Add files using upload-large-folder tool

Aananda-Mathamu/meta.json

@@ -0,0 +1,551 @@
+{
+  "status": "done",
+  "saved": 181,
+  "total_pages": 254,
+  "filename": "Aananda-Mathamu.pdf",
+  "pages": {
+    "8": {
+      "quality": 1
+    },
+    "10": {
+      "quality": 3
+    },
+    "11": {
+      "quality": 3
+    },
+    "12": {
+      "quality": 3
+    },
+    "13": {
+      "quality": 3
+    },
+    "14": {
+      "quality": 3
+    },
+    "15": {
+      "quality": 3
+    },
+    "16": {
+      "quality": 3
+    },
+    "17": {
+      "quality": 3
+    },
+    "18": {
+      "quality": 3
+    },
+    "19": {
+      "quality": 3
+    },
+    "20": {
+      "quality": 1
+    },
+    "21": {
+      "quality": 3
+    },
+    "22": {
+      "quality": 3
+    },
+    "23": {
+      "quality": 3
+    },
+    "24": {
+      "quality": 3
+    },
+    "25": {
+      "quality": 3
+    },
+    "26": {
+      "quality": 3
+    },
+    "27": {
+      "quality": 3
+    },
+    "28": {
+      "quality": 3
+    },
+    "29": {
+      "quality": 3
+    },
+    "30": {
+      "quality": 3
+    },
+    "31": {
+      "quality": 3
+    },
+    "32": {
+      "quality": 3
+    },
+    "33": {
+      "quality": 3
+    },
+    "34": {
+      "quality": 3
+    },
+    "35": {
+      "quality": 3
+    },
+    "36": {
+      "quality": 3
+    },
+    "37": {
+      "quality": 3
+    },
+    "38": {
+      "quality": 3
+    },
+    "39": {
+      "quality": 3
+    },
+    "40": {
+      "quality": 3
+    },
+    "41": {
+      "quality": 3
+    },
+    "42": {
+      "quality": 3
+    },
+    "43": {
+      "quality": 3
+    },
+    "44": {
+      "quality": 3
+    },
+    "45": {
+      "quality": 3
+    },
+    "46": {
+      "quality": 3
+    },
+    "47": {
+      "quality": 3
+    },
+    "48": {
+      "quality": 3
+    },
+    "49": {
+      "quality": 3
+    },
+    "50": {
+      "quality": 3
+    },
+    "51": {
+      "quality": 3
+    },
+    "52": {
+      "quality": 3
+    },
+    "53": {
+      "quality": 3
+    },
+    "54": {
+      "quality": 3
+    },
+    "55": {
+      "quality": 3
+    },
+    "56": {
+      "quality": 3
+    },
+    "57": {
+      "quality": 3
+    },
+    "58": {
+      "quality": 3
+    },
+    "59": {
+      "quality": 3
+    },
+    "61": {
+      "quality": 3
+    },
+    "64": {
+      "quality": 3
+    },
+    "65": {
+      "quality": 3
+    },
+    "66": {
+      "quality": 3
+    },
+    "67": {
+      "quality": 3
+    },
+    "69": {
+      "quality": 3
+    },
+    "70": {
+      "quality": 3
+    },
+    "72": {
+      "quality": 3
+    },
+    "73": {
+      "quality": 3
+    },
+    "76": {
+      "quality": 3
+    },
+    "77": {
+      "quality": 3
+    },
+    "78": {
+      "quality": 3
+    },
+    "80": {
+      "quality": 3
+    },
+    "81": {
+      "quality": 3
+    },
+    "82": {
+      "quality": 3
+    },
+    "83": {
+      "quality": 3
+    },
+    "85": {
+      "quality": 3
+    },
+    "87": {
+      "quality": 3
+    },
+    "90": {
+      "quality": 3
+    },
+    "94": {
+      "quality": 3
+    },
+    "97": {
+      "quality": 3
+    },
+    "98": {
+      "quality": 3
+    },
+    "101": {
+      "quality": 3
+    },
+    "102": {
+      "quality": 3
+    },
+    "103": {
+      "quality": 3
+    },
+    "104": {
+      "quality": 3
+    },
+    "105": {
+      "quality": 3
+    },
+    "106": {
+      "quality": 3
+    },
+    "108": {
+      "quality": 3
+    },
+    "111": {
+      "quality": 3
+    },
+    "112": {
+      "quality": 3
+    },
+    "113": {
+      "quality": 3
+    },
+    "115": {
+      "quality": 3
+    },
+    "116": {
+      "quality": 3
+    },
+    "119": {
+      "quality": 3
+    },
+    "120": {
+      "quality": 3
+    },
+    "121": {
+      "quality": 3
+    },
+    "122": {
+      "quality": 3
+    },
+    "123": {
+      "quality": 3
+    },
+    "124": {
+      "quality": 3
+    },
+    "127": {
+      "quality": 3
+    },
+    "128": {
+      "quality": 3
+    },
+    "129": {
+      "quality": 3
+    },
+    "130": {
+      "quality": 3
+    },
+    "133": {
+      "quality": 3
+    },
+    "134": {
+      "quality": 3
+    },
+    "135": {
+      "quality": 3
+    },
+    "136": {
+      "quality": 3
+    },
+    "137": {
+      "quality": 3
+    },
+    "140": {
+      "quality": 3
+    },
+    "141": {
+      "quality": 3
+    },
+    "142": {
+      "quality": 3
+    },
+    "143": {
+      "quality": 3
+    },
+    "144": {
+      "quality": 3
+    },
+    "145": {
+      "quality": 3
+    },
+    "147": {
+      "quality": 3
+    },
+    "150": {
+      "quality": 3
+    },
+    "151": {
+      "quality": 3
+    },
+    "152": {
+      "quality": 3
+    },
+    "153": {
+      "quality": 3
+    },
+    "154": {
+      "quality": 3
+    },
+    "155": {
+      "quality": 3
+    },
+    "156": {
+      "quality": 3
+    },
+    "157": {
+      "quality": 3
+    },
+    "158": {
+      "quality": 3
+    },
+    "159": {
+      "quality": 3
+    },
+    "162": {
+      "quality": 3
+    },
+    "164": {
+      "quality": 3
+    },
+    "165": {
+      "quality": 3
+    },
+    "166": {
+      "quality": 3
+    },
+    "168": {
+      "quality": 3
+    },
+    "169": {
+      "quality": 3
+    },
+    "170": {
+      "quality": 3
+    },
+    "171": {
+      "quality": 3
+    },
+    "172": {
+      "quality": 3
+    },
+    "174": {
+      "quality": 3
+    },
+    "175": {
+      "quality": 3
+    },
+    "177": {
+      "quality": 3
+    },
+    "178": {
+      "quality": 3
+    },
+    "180": {
+      "quality": 3
+    },
+    "181": {
+      "quality": 3
+    },
+    "182": {
+      "quality": 3
+    },
+    "184": {
+      "quality": 3
+    },
+    "186": {
+      "quality": 3
+    },
+    "187": {
+      "quality": 3
+    },
+    "189": {
+      "quality": 3
+    },
+    "190": {
+      "quality": 3
+    },
+    "191": {
+      "quality": 3
+    },
+    "192": {
+      "quality": 3
+    },
+    "193": {
+      "quality": 3
+    },
+    "194": {
+      "quality": 3
+    },
+    "195": {
+      "quality": 3
+    },
+    "197": {
+      "quality": 3
+    },
+    "198": {
+      "quality": 3
+    },
+    "199": {
+      "quality": 3
+    },
+    "201": {
+      "quality": 3
+    },
+    "202": {
+      "quality": 3
+    },
+    "203": {
+      "quality": 3
+    },
+    "206": {
+      "quality": 3
+    },
+    "207": {
+      "quality": 3
+    },
+    "208": {
+      "quality": 3
+    },
+    "210": {
+      "quality": 3
+    },
+    "211": {
+      "quality": 3
+    },
+    "212": {
+      "quality": 3
+    },
+    "213": {
+      "quality": 3
+    },
+    "214": {
+      "quality": 3
+    },
+    "217": {
+      "quality": 3
+    },
+    "219": {
+      "quality": 3
+    },
+    "220": {
+      "quality": 3
+    },
+    "221": {
+      "quality": 3
+    },
+    "222": {
+      "quality": 3
+    },
+    "223": {
+      "quality": 3
+    },
+    "225": {
+      "quality": 3
+    },
+    "226": {
+      "quality": 3
+    },
+    "227": {
+      "quality": 3
+    },
+    "230": {
+      "quality": 3
+    },
+    "233": {
+      "quality": 4
+    },
+    "234": {
+      "quality": 3
+    },
+    "235": {
+      "quality": 3
+    },
+    "237": {
+      "quality": 3
+    },
+    "238": {
+      "quality": 3
+    },
+    "239": {
+      "quality": 3
+    },
+    "241": {
+      "quality": 3
+    },
+    "242": {
+      "quality": 3
+    },
+    "244": {
+      "quality": 3
+    },
+    "245": {
+      "quality": 3
+    },
+    "246": {
+      "quality": 3
+    },
+    "247": {
+      "quality": 3
+    },
+    "248": {
+      "quality": 3
+    },
+    "249": {
+      "quality": 3
+    }
+  }
+}

Aananda-Mathamu/page_0012.txt

@@ -0,0 +1,9 @@
+శ్రీరస్తు</p>
+ఆనందమఠము</p>
+ఉపక్రమణిక</p>
+
+అతివిస్తృతం బైనయొకానొక యరణ్యంబునందు అధికాంశము సాలవృక్షంబులును, మఱియు ననేకములగు ఇతరజాతి వృక్షంబులు నుండెను. వృక్షశాఖలు వర్ణంబులతో దట్టంబుగా పెరిఁగి
+యాకాశము నంటఁబోవుచున్నవో యనునట్లుండెను. వెలుతురు చొరనంత దట్టముగా చెట్లసమూహ ముండెను. అనంత మైన పల్లవసముద్రము బహుదూరము వ్యాపించి యుండెను. గాలిచే వర్ణంబులు తగంగములవలె పైకి లేచిపోవు చుండెను. గాఢాంధకారము. పట్టపగటియందుఁ గూడ స్ఫుటమైన ప్రకాశము లేదు. భయంకరముగా నుండెను. మనుష్య ప్రవేశము లేదు. ఆకుల మర్మరశబ్దమును, వన్యమృగములయు, పక్షిజాతులయు శబ్ధమును తప్ప ఇతరధ్వని లేదు.
+
+ఆ యరణ్యము విస్తారమై అతినిబిడమై అంధతమోమయ మైనది. అందులోను రాత్రికాలము, రాత్రియందును అర్ధరాత్రి, అర్ధరాత్రియందును అతిశయమైన అంధకారము, అరణ్యబాహ్యప్రదేశము నందును అంధకారమే; ఏదియుఁ గనబడదు. . అరణ్యములోపల భూగర్భమునందలి అంధకారము
+వలె తమోరాశి నిండియుండెను.

Aananda-Mathamu/page_0013.txt

@@ -0,0 +1,17 @@
+పశుపక్షులు నిశ్శబ్దముగా నుండెను. కోటానుకోట్లపశుపక్షికీటకాదు లావనమునందు వాసము చేయుచుండెను. అయినను, ఒకదాని శబ్దముకూడ వినఁబడలేదు. శబ్దమయప్రపంచమునం దున్నవారికి, ఆ నిశ్శబ్దభావము ననుభవించుట మహాకష్టము.
+
+తుద మొదలు లేని యా వనమధ్యమందు, ఆసూచ్యభేదమైనట్టి యంధకారమయమైన యర్ధరాత్రియందు, అనను భవనీయమైన నిశ్శబ్దమధ్యమున “నామనోరథము సిద్ధికాదా, ఏమి?” అనెడి శబ్దము వినఁబడెను.
+
+ఈశబ్దమును విన్నతోడనే ఆయరణ్యము మరల నిశ్శబ్దమున మునిఁగిపోయెను. ఇట్టి భయంకరమైన మహారణ్యంబునందు మనుష్యధ్వని వినఁబడు నని యెవ్వరు చెప్పుదురు? కొంచెముసేపటికి అనిస్తబ్దముకు మథించికొని మనుష్యకంఠస్వరముతో “నామనోరథము సిద్ధికాదా, ఏమి? " అను ధ్వనియే మరల వినఁబడెను.
+
+ఇట్లు ముమ్మాఱు ఆయంధకారసముద్రమునందు ధ్వని వినఁబడెను, ఆప్రశ్నకు ఉత్తరముగా “దీనికై నీవు సమర్పించు కానుక యేది ?” అనెడి శబ్దము వినఁబడెను.
+
+దానికి ప్రత్యుత్తరము - 'నాప్రాణమే దీనికి కానుక.'
+
+మరల ప్రతిశబ్దము - 'ప్రాణము కేవలము తుచ్ఛమైనది, అందఱును దానిని ద్యజింపఁగలరు',
+
+“వేఱేమి కావలయును? దేనిని సమర్పింపవలయును?'
+
+దీనికి ఉత్తరము - 'భక్తి.'
+
+__________

Aananda-Mathamu/page_0014.txt

@@ -0,0 +1,5 @@
+మొదటి ప్రకరణము</p>
+
+మహేంద్రసింహుని ప్రవాసము.</p>
+
+సుమారు వేయియు నేడువందలడెబ్బదిమూఁడవ (1773) సంవత్సరము గ్రీష్మకాలమున పదచిహ్న మను గ్రామమునం దొక్కనాఁడు ఎండవేఁడిమి మహాబలముగా నుండెను గ్రామమో పెద్దది. వేలకొలఁది యిండ్లున్నవి. అయినను గ్రామమునం దొకఁడైనను కవఁబడలేదు. చాలు చాలుగా అంగళ్ల వీథులు, పెద్దమార్కెట్, ఒక్కొకవీథిలోను వేలకొలఁదిపూరి యిండ్లు, వానిలో పెద్దవిగను చిన్నవిగనుండు మేడలును కలవు. ఆదిన మెచ్చటను నిశ్శబ్దమే. అంగళ్లు మూసియుండెను. ఆ దినము సంతచేరువారము సంతలోను ఎవరును లేరు. భిక్షమునకు వచ్చువారును ఆదినము రా లేదు. నేఁతగాండ్రు, ముగ్గములను కట్టివేసి యెచ్చటికో పోయి యేడ్చుచుండిరి. రైతులు గొడ్డుగోదలను విడిచిపెట్టి బిడ్డలతోఁగూడి యెక్కడికో పోయిరి. పాఠశాలలను మూసివేసి ఉపాధ్యాయులు పరుగిడిపోయిరి. బిడ్డలకుఁగూడ గట్టిగా నేడ్చుటకు దైర్యము లేదని తోఁచెను. రస్తాలలో నొక్కడైనఁ గనఁబడఁడయ్యె. గుంటలును చెఱువులును విజనమై యుండెను. ఇంటిముంగిళ్లలోను మనుష్యులు లేరు. చెట్లలోఁగూడ పక్షులు లేవు. కొట్టములలో నొక పసరమైన లేదు. కేవలము శ్మశానమువలె కుక్కలు నక్కలు తిరుగుచుండినవి.

