müxtəlif dövrlərdə istedadlı şairlər və alimlər bu dahi həmvətənləri qarşısında öz övladlıq borclarını yerinə yetirmişlər. Əksərən şeirlə edilmiş bu tərcümələr arasında nəsrlə edilmiş bir tərcümə diqqəti xüsusilə cəlb edir. Bu, 1941-ci ildə Azərnəşrdə işıq üzü görmüş “Yeddi gözəl” poemasının nəsrlə tərcüməsidir. Tərcüməni o zaman 30-31 yaşlarında olan gənc və istedadlı yazıçı, eyni zamanda, ədəbiyyatşünas-alim Mir Cəlal Paşayev yerinə yetirmişdi.
Kitaba “Ön söz” yazmış başqa bir gənc istedadlı şair Mikayıl Rzaquluzadə həmin tərcüməni xüsusi halda belə qiymətləndirmişdi: “Yeddi gözəl”i nəsrə təbdil və tərcümə edən Mir Cəlal yoldaşın gördüyü iş bu sahədə ilk böyük təcrübədir. Əlbət ki, o, öz qarşısında təcrübə etmək məqsədini qoymamış, əsəri olduqca diqqət və ciddi-cəhd ilə nəsrə çevirmişdir. Ancaq belə bir iş bizim nəsrimiz qarşısında həm teoretik, həm də praktiki cəhətdən bütün böyüklüyü və ciddiyyəti ilə ilk dəfə durduğundan, biz bunu çox mühüm bir təcrübə saymalıyıq”.
Zənnimizcə, Mir Cəlalın tərcüməsi bu gün də öz əhəmiyyətini və gərəkliyini qoruyub saxlamış və məhz buna görə böyük ədib və alimin 100 illik yubileyi münasibətilə “Adiloğlu” nəşriyyatında 2008-ci ildə təkrar nəşr edilib. Nəşrin redaktoru AMEA-nın müxbir üzvü Təhsin Mütəllibov, “Nəsrin poetik imkanları” adlı sanballı ön sözün müəllfi isə akademik Nərgiz Paşayevadır.
Aşağıda həmin kitabdan götürdüyümüz bir parçanı – “Bişr və Məlixa” hekayəsini oxucuların diqqətinə təqdim edirik.
Ümidvarıq ki, Azərbaycan Prezidenti cənab İlham Əliyevin Sərəncamı ilə “Nizami ili” elan edilmiş 2021-ci ildə dahi şairimizin başqa poemaları da böyük yazıçımız və ustadımız Mir Cəlal müəllimin örnəyi üzrə nəsrlə tərcümə edilib gənclərimizə çatdırılacaq, Nizami irsinin daha dərindən öyrənilib sevilməsində yaxşı bir vasitə olacaq.
Teymur KƏRİMLİ
AMEA Məhəmməd Füzuli adına Əlyazmalar İnstitutunun direktoru
Rəşad MƏCİD
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin katibi
***
BƏHRAMIN ANADAN OLMASI
Sirr gövhərinin ustaları söz xəzinəsinin qapısını açıb belə söyləyirdi: fələyin bir tərəzisi var. Bir gözündə daş, bir gözündə qaş, cavahirat çəkilir. Dünyanın işi də belədir. Şahlar nəsli də bunun kimidir. Övladları gah naxələf, gah xələf olur. Bəzən gövhərdən daş çıxan kimi, yaxşı atadan yaman oğul olur. Bəzən də əksinə, boz dağdan, daş-qaya içindən ləl törəyən kimi pis atadan xələf övlad əmələ gəlir. Çox qəribədir ki, bu dünyada daş ilə gövhər, tikan ilə xurma bir yetişir. Yəzdigürdün oğlu Bəhram da daşdan çıxan bir gövhər kimi oldu. Atası nə qədər pis və zalım idisə, oğlu o qədər yaxşı və adil oldu. Atası camaatı incitmişdi. Bəhram camaatı razı salırdı. Atası döydürdüyü adamı, Bəhram mehriban dindirir, yarasını sağaldırdı.
Bəhram xoşbəxt bir gündə qaranlıqdan sübh doğan kimi doğuldu. Bu xoş günü bütün göy kimyagərləri – münəccimlər əvvəlcədən xəbər vermişdilər. Onlar gümüş axtarırdılar, əllərinə saf və xalis qızıl gəldi.
Bu uşağın taleyi Hut idi; bu zaman Müştəri ulduzu da Hut bürcündə idi. Yaqut ləl ilə necədirsə, Zöhrə Müştəri ilə elə idi. O gün Ay Sövrdə, Tir Cövzada idi. Mərrix ulduzu Əsədə yüksəlmişdi. Zühəl Dəlvdən düşməni hədələyirdi. Zənəb Zühələ doğru çevrilmişdi. Günəş Həmələ düşürdü. Bütün ulduzlar və bütün göy aləmi bu təzə doğulan uşağın səadətindən xəbər verirdi. Bəhram belə bir xoşbəxt tale ilə doğulmuşdu.
Atası neçə il şahlıq etmiş, zülm ilə aləmin nifrətini qazanmışdı. Öz taleyinin gülməyəcəyini və taxt-tacın əldən gedəcəyini düşünürdü. İyirmi il idi ki, onun bir neçə övladı olmuşdu, heç biri yaşamamışdı. Bəhram doğulan kimi şahın sevinci yerə-göyə sığmadı. Onun xoşbəxt böyüməsi və tərbiyəsi üçün tədbir aradı. Münəccimlər məsləhət gördülər ki, şahzadə İranda saxlanmasın, Ərəbistana göndərilsin. Ərəbistanda yaxşı və səfalı bir yer seçilsin. Bəhram orada böyüsün. Hər şəhərin bir şərafəti, hər ölkənin bir təbiəti var. Bəlkə Ərəbistan iqlimi şahzadəyə düşə və onun tez, sağlam böyüməsinə səbəb ola. Doğrudur, deyərlər, ölkə şahın ucundan dövlətə çatar; ancaq şah da ölkənin ucundan səadətə çatar.
Yəzdigürd münəccimlərin məsləhətini bəyəndi. Oğlunun sağlamlığı, böyüməsi xatirinə ayrılığına razı oldu. Süheyl ulduzu kimi, oğlunu vətənindən Yəmənə köçürdü. Neman şahı çağırıb ona tapşırdı ki, oğluna şahlıq ədəb-ərkanı öyrətsin. Laləni laləzara yetirdi ki, Nemanın tərbiyəsi ilə böyüsün.
Neman şahzadəni çox yaxşı saxlayırdı. Şahlıq sarayından ayrılmışdısa da, qucağını onun üçün kəcavə etmişdi. Onu gözlərindən əziz tuturdu. Dörd il bu qayda ilə uşağı bəsləyib böyütdü. Uşaq elə fərəh ilə boy atırdı ki, deyərdin aslan balasıdır.
Bir gün Neman öz oğlu Mənzərə dedi:
– Oğul, bu uşağı inanıb bizə tapşırıblar. Ancaq mən narahatam. Bizim yerlərin havası isti və qurudur. Şahzadə isə incə, zərif uşaqdır. O, çox uca bir yerdə bəslənməli, yüksək qəsrdə qol-qanad açmalıdır. Elə qəsr olsa, uşaq həm təmiz hava ilə böyüyər, həm də yerin buxarından, toz-torpağından uzaq, rahat olar.
Ata-bala məsləhətləşib Bəhram üçün uca, geniş və səfalı bir yer axtarmağa başladılar. Elə bir yer tapdılar ki, Yəmən vilayətində onun misli yox idi. Yaxşı bir usta tapıb burada qəsr tikdirmək istəyirdilər. Elə usta da tapılmırdı. Bu işə qol qoyan ustalar, tikintini başlayır, sonra öhdəsindən gələ bilmir, binanı yarımçıq qoyub gedirdilər.
Bir gün Nemana xəbər gətirdilər ki, sən deyən usta olsa-olsa, Rum ölkəsində yaşayan Simnar olacaq. Simnar Sam övladındandır. Sənətinin şöhrəti dünyanı tutub. O, zirək, hünərli, iş bacaran sənətkardır. Misirdə, Şamda çox binalar tikmişdir. Heç birində bir qüsur yoxdur. Hamı onun qabiliyyətinə heyrandır. Rumlular onun sənətinə məftundurlar. Çinlilər onun kərkisindən qopan ovuntunu yığırlar. Özü bənna, memardırsa da, minlərlə rəssam ondan sənət öyrənir. Onun tayı bütün dünyada yoxdur. Onun hünərinə çatan, bildiyini bilən yoxdur. Bir baxışı ilə bütün yüksəklikləri təyin edir. Rumlu Bəlinas kimi möhkəm iradə və səbat sahibidir. Həm rəsəd tikir, həm tilsim açır. Göyün sirlərindən, aydan, günəşdən xəbər verir. Şahzadə üçün yüksək sarayı ancaq o, tikə bilər. Belə iş onun əlindən gəlir. Palçıqdan elə bir tağ tiksin ki, göy qübbəsi yalan olsun.
Bu xəbərdən Neman sevindi. O sənətkarı görmək arzusu ilə qəlbi alovlandı. Adam göndərib onu çağırtdı, qızıl gücünə aldadıb Rumdan gətirdi. Simnar gələndən sonra Nemanın qəsr tikmək həvəsi birə yeddi artdı. Fikrini ona dedi və lazım olan hər şeyi hazırlatdı.
Simnar qollarını çırmayıb işə başladı. Dəmir kimi möhkəm əlləri ilə yorulmadan beş il işlədi. Qızıl işləyən barmaqları ilə kəc və daşdan gümüş kimi gözəl bir bina tikdi.
Simnarın tikdiyi qəsr elə bir bina idi ki, bürcləri aya yüksəlmişdi. Bütün yer üzünün qibləsi olmuşdu. Od rəngli, Simnar sənətinin naxışları ilə bəzənən qəsr nazla ayaqlarını altına yığıb oturmuş fələyə bənzərdi. Doqquz fələk onun başına dolanırdı. Cənub və şimal gözəllərinə qütb olmuşdu. Simnarın tikdiyi qəsr Təngi-Luşanı yalan eləmişdi. Onun tamaşası xalqa, yorğun adama yuxu kimi şirin, naxışları susuza su kimi ləzzətli idi. Qəsrin divarına gün düşəndə, şəfəqdən hurinin də gözü qamaşardı. Eşiyi göy kimi gözəl, içi cənnət kimi rahat idi. Divarları süd kimi suvarıldığından, ayna kimi əks salırdı. Gecə-gündüzdə gəlinlər kimi üç rəngə düşürdü: göy, ağ və sarı. Səhər, asimanın göy rəngindən qəsr göy rəngə çalardı. Günəş üfüqdən aralanıb günorta yerinə qalxanda, Xəvərnəq sarayının üzü gün kimi saralardı. Bulud günəşi örtəndə, saray ağ, lətif rəngə boyanardı. Havaya münasib, gah rumlu kimi ağarır, gah zənci kimi qaralırdı. Qısası, Xəvərnəq elə bir qəsr idi ki, günəş də ondan zinət alırdı.
Simnar bu dəstgahlı sarayı tikib qurtarandan sonra Neman ona gözlədiyindən iki qat artıq peşkəş, xələt verdi. Qızıl cahazlı, yüklü dəvələr, müşk, mirvarı, saya-hesaba gəlməyən cavahirat bağışladı. Yaxşı iş üçün bu da azdır. Odunu əsirgəyənin kababı çiy qalar. Xəvərnəq kimi bir sarayı ancaq səxavətli əllər tikdirə bilər. Səxavətlinin əli pulun qənimidir, kərəmin sahibi.
Simnar, o kasıb bənna bu peşkəşləri görəndə, gözü bərəldi və dedi:
– İşə başlamazdan əvvəl bu peşkəşləri, bu hörməti bilsəydim, bu qəsrin bəzəyini indikindən qat-qat artıq edərdim. Daha çox zəhmət çəkib bir qəsr tikərdim ki, illər keçdikcə onun gözəlliyi daha da artardı.
Neman soruşdu:
– Çox muzd versələr, bundan yaxşı qəsr tikə bilərsənmi?
Simnar cavab verdi:
– İstəyirsən, elə bir saray tikim, Xəvərnəq onun yanında heç olsun. Bu, üç rənglidirsə, o, yüz rəngli olsun. Bu, daşdandır, o, yaqutdan olsun. Bu, bir günbəzlidirsə, o, göy kimi yeddi günbəzli olsun.
Simnarın bu cavabından Nemanın rəngi qızardı. Bu hirs qızartısı şahın sənətkara olan hörmətini yandıran qəzəb atəşi idi. Şahın mərhəməti od kimidir. Kənar gəzənlər onun işığını görərlər, yaxındakılar isə yanarlar.
Onun odu gövhər saçan gülə bənzər; önündə olduqca gözəl görünər, qucağına alsan, tikanı batar.
Şah üzüm tənəyinə bənzər. Kənardan
ötənlər ona ilişməzlər. Yaxından ötənləri isə o yıxar; ilişdiyi, sarındığı ağacın meyvəsini tökər.
Neman şah öz-özünə dedi: – Bu hərifi salamat buraxsam, pul gücünə Xəvərnəqdən yaxşı qəsr tikəcək. Mənim ad-sanımı, sarayımın şöhrətini heçə-puça çıxaracaqdır.
Şah bu fikir ilə, öz qulluqçularına tapşırdı ki, Simnarı tikdiyi qəsrin başından yerə atıb öldürsünlər.
Sənətkarın taleyinə bir bax ki, öz əli ilə ucaltdığı torpaq, necə onun özünü torpaqlara salır! İllər uzunu əmək qoyub qəsr yüksəltdi, indi zəmanə onu bir anda qəsrdən yerə salır. Yandırdığı odun tüstüsündə boğuldu. Çətin və gec çıxdığı bir damdan tez yıxıldı. O, binadan yıxılacağını bilmədiyindən, bacardığı qədər uca tikmişdi. Bilsəydi ki, tikdiyi qəsr onun qəbridir, üç qarışdan artıq yüksəltməzdi. Atalar yerində demişlər: elə yerə çıx ki, yıxılanda şikəst olmayasan!
Xəvərnəq sarayının sayəsində Nemanın adı aya qədər ucaldı. Yerlər onu cadu, xalq onu Xəvərnəq allahı [kimi] tanıyırdı.
XƏVƏRNƏQİN TƏRİFİ VƏ NEMANIN YOX OLMASI
Xəvərnəq sarayı Bəhramın uğurlu taleyi sayəsində yer üzünün qibləsinə çevrildi. Yüz minlərlə insanlar onu Çin baharıstanı sayır, ziyarətinə gəlirdi. Görənlər afərin deyir, astanasını ətəyi ilə silirdi. Xəvərnəqin tərifinə su kimi saf şeirlər yazılırdı. Xəvərnəq fələk Süheyli kimi Yəmənə qədər işıq saldı, Ədən kimi dürr saçdı. Günəş və ay ona baş əydi. Onun sayəsində Yəmən dillərə düşdü, İrəm bağçası kimi əziz oldu. O sarayda yaşayan Bəhram da Həməl bürcü kimi dünyaya zinət verdi. Bəhram, Xəvərnəqin damına çıxanda Zöhrə ulduzu şadlıq qədəhini qaldırdı.
Bəhram göy kimi dairəvi bir qübbə gördü ki, eşiyində ay süd kimi işıq salır, yolçulara yol göstərir, içərisində günəş parlayır. Xəvərnəqdə bağ-bağçanın nəfəsi kimi həmişə xəfif külək olurdu. Xəzan yeli ondan uzaq idi. Qəsrin dörd tərəfində cənnət kimi geniş və səfalı bağ var idi. Bir tərəfdən abi-həyat kimi Fərat çayı axır, bir tərəfdə də uca Sədeyr məbədinin ardında yağı-südü bol bir kənd görünürdü. Sarayın ön tərəfi səhra, arxası çəməndi.
Neman bu kəyan dəstgahlı sarayın damından Bəhram ilə tamaşaya durmuşdu; bu cənnət bağının hər yanı yaşıl otlar və qırmızı çiçəklər, lalələrlə örtülü idi. Çöl Şüştər fərşinə dönmüş, göyərçin və bildirçin məskəni olmuşdu.
Neman bağı-bağçanı seyr edir və öz-özünə deyirdi: – Bundan gözəl yer ola bilməz. Burada insan həmişə şad və xoşbəxt yaşar.
Nemanın xristian dinində olan ağıllı və ədalətli bir vəziri var idi. Neman saray haqqında düşünəndə vəzir ona dedi:
– Allahı tanımaq sənin şahlığından yaxşıdır. Sən əsl mərifətdən xəbərdar olsaydın, bu bəzək-düzəyə, dəm-dəstgaha uymazdın.
Vəzirin sözü şaha bərk təsir elədi. Bir od olub onun ürəyini mum kimi yumşaltdı, bir mancanaq olub onu sarayın kəlləsindən yerə atdı. Neman eyvandan aşağı düşən saat, şir kimi çöllərə qaçdı. “Din ilə dünya tutmaz” deyə, ölkəsindən, xəzinəsindən əl çəkdi.
Süleymanlığından əl çəkib pəri kimi gizlənən, insanlardan üz döndərən şahı evində də kimsə görmədi. Zəmanəsinin Keyxosrovu oldu. Mənzər atasını tapmaq üçün çox çalışdı, fayda vermədi. Şahdan bir xəbər verən olmadı. Mənzərin qüssəsi daha da artdı. Müsibətə düşməyinə baxmayaraq, taxt və tacı başsız qoymadı. Ölkəni idarə işinə məcbur oldu. Zülmün daşını atdı, ədalətə başladı. Ölkəni tamam-kamal nizam, qaydada saxladı. Yaxşı və xeyir işləri üçün Yəzdigürd şahdan peşkəşlər aldı və razılıq gördü. Bəhrama Neman kimi, bəlkə ondan da artıq ehtiram edirdi.
