text
string | id
string | dump
string | url
string | date
string | file_path
string | license_abbr
string | license_version
string | license_location
string | license_in_head
bool | license_in_footer
bool | potential_licenses
dict | license_parse_error
bool | license_disagreement
bool | language_script
string | language
string | language_score
float64 | found_in_fw
bool |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
J.H. Neethling
Ds. Johannes Henoch Neethling (distrik Prins Albert, 4 Desember 1826 - Stellenbosch, 26 Februarie 1904) was een van die groot predikante van die Nederduitse Gereformeerde Kerk in die tweede helfte van die 19de eeu.
Inhoud
Afkoms en opleiding[wysig | wysig bron]
Neethling was die oudste seun en die tweede van die elf kinders van Hendrik Johannes Neethling (13 Augustus 1795 - 31 Augustus 1863) en sy vrou, Engela Johanna Albertyn (gedoop 15 November 1801). Een van sy susters, Anna Marthina Hofmeyr, was die moeder van die sendeling eerw. Stephanus Hofmeyr.
Die jong Johannes het die Hollandsmediumskool Tot Nut van 't Algemeen in Kaapstad bygewoon. Beïnvloed deur die prediking van 'n familiielid, ds. G.W. Stegmann, het hy hom geroepe tot die evangeliebediening gevoel en vir verdere opleiding na Europa gegaan. Sy studie is moontlik gemaak deur die nalatenskap van adv. J.H. Neethling, 'n kinderlose grootoom van Johannes, na wie hy ook genoem is. Hy het in 1846 as student aan die Universiteit van Utrecht ingeskryf, waar die vriendskap van die broers Andrew Murray en John Murray, en van Nicolaas Hofmeyr vormend op hom ingewerk het. Op 14 September 1848 het hy ingeskryf aan die Universiteit van Leiden, ook ander universiteite besoek en heelwat gereis. Afgesien van sy teologiese vorming, het Neethling in Holland die vlot en goeie Nederlands leer praat wat hom as prediker van baie van sy tydgenote sou onderskei wat slegs boeketaal gepraat het.
Eerste gemeente[wysig | wysig bron]
Ná sy terugkeer in Suid-Afrika is hy op 17 April 1851 gelegitimeer en het hy beroepe ontvang na die NG gemeente Pietermaritzburg en Prins Albert. Hy aanvaar die beroep na sy grootwordgemeente, waar hy in Junie deur Andrew Murray, predikant van die NG gemeente Bloemfontein, bevestig is. Ná ongeveer vyf maande het hy saam met Murray op 'n besoekreis na Transvaal gegaan, tot aan die Soutpansberg, en 'n breedvoerige verslag opgestel wat in De Kerkbode (2 Oktober 1852 en 30 April 1853) verskyn het.
Na Stellenbosch[wysig | wysig bron]
In Maart 1858 het ds. Neethling 'n beroep aanvaar na die NG gemeente Stellenbosch, waar die driemanskap John Murray, N.J. Hofmeyr en Neethling mekaar tot veelvuldige werksaamhede sou inspireer. Reeds op Prins Albert het hy in De Kerkbode gepleit vir die oprigting van 'n teologiese kweekskool op Stellenbosch. Hy was daar ook kollektant vir hierdie inrigting en tydens die inwyding in 1859 het hy die slotgebed waargeneem. Hy het meer as 40 jaar skriba van die kuratorium gebly en het later met sukses die aanstelling van meer hoogleraars bepleit.
Yweraar vir die onderwys[wysig | wysig bron]
Omdat die bestaande onderwysgeriewe op Stellenbosch nie voldoende was vir die behoefte aan deeglike voorafgaande onderrig vir die seminarie nie, het ds. Neethling en ander belangstellendes geld ingesamel en op 1 Maart 1866 is die Stellenbosch Gymnasium geopen. Die erkenning van die Gymnasium as kollege in 1881, en die Victoria-kollege wat in 1887 hieruit voortgespruit het, het bewys gelewer van dfs. Neethling se geesdrif en dryfkrag. Tot 1904 was hy sekretaris van die raad van die Gymnasium en hy was ook lid van die eerste raad van die Stellenbosch Kollege. In 1875 het die Meisieskool Bloemhof grootliks as gevolg van sy praktiese idealisme ontstaan en die naam self is ook aan hom te danke. In die gemeente is daar ná sy aankoms met aanddienste sowel as met 'n Sondagskool begin.
Hy was die stukrag agter die bou, volgens 'n plan van die argitek Carl Otto Hager van die bekende moederkerk van Stellenbosch wat op 31 Oktober 1863 ingewy is en waarheen hy die lede van die Sinode uitgenooi het. Sy neef, Hendrik Ludolph Neethling, wat ook in die bestuur van die Gymnasium gedien het, was sekretaris van 'n "bazaar commissie" wat geld vir die kerkbou ingesamel het.
Sinodale betrokkenheid[wysig | wysig bron]
Op Sinodale vlak was hy by geleentheid assistent-scriba synodi, lid van 'n advieskommissie vir kerkbou, lid van die proponentseksamenkommissie en assessor in 1890. Twee keer, in 1852 met Andrew Murray en in 1856 met A.A. Louw, het hy die Transvaalse gemeentes besoek en inlywing by die Kaapse NG Kerk bepleit. Veral die sending het sy aandag gedien en so dien hy vanaf 1857 in die sinodale sendingkommissie wat manne soos Alexander MacKidd en Henri L. Gonin vir die buitelandse sending uitgestuur het. Ds. Neethling het sendingstasies besoek en hoër pensioene vir sendelinge bepleit. Die Sinode van 1903 het hom bedank vir sy sendingywer.
Stryd teen die liberalisme[wysig | wysig bron]
Reeds tydens sy bediening op Prins Albert het hy saam met N.J. Hofmeyr en J.M. Brink, die oue, as medeskrywer sy bydrae gelewer tot die polemiek in die Kaapse kerkstryd wat sou volg: Bezwaren tegen bezwaren of dr. A.N.E. Changuion weerlegd (Kaapstad, 1854). Daarna het hy in die Sinode, en ook met briewe en artikels, die liberalisme beveg, terwyl hy aktief meegewerk het aan die totstandkoming van die maandblad De Volksvriend in 1861, wat hierdie rigting moes bestry. Ter verdieping van die geestelike lewe gee hy van 1859 af die maandblad De Wekker uit, wat tegelyk die standpunt van die ortodoksgesindes in die kerklike twis van die tyd moes weerspieël. Hierdie blad sou ná sy dood tot 1925 deur sy dogter Ella Neethling voortgesit word.
Ds. Neethling was ook mede-organiseerder van die konferensie van 1860 oor die geestelike lewe op Worcester en hy was lid van die reëlingskomitee vir die besoek van L.D. Wishard, wat in 1896 die Christenstudentevereniging in Suid-Afrika kom stig het.
Waardering[wysig | wysig bron]
Vriendelik en innemend van voorkoms en openhartig van aard, was "Ou Dominee" op Stellenbosch 'n waardige verskyning met sy fier houding en lang wit baard. Hy was nederig in die omgang, standvastig en onverskrokke in al sy doen en late. Vreesloos en beginselvas, het hy selfs vir drinkers in die kroeë boetpredikasies gehou. Die naam "Stellenbosse bedelaar" wat hom soms toegevoeg is omdat hy so gedurig en onvermoeid besig was met geldinsameling vir die onderwys, die sending of ander sake van belang, het met die jare 'n erebenaming geword. Daar is 'n wit marmerstandbeeld van ds. Neethling voor die moederkerk op Stellenbosch.
Gesinslewe[wysig | wysig bron]
Op 1 Desember 1852 is ds. Neethling getroud met ds. Andrew Murray se suster Maria Murray (19 Junie 1831 - 5 Desember 1912). Uit die huwelik is vyf dogters en sewe seuns gebore, onder wie ds. Hendrik Johannes Neethling (1853-1914), dr. Andrew Murray Neethling L.V. (1855-1922), dr. Johannes Henoch Neethling (1859-1937), ds. William James Neethling (1866–1897) en ds. Christoffel Albertyn Neethling (1871–1926).
Bronne[wysig | wysig bron]
- ( De Kock, W.J. (hoofred.) 1986. ) Suid-Afrikaanse Biografiese Woordeboek deel II. Pretoria: Raad vir Geesteswetenskaplike Navorsing.
- ( ) Dreyer, eerw. A. 1924. Eeuwfeest-Album van de Nederduits Gereformeerde-Kerk in Zuid-Afrika 1824 - 1924. Kaapstad: Publikatie-kommissie van de Z.A. Bijbelvereniging.
- ( ) Gaum, Frits (hoofred.) 2008. Christelike Kernensiklopedie. Wellington: Lux Verbi.Bm en Byblekor.
- ( Hofmeyr, George (hoofred.). 2002. NG Kerk 350. Wellington: Lux Verbi.BM. )
- ( ) Maeder, ds. G.A. en Zinn, Christian. 1917. Ons Kerk Album. Kaapstad: Ons Kerk Album Maatschappij Bpkt.
- ( ) Olivier, ds. P.L. (samesteller). 1952. Ons gemeentelike feesalbum. Kaapstad en Pretoria: N.G. Kerk-uitgewers.
|
<urn:uuid:822bf5a6-193f-4b96-b8db-dfb7bbcaee94>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/J.H._Neethling
|
2019-07-22T01:38:45Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527458.86/warc/CC-MAIN-20190722010436-20190722032436-00359.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999989
| false
|
Wikipedia:Voorbladartikel week 23 2014
Die nasionale vlag van Armenië is op 24 Augustus 1990 amptelik in gebruik geneem. Die vlag vertoon ’n horisontale driekleur in rooi, blou en oranje. Armenië het hierdie ontwerp van die nasionale vlag tussen 1918 en 1921 gebruik en weer in 1990 die vlag aanvaar.
Die huidige vlag is deur die Armeense Opperste Sowjet goedgekeur. Op 15 Junie 2006 is die Wet op die Nasionale Vlag van Armenië gepromulgeer deur die Armeense Nasionale Vergadering, waardeur die gebruik van die vlag gereguleer word.
Deur die geskiedenis was daar baie variasies van die Armeense vlag in gebruik. In antieke tye is die Armeense dinastieë voorgestel deur verskillende simboliese diere wat op die vlae gepryk het. In die twintigste eeu is verskeie Sowjetvlae gebruik om Armenië te verteenwoordig.
|
<urn:uuid:b1d614d2-6d61-43a6-9233-b9d08729c43c>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Voorbladartikel_week_23_2014
|
2019-07-23T07:36:25Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195529007.88/warc/CC-MAIN-20190723064353-20190723090353-00519.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999994
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Klein Soenda-eilande" skakel
←
Klein Soenda-eilande
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Klein Soenda-eilande
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Java (eiland)
(
← skakels
wysig
)
Bali
(
← skakels
wysig
)
Gebruiker:SpesBona/Artikels
(
← skakels
wysig
)
Dili
(
← skakels
wysig
)
UTC+08:00
(
← skakels
wysig
)
Sulawesi
(
← skakels
wysig
)
Timor
(
← skakels
wysig
)
Maleise argipel
(
← skakels
wysig
)
Soenda-eilande
(
← skakels
wysig
)
Groot Soenda-eilande
(
← skakels
wysig
)
Molukke
(
← skakels
wysig
)
Tierluislang
(
← skakels
wysig
)
Padwagtertjie
(
← skakels
wysig
)
Bandasee
(
← skakels
wysig
)
Javasee
(
← skakels
wysig
)
Floressee
(
← skakels
wysig
)
Klein Sunda-eilande
(aanstuurblad)
(
← skakels
wysig
)
Bespreking:Klein Soenda-eilande
(
← skakels
wysig
)
Pantar
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Klein_Soenda-eilande
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:b70ab3cf-f08e-4639-bd00-a0488085aa24>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Klein_Soenda-eilande
|
2019-07-15T22:19:16Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524254.28/warc/CC-MAIN-20190715215144-20190716001144-00143.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.99874
| false
|
Pirrool
Jump to navigation
Jump to search
Algemeen | |
---|---|
Naam | Pirrool |
Chemiese formule | C4H5N |
Molêre massa | 67,09 g/mol |
CAS-nommer | 109-97-7[1] |
Voorkoms | Liggeel olieagtige vloeistof[2] |
Reuk | soos chloroform |
Reukdrempel | 48,9 dpm |
Fasegedrag | |
Smeltpunt | -23 °C |
Kookpunt | 130,5 °C |
Digtheid | 0,9691 (rel water) |
Oplosbaarheid | onopl. water, opl. alkohol, eter |
Suur-basis eienskappe | |
pKa | 23,0[3] |
Veiligheid | |
Flitspunt | 38,89 °C |
Selfontbrandingspunt | 550 °C |
LD50 | 98 mg/kg (muis; akuut, oraal) |
Tensy anders vermeld is alle data vir standaardtemperatuur en -druk toestande. | |
Pirrool is 'n heterosikliese aromatiese verbinding met die chemiese formule C4H5N.
Dit kan uit furaan vervaardig word:
|
<urn:uuid:d432ef3d-325d-4baf-9d72-3c7c7ce1c335>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Pirrool
|
2019-07-20T20:41:20Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526670.1/warc/CC-MAIN-20190720194009-20190720220009-00223.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.978604
| false
|
Verwante veranderings
← Noyon
Jump to navigation
Jump to search
Tik 'n bladsynaam om veranderinge aan bladsye te sien wat daarvan of daarheen skakel. (Om inskrywings van 'n kategorie te sien, tik Kategorie:Naam van kategorie). Veranderinge aan bladsye op u dophoulys word in vetdruk aangedui.
Lys van afkortings:
- N
- Met die wysiging is 'n nuwe bladsy geskep. (sien ook die lys van nuwe bladsye)
- k
- Hierdie is 'n klein wysiging
- b
- Hierdie wysiging is deur 'n bot gemaak
- D
- Wikidata-wysiging
- (±123)
- Bladsy is met die aantal grepe gewysig
|
<urn:uuid:3af422c3-fb1d-43f2-a6bd-7ba094f36505>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:OnlangseVeranderingsMetSkakels/Noyon
|
2019-07-22T01:38:09Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527458.86/warc/CC-MAIN-20190722010436-20190722032436-00383.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999998
| false
|
Datei:Flag of Luxembourg.svg
Originaldatei (SVG-Datei, Basisgröße: 1.000 × 600 Pixel, Dateigröße: 281 Bytes)
Dateiversionen
Klicke auf einen Zeitpunkt, um diese Version zu laden.
Version vom | Vorschaubild | Maße | Benutzer | Kommentar | |
---|---|---|---|---|---|
aktuell | 20:20, 6. Apr. 2010 | 1.000 × 600 (281 Bytes) | Zscout370 | Basic size, Pantone from http://www.pantone.com/pages/pantone/colorfinder.aspx and http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1993/0731609/0731609.pdf#page=3 | |
10:26, 28. Mär. 2007 | 500 × 300 (285 Bytes) | Fibonacci | Optimised code. | ||
00:48, 7. Okt. 2006 | 500 × 300 (1 KB) | Denelson83 | Fewer bytes | ||
07:17, 28. Sep. 2005 | 500 × 300 (2 KB) | SKopp | The flag of Luxembourg. Source: Drawn by User:SKopp {{Template:Insignia}} Category:Flags of Luxembourg |
Dateiverwendung
Globale Dateiverwendung
Die nachfolgenden anderen Wikis verwenden diese Datei:
- Verwendung auf ab.wikipedia.org
- Verwendung auf ace.wikipedia.org
- Verwendung auf af.wikipedia.org
- Europa
- Europese Unie
- Satelliet
- Duits
- Olimpiese Somerspele 1924
- Tweede Wêreldoorlog
- Frans
- Luxemburgs
- Lys van hoofstede
- Euro
- Luxemburg (stad)
- Keulen
- Lys van lande volgens bevolking
- Echternach
- Angela Merkel
- OESO
- Europese Ruimtevaartorganisasie
- Franse
- Lae Lande
- Sjabloon:Geskiedenis van die Beneluxstate
- Suidelike Nederlande
- Gebruiker:Berlage~afwiki
- Nederlandse koloniale ryk
- Wasserbillig
- Portugese
- Champenois
- Lys van lande volgens bevolkingsdigtheid
- Menslike-ontwikkelingsindeks
- Geallieerdes van die Tweede Wêreldoorlog
- Sjabloon:LUX
- Sjabloon:Landdata Luxemburg
- NAVO
- Lys van lande
- Slag van Normandië
- Lys van internasionale rugbyspanne
- Lys van lande volgens Menslike-ontwikkelingsindeks
- Lys van lande volgens BBP (nominaal) per capita
- Lys van lande volgens BBP (koopkragpariteit) per capita
- Lys van lande volgens oppervlak
- Lys van lande volgens geletterdheidskoers
- Jens Stoltenberg
- Gebruiker:BenBezuidenhout
- YouTube
- Olimpiese Somerspele 2008
- Grevenknapp
- Olimpiese Somerspele 2012
Weitere globale Verwendungen dieser Datei anschauen.
|
<urn:uuid:956899bf-5faa-44f2-b5c9-e10aedbf4c92>
|
CC-MAIN-2019-30
|
2019-07-22T01:43:14Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527458.86/warc/CC-MAIN-20190722010436-20190722032436-00383.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.700665
| false
|
|
Albertina Sisulu
Albertina Sisulu (gebore 21 Oktober 1918; † 2 Junie 2011)[1] was in 1918 in die Transkei gebore as die tweede kind van Bonilizwe en Monica Thethiwe. Haar ma se gesondheid het agteruitgegaan en met haar pa se dood in 1929 het hy Albertina, wat toe elf jaar oud was, gevra om na haar broers en susters om te sien.
Albertina Sisulu | |
Albertina Sisulu ontvang 'n ere doktorsgraad van die Universiteit van Johannesburg vir haar rol as stryder teen apartheid (12 April 2007).
Geboortenaam | Nontsikelelo Albertina Sisulu |
---|---|
Gebore | 21 Oktober 1918 Tsomo, Transkei, Unie van Suid-Afrika |
Oorlede | 2 Junie 2011 Linden, Johannesburg, Suid-Afrika |
Nasionaliteit | Suid-Afrika |
Ouers | Bonilizwe en Monica Thethiwe |
Bekend vir | Anti-apartheid-aktivis |
Politieke party | African National Congress |
Huweliksmaat | Walter Sisulu (1944–2003; sy dood) |
Kind(ers) | Lindiwe Sisulu Max Sisulu Zwelakhe Sisulu |
Inhoud
GeskiedenisWysig
Albertina was van plan om 'n non te word, maar het toe gaan verpleeg. Op dié manier kon sy haar broers en susters finansieel ondersteun tydens hul studies. In 1944 is sy met Walter Sisulu getroud. Haar man het haar aangemoedig om betrokke te raak by die politiek en sosiale opheffingswerk. As verpleegster het sy byvoorbeeld geboortebeperking in Orlando bekend gestel.
In 1955 het Albertina haar by die ANC se Vroueliga aangesluit. In 1956 het sy saam met Lilian Ngoyi, Helen Joseph en Amina Cachalia duisende vroue in die beroemde Vrouedag-optog na die Uniegebou gelei om teen die verpligte dra van "dompasse" te protesteer. Sy was ook een van die stigterslede van die United Democratic Movement (UDM).
Toe Walter verkies is tot die ANC se eerste voltydse sekretaris-generaal, het Albertina die gesin se enigste broodwinner geword. Sy het ook as skakel tussen die ANC-leiers in die tronk en diegene in ballingskap opgetree. Die Veiligheidspolisie het haar gedurig lastig geval en sy is verskeie kere beperkings opgelê, verban, onder huisarres geplaas of in hegtenis geneem - soms in alleenopsluiting.
Die Sisulu's het vyf kinders - Max, Lungi, Zwelake, Lindiwe en Nkuleko - en drie aangenome kinders gehad. Dié drie was Walter se suster se twee kinders, Gerald en Beryl, en Samuel, wat 'n hegte verhouding met Walter gesmee het tydens sy verblyf op Robben-eiland. Al hul kinders het grootgeword in hul huis in Soweto. Eers vier jaar voor Walter se dood het die paar na 'n huis in Linden, Johannesburg, verhuis.
Albertina se toewyding aan die "struggle" is na haar en Walter se kinders deurgegee. Hul oudste seun, Max, het byvoorbeeld op 17-jarige ouderdom reeds in aanhouding verkeer en het in ballingskap gegaan nadat sy pa in 1963 in Rivonia in hegtenis geneem is. Sy broer Zwelakhe was weer betrokke by die publikasie New Nation, wat verskeie kere beperkings opgelê is. Hy is ook self byna twee jaar lank sonder verhoor aangehou.
PrestasieWysig
Albertina het haar reeds 50 jaar lank toegewy aan die Albertina Sisulu-stigting, wat die opheffing van kinders en bejaardes in Soweto ten doel het. Haar toewyding aan die stryd teen apartheid en haar welsynswerk onder vroue en kinders is vereer toe sy onlangs tot voorsitter van die Wêreldvredesraad in Basel, Switserland, verkies is. Haar skoondogter Elinor Sisulu het in 2002 'n biografie oor haar skoonouers uitgegee onder die titel Walter & Albertina Sisulu - In our lifetime, waarin die verhaal van hierdie merkwaardige paar vertel word.
VerwysingsWysig
- ( Barry Bearak (5 Junie 2011). ) "Albertina Sisulu, Who Helped Lead Apartheid Fight, Dies at 92". The New York Times. Besoek op 17 Junie 2017.
- ( Sisulu, Elinor (10 Junie 2011). ) "Tribute: Life, love and times of the Sisulus". The New Age. Besoek op 4 Augustus 2013.
- Zuma bring hulde aan Albertina Sisulu, Nuus24, besoek op 3 Junie 2011.
|
<urn:uuid:b397b219-7432-4f7d-aa25-d33a6c3b9d78>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Albertina_Sisulu
|
2019-07-15T22:38:24Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524254.28/warc/CC-MAIN-20190715215144-20190716001144-00167.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999958
| false
|
Slag van Majuba
Die Slag van Majuba was die laaste van vier militêre botsings tussen Groot-Brittanje en die Boere van Transvaal gedurende die Eerste Vryheidsoorlog (Desember 1880 – Maart 1881). Dit het op 27 Februarie 1881 plaasgevind. Die klinkende oorwinning – en vernederende neerlaag vir die Britte – wat die Boere behaal het, het die Britte gedwing om Transvaal weer sy vryheid te gee, nadat dit op 12 April 1877 geannekseer is ('n verbreking van die Sandrivierkonvensie van 1852).
Slag van Majuba Slag van Amajuba | |||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
Deel van die Eerste Vryheidsoorlog | |||||||
Die Slag van Majuba, geteken deur Richard Caton Woodville vir die Illustrated London News | |||||||
Strydende partye | |||||||
Verenigde Koninkryk | Zuid-Afrikaansche Republiek (Transvaal) | ||||||
Bevelvoerders | |||||||
Generaal-majoor Sir George Pomeroy Colley | Nicolaas Smit, Stephanus Roos, Danie Malan, Joachim Ferreira | ||||||
Sterkte | |||||||
405 infanterie | 400-500 | ||||||
Ongevalle | |||||||
92 dood, 134 gewond, 59 gevangegeneem | 2 dood, 6 gewond |
Inhoud
BoerereaksieWysig
Na die Britse anneksasie van Transvaal het die Boere op 8 Desember 1880 te Paardekraal (wat later Krugersdorp geword het) tydens 'n protesvergadering die onafhanklikheid van Transvaal uitgeroep. Dit was die begin van die Eerste Vryheidoorlog. Die Boere het al die Britse garnisoene onder beleg geplaas en die eerste militêre botsing by Bronkhorstspruit oortuigend gewen.
