Kitap İsmi stringclasses 1 value | Kitabın Türü stringclasses 1 value | Soru stringlengths 48 886 | Seçenekler listlengths 5 5 | Çözüm stringlengths 43 1.54k | Cevap int64 0 4 |
|---|---|---|---|---|---|
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Aşağıdakilerden hangisi tarihî olayların araştırılmasında başvurulan yöntemlerden biri olamaz? | [
"Farklı bilim dallarından yararlanma",
"Deney yapma",
"Buluntuları inceleme",
"Kaynak taraması yapma",
"Sebep-sonuç ilişkisi kurma"
] | Soru kökünde tarihî olayların araştırılmasında kullanılan metotlar istenmiştir. A, C, D ve E seçeneğinde verilen bilgiler tarihi olayların araştırmasına başvurulan yollar olarak değerlendirilebilir. B seçeneğinde verilen deney yapma ise doğa bilimlerinin yöntemidir. Tarih için araştırma yöntemi değildir çünkü tarihî olaylar tekrarlanmaz, yenilenemez. | 1 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Aşağıdaki takvimlerden hangisi ay yılı esasına göre düzenlenmiştir? | [
"On İki Hayvanlı",
"Celâli",
"Miladi",
"Rûmi",
"Hicri"
] | A, B, C ve D seçenekleri, güneş yılına göre düzenlenmiş takvimleri göstermektedir. Hicri takvim, ay yılına göre (kamerî) düzenlenmiştir. | 4 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | • MÖ 115 yılı: MÖ 2. yy. 2. yarısının 2. çeyreğidir. • MS 115 yılı: MS 2. yy. 1. yarısının 1. çeyreğidir. Buna göre MÖ 115 ve MS 115 yılları için aşağıdakilerden hangisi yanlıştır? | [
"MÖ'deki tarihlerde rakam büyüdükçe olay bizden uzaklaşır.",
"MS'deki tarihlerde rakam büyüdükçe olay bize yakınlaşır.",
"MÖ'deki tarih ile MS'deki tarihi toplarsak aradaki farkı buluruz.",
"MÖ'deki tarihten MS'deki tarihi çıkartırsak aradaki fark bulunur.",
"MÖ'deki 2. yarıdaki olaylar bize daha yakın bir zamanı gösterir."
] | Sorunun yönlendirme bölümünde verilen bilgilere bakılarak A, B, C ve E seçeneğindeki ifadelerin doğru olduğu görülmektedir. D seçeneğinde verilen "MÖ'deki tarihten MS'deki tarihi çıkartırsak aradaki fark bulunur." ifadesi doğru değildir. Çünkü iki tarih arasındaki farkı bulmak için her iki tarihin toplanması gerekir. | 3 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | MÖ 3200 tarihinde yaşanan bir olay esas alındığında aşağıdaki tarihlerden hangisinde gerçekleşen bir gelişme kendisinden sonraki bir tarihte meydana gelmiştir? | [
"MÖ 3301",
"MÖ 3499",
"MÖ 3210",
"MÖ 3205",
"MÖ 3197"
] | MÖ'deki tarihlerde rakam büyüdükçe olay bizden uzaklaşır. Bu bilgi dikkate alındığında soru cümlesine göre MÖ 3200 tarihinden sonra yaşanan gelişmenin MÖ 3197'de olduğu görülür. | 4 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | MÖ 3120 tarihi ile ilgili; I. MÖ 32. yüzyılın 1. yarısının 1. çeyreği II. MÖ 31. yüzyılın 1. yarısının 4. çeyreği III. MÖ 32. yüzyılın 2. yarısının 4. çeyreği IV. MÖ 31. yüzyılın 2. yarısının 4. çeyreği V. MÖ 31. yüzyılın 1. yarısının 3. çeyreği ifadelerinden hangisi doğrudur? | [
"I",
"II",
"III",
"IV",
"V"
] | Yüzyıl hesaplamalarında verilen tarih bir ve iki basamaklı sayıdan oluşuyor ise 1. yüzyıldır. Üç basamaklı sayıdan oluşan bir tarih ise yüzler basamağına bir eklenir. Dört basamaklı sayıdan oluşan bir tarih ise binler ve yüzler basamağındaki sayılar iki basamaklı kabul edilir ve bu sayıya bir eklenir. Örneğin 1453'teki İstanbul'un Fethi, XV. yüzyılın ikinci yarısında ve aynı yüzyılın üçüncü çeyreğinde meydana gelmiştir. Takvimde yüzyıla bir asır veya yüzyıl denir. Bir tarihin yüzyılını bulmak için en pratik yol onu 100'e bölüp bölüme + 1 ilave etmekle olur. Örnek: 1040: 100=10+1=11 yy. 3120: 100=31+1=32. yy. Yüzyılı yirmi beşer yıllık dört bölüme ayırabiliriz: (0-24) Arası ilk çeyreği (25-49) Arası ikinci çeyreği (50-74) Arası üçüncü çeyreği (75-99) Arası dördüncü çeyreği (0-49) Arası ilk yarısı (50-99) Arası ikinci yarısı denir. Bu örnek MS tarihleri için geçerlidir. MÖ tarihleri için bu uygulamanın tersi yapılmalıdır. Yani (24-0) arası son çeyreği veya sonu, (99-74) arasına da ilk çeyreği veya başı denir. | 2 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Tarihçi, olayların oluş ve gelişiminde rol oynayan faktörlerden hangileri daha etkili olmuştur, bunu tespit etmelidir. Geçmiş zamanlarda cereyan eden hadiseleri, bu hadiseleri gerçekleştiren kişileri ve toplumları anlayabilmek için genellikle insan ruhiyatını iyi bilmelidir. Dâhi olarak tanınan tarihî şahsiyetlerin hayatını aydınlatmak amacıyla kaleme alınan eserler ancak bu gibi dâhileri doğuran ve ortaya atan çevrenin tarihi olarak yazılırsa bilimsel bir eser sayılır. Mesela biz Sezar'ı veya Cengiz Han'ı anlayabilmek için onları doğuran Roma, Türk ve Moğol toplumlarını, bu toplumları oluşturan fertlerin psikolojik durumlarını, hayata bakışlarını ve emellerini öğrenmeliyiz. Buna göre tarihçi araştırma konusunu incelerken, I. Dönemin ruhunu, II. Dönemin değer yargılarını, III. Toplumların yaşayışları ve psikolojilerine etkilerini durumlarından hangilerini dikkate almalıdır? | [
"Yalnız I",
"Yalnız II",
"I ve II",
"II ve III",
"I, II ve III"
] | Sorunun yönlendirme bölümünde verilen bilgilerden hareketle tarihçinin araştırma konusunu incelerken I, II ve III. öncüllerde verilen durumları göz önünde bulundurmalıdır. | 4 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | "Dünyanın bilinen en eski ve en büyük tapınak yerleşkesi Göbeklitepe tarih öncesi dönem ve yerleşik hayat ile ilgili birçok bilgiyi altüst etti." bilgisini öğrenen bir araştırmacı, bu ören yerini ziyaret etmek istemiştir. Buna göre, araştırmacının Anadolu'nun hangi şehrini ziyaret etmesi beklenir? | [
"Diyarbakır",
"Şanlıurfa",
"İzmir",
"Çorum",
"Konya"
] | Dünyanın bilinen en eski ve en büyük tapınak yerleşkesi olan Göbeklitepe Şanlıurfa ilinin 18 km kuzeydoğusunda, Haliliye ilçesine bağlı Örencik köyünde yer almaktadır. | 1 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Aşağıdaki İlk Çağ uygarlıklarından hangisi harf yazısını kullanmıştır? | [
"Yunan",
"Asurlular",
"Urartular",
"Hititler",
"Mısırlılar"
] | Fenikelilerin bulmuş olduğu harf yazısını kullanan İlk Çağ uygarlıklarından birisi de Yunan medeniyetidir. Diğer seçeneklerdeki medeniyetler çivi ve hiyeroglif yazılarını kullanmıştır. | 0 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Aşağıdaki tabloda Anadolu medeniyetlerine özgü özellikler verilmiştir. I. Hititler: Anal denen yıllıklar tutmuşlardır. II. Lidyalılar: İlk kez madeni parayı basmışlardır. III. Urartular: Pankuş adında bir meclis oluşturmuşlardır. IV. Frigler: Tapates adı verilen halı ve kilimler dokumuşlardır. V. İyonlar: Deniz ticaretinde gelişmiş kolonicilik faaliyetleri ile uğraşmışlardır. Buna göre yapılan eşleştirmelerden hangileri yanlıştır? | [
"Yalnız I",
"Yalnız II",
"Yalnız III",
"II ve III",
"I, II ve III"
] | Sorunun yönlendirme bölümünde verilen tabloda Anadolu medeniyetleri ve bu medeniyetlerin özellikleri verilmiştir. Verilen eşleştirmelere bakıldığında III. öncülde verilen Urartular "Pankuş adında bir meclis oluşturmuşlardır." bilgisi yanlıştır. Pankuş adındaki meclis Hititlere aittir. Diğer seçeneklerde verilen özellikler doğru eşleştirilmiştir. | 2 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | • Giges adlı kralları vardır. • Başkentleri Sardes'tir. Tarımsal üretimleri önemlidir. • İlk madeni parayı basmışlardır. • Ücretli askerler bulundurmuşlardır. Özellikleri verilen İlk Çağ Anadolu uygarlığı aşağıdakilerden hangisidir? | [
"Hititler",
"Frigyalılar",
"İyonyalılar",
"Lidyalılar",
"Urartular"
] | MÖ VII. yüzyılda başkentleri Sardes şehri olan Lidyalılar Kral Giges zamanında bağımsız bir devlet hâline gelmiş, verimli toprakları ile tarım ve ticarette gelişmiştir. Ordularında bulundurdukları ücretli askerlerinin maaşlarını ödemek için insanlık tarihinde ilk kez madeni parayı (sikke) icat eden İlk Çağ Anadolu devleti Lidyalılardır. | 3 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | I. Sümerler: Yazının icadı II. Persler: Kral yolunun yapılması III. Fenikeliler: Alfabenin icadı IV. Mısırlılar: Güneş takviminin icadı V. Hititler: Paranın icadı Yukarıda verilen medeniyetler ve eşleştirmelerinden hangisi doğru değildir? | [
"I",
"II",
"III",
"IV",
"V"
] | Sorunun yönlendirme bölümünde verilen bilgilere bakıldığında I, II, III ve IV. öncüllerde verilen bilgiler doğru eşleştirilmiştir. V. öncülde verilen bilgi ise yanlıştır. Lidyalılar coğrafi konumları, ekonomik faaliyetleri ve askerî yapılarına bağlı olarak takas usulünün zorluğu nedeniyle yerine parayı icat ederek faaliyetlerini kolaylaştırmışlardır. | 4 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | İlkçağ'da görülen; I. Yunanların, en büyük tanrı Zeus adına her dört yılda bir olimpiyatlar düzenlenmeleri, II. Hitit krallarının, tanrılarına hesap vermek amacıyla Anal adı verilen yıllıklar oluşturmaları, III. Mısırlıların firavunlar adına piramitler yapmaları, IV. Frigyalıların Tapates adlı halı kilim motifleri geliştirmeleri gibi çalışmalardan hangileri dinsel inanışın toplumsal yaşam üzerindeki etkisine kanıt olarak gösterilebilir? | [
"I ve II",
"II ve IV",
"III ve IV",
"I, II ve III",
"I, II ve IV"
] | Yönlendirme bölümünde verilen bilgilerden hareketle I, II ve III öncülde verilen ifadeler kanıt olarak gösterilebilir. Çünkü tanrı adına spor müsabakaları düzenlemeleri, hesap vermek için yıllık oluşturmaları ve onlar adına anıt mezarlar yapmaları aynı zamanda İlk Çağ'da görülen dinsel inanışın toplumsal yaşam üzerindeki etkisini gösterir. IV. öncüldeki ifade ise ekonomik faaliyetlere yönelik olduğu için kanıt olarak gösterilemez. | 3 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | İlk Çağ'da toplulukların yeni coğrafyalara hareket etmelerinde aşağıdakilerden hangisinin etkisi yoktur? | [
"Coğrafi şartlar",
"Siyasi baskılar",
"Dinsel etkenler",
"Nüfus artışı",
"Sermaye artırımı"
] | İlk Çağ topluluklarının yeni coğrafyalara göç etmelerinde neden olan kuraklık, sel, gibi doğal etkenler, savaş, çatışma gibi siyasi etkenler, nüfus artışına bağlı olarak besin kıtlığı, otlak kıtlığı, inanç farklılıkları, mezhep kavgaları gibi dinî etkenler A, B, C ve D seçeneklerinde verilmiştir. E seçeneğinde verilen 'sermaye artırımı' ise daha çok ekonomik faaliyetlere bağlı olarak var olan işlerini geliştirmek için yürüttükleri faaliyettir. Bunun için İlk Çağ topluluklarının göç etme nedenleri arasında gösterilemez. | 4 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | İlk Çağ'da deniz kolonilerin kurulmasında; I. ham madde ihtiyacının karşılanması, II. geçim sıkıntısının giderilmesi, III. nüfuz alanlarını genişletmek istemeleri durumlarından hangilerinin etkili olduğu savunulabilir? | [
"Yalnız I",
"Yalnız II",
"Yalnız III",
"II ve III",
"I, II ve III"
] | İlk Çağ'da deniz kolonilerinin kurulmasına Fenikeliler öncülük etmiştir. Kolonicilik ile uğraşan toplumlar ekonomik faaliyetlerine bağlı olarak ihtiyaç duydukları ürünleri temin ederek geçim sıkıntılarını gidermek ve etki alanlarını genişletmek istemişlerdir. Bu nedenle I, II ve III. öncüllerde verilen ifadelerin tamamı doğrudur. | 4 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Bizans olarak adlandırılan Doğu Roma İmparatorluğu Orta Çağ'da; Anadolu, Balkanlar, Mısır, Suriye, Filistin ve Kuzey Afrika coğrafyasında etkili olmuştur. Hellenizm ve Ortodoksluk gibi kültürel bileşenler sonucu Bizans İmparatorluğu, Batı Roma İmparatorluğu'ndan farklı bir siyasi yapı hâline gelmiştir. Roma İmparatorluğu bir çeşit cumhuriyet ile yönetilirken Bizans imparatoru gücünü tanrıdan alan otokrat bir lider konumuna gelerek Hz. İsa'nın yeryüzündeki vekili olup sadece Hz. İsa'ya karşı sorumlu olmuştur. Bizans İmparatorluğu'nun siyasi yapısındaki bu değişikliğe; I. Ortodoks mezhebi, II. Sasani ve Hellen kültürlerinin etkisi, III. Eski Yunan gelenekleri gibi durumlardan hangilerinin etkisi olduğu söylenemez? | [
"Yalnız I",
"Yalnız II",
"Yalnız III",
"I ve III",
"II ve III"
] | Anadolu, Balkanlar, Mısır, Suriye, Filistin ve Kuzey Afrika coğrafyasında hakim olan Bizans İmparatorluğu'nda coğrafi konumun da etkisi ile Hellenizm ve Ortodoksluk gibi kültürel bileşenlerin yanı sıra Sasanilerdeki katı monarşik yapının etkisi sonucu otokratik bir anlayış doğmuştur. Ancak Eski Yunanda yönetim anlayışında daha çok cumhuriyet geleneği ve demokrasi etkili olduğundan teokratik anlayışa temel olamaz. | 2 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | 1347'nin sonunda Sicilya'da görülen veba, ilk olarak Bizans topraklarını vurmuş ve Avrupa'ya; Venedik, Cenova gibi liman kentleri üzerinden girmiştir. Ortaya çıkış nedeni kesin olarak bilinmeyen bu hastalık için değişik tedaviler ve korunma yolları geliştirilmiştir. Bu salgın nedeniyle Avrupa nüfusunun neredeyse yarısına yakını ölmüştür. Avrupa'nın demografik haritasını değiştiren bu hastalık, halkın psikolojik olarak güvensizlik ve korku yaşamasına neden olmuştur. Buna göre Avrupa'daki veba salgınıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez? | [
"Ekonomik, sosyal ve kültürel hayatı derinden etkilemiştir.",
"Merkezi krallıkların kurulmasına zemin hazırlamıştır.",
"Halk arasındaki sosyal ilişkileri zayıflatmıştır.",
"Tıbbi alanda gelişmelerin yaşanmasına katkı sağlamıştır.",
"Avrupa'ya dışarıdan gelmiştir."
