text stringlengths 459 444k |
|---|
Уақыт шіркін желдей есіп, біздің, Нұрмағанбетовтер отбасының жетім көңіл күй кешіп жүргеніне де бес жыл өте шығыпты. Асқар тау әкеміз Талант Нұрмағанбетов аты жаман ауруға шалдығып, екі ай төсек тартып жатып, 2014 жылдың 2-ақпанында мәңгілік мекеніне аттанған болатын. Содан бері оның ұрпақтары — біздер, балалары, жесір қалған жары, анамыз — Бақыт, өзіңсіз өткен өмірге сене алмай, қиналып, іздеп жүрдік. Қатал, сұсты көрінетін сұлбасы көп адамның бетін қайтарса да, жүрегі жылы, қағытпа қалжың әңгімесі жан-жағын жаймашуаққа бөлеп отыратын әкемнің бейнесін ұмыту біздерге, әрине, қиын. Бәрі дәл кешегідей есте, көз алдымызда... Тек сол бір ақпанның аязды күні денемізді қалтыратып, жанымызды жабырқатып, жаралап кеткені болмаса... Содан бері соңында қалған біздер әкеге деген сағыныштың сарытабын татып келеміз.
Өткен жылы, яғни, 2018 жылдың 7-ші қыркүйегінде тірі болғанда 60 жасыңды тойлап, отбасың, бауырларың, туған-туыс, дос-жаран ортасында мерейлі жасыңды атап өтер едің. Амал қайсы, біздің көздеп, көксегеніміз емес, тағдырдың жазуына шара жоқ екен. Қатал тағдыр 55 жасыңда арамыздан алып тынды.
Өзіңнің өмірден өткен күннің қарсаңында қолыма қалам алып, артыңда қалған ұрпағыңның сағынышын жеткізгім келді. Өткен өмір жолыңа шолу жасап, бейнеңді көз алдымызда жаңғыртқым келді. Берген тәрбиең мен көрсеткен өнегеңді көңілде тоқып, көпшілікпен бөліскім келді, ӘКЕ!
Қазалы ауданының ол кезде «Жданов» колхозы деп аталатын елді-мекенінде, мәртебелі ұстаздардың әулетінде, Жалпақбай мен Айнагүлдің отбасында 1958 жылдың 7-қыркүйегінде дүниеге келген әкем ұлдың үлкені болған. Өздері жеті ағайынды болса да, әкесі Жалпақбайдың атадан жалғыз екендігін алға тартып, «біз — жетімбіз» дейтін. Қыз жат жұрттық, өзінің әпке, қарындастары бақыттарын тауып, бөлек кеткеннен кейін інісі Маратты көзінен таса қалдырған емес. Ағалық қамқорлығын көрсетіп жүрді. Анам Бақыт осы отбасына келін болып түскенінде Марат ағамыз 9-сыныпта оқып жүрген екен. Сонда Айнагүл апамыз: «Енді Марат пен Эльмираға Талант екеуің бас-көз боласыңдар, үлкен деген аттарың бар» деп, тапсырған екен. Содан бастап Марат ағамыздың мектептегі жиналысына да анам Бақыт барып жүреді. Бұл аманатты әкем өмірден өткенінше адал атқарып өтті деп айта аламын. Өйткені, інісінің қандай да бір мәселесін, жүрмей тұрған ісін, көңілі түсіп тұрғанын көрсе, бітті, өзінің отбасын, жұмысын ұмытып кететін. Бұл, бір жағы, оның бауырмалдығын да білдіретін.
Мектепті орыс сыныбына барып бастап, өзімен қатарлас орыстілділердің арасында мінезі тік, тентектеу, бұзық болып өскенімен, орта мектепті жаман аяқтамапты. Қызыл белгіге бітірген Света әпкесінің жолын қуып, ұстаз ата-анасының абыройына дақ түсірмейді. Бірақ, мектеп жасындағы жас Таланттың бұзықтығымен байланысты неше түрлі оқиғалар әкем өмірден озған соң жазылған «Әке жолы» деп аталатын естелік кітапта баяндалады.
Арман қуып Алматыға келген соң Ауылшаруашылығы институтының механика факультетін бітіріп шығады. Жоғары оқу орнын аяқтағаннан кейін Қызылорданың жеті баласының ішінен «МИС»-ке жеңіп алған жолдамасы болыпты. «МИС» дегені «Машина сынау станциясы» ғылыми зерттеу шаруашылығы. Сол кезде тікелей Мәскеуге қарайтын бұл орталық Қызылордадан 20-25 шақырым жерде орналасқан екен. Бірақ, баласының өз ортасынан сытылып, сыртқа кететінін қаламаған әкесі түрлі себептер айтып, оны үйде, ауылда қалдырады. Сөзін жерде қалдырмаған баласының жұмысқа орналасуына әкесі белсене кірісіп кетеді. ПМК-86 мекемесіне механик қызметіне орналастырады.
Осылайша, әкем үлкен өмірге қадамын, алғашқы еңбек жолын механик болудан бастапты. Одан кейін ауданның әр саласындағы түрлі кәсіпорындарда: Қазалы техникалық жөндеу кәсіпорны, «Агросервис» өндірістік-техникалық кооперативі, Қазалы өндірістік-коммерциялық орталығы, «Қазалы жарығы» қауымдастығы және т.б. орындарда бірнеше жылдар жетекші қызметтерде болып, өзін шаруашылықтың қай бағытын да жете меңгерген басшы ретінде таныта біледі.
Әсіресе, «Қазалы жарығындағы» атқарған елеулі еңбегі бүгінде сол мекеннің халқы айта жүретін әңгімеге айналған. Әкем басшы болып келгенде сау-тамтығы қалмаған, алқам-салқамы шыққан мекемені қалыпқа келтіріп, жұмысын бір арнаға түсіргенде оның қолынан іс келетін, жоқтан бар жасай алатын, ұйымдастырушылық қабілеті тағы бір танылып еді. Бүгінде Қазалы жұрты бұл мекемені «Ақ үй» деп атайды екен.
Қолға алған ісінің бәрі дөңгелеп, оңай өріле берді деп тағы айта алмаймыз. Бірақ, ертеңі, болашағы бар екенін білсе, сол істі қолға алудан аянып қалған жоқ. Жолы болмаса да, бар күш-жігерін салып, соңына дейін барды. Соның бірі мына жайт еді: 1992 жылы ауданда бірінші хатшы қызметін абыроймен атқарған Елеу Көшербаев ағамыз зейнетке шығып, оның орнына осы елдің түлегі Жарылқасын Шәріпов келеді. Дәл осы жылы егемендіктің алғашқы премьер-министрі болып Арал ауданынан шыққан, республикалық деңгейде көптеген басшылық қызметтер атқарған Ұзақбай Қараманов тағайындалады. Бұл кісінің жолдасы Ұлдай апамыз Жалпақбай атамыздың бөлесі болып келеді. Сонымен не керек, Жарылқасын Шәріпов Ұзақбай Қарамановпен бұрыннан таныстығын пайдаланып, Қазалы ауданында үлкен өндіріс орнын ашуға, сөйтіп, қыз-келіншектерді жұмыспен қамтамасыз ету мақсатында тігін фабрикасын жұмыс істетуге мемлекеттік деңгейде, Министрлер кабинетінің Қаулысын шығартады.
Ал, әкем ол кезде аудандық «Агропромтехника» бірлестігінде бас инженер болып қызмет атқарып жүрген жерінен Жарылқасын ағасы өзіне шақыртып алып, «Талант, мемлекеттің қаулысы шығып, ауданда Өскеменнің Үлбі комбинатының филиалын ашқалы жатырмыз. Соған бастық болып барасың ба? Әрине, толық жұмыс жасап кетпейінше біраз қиналып, тер төгуің керек болады» деген соң, әкем оған келісімін беріп, жаңа жұмысына білек сыбанып кірісіп кетеді.
Алғашқы жиырма шақты баланы Өскеменге оқуға аттандырып, әкемнің өзі Өскеменнің Үлбі зауытымен бірлескен кәсіпорын ашып, мекемеге қажетті құрал-жабдықтарын алдырып, жұмысты енді бастар шағында, кенеттен Ұзақбай Қараманов ағамыз басқа қызметке ауысып кетеді де, ашылуға тиісті зауыт та, тігін фабрикасы да жарты жолда қалып, жұмыс ары қарай жүрмей, тоқтап қалады. Бұл іске мықтап кірісіп, жан-тәнімен берілген әкем бұл зауыттың қалай да ашылуы керектігін дәлелдегісі келіп, біраз сабылады. Ең соңғы рет Алматыға барып, Власов деген «Минпром» министрінің қабылдауында болғанында ол кісі «Қазалы деген қай жерде, картадан көрсетші!» депті орнынан тұрмастан. Қабырғадағы картаға жақындап көрсеткен екен, «Ол жердегі қазақтардың қолынан не келеді деп ойлайсың?» деп, тағы сұрапты. Әкем ойланбастан, «Бәрі келеді!» деген екен, әлгі кісі басын шайқап, «Басқа шаруамен айналысыңыздар» депті. Сонымен салы суға кетіп, әкем елге қайтады. Кейін Жарылқасын Шәріпов ағасы аудандық ауылшаруашылық басқармасына қарайтын «Ауылшаруашылығын жабдықтау және өнімдерін өткізу» деген мекемені ашып, әкем соған басшылық етеді.
Өз еңбек жолында жақсы адамдардың мол шарапатына қарық болған әкем өзгелерге де, болашағынан үміт күттіретін жастарға да, егер қолынан іс келіп тұрса, демеу болуға ұмтылды. Және одан еш ұтылған жоқ. Білгенін үйретуге тырысты. Жастар да бар білгенін айтудан қашпайтын әкемнің жанынан жиі табылатын.
Жұмыс барысында талапшыл, қатал болды. Сол үшін де қасындағылар айтқанын түсінбеген жағдайда қайта сұраудан қорқатынына өзім талай куә болғаным бар. Бірақ, бұл уақытша, сол үстел басында қалып, жұмыстан тыс уақытта аңқылдаған ақкөңіл қалпына ене салатын.
Өзінің қолынан іс келетіндігін жеке шаруаларын жүргізіп, бизнеспен айналысқан кезінде де көрсетті. Еліміз тәуелсіздік алған алғашқы жылдардағы қиын-қыстау кезеңдерде коммунистік тәрбиенің әдетімен коммерцияны қабылдай алмаған кейбіреулер сияқты емес, бизнестің бүге-шігесін бірінші түсінгендердің, соған бет бұрған аудандағы санаулы адамдардың алғашқыларының бірі болды. Соның нәтижесінде Қазалыдағы «Ер-Нұр» сауда базарының құрылтайшысы болып, нарықтық кезеңге сай халықпен бірге іс атқарды.
Жаңа нәрседен, жаңалықтан қашпай, керісінше, оған құмартып тұратынын бірге оқыған студент достары да растайды. Қазалыдан Алматыға көшіп келген соң сол достарымен бірлесіп, жаңа техниканы шығаруды ойластырып, оның жобасын агрофинансқа беріп қойған-мен, бұл іс аяқсыз қалады. Әкем төсек тартып жатып қалып, істі соңына дейін апара алмады.
Бауырмалдығында шек жоқ еді. Әкесі Жалпақбайдың жетімдігі жанына батқан әкем алыс ағайын-туыстарды жанына жинап, үлкенге — іні, кішіге — аға, қатарластарына жанашыр бола білді. Қазалыда жүргенде де, одан кейін Алматыға көшкенде де осы қалпынан тайған жоқ. Бар туыс-бауыр, жақынның басын біріктіріп жүрді. Көпшілдігінің арқасында біздің үйден адам үзілмеді. Жиналған жұртқа дастарханнан дәм татқызып қана қоймай, баянын алып (жоғары оқу орнының оркестрінде өнер көрсеткені бар), түрлі әндерді орындап, ортасын көңілді кешке айналдыратын. Одан қалды қалжыңы үзілмей, қасындағыларын күлкіге қарық ететін.
Өзінің ұстаздар отбасында дүниеге келгені бар, бірге туғандарының бәрі білімге құмар, орта мектепті үздік бітіргендер екендерін ескерсек, бұл талпыныс олардың ұрпақтарын айналып өтпейтіні ақиқат. Сол секілді әкем де өз балаларының жоғары білім алуларына ерекше мән берді. Олардың әрқайсының мінез-құлқы мен талабына қарай жұмыс орындарына да ерекше ден қойды. Сондықтан да соңында қалған төрт баласы, екі ұл, екі қыз — жоғары білімді, ғылым жолынын өз мұраттарын тапқан білікті азаматтар.
Өмірден ерте өтетініңді білдің бе екен, қайда барсаң да, қайда жүрсең де жаныңнан мені бір елі тастамадың. Сондағы ойың: көре берсін, үлкен адамдармен араласып көрсін, қонақты күтіп алып, шығарып салуды үренсін дегенің еді. Өзің о дүниеге аттанғалы бұл көрсеткен өнегең үлкен сабақ болғаны рас. Үйдің үлкені болғандықтан, менен кейінгілердің маған қарап бой түзейтінін жақсы білгенсің ғой. Соңғы уақытта төсек тартып жатып көп істерге мені араластырып, анама менімен ақылдасуын тапсыратынсың. Өзің барда менің шаруаға араласқанымды көзіңмен көріп, жол көрсеткенің ғой бұл.
Өзіңсіз өткен бес жылда орның ойсырап, жоқтығың батты жанымызға. Бірақ, тірі адам тіршілігін жасайды деген. Менің үшінші балам — қызым дүниеге келді. Алтынға балап, «сол үшін Алматыға көшіп келгенмін» деп отыратын Меруертіңнің де қазір екі баласы бар. Балаларың сол өзің қалаған ғылым саласында жұмыстарын атқарып жүрген жайы бар.
Сен біздің қашанда тұмарымызсың, бағдарымызсың Әке! Сенің әр айтқан ақылың мен өсиетің біздің жадымызда, өзің көрсеткен жолдан таймауға тырысамыз. Ал, соңымыздан ерген ұрпаққа өмірің өнеге! Жаның пейіштің төрінде шалқысын дейміз! |
Цель исследования: оценить показателей рентгенологических исследований мужчин и женщин, больных ХОБЛ.
Ф.М. Сейдалиева 1, магистрант, Э.К. Бекмурзаева 1, д.м.н, проф., Ж.Ә. Қауызбай 1,и.о.профессора,Ж. М. Абдукаримова 1, магистрант, Г.М. Абжанова 2, ВОПЮжно-Казахстанская государственная фармацевтическая академия 1, г.Шымкент, КазахстанГородская поликлиника №3 2, г.Шымкент, Казахстан 2015
Жүрек ишемиялық ауруымен қатарласа келген өсоа бар науқастардағы жүрек-қантамыр жүйесінің жағдайы
ӨСОА-ның өршуінің классикалық симптомдары өршудің өкпелік белгілерінің басымдылығын көрсетсе, ЭКГ-да анықталған миокардтың ишемиясы - өршу себебінің кардиалды генезі екендігін айқындайды
Ф.М. Сейдалиева,2-оқу жылы магистранты, Э.К. Бекмурзаева, м.ғ.д, проф., М.Ә.Бөлешов, м.ғ.д, проф., А.А.Сейдахметова,м.ғ.к, доц., Ж. М. Абдукаримова,2-оқу жылы магистранты Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік фармацевтика академиясы, Шымкент қ., Қазақстан 2015
Эпилепсияның когнитивті деффициті (әдебиетке шолу)
Эпилепсия - әлемдегі кең таралған неврологиялық аурулардың бірі. Халықаралық антиэпилепсиялық лиганың мәліметтерінен эпилепсиямен ауыратын жер шарындағы науқастардың саны 40 млн. адамнан кем емес
Г.Е. Толебаева м.ғ.магистрі- Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік фармацевтика академия,Шымкент, «Қазақстан», tolebaeva79@mail.ruС.К. Сабырханова м.ғ.магистрі- Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік фармацевтика академия,Шымкент, «Қазақстан»,ssabyrkhanova@mail.ru 2015
Шымкент қаласы тұрғын аумақтарын атмосфералық ауасының ластану дәрежесіне қарай өкпенің созылмалы обструктивті ауруының таралуы
Зерттеу жұмысының алдына қойылған мақсаты мен міндеттеріне сай созылмалы обструктивтік аурулары бар пациенттер арасында кешенді клиникалық-лабороторлық, рентгенологиялық, қызметтік зерттеулер жүзеге асырылды.
Ж.М. Абдукаримова, 2-ші курс магистранты, zhanara.0905 @ mail.ru, Э.К. Бекмурзаева, м.ғ.д., профессор, elmira-bek@mail.ru, Ж.Ә. Қауызбай, м.ғ.к., профессор м.а., Ф.М. Сейдалиева, 2-ші курс магистранты, Оңтүстік-Қазақстан мемлекеттік фармацевтика академиясы, Р.Е.Мирзабаева- дәрігер-терапевт, №1 қалалық емхана, Шымкент қ., Қазақстан Республикасы 2015
Тег: Стратегия
Өсоа-мен науқастар организмінің реактивтігі мен микроэлементтер арасындағы байланысты бағалау
Өкпенің созылмалы обструктивті ауруы бар науқастардың қанындағы 12 микроэлементтерді патологияның ағымын, аурудың жүру ұзақтығын және организмінің реактивтілігін есепке ала отырып зерттеуді жүзеге асырдық.
