Add files using upload-large-folder tool

.Kalidasa-Charitra_by_chilakamarthi_lakshminarasimham/page_0011.txt

@@ -0,0 +1,7 @@
+చెప్పదగు ఇంక గాళిదాసునిమాట చెప్పనక్కఱలేదు. రఘువంశము, కుమారసంభవము, మేఘసందేశము నను మూడు కావ్యములందు, అభిజ్ఞానశాకుంతలము, విక్రమోర్వశీయము, మాళవికాగ్నిమిత్రము నను మూడు నాటకములను సంస్కృతములో రచించి మృతజీవుడయ్యను. వరాహమిహిరుడు జ్యోతిశ్శాస్త్రము నందు గొప్పపండితుడై బృహత్సంహిత, బృహజ్ఞాతకము నను రెండు మహాగ్రంధములను రచియించెను. వరరుచి వ్యాకరణశాస్త్రము వ్రాసెను. ఈతొమ్మండుగురు నిజముగా నవరత్నములే యనిచెప్పవచ్చును. ఈ నవరత్నహారములో నిజముగా గాళిదాసు నాయకమణి యని చెప్పవచ్చును. ఇతనికి వచ్చినంతపేరు మఱియెవ్వరికిని రాలేదు.శ్లోకములోనితడు విక్రమార్క సభయందున్నవాడని స్పష్టముగా జెప్పబడినను. ఆధారనగరము మేలిన భోజరాజునకును గాళిదాసునకును సంబధమెక్కున యుండినట్లు లోకములో ననేకకధలుకలవు. కాళిదాసు వంటి మహాకవి ప్రపంచమునలేడు. "ఉపమా కాళిదాసస్య" అనంగా నుపమాలంకారము కాళిదాసునదే యని యర్ధము. పోలికపోల్చిన గాళిదాసే పోల్చవలెను. ఆ విషయమున నాతడు నిరుపమానుదు. "కవికులగురువు కాలిదాసో విలాస" అని జయదేవ మహాత్ముడు చెప్పినాడు. అనగా గవితాకన్యకకు "కవికులగురువైన కాళిదాసే చక్కదనము" అని దీని యభిప్రాయము.
+
+ శ్లో॥ పూరా కవినాంగణనా ప్రసంగే కనిస్టికాదిష్టిత కాలిదాసా,
+ అద్యాపి తత్తుల్యకవేరభావాత్ అనామికా సార్ధవతి బభూవ॥
+
+ 
+తాత్పర్యము: పూర్వకాలము కవులను లెక్కజూపుచు కాళిదాసునిపేరు కనిష్టముమీద (అనగ్సా జిటికెనవ్రేలిమీద) నిలచినది. అది మొదలుకొని నేటివఱకు వానితొ సమానుడైన కవీశ్వరుడు

.Kalidasa-Charitra_by_chilakamarthi_lakshminarasimham/page_0016.txt

@@ -0,0 +1,5 @@
+యార్యులు వక్కాణింతురు. "అస్తి ' యనుమాట కుమారసంభవములో మొదటిశ్లొకములో గలదు. "అస్త్యుత్తరస్యాందిశి దేవతాత్మా" యని కుమారసంభవములోని మొదటిశ్లోకములో మొదటి పాదము 'కశ్చిత్ 'అనునది మేఘసందేశకావ్యములో మొట్టమొదటి మాట. "కశ్చిత్కాంతావిరిహగురురా స్వాధికారత్ర్మ,మత్త:"అనునది యాకావ్యములొని మొదటిశ్లొకములోని మొదటిపాదము. 'నాక్ ' అనునది రఘువంశములొ మొట్టమొదటనున్నది. "వాగర్ధా వివ సంపృక్తౌ" అనునది యాకవ్యములోని మొదటిశ్లోకములో మొదటిపాదము, 'విశేష ' యను పద మేకావ్యమునందు మొదట బ్రయోగించెనో తెలియదు.
+
+కాళిదాసుని యితరగ్రంధములు</p>
+
+కాళిదాసుదు ఋతుసంహార మను నొక కావ్యమును రచియించెను. ఒక సంవత్సరమునందలి యాఱుఋతువులు మిక్కిలి రసవంతముగా నీ కావ్యమున వర్ణింపబడినవి. అతని కల్పనాచమత్కృతి యంతయు దీనిలో గనబడుచున్నది. ఇవిగాక రోలంబరాజకీయ మను వైద్యశాస్త్రమును, చంద్రలొకమను నలంకారశాస్త్రమును, వృత్తర్దరత్నావళి యను చందశ్శాస్త్రమును, తారావళి యను జ్యోతిశ్శాస్త్రమును, ప్రాభాకర వ్యాకరణంబున దనపేర నొకఘట్టమును రచియించినట్లు లోకమున వాడుక గలదు. కాని, మూడునాటకములు, ఋతు సంహారముతోగూడ నాలుగుకావ్యములు నీతడు వ్రాసెనని పండితు

.Kalidasa-Charitra_by_chilakamarthi_lakshminarasimham/page_0018.txt

@@ -0,0 +1 @@
+జంఘామారుతము వీనందొడగెనుయ్. గొప్ప గాలివాన వచ్చెను. పిడుగులు పడజొచ్చెను. అందుచేత నామహీసురుడు స్వగ్రామమునకు రాలేకపోయెను. పురాణము చెప్పుటకు వేళయగుటచే రాజు బ్రాహ్మణు నింటికి వర్తమానమంపెను. ఏమిప్రమాదమొచ్చెనో బ్రాహ్మణునిభార్య భయపడజొచ్చెను. అప్పుడు బాలుడు "అయ్యా! నేనుపోయి రాజగృహమున బురాణము చెప్పివచ్చెద"పలుక "వెఱ్ఱివాడా! అదినీకెట్లు సాధ్యమగు" నని తల్లిమందలించెను. ఆమె మాట వినక రాజసేవకునివెంట నాబిడ్డడు పోయి రాజదర్శనముచేసి "మానాయనగారు గ్రామాంతరము వెళ్లి రాలేకపోయిరి. పురాణము నేజెప్పదను. ఏగ్రంధము జెప్పవలయునో సెలవిండు" అనియడిగెను. రాజువానిమాటలు విని నవ్విమహాసార్ధకముగా "మహాభారతములోని నలచరిత్రము నేడు పురాణము చెప్పవలయును. చెప్పగలవేనిజెప్పుము" అనిపలికెను. అప్పుడాబాలకుడు వల్లెయని "దేవా! ఒకరుచెప్పిన గ్రంధము చదివి నేనుపురాణముచెప్పను. గ్రంధముగూడ నేనేరచించి పురాణము జెప్పెద చిత్తగింపుడు" అని యశుధారగా నలోదయ మని పేరుపెట్టి నలచరిత్రము నవరసములతొడను, బహు యమకములతోడను, జెప్పెను. రాజతని కవిత్వము విని యట్టి పసిబాలు డట్టి మహాకవిత్వము జెప్పినందుకు మిక్కిలి యాశ్చర్యమునొంది గొప్ప బహుమానము జేసెను. ఇవన్నియు గల్పితకధలని తెలియుచునేయున్నది. మొత్తముమీద గాళిదాసుపేర మూడునాటకములు నాలుగు కావ్యములు మాత్రమే ప్రచారముగలిగియున్నవి.

.Kalidasa-Charitra_by_chilakamarthi_lakshminarasimham/page_0023.txt

@@ -0,0 +1,5 @@
+మిక్కిలి యక్కజపడి వానికించుక బుద్దిచెప్పిరి. కాని, మూర్ఖుల మనసు మచిమార్గమున ద్రిప్పు నెవరితరము? అతడువారి హితోపదేశంబుల సరకుగొనక వారినెగతాళిజేసి తిరస్కరించి తూలనాడెను. అంతట వారు కోపోదీపితులై కనులెఱ్ఱజేసి "దురాత్మా! సదాచారమువిడచి మునిజనవిరుద్దమైన మార్గమున నీవు సంచరించు చుంటివి. గావున నీవుత్తరజన్మంబున నొకకిరాతుడవై యుందువు గాక! " యని శపించిరి. శాపాక్షరములు వారినోట వెలువడినతొడనే చిరంతపుడు భయాక్రాంత చిత్తుడై పశ్చాత్తప్తమనస్కుడై శ్రీమన్నారాయణ చరణారవిందసేవకులగు నమ్మునిసత్తముల పాదములపై బడి యనుగ్రహింపుడని వేడుకొనెను. నవనీతహృదయులగు నమ్మునిచంద్రులు సదయులై "ఓయీ ! యిచ్చినశాపము సంపూర్తిగా మఱల్పజాలము. కాని, కొంతమార్పు చేసెదము. నీవు మొదట బ్రాహ్మణగర్భంబునంబుట్టి విద్యానయశూర్యుండవై కిరాతులంగలసి సంచరించెదవు. అనంతరము దేవీ ప్రసాదంబున మరల బ్రాహ్మణుడవై జగత్ప్రసిద్ది గాంచెదవు" అని శాపము కొంత త్రిప్పి యధేచ్చంజనిరి. కాలక్రమంబున వానితపంబు భంగంబువావించి యచ్చనలు నియచ్చడలోకంబునకు జనిరి. చిరంతపుడు కడు వృద్దుడై భోగవిముఖుడై యన్నివిధంబుల జెడి మృతి నొందెను.
+
+బాల్యము</p>
+
+గౌడదేశమున సంతానహీనుడై బిడ్డలకై తపించునట్టి యొకానొక బ్ర్రాహ్మణునకు నందనుడై రూపరేఖా విలాసంబుల నెల్లర కానందము

.Kalidasa-Charitra_by_chilakamarthi_lakshminarasimham/page_0024.txt

@@ -0,0 +1 @@
+గలిగించుచు నల్లారుముద్దుగా బెరుగుచుండెను. కాలక్రమమున నక్షరాభ్యాసము, నుపనయనము మొదలగు కర్మలు జరిగెను. గాని చదువు సంధ్యలు వాని కావంతయు నంటలేదు. సహవాసము దుష్టులతోడనే జేయుచు నిరంతర మాటపాటలయం దాసక్తిగలిగి భోజనమునకు మాత్రమే గృహంబునకు భోవుచు గ్రమక్రమంబున దుండగీడై నూరివారినందఱిని నిందించుచు, దూషించుచు , మందలించినవారిని గొట్టుచు దిట్టుచుండేను. గ్రామస్తులు తలిదండ్రులకడకు బోయి వాని యాగడంబులు బాదకరములుగ నున్నవని మొఱపెట్టుకొనిరి. తలిదండ్రులు మందలించినప్పుడు వారింగూడ దిరస్కరించెను. వారేమియుంజేయజాలక గ్రామవాసులతో నిష్టమువచ్చి నట్లు చేసికొమ్మని చెప్పిరి. అంతట గ్రామీణులందఱు దుస్సహములైన వానిచేష్టల కాగజాలక, కుక్కనుగొట్టినట్లు కొట్టి, గ్రామమునుంది తరిమి యడవుల పాలు చేసిరి. అంతట వాడొక కిరాతకులుండు పల్లెకుంజని తనబుద్దులకు జేష్టలకు దగిన సహకారులు లభించుటచేత నాకిరాతకులతో గలిసిమెలసి జంతువులను వేటాడుచు, మత్స్యమాంసంబుల భక్షించుచు, సురాపానంబుజేయుచు, దారులు గొట్టుచు , నిదియది యనక యెల్ల ఘాతుకకృత్యంబులు జేయుచు యధేచ్చగ విహరించుచుండెను. అధమస్దితినుండి యుత్తమ స్థితికి బోవుట దుర్లభముగాని యుత్తమపదవినుండి భ్రష్టుడగుట సులబము. దుస్సహవాసములవలన దిర్వినయంమువలన, దురాచారంబువలన , నెట్టి యనర్ధము వాటిల్లునో చూడుడు! వేదాధ్యయన సంపన్నుడైన బ్రాహ్మణుని యింటబుట్టిన యాబాలుడు స్వల్ప కాలములో గిరాతకుడైపోయెను. కావున సర్వవిధముల దుస్సహవాసము వర్ణింప వలయును.