Mənzərin də Neman adlı bir oğlu var idi. Bəhram ilə bir dayədən süd əmmişdi. Onlar yaşıd və əziz yoldaş idilər. Bəhram Nemandan ayrı durmazdı. Bir yerdə oxuyar, bir söhbət edər, bir oturub bir durardılar. Biri günəşdisə, biri də nur idi. Heç zaman bir-birindən ayrılmazdılar.
Bəhram o yüksək sarayda uzun illər idi ki, böyüyür, tərbiyə alırdı. Öyrənməkdən başqa heç nəyə meyli yox idi. Çox ağıllı və həvəsli şagird idi. Müəllim ona ərəb, fars, yunan dillərini öyrətdi.
Bəhramın mürəbbisi Mənzər şah isə nücum elmində çox mahir idi. Yeddi ulduz və on iki bürcü, göy aləminin sirlərini ovcunun içi kimi bilirdi. Gecələri yatmayıb ulduzların hərəkətini seyr etmişdi. Bütün çətin mətləbləri Bəhrama açır, uşağın inkişafına çalışırdı. Lövhə və mil ilə göyün və yerin gizli rümuzlarını yazır, başa salırdı.
Bəhram elmlərin əslini bildi, rəsəd elmi və üstürlab aləti ilə göyün sirlərini öyrənirdi. Lövhə və mil ilə fələyin gərdişini açıb göstərirdi. Bəhram dil və yazı elmində kamil olandan sonra silah işlətməyə, hərbi işləri öyrənməyə başladı. Çox çəkmədi ki, at minmək və sürməkdə, qılınc vurmaq, ox atmaqda fələyi heyran qoydu. Bundan sonra Bəhram şirin pəncəsini, qurdun başını qoparırdı. Bəhram miniciliyi və nizə vurmağı ilə sübh şüasını ötürdü. Oxu ilə daşları, ipək parça kimi bir-birinə tikirdi. Cəbə dolusu oxların hamısını bir hədəfə, üst-üstə vura bilirdi. Qılıncını çırpdığı daş, od rəngli su kimi ətrafa yayılırdı. Nizəsi ilə darı dənəsini halqa kimi götürür, şirin boğazından halqa qoparır, qılıncı ilə xəzinələrin qıfılını açırdı. Düz ov vurmağı ilə də hamını heyran qoyurdu. Tükü nişan alıb vururdu. İstər gecə, istər gündüz nişan aldığını dürüst vurardı. Bəxti elə yeyin idi ki, bəzən seçə bilmədiyi hədəf belə oxundan yayınmırdı. Bütün igidlər Bəhramın hünərindən dəm vururdular.
Bəhram belə Bəhram idi. Gah pələng ilə üz-üzə durar, gah şirə hücum çəkərdi. Bütün Yəmən vilayəti Bəhramı Süheyl ulduzu adlandırırdı.
525.az
Sim-sim.az gündəlik köşə, araşdırma, esse, poeziya və nəsr nümunələri, eləcə də kino, teatr, musiqi, rəssamlıq, memarlıq və incəsənətin digər sahələrinə aid geniş spektrdə maraqlı materiallar təqdim edir.
Portalda ölkəmizdə və xaricdə çap olunmuş kitablar haqqında resenziyalar, tanınmış incəsənət xadimləriylə müsahibələr, müzakirələr və debatlar, dünya mədəni irsiylə bağlı tərcümə materialları dərc olunur. |
Ümummilli lider Heydər Əliyev demişdir: “Taxılçılıq kənd təsərrüfatının əsas sahələrindən biridir. Biz taxıl istehsalını ilbəil artırmalıyıq... Taxılçılığı əsas sahə hesab edərək bu işlə daha ciddi, yorulmadan məşğul olmalıyıq”. Muxtar respublikada taxılçılıqla məşğul olan torpaq mülkiyyətçilərinə dövlət maliyyə dəstəyinin göstərilməsi, onların keyfiyyətli toxum sortları və texnikalarla təminatı, istehsal edilən taxılın sərfəli qiymətlərlə qəbulu əkin sahələrinin ilbəil genişləndirilməsinə, məhsuldarlığın artırılmasına səbəb olmuşdur.
Oktyabrın 25-də “Araz” Elm-İstehsalat Birliyinin təcrübə təsərrüfatında payızlıq taxıl əkininin gedişi ilə bağlı səyyar müşavirə keçirilmişdir.
Naxçıvan Muxtar Respublikası baş nazirinin birinci müavini Elşad Əliyev muxtar respublikada 2023-cü ilin məhsulu üçün cari ilin payızında əkiləcək taxıl sahələri və hazırlıq işləri haqqında məlumat vermişdir.
Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri Vasif Talıbov çıxış edərək muxtar respublikada taxılçılığın inkişafı ilə bağlı qarşıda duran vəzifələrdən bəhs etmiş, müvafiq tapşırıqlar vermişdir.
“Naxçıvan Toxumçuluq Mərkəzi” publik hüquqi şəxsin direktoru Əbülfət Əhmədov toxum istehsalı barədə görülən işlərdən danışmışdır.
Ali Məclisin Sədri buğda səpini prosesini izləmişdir.
Naxçıvan Muxtar Respublikasının kənd təsərrüfatı naziri Bəhruz Bayramov, Meliorasiya və Su Təsərrüfatı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin sədri Yəhya Allahverdiyev, “Naxçıvan Aqrolizinq” Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin baş direktoru Vasif Məmmədov aidiyyəti üzrə məlumat vermişlər. |
AMEA nəzdində Respublika Seysmoloji Xidmət Mərkəzi, Böyük Britaniyanın Oksford Universiteti və BP şirkəti arasında əməkdaşlığın genişləndirilməsi, eləcə də birgə elmi layihələrin həyata keçirilməsinə dair işçi qrupu səviyyəsində növbəti müzakirələr keçirilib.
Onlayn şəkildə keçirilən müzakirələrdə Seysmoloji Mərkəzin Zəlzələ ocaqlarının dinamikası şöbəsinin müdiri, geologiya-mineralogiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Səbinə Kazımova, Böyük Britaniyanın Oksford Universitetinin professoru Riçard Voalker, Oksford Universitetinin Yer Elmləri Bölməsinin Zəlzələlər və aktiv tektonika üzrə fəlsəfə doktoru İan Pierce və BP şirkətinin aparıcı geoloji kəşfiyyat mütəxəssisi Nazim Abdullayev iştirak ediblər.
Layihə çərçivəsində tərəfdaş ölkələrdə görülmüş işlər haqqında müzakirələr aparılıb. Oksford Universitetinin nümayəndələri 2022-ci ildə Ağsu, İsmayıllı, Salyan və Göyçay rayonlarında aparılan çöl işlərinin nəticələri haqqında məlumat verib, Azərbaycan ərazisində aparılan paleseysmoloji tədqiqatların ilkin nəticələri və gələcəkdə görüləcək işlər barədə danışıblar.
Böyük Britaniyanın Oksford Universitetinin əməkdaşlarının Salyan ərazisində apardıqları peyk üzərində aparılan çəkilişlər əsasında qurulan xəritə məlumatlarına əsasən, müasir seysmikliyi olan bir sıra çox aktiv sürüşmə qırılmaları və çoxsaylı zəlzələ zonaları müəyyən edilib. Həmçinin geoloji yerdəyişmə sürətlərini müəyyən etmək üçün yerini dəyişmiş çay terraslarından nümunələr toplanıb. Tədqiqatların məqsədi yerdəyişmə tipli qırılmaların geoloji inkişafının istiqamətlərini və rolunu müəyyən etməkdir. Bundan əlavə, palçıq vulkanlarının olduğu bölgələrin peyk şəkilləri təhlil edilib.
Böyük Britaniyanın Oksford Universitetinin professoru Riçard Voalker bildirib ki, Xəzər dənizi hövzəsində aparılan seysmoloji və geofiziki tədqiqatlar böyük əhəmiyyət daşıyır. Bu tədqiqatlar Xəzər dənizində baş verən zəlzələlərin daha ətraflı öyrənilməsinə də imkan verəcək.
İclasda, həmçinin ikitərəfli əməkdaşlıq çərçivəsində həyata keçiriləcək birgə layihələr, kadrların təcrübə mübadiləsi və 2023-cü ildə görüləcək işlər haqqında fikir mübadiləsi aparılıb. |
Diqqət: Musiqi faylını yükləmək lazımdır? Maraq: Musiqi fayllarını pulsuz yükləməyin ən yaxşı yolunu axtarırsınız? Arzu: Onlayn musiqi yükləmək asandır! Bununla belə, etibarlı İnternet bağlantınız yoxdursa, istədiyiniz mahnını yükləmək üçün çox məyusluq yaşaya bilərsiniz. Amma narahat olmayın – samir vida mp3 yükləmə burada. Saytımızla siz çoxlu musiqi seçimi ilə axtarış edə və saatlarla axtarışa getmədən istədiyiniz musiqini əldə edə bilərsiniz. Fəaliyyət: İndi yükləyin!
105 words 547 chars
Diqqət: Samir vida mp3 yukle, sizin üçün yükləyin Maraq: Samir vida mp3 yükləyin Sizin üçün Arzu: Samir vida mp3 yükləyin.
27 words 135 chars
Diqqət: mp3 mahnılar axtarırsınız? Maraq: Budur, imtina edə bilməyəcəksiniz. Samir vidadan sevdiyiniz bütün mahnıları indi pulsuz yükləyin! Sadəcə olaraq bu reklamı ziyarət edin və biz sizə yükləmə kodunuzu göndərəcəyik. Sonra, getdiyiniz yerdə, istədiyiniz zaman sevimli melodiyalarınızı dinləyə bilərsiniz. Və bu mp3-lər serverlərimizdə saxlanmadığı üçün onlar üçün ödəniş almaqdan narahat olmayacaqsınız. Arzu: Biz musiqini bilirik. Bu sizin üçün müqavilədir. İndi siz Rusiyanın ən populyar musiqi pleyeri olan samir vida-dan sevdiyiniz mahnıları yükləyə bilərsiniz. Sizə yetər ki, bu elana klikləyin və sonra pulsuz mp3 yükləmə kodunu əldə edəcəksiniz. Mahnılarınızı yüklədikdən sonra onları getdiyiniz yerdə dinləyə bilərsiniz. Fəaliyyət: Sevdiyiniz samir vida mahnılarını pulsuz yükləməyi çox sevəcəksiniz, xüsusən də alışınıza 15% endirim etdiyimiz üçün! İndi sifariş edin! |
Surələr:Fatihə surəsi. 1Bəqərə surəsi. 2Ali İmran surəsi. 3Nisa surəsi. 4Maidə surəsi. 5Ənam surəsi. 6Əraf surəsi. 7Ənfal surəsi. 8Tovbə surəsi. 9Yunus surəsi. 10Hud surəsi. 11Yusuf surəsi. 12Rad surəsi. 13İbrahim surəsi. 14Hicr surəsi. 15Nəhl surəsi. 16İsra surəsi. 17Kəhf surəsi. 18Məryəm surəsi. 19Ta ha surəsi. 20Ənbiya surəsi. 21Həcc surəsi. 22Muminun surəsi. 23Nur surəsi. 24Furqan surəsi. 25Şuəra surəsi. 26Nəml surəsi. 27Qasas surəsi. 28Ənkəbut surəsi. 29Rum surəsi. 30Loğman surəsi. 31Səcdə surəsi. 32Əhzab surəsi. 33Səba surəsi. 34Fatir surəsi. 35Ya sin surəsi. 36Saffat surəsi. 37Sad surəsi. 38Zumər surəsi. 39Ğafir surəsi. 40Fussilət surəsi. 41Şura surəsi. 42Zuxruf surəsi. 43Duxan surəsi. 44Casiyə surəsi. 45Əhqaf surəsi. 46Muhəmməd surəsi. 47Fəth surəsi. 48Hucurat surəsi. 49Qaf surəsi. 50Zəriyət surəsi. 51Tur surəsi. 52Nəcm surəsi. 53Qamər surəsi. 54Rahmən surəsi. 55Vaqiə surəsi. 56Hədid surəsi. 57Mucadilə surəsi. 58Həşr surəsi. 59Mumtəhənə surəsi. 60Saff surəsi. 61Cumuə surəsi. 62Munafiqun surəsi. 63Təğabun surəsi. 64Talaq surəsi. 65Təhrim surəsi. 66Mulk surəsi. 67Qaləm surəsi. 68Haqqə surəsi. 69Məaric surəsi. 70Nuh surəsi. 71Cinn surəsi. 72Muzzəmmil surəsi. 73Muddəssir surəsi. 74Qiyamə surəsi. 75İnsan surəsi. 76Mursəlat surəsi. 77Nəbə surəsi. 78Naziat surəsi. 79Əbəsə surəsi. 80Təkvir surəsi. 81İnfitar surəsi. 82Mutaffifin surəsi. 83İnşiqaq surəsi. 84Buruc surəsi. 85Tariq surəsi. 86Əla surəsi. 87Ğaşiyə surəsi. 88Fəcr surəsi. 89Bələd surəsi. 90Şəms surəsi. 91Leyl surəsi. 92Duha surəsi. 93Şərh surəsi. 94Tin surəsi. 95Ələq surəsi. 96Qədr surəsi. 97Beyyinə surəsi. 98Zəlzələ surəsi. 99Adiyat surəsi. 100Qariə surəsi. 101Təkasur surəsi. 102Əsr surəsi. 103Huməzə surəsi. 104Fil surəsi. 105Qureyş surəsi. 106Maun surəsi. 107Kovsər surəsi. 108Kafirun surəsi. 109Nəsr surəsi. 110Məsəd surəsi. 111İxlas surəsi. 112Fələq surəsi. 113Nas surəsi. 114 Əlixan MusayevBünyadov-MəmmədəliyevЭльмир КулиевƏləddin Sultanov
Axtar
6. əl-Ənam surəsiMəkkə surəsi/165 ayə
﷽
6. əl-Ənam surəsi, 151-ci ayəDe: “Gəlin, Rəbbinizin sizə nələri haram etdiyini oxuyum: Ona heç bir şeyi şərik qoşmayın! Ata-anaya yaxşılıq edin! Yoxsulluq qorxusu ilə övladlarınızı öldürməyin! Sizin də, onların da ruzisini Biz veririk. Pis işlərin açıq olanına da, gizli qalanına da yaxın durmayın! Allahın haram buyurduğu cana haqsız yerə qıymayın! Bunlar, (Allahın) sizə əmrləridir. Ola bilsin ki, siz düşünüb anlayasınız.
Qul taAAalaw atlu ma harrama rabbukum AAalaykum alla tushrikoo bihi shay-an wabilwalidayni ihsanan wala taqtuloo awladakum min imlaqin nahnu narzuqukum wa-iyyahum wala taqraboo alfawahisha ma thahara minha wama batana wala taqtuloo annafsa allatee harrama Allahu illa bilhaqqi thalikum wassakum bihi laAAallakum taAAqiloon
قُلْ تَعَالَوْا أَتْلُ مَا حَرَّمَ رَبُّكُمْ عَلَيْكُمْ ۖ أَلَّا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا ۖ وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا ۖ وَلَا تَقْتُلُوا أَوْلَادَكُمْ مِنْ إِمْلَاقٍ ۖ نَحْنُ نَرْزُقُكُمْ وَإِيَّاهُمْ ۖ وَلَا تَقْرَبُوا الْفَوَاحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ ۖ وَلَا تَقْتُلُوا النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ ۚ ذَٰلِكُمْ وَصَّاكُمْ بِهِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ |
Görüş zamanı 8 saylı Binəqədi birinci Seçki dairəsinin sakinlərinin qaldırdığı sosial və kommunal xarakterli problemlər deputatın diqqətinə çatdırılıb.
Qaldırılan məsələlərin bir qismi dərhal həll olunub, digərləri isə araşdırılması üçün müvafiq qurumlara göndərilib.
Bundan başqa Azay Quliyev son bir ayda seçki kampaniyası dövründə seçicilərin qaldırdığı məsələlərin, o cümlədən onların koronavirusla bağlı tətbiq edilən xüsusi karantin rejimi dövründə üzləşdikləri problemlərin həlli istiqamətində gördüyü işlər barədə məlumat verib.
Deputat onu da qeyd edib ki, "seçicilərin elektron kabineti xidməti" vasitəsilə daxıl olan müraciətlər də diqqətdə saxlanılır və onların həlli üçün aidiyyatı qurumlara sorğular göndərilir.
Onlayn görüşdə Binəqədi rayon icra hakimiyyətinin başçısının 1-ci müavini İlqar Əliyev də iştirak edib. |
Tərlan Azərbaycan Premyer Liqasında daha bir oyun izlədik. Gəncədə bir “Qərb Derbi”si baş tutdu. Maraqlı və gərgin oyun keçsə də, qalib olmadı. Bir neçə tur öncə Tovuzda “Kəpəz”i məğlub etməyi bacarmışdınız. Bu dəfə rəqib revanş almaq istəyirdi. Matç haqda fikirlərin?
İlk olaraq, onu deyim ki, oyunun ədalətli nəticəsi elə heç –heçə idi. Hər iki komanda başa –baş mübarizə apardı. Biz bilirdik ki, Gəncə səfəri çox ağır olacaq. Mən özüm də, “Kəpəz”də zamanında oynamışam. Və bilirdim ki, Gəncə azarkeşləri önündə oynamaq asan deyil. Stadionda 5000 mindən çox azarkeş vardı. Onlarda bizdən öncə “Səbail”i məğlub etməyi bacarmışdılar. Bilirdik ki, bizdən revanş alamaq istəyəcəklər. Lakin hesabı qoruyaraq bir xal qazanmağı bacardıq.