Ж.М. Абдукаримова - 2-ші курс магистрант, zhanara.0905 @ mail.ru, Э.К.Бекмурзаева - м.ғ.д.,профессор, М.Ә.Бөлешов - м.ғ.д., профессор, А.А. Сейдахметова - м.ғ.к., доцент м.а,Ф.М.Сейдалиева - 2-ші курс магистрантыОңтүстік Қазақстан мемлекеттік фармацевтика академиясы, Шымкент қ., Қазақстан Республикасы 2015
Ишемиялық инсультті ауруларындағы қан құрамындағы орта уытты молекулалардың корлануына сүліктің әсері
Ишемиялық инсултпен ауырған науқастарды сүлікпен емдеу нәтижесіндегі сырқаттардың қан құрамындағы орта уытты молекуланың мөлшерінің жағдайын зертеу
С.Ж. Серикбаева-магистрант. Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік фармацевтика академиясы.Қазақстан Республикасы, Шымкент қаласы.Н.Ж. Орманов - м.ғ.д., профессор, ОҚМФА, Шымкент қ., Қазақстан Республикасы,ormanov48@mail.ru 2015
Ишемиялық инсультті сырқаттардың қанындағы диенді қоспаның, орта уытты молекуланың мөлшерінің және супероксидисмутазаның белсенділігінің цитофлавиннің емдік әсерінен өзгеруі
Жұмыстың максаты. ишемиялық инсультті сырқаттардың қанындағы диенді қоспаның, орта уытты молекуланың мөлшерінің және супероксидисмутазаның белсенділігінің цитофлавиннің емдік әсерінен өзгеруін анықтау.
Т.Н.Орманов -м.ғ.к. ОҚМФА. Казахстан Республикасы, Шымкент қ. ormanov 48@mail.ruЖ.Б.Исаев -магистрант. Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік фармацевтикалық академиясы.Казахстан Республикасы, Шымкент қ. Zh.isaev@list.ru 2015
Іі дәрежелі жүректің созылмалы жетіспеушілігіндегі науқастардың фармакоэкономикалық көрсеткіштеріне бисопролол мен периндопропилдің әсері
Жұмыстың мақсаты. ІІ дәрежелі жүректің созылмалы жетіспеушілігімен ауыратын науқастарды бисопролол мен периндоприлдің фармакотерапиялық тиімділігімен бағалау.
Л.Н. Орманова - м.ғ.к., доцент м.а., ОҚМФА, Шымкент қ., Қазақстан Республикасы,lyazzatormanova@mail.ruЛ.А. Кулбаева - ОҚМФА, магистрант Шымкент қ., Қазақстан Республикасы,lira.kulbaeva@mail.ruН.Ж. Орманов - м.ғ.д., профессор, ОҚМФА, Шымкент қ., Қазақстан Республикасы,ormanov48@mail.ru 2015
Тег: Жұмыссыздық
Құздама тәріздес артритпен ауыратын сырқаттардың қанының антиоксиданттық жүйесінің индометацинді сынақтан кейін жағдайы
Жұмыстың мақсаты бойынша құздама тәріздес артритпен ауыратын сырқаттар қанының құрамындағы антитотықтырғыш жүйесінің көрсеткішері индометацинді сынақтан кейін де анықтау.
Л.Н. Орманова - к.м.н., и.о. доцента, ЮКГФА, г. Шымкент, Республика Казахстан,lyazzatormanova@mail. ruЖ.О. Бекенова - магистрант кафедры фармаколгии, фармакотерапии - клиническойфармакологии, ЮКГФА, г. Шымкент, Республика КазахстанН.Ж. Орманов - д.м.н., профессор, ЮКГФА, г. Шымкент, Республика Казахстан,ormanov48@mail.ru 2015
Тег: Медицина
Фармакоэкономикалық көрсеткіштеріне бисопролол мен периндопропилдің әсері
Жұмыстың мақсаты. ІІ дәрежелі жүректің созылмалы жетіспеушілігімен ауыратын науқастарды бисопролол мен периндоприлдің фармакотерапиялық тиімділігімен бағалау.
Л.Н. Орманова - м.ғ.к., доцент м.а., ОҚМФА, Шымкент қ., Қазақстан Республикасы,lyazzatormanova@mail.ruЛ.А. Кулбаева - ОҚМФА .магистрант Шымкент қ., Қазақстан Республикасы,lira.kulbaeva@mail.ruН.Ж. Орманов - м.ғ.д., профессор, ОҚМФА, Шымкент қ., Қазақстан Республикасы,ormanov48@mail.ru 2015
Тег: Жұмыссыздық
Қорғасын ацетатымен уыттанған жануарлардың бауыр жасушаларындағы микросомалды тотығу үрдістерінің көрсеткіштеріне мия тамыры және дәрілік түйе жоңышқа фитопрепараттарының әсері
Зертеу мақсаты. Қорғасын ацетатымен уыттанған жануарлардың бауыр жасушаларындағы микросомалды тотығу үрдістерінің көрсеткіштеріне мия тамыры және дәрілік түйе жоңышқа фитопрепараттарының әсерін зертеу.
Н.Ж. Орманов- м.ғ.д., профессор, ОҚМФА, Шымкент қ. Қазастан РеспубликасыТ.Н Орманов. - м.ғ.к., доцент, ОҚМФА, Шымкент қ. Қазастан РеспубликасыД.П.Атанбекова- м.ғ.к., доцент, ОҚМФА, Шымкент қ. Қазастан Республикасы 2015
Мия тамыры және дәрілік түйе жоңышқа фитопрепараттарының қорғасын ацетатымен уыттанған жануарлардың бауыр жасушаларының мембраналық тұрақтылығына әсері
Зертеу мақсаты. Мия тамыры және дәрілік түйе жоңышқа фитопрепараттарының қорғасын ацетатымен уыттанған жануарлардың бауыр жасушаларының мембраналық тұрақтылығына әсерін зертеу.
Н.Ж. Орманов- м.ғ.д., профессор, ОҚМФА, Шымкент қ. Қазастан Республикасы,ormanov48@mail.ruТ.Н Орманов. - м.ғ.к., доцент, ОҚМФА, Шымкент қ. Қазастан РеспубликасыЕ.Т. Алиев - оқытушы, ОҚМФА, Шымкент қ. Қазастан РеспубликасыД.Қ.Фазылова- оқытушы, ОҚМФА, Шымкент қ. Қазастан Республикасы 2015 |
Мені сөздердің шығу тегі, этимологиясы қызықтырады. Әр сөз адамның тағдыры сияқты бұралаң жолдарды жүріп өтеді: бір тілден басқа тілге өтеді, мағынасы өзгереді, белсенді қолданылады немесе ұмыт қалады, не болмаса шыққан тегі, түпнұсқасы туралы ақпарат мүлдем ұмытылып, қайта зерттеуді қажет етеді. Өзіме қызығушылық тудырған сондай бір сөздердің бірнешеуін ұсынып отырмын.
«Алақай!» деген әдемі сөздің шығу тегі қандай деп ойланып көрдіңіз бе? Білмесеңіз, осы сөз арқылы исламның қазақ өміріндегі орнын ұғынуға болады. Қазақтар қуанғанда, жақсы хабар жеткенде «Алақай!», «Алла хай!», яғни «Алла тірі!» деп айғайлайтын болған. «Хай» — «Тірі» деген Алланың сипаты.
«Әлди-әлди» — қазақтың «Алланы» қазақ тіліне бейімдеп «Алда» деп те айтатынын ескерсек, «әлди, әлдидің» «Алла» деген сөз екен деп есептейтіндер бар. Мен де бұған қосылам. Бесіктегі сәбиді тербетіп, анасының Алланы еске алуы заңдылық емес пе?
Бәрекелді – қазақ тіліне бейімделген араб сөзі. Байқасаңыз, бұл сөзді риза болғанда, қуанышты жаңалық естігенде айтасыз. Түпнұсқада «Барака Аллаху» — «Алла разы болсын».
Пір- япырмай, ойпырмай, әупірімдеп. Бұл одағайлардың барлығы бірнеше сөзден құралған, алайда түбірі бір. «Я, пірім-ай», «Ой, пірім-ай», «Ау, пірім деп».
Рулардың атаулары бізге бір жұмбақ сөздер сияқты көрінеді. Қазіргі қолданыстағы ешқандай сөзге ұқсамайтын атаулар қайдан шықты екен деген ой сізге келді ме? Мысалы, қыпшақ. Оның таңбасы тігінен бір-біріне параллель тұрған екі сызық екенін білетін шығарсыз. Осыны ескере отырып, О.Сүлейменов өз кітабында оның «екі пышақ» деген екі сөзден құралғандығы туралы айтады. Сенбесеңіз, «екі пышақ» деп қайталап айта беріңізші. Шынымен де, басқа да көптеген рулардың атауы өз таңбаларын сипаттайды емес пе: найзалы, балталы, ойық, жал+айыр, тарақты, т.б
Язычник – бұл сөзді естігенде ойыма бірден «язык» деген сөз оралатын. Пұтқа табынушының тілге не қатысы бар деген заңды сұрақ туындайды ғой. Сөйтсем бұл жұмбақтың шешуі белгілі екен. Христиандық дәуірден бұрынғы Русь елінде көшпенділерді «языги, язычники», былайша айтқанда «дала адамы» деп атаған. Яғни, көне түркінің «йазық, жазық» сөзін түбір ретінде алыпты. Осыдан церковь бұл сөзге «христиан емес» деген жаңа мағына теліп, ол бастапқы мағынасын жоғалтқан екен. Содан кейін бұл сөз тек көшпенділерге емес, «шынайы сенімді» қабылдамаған барлық халықтарға қолданыла беретін болған екен. |
1. Өтініш бермей тұрып, Сәтбаев университетінің өзіңізге ұнаған білім беру бағдарламасының біреуін таңдап алыңыз; әрине, ол бағдарлама сіз ҰБТ кезінде тапсырған бейінді пәндерге сәйкес келуі керек.
2. Білім беру бағдарламалары тобынан өзіңіз таңдаған бағдарламаның код номерін жазып алыңыз (кестедегі «Білім беру бағдарламаларының тобы» деген бағанда).
3. Грант алу үшін толтырылған өтінішке осы топтың код номері мен Сәтбаев университетінің код номерін жазыңыз (Қ.И.Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық зерттеу университеті): 029.
Толығырақ
Жоғары тазалығы бар кендерден және жоғары қосылған құны бар металл құрамды өнімдерден металдарды алу саласында ғылыми, тәжірибелі-зерттеу, педагогикалық қызметтерге бағытталған ғылыми кадрларды, сондай-ақ металлургиялық жобаны басқаруға және іске асыруға қабілетті кадрларды дайындайтын инновациялық білім беру бағдарламасы. Түлекке PhD докторы дәрежесі беріледі.
Докторанттар түсті металлургия қалдықтарының жаңа түрлерін шығаратын инновациялық технологияларды, жоғары сапалы металдар мен материалдарды өндірудің жаңа технологияларын, металлургиялық жүйелер мен процестерді кешенді өңдеуді, түсті металдарды қайта өндірудің тиімділігін арттыруды, сондай-ақ металлургиялық өндірістерді, минералды, табиғи және техногендік шикізаттарды өңдеудің технологиялық процестерін оңтайландыру мен жүзеге асыруды, жаңа технологияларды нығайтудағы инновациялық-технологиялық теуекелдерді бағалау мәселелерін оқып үйренеді. Зияткерлік кәсіпкерлікке, нақты экономикаға арналған қолданбалы жобаларды дамытуға және ескерілмеген жобаларды коммерцияландыруға көп көңіл бөлінеді.
Докторанттар шетелдік кеңесшілердің жетекшілігімен ғылыми-зерттеу жобаларына белсенді қатысады. Докторантурада оқу жоспары шетелдің жетекші университеттерінде тәжірибе алмасудан өтуді міндеттейді. Диссертацияны қорғау және дайындау отандық және шетелдік екі ғылыми жетекшілердің басшылығымен жүргізіледі.
Докторанттар педагогикалық және зерттеу практикаларын «Қазатомөнеркәсіп», «Қазақмыс», «Қазцинк», «Өскемен титан-магний комбинаты», «KAZ Minerals Aktogay», «ERG ғылыми-зерттеу инженерлік орталығы», Томск политехникалық университетінде, Колорадо тау-кен мектебінде (АҚШ), Вустер политехникалық университетінде (АҚШ), Геотехника институтында (Словакия), Саскачеван университетінде (Канада), Аахен қаласындағы Рейн-Вестфалия техникалық университеті (Германия), KTH Royal Institute of Technology (Швеция) және Сулейман Демирель атындағы университетте (Түркия) өтеді.
Түлектер тау-кен-металлургиялық кешенде - металлургиялық кәсіпорындарда, жобалау ұйымдарында, металлургиялық зерттеу орталықтарында, химия өнеркәсібінде жұмыс істейді.
Түлектер тау-кен металлургия саласының инженерлік-техникалық және басқарушылық қызметтерінде, оқытушылар, ғылыми орталықтарда, университеттерде, ұлттық және жеке компанияларда ғылыми-зерттеу жұмысымен айналысады, сондай-ақ экономиканың әртүрлі салаларында ғылыми-зерттеу, жобалық және білім беру қызметін жүзеге асыратын басқа да ұйымдарда жұмыс істейді, кейбіреулері өз өндірістерін және компанияларын ашуда.
Cәтбаев Университетінің докторантурасына түсу туралы толық ақпарат Өзіңіздің зерттеу бағытыңыз бойынша ғылыми жетекші таңдап алыңыз |
Висенте Лоссерталес EXPO-2017 көрмесінің өтпей қалуы мүмкін екендігі туралы хат мазмұнымен келіспейтінін айтты
25.02.2016
«Хат тудырған жайттардан хабарым бар. Онда айтылған оймен келіспеймін, себебі EXPO-2017-ге қатысты жағдай туралы бар ақпарат тек хат авторының көзқарасы тұрғысынан жазылған. Мен қазір жағдайды көріп отырмын. Жұмыс бойынша жақсы істер атқарып жатқанымызды да,...
Тағы жүктеу
BARIBAR.KZ – мультимедиалық контент дайындайтын, көпсалалы сайт. Мұнда өзекті сұрақтарға жауап табуға болатын, жүйеленген "Сұрақ-Жауап" платформасы бар. |
Атмосфералық фронттардың өтуіне байланысты кей жерінде найзағай ойнап, жаңбыр жауады, жел күшейеді. Республиканың оңтүстігінде шаңды дауыл күтіледі. Жекелеген өңірде тұман түсіп, күндіз бұршақ жаууы мүмкін, деп хабарлайды Zakon.kz Қазгидрометке сілтеме жасап.
Атап айтқанда, Ақмола, Қостанай, Солтүстік Қазақстан, Павлодар, Қарағанды, Шығыс Қазақстан облыстарының кей жерінде жел 15-20 м/с күшейеді, түнде және таңертең тұман күтіледі. Күндіз Ақмола, Қарағанды облыстарында бұршақ болуы мүмкін.
Алматы, Жамбыл, Қызылорда, Түркістан, Маңғыстау, Атырау, Батыс Қазақстан облыстарының кей жерінде желдің екпіні 15-20 м/с жетеді. Қызылорда облысында оған күндіз шаңды дауыл араласады.
Сондай-ақ Ақтөбе, Атырау облыстарының басым бөлігінде, Батыс Қазақстан, Маңғыстау облыстарының кей жерінде қатты ыстық болады.
Бұдан басқа, Маңғыстау, Қызылорда, Түркістан облыстарының басым бөлігінде, Атырау, Батыс Қазақстан, Ақтөбе, Қостанай, Жамбыл, Алматы облыстарының кей жерінде жоғары өрт қаупі сақталады. |
Көптен күткен Mortal Kombat фильм - бұл қайта жүктеуге болатын соңғы франчайзингтердің бірі - көрермендер оны келесі айдан бастап көреді деп күте алады.
Mortal Kombat 90-шы жылдардағы бейнелі ойынға негізделген және әйгілі кейіпкерлерді, соның ішінде Scorpion, Sub-Zero, Liu Kang және Raiden, басқаларын ұсынады. Алайда, алдағы фильмде жоғалып бара жатқан бір кейіпкер - жекпе-жек шебері / кино жұлдызы, қатты және мақтаншақ Джонни Кейдж.
Жақында өткен баспасөз шарасында сөйлеген сөзімде, Mortal Kombat продюсер Тодд Гарнер Джонни Кейдждің бұл бірінші фильмге түспеу себебі тек Джонни үшін жалғасын құрғысы келгендігімен түсіндірді.
өліммен күресу
Байланысты: Mortal Kombat's трейлер Коул мен Скорпион арасындағы терең байланысты елестетеді
«Мен жалғасын жасағым келеді, ал қазір Джонни Кейджді алдым, ол алғашқысында қолданылмаған», - деді Гарнер (арқылы Comicbook.com ).
'Сонымен менің үлкен таяғым мен сәбізім бар, мүмкін олар маған Джонни Кейдждің екіншісінде болуы мүмкін. Екіншіден, сіз ойлаған кезде Mortal Kombat , егер сіз тек фильмнің патинасы туралы ойласаңыз, онда оған азиаттық сезім тән. Алғашқы фильмдегі қорғасынның ақ түсті қорғасыны болғанын мен өзімді жайсыз сезіндім ».
Гарнер одан әрі Джонниді алуан түрлі нәрсе жасауға тырысқанда, оны бірінші фильмге түсіру оған оғаш сезінетінін түсіндірді.
Джим СпеллманGetty Images
Байланысты: Mortal Kombat's бірінші тіркеме үлкен шайқастар мен қатыгез өлімдерді ұсынады
Ол: «Кенеттен оны Райан Рейнольдс шақырды, оны кенеттен тоқтату мүмкін бе, бірақ ... Жетекші маған азғантай болып көрінгендіктен, оны кіргізу өте оңай, үлкен бомбалық көңілді түрде екінші.
'Және ол бұған кейіпкер ретінде лайық. Мен бұл кейіпкерлерді жақсы көремін, сондықтан біз бұл туралы қатты ойладық '.
Mortal Kombat 16 сәуірде АҚШ кинотеатрларында шығады, сонымен қатар АҚШ-тағы HBO Max арнасында көрсетіледі. Ол 16 сәуірде Ұлыбританияда шығарылады, бірақ бұл күн өзгеруі мүмкін.