.Kalidasa-Charitra_by_chilakamarthi_lakshminarasimham/page_0051.txt

@@ -0,0 +1 @@
+"మహర్షులయొక్కయు దేవతలయొక్కయు నోటనుండి వెలువడిన మాటలు జరుగకమానవు. సకారణముగానో నిష్కారణముగానో శపింపబడిన వారు శాపముల ననుభవించి తీరవలెను. ఈ శాపములు పైకి మహాకష్టములుగా దోచుచున్నను బ్రపంచమునకు గొంచెము ప్రయోజనకరములగును. ఈసరస్వతీదేవి కిరాతజన్మ మెత్తినందులకు గొప్పఫలముకలదు. ఏమంటిరేని భూలోకమున సంస్కృతభాష క్రమక్రమముగా క్షీణించుచున్నది. చతుర్వేదములు, షడంగములు, షడ్దర్శనములు, నష్టాదశపురాణములు, ధర్మశాస్త్రములు, జ్యోతిశ్శాస్త్రములు, వైద్యశాస్త్రము, గానశాస్త్రము, చతుష్పషీకళలు గీర్వాణభాషలో నున్నవి. ఆ భాషాప్రచారము తగ్గుటయనగా జ్ఞానము తగ్గుట. అందువలన మనుష్యులు పశుప్రాయులగుదురు. యుక్తాయుక్త వివేకశూన్యులగుదురు. ధర్మ భ్రష్టులగుదురు. కావున నీ శారదాదేవి కిరాతజన్మ మొత్తము బూర్వజన్మవాసన చేతను, శ్రీ కాళికా వర ప్రసాదముచేతను, గీర్వాణభాషాభిమానము గలిగి కవిత్వము జెప్పగలిగి లోకోపకారము చేయుచు గీర్వాణభాషాభిమానము వృద్దిజేయును. ఓ బ్రహ్మదేవా! భార్యా వియోగ మయ్యెనని నీవు విచారింపకుము. నీభార్య కాళిదాసుడనుపేర గొప్ప కవియగును. ఆమె వియోగము లేకుండ నీవు భూలోకమున సింధులమహారాజుఇకు నందనుడవై జనియించి భోజరాజనుపేర మహాప్రసిద్ధుడవై కాళిదాసునితో నిరంతర మైత్రి కలిగి యుండుము. వాణికి బ్రాణసఖీయైన సావిత్రి మర్త్యలోకమున జన్మించి నీకిల్లాలైన పట్టపుదేవియైయుండును. భరతమహాముని శాపమునుబొందిన పుంజకస్దల వేశ్యాంగనయై జన్మించి కాళిదాసునకు ప్రేమాస్పదు రాలై యుండుంగాక! సావిత్రి శాపానుసారముగ దుర్వాసుడు సరస్వతీ యవతారమగు కాళిదాసుని బరిణయంబగుగాక! ఇదే నాశాపము . భోజకాలిదాసు లన్యోన్యవియోగము

.Kalidasa-Charitra_by_chilakamarthi_lakshminarasimham/page_0056.txt

@@ -0,0 +1,5 @@
+కైనను శక్యము కాదు. అట్టిదో నిరంతరము పొట్టకై నానాకష్టములబడు నేనెంతవాడను? అయునను నాకుబ్దోచినట్లు చెప్పెదను. ఇచ్చటనుండి శ్రీభోజుని దన యధ్యయనశాలకుబంపివేయుడు” 
+
+ అప్పుడుభోజుడు రాజునానతిచేత నధ్యయనశాలకుంబోవుటయు బ్రాహ్మణు డిట్లు చెపోదొడంగెను:— “గౌడదేశములోగూడ దక్షిణాపధమంతయు భోజుడు నిరాటంకముగా నేబదియైదు సంవత్సరముల యేడుమాసముల మూడుదినములు పరిపాలించును.” 
+
+ ఆ పలుకులువినగానే ముంజరాజు మొగము మాడిపోయెను. తెలివిగలవాడుగనుక తన విన్నదనమును గప్పిపుచ్చుటకై రాని మందహాసము దెచ్చిపెట్టుకొని సంతోషించినట్లభినయించెను. అనంతరము రాజు బ్రాహ్మణుని బహుమాన మిచ్చిపంపి రాత్రి తాను పండుకొను మేడమీదికి బోయి యొంటరిగ గూర్చుండి యిట్లు విచరించెను. “రాజ్యలక్ష్మిభోజకుమారుంకు జెందిన పక్షమున నేను బ్రతికియుండియు చచ్చినవాడనే. ఇంతబ్రతుకు బ్రతికి, యింత వయస్సు గడపి యెట్టకేలకు బాలిడైన భోజుడు రాన్యపరిపాలనము చేయుచుండగా నేను దీనుడనై వాని నాశ్రయించి యుందునా? ధనములేనిచో నెంతబుద్ధియుండింసనేమి? ఎంతబలముండిననేమి? ఎంతపాండిత్యముండిననేమి? అన్నియు వ్యర్దములుగదా? కావున నేను రాజ్యహీనుడనై నిద్ధముడనై యుండవలెనా, లేకయెపోటిమహైశ్వర్యము గలిగి బందుమిత్రసపరివారములచేత గౌరవింపబడుచుండవలెనా? ఇన్ని మాటలెందుకు? భోజుడు రాజ్యముచేయవలెనా, నేను రాజ్యము చేయవలెనా? భోజుడు రాజ్యముచేయునేని నేను జీవించియుండగూడదు. నేను వసుంధర బరిపాలితునేని భోజుడు నాకడ్డముగ నుండకూడదు. ఇది సాధ్యమగుటెట్లు? బ్రయత్నించినచో సాధ్యముకానికార్యమేమున్నది. భోజుని గడతేర్చు నుపాయమేది? ప్రజలు

.Kalidasa-Charitra_by_chilakamarthi_lakshminarasimham/page_0058.txt

@@ -0,0 +1,5 @@
+వాని శిరస్సు నాకు గానుకగా బంపవలయును. యిదియేనామనోరధము. ఇట్లుచేయవైతివేని నేను ప్రాణములు విడిచెద. మాఱుమాటాడక దీనిం జేయవలయు“
+
+ అతిదారుణములైన యప్పలుకులు శ్రవణగోచరములైనతోడనే వత్సరాజు తెల్లబోయి రాజుంజూచి తిట్లనియె- “రాజా! మీయాజ్ఞ నేను శిరసావహొంచవలసిబవాడనే, కాని,దేవరవారియొద్ద మిక్కిలి చనవు గలిగినవాడ నగుటచే నొక్కమాటచెపోదలచుకొన్నాను. ఆగ్రహింపక క్షమించి యాకర్ణింపదగును, భోజునిదగ్గర ధనములేదు, సైన్యములేదు, పరివారములేదు, మిక్కిలి బాలుడు. అతడు జీవించియుండింస మీకేమి యపకారము చేయగలడు? రాజ్యమంతయు మీరే యనుభవించుచున్నారుగదా! అతనునేల చంపవలయును? అతడు పెద్దవాడైనను సైన్యము, ధనాగారము, మీవశమైయున్నదిగనుక మీరతనికి రాజ్యమప్పగింపవద్దు. అందుచే నతనిం జంపటయనవసరము“ అని వత్సరాజు పలుకుటయు, ముంజుడు నాటి యుదయమున జ్యోతిశ్శాస్త్రవిశారదుడైన బ్రాహ్మణుడు తనకడ కరుదెంచుటయు, దాను భోజునిజాతకమతనిచేతికిచ్చి ఫలములు చూడుమనుటయు, నేబదియైదు సంవత్సరములు, నేడునెలలు, మూడుదినములు భోజుడు రాజ్యమంతయు బరిపాలించునని చెప్పుటయు లోనుగాగలవృత్తాంతమంతయు నెఱిగించెను. అదివిని వత్సరాజు నవ్వి యిట్లనియె—-
+
+ “ రాజా! కుషింభరుడైన యొకానొక బ్రాహ్మణుడు చెప్పింస జాతక ఫలములనుబట్టియా నీవిట్టికార్యమును దలపెట్టుట? జ్యోతిశ్శాస్త్రముదృశ్యాదృశ్యమని మీరెఱుగరా? పార్వతీశాపముచేత నది సరిగాజరుగదని పెద్దలుచెప్పగామీరువినియుందురు. పూర్వము దశరధ మహారాజు రామునకు రాజ్యాభిషేకముచేయదలచి బ్రహ్మ పుత్రుడు, బ్రహ్మర్షి, సర్వజ్ఞడునైన వసిష్టమహామినిచేత

.Kalidasa-Charitra_by_chilakamarthi_lakshminarasimham/page_0063.txt

@@ -0,0 +1 @@
+కారము చేసినవాండగురువు ఏలయన దనకు మరణ మాసన్నమైనదని తెలిసినతరువాత మనుష్యుండు జీవించియుండుట మిక్కిలి కష్టము. ప్రాణము లిప్పు డెంతవేగముబ బోయింబ నంతసుఖము. అది తెలిసిన తరువాత నెక్కువసేపు జీవించినవానికి బంధువులమీద, దలిదండ్రులమీద, మిత్రులమీద, మనసు పాఱి, భరింపరాని మనోవేదనగలుగును. ఇప్పుడు నామనస్సు మందభాగ్యురాలైన మాతల్లిమీది కరుగుచున్నది. చిరకాలము సంతానములేక కుందికుంది పలునోములు నోచినోచి కనబడిన పుట్టకు మొక్కి బహువ్రతముల్ చేసిచేసి నన్ను గాంచినది. 'నావరప్రసాది, నానోములపంట, నాగృహదీపమా! నా వంశాలంకారమా!' యని నన్ను బిలుచును. నన్ను విడిచి క్షణకాలమైన నిల్వనోపదు. చీకటి గ్రమ్మినది. చాల ప్రొద్దు పోయినది. నేనిల్లుచేరలేదని యీపాటికే పరి తపించుచుండును. ఆమెం దలంచిన నాకు మిక్కిలి జాలి యగుచున్నది. కావున నన్ను వేగవధింపుము. చేయదలంచివచ్చిన పని నిర్వత్రించటంలో నాలస్యమెందుకు? నీవు నీ శరీరమునేగాక నీయాత్మనుగూడ రాజున కమ్ము కొన్నావు. ఆత్మనమ్ముకొన్నవాడు దైవమునకు నెఱువడు - పాపమునకు నెఱువడు! వానికి ధర్మమక్కరలేదు--సత్కర్మమక్కరలేదు--నీకు ధనమే ప్రధానము--అధికారమే ప్రధానము--రాజాను గ్రహమే ప్రధానము పరమేశ్వరానుగ్రహము నీ కసరములేదు. రాజుయొక్క చిఱునవ్వులే నీ మనస్సును వికసింపజేయునవి . కాని, యీ యైశ్వర్యము శాశ్వతముగాదు. ఈయధికారము శాశ్వతముకాదు. ఈయరదంబులు ద్విరధంబులు, ఈహయంబులు ధనచయంబులు, నీభేరీభాంశకరణంబులీయాభరణంబులు శాశ్వతంబులు గావనియు, నీలొకము మనకు శాశ్వతము గాదనియు బరమేశ్వరుడు మనకార్యబుల నెల్ల నరయుచు బైనున్నవారిదనియు మనము గావించు కార్యములకెల్ల మన మతనికి నుత్తరవాదుల మనియు

.Kalidasa-Charitra_by_chilakamarthi_lakshminarasimham/page_0064.txt

@@ -0,0 +1,2 @@
+నీవెఱుగవు. నేడు నన్నుజంపించిననాడు రేపునిన్నేదో మిషమీద జంపకపోడు అప్పుడు పశ్చాతాపపడిన గ్యారంటీలేదు. నీవీరాజును నమ్మి మిట్టిపడుతున్నావు. ఈరాజు నీకు నగేహారమీయగలడు. పరమేశ్వరుని నమ్ముకొంటివా, యతడో శాస్వతమైన ప
+రలోకసాంరాజ్య మియ్యగలడు. అతడు దేవతలకు దేవత,ఇంద్రునకింద్రుడు, సార్వభౌములకు సార్వభౌముడు. చక్రవర్తులకు జక్రవర్తి అట్టిజగదేక చక్రవర్తిని, సకలబ్రహ్మాండ సార్వభౌముని, సకల విశ్వనియామకుని నమ్నక, క్షుద్రభోగముల కాశించి, నీచరాజుల నాశ్రయించి, దయనుజంపుకొని, యధమాధముడైవై, యధికారమునకు బానిసవై, యకార్యలోలుడవైన నిన్నుజూడ నాకిమిక్కిలి జస్లియగుచున్నది. పాపము! నీవేమిచేయగలవు! నీరాజ్ఞ యట్లున్నది. కానిమ్ము. నీపనికానీ! ఇదిగో నాకంఠము. నేను పుట్టినదినమువచ్చినప్పుడు, వత్సరాజా!నీవును నీతమ్ముడును నాతండ్రి సంతసించుననియు, నాతల్లి సంతసించుననియు మెత్తని పుష్పమాలలువైచిరి. ఆ చేతుతోనే —యాకంఠమునే జారచోరులను, దురాచారులను ఖండిచునట్టి ఖడ్గముతో కండింపుడు. ఈశ్వరద్రోహివైనను, మహశ్వరద్రోహివిగాకుము-చేయుము-నీకార్యముజేయుము. నానెత్తురుకూచి సంతుష్టుడగుటకు, నాశిరస్సుకూచి యానందించుటకు, పాపము!ముంజుడంతో యానందముతో మేలికొని యేమియుందోచక పిచ్చివానివలె మందిరంబుంస దిరుగుచుండును. సత్వరము నాశిరస్సు ఖండించి, దీనిని సూడిదగా గొనిపోయి మీరాజునకు వెల్లడియైన కానుకగానిమ్ము. అనుగ్రహపూరితములైంస యాతని దృష్టి వర్షంబులు నీపైగురిసిన నీమనస్సు చల్కపడును”

.Kalidasa-Charitra_by_chilakamarthi_lakshminarasimham/page_0072.txt

@@ -0,0 +1,3 @@
+తోనే సంభాషణ చేసిరంట! స్త్రీలుగూడ విద్యావిశారదలై కవనములు జెప్పగలిగిరంటు పలుమాటలేల ! చేతిపనులు చేసికొని జీవించునట్టి పాటకపుజనముగూడ గొప్పగానో కొంచెముగానో సాహిత్యముగలిగి కవిత్వము జెప్పనేర్చితిరని వాడుక గలదుల్. రాజు సంపూర్ణముగా దలుచుకొన్న పక్షమున విద్యాభవృద్ధియగుట కేమియాశ్చర్యము! రాజులకేది ప్రీతియొ ప్రజలు దానినే యాచరించురు. "యధా రాజా తధా ప్రజా:" అన్నమాట సత్యము. తురకలు మనదేశమును బాలించి నప్పుడు మనవారిలో ననేకులు పారసీకభాషలొ మంచి పండితులైరి. ఆంగ్లేయులు పరిపాలించునీకాలమున హిందూదేశము నందలి ప్రముఖులు హూణవిద్యాభ్యాసముజేసి మహాపండితులై, మహావక్తలై, కవులై, ప్రసిద్ధిగాంచుట మనము చూచుటలేదా? శ్రీకృష్ణదేవరాయలు మన దేశమును బరిపాలించునప్పుడు తెనుగుభాష రాజభాష యై మహోన్నత దశబొందలేదా! అట్లే విద్యావినోదినియగు భోజుడు పండితపారిజాతమై మనీషిజనమందారమై, కవిజనకల్పకమై, మహామండలము బాలించు నప్పుడు బ్రతిమనుష్యు;డును సంస్కృత సారస్వతము నభ్యసింపవలెనని, రసవంతమగు కవిత్వము జెప్పి రాజును మెప్పింపవలెనని ప్రయత్నించెను. అందుచేత ధారానగరము సరస్వతీంనృత్యమునకు రంగస్దలమై విరాజిల్లెను. ఆ విషయమై జనులు చెప్పుకొనుచున్న కొన్నికధల నుదాహరించుట సముచితము.
+
+నగరవీధుల సంచరించుచుండగ నొకబాలిక తనచేత జిన్ని తాటియాకుల పుస్తకమును బట్టుకొని బడికిం బొవుచుండెను. ఆ బాలికకు రాజునకు సంస్కృతభాషలో నీక్రింది సంభాషము జరిగెను.