Rəqibdən çəkinməyiniz hiss olunurdu. Daha çox müdafiədən oynadınız. Əsasən əks-hücumlara üstünlük verirdiniz. Bu belədir?
Deməzdim ki, çəkinirdik. Sadəcə, onların hücuma sürtəli çıxışlarını nəzərə alaraq taktika seçmişdik. Biz də, əks –hücuma üstünlük verirdik. Əlbəttə ki, rəqib meydanında açıq futbola üstünlük verə bilməzdik. Biraz ehtiyyat edirdik. Çünki erkən qol buraxmaq istəmirdik. Bizim oyun ərzində bir neçə dəfə real qol imkanlarımız oldu. Sadəcə, onları dəyərləndirə bilmədik. Tərlan Əhmədovun baş məşqçi kimi gəlişindən sonra “Kəpəz”in oyununda müsbətə doğru dəyişikliklər var. Özlərinə məxsus oyun üslubları var. Lakin biz Gəncədən xalla dönmək istəyirdik. Bunu da, bacardıq.
Sən meydana sonradan daxil oldun. Lakin əsas heyətdə yox idin. Şəhriyarın zədələnməsi sənin meydana çıxmağına səbəb oldu. Çox yaxşı təsir bağışladın. Mən deyərdim ki, əla oynadın. Meydana sonradan çıxan futbolçular hər biri bunu bacarmır. Lakin sən əla oynadın. Öz oyunundan razı qaldınmı?
Belə ratasiyalar olacaq. Bilirsiniz ki, çox stadionlarımız süni meydançalardı. Elə Tovuz stadionu da, süni meydançadır. Bütün bunlar futbolçuların ayaqlarında ağrılara, yorğunluqlara səbəb olur. Bu görə də, bir çox futbolçulara, eləcə də, mənə istirahət lazım olur. Bəli. Sizinlə razıyam ki, sonradan meydana çıxmaq və yaxşı oynamaq çətin işdir. Şəhriyar zədələndikdən sonra meydana atıldım. Düşünürəm ki, oyuna sonradan çıxsam da, ümumi ansanbıldan geri qalmadım. Məncə, çox yaxşı çıxış etdim. Belə olmasaydı, komandamız Gəncədən xalla qayıtmazdı. Bütün futbolçularımız yaxşı təsir bağışladı. Sadəcə, bir neçə epizod zamanı bəxtimiz gətirmədi. Qələbə ilə də, qayıtmaq olardı.
Bir neçə gündən sonra Azərbaycan kubokunda “Şamaxı” ilə üz- üzə gələcəksiniz. Çempionat oyununda evdə bu komandaya gözlənilmədən məğlub oldunuz. Yəqin ki, revanş üçün alışıb-yanırsınız. Bu matçdan nə gözləyirsən. Bir turdan ibarətdir oyun olacaq?
Mən “Şamaxı” ilə oyundan öncə də, demişdim ki, çətin oyun olacaq. Belə də, oldu. Bu rəqibə yuxarıdan –aşağı baxmaq olmaz. Özünüz də, gördünüz ki, iki turdu qalib gəlirlər. Mübariz keyfiyyətləri olan komandadır. Belə komandalarla oyunlar çətin keçir. Lakin kubok oyununda “Şamaxı”ya qarşı bir qisas, revasş oyunu kimi baxmaq lazımdır. Nə olursa –olsun, turu keçən tərəf olmalıyıq. Bunun üçün əlimizdən gələni edəcəyik. Komandamız da, bunu yaxşı dərk edir. Səfərdə olan oyunda mütləq diqqətli olmalıyıq. İnanıram ki, sonda qalib tərəf biz olarıq. |
Oktyabrın 6-da Çex Respublikasının paytaxtı Praqada “Avropa siyasi birliyi” Zirvə Toplantısının açılış plenar iclası başlayıb.
“Qafqazinfo” xəbər verir ki, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev iclasda iştirak edib.
Çex Respublikasının Baş naziri Petr Fiala Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevi, Zirvə Toplantısında iştirak edən digər dövlət və hökumət başçılarını qarşılayıb.
Sonra plenar iclas keçirilib.
İclas başa çatandan sonra iştirakçılar birgə foto çəkdiriblər.
Qeyd edək ki, “Avropa siyasi birliyi” qitənin ölkələri arasında siyasi əlaqələndirmə platformasıdır. Birliyin məqsədi ümumi maraq doğuran məsələlərin həlli üçün siyasi dialoqu və əməkdaşlığı inkişaf etdirmək, Avropa qitəsinin təhlükəsizliyini, sabitliyini və rifahını gücləndirməkdir.
Zirvə Toplantısında ümumilikdə 44 ölkənin dövlət və hökumət başçıları iştirak edirlər. İlk dəfə keçirilən “Avropa siyasi birliyi” Zirvə Toplantısı Avropa ölkələrinin liderlərini bərabərhüquqlu və birlik ruhunda bir araya gətirir. Toplantı ərzində liderlər müxtəlif fikir mübadilələri zamanı sülh və təhlükəsizlik, iqtisadi vəziyyət, enerji və iqlim, miqrasiya və hərəkətlilik məsələlərini müzakirə edə biləcəklər. |
Ən böyük neft treyderi olan “Shell” bundan sonra hər hansı Rusiya tərkibli neft məhsullarını, o cümlədən qarışıq yanacaqları qəbul etməyəcək.
Bizimxeber.az bildirir ki, bu barədə "Reuters" məlumat yayıb.
Dünyanın ən böyük neft treyderi olan Londonda yerləşən Shell, Rusiya yanacağının yanacağın 50%-dən az hissəsini təşkil etdiyi qarışıqlar şəklində Rusiyadan məhsul almağı dayandırıb.
“Reuters”in məlumatına görə, “Shell” Platts ticarət platformasında aviasiya yanacağı üçün yüklərin alınması ilə bağlı müraciətində deyilir ki,: “Bu təklifin şərti odur ki, satıcı tərəfindən satılan və çatdırılan mallar Rusiya mənşəli olmayacaq və qarışdırılmayacaq. Rusiya Federasiyasının məhsulunun hər hansı bir hissəsi ilə və satılan malların daşınması Rusiya Federasiyası ilə başlamayacaq və ya Rusiya Federasiyasının ərazisindən tranzit daxil olacaq. Biz milyonlarla insanın hər gün etibar etdiyi enerji və yanacaq ehtiyatlarını qoruyarkən Rusiya neftini və qazını tədarük zəncirimizdən çıxarmaq üçün çalışırıq. Biz əhəmiyyətli irəliləyiş əldə edirik və buna kömək etmək üçün ticarət şərtlərimizi gücləndirmək üçün daha bir addım atmışıq".
Eyni zamanda, yeni şərtlər “Shell”in Rusiya komponentindən tədricən imtina etdiyi xam neftin alınmasına təsir göstərmir.
Digər Avropa şirkətləri, o cümlədən TotalEnergies, Repsol və BP artıq Rusiya tərkibli neft məhsullarını almırlar. |
Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin Milli Hidrometeorologiya Departamentindən Biosfer.az-a verilən məlumata görə, sabah Bakıda və Abşeron yarımadasında hava şəraitinin dəyişkən buludlu,yağmursuz keçəcəyi gözlənilir. Şimal-şərq və şərq küləyi əsəcək.
Havanın temperaturunun Abşeron yarımadasında gecə 25-28, gündüz 31-36, Bakıda gecə 26-28, gündüz 33-35 dərəcə isti olacağı gözlənilir.
Atmosfer təzyiqi normadan aşağı 757 mm civə sütunu, nisbi rütubət gecə 65-75, gündüz 40-45 faiz təşkil edəcək.
Abşeronun şimal çimərliklərində (Sumqayıt, Novxanı, Pirşağı, Nardaran, Bilgəh, Zuğulba) dəniz suyunun temperaturu 26-27, cənub çimərliklərində isə (Türkan, Hövsan, Sahil, Şıx) 27-28 dərəcə isti təşkil edəcək.
Mülayim şimal-şərq küləyi və zəif dalğalanma çimərliklərdə əlverişli şərait yaradacaq.
Azərbaycanın rayonlarında hava şəraitinin yağmursuz keçəcəyi gözlənilir. Şərq küləyi arabir güclənəcək.
Havanın temperaturunun gecə 22-27, gündüz 35-40, dağlarda gecə 15-20, gündüz 26-31 dərəcə isti olacağı gözlənilir.
Tibbi-meteoroloji proqnoza görə, iyulun 27-də Abşeron yarımadasında günün bəzi saatlarda durğun və rütubətli hava şəraiti gözlənilir ki, bu da əksər meteohəssas insanlar üçün əsasən əlverişsizdir. |
Noyabrın qısa, tez-tələsik axşama qovuşan günortadan sonrası. Çöldə eyni, monoton pıçıltılarla çisələyən inadçı yağış: küçələr bomboş. Odunlar çırtıltıyla yanır sobada. Bu bezdirici yağışa otağımdan baxmaqdan eqoistcəsinə həzz alıram. Bu anda çöldə qalmaq, ya da çölə çıxmağa məcbur olmaq nə pisdir… Bomboş bir yolda təkəri partlamış maşının sürücüsü ola bilərdim; ya da təkərləri palçığa batıb qalmış bir öküz arabasını çıxarmaq üçün – bir yandan burunlarından buxar püskürdən, gözləri bərəlmiş heyvanların qalın dərili budlarına çomaqla vurarkən – bir yandan da palçıqdakı təkəri qaldırmaqdan ötrü çiynimi arabanın altına dirəməli olardım; həm də hürməkdən başqa bir işə yaramayan, iri, amma səfeh bir itin, neylədiyimi anlamayan baxışları altında… Bu cür itləri tanıyıram, ağıllı olmasalar da, insana yazıqları gəlirmiş kimi baxarlar.
Palçıqlı küçələrdə, çayır-çəməndə yağış altında yox, otağımdayam. İsti bir otaqda. Səsini lap azaltdığım radioda “Xor və solo ifada mahnılar”, ayaqlarımda qalın yun corablar – keyfim də yerindədir. Masanın başında oturmuşam; qabağımda maraqla oxuduğum detektiv roman və yarılanmış bir şüşə qırmızı şərab var. Qədəh boşdur, çünki bir az əvvəl, özü də mahnının təsiriylə – axı hər halda, artıq mövcud olmayan bir həssaslıqla keçmişdən bəhs edirdi – axıra qədər içmişdim. Yenidən şərab süzürəm. Arada fikrə gedir (ipə-sapa yatmayan düşüncələrdir bunlar), kimsəsiz təpələrinə qatı buludların topalaşdığı dağa baxaraq şərabımı qurtumlayır (özümü tər içində, təngnəfəs halda dağa çıxarkən təsəvvür edirəm), qalxıb otaqda gəzişir və arada yoğun odunlardan bir neçəsini sobaya atıram. Hələm-hələm tuta bilmədiyim bu ləzzətli anı yağışamı, şərabamı, oxuduğum romanamı, yoxsa otağın istiliyinəmi borcluyam, bilmirəm. Çox vaxt dözülməz saydığım yalqızlıq, bu gün bir imtiyaza çevrilir. Yalqızlıq! Səsli təkrarlayıram bu sözü, sonra da hecalayıram: Yal-qız-lıq. Mərkəzi Cenevrədə olan WLO-ya (World Lones Organisation – Dünya Yalqızlar Təşkilatı olmalıdır, ya da ona oxşar bir şey; Cenevrədə olmasa da, oralarda bir yerdədir) müraciət edib üzvlük şərtlərini öyrənməliyəm. Üzümdə nataraz bir gülüş, öz-özümə əylənməyin nəşəsi.
Pəncərənin qabağındayam. Əllərim şalvarımın ciblərində, dodağımda külü uzanmış bir siqaret, tənbəl-tənbəl dayanmışam. Radiodakı yaylı tambur təsnifi (nədənsə ölümü, məzarlıqda aram-aram titrəyən sərv ağaclarını yada salır; dayaz “Yeşilçam” filmlərinin təsiridir) havanı bir az ağırlaşdıran kimi olur. Yüngülləşdirmək üçün bir qurtum şərab necə olar? Özümdən xoşum gəldi, yaxşı fikirdir. Böyük bir qurtum, belə, bardağın yarısı qədər filan. Küçədə də, kələ-kötür səki daşları arasında xırda gölməçələr əmələ gəlib. Xırdaca yağış damlaları, bapbalaca məxluqların rəqsinə oxşar şəkildə suyun üstündə tərpəşir. Ağzımı əlimin arxasıyla silirəm. Başqa bir filmin təsirilə də ola bilər (xüsusilə də kovboylar haqda), amma bu cür xırda detallarla əlləşməyəcək qədər yol qət etdiyimi düşünürəm. Çünki bu da özünə kənardan baxıb şişirtmək oyunudur. Bu cür oyunlara tabım yoxdur artıq. Yorğunam. Yaylı tambur təsnifi: “Məndən bu qədər”, – deyir və solist mahnıya keçir: “Bir ehtimal da var, o da ölməkdir” deyirsən? Bu da bardaqdakı şərabın axırı (deyəsən bir şüşə bəs etməyəcək).
Ölümün nə işi var belə bir gündə…
Bir qarğa, tək başına uçan, islanmış bir qarğa. Onu izləyirəm. Havaya, günə və mənə uyğun bir görüntü. Yalqızlığın simvolu, çirkinlik nişanəsi (WLO-nun qarğa emblemli bayrağına nə deyəsən…). Sirli səsiylə qaqqıldayır. Radionun acığına yeganə ehtimalın ölüm olmadığını deyir sanki. Bəlkə də, mən belə başa düşmək istəyirəm. Bir haray, bir fəryad, ya da yalqızlıqdan zövq alırmış kimi dərindən bir nalə çəkir… Şərab bitmək üzrədir.
Elə pəncərədən aralanmaq istəyəndə, küçədə görünən bir neçə nəfər diqqətimi çəkir və dərhal da bunun bir dəfn mərasimi olduğunu anlayıram, amma iş işdən keçir. Belə bir gündə cənazə görmək… ürəyim sıxılır. Pəncərənin qabağında baş qatdığım üçün özümə əsəbiləşirəm. Bu andan sonra gördüyümü görməmiş kimi davranaraq içəri keçmək, cənazə aparanların keçib-getmələrini izləməkdən daha çox pozar əhvalımı, bilirəm. Belə bir “qaçış” günün qalan hissəsini əzablar içində keçirməyimə səbəb ola bilər. Daima pambıq iplikləri. Pambıq iplikləri daima. Bunu da “izaholunmaz təsadüflər”dən biri kimi qəbul edib küçəyə baxıram. Bir dəfn mərasimi üçün məcburi olandan da xeyli az insan keçir pəncərənin altından. Çox sürətlə, sanki qaçaraq gedirlər. İmamın (mollanın – red.) arxasında tabutu daşıyan dörd nəfərdən başqa kimsə yoxdur. Biri topal olduğu üçün, tabut qəribə şəkildə, dalğalı hərəkətlə irəliləyir. “Kimsəsiz bir ölüymüş”, – düşünürəm, tabutu aparanların ölünü heç tanımadıqlarına mərc çəkməyə də varam. Bu son mənzilə olan səyahəti də həyatda necə tənhalıq çəkdiyinin, kimsəsiz öldüyünün, bəlkə də, cəsədinin neçə gün sonra soyuq bir evdə tapıldığına işarədir. Ovurdları çökmüş solğun və küskün bir üz gəlir ağlıma: saqqalı da biz-biz və ağappaq. Yaşından qoca görünür. Həyatı sürətlə gedən bir nəqliyyatın pəncərəsindən seyr etmiş kimi. Ağrılar və məyusluqlar. Haqq-hesabını illər öncə aparıb və heç nəyə münasibət bildirmədən ölümü gözləyib günlərlə. Gözləri açıq, qorxunc bir ölü keçir pəncərəmin altından.
Gün nəzarətimdən çıxır artıq. Tanımadığım biri, tənha bir ölü, bu yağışlı gündə gözümün qabağından keçib gedirsə, daha evdə otura bilmərəm.
Yağmurluğumu geyinib çölə çıxıram. Küçə boşdur. Cənazənin aparıldığı tərəfə qaçıram. Bir küçəyə dönəndə beş nəfərlik o qrupu görürəm; sürətlə başqa küçəyə dönürlər. Məzarlığa ən qısa yoldan çatmaq üçün ara küçələri seçiblər, yəqin. Təngnəfəs halda onlara çatıram və irəlidə, sağda gedən topala yaxınlaşaraq onu əvəzləmək üçün tabutun həmin küncünü ondan alıram. Əməllicə yorulduğu bəlli olan topal (iliyinə qədər islanıb) təəccüb və nədənsə qorxu dolu bir nəzərlə mənə baxır: qara cübbəsi dalğalanaraq qabağımızca tələsik addımlarla gedən imam bunun fərqində olmur. Daş döşənməmiş, palçıqlı bir küçədən keçirik. Evlər bitir, məzarlıq yolundayıq. Bir ara çiynimin üstündən arxaya baxıram, yenə dörd nəfərik. Topal aradan çıxıb.