Ұсынылған
Amazon Кристина Риччидің Z: Бәрінің басталуы фильмінің 2 маусымын сындырып, шоуды тоқтатады
2022
13 себептер 2 маусымның шығу уақыты, трейлері, актерлік құрамы, теориялары және сізге қажет нәрселердің барлығы |
ҰБТ-ға қатысуға 6669 түлек өтініш берген. Бұл жалпы мектеп бітірушілердің 78,5% құрайды. Ал аймақтағы атқарушы билік жұмысты өткізуге тас түйін дайын. Білім саласына жауапты мамандар ұйымдастыру бойынша соңғы дайындықтарын тағы бір пысықтады.
ШҚО-да орта мектеп бітірген түлектердің ҰБТ-ға қатысуға деген ынтасы жыл санап артып келеді. Биыл жалпы түлектердің 78% астамы ниет білдірсе, өткен жылғымен салыстырғанда 8% көп. Негізгі білім сынағы өңірде 22-26 маусым аралығында өтеді. Ол үшін аймақта тест өткізетін арнайы 16 орталық дайындалды.
Әсем Нүсіпова, ШҚО әкімінің орынбасары:
- Мектеп бітірген оқушылардың жыл санап ҰБТ-ға қатысуға ынтасының артып келе жатқанын байқаймыз. Сондықтан осы сынақтың дұрыс өтуі үшін барлық мүмкіндікті жасаймыз. Тест өтетін әрбір орталық материалдық-техникалық тұрғыда толық жабдықталды. ШҚО түлектері соңғы жылдары ҰБТ нәтижесі бойынша жоғарғы ұпай алып жүр. Биыл да сол межеден шығады деп сенемін.
Аймақта 2017 жылдан бері «Білікті маман» жобасы жүзеге асып келеді. Ол бойынша жыл сайын облыс әкімінің гранты бөлінеді. Биыл ондай мүмкіндікке 400 түлек ие болмақ.
Сайрангүл Жұмаділова, ШҚО облыстық білім басқармасының басшысы:
- Қазіргі кезде техникалық мамандықтарға сұраныс көп. IT мамандар қажет. Сондай-ақ медицина мамандары, білім беру саласы, әлеуметтік салада жұмыс істейтін мамандарға да қажеттілік туындап отыр. Сондықтан осы гранттың басым көпшілігі аталған мамандарға беріліп отыр.
Атқарушы биіліктің қолдауы арқасында соңғы жылдары көрші елдердегі оқу орындарына түсуге талпынатын түлектердің саны айтарлықтай азайған. Нәтижесінде өңірдегі ЖОО-да жаңа мамандықтар ашыла бастады. |
– Әй, жігіттер, сендерге қашанғы айта берем, «мұнда газет алып келмеңдер» деп, обал-ай, обал! – таныс дауыс қыр желкемнен естілді. Бұрылып артыма қарадым, ешкім көрінбейді. Сәлден кейін әлгі дауыс тағы естілді.
– Туу, газеттің бәрін ақжоңқа етіп турап тастапсыңдар, әй, оңбай кеткірлер-ай! – басымды көтеріп айналама бажайлап қарадым, ТЖО-ның маңындағы жігіттерді тез шолып шықтым. Жыға танитындай ешкім көзіме ілінбеді. Бірақ жаңағы дауыс соншалық таныс, әсіресе сөзінің соңын созып аяқтайтыны құлаққа үйір. Әйтсе де мұндағы жігіттерді бұлай сөйлейді деуге ешбір қисын жоқ. Ескі ТЖО-ның алдында 4-5 жеңіл көлік кезегін күтіп қаңтарылып тұр, қабақтары түсіңкі, беті-қолы майға шыланған 3-4 ұста өз жұмыстарымен әлек. Дәл осы кезде шалбарының ышқырын жүре ағытқан бір ұста бұрыштағы дәретханаға барды да, есігін жұлқа тартты. Ішінен ілулі болса керек, ашылмады. Есікті жұдырығымен бір-екі рет қойып қалды да, дәретхананың артына бұрылып дуалдың түбіне теріс қарап тұра қалды.
– Мұрат, сенбісің? Сәл шыдай тұр, қазір шығамын, – таныс дауыстың дәретхана ішінен естілгенін енді білдім. «Апыр-ау, бұл кім болғаны?» деп елеңдей қалдым. Дегенмен дәретхананың есігі тез ашыла қоймады.
Көлігімді ЖТО-ға кіргіздім. Жүзі таныс жігітпен барынша жылы сөйлесіп, кеш қарайғанша жөндеп беруге уәдесін алып, аулаға шықтым. Көліктің әлегімен әуре болып жүріп, манағы таныс дауысты ұмытып кетіппін, одан бері де жарты сағаттай уақыт өтсе керек. Кенет, дәретхананың есігі сарт етіп ашылды да, ішінен қаңылтақтай жігіт атып шықты. Жоғарғы топсасы үзіліп кеткен есік қайрыла жабылмай, мойыны қылжиып тербеліп тұр. Әлгі жігіттің бұған қарауға мұршасы жоқ. Тағы бір ұста дуалдың түбінде теріс қарап тұр екен, соны көрді де, сыбай жөнелді:
– Әй, сендерге қанша рет айтамын, мұнда шаптырмаңдар деп, міне, дап-дайын дәретхана тұр, ал сендер кезек-кезек дуалдың түбіне сарисыңдар. Ұста жігіт ештеңе айтпады, көзін алайтып бір қарады да, жүре ышқырланып ТЖО-ға қарай беттеді.
Қаңылтақтай жігітті бері бұрылғанда таныдым, Мәліктің дәл өзі. Ол да мені жазбай таныды, іркіліп барып, тұра ұмтылды:
– Әй, Жомарт, сенбісің? Мұнда қайдан жүрсің? А, ТЖО-ға келдің бе? – мені бас салып, қапсыра құшақтады, кеуде сүйегін кеудеме батырып, сәл тұрды.
– Біраз уақыттан бері осында қарауылмын, анау үйшікте тұрамын – деді, оң жақ босағадағы үлкен контейнердің үстіндегі машинаның кішкентай кабинасын иегімен нұсқап:
– Үйге жүр, шай іш, өзіңді көрмегелі де біраз уақыт болды. Көлігің дайын болғанша әңгіме айтайық. Мұнда сөйлесе қоятындай көп ешкім жоқ, жарылып кетердей болып әрең жүрмін, – деп, Мәлік үсті-үстіне бастырмалатып сөйлеп жатыр. Мен басымды шұлғып тыңдап тұрмын. Бір кезде иығымнан бүре ұстап, ырғап-ырғап қойды. Онан соң қозы қарнымды ақырын ұрып: «Өзің домаланып семіріп барады екенсің», – деп қарқылдап күлді. Ол күлгенде ап-арық бетінің әжімі қатпарлана жиырылып, маңдайына қарай жиналды да, күлкісі тиылғанда әжімі қайтадан жазылып, шимайланған барақтың беті секілді ұсақ-ұсақ сызықтарға айналды. Есіне бірдеңе түскендей ТЖО жаққа бұрылып:
– Дәурен, Мұрат, бүгін сендерге көмектесе алмайтын болдым. Қонақ келіп қалды, – деді. Дауысы едәуір көтеріңкі шықты.
Мәлік бұрыннан оң аяғын нықтап басатын да, сол аяғын сәл сүйретіңкіреп алатын. Қазір тіпті де ауырсынатын секілді. Сол аяғын жерден көтермей сүйретіп келеді. Контейнердің астына жеткенде темір баспалдақтың жақтауынан шап беріп ұстады да, бар салмағын оң аяғына салып, текешоқырақтап жоғары көтерілді. Соңынан еріп ішке кірдім. Кабинаның төр жағындағы кішкентай кереуетте 4-5 жасар шамасындағы қыз қамсыз ұйықтап жатыр. Біздің кіргенімізді де білмеді. Мәлік қолындағы бір буда газетті үстелге қойып жатып:
– Өңкей иіс алмастар, дәретханаға газет тасиды, онысы несі-ей, обал-ай, обал, – деді манағы ашуы қайта тұтанып. Ол осы сөздерді айтқан кезде бетінің ұсақ әжімдері ілезде тереңдеп, шұңқырлау көз шанағының түбіндегі түймедей жанары аунап түсті.
Кабинаның іші тар болғанымен жып-жинақы. Кіреберіс босағаға киімдер ілінген. Одан жоғарырақ шағын үстел мен екі орындық қойылған. Бұрыш-бұрышты тінте қыдырған жанарым қабырғада күле қарап тұрған Мэрилин Монроның кеудесі ашық фотосына келіп сүрінді. Мәлік:
– Мына мұсылман күнтізбесін ана жолы мешітке барғанымда алдым. Тегін таратып жатыр екен, – деді. Енді көрдім. Монроның фотосына қатарластырып мұсылман күнтізбесін іліп қойыпты.
Қыз қамсыз ұйықтап жатыр. Мәлік су толы ток шәугімді қосты да, «қазір келемін», – деп аяғын сүйрете басып сыртқа беттеді. Еңкіш баспалдақтан төмен түсу оған тіпті де қиын секілді. Күріс-күріс еткен аяқ дыбысы біразға дейін естіліп тұрды.
***
Қараша айының соңғы кезі. Біраз күн бұрын жауған қардың беті қатқылданып, табанасты көктайғақ мұзға айналған. Қатқыл суықтан ауа шыңылтырланып тұр.
Жұмысқа әдеттегідей басқалардан бұрынырақ келдім. Сырт киімімді шешіп, жайғаса бергенім сол еді, есік сарт етіп ашылып, орта бойлы, қаңылтақтай жігіт кіріп келді. Кірген бойда ортадағы үстелге қолындағы пәкетін қойып жатып:
– Інім, төкшәугімді қоса салшы, қолдың сүтін алып келдім. Жақсылап шай ішейік, – деді. Сөйтті де, бұрылып есікке беттеді. Кілт тоқтай қалды, артына қайрылып:
– Інім, редакцияға жақында келдің бе? – деді. Мына жігіттің әй-шай жоқ үстіме баса-көктеп кіріп, бұйыра сөйлеп, қитығыма тиетін сұрақ қойып тұрғанына іштей жиырылып, намыстана қалдым:
– Жоқ, біраздан бері осында бөлім редакторымын! – дедім дауысымды нығыздап сөйлеп.
– Әп, бәрекелді! Менің есімім – Мәлік.
– Жомарт. Қол алысып таныстықтың ілтипатын білдірдік.
– Шайыңды қузай бересің ғой, інім, мен қазір келемін, қалған әңгімені шай үстінде айтайық, – деді де, бір қолымен ышқырын ұстап, сыртқа қарай жүгіре жөнелді.
Мәлік көп кешіккен жоқ. Есіктен самбырлап сөйлей кірді.
– Бұрын редакцияларыңа жиі келетінмін. Соңғы кездері ауырыңқырап мұршам болмай кетті. Үстелдің төр жағына өтіп бара жатып, су-су қолын сілкіп-сілкіп қалды. Орындыққа отырып жатып қолының қалған суын күрткесінің кеудесіне сүрте салды. Пакеттің аузын ашып, жарты банка сүтті алып шығып:
– Қолдың сүті, ауылдан, қарындасымның үйінен алып келе жатырмын, – деді. Ол осы сөзді айтқанда шұңқырлау көз шанағының түбіндегі түймедей көзі күлімдеп жарқ ете қалды.
Мәлік төрт кесе шай ішкен соң маңдайы жіпсіп, шығыңқы бет сүйегінің ұшына болмашы леп жүгіріп шыға келді. Осы аралықта шәугімнің сыртын алақанымен ұстап көріп: «Ойбу, суып барады екен», – деп, қайта қайнатқызды. Ал мен бір кесе шайды тас жұтқандай таусап әрең тауыстым.
– Шайды ыстық-ыстық ішу керек. Қалаға қамалып, ауылдың дәмін, қолдың сүтінің иісін әбден ұмытқан екенсің-ау. Самаурынның шайы болса, шіркін! – деп таңдайының дәмін алып тамсанып қойды. Сөйтті де, кесесінің түбіне әлдене ұйып қалғандай ырғап-ырғап басына бір-ақ төңкерді.
Мен сыртқа қарадым. Қылаулап қар түсіп тұр. Тынымсыз төгілген аппақ түйіршіктер көзіңді қарықтырады. Көлбей ұшқан қар ұшқындары буалдыр тартқан терезеге келіп ұрылады да, жоқ болады. Оның артынан тағы бір ұлпа ұшып жетеді. Осы бір қызық көрініске телміріп ұзағырақ отырып қалсам керек, бір кезде:
– Жарайды, інім, мен қайтайын. Тағы да бір-екі редакцияға кіріп-шығуым керек. Сенің де уақытыңды алмайын, – деген Мәліктің дауысынан селт ете қалдым. Токшәугімнің түбінде қақ араласқан бір елідей су қалыпты. Мәлік пакетін жинап кетуге ыңғайланды.
– Рымбекке сәлем айт. Артық-ауыс газет болса, жинап қойсын. Бір-екі күннен кейін келіп алып кетемін, – деді жүре сөйлеп. Басымды изеп жылы қоштастым.
Сәлден кейін Рымбек аға келді. Мәліктің сәлемін жеткіздім. Ол кісі елең ете қалды:
– А, Мәлік деймісің? Ол өзі тірі ме екен, көптен бері көрінбей кетіп еді.
– Ауырыңқырап жүрген секілді. Рымбек аға: «Апыр-ай, ә» деп еріні жыбырлап күбірледі де, қайтадан дауысын естірте: – Айтпақшы, сен Мәлікті танымайтын шығарсың. Бұл өзі бір қызық жігіт. Кезінде журналистика факультетіне екі жыл оқуға тапсырып түсе алмапты. Содан бері, міне, жиырма жылдан асты, редакцияларды жағалайды да жүреді. Мен Мәлікпен «Өркен» газетінде қызметте жүргенімде таныстым. Біздің редакциядан шықпайтын. Ол кезде тепсе темір үзетін, кескен теректей жігіт еді. Арақты да жақсы ішетін. Өзі де ара-тұра мақала, бірдеңе жазатын. Жазғандарын қысқартып, түзеп жариялап тұратынбыз. Мақаласы жариялана қалса, балаша қуанып мәз болатын. «Ауылға, анама салып жіберейін» деп тапырақтап почтаға жүгіретін. Үп-үлкен жігіттің мұнысына біз мәз болып күлетінбіз. Ой, дүние-ай! Сөйткен Мәлік те шау тартып шөгіп барады, енді, міне, ауру жабысыпты, – деді, сөзінің аяғын барынша бәсеңдетіп.
Тыста қар үдей түсіпті. Сәл ызғырық бар секілді. Мың сан қар түйіршіктері буалдыр тартқан терезеге топ-топ болып ұшып келіп қонып жатыр. Рымбек аға сәл кідіріп, үзілген сөзін қайта жалғады:
– Мәлік біраз жылдан бері базар-базарды аралап газет-журнал сатады. Көбінесе газет-журналдарды редакциялардан арзанырақ алып, үстіне тиын жамап күнін көріп жүр.
Есік алдындағы кішкене көшеде көлік қарасы молайыпты. Манадан бері жауған қар қойыртпақ лайға айналып, ары-бері өткен көліктің етегіне шапшып әлек. Ал көктен төгілген аппақ майда түйіршіктер қарақошқыл лайға сіңеді де жоқ болады...
***
Астыңғы жақтан темір баспалдақты үзердей тарсылдаған дауыс естілді. Мәлік ішке сөйлей кірді:
– Есіктің алдында бір әже қолдың сүтін сатады. Бірақ ауылдағыдай таза емес, су қосады. Дегенмен қаттырақ қайнатып жіберсең, ештеңе етпейді, – сөйлей жүріп, жұқа пакеттегі сүтін темір ыдысқа құйып, тоқошаққа қойды.
– Қызым ұйқысынан оянғанша сүті де пісіп дайын тұрады. Оған дейін екеуміз, – деп кереуеттің астына бүкшеңдеп қолын созып, иығынан сәл орталаған «Қазақстан» коньягін алып шықты. «Ішесің бе?» деп сұраған жоқ, екі қырлы стақанға аз-аздан құйды. Мен іштей «көлік жүргізіп жүрмін, ішпей-ақ қояйын дегеніме көне қоймас, аздап ауыз тиейін» деп түйдім. Мәлік жайпақ екі кесеге шыпылдатып қара шай құйды. Кешеден қалған шай болса керек, түсі коньяктан бетер күреңітіп, беті қаймақшып тұр. Ол қырлы стақанды қолына алып, сәл кідірді де, коньякті көмейіне құя салды. Кеседегі шайды тұрған жерінде ернеуінен қауып ұрттады да, маған қарады. «Ал ішіп жібер» дегендей түймедей көзінен инедей бір сәуле қадала қалды. Іркілмей қағып салдым. Қышқыл коньяк тілімді қуырып, көмейімді қарып кетті. Мұнымды сездірмеуге тырысып қара шайды қауып-қауып ұрттадым.
Бүйірлері бір-біріне тиіп тұра қалған екі стақанға тағы коньяк құйылды. Сүттің буы бұрқырап қайнай бастады. Сәлден кейін төменнен айғай естілді. Мәлік құлағын түріп, сәл тың тыңдады да: «Мені іздеп жатқан секілді, барып келейін», – деп орнынан қозғалды. Коньякті де «қылқ» еткізіп жұтып үлгерді. Іле темір баспалдақтың сай-сүйегін сырқыратып төмен түсіп бара жатты.
***
Мәлік редакцияға жиі келіп жүрді. Қыстың қақап тұрған кезі болатын. Бір күні сыртқы есіктің алдында жолықтық. Анадай жерден мені көріп айғай салды:
– Ау, інім, редакцияның есігі әлі жабық тұр. Сиыр түске дейін ырғалып жүргендерің қалай? Әлгі менің Рымбек інішегім де ұйқысын әбден қандырып алып келетін болған ба?!