] | Kaynağı belli olmayan veba salgını Avrupa'ya dışarıdan büyük ihtimalle ticari faaliyetler sonucu girmiş ve demografik yapıyı değiştirdiği gibi insanlar veba salgınından korunmak için birbirleriyle diyaloğu azaltmış bu da sosyal ilişkileri zayıflatmış ve bir güvensizlik ortamı doğurmuştur. Ayrıca veba salgınını önlemek için yapılan çalışmalar tıbbi alanda gelişmelerin yaşanmasına katkı sağlamış ancak yaşanan gelişmelerden, ekonomik ve sosyal hayat olumsuz etkilenmiştir. Bu nedenle A,C,D,E seçenekleri söylenebilir. Merkezi krallıklarının kurulması, veba salgınının sonucunda olmamış; feodal sistemin yıkılması sonucunda gerçekleşmiştir. | 1 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Konargöçerler ile yerleşik topluluklar arasındaki savaşlar; tarafların amacı, silahları ve sosyo-ekonomik durumlarına göre birbirlerinden farklılık göstermiştir. Konargöçer topluluklar dışa açık ve savaşçı bir yaşam biçimine sahipken yerleşik topluluklar bunun tam tersine dışa kapalı ve barışçı bir yaşam biçimini benimsemiştir. Konargöçerler ile yerleşik topluluklar arasındaki savaşlarda genellikle konargöçerler üstünlük sağlamıştır. Bu durumun sebebi olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez? | [
"Yerleşik toplumların sosyo-ekonomik durumları",
"Konargöçer yaşam tarzının kolaylıkla orduya dönüşebilecek bir yapıda olması",
"Yerleşik toplulukların zafer kazansalar bile elde edecekleri şeylerin az olması",
"Yerleşiklerin kaçıp topraksız kalmaktansa haraç ödemeyi kabul etmesi",
"Yerleşiklerin dışa kapalı ve barışçı bir yaşam biçimini benimsemesi"
] | Yerleşiklerin zengin ve barışçı yapıları, konargöçer yaşam tarzının kolaylıkla orduya dönüşebilecek bir yapıda olması konargöçerleri saldırgan yapmakta ve onların savaşın kazanan tarafı olmasını sağlamaktadır. Ancak D seçeneğinde yer alan 'yerleşiklerin kaçıp topraksız kalmaktansa haraç ödemeyi kabul etmesi durumu' ise savaşta mağlup olmanın bir nedeni değil sonucu niteliğindedir. | 3 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | XIV. yüzyıldan sonra İngiltere ve Fransa gibi krallıklar ordularında maaş karşılığı asker bulundurmaya başlamıştır. Avrupa'da top tüfek gibi ateşli silahlar, 1331'den sonra kullanılmaya başlanmıştır. Orta Çağ Avrupa'sında savaşlar, şövalyeler, okçular ve kuşatma teknikleri etrafında dönen kara savaşları olmuştur. Orta Asya'ya hâkim olan Türk ve Moğol atlı okçuları, çok disiplinlidir ve hafif süvari teknikleri kullanmıştır. Buna göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir? | [
"XIV. yüzyıldan sonra Fransa'da askerlik meslek hâline gelmiştir.",
"Osmanlı Devleti'nde ateşli silahlar Avrupa'dan çok sonra kullanılmıştır.",
"Türk ve Moğol birlikleri düşmanlarından üstün bir askerî yapıya sahiptir.",
"Ateşli silahlarla birlikte kuşatma teknikleri önemini kaybetmiştir.",
"Orta Çağ Avrupa'sında savaşların kaderini şövalyeler belirlemiştir."
] | B, C, D ve E seçeneklerine ulaşamayız. Çünkü Osmanlı Devleti'nin ateşli silahlara ne zaman geçtiğini verilenlerden çıkaramayız. Yine ateşli silahlarla birlikte kuşatma tekniklerinin önemini yitirdiğini ve savaşların kaderini şövalyelerin belirlediğini de verilenlerden çıkaramayız. Bununla birlikte Türk ve Moğol atlı okçularının çok disiplinli ve hafif süvari teknikleri kullanıyor olmaları onların düşmanlarından üstün bir askerî yapıya sahip olduklarını göstermez. Ancak maaş karşılığı askerlik yapmak ise askerliğin meslek hâline geldiğini gösterir. | 0 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Orta Çağ ekonomisi ile ilgili; I. Kapalı tarım ekonomisi egemendir. II. Özel mülkiyet gelişmiştir. III. Sermaye birikimi önemsenmiştir. IV. Zenginliğin kaynağı topraktır. V. Toprak egemenliğine dayalı yönetimler yaygındır. gibi yargılardan hangileri söylenemez? | [
"I",
"II",
"III",
"IV",
"V"
] | Orta Çağ'da sadece ülke içinde tarımın yapıldığı toprağa bağlı kapalı tarım ekonomisi vardır. Bu durum toprak sahibi soyluların mülkiyet hakkını geliştirerek yönetimde güçlenmesi sürecini doğurduğu için I, II, IV ve V. öncüller doğrudur. Ancak kapalı tarım ekonomisi ihtiyacı karşılamaya yönelik olduğundan sermaye birikimini engellemiştir. | 2 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Patrici-plep arasındaki sınıf mücadelesi sonucu hazırlanan ve Avrupa hukukunun temelini oluşturan Roma hukuk kurallarına verilen isim, aşağıdakilerden hangisidir? | [
"On iki Levha Kanunları",
"On Emir",
"Hammurabi",
"Justinianus Kanunları",
"Solon Kanunu"
] | MÖ VIII. yüzyıldan MS VI. yüzyılda kadar uygulanan 12 Levha Kanunları, gerçek Roma vatandaşı kabul edilen ve her türlü hakka sahip olan patriciler ile sonradan Roma İmparatorluğu'na dâhil olan plepler arasındaki mücadelenin bir sonucudur. B seçeneğindeki "On Emir" olarak bilinen bu hükümler İsrailoğulları'na, C seçeneğindeki Hammurabi Kanunları Babillilere, D seçeneğindeki Justinianus Kanunları ise Bizans İmparatorluğu'na, E seçeneğinde yer alan Solon Kanunları ise Yunanlılara aittir. | 0 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Türk-İslam devletlerinde genellikle aynı esnaf grubuna ait dükkânların bir sokak üzerinde sıralanması ile meydana gelen ticari mekân aşağıdakilerden hangisidir? | [
"Bedesten",
"Arasta",
"Han",
"Ribat",
"Kervansaray"
] | Türk-İslam devletlerinde bir çarşıda aynı işi yapan esnaf grubuna ait dükkânların bir sokak üzerinde sıralanması ile oluşan bölüme arasta denmekteydi. Diğer seçeneklerde yer alan ticari mekânlar ise; Bedesten: Değerli ürünlerin ve eşyaların satıldığı çarşıdır. Han: Kervanların yüklerini indirdiği ve ticaretin yapıldığı mekândır. Ribat: Başlangıçta sınır boylarında karakol olarak kurulmuş zamanla içerde kaldığı için işlevini yitirmiş ticari mekâna dönüşmüş yapılardır. Kervansaray: Ticaret yolları üzerinde sosyal ihtiyaçların karşılandığı mekânlardır. | 1 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Roma İmparatorluğu ile savaşan Germen kavimleri, Kavimler Göçü yaşanırken de birlikte hareket etmiştir. Soylu bir kökeni olmayan Germen kralları, Roma İmparatorluğu'nun eyalet yönetim sistemi gibi bir idari yapı kurmuştur. Bu eyaletlerin başında valiler görevlendirilmiştir. Eyaletlerden daha küçük yönetim birimleri kontlar tarafından yönetilmiştir. Her eyaletin kendi ordusu olup bu orduların her birine kumanda etme görevi de bir düke verilmiştir. Buna göre Germen kavimlerin yönetim yapısı ile ilgili; I. Avrupa'da feodal sistemi ortaya çıkarmıştır. II. Roma medeniyetinden etkilenmiştir. III. Yerel yönetimler güçlendirilmiştir. gibi yargılardan hangilerine ulaşılabilir? | [
"Yalnız I",
"Yalnız II",
"Yalnız III",
"II ve III",
"I, II ve III"
] | Sorunun yönlendirme bölümünde verilen bilgilerden "Germen kralları, Roma İmparatorluğu'nun eyalet yönetim sistemi gibi bir idari yapı kurmuştur." ifadesine bakılarak II. öncülde yer alan Germen kralları, Roma İmparatorluğu'nun eyalet yönetim sistemi gibi bir idari yapı kurmuştur yargısına ulaşılabilir. "Bu eyaletlerin başında valiler görevlendirilmiştir. Eyaletlerden daha küçük yönetim birimleri kontlar tarafından yönetilmiştir. Her eyaletin kendi ordusu olup bu orduların her birine kumanda etme görevi de bir düke verilmiştir. Bundan dolayı I. öncülde yer alan "Avrupa'da feodal sistemi ortaya çıkarmıştır." ve III. öncülde yer alan "Yerel yönetimler güçlendirilmiştir." yargısına ulaşılabilir. | 4 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Bizans İmparatorluğu'nda geçim tarzı ticarete dayanmaktadır. Çin ve Hindistan'dan gelen ticari ürünlerin Avrupa'ya sevk edilmesi, Bizanslı tüccarlar sayesinde olmuştur. Çin-Bizans ticaret hattının geçtiği yollar üzerinde hüküm süren Sasaniler, Bizans'ın ekonomik çıkarları açısından stratejik bir konuma sahiptir. İpek ticareti Bizanslılar ile Sasanileri karşı karşıya getirmiştir. Bu durum karşısında Bizans İmparatorluğu, Sasanilere karşı aşağıdaki devletlerden hangisi ile ittifak kurmuştur? | [
"Çin",
"Kutluk",
"Moğollar",
"Franklar",
"Akhunlar"
] | Sasanilerin İpek Yolu üzerindeki ticareti engellemeleri Bizanslılar ile Sasanileri karşı karşıya getirmiştir. Bunun üzerine Bizans İmparatorluğu, ticari faaliyetlerini sürdürebilmek için Sasanilere karşı Kutluk (II. Kök Türk) Devleti ile ittifak kurmuştur. | 1 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Moğol İmparatoru Cengiz Han, Celalleddin Harezmşah ile görüşmesi sırasında, "Dünyanın imarı ticaretle olur, onun için aramızdaki ticari münasebetleri geliştirelim." demiştir. Bu sözü ile Cengiz Han'ın; I. İpek Yolu ticaretini canlandırmak istediği, II. Kürk Yolu üzerinde güç birliği oluşturulması gerektiği, III. Harzemşahların ticari deneyimlerinden yararlanmak istediği gibi amaçlardan hangisini taşıdığı söylenemez? | [
"Yalnız I",
"Yalnız II",
"Yalnız III",
"I ve III",
"I, II ve III"
] | Harzemşahlar Devleti, Aral Gölü'nün güneyinde kurulmuş bir Türk devletidir. Toprakları İpek Yolu'nun geçiş noktalarında olup ticari açıdan aktif bir bölgedir. Bu nedenle Cengiz Han'ın sözlerinden I ve III. öncüldeki bilgilere ulaşılır. Kürk Yolu ise Don Nehri'nin denize döküldüğü yerden başlayıp Çin'e kadar uzanmakta olup Harzemşah topraklarının kuzeyinde ve egemenlik alanının dışındadır ki burada iki devlet arasında bir güç birliği oluşturulamaz. Bu nedenle II. öncüldeki bilgiye ulaşılamaz. | 1 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | İlk Çağ'da şekillenen ve Orta Çağ boyunca devam eden kast sistemine göre Hint toplumu; brahmanlar, kşatriyalar, vaysialar ve sudralar adıyla dört gruba ayrılırdı. Kast sisteminde meslekler ve statüler doğuştan kazanılırdı ve değiştirilemezdi. Buna göre kast sistemi; I. milli şuurun oluşması, II. kültürel birliğin oluşması, III. birlik ve beraberliğin sağlanması gibi durumlardan hangilerini engellemiştir? | [
"Yalnız I",
"Yalnız II",
"Yalnız III",
"II ve III",