Məzarlıq əvəzinə bir bataqlığa giririk. Palçığa batıb çıxaraq, çətinliklə yeriyə bilirik. Ayaqqabılarım xeyli ağırlaşır. Bir ölü sanki iki olur. Çiynimdəki yükü daşımağa gücüm çatmır. Sol tərəfimdəkinin məstin üstündən geyindiyi rezin çəkməsi palçığa batıb ayağından çıxanda, o da təbii şəkildə bir anlıq dayananda tabutun tarazlığı pozulur və bu bədbəxt ölünü güc-bəla saxlayıb, yerə düşməyə qoymuruq. Müvazinətimiz düzələndə iki addım geri gedirik, çünki onu başqa cür saxlamaq mümkün deyil, yerə yapışmış rezin çəkməni ayağı ilə dartışdırarkən nəsə donquldanır, amma dediyini anlamıram. Çiynində daşıdığı mərhumu da, müqəddəs vəzifəsini də, qüsulunu da vecinə almadan açıq-saçıq nələrsə dediyinə əminəm. Çünki məsti məzarlıq palçığına bulaşdı; hər addımda qəribə səslərlə ayağı rezin çəkmədən çıxacaqmış kimi olur, amma o, şikəstsayağı yeriməklə bunun qabağını alır.
“Bütün bunlara dözməyə məcburammı?” – düşünürəm; isti otağı, keyfimə keyf qatacaq ikinci şüşə şərabı orda qoyub, bir ölünün hayına düşdüm. Zəhrimar şərab, bütün bunlar onun ucbatındandır! Tənha bir ölüymüş; tabutun içindəki bunun fərqindədir, sənin ona dəstək verdiyini bilir sanki. Təmtək yaşarkən, qorxular uydurub həyatı ağılagəlməz formada tədqiq edərkən haradaydınız, ya da haradaydım. Zəhrimar şərab və zəhrimara qalmış lazımsız həssaslıqlar! Topal qaçdı. Xilas oldu. İndi isti bir kafedə çayını qurtumlayıb ölünün goruna döşəyir, yəqin. Ölü kimdir? Bilmirəm. O biri üç nəfərin və imamın da bilmədiyinə mərc çəkərəm. Qara cübbəsi islanıb imamın, qaşları çatılıb və bu bədliyi bəyənmədiyini bəlli edərək mısmırığını sallayıb. Peşəsinin bu cəhətini sevmədiyi bəllidir. Günahını almayım, amma dua oxumadığı gün kimi ortadadır.
Yeni qazılmış bir məzarın başındayıq. Tabutu yerə qoyuruq. Dördümüz də dizlərimizi ovuşdurub bir az dincəlirik.
Çuxur yarıya qədər suyla doludur. İmam bu işi tez-bazar bitirmək üçün əllərini açaraq ayələr oxumaya başlayır. Ölən özümmüşəm kimi diksinirəm: vecinə də deyil bunun, suya göməcək cəsədi.
“Bir dəqiqə! – deyib sükutu pozuram. – Onu bu çuxurda basdıra bilmərik. Əvvəlcə suyu çəkib kənara tökməliyik!
İmamın qəzəbli gözləri silah lüləsi kimi üstümə dikilir: “Bu da Allahın mərhuma bir inayətidir. Rəhmət içində basdırılacaq”.
“Olmaz, – deyirəm sərt şəkildə, – belə basdırmaq olmaz. Mən bir şey tapıb bu suyu boşaldaram”.
Bunu gözləmədikləri üçün heyrətlənirlər. Başlarını aşağı salıblar, etiraz etməyə halları yoxdur. Ancaq şərab qoxusunu hiss etsələr, bilmirəm, işin axırı necə olar.
“İndi gəlirəm, – deyirəm, – gözləyin”.
Palçığa bata-bata yeriyirəm. Yağış hələ yağır. “Nəsə tapmalıyam, – düşünürəm, –suyu ordan boşaltmaq üçün bir şey…. Yoxsa o səylər onu eləcə basdıracaqlar”. “İşə bax, – deyirəm bir tərəfdən də, – nə gözəldi, isti otağımda şərabımı qurtumlayaraq yağışın ləzzətini çıxarırdım. Yağış o yox, bu imiş, deməli”.
“Nəsə bir şey!.. – deyə qışqırdım, çox ayıb iş tutduğumu bilə-bilə; çox ayıbdı, çünki bunun dalınca: “Axı o oğraşı suya atmaq olmaz…” – dedim; özü də ucadan. Halbuki onu tanımırdım. Belə vəziyyətlərdə mütləq bir möcüzə baş verir, bundan əmin olmasaydım, məzarlıqdan çıxıb nəsə axtarmazdım. Axırda, düz yolun qırağında, xeyli tullantı arasında paslı bir tənəkə qutu gördüm. Geri qayıdanda, məzarlıqda, ölünün başında qapqara bir heykəl kimi dayanmış imamdan başqa heç kim qalmadığını gördüm. Qəzəblə: “O birilər hardadırlar?”– bağırdım. İmam bezgin səslə: “Getdilər”, – dedi. “Yəni qaçdılar?! Ölünü mən basdıracam? Hamısı cəhənnəm olsun!” İmam: “Tövbə, tövbə, – dedi, – günahdır”. “Günahdan-münahdan keçib, imam əfəndi, mən çuxura girirəm, yəni məzara. Belə işlərdən xoşum gəlmir, amma gördüyün kimi, məcburam. Əvvəlcə bu suyu qırağa tökəcəm, sən də nə qədər dua bilirsənsə, oxu. Su quruyanda ölünü basdırarıq…”
Dizlərimə qədər suyun içindəyəm. Başım fırlanır. Məzarın xofu basıb. Gətirdiyim tənəkə qutu deşikmiş. Suyu məzardan çölə tökmək istəyəndə üst-başıma dağılır. İmam gözlərini yumub (məni görmək istəmir, təbii) süni bir vəcd halında dodaqlarını tərpədir. Su da boşalıb-qurumaq bilmir. “Kömək elə, imam əfəndi” desəm, etməzsən, çünki cübbən bulanar. Aç tabutu, uzat ölünü… azaltdım suyu, azalda bildiyim qədər… Ürəyində qəhqəhəylə gülürsən, elədirmi… Neynim, alınmır, yerdən su fışqırır elə bil… Yavaş, imam əfəndi, yavaş…”
Kəfənə bükülü sısqa, balaca bir bədən. İnsanın ölüsü ağır olur, deyirlər, amma bu elə deyil. Yuxuda görsəm diksinəcəyim bir işin içində çox sakit davranıram: üst-başım palçıqdır, məzara taxtalar düzürəm. Yağış inadla güclənir. İşi bitirib, çıxmaq üçün əlimi uzadıram. Qabarlı bir əl yapışır əlimdən. Ayağında rezin çəkmələr var. Baxıram, imam deyil. Başqa biridir.
– O oğraş hardadır, – deyirəm.
Çiyinlərini çəkir, kimi dediyimi bilmir.
– Pul sənlikdir? –soruşur.
– Nə pul?
– Məzarı mən qazmışam…
Bir an göz-gözə gəlirik.
– Mən verəcəm pulu, – deyirəm, – amma əvvəlcə o beli götür, məzarı doldur. Yorğunam. Pis gündəyəm.
Çömbəlib bir məzara daşına söykənirəm. Dizlərim titrəyir. Alnıma yapışmış saçlarımdan üzümə su süzülür.
O, işini tamamladı. Ovcuna bir az pul basıram. İşin haqqı nədir bilmirəm, amma verdiyimdən razı qaldığı üzündən oxunur.
– Başın sağ olsun, – deyir.
– Sağ ol, – deyirəm.
Çaşqınlıq içindəyəm. Adamın səndələyə-səndəyələ yeriməyinə baxıram bir qədər. Tanımadığım, üzünü belə görmədiyim birinin məzarı başındayam. Yağış yağır. Səs eşidirəm: “Qarr!” Başımı qaldırıram. Bir qarğadır. Yalqız, islanmış bir qarğa. Bəlkə də, pəncərəmdən ləzzətlə küçəyə baxıb şərabımı qurtumlayanda keçən o quşdur. Məni təqib edir. Başıma açdığım oyunlar ona ləzzət verib, yəqin…
Otağımdayam. Hər şey bir neçə saat əvvəl qoyub getdiyim kimidir. Qaldığım yeri tapmaq üçün səhifələrin arasında kibrit çöpü dürtdüyüm roman, boş şərab şüşəsi və bardaq masada eləcə qalıb. Zaman-zaman nəsnələrin yerləri belə hüzünlü ola bilir. Tez çay dəmləməliyəm, çünki çox üşümüşəm. Pəncərənin qabağına keçib çölə baxıram. Yenə yağış, yenə gölməçələrdə oynaşan damlalar, yenə bomboş bir küçə. Heç nə dəyişməsə də, hər şey necə də dəyişmiş kimi görünür.
Kim idi o adam? Günümü zibilə döndərən, məni bu hala salan kim idi?
Pəncərənin qabağında, gözdən itənə qədər izlədiyim qarğanın dalınca baxarkən tapıram cavabı: O, WLO-nun üzvüydü.
Tərcümə: Qismət
Sim-sim.az gündəlik köşə, araşdırma, esse, poeziya və nəsr nümunələri, eləcə də kino, teatr, musiqi, rəssamlıq, memarlıq və incəsənətin digər sahələrinə aid geniş spektrdə maraqlı materiallar təqdim edir.
Portalda ölkəmizdə və xaricdə çap olunmuş kitablar haqqında resenziyalar, tanınmış incəsənət xadimləriylə müsahibələr, müzakirələr və debatlar, dünya mədəni irsiylə bağlı tərcümə materialları dərc olunur. |
Yeni doğulmuş buzovların doğumdan sonrakı müddətdə xəstəliklərə yoluxma riski yüksəkdir. Bir qrup bakteriya və viruslar orqanizmdə infeksiyanın yaranmasına səbəb olur. Buna görə də heyvandarlıq təsərrüfatlarında yeni doğulan buzovların 80-90%-i xəstələnə və ya ölə bilər. Xəstəlikdən sağ çıxanlarda isə inkişafdan qalma və ya damazlıq keyfiyyətinin itirilməsi kimi hallarla qarşılaşmaq mümkündür. Xəstəliklərin əsas səbəblərindən biri boğazlıq dövrü ilə əlaqədardır. Bu dövrdə plansız yemləməyə məruz qalan inəklərdə çətin doğuşla yanaşı, fizioloji olaraq sağlam olmayan balaların doğulması hadisəsi də müşahidə edilir. Şəkər çuğunduru, keyfiyyətsiz yonca, qarğıdalının saralmış hissəsi və samanla intensiv yemləmə zəif balaların doğulması və ya görmə qabiliyyətinin itirilməsinə səbəb olur. Qida rasionunda kifayət qədər beta-karotin və ya A vitamininin olmaması qış aylarında doğulan balalarda xəstəliklərə qarşı müqaviməti azaldır. Beta-karotinin təbii mənbəyi yaşıl yemlərdir. Həmçinin ana heyvan başqa bir tövləyə köçürülüb orada doğum etdikdə yeni doğulmuş balanın immun sistemi zəif olur.
Bundan əlavə, boğazlıq dövründə həddindən artıq piylənmə, hərəkətsizlik, təsərrüfatda gigiyenik qaydalara əməl edilməməsi, heyvanların günəş işığından faydalana bilməməsi və qocalıq kimi amillər yeni doğulmuş buzovların sağlamlığına mənfi təsir göstərir. Buna görə də yaşlı heyvanlar arasında təbii və ya süni mayalanmanın qarşısı alınmalıdır. Boğaz heyvanların süd sağımı doğuşdan ən azı 6-8 həftə əvvəl dayandırılmalıdır. Buna qurutma dövrü deyilir. Qurutma dövründə yemləmədə məhsuldarlıq payı nəzərə alınmamalı və heyvanlara konsentrat yem verilməməlidir. Yeni doğulmuş buzovlar bədən temperaturunun sabit saxlanılmasında çətinlik çəkirlər. Çünki ana bətnində steril şəraitdə inkişaf edən buzov xarici mühitə çıxdıqda ətraf mühitə uyğunlaşa bilmir.
Buna görə də bala doğulduqdan dərhal sonra ona ağız südü verilməlidir. Buzovun lazımi miqdarda ağız südü qəbul etməməsi xəstəliklərə tez yoluxmasına səbəb ola bilər. Ağız südündə quru maddənin miqdarı adi südün
tərkibinə görə 2-2,5 dəfə çoxdur. Həmçinin zülalın miqdarı 18% olmaqla, adi südə nisbətən 4-5 dəfə çoxdur. Bu baxımdan ağız südü həyati əhəmiyyətə malikdir. Yeni doğulmuş buzovlarda həzm sistemi 36-48 saatdan sonra fəaliyyətə başlayır. Doğumdan sonrakı ilk saatlarda verilən ağız südü mədə və bağırsaqlarda heç bir dəyişikliyə səbəb olmadan birbaşa qan dövranına daxil olur. Buzovlarda immun sistemini formalaşdırmaq üçün
doğumdan sonrakı ilk 3 saat ərzində canlı çəkinin 5%-i və 24 saat ərzində canlı çəkinin 10%-i qədər ağız südü verilməlidir. Doğumdan yarım saat sonra buzov ayağa qalxmalıdır. Artıq miqdarda südün verilməsi zamanı bağırsaqlarda bakteriyalar sürətlə inkişaf etdiyinə görə iltihaba səbəb olur. Lazım olandan daha çox ağız südü hasil olduğu halda, qalan mayenin dondurulması tövsiyə edilir. Buzovlar üçün ən təhlükəli xəstəliklərdən biri diareya
(ishal) xəstəliyidir. Xəstəlik nə qədər tez aşkarlanarsa, bir o qədər yaxşı olar. Buzova yaxınlaşanda dərhal ayağa qalxmırsa, belini əyib başını aşağı salırsa, döşənəkdə qanlı və ya açıq-boz rəngli kütlə görünürsə, bu simptomlar xəstəliyə işarədir. Baytar gələnə qədər buzova kifayət qədər su verilməlidir.
Diareyanın iki növü vardır: infeksion və qidadan qaynaqlanan. Qidanın səbəb olduğu diareya çox vaxt özü müalicə olunur və ölümcül deyildir. Lakin patogenlərin inkişafı üçün əlverişli şərait yarada biləcəyinə görə ciddi qəbul edilməlidir. Bakteriya və ya virusların səbəb olduğu infeksion diareya sanitar vəziyyətin qənaətbəxş olmamasından irəli gəlir. Güclü və sağlam buzov əldə etmək üçün onlara steril şərait yaratmaq lazımdır. Sidiklə islanmış döşənəklər ammonyakın yaranmasına səbəb olur. Heyvanların dərisi və tüklərinin quru olduğu, ventilyasiyanın havanı təmizlədiyi, lakin çox qurutmadığı bir mühit yaradılmalıdır. Döşənək yaş olarsa, dəyişdirilməli və yaxud yerə daha çox küləş tökülməlidir. |
Hər kəs siqaret, spirtli içki və sağlam qidalanmamaq kimi zərərli vərdişlərin orqanizmə mənfi təsir etdiyini bilir.
Lakin gündəlik həyatımızın bir hissəsi olan elə vərdişlərimiz var ki, onlar da sağlamlığımız üçün zərərlidir.
TurpKimi.com Türkiyə mediasına istinadən xəbər verir ki, alimlər əllərin isti, yoxsa soyuq su ilə yuyulmasının daha münasib olduğunu araşdırıb. Aparılan müxtəlif araşdırmalar nəticəsində isti və soyuq suyun mikrobları məhv etmək, əllərimizdəki bakteriyaları təmizləmək təsirinin eyni səviyyədə olduğu sübut edilib.
Yəni, bakteriyaların təmizlənməsində suyun hərarəti rol oynamır. Bununla belə, əllərin soyuq su ilə yuyulmasının daha faydalı olduğu öz təsdiqini tapıb. İsti suyun bakteriyaları daha yaxşı məhv etməsi haqda yayılmış fikirlər, əslində, yanlışdır.
Əllərin soyuq su ilə yuyulması daha məqbul seçimdir. Çünki əllər ilıq su ilə yuyulduqda, dəri yumşalır və dəri mikroblara qarşı daha həssas olur. |
Aşağıdakı siyahı, qeyd olunan səhifəyə (və ya qeyd olunan kateqoriyadakı səhifələrə) daxili keçid verən səhifələrdə edilmiş son dəyişikliklərin siyahısıdır. İzləmə siyahınızdakı səhifələr qalın şriftlə göstərilmişdir.