– Кеше газетті баспаға жіберіп, кеш қайтып едік.
– Сонда да ерте келу керек! Баяғыда мен «Өркенде» жүргенімде таң атпай келіп, түн жарымында қайтатынмын. Тіпті кей кездері автобус тоқтап қалып, үйіме жаяу баратынмын.
– Ұзақ күтіп қалдыңыз ба? Жүріңіз ішке кірейік.
– Сәл күте тұр. Бір тал шылым шегіп алайын.
– Алматы қақап тұр екен.
– Иә, бір аптадан бері суытып кетті.
Қойны-қонышымнан кірген суық ауа сүйегімді қарып, қалтыратып барады. Бірақ Мәлік асығар емес, темекісін асықпай сорып, әңгімесін бастап кетті:
– Ауылға барып қайттым. Пойыздан түскен бетім осы. Ел жақтан алып келе жатқан азырақ сарқытым бар. Иығындағы қара сөмкені бауынан тартып қозғап қойды.
– Жүріңіз, қалған әңгімені кабинетте жалғастырайық.
Мәлік екінші қабаттағы редакцияға екі демалып әрең жетті. Ортадағы үстелге сөмкесін күрс еткізіп тастай салды. Ептігін басып сәл отырды. Мен төкшәугімді қолыма алып шай қоюға ыңғайланып едім:
– Інім, шай ішпей-ақ қояйын, – деді бірден. Сөйтті де, сөмкесін ашып жартыдан сәл көбірек «Қазақстан» коньягін алып шықты. Жанында екі стақаны, бір литр коласы бар:
– Бүгін осыны ішеміз.
– Мұныңыз қалай болар екен? Қазір жұмыс уақыты, оның үстіне үстімізге біреу-біреу кіріп келсе, ыңғайсыз дегендей.
– Дәл қазір ешкім келе қоймайды. Қолыңды көп байламаймын. Басқа да баратын жерім бар.
Мәлік менің жауабымды күткен жоқ. Екі стақанға орта-орта етіп коньяк құйды:
– Саған әлі айтпаппын ғой. Жақында мына жаман ағаң 50 жасқа толды. Туған елге, ағайын-туыстың арасына барып өткізіп келдім. 500 мың теңге кредит алып едім асып жетті. Ағайын-туыс та, сыныптастар да қол қусырып қарап қалған жоқ. Мақтанғандай болмайын, сыныптастардың арасында Алматыда тұратын, жазып-сызғандары газет-журналға жиі жарияланатын мен ғанамын. Содан да болар, ауылға барсам, байғұстардың жаны қалмайды. Мынау сол тойдың дәмі, кел, інім, алып жіберейік.
Мәлік бірден жұтып жіберді, мен екіге бөліп әрең тауыстым. Тамағымнан тік құлдап ішіме қарай екі түйнек жалын жылжып бара жатты.
– Осы жолы сыныптастарым өкпе-реніштерін айтты, «бұрындары газет-журналдардан сенің фамилияңды оқып қуанып қалатын едік, қазір оны да қойдың», – дейді. Олардың өкпелері орынды әрине, тіршілік деп шапқылап, жазуға да қол тимей кетті. – Мәлік үнсіз отырып қалды. Біраздан соң екі езуін сылп еткізіп сүртті де, сөзін жалғастыра жөнелді:
– Ауылдағы газет-журналдарымды алып келдім, – сөмкесінің түбін сыртынан сипап-сипап қойды:
– Баяғыда жарияланған дүниелерімнің бәрін анама жіберетінмін. Ол кісі өзі хат танымайды, бірақ менің мақалаларымды сандығының түбіне салып сақтап жүретін. Ауылға бара қалсам, сандықтың құлпын ашып: «Үйдегі ұл-келін, немерелердің ешқайсысы жарытып оқып бермейді, енді өзің дауыстап оқышы», – деп газет-журналды алдыма жайып салатын. Мен дауыстап оқи жөнелемін, шешем сонда: «Әкең марқұм сенің жазғандарыңды оқи алмай кетті ғой», – деп көзіне ыстық жас алатын. Сөйткен шешем де бірер жыл бұрын дүниеден өтті. Ауылда енді газет-журнал кімге керек дейсің?! «Шешемнің көзі ғой» деп әдейі алып келдім.
Бөлмені меңдеткен ауыр үнсіздікті бір-біріне соғылған стақандардың дыбысы бұзды. Кезек-кезек жұтып жібердік, онан соң екеуміз де үнсіз сыртқа көз тіктік.
Терезенің етек тұсындағы аяздың қолымен өрнектелген айшықты суреттер күн өткен сайын жоғары ұмтылып өсіп келеді. Бейне көше бойындағы қар басқан қарағаштың көктемгі ұсақ жапырақтары терезеге келіп қонақтағандай.
– Жарайды, інім, мен жүрейін. Рымбекке сәлем айт. Мәлік сөмкесін асығыс жинап, сүлесоқ қоштасып шығып кетті. Терезеден қарап тұрмын. Аяғын сүйрей басып, сөмке асынған иығына қарай ауып түсіп ұзап барады. Жалаңаш қолымен екі құлағын кезек-кезек басып қояды. «Бас киімін ұмытып кеткен жоқ па?» деп бөлме ішін тінте қарадым. Көзіме ештеңе ілікпеді.
***
Мәлік кабинаға шабына сөйлеп кірді:
– Осылар қарауыл дегенді құлақ кесті құлымыз деп ойлайды-ау деймін. Күні бойы құйрығыңды жер иіскетпейді. Жоқтан өзгеге жұмсай береді. Бүйтіп ит әуремді шығара берсе, кетем де қалам. Екі қолға бір жұмыс қайдан болса да табылады, – бұрқылдап-бұрқылдап барып басылды. Екі стақанға шақтап коньяк құйды да, өзінікін дем алмай жұтып жіберді. Жүзінен ашырқанған белгі білінбейді. Тек бетіндегі ұсақ-ұсақ ұзын сызықтар тереңдеп бара жатқандай сезілді.
– Газет-журналдардың күні батып барады. Бұрын базарларға апарсаң, таласып-тармасып сатып алатын. Қазір тегін берсең де алмайды. Сондықтан базар аралағанды қойдым, – деді жеңіл күрсініп. Көзінің айналасына ұсақ-ұсақ сызықтар пайда бола бастады. Әр стақан коньякті жұтқан сайын ұсақ сызықтар бірінің құйрығын бірі тістеп, жыбырлап көбейіп келе жатқандай. Стақандағы коньякті енді көргендей көзін айырмай телміріп отыр. Еріні жыбырлап бірдеңе айтқандай болды. Онысы анық естілмеді. Жеңіл жұтынды:
– Шешем марқұм жинаған газет-журналды қарындасымдікіне апарып тастадым. Қалада ары-бері көшкенде тозып жоғалатын түрі бар, – сөзін ары жалғай алмай кідіріп қалды. Жітірмелетіп ішкен екі-үш стақан коньяктан ба, кеудесі сырылдап, деміге бастады, бірақ сонда да әр әңгіменің басын бір шалып, үзіп-үзіп сөйледі:
– Кеш үйлендім, дәм-тұзымыз жараспай ажырастық. Қызымның атын Айнамкөз деп өзім қойғанмын, – ештеңені сезбей қамсыз ұйықтап жатқан қызына қарады. Дәл осы кезде Мәліктің қаншалық мейірленіп, жүрегі езіліп отырғанын жүзіне тепшіп шыққан жұмсақ күлкіден аңғаруға болады. Оның қызына мейірлене қараған сәті – жүрегі тынышталатын ең бір бақытты кезіндей сезілді. Кенет бірдеңеден шошынғандай көзін Айнамкөзден тайдырып, қабырғадағы Монроның фотосына телміріп қарай қалды. Енді байқадым, фотоны әлде бір журналдың айқара бетінен жұлып алыпты. Монроның омырауының астыңғы тұсынан бүктелгені әрі шегемен ілінгені білініп тұр. Мәлік қабырғаға қарай қолын созып, орнынан атып тұрды. Фотоға қатарласа ілінген күнтізбенің екі парағын жұлып алды:
– Екі күннен бері жыртылмапты. Уақыт бізден озып кетіпті, – деді суық жымиып. Сөйтті де, жыртып алған парақты аударып, артына сәл қарап тұрып, үстелдің шетіне қоя салды:
– Әр сенбі сайын қызымды осында алып келемін, кешке апарып тастаймын, – бөтелкенің түбінде қалған екі елі коньякті шайқап-шайқап құйды. Одан соң есіне бірдеңе түскендей тамағын ақырын қырнап алып сөйлей жөнелді:
– Баяғыда «Өркен» газетіне үнемі жазып тұрдым. Кейін олар журналистік карточка берді, – күртесінің ішкі қалтасына қолын сұғып, сырты жұқа целлофанмен оралған, қызғылттау карточка алып шықты:
– Қайбір күні митингке шыққанымда миллицияға көрсетіп едім, «уақыты өтіп кеткен, жарамайды» дейді. Мейлі, өте берсін, адал еңбегіммен алған карточкам ғой. Оны қойшы, фотома қарашы, жалындап тұрған жас едік шіркін, – бұйра шашты, қияқ мұртты жас жігіт көзіме оттай басылды. Қабағы көтеріңкі, жанары да қазіргідей өлеусіреп, шөңетке сіңіп кетпеген, ойнақшып тұр. Мәліктің жүзіндегі жылы жымиыс қана өзгермеген секілді. Осы жымиысты жаңа ғана қызына мейірлене қарағанда анық байқадым. Карточканы қолымнан ақырын алып, сыртын қайта ұқыптап орап, қалтасына салып қойды. Одан соң менің алдымдағы стаканды өз стаканына қотарып құйып, бөліп-бөліп жұтып жіберді. Өңі боп-боз болып шыға келді. Кеудесінің сырылы күшейіп, қылқынып жөтеле бастады. Жөтелі күшейген сайын қысқа мойыны жиырылып жейдесінің жағасына бұғына түсті. Бір кезде құлағының ұшына дейін қызарып кетті. Бет орамалын алып көзінен аққан моншақ-моншақ жасты сүртті. Сәлден кейін өкпесі сырылдап барып басылды. Шұңқырлау көз шанағын ыдыстың ішін тазалағандай асықпай сүртті. Жіпсіген ақбурыл самайын алақанымен басып-басып қойды. Әкесі жөтеле бастағаннан бері қозғалақтап, қыңсылап жатқан Айнамкөз дәл осы кезде шар етіп жылай жөнелді. Мәлік біраз уақыт қызық уатам деп әуре болды. Сәлден кейін Айнамкөз өксіп-өксіп барып қайта ұйықтап кетті.
– Жүр, сыртқа шығайық, – деді сыбырлап. Кабинаның алдында, контейнердің үстінде тұрмыз. Табиғатты күздің қара суығы меңдете бастапты. Ауаны қураған жапырақтың қаңсық иісі кернеп тұр. Аспанды қара бұлт тұтастай қымтап алған. Мәлік бір тал темекі тұтандырып, құшырлана тартты да:
– Осы арадан Алатау сондай әдемі, асқақ көрінетін, бүгін бұлт бүркеп тұрғаны-ай, – деді.
Сәлден соң сібірлеп жауын жауа бастады. Суық ауадан гөрі денеме жабысқан майда тамшылар жылырақ сезілді.
– Кабинаның үстінен су тез өтіп кетеді. Қызымды шешесіне жеткізіп тастайын. Оның үстіне ертерек апармасам, келесі жолы жібермей қояды.
– Қай жерге барасыздар?
– Момышұлы – Райымбек батыр көшелерінің қиылысы.
– Мен ала кетейін, көлігім дайын болған секілді, әне, сыртқа шығарып қойыпты, – дедім, ТЖО жақты иегіммен нұсқап.
– Жарайды, мен онда Айнамкөзді оятып сүтін берейін, сен көлігіңді қыздыра бер.
Айнадан арқа жаққа жалтақтап қарап қоямын. Мәлік Айнамкөздің кіп-кішкентай жұдырығын жұмып-ашып «қуыр, қуыр қуырмаш» ойнап отыр. Айнамкөз бірде әкесінің бауырына кіре түсіп мәз болып күледі, енді бірде кіп-кішкентай қолдарымен әкесінің салалы саусақтарын бүгіп, жазып «қуыр, қуыр, қуырмаш» ойнайды. Сатырлаған жауын мен ары-бері ағылған көліктердің дауысы ештеңені естіртпейді. Тек ара-арасында Айнамкөздің сықылықтап күлгені, Мәліктің «қуыр, қуыр, қуырмаш» дегені еміс-еміс құлаққа шалынады.
Жауын төпеп тұр. Терезенің арғы жағынан сұрғылт қала буалдыр тартып көрінеді. Мәлік айтқан мекенжайға жетіп, жолдың жиегіне тоқтадым.
– Жарайды, інім, жолың түскенде жұмыс жаққа келіп тұр. Абайлап жүр. Айтпақшы, әлгі Рымбектің жүрегі қысып ауырып қалған көрінеді. Өткенде базарда жолығып қалдық. Егер кездесіп жатсаң, менен сәлем айт.
Екеуміз қол алысып жылы қоштастық. Күрткесін шешіп Айнамкөзді орады да, көліктен түсуге ыңғайланды. Әне, иығы қушиып жаңбыр астында жүгіріп барады. Сол жақ аяғын ауырсынбай нықтап-нықтап басады. Мәлік пен Айнамкөздің қарасы үзіліп, жер асты жолына түсіп кеткенше көз айырмай соңдарынан қарап тұрдым.
Көлігімді ақырын жылжыттым. «Қуыр, қуыр, қуырмаш, балапанға бидай шаш...». Мәліктің тұтқыр, қарлығыңқы дауысы алыстан талып естілгендей болды. |
ҚР Қорғаныс және аэроғарыш өнеркәсібі министрі Б.Б. Атамқұловтың «KADEX - 2018» қару-жарақ және әскери-техникалық VХалықаралық көрмесіне қатысушыларға Үндеуі
Құрметті ханымдар мен мырзалар!
ҚР Қорғаныс және аэроғарыш министрлігінің және өзімнің атымнан 2018 жылдың 23-26 мамыры аралығында Астана қаласында өтетін «KADEX - 2018» қару-жарақ және әскери-техникалық V Халықаралық көрмесі өтетінін хабарлай отырып, баршаңызды осы шараға шақырамын.
Бұл Қазақстан Республикасы Қорғаныс және аэроғарыш өнеркәсібі министрлігінің қамқорлығында өтетін алғашқы көрме. Оған отандық және шетелдік қорғаныс-өнеркәсіп кешені мен ғарыш саласының кәсіпорындары, жетекші конструкторлық бюро мен ғылыми-зерттеу институттары қатысады.
«KADEX» көрмесі өткізілген жылдардан бері құқық бойынша қару-жарақ, әскери және арнайы техникаларды, ақпараттық қауіпсіздік саласындағы технологияларды көрсету тұрғысында әлемнің жетекші көрме алаңына айналды.
«KADEX - 2018» көрмесі аумағында орталық диалогтық көрме алаңдарының бірі болатын «Қазақстандағы ғарыш күндері» Халықаралық форумы тұңғыш рет өткізіледі.
Форум аясында пленарлық және секциялық отырыс, конференция, «дөңгелек үстел» форматында барлық елдердің мамандары қорғаныс және қауіпсіздік, әлемдік ғарыш саласын дамыту мәселелері төңірегінде пікір алмасып, замануи кезеңде киберқорғаныспен қамтамасыз ету сұрақтары талқыланатын кең көлемді ғылыми-іскерлік бағдарлама жүзеге асырылады.
Көрме қонақтары мен қатысушылар қорғаныс-өнеркәсіп кешені мен ғарыш саласындағы кәсіпорындардың соңғы жетістіктері мен ғылыми әзірлемелерімен таныса алады. Көрмеде негізгі басымдық электронды жүйені дамытуға, байланыс және қару-жарақпен басқару жүйесіне, ақпараттық қауіпсіздікте заманауи шешімдерді іздеуге беріледі.
Тәжірибе көрсеткендей, мұның бәрі өз кезегінде әскери-техникалық ынтымақтастықты, киберқорғаныс пен ғарыш кеңістігін игеруде әріптестік қатынасты дамытатын өзара тиімді келісімшарт жасаумен, келісімдер мен меморандумдарға қол қоюмен аяқталуы тиіс.
Баршаңызды «KADEX - 2018» қару-жарақ және әскери-техникалық V Халықаралық көрмесіне қатысуға шақырамын.
«KADEX - 2018» көрмесі отандық қорғаныс-өнеркәсіптік кешені және елімідің ғарыштық кәсіпорындары үшін ауқымды шара болатынына және жоғары деңгейде өтетініне сенемін. |
Атырау облысында әлеуметтік маңызы бар азық-түліктің 690,6 тонна қоры бар. Енді тағы 536 тоннасы жеткізіледі.
«Атырау» әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациясы» АҚ-ның баспасөз қызметінен мәлім еткендей, 536 тонна азық-түлік шілде айының басына дейін жеткізілмек. «Қазір «Агрофлекс» ЖШС-нің қоймасында 690,6 тонна көлемінде әлеуметтік маңызы бар азық-түлік қоры сақталып тұр. Қырыққабат бағасын тұрақтандыру үшін Түркістан облысындағы шаруа қожалығынан 40 тонна өнім жеткізу үшін келісім жасалды.
