PANDA / scripts /analysis /92_dahlin_marker_deep_dive.py
bryan7264's picture
Correction pass: gate-matched Dahlin, retracted unsupported claims, complete HF-placode DEG set, restyled figures
141bacd verified
Raw
History Blame Contribute Delete
7.5 kB
"""dahlin marker deep-dive: wilcoxon per predicted class + Kit-W41 vs WT enrichment."""
from pathlib import Path
import warnings, numpy as np, pandas as pd, anndata as ad, scanpy as sc, scipy.sparse as sp, torch, pickle
warnings.filterwarnings("ignore"); sc.settings.verbosity = 0
import sys
import os as _os
from pathlib import Path as _Path
PANDA_ROOT = _Path(_os.environ.get("PANDA_ROOT", str(_Path(__file__).resolve().parents[2])))
sys.path.insert(0, str(PANDA_ROOT))
from panda import PANDAEncoder
ROOT = Path(str(PANDA_ROOT))
DEVICE = torch.device("cuda" if torch.cuda.is_available() else "cpu")
OUT = ROOT / "discovery/hematopoiesis/marker"
OUT.mkdir(parents=True, exist_ok=True)
PANELS = {
"LT-HSC": ["Hlf", "Meis1", "Mecom", "Procr", "Fgd5", "Mllt3", "Kit"],
"MPP": ["Cd48", "Flt3", "Cd34", "Sell", "Slamf1"],
"erythroid": ["Klf1", "Car1", "Car2", "Blvrb", "Hba-a1", "Hba-a2", "Kit"],
"megakaryocyte": ["Itga2b", "Pf4", "Gp1bb", "Gata1"],
"myeloid": ["Elane", "Mpo", "Prtn3", "Ctsg", "Cebpe", "Wfdc17", "Mmp8", "Ctss"],
"basophil-mast": ["Cpa3", "Ms4a2", "Gata2", "Mcpt8", "Hdc"],
"lymphoid": ["Il7r", "Rag1", "Dntt", "Vpreb1"],
"Kit-signaling": ["Kit", "Kitl", "Sox4"],
"MYC-targets": ["Myc", "Nolc1", "Nop58"],
"ISR": ["Atf4", "Ddit3", "Ppp1r15a"],
"Apoptosis-pro": ["Bax", "Bak1", "Bid"],
}
def load_dahlin():
from pathlib import Path as _P
D_DIR = _P(str(PANDA_ROOT / "data/corpus/hematopoiesis/held_out_unlabeled/dahlin_extract"))
GT = {"SIGAB1":"WT","SIGAC1":"WT","SIGAD1":"WT","SIGAF1":"WT","SIGAG1":"WT",
"SIGAH1":"WT","SIGAG8":"Kit_W41","SIGAH8":"Kit_W41"}
parts = []
for f in sorted(D_DIR.glob("*.txt.gz")):
sample = f.name.split("_")[1].split(".")[0]
df = pd.read_csv(f, sep="\t", compression="gzip", index_col=0)
X = sp.csr_matrix(df.values.T.astype(np.float32))
obs = pd.DataFrame(index=[f"{sample}_{bc}" for bc in df.columns.astype(str)])
obs["sample"] = sample; obs["genotype"] = GT.get(sample, "unknown")
var = pd.DataFrame(index=df.index.astype(str))
parts.append(ad.AnnData(X=X, obs=obs, var=var))
a = ad.concat(parts, join="outer", label="_batch")
import mygene
mg = mygene.MyGeneInfo()
res = mg.querymany(a.var_names.astype(str).tolist(), scopes="ensembl.gene",
fields="symbol", species="mouse", verbose=False)
id2sym = {r["query"]: r["symbol"] for r in res if "symbol" in r}
syms = pd.Series(a.var_names.astype(str)).map(id2sym).values
keep = pd.notna(syms)
a = a[:, keep].copy(); a.var_names = syms[keep]; a.var_names_make_unique()
return a
def project_dahlin(a):
ck = torch.load(ROOT / "checkpoints/hematopoiesis/marker/panda_final.pt",
map_location=DEVICE, weights_only=False)
classes = ck["classes"]; marker_genes = ck["marker_genes"]
stats = np.load(ROOT / "data/corpus/hematopoiesis/harmonized/corpus_stats.npz", allow_pickle=True)
pca = pickle.load(open(ROOT / "data/corpus/hematopoiesis/harmonized/pca_basis.pkl", "rb"))
hvgs = [str(g) for g in stats["shared_hvgs"]]
hvg2i = {g: i for i, g in enumerate(hvgs)}
common = [g for g in a.var_names.astype(str) if g in hvg2i]
a_c = a[:, common].copy()
sc.pp.normalize_total(a_c, target_sum=1e4); sc.pp.log1p(a_c)
X = a_c.X.toarray().astype(np.float32) if sp.issparse(a_c.X) else a_c.X.astype(np.float32)