"I, II ve III"
] | İlk ve Orta Çağ'ın en ağır sınıf sitemine sahip olan Hindistan'da doğumla gelen statüler değiştirilemez ve sınıflar arasında geçiş yapılamazdı. Bu nedenle sosyal yapı içerisinde insan ilişkileri ve iletişim zayıf kalmış I, II ve III. öncüllerde verilen toplumsal birlik ve beraberlik gerçekleşmemiş, milli şuur ve ortak kültür oluşumu engellenmiştir. | 4 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Tarih öncesi dönemlerden itibaren Türklerin yaşadıkları coğrafya Orta Asya'dır. Tarihî süreçte burada çeşitli Türk devletleri kurulmuştur. Orta Asya, batıda Hazar Denizi, kuzeyde Kırgız bozkırları ve Altay Dağları, doğuda Moğolistan ve Çin'in batısı (Doğu Türkistan), güneyde ise Tibet Platosu ve Hindukuş Dağları arasında yer alır. Bu alanda Türk tarihini aydınlatan birçok kültür merkezi bulunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi tarih öncesi dönemlere ait Orta Asya'da ortaya çıkarılan kültür merkezleri arasında gösterilemez? | [
"Anav",
"Afanesyevo",
"Andronova",
"Magdalen",
"Karasuk"
] | Yazıdan önceki döneme ait Orta Asya'da ortaya çıkarılan kültür merkezleri arasında Anav, Afanesyevo, Andronova ve Karasuk kültürleri yer almaktadır. D seçeneğinde verilen Magdalen kültür merkezi ise Avrupa kültür merkezleri arasındadır. Orta Asya'da ortaya çıkarılan kültür merkezleri arasında gösterilemez. | 3 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | I. Avarlar II. Uygurlar III. Hunlar Yukarıdaki Türk boylarından hangisi hem Asya'da hem de Avrupa'da devlet kurmuşlardır? | [
"Yalnız I",
"Yalnız II",
"Yalnız III",
"I ve III",
"I, II ve III"
] | Soru kökünde öncüllerde verilen hem Asya'da hem de Avrupa'da devlet kuran Türk boyları arasında birinci öncülde verilen Avarlar ve üçüncü öncülde verilen Hunlar'ın bulunması gerekir. Avarlar ve Hunlar her iki kıtada da devlet kurmuşken, Uygurlar Asya'da devlet kurmuşlar fakat Avrupa'da devlet kurmamışlardır. | 3 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | I. Asya Hun Devleti'nin kurulması II. Kavimler Göçü III. Uygur Devleti'nin yıkılması IV. Avrupa Hun Devleti'nin kurulması V. I. Kök Türk Devleti'nin kurulması Yukarıda verilen olayların kronolojik olarak sıralanması dikkate alındığında hangisi günümüze daha yakın bir zamanda gerçekleşmiştir? | [
"I",
"II",
"III",
"IV",
"V"
] | Olayların oluş zamanları şöyledir: MÖ 220 Asya Hun Devleti'nin kurulması, 370 Avrupa Hun Devleti'nin kurulması, 375 Kavimler Göçü, 552 I. Kök Türk Devleti'nin kurulması, 840 Uygur Devleti'nin yıkılması. Şeklinde sıralandığında günümüze en yakın olan gelişme III. öncülde verilen "Uygur Devlet'nin yıkılması" dır. | 2 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Kavimler Göçü sonunda güç kazanan Katolik mezhebi; I. Enterdi ve afaroz II. Skolastik felsefe III. Ekümenik IV. Engizisyon V. Endülüjans gibi güçler elde etti. Buna göre kilisenin elindeki bu güçleri kullandığı alanlar (Bilim, Sosyal Hayat, Hukuk, Ahiret Anlayışı, Siyasi) aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir? | [
"Bilim: -, Sosyal Hayat: II, Hukuk: III, Ahiret Anlayışı: IV, Siyasi: V",
"Bilim: II, Sosyal Hayat: I, Hukuk: IV, Ahiret Anlayışı: V, Siyasi: III",
"Bilim: II, Sosyal Hayat: -, Hukuk: -, Ahiret Anlayışı: V, Siyasi: IV",
"Bilim: IV, Sosyal Hayat: -, Hukuk: V, Ahiret Anlayışı: I, Siyasi: -",
"Bilim: -, Sosyal Hayat: -, Hukuk: IV, Ahiret Anlayışı: V, Siyasi: II"
] | Kavimler Göçü sonunda Orta çağ Avrupa'sında Hristiyanlığın Katolik mezhebi, devletleşerek (Ekümenik) siyasette; Engizisyon Mahkemesi ile hukukta, Afaroz ve Enterdi ile sosyal hayatta, Skolastik felsefe ile tek doğruyu belirleyerek bilimde, Endülüjans kâğıdı ile ahiret anlayışında etkin güç olmuştur. | 1 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Aşağıdakilerden hangisi kurultay üyesi değildir? | [
"Kağan",
"Hanedan üyeleri",
"Şad",
"Hatun",
"Aygucı"
] | Türk devlet teşkilatında kurultay (toy); kağan, hanedan üyeleri, hatun, aygucı ve boy beylerinden oluşurdu. Kurultayın üyelerine "toygun" denilirdi. C seçeneğinde verilen "Şad" ise kurultay üyesi değil ordu komutanıdır. | 2 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Aşağıdakilerden hangisi yerleşik hayata geçen ilk Türk devletidir? | [
"Türgişler",
"Karluklar",
"Uygurlar",
"Kırgızlar",
"Başkırtlar"
] | 744 yılında Kutluk Bilge Kül Kağan tarafından kurulan Uygur Devleti, Bögü Kağan zamanında tapınaklı bir din olan Maniheizm'i kabul etmiş ve bu dinin sosyal ve kültürel yapıdaki etkisiyle yerleşik hayata geçmiştir. | 2 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Aşağıdakilerden hangisi Orta Asya'dan göç eden Türk toplulukları arasında gösterilemez? | [
"Ogurlar",
"Eftalitler",
"Macarlar",
"Kırgızlar",
"Bulgarlar"
] | Orta Asya'dan göç eden Türk toplulukları arasında Ogurlar, Eftalitler, Macarlar ve Bulgarlar gösterilebilir. D seçeneğinde verilen Kırgızlar ise Orta Asya'dan göç etmemiştir. | 3 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Aşağıdaki topluluklardan hangisi Kavimler Göçü'ne katılmamıştır? | [
"Ostrogotlar",
"Vizigotlar",
"Burgundlar",
"Avarlar",
"Franklar"
] | MS 375 tarihinde gerçekleşen Kavimler Göçü ile Hunlar, önlerine çıkan Ostrogotlar, Vizigotlar, Gepidler, Vandallar, Lombardlar ve Burgundlar gibi Germen kavimlerini Avrupa içlerine doğru sürdüler. Ancak D seçeneğinde yer alan Avarlar ise 6. yüzyılda Orta Asya'daki egemenlikleri sona erince Doğu Avrupaya göç etmişlerdir. | 3 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Türklerin Avrupa coğrafyasında kurduğu ilk devlet Avrupa Hun Devleti'dir. Avrupa Hun Devleti, siyasi ve askerî gücüyle birçok devlete örnek olmuştur. Attila, Avrupa Hun Devleti'nin merkezini stratejik olarak "Kalpgâh" olarak tanımlamıştır. Metinde bahsi geçen Avrupa Hun Devleti'nin merkezi aşağıdakilerden hangisidir? | [
"Bulgaristan",
"Yunanistan",
"Macaristan",
"Avusturya",
"Polonya"
] | Attila'nın, stratejik olarak "Kalpgâh" olarak tanımladığı Avrupa Hun Devleti'nin merkezi Macaristan'dır. | 2 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Orta Çağ Avrupası'nda feodal sistemin etkisiyle siyaset, sosyal hayat, bilim ve hukukta etkin olan güç aşağıdakilerden hangisidir? | [
"Ortodokslar",
"Katolikler",
"Protestanlar",
"Presbiteryenler",
"Burjuvalar"
] | Kavimler Göçü sonunda Orta Çağ Avrupası'nda Hristiyanlığın Katolik mezhebi, kralları belirleyerek siyasette, Engizisyon Mahkemesi ile hukukta, Afaroz ve Enterdi ile sosyal hayatta, Skolastik felsefe ile tek doğruyu belirleyerek bilimde etkin güç olmuştur. | 1 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | İslamiyetten önce kurulan Türk Devletleri ile ilgili; I. Orta Asya'da İslamiyeti kabul eden ilk Türk topluluğu II. İslamiyet'i kabul eden ilk Türk devleti III. Museviliği kabul eden ilk Türk topluluğu IV. Orta Asya'da İslamiyet'i kabul eden ilk Türk devleti verilen özelliklerin ait olduğu devletlerle eşleştirilmesi aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir? | [
"Karluklar, Hazarlar, İtil Bulgarları, Karahanlılar",
"Karahanlılar, İtil Bulgarları, Karluklar, Hazarlar",
"İtil Bulgarları, Karluklar, Karahanlılar, Hazarlar",
"Karluklar, İtil Bulgarları, Hazarlar, Karahanlılar",
"Hazarlar, Karahanlılar, İtil Bulgarları, Karluklar"
] | Sorunun öncülünde verilen bilgiler ile ilişkili olan devletler söyledir: Orta Asya'da İslamiyet'i kabul eden ilk Türk topluluğu Karluklar; İslamiyet'i kabul eden ilk Türk devleti: İtil Bulgarları; Museviliği kabul eden ilk Türk topluluğu: Hazarlar; Orta Asya'da İslamiyet'i kabul eden ilk Türk devleti Karahanlılar'dır. Buna göre; A,B,C ve E seçeneklerinde verilen sıralamalar doğru değildir. | 3 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Avrupa Hun Devleti ile ilgili; I. Avrupa Hun Devleti'nin kurucusu Balamir'dir. II. Atilla en parlak devrini yaşatmıştır. III. Atilla ve Bleda'nın birlikte yönetimleri ikili teşkilata örnektir. IV. Avrupa'da kurulan ilk Türk devletidir. V. İstanbul'u kuşatan ilk Türk devletidir. verilen bilgilerden hangileri yanlıştır? | [
"Yalnız I",
"Yalnız II",
"Yalnız V",
"I, II, III ve IV",
"I, III, IV ve V"
] | Avrupa Hun Devleti ile ilgili I, II, III ve IV. Öncüllerde verilen bilgiler doğrudur. V. öncülde verilen bilgi ise yanlıştır. Çünkü İstanbul'u ilk kuşatan devlet Avrupa Hun Devleti değil Avar Devleti'dir. | 2 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | İtil, Don ve Kuban Nehirlerinin havzalarını içine alan bu coğrafya işlek ticaret yollarının kesiştiği bir kavşak noktasındaydı. Burada kurulan Türk devleti VII ve IX. yüzyıllar boyunca Avrupa'nın en güçlü devletlerinden biri oldu. Tarihe "Barış Çağı" adıyla geçen bu dönemde çeşitli milletlerden tüccarların ülkelerinde serbestçe ticaret yapmalarına izin verdiler. Paragrafa göre ticarete büyük önem veren ve sahip olduğu topraklarda ticareti canlandırmaya çalışan Türk devleti aşağıdakilerden hangisidir? | [
"İskitler",
"Altın Orda",
"Eftalitler",
"Hazarlar",
"Kök Türkler"
] | Ticarete önem veren ve sahip olduğu topraklarda ticareti canlandırmaya çalışan söz konusu Türk devleti Hazar Hakanlığı'dır. | 3 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | I. Doğu Roma İmparatorluğu, ülkesinden kaçan Hunlara sığınma hakkı vermeyecektir. II. Doğu Roma İmparatorluğu, esirlerin kendisine iadesi için kişi başına sekiz altın fidye ödeyecektir. III. Doğu Roma İmparatorluğu, Hunların savaş hâlinde olduğu kavimlerle ittifak yapmayacaktır. IV. Doğu Roma İmparatorluğu'nun Avrupa Hun Devleti'ne ödediği vergi iki katına çıkarılacaktır. Margus Antlaşması maddelerinden hangisi Avrupa Hun İmparatorluğu'nun ekonomisine doğrudan katkıda bulunmuştur? | [
"Yalnız I",
"Yalnız II",
"Yalnız III",
"II ve IV",
"I, III ve IV"
