text
stringlengths
408
340k
वॉर्सॉ (पोलॅण्डी-भाषायाम्: Warszawa) एकः पोलॅण्ड्-देशस्य राजधानी अस्ति। अपि तस्य देशस्य महातमं नगरम् अस्ति। तस्मिन् नगरे प्रायः २०,००,००० जनाः निवसन्ति। तत् विस्टुला-नद्याः उपरि स्थितम् अस्ति। वॉर्सॉ-नगरस्य चिह्नम् संस्कृत्याः विज्ञानस्य-च प्रासादः (पोलॅण्डी-भाषायाम्: Pałac Kultury i Nauki); ज्ञाततमं वॉर्सॉ-नगरीयं भवनम...
लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लकारः लृट् लकारः लोट् लकारः लङ् लकारः विधिलिङ् लकारः आशीर्लिङ् लकारः लुङ् लकारः लृङ् लकारः कर्तरि प्रयोगः - आत्मने पदम् लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लकारः लृट् लकारः लोट् लकारः लङ् लकारः विधिलिङ् लकारः आशीर्लिङ् लकारः लुङ् लकारः लृङ् लकारः कर्मणि प्रयोगः - आत्मने पदम् लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लक...
भक्तियोगो गीताज्ञानस्य अमृतफलम् अस्ति । अयमेव 'राजविद्या’ शब्देनापि प्रोक्तः । अपि चायं सर्वेषां रहस्यानां रहस्यम् अस्ति । भक्तिं विना साधकस्य साधनरुपम् आचरणम् अपूर्णमेव तिष्ठति । विराटरुपिणो दर्शनस्यान्ते भगवान् श्रीकृष्णः प्रतिपादयति यद देवदुर्मभस्य विराटरुपिणः साक्षात्कारो न वेदेन, न तपस्यया, न दानेन, च चेज्यया विधा...
लेख-शीर्षकः तु लेखस्य उपरि दर्श्यमानः स्थूलपाठः भवति। शीर्षकात् ज्ञायते यत् सः लेखः कं विषयमधिकृत्य रचितम्। एतदतिरिच्य, शीर्षकेण लेखे लेखे भेदः स्थाप्यते।[१] लेखस्य शीर्षकः कदाचित् लेखविषयस्य नामधेयं भवति, कदाचिच्च सः मूलप्रसंगस्य वर्णनं भवति। द्वौ लेखौ समानशीर्षकौ भवितुं नार्हतः यस्मात्, तस्मात् कदाचित् नामधेयस्य पश्च...
लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लकारः लृट् लकारः लोट् लकारः लङ् लकारः विधिलिङ् लकारः आशीर्लिङ् लकारः लुङ् लकारः लृङ् लकारः कर्तरि प्रयोगः - आत्मने पदम् लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लकारः लृट् लकारः लोट् लकारः लङ् लकारः विधिलिङ् लकारः आशीर्लिङ् लकारः लुङ् लकारः लृङ् लकारः कर्मणि प्रयोगः - आत्मने पदम् लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लक...
श्रीमद्भिः सरथगजैः सुराङ्गनानां गुप्तानाम् अथ सचिवैस् त्रिलोकभर्तुः ।संमूर्छन्न् अलघुविमानरन्ध्रभिन्नः प्रस्थानं समभिदधे मृदङ्गनादः ॥ सोत्कण्ठैर् अमरगणैर् अनुप्रकीर्णान् निर्याय ज्वलितरुचः पुरान् मघोनः ।रामाणाम् उपरि विवस्वतः स्थितानां नासेदे चरितगुणत्वम् आतपत्रैः ॥ धूतानाम् अभिमुखपातिभिः समीरैर् आयासाद् अविशदलोचनोत्पल...
संस्कृतभाषायां कमलम् इति पदार्थः अनेकपदैः व्यपदिश्यते। तस्य षोडशपर्यायपदानि अमरकोशे अमरसिंहः जगाद । तदित्थम्- ‘वा पुंसि पद्मं नलिनम् अरविन्दं महोत्पलम् । सहस्रपद्मं कमलं शतपत्रं कुशेशयम्। पङ्केरुहं तामरसं सारसं सरसीरुहम् । बिसप्रसूनराजीवपुष्कराऽम्भोरुहाणि च॥‘ इति । ‘कमलनयनः’ ‘अरविन्दलोचनः’ ‘सारसवदनः’ ‘राजीवलोचनः’ इत्या...
अन्तर्निविष्टोज्ज्वलरत्नभासः = <<S-K1>K1-भासः>T6 = अन्तः निविष्टानि अन्तर्निविष्टानि; उज्ज्वलानि च तानि रत्नानि उज्ज्वलरत्नानि; अन्तर्निविष्टानि च तानि उज्ज्वलरत्नानि अन्तर्निविष्टोज्ज्वलरत्नानि; तेषां भासः अन्तर्निविष्टोज्ज्वलरत्नभासः गवाक्षजालैः = <T6-जालैः>T6 = गवाम् अक्षिणी इव गवाक्षाः; तेषां जालानि गवाक्षजालानि, त...
अस्मिन् वर्षे अमेरिकादेशस्य शिकागोनगरे प्रवृत्तायां विश्वधर्मसभायां स्वामी विवेकानन्दः भारतस्य गौरवं प्रतिष्ठापितवान् । अस्मिन् वर्षे फ्रेडरिक् लोफ्लर् नामकः ब्याक्तीरियानाम् अपेक्षया अपि सूक्ष्मान् "वैरस्" नामकान् जीवीन् परीक्ष्य विवृणोत् । अस्मिन् वर्षे डेनियल् हेल् विलियम्स् नामकः विश्वे प्रथमवारम् उत्तानहृदय-शस्त्र...
विकिपीडिया तु एकः स्वतन्त्र-विश्वविज्ञानकोशः। अयं हि अखिलविश्ववतः योगदातृभिः रच्यते। संस्कृतम् तु एका प्राचीना समृद्धा च भाषा। प्राचीना भूत्वाऽपि भाषैषा नवीनपरिस्थितिषु अपि नूतनान् शब्दान् रचयितुं नूतनान् भावान् च व्यंजयितुं शक्ताऽस्ति। अस्मिन् क्षेत्रे संस्कृतस्य सामर्थ्यं एतावत् अस्ति यत् सर्वाः अपि प्रमुखाः भारतीयाः...
इब्राहिम् रोजा (Ibrahim Roja) कर्णाटकस्य बिजापुरे विद्यमानं कश्चन सुन्दरः स्मारकः । पूर्वं बीजापुरं दक्खनप्रान्तस्य राजधानी आसीत् । तत्र अनेकवर्षाणि यावत् आदिलशाहीवंशीयाः प्रशासनं कृतवन्तः । इब्राहिम्-२ महोदयेन स्वस्य मरणस्मारकार्थं निर्मितं वास्तुशिल्पम् अस्ति इब्राहिम् रोजा । कृष्णशिलाभिः निर्मितं कृष्णताजमहल् इति ना...
एकदा पार्वती महेश्वरं अपृच्छत् “कवित्वे को श्रेष्ठतरः – कालिदासः उत भवभूतिः?। महेश्वरः प्राह – “कवित्वे उभावपि तुल्यौ एव। परन्तु कालिदासः निश्चयज्ञानमतिः, भवभूतेस्तु तादृशः निश्चयज्ञानं नास्तीति भेदः। भवती न विश्वसिति चेत् तयोः परीक्षां कृत्वा निश्चिनोतु”। गिरिजा तु कवयोः परीक्षार्थं वृद्धब्रह्मण्याः, कार्तिकेयः मृतशिश...