Son dəyişiklik seçimləri Son 1 | 3 | 7 | 14 | 30 gün ərzindəki son 50 | 100 | 250 | 500 dəyişikliyi göstər
Qeyri-anonim istifadəçiləri gizlə | Anonim istifadəçiləri gizlə | Mənim redaktələrimi gizlə | Botları göstər | Kiçik redaktələri gizlə | Səhifə kateqoriyalaşdırmalarını göstər | Göstər: Vikiverilənlər
4 dekabr 2022 19:02 vaxtından başlayaraq yeni dəyişiklikləri göstər
Adlar fəzası: hamısı (Əsas) Müzakirə İstifadəçi İstifadəçi müzakirəsi Vikipediya Vikipediya müzakirəsi Fayl Fayl müzakirəsi MediaViki MediaViki müzakirəsi Şablon Şablon müzakirəsi Kömək Kömək müzakirəsi Kateqoriya Kateqoriya müzakirəsi Portal Portal müzakirəsi Qaralama Qaralama müzakirəsi TimedText TimedText talk Modul Modul müzakirəsi Qadcet Qadcet müzakirəsi Gadget definition Gadget definition talk Seçilən xaricindəkiləri Əlaqəli ad sahəsi
Etiket süzgəci: 2017 viki-mətn redaktoru Android tətbiqetməsi vasitəsilə redaktə Avtobioqrafiya AWB azərbaycanca olmayan məzmun əlavəsi bağırma blanking Boşaltma campaign-external-machine-translation Cavab DiBabel [1.2] discussiontools (hidden tag) discussiontools-added-comment (hidden tag) discussiontools-source-enhanced (hidden tag) Dəqiqləşdirmə keçidləri Dəyişdirilmə E-mail ünvanının əlavə edilməsi Emoji Fountain [0.1.3] Geri qaytarma Geri qaytarıldı IABotManagementConsole [1.2] iOS tətbiqetməsi vasitəsilə redaktə Kütləvi mesaj mentor list change Mentorluq modul sualı Mentorluq paneli sualı meta spam id Mobil redaktə Mobil tətbiqetmə vasitəsilə redaktə Mobil veb redaktə Modified by FileImporter Müzakirə səhifəsində imzanın istifadə olunmaması Müzakirə şablonlarının çıxarılması Mənbə MəzmunTərcüməsi MəzmunTərcüməsi2 məzmunun maketinin dəyişilməsi Newcomer task: copyedit Newcomer task: expand Newcomer task: links Newcomer task: references Newcomer task: update PAWS [1.2] PAWS [2.1] repeated xwiki CoI abuse SectionTranslation SWViewer [1.0] SWViewer [1.2] SWViewer [1.3] SWViewer [1.4] T144167 Test redaktəsi Twinkle Tövsiyə edilir: keçid əlavə et Təkmilləşdirilmiş mobil redaktə vandalizm Veb formatında vikikeçid VikiAnbar xaricindən şəkil əlavəsi Vikirəğbət Vizual Vizual redaktor Vizual redaktor: Keçid etmə Vizual redaktor: Yoxla wikieditor (hidden tag) Yeni bölmə Yeni gələn tapşırığı Yeni istifadəçinin öz adını əlavə etməsi Yeni istiqamətləndirmə İstinad etiketləri silindi İstinad şablonu silindi İstiqamətləndirilmiş səhifənin dəyişdirilməsi İstiqamətləndirmənin silinməsi Əllə geri qaytarma |
Sizlərə ASUS-un ROG adı altında yeni Gaming telefon istehsal edəcəyini sizlərə demişdik. Bugün ASUS Computex2018-də öz yeni telefonunu təqdim etdi. Öz gözəl dizaynı və texniki xüsusiyyətləri ilə digər Gaming telefonlardan qat-qat üstün özəlliklərə malikdir. Gəlin bu özəlliklərə yaxından baxaq.
Dünyada ilk 2.96 GHz sürətində işləyən Snapdragon 845 prosessoruna malikdir. AnTuTu xalı isə 304183 dəyərindədir. 8 GB ram və 512 GB yaddaşa sahibdir bu model.
Arxasında ASUS ROG logoso RGB rəngləndirməyə malidkir. Telefonun ekranı 90 Hz təzələmə sürətinə və 1 ms gecikməyə sahibdir. Bu isə yaxşı göstəricidir. Düzdü Razer Phone-da 120 Hz idi amma ROG Phone-da olan göstərici pis deyil. Ekran HDR dəstəyinə malikdir ki, bununlada oyunlarda daha parlaq və daha gözəl görüntü keyfiyyətinə sahib olacıyıq.
ROG Phone həmçinin 3D Vapor-chamber Cooling sistemine malikdir ki, telefon oyunlarda çox isinməyəcək. Bu isə oyunsevərlər üçün çox yaxşı bir özəllikdir. Telefonun X20 LTE modemi daha da təkmilləşdirilib. Bu isə oyunlarda rahat və donmadan oynamağımıza imkan verəcək.
ROG Phone-da X modu olacaq ki, ümumi cihaz tam oyuna aid olacaq. Yəni arxa planda olan bütün proqramları bağlayaraq ramı və internet gücünü tam şəkildə oyununa yönləndirir və oyundan daha çox performans almaq olur. Həmçinin X modu vasitəsi ilə ASUS-un əlavə AeroActive Cooler soyuducusunuda telefonda istifadə etmək olur.
ROG Phone UltraSonic Airtriggers-ə malikdir. Yəni telefonun yan hissəsində həssaslığa cavab verən virtual düymələr var.
Telefondan Desktop-style, Big Screen Mode və Dual Screen Handled Mode kimi istifadə etmək mümkündür. Bunlar isə telefonu bütün telefonlardan fərqləndirən və üstün tutan ən əsas özəlliklərdir. |
XXI əsrdə də gerizəkalılıq etmək olarmış. Hərdən zarafatca bəzi qardaşlar deyir ki, Azərbaycan bərəkətli torpaqdır, hər cür balqabaq, boranı, xiyar, pomidor yetişdirir. Düz də deyiblər. Bu yaxında kim olduqlarını bilmədiyimiz bəzi məxluqlar ölkənin imanlı ruhanisi kimi tanınan Şeyx Sərdarı Şeyx Nəsrullah kimi qələmə verməyə çalışdılar. Mümkündür, XXI əsrdə Şeyx Sərdarın fotosunu götürüb "Ölülər" filmindəki Şeyx Nəsrullaha yapışdırıb növbəti film də çəkmək olar. Amma, bu quşbeyinlər daha anlamayıb ki, şiə düşmənlərindən hər növ alçaqlığı gözləmək olarsa da ki, şiəni gözdən salmaq üçün başqa metodlara əl atmaq lazım idi. XXI əsrdə sizə kim inanar axı? Bu cür müasir texnikadan istifadə edə bilirsiniz, amma ağlınızdan istifadə edə bilmirsiniz? Bilmirsiniz ki, etdiyiniz şərəfsizlik yapışmaz. Bu işi hansı alçağın etdiyini bilməsək də, o dəqiqdir ki, Azərbaycanda Şeyx Sərdarı ləkələmək istəyən alçaqlar vardır. Bir dəfə həbs edildi, ikinci dəfə də həbsə salındı. Adını vətən xaini qoyublar. Məlumdur ki, qurama ittihamlar bir işə yaramadığı üçün indi də istəyirlər ki, şiə ruhanilərini bu cür gözdən salsınlar.
Gəlin dəlilli sübutlu danışaq, aldanan bəzi dindarlar da bilsin.
Əziz dindar qardaşlar, siz Şeyx Sərdarı indiyədək imanlı insan kimi tanımısız. Bu yəqininizi ucuz bir şəkk (şübhə) ilə sındırıb kişinin haqqına girməyin. Deyə bilərsiniz ki, insan çiy süd əmib, yoldan aza bilər. Düzdür, biz yoldan azmaq məsələsini heç kimdən, heç Şeyx Sərdardan da istisna etmirik. Amma, gözünüzlə görmüsünüzmü? Xeyr. Bu dövrdə bu cür işləri düzüb qoşmaq mümkündür. Sosial şəbəkərdə feyk-şantaj videolar yazsanız, bunun nə qədər nümunəsini görə bilərsiniz. Üstə gəl, şiəyə hürən nə qədər sionist agenti var. Belə işləri düz qoş eləmək çox asandır.
İkincisi, məgər, Şeyx Sərdar bu qədər tədbirsizdir ki, kimisə şantaj eləsin, özü də videoda görünsün? Məgər edə bilməzdi ki, özünün olduğu hissələri kəsib videodan çıxartsın?
Üçüncüsü, deyirlər ki, güya Hacı Sərdar bunu Cəlalı şantaj edib İrana işləməyə məcbur etmək üçün edib. Amma bu barədə bir dənə də kəlmə, işarə, ipucu videoda keçmir. Hardan bu qərara gəlmisiz axı? Dördüncü, məgər sionist tulalarına görə Azərbaycanda şiələr "İran agenti" deyilmi? Zatən sizə görə Şeyx Sərdar başda olmaqla İranda təhsil alan bütün ruhanilər, onların "kruqları" İrana "işləmirmi", könüllü "İran agenti" deyilmi? Könüllü "agenti" kim məcbur edə bilər axı.
Ona görə də bu cür ucuz şoularla heç kimi inandıra bilməzsiniz.
Ölün yerə girin ki, bu cür səviyyəsiz işlər etdiniz, məqsədiniz şiəliyi gözdən salmaq idi amma Şeyx Sərdara məhəbbət, şiəliyə rəğbət bir az daha çox artdı. Nə qazandınız ki, onsuz da heç kim inanmadı.
Buradan fürsəti qənimət bilib bu işi edənlər əgər, hakimiyyət adamlarıdırsa onlara demək istəyirik ki, ümumiyyətlə bu cür işlər etməyin. Baxın heç uzağa getməyək, bir neçə ilə qədər iqtidar tərəfindən bəziləri məqsədli şəkildə müxalifət nümayəndələrini söyüb təhqir edirdilər. Bu tərbiyəsizliyin təməlinin qoyulması iqtidarın öz əleyhinə işlədi. Bu gün həmin rıçakdan istifadə edən nə qədər mühacir var ki, xarici ölkələrdə iqtidar nümayəndələrini təhqir edirlər. Bunumu istəyirdiniz? Allah şahidimiz olsun ki, biz heç kimin təhqir və şantaj olunmasını istəmirik. Amma, bu alçaqlığa rəvac verməyin, şərait yaratmayın, biganə yanaşmayın. Yoxsa bu cür işlərə ölkədə rəvac verilsə sizləri də bu cür saxta videolar ilə rüsvay etmək istəyənlər meydana çıxacaq. Mübarizə aparanda kişi kimi mübarizə aparmaq lazımdır. Biz nəsihət etdik, bizi dinləyin, sonra deməyin ki, demədiniz. |
BÖYÜK LIDERIN 90 ANI OXUCULARA MÜRACİƏT TƏRCÜMEYI-HAL ƏSƏRLƏRİ MƏLUMAT-SORAQ MATERİALLARI TARİXİ ARAYIŞLAR ÜMUMİ TARİXİ ARAYIŞLAR HEYDƏR ƏLIYEV AZƏRBAYCAN ELMINDƏ DÜNYA MƏTBUATI AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ PREZİDENTİ HEYDƏR ƏLİYEVİN SƏFƏRLƏRİ HAQQINDA MƏŞHURLAR HEYDƏR ƏLİYEV HAQQINDA ƏLAVƏ SƏNƏDLƏR OÇERKLƏR VİDEO-BLOK XƏRİTƏ VƏ QRAFİKLƏR ƏLAMƏTDAR TARİXLƏR KİTABXANANIN XƏRİTƏSİ CHOOSE LANGUAGE Arabic Azerbaijani Belarusian Bosnian Bulgarian Chinese Croatian Czech Danish Dutch English Estonian Finnish French Georgian German Greek Hebrew Hungarian Icelandic Indian Indonesian Italian Japanese Kazakh Korean Kyrgyz Laothian Latvian Lithuanian Macedonian Norwegian Persian Polish Portuguese Romanian Russian Serbian Slovak Slovenian Spanish Swedish Tagalog Thai Turkish Turkmen Ukrainian Urdu Uzbek Vietnamese
Axtarış
ƏSƏRLƏRİ / MÜSAHİBƏLƏR
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Heydər Əliyevin Prezident Sarayında Cenevrə Demokratiya Quruculuğu İnstitutunun "Media dəstəyi layihəsi" çərçivəsində Bakıda keçirdiyi konfransda iştirak edən Gürcüstan və Ermənistan jurnalistləri ilə görüşü - 1 iyul 1999-cu il
Salam əleyküm, qamarcoba, barev!
Sizi Azərbaycanda salamlayıram. Bu görüşü əlamətdar hadisə hesab edirəm və indiki halda jurnalistlərin bir-biri barədə daha çox məlumata malik olması üçün, başlıcası isə, zənnimcə, münasibətlərin gələcək inkişafından ötrü müəyyən körpülər salmaq üçün yaxşı təşəbbüs göstərdiklərini vurğulayıram.
Burada Gürcüstan və Ermənistan jurnalistləri iştirak edirlər. Cənubi Qafqaz həmişə bununla şöhrətlənmişdir ki, burada xalqlar dostluq etmiş, bir-birini dəstəkləmişlər, hərçənd münaqişələrin, qarışıqlıqların yarandığı vaxtlar da olmuşdur. Ümumiyyətlə, Qafqaz bütün dünyada öz səciyyəvi xüsusiyyətləri, xarakterləri, adətləri, mərasimləri, ənənələri olan bölgə kimi məşhurdur. Bunlar dünyanın digər bölgələrindəkindən müəyyən dərəcədə fərqlənir. Ona görə də bütün dövrlərdə səyyahlar, tarixçilər Qafqaza, xüsusən da onun Cənubi Qafqaz adlanan hissəsinə - Gürcüstana, Ermənistana və Azərbaycana böyük maraq göstərmişlər.
Keçmişdə ölkələrimizdə dövlətlər olmuşdur. Bu əsrin əvvəllərində ölkələrimiz, xalqlarımız əslində eyni bir vaxtda azadlıq, müstəqillik əldə etmiş, lakin sonra onu da təxminən eyni vaxtda itirmişlər. 1991-ci ilin axırlarında Sovetlər İttifaqının süqutu ilə əlaqədar Cənubi Qafqaz respublikaları yenidən dövlət müstəqilliyi, suverenlik və azadlıq qazanmışlar. Səciyyəvi haldır ki, oktyabr inqilabından, çar imperiyasının süqutundan sonra, 1918-ci ildə Gürcüstan, Ermənistan və Azərbaycan nümayəndələri Tbilisiyə toplaşaraq, ən əvvəl Cənubi Qafqazın müstəqilliyi məsələsini birgə müzakirə etmişdilər. Gündəlikdə Zaqafqaziya seymi yaradılması və başqa məsələlər dururdu. Amma onlar razılığa gələ bilmədilər, dağılışdılar və demək olar ki, eyni vaxtda Gürcüstanda da, Ermənistanda da, Azərbaycanda da müstəqillik elan edildi. Bu, 1918-ci ilin mayında oldu. 1920-1921-ci illərdə sovet hakimiyyətinin yaradılması ilə əlaqədar ölkələrimizin müstəqilliyi keçmişdə qaldı və biz hamımız müttəfiq respublikalar kimi Sovetlər İttifaqının tərkibində yaşamağa başladıq.
Əlbəttə, keçmişdən o mənada danışmaq olar ki, o vaxt da yaxşı və müsbət cəhətlər çox olmuşdur, ancaq mənfi cəhətlər də çox idi. Müstəqilliyi itirməyimiz, əlbəttə, xalqlarımız - gürcü, erməni və Azərbaycan xalqları üçün fəlakət idi. 70 il Sovetlər İttifaqının tərkibində, daha doğrusu, sovet imperiyasında yaşamağımızın, əlbəttə, öz iradəmizdən asılı olmayaraq yaşamağımızın da o mənada öz xüsusiyyəti var ki, həmin dövrdə, necə deyərlər, respublikalarımız çox fəal əməkdaşlıq edir və xalqlarımız arasında dostluğu mümkün olan hər cür tədbirlərlə möhkəmləndirirdilər.
1991-ci ilin axırlarında Sovetlər İttifaqının süquta uğraması tarixi hadisədir. Ölkələrimiz dərhal öz müstəqilliyini elan etdilər. Bir diqqət yetirin, XX əsrdə xalqlarımızın talelərində eyni bir vaxtda nə qədər oxşar hadisələr baş vermişdir. İndi biz müstəqil dövlətlərik və biz Azərbaycanda bunu tarixi nailiyyət, tarixi hadisə hesab edirik. Azərbaycanda dövlət müstəqilliyi bizim üçün dönməz və əbədi olmuşdur.
Əlbəttə, bu dövr hamımız üçün çətin dövrdür - iqtisadi və siyasi çətinliklər var. Lakin tale hökm edir - tab gətirmək və bütün zamanlarda müstəqil dövlət olmaq üçün biz bu çətinliklərdən keçməliyik. Azərbaycanda biz bu mövqelərdə dayanmışıq.
Ancaq bundan ötrü, məsələn, Cənubi Qafqaz bölgəsində fəal əməkdaşlıq etmək lazımdır. Bu baxımdan biz böyük imkanlara, böyük potensiala malikik. Belə ki, siyasi islahatlar aparılmasında, siyasi yenidənqurmadan, yəni demokratik, hüquqi dövlət qurulmasından, vətəndaş cəmiyyətinin təşəkkülü və inkişafı üçün bütün şəraitin yaradılmasından əlavə iqtisadiyyat da mühüm amildir. Bu sahədə biz hamımız bazar iqtisadiyyatı yolu, iqtisadi islahatlar aparılması yolu tutmuşuq. Ən böyük çətinliklər iqtisadiyyatda, sosial sahədədir. Odur ki, bizlərdən hər birinin, məsələn, Azərbaycanın bir çox ölkələrlə qarşılıqlı əlaqəsi, əməkdaşlığı böyük əhəmiyyətə malikdir. Biz belə əməkdaşlığı həyata keçiririk. Belə əməkdaşlığı Gürcüstan və Ermənistan da həyata keçirirlər.
Cənubi Qafqaz ölkələri arasında əməkdaşlıq da vacibdir. Gürcüstanla Azərbaycan arasında mehriban münasibətlər, dostluq münasibətləri mövcuddur. Axı, xalqlarımız əsrlərdən bəri yan-yana, qonşuluqda yaşayırlar. Məsələn, xatırlaya bilmərik ki, nə vaxtsa gürcülərlə azərbaycanlılar arasında hər hansı bir ciddi münaqişə baş vermişdir. Dövlət müstəqilliyi əldə edildikdən sonra da, Gürcüstanda da, Azərbaycanda da böyük çətinliklər, - daxili xarakterli çətinliklər, münaqişələrlə bağlı çətinliklər, - olmasına baxmayaraq, Gürcüstanla Azərbaycan arasında əməkdaşlıq müvəffəqiyyətlə gedir. Bu da qarşılıqlı fayda gətirir. Məsələn, bilirəm ki, Gürcüstanla Ermənistan arasında yaxşı əməkdaşlıq gedir. Hesab edirəm ki, bu da vacib, Cənubi Qafqazın inkişafı üçün müsbət amildir.