Aananda-Mathamu/page_0015.txt

@@ -0,0 +1,3 @@
+ఒక పెద్ద మేడ; ఆ యింటి సోపానములు దూరముగ నుండి చూచినను గనఁబడుచుండెను. ఆగృహారణ్యమధ్యమునందాసౌధము పర్వతశిఖరమువలె కనఁబడుచుండెను. పోయి చూడఁగాఁ కవాటబంధనము చేసియుండెను. కేవలనిశ్శబ్దము. గాలిపోనుగూడ దారిలేదు. ఇల్లు మిట్టమధ్యాహ్నమునందును చీకటిగా నుండెను. ఆచీఁకటిలో, అర్ధరాత్రిలో, వికసించిన కుసుమయుగళమువలె దంపతు లిద్దఱుకూర్చుండి యాలోచించు చుండిరి. మహాక్షామము ప్రాప్తమైనది.
+
+వేయియు నేడువందల డెబ్బది యొకటవ (1771)సంవత్సరమునందు పంట చక్కఁగా పండ లేదు. ఆకారణముచే మఱుచటిసంవత్సరమున ధాన్యము ధర హెచ్చైనది. జనులకు మిగుల కష్టము సంభవించెను. దొరతనము వారును దమకుఁ జేరవలసిన పన్నుకై ప్రజలను కష్టపెట్టి గొడ్డుగోదలు నేలలు జప్తి చేసి వసూలు చేసికొనిరి. ఇందువలన బీదలు దినమున కొక పూట భోజనము చేయుచు ప్రాణమును బిగబట్టుకొని యుండిరి. డెబ్బదిమూఁడవ సంవత్సరమునందు మంచి వానలు కురిసెను, ఆసంవత్సరమున జనులు దేవునికి మనయెడ దయ కలిగినదని చెప్పుచుండిరి. కొందఱు కష్టము తీఱె నను కొనుచుండిరి రైతులు సంతోషముతో వ్యవసాయము చేయఁ దొడంగిరి, రైతుల భార్యలు నగలు చేయవలసిన దని భర్తలను పీడించుచుండిరి. అయినను, 'వెనుకటి పైరుచేయు కాలములో నొక చినుకైనను పడలేదు. పై రంతయు నెండిపోయెను. ఒక్క గింజయైనను చేతికి రాలేదు. ఎక్కడనో యొక చోట కొంచెము ధాన్యము పండెను. సర్కారు వారు ఆ ధాన్యమును తమసైన్య

Aananda-Mathamu/page_0020.txt

@@ -0,0 +1,7 @@
+అప్పుడు మహేంద్రసింహుఁడు “నీవు ఏయాయుధమును తీసికొని రాఁగలవు?" అనెను.
+
+ఇంటిలోపలికి బోయి కల్యాణి, ఒకబరిణెను దాఁచికొని వచ్చెను. ఇంతకుమునుపే యేదేని కష్టము సంభవించినప్పుడు ప్రాణాత్యాగము చేసికొనవచ్చు నని తలంచి విషమును సంగ్రహించి యుంచెను, ఆబరిణెయే యది.
+
+జ్యేష్ఠమాసము, ఎండ వేడిమి చెప్పతరము కాదు. భూమి నిప్పువలె నుండెను. ఆకాశము కాఁగిన తామ్రమువలె నుండెను. నేలపై కాలూనినయెడల బొబ్బలు పొక్కు చుండెను. కల్యాణీ యెండతాపమునకు తాళ్ళ శరీరమంతయు చెమటచే తడిసినదై, బడలి, నిలువనీడ లేక, అక్క డక్కడ నెండియున్న చెట్లనీడల నిలుచుచు, ఒకటిదానికొకటి చాలాదూరములోనున్న గుంటలలోని బురదనీళ్లు త్రాగుచు, మహాకష్టముతో నడిచెను. బిడ్డ, మహేంద్ర సింహునియుద్ధ నుండెను. వాఁడు బిడ్డకు ఎండ వేడిమి తాఁకనీక మాటిమాటికి గుడ్డతో విసరుచుండెను. ఆమార్గమున శ్యామలపత్రములతో శోభితమై సుగంధకుసుమయుక్తమైనట్టి లతా వేష్టిత మైన యొక వృక్షచ్ఛాయయందు వారిర్వురును గూర్చుండి విశ్రమించిరి. మహేంద్రుఁడు కల్యాణిశ్రమసహనమును గాంచి, ఆశ్చర్య మొంది గుడ్డను తడిపి తెచ్చి ముఖముమీఁదను కాళ్లమీఁదసు పిడిచి తాపోపమనము చేసెను.
+
+కల్యాణికి కొంచెము బడలిక తగ్గాను. అయినను, దంపతు లిర్వురుకు ఆకలిచే డస్సినవారైరి. వీరు ఓర్చుకొనియుండిరి. గాని, బిడ్డ నీరునట్టు చే తపించుచుండెను. బిడ్డనిమిత్త మెచ్చటనైన

Aananda-Mathamu/page_0021.txt

@@ -0,0 +1,7 @@
+సమీపమున నుండు గ్రామముపోయి చేరవలయు సని తలంచి బయలు దేఱి యెండలో నడుగిడుటకు కాక మెల్లమెల్లగా సాయంకాలమున కొక చిన్న గ్రామము పోయి చేరిరి. గ్రామము నకు పోయి చేరినతోడనే మహేంద్రుఁడు నీళ్లు తెచ్చి భార్యకును బిడ్డకు నిచ్చి, ఆహారమును సంపాదింపవలయు నని యాలోచించుచుండెను. ఏమి దొరకును ! ఆ గ్రామములో నొకమనిషి యైన కనఁబడ లేదు. పెద్ద పెద్దయిండ్లున్నవి. ఉన్ననేమి? ఎవరును లేరు. మహేంద్రుఁడు తిరిగితిరిగి వేసారినాఁడు. ఏయింటిముందు నిలిచి కేక వేసినను “ఏమి” అను బదులు లేదు. తర్వాత భార్యను జూచి—— నీవు బిడ్డను పెట్టుకొని కొంచెము సేపు ధైర్యము తెచ్చికొని యీయింటి యరుగుమీఁదఁ గూర్చుండియుండుము. నేనుపోయి శ్రీక్రుష్ణుని దయవలన నేక్కడ నైన పశువు లున్నయెడల పాలుపితికి తెచ్చెదను. అని చెప్పి యచ్చట 'రాసులు రాసులుగా పడియున్న పాత్రలలో నొక దానిని గైకొని వెడలి పోయెను.
+
+రెండవ ప్రకరణము</p>
+
+కళ్యాణి చోరుల పాలగుట</p>
+
+మహేంద్రుఁడు వెడలిపోయెను, కల్యాణి బిడ్డను పెట్టుకొని యొక్క తెయే దీపము లేని జనశూన్యమైన యింటియందుఁ గూర్చుండి నలువైపులఁ జూచుచుండెను, మిగుల భయమయ్యెను. ఎక్కడ నెవ్వరును లేరు. మనుష్యశబ్దమే లేదు. కుక్కల నక్కల కూఁతలుతప్ప, వే ఱేదియు వినఁబడదు. తన మనస్సు

Aananda-Mathamu/page_0026.txt

@@ -0,0 +1,3 @@
+నడుము నడుమ ఏడ్చుచుండెను, ఈశబ్దమును విని దొంగలు మఱియు నార్భాటము చేయుచుండిరి. కల్యాణి ఉపాయాంపరము లేక శరీరమంతము నెత్తుకు కారుచుండఁగా నావనమున పోవుచుండెను. కొంచెము సేపునకు చంద్రోదయ మైనది. ఇంతవఱకు కల్యాణి దొంగల చేతికిఁ జిక్కక దాఁగికొనుటకు అనుకూలముగా నుండెను. ఇప్పుడు చంద్రప్రకాశముచే దొంగలకు తానున్న చోటు తెలియుటకు వీలు కలిగినది. గదా యని చింతింపఁ దొడంగెను. ఇంతలో చంద్ర ప్రకాశమును అధికమాయెను, మొదట చెట్లతలమీఁద నున్న వెల్తురు
+తర్వాత భూమిమీఁదను ప్రసరింప నారంభించినందున, చీకటి దాఁగికొనియె. కల్యాణికి మాత్రము దాఁగుకొనుటకు స్థలము లేక పోయెను, మణికొంచెము దూరమున నిబిడమైన వృక్షములు కన్పట్టెను. అచ్చటికి పోయి దాఁగికొన వచ్చునని తలంచెను, అప్పుడు దొంగలు చీత్కారము చేయుచు వచ్చుచుండిరి. బిడ్డ వారికూఁత విని భయపడి యేడ్చుటకుఁ దొడంగెను. కల్యాణి ముందడుగు పెట్టుటకు ధైర్యము చాలక అట్లే నిలిచిపోయెను. ఒక పెద్ద చెట్టుక్రిందఁ గూర్చుండి బిడ్డను తొడపై పరుండఁ బెట్టుకొని, “దేవుఁడా! ఎక్కడున్నావు? నీకు
+కన్నులు లేవా? ఎవనిని ప్రతినిత్యమును పూజించుచున్నానో, ఎవనికి నిత్యమును నమస్కారము చేయుచున్నానో, ఎవని బలమువలన నీవనమధ్యమునం బ్రవేశించి వచ్చుటకు సమర్థురాల నైతినో ఆమహామహుఁ డిప్పుడెక్కడ! ఓమధుసూదనా ! నీవెక్కడనున్నావు! హాకృష్ణా ! నీవెక్కడికి పోయితివి?, అని ప్రలపించుచుండెను, ఆ సమయమునందు భయము చేతను, భక్తి

Aananda-Mathamu/page_0027.txt

@@ -0,0 +1,13 @@
+ప్రగాఢము చేతను, కడుపునం దన్న రసము లేని సంకటము చేతను, కల్యాణిక్రమక్రమముగా బాహ్యజ్ఞానశూన్యురాలై అంతఃకరణశుద్ధివలన చైతన్య ముయురాలై అంతరిక్షమునం దేదో యొక దివ్యస్వరముచే పాడుచునున్న యొక గీతమును విన్నది. ఆగీత మెట్లన,——
+
+హరే మురారే మధుకైటభారే
+గోపాల గోవిన్ద ముకున్ద శౌరే
+హరే మురారే మధు కైటభారే.</div>
+
+కల్యాణి బాల్యమునుండి పురాణములయందు, దేవర్షి యగు నారదమునీంద్రుఁడు గగనమార్గమునందు వీణాపాణియై హరినామసంకీర్తనము చేయుచు ప్రపంచమంతయు సంచరించు నని విని యుండెను. ఆ భావమే యామె మనస్సునందు జాగరిత మగుచుండెను. ఆనారీరత్నము తనమనస్సులోనే, శుభ్ర శరీర శుభ్ర కేశ శుభ్రశ్య శ్రు శుభ్రవసన మహాశరీరములుగల నారద మునీంద్రుఁడే వీణాధరుఁడై, చంద్రాలోకమువలన ప్రదీప్తమైన నీలాకాశ మార్గమునందు 'హరే మురారే మధు కైటభారే ' అని పాఁడుచున్నాఁ డని భావించి కొనియెను.
+
+క్రమక్రమముగా ఆగీతము అతిసమీపమున వినవచ్చుచున్నట్లుగా బోధమయ్యెను. మఱల దగ్గరగా 'హరే మురారే మధు కైటభారే' అను నట్లుండెను. తుదకు కల్యాణి తలమీఁదుగా నావనస్థలియే ప్రతిధ్వనితమై సంగీతమైనది.
+
+హరే మురారే మధు కైటభారే.
+
+అంత కల్యాణీ కన్నులు మూసికొనియెను. ఆయర్ధస్ఫుటమైన వనాంధకారముచేత మిశ్రమైన చంద్ర కిరణమునందు,

Aananda-Mathamu/page_0028.txt

@@ -0,0 +1,8 @@
+శుభ్ర శరీర, శుభ్ర కేశ, శుభ్రశ్మశ్రు, శుక్రవసనధారి యైన ఋషిమూర్తిని దర్శించెను. అనన్య మనస్కురాలై తథాభూత చేతనమునందు ప్రణామము చేయుదు నని భావించెను. అయినను, ప్రణామము చేయఁజాలక తల వాంచెను. వెంటనే చేతన శూన్యురాలై భూతలశాయిని యైనది.
+
+అయిదవ ప్రకరణము</p>
+
+మఠప్రవేశము </p>
+
+ఆవనమధ్యమునం దొక ప్రకాండమైన భూఖండమందు భగ్నమైన శిలాఖండములచే పరివేష్టితమైన మఠములు కలవు, పురాతత్త్వమును తెలిసినవారు చూచిరేని ఇది పూర్వకాలము నందు బౌద్ధుల విహారమైయుండి, అనంతరము హిందువుల మఠ మైనదని చెప్పుదురు. అది రెండంతస్థులు కలది, లోపల అనేక దేవమందిరము లున్నవి. ముందుగా నాట్యశాల కలదు. ఇవి యన్నియు నొకకోటచే ఆవరింపఁబడి యుండెను. దాని చుట్టును పెద్దవృక్షము లున్నందున పగటి వేళయందుఁ గూడ దీనిలోపల కోట యున్నదని తెలిసికొనుట కెవ్వరికిని సాధ్య
+ము కాదు. ఆమేడ లనేకస్థలములలో శిథిలమై యుండెను. ఇప్పుడు కొంతవఱకు జీర్ణోద్ధార మైనట్లు తోఁచెను. ఈమఠమున నొకగృహము. అందొక పెద్దదీప స్తంభమున దీపము వెలుఁగుచుండెను. కల్యాణి చైతన్యముకలిగి చూచినపుడు,