मन्दानिलेन नभसि । अस्माकं मनस्यपि चेतसि च 119a मनोहरतया चरता अङ्गनागण्डमण्डले उद्भेदि उद्नतं घर्माम्भः स्वेदजलं लुप्तम् आसु रात्रिष्विति । अर्थसंगतिरियम् । उदाहरणं तु विसन्धेः- अनिलेन चरता अङ्गनागण्डमण्डले इत्येतत् । अत्र हि चरता अङ्गनेत्यत्र अकोऽकि दीर्घः [इत्यनेन प्राप्तोऽपि] सन्धिः न कृत इति विसन्ध्येतद् द्रष्टव्यम्...
लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लकारः लृट् लकारः लोट् लकारः लङ् लकारः विधिलिङ् लकारः आशीर्लिङ् लकारः लुङ् लकारः लृङ् लकारः कर्तरि प्रयोगः - आत्मने पदम् लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लकारः लृट् लकारः लोट् लकारः लङ् लकारः विधिलिङ् लकारः आशीर्लिङ् लकारः लुङ् लकारः लृङ् लकारः कर्मणि प्रयोगः - आत्मने पदम् लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लक...
लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लकारः लृट् लकारः लोट् लकारः लङ् लकारः विधिलिङ् लकारः आशीर्लिङ् लकारः लुङ् लकारः लृङ् लकारः कर्तरि प्रयोगः - परस्मै पदम् लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लकारः लृट् लकारः लोट् लकारः लङ् लकारः विधिलिङ् लकारः आशीर्लिङ् लकारः लुङ् लकारः लृङ् लकारः कर्मणि प्रयोगः - आत्मने पदम् लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लक...
अथ परिमलजाम् अवाप्य लक्ष्मीम् अवयवदीपितमण्डनश्रियस् ताः ।वसतिम् अभिविहाय रम्यहावाः सुरपतिसूनुविलोभनाय जग्मुः ॥ द्रुतपदम् अभियातुम् इच्छतीनां गमनपरिक्रमलाघवेन तासाम् ।अवनिषु चरणैः पृथुस्तनीनाम् अलघुनितम्बतया चिरं निषेदे ॥ निहितसरसयावकैर् बभासे चरणतलैः कृतपद्धतिर् वधूनाम् ।अविरलविततेव शक्रगोपैर् अरुणितनीलतृणोलपा धरित्री ...
तत्र नाटिकेति स्त्रीसमाख्ययौचित्यप्राप्रं स्त्रीप्रधानत्वम् । कैशिकीवृत्त्याश्रयत्वाच्च तदङ्गसंख्ययाल्पावमर्शत्वेन चतुरङ्कत्वमप्यौचित्यप्राप्तमेव । विशेषस्तु— देवी तत्र भवेज्ज्येष्ठा प्रगल्भा नृपवंशजा ॥ ४५ ॥ गम्भीरा मानिनी कृच्छ्रात् तद्वशान्नेतृसंगमः । एवं चेति । एवं वस्तुनेतृरसादीनां नाटिकात्वापादन इव प्रकरणिकाया वस्...
एकदा कश्चित् राजा तस्य जन्मदिने कारागारं गत्वा तत्रस्थान् सर्वान् बन्दिनः एवं उक्तवान् “अद्य मम जन्मदिवसः। अहं अतिप्रसन्नोऽस्मि। अतः भवत्सु प्रत्येकः मत्तः वरमेकं वृणीतुं शक्यते।” इति॥ कश्चित् बन्दी अवदत्, “हे राजन्, कृपया मह्यं कम्बलमेकं ददातु” इति। अन्यः कश्चित् पृष्टवान् , “हे राजन्, कृपया मह्यं नवीनं उपानहं ददातु” ...
केरल उच्चन्यायालयस्य निर्णयेन पुनः अस्माभिः विचारः कृतः यत् “मुस्लिम-व्यक्तिगत-कानूनम्” कियत् स्वीकुर्यात्? यतः पूर्वम् आगतयोः न्यायालययोः (पञ्जाब-हरियाणा, दिल्ली च) निर्णयाः, देशे सर्वत्र नूतनं वादविवादं जनयन्ति स्म । परन्तु एतत् अवश्यं वक्तव्यं यत् वर्तमाननिर्णयेन संविधानस्य व्याप्तिः स्पष्टतया स्पष्टीकृता, यस्य लाभं...
लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लकारः लृट् लकारः लोट् लकारः लङ् लकारः विधिलिङ् लकारः आशीर्लिङ् लकारः लुङ् लकारः लृङ् लकारः कर्तरि प्रयोगः - परस्मै पदम् लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लकारः लृट् लकारः लोट् लकारः लङ् लकारः विधिलिङ् लकारः आशीर्लिङ् लकारः लुङ् लकारः लृङ् लकारः कर्मणि प्रयोगः - आत्मने पदम् लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लक...
गुप्तकाले अनया एव लिप्या जनाः संस्कृतम् अलिखन् । अस्याः लिप्याः एव सिद्धलिपिः शारदालिपिः नगरीलिपिः च उदभवन्। ब्रह्मी स्वकुलजलिपयः च उद्भवनम्संपादित करें एषा लिपिः अशोकब्राह्मीलिप्याः एव उदभवत्। एतत् ब्राह्मिकलिपिकुलस्य सदस्यः अस्ति। गुप्ताक्षराः सुन्दराः अभवन्। अभिलेखनानिसंपादित करें अनया लिप्या अनेके स्तूपाभिलेखानि सन...
कः पुनरसावनुप्रासो यो गौडानां प्रियः? दाक्षिणात्यानां चेत्यवसरप्राप्तमनुप्रासं लक्षणतो लक्ष्यतश्च दर्शयन्नाह— वर्णावृत्तिरनुप्रासः पादेषु च पदेषु च । पूर्वानुभवसंस्कारबोधनी यद्यदूरता ॥ ५५ ॥ वर्णस्य स्वरव्यञ्जनलक्षणस्य आवृत्तिः पुनःपुनरुच्चारणम् इत्यनूद्यानुप्रासो वेदितव्य इति विघीयते । प्रथमस्तस्य प्रथमप्रयुक्तस्याक्षर...
विहितां प्रियया मनःप्रियाम् अथ निश्चित्य गिरं गरीयसीम् ।उपपत्तिमद् ऊर्जिताश्रयं नृपम् ऊचे वचनं वृकोदरः ॥ यद् अवोचत वीक्ष्य मानिनी परितः स्नेहमयेन चक्षुषा ।अपि वागधिपस्य दुर्वचं वचनं तद् विदधीत विस्मयम् ॥ विषमो ऽपि विगाह्यते नयः कृततीर्थः पयसाम् इवाशयः ।स तु तत्र विशेषदुर्लभः सद् उपन्यस्यति कृत्यवर्त्म यः ॥ परिणामसुखे ग...
सम्बन्धयुक्तयः : बहुवारं अस्माकं जीवने एतादृशाः समस्याः आगच्छन्ति यत् वयं केनापि सह साझां कर्तुं न शक्नुमः तथा च ते अस्मान् मनसि कष्टं कुर्वन्ति एव। यदा समस्या कतिपयान् दिनानि यावत् तिष्ठति तदा सा आघातस्य अवस्थां जनयति, सा च क्रमेण अवसादरूपं गृह्णाति । यदि भवतः सहभागी आघातेन पीडितः अस्ति तर्हि एतादृशे परिस्थितौ स्वस्थः...