] | Margus Antlaşması'nın II ve IV. maddelerinde Avrupa Hun İmparatorluğu'nun ekonomisine doğrudan nakit katkı vardır. | 3 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Kuzey Hun Devleti'nin 156 yılında yıkılmasından sonra Orta Asya'da yaşayan Hunların bir kısmı batıya doğru göç ederek Aral Gölü çevresine yerleştiler. Burada iki yüzyıl kadar yaşayan Kuzey Hunları başka Türk boylarının kendilerine katılmasıyla güçlendiler. Nüfusu artan Hunlar, topraklarının yetersiz kalması üzerine Aral Gölü ile Hazar Denizi arasındaki bölgede yaşayan ...... ülkesini ele geçirdiler. Yukarıda verilen metindeki cümlede boş bırakılan bölümün doğru tamamlanması için aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir? | [
"Süevler",
"Frankların",
"Alanların",
"Saksonların",
"Vandalların"
] | Sorunun yönlendirme kısmında verilen metindeki cümlede boş bırakılan bölümün doğru tamamlanması C seçeneğinde verilen Alanlar getirilmelidir. Çünkü Hunların göçü sırasında Alanlar Aral Gölü ile Hazar Denizi arasındaki bölgede yaşamaktaydılar. A,B,D ve E seçeneklerinde verilen topluluklar Alanlara göre daha batıda yaşamaktadır. | 2 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Aşağıdakilerden hangisi İslamiyet öncesi Arap Yarımadası'nda bulunan "hadari"lerin özelliklerinden biri değildir? | [
"Köy, kasaba ve şehirlerde yaşarlar.",
"Ahşap ve tuğladan yapılmış evleri vardır.",
"Geçim kaynakları tarım ve ticaretti.",
"Kabile anlayışı hakimdir.",
"Kabile meclisi tarafından yönetilir."
] | İslamiyet öncesi Arap Yarımadası'nda yerleşik hayat süren Hadariler, köy, kasaba ve şehirlerde yaşarlardı. Temel ekonomik faaliyetleri ticaret ve tarımdır. Hadariler kabile meclisi tarafından yönetilir ve yine bu meclis tarafından kararlar alınırdı. Böylece A,C,D ve E seçenekleri hadarilerin özellikleri arasındadır. B seçeneğindeki "Ahşap ve tuğladan yapılmış evleri vardır" ifadesi hadarilerin özellikleri arasında yoktur. Çünkü iklim şartları evlerin ahşap ve tuğladan yapımına uygun değildir. Hadarilerin evleri tüm kurak bölgelerde olduğu gibi kerpiç ve taştan yapılmıştır. | 1 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Aşağıdakilerden hangisi Mute Savaşı ile ilgili değildir? | [
"Doğu Roma İmparatorluğu ile İslam Devleti'nin arasında yapılan ilk savaştır.",
"Gassanilere gönderilen Müslüman elçinin öldürülmesi üzerine sefere çıkılmıştır.",
"Halid Bin Velid bu savaşta görev almıştır.",
"Kuzey Suriye Müslümanların kontrolüne geçmiştir.",
"Hz. Peygamber bu savaşa katılmamıştır."
] | Hz. Muhammed'in Gassani hükümdarını İslam dinine davet etmesi için gönderdiği elçi öldürülmüştür. Bunun üzerine Hz. Muhammed Gassaniler üzerine bir ordu sevk etmiştir. Gassaniler Doğu Roma'dan (Bizans) yardım istemiştir. İslam ordusu ile Doğu Roma ordusu arasında yapılan savaşta İslam orduları mağlup olmuştur. Orduyu tamamen dağılmaktan Halid Bin Velid kurtarmıştır. Bu açıklamalar doğrultusunda A,B,C ve E seçenekleri Mute Savaşı ile ilgilidir. Ancak D seçeneğindeki "Kuzey Suriye Müslümanların kontrolüne geçmiştir." yargısı Mute Savaşı ile ilgili değildir. Çünkü bu bölge Hz. Ömer zamanında Müslümanların kontrolüne geçmiştir. | 3 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Medine Sözleşmesi'ndeki şartlara uymadıkları için Medine'de bulunan Yahudiler şehirden çıkartıldılar. Bu Yahudiler, Şam ticaret yolunu tehdit edip Müslüman ticaret kervanlarına zarar vermeye ve Mekkeli müşrikleri Müslümanlara karşı kışkırtmaya devam ettiler. Bunun üzerine Hz. Peygamber, Yahudiler üzerine sefere çıktı. Aşağıdakilerden hangisi metinde bahsedilen seferin ismidir? | [
"Mute",
"Huneyn",
"Taif",
"Tebük",
"Hayber"
] | Hayber'in fethiyle Şam ticaret yolunun güvenliği sağlanmıştır. Aynı zamanda İslam tarihinde ilk defa Cizye vergisi alınmaya başlanmıştır. | 4 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Aşağıdakilerden hangisi "Ficar Savaşları" ile ilgili doğru bir bilgidir? | [
"Hz. Ebubekir Dönemi'nde dinden dönenlerle yapılan savaşlardır.",
"Sasani İmparatorluğu'na son veren savaşlardır.",
"Haram aylarda yapılan savaşlardır.",
"Suriye için Doğu Roma ile yapılan savaşlardır.",
"Hz. Ali ile Muaviye arasında yapılan savaşlardır."
] | İslamiyet öncesi Arap Yarımadası'nda haram aylarda Arap kabileleri arasında yapılan savaşlara Ficar Savaşları denilmektedir. Dolayısıyla A seçeneği doğru bir bilgi değildir. B seçeneği de yanlıştır. Çünkü Sasani İmparatorluğuna son veren savaş Hz. Ömer zamanında yapılan Nihavent Savaşı'dır. Suriye için Ecnadeyn ve Yermuk Savaşları yapılmıştır. Ancak Ficar Savaşları ile ilgisi yoktur. Hz. Ali ile Muaviye arasında halifelik mücadelesi için yapılan savaş ise Sıffin Savaşı'dır. Dolayısıyla Ficar Savaşları ile ilgisi yoktur. Ficar Savaşları İslamiyet öncesi Arap Yarımadası'nda haram aylarda Arap kabileleri arasında yapılan savaşlar olduğu için doğru cevabımız C seçeneğidir. | 2 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Aşağıdaki gelişmelerden hangisi Medine Sözleşmesi ile ilgili değildir? | [
"Putperestlere inanç ve fikir hürriyeti getirmiştir.",
"Vatandaşların hak ve sorumlulukları düzenlenmiştir.",
"İslam Devleti'nin temelleri atılmıştır.",
"Toplumsal huzuru sağlamayı amaçlamıştır.",
"Anayasa özellikleri taşır."
] | Medine Sözleşmesi, Ensar ve Muhacir ile gayrimüslimlerin görev ve sorumluluklarını düzenleyen anayasa niteliğinde bir belgedir. Bu açıklama ile E ve C seçeneklerine açıklık getirmiştir. Medine Sözleşmesi'nde doğruluk, iyilik, adalet yardımlaşma gibi kavramlar yürürlüğe konulurken; çekişme kötülük, düşmanlık, zulüm gibi suçlar yasaklanmıştır. Amaç toplumsal huzuru sağlamaktır. Bu tarafıyla D seçeneğine de ulaşıyoruz. Ensar ve muhacirin görev ve sorumluluklarını düzenlediği için B seçeneğine de ulaşıyoruz. Ancak inanç ve fikir özgürlüğü Hristiyan ve Yahudilere getirilmiştir. Putperestlere getirilmemiştir. | 0 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | İslamiyet öncesi Arap Yarımadası'nda sosyal adaletten uzak bir yapılanma vardır. Aşağıdakilerden hangisi bunun göstergelerinden biri değildir? | [
"Sınıflı toplumsal yapının bulunması",
"Toplumun hadari ve bedevi olarak ayrılması",
"Kölelerin miras olarak bırakılabilmesi",
"Kadınların miras hakkının bulunmaması",
"Erkeklerin birden fazla eşinin olabilmesi"
] | İslamiyet öncesi Arap Yarımadası'nda hürler, mevali ve köleler şeklinde sınıflı toplum yapısının bulunması sosyal adaletin olmadığını gösterir. Hadari ve bedevi ise yaşam şekline göre oluşmuş iki gruptur. Sosyal adaletle ilgisi bulunmamaktadır. Bu yüzden doğru cevap B seçeneğidir. Kölelerin bir mal gibi alınıp satılması, miras bırakılması, hürler ve mevalilerden sonra en alt sınıfı oluşturduğunun göstergesidir. Erkeklerin elinde olan bir hakkın kadınlarda olmaması kadınlara karşı bir adaletsizliktir. Yine erkeklerin birden fazla kadınla evlenmesi kadın erkek eşitliğine aykırıdır. Dolayısıyla A, C, D ve E seçenekleri sosyal adaletten uzak bir yapılanmaya işaret eder. | 1 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Aşağıdakilerden hangisi Sasaniler ile İslam Devleti arasında yapılan savaşlardan biri değildir? | [
"Köprü",
"Celula",
"Yermük",
"Kadisiye",
"Nihavent"
] | A, B, D ve E seçenekleri Sasaniler ile İslam Devleti arasında yapılan savaşlar iken Yermük Hz. Ebubekir döneminde Suriye için Doğru Roma İmparatorluğu ile yapılmıştır. | 2 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Aşağıdakilerden hangisi Hz. Osman Dönemi'nde meydana gelen gelişmelerden biridir? | [
"Başkentin Kûfe'ye taşınması",
"İlk düzenli ordunun kurulması",
"İlk defa Müslümanlarla Türklerin savaşması",
"İslam dünyasının Sünni - Şii ayrımının başlaması",
"Arapçanın resmî dil ilan edilmesi"
] | Başkentin Küfe'ye taşınması Hz. Ali zamanında olmuştur. İslam Devleti'nde yönetimler değiştikçe başkentler de değişmiştir. Bunun sebebi yöneticiler taraftarlarının çoğunlukta olduğu yerleri başkent yapmıştır. İlk defa düzenli ordunun kurulması Hz. Ömer zamanıdır. İslam dünyasının Sünni Şii diye ikiye ayrılması ve Arapçanın resmî dil ilan edilmesi Emeviler zamanındadır. Türklerle Müslümanlar ilk defa Hz. Ömer Dönemi'nde komşu olmuşlardır. Hz. Osman zamanında Hazar Türkleri ile İslam orduları arasında ilk defa savaşlar başlamıştır. Emeviler zamanında Kök Türkler ve Türgişler, Emevi ordularının Türkistan'a girmesini engellemek için mücadele etmişlerdir. Abbasiler zamanında düşmanlıklar büyük oranda sona ermiş ve özellikle Talas Savaşı'ndan sonra Türkler kitleler hâlinde İslam dinine girmeye başlamışlardır. | 2 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Endülüs Emevi Devleti aşağıdaki merkezlerden hangisinde kurulmuştur? | [
"Mısır",
"Tunus",
"Suriye",
"Portekiz",
"İspanya"
] | Emevilerden sonra Abbasi Devleti, Endülüs topraklarını merkezden gönderdiği valilerince yönetmeye başlamıştır. Ancak 756 yılında Emevi ailesine mensup Abdurrahman bin Muaviye Kurtuba'ya gelmiş ve yönetimi devralmıştır. Böylece 1031 yılına kadar varlığını sürdürecek olan Endülüs Emevi Devleti kurulmuştur. Endülüs Emevileri günümüzdeki İspanya'da kurulmuş bütün İspanya ve Portekiz topraklarına hakim olmuştur. | 4 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Aşağıdakilerden hangisi Emevi Devleti yıkıldıktan sonra İspanya'da kurulan İslam Devleti ya da emirliklerden biri değildir? | [
"Murâbıtlar",
"Muvahhidler",
"Beni Ahmer",
"Tahiriler",
"Endülüs Emevi"
] | A, B, C ve E seçeneklerinde bulunan devletler Emevi Devleti yıkıldıktan sonra İspanya'da kurulan devletler iken Tahiriler Abbasilere bağlı olarak Horasan'da kurulmuştur. | 3 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | İslâmiyet'in Kuzey Afrika'da yayılması aşağıdaki dönemlerin hangisinde başlamıştır? | [
"Hz. Ebu Bekir",
"Hz. Ömer",
"Hz. Ali",
"Hz. Osman",
"I. Velid"