Britse reaksieWysig
Generaal-majoor Sir George Pomeroy Colley was die opperbevelvoerder van die Britse magte in Suid-Afrika, asook die goewerneur van Natal en Hoë Kommissaris oor die Britse Kolonies in Suidelike Afrika, 'n briljante man met 'n uitstekende militêre rekord en voormalige professor aan die Sandhurst Militêre Akademie in Engeland. Hy het 'n opmars van Natal na Pretoria begin om die garnisoene te ontset. Hy het met 1200 troepe kamp opgeslaan op die plaas Mount Prospect, suid van Laingsnek.
Laingsnek was 'n strategiese plek waar die roete tussen Pietermaritzburg (in Natal) en Pretoria (in Transvaal) oor die Drakensberge gegaan het. 'n Boeremag van 1500 man onder Kommandant-generaal Piet Joubert het hulle op die lang rug van Laingsnek, net oos van Majuba, ingegrawe om Colley se opmars te stuit.
Op 28 Januarie 1881 met die (Slag van Laingsnek) het Generaal Colley se magte probeer om Laingsnek te verower, maar moes die aftog blaas nadat Kolonel Deane en baie van sy troepe gesneuwel het. Op 8 Februarie 1881 (Die Slag van Ingogo, ook bekend as die Slag van Skuinshoogte) het Colley se troepe weer onsuksesvol met die Boere onder Generaal Nicolas Smit slaags geraak.
Majuba: die gevegWysig
Hierna het Colley nog 2000 troepe van Newcastle laat kom en die plan bedink om die berg Majuba te beset, vanwaar hy kon neerkyk op die Boere se stellings by Laingsnek. Die Britte het die berg gedurende die nag van 26 Februarie uitgeklim. Daar was 405 Britse soldate op die berg, insluitend 171 van die 58ste Regiment en 141 van die 92ste Regiment (die 92nd Highlanders). Teen dagbreek om 04:30 is soldate rondom die kruin van die berg uitgeplaas. Die Gordon Highlanders het die noordelike en noordwestelike kruin beset, asook Gordon se koppie (Gordon's Knoll), een van drie koppies bo-op Majuba.
Daardie Sondagoggend het die Boere onmiddellik nadat hulle die Britse soldate op die berg gesien het, planne beraam om dit te bestorm. Generaal Nicolaas Smit, die bevelvoerder, het vrywilligers gevra en drie afdelings is gevorm onder leiding van kommandant Joachim Ferreira, assistent-veldkornet Fanus Roos en assistent-veldkornet Danie Malan. Generaal Smit het opdrag gegee dat die manne bo 50 agter die rotse van die eerste plato moes bly skuil en na elke Engelsman wat sy kop oor die boonste rand uitsteek, moes skiet. Dit het dit moontlik gemaak vir die res van die Boere om onder vuurdekking tot reg onder die kruin te kom, wat hulle net voor die middaguur, na 'n klim van ses uur, bereik het.
Intussen het Colley opdrag gegee dat die berg vir ten minste drie dae verdedig moes word en hy en baie van die troepe wat dwarsdeur die nag die berg uitgeklim het, het verlore slaap ingehaal.
Teen 12:45 het die Boere met hewige geweervuur op Gordon se koppie losgebars en dit verower. Gedurende die volgende uur, het die Boere oor die kruin gestroom en die Britte met akkurate skietwerk groot verliese toegedien. Daar was groot verwarring en die Britte het na die suidekant van die bergtop begin vlug. Generaal Colley is bokant sy regteroog raakgeskiet en is op die berg oorlede. Die res van die Britse mag het oor die agterste kruin gespring en is beseer, geskiet of gevange geneem.
Van die Britse soldate het 92 gesneuwel, 134 is gewond en 59 is gevange geneem. Slegs een van die Boere (H. Bekker) het daardie dag gesneuwel ('n tweede een, J. Groenewald, het later aan sy wonde beswyk) en ses ander is gewond. Dit toon die verskil tussen die Britte en die Boere se kamoeflering en skietvernuf.
Gevolge van die slagWysig
Alhoewel daar nie baie soldate betrokke was nie, was die veldslag belangrik, om die volgende redes:
- 'n Vredesooreenkoms is geteken, wat later tot die Pretoria-konvensie tussen die Britte en die jong Suid-Afrikaanse Republiek gelei het en die Eerste Vryheidsoorlog beëindig het.
- Naas Bloedrivier, was die veldslag van Majuba vir die Boere die belangrikste in hulle geskiedenis, want dit het hulle eie volksbestaan bevestig en hulle die selfvertroue en nasietrots in hulle taal en kultuur gegee wat gelei het tot latere taalbewegings en weerstand teen Groot-Brittanje tydens die Tweede Vryheidsoorlog.
- Die vuur-en-bewegingstaktiek wat Generaal Smit en die Boere gebruik het tydens die bestorming van die berg, was 'n nuutjie en is eers jare later deur ander leërs gebruik.
- Die Britte kon die vier volslae nederlae (Bronkhorstspruit, Laingsnek, Skuinshoogte en Majuba) nie gou vergeet nie. Dit het waarskynlik gevolge gehad tydens die Tweede Vryheidsoorlog, beter bekend as die Anglo-Boereoorlog van 1899–1902: "Remember Majuba!" het 'n strydkreet geword.
Die Suid-Afrikaanse Krygshistoriese Vereniging het 'n volledige verslag van die veldslag, met kaarte, op hulle webwerf. Die webadres verskyn hieronder.
Kulturele erfenisWysig
Die Majuba-slagveld, Plaas Majuba-Noord 11267, Newcastle-distrik, is op 30 Junie 1989 as 'n bewaringsgebied verklaar en word beskerm ingevolge van die Wet op Nasionale Erfenishulpbronne (25/1999).[1]
BronneWysig
- d'Assonville, V.E.: "Majuba". Uitgewer: Marnix, 1996.
- Volksrust Municipality ( )
- The South African Military History Society Journal vol 5 no 2. (Besonderhede, prente en kaarte van die veldslag) ( )
- The battle of Majuba Hill ( )
VerwysingsWysig
- Suid-Afrikaanse Erfenishulpbronagentskap - "Item: 77041", besoek op 17 Mei 2012
|
<urn:uuid:7f16c10f-8bb4-470b-9665-239450131ea2>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Slag_van_Majuba
|
2019-07-15T21:53:47Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524254.28/warc/CC-MAIN-20190715215144-20190716001144-00167.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999917
| false
|
Hulp
Kategorie:Voormalige monargieë van Amerika
in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation
Jump to search
Subkategorieë
Hierdie kategorie bevat die volgende 2 subkategorië, uit 'n totaal van 2.
►
Voormalige monargieë van Noord-Amerika
(12 B)
►
Voormalige monargieë van Suid-Amerika
(6 B)
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Kategorie:Voormalige_monargieë_van_Amerika&oldid=1433649
"
Kategorieë
:
Voormalige lande in Amerika
Voormalige monargieë
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Kategorie
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Druk/eksporteer
Skep boek
Laai af as PDF
Drukbare weergawe
Gereedskap
Skakels hierheen
Verwante veranderings
Spesiale bladsye
Permanente skakel
Bladinligting
Wikidata-item
Ander tale
Voeg skakels by
Die bladsy is laas op 16 Maart 2016 om 15:25 bygewerk.
Die teks is beskikbaar onder die lisensie
Creative Commons Erkenning-Insgelyks Deel
. Aanvullende voorwaardes kan moontlik ook van toepassing wees. Sien die
Algemene Voorwaardes
vir meer inligting.
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:a71702f0-1ce1-46e6-b4cd-b60db7bb4aa7>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Voormalige_monargie%C3%AB_van_Amerika
|
2019-07-15T22:40:50Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524254.28/warc/CC-MAIN-20190715215144-20190716001144-00167.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998213
| false
|
Bespreking:Pol Pot
Jump to navigation
Jump to search
Hierdie bladsy is 'n besprekingsbladsy waar verbeteringe tot die Pol Pot-artikel bespreek word. Hierdie bladsy is nie 'n forum vir 'n algemene bespreking van die artikel se onderwerp nie. |
Artikelriglyne
Daaglikse bladtrekke | |
|
<urn:uuid:d4a7c8cf-185e-4c37-9e86-3c1611dec28e>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Bespreking:Pol_Pot
|
2019-07-18T07:02:53Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525524.12/warc/CC-MAIN-20190718063305-20190718085305-00487.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.99999
| false
|
Verwante veranderings
Jump to navigation
Jump to search
Tik 'n bladsynaam om veranderinge aan bladsye te sien wat daarvan of daarheen skakel. (Om inskrywings van 'n kategorie te sien, tik Kategorie:Naam van kategorie). Veranderinge aan bladsye op u dophoulys word in vetdruk aangedui.
Lys van afkortings:
- N
- Met die wysiging is 'n nuwe bladsy geskep. (sien ook die lys van nuwe bladsye)
- k
- Hierdie is 'n klein wysiging
- b
- Hierdie wysiging is deur 'n bot gemaak
- D
- Wikidata-wysiging
- (±123)
- Bladsy is met die aantal grepe gewysig
16 Julie 2019
- Module:Citation/CS1; 20:38 -23 768 K175 Wysigings deur K175 teruggerol na laaste weergawe deur Fluxbot Etiket: Terugrol k
- Module:Citation/CS1; 20:37 +23 768 K175 Sinchroniseer vanaf en:Module:Citation/CS1
|
<urn:uuid:8ccd57eb-1700-4cfc-bf5a-b1f1beb4d90e>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:OnlangseVeranderingsMetSkakels/Gezina,_Pretoria
|
2019-07-18T07:01:29Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525524.12/warc/CC-MAIN-20190718063305-20190718085305-00487.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999922
| false
|
Dorland's
Dorland's is die handelsnaam van ’n reeks mediese verwysingswerke (insluitende woordeboeke, speltoetsers en sagteware) in verskeie media van drukwerk tot CD-ROM's tot aanlyn inhoud. Die vlagskipprodukte is Dorland's Illustrated Medical Dictionary (tans die 32ste uitgawe) en Dorland's Pocket Medical Dictionary (die 29ste uitgawe).
Die hoofwoordeboek is in 1890 die eerste keer gepubliseer as die American Illustrated Medical Dictionary. Met die dood van die redakteur, William Alexander Newman Dorland, AM, MD in 1956, is die woordeboeke hernoem om sy naam in te sluit. Die geïllustreerde woordeboek het vir die 31ste uitgawe tot 2 208 bladsye gegroei.
Vandag is die uitgewersmaatskappy deel van Elsevier.
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
- Weergawe deur die Free Dictionary – "The main sources of TheFreeDictionary's Medical dictionary are The American Heritage® Stedman's Medical Dictionary, Second Edition and Dorland's Medical Dictionary for Health Care Consumers [...]."
|
<urn:uuid:a6ddbe1e-ca48-4393-ae65-9529f6181d48>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Dorland%27s
|
2019-07-20T20:38:53Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526670.1/warc/CC-MAIN-20190720194009-20190720220009-00247.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999529
| false
|
Tierluislang
Tierluislang | ||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
'n Birmaanse luislang (Python molurus bivittatus) | ||||||||||||||||||
Bewaringstatus | ||||||||||||||||||
Wetenskaplike klassifikasie | ||||||||||||||||||
Binomiale naam | ||||||||||||||||||
Python molurus Linnaeus, 1758 | ||||||||||||||||||
Sinonieme | ||||||||||||||||||
Die tierluislang (Python molurus) is die kollektiewe benaming vir die Indiese en Birmaanse luislang.[2] Dit is 'n slangsoort van die Luislange (Pythonidae) en word by die geslag Egte Luislange (Python) ingedeel. Twee subspesies word erken, wat heel onlangs ook as afsonderlike spesies beskou word: die Indiese luislang (Python molurus molurus) en die Birmaanse luislang (P. m. bivittatus). Die donker subspesie, die Birmaanse luislang, is met 'n bevestigde lengte van meer as vyf meter een van die grootste slange ter wêreld. Die verspreidingsgebied sluit groot dele van die tropiese en subtropiese Suid- en Suidoos-Asië in. Die spesie bly in 'n wye verskeidenheid van beboste habitats, nie te ver van water nie en ten minste soms ook in die randgebiede van menslike nedersettings. Vir enkele dekades lank het onwettige vrylatings in die natuur veroorsaak dat 'n indringerbevolking in Florida, 'n VSA-deelstaat, ontstaan het.
Na die grootte van die luislang wissel die dieet van klein tot medium, bitter selde tot groot gewerwelde diere soos jong swynherte en volgroeide luiperds. Die tierluislange is soos al die slangsoorte van die genus Python eierlêend (ovipaar) en behoort tot die soort waar die wyfie die broeitemperatuur deur spierbewings reguleer. Weens verdelging voor die voet en habitatvernietiging verklaar die IUBN die spesie as gevoelig (near threatened).
Inhoud
- 1 Omskrywing
- 2 Klassifikasie
- 3 Verspreiding
- 4 Habitat
- 5 Lewenswyse
- 6 Roofvyande
- 7 Bedreiging en bevolking
- 8 Tierluislange as indringerspesie
- 9 Tierluislang en die mens
- 10 Sien ook
- 11 Bronne
- 12 Eksterne skakels
Omskrywing[wysig | wysig bron]
Liggaamsbou en erflike eienskappe[wysig | wysig bron]
Die jong, onvolgroeide slange is baie slank gebou, terwyl die uitgegroeide tierluislange egter 'n baie kragtige lyf het. Ten opsigte van die liggaamslengte en -massa is daar 'n duidelike geslagsdimorfisme teenwoordig: die wyfies is gemiddeld heelwat groter en swaarder as die mannetjies. Die kop is groot en swaar, byna twee maal so lank as wat dit breed is en matig van die nek onderskeibaar.[3][4] Die sydelingse posisie van die oog skep 'n gesigsveld van 135º.[5] Die kragtige grypstert maak by die wyfies sowat 12 % en by die mannetjies tot so 14 % van hul totale lengte uit. Die spore is by die mannetjies groter as by die wyfies.[6] Die erflike eienskappe bestaan uit 36 diploïede chromosome (2n = 36), met 16 makrochromosome en 20 mikrochromosome.[7]
Skubbe[wysig | wysig bron]
By slange word na skubbe dikwels as skilde verwys. 'n Skild is 'n skub met 'n spesiale beskermende funksie.[8]
Die neusgate lê dorsaal en elkeen is met 'n groot neusskild omring. Die nasalia (neusskilde) is deur 'n paar kleiner, maar duidelik herkenbare internasalia (tussenneusskilde) van mekaar geskei. Hieraan grens weer reghoekige prefrontalia (voor-voorhoofskilde). 'n Tweede, baie kleiner paar prefrontalia, wat dikwels in verskeie klein skilde verdeel is, lê tussen die voorste prefrontalia en die baie gelykvormige paar frontalia (voorhoofskilde). Bokant die oog is daar 'n groot supraokulêre skild (bo-oogse skild). Die rostrale (snoetskild) het, soos by die meeste ander luislange, twee diep labiaalgroewe (lipholtes). Aan die kante van die kop volg daar vanaf die neusskilde, in die rigting van die oë, verskeie lorealia (leiselsskilde), wat in grootte en voorkoms wissel. Gewoonlik is twee preokulêre skilde (vooroogskilde) en drie tot vier postokulêre skilde (agteroogskilde) teenwoordig. Die subokulêre skilde (onderoogskilde) wissel van subspesie na subspesie. Daar is 11 tot 13 supralabialia (bolipskilde), waarvan die eerste en tweede diep lipholtes het. Van die 16 tot 18 infralabialia (onderlipskilde) is verskeie van die voorstes en agterstes met onduidelike lipgroewe of lipkuiltjies bedek.[3]
Die aantal ventrale skilde (pensskilde) wissel na gelang van die individu tussen 245 en 270, die aantal rye rugskilde in die middellyf is gewoonlik tussen 58 en 73.[3] Daar is 57 tot 83 pare subkoudale skilde (onderstertskubbe). Die anale skild is heel.[9]
Kleur[wysig | wysig bron]
Die helder grondkleur van die tierluislang is ligter langs die flanke af. Op die rug is daar 30 tot 38 groot, dikwels reghoekige, donker rugvlekke. Op die flanke wissel die groot donker vlekke op die rugpatroon van subspesie na subspesie. Die ligte pens is tot by die stert donker gespikkel. Op die kante van die kop loop daar 'n spitstoelopende, donker band wat vanaf die oog in die rigting van die neus loop. 'n Breë, swartrandige streep loop vanaf die oog tot onder die mondhoek. Dit begrens 'n keëlvormige donker vlek by die onderhelfte van die oog asook 'n wit area. Van die neus oor die oë tot by die nek loop 'n pylvormige bruin patroon met 'n ligte punt in die middel. Die kleurintensiteit van die pylpatroon wissel van subspesie.[3]
Gebit[wysig | wysig bron]
Die gebit bestaan uit dun, langwerpige tande wat deurgaans skerp en na die keel teruggebuig is en van die snoet na die keel toenemend kleiner word. Teen die middel van die boonste mondholte loop voor op die bokaak die verhemeltebeen en verder agtertoe die vlerkbeen parallel met mekaar. Simmetriesgesproke is daar aan elke kant 4 klein tussenkaaksbeen-, 18 tot 19 bokaak-, 6 verhemeltebeen-, 8 tot 10 vlerkbeen- en 16 tot 19 onderkaaktande.[6] Die slang het dus altesaam tussen 104 en 116 tande.