.Kalidasa-Charitra_by_chilakamarthi_lakshminarasimham/page_0080.txt

@@ -0,0 +1,5 @@
+ప్రపంచమంతను వ్యాకులపెట్టుచున్నాడు. మహాపురుషులయొక్క కార్యసిద్ది వారిమహిమయందే యుండును. కాని సాధనసామగ్రియందుండదు. 
+
+ ఈ శ్లొకము పై మువ్వురు చెప్పిన శ్లోకములకంటే మిక్కిలిరసవంతముగా నుండుటచే భోజుదు సంతొషవికసితముఖాంభోజుడై యామెను బ్రశంసించి, తన పట్టపుదేవి యగు లీలావతీదేవియొక్క యాబరణములన్నియు దెప్పించి యామెకు బహుమాన మిప్పిచెను.
+
+మేదైన లభించునా యని యందందు దిరుగుచుండ నక్కాలంబున యాచకచకొరములను సంపూర్ణ చంద్రుండును, పండితచాతకములకుఇ నీలమేఘమును, కవిధనంబులకు గామధేనువును నని పేరువడసిన భోజ్సరాజును దర్శించుటకై కొందఱు పండితులు బొవుచుండి యాతనికింగనబడిరి. ఎందు బోవుచున్నారని కాళిదాసు వారినడుగ వారిట్లనిరి--"అయ్యా! మేము మాళవేశ్వరుడగు భోజరాజును దర్శింపబోవుచున్నాము. అతడు పండితచింతామణి, కవులకుముంగొంగుబగారము, దారిద్య్రాంధకార ప్రభాకరుడు పండితులకు మితిలేని బహుమానములిచ్చుచున్నాడు. రసవంతమయిన కవిత్వము జెప్పితిమా యక్షరలక్షలతనివద్ద బుచ్చుకొన్నవారమే సూర్యదర్శనముకాగానే తామర పువ్వు వికసించినట్లు వానిని దర్శించినంత మాత్రమున బుద్ది వికసించును. కొండజలవలె గవిత్వము పుట్టుకొనివచ్చును. అతనిని సందర్శించిన మాత్రమున దారిద్ర్యము పటాపంచలైపోవును."

.Kalidasa-Charitra_by_chilakamarthi_lakshminarasimham/page_0087.txt

@@ -0,0 +1,16 @@
+తా॥ హంసలు నీరక్షీరములను విభాగము చేయును. కావున బ్రహ్మదేవుడు తన హంసను బట్టుకొనుటకై పాలు, నీళ్లు చేతబట్టుకొని బైలుదేఱుచున్నాడు. చల్లచుక్క వేయంగానే పాలు తోడుకొనును గావున మజ్జిగ చేతబట్టుకొని తన పాలసముద్రమును గనుగొనుటకై నారాయణుడు తిరుగుచున్నాడు.
+
+ శివుడు తన వెండికొండను గనుగొనుటకై గొప్ప పర్వతములు నన్నింటికి దన మూడవకన్ను దెఱచి భస్మము చేయుచున్నాడు. నీకీర్తికాంద మూడులోకములయందు వ్యాపించుటచేత బ్రపంచ మిట్లు సంక్షోభము జెందుదున్నదిసుమా ఓ భోజరాజా !
+
+ ఈ శ్లోకము కర్ణగొచర మగుటయు రాజు మహానందమగ్నుడై దక్షిణదిక్కు నుండి మరలి పశ్చిమాభిముఖు డయ్యను. ఈ శ్లోకముగూడ రాజునకు రుచింపలేదుగాబోలు నని తలంచి కాళిదాసుడు దానికన్న రసవత్తరమైన దానిని జెప్ప సమకట్టి మరల నాతని యశస్సు నిట్లు వర్ణించెను.
+
+శ్లో॥విద్యద్రాజళిభాయదే, తలయితుం 
+ ధాతా త్వదీయ యశ:
+ కైలాసంచ నిరీక్ష్య తత్రలఘుతాం,
+ నిక్షిప్తవార్ పూర్తయే
+ ఉక్షాణం, తదుప ర్యుమాసహచరం,
+ తన్పూర్ద్ని గంగాజలం
+ తస్యాగ్రే ఫణివుంగనం, తదుపరి 
+ స్ఫారం సుధాదీధతిన్.
+
+ తా॥పండితుడైన యొమహారాజా! నీకీర్తిని బ్రహ్మదేవుడు తక్కెడలో బెట్టి తూచదలచి యొక సిబ్బిలో నీకీర్తిని బెట్టి రెండవ సిబ్బిలోగైలాసపరతము నునిచి యది తేలికగా నుండుటచే నీకీర్తితో దానిని సమానము చేయదలచి భాంపూర్తికై దానిపై నెద్దు నెక్కించి యప్పటికిని వెండికొండ కీర్తితో సరిపోవక పోవుటచే

.Kalidasa-Charitra_by_chilakamarthi_lakshminarasimham/page_0089.txt

@@ -0,0 +1 @@
+ఈశ్లోకచతుష్టయము నాకర్షించి భోజరాజు బ్రహ్మానందబరిత స్వాంతుండై సింహాసనముదిగి కాళిదాసమహాకవి చరనారవిందములకు దండప్రణామ మాచరించి చేతులు జోడించి యిట్లనియె—- “కవీంద్రా! రసము చిలుకుచున్న యీనాలుగుశ్లోకములకు నారాజ్యమునందు నాలిగుదిక్కులును నీకిచ్చివేసితిని. నీవు కవిరాజువేగాక రాజువుకూడ నైతివి కాబట్టి యీరాజ్యమేలుకొనుము. నేను శ్రీకాళికానగరమునకుం బోయి విశ్వేశ్వరధ్యానపరాయణుడనై గంగాతీరమున గాలముగడిపెదను“ అని బైలుదేరబోవుచుండ నప్పుడు కాళిదాసుడు “దేవా! ఇదిధర్మమా? సింహాసనము మీది. దర్భాసనము మాది భూమండలముమీది,కమండలముమాది, రత్నగర్భులుమీరు. దర్భలు మావి. మహీమండల పరిపాలనము మూర్ధాభిషిక్తులగు మహారాజులకుం జెల్లుగాని శమదమసంపత్తిగల బ్రాహ్మణులకుజెల్లునా ! శ్లోకములతో లోకముల నేలజాలుదుమా! గంటము పట్టగలముగాని, ఖడ్గముబట్టగలమా! శాస్త్రములేగాని, శస్త్రములుమాస్వాధీనములా! కావున మీరే వసుంధరా పరిపాలనము జేసి మాబోంట్లను రక్షింపవలయు నని ప్రార్దించుచున్నాడ“ నని వినయమున విన్ంస్వించెను. మంత్రులు, సామంతులు, తక్కిన సభాసదులు మహారాజుముందర నిలిచి రాజ్యస్వీకారము చేయవలయు నని కోరిరి. అప్పుడు రాజు “కాళిదాసునకు నిచ్చితినే మరల నేనెట్లు గ్రహింపగలుగుదు!”ననివారితో బలుక వారందఱు నేకగ్రీవముగా కాళిదాసునకు విశేషధనమిచ్చి రాజ్యము మరల మీరు క్రయమునకు బుచ్చుకొనుడు. దానితో నాదోషముపసమించు”నని హితోపదేశము చేసిరి. అది యుక్తముగా నున్నదని యంగీకరించి రాజు కాళిదాసునకు ధనకనకవస్తువాహనములు విరివిగా నిచ్చి దన యాస్దాన కవీశ్వరులలో నగ్రగణ్యుడుగ నొండవలసిందని యాతనిం గోరెను.

.Kalidasa-Charitra_by_chilakamarthi_lakshminarasimham/page_0100.txt

@@ -0,0 +1,3 @@
+అంతట వారు తత్కార్యమునకు సుముహూర్తము నేర్పఱచి "అదౌపూజ్యోగణాధిప:" యనునార్యోక్తినిబట్టి ముందుగా విఘ్నేశ్వర పూజ చేయుచుండిరి. అపుడొక చిలుక సమీప వృక్షశాఖపై గూర్చుండి "నవనవ"యని కూయదొడగెను. మహా కార్యము ప్రారంభించినప్పుడు పులుగుకూత దుశ్శకునమని యానాటికి వారు విరమించి మఱియొక దినమున వేదసంస్కరణమారంభించిరి. ఆ దినమున గూడ వారందఱు జేరంగానే యెప్పటియట్లు శుకమువచ్చి వారి యెదుటనున్న చెట్టుమీద కూర్చుండి "నవనవ" యని కూసెను. ఆనాడుకూడ వారు పనిమానిరి. కాని ప్రతిసారియు "నవనవ"యని చిలుక కూయుట కేమికారణమని వారు వితర్కింపజొచ్చిరి. దాని యర్ద మెవ్వరికిని బొధపడలెదు. మూడవనాడుకూద దండి ప్రముఖులు చేరి వేదసంస్కరణమునకు బ్రయత్నించుచుండ మరల నాపక్షి వచ్చి "నవనవ" యనియెను. అక్కడికి కాళిదాసు వచ్చి "పంచపంచ" మని యా పక్షి కుత్తరమిచ్చెను. అప్పు డాచిలుక యెగిరిపోయెను. చిలుకమాటలకుగాని, కాలిదాసు మాటలకుగాని, యర్దము దెలియక పండితులు కొట్టుకొనుచుండిరి. అప్పుడు కాళిదాసు వారి కిట్లనియె.
+
+ "అయ్యా! ఇది సధారణమైన చిలుకకాదు. వేదములు విభాగించిన సాక్షాన్నారాయలణ స్వరూపు డగు వ్యాసుడు. మనపండితులు యహంభావ మణచుటకై యీ శుకరూపమున వచ్చెను. మన తల దన్నిన పండితులు వందలువేలు పూర్వముండిరి. వారెవ్వరు వేదమునందు దోషములు దిద్దుటకై ప్రయత్నించలేదు. నేటికాలమునకు మీరు బైలుదేఱి యీవిరుద్ద ప్రయత్నములు చేయుచున్నారు. అందుకు భగవానుడైన బాదరాయణుదు చిలుకయైవచ్చి "నవనవ" యని యడుగుచున్నాడు. మన మైదు వ్యాకరణములు మాత్రమే చదివితిమిగనుక "పంచపంచ" యని నేనుత్తరము చెప్పితిని. మనము

.Kalidasa-Charitra_by_chilakamarthi_lakshminarasimham/page_0107.txt

@@ -0,0 +1,10 @@
+కాళిదాసుడు తనమనస్సులో నున్న యభిప్రాయమంతయును బూర్ణముగ దీసికొనివచ్చెనని యానందించి రాజు వానికి మిక్కిలి బహుమానములిచ్చెను.
+
+మృగముల వేటాడి యలసి శ్రమనివారణార్దమై యొక సరోవరతీరమున దట్టమైన యాకులుగలయొక నేరేడుచెట్టుక్రింద గూర్చుండి చల్లగాలి సేవించుచుండెను. అప్పుడు కొన్ని కోతులు చెట్టెక్కి కొమ్మలం గదవుచు దుముకుచు నిచ్చవచ్చినట్లు విహరింపజొచ్చెను. అందువలన మిక్కిలి పక్వములైన నేరేడుపండ్లు తరుశాఖలనుండి యూడి క్రిందనున్న సరస్సులో “గుళు గుగ్గున గుగ్గుళు“ అనుధ్వనితో బడెను. ఆధ్వని రాజు చెవికెంతో మనోహరముగానుండెను. మరలనగరమునకుబోయినతరువాత రాజు కాళిదాసునుజూచి “గుళు గుగ్గుళు గుగ్గుళు“ అనుసమస్యనిచ్చి పూరింప్మనెను. 
+
+శ్లో॥జంబూఫలాని పక్వాని పతంతి ఇమలే జలే
+ కపికంపితశాఖాభ్యోగుళు గుగ్గుళు గుగ్గుళు.
+
+తా॥పక్వములైన నేఋఏడుపండ్లు గ్రోతులచేత గదల్పబడిన వృక్షశాఖలనుండి ‘గుళు గుగ్గుళు గుగ్గుళు ‘ అనుధ్వనితో విమల జలమునందు బడుచున్నవి. 
+
+అడవిలో నెచ్చటనో జరిగిన వృత్తాంతము గాళిదాసుడు తెలుసికొని సమస్యాపూరణము చేసినందున రాజు మిక్కిలి యానందించి యరడు సాక్షాత్పరమేశ్వరుడే యని భావించి నమస్కరించి గౌరవించెను.