] | Hz. Ebu Bekir'in 634 yılında vefatından sonra Hz. Ömer halife seçilmiştir. Onun dönemi, fetihlerin yoğunlaştığı bir dönemdir. Kuzey Afrika yönünde de seferler yapılmış ve Amr bin As komutasındaki ordular, Mısır'ı fethetmiştir. Ayrıca Kahire yakınlarında Fustat adı verilen 'ordugâh şehir' kurularak burası Kuzey Afrika'ya yapılacak seferler için üs hâline getirildi. Bundan sonra da Mısır 642 yılında İskenderiye'nin fethi ile tamamen Müslümanların eline geçti. | 1 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Aşağıdakilerden hangisi Emevilere ait özellikler arasında yer almaz? | [
"Halifeliği saltanata dönüştürmeleri",
"Beytü'l-hikme'yi kurmaları",
"Arap milliyetçiliği yapmaları",
"İslamiyet'i Avrupa'da yaymaları",
"İlk altın İslam parasını bastırmaları"
] | A, C, D ve E seçeneklerinde verilen özelikler Emeviler Dönemi'nde yaşanan gelişmelerdendir. Halifelik Muaviye tarafından saltanata dönüştürülmüş, yine Arap olan Müslümanlar diğerlerinden üstün tutularak Arap milliyetçiliği politikası izlenmiş, İslamiyet Emevi Halifesi I.Velid zamanında Kadiks Savaşı ile birlikte İspanya'nın fethi süreci ile birlikte Avrupa'da yayılmaya başlamış ve ilk altın İslam parası olan dinar da Emevi Halifesi Abdülmelik bin Mervan tarafından bastırılmıştır. Ancak B seçeneğindeki Beytü'l-hikme, bir araştırma ve eğitim kurumu olup Abbasi Halifesi el-Me'mun (813-833) tarafından kurulmuştur. | 1 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Aşağıdakilerden hangisi Emevilerin yıkılış nedenleri arasında yer almaz? | [
"Moğolların baskısı",
"Mevali Politikası",
"Fetih hareketlerinin durması",
"Hanedan üyeleri arasındaki halifelik mücadelesi",
"Abbasoğullarının faaliyetleri"
] | Soru kökünde verilen B, C, D ve E seçenekleri Emevilerin yıkılış sebepleri arasında yer almaktadır. A seçeneğinde yer alan 'Moğolların baskısı' ise bu sebepler arasında söylenemez çünkü Moğollar Emevi Devleti yıkıldıktan çok sonra Orta Asya'da Cengiz Han tarafından (1206) kurulmuştur. | 0 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Aşağıdakilerden hangisi Emevilerin siyasi özelliklerinden biri olamaz? | [
"Üç kıtaya yayılan devlet kurmaları",
"Halifeliğin babadan oğula geçmesi",
"Mezhep ayrılıklarına son verilmesi",
"İslam dünyasında fetihleri sürdürmeleri",
"Devletin bir Arap devleti hâline getirilmesi"
] | Emevilerin siyasi özellikleri arasında C seçeneğinde verilen 'Mezhep ayrılıklarına son verilmesi' dinî özellikle ilgilidir. A, B, D ve E seçenekleri siyasi özellikle ilgilidir. | 2 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Emeviler devrinde Arapçanın resmî dil olması bu devletin aşağıdaki özelliklerden hangisine sahip olduğuna kanıt olarak gösterilebilir? | [
"Reformcu",
"Otokratik",
"Irkçı",
"Demokratik",
"Laik"
] | Emevilerin Arapçayı resmî dil olarak kullanması A, B, D ve E seçeneklerindeki kavramlar ile ilişkilendirilemez. Ancak 'Arapçanın resmî dil olması' uygulaması ile Emevi Devleti'nin C seçeneğindeki ırkçı bir yapıya sahip olması örtüşür. | 2 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | 751 Talas Savaşı'ndan sonra Türkler kitleler hâlinde İslamiyet'i kabul ettiler. Türkler Müslüman olduktan sonra kurdukları devletlerde birçok alanda İslamiyet'ten etkilenmiştir. Buna göre; I. yönetim anlayışı II. ordu III. hukuk alanlarından hangilerinde değişim yaşandığı söylenebilir? | [
"Yalnız I",
"Yalnız II",
"Yalnız III",
"I ve III",
"I, II ve III"
] | İslamiyet öncesinde kut anlayışı olarak şekillenen 'Ülkeyi yönetme yetkisini tanrıdan alındığı' yönetim anlayışı, Türklerin İslamiyet'i kabul etmesiyle birlikte ülkeyi Allah adına yönetme şekline dönüşmüştür. Ancak bu dönüşüm hükümdarlığın bir ailede olması ve tahta geçecek kişinin kan bağı olması geleneğini değiştirmemiştir. İslamiyet öncesi Türk ordu teşkilatı devam etmiştir. İslamiyet öncesinde Türklerin yazısız hukuk kuralları olan 'töre' İslamiyet ile birlikte önemli değişikliklere uğramıştır. Çünkü İslam hukuku benimsenmiş İslam ile çatışan töre kurallarından vazgeçilmiş ve örfi hukuk olarak yazıya geçirilmiştir. | 2 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Aşağıdakilerden hangisi ilk kez Türklerin İslamiyet'i benimsedikten sonra kullanmaya başladıkları hükümdarlık ünvanlarından biri değildir? | [
"Hakan",
"Melik",
"Sultan",
"Emir",
"Padişah"
] | Türkler, Emir, Melik, Sultan, Hünkâr ünvanlarını İslamiyet'i benimsedikten sonra kullanmaya başlamışlardır. Hakan ünvanı ise Hunlardan itibaren kullandıkları bir ünvandır. | 0 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Türklerin İslamiyet'e girişlerinde; I. Abbasilerin takip ettiği ümmetçi politika, II. Gök Tengri inancı ile İslam dininin benzerlikleri, III. Kut anlayışı gibi durumlardan hangilerinin olumlu etkisi olduğu söylenebilir? | [
"Yalnız I",
"Yalnız II",
"Yalnız III",
"I ve II",
"I, II ve III"
] | Emevilerin takip ettiği mevali politikasını Abbasiler terk etmişlerdir. Müslüman olan herkesi eşit görmüşlerdir. Buna bağlı olarak mevalilerden alınan haraç, cizye gibi vergilerin Arap olmayan Müslümanlardan alınmasından vazgeçilmiştir. Bu olay Türkler üzerinde olumlu etki yapmış ve İslam dinine girmesinin etkenlerinden biri olmuştur. Gök Tengri ve İslamiyet'in tek tanrı inancına sahip olması, ahiret inancının olması, gaza ve cihat anlayışıyla Kızılelma ülküsünün benzeşmesi gibi nedenler Türklerin İslamiyet'i benimsemesini kolaylaştırmıştır. Kut anlayışı İslamiyet öncesinde ülkeyi yönetme yetkisinin tanrı tarafından verildiğine inanılmasıdır. Bu inanışın Türklerin İslamiyet'e girişini kolaylaştırıcı bir etkisi yoktur. | 3 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Türk-İslam Devletleri, İslam kültür ve medeniyetinin daha geniş alanlara yayılmasına hizmet etmişlerdir. Aşağıdakilerden hangisi bu durumu gösteren bir örnek olarak gösterilebilir? | [
"Selahattin Eyyubi'nin Kudüs'ü Haçlılardan geri alması",
"Sultan Alparslan'ın Malazgirt Savaşı sonrasında Anadolu'nun kapılarını Türklere açması",
"Kut anlayışının İslamiyet'ten sonra Allah'ın nasibi şekline dönüşmesi",
"Tuğrul Bey'in Bağdat Seferi ile Büveyhoğulları Devleti'ne son vermesi",
"İslamiyet'ten sonra Türklerin büyük çoğunluğunun yerleşik hayata geçmesi"
] | Selahattin Eyyubi, Hz. Ömer Dönemi'nden beri Müslümanlara ait Kudüs'ü, Hıttin Savaşı ile tekrar Müslümanlara kazandırmıştır. Kudüs'ün Haçlılardan alınması İslamiyet'i daha geniş alanlara yaymak amacıyla ilgili değildir. Malazgirt Savaşı sonrasında Anadolu hızla Türkleşmiş ve İslamlaşmıştır. Dolayısıyla İslam daha geniş alanlara yayılmıştır. Büveyhoğulları Devleti de Şii olmasına rağmen Müslüman bir devlettir. Bağdat'ta İslam toprağıdır. O yüzden İslam'ın daha geniş alanlara yayan bir sefer değildir. Türklerin konargöçer hayattan yerleşik hayata geçmesi İslamiyet'in geniş alanlara yayılmasıyla ilgili değildir. | 1 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | I. Veraset Sistemi II. Gulam Sistemi III. İkta Sistemi Türk - İslam devletlerinde görülen yukarıdaki uygulamalardan hangileri İslamiyet öncesi geleneklerin devam ettiğini gösterir? | [
"Yalnız I",
"Yalnız II",
"Yalnız III",
"I ve III",
"I, II ve III"
] | Veraset Sistemi: Tarihte bilinen ilk Türk devleti olan Büyük Hun Devleti'nden Osmanlı İmparatorluğu'na kadar (Memlükler hariç) devam etmiştir. İkta Sistemi: Devlete ait olan topraklar üzerinden elde edilen gelirlerin, devlet görevlilerine maaş olarak verilmesidir. Türkler ikta sistemiyle İslamiyet ile birlikte tanışmışlardır. Gulam Sistemi: Savaş esiri olarak alınan askerlerin sarayda ve orduda görev almak üzere yetiştirilmesine gulam sistemi adı verilir. Türkler bu sistemi yine İslamiyet'ten sonra uygulamaya başlamışlardır. | 0 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Aşağıdakilerden hangisi Kök Türk ve Karahanlı Devletlerinin ortak özelliklerinden biri değildir? | [
"Milli alfabe kullanmış olmaları",
"İkili teşkilatla yönetilmeleri",
"Türk veraset anlayışının devam etmesi",
"Orta Asya'da kurulmuş olmaları",
"Mimari alanda gelişmiş olmaları"
] | Kök Türkler, Kök Türk alfabesini kullanırken Karahanlılar Uygur alfabesini kullanmışlardır. Dolayısıyla ikisi de milli alfabeler kullanmışlardır. Her iki devlet de doğu-batı diye iki kanattan oluşmuş ve ikili teşkilatlanma vardır. Kök Türklerdeki kut anlayışı, Karahanlılarda 'Allah'ın takdiri' anlayışı ile aynen devam etmiştir. İkisi de Türklerin ana yurdu olan Orta Asya'da kurulmuştur. Ancak Kök Türkler göçebe bir hayat sürmeleri nedeniyle mimari alanda gelişmemişken Karahanlılar yerleşik hayata geçtikleri için mimari alanda gelişmişlerdir. | 4 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Türk-İslam devletlerinde; 'Ülke hanedanın ortak malıdır.' anlayışından kaynaklanan taht mücadeleleri, İdarecilerin halk üzerindeki hakimiyetlerini kaybetmeleri, Savaşlarda başarılı olunamaması gibi gelişmeler, I. Merkezi yönetimin güç kaybetmesini etkilemiştir. II. Ülke ekonomisinin bozulmasını hızlandırmıştır. III. Türk siyasal birliğinin sağlanmasını zorlaştırmıştır. yargılarından hangilerine yol açmıştır? | [
"Yalnız I",
"I ve II",
"I ve III",
"II ve III",
"I, II ve III"
] | Sorunun yönlendirme bölümünde verilen 'ülke hanedanın ortak malıdır.' anlayışı taht mücadeleleri ve idarecilerin halk üzerindeki hâkimiyetini kaybetmeleri I ve III numaralı öncüle ulaşılmasını sağlar. Savaşlarda başarılı olunamaması ifadesi de iki numaralı öncüle ulaşılmasını sağlar. | 4 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Abbasi halifesi tarafından Tuğrul Bey'e 'Sultan-ı İslam' ünvanı, hangi başarısı üzerine verilmiştir? | [
"Abbasi halifesini Büveyhoğullarının baskısından kurtarmaları",
"Anadolu'nun kapılarını Türklere açmaları",
"Gaznelilerle mücadele etmeleri",
"Pasinler Savaşı'nın kazanılması",
"Nesa Savaşı'nı kazanmaları"