Klassifikasie[wysig | wysig bron]
By die egte luislange is die tierluislang volgens 'n molekulêrgenetiese ondersoek die nouste verwant aan die Afrika-rotsluislang.[10]
Oor die interne klassifikasie van die tierluislang heers daar vir oor die 200 jaar lank omstredenheid. Tans word twee subspesies erken: die Indiese luislang (Python molurus molurus) en die Birmaanse luislang (P. m. bivittatus) (Kuhl, 1820).[11] Op grond van meer onlangse navorsing word beide vorme se spesiestatus bespreek.[12] Die verspreidingsgebiede van beide subspesies oorvleuel met sekerheid in Noordoos-Indië, Nepal, Wes-Bhoetan, Suidwes-Bangladesj en moontlik ook in Noordwes-Birma.[13] 'n Voldoende ondersoek oor die tierluislange in hierdie streke is nog uitstaande.[14] Huidige waarnemings in Indië en Nepal toon egter dat die twee subspesies, in teenstelling met vroeë aannames, simpatries voorkom, soms selfs dieselfde habitats deel en nie met mekaar paar nie.[11] Ook Jacobs et al. (2009) stel derhalwe voor dat beide vorme, ondersteun deur die twee kenmerkende morfologiese verskille van die skubbe by die sykante van die kop en die patrone op die bokant van die kop, elkeen afsonderlike spesiestatus as die Indiese luislang (Python molurus) en Birmaanse luislang (Python bivittatus) toegeken word.[12]
Op die Indonesiese eilande Bali, Sulawesi, Sumbawa en Java dui sekere soögeografiese en morfologiese aspekte op 'n differensiasie van Python m. bivittatus. Hierdie bevolkings is meer as 700 kilometer van die slange op die vasteland geskei, toon patroonverskille en het op Sulawesi, Bali en Java tot dwergvorme ontwikkel.[14][15][16] In 2009 word die slange uit Sulawesi deur Jacobs et al. vir die eerste keer van nader ondersoek. Op grond van die grootte- en kleurverskille stel die outeurs voor dat die dwergvorm as 'n subspesie beskou moet word. As wetenskaplike naam stel hul P. bivittatus progschai voor, waar hul navorsing die Birmaanse luislang as 'n eie, selfstandige spesie erken. Molekulêrgenetiese navorsing oor die status van hierdie dwergvorm is nog uitstaande. Dit is ook nog onduidelik tot watter mate die ander Indonesiese eilandbevolkings van die vastelandvorm verskil.[12]
'n Ander subspesie genaamd P.m. pimbura, wat slegs op die eiland Sri Lanka voorkom, word in 1945 deur Deraniyagala beskryf. Aan die hand van die kleur, patroon en aantal subkoudale skilde (onderstertskubbe) wys hy daarop dat min diere van die vastelandvorm, P.m. molurus, verskil het.[17] In 1949 vind Constable hierdie verskille egter as onvoldoende. Vir hom weerspieël die luislange 'n verwagte variasiebreedte van individue binne 'n bevolking.[18] Sedertdien word die tierluislange van Sri Lanka nie meer uitvoerig bestudeer wat hul morfologie of genetika betref nie. Vandag word hul subspesiestatus egter oor die algemeen nie meer ondersteun nie. Hulle word weer as eilandbevolking van P. m. molurus beskou.[9]
Indiese luislang (Python molurus molurus)[wysig | wysig bron]
Skubbe[wysig | wysig bron]
Die sesde of sewende bolipskild (supralabiale skild) grens direk aan die oogonderrand. By die Birmaanse luislang is die oog deur 'n hele ry onderoogskilde (subokulêre skilde) van die bolipskilde geskei.[19]
Kleur[wysig | wysig bron]
Die grondkleur is witterig, liggrys, gelerig of beige[17] en onvolgroeide slange het dikwels 'n pienk glans.[6] Luislange uit die bergwoude in Wes-Ghats, Assam en Sri Lanka[17] is gewoonlik donkerder geteken as dié van die Dekkan-plato en die ooskus van Indië.[20] Die groot beige tot kastaiingbruin rugvlekke is deur 'n fyn donker lyn omrand. Op die vasteland is die rugvlekke meestal omtrent reghoekig gevorm, terwyl hul in die besonder by slange van Sri Lanka dikwels 'n onreëlmatige vorm het.[6][17]
Die smal flankvlekke is ronderig, driehoekig tot rombusvormig en toon dikwels 'n helder kern.[21] Die pens is witterig, gelerig of ligoranje.[20][22] Die pylvormige bruin patroon op die bokant van die kop is nog duidelik by onvolgroeide slange te sien, terwyl by die volgroeide slange dit kenmerkend van die snoetpunt na die oë heen verdof. By party individue verdwyn die pyl byna heeltemal en is dit nog slegs in die omgewing van die agterkop herkenbaar.[6] Ongeag hul oorsprong kan die bokant van die kop vaalpienk van kleur wees.[6][22] Die tong van hierdie subspesie is pienk.[23]
Lengte[wysig | wysig bron]
In Pakistan bereik Indiese luislange meestal 'n totale lengte van 2,4 tot 3 meter.[22] In Indië word Indiese luislange gemiddeld 3 meter lank.[6] Dit bevestig navorsing in 1990 in die Indiese Keoladeo Nasionale Park, waar Indiese luislange met 'n totale lengte van meer as 1,5 meter gemeet is. Uit hierdie 135 individue was die grootste 25% tussen 2,7 en 3,3 meter lank. Slegs twee eksemplare het byna 3,6 meter bereik.[21] Weens die talryke verwarrings met die Birmaanse luislang in die verlede is die bevestigde gegewens oor die maksimumlengte van hierdie subspesie maar skaars. 'n Baie groot eksemplaar is uit Pakistan bekend van 4,6 meter en 52 kilogram.[22]
Birmaanse luislang (Python molurus bivittatus)[wysig | wysig bron]
Skubbe[wysig | wysig bron]
Die oog word van die bolipskilde (supralabiale skilde) deur 'n aaneenlopende ry onderoogskilde (subokulêre skilde) geskei.[19]
Kleur[wysig | wysig bron]
Die Birmaanse luislang het oor die algemeen 'n donkerder patroon as die Indiese luislang. Die grondkleur wissel van ligbruin, geel tot grys skakerings. By die luislange van die vasteland is die donkerbruin tot rooibruin rugvlekke meestal reghoekig gevorm en swart omrand.[4] Die breë, reghoekige flankvlekke het 'n bruin of groenbruin kleur en het 'n swart omranding.[24] Die flankvlekke en die kantrande van die rugvlekke word ook omring deur 'n helder afsperring. Die pens is witgeel. Die groot, pylvormige bruin patroon op die bokant van die kop is kenmerkend duidelik gemerk. Hierdie punt strek gewoonlik tot by die snoetpunt.[25] Die tong van hierdie subspesie is blouswart.[23]
Die Sulawesiese bevolking se patroon is ietwat afwykend. Hierdie slange toon dikwels baie onreëlmatig gevormde, gedeeltelik verbrokkelde en verplaaste rugvlekke wat oogvlekke kan hê. Die rugvlekke is kenmerkend daarby heeltemal deur 'n duidelike, helder afsperring omring. Die flankvlekke van hierdie bevolking het ook plek-plek oogvlekke, wat andersins teen die Birmaanse luislang se aard is.[12]
Lengte[wysig | wysig bron]
Wildlewende Birmaanse luislange van die vasteland bereik gewoonlik 'n totale lengte van omtrent 3,7 meter.[4][26] Slange van oor die 4 meter is seldsaam[25] en dié van 5 meter word as buitengewoon beskou.[24] Die langste Birmaanse luislang wat tot dusver wetenskaplik korrek opgeteken is, was 'n wyfie genaamd "Baby" wat 27 jaar in 'n private dieretuin in Gurnee, Illinois, gebly het. Ná die dood is 'n totale lengte van 5,74 meter (18 vt. 10 dm.) vasgestel. Aanmeldings van veel groter eksemplare het tot dusver in geen geval enige wetenskaplike toetse deurstaan nie.[27] Birmaanse luislange van die Indonesiese eilande Java, Bali en Sulawesi is wesenlik kleiner (eilandverdwerging).[14] Op Bali is die totale lengte van uitgegroeide slange gemiddeld 2 meter[16] en die luislange in Sulawesi bereik 'n maksimumlengte van 2,4 meter.[12]
Verspreiding[wysig | wysig bron]
Die verspreiding van die Birmaanse luislange sluit by dié van Indiese luislange ooswaarts aan. Dit strek van Noordoos-Indië, Nepal, Wes-Bhoetan, Suidoos-Bangladesj[19] oor Birma, Thailand, Kambodja, Laos, die noordelike deel van die Maleisiese Skiereiland, Viëtnam tot Suid-Sjina met 'n noordelike, geïsoleerde bevolking in die Sichuan-Bekken asook by Hainan. Verder suidwaarts is hulle afwesig op die eilande Borneo en Soematra. Eers ná hierdie opvallende verspreidingsleemte loop hul verspreiding voort op die eiland Java, Suid-Sulawesi en die Klein Soenda-eilande Bali en Sumbawa.[14]
In Noordoos-Indië, Nepal, Wes-Bhoetan, Suidwes-Bangladesj en moontlik ook in Noordwes-Birma[13] oorvleuel die verspreiding van beide subspesies. Hulle woon hier in aangrensende habitats, op sommige plekke selfs dieselfde. In Bangladesj blyk die Birmaanse luislang veral langs die Brahmaputra voor te kom. In die Indiese luislang se oorheersende gebied in Indië en Nepal is onlangs bevolkings Birmaanse luislange ontdek: In Nepal naamlik in die Bardia Nasionale Park[19] en in die Chitwan Nasionale Park,[9] asook in die Sagarmatha-sone.[9] Laasgenoemde loop suidwaarts na die Indiese Oos-Bihar oor. In Indië kry mens die Birmaanse luislang ook in die Corbett Nasionale Park,[23] in Bhitarkanika Nasionale Park[11] en in Suid-Kalkutta. Hoe groot die plaaslike verspreidingsgebiede van die Birmaanse luislang is en of hulle dalk gedeeltelik met mekaar kan verband hou is nog nie bekend nie.[14]
Deur die onwettige vrylating van terrariumslange het daar sedert 1979 'n bevolking Birmaanse luislange in die Everglades in Florida ontstaan.[29]
Habitat[wysig | wysig bron]
Tierluislange bewoon 'n wye verskeidenheid habitats, waaronder die reënwoud,[16] moesonwoud,[16] bergwoud,[19] newelwoud,[20] galerywoud,[22] wortelboomwoud,[20] moerasland,[22] kusvlakte,[30] grasvlakte, seisoenale droë struikgewas tot by die klipperige, sanderige heuwelland.[31] Die nabyheid van water is 'n voorvereiste. Die meeste tierluislange is onder 200 meter bo seespieël te vinde. In die Tam Dao-gebergte in Viëtnam kry mens hulle egter ook op 1 200 meter en in die enkele gematigde rododendron- en bamboesbosse van Nepal tot by 2 000 meter bo seevlak.[14]
In dele van Indië waar al twee subspesies baie naby mekaar voorkom, word die Indiese luislang in die droëwoude en dorre, sanderige gebiede gevind, terwyl die Birmaanse luislang vogtige gebiede met waterlope en grasland bewoon. In vergelyking met die netluislang, wat deels dieselfde gebied in Suidoos-Asië bewoon, is die eise wat die Birmaanse luislang aan die direkte omgewingsvogtigheid stel, wesenlik laer.[11] Voorts word tierluislange in teenstelling met netluislange algemeen as 'n kultuurvlugter beskryf.[6] Naby en op landbougrond maak hy egter gereeld jag op knaagdiere. Ook in Hongkong en Thailand[32] word die spesie sporadies in bewoonde gebiede gevind.[13] Net so word ook in Indië herhaaldelik individue in woongebiede en dorpstuine aangetref.[33] Op Bali bly die tierluislang selfs rondom die stad Gilimanuk. Hier bewoon hy tuine en agterplase en vang by geleentheid hoenders.[16]
Lewenswyse[wysig | wysig bron]
Gedrag[wysig | wysig bron]
Ten spyte van sy reusegroot verspreidingsgebied en sy menigvuldigheid in party plekke binne hierdie area is daar maar min oor die gedrag van hierdie luislange bekend.[28] Die tierluislang is oorwegend 'n grondslang, wat hom op die grond gemaklik tot vinnig en reguit kan voortbeweeg.[34] As stadige, bobaas-klimdier hou die slang hom dikwels in die takke van bosse en bome, om goed gekamoefleer prooidiere te beloer. Die slange klim soms aansienlik hoog;[6] in Suid-Indië is byvoorbeeld 'n Indiese luislang van 1,5 meter in 'n boomtop van 15 meter hoog waargeneem wat besig was om 'n vrugtevlermuis te vreet.[35]
In gebiede met mere, riviere en ander waterliggame voer die verteenwoordigers van beide subspesies 'n semi-akwatiese bestaan. Hulle beweeg in die water baie vinniger en ratser as op land.[6] Wanneer hy swem is die lyf heeltemal in die water gedompel, met net die snoetpunt wat uitsteek.[36] Dikwels lê hulle ook ure lank gedeeltelik of heeltemal onderdompel by die vlak oewer. Daarby kan hulle tot 'n halfuur lank heeltemal onder water bly sonder om asem te haal, of net die neusgate bo die wateroppervlakte laat uitsteek. In teenstelling met die ewe waterliewende netluislang[37] blyk die tierluislang die see te vermy.[6]
As wegkruip- en lêplek verkies die subspesies onder andere: gate in die grond, rotsskeure, verlate soogdierwonings, termiethope, hol boomstamme, wortelboomruigte en lang gras.[6]
Tierluislange is oorwegend skemer- en nagdiere.[34] Die daaglikse aktiwiteit hang ten nouste saam met die omgewingstemperatuur. In gebiede met duidelike seisoenale temperatuurverskille soek hulle in die koel en warm maande 'n wegkruipplek op met 'n aangenamer en konstanter mikroklimaat.[31]
'n Ondersoek oor Indiese luislange in die Noordwes-Indiese Keoladeo Nasionale Park toon dat hulle verkies om by temperature tussen 20 en 30ºC rond te beweeg. In die winter, vanaf middel Desember tot einde Januarie, verlaat hulle hul wegkruipplek slegs tydens die warm middagtyd om in die nabyheid vir tot 6 ure in die son te bak.[28] Die soek na voedsel bly meestal agterweë. In die lente tussen Februarie en Maart, wanneer die mikroklimaat in die gate eintlik gunstiger is, is die tierluislange sowel bedags as snags aktief. Die rede hiervoor is paartyd. Vanaf April tot binne die somer is hulle op hul bedrywigste tydens sonsopkoms en aandskemering. Hulle vermy die middaghitte en die koel nag. Weens die toenemende hitte in die somer vermeerder hul aktiwiteit snags. Die gunstiger gemiddelde temperatuur in hierdie seisoen verminder die gebondenheid aan die vaste wegkruipplek en bevorder beweeglikheid. Tydens sterk hitte, veral gepaardgaande met lae humiditeit, verminder die aktiwiteit weer. Verkoelende skuilplekke raak dan belangriker.[31]
In Noord-Pakistan,[22] Noord-Indië en Noord-Birma[38] hiberneer tierluislange oor die kouer maande meestal vanaf Desember tot Februarie. In die suidwestelike deel van die Jammu-provinsie[39] kan dit selfs langer duur. Daarby verminder hulle hul metabolisme aansienlik.[9] By oorwinteringsplekke onder klippe, blaarhope, in boomholtes of gate in die grond kan 'n mens baiekeer 'n hele paar individue saam aantref.[6][34]
Tydens hul soektogte na prooi is veral die jonger tierluislange aktief.[20] Tussen die wegkruipplek en die jaggebied lê daar soms 'n afstand van etlike kilometer.[40] 'n Birmaanse luislangwyfie met 'n totale lengte van 2,7 meter is vir 24 dae deur middel van 'n opspoortoestel dopgehou. In hierdie tydperk word 'n fase van 'n uitgebreide soektog na kos, 'n periode van beperkte beweging tydens die vertering en 'n terugkeer na die jaggedrag opgeteken. Die slang het 'n gebied van 12,3 hektaar gedek en daarbinne aansienlik meer as 2,5 kilometer afgelê.[30]
Baie groot tierluislange blyk om buite die paartyd eerder minder rond te beweeg. Hulle gaan bly gewoonlik in 'n ideale en prooiryke grondgebied met 'n goeie wegkruipplek.[20] Deur middel van opsporingstoestelle kon daar in die Everglades bewys word dat 'n maatsoekende volgroeide mannetjie tydens die paartyd lang afstande aflê. Geslagsrype wyfies bly gemiddeld baie meer stasionêr. Volwasse tierluislange van albei geslagte wat op soek is na 'n geskikte habitat kan met 'n topsnelheid van meer as 2,4 kilometer per dag binne 2,5 maande op hul eie water- of landweë 60 kilometer aflê.[41]
Daar is nog aansienlike leemtes in kennis oor die sosiale gedrag van die spesie. Op verskeie plekke in Indië deel etlike Indiese luislange deels regdeur die hele jaar hul wegkruipplekke met spesiegenote. In die Keoladeo Nasionale Park is 12 individue gelyktydig saam in 'n gat gevind.[6][42]
In die Keoladeo Nasionale Park, wat gebrek het aan hol bome, rotsskeure of ander wegkruipplekke, is die Indiese luislang op die beskutte gate van die Indiese ystervark aangewese.[28] Die luislange deel die meeste gate heel merkwaardig met die ystervarke; dit terwyl hierdie soogdiere gewoonlik die tierluislang se prooi is.[43] In 'n gat is benewens 3 luislange ook 5 Indiese ystervarke en 350 bladneusvlermuise getel.[28] 'n Moontlike verklaring vir hierdie verdraagsame saambly kan in die beperkte ruimte lê wat dit vir die luislang onmoontlik maak om die prooi te vang, versmoor en in te sluk.[42]
Dieet[wysig | wysig bron]
Die spektrum van natuurlike prooi strek vanaf soogdiere en voëls tot koudbloedige akkedisse en amfibieë: paddas, likkewane,[22] vlermuise,[9] vlieënde honde,[9] dwergbokkies, Indiese sivetkatte[20] en talryke knaagdiere word gevreet. Hy vang ook ooievaars, water-[34] en hoendervoëls. Die grootte van die prooidier korreleer met die grootte van die tierluislang. By groot eksemplare is buitengewone prooi gevind van klein ape soos die jong Indiese langur-ape, wildevarkies,[20] goudjakkalse, muntjakke, Indiese gaselle,[34] halfwas swynherte, asook die lammers van die sambar (of perdehert) en aksishert (axishert). 'n Individu van 4,5 meter het byvoorbeeld 'n swynhert met 18 sentimeter lange horings (of eerder, gewei) ingesluk. Horings wat te groot is bemoeilik die inslukproses en kan inwendige wonde veroorsaak. Tot die grootste en weerbaarste prooidiere hoort ook die luiperd. In die maag van 'n 5,4 meter lange tierluislang is 'n volgroeide eksemplaar met 'n kop-romp-lengte van 1,25 meter gevind.[6]
Stelselmatige navorsing oor die samestelling van die prooispektrum is tot dusver klaarblyklik nie gepubliseer nie. Terwyl voëls volgens 'n studie van Bhatt & Choudhury (1993)[31] blykbaar die hoofvoedsel in die Keoladeo Nasionale Park is, dien soogdiere volgens Ernst & Zug (1996)[44] as die hoofprooi op ander plekke. Die voedingswyse is waarskynlik aangepas tot die beskikbare prooi van die onderskeie habitats asook tot die jaarlikse fluktuasies weens knaagdier- en voëlmigrasies.[45]
As 'n lokvaljagter verkies die luislang om hom van sy prooi in die takke of in die water te versteek. Sodra die tierluislang 'n prooidier gewaar, beweeg hy stadig daarnatoe en wikkel dan dikwels tipies sy stert. Blitssnel word die slagoffer oorweldig, omwikkel en in 'n luislang se kenmerkende greep verstik.[6] Indien nodig kan die wurggreep vir meer as 'n uur volgehou word.[46] Na gelang van die grootte van die prooidier kan die insluk etlike ure duur.[47] Terwyl klein prooidiertjies dikwels binne 'n week verteer word, het dit vir 'n Birmaanse luislang met 'n totale lengte van meer as 5 meter in Tierpark Berlin 23 dae geneem om 'n 25 kilogram vark te verteer.[48]
Laboratoriumondersoeke na jong Birmaanse luislange het getoon dat hul hartspiere tydens die vertering van 'n groot prooidier tot 40% kan vergroot. Die maksimumvergroting van die hartselle (hipertrofie) word deur stygende aangehegte kontraktiele (saamtrekbare) proteïene in die spierveseltjies (miofibril) reeds ná 48 uur bereik. Hierdie effek dra tot 'n energiedoeltreffender, stygende hartuitset by, sodat vertering vinniger kan plaasvind.[49]
Die spysverteringskanaal pas ook by die vertering aan. So word die dundermslymvlies twee dae ná voeding tot drie keer so groot. Ná omtrent 'n week krimp dit weer terug tot sy normale grootte.[50] Die verteringsproses benodig tot 35% van die prooidier se opgebergde energie.[51]
Voortplanting[wysig | wysig bron]
Daar is weinig oor die slang se voortplanting in die natuur bekend. In Noord-Indië kom die slangpare in die kouer maande tussen Desember en Februarie in 'n gemeenskaplike winterslaapplek bymekaar. Ten spyte van die laer temperature en vertraagde metabolisme, slaag paring in hierdie tyd wel.[6][34] Langs die Ganges-bekken word die hofmakery en kopulasie ook tydens die oorwintering tussen einde Desember tot middel Februarie waargeneem.[52] In die Noordwes-Indiese Keoladeo Nasionale Park geskied die paartyd van die Indiese luislang in die tweede helfte van die kouer seisoen, tussen middel Februarie tot Maart. In hierdie tydperk bly voedselinname byna heeltemal agterweë.[42] Wanneer die wyfie gereed is om te paar, word die mannetjie deur 'n bruin, vloeibare feromoon wat by die kloaak uitgeskei word nadergelok. Na die agtervolging- en toenaderingstadium kruip die mannetjie oor die wyfie, druk met sy kop teen haar en begin dan met sy spore haar te krap. Die geprikkelde wyfie lig dan haar stert op.[53] Nou kan die tierluislangmannetjie een van sy tweelobbige, afgeplatte hemipenes by die kloaak van die wyfie laat ingaan.[3] Die kopulasie duur in gevangenskap tussen tien minute en sewe ure en word in die komende dae, soms selfs maande, meermaal herhaal.[54] In die natuur is daar nog niks bekend omtrent die wisselwerking tussen die luislangmannetjies gedurende die paartyd nie. In die gevangenskap word die tierluislangmannetjies in hierdie tyd gedeeltelik territoriaal en raak by skyngevegte betrokke. Wanneer twee mededingers op mekaar afkom, beruik hulle mekaar met die tong eerste, dan begin hulle bo-oor mekaar te kruip. Omtrent die voorste derde van hul lywe word opgelig, sodat hulle om mekaar kan kronkel en grond toe probeer druk. As daar nie een tot onderwerping gedwing word nie, ontaard die bakleiery in hewige krappe met die spore en uiteindelik kwaai byte wat toegedien word.[55]
In Middel-Indië duur die dragtigheid 2 tot 4 maande. In die middel van die warm seisoen omtrent in Meimaand soek die wyfie 'n broeiplek. Hierdie nes bestaan uit 'n ongestoorde wegkruipplek onder 'n hoop takke en blare, 'n hol boom, 'n termiethoop of 'n onbewoonde gat.[6] Afhangende van die grootte en toestand van die wyfie word gemiddeld 8 tot 30 eiers gelê.[3] In Noord-Indië is al 'n rekord van 107 eiers gelê.[6] Die eiers, met sagte wit doppe, is 74-125 x 50-66 millimeter en weeg 140-270 gram.[9] Die saamgekleefde eiers word deur die wyfie omwikkel en beskerm. Deur die omwikkeling word die vogtigheid en hitte gereguleer.[20] Daarby kan die tierluislangwyfie deur middel van spierbewing die temperatuur met tot 7,3 ºC verhoog.[56] Dit maak die onderhoud van die broeisel in kouer streke teen die optimale broeitemperatuur van 30,5 ºC moontlik.[57] In die reël eet die wyfie nie tydens die broeityd nie en verlaat ook nie die nes nie.[9]
Vars eierdoppe en pasuitgebroeide luislangetjies word in die Indiese Keoladeo Nasionale Park teen einde Julie tot vroeg Augustus gevind. Daarna duur die broeityd omtrent 2 maande.[42] In Suidwes-Birma broei die luislangetjies reeds in Junie uit, omdat die voortplantingseisoen hier heelwat vroeër begin.[58] Die pasuitgebroeide luislangetjies is van nou af op hul eie aangewese. In die grootste deel van die verspreidingsgebied is elkeen nou tussen 40 en 60 sentimeter lank en weeg 80 tot 150 gram.[59] Die kleintjies van die Sulawesiese dwergvorm is elkeen egter net 30 tot 35 sentimeter lank.[12] Die tierluislange bereik geslagsrypheid vanaf ongeveer drie jaar.[3]
In die Artis-dieretuin in Amsterdam het 'n Birmaanse luislangwyfie, onder die permanente afwesigheid van mannetjies, vir vyf agtereenvolgende jare vrugbare eiers gelê. 'n DNS-ontleding van die nuwe vroulike nakomelinge het aan die lig gebring dat hul erflike eienskappe met dié van die moeder identies is. Die luislangetjies kon dus nie deur bevrugting ontstaan het nie, maar deur partenogenese (maagdelike voortplanting). Dit kom selde by reptiele voor en by ander luislangsoorte is dit tot dusver onbekend.[60]
Ouderdom en lewensverwagting[wysig | wysig bron]
Inligting oor die gemiddelde en maksimumouderdom van vrylewende individue is onbekend. Daar word egter aangeneem dat tierluislange in die natuur onder gunstige omstandighede meer as 30 jaar oud word.[36] In gevangenskap word 'n gemiddelde ouderdom van 25 jaar bereik. Die rekord lê by 34 jaar.[61]
Roofvyande[wysig | wysig bron]
Afgesien van die mens het die tierluislang veral in sy onvolgroeide stadium baie vyande. Hiertoe behoort byvoorbeeld koningkobras,[6] Indiese igneumons (muishonde), roofkatte soos die tier[6] en luiperd,[19] bere, verskeie uile, asook enkele valksoorte soos die swartwou.[9] Van die nesrowers sluit onder andere die Bengaalse likkewaan (Varanus bengalensis) in.[40]
Bedreiging en bevolking[wysig | wysig bron]
Die kommersiële uitbuiting van die tierluislang vir die leernywerheid het in baie lande binne sy verspreidingsgebied tot 'n aansienlike bevolkingsafname gelei. In Indië en Bangladesj was die tierluislang omstreeks 1900 nog volop en wydverspreid. Toe volg 'n oormatige jagbedrywigheid vir meer as 'n halfeeu lank, waar uit Indië jaarliks tot 15 000 velle na Japan, Europa en die VSA uitgevoer is. In die meeste gebiede het dit tot 'n massiewe afname in bevolking en in baie plekke selfs tot totale uitroeiing gelei. In 1977 word die uitvoer van hierdie slang uit Indië onwettig verklaar.[13] Die onwettige handel duur egter vandag nog voort. Tans word die tierluislang in Indië nog selde buitekant sy bewarea gevind.[36] In Bangladesj is hy tot 'n paar gebiede in die suidooste beperk.[13]
In Thailand, Laos, Kambodja en Viëtnam was die tierluislang in die 1970er jare nog wydverspreid en relatief volop. Die benutting van die slang vir die leerindustrie ontplof egter in die volgende paar jaar en bereik in 1985 sy spitswaarde met 189 068 velle wat amptelik uit hierdie lande uitgevoer is. Die internasionale handel in lewendige tierluislange bereik in hierdie jaar ook sy hoogtepunt met 25 000 diere. In 1985 word in Thailand ter beskerming van die tierluislang 'n handelsbeperking afgedwing, waar slegs 20 000 velle per jaar uitgevoer mag word. Dit het eenvoudig onwettige handel tot gevolg gehad. In 1990 was die tierluislangvelle uit Thailand gemiddeld slegs 2 meter lank, wat 'n duidelike teken was dat die getal vrugbare slange grootliks uitgedun moes wees.[13] Teen 2003 sou die tierluislang se getalle in sekere dele van Thailand weer vermeerder het.[32] In Laos, Kambodja en Viëtnam is die leerindustrie vandag steeds beduidend en in wese deels verantwoordelik vir die voortdurende afname in die slangbevolking.[62][63][64]
Die handel in tierluislangvelle en hul galblase het ook dekades lank in Indonesië gebloei. Dit het gelei tot 'n bedreigende vermindering van hierdie reeds seldsame slangsoort. In 1978 gryp die regering in en plaas die tierluislang onder beskerming. Sedertdien word prakties geen uitvoerpermitte meer uitgereik nie.[13]
Sekere volkstamme in Indië, Sri Lanka, Noord-Thailand, Laos en Kambodja asook Birmane, Karen, Sjinese en klein etniese groepe in Indonesië jag die tierluislang vir sy vleis. In Sjina word die eiers beskou as 'n lekkerny, die lewer en hart as stimulant, die galblaas word vir medisinale doeleindes gebruik en die vel as grondstof vir musiekinstrumente en kunshandwerk. In Indië en op Sri Lanka word die vet uitwendig ter verligting van kneusings, verstuitings, breuke en rumatiek aangewend en ingeneem teen melaatsheid. Die voortdurende verbruik hou 'n ernstige bedreiging in veral vir die tierluislangbevolking van Sjina, wat vir meer as 'n eeu lank reeds erg gekrimp het. Ook in Birma, waar die tierluislang in 1912 nog "in massas voorkom", het die intensiewe verbruik as voedselbron 'n sigbare uitdunning veroorsaak.[13]
Die uitgebreide afkap van woude, veldbrande en gronderosie is in tierluislanghabitats 'n toenemende probleem.[19] Ook die toenemende stedelike en landbou-uitbreiding van 'n konstant groeiende menslike bevolking beperk sy lewensruimte al hoe meer.[15][65] Dit lei alles tot die krimping, isolasie en uiteindelik die uitwissing van die enkele, afgesonderde luislangbevolkings.[19] Habitatsverlies is in Pakistan, Nepal en Sri Lanka die hoofoorsaak vir die vermindering van die tierluislange, omdat 'n beduidende luislanghandel nog nooit in hierdie lande bestaan het nie. Daarom is die slang in Pakistan eers in 1990 as bedreig verklaar. In Nepal word die tierluislang as kwesbaar gereken en nog slegs in die Chitwan Nasionale Park opgemerk.[13] Op Sri Lanka word sy habitat toenemend beperk tot die ongerepte oerwoud.[13][65]
Die Konvensie oor Internasionale Handel in Bedreigde Spesies (CITES) beskou die Indiese luislang as regstreeks bedreig; hy is gelys in Bylae I en is onderhewig aan handelsbeperkings. Vrylewende Birmaanse luislangbevolkings het beskerming nodig, is gelys in Bylae II en word uitvoerbeperkings opgelê.[66] Die IUBN verklaar die spesie gevoelig (near threatened).