Xf = np.zeros((a.n_obs, len(hvgs)), dtype=np.float32)
Xf[:, np.array([hvg2i[g] for g in common])] = X
Xz = np.clip((Xf - stats["mean"].astype(np.float32)) / stats["std"].astype(np.float32), -10, 10)
Xpca = pca.transform(Xz).astype(np.float32)
mvals = np.zeros((a.n_obs, len(marker_genes)), dtype=np.float32)
for j, g in enumerate(marker_genes):
if g in a.var_names:
col = a[:, g].X
if sp.issparse(col): col = col.toarray()
mvals[:, j] = col.flatten().astype(np.float32)
mmu = mvals.mean(axis=0, keepdims=True); msig = mvals.std(axis=0, keepdims=True) + 1e-6
Xmark = np.clip((mvals - mmu) / msig, -5, 5).astype(np.float32)
model = PANDAEncoder(variant="marker", n_pca=50, n_markers=len(marker_genes),
n_classes=len(classes), n_sub=3, n_datasets=len(ck["datasets"])).to(DEVICE).eval()
model.load_state_dict(ck["model"])
preds = []
with torch.no_grad():
for i in range(0, a.n_obs, 4096):
xb = torch.from_numpy(Xpca[i:i+4096]).to(DEVICE)
xmb = torch.from_numpy(Xmark[i:i+4096]).to(DEVICE)
aux = torch.zeros(len(xb), 2, device=DEVICE)
out = model(xb, aux, x_markers=xmb, lam_dann=0.0)
mc = model.max_sub_cos(out["z"])
preds.append(mc.argmax(dim=1).cpu().numpy())
preds = np.concatenate(preds)
return np.array([classes[i] for i in preds])
print("[load] Dahlin + predict", flush=True)
raw = load_dahlin()
raw.obs["pred_label"] = pd.Categorical(project_dahlin(raw))
print(f"[align] {raw.n_obs} cells across {raw.obs['pred_label'].nunique()} classes", flush=True)
counts_s = raw.obs["pred_label"].value_counts()
keep_cls = counts_s[counts_s >= 50].index.tolist()
raw = raw[raw.obs["pred_label"].isin(keep_cls)].copy()
raw.obs["pred_label"] = raw.obs["pred_label"].astype(str).astype("category")
print(f"[filter] {raw.n_obs} cells × {len(keep_cls)} classes", flush=True)
sc.pp.normalize_total(raw, target_sum=1e4); sc.pp.log1p(raw)
print("[wilcoxon] running...", flush=True)
sc.tl.rank_genes_groups(raw, groupby="pred_label", method="wilcoxon", n_genes=25, use_raw=False)
rows = []
for cls in raw.uns["rank_genes_groups"]["names"].dtype.names:
mask = raw.obs["pred_label"] == cls
if mask.sum() < 50: continue
genes = list(raw.uns["rank_genes_groups"]["names"][cls][:20])
pvals = [float(x) for x in raw.uns["rank_genes_groups"]["pvals_adj"][cls][:20]]
logfc = [float(x) for x in raw.uns["rank_genes_groups"]["logfoldchanges"][cls][:20]]
top_str = ",".join([f"{g}(LFC{lf:+.1f})" for g, lf in zip(genes[:10], logfc[:10])])
panel_hits = {}
for pname, plist in PANELS.items():
hits = [g for g in plist if g in genes[:20]]
panel_hits[pname] = f"{len(hits)}/{len(plist)}: {','.join(hits)}"
best_panel = max(panel_hits.items(),
key=lambda x: int(x[1].split("/")[0]) / (int(x[1].split(":")[0].split("/")[1]) + 1e-6))
gt = raw.obs["genotype"][mask].astype(str)
nwt = int((gt == "WT").sum()); nkit = int((gt == "Kit_W41").sum())
frac_wt = nwt / max(1, nwt + nkit)
rows.append({
"predicted_class": cls,
"n_cells": int(mask.sum()),
"top_wilcoxon_markers": top_str,
"min_p_adj_top5": min(pvals[:5], default=float("nan")),
"best_canonical_panel_match": best_panel[0],
"recovery": best_panel[1],
"n_WT": nwt,
"n_Kit_W41": nkit,
"frac_WT": frac_wt,
})
df = pd.DataFrame(rows).sort_values("n_cells", ascending=False)
df.to_csv(OUT / "92_dahlin_marker_deep_dive.csv", index=False)
print(f"[write] {OUT}/92_dahlin_marker_deep_dive.csv ({len(df)} classes)", flush=True)
print()
print(df[["predicted_class", "n_cells", "best_canonical_panel_match", "recovery", "frac_WT"]].to_string(index=False))