वेदव्यासः (Vyasa‌) हिन्दुपरम्परायां कश्चन प्रमुखः । महाभारतस्य रचनाकारः भगवान् व्यासः । वेदानां विभागः अनेन कृतः इत्यतः वेदव्यासः इति एतस्य नाम । द्वीपे अस्य जन्म अभवत् इत्यतः ‘कृष्णद्वैपायनः’ इत्यपि एतस्य नाम । एतस्य पिता पराशरमुनिः माता च सत्यवती । वेदव्यासः वेदानां व्यासं कृतवान् अतः वेदव्यासः सम्मानाः भारतीयशास्त्र...
लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लकारः लृट् लकारः लोट् लकारः लङ् लकारः विधिलिङ् लकारः आशीर्लिङ् लकारः लुङ् लकारः लृङ् लकारः कर्तरि प्रयोगः - परस्मै पदम् लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लकारः लृट् लकारः लोट् लकारः लङ् लकारः विधिलिङ् लकारः आशीर्लिङ् लकारः लुङ् लकारः लृङ् लकारः कर्मणि प्रयोगः - आत्मने पदम् लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लक...
यस्येतिवृत्तस्य परप्रयोजनस्य सतस्तत्प्रसङ्गात् स्वप्रयोजनसिद्धिः तत् प्रासङ्गिकमितिवृत्तम् । प्रसङ्गनिर्वृत्तेः प्रासङ्गिकम् । प्रासङ्गिकस्य लक्षणकथनपूर्वकं निर्वचनं दर्शयतीत्याह प्रासङ्गिकं निर्व्याचष्ट इति । तस्य लक्षणोक्तिं विवृणोति यस्येतिवृत्तस्येति । शब्दनिर्वचनं101 दर्शयति प्रसङ्गनिर्वृत्तेः प्रासङ्गिकमिति । N.S...
हेलो स्टूडेंट्स, यहां हमने टेलीविजन पर संस्कृत निबंध – Doordarshan par Nibandh in Sanskrit के बारे में लिखा हैं। यह निबंध स्टूडेंट के परीक्षा में बहुत सहायक होंगे | इस निबंध को हिंदी मेडिअम के स्टूडेंट्स को ध्यान में रख कर बनाये है | टेलीविजन पर संस्कृत निबंध- Essay on Television in Sanskrit ‘दूरदर्शनम्’ इति शब्दः सर्व...
कश्चित् बालकः एकस्मिन् लघुनि सिंहासने उपविष्टवान् आसीत् । तस्य भटाः कञ्चित्कञ्चन ग्रामाधिकारिणम् आनीतवन्तः । तस्य अपराधःएवम्अपराधः एवम् आसीत् -एकस्याः अनाथविधवायाः बलात्करणम् इति। ग्रामाधिकारिणः हस्तौ पादौ च बद्धौ आस्ताम् । अनाथानाम् असहायानां रक्षणं ग्रामाधिकारिणः कर्तव्यम् । किन्तु सःन कॆवलं दुष्टः अपि च गर्वी । एताव...
In this article, we are providing information about Importance of Sanskrit Language in Sanskrit- संस्कृत भाषाया महत्त्वम् निबंध, Essay on Importance of Sanskrit in Sanskrit Language, संस्कृत भाषा पर निबंध in sanskrit संस्कृत भाषाया महत्त्वम् निबंध- Essay on Importance of Sanskrit in Sanskrit Language संस्कृतम् भारतस्य ...
साम-दान-भेद-दण्डानां चतुर्णां उपायानां कः उपायः केन सह प्रयोक्तव्य इति पञ्चतन्त्रान्तर्गतः एषः श्लोकः सम्यक् वर्णयति। उत्तमं प्रणिपातेन शूरं भेदेन योजयेत् । नीचमल्पप्रदादेन समशक्तिं पराक्रमैः ॥ Win a strong and virtuous adversary by bowing down to him (Sama); a valiant adversary by creating fear or jealousy in his mind...
प्रतिमुखसंधौ लक्ष्यालक्ष्यरूपतया स्तोकोद्भिन्नस्य बीजस्य 285यः सविशेषोद्भेदपूर्वकः सान्तरायो लाभः पुनर्विच्छेदः पुनः प्राप्तिः पुनर्विच्छेदः पुनश्च तस्यैवान्वेषणं वारंवारं सोऽनिर्धारितैकान्तफलप्राप्त्याशात्मको गर्भसंधिरिति । तत्र चौत्सर्गिकत्वेन प्राप्तायाः पताकाया अनियमं दर्शयति—पताका स्यान्न वा इत्यनेन । प्राप्तिसंभव...
प्राचीनकालतः अद्यवधि सुस्वास्थ्यशरीरविनिर्माय विविधशास्त्रोल्लिखिता जीवनशैल्यी अतीव महत्वपूर्णा अस्ति। यतोहि आरोग्यमेव भवति मदीयजीवने सुखस्य मूलम्। विषयेऽस्मिन् महाकविकालिदासेन स्वकीयकुमारसम्भवमहाकाव्ये उच्यते- ‘शरीरमाद्यं खलु धर्मसाधनम्’ इति। स्वास्थ्यविषये सुश्रुतसंहितायामपि निगदितमस्ति- यस्मिन् व्यक्तौ त्रयो दोषाः स...
लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लकारः लृट् लकारः लोट् लकारः लङ् लकारः विधिलिङ् लकारः आशीर्लिङ् लकारः लुङ् लकारः लृङ् लकारः कर्तरि प्रयोगः - परस्मै पदम् लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लकारः लृट् लकारः लोट् लकारः लङ् लकारः विधिलिङ् लकारः आशीर्लिङ् लकारः लुङ् लकारः लृङ् लकारः कर्मणि प्रयोगः - आत्मने पदम् लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लक...
ब्रिटिश् जनाः भारतं त्यजन्तु इति घोषणस्य आन्दोलनं महात्मागान्धेः नेतृत्वे क्रि.श.१९४२तमे वर्षे आरब्धम् । पूर्वम् एतत् असहकारान्दोलनम् इति आसीत् । ब्रिटिष् हस्तात् भारतस्य विमोचनम् एव अस्य सत्याग्रहस्य परमं लक्ष्यम् आसीत् । तस्मिन् एव वर्षे अगस्ट् अष्टमे दिने गोवाली क्रीडाङ्गणे गान्धिमहात्मना करोतु नो चेत् प्राणान् त्यज...
लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लकारः लृट् लकारः लोट् लकारः लङ् लकारः विधिलिङ् लकारः आशीर्लिङ् लकारः लुङ् लकारः लृङ् लकारः कर्तरि प्रयोगः - परस्मै पदम् लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लकारः लृट् लकारः लोट् लकारः लङ् लकारः विधिलिङ् लकारः आशीर्लिङ् लकारः लुङ् लकारः लृङ् लकारः कर्मणि प्रयोगः - आत्मने पदम् लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लक...
लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लकारः लृट् लकारः लोट् लकारः लङ् लकारः विधिलिङ् लकारः आशीर्लिङ् लकारः लुङ् लकारः लृङ् लकारः कर्तरि प्रयोगः - परस्मै पदम् लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लकारः लृट् लकारः लोट् लकारः लङ् लकारः विधिलिङ् लकारः आशीर्लिङ् लकारः लुङ् लकारः लृङ् लकारः कर्मणि प्रयोगः - आत्मने पदम् लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लक...