Tierluislange as indringerspesie[wysig | wysig bron]
In die Everglades, in die VSA-deelstaat Florida, is Birmaanse tierluislange onwettig losgelaat en sedert 1979 kon hul daar ook gevestig raak. Veral vanaf 2001 was daar 'n aansienlike toename aangeteken; in 2007 is die aantal slange reeds op 30 500 geskat.[29] Die slange word as 'n bedreiging vir die inheemse diere beskou, byvoorbeeld vir die voskatte (bobcat), buidelrotte, Amerikaanse duikertjies (Podilymbus podiceps), witibisse (Eudocimus albus) en die koerlan (Aramus guarauna). Klein tot middelgrootte Mississippi-alligators word ook gevang. So is binne 'n dooie 3,86 meter tierluislang 'n 2,10 meter alligator gevind.[45] Andersyds word kleiner tierluislangetjies ook deur alligators opgevreet.[29]
Tierluislang en die mens[wysig | wysig bron]
Gedrag teenoor mense[wysig | wysig bron]
Die wildlewende tierluislang is selde aggressief. As hy skrik of versteur word, sal hy waarskuwend sis en so gou moontlik probeer vlug en wegkruip. Eers by groot verontrusting sal hy hom met kragtige, pynlike afwerende byte verdedig.[3][22] Slegs enkele luislange word vinnig kwaad en gaan direk op die aanval uit selfverdediging oor. Dit geld in die besonder vir enkele individue van Sri Lanka en Sulawesi.[3][15] Die tierluislange wat in die wildernis lewe word dikwels daarvan beskuldig dat hulle mense aangeval of gedood het. Gewoonlik babas of kindertjies sonder toesig sou in die verspreidingsgebied die slagoffer geword het. Daar is egter geen betroubare bewyse hiervoor nie.[3][6] Bevestigde sterftes is bekend in die VSA, waar dan en wan volwasse persone deur hul troetelslang versmoor word. Die oorsaak was altyd nalatige hantering, wat die jaginstink by die luislang kon opgewek het.[29][67]
Kultureel[wysig | wysig bron]
Reeds by die vroeë Indiese kulture benut priesteresse die rustige temperament van die Indiese luislang vir hul slangdanse. Hierdie slange is jonk gevang en in die tempels in vasstaande mandjies versorg. Deur voortdurende kontak met die mens word hul neiging om te byt afgeleer.[68] Ook later het baie van die voormalige Indiese vorstestate in hul koninklike howe tierluislange aangehou as beskermers van die heerserfamilie. In die laat 19de en vroeë 20ste eeu behang slangbesweerders en Indiese fakirs hulself ook graag met tierluislange.[11] Vandag in Indië is die beswering, besit of doodmaak van hierdie slange, wat deur uitsterwing bedreig word, verbode. Die vonnis beloop 'n boete en tot ses jaar gevangenisstraf.[23]
Oor die eeue heen word in baie lande van Suidoos-Asië tierluislangvleis geëet. Daarby is die tierluislangingewande ook baie belangrik in veral die tradisionele Sjinese medisyne. Ook in die leerindustrie in baie Suidoos-Asiatiese lande, wat as bedryf nie geringgeskat moet word nie, skep die tierluislang werk vir die professionele jagter, leerlooier en handelaar. Boere wat op hul grond toevallig op 'n tierluislang afkom, benut hom ook as bykomende inkomste.[13] Daarbenewens is daar oor die laaste 20 jaar in baie Asiatiese lande, veral in Suidoos-Asië, tier- en netluislangplase begin. Naas die benutting in die leernywerheid word die vleis ook as lekkerny verkoop. Veral tierluislangvleis uit Viëtnam word tans in die Europese Unie ingevoer.[69]
Die tierluislang word meestal nie deur die mense van Suidoos-Asië gevrees nie en as medeskepsel behandel. In party plekke word hierdie slange selfs verwelkom. Die boere word toenemend bewus dat die tierluislange 'n belangrike funksie vervul deur die uitroei van knaagdiere op landbougrond.[13]
In Europa is tierluislange al vir baie lank gewilde diere. Sedert die Toring van Londen met sy koninklike versameling wilde en gevaarlike diere sy deure in 1245 geopen het, word hier al hoe meer tierluislange uit Indië en Sri Lanka ten toon gestel. In 1829 is die eerste nageslag byna reeds geteel. In die Jardin des Plantes in Parys kon daar in 1842 aan die hand van 'n broeiende Birmaanse luislangwyfie vir die eerste keer die spierbewing en die gevolglike temperatuurverhoging bestudeer word.[70] In die laat 19de eeu was hierdie indrukwekkende eksotiese slange in byna elke paleis en park se menagerie te vinde. 'n Tyd lank dien hierdie luislange ook in slangvertonings in die sirkus en variété as besienswaardigheid.[59]
Tans bly die tierluislang by privaateienaars in Europa en die VSA 'n groot gewildheid. Ten spyte van sy grootte word veral die Birmaanse luislang weens sy aantreklike patrone en sy heel rustige temperament graag aangehou en geteel. Daar word baie kleurmutasies van die Birmaanse luislang geteel.[59] Daar bestaan ook kruisings tussen die Indiese en Birmaanse luislang,[59] tierluislang en netluislang,[59] tierluislang en koningsluislang[59] asook die tierluislang en Afrika-rotsluislang of Suider-Afrikaanse luislang[59] wat in gevangenskap geteel word.
Sien ook[wysig | wysig bron]
Bronne[wysig | wysig bron]
Verwysings[wysig | wysig bron]
- McDiarmid RW, Campbell JA, Touré T. 1999. Snake Species of the World: A Taxonomic and Geographic Reference, vol. 1. Herpetologists' League. 511 bl. ISBN 1-893777-00-6 (series). ISBN 1-893777-01-4 (volume).
- Let daarop dat Burmese luislang taalkundig onjuis is. Die dier kom uit die destydse Birma, wat vandag Mianmar is. Burma is die Engelse spelwyse.
- J. G. Walls: The Living Pythons - A complete guide to the Pythons of the World. T. F. H. Publications 1998, ISBN 0-7938-0467-1, bl. 131-142.
- S. M. Campden-Main: A field guide to the snakes of South Vietnam. City of Washington 1970, bl. 8-9.
- R. Bauchot (Hrsg.): Schlangen - Evolution, Anatomie, Physiologie, Ökologie und Verbreitung, Verhalten, Bedrohung, Gefährdung, Haltung und Pflege. Bechtermünz Verlag 1994, ISBN 3-8289-1501-9, bl. 55, 181.
- F. Wall: A popular treatise on the common Indian snakes – The Indian Python. Journal of the Bombay Natural History Society Band 21, 1912, bl. 447–476; online ab bl. 419.
- L. Singh, T. Sharma, S.P. Ray-Chaudhuri: Chromosomes and the classification of the snakes of the family Boidae. Cytogenetics Band 7, 1968, bl. 161-168. Zit. in: H. Schleich, W. Kästle: Amphibians and Reptiles of Nepal - Biology, Systematics, Filed Guide. A. R. G. Gantner Verlag K. G. 2002, ISBN 978-3-904144-79-7, bl. 795.
- Marais, Johan. 2004. Volledige gids tot die slange van Suider-Afrika Struik Uitgewers. bl. 302.
- H. Schleich, W. Kästle: Amphibians and Reptiles of Nepal-Biology, Systematics, Field Guide. A.R.G. Gantner Verlag K.G. 2002, ISBN 978-3-904144-79-7, bl. 795-802.
- L. H. Rawlings, D. L. Rabosky, S. C. Donnellan, M. N. Hutchinson: Python phylogenetics: inference from morphology and mitochondrial DNA. Biological Journal of the Linnean Society Band 93, 2008, bl. 603–619; [cteg.berkeley.edu/~rabosky/Publications_files/Rawlings_etal_BJLS_2008.pdf online, pdf].
- M. O’Shea: Boas and Pythons of the World. New Holland Publishers 2007, ISBN 978-1-84537-544-7, bl. 80-87.
- H. J. Jacobs, M. Auliya, W. Böhme: Zur Taxonomie des Dunklen Tigerpythons, Python molurus bivittatus KUHL, 1820, speziell der Pupulation von Sulawesi – On the Taxonomy of the Burmese Python, Python molurus bivittatus KUHL, 1820, specifically on the Sulawesi Population. SAURIA Band 31, Heft 3, Berlin 2009, bl. 5-16, online, pdf.
- B. Groombridge, L. Luxmoore: "Pythons in South-East Asia - A review of distribution, status and trade in three selected species". Secretariat of CITES, Lausanne, Switzerland 1991, ISBN 2-88323-003-X.
- D. G. Barker, T. M. Barker: The Distribution of the Burmese Python, Python molurus bivittatus. (Zusammenstellung aus diversen Publikationen sowie Stellungnahmen von Experten), Bulletin of the Chicago Herpetological Society Band 43, Heft 3, 2008, bl. 33-38; online, pdf.
- R. de Lang, G. Vogel: The snakes of Sulawesi: A field guide to the land snakes of Sulawesi with identification keys. Frankfurt Contributions to Natural History Band 25, Edition Chimaira 2005, ISBN 3-930612-85-2, bl. 23-27, 198-201.
- J. L. McKay: A field guide to the amphibians and reptiles of Bali. Krieger Publishing Company 2006, ISBN 1-57524-190-0, bl. 13, 14, 18, 86.
- P. E. P. Deraniyagala: Some New Races of the Python, Chrysopelea, Binocellate Cobra and Tith-Polonga inhabiting Ceylon and India. Spolia Zeylanica Band 24, Heft 2, 1945, bl. 103-112.
- J.D. Constable: Reptiles from the Indian peninsula in the Museum of Comparative Zoology. Bulletin of the Museum of Comparative Zoology Band 103, Heft 2, 1949; Volltext, online.
- M. O’Shea: Herpetological results of two short field excursions to the Royal Bardia region of western Nepal, including range extensions for Assamese/Indo-Chinese snake taxa. In: A. de Silva (Hrsg.): Biology and conservation of the amphibians,reptiles, and their habitats in South Asia (Proceedings of the International Conference on Biology and Conservation of Amphibians and Reptiles in South Asia, Sri Lanka, August 1-5) October 1996. Amphibia and Reptile Research Organization of Sri Lanka (ARROS) 1998, ISBN 955-8213-00-4, bl. 306-317.
- R. Whitaker: Common Indian Snakes – A Field Guide. The Macmillan Company of India Limited 1987, ISBN 0-333-90198-3, bl. 6-9.
- S. Bhupathy: Blotch structure in individual identification of the Indian Python (Python molurus molurus) and its possible usage in population estimation. Journal of the Bombay Natural History Society Band 87, Heft 3, 1990, bl. 399-404.
- S. A. Minton: A contribution to the herpetology of West Pakistan. Bulletin of the American Museum of Natural History Band 134, Heft 2, 1966, bl. 117-118; Volltext, pdf.
- R. Whitaker, A. Captain: Snakes of India, The field guide. Chennai, India: Draco Books 2004, ISBN 81-901873-0-9, bl. 3, 12, 78-81.
- J. Deuve: Serpents du Laos. Mémoire O.R.S.T.O.M. Nr. 39, Paris 1970, bl. 61-62, 65-66.
- H. Saint Girons: Les serpents du Cambodge. Mémoires du Muséum national d'Histoire naturelle, Série A 1972, bl. 40-41.
- M. A. Smith: Reptilia and Amphibia, Vol. III, Serpentes. In: The Fauna of British India, Ceylon and Burma, including the whole of the Indo-Chinese Sub-Region. Tailor and Frances, Ltd., London 1943, bl. 102-109
- D. G. Barker, S. L. Barten, J. P. Ehrsam, L. Daddono: The Corrected Lengths of Two Well-known Giant Pythons and the Establishment of a New Maximum Length Record for Burmese Pythons, Python bivittatus. Bulletin of the Chicago Herpetological Society 47(1), 2012, bl. 1-6, pdf.
- S. Bhupathy , C. Ramesh: Ecology of the endangered Indian Rock Python (Python molurus) in Keoladeo National Park, Bharatpur, Rajasthan, India. Annual Report of the Salim Ali Centre for Ornithology and Natural History 2007-2008; Volltext, pdf.
- R. W. Snow, K. L. Krysko, K. M. Enge, L. Oberhofer, A. Warren-Bradley, L. Wilkins: Introduced populations of Boa constrictor (Boidae) and Python molurus bivitattus (Pythonidae) in southern Florida. In R. W. Henderson, R. Powell: The Biology of Boas and Pythons. Eagle Mountain 2007, ISBN 0-9630537-0-1, bl. 416–438.
- N. C. Goodyear: Python molorus bivittatus (Burmese python). Movements. Herpetological Review Band 25, Heft 2, 1994, bl. 71-72.
- K. Bhatt, B.C. Choudhury: The diel activity pattern of Indian Python (Python molurus molurus Linn.) at Keoladeo National Park, Bharatpur, Rajasthan. Journal of the Bombay Natural History Society Band 90, Heft 3, 1993, bl. 394-403.
- O. S. G. Pauwels, P. David, C. Chimsunchart, K. Thirkakhupt: Reptiles of Phetchaburi Province, Western Thailand: a list of species, with natural history notes, and a discussion on the biogeography at the Isthmus of Kra. The Natural History Journal of Chulalongkorn University Band 3, Heft 1, 2003, bl. 23-53; online, pdf.
- R. Nande, S. Deshmukh: Snakes of Amravati district including Melghat, Maharashtra, with important records of the Indian egg-eater, montane trinket snake and Indian smooth snake. Zoos’ Print Journal Band 22, Heft 12, 2007, bl. 2920-2924; online, pdf.
- J. C. Daniel: The Book of Indian Reptiles and Amphibians. Bombay Natural History Society and Oxford University Press, Delhi 2002, ISBN 0-19-566099-4, bl. 83-87.
- J. Foster, P. Price: A case of predation by Python molurus on a fruit bat, Pteropus giganteus, with notes on bat-snake interactions. Hamadryad Band 22, Heft 1, 1997, bl. 58–61. Zit. in: H. Schleich, W. Kästle: Amphibians and Reptiles of Nepal - Biology, Systematics, Field Guide. A. R .G. Gantner Verlag K. G. 2002, ISBN 978-3-904144-79-7, bl. 799.
- R. C. Sharma: Fauna of India and the adjacent countries - Reptilia, Volume III (Serpentes). Kolkata 2007, ISBN 978-81-8171-155-7, bl. 91-93.
- P. A. Rawlinson, R. A. Zann, S. van Balen, I. W. B. Thornton: Colonization of the Krakatau islands by vertebrates. GeoJournal Band 28, Heft 2, 1992, DOI 10.1007/BF00177236, bl. 225–231.
- F. Wall: Ophidia Taprobanica, or the snakes of Ceylon. Colombo: H. R. Cottle, Government Printer, Ceylon 1921, bl. 48-77. Zit. in: C. H. Pope: The Reptiles of China: turtles, crocodilians, snakes, lizards. American Museum of Natural History, New York 1935, bl. 72-75.
- B. D. Sharma, T. Sharma: Notes on the ecology of the Indian Python, Python molurus molurus, LINN., in the Jamur region, India. British Herpetological Society 1977, Newsletter 16, bl. 30 -33. Zit. in: H. Schleich, W. Kästle: Amphibians and Reptiles of Nepal - Biology, Systematics, Field Guide. A. R. G. Gantner Verlag K. G. 2002, ISBN 978-3-904144-79-7, bl. 797.
- W. Auffenberg: The Bengal monitor. Gainesville, University Press of Florida 1994, bl. 210, 314, 405, 478.
- R. G. Harvey, M. L. Brien, M. S. Cherkiss, M. Dorcas, M. Rochford, R. W. Snow, F. J. Mazzotti: Burmese Pythons in South Florida - Scientific Support for Invasive Species Management. University of Florida, April 2008, IFAS Publication Number WEC-242; online, pdf.
- S. Bhupathy, V.S. Vijayan: Status, distribution and general ecology of the Indian Python (Python molurus molurus Linn.) in Keoladeo National Park, Bharatpur, Rajasthan. Journal of the Bombay Natural History Society Band 86, Heft 3, 1989, bl. 381-387.
- S. Bhupathy, M.N. Haque: Association of Indian Rock Python (Python molurus) with Porcupine (Hystrix indica). Journal of the Bombay Natural History Society Band 83, Heft 2, 1986, bl. 449-450.
- C. H. Ernst, G. R. Zug: Snakes in Question. Washington DC. and London: Smithsonian Institution Press 1996, bl. 91-169. Zit. in: R. W. Snow, M. Brien, M. S. Cherkiss, L. Wilkins, F. J. Mazzotti: Dietary habits of the Burmese python, Python molurus bivittatus, in Everglades National Park, Florida. British Herpetological Society: Herpetological Bulletin Nr. 101, Autumn 2007, 1473-0928, bl 6.
- R. W. Snow, M. Brien, M. S. Cherkiss, L. Wilkins, F. J. Mazzotti: "Dietary habits of the Burmese python, Python molurus bivittatus, in Everglades National Park, Florida." Herpetological Bulletin Band 101, 2007, 1473-0928, bl. 5-7.
- O. P. Dubey: A Coucal – Python Incident. Journal of the Bombay Natural History Society Band 81, 1985, bl. 711.
- C. H. Pope: The giant snakes : the natural history of the boa constrictor, the anaconda, and the largest pythons, including comparative facts about other snakes and basic information on reptiles in general. Routledge and Kegan, London 1962, bl. 93, 140-147.
- H.-G. Petzold: Ungewöhnliche Fressleistung eines Dunklen Pythons (Python molurus bivittatus). Der Zoologische Garten - Zeitschrift für die gesamte Tiergärtnerei Band 28, Akademische Verlagsgesellschaft Leipzig 1963/1964, bl. 200-202.
- J. B. Andersen, B. C. Rourke, V. J. Caiozzo, A. F. Bennett, J. W. Hicks: Physiology: postprandial cardiac hypertrophy in pythons. Nature Band 434, 2005, bl. 37-38.
- J.M. Starck, K. Beese: Structural flexibility of the intestine of Burmese python in response to feeding. Journal of Experimental Biology Band 204, Heft 2, 2001, bl. 325-335.
- J. Overgaard: The Effects of Fasting Duration on the Metabolic Response to Feeding in Python molurus: An Evaluation of the Energetic Costs Associated with Gastrointestinal Growth and Upregulation. Physiological and Biochemical Zoology Band 75, Heft 4, 2002, bl. 360–368.
- R. C. Sharma: Fauna of India and the adjacent countries - Reptilia, Volume III (Serpentes). Kolkata 2007, bl. 91–93. ISBN 978-81-8171-155-7.
- T. Walsh, J. B. Murphy: Observations on the husbandry, breeding and behaviour of the Indian python. In: International Zoo Yearbook, Band 38, 2003, bl. 145–152.
- R. Vyas: Breeding data on captive Indian Rock Python (Python molurus molurus). In: Zoos’ Print Journal, Band 17, Heft 4, 2002, bl. 752–756 (online, pdf).
- D. G. Barker, J. B. Murphy, K. W. Smith: Social behavior in a captive group of Indian pythons, Python molurus (Serpentes, Boidae) with formation of a linear social hierarchy. In: Copeia, Band 3, 1979, bl. 466–471.
- V. H. Hutchison, H. G. Dowling, A. Vinegar: Thermoregulation in a brooding female Indian python, Python molurus bivittatus. In: Science, New Series Band 151, Heft 3711, 1966, bl. 694–696 (PDF).
- A. Vinegar: Evolutionary implications of temperature induced anomalies of development in snake embryos. In: Herpetologica, Band 30, Heft 1, 1974, bl. 72–74.
- F. Wall: Snakes collected in Burma in 1925. In: Journal of the Bombay Natural History Society, 1926, bl. 558–566.
- H. Bellosa: Python Molurus - der Tigerpython. Terrarien-Bibliothek Natur und Tier-Verlag 2007, bl. 4-40, 81-91, 106-107. ISBN 978-3-937285-49-8.
- T. V. M. Groot, E. Bruins, J. A. J. Breeuwer: Molecular genetic evidence for parthenogenesis in the Burmese python, Python molurus bivittatus. In: Heredity, Band 90, 2003, bl. 130–135.
- F. L. K Lim, M. T.-M. Lee: Fascinating Snakes of Southeast Asia - An Introduction. Tropical Press, Kuala Lumpur 1989. Zit. in: R. de Lang, G. Vogel: The snakes of Sulawesi: A field guide to the land snakes of Sulawesi with identification keys. Frankfurt Contributions to Natural History Band 25. Frankfurt am Main: Edition Chimaira 2005, ISBN 3-930612-85-2, bl. 200.
- WCS Lao program: Biodiversity Profile for Luang Namtha Province. In: Biodiversity Country Report 2003, bl. 57; online, pdf.
- B. L. Stuart: The Harvest and Trade of Reptiles at U Minh Thuong National Park, southern Viet Nam. Traffic Bulletin Band 20, Heft 1, 2004, bl. 25-34; online, pdf.
- N. Q. Truong, R. Bain: An assessment of the herpetofauna of the green corridor forest landscape, Thua Thien Hue Province, Vietnam. Technical Report, Band 2, 2006, bl. 24, 25, 28 (Volltext, pdf).
- S. Todd: The Sri Lankan Python (Python molurus molurus): Spotlight on a Crisis. In: The Herptile, Band 9, Heft 3, 1984, bl. 77–85.
- CITES – Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora: Appendices I, II and II, valid from 1 July 2008; online.
- D. Chiszar, H. M. Smith, A. Petkus, J. Dougherty: A fatal attack on a teenage boy by a captive Burmese Python (Python molurus bivittatus) in Colorado. In: Bulletin of the Chicago Herpetological Society, Band 28, 1993, bl. 261–262; Inhalt teilweise wiedergegeben in [1].
- W.-E. Engelmann, F. J. Obst: Mit gespaltener Zunge - Biologie und Kulturgeschichte der Schlange. Verlag Herder 1981, ISBN 3-451-19393-0, bl. 123, 169.
- European Food Safety Authority: Scientific opinion of the panel on biological hazards on a request from the European Commission on public health risks involved in the human consumption of reptile meat. In: The EFSA Journal, Band 578, 2007, bl. 12 (Zusammenfassung als pdf).
- J. B. Murphy: Wild and ferocious reptiles in the Tower of London. In: Herpetological Review, Band 37, Heft 1, 2006, bl. 10–13 (online, pdf).
Literatuur[wysig | wysig bron]
- F. Wall: A popular treatise on the common Indian snakes - The Indian Python. Journal of the Bombay Natural History Society Band 21, 1912, bl. 447–476; (aanlyn op bl. 419).
- S. Bhupathy, V.S. Vijayan: Status, distribution and general ecology of the Indian Python (Python molurus molurus Linn.) in Keoladeo National Park, Bharatpur, Rajasthan. Journal of the Bombay Natural History Society Band 86, Heft 3, 1989, bl. 381-387.