] | Tuğrul Bey, 1055 yılında Bağdat'a girip Büveyhoğullarının baskısından halifeyi kurtarmıştır. Bunun üzerine kendisine bu ünvan verilmiştir. | 0 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Hindistan'a düzenlediği 17 sefer sonuncunda İslamiyet'in bölgede yayılmasına hizmet ederek IX. yüzyıl ortalarına kadar bölgede Türk varlığının korunmasını sağlayan Türk hükümdarı aşağıdakilerden hangisidir? | [
"Sultan Melikşah",
"Gazneli Mahmut",
"Tuğrul Bey",
"Satuk Buğra Han",
"Gazneli Mesut"
] | Gazneli Mahmut, Hindistan'a 1001-1027 yılları arasında 17 sefer düzenleyip, İslamiyet'in yayılmasını sağlayarak bölgede daha sonra kurulacak olan Türk-İslam hâkimiyeti için zemin hazırlamış ve böylece Türkler, Delhi Türk Sultanlığı ve Bâbürlüler ile XIX. yüzyıl ortalarına kadar varlıklarını sürdürmüştür. | 1 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | I. İslamiyet'i kabul eden ilk Türk devletidir. II. Orta Asya'da İslamiyet'i kabul eden İlk Türk devletidir. III. Mısır'da kurulan ilk Türk-İslam devletidir. Özellikleri verilen Türk devletlerinin doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir? | [
"Karahanlılar, İtil Bulgarları, İhşitler",
"Gazneliler, Büyük Selçuklu, Tolunoğulları",
"Karahanlılar, Gazneliler, Eyyubiler",
"İtil Bulgarları, Karahanlılar, Tolunoğulları",
"İtil Bulgarları, Gazneliler, Memlükler"
] | İslamiyet'i kabul eden ilk Türk devleti: İtil Bulgarları. İslamiyet'i Orta Asya'da kabul eden ilk Türk devleti: Karahanlılar. Mısır'da kurulan ilk Türk-İslam devleti: Tolunoğulları. | 3 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | I. Miryokefalon II. Pasinler III. Malazgirt Savaşlarından hangileri Büyük Selçuklu Devleti ile Doğu Roma İmparatorluğu arasında yapılmıştır? | [
"Yalnız I",
"Yalnız II",
"Yalnız III",
"II ve III",
"I, II ve III"
] | Miryokefalon Savaşı, Türkiye Selçuklu Devleti ile Doğru Roma arasında yapılmıştır. Pasinler Savaşı, Orta Asya'dan Selçuklu topraklarına gelen Türk nüfusuna Tuğrul Bey'in yurt arayışında Anadolu'ya yönelmesi sonucunda gerçekleşen savaştır. Malazgirt Savaşı ise Büyük Selçuklu sultanı Alparslan döneminde Doğu Roma ile yapılan savaştır. | 3 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Aşağıdakilerden hangisi Divânü Lûgati't-Türk'ün özelliklerinden biri değildir? | [
"Sadece Arap alfabesiyle yazılmıştır.",
"Eserin içinde Türklerin yaşadığı bölgeleri gösteren bir harita mevcuttur.",
"Türkçenin zenginliğini göstermek için yazılmıştır.",
"Ansiklopedik bir sözlük özelliği göstermektedir.",
"Türk tarihi, destan ve efsaneleri hakkında bilgiler vermektedir."
] | Eser Araplara Türkçe öğretmek amacıyla yazıldığı için Türkçe-Arapça yazılmıştır. B, C, D ve E seçeneklerinde verilen bilgiler eserin özellikleridir. | 0 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Türkçenin gelişmesine yönelik; 1. Karahanlılar II. Gazneliler III. Büyük Selçuklu devletlerinden hangilerinin katkıları olduğu söylenebilir? | [
"Yalnız I",
"Yalnız II",
"Yalnız III",
"I ve II",
"I, II ve III"
] | Bu devletlerin hepsinde saray ve orduda Türkçe konuşulmaktadır. Ancak Büyük Selçuklu Devleti ve Gaznelilerde devletin resmî dili ile edebiyat ve bilim dili olarak Türkçe yerine Arapça ve Farsça kullanılmıştır. Karahanlılar Dönemi'nde ise hem devletin resmî dili hem de edebiyat ve bilim dili olarak Türkçe kullanılmış böylece Türkçenin korunması ve gelişmesinin devam etmesi sağlanmıştır. | 0 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Aşağıdakilerden hangisi Büyük Selçuklu Devleti'nde kültür, bilim ve sanat alanında yapılan çalışmalardan biri değildir? | [
"Nizamiye Medreseleri",
"Gulam Sistemi",
"Bilim insanlarının yetiştirilmesi",
"Türbelerin, kümbetlerin yapılması",
"Celâli Takvimi'nin hazırlanması"
] | Nizamiye Medreseleri Büyük Selçuklularda hem akli hem de nakli bilimlerin bir arada verildiği bilim merkezleridir. Büyük Selçuklu Devleti'nin siyasi varlığını sürdürdüğü dönemde faaliyetlerini sürdüren Ömer Hayyam ve İsfizari gibi bilim insanları bu dönemde yetişmiş en önemli maternatik ve astronomi bilimcilerindendir. Bu dönemde yapılan Türbeler ve kümbetler kendinden sonra gelecek devletlerin de örnek alacağı kültürel değerlerdir. Celâli Takvim, Ömer Hayyam liderliğinde bir kurul tarafından Güneş yılı esasına dayalı olarak Sultan Melikşah için hazırlanmıştır. Ancak Gulam, Büyük Selçuklu Devleti'nin askerî ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla esir veya köle olarak hizmete alınanların istihdam edildiği bir sistemdir. | 1 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Büyük Selçuklu Devleti'nin ünlü veziri Nizamülmülk'ün açtığı Nizamiye Medreselerinin çalışma esasları arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez? | [
"Mezhep ayrılıklarına son vermek",
"Bâtınilerle ilmî alanda mücadele etmek",
"Sünni düşünceyi yaymak",
"Devlet memuru yetiştirmek",
"Akli ilimlerle ilgili eğitim vermek"
] | Nizamiye Medreselerinin temel kuruluş amacı; Fatımilerin kışkırtmaları sonucu ortaya çıkan Bâtınilere karşı mücadele etmektir. Bâtıniler Şii propagandası yapmaktaydı. Bu propagandayı etkisiz hale getirerek Sünni düşünceyi yaymak hedefleri arasında bulunmaktadır. Bunun yanında devletin ihtiyacı olan hukukçu, yönetici ve memur ihtiyacını karşılamakta diğer amaçları arasında bulunmaktadır. Burada dinî ilimlerin yanında tıp, astronomi, fizik, kimya gibi alanlarda da eğitim vermiştir. Ancak Nizamiye Medreselerinin mezhep ayrılıklarına son vermek gibi bir amacı yoktur. | 0 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Aşağıdakilerden hangisi Büyük Selçuklu Devleti'nde posta işlerinden sorumlu divandır? | [
"Divan-ı İnşa",
"Divan-ı Mezalim",
"Divan-ı İstifa",
"Divan-ı İşraf",
"Divan-ı Berid"
] | Yukarıda verilen divanların özellikleri şunlardır: Divan-ı İnşa: Devletin iç ve dış yazışmaları. Divan-ı Mezalim: Adalet işleri. Divan-ı İstifa: Mali işleri. Divan-ı İşraf: Mali ve idari işlerin teftişi. Divan-ı Berid: Posta ve haberleşme. Bu tanımlara bakıldığında Divan-ı Berid, posta ve haberleşme işlerini yürütmüştür. | 4 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Büyük Selçuklu Devleti'nin yıkılmasında etkili olan; 1. Batınilerin çalışmaları, II. Kardeşler arası taht kavgaları, III. Türkmenlerin küstürülmesi gibi gelişmelerden hangileri kut anlayışından kaynaklanmıştır? | [
"Yalnız I",
"Yalnız II",
"Yalnız III",
"I ve II",
"II ve III"
] | Büyük Selçuklu Devleti'nin yıkılış nedenleri ile ilgili verilen öncüllere dikkatle bakıldığında; Bâtıni çalışmaları, dinsel bir nedendir. Bâtınilik Hasan Sabah'ın Orta Çağ'da bir çok devlete zarar veren etkin bir terör örgütüdür. Kardeşler arası taht kavgaları Türk devletlerinin bölünmesinde etkili olup doğrudan hâkimiyet anlayışını ilgilendirir. Kut anlayışı hakimiyet anlayışındaki çekişmelerin nedenidir. Türkmenlerin küstürülmesi ise sosyal yapıdaki olumsuzluklarla ilgilidir. | 1 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Aşağıdaki Büyük Selçuklu Devleti'nin yıkılma sebeplerinden hangisi mezhepsel çatışmadır? | [
"Oğuz İsyanı",
"Katvan Savaşı'nın kaybedilmesi",
"Abbasi halifesinin siyasi gücü geri almak istemesi",
"Atabeylerin bağımsızlık istekleri",
"Hanedan üyeleri arasındaki mücadele"
] | Gulam sisteminin uygulanmasıyla birlikte devletin önemli kademelerine İran kökenli devlet adamlarının getirilmesi Oğuzlar arasında tepkiyle karşılanacak ve devlete karşı isyan edeceklerdir. Bu da devletin zayıflamasının en önemli nedenlerinden biridir. | 0 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Gazneliler Devleti ile başlayan resmî dil ile bilim ve sanat dilinin Arapça, Farsça olması sonraki Türk-İslam devletlerinde de devam etmiştir. Bu durumun; 1. Türkçenin gelişiminin olumsuz etkilenmesi II. Toplumun bilimsel ve sanatsal eserleri okumakta zorluk çekmesi III. Türkçenin yoğun bir şekilde Arapça ve Farsçanın etkisinde kalması gelişmelerinden hangileri üzerinde etkili olduğu söylenebilir? | [
"Yalnız I",
"Yalnız II",
"Yalnız III",
"II ve III",
"I, II ve III"
] | Bilim ve sanat dilinin Arapça ve Farsça olmasıyla birlikte bu alanda kullanılacak Türkçe kelimelerin terk edilmesine ya da Türkçe kelime türetilmesinin duraksamasına neden olmuştur. Bu da Türkçenin gelişimini olumsuz etkilemiştir. Toplumun büyük kesiminin Arapça ve Farsça bilmemesi bu dillerin saray ve çevresinde dar bir alanda konuşulması ve anlaşılması nedeniyle saray edebiyatı ile halk edebiyatı olmak üzere iki farklı edebiyatın ortaya çıkmasına neden olmuştur. Toplum bu dillerde üretilen sanatsal ve bilimsel eserleri okuyamamıştır. Türkçeye Arapça ve Farsça kelimeler girmiş, bu durum yaklaşık bin yıl kadar devam etmiştir. | 4 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Aşağıdaki savaşlardan hangisinin Anadolu'nun Türkleşmesinde rol oynadığı söylenebilir? | [
"Dandanakan",
"Miryokefalon",
"Katvan",
"Hittin",
"Talas"
] | Dandanakan Savaşı, Büyük Selçuklu Devleti ile Gazneliler arasında yapılmıştır. Katvan Savaşı'nda Karahitaylara yenilen Büyük Selçuklu Devleti yıkılma sürecine girmiştir. Hıttin Savaşı'nda Eyyubi Devleti lideri Selahattin Eyyubi Haçlıları mağlup etmiştir. Talas Savaşı Abbasiler ve Çinliler arasında yapılmıştır. Bu savaşların Anadolu'nun Türkleşmesine katkı sağladığı söylenemez. Anadolu'nun Türk yurdu olmasında rol oynayan savaşlar; Pasinler Savaşı (1048), Malazgirt Savaşı (1071) ve Miryokefalon Savaşı'dır (1176). Türkiye Selçuklularının Miryokefalon Savaşı'nda Bizans'ı mağlup etmesi sonucunda Anadolu'nun Türk yurdu olduğu kesinleşmiştir. | 1 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Anadolu'nun yurt tutulması bağlamında Malazgirt Savaşı tam bir dönüm noktası olmuştur. Kısa bir süre içerisinde Anadolu'da; Saltuklular, ... gibi birçok Türk beyliği kurulmuştur. Metinde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilemez? | [
"Danişmentliler",
"Mengücekliler",
"Karluklar",
"Artuklular",
"Ahlatşahlar"