साधारण्येन लोके जातः सर्वोऽपि मनुष्यः जीवने कदाचिद्वापि कुरुत एवात्माऽवलोकनम् । आत्माऽवलोकनं नाम न दर्पणस्य पुरतः स्थित्वा स्वप्रतिबिम्बपरिशीलनम् । तादृशस्वप्रतिबिम्बावलोकनं प्रत्यहं सम्पद्यत एव वारं वारम् । न केवलं फ़ोटोद्वारा, एषु दिनेषु मोबैल्-यन्त्रमुपयुज्य सेल्फ़ीग्रहणादपि तत्सम्भवत्येव । अस्तु नाम । लेखनारम्भे यदात...
सुविदितमेवैतत् शास्त्रविदुषां यद्वैयाकरणं महाशास्त्रं पदसाधुत्वलक्षणमिति । तस्मिन् महति प्रपञ्चे परिलक्ष्यमानेषु शाब्दबोध इत्यप्ययमेको महान् विषयः । शब्दस्य श्रवणं नहि शाब्दबोधः स हि शब्दबोधः । शाब्दस्तु सो भवति यः भाषाज्ञानवतः संस्कारालिङ्गिततया सम्पद्यते । स एव कृत्स्नस्य जगद्व्यवहारस्य निदानभूतः इति तु सर्वविदितम् ।...
उद्गार अङ्कम इति पुरुषस्य उद्धार सामर्थं सूचयति । उद्धार अङ्कम - उद्धार व्रुत्तान्तं उपरि आधारितं भवति । उद्धार व्रुत्तान्तः सिबिल् , इत्यादि उद्वार विभागेन प्राप्तुं शक्नोमः । अधिकोषाः व्रुध्ध्युपजीवनः , उद्धारपत्र संस्था इत्यादयः उद्धारं दन्तुं अयं अङ्कस्य उपरि विश्वसति । अयं अङ्केन अधिकोषात् धनं , उद्वारं च प्राप्तु...
दशसु अवतारेषु अष्टमः श्रीकृष्णावतारः श्रेष्ठः । पूतन्याः संहारः, गोवर्धनोद्धारः, कालिङ्गमर्दनम् इत्यादिकं महत्साहसम् अवातारपुरुषः एव कर्तुं शक्नोति । दुष्टसंहारः , शिष्टरक्षणम् , पाण्डवकौरवाणां युद्धम्, अर्जुनस्य सारथ्यम् इत्यादीनि कार्याणि धर्मसंस्कृतिरक्षणार्थं, लोककल्याणार्थं कृतवान् कृष्णः । गीतोपदेशः अपि लोककल्याण...
लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लकारः लृट् लकारः लोट् लकारः लङ् लकारः विधिलिङ् लकारः आशीर्लिङ् लकारः लुङ् लकारः लृङ् लकारः कर्तरि प्रयोगः - परस्मै पदम् लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लकारः लृट् लकारः लोट् लकारः लङ् लकारः विधिलिङ् लकारः आशीर्लिङ् लकारः लुङ् लकारः लृङ् लकारः कर्मणि प्रयोगः - आत्मने पदम् लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लक...
विश्रवाः पुलस्तेः पुत्रः, अगस्त्यमुनेः भ्राता, सृष्टिकर्तुः ब्रह्मणः पौत्रः आसीत्। भारतस्य इतिहासे रामायणे ज्ञायते यत् एषः प्रबलः इति। महान् पण्डितः सन् सः तपसा सामर्थ्यं प्राप्तवान्। एतेन कारणेन सः ऋषिषु प्रसिद्धः जातः।भरद्वाजः तस्य पुत्रीं इडविडां विश्रवसा सह विवाहम् अकारयत्। इडविडविश्रवसोः पुत्रः धनाधिपतिः कुबेरः लङ...
BR_C01_S01_I01;BR_C01_S01_I02;BR_C01_S01_I03;BR_C01_S01_I04;BR_C01_S01_I05;BR_C01_S01_V01_I01;BR_C01_S01_V01_B01;BR_C01_S01_V02_B01;BR_C01_S02_V01_B01;BR_C01_S02_V01_B02;BR_C01_S02_V01_B03;BR_C01_S02_V01_B04;BR_C01_S02_V01_B06;BR_C01_S02_V02_B01;BR_C01_S02_V03_B01;BR_C01_S02_V04_B01;BR_C01_S02_V05_B01;BR_C01_S02_V06_B0...
लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लकारः लृट् लकारः लोट् लकारः लङ् लकारः विधिलिङ् लकारः आशीर्लिङ् लकारः लुङ् लकारः लृङ् लकारः कर्तरि प्रयोगः - परस्मै पदम् लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लकारः लृट् लकारः लोट् लकारः लङ् लकारः विधिलिङ् लकारः आशीर्लिङ् लकारः लुङ् लकारः लृङ् लकारः कर्मणि प्रयोगः - आत्मने पदम् लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लक...
विकिपीडिया तु एकः स्वतन्त्र-विश्वविज्ञानकोशः। अयं हि अखिलविश्ववतः योगदातृभिः रच्यते। संस्कृतम् तु एका प्राचीना समृद्धा च भाषा। प्राचीना भूत्वाऽपि भाषैषा नवीनपरिस्थितिषु अपि नूतनान् शब्दान् रचयितुं नूतनान् भावान् च व्यंजयितुं शक्ताऽस्ति। अस्मिन् क्षेत्रे संस्कृतस्य सामर्थ्यं एतावत् अस्ति यत् सर्वाः अपि प्रमुखाः भारतीयाः...
यदा भारतीयन्यायशास्त्रस्य अध्यापनं क्रियते तदा प्लेटोबुधेन अङ्गीकृतं Forms इति तत्वं सामान्य(जाति)तत्वनिरूपणार्थमुपयुञ्जन्ते । प्लेटोबुधेन निरूपितं Forms इति तत्वं तथा न्यायनये निरूपितम् सामान्यतत्वं (जातितत्वं) सामानविषयकमिति बहवो स्वाभापिप्रायं प्रकटयन्ति । तद्यथा विद्वान् पि रामचन्द्रुडु महाभागः इत्थं वर्णयति । ”भार...
गो – (पुं / स्त्री) स्वनामख्याते पशुभेदे। गच्छत्यनेन गम- करणे डो। वृषस्य यानसाधनत्वात्। स्त्रीगव्याश्च दानद्वारा स्वर्गगतिसाधनत्वाच्च तथात्वम्। गतिसाधनतया तस्य तथार्थत्वयोगेन यौगिकत्वेपि योगरूढत्वम्। -वाचस्पत्य:। गोभेदा: - दशविधा: गाव: बृहद्विष्णुपुराणे उत्तरखण्डे १५० तमेध्याये – प्रथमा गौरकपिला द्वितीया गौरपिङ्गला। तृ...
दृढस्वरेण बालराजकुमारः स्वनिर्णयं प्रकटितवान् -’एतस्य पादद्वयं, हस्तद्वयं कर्तयन्तु'इति।सर्वे जनाः आश्चर्यचकिताः जाताः, आनन्दमन्वभवन् च । जनाः चर्चां कुर्वन्ति स्म-"पश्यतु अस्माकं बालराजकुमारः न केवलं न्यायप्रिय: अपि तु, दुष्टेभ्यः किञ्चिद् अपि भीतिम् नानुभवति । सर्वस्याऽपि दोषिणः योग्यं दण्डं विदधाति । दीनानां, दुःखित...
लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लकारः लृट् लकारः लोट् लकारः लङ् लकारः विधिलिङ् लकारः आशीर्लिङ् लकारः लुङ् लकारः लृङ् लकारः कर्तरि प्रयोगः - आत्मने पदम् लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लकारः लृट् लकारः लोट् लकारः लङ् लकारः विधिलिङ् लकारः आशीर्लिङ् लकारः लुङ् लकारः लृङ् लकारः कर्मणि प्रयोगः - आत्मने पदम् लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लक...
लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लकारः लृट् लकारः लोट् लकारः लङ् लकारः विधिलिङ् लकारः आशीर्लिङ् लकारः लुङ् लकारः लृङ् लकारः कर्तरि प्रयोगः - आत्मने पदम् लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लकारः लृट् लकारः लोट् लकारः लङ् लकारः विधिलिङ् लकारः आशीर्लिङ् लकारः लुङ् लकारः लृङ् लकारः कर्मणि प्रयोगः - आत्मने पदम् लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लक...
AYVM - Articles: अर्थकामौ न केवलेन्द्रियार्थौ अपि तु पुरुषार्थौ (Arthakaamou na kevalendriyarthou api thu purushaartho) AYVM - Articles Thursday, December 19, 2019 अर्थकामौ न केवलेन्द्रियार्थौ अपि तु पुरुषार्थौ (Arthakaamou na kevalendriyarthou api thu purushaartho) लेखकः – विद्वान् नरसिंह भट्टः प्रतिक्रियां दातुं शक्य...
नेदं साधु । अविद्यासाक्षिनिरूपणमेवेदम् । अविद्यासाक्षी च अविद्याकारायाम् अविद्यावृत्तौ स्वच्छायां प्रतिबिम्बितं चैतन्यम् इत्येव तत्रोक्तम् । पुनः अविद्यावृत्तेः साक्षिभास्यत्वोपपादनार्त्थम् अनवस्थां वारयद्भिः तैः अविद्यावृत्तिभासकः साक्षी तत्प्रतिबिम्बितचैतन्यम् इत्येवोक्तम् । इदं प्रतिबिम्बवादे । अवच्छेदवादे तु अविद्य...
विकिपीडिया तु एकः स्वतन्त्र-विश्वविज्ञानकोशः। अयं हि अखिलविश्ववतः योगदातृभिः रच्यते। संस्कृतम् तु एका प्राचीना समृद्धा च भाषा। प्राचीना भूत्वाऽपि भाषैषा नवीनपरिस्थितिषु अपि नूतनान् शब्दान् रचयितुं नूतनान् भावान् च व्यंजयितुं शक्ताऽस्ति। अस्मिन् क्षेत्रे संस्कृतस्य सामर्थ्यं एतावत् अस्ति यत् सर्वाः अपि प्रमुखाः भारतीयाः...
प्रभाते प्रभाकरः प्राच्यां दिशि उदेत्य स्वप्रभया निखिलप्रपञ्चं प्रकाशयति । तथा रात्रौ चन्द्रमाः उदेत्य तारकोपेतस्सन् स्वकीयामृतकिरणानि सर्वस्मिन् जगति प्रसारयति । एवमन्वहं सूर्याचन्द्रमसौ सर्वान् लोकान् अनुगृह्णीतः। तयोरभावे जगदिदं तमसा आवृतं भवति । सूर्यचन्द्रयोर्गतिः, जगत्प्रकाशनविधानम् इत्यादिविषयाः खगोलशास्त्रे ज्य...
'''यमुना''' दक्षिणे[[जम्बूद्वीपः|शिया]]महाद्वीपे [[भारतम्|भारतदेशे]] एका नदी अस्‍ति। भानुजा, कालिन्दी, सूर्यपुत्री इति ज्ञाता [[हिमालयः|हिमालये]] कलिन्दपर्वतात् उत्पद्यते। [[File:Yamuna at Yamunotri.JPG|thumb|left|300px240px|[[यमुनोत्री]]-यमुनायाः उगमस्थानम्]] सा एका पवित्रा नदी। यमुनानद्याः उगमस्थानम् [[उत्तराखण्डः|उत...
अयं म्याथयास् जेकब् ष्लेडेन् (Matthias Jakob Schleiden) सस्यानां कोशसिद्धान्तस्य निरूपकः । अयं १८०४ वर्षे एप्रिल्-मासस्य ५ दिनाङ्के जर्मनीदेशस्य ह्याम्बुर्ग् इति प्रदेशे जन्म प्राप्नोत् । अयं न्यायशास्त्रम् अधीत्य तद्विषये प्रशिक्षणम् अपि प्राप्तवान् आसीत् । परन्तु तस्य मनः तां वृत्तिं न अङ्गीकरोति स्म । तस्मात् कारणात...
लाक्षागृहस्य दाहसमये सुरङ्गमार्गेण परिभ्रंशनं कृत्वा पाण्ड्वाः मात्रा समं वनम् अगच्छन् । भीमसेनं विना अन्ये सर्वे दीर्घमार्गचलनेन श्रान्ताः असन् । अतः कस्यचित् वृक्षस्य अधः विश्रान्तिं कुर्वन्ति स्म। माता कुन्ती पिपासार्दिता जलम् अपृच्छत् । भीमसेनः जलमूलम् अन्विष्य अगच्छत् । कञ्चित् जलशयः प्राप्य तत्र स्वयं पिपासाम् उप...
लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लकारः लृट् लकारः लोट् लकारः लङ् लकारः विधिलिङ् लकारः आशीर्लिङ् लकारः लुङ् लकारः लृङ् लकारः कर्तरि प्रयोगः - आत्मने पदम् लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लकारः लृट् लकारः लोट् लकारः लङ् लकारः विधिलिङ् लकारः आशीर्लिङ् लकारः लुङ् लकारः लृङ् लकारः कर्मणि प्रयोगः - आत्मने पदम् लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लक...
लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लकारः लृट् लकारः लोट् लकारः लङ् लकारः विधिलिङ् लकारः आशीर्लिङ् लकारः लुङ् लकारः लृङ् लकारः कर्तरि प्रयोगः - आत्मने पदम् लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लकारः लृट् लकारः लोट् लकारः लङ् लकारः विधिलिङ् लकारः आशीर्लिङ् लकारः लुङ् लकारः लृङ् लकारः कर्मणि प्रयोगः - आत्मने पदम् लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लक...
लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लकारः लृट् लकारः लोट् लकारः लङ् लकारः विधिलिङ् लकारः आशीर्लिङ् लकारः लुङ् लकारः लृङ् लकारः कर्तरि प्रयोगः - परस्मै पदम् लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लकारः लृट् लकारः लोट् लकारः लङ् लकारः विधिलिङ् लकारः आशीर्लिङ् लकारः लुङ् लकारः लृङ् लकारः कर्मणि प्रयोगः - आत्मने पदम् लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लक...
अष्टादशवर्षाणां वयस्येव शिवराजः कोङ्कण-पुरन्दर- [[प्रतापगडदुर्गम्|प्रतापगृह]]-राजगृह-चाकणेत्यादिनि चत्वारिंशत् दुर्गाणि स्वायत्तीकृत्य तत्र भगवद्ध्वजं प्रतिष्ठापितवान् । अस्मिन् समये एव देशस्य पश्चिमभागे आंगलेयाः पोर्चगीसजनाः च पदनिक्षेपं कुर्वन्तः आसन् । एते विदेशीयाः यदा कदापि भारतदेशं सङ्कटेषु पातयिष्यन्तीति सः पूर्...