- K. Bhatt, B.C. Choudhury: The diel activity pattern of Indian Python (Python molurus molurus Linn.) at Keoladeo National Park, Bharatpur, Rajasthan. Journal of the Bombay Natural History Society Band 90, Heft 3, 1993, bl. 394-403.
- B. Groombridge, L. Luxmoore: Pythons in South-East Asia - A review of distribution, status and trade in three selected species. Lausanne, Switzerland: Secretariat of CITES 1991, ISBN 2-88323-003-X.
- D. G. Barker, T. M. Barker: The Distribution of the Burmese Python, Python molurus bivittatus. Bulletin of the Chicago Herpetological Society Band 43, Heft 3, 2008, bl. 33-38; (aanlyn, pdf).
- H. Schleich, W. Kästle: Amphibians and Reptiles of Nepal - Biology, Systematics, Field Guide. A.R.G. Gantner Verlag K.G. 2002, ISBN 978-3-904144-79-7, bl. 795-802.
- R. Whitaker: Common Indian Snakes – A Field Guide. The Macmillan Company of India Limited 1987, ISBN 0-333-90198-3, bl. 6-9.
- J. C. Daniel: The Book of Indian Reptiles and Amphibians. Bombay Natural History Society and Oxford University Press, Delhi 2002, ISBN 0-19-566099-4, bl. 83-87.
- R. C. Sharma: Fauna of India and the adjacent countries - Reptilia, Volume III (Serpentes). Kolkata 2007, ISBN 978-81-8171-155-7, bl. 91-93.
- J. Deuve: Serpents du Laos. Mémoire O.R.S.T.O.M. Band 39, Paris 1970, bl. 61-62, 65-66.
- H. Saint Girons: Les serpents du Cambodge. Mémoires du Muséum national d'Histoire naturelle, Série A, 1972, bl. 40-41.
- S. M. Campden-Main: A field guide to the snakes of South Vietnam. City of Washington 1970, bl. 8-9.
- S. A. Minton: A contribution to the herpetology of West Pakistan. Bulletin of the American Museum of Natural History Band 134, Heft 2, 1966, bl. 117, 118; (Volteks, pdf).
- R. de Lang, G. Vogel: The snakes of Sulawesi: A field guide to the land snakes of Sulawesi with identification keys. Frankfurt Contributions to Natural History Volume 25. Frankfurt am Main: Edition Chimaira, 2005, ISBN 3-930612-85-2, bl. 23-27, 198-201.
- R. W. Snow, K. L. Krysko, K. M. Enge, L. Oberhofer, A. Warren-Bradley, L. Wilkins: Introduced populations of Boa constrictor (Boidae) and Python molurus bivitattus (Pythonidae) in southern Florida. In: R. W. Henderson, R. Powell: The Biology of Boas and Pythons. Eagle Mountain 2007, ISBN 0-9630537-0-1, bl. 416–438.
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
- Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Tierluislang.
- ( ) Python molurus op die IUBN-rooilys van Bedreigde Spesies
- ( ) reptile-database.reptarium.cz: Python molurus
Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Duitse Wikipedia vertaal. |
|
<urn:uuid:16a2d602-2757-47a1-bcfd-37a755bd09bf>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Indiese_luislang
|
2019-07-20T20:30:56Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526670.1/warc/CC-MAIN-20190720194009-20190720220009-00247.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998654
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Praag" skakel
←
Praag
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Praag
:
Wys (vorige 50 |
volgende 50
) (
20
50
100
250
500
).
Europa
(
← skakels
wysig
)
Helsinki
(
← skakels
wysig
)
1968
(
← skakels
wysig
)
1600
(
← skakels
wysig
)
1400
(
← skakels
wysig
)
1419
(
← skakels
wysig
)
1344
(
← skakels
wysig
)
1390
(
← skakels
wysig
)
5 Mei
(
← skakels
wysig
)
25 Mei
(
← skakels
wysig
)
23 Augustus
(
← skakels
wysig
)
982
(
← skakels
wysig
)
7 April
(
← skakels
wysig
)
30 April
(
← skakels
wysig
)
2 Junie
(
← skakels
wysig
)
Olimpiese Somerspele 1924
(
← skakels
wysig
)
Skaak
(
← skakels
wysig
)
Tweede Wêreldoorlog
(
← skakels
wysig
)
Berlyn
(
← skakels
wysig
)
20 Desember
(
← skakels
wysig
)
Wikipedia:Uitgesoekte herdenkings/Oktober
(
← skakels
wysig
)
Brussel
(
← skakels
wysig
)
Londen
(
← skakels
wysig
)
Lys van Wêrelderfenisgebiede
(
← skakels
wysig
)
Parys
(
← skakels
wysig
)
Johan die Blinde
(
← skakels
wysig
)
29 Oktober
(
← skakels
wysig
)
Buenos Aires
(
← skakels
wysig
)
Samuel Prout
(
← skakels
wysig
)
Frankfurt am Main
(
← skakels
wysig
)
Hoofstad
(
← skakels
wysig
)
Lys van hoofstede
(
← skakels
wysig
)
Luxemburg (stad)
(
← skakels
wysig
)
Tsjeggies
(
← skakels
wysig
)
Sorbies
(
← skakels
wysig
)
Slowakye
(
← skakels
wysig
)
Tsjeggië
(
← skakels
wysig
)
Monaco
(
← skakels
wysig
)
Wene
(
← skakels
wysig
)
Saint Helier
(
← skakels
wysig
)
Amsterdam
(
← skakels
wysig
)
Wikipedia:Uitgesoekte herdenkings/29 Oktober
(
← skakels
wysig
)
Hamburg
(
← skakels
wysig
)
Moskou
(
← skakels
wysig
)
Dublin
(
← skakels
wysig
)
Vatikaanstad
(
← skakels
wysig
)
Jurij Brězan
(
← skakels
wysig
)
Gebruiker:Voyageur
(
← skakels
wysig
)
Potsdam
(
← skakels
wysig
)
Kubisme
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 |
volgende 50
) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Praag
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:83d8523e-187a-4584-9c86-151d05b80771>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Praag
|
2019-07-20T20:49:58Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526670.1/warc/CC-MAIN-20190720194009-20190720220009-00247.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999425
| false
|
Australiese nasionale krieketspan
Australië | |
---|---|
Toetskrieketland sedert | 1877 |
Eerste Toets | teen Engeland in Melbourne, 15-19 Maart 1877 |
Kaptein in Toetse | Tim Paine |
Kaptein in EDI en Twintig20 | Aaron Finch |
Afrigter | Justin Langer |
Plek op IKR Toets-, EDI- en T20I-ranglys | 5de (Toetse) 4de (EDIs) 4de (T20Is) |
Totale toetse - Afgelope jaar |
820 3 |
Laaste Toets | teen Sri Lanka op Manuka-ovaal, 1–4 Februarie 2019 |
Wen/verloor – Afgelope jaar |
386/222 2/0 |
Soos op | 15 Julie 2019 |
Die Australiese nasionale krieketspan is die nasionale krieketspan van Australië. Dit is die gesamentlike oudste span in toetskrieket, wat hul eerste toets reeds in 1877 teen Engeland gespeel het.[1] Die span speel ook internasionale eendagwedstryd-krieket en Twintig20 internasionale krieket, hulle was deel van beide die eerste EDI, teen Engeland in die 1970–1971 seisoen[2] en die eerste Twintig20 Internasionaal, teen Nieu-Seeland in die 2004–05-seisoen,[3] en wen ook albei wedstryde. Die span trek hoofsaaklik sy spelers van die spanne wat in die Australiese binnelandse kompetisies speel – die Sheffield Shield, die Australiese tuis-eendagreeks en die Big Bash-liga.
Die Australiese krieketspan het al 820 toetswedstryde gespeel, 386 gewen, 222 verloor, 210 was onbeslis en twee gelykop.[4] Australië is tans vyfde op die IKR-ranglys in toetse, vierde in eendagwedstryde en vierde in T20Is soos deur die IKR bepaal.[5][6][7]
Inhoud
Rekords[wysig | wysig bron]
Wêreldbekerrekord[wysig | wysig bron]
Jaar | Uitslag |
---|---|
1975 | Naaswenner |
1979 | Groepfase |
1983 | Groepfase |
1987 | Kampioen |
1992 | Rondte 1 |
1996 | Naaswenner |
1999 | Kampioen |
2003 | Kampioen |
2007 | Kampioen |
2011 | Kwarteindrondte |
2015 | Kampioen |
2019 | Halfeindrondte |
2023 | N.v.t. |
Twintig20-rekord[wysig | wysig bron]
Jaar | Uitslag |
---|---|
2007 | Halfeindrondte |
2009 | Rondte 1 |
2010 | Naaswenner |
2012 | Halfeindrondte |
2014 | Super 10 |
2016 | Super 10 |
2020 | Gekwalifiseer |
Kampioenetrofee-rekord[wysig | wysig bron]
Jaar | Uitslag |
---|---|
1998 | Kwarteindrondte |
2000 | Kwarteindrondte |
2002 | Halfeindrondte |
2004 | Halfeindrondte |
2006 | Kampioene |
2009 | Kampioene |
2013 | Groepfase |
2017 | Groepfase |
Sien ook[wysig | wysig bron]
Verwysings[wysig | wysig bron]
- "1ste Toets: Australië t Engeland te Melbourne, 15–19 Maart 1877 (Krieket telkaart)". ESPNcricinfo. Besoek op 15 Julie 2019.
- "Enigste EDI: Australië t Engeland te Melbourne, 5 Januarie 1971 (Krieket telkaart)". ESPNcricinfo. Besoek op 15 Julie 2019.
- "Enigste T20I: Nieu-Seeland t Australië in Auckland, 17 Februarie 2005 (telkaart)". ESPNcricinfo. Besoek op 15 Julie 2019.
- ESPNcricinfo uitslae URL besoek op 15 Julie 2019
- Men's Test Team Rankings. URL besoek op 15 Julie 2019.
- Men's ODI Team Rankings. URL besoek op 15 Julie 2019.
- Men's T20I Team Rankings. URL besoek op 15 Julie 2019.
|
<urn:uuid:abee515b-c236-485a-a030-3874a5e92cf8>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Australiese_nasionale_krieketspan
|
2019-07-22T01:42:06Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527458.86/warc/CC-MAIN-20190722010436-20190722032436-00407.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999334
| false
|
Guinee
Nasionale leuse: Travail, Justice, Solidarité (Frans vir: "Arbeid, Geregtigheid, Solidariteit") | |||||
Volkslied: Liberté (Frans vir: "Vryheid") | |||||
Hoofstad | Conakry
Grootste stad | Conakry | ||||
Amptelike tale | Frans | ||||
Regering | Unitêre presidensiële republiek Alpha Condé[1] Ibrahima Kassory Fofana | ||||
Onafhanklikheid • van Frankryk
2 Oktober 1958 | ||||
Oppervlakte - Totaal - Water (%) |
245 836 km2 (77ste) 94 918 myl2 feitlik niks | ||||
Bevolking - 2016-skatting - 2014-sensus - Digtheid |
12 395 924[2] (81ste) 11 628 972 40,9 / km2 (164ste) 105,9 / myl2 | ||||
BBP (KKP) - Totaal - Per capita |
2018-skatting | ||||
BBP (nominaal) - Totaal - Per capita |
2018-skatting | ||||
MOI (2015) | 0,414[4] (183ste) – laag | ||||
Gini (2012) | 33,7[5] – medium | ||||
Geldeenheid | Frank (GNF )
Tydsone - Somertyd |
GMT (UTC±0) nie toegepas nie (UTC±0) | ||||
Internet-TLD | .gn | ||||
Skakelkode | +224 |
Guinee (Frans: Guinée, [giˈne], ), amptelik die Republiek Guinee (République de Guinée), is 'n land in Wes-Afrika met 'n oppervlakte van 245 836 km² en 'n bevolking van 12 395 924 in 2016. Dit grens aan Guinee-Bissau en Senegal in die noorde, Mali in die noorde en noordooste, die Ivoorkus in die suidooste, Liberië in die suide, en Sierra Leone in die weste. Die landsgebied sluit die waterbron vir die Niger-, Sénégal-, en Gambiëriviere in, met 'n kus aan die Atlantiese Oseaan. Die naam Guinee (geografies toegeken aan meeste van Afrika se weskus suid van die Saharawoestyn en noord van die Golf van Guinee) kom uit Berber en vertaal rofweg na "land van die swartes". Die hoofstad en grootste stad is Conakry, 'n hawestad aan die suidwestelike kus langs die Atlantiese Oseaan.
Inhoud
Geskiedenis[wysig | wysig bron]
Die gebied beslaan deur die moderne staat van Guinee is oor die eeue heen opgeneem in verskeie ryke. Die vroegste hiervan is die Ghanaryk wat tot stand gekom het in c. 900. Dit is gevolg deur die Sossokoninkryk in die 12de en 13de eeue. Die Maliryk kom aan bewind in die gebied na die Slag van Kirina in 1235. Die Maliryk floreer totdat interne probleme dit verswak wat die state daarvan toelaat om die mag oor te neem in die 15de eeu. Toonaangewend in die verband is die Songhaistaat wat die Songhairyk geword het. Hierdie ryk steek sy voorgangers in gebied en mag verby, maar word 'n slagoffer van interne twis en burgeroorlog en is op die ou einde in die Slag van Tondibi in 1591 omvergewerp. Daarna fragmenteer die gebied totdat 'n Islamitiese staat in die 18de eeu opgerig is wat 'n mate van stabiliteit aan die gebied verleen het.
Europeërs kom vir die eerste keer na die gebied vanaf die 16de eeu as deel van die slawehandel. Hedendaagse Guinee is in 1890 deur Frankryk as 'n kolonie geskep met Noël Balley as die eerste goewerneur. Die hoofstad Conakry is in 1890 op die Tombo-eiland gestig. In 1895 is die land in Frans-Wes-Afrika opgeneem.
Guinee ontvang onafhanklikheid van Frankryk in 1958 en is deur 'n diktatuur onder Ahmed Sékou Touré regeer. Touré het in die breë sosialistiese ekonomiese beleide gevolg en opposisie en vrye uitdrukking onderdruk met weinig agting vir menseregte. Na sy dood in 1984 neem Lansana Conté beheer oor en swaai onmiddellik weg van sy voorganger se ekonomiese beleide maar volhard met die stywe magsgreep. Verkiesings word vir die eerste keer in 1993 gehou maar die resultaat daarvan en van daaropvolgende verkiesings word betwis. Conté staar gereelde kritiek in die gesig vir die toestand van die land se ekonomie en vir sy hardhandige benadering tot politieke teenstaanders. Sedert 2005 het Guinee volgens die International Crisis Group ernstige probleme en is daar 'n moontlikheid dat dit in 'n mislukte staat kan ontaard.
Politiek[wysig | wysig bron]
Prefekture[wysig | wysig bron]
Guinee word verdeel in 8 administratiewe regions wat verder onderverdeel word in 33 prefekture. Verder word die nasionale hoofstad Conakry as 'n spesiale gebied beskou. Die prefekture word hieronder gelys met die administratiewe regions in hakkies.
- Beyla Prefecture (Nzérékoré Region)
- Boffa Prefecture (Boké Region)
- Boké Prefecture (Boké Region)
- Conakry Special Zone (Conakry Region)
- Coyah Prefecture (Kindia Region)
- Dabola Prefecture (Faranah Region)
- Dalaba Prefecture (Mamou Region)
- Dinguiraye Prefecture (Faranah Region)
- Dubréka Prefecture (Kindia Region)
- Faranah Prefecture (Faranah Region)
- Forécariah Prefecture (Kindia Region)
- Fria Prefecture (Boké Region)
- Gaoual Prefecture (Boké Region)
- Guéckédou Prefecture (Nzérékoré Region)
- Kankan Prefecture (Kankan Region)
- Kérouané Prefecture (Kankan Region)
- Kindia Prefecture (Kindia Region)
- Kissidougou Prefecture (Faranah Region)
- Koubia Prefecture (Labé Region)
- Koundara Prefecture (Boké Region)
- Kouroussa Prefecture (Kankan Region)
- Labé Prefecture (Labé Region)
- Lélouma Prefecture (Labé Region)
- Lola Prefecture (Nzérékoré Region)
- Macenta Prefecture (Nzérékoré Region)
- Mali Prefecture (Labé Region)
- Mamou Prefecture (Mamou Region)
- Mandiana Prefecture (Kankan Region)
- Nzérékoré Prefecture (Nzérékoré Region)
- Pita Prefecture (Mamou Region)
- Siguiri Prefecture (Kankan Region)
- Télimélé Prefecture (Kindia Region)
- Tougué Prefecture (Labé Region)
- Yomou Prefecture (Nzérékoré Region)
Geografie[wysig | wysig bron]
Die hoogste punt in Guinee is Mont Nimba.
Ekonomie[wysig | wysig bron]
Guinee beskik oor groot mineraal-, hidroëlektrisiteit-, en lanbouhulpbronne, maar bly steeds 'n onderontwikkelde land. Die land beskik oor meer as 30% van die wêreld se bauxietreserwes en is die tweede grootste bauxietprodusent. Die mynbousektor dra in 1999 ongeveer 75% van alle uitvoere by. Volgehoue vebeteringe in die regering se fiskale reëlings, geletterdheid en die regsstelsel word benodig as die land uit armoede wil uitstyg. Gevegte aan die grense met Sierra Leone en Liberië, sowel as vlugtelingbewegings het groot ekonmiese steurnisse versoorsaak wat die verlies in beleggersvertroue verder geskaad het. Buitelandse mynmaatskappye het die hoeveelheid expatriate personeel verminder. Paniekinkopies het voedseltekorte meegebring en inflasie en onluste in lokale markte tot gevolg gehad. Guinee ontvang nie multilaterale bystand nie. Die Internasionale Monetêre Fonds en die Wêreldbank het meeste bystand in 2003 beëindig. Eknomiese groei het effens gestyg in 2004, hoofsaaklik as gevolg van stygings in wêreldwye aanvraag en grondstofpryse op wêreldmarkte.
Kulture[wysig | wysig bron]
- Soos ander Wes-Afrika lande het Guinee 'n ryk musikale tradisie. Die groep Bembeya Jazz het in die 1960's na Guinese onafhanklikheid gewild geraak. Die Vancouver-gebaseerde kitaarspeler Alpha Yaya Diallo kom van Guinee en sluit tradisionele ritmes en melodieë in sy oorsponklike komposisies, waarvoor hy twee Junotoekennings ontvang het, in.
- Lys van skrywers van Guinee
Verwysings[wysig | wysig bron]
- ( ) "Africaguinee.com – Actualités sur la Guinée et l'Afrique". Besoek op 27 Mei 2018.
- ( ) "World Population Prospects: The 2017 Revision". ESA.UN.org (custom data acquired via website). United Nations Department of Economic and Social Affairs, Population Division. Besoek op 27 Mei 2018.
- ( ) "Guinea". Internasionale Monetêre Fonds. Besoek op 27 Mei 2018.
- ( ) "2016 Human Development Report" (PDF). United Nations Development Programme. 2016. Besoek op 27 Mei 2018.
- ( ) "Gini Index". Wêreldbank. Besoek op 27 Mei 2018.
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
Wikimedia Commons bevat media in verband met Guinee. |
Sien Guinee in Wiktionary, die vrye woordeboek. |
Regering[wysig | wysig bron]
- Permanent UN Mission of the Republic of Guinea amptelike regringswerf
Oorsigte[wysig | wysig bron]
Musiek[wysig | wysig bron]
- Cora Connection Wes-Afrika musiekhulpbronne
Gidse[wysig | wysig bron]
- LookSmart – Guinea directory category
- Open Directory Project – Guinea directory category
- Stanford University – Africa South of the Sahara: Guinea directory category
- The Index on Africa – Guinea directory category
- University of Pennsylvania – African Studies Center: Guinea directory category
- Yahoo! – Guinea directory category
|
<urn:uuid:798b26d4-7c30-489d-b57f-f029ea8f6ebd>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Guinee
|
2019-07-22T02:05:54Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527458.86/warc/CC-MAIN-20190722010436-20190722032436-00407.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999126
| false
|
Witvlerkkiewiet
Die Witvlerkkiewiet (Vanellus crassirostris) is 'n gelokaliseerde, algemene standvoël en nomade in vleie en vloedvlaktes. Die voël kom voor in die noorde van KwaZulu-Natal, Okavangodelta, middel en onder Zambezirivier. Die voël is 29 – 31 cm groot en weeg 160 - 220 gram met 'n vlerkspan van 76 cm. In Engels staan die voël bekend as Long-toed Lapwing.
Witvlerkkiewiet | ||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Witvlerkkiewiet in San Diego se dieretuin. | ||||||||||||||||
Bewaringstatus | ||||||||||||||||
Wetenskaplike klassifikasie | ||||||||||||||||
Binomiale naam | ||||||||||||||||
Vanellus crassirostris (Hartlaub, 1855) | ||||||||||||||||
Sinonieme | ||||||||||||||||
Chetusia crassirostris Hartlaub, 1855 Hemiparra crassirostris (Hartlaub, 1855) |
Inhoud
FotogaleryWysig
Sien ookWysig
Wikimedia Commons bevat media in verband met Vanellus crassirostris. |
BronWysig
VerwysingsWysig
- BirdLife International (2012). "Vanellus crassirostris". IUCN Rooilys van Bedreigde Spesies. Weergawe 2012.1. Internasionale Unie vir die Bewaring van die Natuur. Besoek op 16 Julie 2012.
|
<urn:uuid:0c658b7e-5c0a-4daf-8db4-d3d71cc02eab>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Witvlerkkiewiet
|
2019-07-18T06:35:24Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525524.12/warc/CC-MAIN-20190718063305-20190718085305-00511.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.955854
| false
|
Binjai
Jump to navigation
Jump to search
Binjai | |
---|---|
Kaart | Wapen |
Vlag | |
Land | Indonesië |
Administratiewe gewes | Noord-Sumatra |
Oppervlakte: | |
- Totaal | 90,23 vk km |
Bevolking: | |
- Totaal (2005) | 238.209 |
- Bevolkingsdigtheid | 2.580/vk km |
Tydsone | UTC +7 |
- Somertyd | UTC +8 |
Amptelike webwerf | http://www.binjai.go.id/ |
Buurte[wysig | wysig bron]
Die stad het 5 buurte/administratiewe distrikte:
- Binjai Kota
- Binjai Utara
- Binjai Selatan
- Binjai Barat
- Binjai Timur
|
<urn:uuid:985eda3e-3e59-4809-9d23-5d57a9d329c2>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Binjai
|
2019-07-20T20:43:58Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526670.1/warc/CC-MAIN-20190720194009-20190720220009-00271.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.750791
| false
|
V-2-vuurpyl
Die V-2 was die eerste onbemande geleide ballistiese vuurpyl. Die A-4 (Aggregat 4), later hernoem na V2, was die opvolger van die V-1. Die hoofmotor van die vuurpyl het metanol en vloeibare suurstof as brandstof gebruik. Die brandstofpompe is aangedryf met waterstofperoksied en natriumpermanganaat.
'n V-2 kon 'n maksimum hoogte van 83 tot 93 km bereik en het 'n reikafstand van tussen 321 en 362 km gehad. Die plofkop het bestaan uit Amatol Fp60/40, het ongeveer 738 kg geweeg en kon 'n hele blok huise in een slag vernietig. Net voor dit opgestyg het, het die V-2 sowat 4 040 kg geweeg. Die vuurpyl het een swaarteversnelling met opstyging bereik wat mettertyd toegeneem het tot met 8 swaarteversnellings net voor die motor afgeskakel is. Die vuurpyl het 'n valsnelheid van 3 600 km/h bereik en het sy teiken getref teen drie keer die spoed van klank.