Təəssüf ki, hələ 1988-ci ildə, Sovetlər İttifaqı dövründə baş vermiş münaqişə Ermənistanla Azərbaycan arasında nəinki çətinliklər, həm də, zənnimcə, tarixdə heç vaxt olmamış münasibətlər yaratmışdır. Tarixi vərəqləsək görərik ki, ermənilərlə azərbaycanlılar arasında müxtəlif səviyyələrdə münaqişələr baş vermişdir. Onlar qurbanlara, qan tökülməsinə gətirib çıxarmış, ancaq bir müddətdən sonra bu münaqişəni aradan qaldırmaq mümkün olmuş və dinc həyat bərpa edilmişdir. Məsələn, 1905-ci ili götürün, 1918-ci ili, bir neçə il sonra isə münasibətlər bərpa olunmuş, insanlar dostluq etmiş və pisliklər unudulmuşdur. Bu, aydındır və təbiidir. İnsanlar pislik istəmirlər, onlar yaxşılıq istəyirlər. Bu, heç də təkcə, tutalım, Ermənistan və Azərbaycanın timsalında belə deyildir. Bir yada salın, İkinci dünya müharibəsinə nə qədər dövlət cəlb olunmuşdu, Rusiya, Sovetlər İttifaqı ilə Almaniya arasında necə müharibə getmişdi. Amma bir baxın, indi necə gözəl münasibətlər var. Bu sözləri öz aralarında on illərlə müharibə aparmış bir çox Avropa ölkələri barəsində də söyləmək olar. Bütün bunlar keçmişdə qalmışdır, indi onlar dostluq edirlər, Avropada hətta Avropa Birliyi yaradılmışdır, hər şey Avropa dövlətlərinin birliyinə, yaxınlaşmasına doğru gedir. Dağlıq Qarabağ üstündə Ermənistanla Azərbaycan arasında yaranmış münaqişə isə, təəssüflər olsun, davam edir.
Biz münaqişənin dincliklə nizama salınması mövqeyində qətiyyətlə dayanmışıq. 1994-cü ilin mayında biz atəşkəs haqqında saziş imzalamış və öz tərəfimizdən hər şeyi edirik ki, atəşkəs münaqişə ədalətlə həll olunana qədər qalsın.
Doğrudur, yəqin Ermənistanda da, Azərbaycanda da elə qüvvələr var ki, onlar hərbi əməliyyatlara təhrik edirlər. Ermənistanı bilmirəm, amma hər halda Azərbaycanda bizi ittiham edirlər ki, artıq beş ildir atəşkəs qüvvədə qalır, heç nə yoxdur, siz isə başqa tədbirlər görmürsünüz. Hətta burada, bizim müxalifətdə elə qüvvələr meydana gəlmişdir ki, onlar ancaq öz siyasi iddialarını bildirmək üçün Qarabağa yürüş təşkil etməyə cəhd göstərirlər.
Dünən mən Qaradağ rayonunda oldum, - bu, Bakı şəhərinin rayonudur, - rayonun sakinləri ilə görüşdüm. Bu, neft, fəhlə rayonudur, orada xüsusi olaraq bu müharibənin qurbanları və əlillərinin ailələri üçün 50 mənzilli ev tikilmişdir. Mən orada çıxış etdim, dedim: O qurbanlar, o şikəst edilmiş insanlar məgər bəs deyilmi? Həmin ailələr şad idilər ki, onlar üçün belə ev tikilmişdir, onlar mənzil almışlar. Mən onların mənzillərinə baxdım. Məgər bu qurbanlar azdırmı? Kimsə bizi hələ başqa şeylərə təhrik edir.
Dünən mən çox qəti şəkildə bir daha bəyan etdim ki, biz məsələnin dincliklə həllinə tərəfdarıq. Düşünürəm ki, biz bu məsələnin həlli yolunu tapacağıq, bu, Azərbaycanın da, Ermənistanın da maraqlarına uyğun olacaqdır. İnanmıram ki, Ermənistanla Azərbaycan həmişəlik münaqişə vəziyyətində olacaqlar. İnanmıram. Çünki ötən tarix inandırıcı surətdə göstərir ki, yox, belə ola bilməz.
Bununla əlaqədar qarşılıqlı etimad mühiti yaradılmasına böyük zərurət var. Çünki münaqişənin 11 ili ərzində Ermənistanda da, Azərbaycanda da hisslər, bir-birinə münasibət kəskinləşmişdir. Bu, təbiidir: müharibədir, insanlar öldürülmüş, qan tökülmüşdür. Azərbaycan ərazisinin 20 faizinin erməni silahlı birləşmələri tərəfindən işğal olunduğunu və bu torpaqlardan təxminən bir milyon azərbaycanlının qovulduğunu və onların çadırlarda, ağır şəraitdə yaşadığını da buraya əlavə etsək, onda görərsiniz ki, o tərəfdə də, bu tərəfdə də hisslər necə kəskinləşmişdir. Lakin tələfat təkcə Azərbaycanda olmayıb, tələfat Ermənistanda da olubdur, şikəst edilmiş adamlar Ermənistanda da var.
Ona görə də həqiqətən sülhə doğru getmək, münaqişənin dincliklə aradan qaldırılmasına nail olmaq üçün etimad mühiti yaradılması vacibdir. Əlbəttə, bu, qısa müddətdə yaradıla bilməz. Etimad mühiti yaratmaq üçün hələ çox şey etmək lazımdır. Məsələn, mən bu mövqelərdə dururam. Bununla əlaqədar jurnalistlərin təşəbbüsü bəyənilməyə və dəstəklənməyə layiqdir. Üstəlik, hesab edirəm ki, jurnalistlər bu baxımdan çox iş görə bilərlər.
Mənə deyirlər ki, jurnalistlərin bu cür qrupu bir müddət əvvəl Ermənistanda olmuşdur. Onlar görüşmüş, həyatla tanış olmuş, müəyyən əlaqələr yaratmışlar. Halbuki bir neçə il bundan əvvəl təsəvvürə belə gətirmək çətin idi ki, hər hansı azərbaycanlı Ermənistan ərazisində görünə bilər və ya hansısa erməni Azərbaycan ərazisində görünə bilər. Hətta yadımdadır, ötən il sentyabrın 7-8-də Bakıda Böyük İpək yolunun bərpası üzrə TRASEKA proqramına dair beynəlxalq konfrans keçirilirdi, bir çox ölkələrin nümayəndə heyətləri dəvət olunmuşdu. Bundan əvvəl qarşıya məsələ çıxdı - Ermənistanın nümayəndə heyətini dəvət etməli, yoxsa etməməli? Açığını deyim ki, bunun əleyhdarları çox oldu - yəni dəvət edilməsin, biz münaqişədə olduğumuz halda, Ermənistanın nümayəndə heyətini necə dəvət etmək olar? Lakin dəvət etmək lazımdır, fikri üstün gəldi. Mən insanlara izah etdim ki, əvvəla, bu, beynəlxalq konfransdır, o, Bakıda keçirilir, Ermənistanı bu imkandan necə məhrum edə bilərik ki, o da İpək yolunun üstündə yerləşir, yaxud TRASEKA proqramının həyata keçirilməsində iştirak edir? Bu, doğru olmaz. Deyirdilər: Bəs necə olsun, tutaq ki, Koçaryan gəldi, ona necə münasibət göstəriləcəkdir? Mən dedim: Normal münasibət göstəriləcək, o, Ermənistanın prezidentidir. Baş nazir Darbinyan gəldi, hər şey normal oldu.
Prezident Robert Koçaryan telefonla mənə dedi ki, onlarda da, - yəni təkcə bizdə deyil, Ermənistanda da, - böyük fikir ayrılıqları olmuşdur ki, yüksək səviyyədə Ermənistan nümayəndə heyətinin Azərbaycana getməsi gərəkdirmi? Mən bunu sizə prezident Koçaryanın sözlərinə əsasən deyirəm. Yəni bu, bizdə də olmuşdur, Ermənistanda da. Ancaq bu əhval-ruhiyyəni orada da dəf etdilər, Azərbaycanda da. Konfrans keçirildi, Ermənistanın baş naziri bütün tədbirlərdə iştirak etdi, sənədləri imzaladı. Etimad, qarşılıqlı anlaşma yaradılmasına doğru addım atıldı.
Belə tədbirlərdən çox həyata keçirmək olar. Təkrar edirəm, bununla əlaqədar jurnalistlərin belə mübadiləyə girişməsi strateji məqsədimizə xidmət edir. Mən buna jurnalistlərin hər hansı bir görüşü kimi deyil, Cənubi Qafqazda sülh yaradılması üçün həyata keçirməli olduğumuz tədbirlər silsiləsində bir vəsilə kimi baxıram.
Cənubi Qafqazda sülh hər bir kəsə gərəkdir - ərazisinin işğal edilməsindən əziyyət çəkən təkcə Azərbaycana deyil; abxaz münaqişəsindən əziyyət çəkən təkcə Gürcüstana deyil; Ermənistana da sülh gərəkdir, Azərbaycana da sülh gərəkdir, Gürcüstana da sülh gərəkdir. İnsanlara sülh gərəkdir. İndi biz XXI əsrə doğru gedirik, lazımdır ki, daha müharibələr, münaqişələr olmasın, gərək insanlar dinc yaşaya və inkişaf edə bilsinlər. Harada sülh münasibətləri bərqərar olubsa, orada böyük inkişaf gedir. Təkrar edirəm, götürün Avropanın təcrübəsini. İkinci dünya müharibəsi dövründə necə bir dəhşət olmuşdu: Avropa, o cümlədən Sovetlər İttifaqı tamamilə dağıdılmışdı və sizinlə biz - Cənubi Qafqaz Respublikaları da zərər çəkmişdi. İndi baxın, Avropada sülh bərqərar edildikdən sonra necə sürətlə inkişaf başlamışdır.
Ona görə də sülhə doğru getmək üçün jurnalistlər çox şey edə bilərlər. Mən sizin təşəbbüsünüzü, bu görüşü alqışlayır və ümid edirəm ki, o, sülhə doğru kiçik də olsa, yol açacaqdır.
Yekaterina Axalkatsi (Gürcüstan): Cənab Əliyev, Sizin fikrinizcə, Cənubi Qafqazda münaqişələrin nizama salınmasında iqtisadiyyat nə kimi rol oynaya bilər?
Heydər Əliyev: Çox ciddi rol oynayır. Kaş bu çətinlikləri dəf edə biləydik. Gürcüstanla bizim aramızda məsələlər yoxdur. Biz Ermənistanla Azərbaycan arasında mövcud olan hər şeyi dəf edə və iqtisadi əməkdaşlığı həyata keçirə bilsəydik, imkanlar olduqca böyükdür. Mən Vaşinqtonda prezident Koçaryanla görüşdüm və biz bu barədə danışdıq. İmkanlar olduqca böyükdür. Odur ki, hesab edirəm, iqtisadiyyat çox ciddi rol oynayır.
Qayane Movsesyan (Ermənistan): Cənab Əliyev, Sizə elə gəlmirmi ki, vaxtı çatmış münaqişə problemlərini də tədricən həll etmək, iqtisadi əməkdaşlığı sahmana salmaq üçün hətta münaqişə şəraitində də qarşılıqlı maraqların axtarışına başlamaq olardı? Hətta bu cür şəraitdə də hər hansı qarşılıqlı iqtisadi marağı axtarıb tapmaq olarmı?
Heydər Əliyev: Bilirsiniz, biz prezident Koçaryanla məhz bu mövzuda danışdıq. Əvvəllər danışmışdıq, xüsusən Vaşinqtonda da danışdıq. Yeri gəlmişkən, Cənubi Qafqaz respublikaları - Gürcüstan, Ermənistan və Azərbaycan prezidentlərinin görüşünü çox maraqlı və faydalı hesab edirəm. Birləşmiş Ştatların dövlət katibi xanım Olbraytın və bir sıra ölkələrin, o cümlədən Fransa, İngiltərə, Almaniya, Norveç, Türkiyə xarici işlər nazirlərinin iştirakı ilə keçirilmiş və Amerika Birləşmiş Ştatlarının hökuməti tərəfindən təşkil edilmiş bu görüş məhz iqtisadi münasibətləri inkişaf etdirmək yolu ilə getməyə, bunun vasitəsilə digər məsələlərin də həllini asanlaşdırmağa yönəldilmişdi.
Aris Qazinyan (Ermənistan): Cənab prezident, bilmək istərdim, rəsmi Bakı Ermənistan Respublikasına necə baxır? Mən burada eşitdim və gördüm ki, Sizin müşaviriniz - hörmətli cənab Quluzadə də əslində qeyd etdi ki, erməni milli şüuru Moskvanın təsiri altında formalaşır. Bilmək istərdim, rəsmi Bakı Ermənistanı Rusiyanın Qafqazda əlaltısı hesab edirmi?
Heydər Əliyev: Bilirsiniz, siz çox kəskin ifadələr işlədirsiniz. Nə eşitmisiniz, eşitmisiniz. Mən burada nəsə deyə bilmərəm, bunu özümə rəva görmürəm. Ancaq fakt faktlığında qalır. Rusiyanın Ermənistanda silahlı qüvvələri, hərbi bazaları var. Ermənistanda sərhəd xidmətini əsasən Rusiya sərhədçiləri çəkirlər, amma təbii ki, Ermənistan sərhədçilərinin iştirakı ilə. Bu fakt özlüyündə onu göstərir ki, ölkənin suverenliyi müəyyən dərəcədə pozulmuşdur. Əlbəttə, bu ölkənin öz işidir, buna yol verə də bilər, verməyə də. Məsələn, Moskvada da bəziləri deyirlər ki, bilirsinizmi, Ermənistan Cənubi Qafqazda bizim yeganə dayağımız və müttəfiqimizdir. Əlbəttə, bizə o da toxunur ki, məsələn, bəzən kimsə deyir ki, bu, xristian ölkəsidir. Başa düşürsünüzmü, XX əsrin sonunda ölkələri dinə görə bölmək sadəcə olaraq cinayətdir. Təəssüf ki, biz Rusiyada bu cür səslər eşidirik. Ermənistanın xristian ölkə olmasının məsələyə dəxli yoxdur. Amma nə olsun, belə bəyan edirlər, özü də yüksək vəzifəli adamlar bəyan edirlər. Xalq xristianlığa etiqad edir. Doğrudur. Azərbaycanda xalq müsəlmanlığa etiqad edir. Doğrudur. Axı, bunu biz yaratmamışıq. Əcdadlarımız hələ çox-çox əsrlər əvvəl bu cür din qəbul etmişlər. İndi buna görə biz bir-birimizlə düşmənçilik etməli, inamsızlıq göstərməli, yaxud hesab etməliyik ki, görürsünüz, Moskva Ermənistanı xristian, Azərbaycanı isə müsəlman ölkəsi adlandırır?
Buna görə də, zənnimcə, fakt göz qabağındadır. Ermənistan öz ərazisində C-300 paketləri üçün də, MİQ-29 təyyarələri üçün də yer ayırmışdır. Biz Cənubi Qafqazda sülh olmasını, tərksilaha doğru getmək istədiyimiz halda, Ermənistan silahlandırılır. Yeri gəlmişkən, mən Rusiyanın rəhbərlərindən soruşmuşam: Bu, sizin nəyinizə gərəkdir? Mən Rusiya prezidentindən, başqa adamlardan açıq soruşmuşam: Bu, sizin nəyinizə gərəkdir? Onlar əvvəlcə bu sualın cavabından yayındılar, sonra da deməyə başladılar ki, bu, NATO-ya qarşıdır. Mən güldüm. Axı, NATO Qərbdədir. Ermənistan ərazisindən NATO-ya qarşı nə etmək olar? Əgər Rusiya hesab edirsə ki, Ermənistan Rusiyanın NATO-ya qarşı bazasıdır, onda bunun nə demək olduğu barədə özünüz mühakimə yürüdün. Mənə bunu bildirdilər. Ona görə də heç bir qiymət vermək istəmirəm, sadəcə olaraq faktı nəzərə çarpdırıram. Nəticəni isə hər kəs özü çıxarmalıdır.
Jurnalist: Lakin Türkiyə NATO-nun üzvüdür.
Heydər Əliyev: Bilirsiniz, bu mövzuda söhbəti genişləndirmək istəmirəm. Bu da gülməlidir ki, Rusiya Ermənistan ərazisindən Türkiyə vasitəsilə NATO-dan müdafiə olunacaqdır. Bu, çox gülməlidir. Rusiyanın Qara dəniz vasitəsilə Türkiyə ilə çox böyük sərhədi var. Rusiyanın malik olduğu müasir silahlarla NATO-nun üzvü kimi Türkiyəni atəşə tutmaq heç bir çətinlik törətmir. Əgər Rusiyanın raketləri Amerika Birləşmiş Ştatlarının ərazisinə çata bilərsə, Türkiyə nədir ki? Ona görə də bu, məntiqi deyildir. Bir daha təkrar edirəm, mən ancaq faktı nəzərə çarpdırıram və heç bir qiymət vermirəm.
Vaxram Ağacanyan (Ermənistan): Heydər Əliyeviç, bilmək istərdik, "ümumi dövlət" ideyası müəyyən edildikdən sonra Azərbaycan tərəfinin kompromisi nə dərəcədədir? Sizin çıxışlarınızda, Azərbaycanın digər rəsmi şəxslərinin çıxışlarında biz Dağlıq Qarabağa geniş muxtariyyət veriləcəyini eşidirik. Amma biz bu genişliyin mahiyyətini hələ başa düşməmişik. Geniş muxtariyyətin nə demək olduğunu konkret şəkildə olaraq, iki kəlmə ilə, iki detalla açıqlamaq olarmı? Bu muxtariyyət, məsələn, məhdud muxtariyyətdən nə ilə fərqlənir? Sağ olun.