Бұдан басқа «Идеал Маркет» ЖШС «Азық-түлік корпорациясы» АҚ-нан 408 тонна қант сатып алды. Қант бағасы 517 теңгені құрайды», -деп хабарлады кәсіпорынның баспасөз қызметі. «Атырау» әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациясы» АҚ әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларының бағасын қалыпты ұстау мақсатында «револьверлік» схема шеңберінде жергілікті сауда желілері мен көкөніс өндірушілеріне айналым қаражатын толықтыруға несие берген. Айналым схемасымен жергілікті ауыл шаруашылығы өнімдері, оның ішінде пияз, сәбіз, қырыққабат қыркүйек айынан, ал, картоп шілде айынан бастап сатылымға шығарылады. Бұған дейін Атырау қаласындағы «Ярмарка Retaіl» супермаркетінің сауда желісіне 68 тонна қант түскен еді.
«Біздің супермаркет желісіне Алматы облысындағы «Көксу қант» зауытынан шығарылған 68 тонна қант әкелінді. Бірер күннен кейін супермаркет желісі арқылы сатылымға шығарылады. Алдағы 4-5 күннен кейін тағы 66 тонна, содан соң 64 тонна қант жеткізілді. Осылайша, әр 4-5 күн сайын қант әкеліне береді», -дейді «Ярмарка Retaіl» супермаркеті желісінің қойма меңгерушісі Клара Шарипова.
Аталған супермаркет меңгерушісі Гүлмира Ғизатуллинаның айтуынша, сауда желісінің сөресіндегі қант азайған сайын толықтырылады. Мұнда тұтынушыға ұсынылған қанттың бір келісі 385 теңгеден сатылып жатыр. |
21 қаңтардағы мәлімет бойынша, елімізде жаңа антирекорд тіркелді. Қазақстан бойынша бір тәулікте 16 284 адамнан COVID-19 инфекциясы анықталды.
Оның ішінде Нұр-Сұлтанда 5006 адам, ал Алматыда 2057 адам коронавирус жұқтырған.
Соған сәйкес, Нұр-Сұлтан, Алматы, Шымкент қалалары, Атырау, Алматы, Ақтөбе, Ақмола, Шығыс Қазақстан, Батыс Қазақстан, Жамбыл, Маңғыстау, Қарағанды, Қызылорда, Қостанай, Павлодар, Солтүстік Қазақстан облыстары "қызыл" аймақта.
Ал "сары" аймақта Түркістан облысы ғана тұр.
"Жасыл" аймақта ешқандай өңір жоқ.
20 қаңтарға дейін Қазақстанда коронавирус инфекциясына қарсы вакцинаның І компонентін 9 104 772 адам, ІІ компонентін 8 667 645 адам салдырды. |
Қытайдан жақын-жұрағаттар келіп жатыр. Бірінің соңынан бірі еріп, тымпыңдап жүрген балаларымызға қарап, сүйсінді. Қазақстандағы әйелдер қауымының ұрпақ өрбітіп, бала сүюге деген құлшынысына таңданды.
Өздерінде, әрине, бала тууға шек қойылған.
Бірнеше жылдар бойы «бір отбасы – бір бала» саясатын ұстанған Қытай бүгінде тұсауды ептеп кеңге сап, екі бала сүюге рұқсат ете бастаған. Өйтпеске амалы қалмаған сияқты. Қытайда әйелдер азайып кеткен. Тізгін ұстар ұл сүйгісі келгендер құрсаққа біткен нәресте қыз бала болса, ертерек жолын кесіп отырыпты. Бұл ел тұрғындары арасында ер адамдар санының күрт өсіп, әйелдердің азаюына әкеліп соқты. Тепе-теңдік бұзылды.
Шек қойғандағы тағы бір мәселе – халық қартайып шыға келіпті. Яғни, бала аз туылғандықтан, жастар саны төмендеп, қарт кісілердің қатары көбейіп кеткен.
Хош. Сәби сүюге шек қоймайтын Қазақстанымызда, өз елімізде өмір сүріп жатқанымыз қандай бақыт деп ойладық біз. Бала күтіміне байланысты үш жыл демалыста отырсаң да, ешкім орныңды тартып алмайды. Омыраудағы кішкентайың барда жұмысқа шықсаң, әрбір екі сағат сайын балаңды емізіп келуге тағы да рұқсат етіледі. Заң бойынша. Бір жыл бойы қызмет орныңдағы еңбекақыңның 40 пайызын алып отырасың. Әйтеуір, аз да болса, сәби күтімі үшін жәрдемақы беріледі.
Ал Қытайда… бала тууға шек қойылғанымен қоймай, өмірге сәби әкелген әйелдер әрі кеткенде үш айдан соң жұмысқа шығады екен!
Жаздыгүні таңғы 7-30-да басталатын жұмыс, кешкі 18.30-да аяқталады. Ал балалы әйелдерге жасалатын жеңілдік: жазда таңғы 8.00-де келіп, кешкі 18.00-де қайтуға рұқсат етіледі. Таңертеңге дейінгі уақытта жарты сағат пен кешкі уақыттағы жарты сағатқа ғана кешірім жасалады. (Әлбетте, темірдей тәртібі болмаса, бір жарым миллион халқы бар ел бүгінгідей сән-салтанат құра алар ма еді?..)
Расында, біз, өз атамекеніміздегі, туған Отанымыздағы қыз-келіншектер бақытты екенбіз ғой деп ойладым мен. Денсаулығымыз жар берсе, сәби құшып, еміреніп, аналық махаббатымызды шалқытып, ана бақытын сезінуге мүмкіндігіміз бар.
Әр сағат сайын елімізде 40-тан астам сәби дүниеге келіп жататыны да сондықтан.
Десек те… Қытаймен санымыз салыстыруға келмейді. Ол елде халқының көптігі машақат тудырса, біздегі қауіп – аздығымыздан.
Ендеше, елімізді сүйетініміз, ұлтымыздың болашағына алаңдайтынымыз рас болса, біз, қазақ әйелдері, бала табуға және жақсы ұрпақ тәрбиелеуге міндеттіміз деп сезінеміз. |
Intellectual Podcast келесі қонағы – Энди Коуп, білікті оқытушы, бестселлер авторы, бақыт бойынша сарапшы әрі академикалық қызметін жандандырушы ғалым.
Білім саласындағы жұмыс тәнді де, жанды да қажытады. Сіздің саулығыңыз жұмыстың жемісті болуына, шығармашылық пен ынтаны дамытуға және өмір қиындықтарына төзуге әсер етеді. Егер мектеп ұжымының әр мүшесі табысты болса, сіздің мектебіңіз жаңа өмірге бастау алады!
Intellectual Podcast-тың осы шығарылымында Энди өмірдің мәнін қалай қайта ашуға болатындығын (алдымызға жоғары мақсаттар қояйық!) және сіздің эмоцияларыңызға, мінез-құлқыңызға және жалпы өміріңізге әсер ететін ойлау тәсілін өзгерту арқылы қалай бақыт табуға болатындығы туралы айтадыБұл шығарылым көңіл сергітуге бағытталады, бірақ оның негізгі идеяларын үйде де, жұмыста да қолдануға болады.
Енді шынайы өмірге назар аударайық Егер біз сиқырлы таяқшаның көмегімен өмірлік мәселелерден арыла алмасақ, онда алға қадам басарлық бір-ақ жол бар, ол – қиындықтар өмірдің ажырамас бөлігі деген ойды түсіну. Осыған орай Энди сізді өз- өзіңізге көмектесетін тәжірибелерді қарастыруға шақырады.
Подкаст шығарылымының негізгі мақсаты – өмірдегі күйзелістерге “шыдаумен” шектелмей, өмірге өзгеше көзбен қарауға, ойлау өрісін өзгертуге және төзімділік қорын толықтыруға мүмкіндік беретін ішкі ресурстарды тауып қолдану. Ішкі ресурстарды ашу нәтижесінде сіз көптеген нәрселерге басқаша қарап, ойыңызды өзгертіп, өміршеңдікті арттыра аласыз. |
Қым-қуыт тіршілікте ақ пен қараның үзілмейтін мәңгілік күресіне мән беруге, ойлануға мұршамыз жетпейтіні шындық. Соңғы кезде «қоғам мейірімсізденді» дегенді жиі естиміз. Айтамыз. Қарсы пікірді биік мінберлерден дабылдатамыз. Ақиқаты сол, мейірімді болудың өзімізден басталатынын елемейміз.
Жаһанданудың адамзатқа әкелген жақсылығы мен жамандығы тепе-тең десек жаңылмаспыз. Жақсылығы – әлем жаңалығынан санаулы минутта хабардар болсақ, жаманы – жат пиғылдың санамызға жебе боп қадалып жатқаны.
Жұмат Шанин атындағы академиялық қазақ драма театрында 5 қараша күні М.Омарованың «Тор» психологиялық драмасының премьерасы өтті. ҚР Мәдениет қайраткері Ж.Есімовтің режиссерлігімен сахналанған қойылым «адалдық пен сатқындық, мейірім мен опасыздықтан биік тұру үшін, «Адам» атына лайық болу үшін қаншалықты дайынбыз?..» деген пәлсапалық ойды ортаға салды.
Сахна «Барлығы кешіріледі. Кешірілмейтін күнә жоқ. Тек шын өкіну керек. Ал Мен өкінбедім бе? А?! Сен бәрін білесің! Өкінгенімді де білесің!!! Сен маған сонда не дедің? Бәрін көріп, біліп тұрып сен маған не дедің деймін? «Адамның қабіріне бар да сәжде ет, сонда кешірілесің»… Жоқ! Жоқ! Ешқашан! Тірісінде сәжде етпедім, өлгенінде сәжде етпеймін! Жоқ! Ешқашан!» деген адам мен ар тартысындағы тура жолдан аздыратын құйтырқы күш әзәзілдің Белгісіз жан болып келуімен басталады.
Қойылымның әубастан тура жолдан тайдыратын әзәзіл күштің адамзатқа қарсы өштескен сөзімен басталуында терең мән бар. Пенде болған соң, өмірімізде келеңсіз жайт орын алып, сәтсіздікке ұшырай қалсақ, міндетті түрде өзгеден көреміз. Өшігеміз. Есе қайтаруға ұмтыламыз.
Қойылым «Кездейсоқ қиындыққа ұшыраған жағдайда, ар алдында адал болып қалу қолымыздан келе ме?..» деген пәлсапаны қозғайды. Бір қарағанда қарапайым көрінгенімен, өмірдің соқпағынан аман өтудің маңыздылығы осында болса керек.
Белгісіз жанның құрған торынан бейхабар көлік толы көңілді адамдар тойға бара жатады. Азды-кем тыныстап алуға тоқтаған көлік тосыннан жүрмей қалады. Адамзаттың қия басқанын аңдып тұратын сиқырлы күш Белгісіз жан (рөлді сомдаған А.Төленов-авт.) лып етіп, топ арасына еніп кетеді. Міне, оқиға осы жерде шиеленіседі.
Жиырма жылдан аса уақыт намаз оқитын Қария (Қазақстанның еңбек сіңірген артисі С.Өтемісұлы, ҚР Мәдениет қайраткері М.Шакиров- авт.) ағайын-туғанды бастап бара жатады. Қатерлі науқасы бойын бунап, қиналған сәтінде Белгісіз жан қасына жетіп келіп емдеп, жазатынын айта қояды.
Алғашында көне қоймаған Қарияны «Жарайды, ақысыз-ақ емдейін сізді. Тек бір шартым, осы сәттен бастап сәждеге бас иіп, намаз оқығанды тоқтатасыз? Себебі, ем-дом барысында бар ынта-шынтаңызбен мендік болуға тиіссіз» деп талап етеді. Дерті үдеп, жаны қиналып отырған Қария «Жарайды, балам, ана кемпірді бұлқан-талқан етпей көрейін. Жалғыз қызымыз күйеуге тиіп, соның артынан төсек-орнын апара жатырмыз» деп, жиырма жылдан аса оқыған намазын тәрк етіп, әзәзілдің дәрі сусынын ішеді.
Қалайша?.. Жиырма жылдан аса уақыт сәждеге маңдайын тигізген, бес уақыт намазын бұзбаған Қария қалайша иманынан оп-оңай айныды?.. Басқан қадамымызды аңдып тұрған сиқыр күш, әулеттің атасын тура жолдан тайдырып, әззәзіл күшпен алып соқты!
Әдетте өз қателігіңнен ақталу үшін «Ее, түлен түрткен де?» дейміз. Ал, сол қателікті жасау, не жасамау үшін Жаратушы иенің бізге таңдау еркін қалдырғанын ойланбаймыз.
Тор… Тату-тәтті әулетті кірпік қаққанша тоз-тозын шығарған Әзәзілдің торына түскен туыстар арасында жанжал шығып, кісі өліміне дейін жетеді. Азғындықты алыстан іздеп әуре болудың қажеті жоқ екен. Бар болғаны Белгісіз жанның Торына шырмалсаңыз бітті… Шырмалмау, шығу еркі Өз қолыңызда.
Мінеки, осындай терең мағыналы қойылымды көрерменіне ұсынған шаниндіктер келесі жаңа қойылымның дайындығына кірісіп кетті. Желтоқсан айындағы премьера Тәуелсіздіктің 30 жылдығына тарту болмақ. |
6 Апта Абдимажитова Шахниза ЖМА-012, 10 апта Абдимажитова Шахниза, 22-28, аглшн сессия, Махаметов срс 7 неделя, 4672270, Кіріспе. Онтогенез за дылы тары. О ушыларды даму физиологиясы, Дип.-Қазақ-татар-ауыз-әдебиеті
Навигация по данной странице:
Кеңестің міндеттері
1.2. Саяси партиялар мен үкіметтік емес ұйымдар ынтымақтастығының негізгі бағыттары
Қазақстан Республикасының Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі республикалық қоғамдық жұмыс кеңесі – сыбайлас жемқор-лыққа қарсы тиімді іс-қимыл, себептері мен оның пайда болуының алғышарттарын жою мәселелері жөніндегі консультациялық-кеңесші орган.
Кеңес сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманы бұзушылықтардың жолын кесуге жәрдемдесу, мемлекеттік билік, жергілікті мемлекеттік басқару және өзін өзі басқару органдарында сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл, сыбайлас жемқорлықты туғызатын себептер мен шарттарды жою, лауазымдық жағдайын пайдаланумен қасақана және құқық бұзушылықтарды түп тамырымен жою, қоғамда сыбайлас жемқорлыққа атымен төзбеушілік қатынасты қалыптастыру бойынша мемлекеттік саясатты жетілдіру, бойынша жұмыс жасайды.
Кеңестің міндеттері:
1) партияның, қоғамдық ұйымдардың, сондай-ақ партияның консуль-тациялық-кеңесші институттарының сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс қимыл жөніндегі бағдарламалық құжаттарын іске асыруды және орындау мониторингін қамтамасыз ету;
2) партияның өңірлік және аумақтық филиалдары жанындағы сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі қоғамдық кеңестерінің қызметін үйлестіру;
3) сыбайлас жемқорлыққа қарсы қоғамда төзімділік қалыптастыру,
4) сыбайлас жемқорлық жағдайына партиялық және қоғамдық ісер ету тетігін жетілдіру, сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылдың әртүрлі инновациялық нысандарын, әдістерін және құралдарын қолдану;
5) азаматтық қоғам құрылымдарымен сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері бойынша өзара әрекет жасасу;
6) жеке және заңды тұлғалардың сыбайлас жемқорлықтың пайда болуы фактілері бойынша өтініштерімен жұмыс.
1.2. Саяси партиялар мен үкіметтік емес ұйымдар ынтымақтастығының негізгі бағыттары
Саяси партиялар мен үкіметтік емес ұйымдар ынтымақтастығының негізгі бағыттары мыналар болып табылады:
– мемлекеттік органдар, ұлттық компаниялар және олардың лауазымдық тұлғаларының жұмысында ашықтыққа қол жеткізу;
– олардың қызметіндегі сыбайлас жемқорлықты туғызатын кемші-ліктерді анықтау, сондай-ақ оларды жоюға бастамашылық ету;
– әрбір сыбайлас жемқорлық фактісін қоғамдық талқылауға шығарып отыру;
– азаматтық қоғам институттарының мемлекеттік органдардың қызметі туралы ақпаратты пайдалануының заңды және моральдық жауапкершілігі жағдайын қалыптастыру.
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі республикалық қоғамдық бірлестіктің, өңірлік және аумақтық қоғамдық кеңестердің қызметі, бұл жұмыстарға барлық деңгейдегі депутаттардың, ҮЕҰ мен БАҰ қатысуы арқасында мейлінше сыбайлас жемқорлыққа бейім салаларды қоғамдық бақылау арқылы қамту айтарлықтай кеңейді. Қоғамдық қабылдау бөлмелері азаматтардың сенімін ала отырып, кері байланыстың маңызды арнасы және халықтың құқықтарын қорғаудың пәрменді құралы болды.
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі қоғамдық кеңестер мәслихаттардағы депутаттық фракциялармен, прокуратура, қаржы полициясы органдарымен, мемлекеттік қызмет істері жөніндегі департаменттерімен және басқа да мемлекеттер органдармен бірлесіп халықтың сыбайлас жемқорлыққа қарсы дүниетанымын қалыптастыруға, азаматтардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғауға, әлеуметтік маңызды мемлекеттік бағдарламалардың іске асырылуына қоғамдық бақылауды дамытуға бағытталған сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл саласындағы іс-шараларды іске асырды.
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қоғамдық кеңестер мен партиялық бақылау комиссияларының отырыстарында мемлекеттік органдардың жұмысы туралы БАҚ-та жарияланған сыни материалдар, мемлекеттік органдардың мемлекеттік бағдарламаларды іске асыру жұмысын ұйымдастыру, құрылыс, тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы, кәсіпкерлердің құқықтарын қорғау тағы басқа да салаларда сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері қарастырылады.
Жалпы алғанда сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі қоғамдық кеңестер мемлекет пен азаматтық қоғам арасындағы қатынасты байланыстыратын пәрменді құрал болды, олардың жұмысы бұқаралық ақпарат құралдарында кеңінен көрсетіледі. Қоғамдық кеңестердің жұмысының арқасында мемлекеттік органдардың қызметі қоғам өкілдері үшін ашық, қол жетімді бола түсті.