.Kalidasa-Charitra_by_chilakamarthi_lakshminarasimham/page_0132.txt

@@ -0,0 +1,10 @@
+తీర్ధయాత్రలు నిష్పలములనీ పైశ్లోకముచే గాళిదాసు చెప్పినందుకు రాజు మనంబున గనిసి తనయాౙ్నానుసార మతడు కాశికి బోవలేదని కోపించి నిరంతర వేశ్యాలోలుడగు నాతని మునుపటివలె గౌరవింపక సావమానముగా జూచెను. రానానుగ్రహము తనపై మునుపటివలె లేదని కాళిదాసు విచారించి యతని యాస్థానమును విడిచి యల్లాళదేశమునకు బోయి దాని పరిపాలకునిజూచి—“రాజా! మాళవేద్రుడైన భోజుని యాస్థానకవిని నాపేరు కాళిదాసుడు అతడనాదరణము చేయుటచే మీయాస్థానముననుండ వచ్చితిని“ అనివిన్నవించెను. అనవుడల్లాళరాజు “సుకవీ! భోజసభనుండివచ్చిన పండితులవలన నీకీర్త్ పలుమారులు వింటిని. నీవు సరస్వతీదేవియొక్క యపరావతారమట. నీనోటనుండి యేదేని వినగోరుచున్నాను.” అనిపలికెను. కాళిదాసుడు వామిప్రతాపము నీక్రిందిశ్లోకముతో వర్ణించెను.
+
+శ్లో॥ అల్లాళక్షోణిపాలత్వదహితనగరే సంచరతీ కిరాతీ
+ కీర్ణా నాదాయా రత్నా న్యురుతరఖదిరాంగారశంకాకులాంగీ
+ క్షిస్త్వా శ్రీఖండం తదుపరి ముకుళిభూతనేతో ధమన్తీ
+ శ్వాసామోదానుయాతైర్మధుకరనికరై రూమశంకాం విభర్తి.
+
+తా॥ఓ యల్లాళరాజా, నీవునాశనముచేసిన శత్రురాజ పట్టణమందు చెంచుపడతియొకటి తిరుగుచు నక్కడక్కడ బడియున్నరత్నములను బ్రోగుచేసి యవి యెఱ్ఱనిచండ్రనిప్పులనుకొని మంటచేయుటకై వానిపై మంచిగంధపుపెళ్లువైచి కన్నులుమూసికొని యాడుచుండెను. దానిశ్వాసయొక్క సుగంధమునకై యచ్చటజేరిన తుమ్మెదగుంపు పొగవలె నుండెను.
+
+ ఆశ్లోకమువిని యల్లాళరాజు వానికక్షరలక్షలిచ్చెను. బహువిధశ్లోక రచనలచేత నారాజును సంతోషపెట్టుచు, కాళిదాసచ్చటనే కొంతకాలముండగా, భోజరాజుకవిలోకసారభౌముడగు కాళిదాసుని

.Kalidasa-Charitra_by_chilakamarthi_lakshminarasimham/page_0135.txt

@@ -0,0 +1,3 @@
+ఈశ్లోకము చదువగానే కాపాలికుండు చైతన్యము గలిగి దిగ్గునలేచి నిలిచి కాళిదాసునకు నమస్కరించెను. కాళిదాసు వానిం గౌంగలించుకొని "రాజా! యెంతపని చేసితిని. నీమరణవర్ణనము నానోట వినగొరి మాఱువేషము వైచుకొని వచ్చితివా? చాలుచాలు దైవ యోగమున మరల బదికితిని" యని మందలించెను. భోజుడు కాళిదాసుని వెంటెబెట్టుకొని ధారానగరమునకు బోయెను.
+
+దున్న యొకగ్రామముజేరి మద్యాహ్మకాలమున నొక బ్రాహ్మణుని యరుగు మీద గూర్చుండెను. ఆ బ్ర్రాహ్మణుడు వృద్ధుడు. నియమంతుడు. మధ్యాహ్నకాలమున నతడు వైశ్వదేవము చేసికొని కాకుల కన్నము వైచెను. అన్నము జూచినతొడనే 'కావు కావు ' మని యెన్నో కాకులక్కడ జేరెను. కొన్నికాకులు శ్రుతికటువుగా నరచెను. పూర్ణయౌనములో నున్న బ్ర్రాహ్మణుని భార్య కాకుల కూత విని చెవులు మూసికొని "అమ్మో" యని గుండె చఱచుకొని నేలంగూర్చుండెను. "భయకారణ మేమి" యని భర్తయడిగెను. "అయ్యో ! కాకికూతలు కర్ణకఠోరముగానున్నవి. నేను వాటినివిని సహింప జాలను. భయమువేయుచున్నది. ఊరక చూచు చున్నారేమి?వచ్చి నన్ను గౌగలించుకొనుడు" అని భార్య పలికెను. పాపము భార్య్ల భయపడుచున్నదని యావృద్ధబ్రాహ్మణుడు భార్యవీపుపై దట్టి గట్టిగా గౌగలించుకొనెను. ఇదియంతయు భోజరాజు కనిపెట్టి తనలో నిట్లనుకొనెను-- "ప్రపంచమునం దింతమంది యాడువాండ్రను జూచితినిగాని యీమెవంటిదానిని జూడలేదు. ఈబ్రాహ్మణుడు వట్టి

.Kalidasa-Charitra_by_chilakamarthi_lakshminarasimham/page_0140.txt

@@ -0,0 +1,10 @@
+అదివిని కాళిదాసుడు నవ్వి "స్వామీ ! మీరు గొప్ప కవులే గాని చిన్న పొరబాటు చేసినారు. ఆడు లేడికి కొమ్ములుండవు కాబట్టి శృంగశబ్దముదీసివైచి తుండ శబ్దము బెట్టుము.తక్కిన రెండుపాదములు నేను పూరించితిని. చిత్తగింపుడు.
+
+శ్లో॥పరిణతి రవిగర్భవ్యాకులా పౌరుహూతీ
+ దిగపి ఘనకపోతీ హుకృతై క్రుందతీవ
+
+తా॥సూర్యుడనుకొడుకు కడుపులో నుండుటచేత నిండు చూలాలై తూర్పుదిక్కనుకాంత పావురపు కూతలను నెపమున నొప్పులు పడుచున్నదో యనునట్లున్నది.
+
+ అని కాళిదాసుడు సూర్యోదయమును వర్ణించెను. ఢక్కాకవి చంద్రాస్తమయము వర్ణించెను. ఆ శ్లోకమందలి కల్పన మిక్కిలి రమణీయముగా నుండుటచే ఢక్కాకవి మిక్కిలి యాశ్చర్యపడి "నీవెవ్వడ" వని యడిగెను. "అయ్యా ! నేను కాళిదాసుగారి గుఱ్ఱపునాడ" నని యతడు బదులు చెప్పెను. ఆ మహాకవియొక్క గుఱ్ఱపువాడే యట్టి కవిత్వము చెప్పగలిగినాడు. కాళిదాసెంత ప్రతిభాశాలి యైయుండునో యని భయపడి యాఢక్కాకవి చల్ల చల్లగా నాయూరువిడిచి పోయెను.
+
+భోజునిపై గోపమురాగా ధారానగరముబాసి బోయపల్లెకు బోయి యచ్చట నతడు పల్లకులు మోయుచుండెనట! కాళిదాసుని వియోగము సహింప లేక భోజుడు మిక్కిలి పరితపించి తన యాస్దానకవీశ్వరుడుగా నున్న మహాకవి కట్టి దుర్దశ వచ్చినందుకు విచారించి యాతని నెట్లైన

.Kalidasa-Charitra_by_chilakamarthi_lakshminarasimham/page_0149.txt

@@ -0,0 +1,7 @@
+పోవుటచే చంద్రుడులేని రాత్రివలె, సూర్య్లుడులేని దిస లక్ష్మివలె బర్తృవియోగముజెందిన కాంతవలె, నింద్రుడులేని దేవసభవలె, గళాహీనమై యుండెను. అది మొదలుకొని యెవనినోటను సరసమైన శ్లోకము వెడలలేదు. ఎవరిముఖమున రసవంతమైన కావ్యము జనింపలేదు. వినోదకరములైన సంభాషణములులెవు., చమత్కారములుగల సమస్యలులేవు. అట్లు కొన్ని దినములు గతించినపిదప రాజొకనాటిరేయి పూర్ణ చంద్రమండలమును జూచి లీలావతీదేవియొక్క ముఖ బింబమునుజూచి యిట్లు ప్రాకృతభాషలో పలికెను.
+
+తా॥పూర్ణచంద్రమండలమునకు నేత్రములెక్కడివి? మాటలెక్కడివి? అనంగా చందమామ దేవముఖమును నొక వేళ బోలియున్నను, దేవికున్నట్లు కన్నులులేవు. సరసమైనమాటలు లేవు. అందుచేత దేవిముఖమే చంద్రమండలము కంటె శొభావంతమైనదని భావము.
+
+ అతడు మఱునాడుదయమున గాలకృత్యములు దీర్చికొని సభకేగి యాసమస్య్లను పూరింపుమని విద్యద్బృందమునకిచ్చి "ఈ సమస్యను మీరు పూరింపజాలనిపక్షమున నాదేశమును విడిచి పోవలయును" అని కఠినముగా బలికెన్. కవులు సమస్యను దీసికొని బీతచేతస్కులై తమతమ గృహముల కరిగిరి. 
+
+ వాని యర్ధము దెలిసికొనుటకై వారు చాలతడవు విచారించిరి గాని, భోధపడలేదు అందఱుగలసి యేదో యాలోచనచేసి బాణని రాజుకడకుబంపిరి. అతడు రాజును సమీపించి వారముదినములు గడువియ్య వలసినదనియు, గడువులోపల సమస్య పూరింపని యెడల దేశము విడిచిపెట్టి తాము పోవనిశ్ఛయింప బడినదనియు జెప్పెను. రాజందుకు సమ్మతించెను. ఎనిమిదిదినములు గడిచెను. ఎనిమిదవనాతి రాత్రి

.Kalidasa-Charitra_by_chilakamarthi_lakshminarasimham/page_0151.txt

@@ -0,0 +1,9 @@
+సంపాదించి బృహస్పతి సమానులైరి. మీకందఱకు క్షేమమా! మహారాజూగారు కుశలముగనున్నారా? నేను భోజరాజదర్శనముకొఱకు ధనకాంక్షినై కాశీనుండి వచ్చియుంటిని. నేను జట్టువాడను" ఆ మాటలువిని వారందఱునవ్విబైలుదేరిరి. అందులో నొక పండితుడు వానిమాట కుత్తరము చెప్పదలంచి తమకు రాజు సమస్యనిచ్చుటయు, నది తాము పూరింపలేకపోవుటయు, నాకారణమున రాజాజ్ఞచే దేశ భ్రష్టులగుటయు దెల్పెను. సమస్య మేమిటని చారణుం డడుగ నావిద్వాంసుడని చదివెను. అదివిని చారణుండు దాని యుత్తరార్దమిట్లు పూరించెను:
+
+ సమస్యాపూరణము మిక్కిలి చమత్కారముగా నున్నదిని సంతసించి వారందఱు చారణునకు నమస్కరించి పాఱిపోవనవసరములేదని బండ్లు వెనుకకు దోలించుకొని మరల నిండ్లకుబొయి మఱునాడు రాజసభకరిగి స్వస్తివాక్యములు బలికి యుచితాసనములపై గూర్చుండిరి. అప్పుడు బాణు డిట్లనియె.."దేవా! సర్వజ్ఞడైన మీమాట నీశ్వరుడొక్కడే యెఱుగగలడు. కుక్షింభరులమైన మే మెఱుగుటెట్లు ! అయినను దోంచినట్లు సమస్యాపూరణము చేసినాము. చిత్తగింపుడు.
+
+ "తులణం అణు అణుపరఇ గ్లౌ మహచందస్సు సొక్షఏదావి. అణు ఇది బంణ యది, కహం అణుకిని తస్సప్పడిపడిచందస్సకి"
+
+ తా॥పూర్ణచంద్రుడీ మెముఖమును జోలవచ్చును కాని వానికి నేత్రములులేవు. నచోవిలా సములు లెవు. నిశ్చయముగా సరిపోలునని చెప్పు చున్నాడుకాని, పాడ్యమినాటి చంద్రు డామె మొగము నెట్లు పోలును?
+
+ అదివిని భొజుండు తన యభిప్రాయం సంపూర్ణముగా నచ్చినదని సంతసించి యది కాళిదాసుడె పూరించియుండవచ్చునని భావించి యాతడొకపూట ప్రయానదూరములో నుండవచ్చు నని యూహించి

.Kalidasa-Charitra_by_chilakamarthi_lakshminarasimham/page_0156.txt

@@ -0,0 +1,20 @@
+స్వామీ! జనకశ్యావల్లభా! ఓ ప్రభూ! అనుగ్రహింపుము అని మొఱవెట్టుచు దినముల నెన్నడు నిమిషముల వలె గడువుదునోగదా! 
+
+ అది విని మహారాజు "నీవయోధ్యాపురంబునకు బొమ్మ"ని యానతిచ్చెను. పిమ్మట శంకరకవి తనకోరిక నిట్లు దెలిపెను.
+
+శ్లో॥కదా బృందారోగ్యే విపులయముకాతీరపులినె
+ చరంతం గోవిందుని హలధరధరసుధామాదిసహితం
+ అహో! కృష్ణస్వామిన్ మధురమురళీమోహనవిభో
+ ప్రసీదేతి క్రోశ న్నిమిషమిన నేమ్యామి దినసాన్.
+
+తా॥బృందావనమందు విశాలమైన యమునా నదియొక్క యిసుకతిన్నెమీద బలరామాదులతొ గూడి చరించుచున్న గోవిందునిం! దలచుకొని "యేకృష్ణస్వామీ! మధురమురళీమోహనవిభుడా! అనుగ్రహింపుము" అని వేడుకొనుచు దినములను నిమిషములవలె నేనెప్పుడు గడుపుదునోగదా?
+
+ అది యాకర్ణించి రాజు "నీవు విరాగివై బృందావనమునకు బొ"మ్మని యానితిచ్చెను. పదపడి కాళిదాసుడు సంతోషవికసితముభావి భోజుడై భోజుని కభిముఖుడై యిట్లనియె:
+
+శ్లో॥కదా కాంతాగారే పరిమళమిళిత్పుష్పశయనే!
+ శయాన: శ్యామాయా: కుచయుగ మహం నక్షసిన
+ హర్
+ అయే స్నిగ్దే ముగ్దే! చటులనయనే! చంద్రవదనే!
+ ప్రసీదేతికోశ న్నిమిషమిన నేష్యామీ దివసాన్.
+
+ తా॥ప్రియురాలి మందిరమందు ఘుమఘుమ పరిమళించుచున్న పూలపానుపుమీద బండుకొని ప్రియురాలిని గౌగలించుకొని "యో కల్యాణీ! యోముగ్దా! యోచంచలనయనా! యోచంద్రముఖీ! యనుగ్రహింపవే" యని వేడుకొనుచు దినములను నిమిషములవలె నేనెప్పుడు గడుపుదునోకదా!