Die vuurpyl is vir die eerste keer in operasionele gebruik geneem op 8 September 1944; met Parys en Londen as teikens. Die V2-offensief het geduur vanaf September 1944 tot en met Maart van 1945. In hierdie periode is meer as 3 000 vuurpyle afgevuur. Die gebied rondom Londen is deur meer as 500 V2's getref en 'n paar honderd het verder weg neergekom. Londen en Antwerpen was eers belangrike teikens maar daar is ook vele V2's op Ipswich en Norwich asook op die Geallieerde besette dele van België, Frankryk, Nederland en op die ou einde selfs op besette dele van Duitsland.
Inhoud
Aandrywing[wysig | wysig bron]
Die hoofmotor se brandstof het bestaan uit 'n mengsel van alkohol (75% etanol en 25% water) en vloeibare suurstof. Die stelsel het ongeveer 250 kN se stukrag met opstyging en sowat 725 kN se stukrag teen sy topsnelheid gelewer. Die vuurpylmotor het vir ongeveer 70 sekondes lank gebrand en die V2 het 'n topsnelheid van 1 341 meter per sekonde bereik.
Die V2 se motor het 'n groot hoeveelheid brandstof in die verbrandingskamer ingepomp deur middel van twee brandstofpompe wat deur 'n enkele gasturbine aangedryf is. Die gasturbine het teen 5000 toere per minuut gedraai en het twee spesiale brandstowwe gebruik: natriumpermanganaat (20%) en waterstofperoksied (80%); waarvan daar sowat 130 liter in 'n klein tenk gestoor is. Die vloeistof is uit die tenk uitgedruk deur saamgeperste stikstof wat in 'n gasbottel gestoor is. Die versterkte raam was 'n baie belangrike deel van die motor se ontwerp. Dit kon 250 kN se stukrag weerstaan maar was tog baie lig gewees.
Geleiding[wysig | wysig bron]
Die V2 se geleiding het bestaan uit 'n gevorderde giroskopiese stelsel wat seine na die aërodinamiese stuurvinne en lemme in die uitlaat van die verbrandingskamer gestuur het. Van die V2 vuurpyle kon vanaf die grond gelei word deur 'n radiostraal wat op die missiel gerig was. Slegs sowat 25% van die V2's het oor die gevorderde geleidingstelsel beskik; die meerderheid was voorsien van 'n growwe meganiese stelsel. Hierdie vuurpyle se akkuraatheid was beperk en kon teen die vuurpyl se maksimum reikafstand enige plek binne 'n radius van 7 tot 17 km van die teiken af land. Die wapen was dus slegs geskik vir gebruik teen digbevolkte gebiede. Die wapen se akkuraatheid was aanmerklik beter op korter afstande.
Gebruik in die Tweede Wêreldoorlog[wysig | wysig bron]
Die eerste V2 het op die 7de Oktober 1944 te Brasschaat geval. Byna 1 300 V2's is op Antwerpen afgevuur en het duisende sterftes tot gevolg gehad. In Engeland is meer as 2 700 sterftes deur meer as 1 100 V2's veroorsaak wat hoofsaaklik vanaf Den Haag afgevuur is. In totaal as daar ongeveer 10 000 vuurpyle gebou waarvan tussen 3 000 en 4 000 tydens die Tweede Wêreldoorlog afgevuur is. Die vuurpyle is grotendeels met behulp van slawe-arbeid gebou in 'n ondergrondse fabriek, Mittelbau-Dora te Nordhausen waar die V1 en die Wasserfall ook vervaardig is.
Verdere leeswerk[wysig | wysig bron]
Cornwell, J., Hitler's scientists. Science, war and the devil's pact, Londen, Viking, 2003
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
Wikimedia Commons bevat media in verband met V-2. |
|
<urn:uuid:34cb2bbe-4d53-4a65-92af-054d272c2ff7>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/V-2_vuurpyl
|
2019-07-20T20:56:25Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526670.1/warc/CC-MAIN-20190720194009-20190720220009-00271.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999907
| false
|
Nasionale Etoshawildtuin
Nasionale Etoshawildtuin | |
---|---|
IUBN Kategorie II | |
Ligging: | Namibië |
Koördinate: | Koördinate: |
Oppervlak: | 22 275 km² |
Stigting: | 22 Maart 1907 |
Beheer deur: | Departement van Omgewingsake en Toerisme |
Die Nasionale Etoshawildtuin is 'n natuurbewaringsgebied en die beduidenste nasionale wildtuin van Namibië (Suidwes-Afrika) met 'n oppervlak van 22 275 vierkante kilometer. Die wildtuin lê in die noorde van die land en beslaan die grootste gedeelte van die Etoshapan met 'n oppervlak van 5 000 vierkante kilometer.
Die suidelike grens van die wildtuin lê sowat 400 kilometer van Namibië se hoofstad Windhoek en die noordelike grens sowat 125 kilometer van die Namibies-Angolese grens af. Die wildtuin se westelike grens lê byna 200 kilometer oos van die Atlantiese kus. In die westelike deel lê die sprokieswoud.
Die naam "Etosha" beteken in die plaaslike Oshivambotaal letterlik "die groot wit leemte" en verwys na die soutvlakte in die hart van die wildtuin, die Etoshapan, wat die park oorheers. Hierdie woestyngebied strek oor 'n lengte van 130 kilometer en bereik 'n maksimale wydte van 50 kilometer. Die soutpan is gewoonlik droog, maar danksy die somerreën is daar 'n kortstondige periode, wanneer die pan tot 'n meer omgeskep word en onder meer groot getalle flaminke en pelikane lok. Standhoudende waterbronne dien dwarsdeur die jaar as waterplekke vir 'n groot verskeidenheid wild en voëls, waaronder die bedreigde swartrenoster en die endemiese swartgesig-rooibok.
In die droëseisoen werwel sterk winde, wat oor die soutpan waai, soutstof op en dra dit dwarsoor die land en oor die suidelike Atlantiese Oseaan. Hierdie sout lewer belangrike minerale vir wild in gebiede suid van die soutpan op, alhoewel dit ook 'n bedreiging vir veeteelt en landbou in die streek inhou.
Die Nasionale Etoshawildtuin is oorspronklik op 22 Maart 1907 deur die destydse Duitse goewerneur van Duits-Suidwes-Afrika, Friedrich von Lindequist, geopen en was met sy totale oppervlak van 93 240 vierkante kilometer die grootste wildtuin wêreldwyd. Dit is later deur die Suid-Afrikaanse owerhede tot 'n kwart van sy oorspronklike oppervlak verklein, maar het steeds een van die mees uitgestrekte en belangrikste wildtuine in Afrika gebly.
|
<urn:uuid:9ec7fba6-f767-4bbc-9d4e-d06ca7c1a566>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Etosha_Nasionale_Park
|
2019-07-15T22:33:23Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524254.28/warc/CC-MAIN-20190715215144-20190716001144-00215.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999991
| false
|
Verwante veranderings
Jump to navigation
Jump to search
Tik 'n bladsynaam om veranderinge aan bladsye te sien wat daarvan of daarheen skakel. (Om inskrywings van 'n kategorie te sien, tik Kategorie:Naam van kategorie). Veranderinge aan bladsye op u dophoulys word in vetdruk aangedui.
Lys van afkortings:
- N
- Met die wysiging is 'n nuwe bladsy geskep. (sien ook die lys van nuwe bladsye)
- k
- Hierdie is 'n klein wysiging
- b
- Hierdie wysiging is deur 'n bot gemaak
- D
- Wikidata-wysiging
- (±123)
- Bladsy is met die aantal grepe gewysig
|
<urn:uuid:abfc9732-712a-4288-8a59-d0b8e039de02>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:OnlangseVeranderingsMetSkakels/USS_Alabama
|
2019-07-20T20:06:24Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526670.1/warc/CC-MAIN-20190720194009-20190720220009-00295.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999999
| false
|
Stoomlokomotief
'n Stoomlokomotief is 'n lokomotief wat deur stoomkrag aangedryf word. Stoom word opgewek deur water in 'n stoomketel deur middel van 'n steenkoolvuur te verhit. Die stoom se druk laat 'n suier heen en weer beweeg. 'n Stang, wat aan die suier en die lokomotief se wiele verbind is, word sodoende in die rondte gedraai, wat die trein vorentoe stoot.
Stoomlokomotiewe is hoofsaaklik tussen omstreeks 1830 en 1970 gebruik. Daarna het diesel- en elektriese lokomotiewe meer gebruiklik geraak. Vandag word dit hoofsaaklik in ontwikkelende lande, waar die spoorlyne nog nie geëlektrifiseer is nie, gebruik.
Inhoud
Basiese ontwerp[wysig | wysig bron]
- Vertalingsbron: Terblanche, H.J. Engels-Afrikaanse Tegniese Woordeboek. Nasou Bpk. 1964.
Sekere modelle is met superverhitters toegerus om hulle meer effektief te maak.
Voordele en nadele[wysig | wysig bron]
Die grootste voordeel van 'n stoomlokomotief oor andere lokomotiewe is sy relatiewe eenvoudigheid. In vergelyking met ander lokomotiewe, het dit min bewegende dele, dus is dit goedkoper om te bou as andere lokomotiewe. Ook verg sy brandstof (water en steenkool of hout) minder verwerking as diesel of elektrisiteit. Dus is die infrastruktuur vir 'n stoomspoorwegsisteem goedkoper as dié vir 'n elektriese of diesel spoorwegsisteem.
Die stoomlokomotief het heelwat nadele:
- Sy brandstof is swaar in vergelyking met die energie in die brandstof. Petrol of diesel het 'n spesifieke energie van 45 MJ/kg teenoor 25 MJ/kg vir steenkool.[2] Dus moet 'n stoomlokomtief twee maal so veel brandstof dra (of trek) as 'n diesellokomotief en bowendien moet hy ook water saamdra vir sy stoom. 'n Elektriese lokomotief dra geen brandstof saam nie maar het 'n duurder infrastruktuur nodig.
- Die werkstemperatuur van 'n stoomenjin is laer as dié van 'n binnebrandenjin, dus, volgens die derde wet van termodinamika, is 'n stoomenjin nie so effektief as 'n binnebrandenjin nie.[Nota 1]
- Die rook van 'n stoomlokomotief veroorsaak besoedeling.
Nota
- Wanneer die stoomdruk van 'n stoomenjin 1,38 MPa is, is die stoomtemperatuur 195 °C. Volgens die derde wet van termodinamika, gee dit 'n teoretiese maksimum doeltreffendheid van 38%. Vir 'n dieselenjin met 'n brandtemperatuur van 550 °C is die teoretiese maksimum doeltreffendheid 65%.
Stoomlokomotieftipes[wysig | wysig bron]
Tenderlokomotief[wysig | wysig bron]
'n Lokomotief wat 'n kolewa trek word 'n tenderlokomotief genoem. Die meeste stoomlokomotiewe in die wêreld is tenderlokomotiewe. Die basiese konsep van 'n stoomlokomotief is in Stephenson se Rocket (1829) opgeneem. Hierdie lokomotief is vir die Rainhill Trials (1825) ontwikkel. Dit sluit in die dra van water en steenkool op 'n aparte kolewa (die watertenk in die foto langsaan is die vat wat bo-op die kolewa sit). Die Rocket was ook die eerste stoomlokomotief om naby-horisontale suierbeweging te gebruik - vroeëre stoomlokomotiewe het gebruik gemaak van 'n vertikale suierbeweging. Al het die Rocket net twee dryfwiele, het Stephenson in 1825 die dryfwiele van 'n andere lokomotief, The Locomotion met mekaar gekoppel.
In 1837 is Hercules, 'n 4-4-0 lokomotief deur die Amerikaanse firma Eastwick and Harrison ontwikkel. Hercules was die eerste stoomlokomotief met 'n poniedraaistel, 'n uitvinding wat meer stabiliteit op skerp draaie gegee het. In die jare wat volg word die poniedraaistel 'n alledaags konsep van die stoomlokomotief.
Die kragtigste tenderlokomotief op Suid-Afrikaanse Spoorweë was die 4-8-4 Red Devil. Die Red Devil was in 1953 as 'n Klas 25NC lokomotief gebou en is as 'n Klas 26 lokomotief in 1980 herbou. Hierdie lokomotief en sy tender was 27.90 m lank en kon 'n trein van 1300 ton trek. Die gesamentlike operasionele gewig was 236 ton en die lokomotief kon 'n trein met 'n topsnelheid van ongeveer 75 km/h trek.
Tenklokomotief[wysig | wysig bron]
Lokomotiewe wat nie kolewaens het nie, maar hul brandstof en water aan boord van die lokomotief dra, word tenklokomotiewe genoem. Gewoonlik dra die tenklokomotief sy steenkool in 'n bak agter die masjinis en sy water in tenks wat langsaan of bo-op die stoomketel sit, dus dra hy minder water en steenkole as 'n tenderlokomotief.
Die voordeel van die tenklokomotief is dat hy kleiner en goedkoper is as 'n tenderlokomotief. Aangesien sy drywing minder is as dié van 'n tenderlokomotief en ook dat hy minder steenkool en water dra as 'n tenderlokomotief, is hy meer geskik vir die bedryf van kort treine op takspoorweë of rangeerwerwe eerder as op langafstandspoorweë.
Die tenk van sommige tenklokomotiewe lê rondom die lokomotief se ketel. Hierdie lokomotiewe staan as saaltenklokomotiewe bekend want die tenk sit byna soos 'n perdesaal oor die ketel. In die Boere Republieke en ook in die onderskeie kolonies is saaltenklokomotiewe meestal vir rangeerwerk gebruik.
Die Suid-Afrikaanse Spoorweë het nie juis tenklokomotiewe bestel nie, maar die meederheid van die stoomlokomotiewe wat hulle van die koloniale regerings in 1910 geërf het, was tenklokomotiewe. In sommige gevalle is tenklokomotiewe na tenderlokomotiewe omskep. Byvoorbeeld, tussen 1926 and 1929 is 21 voormalige NGR Klas A 4-8-2T tenklokomotiewe na Klas 17 4-8-0TT tenderlokomotiewe omskep.
Garratt-lokomotief[wysig | wysig bron]
Die Garratt-stoomlokomotief is vernoem na sy uitvinder, die Britse spoorwegingenieur William Henry Garratt. Garrett het 'n patent in 1907 verkry.
Al was die Britse firma Beyer Peacock een van die grootste vervaardigers van Garratt-lokomotiewe, was die meeste van die Garrattlokomotiewe na lande in die Britse Ryk uitgevoer en nie in Groot Brittanje self gebruik nie. Die lokomotief het drie onderstelle. Die eerste en derde onderstelle het elk 'n stel dryfwiele, maar die tweede onderstel, wat tussen die ander twee gekoppel is, het geen wiele nie. Die watertenk word deur die voorste onderstel gedra terwyl die laaste onderstel die kole dra. Die kajuit, vuurkas, stoomketel en rookkas word deur die middelonderstel gedra.
Een van die voordele van die Garrattlokomotief is dat elke enjin 'n kort wielbasis het, dus kan hy op spore met skerp draaie werk. In Suid-Afrika het Garrattlokomotiewe op beide 1065 mm- en 610 mm-spoorwydtes gewerk. Al het elke enjin 'n kort wielbasis, word die massa van die lokomotief oor twee wielbasisse versprei, dus word die massa van die lokomotief ook oor 'n groter spoorlengte versprei. Nog 'n voordeel is die afwesigheid van dryfwiele onder die ketel, wat dit moontlik maak om groter ketels en vuurkaste te bou.[5]
Die grootse nadeel van die Garrattlokomotief is dat hy duurder is as die tenderlokomotief en dat hy buigbare pype tussen die stoomkas en die suier nodig het.
Vuurlose lokomotief[wysig | wysig bron]
Vuurlose lokomotiewe word op nywerheidswerwe gevind. Die stoom wat hulle gebruik word in die nywerheid se stoomketels gegenereer. Die stoomketel van hierdie lokomotiewe word op dieselfde manier as 'n kar se petroltenk gevul. In Suid-Afrika is vuurlose lokomotiewe deur Yskor en Eskom gebruik om steenkoolwaens van spoowegstasies na kragstasies of staalwerke te trek.[6]
Sien ook[wysig | wysig bron]
Verwysings[wysig | wysig bron]
- "NGG16 Class Beyer-Garratts" (in Engels). Cymdeithas Rheilffordd Eryri/Welsh Highland Railway Society. Besoek op 23 September 2014.
- "Energy Conversion Factors: Fuel Energy Density" (in Engels). Brisbane, Australië: IOR Energy. Besoek op 23 September 2014.
- Cottrell, Michael (2010). “The first public railway in South Africa: The Point to Durban railway of 1860” (in Engels). Natalia: 20 - 31. Besoek op 25 September 2016.
- Kruger, JA (8 Februarie 1966). “Spoorweë en hawens in Afrika met spesiale verwysing na Suid-Afrika”. Koers. Besoek op 25 September 2016.
- "Beyer Peacock Garratt Locomotives" (in Engels). 2005. Besoek op 22 September 2014.
- "Museum" (in Engels). ESKOM. Besoek op 8 September 2014.
|
<urn:uuid:823efe27-b410-4c13-ba47-56f02c63e0c6>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Stoomlokomotief
|
2019-07-22T02:05:17Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527458.86/warc/CC-MAIN-20190722010436-20190722032436-00455.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999976
| false
|
Voël
Voëls Tydperk: Laat-Jura – Hede Laat Jura–Onlangs | ||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Platalea leucorodia, Lepelaar | ||||||||||
Wetenskaplike klassifikasie | ||||||||||
Ordes | ||||||||||
Voëls (klas Aves) is tweevoetige, warmbloedige, eierlêende, gewerwelde (Latyn: vertebrata) diere, wat hoofsaaklik gekenmerk word deur vere en voorste ledemate wat vlerke genoem word, asook bene wat hol van binne is. Voëls het geëvolueer van theropoda dinosourusse tydens die Juratydperk en die eerste bekende voël is die Laat-Jurassiese Archaeopteryx. Voëls verskil in grootte van klein swaeltjies tot groot voëls soos volstruise en emoes. Daar is tussen 9000 en 10 000 bekende voëlspesies in die wêreld en die klas Aves is dus die mees diverse klas van gewerwelde landbewoners.
Moderne voëls word gekarakteriseer deur vere, 'n bek of snawel sonder tande, die lê van eiers met harde doppe, 'n vinnige metabolisme, 'n hart met vier kamers en 'n ligte dog sterk skelet. Die meeste voëls het voorste ledemate wat as vlerke aangepas is en kan dus vlieg, alhoewel loopvoëls en verskeie ander, veral endemiese eilandspesies, nie daartoe in staat is nie.
Baie voëlspesies onderneem jaarlikse langafstand migrasies en veel meer voer korter, meer onreëlmatige bewegings uit. Voëls is sosiale diere en kommunikeer deur visuele tekens en deur middel van roepe en sang. Ander sosiale gedrag sluit ook in gemeenskaplike jag, broei en vlug. Voëls is hoofsaaklik sosiaal monogaam, maar dit kom in sommige spesies voor dat voëls met ander voëls buiten dan hul maats ook paar; in ander spesies is totale poliandrie of poligamie weer aan die orde van die dag. Eiers word gewoonlik in 'n nes gelê en een of beide die volwasse voëls broei daarop. Sommige voëls (bv Koekoeke) is broeiparasiete wat hulle eiers in die neste van ander voëls lê en hierdie gasheervoëls broei die kuikens uit en maak hulle groot. Die meeste voëls het 'n korter of langer periode van ouersorg nadat kuikens uitgebroei het.
Voëls is op verskillende wyses van nut tot die mens: die meeste is belangrike bronne van voedsel en word gewoonlik gejag of geteel en dan kommersieel beskikbaar gestel. Sommige spesies, veral sangvoëls en papegaaie, is gewild as troeteldiere. Ghwano (voëlmis) word van eilande versamel om as misstof vir landboudoeleindes te gebruik. Voëls is teenwoordig in bykans alle aspekte van menslike kultuur, van geloof, die digkuns, mode tot musiek. Ongeveer 120-130 voëlspesies het sedert 1600 uitgesterf as gevolg van menslike aktiwiteite en honderde meer vóór dié tyd. Daar is tans talle voëlspesies wat bedreig word deur uitsterwing as gevolg van menslike aktiwiteite en pogings word aangewend om hulle te beskerm.
Inhoud
Evolusie en klassifisering[wysig | wysig bron]
Die eerste klassifiseringstelsel vir voëls was ontwikkel deur Francis Willughby en John Ray in hulle 1676 uitgawe, Ornithologiae.[1] Hulle werk, ietwat aangepas, vorm die basis vir die huidige klassifiseringstelsel wat oorspronklik deur Carolus Linnaeus in 1758 uitgewerk is.[2]
Voëls word gekategoriseer as die klas Aves in wetenskaplike klassifikasie. Filogenetiese klassifikasie plaas voëls in die dinosourusklade Theropoda. Volgens huidige konsensus vorm Aves en 'n sustergroep, die orde Crocodilia, saam die laaste oorlewende lede van die reptielklade Archosauria. Filogeneties word Aves oor die algemeen gedefinieër as afstammelinge van die mees onlangste gemeenskaplike voorvader van moderne voëls en Archaeopteryx lithographica[3] Archaeopteryx is afkomstig van die laat-Juratydperk (ongeveer 155-150 miljoen jaar gelede) en is dan ook die eerste bekende voël bekend onder hierdie definisie. Ander klassifikasies sluit slegs moderne voëlgroepe in en sluit die meeste groepe wat slegs deur fossiele bekend is uit.[4] Een van die redes hiervoor is om die onsekerhede aangaande die plasing van Archaeopteryx in verhouding met diere wat tradisioneel as therapod-dinosourusse bekend staan te vermy.
Moderne voëls word in twee superorders gedeel: die Paleognathae (meestal voëls wat nie kan vlieg nie, soos volstruise) en die uiters diverse Neognathae, wat al die ander voëls bevat. Afhangende van die klassifikasiestelsel wat gebruik word, is daar enige iets van 8800 tot 10 200 bekende voëlspesies wat tans nog bestaan.
Dinosourusse en die oorsprong van voëls[wysig | wysig bron]
Daar is bewyse dat voëls ontwikkel het van Theropoda-dinosourusse en meer spesifiek: dat voëls lede is van Maniraptora, 'n groep Therapoda-dinosouruuse wat ook die Dromaeosauridae- en die Oviraptoridae-families insluit.[5] Soos meer en meer nie voël-agtige Therapoda-dinosourusse ontdek word wat steeds nou aan voëls verwant is, word die eens duidelike onderskeiding tussen voëls en ander diere minder duidelik. Onlangse ontdekkings in die Liaoning provinsie in Noordoos-China het onthul dat baie klein Therapoda-dinosourusse vere gehad het, wat tot hierdie onduidelikheid bydra.[6]
Die vroeë voël, Archaeopteryx, van die Juratydperk, is bekend as een van die eerste "verlore skakels" van die laat-19de eeu wat die teorie van evolusie ondersteun het, selfs al word Archaeopteryx nie as 'n direkte voorvader van moderne voëls beskou nie. 'n Ander vroeë voël is Confuciusornis, van die vroeë Kryttydperk. Dit is moontlik dat beide hierdie voëls voorafgegaan is deur Protoavis texensis, alhoewel die fossiel wat die naam dra so gedeeltelik is, dat daar aansienlike twyfel bestaan of die fossiel wél aan 'n voëlagtige dier behoort. Ander Mesosoïese voëls sluit die Enantiornithes, Yanornis, Ichthyornis, Gansus en die Hesperornithiformes in: 'n groep lopende duikvoëls wat amper soos dobbertjies en seeduikers lyk.