Жастар арасында нысаналы жұмыс жүргізілуде. Патриоттық тәрбие және облыстық бағдарламаларды іске асыру мақсатында жұмысқа ҮЕҰ жастары тартылады. Жыл сайын көктемде Қазақстан Республикасының Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің қамқорлығымен еліміздің жоғары оқу орындарында студенттік жастар мен «Студент ЖОО-дағы сыбайлас жемқорлыққа қарсы» жастар ұйымдарының арасында акция өткізіледі.
Бұл акция барысында жоғары оқу орындарында сенім жәшігі орнатылып, Қазақстан студенттері Альянсы республикалық штабының сенім телефондарының нөмірлері басылады, студенттер арасында жоғары оқу орындарындағы сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылығының алдын алу бойынша парақшалар, плакаттар, стикерлер таратылады.
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес және халыққа сыбайлас жемқорлықтың қоғам мен мемлекет дамуына келеңсіз әсерін түсіндіру жөніндегі ақпараттық-насихаттық іс-шаралар кешені өткізіледі. «Жас Отан» ЖҚ кеңесінің белсенділері «Қарсы» атты сыбайлас жемқорлыққа қарсы қоғамдық жастар қозғалысын құрды, оның мақсаты әлеуметтік әрекеттің алдын алу, сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес болып табылады.
«Қарсы» ЖҚ өткізетін іс-шаралар («Парасыз студенттік сессия», «Жастар сыбайлас жемқорлықты жояды» және т.б.) қазақстандық қоғамдағы сыбайлас жемқорлыққа төзбеушілік ахуалын қалыптастырады.
Барлық мемлекеттік органдарда лауазымды адамдардың Мемле-кеттік қызметшілердің ар-намыс кодексін, сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы заңнаманы бұзу фактілері туралы хабарлау үшін жұмыс режимі сағат 9-дан 18-ге дейін белгіленген сенім телефоны орнатылады.
Сыбайлас жемқорлықтың алдын алуға, оның ішінде насихаттау және түсіндіру жұмысына айрықша назар аударылады, оның шеңберінде алуан түрлі акциялар, «дөңгелек үстелдер», семинарлар, халықтың әртүрлі топтарының өкілдерімен кездесулер ғылыми практикалық конференциялар және сыбайлас жемқорлыққа арналған басқа да іс-шаралар өткізіледі. |
«Бір күні мұһажирлердің кедейлері: «Уа, Аллаһтың елшісі! Байлар байлығымен көп сауапқа кенелуде. Дәрежелері де биіктеуде. Біз олардың деңгейіне қалай қол жеткіземіз? Біз оқыған намазды олар да оқиды, біз тұтқан оразаны олар да тұтады. Құл азат етеді. Садақаны да көп береді. Ал біздің жағдайымыз өзіңізге белгілі», – деп мұңын шағады.
Пайғамбарымыз (с.а.с.): «Оларға жету үшін сендерге бір амал үйретейін бе? Егер осы үйреткенімді істесеңдер, мерейлерің үстем болады. Сендерден озғысы келген біреу болса, тек осы амалмен ғана озады. Басқа ешкімнің де алдарыңа түсе алмайды», – дейді.
Олар бұны естуге құмартқанда, «Әр намаздан соң 33 мәрте «субханаллаһ», 33 мәрте «әлхамду лиллаһ», 33 мәрте «Аллаһу әкбар» деуді ұмытпаңдар», – деген жауап естиді.
Олар осы дұғаны үздіксіз оқиды. Бірақ көп ұзамай байлар да бұл дұғаны үйреніп алып оқи бастайды.
Мұһажирлердің кедейлері қайта келіп жүгінеді: «Уа, Аллаһтың елшісі, бұл амалды бай бауырларымыз да естіп, олар да біз секілді осы ғибадатпен амал етуде», – дейді. |
Бүгінде жеке үй қожайындарының көбі қала сыртындағы үйлерін оқшаулау қажет екені жайлы жиі ойланады. Бұл энергия қорына кететін шығынды елеулі түрде қысқартып, жеке үйді ылғал мен көгеруден қорғай отырып, барынша жайлы қылуға жағдай жасайды.
Үйді Knauf минерал мақтасымен оқшаулау
Қазіргі таңда үйдің қабырғаларын оқшаулағыш құрал ретінде Knauf компаниясы өндіретін минерал мақтаға ерекше көңіл бөлініп отыр. Минерал мақтамен оқшаулау әмбебап түрде жүзеге асады. Бұл инновациялық өнім бірнеше бірегей артықшылықтарға ие.
Олардың қатарына осы оқшаулағыштың бойынан табуға болатын келесі сипаттамаларды жатқызуға болады:
Бұған дейінгі көрсеткіштерден 20 % асып түсетін тамаша серпімділік деңгейі. Осының арқасында Knauf ұсынған минерал мақта шытынауға және сызаттардың пайда болуына бейімделмеген, бұл сіздің үйіңізді барынша жылы әрі жайлы қыла түседі.
Осыған қарамастан, Knauf минерал мақтасы үйдің қабырғаларындағы сылақты керемет ұстайтын өте берік материал болып саналады.
Өнім жеке үйде жақсы монтаждалады, конструкцияны ұстап тұрады.
Knauf оқшаулағышының шаңдану пайызы 15 %-ға төмендетілген, бұл оқшаулағыштың осы түрімен жеке үйдегі жұмыс барысын әлдеқайда қолайлы қыла түседі.
Knauf жаңа буын минерал мақталарының ылғалға төзімділік көрсеткіші, бұған дейінгі баламаларымен салыстырғанда, 25 % жоғары. Осының арқасында бұл оқшаулағыш ылғалға тамаша төтеп беріп, қала сыртындағы үйді көгерулер мен саңырауқұлақтардан қорғайды.
Үйге арналған оқшаулағыштарды жасау үшін компания құрамында фенолформальдегидті шайырлары жоқ тек өсімдік негізді компоненттерді пайдаланады. Бұл минерал мақтаны қолдану қоршаған орта мен адам үшін зиянсыз екеніне кепілдік береді.
Осы ерекшеліктерді ескере отырып, бүгінгі таңда ғимараттарды оқшаулау барысында Knauf минерал мақталарын пайдалану өте қолайлы болып отыр. Бұл құрылысты сапалы оқшаулауға мүмкіндік беретін тамаша материал.
Үйді ішкі және сыртқы жағынан оқшаулау
Қала сыртындағы үйді минерал мақтамен оқшаулаудың бірнеше тәсілі бар. Оқшаулағышты жайдың сыртқы және ішкі жағынан орнатуға болады. Қабырғаларды тәсілдердің кез келген түрімен оқшаулау өзіндік артықшылықтар мен технологиялық ерекшеліктерге ие.
Қала сыртындағы үйді ішкі жағынан минерал мақтамен оқшаулаған кезде, оқшаулауға қатысты келесі технологияларды ұстану қажет:
үйді оқшаулағыштың қалыңдығы осы үй тұрғылызған материалдың типіне сай болуы тиіс;
минерал мақтаны бірнеше қабат қылып қолданғанда, оны екінші қабат бірінші қабаттың қосылыстарын толық жабатындай, төсемнің үздіксіздігін сақтай отырып орнатуды жүзеге асыру керек;
ең әуелі үйге астыңғы профиль орнату керек, ол ені жерден 40-50 мм биіктікте орнатылатын Knauf минерал мақтасының қалыңдығына шамалас келеді;
минмақтаның бұрыштарын тісті таңғышпен қыстыру қажет;
үйге орнатылатын өзектелген тор минерал мақтаны қосымша қорғаныспен қамтамасыз етеді;
бұрыштарына пластик бұрыштар орнатқан дұрыс;
минерал мақтаның беткі қабатын қасбет желімін және қасбет жабынын, мысалы, сылақты жағу арқылы қорғайды.
Knauf минерал мақтасын сондай-ақ ішкі оқшаулағыш ретінде де пайдалануға болады. Мұндай шешім аздап үйдің ауданын кішірейтеді, алайда оқшаулағышты ішкі жақтан монтаждау әлдеқайда жеңіл және арзан.
Түрлі типтегі үйлердің қабырғаларын оқшаулау
Үйді нақты қандай типте оқшаулауды таңдау қала сыртындағы үйдің конструктивті ерекшелігі мен ол тұрғызылған материалға байланысты болады:
Ағаш құрылыстар үшін минерал мақта жеке үйді оқшаулаудың жалғыз мүмкіндігі, себебі ағаш күтімді талап ететін өте ерекше материал болып саналады. Ағаш отыру және маусымдық кеңею процестеріне бейім. Осыған байланысты оқшаулағыш қабатта сызат пайда болуы мүмкін. Сондай-ақ түйістірме жіктерде кеңею пайда болуы да ғажап емес. Бұл қабырғаның қатуына ықпал ететін суық көпірінің пайда болуына әкеліп соғады. Мұндайға жол бермеу үшін оқшаулау барысында қабырғаларды оқшаулауға арналған минмақтаны қолдану керек.
Қаңқа типті құрылысқа да минерал мақтаны пайдаланған абзал. Мұндай конструкциялар үшін оқшаулағышты қабырғаның бетіне тұтастай орнатылатын бағыттаушылардың арасына төсеу қажет.
Кірпіштен және газбетоннан тұратын конструкцияны оқшаулау үшін түрлі типтегі оқшаулағыш материалдарды, соның ішінде минерал мақтаны қолдануға болады.
Осылайша минерал мақта түрлі типтегі конструкциялар үшін пайдаланған тиімді нағыз әмбебап материал саналады. Жеке үйді мұндай материалдың көмегімен оқшаулаған аса қолайлы.
Жеке үйді минерал мақтамен оқшаулаудың сызбасы
Сызба суреті
Жеке үйді минерал мақтаны пайдаланып оқшаулаудың бірнеше типі болады. Соның ішінде ең кеңінен тарағандары:
қабырғаны оқшаулаудың «ылғалды» тәсілі;
желдетілетін қасбет деп аталатын.
«Желдетілетін» қасбет жағдайында оқшаулағыштың екі қабатын бекіту үлгісі
Аспалы конструкция немесе желдетілетін үлгідегі қасбет арнайы металл не ағаш қаңқадан құрастырылады. Профильдер арасындағы аралықтарға минерал мақта орнатылады. Үстіңгі жағына қаптаманың ішкі қабаты кетеді, бұл сайдинг, керамогранит немесе профнастил болуы мүмкін. Бұл қабырғаны оқшаулаудың сапасын арттыра түседі.
Оқшаулаудың «ылғалды» тәсілі минерал мақтаны қабырғаның бетіне желімдеп, оның үстінен сылақ қабатын жағып, оның бетінен арқаулайтын торды батыру дегенді білдіреді. Ең үстіңгі беті сәндік сылақпен жабылады.
Үйді өз қолыңызбен оқшаулау кезең-кезеңімен жүзеге асуы тиіс:
Ең алдымен, қабырғаны өңдеуді қолға алу керек. Егер кірпіш құрылыс оқшауланса, қабырғаны цемент, құм және су қосылған қоспамен сылап алған дұрыс. Ағаш конструкция үшін антисептикалық сұйықтықпен өңдеп, оның кебуін күту керек.
Оқшаулаудың келесі сатысы – буоқшаулау, бұл үшін рубероид, фольга және үлдір қолдану қажет. Естеріңізде болсын, оқшаулағышты ағаш қабырғаның бетіне бірден орната салуға болмайды, себебі бұдан кейін ағаш шіріп кетуі мүмкін. Яғни, қабырға дымқылданып, оны өңез басып кетеді. Ауа еркін қозғалуы үшін 50 мм мөлшерде люфт қалдырған дұрыс. Сонымен қатар бір жағы тегіс, екінші жағы түкті арнайы гидрооқшаулағыш үлдірді қолдануға болады. Бұдырлы жағы қабырғаға, жылтыр жағы сыртқа қарап төселеді. Қабаттарды скотчтың көмегімен бекітіп, үсті-үстіне түйістіру керек.
Егер шеттері созылмалы минерал мақта қолданылатын болса, тіреулердің арасына оқшаулағыштың енінен 2 см кіші аралық қалдыру керек болады.
Егер жеке үйді оқшаулаулың «ылғалды» түрін таңдасаңыз, сылақ үшін қолданылатын тақталар барынша тығыз болуы тиіс. Олардың келесі көрсеткіштерге ие болғаны жөн:
Жылу өткізгіштігі кемінде 0,044;
Су сіңіруі 70 %-дан жоғары;
Тығыздағы кем дегенде 80-120 кг/м².
Үйіңіздің сыртқы жағын өздігіңізден оқшаулағыңыз келе ме? Үйді «ылғалды» тәсілмен оқшаулау келесі үлгі бойынша жүзеге асады:
Алдымен қабырғаның беткі жағын тазалап, тегістеп дайындап алу керек.
Ары қарай оқшаулағыш материалдың тіреуіші ретінде қолданылатын қабырғаның төменгі ернеуін монтаждау жүзеге асады. Ол оқшаулағышты тегістеп, жағымсыз ауа райы мен жәндіктерден қорғайды.
Естеріңізде болсын, минерал мақтаны қабырғаға бекітер алдында желім жағып алу керек. Әрі мақтаны жапсарлары бұрышқа келіп қалмайтындай етіп желімдеген дұрыс.
Желімнің толық кепкенін күтіп, осыдан соң минмақтаны қабырғаға дюбельдің көмегімен бекітеміз.
Үйдің сыртындағы терезе мен есік жақтауларының маңындағы қабырғаға, сондай-ақ бұрыштарға арқауланған торды бекіту қажет. Бұл процедура да минерал мақтадағы желім толық кепкеннен кейін жүзеге асады. Бұл үшін шамамен бір тәулік қажет етіледі.
Оқшаулаудың келесі кезеңі минерал мақта қабатына сіңіп кететін монтаж сылағын жағу болып табылады. Жеке үйлердің сыртына тағы бір рет тегістеуші сылақ жағу керек болады.
Соңғы кезеңде қабырға әрленіп сыланады.
Үйіңізді минерал мақтамен оқшаулаудың қай түрін таңдасаңыз да, оқшаулағышты пайдалану қабырғаның қалыңдығын шамамен 20 см-ге арттыратынын ұмытпаңыздар. Бұл су ағызғыштардың, терезе алды тақтайлары мен жақтаулардың ұзындығы мен енінің ұлғайтуын талап етеді, нәтижесінде қабырға құрғақ күйін сақтап, оқшаулағыш пен қабырғаны ылғалдан қорғайды.
Осылайша, бірнеше ережелерді сақтай отырып, жеке үйді сапалы оқшаулауды өз беттеріңізбен жүзеге асырсаңыздар болады.
challenge. create. care.
Сұрақтар туындаған жағдайда мына мекенжай бойынша жүгініңіз
Info.kz@knaufinsulation.com
+7 (727) 246 30 03
050060, Алматы қаласы, Сеченов көшесі, 13 үй
FAQ
Сұрақтарыңыз бар болса немесе қажетті ақпаратты таба алмай жатырсыз ба? Бізге хабарласыңыз, біздің мамандарымыз сізге көмектеседі +7 (727) 246-30-03 |
Тәуелсіздік алғаннан кейін ұстанған сарабдал саясатының арқасында Қазақстан Орта Азияның көшбасшысына айналды. Даму даңғылының қазақстандық моделінің көмегімен еліміз посткеңестік елдерден оқ бойы озғаны ақиқат.Елбасының әр жылғы Жолдауы осы жетістіктердің кепілі.
Биылғы Жолдау – заманға сай тарихи өрлеу дәуіріне бастайтын, біртұтас ұлт болу қадамымызды айқындайтын маңызды құжат екенін тағы бір рет дәлелдей түсті. Бұл бас құжатта жүктелген міндеттер бойынша аудан əкімдігінің мәжіліс залында «Нұр Отан» партиясы Алматы облыстық филиалы төрағасының бірінші орынбасары, облыстық мәслихат депутаты, депутаттық фракция жетекшісі Ғалиасқар Төлендіұлы Сарыбаев Елбасының жаңа Жолдауын талқылап, жиналған қауымға жүзеге асыру жолдарын түсіндірді.
Жиын барысында Елбасы Н.Ә.Назарбаевтың биылғы халыққа арнаған Жолдауында айтылған басты мәселелерді атап өткен облыстық филиал төрағасының бірінші орынбасары Ғалиасқар Төлендіұлы əлеуметтік салада атқарылатын ауқымды жұмыстарға баса назар аударып, алдағы уақытта облыс көлемінде жүргізілетін тың өзгерістермен таныстырды.
Елбасы Н.Назарбаевтың «Қазақстандықтарың әл-ауқатының өсуі: табыс пен тұрмыс сапасын арттыру» атты Жолдауында жалпы қарапайым халық үшін тиімді жақтарын түсіндіру керектігі айтылды. Сонымен қатар, «ІТ- саласының» жаңа мүмкіндіктерін келешек ұрпаққа жол ашу арқылы алпауыт мемлекеттердің алдында еліміздің беделін, абыройын көтеру керектігі басты назарға алынды.
Партия жұмысында да, жаңғыру толқыны болғаны жайлы баяндамашы сөз етіп, жаңа партиялық жобалар аясында жасалатын жұмыс жоспарлары таныстырылды. Аудан тұрғындарымен кездесуге аудандық «Нұр Отан» партиясы филиалының төрағасы, аудан əкімі Марат Мелісұлы, аудандық «Нұр Отан» партиясы филиалы төрағасының бірінші орынбасары Мұрат Төлеуұлы және мәслихат хатшысы Қадыр Сəкенұлы қатысты.