Students can Download Sanskrit चित्रकथा Questions and Answers, Summary, Notes Pdf, Activity, KSEEB Solutions for Class 10 Sanskrit helps you to revise the complete Karnataka State Board Syllabus and score more marks in your examinations. Karnataka State Syllabus Class 10 Sanskrit चित्रकथा 1. गुरुकुलम् एतत् गुरुकुलम् । ...
लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लकारः लृट् लकारः लोट् लकारः लङ् लकारः विधिलिङ् लकारः आशीर्लिङ् लकारः लुङ् लकारः लृङ् लकारः कर्तरि प्रयोगः - परस्मै पदम् लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लकारः लृट् लकारः लोट् लकारः लङ् लकारः विधिलिङ् लकारः आशीर्लिङ् लकारः लुङ् लकारः लृङ् लकारः कर्मणि प्रयोगः - आत्मने पदम् लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लक...
दक्षिणभारतीयचलच्चित्राणि बक्स् आफिस-मध्ये चमत्कारं कुर्वन्ति । चलच्चित्रनिर्माता एस.एस.राजमौली इत्यनेन निर्देशितं ‘आरआरआर’ इति चलच्चित्रं विदेशेषु अपि अतीव सफलं सिद्धं भवति । एतादृशे परिस्थितौ चलच्चित्रस्य विश्वव्यापी सफलतायाः कारणात् निर्देशकेन सह अभिनेतारः रामचरणः जूनियर एनटीआर च अपि अनेकेषु देशेषु आयोजनेषु भागं गृह्...
Students can Download Sanskrit Lesson 21 प्रबन्धः Questions and Answers, Summary, Notes Pdf, Activity, KSEEB Solutions for Class 10 Sanskrit helps you to revise the complete Karnataka State Board Syllabus and score more marks in your examinations. Karnataka State Syllabus Class 10 Sanskrit नंदिनी Chapter 21 प्रबन्धः In...
Happy New Year Wishes in Sanskrit: 2019 has passsed and 2020 is about to come. All of us have some Future endeavours for the coming year. We all must have taken some New year promises in 2019 also but we could not fulfill them all. Every Year comes with a fresh enthusiasm and cherishment. Everybody wants to wish Happy ...
विकिपीडिया तु एकः स्वतन्त्र-विश्वविज्ञानकोशः। अयं हि अखिलविश्ववतः योगदातृभिः रच्यते। संस्कृतम् तु एका प्राचीना समृद्धा च भाषा। प्राचीना भूत्वाऽपि भाषैषा नवीनपरिस्थितिषु अपि नूतनान् शब्दान् रचयितुं नूतनान् भावान् च व्यंजयितुं शक्ताऽस्ति। अस्मिन् क्षेत्रे संस्कृतस्य सामर्थ्यं एतावत् अस्ति यत् सर्वाः अपि प्रमुखाः भारतीयाः...
हेलो स्टूडेंट्स, यहां हमने श्रीमद्‍भगवद्‍गीता पर संस्कृत निबंध- Essay on Bhagavad Gita in Sanskrit के बारे में लिखा हैं। यह निबंध स्टूडेंट के परीक्षा में बहुत सहायक होंगे | इस निबंध को हिंदी मेडिअम के स्टूडेंट्स को ध्यान में रख कर बनाये है | श्रीमद्‍भगवद्‍गीता पर संस्कृत निबंध- Essay on Bhagavad Gita in Sanskrit सर्वोप...
लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लकारः लृट् लकारः लोट् लकारः लङ् लकारः विधिलिङ् लकारः आशीर्लिङ् लकारः लुङ् लकारः लृङ् लकारः कर्तरि प्रयोगः - आत्मने पदम् लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लकारः लृट् लकारः लोट् लकारः लङ् लकारः विधिलिङ् लकारः आशीर्लिङ् लकारः लुङ् लकारः लृङ् लकारः कर्मणि प्रयोगः - आत्मने पदम् लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लक...
तत उदग्र इव द्विरदे मुनौ रणम् उपेयुषि भीमभुजायुधे ।धनुर् अपास्य सबाणधि शंकरः प्रतिजघान घनैर् इव मुष्टिभिः ॥ हरपृथासुतयोर् ध्वनिर् उत्पतन्न् अमृदुसंवलिताङ्गुलिपाणिजः ।स्फुटदनल्पशिलारवदारुणः प्रतिननाद दरीषु दरीभृतः ॥ शिवभुजाहतिभिन्नपृथुक्षतीः सुखम् इवानुबभूव कपिध्वजः ।क इव नाम बृहन्मनसां भवेद् अनुकृतेर् अपि सत्त्ववतां क्...
लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लकारः लृट् लकारः लोट् लकारः लङ् लकारः विधिलिङ् लकारः आशीर्लिङ् लकारः लुङ् लकारः लृङ् लकारः कर्तरि प्रयोगः - आत्मने पदम् लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लकारः लृट् लकारः लोट् लकारः लङ् लकारः विधिलिङ् लकारः आशीर्लिङ् लकारः लुङ् लकारः लृङ् लकारः कर्मणि प्रयोगः - आत्मने पदम् लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लक...
एकदा केचन कलालयछात्राः गणपतिमुनेः वैदुष्यं, कवित्वं च परीक्ष्य आस्वादितुं समागताः। संभाषणमध्ये ते तं अपृच्छन् “ताम्बूलचर्वणविषये भवतः अभिप्रायः पद्येन कथ्यतां” इति। तदा मुनिः तद्विषये स्वीयमभिप्रायं एतेन सरलेन श्लोकेन प्रकटीकृतवान्। सुधाधिक्यं स्पृहेच्छत्रुः फलाधिक्यं स्पृहेद् भिषक् । पत्राधिक्यं स्पृहेज्जाया माता तु त...
परिवहनम् ( ( शृणु) /ˈpərɪvəhənəm/) (हिन्दी: परिवहन, आङ्ग्ल: Transportation) अर्थात् वस्तूनां, व्यक्तीनां च एकस्थानात् अन्यत्र वहनम् इति । प्राकृतिकसंसाधनानाम् आर्थिकक्रियाकलापानाम् आपणानाम् एकस्मिन् स्थाने एव प्राप्तिः दुर्लभा । उत्पादनकेन्द्राणाम् उपभोगकेन्द्रैः सह संयोगः परिवहनेन, सञ्चारेण, व्यापारेण च भवति । प्रत्ये...
लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लकारः लृट् लकारः लोट् लकारः लङ् लकारः विधिलिङ् लकारः आशीर्लिङ् लकारः लुङ् लकारः लृङ् लकारः कर्तरि प्रयोगः - परस्मै पदम् लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लकारः लृट् लकारः लोट् लकारः लङ् लकारः विधिलिङ् लकारः आशीर्लिङ् लकारः लुङ् लकारः लृङ् लकारः कर्मणि प्रयोगः - आत्मने पदम् लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लक...
Saṃskṛtam fosters a sense of history stretching to such great timelines, instilling pride about the richness and depth of Bhāratam’s civilization, a nation of scintillating lineage and splendour! Saṃskṛtam is the pivot on which the culture of Bhāratam thrives, a culture that ensures pluralism. Historically, hindusthāna...