] | Büyük Selçuklu hükümdarı Alparslan, Malazgirt Savaşı'ndan sonra Bizans İmparatoru Romen Diyojen'le yaptığı antlaşmanın Bizans tahtına geçen yeni imparator tarafından onaylanmaması üzerine komutanlarını "fethedilen yer fethedenin kılıç hakkıdır" düsturuyla Anadolu'nun fethiyle görevlendirmiştir. Kısa sürede Anadolu'nun büyük bir bölümüne hâkim olan Selçuklu komutanları bir süre sonra bağımsız hareket etmeye başlamış ve bu vesileyle Anadolu'da ilk Türk beylikleri ortaya çıkmıştır. Bu beylikler: Saltuklular, Mengücekliler, Danişmentliler, Artuklular, Çaka Beyliği, Dilmaçoğulları, Ahlatşahlar. Karluklar, İslamiyet öncesinde Orta Asya'da hâkimiyet kuran Türk devletlerindendir. | 2 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Türklerin Anadolu'yu yurt edinmeye başladığı zaman diliminde; I. Gürcüler, II. Süryaniler, III. Berberiler gibi toplumlardan hangileri Anadolu'da varlığını sürdürmekteydi? | [
"Yalnız I",
"Yalnız II",
"Yalnız III",
"I ve II",
"I, II ve III"
] | Türklerin Anadolu'yu yurt edinmeye çalıştığı sırada Anadolu'da; Rumlar, Ermeniler, Gürcüler (I. öncül) ve Süryaniler (II. öncül) yaşamaktaydı. III. öncülde belirtilen Berberiler, Kuzey Afrika'da yaşayan topluluklardandır. | 3 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | I. Haçlı Seferi sırasında Haçlılarla iş birliği yapan ve İznik başta olmak üzere birçok şehri Selçuklulardan geri alan Bizans'ın Türkleri Anadolu'dan çıkarma ümidi artmıştır. Bizans'ın Anadolu'yu geri alma ümidini kesin olarak sona erdiren gelişme aşağıdakilerden hangisidir? | [
"Pasinler Savaşı",
"Malazgirt Savaşı",
"Miryokefalon Savaşı",
"II. Haçlı Seferi",
"Yassıçemen Savaşı"
] | Büyük Selçuklularla Bizans arasında yapılan Pasinler Savaşı (1048) Selçukluların zaferiyle sonuçlanmış Anadolu'nun fethine zemin hazırlamıştır. Malazgirt Savaşı (1071) Selçukluların zaferiyle sonuçlanmış Anadolu'nun kapılarını Türklere açmıştır. Ancak Haçlı Seferleriyle Bizans'a geçen üstünlüğün tekrardan Türklere geçmesi, Miryokefalon Savaşı (1176) ile olmuştur. Dolayısıyla Bizans'ın Anadolu'yu geri alma ümidi sona ermiştir. 1147-1149 tarihleri arasında gerçekleşen II. Haçlı Seferi'ne karşı Türkiye Selçuklu hükümdarı I. Mesut mücadele etmiş ve Haçlılar ağır kayıplar vermiştir. Harzemşahlar'ın saldırısı üzerine Türkiye Selçukluları ile Harzemşahlar arasında gerçekleşen Yassıçemen Savaşı (1230) ise Selçukluların zaferi ile sonuçlanmıştır. | 2 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Anadolu'da yaşanan aşağıdaki gelişmelerden hangisi diğerlerinden daha sonra gerçekleşmiştir? | [
"Saltuklular Beyliği'nin kurulması",
"Kösedağ Savaşı'nın yapılması",
"Babai Ayaklanması'nın çıkması",
"Yassıçemen Savaşı'nın yaşanması",
"Danişmentliler Beyliği'nin yıkılması"
] | Saltuklu Beyliği, Malazgirt Savaşı'ndan sonra kurulmuştur (1072). Kösedağ Savaşı Türkiye Selçuklularıyla Moğollar (İlhanlılar) arasında yapılmıştır (1243). Bu savaştan sonra Anadolu, Moğol hâkimiyetine girmiştir. Babai (Baba İshak) Ayaklanması 1240'ta çıkmıştır. Türkiye Selçuklularıyla Harzemşahlar arasında gerçekleşen Yassıçemen Savaşı (1230), Selçukluların zaferiyle sonuçlanmıştır. Danişmentliler Beyliği'ne Türkiye Selçuklu Hükümdarı II. Kılıç Arslan son vermiştir (1178). | 1 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Aşağıdaki kentlerden hangisi Artukluların hâkimiyet alanı içerisinde gösterilemez? | [
"Harput",
"Mardin",
"Erzurum",
"Hasankeyf",
"Diyarbakır"
] | Artuklular; Harput, Mardin, Hasankeyf, Diyarbakır kentlerinde hüküm sürmüşlerdir. Saltukluların merkezi konumunda olan Erzurum, Artuklu hâkimiyet alanı içerisinde değildir. | 2 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Malazgirt Savaşı'ndan sonra Anadolu'ya yönelik fetih hareketlerinin hızlanmasında; I. kılıç hakkı uygulamasına göre hareket edilmesi, II. Moğol baskısının sona ermesi, III. Anadolu'da yerleşik yaşamın yaygın olması durumlarından hangileri etkili olmuştur? | [
"Yalnız I",
"Yalnız II",
"Yalnız III",
"I ve II",
"I, II ve III"
] | "Kılıç hakkı" uygulaması, fetheden kişiye fethettiği yerlerin yönetiminin verilmesidir. Büyük Selçuklu Sultanı Alparslan, Malazgirt Zaferi'nden sonra komutanlarını "fethedilen yer fethedenin malıdır." (kılıç hakkı) anlayışıyla Anadolu'nun fethiyle görevlendirmiştir. Bu durum Anadolu'nun Türkleşme sürecini hızlandırmış; Selçuklu komutanlarından Saltuk Bey Erzurum ve civarında, Danişment Gazi Sivas ve civarında, Mengücek Gazi Erzincan ve civarında hâkimiyet kurmuştur. (I. öncüle ulaşılabilir.) II ve III. öncüldeki bilgilerin Anadolu fetihlerini hızlandırma noktasında etkileri yoktur. | 0 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Türkiye Selçuklu Devleti kurulduğu sırada Anadolu ve çevresinde bulunan siyasi güçler arasında aşağıdakilerden hangisi yoktur? | [
"Büyük Selçuklu Devleti",
"Akkoyunlular",
"Gürcü Krallığı",
"Danişmentliler",
"Trabzon Rum İmparatorluğu"
] | Türkiye Selçukluları kurulduğu sırada Anadolu ve çevresinde; Büyük Selçuklu Devleti, Gürcü Krallığı, Danişmentliler, Trabzon Rum İmparatorluğu varlığını sürdürüyordu. Akkoyunlular, Türkiye Selçukluları yıkıldıktan (1308) bir süre sonra Anadolu'nun doğusunda hüküm sürmeye başlamışlardır. (1378) | 1 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Aşağıdakilerden hangisi I. Haçlı Seferi'nin sonuçları arasında gösterilemez? | [
"Selçukluların Batı Anadolu'da bazı şehirlerden çekilmek zorunda kalması",
"Ön Asya'da bir süre feodal yapılanmaların görülmesi",
"Türklerin batıya doğru ilerleyişinin bir süre durması",
"Antakya, Urfa ve Kudüs'ün Hristiyanların eline geçmesi",
"İstanbul'da Latin Krallığı'nın kurulması"
] | A, B, C ve D seçeneklerindeki gelişmeler I. Haçlı Seferi'nin sonuçları arasındadır. E seçeneğinde verilen İstanbul'da Latin Krallığı'nın kurulması gelişmesi IV. Haçlı Seferi'nin sonucudur. | 4 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | I. Reis'ül-Bahr II. Niyabet-i Saltanat III. Atabeylik. Öncüllerde adı geçen kurum ya da görevlilerden hangileri hem Türkiye Selçukluları hem de Büyük Selçuklular tarafından kullanılmıştır? | [
"Yalnız I",
"Yalnız II",
"Yalnız III",
"I ve II",
"II ve III"
] | Reis'ül Bahr, donanma komutanıdır. Denizcilik alanında önemli gelişmelere imza atan Türkiye Selçuklularının donanması varken, İran'da kurulan Büyük Selçukluların donanması yoktur dolayısıyla donanma komutanı bulunmaz. Niyabet-i Saltanat, hükümdar merkezde olmadığı zaman onun yerine bakan kurumdur. Bu kurum, Türkiye Selçuklularında varken Büyük Selçuklu Devleti'nde yoktur. Hükümdar çocuklarının devlet tecrübesi kazanması ve eğitilmesi için büyük önem taşıyan atabeylik kurumu hem Türkiye Selçukluları hem Büyük Selçuklular tarafından kullanılmıştır. | 2 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Türkiye Selçuklularının aşağıdaki liderlerden hangisiyle siyasi veya askerî bir temas kurduğu söylenemez? | [
"XI. Konstantinos",
"Celaleddin Harzemşah",
"Danişmentli Gümüş Tegin",
"III. Conrad",
"Baycu Noyan"
] | Türkiye Selçukluları ile Harzemşahlar arasında yapılan Yassıçemen Savaşı'nda Celaleddin Harzemşah, Harzemşah ordusuna liderlik etmiştir. (B seçeneği) Türkiye Selçuklu Sultanı I. Kılıç Arslan Haçlılara karşı Danişmentli Gümüş Tekin ile ittifak kurmuştur. (C seçeneği) Türkiye Selçuklu Sultanı I. Mesut, II. Haçlı Seferi sırasında 1147'de Eskişehir yakınlarında Alman İmparatoru III. Conrad'ı yenilgiye uğratmıştır. (D seçeneği) Türkiye Selçuklu Sultanı II. Gıyaseddin Keyhüsrev Kösedağ Savaşı'nda Baycu Noyan komutasındaki Moğol birliklerine karşı mücadele etmiştir. (E seçeneği) XI. Konstantinos, II. Mehmet'in İstanbul'u fethettiği tarihte (1453) Bizans tahtında oturan imparatordur. Türkiye Selçuklu Devleti, II. Mesut'un 1308'de vefatıyla son bulmuştur. | 0 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Türkiye Selçuklu Devleti'nde kullanılan; I. Melik, II. Atabey, III. Tigin ünvanlarından hangileri, vali olarak görevlendirilen hanedan üyelerine verilmiştir? | [
"Yalnız I",
"Yalnız II",
"Yalnız III",
"I ve II",
"I ve III"
] | Türkiye Selçuklu Devleti'nde "şehzade" adı verilen hükümdar çocukları devlet yönetiminde tecrübe kazanmaları için eyaletlere vali olarak atanmış, bu görevleri sırasında "melik" ünvanını almışlardır. Bu görev sırasında kendilerine eşlik eden hocalarına ise "atabey" adı verilmiştir. "Tigin", İslamiyet öncesinde kurulan ilk Türk devletlerinde hükümdar çocuklarının kullandığı ünvanlardandır. | 0 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Aşağıdaki padişah-olay eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır? | [
"I. Bayezid - İstanbul'un kuşatılması",
"II. Murat - II. Kosova Savaşı",
"Orhan Bey - İzmit'in Fethi",
"Osman Bey - Bursa'nın Fethi",
"I. Murat - Çirmen Savaşı"
] | A, B, C ve E seçeneklerindeki eşleşmeler doğrudur. Bursa, Orhan Bey Dönemi'nde fethedilmiştir. | 3 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | I. Bursa'nın Fethi II. Palekanon Muharebesi III. İzmit'in Fethi IV. İznik'in Fethi V. Çimpe Kalesi'nin alınması. Osmanlı Devleti'ne ait gelişmelerin kronolojik olarak sıralanabilmesi için hangi öncüllerin yer değiştirmesi gerekir? | [
"I ve II",
"I ve III",
"II ve III",
"III ve IV",
"IV ve V"
] | Yukarıda verilen gelişmelerin kronolojik sıralaması şu şeklidedir: I. Bursa'nın Fethi (1326) II. Palekanon Muharebesi (1329) IV. İznik'in Fethi (1331) III. İzmit'in Fethi (1337) V. Çimpe Kalesi'nin alınması (1353). Kronolojik sıralamanın doğru olabilmesi için III ile IV numaralı öncüllerin yer değiştirmesi gerekir. | 3 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Aşağıdaki olay-özellik eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır? | [
"Sırpsındığı Savaşı - Macarların Balkanlarda üstün duruma gelmesi",
"Karesi Beyliği'nin alınması - Anadolu Türk siyasi birliğinin ilk adımının atılması",
"Çimpe Kalesi'nin alınması - Rumeli'ye geçilmesi",
"Edirne Segedin Antlaşması - İlk Osmanlı Haçlı antlaşması",