Айта кетсек, кездесуде жаңадан тағайындалған аудандық филиал төрағасының жұмысына «Нұр Отан» партиясы Алматы облыстық филиалы төрағасының бірінші орынбасары Ғалиасқар Төлендіұлы сәттілік тіледі. |
Соғыс... Украинадағы қантөгіс жан түршіктіреді. Осыны көріп, біле тұра «соғыс – саясаттың басқа құралдармен жалғасуы» деген теориямен мүлде келісе алмаймыз. Бұл арада саясат туралы сөз болуы, тіпті де мүмкін емес. Себебі, саясат пен саясаткерлер кез-келген егес пен ерегесті ушықтырмай, одан бейбіт жолмен шығудың амалын іздесе керек. Ендеше, соғыс алжасқан ақылдың азабы, тіршілікке төнген және орны ешқашан толмас қасірет. Ал, соғысқа жоғарыдағыдай анықтама берген пруссиялық әскери теоретик Карл фон Клаузевицің жартылай жабайы заманда өмір сүрген ғалым екені мәлім.
Одан бері де екі ғасырға жуық уақыт өткен екен. Демек, өркениетті өртке ораған кез-келген саясатты сайтан иектеп, саясатшыны шайтан азғыратыны даусыз. Кезінде «қып-қызыл диктатура» миллиондаған адам қырылған соғыс құрбандарын тез естен шығарып, жеңдік деп далақтап, мұны, тіпті саясатқа, яғни бодандағы ұлттарды өлгендердің аруағымен матап ұстаудың құралына айналдырды. Сол үш жүз жылдық отарлық құлдықтың зардабын қазақ елі әлі де оңбай тартуда.
Әлеуметтік желіден «АҚШ пен Еуроодақ Украинаға көмектессе, біздің Ресейге көмектеспей отырғанымыз қалай?» - деп ұяттан өртенген кейбір мәңгүртті күнәһар демей, басқаша қалай атарсың?! 9 Мамырда «өлмейтін полктың» сапына қосылып, шайтанның суына мелдектете тойып алып, даңғаза жасап, марқұмдардың жанын шырқырататындар да солар! Жаңағылар «жеңіс күні! жеңіс күні!» деп әндетіп, ұрандатып, дабылдатып жолындағының бәрін жапырап, жайпап кете жаздайтындай өңмеңдейді.
Осындай, ескі әрі есірік диктатураның елесіндей, сойқанды шерулер ұлыдержавалық шовинизмге ғана керек. Сондықтан 9 мамырда бос дабыраны қойып, екінші дүниежүзілік соғыста қаза тапқандардың рухына құран бағыштап, ардагерлерімізді құрмет пен қамқорлыққа бөлеу парыз. Демек, бұл күнді Еске алу немесе Зерде күні ретінде атап өту туралы қоғамдық пікірге құлақ асатын кез баяғыда жетті. Адам қаны суша ағып, Аналарды – жесір, балаларды жетім қалдырған соғыста жеңгендер болмайды.
Соғыстағы жеңісін саясатқа айналдырудың өзі-ақ Кеңестер одағы мен оның билігінің адамға жат табиғатын көрсетеді. Қазіргі заманда тіршілікке аспаннан өлім сеуіп, адамдарды қырып, қалаларды қирату, тағы да қайталаймыз, саясаттың сарқылғанын, ал саясатшының алжасқанын көрсетеді. Әйтпесе, күштінің әлсізді бағындыруының жолдары баршылық. Қуатты мемлекеттер дамушы елдерге өз әмірін, саяси және экономикалық, тіпті ақпараттық технологиялар арқылы әбден жүргізе алады және жүргізіп те отыр.
Күштінің әлсізді бейбіт жолмен отарлауының мысалы баршылық. Мәселен, Африка мен Латын Америкасындағы елдер кезінде Ұлы Британия, Франция және басқа Еуропа елдерінің бодандығынан қарулы күрестің арқасында ғана еркіндік алды дегенмен келісу әсте қиын. Саяси және экономикалық, оның ішінде технологиялық тәуелділік торында тыпырлаған елдерді тікелей басқарудың отаршылдар үшін керегі шамалы болатын. Онсыз да алатынын алып отырса, «қара құрылыққа» қамалып несі бар?!
Олай болса, отаршылдардың «бұғалыққа басы сыймаған» құлдарының кісендерін шешіп, алдап-сулап, «ұзын арқан – кең тұсау» саясатқа көшуі әбден түсінікті. Оның да мысалдарын алыстан іздеудің керегі жоқ. Басқасы өз алдына, бізде Ана тіліміздің отыз жыл бойы төрге шыға алмай қойғаны да империалистік ықпалдың салдары екені анық. Елордамызда 2010-шы жылдардың басында мемлекеттік қызмет маңдайшалары қазақша ғана жазылып, автобус аялдамалары тек қазақша хабарланатын еді.
Бірақ, бұл еркіндік ұлыдержавалық шовинизмнің жынына тиген. Қуанышымыз ұзаққа бармады: 2012, әлде 2013 жылы өткен Қазақстан халықтары ассамблеясының сессиясында бұрынғы мемлекет басшысы ұлттық біртектілікке деген әділетті ұмтылысты қатаң сынға алып, тыйым салғаны есімізде. Әйтпесе, аударуға жатпайтын атауларды шүлдірлеп, қосымша баяндау мазақ емей немене? Мәселен, «Абылайхан» немесе «Әуезов аялдамасы» деп айтқанды түсінбеу мүмкін бе, тіпті?!
Ең масқарасы, «ет – мясо, май – масло» деп жазу да екітілділік көрінеді екен! Бұл, жұмсақтап айтқанда, ал шындығында, өзгені, яки Ресей билігін өкпелетіп алмайық деп, өзіңді өзекке тебу екені сөзсіз. Қазір, әйтеуір, жаңа Қазақстан құру жолында осы мазақ пен күлкіден құтыламыз-ау деген үміт оты жылт еткендей. Ауызбірлігіміз мықты болса, үш ғасырлық бодандық зардабынан құтылатын күн де туар. «Біз бірге болсақ, жеңеміз!» - дейді украиндықтар, яғни «Ми разом переможемо!».
Әрине, біз де украиндардан еш кем емеспіз, елімізді жан аямай қорғай аламыз. Әлеуметтік желідегі соғыс қаупіне қатысты ашу-ызаға толы сөздер сол елжандылықтың, батыр бабалар рухының алмас қылыштай жарқ етер қуатының айғағы. Әсіресе, біздің қыздарымыздың ер-азаматтарды қапы қалмауға шақырған әңгімелері намысты қайрайды. Алпыстан асқандардың жастарды босқа қырып алмау үшін ерікті армия қатарына онлайн тіркеліп, офлайн шайқасуға тілек білдіріп жатқандары да баршылық.
Дегенмен, саясатшылардың қазақты, барша адамзатты құдіреті күшті Аллатағаланың бейбіт аспан астында өмір сүру үшін жаратқанын есте ұстағандары абзал. Жүздеген шақырым жерде отырып-ақ жан беріп, жан алысатын кезеңде біздің әскеріміздің заманауи техника мен оның тілін білетін мамандарға зәру екенін белгілі. «Оқ жетпес жерге қылыш шабу» - ұрпақты көпе-көрінеу отқа тастау ғой. Олай болса, қантөгіске арандатпайтын алғыр саясатқа не жетсін!
Соғыс – алжасқан ақыл апаты! Өркениет дәуірінде тұтас ұлтты қырғынға ұшырату азғындық емей немене? Мұндайды біз, ұлы даланың азаттықты құл тірліктен жоғары қоятын, адам ары мен жанын ардақ тұтатын ұлдары еш түсінбейміз. Ұлы Абайдың осыдан бір жарым ғасыр бұрынғы «адамның баласы – бауырың!» - деген аманаты еріксіз тәнті етеді: «Махаббатпен жаратқан адамзатты. Сен де сүй ол Алланы жаннан тәтті. Адамзаттың бәрін сүй бауырым деп, Және сүй хақ жолы осы деп ғаділетті». Осыдан артық адамгершілік өнегесі болар ма?!
Хәкім Абай өсиетін кемеңгер Шәкәрім іліп әкетіп, ақынның «Ажалсыз әскер» өлеңі санымызда жаңғырады: «Патшалар сансыз шығын қылады, Дайындап соғыс үшін әскерін. Аямай бірін-бірі қырады, Ел алар оққа байлап жастарын» немесе «Тұрақсыз шыр айналған дүние / Жұтады бәрінің бастарын. Ел түгіл, жерлеріне кім ие, Айтпасаң моласының тастарын». Халық соғыс өртін тұтатқандарға қашан да лағынет айтқан және құр айбат шегіп қана қоймай, ел-жұртын қорғауға сақадай сай тұрған.
Біз арттарына «өлмейтұғын», тіпті «қартаймайтын» асыл мұра қалдырған Абай мен Шәкәрімнің, Құрманғазы мен Жамбылдың ұрпақтары барша адам баласын бауырымыздай көреміз. Біз де бірге болсақ, жеңеміз! Жаңа Қазақстан қазақ халқы ұйыстырған барша қазақстандықтардың жаңаша ұстанымы мен ерік-жігерінің арқасында құрылады. Ал, барша адам баласының жұдырықтай жұмылып, өлім ошағын өз апанында тұншықтыратын күн де алыс емес!
Қос халықтың діни мейрамдары – Пасха уақытында адамдарды жалмаған соғыс өртін «өшіре» тұру туралы ұсынысты басқыншы мемлекет қабылдамай, өзінің жалмауыз сиқын әшкереледі. Бұл аздай Ресей әскерінің БҰҰ-ның Бас хатшысы А.Гутерреш жүргенде Киевті ракетамен төмпештеуі әлем жұртшылығының жағасын ұстатты. Мұндай көршіден еш жақсылық күтуге болмасы түсінікті. Олай болса, 9 Мамырды – Жеңіс күні деп жалаулатпай-ақ, Еске алу немесе Зерде күні ретінде атап өтетін уақыт келді. Ұлы Абайдың «Адамның баласы – бауырың» деген өсиетін еске ала отырып, адамдарды қырып, жоятын барлық жалмауыздар сазайын тартса екен деп тілейсің. |
Атырау облысы «жасыл аймақта» 14 күн бойы қалатын болса, шағын ауылдарда 14 күннен соң жұма намазы оқылады.
Бұл туралы бүгін Атырау облысының Бас мемлекеттік санитариялық дәрігері Мәдениет Танауов Өңірлік коммуникациялар қызметінде өткен брифингте айтты.
Атырау облысындағы шектеу карантиндік шаралары және оларды кезең-кезеңімен жеңілдету туралы ҚАУЛЫНЫҢ толық мәтінін ұсынамыз.
Халық арасында COVID-19 коронавирустық инфекциясы таралуының алдын алу мақсатында Қазақстан Республикасының 2020 жылғы 7 шілдедегі «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» Кодексінің 9, 36, 102, 104 және 107-баптарына, Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2020 жылғы 21 желтоқсандағы №ҚР ДСМ-293/2020 «Шектеу іс-шараларын, оның ішінде карантинді жүзеге асыру қағидалары мен пайда болу және таралу қаупі төнген кезде шектеу іс-шаралары, оның ішіндегі карантин енгізілетін инфекциялық аурулардың тізбесін бекіту туралы» бұйрығына, «Қазақстан Республикасының халқы арасында коронавирустық инфекция ауруларының алдын алу жөніндегі шараларды одан әрі күшейту туралы» Қазақстан Республикасының Бас мемлекеттік санитариялық дәрігерінің 2020 жылғы 25 желтоқсандағы №67 қаулысына, «Шектеу карантиндік шаралары және оларды кезең-кезеңімен жеңілдету туралы» Қазақстан Республикасының Бас мемлекеттік санитариялық дәрігерінің 2020 жылғы 25 желтоқсандағы №68 қаулысына сәйкес, тұрғындар арасында коронавирустық инфекцияның тіркелуін ескере отырып,
ҚАУЛЫ ЕТЕМІН:
1.Атырау облысының аумағында эпидемиологиялық жағдай тұрақталғанға дейін шаруашылық және (немесе) өзге де қызметпен және халықтың тыныс-тіршілігінің ерекше жағдайларымен шектеу шаралары ұзартылсын.
Шектеу іс-шараларының режимі мен мерзімдері облыс аумағында COVID-19 коронавирустық инфекциясының таралуы бойынша ахуалдың өзгеруіне сәйкес қайта қаралуы мүмкін.
2. Жылыой ауданының Бас мемлекеттік санитариялық дәрігерінің 2020 жылғы 14 қаңтардағы №1 қаулысына сәйкес Теңіз кен орнында карантиндік және шектеу шаралары эпидемиологиялық жағдай тұрақталғанға дейін ұзартылсын.
2.1. «Теңізшевройл» ЖШС, Теңіздегі жедел штаб, мердігерлік ұйымдардың және «Теңізшевройл» ЖШС аумағына қарасты басқа кәсіпорындардың басшылары қамтамасыз етсін:
– вахталық әдіспен жұмыс істейтін жұмысшылар арасында коронавирустық инфекцияның таралуын болдырмау бойынша Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің, Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігінің, Атырау облысы әкімдігінің, «Қазмұнайгаз ҰК» АҚ мен «Теңізшевройл» ЖШС-ның уәкілетті өкілдерімен келісілген іс-шаралар жоспарының орындалуын;
– мердігер компаниялармен COVID-19 ошақтарын оқшаулау бойынша нақты іс-шаралар жоспарын әзірлеуін;
– науқастануы симптомсыз өтіп жатқан инфекция жұқтырған науқастарды оқшаулау үшін Теңіз кен орнында қосымша карантиндік орындар ашу;
3. Вахталық әдіспен жұмыс жасайтын барлық өнеркәсіптік кәсіпорындар мен компаниялар қамтамасыз етсін:
3.1. Қазақстан Республикасы Бас мемлекеттік санитариялық дәрігерінің қолданыстағы 2020 жылғы 25 қазандағы №67, №68 қаулыларының және Жылыой ауданының Бас мемлекеттік санитариялық дәрігерінің 2020 жылғы 14 қаңтардағы №1 қаулысының талаптарына сәйкес шектеу және карантиндік шараларды қатаң түрде жүзеге асыру;
3.2.вахтаға кірер алдында жұмысшыларды орналастыру үшін ұйымдастырылған карантиндік орындарды «Қазақстан Республикасының халқы арасында коронавирустық инфекция ауруларының алдын алу жөніндегі шараларды одан әрі күшейту туралы» Қазақстан Республикасының Бас мемлекеттік санитариялық дәрігерінің 2020 жылғы 25 желтоқсандағы №67 қаулысының №25 қосымшасының талаптарына аумақтық санитариялық-эпидемиологиялық бақылау басқармаларымен міндетті түрде келісе отырып сәйкестендіру.