Die Cryptovolans en Microraptor van die Dromaeosauridae-familie mag miskien tot aangedrewe vlug in staat gewees het, min of meer tot dieselfde mate as Archaeopteryx. Cryptovolans het eienskappe besit wat ook by moderne voëls voorkom: sy borsbeen was verleng teen 'n hoek met die middellyn van die borsbeen en na buite gerig, loodreg op die ribbekas. Hierdie verlenging dien as 'n anker waaraan moderne voëls se vlerkspiere geheg is, sodoende het die voëls voldoende hefkrag vir vlug. Cryptovolans se rugstring blyk ook buigsaam te wees, net soos by moderne voëls die geval is, om te voorkom dat die werwels nie tydens vlug uitgly nie. As gevolg van hierdie eienskappe is Cryptovolans eintlik selfs 'n beter "voël" as Archaeopteryx, aangesien laasgenoemde nié hierdie eienskappe besit nie. As gevolg van hierdie eienskappe het sommige paleontoloë voorgestel dat lede van die Dromaeosauridae-familie in werklikheid basale ("basis") voëls is en dat die groter lede van die familie op 'n tyd kon vlieg, maar dat latere vorms nie daartoe in staat was nie. Met ander woorde, dat voëls nie van die Dromaeosauridae-familie afstam nie, maar dat die Dromaeosauridae-familie van voëls afstam. Die bewyse vir hierdie teorie is op tans onvoldoende, aangesien die presiese verhouding tussen die mees gevorderdste lede van Maniroptira en die primitiefste egte voëls steeds nie goed begryp word nie.
Sommige dinosourusse, wat bekend staan as Ornithischia, het voëlagtige heupbene, maar voëls het ontwikkel uit Saurischia-dinosourusse wat reptielagtige heupbene het. Dit bewys dat voëls hul heupstruktuur onafhanklik ontwikkel het. Die voëlagtige heupstruktuur het selfs 'n derde keer onafhanklik ontwikkel: tussen lede van Therizinosauridae, 'n spesifieke groep Theropoda-dinosourusse.
'n Alternatiewe teorie oor die ontwikkeling van voëls word voorgestel deur sommige wetenskaplikes, waaronder Larry Martin en Alan Feduccia. Die teorie stel voor dat voëls (insluitende lede van Maniraptora) van vroeë archosourusse soos Longisquama afstam.[7] Die teorie word tans betwis deur die meerderheid paleontoloë, asook deur kenners in die studie van veerontwikkeling en evolusie.[8]
Klassifisering van moderne voëls[wysig | wysig bron]
Moderne voëls word as Neornithes geklassifiseer en dit is tans bekend dat die groep tot 'n basiese groep afstammelinge ontwikkel het aan die einde van die Kryttydperk. Die Neornithes word verdeel in die Paleognathae en die Neognathae. Die Paleognathae sluit die stuithoenders van Sentraal- en Suid-Amerika in, asook die loopvoëls. Soos die naam aandui, is loopvoëls groot voëls wat nie tot vlug in staat is nie.
Verwysings[wysig | wysig bron]
- Hierdie artikel is 'n gedeeltelike vertaling van die Engelse Wikipedia artikel Bird.
- Del Hoyo, Josep, et al. Handbook of Birds of the World Vol 1 1992. Barcelona: Lynx Edicions, ISBN 84-87334-10-5
- Linnaeus, C (1758). Systema naturae per regna tria naturae, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis. Tomus I. Editio decima, reformata. Holmiae. (Laurentii Salvii). p. 824.
- Padian K & Chiappe LM (1997). "Bird Origins". In Currie PJ & Padian K. Encyclopedia of Dinosaurs. San Diego: Academic Press. pp. 41–96.
- Gauthier, J (1986). "Saurischian Monophyly and the origin of birds". In Padian K. The Origin of Birds and the Evolution of Flight. Mem. California Acad. Sci 8. pp. 1–55.
- Early Adaptive Radiation of Birds: Evidence from Fossils from Northeastern China deur Hou L,Martin M, Zhou Z & Feduccia A, (1996). Science 274(5290): 1164–1167.
- Norell, M. & Ellison M. (2005). Unearthing the Dragon, The Great Feathered Dinosaur Discovery. Pi Press: New York. ISBN 0-13-186266-9
- Feduccia A, Lingham-Soliar T, Hinchliffe JR (2005) "Do feathered dinosaurs exist? Testing the hypothesis on neontological and paleontological evidence" Journal of Morphology 266(2): 125-166
- Prum R (2003) "Are Current Critiques Of The Theropod Origin Of Birds Science? Rebuttal To Feduccia 2002" Auk 120(2) 550-561
Sien ook[wysig | wysig bron]
- Ornitologie, die studie van voëls.
- Migrasie van voëls
- Lys van Suid-Afrikaanse voëls
- Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name
- Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
Sien voël in Wiktionary, die vrye woordeboek. |
|
<urn:uuid:42e2adb3-e367-4cc1-8ece-1eefacb1336b>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Avialae
|
2019-07-15T22:53:39Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524254.28/warc/CC-MAIN-20190715215144-20190716001144-00239.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999898
| false
|
Arbeider en Kolchoswerkster
Arbeider en Kolchoswerkster (Russies: Рабо́чий и колхо́зница, Rabotsji i Kolchoznitsa) is 'n Sowjet-Russiese standbeeld van monumentele afmetings wat met sy simboliek - 'n manlike en 'n vroulike figuur wat 'n hamer en 'n sekel (☭) omhoog hou en sodoende die hamer-en-sekel-simbool vorm - die ideale van die Sowjet-tydperk versinnebeeld.
Die monument van vlekvrye staal met 'n hoogte van 24,5 m is deur die bekende Sowjet-Russiese beeldhoueres Vera Moechina (1889–1953) ter geleentheid van die Exposition Internationale des Arts et Techniques dans la Vie Moderne ("Internasionale Uitstalling van Kuns en Tegnologie in die moderne lewe") geskep wat in 1937 in die Franse hoofstad Parys gehou is. Die standbeeld is later na Moskou geneem.
|
<urn:uuid:42439dca-8a99-4a6d-a98b-6ad3c0378897>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Arbeider_en_Kolchoswerkster
|
2019-07-22T01:36:54Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527458.86/warc/CC-MAIN-20190722010436-20190722032436-00479.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999431
| false
|
Outobiografie
'n Outobiografie (van die Griekse, αὐτός-autos self + βίος-bios lewe + γράφειν-graphein om te skryf) is a selfgeskrewe vertelling van 'n persoon se lewe. Die woord "autobiography" is in 1797 aanvanklik op neerhalende wyse deur William Taylor in die Engelse koerant, The Monthly Review, gebruik toe hy dit as 'n basterwoord uitgemaak het, maar dit as "pedanties" veroordeel het. Die volgende aangetekende gebruik daarvan in 1809 deur Robert Southey, was egter in die hedendaagse sin van die woord.[1] Alhoewel die term eers in die vroeë negentiende eeu aangeneem is, het eerstepersoon outobiografiese geskrifte reeds in die Antieke tyd ontstaan. Roy Pascal onderskei outobiografie van die periodiese selfondersoekende manier van dagboekinskrywings deur op te merk dat 'n "[outobiografie] 'n oorsig van 'n lewe op 'n bepaalde tydstip is terwyl die dagboek, hoe selfondersoekend ook al, deur 'n reeks tydstipte beweeg".[2] In 'n outobiografie word die outobiograaf se lewe dus op 'n spesifieke tydstip in oënskou geneem. Waar biograwe gewoonlik van 'n groot verskeidenheid dokumente en sienings gebruik maak, is 'n outobiografie dikwels volledig op die skrywer se geheue gebaseer. Ondanks die noue assosiasie tussen memoires en outobiografieë, beweer Pascal dat eersgenoemde geneig is om minder op die self en meer op ander persone gedurende die outobiograaf se oorsig van sy of haar lewe te fokus.
Inhoud
- 1 Definiëring van die genre
- 2 Outobiografie deur die eeue
- 3 Aantekeninge en verwysings
- 4 Bibliografie
Definiëring van die genre[wysig | wysig bron]
In 'n klassieke opstel oor Amerikaanse outobiografieë, verskaf James M. Cox 'n "alledaagse" definisie van die genre as "'n vertelling van 'n persoon se lewe wat deur die persoon self geskryf is" voordat hy die verhouding tussen die fiktiewe en historiese aspekte van die vertelling kompliseer.[3]
Aard van outobiografie[wysig | wysig bron]
Outobiografiese werke is van nature subjektief. Die onvermoë—of onwilligheid—van die outeur om herinneringe akkuraat te onthou, het in sekere gevalle misleidende of verkeerde inligting tot gevolg gehad. Sommige sosioloë en sielkundiges merk op dat 'n outobiografie die outeur in staat stel om die geskiedenis te herskep.
Spirituele outobiografie[wysig | wysig bron]
Spirituele outobiografie is 'n vertelling van 'n outeur se stryd of pad na God, gevolg deur 'n bekering, en dikwels onderbreek deur oomblikke van agteruitgang. Die outeur herformuleer sy of haar lewe as 'n demonstrasie van goddelike voorneme deur ontmoetings met God. Die vroegste voorbeeld van 'n geestelike outobiografie is Augustinus se "Belydenisse". Die tradisie het later ander godsdienstige tradisies ingesluit soos Mohandas Gandhi se "An Autobiography" en "Black Elk Speaks". Die geestelike outobiografie dien as 'n onderskrywing van die outobiograaf se godsdiens.
Memoires[wysig | wysig bron]
Die aard van memoires verskil effens van dié van outobiografieë. Waar 'n outobiografie gewoonlik op die "lewe en tyd" van die skrywer fokus, het 'n memoire 'n nouer, meer intieme fokus op sy of haar eie herinneringe, gevoelens en emosies. Verskeie politici en militêre leiers het memoires geskryf as 'n manier om hulle openbare prestasies aan te teken en te publiseer. Een vroeë voorbeeld hiervan is Julius Caesar se Commentarii de Bello Gallico, ook bekend as Commentaries on the Gallic Wars. In hierdie werk beskryf Caesar die veldslae gedurende die nege jaar toe hy in die Galliese oorloë teen plaaslike leërs geveg het. Sy tweede memoire, Commentarii de Bello Civili (of Commentary on the Civil War) is 'n vertelling van die gebeure wat tussen 49 en 48 n.C. in die burgeroorlog teen Gnaeus Pompeius en die Senaat plaasgevind het.
Leonor López de Córdoba (1362–1420) het volgens oorlewering die eerste Spaanse outobiografie geskryf. Die Engelse burgeroorlog (1642–1651) het tot die skryf van 'n aantal voorbeelde van hierdie genre aanleiding gegee, insluitend werke deur sir Edmund Ludlow en sir John Reresby. Franse voorbeelde uit dieselfde tydperk sluit die memoires van Cardinal de Retz (1614–1679) en die Duc de Saint-Simon in.
Fiktiewe outobiografie[wysig | wysig bron]
Die term "fiktiewe outobiografie" verwys na verhale oor 'n fiktiewe karakter wat geskryf is asof die karakter sy of haar eie outobiografie skryf, menende dat die karakter die eersteperoonverteller is en dat die verhaal die interne sowel as eksterne ervarings van die karakter deel. Daniel Defoe se Moll Flanders is 'n vroeë voorbeeld. Charles Dickens se David Copperfield is nog so 'n klassieke verhaal, en J.D. Salinger se The Catcher in the Rye is 'n bekende moderne voorbeeld van 'n fiktiewe outobiografie. Charlotte Brontë se Jane Eyre is nog 'n voorbeeld van 'n fiktiewe outobiografie, soos aangetoon op die voorblad van die oorspronklike weergawe. Die term is ook van toepassing op fiktiewe werke wat as die outobiografieë van werklike persone voorgehou word, bv. Robert Nye se Memoirs of Lord Byron.
Outobiografie deur die eeue[wysig | wysig bron]
Die klassieke tydperk: Apologia, orasie, belydenis[wysig | wysig bron]
In die Antieke wêreld is sulke werke dikwels apologia genoem, en het dit eerder as 'n selfregverdiging as selfdokumentering gedien. John Henry Newman het sy Christelike belydeniswerk (oorspronklik in 1864 gepubliseer) volgens hierdie tradisie Apologia Pro Vita Sua genoem.
Augustinus (354–430) het sy outobiografiese werk Belydenisse genoem, en Jean-Jacques Rousseau het dieselfde titel in die 18de eeu gebruik, die eerste van 'n reeks belydende en soms gewaagde en hoogs selfkritiserende outobiografieë van die Romantiese tydperk en daarna.
In die gees van Augustinus se Belydenisse is die 12de-eeuse Historia Calamitatum van Peter Abelard 'n uitstaande voorbeeld van 'n outobiografiese dokument uit daardie tydperk.
Vroeë outobiografieë[wysig | wysig bron]
Zāhir ud-Dīn Mohammad Bābur, wat die Mogolryk van Suid-Asië gevestig het, het 'n dagboek Bāburnāma (Chagatai/Persies: بابر نامہ; letterlik: "Boek van Babur" of "Briewe van Babur") gehou wat tussen 1493 en 1529 geskryf is.
Een van die eerste groot outobiografieë van die Renaissance is dié van die beeldhouer en goudsmid Benvenuto Cellini (1500–1571). Die werk is tussen 1556 en 1558 geskryf en hy het dit eenvoudig Vita (Italiaans: Lewe) getitel. Hy skryf aan die begin: "Enigiemand … wat groot of oënskynlik groot prestasies behaal het, behoort, indien waarheid en deug vir hom belangrik is, die verhaal van sy eie lewe in sy eie handskrif neer te skryf; maar niemand behoort so 'n grootse onderneming voor die ouderdom van veertig aan te pak nie."[5] Dié kriteria vir outobiografieë is oor die algemeen tot taamlik onlangs voorgehou, en die meeste ernstige outobiografieë van die volgende driehonderd jaar sou daaraan voldoen.
Nog 'n outobiografie uit dié tyd is De vita propria, deur die Italiaanse wiskundige, dokter en astroloog, Gerolamo Cardano (1574).
Die vroegste bekende outobiografie in Engels is die Book of Margery Kempe uit die vroeë 15de eeu wat onder andere Kempe se pelgrimstog na die Heilige Land en sy besoek aan Rome beskryf. Die boek het in manuskripvorm gebly en is eers in 1936 gepubliseer.
Belangrike Engelse outobiografieë van die 17de eeu sluit in dié van Lord Herbert van Cherbury (1643, gepubliseer 1764) en John Bunyan (Grace Abounding to the Chief of Sinners, 1666).
18de en 19de eeu[wysig | wysig bron]
In navolging van die Romantiese neiging, waar die rol en die aard van die individu beklemtoon is, en in die voetspore van Jean-Jacques Rousseau se Confessions, het 'n meer intieme vorm van outobiografie, waar die subjek se emosies ondersoek word, algemeen geraak. Stendhal se outobiografiese werke in die 1830's, The Life of Henry Brulard en Memoirs of an Egotist, is albei volgens die skrywer self deur Rousseau beïnvloed.[6] 'n Engelse voorbeeld is William Hazlitt se Liber Amoris (1823), 'n pynlike ondersoek van die skrywer se liefdeslewe.
Met die opkoms van onderwys, goedkoop koerante en goedkoop drukkerswerk, het die moderne konsepte van roem en bekendheid begin ontwikkel, en die begunstigdes hiervan het vinnig hieruit munt geslaan deur outobiografieë te skryf. Dit was later eerder die verwagting as die uitsondering dat bekendes oor hulleself sou skryf—nie net skrywers soos Charles Dickens (wie se verhale outobiografiese elemente bevat het) en Anthony Trollope nie, maar ook politici (bv. Henry Brooks Adams), filosowe (bv. John Stuart Mill), kerkfigure soos kardinaal Newman en vermaaklikheidskunstenaars soos P. T. Barnum. In ooreenstemming met die Romantiese smaak, het hierdie vertellings ook toenemend op onder andere aspekte van kinderjare en opvoeding gefokus—ver verwyderd van Cellini se kriteria vir outobiografieë.
20ste en 21ste eeu[wysig | wysig bron]
Sedert die 17de eeu is "skandalige memoires" deur sogenaamde losbandiges, ter bevrediging van die openbare begeerte na prikkelende leesstof, gereeld gepubliseer. Hulle is dikwels onder skuilname geskryf en was (en is) meestal fiktiewe werke deur spookskrywers. Sogenaamde "outobiografieë" van moderne professionele atlete en mediasterre (en in 'n mindere mate politici),gewoonlik die werk van 'n spookskrywer, word gereeld gepubliseer. Sommige sterre soos Naomi Campbell erken openlik dat hulle nie hulle "outobiografie" gelees het nie. By party sensasiewekkende outobiografieë soos James Frey se A Million Little Pieces het dit aan die lig gekom dat belangrike besonderhede van die outeur se lewens oordryf of gefabriseer is.
Outobiografie het 'n toenemend gewilde en algemeen toeganklike genre geword. A Fortunate Life deur Albert Facey (1979) het 'n Australiese literêre klassieke werk geword.[7] Met die kommersiële en kritiese sukses van memoires soos Angela’s Ashes en The Color of Water in die Verenigde State is daar al hoe meer mense wat hulle hand aan hierdie genre waag.
Aantekeninge en verwysings[wysig | wysig bron]
- Oxford English Dictionary, Autobiography
- Pascal, Roy (1960). Design and Truth in Autobiography. Cambridge: Harvard University Press.
- Cox, James M. (1971). “Autobiography and America” 47 (2): 252–277.
- Steve Mason, Flavius Josephus: Translation and Commentary.
- Benvenuto Cellini, tr.
- Wood, Michael (1971). Stendhal. Ithaca, NY: Cornell University Press. p. 97. ISBN 978-0-8014-9124-5.
- about-australia.com.au, 2010
Bibliografie[wysig | wysig bron]
- Barros, Carolyn (1998). Autobiography: Narrative of Transformation. Ann Arbor: University of Michigan Press.
- Buckley, Jerome Hamilton (1994). The Turning Key: Autobiography and the Subjective Impulse Since 1800. Cambridge: Harvard University Press.
- Olney, James (1998). Memory & Narrative: The Weave of Life-Writing. Chicago: The University of Chicago Press.
- Interpreting the Self: Autobiography in the Arabic Literary Tradition. Berkeley: University of California Press. 2001.
- Wu, Pey-Yi (1990). The Confucian's Progress: Autobiographical Writings in Traditional China. Princeton: Princeton University Press.
|
<urn:uuid:4679ab4d-798f-4641-a2c6-40f33b63dc09>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Outobiografie
|
2019-07-22T01:31:44Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527458.86/warc/CC-MAIN-20190722010436-20190722032436-00479.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999921
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Selfbesering" skakel
←
Selfbesering
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Selfbesering
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Bulimie
(
← skakels
wysig
)
Bespreking:Selfbesering
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Selfbesering
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:8efa6b99-65dc-4e81-9390-face445bd492>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Selfbesering
|
2019-07-22T01:29:29Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527458.86/warc/CC-MAIN-20190722010436-20190722032436-00479.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.997286
| false
|
Stavenisse
Die Stavenisse was 'n Nederlandse skip wat aan die Suid-Afrikaanse kus gestrand het. Die stranding van die Stavenisse op 16 Februarie 1686 het baie bygedra tot die Westerse wêreld se kennis van die ryk taal- en kultuurverskeidenheid van die inheemse volkere aan die ooskus van Suider-Afrika sowel as van die aardrykskunde van die gebied.
Die Stavenisse is in 1681 te Middelburg vir die VOC se Kamer van Amsterdam gebou. Vroeg in 1686 was die skip met kapt. Willem Knyff in bevel en volgelaai met 'n vrag peper uit Bengale op sy tweede retoervaart vanaf Java na Amsterdam op pad. By goeie vaartoestande, maar weens die verkeerde berekening van die lengte- en breedteligging en blote agtelosigheid, beland die skip 112 km suid van Port Natal (Durban) by die huidige Ifafastrand, naby Port Shepstone en tussen die mondings van die Umzinto- en Umzimkuluriviere op die strand. Van die 71 opvarendes het 11 verdrink en 47 besluit het om 'n staptog na die nedersetting aan die Kaap die Goeie Hoop aan te pak.
Die 13 wat by die wrak agtergebly het, het saamgespan met die oorlewendes van die stranding van die Good Hope en die Bonaventura om uit die wrak van die Stavenisse en hout uit die omringende bosse 'n boot van 25 ton, genaamd die Centaurus, te bou. Op 1 Maart 1868 bereik 20 van die mense die Kaap. Die Centaurus is weer gestuur om Stavenisse-stappers te soek en vind o.a. by die Buffelsriver 3 naakte oorlewendes. Kort daarna is 'n verdere 18 aan boord geneem en die volgende jaar het die skip Noord nog 3 mense gevind. Van die oorspronklike 47 stappers is 21 gered en 17 oorlede. Van die ander 9 is nie weer gehoor nie.
Van die oorlewendes van die Stavenisse-ramp het geruime tyd tussen die mondings van die Tugela- en die Buffelsrivier gebly en het die swart bevolkingsgroepe, hulle taal en kultuur goed leer ken. Hulle kon dus eerstehandse inligting oor die mense en die gebied aan goew. Simon van der Stel en sy VOC-amptenare aan die Kaap lewer. Hierdie verslag is van groot belang omdat dit 'n insig gee in die Nguni-samelewing van voor die koms van die blanke setlaars en dus voor Westerse kultuurbeïnvloeding.
Trivia[wysig | wysig bron]
Die skip is waarskynlik genoem na die dorp Stavenisse op die eiland Tholen in die Nederlandse provinsie Zeeland.
Bibliografie[wysig | wysig bron]
- Burman, Jose: Great shipwrecks off the coast of Southern Africa. Kaapstad: Struik, 1967.
- Potgieter, Coenraad: Skipbreuke aan ons kus. Kaapstad: Tafelberg, 1969.
- Willcox, A.R.: Shipwreck and survival on the south-east coast of Africa. Winterton: Drakensberg Publications, 1984. ISBN 0-620-07958-4
|
<urn:uuid:0058c80b-6638-4c3f-a00f-2195e9bdd0f2>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Stavenisse
|
2019-07-22T01:35:10Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527458.86/warc/CC-MAIN-20190722010436-20190722032436-00479.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999912
| false
|
Hermann Ludwig Eckstein
Hermann Ludwig Eckstein (1849 - 1893) was 'n goudmagnaat. Hy is in Stuttgart, Duitsland gebore as die ouer broer van Friedrich Eckstein. Sy pa was 'n Lutherse pastoor. Hy werk in sy eerste jare by 'n Duitse maatskappy in Engeland en arriveer in 1882 in Kimberley om die bestuur van die Phoenix-diamantmaatskappy oor te neem. Daar word hy vriende met Julius Charles Wernher en Alfred Beit en sluit saam met hulle aan by Jules Porges & Co. Namens die maatskappy gaan hy eers Barberton en dan Johannesburg toe. In 1888 begin hy die maatskappy H Eckstein & Co wat gou die toonaangewende mynfirma aan die Witwatersrand word. Hy word as die eerste president van die Kamer van Mynwese gekies, 'n posisie wat hy beklee van 1889 tot 1891. In 1892 gaan sy gesondheid agteruit en op 7 Desember 1893 sterf hy in sy geboortedorp.
|
<urn:uuid:aa2b465a-33e0-4d5c-9bab-52b511db482a>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Hermann_Ludwig_Eckstein
|
2019-07-15T22:26:42Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524254.28/warc/CC-MAIN-20190715215144-20190716001144-00263.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 1.000005
| false
|
Tefft Johnson
Jump to navigation
Jump to search
Tefft Johnson | |
Geboortenaam | William Tefft Johnson, Jr. |
---|---|
Geboorte | 23 September 1883 |
Nasionaliteit | Amerikaans |
Sterfte | 15 Oktober 1956 (op 73) |
Beroep(e) | Akteur, regisseur, en skrywer |
Aktiewe jare | 1898–1926 |
Internet-rolprentdatabasis-profiel |
Tefft Johnson (23 September 1883 – 15 Oktober 1956) was 'n Amerikaanse akteur, regisseur, en skrywer. Hy was bekend vir sy rol in die rolprent Who Killed Joe Merrion? (1915).