.Kalidasa-Charitra_by_chilakamarthi_lakshminarasimham/page_0172.txt

@@ -0,0 +1,11 @@
+నీవంట యపవిత్రము. ఈనూతిలొనినీళ్లపవిత్రము, ఈ శ్రాద్దమపవిత్రము నేనిప్పుడు పరిశుభ్రమైనజలము దెప్పించెద దానితో వంటచేయింపుము" అని ఆకాశగంగ నీవిధముగా స్తనము జేసెను.
+
+శ్లో॥ గంగాం వందేజగద్వంద్యాం క్షీరసాగరకామీనీం
+ భగీరధ సమానీతాం, విష్ణుపాదసముద్భావం
+
+అట్లు స్తనము చేయంగానే కుంభవృష్టిగా వర్షము గురిసినట్లు దివ్యగంగ యాకాశమునుండి దిగి వానియింట బ్రవహించెను. ఆజలముతో నందఱకు స్నానముచేయించి వంట దానితొ జేయించి శ్రాద్ధము జరిపింపుమని కాళిదాసుడు చెప్పెను. అప్పుడు కాళిదాసుని ప్రభావముచేత బితృదేవతలు పితృలోకము నుండి ప్రత్యక్షముగా దిగివచ్చి భోక్తల ముఖమున గాకుండ స్వయముగా భుజించిరి. కాళిదాస ప్రభావమునకు దక్కినభోక్తలు, చుట్టములు, భ్రాహ్మణకుమారుండు మిక్కిలి యాశ్చర్యమునొంది యతడు సాక్షాత్పరమేశ్వరుడె యని స్తముచేసి యాతనిప్రభావము దెలియక మొదటవాడిన దురూక్తులను సైరింపుమని పాదములపై బడి ప్రార్దించిరి.
+
+భోజమహరాజు దర్శనముచేసి తన ప్రజ్ఞావిశేషము నిట్లు చెప్పుకొనెను.
+ 
+ "దేవా! చిత్రలేఖమునందు నేనద్వితీయుడను ఆత్మస్తుతి యనుచితమైనను నరుడు తన్నెఱుగని చొటుల దన ప్రజ్ఞాదికము జెప్పుకొనవలసియుందును
+లోకమునందలి విచిత్రకాఱులందఱు దాము చిత్తరువు వ్రాయవలసిన మనుష్యుని విగ్రహమును గనులార జూచిగాని వ్రాయంజాలరు. నేనో, యట్టి మనుష్యరూపమును, జూడనక్కఱలేకయే తలవెంట్రుకను జూచి, దానింబట్టి యచ్చముగనున్న రూపు వ్రాయగలను.

.Kalidasa-Charitra_by_chilakamarthi_lakshminarasimham/page_0175.txt

@@ -0,0 +1 @@
+గొన్నిదినములు కాలక్షేపము సేయునప్పటికి భోజమహారాజునకు వెండియు మనంబున బశ్చాత్తాప ముదయించెను. ఉదయించినతోడనే దేశమందలి నానాభాగములకు దనసేవకులబంపి వెదకింపజొచ్చెను. ఎచ్చటను గానంబడలేదు. విలసవతీగృహంబుననె దాగియున్నాడని కొందఱు వక్కాణించిరి. ఆమెయింట లేడుగాని యనుదినమును రాత్రులయం దామె గృహంబునకు వచ్చిపోవుచుండు నని కొందఱనిని. రాజాస్ధానము రోసి,ముక్తిప్రదాయకములైన పుణ్యతీర్ధములను సేవించుటకై దేశాంతరముబోయెనని కొందఱుచెప్పిరి. పలువురు పలు తెఱంగుల బల్కుచుండుటచే నెద్దియుం దోచక భోజభూపాలుడు కృపాళుడై కాళిదాసువియోగ దు:ఖ మతిమతిశయ మగుటచే నతడు తప్పక వేశ్యా గృహంబునకు వచ్చిపోవుచుండునని నిశ్చయించి సపరివరముగా దానిగృహంబునకుజని కాళిదా సెఛ్ఛట నున్నాడని యడిగెను. "దేవా! యాతని జాడ నాకు తెలియ"దని యావెలయాలుత్తరము చెప్పెను. దానిమాటయందు విశ్వాసములేక రాజు తనలో నిట్లు తలంచెను-- "కాళిదాసుడు బ్రతికియున్నాడని నాకు నమ్మకము. బ్రతికియున్న పక్షమున దీనియింటికి రాకపోడు. దీనియందతడు బద్ధానురాగుడు. కావున దీని లోపలి గది గోడమీద నేనొక శ్లోకములో సగముభాగము వ్రాసి పోయెద. అది చూచినపక్షమున దానికి బ్ర్లత్యుత్తరము గా నతడు తక్కిన సగముశ్లోకమును బూరింపకపోడు. సమస్యాపూరణమునందతనికి నిరుపమానమైన ప్రజ్ౙ కలదు. గావున నీ సమస్య నతడే గాని పూరింపలేడు. గావున నతడు తప్పక బైలుపడును. ఇంతకన్న నిరపాయమైన

.Kalidasa-Charitra_by_chilakamarthi_lakshminarasimham/page_0180.txt

@@ -0,0 +1,3 @@
+మంచిగంధపు గఱ్ఱలతో నొక చితి సుద్దముచేయబడెను. త్వరగా నాహుతియగుటకు, నగ్నిహోత్రుని ప్రీతికొఱకు నేతికడవలు ప్రక్కన సిద్ధము చేయబడెను. "రాజ్యూంతే నరకం ధృవ" మ్మను లోకోక్తిని బట్టి రా జెంత సత్పరిపాలనము జేసినను నెఱిగియు నెఱ్లుగకయు ననేక పాపములం జేయును. గావున నామాట జ్ఞప్తికి దెచ్చుకొని భోజభూపాలుడు సకల పాపనివృత్తికొరకును, శాశ్వత మోక్షపదప్రాప్తికొఱకును, రామకధాసుధారసము ప్రబంధరూపముగా వెలయింప వలెనని యాశుకవిత్వముగా 'చంపూ రామాయణము ' రచియించి యేడుగడియ లగునప్పటికి సుందరకాండము ముగించెను. తరువాత దనకు గడువు లేదని యుద్ధకాండము ముగింపకయె మరణకాంక్షియై చితినారోహించెను. సహగమనము చేయదలచి పట్టమహిషి యగు లీలావతీదేవియు భర్తతొడిదేలోకమని మున్నుమెత్తని హంసతూలికా తల్పముమీద నాతనిప్రక్కను బండుకొనియెను. చితి దరికొల్పంభడెను. అబ్బా యనక సమ్మాయనక ముఖవిలాసము మార్చక యాదంపతులు నగ్నిహోత్రున కాహుతులైరి. తన జన్మమధ్యమునందెన్నడు నటువంటి యాహుతి తనకు దొరకదు గావున లోకాతీతమైన యట్టియాహుతి సంప్రాప్తించినందుకు మహానందభరితుడై కాంబొలు నగ్నిహొత్రుడు విజృంబించి సేవకులుబోయి నాజ్యమును గడుపాఱద్రావుచు దేదీప్యమాన ప్రభలతో వెలిగి యత్యల్పకాలమున దంపతులను భస్మావశిష్టులు జేసెను. 
+
+ ఆవిధముగా సకల కవికులచక్రవర్తియగు కాళిదాసుండ స్తమింప రాజకులభూషణుడును, విద్వజ్ఞన కల్పవృక్షమును, విద్యావినొదినియు, దానకర్ణుడును, దయామయస్వరూపుడును, పండిత బాంధవుడును నైన భోజరాజు స్వర్గస్ధుడై, మృతినొందియు జీవించియుండెను.

Akkanna_Maadannala_Charitra_Vedamu_Venkataraya_Sastri/meta.json

@@ -0,0 +1,329 @@
+{
+  "status": "done",
+  "saved": 107,
+  "total_pages": 146,
+  "filename": "Akkanna Maadannala Charitra Vedamu Venkataraya Sastri.pdf",
+  "pages": {
+    "6": {
+      "quality": 4
+    },
+    "8": {
+      "quality": 4
+    },
+    "9": {
+      "quality": 4
+    },
+    "10": {
+      "quality": 4
+    },
+    "11": {
+      "quality": 4
+    },
+    "13": {
+      "quality": 4
+    },
+    "14": {
+      "quality": 4
+    },
+    "15": {
+      "quality": 4
+    },
+    "16": {
+      "quality": 4
+    },
+    "17": {
+      "quality": 4
+    },
+    "18": {
+      "quality": 4
+    },
+    "19": {
+      "quality": 4
+    },
+    "20": {
+      "quality": 4
+    },
+    "21": {
+      "quality": 4
+    },
+    "22": {
+      "quality": 4
+    },
+    "23": {
+      "quality": 4
+    },
+    "24": {
+      "quality": 4
+    },
+    "25": {
+      "quality": 4
+    },
+    "26": {
+      "quality": 4
+    },
+    "27": {
+      "quality": 4
+    },
+    "28": {
+      "quality": 4
+    },
+    "30": {
+      "quality": 4
+    },
+    "33": {
+      "quality": 4
+    },
+    "34": {
+      "quality": 4
+    },
+    "35": {
+      "quality": 4
+    },
+    "37": {
+      "quality": 4
+    },
+    "38": {
+      "quality": 4
+    },
+    "39": {
+      "quality": 4
+    },
+    "40": {
+      "quality": 4
+    },
+    "41": {
+      "quality": 4
+    },
+    "42": {
+      "quality": 4
+    },
+    "43": {
+      "quality": 4
+    },
+    "44": {
+      "quality": 4
+    },
+    "45": {
+      "quality": 4
+    },
+    "46": {
+      "quality": 4
+    },
+    "48": {
+      "quality": 4
+    },
+    "51": {
+      "quality": 4
+    },
+    "52": {
+      "quality": 4
+    },
+    "53": {
+      "quality": 4
+    },
+    "54": {
+      "quality": 4
+    },
+    "55": {
+      "quality": 4
+    },
+    "56": {
+      "quality": 4
+    },
+    "57": {
+      "quality": 4
+    },
+    "59": {
+      "quality": 4
+    },
+    "61": {
+      "quality": 4
+    },
+    "62": {
+      "quality": 4
+    },
+    "63": {
+      "quality": 4
+    },
+    "64": {
+      "quality": 4
+    },
+    "65": {
+      "quality": 4
+    },
+    "66": {
+      "quality": 4
+    },
+    "68": {
+      "quality": 4
+    },
+    "69": {
+      "quality": 4
+    },
+    "70": {
+      "quality": 4
+    },
+    "71": {
+      "quality": 4
+    },
+    "72": {
+      "quality": 4
+    },
+    "73": {
+      "quality": 4
+    },
+    "74": {
+      "quality": 4
+    },
+    "75": {
+      "quality": 4
+    },
+    "76": {
+      "quality": 4
+    },
+    "78": {
+      "quality": 4
+    },
+    "81": {
+      "quality": 4
+    },
+    "83": {
+      "quality": 4
+    },
+    "84": {
+      "quality": 4
+    },
+    "85": {
+      "quality": 4
+    },
+    "86": {
+      "quality": 4
+    },
+    "87": {
+      "quality": 4
+    },
+    "89": {
+      "quality": 4
+    },
+    "90": {
+      "quality": 4
+    },
+    "91": {
+      "quality": 4
+    },
+    "92": {
+      "quality": 4
+    },
+    "93": {
+      "quality": 4
+    },
+    "94": {
+      "quality": 4
+    },
+    "96": {
+      "quality": 4
+    },
+    "97": {
+      "quality": 4
+    },
+    "98": {
+      "quality": 4
+    },
+    "100": {
+      "quality": 4
+    },
+    "102": {
+      "quality": 4
+    },
+    "103": {
+      "quality": 4
+    },
+    "104": {
+      "quality": 4
+    },
+    "105": {
+      "quality": 4
+    },
+    "106": {
+      "quality": 4
+    },
+    "109": {
+      "quality": 4
+    },
+    "110": {
+      "quality": 4
+    },
+    "111": {
+      "quality": 4
+    },
+    "112": {
+      "quality": 4
+    },
+    "113": {
+      "quality": 4
+    },
+    "116": {
+      "quality": 4
+    },
+    "117": {
+      "quality": 4
+    },
+    "118": {
+      "quality": 4
+    },
+    "119": {
+      "quality": 4
+    },
+    "121": {
+      "quality": 4
+    },
+    "123": {
+      "quality": 4
+    },
+    "125": {
+      "quality": 4
+    },
+    "126": {
+      "quality": 4
+    },
+    "128": {
+      "quality": 4
+    },
+    "129": {
+      "quality": 4
+    },
+    "130": {
+      "quality": 4
+    },
+    "131": {
+      "quality": 4
+    },
+    "133": {
+      "quality": 4
+    },
+    "135": {
+      "quality": 4
+    },
+    "136": {
+      "quality": 4
+    },
+    "137": {
+      "quality": 4
+    },
+    "138": {
+      "quality": 4
+    },
+    "139": {
+      "quality": 4
+    },
+    "140": {
+      "quality": 4
+    },
+    "141": {
+      "quality": 4
+    },
+    "143": {
+      "quality": 4
+    }
+  }
+}

Akkanna_Maadannala_Charitra_Vedamu_Venkataraya_Sastri/page_0006.txt

@@ -0,0 +1 @@
+All Rights Reserved.