4. Атырау облысының тұрғындарына:
– респираторлық инфекцияның алғашқы белгілері пайда болған кезде (құрғақ жөтел, қызба, тыныс алудың қиындауы, ентігу және т.б.) медициналық ұйымдарға бармай, жедел медициналық көмек 103-ке қоңырау шалу арқылы үйден медициналық көмекке жүгіну;
– қоғамдық тамақтану орындарында тамақтану кезінде әлеуметтік арақашықтықты сақтай отырып және 5 (бес) жасқа дейінгі балаларды коспағанда, қоғамдық орындарда, тұрғындардың баруына және демалуына, қызмет көрсетуге арналған орындарда, қоғамдық көліктерде медициналық немесе мата бетперделерді кию міндетті;
– 65 жастан асқан адамдарға азық-түлік, дәрі-дәрмек пен медициналық бұйымдарды, қажетті тауарларды сатып алуды, сондай-ақ медициналық мекемелерге баруды қоспағанда аса қажеттілік болмаса тұрғылықты жерінен шықпауға ұсыныс беріледі;
– барлық облыс тұрғындарына халық көп шоғырланатын жерлерге бармауға, әлеуметтік арақашықтықты сақтауға, бетперде тәртібін және жеке бас гигиенасын сақтауға ұсыныс беріледі;
5. Облыс аумағында мынадай шектеу шараларын енгізу:
5.1 көпшілік іс шараларды (мерекелік, ойын-сауық, көпшілік мәдени, спорттық, білім беру іс-шараларды, көрмелерді, корпоративті, форумдарды, конференцияларды, сондай-ақ отбасылық, естелік іс-шараларды (банкеттер, үйлену тойлары, мерейтойлар, еске алу және т. б.), оның ішінде үйде және жаппай адамдар жиналатын өзге де іс-шараларды өткізуге тыйым салу;
5.2. барлық ойын-сауық объектілерінің, банкет залдарының, жабық орынжайдағы балалар ойын аландары мен аттракциондардың, батуттардың, түнгі клубтардың, караоке, компьютерлік және ойын клубтарының, кальян, букмекерлік кеңселердің, мерекелерді ұйымдастыру бойынша қызмет көрсетудің, меншік нысанына қарамастан мектепке дейінгі балалар мекемелерінің (кезекші топтарды қоспағанда) қызметін тоқтату;
5.3. бір отбасы мүшелерін қоспағанда, облыс халқы демалатын алаңдарда, скверлерде, жағалауларда, парктерде және өзге де демалатын орындарда 3 адамнан артық топталып жиналуға тыйым салынсын;
5.4. Жұмыс уақыты мен режимі бойынша мынадай шектеулер енгізілсін:
5.4.1.мәдени нысандардың, жеке, топтық дайындықтарды қоса алғанда кинотеатрлардың, театрлардың қызметіне Қазақстан Республикасының Бас мемлекеттік санитариялық дәрігерінің 2020 жылғы 25 желтоқсандағы №67 қаулысының 9-қосымшасына сәйкес толтырылуын отыратын орынның 20% – нан асырмай, залда көрермендерді отырғызуда бір-бірінен екі метр қашықтықты, күшейтілген санитариялық-профилактикалық, санитариялық-эпидемияға қарсы іс-шараларды сақтай отырып, 10.00 сағаттан 24.00 сағатқа дейін, акцияларды өткізусіз рұқсат беру;
5.4.2.коронавирустық инфекцияның алдын алуға және халықтың тыныс-тіршілігін қамтамасыз ететін эпидемияға қарсы іс-шараларға бағытталған қызметтерді қоспағанда мемлекеттік органдар мен квазимемлекеттік сектор ұйымдары қызметкерлерінің кемінде 60% -ын «қашықтықтан» жұмыс нысанына ауыстыру;
5.4.3.ХҚКО жұмысын күшейтілген санитариялық-эпидемияға қарсы, санитариялық-профилактикалық іс-шараларды сақтаған жағдайда, қатаң түрде алдын ала Egov.kz, «EgovKZBot 2.0» телеграмм-ботпен брондау арқылы жұмыс күндері 09.00-ден 18.00-ге дейін және сенбі күні 09.00-ден 13.00-ге дейін, жексенбі күні жұмысына тыйым салумен ұйымдастыру;
5.4.4. мемлекеттік көрсетілетін қызмет орталықтарындағы мемлекеттік кіріс мекемелерінің жұмысы жұмыс уақыты кестесін белгілей отырып ұйымдастырылсын. Карантин шараларын сақтау үшін мемлекеттік кіріс органдарына (Атырау қ. бойынша МКБ-ы) www.kgd.gov.kz сайты, E-salyq мобильді қосымшасы арқылы кезекті алдын ала брондау немесе қалған өңірлердегі аумақтық басқармаларға қоңырау шалу арқылы алдын ала жазылу бойынша халыққа қызмет көрсету ұсынылады;
5.4.5. балалар түзету (коррекция) кабинеттері, балаларға білім беру орталықтары, балаларды дамыту орталықтары, үйірмелер, балаларға арналған курстар (15 адамнан аспайтын топтар) алдын ала жазылу бойынша жұмыс кестесі сағат 09.00-ден 18.00-ге дейін;
5.4.6. мектепке дейінгі балалар ұйымдарының кезекші топтарының (саны 15 баладан аспайтын) жатын бөлмелеріндегі кереуеттер арасындағы қашықтық кемінде 1 метр болуын сақтау;
5.4.7. халықтың тұруы бойынша қызмет көрсетулер саласындағы объектілердің (қонақ үйлер, отельдер, демалыс үйлері және т.б.) толтырылуы 80% -дан аспасын;
5.4.8. діни объектілер (мешіттер, шіркеулер, соборлар, синагогалар және басқалар) толтырылуы 30% – дан аспайтын және бір келушіге кемінде 5 м2 қамтамасыз ете отырып, жұмыс күндері ғана жұмыс істеуге рұқсат етілсін. Көпшілік іс-шараларды (жұма намазы, діни жоралғылар және т. б.) өткізуге тыйым салу;
5.4.9.азық-түлік дүкендерде өнімдерді өткізу көкөністер мен жемістерді қоспағанда тек өлшеп-оралған түрде, штаттық режимде жұмыс кестесін белгілей отырып жүргізілуі тиіс;
5.4.10.күшейтілген санитариялық-дезинфекциялық режимді сақтай отырып, азық-түлік және азық-түлік емес базарлардың жексенбіде жұмыс істеуіне тыйым сала отырып, жұмыс кестесі сағат 09.00-ден 20.00-ге дейін рұқсат ету;
5.4.11. сауда үйлері мен орталықтары (павильондар, бутиктер), сауда желілері сағат 09.00-ден 22.00-ге дейін (толтырылуы объект сыйымдылығының 30% – нан асырмай, 1 келушіге 4 шаршы метрден кем емес), олардың ішіндегі азық-түлік супермаркеттері мен дәріханаларды қоспағанда жұмыс істеуіне рұқсат етіледі. Жексенбі күні жұмыс жасауына тыйым салынады.
5.4.12. қоғамдық тамақтану объектілеріне сағат 07.00-ден 24.00-ге дейін (ұжымдық іс-шаралар өткізбей, 50-ден аспайтын отыратын орын орнатып, 50% дейін толтырылуымен, үстелдер арасындағы қашықтық кемінде 2 метр сақталуын қамтамасыз етіп), фудкорттар тек жеткізу қағидасы бойынша штаттық режимде жұмыс кестесін белгілей отырып жұмыс жасауға рұқсат етіледі;
5.4.13.сұлулық салондары, шаштараздар, косметологиялық қызмет көрсететін объектілер алдын ала жазылу бойынша (объектінің толтырылуы 1 келушіге кемінде 4 шаршы метр есебімен) штаттық режимде жұмыс кестесін белгілей отырып рұқсат етіледі;
5.4.14. фитнес орталықтар, спорттық-сауықтыру объектілері, спорт және жаттығу залдары алдын ала жазылу бойынша штаттық режимде жұмыс кестесін белгілей отырып жұмыс істеуге рұқсат етіледі (1 келушіге кемінде 5 ш.м есебінен толтырылуы объект сыйымдылығының 50% – ынан аспайды).
5.4.15. сауналар, СПА орталықтары, бассейндер алдын ала жазылу бойынша 07.00-ден 22.00-ге дейін жұмыс істеуге рұқсат етіледі. Жексенбі күні жұмыс жасауына тыйым салынады.
5.4.16. дәстүрлі форматтағы контингенті 300 оқушыға дейінгі қалалық және ауылдық мектептерде сыныптардағы балалар саны 15 адамға дейін, «Білім беру объектілеріне қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар» санитариялық қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2017 жылғы 16 тамыздағы №611 бұйрығына өзгерістер енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2020 жылғы 28 тамыздағы №ҚР ДСМ-98/2020 бұйрығының 10 тарауындағы талаптарды сақтаған кезде оқытуға рұқсат етілсін;
5.4.17. жалпы білім беретін мектептерде кезекші сыныптарда 1-ден 5-сыныпқа дейін қоса алғанда, халықаралық мектептерде 7-сыныпқа дейін қоса алғанда ата-аналардың өтініші бойынша 15 баладан аспайтын сыныптардың жинақталуын сақтай отырып, оқытуға рұқсат етілсін;
5.4.18. білім беру мекемесі әкімшілігінің шешімі бойынша сабақтан тыс уақытта 5 адамнан аспайтын топтарда оқушыларды жеке оқытуға рұқсат етілсін;
5.4.19. бітіруші сыныптар үшін (9, 11 (12) сыныптар) аптаның 6 күні ішінде аралас оқыту: пәндердің 70% – ын штаттық режимде, 30% – ын қашықтан оқытуға рұқсат етілсін;
5.4.20. «Білім беру объектілеріне қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар» санитариялық қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2017 жылғы 16 тамыздағы №611 бұйрығына өзгерістер енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2020 жылғы 28 тамыздағы №ҚР ДСМ-98/2020 бұйрығының 10 тарауындағы талаптарды сақтаған кезде техникалық және кәсіби білім беру ұйымдарының (колледждер) І курс студенттері мен жоғары оқу орындарының І курс студенттерін штаттық режимде оқытуға рұқсат етілсін;
5.4.21. Қазақстан Республикасының Бас мемлекеттік санитариялық дәрігерінің 2020 жылғы 25 желтоқсандағы №67 қаулысының 46-қосымшасына сәйкес күшейтілген санитариялық-эпидемияға қарсы, санитариялық-профилактикалық іс-шараларды сақтаған жағдайда, білім беру объектілеріндегі қоғамдық тамақтану объектілерінің қызметіне рұқсат ету;
5.4.22. қарттар мен мүмкіндігі шектеулі адамдарға арналған медициналық-әлеуметтік объектілерде, сәбилер үйлерінде, балалар үйлерінде, әлеуметтік оңалту орталықтарында, мүгедек балаларға арналған интернат типіндегі оқу орындарында санитариялық-дезинфекциялық режим сақталсын. Ата-аналар берілген мерзімінен 3 тәуліктен аспайтын теріс нәтижесі бар ПТР әдісімен COVID-19-ға зертханалық тексерілгені туралы құжатты ұсынған кезде жетім балаларды одан әрі асырап алу, қорғаншылықты, қамқоршылықты белгілеу үшін олармен кездесуге сәбилер үйлері мен балалар үйлеріне баруға рұқсат етіледі.
5.4.23. соңғы аялдамаларда қоғамдық автокөліктерге күнделікті дезинфекция жүргізуді қамтамасыз ету. Қоғамдық көліктің толтырылуы қатаң түрде отырғызу орындары бойынша болуы тиіс. Қоғамдық көлік антисептикалық құралдармен қамтамасыз етілуі тиіс, қоғамдық көлікке тек жеке қорғаныш құралдарымен (медициналық бетперделермен) кіруге рұқсат етіледі.
Жеңіл көліктің (такси) толтырылуы 3 адамнан артық болмауы тиіс. Жеңіл көлік жеке қорғаныш құралдарымен (медициналық бетперделермен, қолғаптармен) және антисептиктермен қамтамасыз етілуі тиіс.
6.Атырау облысы әкімдігі, Атырау қаласы және аудандар әкімдері, Атырау облысының Полиция департаменті қамтамасыз етсін:
– қызметін жандандырған объектілерде эпидемияға қарсы іс-шаралардың сақталуына бақылау мен мониторинг бойынша мобилдік топтардың жұмысын, бұзушыларға ҚР заңнамаларында қарастырылған шараларды қолданумен, бұқаралық ақпарат құралдарында жариялаумен ұйымдастыру.
– облыс бойынша Үйлестіру орталықтарының жұмысын, карантиндік шаралардың бұзылуы туралы шұғыл хабарламалардың уақтылы ұсынылуын қамтамасыз етсін;
– облыс тұрғындары арасында коронавирустық инфекция таралуының алдын алу бойынша жаппай ақпараттық-түсіндіру жұмыстарын бұқаралық ақпарат құралдарында және әлеуметтік желілерде жүргізу;
– аталған қаулыда көрсетілген шектеу шараларының орындалуын;
7. Халықтың санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылығы саласындағы қызметті жүзеге асырып отырған Атырау облысының тиісті аумақтағы Бас мемлекеттік санитариялық дәрігерлері қалыптасқан эпидемиологиялық ахуалға байланысты карантиндік шектеу шараларын қатаңдату туралы шешім қабылдауға құқылы.
8. Осы қаулының қосымшасына сәйкес Атырау облысының Бас мемлекеттік санитариялық дәрігері мен Атырау қаласының Бас мемлекеттік санитариялық дәрігерінің кейбір қаулыларының күші жойылды деп танылсын.
9. Осы қаулының орындалуын бақылауды Атырау облысының санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаменті басшысының орынбасары Г.А.Ирбатыроваға жүктеймін.
10. Осы қаулы 2021 жылғы 11 ақпаннан сағат 00:00-ден бастап заңды күшіне енеді.
М.Танауов,
Атырау облысының Бас мемлекеттік санитариялық дәрігері
Атырау: мешіт имамдары күн сайын тікелей эфирде уағыз жүргізеді
Оқи отырыңыз:
Шұғыл! Атырауда жұма намазының қашан оқылатыны белгілі болды
Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың Қазақстан халқына Жолдауының толық мәтіні жарияланды
жұма намазы Атыраукарантин
Жазба навигациясы
Previous Post:Тәуелсіздік – 30 жыл: Алматыда республикалық конференция қорытындыланды (+ ВИДЕО)
Next Post:Бас имам Махамбет ауданының әкімімен кездесіп, Таңдайда салынып жатқан мешіт құрылысымен танысты |
Халықаралық ғарыш станциясының бортындағы бейнежазба Facebook-те Байқоңыр кешеніндегі ҚР арнайы өкілдігінің парақшасында жарияланды.
Құттықтауды ұзақ мерзімді 68-экспедиция экипажының мүшелері — командир Сергей Прокопьев, бортинженерлер Анна Кикина және Дмитрий Петелин жазды. Олар қазақстандық кеңістіктің ғарыштан қаншалықты керемет көрінетіні туралы айтып берді, сондай-ақ қазақстандықтарға ғарышкерлерге деген мейірімді қарым-қатынасы мен ынтымақтастығы үшін алғыстарын білдірді.
https://kznews.kz/wp-content/uploads/2022/10/2_5384566766322064238.mp4
Ақпарат, бейнежазба: t.me/orda_kz
Предыдущая статьяӘйгілі кесенеде «әйелдерді ернінен сүйіп ұшықтайтын» молда жайлы видео пайда болды (ВИДЕО) |
Варшавада өткен донорлар конференциясында Украинаға көмек ретінде 6,5 миллиард еуро жиналды. Зеленский Украина экономикасы мен инфрақұрылымын қалпына келтіруге 600 миллиард доллар керек екенін айтты, деп хабарлайды Zakon.kz.
Варшавада Украинаға қаражат жинауға арналған донорлар конференциясында бейнебайланыс арқылы сөйлеген Владимир Зеленский елді қалпына келтіру жоспары бойынша жұмыс істеліп жатқанын мәлімдеді, деп хабарлайды Deutsche Welle.
Украина президенті Владимир Зеленский елді қалпына келтірудің ауқымды жоспарын құру маңызды екенін айтты. Ол үшін, оның айтуынша, «Украинаны стратегиялық халықаралық қолдау жоспары қажет, ол тарихи Маршалл жоспарының заманауи аналогы болуы тиіс» (Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі Американың Еуропаға көмек көрсету бағдарламасы).
Бұл ақша ғана емес – бұл қауіпсіз өмірге оралу, жаңғырту және әлеуметтік дамуға қажетті технологиялар, мамандар, өсуге мүмкіндіктер. Владимир Зеленский
Зеленский сондай-ақ Украинаға көмектесетін елдерге толық қалпына келуін қамтамасыз ету үшін белгілі бір аймақтарды, қалаларды және салаларға қамқорлық жасауды ұсынды.
Украина президенті сондай-ақ соғыстың аяқталуын күтпей-ақ, Украинаны Еуроодаққа қабылдаудың жеделдетілген процедурасын қайта жүргізуге шақырды.
Варшавадағы донорлық конференцияда Украинаға көмек ретінде 6,5 миллиард еуро жиналды, деп хабарлады Польша премьер-министрі Матеуш Моравецкий.
Конференцияны Польша мен Швеция Еуропалық комиссия және Еуропалық кеңес төрағаларымен бірлесіп ұйымдастырды.
Зеленский Украина экономикасы мен инфрақұрылымын қалпына келтіруге кететін шығынды 600 миллиард долларға бағалады, осындай сома қажет екенін елдің премьер-министрі Денис Шмыгаль мәлімдеді. |
Қытайдағы Цзинанда Назарбаев Зияткерлік мектептеріне 2019 жылдың ЮНЕСКО Wenhui Award сыйақысы табысталды.
Бұл зияткерлік мектептердің үлкен әрі кәсіби ұжымы үшін ғана емес, сонымен қатар бүкіл ұлттық білім беру жүйесі үшін де маңызды оқиға. NIS білім саласындағы ЮНЕСКО сыйлығына ие болған Қазақстанның алғашқы өкілі болды, деп хабарлайды Елорда Инфо.
Дипломмен мен ұсынылған жобаны дамытуға арналған 20 мың доллар «Назарбаев Зияткерлік мектептері» ДББҰ төрайымы Күләш Шәмшидиноваға тапсырылды.
Wenhui Award «Білім беру – 2030» күн тәртібін ілгерілету үшін университет пен мектеп арасындағы серіктестікті дамытуға бағытталған. 2019 жылдың финалдық кезеңінде Австралия, Қытай, Малайзия және Шри-Ланканың үздік университеттері болған», – делінген хабарламада.
ЮНЕСКО-ның сыйлығы сапалы білім мен өмір бойы білім алуға ықпал ететін жоғары оқу орындары мен мектептер арасындағы сәтті серіктестік үшін – балалар мен жастарды өмірге, жұмысқа және дүниежүзілік жаһандық азаматтыққа дайындаған қазақстанның инновациялық мектептеріне берілді.
Беделді марапатқа ие болу туралы қазан айында «Назарбаев Зияткерлік мектептері» ДББҰ «Мектеп әлемін өзгертетін ұстаздар» XI халықаралық ғылыми-практикалық конференциясында жарияланды. Құттықтау хатында Алматыдағы ЮНЕСКО-ның кластерлік кеңсесінің директоры Криста Пиккат атап өтті.
Қазақстан, Қырғызстан, Тәжікстан және Өзбекстан бойынша ЮНЕСКО-ның кластерлік бюросының атынан өзімнің «Назарбаев Зияткерлік мектептері» дербес білім беру ұйымына деген аса құрметімді білдіріп, асқан қуанышпен, «Назарбаев Зияткерлік мектептері» ДББҰ жоғары оқу орындары мен мектептер арасындағы ынтымақтастық саласындағы үздік оқу орындарының бірі ретінде танылды.
Ақпарат көзі: «Хабар 24»
Недавние посты
Смотреть все
Делегация Министерства науки и высшего образования провела ряд встреч в Пакистане
В Астане прошла церемония награждения успешных школьников и студентов
Асхат Аймагамбетов о нововведениях в работе колледжей и предоставлении им академической свободы
© 1999-2022 Редакция республиканского журнала "Современное образование"
новости образования | .kz news | новости | образование в Казахстане | новости | сегодня | bilim | kz | эксперт
вуз | университет | академия | институт | колледж | школа | частная школа | студент | ученик | школьник | учитель | преподаватель
конференция | форум | выставка образования | центр | музыкальная | художественная | абитуриент | student | shchool
university | выставка вузы | день открытых дверей | талапкер - 2021 | талапкер | information | МОН РК - новости |
Министерство образования - актуальные новости | Казахстан | Новости образования РК сегодня | абитуриент - 2021 |
End of preview. Expand in Data Studio
README.md exists but content is empty.
- Downloads last month
- 7