Aananda-Mathamu/page_0029.txt

@@ -0,0 +1,7 @@
+ఆగృహమునందు తన కెదురుగా ఆశుభ్ర శరీర శుభ్రవసన ధారి యైన మహాపురుషుఁడే కనఁబడెను.
+
+కల్యాణి ఆశ్చర్యభరితురాలై, మరల దృష్టి నిగుడించి చూచెను. ఆమెకు స్మృతి యింకను సరిగా రాలేదు. అపు 'డా మహాపురుషుడు, 'అమ్మా! ఇది దేవత లుండు స్థానము, అనుమానము నుంచి కొనవద్దు, కొంచెము పాలున్నవి, వీనిని స్వీకరించుము, తర్వాత నీతో మాట్లాడెదను' అనెను.
+
+కల్యాణికి మొదట నేమియుఁ దోఁపక, కొంచెము సేపు నకుమీఁద క్రమక్రమముగా మనస్సు స్థిరమయ్యెను, తెప్పిఱి లినపదంపడి, పై చెఱగు సవరించుకొని యామహాపురుషునకు నమస్కరించెను. అతఁడు మంగళా శీర్వచనము చేసి, వేఱోక గృహమునకుఁ బోయి సుగంధమైన మృత్పాత్రసుదెచ్చి, అందు పాలుపోసి కాచి, కల్యాణిచేతి కిచ్చి, అమ్మా కొంచెము పాలు బిడ్డకు పోసి, నీవు కొంచెము పుచ్చుకొనుము, తర్వాత మాట్లా డెద' ననెను.
+
+కల్యాణి, సంతుష్టినొంది బిడ్డకు పాలు త్రాగించుటకు ప్రారంభించెను. ఆమహా పురుషుడు—— నేను పోయివచ్చెద, చింతింపవలదు. భయ మేమియు లేదు' అని చెప్పి వెడలి పోయెను. ఆతఁడు, కొంచెము సేపు తాళి వచ్చి చూచెను. చూచి కల్యాణి తనబిడ్డకుమాత్రము పాలుపోసి తాను పుచ్చు కొన లేదని తెలిసికొని, 'అమ్మా! నీ వేల పాలు త్రాగ లేదు, త్రాగుము' అని చెప్పి బయటపోవుటకుఁ బ్రయత్నించెను,

Aananda-Mathamu/page_0030.txt

@@ -0,0 +1,11 @@
+అంత కల్యాణి, మరల నమస్కారము చేసి, 'నన్ను పాలు త్రాగుమని ఆజ్ఞ చేయఁగూడదు. దీనికొక యాటంకమున్నది అనెను.
+
+వనవాసి అత్యంతదయతో, 'ఏమి ఆ యాటంకము? నాతోఁ జెప్పుము, నేను వనవాసిని, బ్రహచారిని, వృద్ధుఁడను. నీవు నా కుమార్తెవు, నాకుఁ జెప్పని దేమియు నుండదని తలంచెద. 'నేను నిన్ను అరణ్యమునందుండి పిలిచికొని వచ్చునప్పుడు నీవు చైతన్యవిహీనవై యుంటివి. మిగుల క్షుత్పిపొసా పీడితురాలవై యున్నావు. కొంచెము పాలు పుచ్చుకొనక పోవుదు వేని నీ ప్రాణ మెట్లు నిలుచును?' అనెను.
+
+కల్యాణి ——కన్నీరు కార్చుచు, 'తాము దేవర్షి తుల్యులని నాయభిప్రాయము. తమకుఁ జెప్పని దేమున్నది? నాభర్త ఇంకను ఉపవాసము; అతనిం జూడకగాని, లేక ఆతఁడు భుజించిన సమాచారము తెలియక గాని, నేను దేనిని స్వీకరింపను' అనెను.
+
+బ్రహచారి——'నీస్వామి యెచ్చట నున్నాఁడమ్మా!'యనెను.
+
+కల్యాణి ——'నాకుఁ దెలియదు, పాలు తెచ్చెదనని బయలు దేరి పోయిరి. వెంటనే దొంగలు వచ్చి నన్నెత్తుకొనివచ్చిరి:' అనెను.
+
+బ్రహ్మచారి, కల్యాణితో, ఒక్కొక ప్రశ్న వేసి యామె మాటల చేతనే యామెభర్త పోబడి యూహించి తెలిసికొనెను. కల్యాణి మగని పేరు చెప్ప లేదు. చెప్పుట దోషమా? మరల బ్రహచారి కల్యాణిమాటల చేతనే ఆమె మహేంద్రుని భార్య

Aananda-Mathamu/page_0031.txt

@@ -0,0 +1,11 @@
+యని తెలిసికొని, 'నీవు మహేంద్ర సింహుని పత్నివా' యనెను. కల్యాణి, నిరుత్తరురాలై తలవంచుకొని, పాలు కాచిన నిప్పును సరిపఱచుకొనుచుండెను. అప్పుడు బ్రహచారి తన ప్రశ్నకు ఉత్తరమువచ్చినదని నిశ్చయించుకొని, “ నేను చెప్పినట్లు చేయుము, పాలుపుచ్చుకొనుము. నీస్వామివృత్తాంతమును తెలిసికొనివచ్చి చెప్పెదను. నీవు పాలు గైకొనకపోయిన నేను పోను" అనేను.
+
+కల్యాణి,ఇక్కడ కొంచెము జలము దొరకునా! యనెను. బ్రహచారి నీళ్లు తెచ్చి యొకసానిక నిండుగాఁ బోసి 'పుచ్చు కొనుము' అనెను. కల్యాణి, ఈజలమున తమపాదముల 'నను గ్రహింపుడు' అనెను. బ్రహ్మచారి, తన అంగుష్ఠము చేత నాజలమును స్పశించెను. తర్వాత, కల్యాణి ఆ జలమును పానము చేసి, “ నేను అమృతపానము చేసినాను,ఇఁక నన్నేమియు పుచ్చుకొనుమని నిర్బంధము చేయఁగూడదు. నాస్వామి వృత్తాంతమునువినక నేనేమియు స్వీకరింపను” అనెను.
+
+బ్రహ్మచారి, 'నీవు నిర్భయముగా నీ దేవస్థానమునందుండుము. నేను నీస్వామివృత్తాంతమును దెలిసికొనివచ్చెడ' అని చెప్పి వెడలిపోయెను.
+
+ఆఱవ ప్రకరణము</p>
+
+భవానందుఁడును మహేంద్రుని వెదకుట కేఁగుట</p>
+ 
+రాత్రి చాల ప్రొద్దయినది. చంద్రుడు తలమీఁదికి వచ్చెను. పూర్ణచంద్రుఁడు కాదు. వెన్నెల మిగుల ప్రకాశము

Aananda-Mathamu/page_0033.txt

@@ -0,0 +1,7 @@
+రుందురు. అందఱును ఆధరస్పందము చేయక యుండిరి. బ్రహ్మచారి మెల్లఁగా పోయి ఏదో సంజ్ఞ చేసెను. ఎవరును లేవ లేదు,
+ఎవరును మాటాడలేదు. చప్పుడైనను చేయలేదు. అంధకారమునం దెవరినో వెదకెడివానివలే ముఖమును చూచుచు పోయెను. ఇట్లు చూచుచు పోయి ఒకనిని చూచి వానిని స్పృశించి యేదో సంజ్ఞ చేసేను. వాఁడు లేచెను. వానిని పిలిచికోని చాలదూరము పోయెను . ఆపురుషుఁడు యౌవనవంతుఁడుగ నుండెను . వాని కృష్ణ కేశజాలము వాని చంద్ర వదనము నావరించియుండెను. వాఁడు కావివస్త్రమును ధరించి యుండెను. సర్వాంగముసు చందనముచే శోభితమై యుండెను బ్రహ్మచారి వానిం జూచి, 'భవానందా! మహేంద్రసింహుని వృత్తాం
+త మేమైనను దెలియునా?' యని యడిగెను.
+
+భవానంద——మహేంద్రసింహుఁ డాదినమున ఉదయమున గృహమును విడిచి పెట్టి పెండ్లమును బిడ్డను పిలిచి కొని మూర్షిదాబాదుమార్గముగా ప్రయాణ మైవచ్చి, యొక పల్లెలో అంతలో బ్రహచారి— ఆ పల్లెలో జరిగిన సంగతి నాకుఁయును , ఎవరట్లు చేసినవారు?
+
+భవానంద—— ఎవరో పల్లెటూరి రైతు లని తోఁచుచున్నది. ఈ కాలమున పల్లెలలోని రైతు లందఱును తిన కూడు లేక దారిదోపిళ్లు చేయుచున్నారు. ఈసమయమున ఏరైతు దొంగలింపకున్నాడు? మేముకూడ కొల్లగొట్టియే తినవలసి యున్నది. కొత్వాలువారికి రెండుబండ్లు బియ్యము పోవుచుండెను. దానిని తెచ్చి బ్రాహ్మణులకు పంచి పెట్టినాను.

Aananda-Mathamu/page_0034.txt

@@ -0,0 +1,13 @@
+బ్రహచారి నవ్వి—— దొంగల చేతికి చిక్కినవాని భార్యను బిడ్డను జీవముతో పిలుచుకొని వచ్చితిని. వారిద్దఱిని మఠము నందు విడిచి పెట్టి వచ్చియున్నాను. నీవు మహేంద్రుని వెదకి వానిభార్యను బిడ్డను వానివశము చేయుము. ఇచ్చట జీవానందుఁడున్న చాలును; కార్యము నెఱువేఱు ననెను.
+
+భవానందుఁడు——అట్లే కొని మ్మని చెప్పెను.
+
+బ్రహ్మచారి—— వేఱో చోటికి వెడలి పోయెను.
+
+ఏడవ ప్రకరణము</p>
+
+మహేంద్రుఁడు సిపాయీలకు లోఁబడుట</p>
+
+మహేంద్రసింహుఁడు, ఈ నిర్మానుష్య ప్రదేశమునం గూర్చుండి యాలోచించి ప్రయోజనము లేదని తెలిసికొని, రాజనగరమునకుఁ బోయి పోలీసు వారిని సహాయముగాఁ బిలుచుకొని భార్యను బిడ్డను వెదుకవలయు నని తలంచి, ఆమార్గముగాఁ బోవుచుండెను. కొంచెము దూరము పోఁగానే, ఒక యెద్దుబండి సిపాయీల పహరాతో వచ్చుచుండెను. రాజనగరము; లేక నగరము ఎయ్యది యనుదానిని యిపుడు చెప్పెదము.
+
+వేయుయు నేడువందల డెబ్బదియాఱవ (1776) సంవత్సరమునందు వీరభూమి (Birbhoom) మొదలగు ప్రదేశములు ఇంగ్లీషువారిపాలనకు లోఁబడి యుండలేదు. ఆకాలమున ఇంగ్లీషువారు బంగాళా దివానులై యుండిరి. ఫౌజు దారియు వారికి

Aananda-Mathamu/page_0036.txt

@@ -0,0 +1,2 @@
+అల్లినఖ్కి ఖా౯ బహధర్ అను తురక రాజు, సిరాజఉద్దౌలా సాహాయ్యమువలన దేశమును వృద్ధి చేసి కలకత్తానగరమునుకొల్ల గొట్టుకొని వచ్చియుండెను. ఆ తర్వాత క్లైవు వచ్చి యడుగు పెట్టిన వెంటనే తురకలు జన్మసార్థకము కోఱకు బేహ స్తికి (వీరస్వర్గముసకు) ప్రయాఱోన్ముఖు లైరి. బంగాళా దేశములోని ఇతర ప్రదేశములవలెనే వీరభూమి ఆదాయము కూడ ఇంగ్లీషువారు తీసికొనుట ప్రారంభించిరి. అయినను శాసనభారము రాజు చేతి యందే యుండెను. ఇంగ్లీషు వారు ఎచ్చ టేచ్చట పన్ను వసూలు చేసికొనుచుండిరో ఆయాస్థలములలో నొక్కొక కలెక్టరును నియమించి యుండిరి కాని, అప్పటివఱకు వీరభూమికి కలెక్టరును నియమించ లేదు. రాజే వారికొఱకు పన్ను వసూల్ చేసి కలకత్తాకుఁ బంపుచుండెను. ఆ కారణము చేత వీరభూమి ఆదాయము కలకత్తాకు ఇరసా లగుచుండెను. జనులు తినుటకు కూడు లేక చచ్చుచున్నను ఇరసాలుమాత్రము నిల్చుట లేదు. అపు డంతగా ఉత్పత్తియును "లేదు. ఏలన, భూమి చక్కఁగా పండుట లేదు.
+అది యెటులైన నుండనీ: ఆదాయము కొంచెముగా నున్నను దానిని బండిలో వేసి సిపాయీలపహరాతో కలకత్తా యందలి కంపెనీ ఖజానాకు పంపుచుండిరి. అప్పుడు దొంగలభయము అధికముగా నున్నందున ఏఁబదుగురు సిపాయీలు ఆ యుధపాణులై బండికి ముందు వెనుకల పహరా యిచ్చుచు పోవుచుందురు. వీరికి అధికారి ఒక యెఱ్ఱమూతివాఁ డుండెను. వాఁడు కంపెనీ వారి నౌకరుకాదు, ఆకాలమున దేశీయ రాజుల సైన్యములలో అనేకులు ఎఱ్ఱ మొగముగలవారు అధికారులుగా