Heydər Əliyev: Bilirsiniz, əvvəlla, siz yəqin diqqət yetirirsiniz ki, mən "muxtariyyət" sözünü işlətmirəm, çünki Lissabon zirvə görüşünün sənədində "yüksək dərəcədə özünüidarə" yazılmışdır. Yəni artıq bunun özü hər cür muxtariyyətdən yüksəkdir.
Özünüidarə statusuna gəldikdə isə, mən dəfələrlə demişəm ki, o, dünya praktikasında mövcud olan hər hansı statusdan çox yüksək ola bilər. Amma bu məsələni, tutalım, təfsilatı ilə göstərmək üçün belə bir fikirlə razılaşmaq lazımdır ki, Dağlıq Qarabağ özünüidarənin yüksək dərəcəsinə Azərbaycanın tərkibində malik olmalıdır. Onda özünüidarənin bu yüksək dərəcəsinin nə demək olduğunu təfsilatı ilə göstərmək olar. İrəliyə doğru getmək və kompromislər axtarıb tapmaq olar. Tutalım, Ermənistan nəyəcə yox deyəcək, nəcə onun xoşuna gəlməyəcək, - onda güzəştə getmək olar. Azərbaycan nəyəsə yox deyəcək, bu, yaramır, - onda güzəştə getmək olar. Hər halda, özünüidarənin yüksək dərəcəsi faktının özü böyük azadlıqdır, başa düşürsünüz, bu, müstəqillik həddindədir.
Aleksey Manvelyan (Ermənistan): Mənim belə bir sualım var. Siz hansı status verilməsindən və sairdən danışırsınız. Erməni tərəfi isə bunun danışıqlar stolu arxasında, özü də Qarabağ nümayəndələrinin iştirakı ilə müzakirə olunmasında təkid edir. Hansısa problemləri bir kənara qoyub, onları danışıqlara çağırmaq, haradasa əyləşdirmək və sizin söylədiklərinizin hamısını demək, sonra da onların buna necə reaksiya verdiyinə baxmaq olmazmı? Siz Ermənistanla danışırsınız. Orada isə təkid edirlər ki, onlarla da hesablaşsınlar. Bir dəfə hesablaşın və baxın, görün bu, bəlkə də nəyəsə gətirib çıxaracaq.
Heydər Əliyev: Bilirsiz, cavan oğlan, səmimi olmaq lazımdır. Bu, nə deməkdir? Dağlıq Qarabağ defakto artıq Ermənistanın tərkibindədir. Buna nə qədər sübut var. Ermənistanın indiki prezidenti Dağlıq Qarabağın keçmiş rəhbəridir. Bir nazir Dağlıq Qarabağdandır, başqa bir nazir Dağlıq Qarabağdandır. Artıq burada hər şey qarışmışdır. Bununla belə, siz bizə deyirsiniz, təkcə siz yox, bir çox başqaları da deyirlər, siz də təkrar edirsiniz ki, buyurun, Dağlıq Qarabağla danışın. Əvvəla, Dağlıq Qarabağ müstəqil deyildir, ikincisi, deyure Azərbaycanın bir hissəsi olaraq Azərbaycanla əlaqə yaratmağı heç cür istəmir. Buna görə də əgər Ermənistan bu prosesdə iştirak etməsəydi, əgər o, Dağlıq Qarabağı özünə de-fakto birləşdirməsəydi, onda, əlbəttə, birbaşa əlaqəyə getməkdən ayrı yol olmazdı. Başqa cür ola da bilməzdi.
Elə götürün abxaz münaqişəsini. Axı, Abxaziyanın arxasında açıq-aşkar hər hansı bir ölkə yoxdur, baxmayaraq ki. əslində kimsə kömək edir, biz bunu bilirik. Buna görə də indiki halda, Gürcüstan hökuməti, rəhbərliyi Abxaziya rəhbərləri ilə dialoq aparır. Əks halda dialoq kiminlə aparılmalıdır? Bizdə isə lap əvvəldən münaqişə heç də təkcə Qarabağla Azərbaycan arasında deyildir, bu, Dağlıq Qarabağ üstündə Ermənistanla Azərbaycan arasında gedən münaqişədir.
Əlbəttə, əgər indi Ermənistan kənara çəkilib desə ki, mən tamamilə kənarlaşıram, Dağlıq Qarabağın işlərinə qarışmıram, buyurun, onlarla müzakirə edin, - onda başqa bir yol olmayacaq və biz onlarla müzakirə edəcəyik. Lakin bizim üçün başlıca subyekt Ermənistan olduğuna görə, biz onunla razılığa gəlmək istəyirik. Bununla bərabər, əgər biz Ermənistanla müəyyən razılaşmaya nail olsaq ki, iş, necə deyərlər, məsələnin həllinə doğru gedir, onda Dağlıq Qarabağ bunda, şübhəsiz, fəal iştirak edəcəkdir. Başa düşün və razılaşın ki, bizə indi bunun qətiyyən heç bir əhəmiyyəti yoxdur. Buna görə də deyəndə ki, bilirsiniz, gedin Qarabağla razılığa gəlin, onda bunu bizi bu işdən sadəcə olaraq uzaqlaşdırmaq cəhdi kimi qəbul edirik.
Vugen Çeteryan (İsveçrə): Cənab prezident, mən Cenevrədənəm, sualı ingiliscə vermək istəyirəm. Siz istərdinizmi ki, NATO-nun Azərbaycanda bazası olsun? Necə bilirsiniz, bu bazalar Azərbaycanın gələcək təhlükəsizliyinə kömək edəcəkmi?
Heydər Əliyev: Bəs siz istəyirsinizmi ki, Azərbaycanda NATO-nun bazaları olsun?
Jurnalist: Təəssüf ki, bu barədə öz mövqeyimi hələlik açıqlamaq istəməzdim.
Heydər Əliyev: Bilirsiz, Azərbaycan, görünür, onunla fərqlənir ki, müstəqillik əldə etdiyi vaxtdan bəri bu müstəqilliyi tam həcmdə həyata keçirir. Azərbaycanda xarici qoşunlar, xarici hərbi bazalar yoxdur. Hərçənd Rusiya tərəfindən cəhdlər olmuşdur. Məsələn, Rusiya sərhəd qoşunlarının komandanı general Nikolayev vardı, o, 2-3 il buna çalışdı, buraya gəlib-gedir və deyirdi ki, bilirsinizmi, gəlin, İranla sərhədi birlikdə qoruyaq. Soruşuram: Niyə? O deyir: Bilirsinizmi, oradan hansısa cinayətkarlar, casuslar, başqaları gəlir, biz MDB-ni qorumalıyıq. Mən deyirəm: MDB ittifaqdır, burada hər bir dövlət öz sərhədlərini qoruyur və beləliklə, biz MDB məkanını da qoruyuruq. Onların hətta belə bir termini var, - hüquqşünas kimi sizin hüquqla əlaqəniz var, - MDB-nin xarici sərhədləri. MDB-nin xarici sərhədləri nə olan şeydir? Mən dedim: Mənə izahat verin - MDB-nin xarici sərhədləri nə olan şeydir? Sən demə, Ermənistanda Türkiyə ilə sərhədi Ermənistan sərhədçiləri ilə yanaşı, Rusiya sərhədçiləri də qoruyurlar və bu, MDB-nin xarici sərhədləri adlanır. Mən deyirəm: Müsaidənizlə, bax, Avropa Birliyi var, o, hətta Müstəqil Dövlətlər Birliyindən də sıx birlikdir. Nədir, onların orada xarici sərhədi var? Avropa Birliyində bəlkə də üstün mövqe tutan bir ölkə kimi Almaniya deyir ki, bilirsinizmi, gəlin, Çexiyanın sərhədini də, İtaliyanın sərhədini də birgə qoruyaq? Xeyr.
Başa düşürsünüzmü, bu, anlaşılmazlıqdır, cəfəngiyatdır. Amma di gəl ki, belə fikirlər geniş yayılmışdır. Buna görə də o, buraya gəlir, bizə deyirdi ki, bilirsinizmi, gəlin, biz sizinlə MDB-nin xarici sərhədlərini qoruyaq. Mən ona dedim: Bilirsiz, siz öz sərhədinizi etibarlı surətdə qorumağa çalışın, biz isə öz sərhədimizi bacardığımız kimi qoruyacağıq. Yaxud, məsələn, o, təklif irəli sürürdü: Gəlin, Xəzərdə sərhəd qoyaq və qoruyaq. Mən deyirəm: Kimdən? İrandan. Mən deyirəm: Sizdə məlumat varmı ki, İran Xəzər dənizində nə isə etmək istəyir? Yoxdur. Yeri gəlmişkən, Xəzər dənizində İranla Sovetlər İttifaqı arasında köhnə sərhəd var. Bu ad sizə bəlkə də məlum deyildir - bu, Azərbaycandakı Astara məntəqəsindən Türkmənistandakı Həsənqulu məntəqəsinədək olan məhz həmin xətt üzrə sərhəddir. Mən Azərbaycanda çox işləmişəm, bunların hamısını yaxşı bilirəm. Bütün illər ərzində, on illərlə Sovetlər İttifaqı Xəzər dənizinin həmin hissəsini Astara-Həsənqulu xətti boyunca İrandan qorumuşdur. Keşikçi katerlərindən, təyyarələrdən və s. istifadə edirdilər. Hərçənd görürdüm ki, o vaxtlar Xəzər dənizində İranın hətta heç bir hərbi gəmisi yox idi. Bir dənə də hərbi gəmisi yox idi. Olmaya, İran Sovetlər İttifaqının sərhədlərini balıq ovlayan gəmi ilə və ya başqa bir gəmi ilə pozacaqdı? Amma buna qüvvə sərf edirdilər.
Sonra o, mənə təklif etdi: İcazə verin, biz bu sərhədi qoruyaq. Mən deyirəm: Nə üçün? Mən indiki halda oradan təhlükə olduğunu görmürəm. Yoxsa siz isə burada olmağınızı təmin etmək üçün nə isə bir iş görmək istəyirsiniz? Niyə? Bu sizin nəyinizə gərəkdir?
İndi Rusiya ilə İran ümumiyyətlə elə dostdurlar ki, bilmirəm, onlara sərhədi qorumaq lazımdır, ya yox.
Düzünü bilmək istəsəniz, sizin sualınıza mənim fikrim belədir. Yəni dövlətin tam suverenliyi, müstəqilliyi tələb edir ki, dövlət öz ərazisinin sahibi olsun.
Qalina Petreşvili (Gürcüstan): Cənab prezident, məni ölkənizdə daxili vəziyyət maraqlandırır. Siz müxalifəti necə qiymətləndirir və onunla münasibətləri necə qurursunuz? Sağ olun.
Heydər Əliyev: Burada necə müxalifət olduğunu yəqin siz özünüz bilirsiniz. Siz burada olmusunuz, yəqin ki, görüşmüsünüz. Müxalifət - demokratik dövlətdə normal təzahürdür. Bizdə müxalifət var. Amma nə deyə bilərəm? Təəssüf ki, o, əsl siyasi müxalifət səviyyəsinədək hələ yetişməmişdir. Mən istəyirəm ki, müxalifət həqiqətən sanballı olsun, necə deyərlər, sanballı məsələlər barəsində düşünsün. Əgər hər bir kiçik partiya oturub, hakimiyyəti ələ keçirmək barədə, hakimiyyəti devirmək barədə düşünürsə... Bilmirəm, bizdə nə qədər partiya var, gərək ki, 40 partiya var. Belə kiçik bir ölkədə 40 partiya. Bilmirəm, Gürcüstanda nə qədərdir?
Jurnalist: 127.
Heydər Əliyev: 127? (gülür). Siz rekord vurmusunuz. İstəmirəm ki, sizə çataq. Bununla belə demək istəyirəm: Axı, nə ediriksə, təzə-təzə edirik. Mən həmişə demişəm və bu gün sizin qarşınızda da deyirəm: Hesab etmək olmaz ki, bəli, Sovetlər İttifaqı süquta uğradı, biz müstəqillik qazanmışıq, indi biz bir sistemdən başqasına, özü də yüksək inkişaf səviyyəsinə malik olan sistemə sıçrayıb keçmişik. Məsələn, götürün Avropa ölkələrini - onlar demokratiya yoluna necə getmişlər, orada həqiqətən demokratik hakimiyyətin və normal, sivilizasiyalı müxalifət olması üçün neçə illər, onilliklər lazım gəlmişdir. Lakin Avropa xalqlarının mentalitetinin bizim, - mən öz xalqımızdan danışıram, - mentalitetimizlə müqayisədə bu baxımdan daha çox şeyə imkan vermiş olduğunu və imkan verdiyini nəzərə alsaq, onda bir görün ki, bizə nə qədər vaxt, nə qədər məsafə gərəkdir. Buna görə də bu gün deyəndə ki, Azərbaycanda demokratiya və sair yoxdur... Azərbaycanda demokratiya var. Amma Almaniyada olduğu kimi demokratiya yoxdur, ola da bilməz. Almaniya bu demokratiyaya doğru neçə illərlə, neçə onilliklərlə getmişdir. Lakin biz bu demokratiyaya doğru gedirik. Bax, buna görə müxalifət də yetişməli, yaşa dolmalı, daha sanballı olmalıdır. Onlar bu yoldadır. Arzum budur ki, onlar inkişaf etsinlər.
Mark Qriqoryan (Ermənistan): Xahiş edirəm deyəsiniz, Azərbaycanda, xüsusən Bakıda yaşayan bir neçə min erməni barəsində dövlət siyasəti varmı? Məsələ bundadır ki, mənə belə bir hadisə məlumdur. Nizami küçəsində yaşayan Anjela Ohanovanı qonşuları bir neçə dəfə, dəfələrlə döymüşlər, məhkəmədə onun sənədlərini qəbul etmirlər, çünki o, ermənidir, o, azərbaycanlıya ərə getmək istəyir, lakin VVAQ-da sənədlərini qəbul etmirlər, ona görə ki, ermənidir. Bu milli azlığın müdafiəsi üçün dövlət siyasəti varmı?
Heydər Əliyev: Var. Belə siyasət var, o, mənim tərəfimdən - Azərbaycan prezidenti tərəfindən dəfələrlə bəyan edilmişdir. Taleyin hökmü ilə Azərbaycanda yaşayan ermənilər qarışıq nigahda olan ermənilərdir, yəni arvad erməni, ər isə azərbaycanlıdır. Belədir? Mən deyirəm: Yaxşı, bəs uşaqlar? Axı, uşaqlarda da həm azərbaycanlı, həm də erməni qanı var. Onlardan heç kim - nə azərbaycanlıya ərə getdiyinə görə erməni, nə də erməniyə evləndiyinə görə azərbaycanlı təqsirkar deyildir. Xüsusən də bu qarışıq nigahdan doğulmuş uşaqlar.
Mən qəti şəkildə xəbərdarlıq etmişəm. Azərbaycanda yaşayan ermənilərin hüquqlarının pozulduğu barədə mənə bir dənə də olsun fakt məlum deyildir. Keçmişdə mənimlə işləmiş və bu gün haradasa işləyən bir çox rəhbər əməkdaşlar tanıyıram ki, onların arvadları ermənidir və heç bir problem yoxdur. Əgər həmin Anjela ilə əlaqədar nə isə bir hadisə baş veribsə, onu sadəcə olaraq araşdırmaq lazımdır. Yazın, baxarıq.
Jurnalist: Mən sizdən çox xahiş edirəm.
Heydər Əliyev: Yaxşı, aydınlaşdırmaq lazımdır. Biz tədbir görərik. Siz isə arxayın ola bilərsiniz və Ermənistanda da deyin ki, tam təminat var. Heç bir sıxışdırma ola bilməz. Onlar münaqişəyə görə təqsirkar deyillər və əziyyət çəkməməlidirlər.
Vaxram Ağacanyan: Heydər Əliyeviç, Siz Karen Seropoviç Dəmirçyanın parlamentimizin sədri seçilməsinə necə baxırsınız? Münaqişənin nizama salınması baxımından bu şəxsiyyətə ümumiyyətlə hansısa ümidlər bəsləyirsinizmi?
Heydər Əliyev: Bilirsiniz, biz suveren dövlətik, xalqın seçiminə hörmət etməliyik. Mən bu mövqeni əsas tuturam. İndiki halda hesab edirəm ki, erməni xalqı Karen Seropoviç Dəmirçyana böyük etimad göstərərək, onu Ermənistan parlamentinin sədri seçmişdir. Bundan əvvəl o, prezident vəzifəsinə səsə qoyulmuşdu və mətbuatın məlumatından bilirdik ki, çoxlu səs toplamışdı. Məncə, onlar Robert Koçaryanla hətta ikinci tura qalmışdılar. Doğrudurmu? Bu nəyi göstərir? Bu, onun siyasi populyarlığını, xalqın ona münasibət, etimad bəslədiyini göstərir. Mən buna qoşuluram. Xalqın iradəsi hər şeydən yüksəkdir.
O ki qaldı Karen Seropoviç Dəmirçyana, mən onu çoxdan tanıyıram. 1969-cu ildə mən Azərbaycanda MK-nın birinci katibi işləməyə başladım. Üç ildən sonra - 1972-ci ildə Gürcüstanda Eduard Amvrosiyeviç MK-nın birinci katibi seçildi, iki ildən sonra - 1974-cü ildə isə Karen Seropoviç Ermənistanda MK-nın birinci katibi seçildi. Deməliyəm ki, biz çox yaxşı əməkdaşlıq edirdik. Çox yaxşı. Bir-birimizə kömək edir, bir-birimizə qonaq gedirdik, başa düşürsünüz, ünsiyyətdə olurduq.