Akkanna_Maadannala_Charitra_Vedamu_Venkataraya_Sastri/page_0008.txt

@@ -0,0 +1,5 @@
+అవతారిక</p> 
+
+ఈ యాంధ్రమంత్రులంగూర్చి ఎవరును విపులముగా వ్రాయలేదు. అందులకై ప్రారంభింపఁగా నాకు వీరిచరిత్ర ఒక ప్రకారము గా దొరకలేదు. సర్కారు పండితుఁడు రచించిన ఔరంగజేబు చరిత్రమున అచ్చటచ్చట కొంతగలదు. అతఁడు సయితము ప్రాచీన దాక్షిణాత్యచరిత్రకారుల గ్రంథములను పరిశీలించినట్లు లేదు. ఈభావమునే వెల్లడించుచు, తానాషా, అక్కన్న మాదన్నలలో ఎట్టిదోషమును లేదనియు ఔరంగజేబు సామ్రాజ్యకాంక్షచే వారిపై అసత్యమును ఆరోపించేను ప్రొఫెసర్ అబ్దుల్‌మజీద్‌సిద్దికిగారు ఒక వ్యాసమును ఆంగ్లమున రచించియున్నారు. [హైదరాబాద్ అకాడమీ జర్నల్] భారతీయ పరిశోధకమండలి, పూనా, వారు ప్రకటించిన ‘గోల్కొండ్త కుతూబ్‌శాహీ’ గ్రంథమున, మెకంజీదొర వారి స్థానికచరిత్రలనుండి కొంతయు, ‘హదికత్-ఉల్-అలామ్’ అనుగ్రంథమునుండి కొన్ని ప్రకరణములును కలవు. మదరాసు విశ్వవిద్యాలయ సంస్కృతాచార్యులు శ్రీ డాక్టరు రాఘవ గారు, డాక్టరు సి. కున్‌హరాజాగారికి మిత్రులు సమర్పించిన సంపుటములో తానాషా గురువు బడే అక్బర్ షా శృంగారమంజరినిగుఱించి యొకవ్యాసము వ్రాయుచు తానాషానుగుఱించి వ్రాసియున్నారు. ఇటీవల శృంగారమంజరినే ప్రకటించినారు.
+
+డచ్చిరచయిత హవార్టు వీరింగూర్చి వ్రాసియున్నాఁడు. వీరు మొదట 1666 లో సయ్యద్ ముస్తఫా (తర్వాతి మీర్

Akkanna_Maadannala_Charitra_Vedamu_Venkataraya_Sastri/page_0009.txt

@@ -0,0 +1 @@
+జుమ్లా) అనువానికడ గుమాస్తాలుగా 10 గిల్డర్సు జీతమున ప్రవేశించిరి. వీరిలో మాదన్న ఉపాయశాలి, అక్కన్న కొంతతొందర పడువాఁడు. వీరివలననే మీర్‌జుమ్లా గోలకొండను వదలెను. తర్వాత మాదన్న ‘సూర్యప్రకాశరావు’ బిరుదముతో సర్వాధికారమును వహించియుండగా సుల్తాను అంతటిని ఆతనిపై

Akkanna_Maadannala_Charitra_Vedamu_Venkataraya_Sastri/page_0010.txt

@@ -0,0 +1 @@
+వదలి తానుమాత్రము 75000 డాలరులు గ్రహించి ఆనందించుచుండెనఁట. మాదన్న పర్షియను హిందూస్థానీలలో పండితుడట. ఆతని బంగారుపల్లకీ పోవుచుండఁగా వీథులలో నెల్లవారును లేచి నిలిచి గౌరవించుచుండిరఁట. డచ్చివారిని చాలమర్యాదగా మాదన్న చూచి హవార్టుకు దర్శనము సైత మొసంగెనఁట.

Akkanna_Maadannala_Charitra_Vedamu_Venkataraya_Sastri/page_0011.txt

@@ -0,0 +1,3 @@
+ఇట్లు ఎంతేనియు సామగ్రికలదు. చర్చించి వ్రాయుటకు చాలకాలము పట్టును గాన ప్రస్తుతము దొరకిన విషయములనే సామాన్య పాఠకలోకముకొఱకు నవలవలె ఈ వచనగ్రంథమును 1949 లో రచించితిని. ఇందు కొంత సంగ్రహించితిని.
+
+ 15 - 5 - 1962. వేదము వేంకటరాయశాస్త్రి.

Akkanna_Maadannala_Charitra_Vedamu_Venkataraya_Sastri/page_0013.txt

@@ -0,0 +1 @@
+ఇందలి చిత్రపటములను ప్రకటించుట కనుమతించిన ప్రభుత్వమువారికి మాకృతజ్ఞతలు.

Akkanna_Maadannala_Charitra_Vedamu_Venkataraya_Sastri/page_0014.txt

@@ -0,0 +1,3 @@
+“హిందువుగాని మహమ్మదీయుఁడుగాని, ఎవఁడైనను ఈ కాగితమును చదివి ఇందులోని విషయమును విశదీకరించు వానికి అబుల్‌హసౝ తానాషాసుల్తాౝబహద్దరువారు గొప్ప యుద్యోగమిచ్చి చాలగౌరవము చేయఁగలరు. ఎవరైనను చదువఁగలిగినవారు వచ్చి చదువవచ్చును.” అని గోలకొండ పట్టణము వీథులలో నొకదినము దండోరా వినవచ్చుచుండెను. వెట్టివాఁడొకఁడు డప్పువాయించు చుండఁగా, తెల్లని, అక్షరములు కనఁబడని, కాగితమును చూపుచు నతనివెంట రాజభటులును వారితో నొక యుద్యోగస్థుఁడును పోవుచుండిరి. ఆ కాగితమును చూచి అదేదోహాస్యమని కొందఱు నవ్వుచుండిరి. కొందఱు అందేమో వాస్తవముగా విశేషము కలదని చూచుచుండిరి. వీథులలో నిదియొక వేడుకగానుండెను.
+
+ఈతెల్లని కాగితము ఔరంగజేబుపాదుషా గోలకొండ సుల్తానునకుపంపిన ‘ఇనయత్‌నామా’ అనఁగా కుశలప్రశ్నలు వేయుజాబు. పాదుషాయెుక్క రాయబారి అంతకు మూఁడు నెలలక్రింద దానినితెచ్చి గోలకొండసుల్తానైన తానీషా (తానాషా) గారికిచ్చి జవాబుకోరియుండెను. అది అక్షరములు లేని తెల్లని కాగితము. ఐనను చదువుఁడని తానాషా తన వజీ

Akkanna_Maadannala_Charitra_Vedamu_Venkataraya_Sastri/page_0015.txt

@@ -0,0 +1,5 @@
+ర్లను ఉద్యోగులను అందఱను అడిగెను. ఎవరును చదువలేక పోయిరి. కాని అది వట్టి కాగితగమని ఎవరును సాహసించి చెప్పలేకపోయిరి. దర్బారులో నెవరును చదువలేక పోఁగా సుల్తాను ఊరిలో నెవరైన చదువఁగలరా విచారింపుమని కొత్వాలును నియమించెను. ఎవరును కనఁబడలేదు. తుదకు ఇంటింటి కడను డప్పువాయించుచు చౌబుదారులనఁబడు బంట్రౌతులు గోలకొండలోని పండ్రెండు పెద్దవీథులలో తుడుము కొట్టసాగిరి. మూఁడు నెలలుగా తాసా వాయించుచుండినను ఎవరును ముందునకు రాలేదు. వాడుక ప్రకారము వారు ప్రతిదినమును వాయించుచునే యుండిరి. అదియే నాటి దండోరా.
+
+దండోరా ఒక గొప్ప భవనము కడకువచ్చి నిలిచినది. ఆయింటి యజమాని సయ్యదుముజఫరు అను నేనాపతి. దండోరా వినఁగానే ఆయింటినుండి యొకఁడు ఆ చౌబుదారుల నాయకుని లోపలికి పిలిచెను. నాయకుని జమాదారని అందురు. జమాదారు లోన వరాండాలో ప్రవేశింపఁగానే అచ్చటి తిన్నెల మీఁద కూర్చుండి లెక్కలు వ్రాయుచుండిన ఇరువురు బ్రాహ్మణ యువకులు నౌకరుమూలముగా నాకాగితమును అందుకొనిరి. ఒకరుమార్చి ఒకరు దానిని చూచి తమలో తామేదోచెప్పుకొని వెంటనే తమయజమానుని కడకు పోయిరి.
+
+యువకులు ― సలాం దివాౝబహద్దర్‌గారికి. ఈ కాగితమును మేము చదువఁగలము

Akkanna_Maadannala_Charitra_Vedamu_Venkataraya_Sastri/page_0016.txt

@@ -0,0 +1,5 @@
+వారి యజమాని ముజఫరుసేనాపతి ఆశ్చర్యపడెను. ‘మూఁడు నెలల నుండియు ఈజాబును ఎవరును ఈ గోలకొండలో చదువలేక వీరు దండోరా వాయించుచు తిరుగుచున్నారు గదా, మీరు ఇంత చిన్నవారుగా నున్నారు, నిన్న గాక మొన్న నౌకరిలో చేరినారు, అప్పడే ఇటువంటి జాబు చదువఁగలమని చెప్పచున్నారు, అటువంటి జ్ఞానమున్నదా మీకు, ఆశ్చర్యముగా నున్నదే!’ అని.
+
+యువకులు ― సాహేబ్, తమ యనుగ్రహ ముండిన ఇంకను ఎన్నేనియు చేయఁగలము. నియోగులము. మాది ఓరుగల్లు. మాతండ్రిగారు మాకు ఎన్నియో విద్యలు నేర్పినారు. మామాతృభాషలగు సంస్కృతాంధ్రములే గాక అరబ్బీ ఫారసీభాషలను నానావిధములైన లిపులను నేర్పినారు. మన భారతదేశములో ఒక్కొక్కరును నాలుగైదు భాషలు నేర్చుకొన్నగాని రాజకీయోద్యోగములు దొరకవుగదా. తర్వాత, దర్బారులో ఎవరికిని సాధ్యముగాని లెక్కలన్నియు మేము తయారు చేయఁగలము. ఎటువంటి అసాధ్యమైన రాచకార్యమైనను తమవంటి ప్రభువులు దయదలఁచిన క్షణములో సాధింపగలము.
+
+ముజఫరు ― అచ్ఛా, చాలసంతోషము. మీరు తెలుఁగువారు, నియోగులు. చాల బుద్ధిమంతులు. విూకు ఇంతటి సామర్థ్యము తల్లికడుపు నుండియే వచ్చును కాఁబోలు. మంచిది మఱి ఆజాబు చదువుఁడు, వినోదము చూతము.

Akkanna_Maadannala_Charitra_Vedamu_Venkataraya_Sastri/page_0017.txt

@@ -0,0 +1,9 @@
+యువకులు ― ఇది చాల రహస్యమైన విషయము. సుల్తానువారి సన్నిధిలో చదువఁదగినది.
+
+సేనాపతికి ఈజవాబు కొంత యతృప్తిని కలిగించినది. అతఁడొక క్షణము ఆలోచించి ‘అటులైన మనము రేపు సుల్తానువారి దర్శనమునకు పోదము. ఈ దినము మనకు ఇచ్చట తొందరపని యున్నది గదా’ అని యనెను.
+
+ఆ యువకులకు ముజఫరు మాటలలో ఏదో సందేహము తోఁచినది. వారు ఒకరి నొకరు చూచుకొనిరి. ఆచూపులలోనే వారి యభిప్రాయము ‘ఈ మహానుభావుఁడేదో అడ్డుదారి తీయుచున్నాఁడే! ఈతని కప్పుడే మనమీఁద అసూయ జనించినది.’ అనున ట్లుండెను. ఆ యువకులు పైయెత్తు ఎత్తిరి. ‘సర్దారు చిత్తము. మరి దండోరావారు ఈ విషయము సుల్తానువారికి నివేదించిన వా రేమనుకొందురోగదా? అని దండోరా జమాదారును కనుగీటెను.
+
+జమాదారు ― సర్దార్ సాహేబ్, సుల్తానువారి పనికన్న మనకు వేఱుపని యేమి ముఖ్యము. సుల్తానువారికి ఈ సంతోషవార్త మొదట నివేదించి తర్వాత మనపని చూచుకొనుట మంచిది. ఈ యాలస్యమునకు వారు సహింపలేరు సాహేబ్.
+
+ముజఫరు ఆలోచించెను―‘ఈజమాదారు వదలఁడు. ఈ తెలుఁగు యువకులు అసాధ్యులుగా నున్నారు. ఏమిగతి? కానీ చూతము గాక,’ అని, వారితో నిట్లనెను ― “ఓహో! ఆలా

Akkanna_Maadannala_Charitra_Vedamu_Venkataraya_Sastri/page_0018.txt

@@ -0,0 +1,5 @@
+గా. అచ్ఛా, అచ్ఛా. అట్లయిన మనము సుల్తానువారి దర్శనమునకే ముందుపోదము. దండోరా జమాదార్, నీవు ముందుగా పోయి సుల్తానువారికి మా సలాములు చెప్పి, ‘పాదుషావారు పంపిన జాబు చదువఁగల గుమాస్తాలు, ఇరువురు బ్రాహ్మణయువకులు ఓరుగంటి నుండి వచ్చియున్నారు. మా కొలువులో నున్నారు. వారిని మేమే సుల్తానువారి దర్శనమునకు తెచ్చుచున్నాము’ అని మనవి చేయుము. మేము, ఇదుగో ఇప్పడే వచ్చుచున్నాము.”
+
+వెంటనే ఊరంతయు పుఖారేర్పడెను. చాల నేర్పరులైన గుమాస్తాలు ముజఫరుసాహేబువద్ద చేరియున్నారని అందఱును చెప్పుకొనసాగిరి. కబురందఁగానే సుల్తాను వెంటనే ఆయువకులను తోడితెమ్మని పరుగుబంట్రౌతును పంపెను. ఇఁక తప్పదని అక్కన్నమాదన్నలను వెంటబెట్టుకొని ముజఫరు దర్బారునకు పోయెను.
+
+గోలకొండ గొప్పపర్వతదుర్గము. కొండకు క్రింద మొదటి దర్వాజాకడనుండు తిన్నెలకడ దాదాఁపు తొంబదిలేక వంద యడుగుల యెత్తు గోడలవిూఁద గండభేరుండపక్షులు చిత్రితములై యున్నవి. నేఁడును యాత్రికులు చూడవచ్చును. దర్వాజాకు ఆనుకొనియుండు తిన్నెలపై కూర్చుండి మాటలాడిన యెడల ఆశబ్దము పైకిపోయి కొన్నినిముసములు