Aananda-Mathamu/page_0037.txt

@@ -0,0 +1,4 @@
+నుండిరి. ఎఱ్ఱమోము గలవాఁడు అందఱకు వెనుక గుఱ్ఱము నెక్కిపోవుచుండెను. ఎండ తాపము మిక్కుటముగా నున్నందున సిపాయీలు పగటి వేళ ప్రయాణము చేయక రాత్రి పూట ప్రయాణము చేయుచుండిరి ఇట్లు, ఇరసాలుబండితోఁగూడ పోవుచున్న సిపాయీలను మహేంద్రసింహుడు చూచి వారికి దారి విడుచుటకై కొంచెము ఒదిగి నిలిచెను. అయినను, సిపాయీలు వానిమీఁద పడుటకు వచ్చిరి. ఇది జగడమునకు సమయము కాదని మహేంద్ర సింహుఁడు రస్తా ప్రక్కన నున్న అడవియందున నిల్చెను.
+
+ఒక సిపాయి, ఇదిగో దొంగ పరుగెత్తి పోవుచున్నాఁడని యఱచెను. మహేంద్రుని చేత తుపాకి యుండుటను జూచి వానికి వీఁడు దొంగ యనుట దృఢమైనది. ఆసిపాయి వానిని వెంబడించి పరుగిడి పట్టుకొని, దొంగముండాకొడుకా ! అని తిట్టుచు ఒక గుద్దు గుద్ది తుపాకిని లాగుకొనెను. మహేంద్రుఁడు వట్టిచేతివాఁ డైనందువలన సిపాయిగుద్దుకు బదులు తానొక గుద్దు గుద్దెను. మహేంద్రునికి అధిక కోపము కలిగిన
+డని వేఱుగఁ జెప్ప నక్కఱలేదు కదా. గుద్దుతిన్న సిపాయి తాళ లేక యట్లే నేలపైఁ బడిపోయెను. అపుడు నలుగురు సిపాయీలు వచ్చి మహేంద్ర సింహుని పట్టి యీడ్చుకొని పోయి సేనాపతి సాహేబుముందు నిలిపి, 'వీఁడు ఒక సిపాయిని ఖూని చేసినాఁ' డని రిపోర్టు(Report) చేసిరి. అపుడు సాహేబు పైపు(pipe) అనఁగా (చుట్టపట్టుకోవికి పేరు) పట్టుచుండినసేగాక, సారాయి త్రాగిన మత్తు చేతను కొంచెము విహ్వలుఁడై యుండినందున, “ఈదొంగముండాకొడుకును పట్టి 'షాదీ' (ఆనఁగా

Aananda-Mathamu/page_0038.txt

@@ -0,0 +1,8 @@
+తురకలలో "పెండ్లికి పేరు) చేయు " డని చెప్పెను. ప్రకృతము నందు "కైది” అని చెప్పవలసియుండెను. దానికి బదులు కై పెక్కియున్నందున 'షాది' అని సాహేబు నోటనుండి వెడలెను. ఆసిపాయీలు “వీనికి పెండ్లి యెట్లు చేసేది? వీనికిని దెబ్బతిన్న సిపొయికిని పెండ్లి చేసేదా, లేక వీనికి యేడనుండి పిల్లను తెచ్చి పెండ్లి చేసేది? ఇదేమొ వింత తీర్పుగా నున్నదే. అయినా వీనిని కాళ్లు చేతులుకట్టి బండిలో పడ వేసికొనిపోదము, సాహేబు వారుమత్తు తిరిగిన మీఁదహుకుం బదలాయింపఁగలరు” అని తమలోఁ దా మాలోచించుకొని మహేంద్ర సింహుని మోకుదారముతో కట్టి బండిమీఁద వేసిరి. మహేంద్రసింహుఁడు ఇందఱతోను జగడమాడిన ప్రయోజన ముండదని
+తెలిసికొని యూరకుండెను. సాహసము చేసి తప్పించుకొన్నను ఫలమేమి? 'పెండ్లము బిడ్డ పోయినమీఁద జీవితుఁ డై యుండుటకు వానికి సమ్మతము లేదు. సిపాయీలు మహేంద్రసింహుని బండిగూటమునకు భద్రముగా కట్టిరి. అనంతరము, యథాప్రకారము ఇరసాలును తీసికొని మృదు గంభీర మైన నడకతో పోవుచుండిరి.
+
+ఎనిమిదవ ప్రకరణము</p>
+
+సైనికులు పరాభూతు లగుట</p>
+
+బ్రహచారి ఆజ్ఞాప్ర కారము భవానందుఁడు భగవన్నామస్మరణము చేయుచు, మహేంద్రుఁడు నిలిచిన గ్రామము వైపు బయలు దేరెను. ఆ ప్రాంతముననే వానిసమాచారము తెలియవచ్చునని యాలోచించి, ఆమార్గముగాఁ బోయెను,

Aananda-Mathamu/page_0039.txt

@@ -0,0 +1,10 @@
+ఇచ్చట పాఠకమహాశయులు కొంచెము దిజ్ని రూపము చేసికొనవలయును, ఏలన, దిక్కు తెలియక పోయినచో మేము చెప్పెడి వృత్తాంతము నిజమే యైనను దానియందు నమ్మకము కలుగదు. రాజనగరమునుండి కలకత్తాకు పోవలసినచో ముసల్మా౯ రాజులచే నిర్మితమైన బాటమీఁదుగ పోవలయును. మహేంద్ర సింహుఁడు పదచిహ్న గ్రామమునుండి రాజనగరమునకుఁ బోవుటకై , దక్షిణ దిక్కు నుండి ఉత్తరదిక్కునకుఁ బోవుచుండెను. ఇట్లు పోవునపుడే ధనరక్షకులై సిపాయీలను సంధించెను. భవానందుఁడును ఆకొండయొద్దనుండి
+గ్రామమునకు పోవునపుడు, వాఁడును దక్షిణమునుండి ఉత్తరమునకుఁ బోవలసినవాఁడాయెను. వీఁడును కొంచెము దూరము పోయి కావలయు ననియే ఆసిపాయీలను సంధించెను. సంధించినవాఁడు మహేంద్రసింహునివలెనే వారికి దారివిడుచుటకై యొదిగి నిలిచెను. సిపాయిలు, రాత్రి కాలములో నొక్కఁడొక్కఁడుగా వచ్చి నిలువంబడినందున, వీనిని కూడ దొంగయని భావించి పట్టుకొనిరి.
+
+భవానందుఁడు—— (ముసిముసి నగవుతో) ఎందులకయ్యా!
+
+సిపాయి ——నీవు దొంగముండాకొడుకుగా నున్నావు.
+
+భవానంద—— కావిబట్ట కట్టుకొనియుండుట నీకుఁ గనఁబడ లేదా? నేను బ్రహ్మచారిని; బందిపోటు చేయువా రిట్లుందురా?
+
+సిపాయి——'చాలమంది దొంగ విధవలు బ్రహ్మచారి,సన్న్యాసి వేషములు వేసికొని దొంగలించుచుండుట తెలియదా' అని చెప్పి, తలమీఁద నొక్క దెబ్బ వేసి మెడబటి

Aananda-Mathamu/page_0041.txt

@@ -0,0 +1,4 @@
+మహేంద్రుఁడు, విస్మీతుఁడై బదులేమియుఁ జెప్పక భవానందుఁడు చెప్పినట్లు చేసెను. చేతికి కట్టినదారము తెగిపోయెను. ఆమీఁద భవానందుఁడు 'కాలిని యుంచు' మనెను. మహేంద్రసింహుఁ డాలాగే యుంచెను. కాలికట్టును తెగిపోయెను. తర్వాత భవానందుని ఆజ్ఞాప్రకారము మహేంద్రసింహుఁడు నిశ్చేష్టితుఁడై కూర్చుండియుండెను, భవానందుఁడును నిస్తబ్ధుఁడై యుండెను.
+
+బ్రహచారి నిలిచి చూచుచున్న కొండ ప్రక్కననుండు మార్గము మీఁదుగానే యీసిపాయీలును బోవుచుండిరి. సిపాయీలు ఆకొండను సమీపించిరి. అచ్చట సున్న యొక బండి పై యొకమనిషి నిలువంబడి యుండెను; చంద్ర కిరణ ప్రకాశము చే వానీ నల్లనిదేహము కనఁబడెను. వెంటనే సిపాయీల హవల్దారు, 'అదిగో! మఱోక దొంగ యున్నాఁడు, వానిని పట్టుకోని రండు, మూట మోయించవచ్చు ' ననెను. సిపాయీలలో నొకఁడు వానిని పట్టి తెచ్చుటకుపోయెను. అయినను ఆమనిషి కదలక యట్లే నిలిచియుండెను. సిపాయి పోయి వానిని పట్టుకోనెను. వాఁడేమియు నన లేదు. పట్టి తెచ్చి హవల్దారుముందు నిల్పెను, హవల్దారు 'వీనితలపై మూటను పెట్టుఁ' డనెను.
+అట్లే వాఁడు మూటను తలపై నుంచెను. వాఁడు మూటను మోసికొని ముందు నడిచెను. హవల్దారు ఒక బండి వెనుక నడచిపోవుచుండెనుఁ పోవునపుడే హఠాత్తుగా తుపాకిశబ్ధము వినఁబడెను, ఆగుండు హవల్ దారు తలకు తగిలెను, వాఁడు నేలమీఁద బడి గిజగిజ తన్నుకొని చచ్చెను. తర్వాత ఒక సిపాయి ఈమూట మోసికొనిపోవు దొంగవిధవకొడుకు

Aananda-Mathamu/page_0042.txt

@@ -0,0 +1,4 @@
+హవల్ దారును చంపినాఁ డని చెప్పుచుపోయి వాని చేతిని పట్టుకొనఁబోయెను. వాస్తవముగా వానిచేత తుపాకి యుండెను. సిపాయి దగ్గఱింపఁగానే, మూటను క్రిందపడవైచి, ఆతుపాకిని త్రిప్పుకోని ఒక్క దెబ్బ వానితలమీఁద వేసెను. వానితల ఆదేబ్బకుపగిలిపోయెను. ఆ సమయమున “హరీ,హరీ” యని కూయుచు ఇన్నూఱుగురు శస్త్ర ధారులు వచ్చి సిపాయీలను ముట్టడించిరి సిపాయీలు అధికారియాగమనమును నిరీక్షించుచుండిరి. ఆయధికారివచ్చి లై౯ ఫారం (To form the line) చేయుటకు కమా నిచ్చిరి. ఇంగ్లీషువారికి విపత్కాలమున నిషా తల కెక్కి యున్నసు చింత లేదు. సిపాయీలు నాలుగుదిక్కులలోను చతుష్కోణవ్యూహాకారముగా నిల్చిరి. మరల అధికారి కమా౯ చెప్పినట్లుగా తుపాకులను సరిగా చేతపట్టుకొనిరి. ఇంతలో నెవఁడో యొకఁడు, అధికారి కమ్మర్ బందులోనున్న కత్తిని తీసి
+కొని కండ్లుమూసి తెఱచునంతలో అధికారి మస్తకమును ఛేదించెను, ఈ అధికారితల ఆతఁ డెక్కియున్న గుఱ్ఱము కాళ్ల క్రిందపడి యున్నందున, పైర్ (Fire) చేయునట్లు ఆజ్ఞ నిచ్చుటకు వేఱేతల లేకపోయెను. అప్పుడొకఁడు బండిమీఁద నిలుచుకోని కత్తిని చేతపట్టీకొని త్రిప్పుచు. 'హరీ, హరి' యని యఱచుచు సిపాయీలను కొట్టుఁడు, నఱుకుఁడు' అని గడబిడ చేయుచుండెను, వీఁడే భవానందుఁడు.
+
+హఠాత్తుగా అధికారి ఛిన్న శిరస్కుఁడై నదానిని గాంచి ముందేమి చేయుటకును ఉత్తరు విచ్చువారు లేక, సిపాయీలు ఏమియు తోఁపక నిశ్చేష్టితులై కొంచెము సేపు భయముచేఁ గుంది నిలిచి యుండిరి. అంతలో దైర్యశాలులైన దొంగలు,

Aananda-Mathamu/page_0043.txt

@@ -0,0 +1,12 @@
+సిపాయీలను కొట్టిచంపి తరిమివేసి, బండ్ల మీఁదనున్న ఇరసాలు రూపాయలను స్వాధీనము చేసికొనిరి. చావక మిగిలియున్న
+సిపాయీలు భగ్నోత్సాహులై పరాభూతులై పలాయనులైరి.
+
+మొదట బండిమీద నిలిచి తర్వాత యుద్ధమున యాజమాన్యమును వహించినయతఁడు భవానందునియొద్దకు వచ్చెను. ఇర్వురును పరస్పర మాలింగనము చేసికొనిరి. అపుడు భవానందుఁడు, 'జీవానందా ! యత్నించిన కార్యము సఫలమైనది* ఆనెను.
+
+జీవానందుఁడు, 'భవానందా! నీ నామము సార్థకమగును గాత,' అని యాశీర్వదించెను. అపహృతధనమును యథాస్థానమునకుఁ గొనిపోవుటకు జీవానందుఁడు నియమింపఁబడఁగా, 'నతఁడు తనయనుచరులతోడ స్థానాంతరమునకు బయలుదేణి పోయెను. భవానందుఁ డొక్కడే యుండెను.
+
+తొమ్మిదవ ప్రకరణము</p>
+
+మహేంద్రుఁడు తప్పించుకొనుట</p>
+
+మహేంద్రుఁడు బండినుండి దిగి ఒక సిపాయి చేతిలోనికత్తిని లాఁగికొని యుద్ధములోఁ దానును చేరవలయునని యెంచెను. అయినను, వీరు దొంగలు, ధనాపహరణార్థమై సిపాయీలను గొట్టుచున్నారని తెలిసికొని, యుద్ధ స్థానమునకుఁ గొంచెము దూరమున నిలిచెను, ఏలన, దొంగలకు సహాయము చేసినచో వారు చేయుపాపములకు భాగి కావలసివచ్చు నని యెఱింగి

Aananda-Mathamu/page_0044.txt

@@ -0,0 +1,15 @@
+కత్తిని పాఱవేసి యచ్చోటనుండి మెల్ల మెల్లగ పోవుచుండెను. అపుడు భవానందుఁడు వచ్చి దాని ప్రక్కనునిల్చెను.
+
+మహేంద్ర—మీరెవరండి !
+
+భవానంద —— నే నెవరైన మీకేమి?
+
+మహేంద్ర —— అందువలన నాకు కొంచెము పనియున్నది; ఈదినము మీవలన మహోపకారమును బొందితిని.
+
+భవానంద—— అట్టి ఉపకారము నావలనఁ గలిగినదని మీరు నమ్మినట్లు నాకు తోఁప లేదు. మీ చేత ఖడ్గ ముండియు దూరముగ నిలిచియుంటిరి, జమీందారుల కుమారులు పాలు పెరుగు వెన్న నెయ్యి లడ్డు బూంది మొదలైనవానిని గొంతు వఱకు తినుటకును, ఇష్టానుసారముగా ధనమును దుర్వినియోగము చేయుటకును సమర్థతగలవారేకాని సమయము వచ్చినపుడు ఎందులకును పనికి రారు.
+
+మహేంద్ర——భవానందునీమాట ముగియునంతలోపల వేసటనొంది, 'ఈపని మంచిపనికాదు, ఇది దొంగపని' యనెను.
+
+భవానంద—— దొంగపని యైనను చింత లేదు. నావలన, మీరు ఉపకృతు లైతిరి. ఇంకను ఉపకారమును పొందవలసిన వారై యున్నారు, నే నింకను ఉపకారము చేయవలయునని యున్నాను అనెను.
+
+మహేంద్ర——మీరు నాకుపతార మొనర్చినది నిజము, ఇంక నేమియుపకారము చేయఁబోయెదరు? దొంగలచేతనుండి తప్పించితిరి. నేను తమకు ప్రత్యుపకారము నేమియు చేయుటకును శక్తుఁడను కాను.