"II. Kosova Savaşı - Balkanlarda Osmanlı hâkimiyetinin kesinleşmesi"
] | Macarların başını çektiği Haçlı ittifakına karşı yapılan aynı zamanda ilk Osmanlı Haçlı savaşı olan Sırpsındığı Savaşı Osmanlıların zaferiyle sonuçlanmış, Macarların Balkanlardaki üstünlüğü kırılmıştır. Diğer öncüllerdeki eşleştirmeler doğrudur. | 0 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Osman Bey'le başlayan ve I. Bayezid Dönemi'ne kadar öncelikli olarak uygulanan beyliklerle savaşmaktan kaçınma siyasetinin; I. Gaziyân-ı Rûm kuvvetlerinin desteğinin sağlanması, II. I. Kosova Savaşı'nda beyliklerden destek alınması, III. Rumeli yönünde fetihlerin kolaylaşması gelişmelerinden hangileri üzerinde etkili olduğu söylenebilir? | [
"Yalnız I",
"Yalnız II",
"Yalnız III",
"I ve III",
"I, II ve III"
] | Osman Bey'le başlayan ve I. Bayezid'e kadar uygulanan beyliklerle savaştan uzak durma siyaseti; Beyliklerin birbiriyle savaştığı dönemde Osmanlıların gaza siyasetine ağırlık vermesine, bu vesileyle Anadolu Türklerinin desteğinin sağlanmasına, Gaziyân-ı Rüm (Anadolu Gazileri), Ahiler gibi Türkler tarafından kurulan grupların gaza faaliyetlerinde Osmanlı Devleti'ne destek olmasına, Osmanlıların batı (Rumeli-Balkanlar) yönünde fetihlerinin kolaylaşmasına, Osmanlı Haçlı Savaşlarında zaman zaman Anadolu beyliklerinin desteğinin alınmasına etki etmiştir. (I. Murat, I. Kosova Savaşı'nda Haçlılara karşı Germiyanoğlu, Hamitoğlu gibi Anadolu beyliklerinden destek almıştır.) | 4 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti'nin Anadolu Türk siyasi birliğini sağlamak amacıyla hâkimiyeti altına aldığı kentler arasında gösterilemez? | [
"İznik",
"Kütahya",
"Beyşehir",
"Akşehir",
"Simav"
] | İznik, Bizans'la yapılan mücadeleler sonucu fethedilirken Kütahya ve Simav Germiyanoğulları Beyliği'nden, Beyşehir ve Akşehir ise Hamitoğulları Beyliği'nden alınmıştır. | 0 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Osmanlı Devleti aşağıdaki savaşlardan hangisini Anadolu'da yapmıştır? | [
"Çirmen",
"Palekanon",
"Varna",
"Sazlıdere",
"Niğbolu"
] | Çirmen, Varna, Sazlıdere ve Niğbolu Savaşları Balkan fetihleri kapsamındadır. Palekanon Savaşı Anadolu topraklarında (İznik'in fethi için) Bizans'la yapılmıştır. | 1 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Osmanlı tarihinde görülen; I. Şeyh Bedrettin İsyanı'nın yaşanması, II. Balkanlardaki hâkimiyetin kesinleşmesi, III. Karadeniz'in Türk gölü hâline getirilmesi gelişmelerinden hangileri Kuruluş Dönemi'ne aittir? | [
"Yalnız I",
"Yalnız II",
"Yalnız III",
"I ve II",
"I, II ve III"
] | Kuruluş Devri 1302-1453 arasında geçen dönemdir. Şeyh Bedrettin İsyanı, Kuruluş Dönemi padişahlarından I. Mehmet Dönemi'nde yaşanmıştır. Balkanlarda Osmanlı hakimiyetinin kesinleşmesi II. Kosova Savaşı'nın (II. Murat Dönemi) sonucudur ki bu gelişme de Kuruluş Dönemi'ne aittir. Karadeniz'in Türk gölü hâline getirilmesi II. Mehmet Dönemi'nde 1475'te Kırım'ın fethiyle gerçekleştirilmiştir. | 3 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Yıldırım Bayezid Niğbolu Savaşı'ndan sonra Anadolu Türk siyasi birliğini büyük oranda tamamlamıştır. Bu durumun aşağıdakilerden hangisi üzerinde etkisinin olduğu söylenemez? | [
"Devletin sınırlarının doğuda Fırat Nehri'ne kadar genişlemesinde",
"Osmanlıların Akkoyunlularla sınır komşusu hâline gelmesinde",
"Karamanoğlu tehdidine kesin olarak son verilmesinde",
"Osmanlı Devleti'nin Timur Devleti'yle karşı karşıya gelmesinde",
"Anadolu Beylerbeyliği'nin kurulmasında"
] | Yıldırım Bayezid, Anadolu Türk birliğini sağlayan ilk Osmanlı padişahıdır. Bu durumun sonunda; Osmanlı Devleti'nin doğu sınırları Fırat Nehri'ne kadar uzanmıştır. Osmanlı Devleti; Trabzon Rumları, Karakoyunlu, Akkoyunlu, Memlük ve Timur Devletleriyle sınır komşusu olmuştur. Anadolu Beylerbeyliği (Eyaleti) kurulmuştur. Dulkadiroğulları Beyliği'ne son verilmesinin sonunda bu beylik üzerinde hak iddia eden Memlûk Devleti'yle ilişkiler bozulmuştur. Anadolu beylerinin Timur'a sığınması ve Timur'u Osmanlı aleyhine kışkırtması sonunda Ankara Savaşı çıkmıştır. Yıldırım Bayezid Karamanoğlu Beyliği'ne son verse de bu beylik Ankara Savaşı'ndan sonra Timur'un izniyle yeniden kurulmuştur. Fatih Sultan Mehmet Dönemi'nde Karamanoğlu toprakları Osmanlı egemenliğine girmiş olsa da Cem Sultan isyanıyla tekrar ortaya çıkmış, Karamanoğullarına kesin olarak son veren II. Bayezid olmuştur. | 2 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Osmanlı Devleti XIV. yüzyılda; I. Halifelik makamının birleştirici gücünden yararlanma, II. önemli başkentlerde elçilik açma, III. fethedilen Rumeli coğrafyasına Türk nüfusu iskân etme politikalarından hangilerini uygulamıştır? | [
"Yalnız I",
"Yalnız II",
"Yalnız III",
"I ve II",
"I, II ve III"
] | Osmanlı Devleti, Halifelik makamının birleştirici gücünü XIX. yüzyılda ve XX. yüzyıl başlarında kullanmıştır. Elçiliklerin açılması XVIII. yüzyıldadır. İskān politikası ise XIV. yüzyıldan itibaren uygulanmıştır. | 2 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Sırpsındığı Savaşı'ndan sonra Bulgar Krallığı'nın Osmanlı Devleti'ne vergi ödemeyi kabul etmesi; I. Osmanlı Devleti'nin Bulgaristan'a siyasi üstünlüğünü kabul ettirdiğine, II. Osmanlı Devleti'nin gümrük gelirlerinin arttığına, III. Osmanlı Devleti'nin Balkanlardaki itibarının arttığına durumlarından hangilerine kanıt oluşturur? | [
"Yalnız I",
"Yalnız II",
"I ve II",
"I ve III",
"I, II ve III"
] | Bulgaristan Krallığı'nın mağlup ayrıldığı Sırpsındığı Savaşı'ndan sonra Osmanlı Devleti'ne vergi vermeyi kabul etmesi, Osmanlı Devleti'nin askerî ve siyasi üstünlüğünü kabul ettiğini dolayısıyla da Osmanlı Devleti'nin Balkanlarda itibarının arttığını gösterir. (I. ve III. öncüldeki yargılara ulaşılabilir.) Gümrük gelirleri, yerli ve yabancı tüccarlardan alınan ticaret vergilerinden oluşur. (II. öncüldeki yargıya ulaşılamaz.) | 3 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Anadolu'da tam bir otorite kurmak isteyen Yıldırım Bayezid'in bu amaçla Osmanlı hakimiyetine dâhil ettiği beylikler arasında aşağıdakilerden hangisi yoktur? | [
"Aydınoğulları",
"Karamanoğulları",
"Germiyanoğulları",
"Hamitoğulları",
"Karesioğulları"
] | Karesioğulları, Orhan Bey Dönemi'nde Osmanlı hâkimiyetine girmiştir (1345). Böylelikle Anadolu Türk siyasi birliğinin ilk adımı atılmıştır. Seçeneklerde verilen diğer beylikler Yıldırım Bayezid Dönemi'nde (1389-1402) Osmanlı hakimiyetine girmiş ancak Ankara Savaşı'ndan (1402) sonra Timur'un desteğiyle tekrar kurulmuşlardır. | 4 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Yıldırım Bayezid'ın birçok Anadolu Türk beyliğini hâkimiyeti altına alması aşağıdaki savaşlardan hangisinin çıkmasına neden olmuştur? | [
"Niğbolu",
"Ankara",
"Çaldıran",
"Otlukbeli",
"Çirmen"
] | Çirmen ve Niğbolu Savaşları Osmanlı Devleti'nin Balkan fetihleri kapsamındadır. Çaldıran Savaşı I. Selim (Yavuz) Dönemi'nde Safevilerle yapılmıştır. Otlukbeli Savaşı II. Mehmet Dönemi'nde Akkoyunlularla yapılmıştır. Yıldırım Bayezid'in Anadolu beyliklerine son vermesi Ankara Savaşı'nın nedenlerinden biridir. | 1 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Osmanlı Devleti'nin Kuruluş Dönemi hükümdarları ile bu dönemde yaşanan bazı olayların eşleştirildiği aşağıdaki seçeneklerden hangisinde yapılan eşleştirme yanlıştır? | [
"Orhan Bey - Bursa'nın alınması",
"Çelebi Mehmet - Venediklilerle savaşılması",
"Yıldırım Bayezid - Varna Savaşı",
"I. Murat - Çirmen Zaferi",
"II. Murat - İstanbul'un denizden kuşatılması"
] | A, B, D, E seçenekleri doğru eşleştirilmiştir. Haçlılarla yapılan Varna Savaşı, II. Murat Dönemi'nde gerçekleşmiştir. | 2 |
T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri | AYT Tarih | Osmanlı Devleti'nin XIV ve XV. yüzyıllarda Ege ve Marmara kıyıları ile Çanakkale Boğazı'nda fetihler gerçekleştirmesi, öncelikle aşağıdakilerden hangisinin çıkarlarına zarar vermiştir? | [
"Avusturya",
"Sırp Krallığı",
"Fransa",
"Venedik",
"Memlükler"
] | XIV ve XV. yüzyıllarda Ege ve Marmara kıyıları ile Çanakkale Boğazı çevresinde en çok çıkar sağlayan Venediklilerdir. Dolayısıyla Osmanlıların bu bölgedeki fetihleri öncelikli olarak Venediklileri rahatsız etmiştir. | 3 |
End of preview. Expand
in Data Studio
MEB AYT Tarih Soru Veri Seti
Veri Seti Özeti (Dataset Summary)
Bu veri seti, T.C. Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından hazırlanan "Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri" içerisindeki AYT Tarih sorularından oluşturulmuştur.
Özellikle Türkçe Doğal Dil İşleme (NLP) projelerinde, Soru-Cevap (Question Answering), Çoktan Seçmeli (Multiple Choice) model eğitimleri ve RAG (Retrieval-Augmented Generation) sistemleri için yüksek kaliteli, çözümlü ve akademik bir Türkçe veri kaynağı sağlamak amacıyla yapılandırılmıştır.
Veri Yapısı (Dataset Structure)
Veri seti, her biri bir soruyu ve onun detaylarını temsil eden JSON formatında satırlardan oluşmaktadır.
Sütunlar (Features)
- Kitap İsmi: Sorunun alındığı kaynağın tam adı. (Örn: T.C. MEB Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri)
- Kitabın Türü: Sorunun ait olduğu ders ve sınav türü. (Örn: AYT Tarih)
- Soru: Yöneltilen tarih sorusunun metni.
- Seçenekler: Soruya ait 5 şıkkın (A, B, C, D, E) liste (Array/Sequence) halindeki metinleri.
- Çözüm: Sorunun detaylı ve açıklayıcı çözüm metni. Modellerin "Chain of Thought" (Düşünce Zinciri) eğitimi için oldukça faydalıdır.
- Cevap: Doğru seçeneğin
Seçeneklerdizisindeki 0 tabanlı indeks numarası. (0=A, 1=B, 2=C, 3=D, 4=E)
Nasıl Kullanılır? (How to Use)
Bu veri setini datasets kütüphanesi ile Python projenize anında dâhil edebilirsiniz:
from datasets import load_dataset
dataset = load_dataset("yusufttogrul/tarihsample")
# İlk soruyu görüntülemek için:
print(dataset["train"][0])
- Downloads last month
- 26