साम-दान-भेद-दण्डानां चतुर्णां उपायानां कः उपायः केन सह प्रयोक्तव्य इति पञ्चतन्त्रान्तर्गतः एषः श्लोकः सम्यक् वर्णयति। उत्तमं प्रणिपातेन शूरं भेदेन योजयेत् । नीचमल्पप्रदादेन समशक्तिं पराक्रमैः ॥ Win a strong and virtuous adversary by bowing down to him (Sama); a valiant adversary by creating fear or jealousy in his mind...
'''मालदामण्डलम्''' वा "मालदहमण्डलम्" (बाङ्गला-'''মালদহ''' বা '''মালদা''' ) [[पश्चिमबङ्गराज्यम्|पश्चिमबङ्गराज्यस्य]] जलपाइगुडिविभागस्य एकं मण्डलम् । मण्डलमिदं राज्यस्य राजधानी[[कोलकाता|कोलकातातः]] २१५ कि मी उत्तरे अवस्थितम् । [[आम्रफलम्|आम्रफलस्य]] तथा [[चीनांशुकः|चीनांशुकस्य]] कृषिः अस्य मण्डलस्य उल्लेखयोग्यः वैशिष्ट्य...
जनाः सम्बन्धं सफलं कर्तुं सर्वं कुर्वन्ति । परन्तु बहुवारं लक्षं इच्छन् अपि बहु सम्बन्धः भग्नः भवति। अवश्यं सम्बन्धस्य विच्छेदे जनाः परस्परं विरहन्ति । परन्तु प्रायः जनाः स्वस्य त्रुटिं ज्ञात्वा पुरातनसम्बन्धं पुनः प्राप्तुं प्रयतन्ते । एतादृशे परिस्थितौ यदि भवान् अपि स्वस्य पूर्वस्मै द्वितीयं अवसरं दातुं गच्छति तर्हि ...
ततः शरच्चन्द्रकराभिरामैर् उत्सर्पिभिः प्रांशुम् इवांशुजालैः ।बिभ्राणम् आनीलरुचं पिशङ्गीर् जटास् तडित्वन्तम् इवाम्बुवाहम् ॥ प्रसादलक्ष्मीं दधतं समग्रां वपुःप्रकर्षेण जनातिगेन ।प्रसह्य चेतःसु समासजन्तम् असंस्तुतानाम् अपि भावम् आर्द्रम् ॥ अनुद्धताकारतया विविक्तां तन्वन्तम् अन्तःकरणस्य वृत्तिम् ।माधुर्यविस्रम्भविशेषभाजा कृ...
In this article, we are providing information about Spring Season in Sanskrit- Essay on Vasant Ritu in Sanskrit Language, वसन्तश्च | वसंत ऋतु पर निबंध संस्कृत में वसंत ऋतु पर निबंध संस्कृत में- Essay on Vasant Ritu in Sanskrit भारते षड् ऋतवः भवन्ति–ग्रीष्मः, वर्षाः, शरद्, हेमन्तः, शिशिरः, वसन्तश्च । वसन्तः शिशिरस्य पश्...
चीनस्य बृहत्तमस्य फॉक्सकोन् कारखानस्य श्रमिकाः Covid लॉकडाउनेन स्थापितानां कठोरप्रतिबन्धानां कारणात् धूमपानं कुर्वन्ति। वेतनादिसुविधानां विषये कर्मचारीः हिंसकरूपेण विरोधं कुर्वन्ति। एतेन iPhone 14 मॉडल् इत्यस्य प्रेषणं न्यूनीकर्तुं शक्यते इति एप्पल् इत्यनेन चेतावनी दत्ता। बुधवासरे चीनस्य झेङ्गझौ-नगरे विश्वस्य बृहत्तमे ...
भारतम् आगामिमासे बाङ्गलादेशस्य भ्रमणार्थं ए दलस्य घोषणा कृता अस्ति। बङ्गालस्य ओपनर अभिमन्यु ईश्वरन् इण्डिया ए दलस्य नेतृत्वं करिष्यति। भारतस्य अनुभविनो बल्लेबाजः चेतेश्वरपूजारा, द्रुतगदा उमेशयादवः च दलस्य स्थानं प्राप्तवन्तः। चतुर्दिवसीयस्य द्वितीयक्रीडायाः कृते पुजारा उमेशयोः चयनं कृतम् अस्ति। सिल्हेट्-नगरे ६ तः ९ दिस...
अरुंधति राय् एका प्रबला लेखिका च समाजसेविका अस्ति । सा भारतस्य राज्य मेघालया: नागरिका अस्ति । सा आङ्ग्लभाषे पुस्तकानि लिखति । तस्या: प्रसिद्धानि पुस्तकानि "द गॉड ऑफ़ स्मॉल थिंग्स," "द बैन्यन् त्री," "आजादि" च सन्ति । तस्या: कार्या: जगत्प्रसिद्ध: सन्ति। तस्या कार्याय यतः सा बुकर पुरस्कार: अलबत। सा नर्मदा परियोजना च सर्द...
BS_C01_S01_I01;BS_C01_S01_I02;BS_C01_S01_I03;BS_C01_S01_I04;BS_C01_S01_V01_B1;BS_C01_S01_V01_B2;BS_C01_S01_V01_B3;BS_C01_S01_V01_B4;BS_C01_S01_V01_B5;BS_C01_S01_V02_I01;BS_C01_S01_V02_B1;BS_C01_S01_V02_B2;BS_C01_S01_V03_I01;BS_C01_S01_V03_B1;BS_C01_S01_V03_B2;BS_C01_S01_V04_I01;BS_C01_S01_V04_B1;BS_C01_S01_V04_B2;BS_C0...
स्मृतेः प्रामाण्यमस्ति वा न वा ? कैश्चन वादिभिः स्मृतिप्रामाण्यं नाङ्गीक्रियते । कैश्चन स्मृतिप्रामाण्यमङ्गीकृत्यापि तत्कारणादिषु अन्यथा कथ्यते । तत्र तावत् द्वैतसिद्धान्ते स्मृतिप्रामाण्यमनङ्गीकुर्वतां मतविमर्शः क्रियते । तत्र बाधकानि चोद्भाव्यन्ते । तथैव स्मृतिप्रामाण्यं च समर्थ्यते । स्मृतिप्रामाण्यमनङ्गीकुर्वाणः प्...
लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लकारः लृट् लकारः लोट् लकारः लङ् लकारः विधिलिङ् लकारः आशीर्लिङ् लकारः लुङ् लकारः लृङ् लकारः कर्तरि प्रयोगः - परस्मै पदम् लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लकारः लृट् लकारः लोट् लकारः लङ् लकारः विधिलिङ् लकारः आशीर्लिङ् लकारः लुङ् लकारः लृङ् लकारः कर्मणि प्रयोगः - आत्मने पदम् लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लक...
संस्कृतभाषा भारतीय परम्परा तथा वृधेः आधारः । अस्माकं वृधेः, परम्परा, जीवनमुल्यवोध निमितं प्रतिदिन जीवने संस्कृतभाषायाः आवश्यकम् अस्ति । वेदः, रामायणं, महाभारतं, श्रीमद्भग्वद्गीता आदि धर्मग्रन्थाः संस्कृतभाषायां लिखितम् । इमे ग्रन्थाः निसन्देह अन्यग्रन्थाणाम् अपेक्षा मह्तरं भवन्ति । संस्कृतभाषा दशसहस्र वर्षादपि पूरातनम्...