Aananda-Mathamu/page_0045.txt

@@ -0,0 +1,14 @@
+భవానంద—— మీరు నా ఉపకారమును గ్రహించిన నేమి, గ్రహింపకపోయిన నేమి, ప్రత్యుపకారము చేసిననేమి, చేయక పోయిన నేమి, మీయిష్టము. మీరు నాతో వచ్చితిరేని మీ భార్యను కొమార్తెను చూపఁగలను.
+
+మహేంద్ర——(భవానందుని ముఖమునుజూచి ఆశ్చర్యముతో) అదెట్లు?
+
+భవానందుఁడు మారాడక పోవుచుండెను. మహేంద్రుడు చేయునది లేక వాని వెంబడి పోవుచుండెను. పోవునపుడు తనలో “వీ రెట్టి దొంగలబ్బా!” అని తలంచుకొనెను.
+
+పదియవ ప్రకరణము</p>
+
+మహేంద్రుడు భవానందునితో భాషించుట</p>
+
+ఆజ్యోత్స్నా మయి యైన రాత్రియం దిర్వురును నిశ్శబ్దముగా ప్రాంతరమును దాఁటిపోయిరి. మహేంద్రుఁడు విన్నఁ బోయిన వాఁడును, శోకాతురుఁడును, గర్వితుఁడును, కొంచెము కౌతూహలావిష్ణుఁడునై యుండెను.
+
+భవానందుఁడు, అన్యభావమును ధరించెను. వాడు స్థిర మూర్తియైన ధీర ప్రకృతిగల సన్న్యాసిగా నుండలేదు. ఆసైన్యాధ్యక్షుఁ డైన ఘాతుకుఁడుగాఁ గనఁబడ లేదు. కొంచెము సేపునకు ముందు మహేంద్ర సింహుని తిరస్కారము చేసిన యహంభావమును లేదు,
+జ్యోత్స్నామయియును శాంతశాలి

Aananda-Mathamu/page_0046.txt

@@ -0,0 +1,5 @@
+నియునైన పృథ్వీ ప్రాంతమును, కానన నగమును, నదియొక్క శోభాకాంతినిఁ జూచి, వానిమనస్సు సముద్రము చంద్రోదయముచే ఆహ్లాదితమై హాసము చేయునట్లు విశేషస్ఫూర్తినిఁ దాల్చెను. భవానందుడు హసన్ముఖుఁడై వాఙ్మయ ప్రియసంభాషి యయ్యెను. ఏవేవోవిషయములను జెప్పుట కుత్సుకుఁ డయ్యెను. ఎన్నెన్నో ప్రయత్నములు చేసి చూచెను, మహేంద్ర సింహుఁడు మాటలాడలేదు. అంత భవానందుఁడు తనంతట తానే పాడుటకుఁ దొడంగెను. ఎట్లన——
+
+మహేంద్రుఁడు, సంగీతమును విని విస్మితుఁ డాయెను. ఏదియు బోధకాలేదు. కావున, “సుజలా, సుఫలా, మలయజ శీతలా, ఇట్టి గుణవిశిష్టురా లైనమాత యెయ్యది ?" యని ప్రశ్న చేసెను.
+
+భవానందుఁడు, ఉత్తర మీయక మరల సంగీతమును మొదటనుండి స్వరయుక్తముగ పాడుటకుఁ బ్రారంభించెను.

Aananda-Mathamu/page_0048.txt

@@ -0,0 +1,7 @@
+౩ - - - 
+(సారి సా)-ని- (ధా పామ) - పా.
+వన
+. .
+- - 
+సా - - సా - - 
+ద </Div>

Aananda-Mathamu/page_0052.txt

@@ -0,0 +1,16 @@
+మనుష్యులు కుక్కలను నక్కలను తిందురు! చచ్చిన పీనుఁగులను తిందురు! ఏదేశమున గుప్తముగా ధనమును దాఁచి యుంచినను రక్షకము లేకున్నది! పెండ్లాము బిడ్డలకుఁ గూడ నెమ్మది లేదు; కడుపులోని శిశువునకుఁగూడ నెమ్మది లేదు. ఇంతకంటె అన్యాయము వేఱేమున్నది? ఏ దేశమందు రాజులు ప్రజారక్షణము చేయకున్నారు? అదియే ఉభయులకుఁగల సంబంధము. అది లేనప్పుడు పరస్పర సంబంధ మేమున్నది? మనదేశమునందు రాజు ప్రజలను సంరక్షించుచున్నాఁడా! ధర్మము పోయెను, జాతి పోయెను, మానము పోయెను. కులము పోయెను, ఇఁక ప్రాణముకూడ పోనున్నది. ఈ దుర్మార్గులను తఱిమి వేయక గాని హిందువులు హిందువులుగా నుండుటకు సాధ్యముకాదు.
+
+మహేంద్ర—— వారిని దేశమునుండి తఱిమివేయుట యెట్లు? ఆపని చేయువా రెవరు?
+
+భవానంద —— నేనే.
+
+మహేంద్ర ——నీవు ఒక్కఁడవే తఱిమి వేయుదువా? ఒక్కనిచేత నేమగును?
+
+ఆమాటను విని, భవానందుఁడు మరల గీతములు పాడఁ దొడంగెను.
+
+“సప్తకోటి కణ్ఠకలకలనినాదక రాలే
+ద్విసప్తకోటిభుజై ర్ధతఖరకరవాలే”</div>
+
+ఇట్టి మహామాతను ఎవరు అబల యని చెప్పుదురు?
+
+మహేంద్ర——అయినను, నీవు ఒక్కఁడవే కదా ?

Aananda-Mathamu/page_0053.txt

@@ -0,0 +1,21 @@
+భవానంద —— ఇపుడు నీవు ఇన్నూర్గురుజనులను చూడ లేదా?
+
+మహేంద్ర——ఆందఱును సంతానులా (సన్న్యాసులా!)
+
+భవానంద——ఔను, అందఱును సంతానులే,
+
+మహేంద్ర —— ఇం కెంద ఱున్నారు?
+
+భవానంద —— ఇట్టివారు వేలకొలఁదిజను లున్నారు, ఇంకను కాఁదగినవారు నున్నారు.
+
+మహేంద్ర——పది ఇరువది వేల జనులు చేరుదురా! అయినంతమాత్రమున తురకలను రాజ్యపద భ్రష్టులనుగాఁ జేయుటకు సాధ్యమా?
+
+భవానంద—— పలాశి {Plassy) యుద్ధమునందు ఇంగ్లీషువారి కెంత సైన్యముండెను?
+
+మహేంద్ర——ఇంగ్లీషువారు బంగాళీలా యేమి?
+
+భవానంద——ఆయిన నేమి? శరీకబల మధికముగ నున్న చాలదా ? గుండేమి చేయును, అది యెంతమాత్రము ?
+
+మహేంద్ర——అయినను ఇంగ్లీషు వారికిని తురకలకును ఇంత వ్యత్యాసమేమి?
+
+భవానంద —— మొదటిది, ఇంగ్లీషువారిలో నొకఁడు చచ్చిపోయినయెడల అందఱును పరుగెత్తిపోవుట లేదు; ముసల్మానులమీఁద ఒక దెబ్బ పడినచో నందఱును పలాయనపరులగుచున్నారు; షర్బత్తును వెదకుచు పోయెదరు. రెండవది, ఇంగ్లీషు వారికి పట్టుదల కలదు; పట్టినపట్టు విడువరు; సాధించేదరు. ముసల్తానులు దీనికి వ్యతిరేకము; వేతనాపేక్ష కలవారు; ధనమునకై ప్రాణమును విడిచి పెట్టువారు; అదియు

Aananda-Mathamu/page_0054.txt

@@ -0,0 +1,15 @@
+సరిగా వచ్చుట లేదు. సిపాయీలకు నెలజీతము సరిగా ముట్టుట లేదు కడపటిమాట, సాహసము పిరంగిగుండు, ఒక్కస్థలమున నేగానీ పది చోట్లలో పడుట లేదు. కాఁబట్టి ఒక గుండును జూచి పదుగురు పరుగిడవలసిన పని లేదు. అయినను, ఒకగుండును జూచినయెడల తుకక లందఱును పరుగిడెదరు. గుంపులో గుండుపడినా ఇంగ్లీషువారు పాఱిపోవుట లేదు,
+
+మహేంద్ర——అట్లయిన మీకీగుణములన్ని యుఁగలవా?
+
+భవానంద —— లేదు.గుణములు పండ్లవలె చెట్లలోనుండి రాలుట లేదు. అభ్యాసము చేసినచో వచ్చును.
+
+మహేంద్ర —— మీరు అభ్యాసము చేయుచున్నారా యేమి?
+
+భవానంద——కనఁబడ లేదా మేము సన్న్యాసులనునది? మాసన్న్యాస మంతయు నీయభ్యాసముకొఱకే. కార్యసాధనమైన (అభ్యాసము సంపూర్ణమైన) యెడల, మేము మరల గృహస్థుల మగుదుము. నాకును ఆలు బిడ్డలు కలరు.
+
+మహేంద్ర——మీసంతాన మంతయు జనులను వంచించుటకే కదా !
+
+భవానంద ——సంతానులు అబద్ధము చెప్పుట లేదు. నీ యొద్ద బొంకి మెప్పొందవలసినంత గ్రహచార మేమియు లేదు. వంచించువా రెవరు? వంచన యనునది మాయొద్ద దొరకదు. అది మొదటనుండియు లేదు. మేము మాత్రము నెఱవేర్చువారము. నీవును సంతానుఁడ వయ్యెదవా !
+
+మహేంద్ర — నేను నా పెండ్లామును బిడ్డను చూడకయే యేదియుఁ జెప్పను.

Aananda-Mathamu/page_0055.txt

@@ -0,0 +1,11 @@
+భవానంద —— అట్లయిన రమ్ము, నీ భార్యను కొమార్తెను జూపెదను. ఇట్లు చెప్పి భవానందుఁడు ముందు నడిచెను, మహేంద్రుడు వానిని వెంబడించి చనెను. భవానందుఁడు మరల "వందేమాతరం” అను గీతమును పాడుటకుఁ దొడంగెను. మహేంద్రుని కంఠ స్వరమును శ్రావ్యమైనది. వాఁడును పాడుట కారంభించెను. ఇట్లు పాడుచున్న మహేంద్రుఁడును బాష్పపూరిత లోచనుం డయ్యెను. అంత వాఁడు భవానందుని జూచి, 'భార్యను బిడ్డను ద్యజింపకుండుటకు సాధ్య మగునెడల, మీవ్రతమును నాకును దెల్పుఁ డనెను
+
+భవానంద —— ఈ వ్రతము నవలంబించువారు భార్యను బిడ్డలను ద్యజింపవలయును. నీవు ఈవ్రతము నవలంబించితివేని పెండ్లామును బిడ్డను జూడఁగూడదు. వారు సుఖముగా నుండుటకుం దగిన పద్ధతులు చేయఁబడును. ఈ వ్రతము సమాప్తియైన మీఁద భార్యను బిడ్డను జూచుటకు ఆటంకము లేదు.
+
+మహేంద్ర——అట్లయిన యెడల నే నీ వ్రతము నాచరింపను; నాకుఁ దెల్పవలదు.
+
+పదునొకండవ ప్రకరణము</p>
+
+మహేంద్రుఁడు భార్యను బిడ్డను గాంచుట.</p>
+
+రాత్రి గడచెచు. ఉదయ మయ్యెను. నిర్జనారణ్యము. ఇదివఱకు అంధకారముగను నిశ్శబ్దముగను ఉండెను. ఇప్పుడు

Aananda-Mathamu/page_0061.txt

@@ -0,0 +1,12 @@
+బ్రహ్మచారి —— చెప్పి రావలసిన దేల?
+
+మహేంద్ర —— నేనును ఈమహా వ్రతమును గ్రహణము చేయుదును.
+
+బ్రహ్మచారి—— వారిని ఎచ్చటికి పంపగలవు ?
+
+మహేంద్రుఁడు కొంచె మాలోచించి, నాయింటియం దెవరును లేరు. నాకు వేఱే చోటేమియు లేదు. ఈ అనాయక సమయమునం దెచ్చట స్థలము దొరకును?
+
+బ్రహ్మచారి—— మనము వచ్చిన మార్గమున నే వెనుకకుఁ దిరిగి పోయితి మేని యచ్చటనుండు మందిరమున నీ భార్యయు బిడ్డయు నుందురు. కల్యాణి, ఇంకను ఉపవాసము, వారుండు చోటనే భక్ష్య సామగ్రులు సిద్ధమై యున్నవి. వారిని భుజింపజేసి నీయిష్ట ప్రకారమే మేని చేయుము, నేను పోయెదను. నీ మనస్సారీతిగ నుండెనేని ఉపయుక్తసమయమునందు నిన్ను చూడఁగలను. అని చెప్పి బ్రహచారి యేదో యొక రహస్యమార్గముగా వెడలిపోయెను. మహేంద్రుడు తాను పోయిన మార్గమున నే వెనుకకు దిరిగివచ్చి చూడఁగా నచ్చటి మందిర ద్వారమునందు కల్యాణి కొమార్తెను తొడపై నిడికొని కూర్చుండి యుండెను.
+
+సత్యానందుఁడు వేఱోకసొగంగమున దిగి భూగర్భస్థమైన మఱోకమందిరమునకుఁ బోయెను. అచ్చట జీవానందుఁడును భవానందుఁడును గూర్చుండి రూపాయలను లెక్కఁ పెట్టి కుప్పలుకుప్పలుగా నుంచుచుండిరి. ఆమందిరమునందు స్తూపాకారముగా బంగారు వెండి 
+తామ్ర, నాణెములును, వజ్ర వైడూర్య ప్రవాళ ముక్తాది నవరత్నములును రాసులు రాసులుగా నుం