Akkanna_Maadannala_Charitra_Vedamu_Venkataraya_Sastri/page_0019.txt

@@ -0,0 +1 @@
+ప్రతిధ్వనించుచుండును. సింహద్వారము దాఁటగానే కొండ యడివారముమొదట మఱియొక దర్వాజా కలదు. దానికి ముందు పెద్దమంటపము; అందు కిటికీలులేవు గాని లోన వెలుతురు కలదు. అటనుండి మెట్లెక్కి పోవలయును. ఆకొండ యంతయు దుర్గాకృతిని రహస్యగృహముల చేతను వానికి వలసిన నీటి సదుపాయముల చేతను అమర్పఁబడి నేటికిని చూపరుల కాశ్చర్యము కలిగించుచున్నది. ఏచోటినుండి ఏచోటికి పోవుటకు ఎచ్చటెచ్చట రహస్యమార్గము కలదో కొలఁది రక్షకులకు మాత్రమే తెలియును. నాలుగైదు అంతస్థులు దాఁటిన యనంతరము తానీషామందిరము కొండ నెత్తముననున్నది. అచ్చట స్థలము కొంతవిశాలము. ఆమందిరమున నడుమ పెద్ద కొలువు మంటపమును, దాని కిరువైపుల రెండు గదులు, దీని కెక్కుటకు ముందుభాగమున రెండువైపుల ఎదురెదురుగా పదిమెట్లు మంటపమధ్యభాగమున కలసి సింహాసనమున కెదురుగానుండును. దీనికిపైన మరియొక మంటపము, దానికిపైన ఇరుకుమెట్లచే పోదగినది బోడిమేడ. అచ్చట మెట్లకుపైన నొక యెత్తునివేశమును దానిపై సుల్తాను కూర్చుండుటకుస్థలమును ఏర్పరుపఁబడియున్నవి. అచ్చట సుల్తాను కూర్చుండినయెడల గోలకోండ దుర్గమంతయు నాతనికి కనఁబడుటయే గాక చుట్టువైపుల పదిమైళ్ల దూరము వఱకు కనఁబడును. ఆ దృశ్యము చూచుటకు నేఁడే ఎంతో ఆనందకరముగా నుండఁగా నాఁడు సజీవమై యుండినప్పడు చూచినవారిదే భాగ్యము.

Akkanna_Maadannala_Charitra_Vedamu_Venkataraya_Sastri/page_0020.txt

@@ -0,0 +1,5 @@
+నాఁడు తానాషాసుల్తాను మొదటి మంటపముననే దర్బారు తీరియుండెను. అవిూరులు, వజీరులు, ఉమ్రాలు, ఫౌజుదార్లు, వారివారి పరివారము, తెలుఁగుదొరలు, జోదులు, విదేశీయులు, ఎల్లవారును వారివారి స్థలములలో కూర్చుండియు నిలువఁబడియు నుండిరి. సిపాయీలు దర్వాజాలకడ విచ్చుకత్తులతోను ఈఁటెలతోను జాగరూకులై, వచ్చుచు పోవుచు నున్నవారిని నిదానించి చూచుచుండిరి. దర్బారులో సుల్తాను ప్రక్క మొగలాయీపాదుషా ఔరంగజేబు పంపిన రాయబారి కూర్చుండి యుండెను.
+
+మొగలాయి రాయబారి ఇట్లు మాటలాడు చుండెను. ― ‘తానాషాసుల్తాౝబహద్దరుగారు, మాయేలినవారు ఔరంగజేబు అలంఘీరు పాదుషావారు మమ్ము గోలకొండకు పంపి కొన్ని నెల లైనవి గదా. మేము తెచ్చినజాబును ఇప్పటికి ఎవరును చదువలేదు గదా. దర్బారులోనే లేనప్పుడు దూరపు పరగణాలలోను గ్రామములలోను ఎవరుండఁగలరు? మాకు సెల విప్పించిన మేము మరలి పోయి పాదుషావారికి ఈవిషయమును నివేదింపఁగలము—గోలకొండలో ఇట్టి జాబులు చదువఁగలవారు గాని వ్రాయఁగలవారు గాని లేరని.’
+
+తానాషా ― (ప్రశాంతముగా) రాయబారిభాయిగారు, తొందరపడ వలదు. మాదేశము పెద్దది. చాల దూరము వ్యాపించి యున్నది. అందువలన చక్కని ముసద్దీలను దూర

Akkanna_Maadannala_Charitra_Vedamu_Venkataraya_Sastri/page_0021.txt

@@ -0,0 +1,7 @@
+ములలోనుండువారిని కనిపట్టుటకు కాలము పట్టుచున్నది. దొరకకపోరు; మేధావులున్నారు.
+
+సభలో సుల్తానునకు చెంతనేయుండిన యొక ముసలి వజీరు అబ్దుల్ రజాక్‌లారీ యనునతఁడు ఇట్లనెను. ‘సుల్తాన్బహద్దర్, మనకు కొంత నెమ్మది కావలెను. మనయీ యాంధ్రదేశము, సుల్తానువారు సెలవిచ్చినట్లుగా, చాల విస్తీర్ణమైనది. శ్రీకాకుళము మొదలు పుదుచ్చేరి వఱకు మూల మూలలకు, అన్ని ఠాణాలకు, మనుష్యులు పోయియున్నారు. తెలంగాణములో నిత్యము దండోరా వేయుచున్నాము. ఈదేశములో హిందువులు మహమ్మదీయులు అందఱును బుద్ధిమంతులు. ఎవరో దొరకకపోరు.’
+
+ఇట్లు వీరు మాటలాడుచుండఁగానే పహరాజవాను వచ్చి మోకాళ్లమీఁద నిలిచి ఖుర్నీషుసలాములు చేసి, ముజఫరుసేనాపతిగారును వారితో ఆజాబును చదువగల వారిగుమాస్తాలును వచ్చియున్నారని నివేదించును. సుల్తానువారి యుత్తరు వైనంతనే ప్రభువు కొలువునకు, ముజఫరుముందు నడచుచుండ ఆయాంధ్రయువకులు వెంటనంటి పోయిరి. కొలువు కూటము చేరి నంతనే అందఱ చూపులును ఆయువకుల విూఁదనే పడినవి. వీరేదో యాశ్చర్యకరమైన పని చేయఁబోవుచున్నారని సభ్యులును పరివారమును తలంచుచుండిరి.
+
+ఆయువకుల వేషము చాల వినీతముగా నుండెను. — దోవతియు, పొడుగుచొక్కాయయు పైన సన్నని యంగవస్త్ర

Akkanna_Maadannala_Charitra_Vedamu_Venkataraya_Sastri/page_0022.txt

@@ -0,0 +1,11 @@
+మును నెత్తిన తిలక్‌టోపీవంటి టోపియు, మొగమున గీరు నామములును. వారు దూరమునుండియే మోకాళ్లపైనిల్చి సుల్తానునకు సలాములు చేసిరి. ముజఫరు సలాముచేసి, ‘జగద్రక్షకా, వీరే ఆతెలంగీ పంతుళ్లు’ అని విన్నవించెను. సుల్తానునకు వారినిచూడఁగనే ఏదో చెప్పరాని యానంద మేర్పడిన ట్లుండెను; వారిని చెంతకు పిలిచెను. చూపులోనే భావము గ్రహించిన ఆసోదరులు సింహాసనము చెంతకు పోయి నిలిచిరి. మరల సలాములు చేసి వినమ్రులై నిలువఁబడిరి,
+
+తానాషాసుల్తాను వారిని నిదానించి చూచి ఇట్లనెను― ‘మీసామర్థ్యమును గుఱించి మేము ఇప్పడే విన్నాము. ఇంత చదివినవారు మాదర్బారులో ఉండవలెను. మంచిది. ఎవరురా, ఆ ఇనయత్‌నామా తెండి.’ అని పాదుషా పంపిన జాబును తెమ్మనెను. ఇంతలో తానాషావారిని ‘విూ పేరేమి?’ అని యడిగెను.
+
+యువకులు ― మహాప్రభూ, క్షమింపవలెను, మాహిందువుల యాచారము, ఎవరును తమపేరు తామే చెప్పుకొనరాదు.
+
+తానాషా ― సెభాష్. అది మీసంప్రదాయము.
+
+ముజఫరు ― ఈయన అక్కన్న పంతులుగారు, ఈయన మాదన్న పంతులుగారు,
+
+తానాషా ― అచ్ఛా చాలసంతోషము. అన్నదమ్ములు ఒక్కపోలికగా ఉన్నారు.

Akkanna_Maadannala_Charitra_Vedamu_Venkataraya_Sastri/page_0023.txt

@@ -0,0 +1,8 @@
+
+అక్కన్న ― మహాప్రభువులవారి యనుగ్రహము కలుగుట భగవంతుని యనుగ్రహము కలుగుటయే. ఏలినవారి దర్శనమైన సంతోషములో మాకు నోట మాటలుకూడ సరిగ వచ్చుట లేదు ప్రభూ.
+
+మాదన్న ― జగద్రక్షకా, తమయనుగ్రహము కలిగిన నేఁడే మాజన్మమునకు మంచిరోజు. ఏలినవారికి ప్రియముగా నౌకరిచేసి మా రక్తమాంసములు గోలకొండకును ఈయాంధ్ర సామ్రాజ్యమునకును ధారపోయుటకు సిద్ధముగా నున్నాము. ఏదినము అట్టి సందర్భముకలుగునో నాఁడే మాజన్మము పావనము అగును. మావలన పనిగొనుము మహాప్రభూ.’
+
+అబ్దుల్‌రజాక్‌లారీ ― అచ్ఛా, ఆచ్ఛా. చక్కఁగా చెప్పినారు మాదన్నపంతులుగారు. ఈగోలకొండకు మీరు రక్తమాంసములు ధారపోయుదురేని మేము మాప్రాణమును శరీరమును అర్పింపఁగలము. అల్లాకటాక్షము చక్కఁగా నుండునెడల ఇటువంటిరాజభక్తియు దేశభక్తియు గల రాజ్యమును ఆ రావణాసురుఁడు కూడ పట్టలేఁడు. విూ వంటివారు మాకు అవశ్యముగా న్నేహితులుగా నుండవలెను.
+
+తానాషా ― అచ్ఛా, అచ్ఛా. మనకు అందఱును స్నేహితులే. అందఱును అన్నలును తమ్ములును. మాదికూడ సామాన్యప్రాణమే. భగవంతుని వేడుక కొఱకు మేము ఇచ్చట సింహాసనముపై నున్నాము. ఈప్రపంచమంతయు ఒక ఆశ్చర్యము, సందేహము, మోసము, తమాషా, గమ్మత్తు. మన

Akkanna_Maadannala_Charitra_Vedamu_Venkataraya_Sastri/page_0024.txt

@@ -0,0 +1,7 @@
+మెందులకు పుట్టితిమో, ఏమికానున్నామో, ఎక్కడికిపోఁగలవెూ, ఎప్పడుపోఁగలమో, ఎట్లుపోఁగలమో, ప్రాణమేమి, ఆత్మయేమి — ఏమియు తెలియదు. ఇదంతయు తెలిసినట్లు కొందఱు అభినయము చేయుచుందురు. అదియొక టక్కు. అందుచేత మనము ప్రాణముతోనుండు నీనాలుగు దినములును సంతోషముగా నుందము. ‘భాయి భాయి’గా సోదరస్నేహము నెఱపుకొందము. ఎవరికిని కష్టముండరాదు. సాధ్యమైనయెడల నలువురకు ఉపకారము చేయుదము. ఎవరికాలము వచ్చినప్పడు వాఁరు పోఁగలరు, మీఋషులు చెప్పునది అదే. మాసూఫీల వేదాంతమును అదే.
+
+అక్కన్నమాదన్నలు ఆశ్చర్యపడిరి. ‘తాము గొప్ప వేదాంతి మహాప్రభూ’ అని పలికిరి. ఈసంభాషణయంతయు ముజఫరునకు అతని తోడివజీరును మహల్దారు ఉద్యోగియు నైన మూసాఖానునకును ప్రియముగా నుండలేదు. వారు, ‘నౌకరు లింకను ఆ ఇనయత్‌నామాను తేలేదే’ యని వేదనపడుచుండిరి. పాదుషావారి రాయబారి, తానాషా వాక్యములలో ఔరంగజేబుపై దూషణ ఏమైనను ధ్వనించుచున్నదా యని ఆలోచించుచుండెను. ఇంతలో నౌకరులు ఆజాబునుతెచ్చిరి. ముజఫరు దాని నందుకొని సుల్తానుముందు నిలువఁబడెను.
+
+తానాషా ― దయచేసి చదువుఁడు
+
+మాదన్న ఆ తెల్లని కాగితమును గ్రహించి, ‘మహాప్రభూ ఇందలి విషయములు చాల రహస్యములు. తమకు మాత్రమే తెలియవలెను.’ అనెను.