नव देेेेहली। अनियमितजीवनशैल्याः, अस्वस्थभोजनस्य च कारणेन मधुमेहः सामान्यः अभवत् । परन्तु रोगिणः आहारस्य परिवर्तनं कृत्वा रक्तशर्करायाः स्तरं नियन्त्रयितुं शक्नुवन्ति । मधुमेहरोगिणां प्रायः फलानां सेवनकाले सर्वाधिकं भ्रमः भवति यत् तेषां किं फलं खादितव्यम् इति। वस्तुतः फलेषु प्राकृतिकशर्करायाः परिमाणं भवति, परन्तु एताः प...
सम्यग्वेदान्प्राप्य शास्त्राण्यधीत्य सम्यग्राज्यं पालयित्वा च राजा । चातुर्वर्ण्यं स्थापयित्वा स्वधर्मे पूतात्मा वै मोदते देवलोके ॥ यस्य वृत्तं नमस्यन्ति स्वर्गस्थस्यापि मानवाः । पौरजानपदामात्याः स राजा राजसत्तमः ॥ ॥ इति श्रीमन्महाभारते शान्तिपर्वणि राजधर्मपर्वणि पञ्चविंशोऽध्यायः (*)॥ 25 ॥ 12-25-1 कुपिते राज्यकारणात् ॥...
विकिपीडिया तु एकः स्वतन्त्र-विश्वविज्ञानकोशः। अयं हि अखिलविश्ववतः योगदातृभिः रच्यते। संस्कृतम् तु एका प्राचीना समृद्धा च भाषा। प्राचीना भूत्वाऽपि भाषैषा नवीनपरिस्थितिषु अपि नूतनान् शब्दान् रचयितुं नूतनान् भावान् च व्यंजयितुं शक्ताऽस्ति। अस्मिन् क्षेत्रे संस्कृतस्य सामर्थ्यं एतावत् अस्ति यत् सर्वाः अपि प्रमुखाः भारतीयाः...
युष्मदस्मत्प्रत्ययगोचरयोर्विषयविषयिणोस्तमःप्रकाशवद्विरुद्धस्वभावयोरितरेतरभावानुपपत्तौ सिद्धायाम् तद्धर्माणामपि सुतरामितरेतरभावानुपपत्तिः इत्यतः अस्मत्प्रत्ययगोचरे विषयिणि चिदात्मके युष्मत्प्रत्ययगोचरस्य विषयस्य तद्धर्माणां चाध्यासः तद्विपर्ययेण विषयिणस्तद्धर्माणां च विषयेऽध्यासो मिथ्येति भवितुं युक्तम्। तथाप्यन्योन्यस्...
In this article, we are providing information about Discipline in Sanskrit- अनुशासनम् | अनुशासन पर संस्कृत निबंध, Essay on Anushasan in Sanskrit Language अनुशासन पर संस्कृत निबंध- Essay on Anushasan in Sanskrit अनुशासनम्, व्यवस्थाया नियमस्य च नामान्तरम् अस्ति । (सर्वस्मिन् जगति वयं नियमं प्रकृतेरनुशासनं वा पश्यामः । अत...
{{संस्कृतवर्णमाला}}[[File:स् कारः.jpg|left|thumb|100px|'''स् कारः''']][[File:Sa-स.ogg|thumb|'''उच्चारणम्''']] अस्य [[उच्चारणस्थानं]] [[दन्ताः]] सन्ति । एषः अवर्गीयव्यञ्जनस्य सप्तमः वर्णः । वर्णमालायां द्वात्रिंशः व्यञ्जन[[हल्]]वर्णः। " शषसहा ऊष्माणः" लृतुलसानां दन्ताः " -सि० कौ ==नानार्थाः== #[[देहकान्तिः]] '''"सः कोपे...
लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लकारः लृट् लकारः लोट् लकारः लङ् लकारः विधिलिङ् लकारः आशीर्लिङ् लकारः लुङ् लकारः लृङ् लकारः कर्तरि प्रयोगः - परस्मै पदम् लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लकारः लृट् लकारः लोट् लकारः लङ् लकारः विधिलिङ् लकारः आशीर्लिङ् लकारः लुङ् लकारः लृङ् लकारः कर्मणि प्रयोगः - आत्मने पदम् लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लक...
लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लकारः लृट् लकारः लोट् लकारः लङ् लकारः विधिलिङ् लकारः आशीर्लिङ् लकारः लुङ् लकारः लृङ् लकारः कर्तरि प्रयोगः - परस्मै पदम् लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लकारः लृट् लकारः लोट् लकारः लङ् लकारः विधिलिङ् लकारः आशीर्लिङ् लकारः लुङ् लकारः लृङ् लकारः कर्मणि प्रयोगः - आत्मने पदम् लट् लकारः लिट् लकारः लुट् लक...
सनातनधर्मानुसारः प्रातस्स्मरणासु पञ्चकन्यासु अन्यतमा द्रौपदी भवति । भारतस्य सारस्वतलोके द्वे महाकाव्ये विश्वप्रसिद्धे रामायणम्, महाभारतम् चेति । महाभारतेतियास्य प्रधानभूमिकासु एषा द्रौपदी अगच्छति । द्रौपदी नाम द्रुपदस्य अपत्यं स्त्रीः इत्युक्ते दुपदमाहाजस्य पुत्री । अस्याः मूलं नाम कृष्णा इति । पाञ्चालस्य राजकन्या इति ...
स्वपुत्रस्य एतादृशचेष्टाभिः शाहराजः कुपितः अभवद् वा ? नैव प्रत्युत स्वमनसि अधिकम् आनन्दम् अनुभूतवान् स: । दौर्भाग्यवशात् स्वतन्त्ररुपेण स्थातुं तस्य अवसर: नासीत् । अतः शाहराजः स्वपुत्रं पुण्यपत्तनं (पूना) प्रेषितवान् । स्वपुत्रः वा स्वतन्त्रराजः भवेदिति शाहराजस्य आशयः । एतावति लघुवयसि शिवराजे एतावत् धैर्यं, शौर्यं, देश...
विकिपीडिया तु एकः स्वतन्त्र-विश्वविज्ञानकोशः। अयं हि अखिलविश्ववतः योगदातृभिः रच्यते। संस्कृतम् तु एका प्राचीना समृद्धा च भाषा। प्राचीना भूत्वाऽपि भाषैषा नवीनपरिस्थितिषु अपि नूतनान् शब्दान् रचयितुं नूतनान् भावान् च व्यंजयितुं शक्ताऽस्ति। अस्मिन् क्षेत्रे संस्कृतस्य सामर्थ्यं एतावत् अस्ति यत् सर्वाः अपि प्रमुखाः भारतीयाः...
पितागोरः सम्यनगरवासी (५७० इत्यस्मात् ४९५ इति पर्यन्तं सामान्ययुगात् पूर्वम् जीवितः) नाम कश्चन प्राचीनः यवनः दार्शनिकः ग्णितज्ञः च आसीत् । पितागोर-नामकस्य धर्मस्य संस्थापकः च् आसीत् । तस्य राजनैतिकधार्मिकशिक्षा यवनदेशेषु सुप्रसिद्धा आसीत् । प्लेटो, अरिस्तोतलः, इत्येतेषां दर्शणानाम् अपि मार्गदर्षकः आसीत् सः। सः सम्यद्वीप...