Aananda-Mathamu/page_0066.txt

@@ -0,0 +1,9 @@
+దొక వృక్షమూలంబునం గూర్చుండి, తన నాథుని సమీపమునం గూర్చుండునట్లు చెప్పెను. మహేంద్రుఁడు కూర్చుండెను. తర్వాత వానియొద్దనున్న బిడ్డను దీసికొని, మగని చేయిఁబట్టుకొని, 'నేఁడు మీముఖము వాడి యున్నది, మనము విపత్తునుండి తప్పించుకొని వచ్చితిమికదా, ఇఁక నేల విషాదము?' అనెను.
+
+మహేంద్ర——నిట్టూర్పుపుచ్చుచు, ఇఁక నేను నీ వాఁడను కాను, నే నేమి చేయవలయునో తెలియలేదు.
+
+కల్యాణీ——ఏల?
+
+మహేంద్ర—— నిన్ను విడనాడినది మొదలు చాల సంకటములకు లోనైతిని, దాని నంతయుఁ జెప్పెద వినుమని సర్వమును జెప్పెను.
+
+కల్యాణీ, “నాకును అనేక కష్టములు సంభవించెను. అనేకములైన ఆపదలకు లోనై తిని. ఇప్పుడు దానినంతయు విని నీవు చేయున దేమున్నది? అతికష్ట దశ యందుఁగూడ నిద్దురవచ్చెను. నిద్రావస్థయం దొక కలగంటిని. ఏమిపుణ్యబలముచే నట్టి కలవచ్చెనో తెలియదు. స్వప్నమునం దొక అపూర్వస్థలమునకు నేనుబోయితిని. అచ్చట భూమీ లేదు. ఉత్త వెల్తురు. అది అతిరమణీయమైన వెలుతురు. అచ్చట మనుష్యులు లేరు. అందఱును జ్యోతిర్మయ మూర్తులు, ఆచోట శబ్దమే లేదు. ఎచ్చటనో దూరముగా మధురమైన గీతవాద్యశబ్దము వినవచ్చెను, అక్కడ అపుడు వికసించిన మల్లికామాలతీ సుగంధ రాజాది పుష్పముల సుగంధము సదా వీచుచుండెను. అచ్చట ఉన్న తాసనమునందు అందఱకును దర్శనీయ మగునట్లు మహా

Aananda-Mathamu/page_0067.txt

@@ -0,0 +1,9 @@
+ప్రకాశ మూర్తి సుఖాసీనుఁడై యుండెను. శిరమున అగ్నిమయమైన కిరీటమును చతుర్భుజములును గల్గియుండెను. ఇరు ప్రక్కల
+యందును నిద్దఱు స్త్రీ మూర్తులుండిరి. ఆరూపము, ఆకాంతి, ఆసౌరభము చెప్పనలవి కాదు. దానిని జూచిన మీఁద వచ్చుటకు మనసొప్పదు, ఆచతుర్భుజమూర్తి ముందుభాగమునందు మఱోక స్త్రీ మూర్తి కలదు. దానిని: జూచుటకు సాధ్యము కాలేదు.
+జ్యోతిర్మయిగా నుండెను. అయినను, నాలుగుదిశ లందును మేఘాచ్ఛన్నమై యుండెను చక్కఁగా గనఁబడ లేదు. ఆబింబము సుందరముగ నుండినప్పటికిని శీర్ణమై యేడ్చుచున్నట్లు తోఁ చెరు. నే నాసుగంధ మందపవనతరంగములచేఁ గొట్టఁబడినదాననై మెల్ల మెల్లగాఁ జతుర్బుజమూ ర్తిసింహాసనము చేరువ చేరితిని. అచ్చట నా మేఘమడిత శీర్ణ మూర్తి నన్నుఁ జూపుచు ఈ స్త్రీ యే యది దీనికొఱకే మహేంద్రుఁడు నాతొడపై వచ్చి కూర్చుండ లేదనెను. అపుడు మధురమైన వేణు నాదము వినఁబడెను. ఆ చతుర్భుజమూర్తీ నన్నుఁజూచి,
+'నీపతిని విడిచి పెట్టి నాయొద్దకు రమ్ము ఈమెయే నీతల్లి, నీ స్వామిసమిపమునం దున్న యెడల ఈ దేవి సేవ కలుగదు, నీవు
+వచ్చి చేరు' మనెను. నేను ఏడ్చుచు 'నాస్వామిని విడిచి పెట్టి యెట్టువత్తు' నని యడిగితిని. ఆ వేణు స్వరములోనే 'నేనే స్వామి
+నేనే తల్లి, నేనే తండ్రి, నేనే బిడ్డ, నా చెంతకు రమ్ము' అని వినఁ బడెను. "నేనేమి బదులు చెప్పితినో యది నాకు జ్ఞప్తి లేదు
+కొంత సేపటికి మేల్కాంచితి”నని చెప్పి, కల్యాణియూరకుండెను.
+
+మహేంద్రుఁడు విస్మితుఁడై భీతిల్లినాఁడు; వాని నోట నుండి మాటయే రాలేదు. తలమీఁదుగ కోకిలపక్షి దిజ్ముం

Aananda-Mathamu/page_0069.txt

@@ -0,0 +1,9 @@
+కల్యాణి—— పుచ్చుకొనవలయుననియే తెచ్చితిని. అయినను——ఏమోచెప్పుట కాలోచించుచుండెను. మహేంద్రుఁడు ఆమె ముఖమును జూచుచుండెను. ఒక్కమాఱు కన్ను మూసి తెఱుచుట యనునది ఒక్క సంవత్సరమువలె బోధ మగుచుండెను, కల్యాణి మాట ముగించలేదు, కనుక మహేంద్రుఁడు ఆమెను జూచి——ఏమో చెప్పుటకు ప్రయత్నించితివికదా, చెప్పు మనెను.
+
+కల్యాణి —— పుచ్చుకొనుటకు నిశ్చయించితిని—— అయినను, తామును సుకుమారియు నుండఁగా, వైకుంఠమునకుఁ బోవుట కష్టము లేదు. నేను చచ్చుట లేదు.
+
+ఇట్లు చెప్పి కల్యాణి విషకరాటమును క్రిందనుంచి యిర్వురును భూతభవిష్యత్సంబంధమైన మాటల నాడందోడంగిరి. మాటలచే నిర్వురును అన్యమనస్కులై యుండిరి.
+
+ఈయవకాశ మధ్యమునం దాడుచున్న బిడ్డ విషకరాటమును తీసికొనియుండును. సుకుమారి తినుబండమని భావించి డబ్బిని చేతఁబట్టుకొని క్రిందుమీఁదుగా త్రిప్పి త్రిప్పిచూచుచుండఁగా మూఁత తెఱువఁబడి విషగుళికలు నేలపైఁ బడియుండును, అందొక దానిని బిడ్డ నోటిలో వేసికొనియుండు నని వారిమాటలచే మనకుఁ దెలియుచున్నది. 'లేక, డబ్బినే నోటిలో వేసికొని కోఱికి నదో యేమో, ఏదియు నిశ్చయముగాఁ జెప్పుటకు వీలు లేదు కదా !
+
+కల్యాణి —— ఏమి తింటివి ! కొంప మునిఁగినదే ఏమీ చేయుదును ? అని బిడ్డనోట్లో వ్రేళ్ళు వేసెను. బిడ్డ నోరుమూసి కొనెను. అందువలన విష ద్రవము కడుపులోనికి పోయెను.

Aananda-Mathamu/page_0070.txt

@@ -0,0 +1,13 @@
+కల్యాణి బలాత్కారముచేత నాగుళికను తీసి విసరి పాఱవేసెను. బిడ్డ ఏడ్చుటకుఁ దొడంగెను.
+
+వెంటనే కల్యాణీ నదికిఁబోయి గుడ్డను తడిపి తెచ్చి బిడ్డ నోటిని తుడిచి, మిగుల చింతతో మగనిం జూచి, 'కడుపులోనికిఁ బోయి యుండునేమో' యనెను.
+
+తల్లి దండ్రులకుఁ జెడుపే తోఁచుట స్వాభావికము. ఎచ్చట ప్రీతి విశ్వాసము లధికమో యచ్చోటనే భయముగ నుండును. మహేంద్రుఁడు మొదట గుళికను జూచిన వాఁడు కాఁడు కనుక, 'నేలపైఁ బడియున్న గుళిక నెత్తి చూచి 'కొంతవఱకు పోయి యుండు' ననెను.
+
+కల్యాణికిని ఆప్రకారమే తోఁచెను.
+
+ఇంతలో బిడ్డకు విక్రుతావస్థకల్గెను. ఆటునిటు పొర్లెను, వికారస్వరముతో నేడ్చెను. కనుల గ్రుడ్లు పైకి వచ్చెను. చోంగ కారుచుండెను, నాలుక వ్రేలాడుచుండెను. తుదకు నిశ్చేష్టిత యయ్యెను.
+
+అంత కల్యాణి, 'ఇఁక నేమియున్నది, ముగిసెను. ఈశ్వరుఁడేమార్గముగా రావలసినదని నియమించి యుండెనో యామార్గముగా సుకుమారి పోయెను. నేనును అదేమార్గము నంటి పోఁదలఁచెదను.'
+
+ఇట్లు చెప్పి కల్యాణి విషగుళికను నోటిలో వేసికొని మ్రింగి వేసెను. మహేంద్రుడు ఏడ్చుచు 'ఏమి చేసితివి కల్యాణీ!' యనెను.

Aananda-Mathamu/page_0076.txt

@@ -0,0 +1,5 @@
+కల్యాణి మృతశరీరమునకును, జిడ్డకును' రక్షకు లెవరును లేరు. ఆచెట్టు క్రిందనే పడి యుండిరి.
+
+మహేంద్రుడు మొదట శోకాభిభూతుఁడై వెంటనే యీశ్వర ప్రేమచే ఉన్నత్తుఁడై చేతనశూన్యుం డైనవానివలె నుండెను, ఏమైనది, ఏమి కాఁబోవుచున్నది, అను దానిని తెలియనివాడై తనబంధనముపై దృష్టినించ లేదు. అయినను, ఒకటి రెండడుగులు నడిచినమీఁద తన్ను పట్టుకొనిపోవుచున్నారని తెలిసికోనెను. కల్యాణిశవము పడియున్నది, సంస్కారము చేయలేదు. బిడ్డ దిక్కు లేక యడవిమృగముల పాలగును, అని యతనిమనస్సునకుఁ దోఁచెను. ఈరీతి భావోదయమైన వెంటనే మహేంద్రుఁడు రెండు చేతులను బలముగా లాగెను
+కట్టు తెగిపోయెను తత్ క్షణమే జమేదారుని తన్ని పడంద్రోసెను నాఁడు భూశయ్యాగతుఁ డాయెను. అప్పుడిద్దఱు సిపాయీలు వచ్చి మహేంద్రుని పట్టుకొనిరి. మహేంద్రుఁడు దుఖాకులిత చిత్తుఁడై సత్యానంద బ్రహ్మచారిని పిలిచి, 'మీరు కొంచెము సహాయము చేసినచో వీరైదుగురుసు హతము చేయుదు' ననెను. సత్యానందుఁడు, 'నా యీప్రాచీనశరీరము నందు బలమే మున్నది? నే నెవరినిపిలి చెరనో వాఁడుతప్ప వేఱు బలము లేదు. పోవుటయే మంచిది; మన మీయైదుగురను జయింపలేము, ఎక్కడికి పిలుచుకోనిపోయెదరో పోనీ, మనము
+పోయి చూతము; జగదీశ్వరుఁడు రక్షింపఁగలఁడు అని చెప్పెను. ఇర్వురును విడిపించుకొనుటకు ప్రయత్నము చేయక పోవుచుండిరి. కొంచెము దూరము పోయిన మీఁద సత్యానందుఁడు సిపాయీలను జూచి, 'అయ్యా! నేను హరికీర్తనము చేయు వాడుక

Aananda-Mathamu/page_0077.txt

@@ -0,0 +1,12 @@
+గలదు. దానికి మియాక్షేపము కలదా?' యని యడిగెను. సత్యానందుఁడు మంచివాఁడని జమేదారునకు తోఁచి యున్నందున, 'నీవు హరికీర్తనము చేయుము, నీవు వృద్ధ బ్రహచారివి. నిన్ను విడిచి పెట్టుటకు హుకుం అగును. ఈ చెడ్డనునిషిని మాత్రము గల్లుకు వేయుదు' రనెను. అంత బ్రహచారి మృదు మధురస్వరముతో——
+
+ధీరసమీ, తటినీతీరే
+ వసతి వనే వరనారీ
+మాకురు ధనుర్ధర, గమనవిళంబన
+ మతివిధురా వరనారి,</div>
+
+అని యిట్లు పాడెను.
+
+అందఱును నగరము చేరిరి, జమేదారు. వీరిని కొత్వాలు నొద్దకు పిలుచుకొని పోయెను. కొత్వాలు రాజసర్కారుకు రిపోర్టు చేసి,బ్రహ్మచారిని మహేంద్రుని తత్కాలమున పహరాలో" నుంచెను. ఆకారాగారము అతిభయంకరముగా నుండెను. అచ్చటికిఁ బోయినవాడు బైటికి వచ్చుట లేదు. ఏలన విచారించువారే లేరు. ఇంగ్లీషు దౌలతు జైలుగా నుండెను, అపుడు, ఇంగ్లీషు వారికి అధికారము లేదు. ఇపుడు చట్టము
+ప్రబలిన కాలము అప్పు డానియమ, మేమియు లేని కాలము, నియమముండు కాలమునకును నియమము లేని కాలమునకును మొ
+కాబిలా చేసి చూడుఁడు.