Akkanna_Maadannala_Charitra_Vedamu_Venkataraya_Sastri/page_0025.txt

@@ -0,0 +1,7 @@
+తానాషా ― అచ్ఛా, అటులైన మా‘కులయత్ ఖానా’కు పోదము. అని లేచెను. కులయత్‌ఖానా యనఁగా నాంతరంగిక గృహము. సుల్తాను అక్కన్నమాదన్నలు అంగరక్షకులును మాత్రమే మేడమీఁదికి పోయిరి. ముజఫరునకు నెత్తిన పిడుగు పడినట్లు ఆయెను. తన గుమాస్తాలేమి సుల్తానుతో అంతరంగిక గృహమున ముచ్చటించుటయేమి! ఈయువకులకు జరుగు ఈమర్యాదయంతయు నాతనికి కనుకుట్టుగా నుండెను. తనకుకూడ వెంటపోవలయునని కోరిక యున్నదిగాని సుల్తాను యొక్క ఆజ్ఞలేనిదే పోరాదు. ఈయావేగమునకు కారణము మున్ముందు తెలియును.
+
+కులయత్ ఖానాలో ప్రవేశించిన వెంటనే మాదన్న ― ‘జగత్ప్రభూ తమకొక వేడుక చూపెదము’ అని, నౌకరును చూచి ‘ఒక గళాసునీరు’ అనెను. నీరురాఁగా ఆకాగితముపై చల్లెను. వెంటనే నల్లనియక్షరములు కనఁబడసాగినవి,
+
+తానాషా ― ఏమి యాశ్చర్యము! అక్షరములున్నవి, కనఁబడుచున్నవి.
+
+మాదన్న ― వట్టి క్షేమసమాచారము. ప్రభూ ఇది తెల్లసిరావ్రాఁత, అందుచేత తెలియలేదు. దీని రహస్యము మాతండ్రిగారు మాకు చిన్నప్పుడే బోధించినారు. ఆలంఘీరు పాదుషా దీనిని పంపుటలో గోలకొండ దర్బారులో ఎటువంటివా రున్నారని పరీక్షించు నట్లున్నది. మహాప్రభూ మన రాష్ట్రమునకు వారివలన ఉపద్రవము ఎన్నటికైన తప్పదు, బిజా

Akkanna_Maadannala_Charitra_Vedamu_Venkataraya_Sastri/page_0026.txt

@@ -0,0 +1,11 @@
+వూరుమీఁద మొగలాయీలు బలముగ యుద్ధసన్నాహములు చేయుచున్నారు. బిజాపూరు పడిపోయిన మనవంతు తప్పదు. చాల జాగ్రత్త వహింపవలయును.
+
+తానాషా ― ఔను. విూమాట నిజమే. ఔరంగజేబు మనయాంధ్రదేశమును మ్రింగవలయునని యున్నాఁడు. మా సర్దారులు బుద్ధిలేక తమలో తాము జగడ మాడుచున్నారు. కానిండు ఆలోచింతము.
+
+మాదన్న ― మహాప్రభువు గారితో పదిమాటలేల ? మేము తమ చిత్తమునకువచ్చునట్టి నౌకరులము.
+
+తానాషా ― అచ్ఛా. అదే మాకు కావలెను. ముందు ఆలోచింతము. ఇప్పుడు ఈజాబునకు బదులుజాబు తయారు చేయుఁడు.
+
+మాదన్న వెంటనే తన చొక్కా జేబునుండి ఏదోపొడి తీసి నీటిలోరంగరించి ఆసిరాతో మఱియొక కాగితముపైవ్రాసి పాదుషాకు జవాబు తయారుచేసి సుల్తానునకు చూపెను. తానాషా సంతోషించి దర్బారులోనికి వచ్చెను. అక్కన్న మాదన్నలు పరమానందభరితులై ఒకరినొకరు చూపులతో మాత్రమే హెచ్చరించుకొనుచు సుల్తానువెంట దర్బారులోనికి పోయిరి.
+
+మొగలాయి రాయబారిని చూచి, తానాషా― ‘రాయబారిభాయి ఇదుగో తమకు జవాబు. విూరు దీనిని పాదుషా వారికి అందఁజేయుఁడు’ అనెను.

Akkanna_Maadannala_Charitra_Vedamu_Venkataraya_Sastri/page_0027.txt

@@ -0,0 +1,8 @@
+
+సభలో నందఱు ఆశ్చర్యపడుచుండిరి. అక్కన్నమాదన్నలు సుల్తానునెదుట నిలువఁబడియే యుండిరి. తానాషా వెంటనే వారికి ‘వసారత్‌’ (అంతరంగిక కార్యదర్శి) అను నుద్యోగము నిచ్చి చాల గౌరవించెను. వారిని తెచ్చినందులకు ముజఫరుఖానునకును మర్యాదచేసెను.
+
+
+
+ప్రకరణము ౩ - తానాషా పూర్వచరిత్ర</p>
+
+ఎవరీ యక్కన్న మాదన్నలు? వీరే సామ్రాజ్యాధినాయకులై కొంతకాలము గోలకొండను పరిపాలించిన సుప్రసిద్ధాంధ్రమంత్రులు అక్కన్నమాదన్నలు. వరంగల్లుఫర్గణాలో పింగళి భానూజీపంతులు ఒకానొక అమీలుక్రింద సుంకాధికారి. ఈయన భార్య భాగ్యమ్మ. ఈదంపతుల భాగ్యముగా వారికి నలువురు కుమారులు జనించిరి. — అక్కన్న, మాదన్న, విశ్వనాథుఁడు, మృత్యంజయుఁడు నని. తండ్రియే కుమారులకు చదువు చెప్పెను. సకాలమున వివాహములంజేసి గృహస్థులనుగా నొనర్చెను. ఉత్సాహవంతులైన పెద్ద కుమారు లిరువురును ఒక శుభముహూర్తమున తండ్రియాజ్ఞనంది తమ పురోహితుని వెంటనిడుకొని రాజకీయోద్యోగములకై గోలకొండకు వచ్చి ముజఫరుఖానుకడ గుమాస్తాలుగా ప్రవేశించిరి.

Akkanna_Maadannala_Charitra_Vedamu_Venkataraya_Sastri/page_0028.txt

@@ -0,0 +1,5 @@
+ఆ మూఁడవనాఁడే దండోరా వినిరి. నాఁడే సుల్తాను దర్శనముసు వసారత్ ఉద్యోగలాభమును. మెల్లమెల్లగా పైకివచ్చి ఎన్నఁడో సుల్తానుదర్శన మగుటకన్న తలవని తలంపుగా నొక్కదెబ్బతో వారికి సుల్తాను దర్శనమైనది. దర్బారువీడి బసకు వచ్చినవెంటనే వారు తమయదృష్టమును తండ్రికి చెప్పి పంపిరి.
+
+అక్కన్నమాదన్నలకు తానాషా వేదాంతవాక్యములు వినినది మొదలు ఆతఁడేల అట్లు మాటలాడెనో, ముజఫరుఖానుఁడు తమపై నేల యసూయవహించెనో కనుఁగొన వలయునని కుతూహలము పొడమినది. వారు అటనట విచారింపఁగా నీక్రింది విషయములు తెలిసినవి.
+
+గోలకొండ సుల్తానులలో అబ్దుల్లాకుతుబుషా ఆఱవవాఁడు. ఈతఁడు తనతండ్రి మరణానంతరము క్రీ. శ. 1626లో పండ్రెండేండ్ల వయసున రాజ్యమునకు వచ్చి నలువదియాఱు సంవత్సరముల కాలము పరిపాలించెను. ఈకాలమం దంతయు నాతఁడు ఇతరుల చేతి కీలుబొమ్మయై యుండెను. నలువది యేండ్లకుపైగా నీతని రాజ్యతంత్రము నంతయు నీతని తల్లి హయత్‌బక్ష్‌బేగమ్ అనునావెు నడపుచువచ్చెను. ఈమె బలవంతురాలు, దర్పముతో నిర్వహించినది. ఈమె చనిపోయిన తర్వాత అబ్దుల్లా తన పెద్దయల్లుఁడైన సయ్యద్ అహమ్మద్ అనువానికి సర్వవిధముల వశవర్తి యైయుండెను.

Akkanna_Maadannala_Charitra_Vedamu_Venkataraya_Sastri/page_0030.txt

@@ -0,0 +1,5 @@
+నది. ఇది క్రమముగాముదిరి జగడమునకుదిగి, సరిగా సయ్యదు సుల్తాను పెండ్లినాటికి ఆపెండ్లి మాన్పవలసినట్లు వచ్చెను. పెద్దయల్లుని కోపమునకు సుల్తాను భయపడెను. సయ్యద్ సుల్తానుయొక్క పెండ్లివేషమును లాగివేసి రాజ్యమునుండి తఱుమఁగొట్టి ఆతనియింటిని రాజభటులు కొల్ల గొట్టిరి.
+
+తర్వాత జోస్యులుపెట్టిన లగ్నము దాఁటిపోనీయక ఆదినమే సుల్తానుయొక్క మూఁడవకుమార్తెకు వివాహము నెఱవేర్పవలసి యుండెను. రాజమంత్రులు వరాన్వేషణ మొునరింపసాగిరి. బలవంతుఁడును బుద్ధిమంతుఁడు నైనవాఁడు సుల్తానునకు అల్లుఁడైన తనకాపదయని పెద్దయల్లుఁడును అట్లే మంత్రులును తలంచి వ్యర్థుఁడెవఁడైన దొరకునా యని వెదుకసాగిరి. వారికి అబుల్‌హసౝ అనువాఁడు దొరకెను. ఇతఁడు తండ్రి పార్శ్వమున రాజబంధువు. ఆతండ్రి గొప్పవర్తకమును సాగించి మరణించినను తన యవసానకాలమున నేమియు మిగుల్పనందున అబుల్‌హసౝ పేదరిక మనుభవించుచుండెను. వివాహ దినము నాటికి పదునాలుగు సంవత్సరములుగా నీతఁడు సయ్యద్ రాజుకొత్తాల్ అను మహమ్మదీయస్వామికి శిష్యుఁడై వారి సాంగత్యమందే కాలము గడపుచుండెను. తండ్రి చనిపోవునప్పుడు పదునాలుగేండ్లు, ఇప్పుడు ఇరువదియెనిమిది.
+
+ఈ మహమ్మదీయ సన్న్యాసి సంస్కృతాంధ్రములలో కూడ కవి, వేదాంతి, పండితుఁడు. ఈతఁడు తానాషాకాలమున గోలకొండలో మహాతపస్వి యని ప్రసిద్ధినందియుండెను.

Akkanna_Maadannala_Charitra_Vedamu_Venkataraya_Sastri/page_0033.txt

@@ -0,0 +1,3 @@
+అనఁగా నిత్యసంతోషి యగురాజు అని ప్రసిద్ధివచ్చినది. మననోట తానీషాయైనది. కాని ఆయనపేరు అబుల్‌హసౝ; కుతుబ్‌షా అనునది గోలకొండసుల్తానుల పరంపర పేరు.
+
+సుల్తానుయొక్క అల్లుఁడైన తర్వాత ఈయన సింహాసనమునకు వచ్చినదొక విచిత్రకథ. క్రీ. శ. 1671, ఏప్రిలు 21వ తారీఖున అబ్దుల్లాసుల్తాను మరణించెను. తత్క్షణమే సింహాసనమునకు తగవులు ప్రారంభమైనవి. సయ్యదు అహమ్మదు, గతించిన అబ్దుల్లా సుల్తానునకు తాను పెద్దయల్లుఁడైన కారణమున సింహాసనము తనదని లేచెను. అతనిభార్య, మాసాహేబు, తనచుట్టునున్న బానిసలను వైదేశసేవికలను, సాయుధలను గావించి అంతఃపురమందు తనహక్కులను కాపాడుకొనుటకు సంసిద్ధురాలుగా నుండెను. కాని ప్రయోజనము లేకపోయినది. సయ్యదు అహమ్మదునకు ఆతనికఠినకర్కశస్వభావముచే శత్రువు లనేకు లేర్పడియుండిరి. పైగా నీతఁడు పరిపాలనయందు సమర్థుఁడగుటచేత ఉద్యోగులు సహింపలేకయుండిరి. అబుల్‌హసను యొక్క వేదాంతవినోదస్వభావము లంచగొండ్లైన రాజకీయులకు చాల అనుకూలముగా నుండెను. అతనిని సుల్తానుగా సింహాసనమెక్కించిన తమకు విశేషలాభముండునని వా రనుకొనసాగిరి. అంతఃపురములోను కోట దర్బారులోను కొంత జగడమైనది. సయ్యద్‌ముజఫర్ అనుసేనాపతియు, మూసాఖాౝ అను మహల్దారును (అంతఃపురరాజగృహాధికారి) మఱికొందఱు ఉద్యోగులును ఏకమై ఆకస్మికముగా సయ్యద్ అహమ్మదును

Akkanna_Maadannala_Charitra_Vedamu_Venkataraya_Sastri/page_0034.txt

@@ -0,0 +1,6 @@
+పట్టి చెరసాలయం దుంచిరి. వెంటనే అబుల్‌హసనును సింహాసన మెక్కించి పైయిరువురును మంత్రులైరి. ఇతఁడే సయ్యద్ ముజఫర్, సర్వసేనాపతి, మహామంత్రి, అక్కన్న మాదన్నలను తానాషాదగ్గరకు తెచ్చినవాఁడు. ఈ మంత్రియొక్క అధికార వాంఛయు తలపొగరుతనమును తానాషాకు భరింపరాక యుండెను. తన మంత్రులను దుర్మార్గులను తొలఁగించుట కాతఁడు తరివేచియుండెను. అందులకు తగినసహాయులు దొరకలేదు. అక్కన్న మాదన్నలను చూడఁగానే వీరు తనకీ కార్యమునకు ఉపకరింతురని తానాషా తలంచెను. వారివారి నడుగుటచే అక్కన్నమాదన్నలకు ఇంత పూర్వచరిత్రము తెలిసినది.
+
+
+ప్రకరణము ౪ - అక్కన్నమాదన్నల స్వప్నములు</p>
+
+అక్కన్న మాదన్నలు తానాషాకొలువులో ప్రవేశించి వారము దినములైనవి. అనుదినము రాజగృహమునకు పోవుచు తమ యుద్యోగమును నిర్వహింప మొదలిడిరి. చాల సులువుగా వీరు అన్ని కార్యములను చూచుకొనుటచే ఇతరులు మహమ్మదీయులు పెక్కింటికి వీరి సాయమపేక్షింపసాగిరి; మిత్రులేర్పడిరి. సుల్తాను రహస్యముగా వీరి శక్తిసామర్థ్యములను పరీక్షించు చుండెను. ఆయవ్యయ విధానములలో వీరు లెక్కలు తయారు చేయుటను చూడవలెనను మిషతో వీరిని తన కులయత్ ఖానాకు పిలిపించుకొని ప్రసంగించుచుండెను. వారితండ్రి