Ermənistandakı görüşlərimi xatırlayıram. Məni necə ruh yüksəkliyi ilə, necə hörmətlə qarşılayırdılar, özü də təkcə rəsmi şəxslər deyil. Mən kollektivlərdə, zavodlarda, fabriklərdə olurdum. Yadımdadır, bir dəfə ayaqqabı fabrikinin ərazisində böyük bir mitinq keçirildi, Eduard Şevardnadze də, Karen Dəmirçyan da, mən də orada idik. Biz çıxış etdik, Cənubi Qafqaz xalqlarının dostluğundan danışdıq. Karen Seropoviç burada. Azərbaycanda dəfələrlə olmuşdur. Xalq onu böyük hörmət hissi ilə qarşılayırdı. Odur ki, həyatın bu səhifələrini unutmaq olmaz. O vaxtlar biz çox işlər gördük. Siz, cavanlar bilməlisiniz: respublikalarımızın indi onlara müstəqil yaşamağa imkan verdiyi elmi, iqtisadi, mədəni potensiala malik olması üçün biz o vaxtlar çox işlər görmüşük. Bunda isə insanların, o cümlədən, hesab edirəm, Ermənistanda Karen Dəmirçyanın da xidmətləri var. Yəqin ki, insanlar bunu unutmurlar. Başqa cür ola bilərmi? Bir fikir verin, 1988-ci ildə o, siyasi meydandan getdi. Birdən 1999-cu ildə, on bir ildən sonra insanlar ona çox böyük etimad göstərdilər. Deməli, bu, unudulmur. Bu da qanunauyğundur, bu da doğrudur.
Qayane Movsesyan: Kiçik bir sual. Əgər hafizəm məni aldatmırsa, Vaşinqtonda Ermənistan prezidenti ilə görüşdə siz sərhəddə görüşmək barədə razılığa gəldiniz. Bu görüş nə vaxt olacaq?
Heydər Əliyev: Biz görüşmək barədə razılığa gəldik, amma sərhəddə yox. Biz Lüksemburqda görüşmək barədə razılığa gəlmişdik. Amma sizə məlum olan səbəbə görə mən oraya gedə bilmədim. Düşünürəm ki, yaxın vaxtlarda biz görüşmək üçün yer tapacağıq və görüşüb, Vaşinqtonda apardığımız dialoqu davam etdirəcəyik. |
Naxçıvan 5000 illik tarixi ilə şərq sivilizasiyasının beşiyi, şərqin ticarət, sənətkarlıq, elm və mədəniyyət mərkəzlərindən biridir.
Tarixi mənbələrə görə XVIII əsrdə Naxçıvanda əsasən dəriçilik, papaqçılıq, çəkməçilik, dəmirçilik, miskərlik, toxuculuq, ipəkçilik və sair peşə və sənətkarlıq sahələri mövcud olmuş və inkişaf etmişdir. XIX əsrdə Naxçıvan və Ordubad şəhərləri diyarın ticarət və sənətkarlıq mərkəzləri olmuş, burada iqtisadiyyatın əsas sahələrini pambıqçılıq və ipəkçilik təşkil etmişdir. Istehsal olunan pambıq və bez parçalar Nijni-Novqoroda, Tiflisə, Moskvaya, Türkiyəyə, mədəni üsullarla işlənilən ipək parçalar isə Təbrizə ixrac edilmişdir.
Naxçıvan Muxtar Respublikasının müasir iqtisadiyyatı özünün çoxsahəli strukturu ilə Azərbaycanın digər regionlarının iqtisadiyyatından fərqlənir. Bu, muxtar respublikanın Azərbaycan Respublikasının əsas ərazisindən təcrid edilmiş coğrafi məkanda yerləşməsi və bununla əlaqədar yerli tələbatı müvafiq istehsal sahələri yaratmaqla daxili imkanlar hesabına təmin etmək zərurəti ilə bağlıdır. XX əsrin ikinci yarısından başlayaraq muxtar respublikada yeni istehsal sahələri yaradılmış, zəngin təbii ehtiyatlar aşkara çıxarılaraq istismara cəlb olunmuş, sənaye müasir texnika və texnologiya ilə təchiz edilmişdir.
Naxçıvan Muxtar Respublikası inkişafda olan çoxsahəli sənaye və aqrar-sənaye respublikasıdır. Sənayedə yerli kənd təsərrüfatı məhsullarının emalı və faydalı qazıntı hasilatı xüsusi yer tutur. Elektronika, metal emalı, tikinti materialları və yüngül sənayesi var. Kənd təsərrüfatı əsasən taxılçılıq, heyvandarlıq, tərəvəzçilik və bağçılıq sahəsində ixtisaslaşmışdır.
XX əsrin 90-cı illərinin əvvəllərindən Ermənistanın Azərbaycan torpaqlarını işğal etməsi nəticəsində Naxçıvan Muxtar Respublikası ətraf aləmdən tamamilə təcrid olunmuşdur. 17 ildən artıq bir dövr ərzində blokada şəraitində yaşayan muxtar respublikanın iqtisadi həyatında müşahidə olunan tənəzzül həyata keçirilən proqram xarakterli sistemli tədbirlər nəticəsində qısa müddətdən sonra iqtisadi tərəqqi ilə əvəzlənmişdir. Bu gün muxtar respublika iqtisadi inkişaf səviyyəsinə görə Azərbaycan Respublikasının regionları arasında ilk yerlərdən birini tutur.
Sosial-iqtisadi inkişafı xarakterizə edən ümumi daxili məhsul istehsalı 2013-cü ildə 1995-ci illə müqayisədə 53.5 dəfə artaraq 2 milyard 339 milyon manatdan cox olmuşdur. Hər bir nəfərə düşən ümumi daxili məhsulun həcmi 1995-ci illə müqayisədə 5291.1 manat artaraq 5423 manat təşkil etmişdir.
1 yanvar 1996-cı ildən 1 yanvar 2014-cü il tarixədək muxtar respublikada 708 istehsal və xidmət sahəsi fəaliyyətə başlamışdır.
Azad sahibkarlığın, xüsusi mülkiyyətin və kiçik biznesin inkişafı üçün yaradılmış əlverişli şəraitin nəticəsi olaraq ümumi daxili məhsulda özəl bölmənin payı artaraq 87.2 faizə çatmışdır.
Aparılan məqsədyönlü tədbirlər nəticəsində 2003-cü ilin oktyabr ayından başlayaraq 2013-cü ilin sonunadək muxtar respublikada 59369 yeni iş yeri açılmışdır ki, onun da 42890-ı və ya 72,2 faizi daimi iş yerləridir.
2013-cü ildə muxtar respublikada fəaliyyət göstərən müəssisə və təşkilatlar, fiziki şəxslər tərəfindən 40-dan çox xarici dövlətlə aparılan ticarət əməliyyatları nəticəsində 511 milyon 989 min ABŞ dolları həcmində xarici ticarət dövriyyəsi yaranmışdır. |
Rəşadətli Azərbaycan Ordusu dünən Qubadlı, Cəbrayıl və Zəngilanın işğal altında olan bəzi ərazilərini azad edib.
Publika.az xəbər veir ki, bu haqda Prezident, Ali Baş Komandan İlham Əliyev xalqa müraciətində deyib.
Dövlət başçısı xalqa müraciətində Zəngilan, Cəbrayıl və Qubadlı rayonlarının dünən işğaldan azad edilmiş kəndlərinin adlarını açıqlayıb.
Zəngilan rayonu: Birinci Alıbəyli, İkinci Alıbəyli, Rəbənd, Yenikənd;
Cəbrayıl rayonu: Qovşudlu, Sofulu, Dağ Maşanlı, Kürdlər, Hovuslu, Çələbilər;
Qubadlı rayonu: Padar, Əfəndilər, Yusifbəyli, Çaytumas, Xanlıq, Sarıyataq, Mollabürhan və Qubadlı şəhəri. |
13 avqust 1947-ci ildə Bakıda, görkəmli teatr rejissoru, Əməkdar incəsənət xadimi Zəfər Nemətovun ailəsində anadan olmuşdur.
1970-ci ildə M.Əliyev adına Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun «Teatr rejissoru» fakültəsini, SSRİ Xalq artisti Mehdi Məmmədovun kursunu bitirmişdir.
Yaradıcılıq fəaliyyətinə 1972-ci ildə Azərbaycan Dövlət Gənc Tamaşaçılar Teatrından başlayan rejissor həmin teatrda müxtəlif illər ərzində rejissor assistenti, quruluşçu rejissor, baş rejissor, bədii rəhbər vəzifələrində çalışmış, bu teatrın inkişafında çox böyük xidmətlər göstərmişdir.
A.Z.Nemətov 1974-76-cı illərdə Leninqrad (indiki Sankt-Peterburq) şəhərində Leninqrad Dövlət Gənc Tamaşaçılar Teatrında iki il rejissor-stajor vəzifəsində çalışmış, daha sonra dəfələrlə Yunanıstan, Türkiyə, Rusiya, Gürcüstan kimi ölkələrdə teatr festivallarında, konfranslarda və digər teatr forumlarında iştirak etmişdir.
1990-cı ildən Azərbaycan Dövlət Akademik Milli Dram Teatrında çalışan rejissorun bu teatrda hazırladığı tamaşalar öz orijinallığı, yeniliyi ilə fərqlənmiş, teatr mühitində əks-səda doğurmuş, teatr ictimaiyyətinin böyük marağına səbəb olmuşdur.
Azər Paşa Nemətov öz yaradıcılığında müasir dünya avanqard teatrının və Azərbaycan milli teatrının xüsusiyyətlərini ustalıqla birləşdirir. Qeyri-adi yaradıcı düşüncəyə, yuksək bədii zövqə malik olan rejissorun quruluş verdiyi tamaşalar nəinki Azərbaycanda, habelə ölkəmizin hüdudlarından kənarda, o cümlədən Daşkənddə, Tbilisidə, Moskvada keçirilən beynəlxalq teatr festivallarında, həmçinin Türkiyədə keçirilən Qara dəniz ölkələri festivalında və Osmanlı dövlətinin yaranmasının 700 illiyinə həsr olunmuş I Türk dünyası teatrları festivalında uğurla göstərilmiş və yüksək mükafatlara layiq görülmüşdür.
Güclü musiqi duyumu ilə yanaşı, yüksək rəssamlıq istedadına malik olan rejissor ölkəmizin müxtəlif teatrlarında və həmçinin keçmiş sovetlər birliyinin müxtəlif şəhərlərində quruluş verdiyi çox sayda yüksək səviyyəli tamaşalarda həm də istedadlı rəssam kimi şöhrətlənmişdir. Onun əsərləri teatr rəssamlarının Ukraynada keçirilən sərgisində və Azərbaycanda keçirilən teatr rəssamlarının I biyennal sərgisində nümayiş etdirilmişdir.
Azər Paşa Nemətov İttifaqa rəhbərlik etdiyi müddət ərzində bir sıra festivalların, yubileylərin və digər teatr tədbirlərinin təşkilinə müvəffəqiyyətlə rəhbərlik etmişdir. Onun rəhbərliyi dövründə Az.TXİ ölkənin teatr həyatında mühüm rol oynayan təşkilata çevrilmişdir.
Teatr sənəti sahəsində xidmətlərinə görə ona 1987-ci ildə «Əməkdar incəsənət xadimi», 2002-ci ildə «Xalq artisti» fəxri adları verilmişdir. 1997-ci ildə «Humay» milli ictimai mükafatına, 1998 və 2003-cü illərdə «Qızıl Dərviş» mükafatına, 2007-ci ildə «Şöhrət ordeni»nə layiq görülmüşdür. |
Teleqraf.com xəbər verir ki, Şimali Koreyanın dövlət mediası (KCNA) Rusiya liderinin Moskva ilə Pxenyan arasında münasibətləri gücləndirməyə çağırdığını bildirib.
Putinin Kim Çen Ina göndərdiyi məktubda Rusiya və Şimali Koreyanın ikitərəfli konstruktiv əlaqələri inkişaf etdirməli olduğunu yazıb. Rusiya lideri məktubunda ikitərəfli münasibətlərin yaxşılaşdırılmasının Koreya və Şimal-Şərqi Asiyada təhlükəsizliyin və sabitliyin artırılmasına kömək edəcəyini bildirib.
“Röyter” məktubun avqustun 15-də Koreya Qurtuluş Günü üçün göndərildiyini iddia edib.
Kimin Putinə cavab olaraq göndərdiyi məktubda Rusiya-Şimali Koreya əlaqələrinin Yaponiyanın İkinci Dünya Müharibəsinin sonunda məğlub olmasından sonra qurulduğunu söyləyib: “İki ölkə arasındakı bu strateji və taktiki əməkdaşlıq, dəstək və həmrəylik o vaxtdan bəri düşmən hərbi qüvvələrinin təhdid və təxribatlarının qarşısını alacaq səviyyəyə yüksəlib”.
İkinci Dünya müharibəsində məğlub olan Yaponiyadan müstəqilliyini qazandığı gün Koreyada Qurtuluş Günü kimi qeyd olunur. |
Şirkətin “Portable Slim Double Induction” – ağıllı induksiyalı soba və “Samsung Shoe Care System” – ayaqqabı baxımı sistemi ictimaiyyətə nümayiş olunub.
Ağıllı sobanı yalnız mətbəxdə deyil, başqa otaqlarda da quraşdırmaq olur.
Kifayət qədər yığcam quruluşa malik olan soba iki induktiv enerji cihazı ilə təchiz edilib, hər biri doqquz fərqli güc səviyyəsinə malikdir.
“Portable Slim Double İnduction” yemək zamanı temperaturun dəqiq tənzimlənməsinə imkan verir.
“Samsung Shoe Care System” isə ev şəraitində ayaqqabı baxımı sahəsində innovativ həldir. Onun köməyi ilə ayaqqabı dezodorasiya edilə və qurudula bilər. |
گفتنی است این سایت آرشیو مطالب منتشر شده از اسفند 89 تا دی 92 و همچنین از مهر 94 تا شهریور 95 را شامل می شود
گزارش نقض حقوق بشر
مجموعه گزارشات نقض حقوق بشر در آذربایجان در سالهای اخیر
Təbriz və Urmiyədə duz fırtınası xəstəlik hallarının artmasına səbəb olub
چهارشنبه ۱۰ تیر ۱۳۹۴ ساعت ۰۲:۲۶ |
Qərbi Azərbaycan vilayətinin ətraf mühit idarəsinin müavini Səid Musəvi bildirir ki, Urmiyə şəhəri üzərində havada toz hissəciklərinin səviyyəsi standart səviyyədən 26.7 qat artıqdır.
İRNA xəbər agentinə danışan Musəvi bəyan edib ki, şənbə günü Urmiyədə hava hissəciklərinin miqdarı hər kub metrdə 4150 grama çatıb. Havanın bu dərəcədə çirklənməsi insanların sağlıq durumu üçün təhlükəli sayılır.
Urmiyə gölünün quruması nəticəsində Təbriz üzərində hava qatında duz hissəciklərinin çoxalması insanların qan təzyiqinin yüksəlməsinə səbəb olub.
Urmiyə gölünün canlandırılması səyləri üzrə heyət daxilində sosial komitənin katibi Armin Nurbəxş bildirib ki, Urmiyə gölü ətrafında yaşayan vətəndaşlar və habelə Təbriz əhalisi duz hissəciklərinin mövcud olduğu havada nəfəs aldıqları üçün qan təzyiqinin yüksəlməsi halları artıb.
İSNA xəbər agentinin hesabatına görə, Nurbəxş Urmiyə gölünün qurumasına işarə edərək bildirib ki, zərərli hissəciklər insanların sağlıq durumuna ciddi şəkildə hədə yaradaraq, göz xəstəlikləri, ağciyər xərçəngi, dəri problemləri, tənəffüs orqanlarının xəstəlikləri, qan təzyiqi hallarının artmasına səbəb olacaq.
Armin Nurbəxş deyib ki, bu günə qədər Urmiyə gölünün quruması nəticəsində xəstəlik hallarının artması ilə bağlı ətraflı tədqiqat aparılmayıb və Səhiyyə Nazirliyi bu haqda heç bir statistika açıqlamayıb, lakin əldə etdiyimiz məlumata əsasən, Urmiyə gölü ətrafında yaşayan əhali arasında xəstəlik halları artıb və son zamanlar Təbriz şəhərində göz xəstəliklərinin bir neçə dəfə artması halları müşahidə edilib.
Armin Nurbəxş Urmiyə gölünün qurumasının təhlükəsizliklə bağlı problemlərə yol açacağını bildirib. Onun sözlərinə görə, Qərbi Azərbaycan vilayəti sərhəd bölgəsində yerləşdiyi üçün müxtəlif təhlükəsizlik problemlərinin yaranması mümkündür. O, əhali arasında işsizlik probleminin yaranması ilə bağlı narahatlığını bildirib. O qeyd edib ki, gölün quruması nəticəsində 7 milyon Azərbaycan Türkü öz yurdlarındən köçmək məcburiyyəti qarşısında qalacaq.
آدرسهای ما - Follow us
YouTube
-----
Facebook
-----
Twitter
صفحه اصلی __ اخبار __ مقالات __ مصاحبه/گزارش __ یادداشت هفته __ بحث روز __ بیانیه __ درباره آذوح __ دانلود __ جستجو __ پیوندها __ تماس __ اقتصاد آذربایجان جنوبی
تمام حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به آذوح (AZOH) بوده و استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است. |
End of preview. Expand in Data Studio
README.md exists but content is empty.
- Downloads last month
- 6