Aananda-Mathamu/page_0078.txt

@@ -0,0 +1,15 @@
+పదునాలవ ప్రకరణము</p>
+
+మహేంద్రుఁడు కారాగారవిముక్తుఁ డగుట.</p>
+
+రాత్రి యైనది, కారాగారబద్ధుండైన బ్రహ్మచారి మహేంద్రునిం జూచి, “ నేఁడు ఆనందమైనదినముగా నున్నది. ఏలన, మనము కారాగారమునందు బద్ధులమై యున్నారము; 'హరే మురారే' యని చెప్పు మనెను. మహేంద్రుఁడు దీనస్వరముతో 'హరే మురారే' యని చెప్పెను.
+
+సత్యానంద—— దైన్య మేల? నీవు ఈ వ్రతమును గ్రహణము చేసితి వేని, భార్యను బిడ్డను అవశ్యము త్యజింపవలయును. వారికిని నీకును ఏసంబంధము నుండఁగూడదు.
+
+మహేంద్ర——త్యజించుట యనునది యమదండస్వరూపముగా నున్నది. ఏబలముచే నే నీ వ్రతమును గ్రహింపవలయునో, ఆ మహాబలము నా భార్యతోను బిడ్డతోను పోయినది.
+
+సత్యా——శక్తి వచ్చును నేను శక్తి నిచ్చెదను. మహా మంత్రమునందు దీక్షితుఁడవు కమ్ము. మహా వ్రతమును గ్రహింపుము.
+
+మహేంద్రుఁడు విరక్తుఁదై——నేను పెండ్లమును బిడ్డను కుక్కల నక్కలపాలు చేసితిని. నాకు ఏవ్రతమును అక్కఱ లేదు.
+
+సత్యా—— ఆవిచారమును మానుము. సంతానులు నీభార్యను సత్కారము చేసినారు. నీబిడ్డను పిలిచికొని పోయి కాపాడుచున్నారు.

Aananda-Mathamu/page_0082.txt

@@ -0,0 +1,8 @@
+జీవానందునికి మహాప్రభు సంకేతము లన్నియుఁ జక్కఁగా దెలియును.
+
+ధీరసమీరే తటినీతీరే,
+వసతి వనే పరనారీ.”</div>
+
+మహా ప్రభువు యొక్క యీగీతమును విని, నదీతీరమునం దెవరో యొక స్త్రీ అన్నము లేక మలమల మాడుచున్నదని తెలిసికొని జీవానందుఁడు నదీతీరముగనే నడిచి వచ్చుచుండెను. జీవానందుఁడు బ్రహ్మచారిని పట్టుకొని పోవుటకు తనకన్ను లారఁ జూచినాఁడు. కనుక ముందుగా నాతని విడిపింపవలసినది వానికి ముఖ్యకర్తవ్యముగా నుండెను. అయినను, జీవానందుని ఉక్త సంకేత గానమువలన, బ్రహ్మచారిని విడిపించుట ముఖ్యకర్తవ్యమని భావింపక, ఆతనియాజ్ఞను పాలించుటయే ముఖ్య కార్యమని తలంచి, యాపనినే ముందుగా నెరవేర్పవలయు నని సంకల్పము చేసికొనెను.
+
+జీవానందుఁడు నదీతీరము నంటి పోవుచుండెను, కొంతదూరము పోయినమీద నొక చోట చెట్టు క్రింద ఒక స్త్రీ మృత కళేబరమును, ఒక బ్రతికియున్న ఆఁడుబిడ్డను గాంచెను. జీవానందుఁడు మహేంద్రుని పెండ్లమును బిడ్డను ఎప్పుడును జూచినవాఁడు కాఁ డనునది పాఠకులకుఁ దెలిసియే యున్నది. అయినను, వీరు మహేంద్రుని పెండ్లము బిడ్డలుగ నుందురేమో యని తలంచెను. ఏలన, మహేంద్రుఁడు తన ప్రభువుతోఁగూడ పోయినదియు వానికిఁ దెలియదు. ఎట్టులైననుసరే, తల్లి చచ్చి బిడ్డ బ్రతికి యున్నది, జీవానందుఁడు, మొదట బిడ్డను రక్షించవలయును; లేనిచో అడవిమృగములపాలై పోవును. భవా

Aananda-Mathamu/page_0083.txt

@@ -0,0 +1,12 @@
+సందఠాకూరు ఇచ్చటనే యెక్కడనైన నుండును. వాఁడు వచ్చి యీస్త్రీని సంస్కారము చేయును, అని యెంచికొని, బిడ్డ
+నెత్తుకొని పోయెను.
+
+జీవానందగోస్వామి, ఆనిబిడమైన యరణ్యమార్గముగా బిడ్డ నెత్తుకొనిపోయి యొక చిన్న గ్రామమును జేరెను. ఆయూరి
+పేరు భైరవపురము; అయినను, జనులు భరయీపుర మని చెప్పుచుండిరి, ఆయూరిలో సామాన్య జనులు కొందఱే యుం
+డిరి. సమీపమున వేఱె పెద్ద గ్రామ మేదియు లేదు. ఆగ్రామము చుట్టును పెద్దయడవి; మహారణ్యము నడుమ నీచిన్న పల్లె
+మిగుల రమణీయముగా నుండెను. కోమలమైన పచ్చికగల భూమిగ నుండెను. శ్యామల పల్లవయుక్తమైన మామిడి చెట్లును
+పనస చెట్లును రమ్యముగ నుండెను తాఁటితోఁపును కలదు. దానికి సమీపమున నీలజలపూర్ణమైన తటాకము అందు బక
+కారండవాది జలచరపక్షులు చూపున కిం పొనర్చుచుండెను. తీరమునందలి వ్రుక్షములయందు కోకిల చక్రవాకాది పక్షులు
+కలకలధ్వని చేయుచుండెను. కొంచెము దూరముగనుండి మయూర కేకాస్వరము వినవచ్చెను. ప్రతియింటి ముంగిటిలోను
+ఆవులు ఎసుములు కట్టియుండెను. లోపల గాదె లుండినవిగాని దుర్భిక్ష కాల మగుటచే వానిలో ధాన్యము లేదు, ఒక్కొక యింటివసారాలోను చిలుకలయు గోరువంకలయుపంజరములు వ్రేలాడుచుండెను, కొన్ని యిండ్లకు సున్నము గొట్టి ఎఱ్ఱమన్ను
+పెట్టి పిండి ముగ్గు లుంచి యలంకృతము చేసి యుండెను. కొన్ని యిండ్లముందు ఊరుగాయలు, వరుగులు, వడియము లెండఁ బెట్టి యుండిరి. కొన్ని యిండ్లలో మోదుగాకుల తోరణములు

Aananda-Mathamu/page_0085.txt

@@ -0,0 +1,19 @@
+నుంచికొని గొంతునొక ప్రక్క వంచికొని వచ్చి నిలిచి, 'అన్నా రాట్నమును త్రిప్పుచున్నా వేమి? ఈబిడ్డ యెక్కడిది? నీకు
+బిడ్డలే లేరుకదా! మరల పెండ్లి చేసికొంటివా యేమి?' అనెను.
+
+జీవానందుఁ 'డాబిడ్డను అయువతి చేతి కిచ్చి మెల్లగా మైచఱచి, “ఏమమ్మా నాకు ఇంకొక పెండ్లాముకూడ కావలయునా! ఇద్దరాండ్రు గలవారి బ్రతుకుచూచియుండ లేదా? ఆది పోనీ, ఇంటిలో పాలున్నవా?” యనెను.
+
+యువలి——పాలు లేకేమి, పుచ్చుకొంటావా !
+
+జీవానంద—— కానీ, పుచ్చుకొనేద.
+
+అంత, నాయువతి పాలుకాచుటకై వడిగా వెడలిపోయెను. జీవానందుఁడు పాలు వచ్చునంత వఱకును రాట్నమును ద్రిప్పు
+చుండెను, ఆయువతి, బిడ్డను ఎత్తుకొన్నది మొదలు ఏడువలేదు. బిడ్డ యేమని తలంచికొనెనో చెప్పుటకు కాదు. అపుడు వికసించిన పుష్పసదృశురా లైనయా యువతిని జనని యని భావించి యుండునేమొ. 'ఇద మిత్ఠ' మని మనము నిర్ణయించి చెప్పలేము. పాలు కాచుచుండఁగా సెగ తగిలి మఱోక తేప యేడ్చెను.
+
+ఆ యేడ్పును విని, జీవానందుఁడు, 'ఓనిమా! ఇంకా పాలు వెచ్చనఁ గా లేదా?' యనెను నిమి, 'ఆయె' నని చెప్పి
+పాలును ఱాతి మరిగెలో పోసి తెచ్చెను, జీవానందుఁడు కృత్రిమకోపముతో, ఈ వేఁడిపాలను నీమీఁదనే పోయుదునా!”
+యనెను.
+
+నిమి——ఈ పాలెవరికి?
+
+జీవానంద—— ఈబిడ్డ త్రాగు నేమో యిచ్చి చూడుము.

Aananda-Mathamu/page_0090.txt

@@ -0,0 +1,19 @@
+సెకుపోయి, 'వదినే, వదినే, లే! లే! ' యనెను. అప్పుడామె నూలు వడకుచుండెను.
+
+వదినె—— ఏమి నిన్ను నీమగఁడు కొట్టినాఁడా యేమి? గాయమునకు నూనె పెట్టవలయునా? యనెను.
+
+నిమి——అవు నవును, నూనె యున్నదా?
+
+వదినె—— నూనెదుత్తను జూపి యెత్తుకొ మ్మనెను.
+
+నిమి, అందున్న నూనెను తుడిచి వదినె తలకు చరిమి దువ్వి, 'నీవు కొత్తచీరెను కట్టుకొని రా, యనెను,
+
+వదినె——ఏమే నీకు పిచ్చి పట్టినదా! నే నెట్లున్న నేమి, కొత్తచీర లేదు, పో; వచ్చెద' ననెను.
+
+నిమి, వదినెను లేపి, వీపుపై తట్టి, “రా వదినె, కొత్తచీర యెత్తికట్టుకో' అనెను.
+
+తమాషాకు ఆ యువతి కొత్తచీరను దీసెను. ఇంతటి కష్ట కాలమునను తమాషా చేయువృత్తి యామె హృదయము
+నందు లుప్తము కాలేదు. నవీనయావనము ఫుల్ల కమలతుల్యమైన నవవయస్సౌందర్య మాలా గుండెను. నూనె లేదు, గుడ్డ లేదు, అయినను సౌందర్యము ప్రదీప్తముగ నుండెను, అనను మేయసౌందర్యము, ఆశత గ్రంథి యుక్తవసన మధ్యమునం
+దును ప్రకాశమానమై ప్రస్ఫుటితమై యుండెను. వర్ణమునందు శ్యామలము. నయనములందు కటాక్షము. అధరమునందు
+హాస్యము, హృదయమునందు ధైర్యము. ఆహారముమాత్రము లేదు; అయినను, శరీరలావణ్యము కొఱఁతపడ లేదు.
+మంచి వస్త్రము లేదు. సౌందర్యము సంపూర్ణముగా అభివ్యక్తమై యుండెను. మఱియు మేఘమధ్యంబున మించువలెను,

Aananda-Mathamu/page_0094.txt

@@ -0,0 +1,6 @@
+ములు; ఒక ప్రక్కను వ్రత యజ్ఞ యాగ హోమములు; వేఱోక ప్రక్కను నీవు; నీవొక్క దానవుమాత్ర మే——నే ననేకవిధం
+బులుగాఁ దలపోసినను ఏవైపున బరు వగునో, దాని నిర్ధరింపఁ జాలకున్నాను. దేశమేమో శాంతిగ నున్నది. దేశంబును గట్టుకొని నేనేమి చేయఁగలను. దేశమునం దొక్క. యెకరా భూమి యుండినచో నిన్నుంచుకొని స్వర్గానుభవభోగంబు లనుభవింపఁగలను నాకు దేశముతోఁ బని యేమి? గుణవతియగు నిన్ను వరించియు త్యజించితిని. ఇంతకంటే దేశంబున నెవఁడు దుఃఖియగును నీమలినమైన ఛిద్ర వస్త్రంబును జూచి యూరకుండు వానికన్నను, దేశంబున దౌర్భాగ్యుండగు దుర్బలుం డెవ్వడు గలఁడు ! నా సకలధర్మములకును. నీవు సహకారిణివి. దానినే త్యజించిన పిమ్మట, నంతకన్న మిన్నయగు సనాతనధర్మం బేమున్నది . నేను ఏధర్మంబు కోఱకై దేశ దేశంబులును వనవనంబులును తుపాకీని భుజము పై నుంచుకొని తిరిగి తిరిగి ప్రాణి హింస చేయుచు పాప కార్యంబును సంగ్రహింప వలయును ? పృథ్వి సంతానుల వశమగునో కాదో నేఁ జెప్పఁజాల. నీవేమో నాకు వశురాలవై యున్నావు. నీ వీపృథ్వికన్న నెక్కుడు దానవు. నీవే నాకు స్వర్గము. ఇఁక నడువుము. ఇంటికిఁబోవుదము; నే నిఁకఁ బోవుట లేదు.
+
+శాంతి కొంచెము సేపు మాటలాడ కూరకుండి, పిమ్మట 'సరి కాదు, నీవు వీరుఁడవు, నేను వీరపత్నినై యుండుట నాకుఁ
+బరమసుఖమై యున్నది. నీ వీయధమురాలికై ధర్మ త్యాగంబు జేయఁదగదు ? నీవు నన్నుఁ ప్రేమింపకుము, నేనా సుఖంబు
+నపేక్షించుట లేదు. ఇపుకు నాకొకమాటఁ జెప్పి పొమ్ము; ఏ

Aananda-Mathamu/page_0097.txt

@@ -0,0 +1,9 @@
+ఇట్లని చెప్పి భవానందుఁడు లేచి యొక గదిలోపలికి బోయి యందొక పెట్టెను దేఱచి కొన్ని గుడ్డలను తీసికొని రూపొంతరమును ధరించెను. కాషాయవస్త్రమునకు బదులుగ సొగసైన జరిదోవతి; లోపల కవచము పైన నిలువంగి; తలకు లపేటా: కాళ్లకు చడావు; వీనిని ధరించి ప్రకాశమానుఁ డయ్యెను, ముఖమున గోపీచందనము మాత్రము లేదు. భ్రమరస మానమైన కృష్ణ వర్ణశ్మశ్రుశోభితసుందరముఖమండలము అపూర్వమైన కాంతినిఁ బొందెను. అతఁడు మొగల్ జాతి యువకునివలెఁ గానంబడుచుండెను.
+
+భవానందుఁ డివ్విధమున మొగల్ వేషధారియై శస్త్రమును ధరించి మఠము నుండి బయలు వెడలెను, అటనుండి
+యొకక్రోశమాత్రము దూరము పోఁగా నచట చిన్న కొండలు రెండు కనుపించెను. అది మొదలుకొని యడవియే. అకొండల
+నడుమ నొక నిభృతమైన స్థలము అచ్చట ననేక గుఱ్ఱములు కట్టఁబడి యుండెను. ఇదియే మఠవాసుల యశ్వశాల. భవా
+నందుఁ డాయశ్వములయం దొక దానిని విప్పి లగాము వేసి యారోహణము చేసి నగరాభిముఖముగా దౌడాయించుకొని
+పోయెను,
+
+ఇట్లు పోవుచుండఁగా నాకస్మికముగా గతిరోధమయ్యెను, ఆదారిపక్కను నున్న తరంగిణికూలంబున గగనమార్గము నుండి పడిన నక్షత్రమువలె, కాదంబినీచ్యుతవిద్యుల్లతికవలెను, ప్రకాశించు స్త్రీ మూర్తిపరుండుటను జూచెను. చూడఁగా సజీవలక్షణంబులు గానరా వయ్యెను, ఆమె సమీపమున నేమియు లేని కరాట మొకటి పడి యుండెను. భవానందుఁ

Aananda-Mathamu/page_0102.txt

@@ -0,0 +1,5 @@
+కారబంధురంబగు రాత్రి కాలంబున నగరాభిముఖులై చనిరి, శస్త్రంబుల మర్మరశబ్దంబును, అస్త్రంబుల ఝణఝణశబ్దంబును, కంఠములయస్ఫుటనినాదంబుసు, మధ్యమధ్య గోవిందాది నామస్మరణ ధ్వనులును మ్రోగుచుండెను. నిదానముగను గంభీరముగను రోషయుక్తముగను తేజస్సహితంబునను ఆసంతాన వాహిని నగరంబును బ్రవేశించెను. ఇట్లాకస్మికంబగు నీకోలాహలంబును గాంచి నగరవాసులు భయపడి యెక్కడికో పలాయనమై పోయిరి. వారి పోకడయే తెలియ లేదు. నగరరక్షకులు హతబద్ధులై నిశ్చేష్టితులై యుండిరి.
+
+ఇచట, సంతాను లందఱును మొట్ట మొదట కారాగృహంబునకుఁ బోయి తలుపులను విఱుగఁ గొట్టి రక్షకులను తన్ని,
+సత్యానందుని మహేంద్రుని విడిపించి, శిరమునం దిడికొని నృత్యంబు చేయ నారంభించిరి. గోవిందశబ్దము విశేష మాయెను,
+సత్యానంద మహేంద్రుల విముక్త్యనంతరము కనఁబడిన యవనుల గృహంబు లన్నిటిని తగులఁ బెట్టుచుండిరి. అయినను, ఆపని యందు చాల కాలము గడువ లేదు. ఇంతలో నగర మేలెడు రాజగు అసదుల్ జమానుఁడు నగరంబునందున్న సైన్యంబును గుమి గూర్చికొని ఫిరంగి,తుపాకి, మొదలగు సాధనంబులతో సంతాన సంప్రదాయస్థుల నెదిరించెను. సంతానుల ఆయుధములు ఖడ్గములును బల్లెములే యగుటవలన, ఫిరంగిగుండ్లను జూచి కొంచెము భీతిల్లిరి. ఫిరంగిగుండ్ల దెబ్బలకు సంతాను లనేకులు చచ్చిరి. అపుడు సత్యానందుఁడు వెనుదిరిగి చూచి 'వృథా వైష్ణవ వధచేఁ బ్రయోజనము లే ' దనెను. అంత సంతానులం

Aananda-Mathamu/page_0103.txt

@@ -0,0 +1,18 @@
+దఱును పరాజితులై మ్లానముఖులై నగరంబును విడిచి, అచట నుండి మరలి కాననమునకుఁ బోయి చేరిరి.
+
+పందొమ్మిదవ ప్రకరణము</p>
+
+శాంతి సన్న్యాసి యగుట</p>
+
+జీవానందుఁడు వెడలిపోయిన పిదప, శాంతి, నిమాయిమణి యింటి యరుగుపై కూర్చుండెను, నిమాయిమణి శిశువును
+తొడపై నిడుకొని గూర్చుండెను. శాంతి నేత్ర జలంబులం దుడిచికొని యుండిన దేగాక ముఖము ప్రఫుల్లముగ నుండెను. కొంచెము కొంచెము నవ్వుచు నుండెను. గంభీరముగను, చింతా యుక్తముగను, ఆన్యమనస్కురాలుగను నుండెను. నిమాయి 'చూచితివా ' యనెను.
+
+శాంతి ఉత్తర మియ్యక యూరకుండెను. నిమాయి, శాంతి తనమనో భావములు వెల్లడి చేయదని భావించికొని,
+ప్రయత్నపురస్సరముగా ఏవేవో ముచ్చటలాడి, 'చూడవేవదినే! ఇది యెంతటిబిడ్డనే!” అనెను.
+
+శాంతి—— ఈబిడ్డ నీ కెక్కడ దొరకెను? నీ వెపుడు కంటివి?
+
+నిమాయి——నీవుపాడైతివి, ఇది మాయన్న బిడ్డకదా !
+
+నిమాయి, శాంతి యొక్క కడుపు మండించుట కీమాటఁ జెప్ప లేదు. అన్న బిడ్డయనఁగా అన్న యిచ్చిన బిడ్డ యని చెప్పుట
+కట్లు చెప్పెను, శాంతి యీయర్థమును గ్రహింపక, నిమాయి

Aananda-Mathamu/page_0104.txt

@@ -0,0 +1,8 @@
+వంచనగా మాటలాడుచున్నదని యెంచి, 'నేను బిడ్డ యొక్క తండ్రినిగూర్చి యడుగ లేదు. దానితల్లిని గుఱించి యడిగితి' ననెను.
+
+నిమాయి, ఉచిత మైన శాంతిని బొంది, అప్రతిభురాలై యేవరి శిశువో నే నేమెఱుంగుదును. అన్న యెక్కడనో పడి
+యుండినదానిని ఎత్తుకొని వచ్చెను. ఈశిశువు సమాచారము నడిగి తెలిసికొనుట కవకాశము లేకపోయేను. ఇపుడు క్షామ
+కాలము. ఎందఱో బిడ్డ పాపలను దారిలోఁ బాఱవైచి పోయెదరు. మనయొద్ద కెందఱో తల్లులు బిడ్డల నమ్ముటకై వచ్చి యుండిరి కదా. ఇతరుల బిడ్డల నెవరు కొనెదరు? (అప్పుడామె నేత్రములు జలపూరితము లాయెను. నిమాయి కన్నీరు తుడుచుకోని మరల) శిశువేమో దివ్యసుందరమైనది. దీని చక్కఁదనమును జూచి, అన్న నడిగి తీసికోంటి' ననియె.
+
+ఆపిమ్మట వారిరువునును బెద్దప్రొద్దు ఏమేమో ఆమాట యీమాట లాడుచుండిరి. కోంత సేపటికి నిమాయి భర్త యింటికి వచ్చినాఁడు. కనుక శాంతి లేచి తనకుటీరమునకుఁబోయి, తలుఫు వేసికొని, ప్రొయ్యి నుండి కొంచెము బూడిదను బైటత్రొసి
+యుంచెను. మిగిలినబూడిదపై తనకై వండి యున్న యన్నమును పాఱవైచి, నిలచినది నిలచినట్లే కొంతసేపు చింతించి, తనలోఁ దానే “యిన్ని దినంబులుగాఁ జేయవలయు ననుకొన్న దాని నీ దినము చేసి వేయుదును, ఏయాశచే నిదివఱకుఁ జేయకుంటినో యది సఫల మాయెను. సఫలమో; నిష్ఫలమో, నిష్ఫలము ! ఈజీవనమే నిష్ఫలము, ఏమి సంకల్పము చేసి యుంటినో, దానిని

Aananda-Mathamu/page_0105.txt

@@ -0,0 +1,6 @@
+నెఱవేర్చెద. ఒక్కసారి కేమి ప్రాయశ్చిత్తమో నూరుసారుల కదియే ప్రాయశ్చిత్తము.' అని యెంచుకొనెను.
+
+ఈ ప్రకారముగా నాలోచించుకొని శాంతి యన్నంబును ప్రొయ్యిలో పడవేసి వనంబున కేఁగి కొన్ని ఫలములను దెచ్చికొని తినెను. అనంతము, నిమాయి కోరియుండిన కొత్త సరిగె చీరను దీసి యంచులను చించి పాఱవైచి, యాచీరెను కావి
+నీటిలోఁ దడిపెను. చీరకు కావిరంగు పట్టెను. దాని నెండించుటకు ఎండ లేదు. సాయంకాల సమయము; దాని నల్లే యారవేసి కొంచెము చీఁకటి కాఁగానే తలుపును జక్కఁగా వేసికొని యొక చమత్కారమైన కార్యమునందు శాంతి ప్రవర్తింపఁ దొడంగెను. దువ్వక పేనుకొని ఆగుల్ఫలఁ బిత మైయున్న తన శిరః 'కేశ రాశిని పిడికిటఁ బట్టుకొని కొంతఁ గత్తరించి యుంచుకొని, తక్కిన తల వెండ్రుకలను జడవలె చేసెను, దువ్వెనముఖము జూడక చెదరి యుండిన వెండ్రుక లాయ పూర్వవిన్యాసము చే భారమైన జడగా పరిణమించెను. పిదప, తడియారఁ గట్టిన కాషాయవస్త్రమును రెండుగాఁ జించి యొకటి నిదన మనోహర మగుసంగంబునకుఁ గట్టి కొని, మఱి యొకటిని ఱోమ్మునకు బిగించి కట్టుకొనెను. ఇంటియందొక చిన్న యద్ద ముండెను, చాలకాలమునకు దానిని దీసి తన వేషంబును జూచి కొని, 'అయ్యో! యెంతపని చేసితిని' అని యనుకోని, దర్పణమును బాఱవైచి, కత్తిరింపఁబడియున్న వెండ్రుకలతో శ్మశ్రువును గల్పించెను. ఆచంద్ర బింబమువంటి ముఖము
+క్రోత్తలగు గడ్డము మీసములతోఁ బ్రకాశించెను. అనంతరము ఇంటిలోనున్న యొక హరిణచర్మంబును కంఠమునకుఁ గట్టికొని
+యెను. అది కంఠము నుండి జాను పర్యంతము శరీరము నాచ్ఛా

Aananda-Mathamu/page_0112.txt

@@ -0,0 +1,23 @@
+ఇరువదోకటవ ప్రకరణము</p>
+
+మహేంద్రునకు సత్యానందుఁడు హితోపదేశము చేయుట.</p>
+
+సత్యానందుఁడు సాయాహ్ని కకృత్యమును దీర్చుకొని, మహేంద్రునిఁ బిలిచి 'నీబిడ్డ జీవించి యున్న 'దని పలికెను.
+
+మహేంద్ర——ఎక్కడ మహాస్వామీ!
+
+సత్యానంద——నీవు నన్ను “మహాస్వామి”యనెద వేల?
+
+మహేంద్ర——మఠాధికారులను “మహాస్వామి” యని పిలువవలయు నని యందఱును చెప్పెదరు. 'నాబిడ్డ యెక్కడ,
+మహాస్వామీ!
+
+సత్యానంద—— ఆసంగతిని తెలిసికొనుటకు ముందు నేనడుగు ప్రశ్నలకు బదులు చెప్పుము. నీవు సంతానుల ధర్మంబును
+గ్రహించెదవా?
+
+మహేంద్ర—— అటులనేగ్రహింపవలయునని నిశ్చయించు కోని యున్నాను.
+
+సత్యానంద—— ఆటు లైనచో “బిడ్డ యెక్కడ” యని యడుగరాదు.
+
+మహేంద్ర——ఏల మహాస్వామీ!
+
+సత్యానంద——ఎవరు ఈ వ్రతమును గ్రహించెదరో వారు తమ యాలు బిడ్డలు స్వజనులు వీరెవ్వరిసంబంధము నుంచుకొనఁ గూడదు. ఆలుబిడ్డల ముఖమును జూచినచో ప్రాయశ్చిత్తము గలదు. ఎంతవఱకు సంతానుల కార్యము సిద్ధియగుట లేదో యంతవఱకు నీవు నీ బిడ్డను జూడరాదు, నీవుసంతానులధర్మ

Aananda-Mathamu/page_0113.txt

@@ -0,0 +1,18 @@
+మును గ్రహించుట నిశ్చయమగు నేని, బిడ్డ సమాచారమును దెలిసికొని యేమి చేయఁబోయెదవు! చూచినను ప్రకృతమున
+ప్రయోజనము లేదు.
+
+మహేంద్ర—— ప్రభో! ఇంతకఠినమగు నియమ మెందులకు?
+
+సత్యానంద——సంతానుల కార్య మతికఠిన మైనయది. ఎవరు సర్వత్యాగులో యట్టివారు తప్ప, మఱెవ్వరును ఉపయుక్తులు కారు. మాయాగజ్జుచే నెవరిచిత్తము బద్ధమై యున్నదో అట్టి వారు దారమునకుఁ గట్టిన గాలిపటమువలెనే భూమిని విడిచి స్వర్గము నెక్క లేరు.
+
+మహేంద్ర——మహాస్వామీ! నాకుఁ జక్కఁగా బోధపడ లేదు. ఎవరు దారసుతాదుల ముఖ దర్శనముఁ జేయుదురో యట్టివారు గురుతర మగు కార్యమున కధికారులు కారా?
+
+సత్యానంద—— పుత్త కళత్రముల ముఖములఁ జూచిన మాత్రమున దైవసంబంధములయిన పనులను మఱచి పోదురు.
+సంతానుల నియమ మేమనఁగా, ఆవశ్యక మైనపుడు ప్రాణ త్యాగమునకును భయంపడ కూడదు. బిడ్డ ముఖము మనస్సు
+నకు జ్ఞాపకము వచ్చినయెడల బిడ్డను విడిచి ప్రాణ త్యాగంబునకు సిద్ధుఁ డగుదువా?
+
+మహేంద్ర——చూడకుండిన మాత్రముననే జ్ఞాపకము లేకుండునా?
+
+సత్యానంద—— మఱచుటకుఁ గానిచో నీవీ వ్రతమును గ్రహింప వలదు.
+
+మహేంద్ర——సంతాను లందఱును ఇట్లే పుత్ర కళత్రము