Filmografie[wysig | wysig bron]
Rolprente[wysig | wysig bron]
- 1914: C.O.D.
- 1915: Who Killed Joe Merrion?
- 1915: The Turn of the Road
- 1916: The Writing on the Wall
- 1917: Love's Law
- 1918: The Panther Woman
- 1918: The Love Net
- 1919: Home Wanted
- 1919: The Love Defender
- 1919: Love and the Woman
- 1926: Striving for Fortune
|
<urn:uuid:a00e044f-670b-4052-9414-c18c19133ae9>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Tefft_Johnson
|
2019-07-15T22:55:15Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524254.28/warc/CC-MAIN-20190715215144-20190716001144-00263.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.968612
| false
|
Dwergplaneet
’n Dwergplaneet is ’n hemelliggaam met die massa van ’n planeet, maar wat nie aan al die vereistes vir ’n planeet voldoen nie en nie ’n maan is nie. Volgens die Internasionale Astronomiese Unie (IAU), die amptelike liggaam vir sterrekundige benaming, is ’n dwergplaneet ’n hemelliggaam in die Sonnestelsel wat aan die volgende vier vereistes voldoen:[1]
- Dit wentel om die Son.
- Dit besit voldoende massa dat sy eie swaartekrag rigiede liggaamskragte oorwin en die liggaam ’n hidrostatiese ewewigsvorm (’n amper sferiese vorm) laat aanneem.
- Dit is nie in staat om ander voorwerpe in die omgewing van sy wentelbaan uit die weg te ruim nie.
- Dit is nie ’n natuurlike satelliet (maan) nie.
Die term "dwergplaneet" is in 2006 aangeneem as deel van ’n klassifisering van liggame wat om die Son wentel[2] nadat al hoe meer voorwerpe verder weg as Neptunus ontdek is wat net so groot soos Pluto is, asook die ontdekking van ’n nog groter liggaam, Eris.
Voorwerpe wat groot genoeg is om ander voorwerpe in die omgewing van hul wentelbaan uit die weg te ruim, word as "planete" gedefinieer, terwyl dié wat te klein is om ’n hidrostatiese ewewigsvorm aan te neem as "klein sonnestelselliggame" gedefinieer word. Dwergplanete lê tussenin. Volgens definisie kan die term "dwergplaneet" nie gebruik word om na hemelliggame in ander planeetstelsels te verwys nie.[3]
Die uitsluiting van dwergplanete deur die IAU uit die lys planete is beide geloof en gekritiseer. Een van die voorstanders is Mike Brown,[4][5][6] wat Eris en ander nuwe dwergplanete ontdek het. Een van die teenstanders is Alan Stern,[7][8] wat die term "dwergplaneet" in 1990 geskep het.[9]
Daar word tans vyf dwergplanete erken: Ceres, Pluto, Eris, Haumea en Makemake. Net twee van hulle, Ceres en Pluto, is in voldoende besonderhede bestudeer om te bewys hulle kwalifiseer as dwergplanete. Daar is aanvaar Eris is ’n dwergplaneet omdat dit ’n groter massa as Pluto het. Die IAU het daarna besluit dat voortaan aanvaar sal word dat nuwe trans-Neptunus-voorwerpe met ’n absolute magnitude van helderder as +1 (en dus ’n deursnee van ≥838 km as aangeneem word die geometriese albedo is ≤1)[10] dwergplanete is.[11] Die enigste twee sodanige voorwerpe wat in dié tyd bekend was, is Makemake en Haumea, en hulle is as dwergplanete geklassifiseer.
Nog sowat 100 voorwerpe in die Sonnestelsel is vermoedelik dwergplanete.[12] Daar word geskat dat tot 200 dwergplanete gevind kan word as die hele gebied bekend as die Kuiper-gordel verken word, en dat dié getal tot meer as 10 000 kan styg as voorwerpe verder weg as die Kuiper-gordel in aanmerking geneem word.[13] Individuele sterrekundiges erken verskeie van hulle,[12][13] en in Augustus 2011 het Mike Brown ’n lys van 390 kandidaat-voorwerpe gepubliseer wat wissel van "byna vir seker" tot "moontlike" dwergplanete.[14] Brown identifiseer onder meer nege bekende voorwerpe – die vyf wat deur die IAU erken word plus 2007 OR10, Sedna, Quaoar en Orcus – as "feitlik seker", en nog twee dosyn as "hoogs waarskynlik".[12]
Inhoud
Geskiedenis van die konsepWysig
Van 1801 af het sterrekundiges Ceres en ander hemelliggame tussen Mars en Jupiter ontdek wat vir die volgende paar dekades as planete beskou is. Tussen toe en omstreeks 1851, toe die getal planete 23 was, het hulle die woord asteroïde begin gebruik vir kleiner voorwerpe en hulle nie meer as planete geklassifiseer nie.[15]
Met die ontdekking van Pluto in 1930 het sterrekundiges gereken die Sonnestelsel het nege planete, asook duisende aansienlik kleiner voorwerpe (asteroïdes en komete). Pluto is amper 50 jaar lank beskou as groter as Mercurius,[16][17] maar met die ontdekking in 1978 van Pluto se maan Charon, het dit moontlik geword om Pluto se massa akkuraat te bereken en daar is vasgestel dat dit baie kleiner is as wat eers gedink is.[18] Sy massa is sowat ’n 20ste van Mercurius s’n en Pluto was dus verreweg die kleinste planeet. Hoewel sy massa steeds meer as tien keer dié van die grootste voorwerp in die asteroïdegordel, Ceres, is, was dit maar ’n vyfde van dié van die Aarde se maan.[19] Daar is ook ontdek dat dit ’n paar ongewone eienskappe het, soos ’n groot wentelbaanafwyking en ’n hoë wentelbaanneiging, en dit het duidelik geword dat Pluto ’n heel ander soort hemelliggaam is as die ander planete.[20]
In die 1990's het sterrekundiges voorwerpe begin ontdek in dieselfde gebied as Pluto (nou bekend as die Kuiper-gordel), en sommige nog verder weg.[21] Baie van hulle het dieselfde wentelbaaneienskappe as Pluto gehad en Pluto is begin beskou as die grootste van ’n nuwe soort hemelliggaam, plutino's. Sommige sterrekundiges het opgehou om na Pluto as ’n planeet te verwys. Verskeie terme, soos subplaneet en planetoïde, is begin gebruik vir die voorwerpe wat nou as "dwergplanete" bekend is.[22][23]
Teen 2005 is drie trans-Neptunus-voorwerpe ontdek wat min of meer so groot soos Pluto is: Quaoar, Sedna en Eris.[24] Dit het duidelik geword dat hulle óf as planete geklassifiseer sou moes word óf dat Pluto herklassifiseer moes word.[25] Sterrekundiges was ook seker dat nog sulke groot voorwerpe gevind sou word en dat die getal planete dan aanmerklik sou groei as Pluto ’n planeet bly.[26]
In 2006 is geglo Eris (toe bekend as 2003 UB313) is effens groter as Pluto en in sommige verslae en berigte is nie-amptelik daarna verwys as die "tiende planeet".[27] Pluto se status het toe ’n saak van groot dringendheid geword.[28] Die IAU se aanvanklike voorstel was dat Charon, Eris en Ceres as planete gelys word. Nadat baie sterrekundiges beswaar aangeteken het, is ’n alternatiewe voorstel gedoen deur die Uruguaanse sterrekundige Julio Ángel Fernández, met ’n tussen-klassifikasie vir voorwerpe wat groot genoeg is om rond te wees, maar nie in staat is om ander voorwerpe in die omgewing van sy wentelbaan uit die weg te ruim nie. Eers is Charon van die lys planete verwyder, en toe Pluto, Ceres en Eris omdat hulle in dié klas val.[29]
NaamWysig
Die term "dwergplaneet" is self ietwat omstrede omdat dit impliseer dat hierdie voorwerpe wel planete is, net soos wat dwergsterre sterre is.[30] Dit is die voorstelling van die Sonnestelsel wat Stern voorgestaan het toe hy die term geskep het. Die ouer woord "planetoïde" (met die vorm van ’n planeet) het nié hierdie konnotasie nie en word deur sommige sterrekuniges gebruik pleks van dwergplaneet.[31] Volgens Brown is die woord "planetoïde" ’n beter woord wat jare lank vir hierdie liggame gebruik is en is die term dwergplaneet "dom", maar het die IAU dit voorgestaan omdat hulle Pluto in ’n tweede resolusie as planeet wou herinstel.[32] Die IAU het wel aanvanklik in Resolusie 5A die voorwerpe planetoïdes genoem,[33][34] maar later is voorgestel dat die naam verander word na dwergplanete.[2] Die tweede resolusie, 5B, het dwergplanete gedefinieer as ’n subtipe planeet, nes Stern dit oorspronklik bedoel het. Daarvolgens sou die twaalf planete van die aanvanklike, afgekeurde voorstel verdeel word in agt "klassieke planete" en vier "dwergplanete". Resolusie 5B is egter verwerp in dieselfde sessie waarin 5A aanvaar is.[32] Vanweë die verwerping van Resolusie 5B is alternatiewe terme soos "nanoplaneet" en "subplaneet" bespreek, maar geen konsensus is bereik nie.[35]
In die IAU se Resolusie 6A van 2006[36] word Pluto erken as "die prototipe van ’n nuwe kategorie trans-Neptunus-voorwerpe". Die naam en presiese aard van die kategorie is nie gespesifiseer nie, maar gelos om later deur die IAU gevestig te word.
Dwergplanete en moontlike dwergplaneteWysig
Baie trans-Neptunus-voorwerpe (TNV's) het vermoedelik yskerns – en ’n deursnee van moontlik 400 km (net sowat 3% van die Aarde s’n) is dus nodig om ’n hidrostatiese ewewig te hê.[37] Hoewel die deursnee van die voorwerpe net rofweg bekend is, is sowat 100 bekende TNV's moontlik dwergplanete.[12] ’n Span bestudeer 30 van hulle en glo sowat 200 sal eindelik in die Kuiper-gordel gevind word en duisende anderkant dié gordel.[37]
Die IAU erken vyf liggame as dwergplanete: Ceres, Pluto, Eris, Haumea en Makemake.[38] Dit is bekend dat Ceres en Pluto dwergplanete is danksy direkte waarneming. Daar word gewoonlik aanvaar dat Eris ’n dwergplaneet is omdat dit groter as Pluto is, terwyl Haumea en Makemake kwalifiseer vanweë hul absolute magnitude.[36][39] In ’n volgorde van die naaste tot die verste van die Son af, is hulle:
- Ceres – ontdek op 1 Januarie 1801, 45 jaar voor Neptunus. Is ’n halfeeu lank as ’n planeet beskou voordat dit as ’n asteroïde geklassifiseer is. Is op 13 September 2006 deur die IAU as ’n dwergplaneet erken.
- Pluto – ontdek op 18 Februarie 1930. Vir 76 jaar as ’n planeet geklassifiseer. Is op 24 Agustus 2006 as ’n dwergplaneet herklassifiseer.
- Haumea – ontdek op 28 Desember 2004. Is op 17 September 2008 deur die IAU as ’n dwergplaneet erken.
- Makemake – ontdek op 31 Maart 2005. Is op 11 Julie 2008 deur die IAU as ’n dwergplaneet erken.
- Eris – ontdek op 5 Januarie 2005. Is die "tiende planeet" genoem in mediaberigte. Is op 13 September 2006 deur die IAU as ’n dwergplaneet erken.
Mike Brown beskou Eris, Pluto, Haumea, Makemake en nog vier voorwerpe as "byna vir seker" dwergplanete omdat hulle ’n groot genoeg massa het om ’n hidrostatiese ewewig te hê al is hulle dig (hoofsaaklik rots) en klein, en nog 22 as "hoogs waarskynlik".[12] Volgens hul afstand van die Son af is die ander vier liggame:
- Orcus – ontdek op 17 Februarie 2004.
- Quaoar – ontdek op 5 Junie 2002.
- 2007 OR10 – ontdek op 17 Julie 2007.
- Sedna – ontdek op 14 November 2003.
Wenteleienskappe[40] | |||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Naam | Streek in Sonnestelsel |
Wentel- radius (AE) |
Wentelperiode (jaar) |
Gem. wentel- spoed (km/s) |
Baan- neiging |
Baan- eksentrisiteit |
Planeet- diskriminant | ||||
Ceres | Asteroïdegordel | 2,77 | 4,60 | 17,882 | 10,59° | 0,079 | 0,33 | ||||
Pluto | Kuiper-gordel | 39,48 | 248,09 | 4,666 | 17,14° | 0,249 | 0,077 | ||||
Haumea | Kuiper-gordel | 43,13 | 283,28 | 28,22° | 0,195 | 0,020 | |||||
Makemake | Kuiper-gordel | 45,79 | 309,9 | 4,419 | 28,96° | 0,159 | 0,02 | ||||
Eris | Verstrooide skyf | 67,67 | 557 | 3,436 | 44,19° | 0,442 | 0,10 |
Fisieke eienskappe | |||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Naam | Ewenaar- deursnee i.v.m. maan |
Ewenaar- deursnee (km)[12] |
Massa i.v.m. die maan |
Massa (×1021 kg) |
Digtheid (g/cm3) |
Oppervlak- swaartekrag (m/s2) |
Ontsnapping- snelheid (km/s) |
As- neiging |
Rotasie periode (dae) |
Mane | Oppervlak- temp. (K) |
Atmosfeer | |
Ceres | 28% | 974,6±3,2 | 1,3% | 0,94 | 2,08 | 0,27 | 0,51 | ≈ 3° | 0,38 | 0 | 167 | Geen | |
Pluto | 66% | 2 306±20 | 17,8% | 13,05 | 2,0 | 0,58 | 1,2 | 119,59° | −6,39 | 5 | 44 | Kortstondig | |
Haumea | ≈ 36% | 1 240 +69−58 | 5,5% | 4,01 ± 0,04 | 2,6–3,3 (?) | 0,44 | 0,84 | 0,16 | 2 | 32 ± 3 | ? | ||
Makemake | 41% | 1 478±17 | ≈ 4% ? | ≈ 3 ? | 1,7 ± 0,3[41] | ? | 0,32 | 0 | ≈ 30 | Geen[41] | |||
Eris | 67% | 2 326±12 | 22,7% | 16,7 | 2,5 | ≈ 0,8 | 1,3 | ≈ 1 (0,75–1,4) | 1 | ≈ 42 | Kortstondig? | ||
Orbital attributes[40] | |||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Naam | Streek in Sonnestelsel |
Wentel- radius (AE) |
Wentelperiode (jaar) |
Gem. wentel- spoed (km/s) |
Baan- neiging |
Baan- eksentrisiteit |
Planeet- diskriminant | ||||
Orcus | Kuiper-gordel | 39,17 | 245,18 | 20,57° | 0,227 | 0,003 | |||||
Quaoar | Kuiper-gordel | 43,405 | 285,97 | 8,00° | 0,039 | 0,007–0,010 | |||||
2007 OR10 | Verstrooide skyf | 67,21 | 550,98 | 30,70° | 0,500 | ? | |||||
Sedna | Alleen-voorwerp | 518,57 | ≈11 400 | 11,93° | 0,853 | ? |
Fisieke eienskappe | |||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Naam | Ewenaar- deursnee i.v.m. maan |
Ewenaar- deursnee (km)[12] |
Massa i.v.m. die maan |
Massa (×1021 kg) |
Digtheid (g/cm3) |
Oppervlak- swaartekrag (m/s2) |
Ontsnapping- snelheid (km/s) |
As- neiging |
Rotasie periode (dae) |
Mane | Oppervlak- temp. (K) |
Atmosfeer | |
Orcus | ≈ 26% | 917±25 | 0,9% | 0,63 | 0,55 | 1 | |||||||
Quaoar | ≈ 31% | 1 070±38 | 1,8–2,0% | 1,4 ± 0,1 | 0,74 | 1 | |||||||
2007 OR10 | ≈ 37% | 1 280±210 | 0 | ||||||||||
Sedna | ≈ 30% | 995 ± 80 | ≈1,4% | ≈1 | 0,42 | 0 | ≈ 12 | ||||||
Geen ruimtetuig het enige van dié liggame al besoek nie, hoewel dit in 2015 kan verander as Nasa se Dawn- en New Horizons-tuie hul sendings suksesvol voltooi. In dié jaar sal Dawn ’n wentelbaan om Ceres begin, terwyl New Horizons verby Pluto sal vlieg.
Die voorwerp in die asteroïdegordel met die grootste massa naas Ceres, is Vesta. Dit kan ook as ’n dwergplaneet geklassifiseer word aangesien die oënskynlike rede dat sy vorm nie in ’n hidrostatiese ewewig is nie, hoofsaaklik is weens groot impakte wat voorgekom het nadat dit solied geword het.[42] Die definisie van dwergplanete neem nie dié verskynsel in ag nie. Data van die Dawn-ruimtetuig sal help om die saak op te klaar.[43]
Mane met ’n planetêre massaWysig
Altesaam 19 mane in die Sonnestelsel het ’n groot genoeg massa om deur hul swaartekrag in ’n ronde vorm gedruk te word, en sewe van hulle het ’n groter massa as Eris en Pluto. Hulle is nie fisiek te onderskei van die dwergplanete nie, maar voldoen nie aan die kriteria nie omdat hulle nie direk om die Son wentel nie. Die sewe grotes is die Aarde se maan, Jupiter se vier Mane van Galilei (Io, Europa, Ganimedes en Callisto), een maan van Saturnus (Titaan) en een van Neptunus (Triton). Die ander mane is ses van Saturnus (Mimas, Enkelados, Tethis, Dione, Rhea en Iapetus), vyf van Uranus (Miranda, Ariel, Umbriel, Titania en Oberon), en een van Pluto (Charon). Die term "planemo" word gebruik vir voorwerpe met ’n planetêre massa en dit sluit dié mane, die dwergplanete en die planete in.[44]
Eintlik sal Pluto en Charon albei oorweeg kan word as dwergplanete in ’n dubbelplaneetstelsel omdat albei aan die vorm-kriterium van dwergplanete voldoen en om ’n sentrale punt wentel wat tussen die twee liggame lê (eerder as dat een om die ander wentel).[3] Volgens die IAU word Charon nie tans as ’n dwergplaneet beskou nie, maar as ’n satelliet van Pluto. In ’n latere stadium kan die idee dat Charon self ’n dwergplaneet is, egter oorweeg word.[45]
TwispuntWysig
Ná die formulering van ’n definisie van dwergplanete deur die IAU het ’n aantal wetenskaplikes aangedui dat hulle nie daarmee saamstem nie.[7] Veldtogte is onder meer gevoer met behulp van bufferplakkers en T-hemde.[46] Mike Brown, wat Eris ontdek het, het saamgestem met die vermindering van die getal planete tot agt.[47]
Nasa het aangekondig dat hulle die IAU se nuwe riglyne sal gebruik.[48] Alan Stern, wat die term dwergplaneet geskep het, het egter die IAU se definisie verwerp dat dwergplanete iets anders as planete sou wees, asook hul gebruik van wentelbaaneienskappe (eerder en wesentlike eienskappe) om te bepaal wat ’n dwergplaneet is.[49] Hy het aangehou om Pluto ’n planeet te noem,[50] en ander dwergplanete soos Ceres en Eris, sowel as die groter mane, as bykomende planete erken.[51] ’n Paar jaar voor die IAU-definisie, het hy wenteleienskappe gebruik om "überplanete" (die huidige agt) te onderskei van "unterplanete" (die dwergplanete); hy het albei soorte as planete beskou.[52]
VerwysingsWysig
- IAU 2006 General Assembly: Result of the IAU Resolution votes op die IAU se webtuiste.
- "Definition of a Planet in the Solar System: Resolutions 5 and 6" (PDF). IAU 2006 General Assembly. International Astronomical Union. 2006-08-24. Besoek op 2008-01-26.
- Draft Resolution 5 for GA-XXVI: Definition of a Planet op die IAU se webtuiste.
- Koski, Olivia (2010-12-27). "Q&A: Astronomer Mike Brown on How He Killed Pluto". Wired. Besoek op 2012-02-12.
- Perlman, David (2006-08-25). "Pluto demoted -- from 9th planet to just a dwarf". San Francisco Chronicle. Besoek op 2012-02-12.
- Kennedy, Stephanie (2006-08-25). "Pluto stripped of planet status". "AM", ABC Local Radio. Besoek op 2012-02-12.
- Rincon, Paul (2006-08-25). "Pluto vote 'hijacked' in revolt". BBC News. Besoek op 2008-01-26.
- Jorge Salazar (2009-11-30). "Alan Stern: 'A Chihuahua is still a dog, and Pluto is still a planet'". EarthSky (Earthsky Interviews). Besoek op 2009-12-08.
- S. Alan Stern, "On the number of planets in the outer solar system: Evidence of a substantial population of 1000-km bodies", Icarus 90:2, April 1991
- Dan Bruton. "Conversion of Absolute Magnitude to Diameter for Minor Planets". Department of Physics & Astronomy (Stephen F. Austin State University). Besoek op 2008-06-13.
- "Plutoid chosen as name for Solar System objects like Pluto". Persberig. http://www.iau.org/public_press/news/release/iau0804/.
- Mike Brown, 'How many dwarf planets are there in the outer solar system?' Accessed 2011-08-24
- "Today we know of more than a dozen dwarf planets in the solar system".The PI's Perspective
- "Free the Dwarf Planets!". Michael Brown. 2011-08-24. Besoek op 2011-08-24.
- Mauro Murzi (2007). “Changes in a scientific concept: what is a planet?”. Besoek op 2013-04-06. Preprint
- Mager, Brad. "Pluto Revealed". discoveryofpluto.com. Besoek op 2008-01-26.
- Cuk, Matija; Masters, Karen (2007-09-14). "Is Pluto a planet?". Cornell University, Astronomy Department. Besoek op 2008-01-26.
- Buie, Marc W.; William M. Grundy, Eliot F. Young, Leslie A. Young and S. Alan Stern (2006). “Orbits and Photometry of Pluto's Satellites: Charon, S/2005 P1, and S/2005 P2”. The Astronomical Journal 132 (132): 290–98. Besoek op 2008-02-10.
- Jewitt, David; Audrey, Delsanti (2006). The Solar System Beyond The Planets in Solar System Update : Topical and Timely Reviews in Solar System Sciences (PDF) (PDF). Springer. ISBN 978-3-540-37683-5. Besoek op 2008-02-10.
- Weintraub, David A. (2006). Is Pluto a Planet? A Historical Journey through the Solar System. Princeton, N.J.: Princeton Univ. Press. pp. 1–272. ISBN 978-0-691-12348-6.
- Phillips, Tony; Phillips, Amelia (2006-09-04). "Much Ado about Pluto". PlutoPetition.com. Besoek op 2008-01-26.
- "Planetoids Beyond Pluto". Astrobiology Magazine. 2004-12-30. Besoek op 2008-01-26.
- "Hubble Observes Planetoid Sedna, Mystery Deepens". NASA's Hubble Space Telescope home site. 2004-04-14. Besoek op 2008-01-26.
- Brown, Michael E. "The Discovery of Eris, the Largest Known Dwarf Planet". California Institute of Technology, Department of Geological Sciences. Besoek op 2008-01-26.
- Brown, Michael E. (2004). "What is the definition of a planet?". California Institute of Technology, Department of Geological Sciences. Besoek op 2008-01-26.
- Brown, Mike (2006-08-16). "War of the Worlds". New York Times. Besoek op 2008-02-20.
- "Astronomers Measure Mass of Largest Dwarf Planet". NASA's Hubble Space Telescope home site. 2007-06-14. Besoek op 2008-01-26.
- Brown, Michael E. "What makes a planet?". California Institute of Technology, Department of Geological Sciences. Besoek op 2008-01-26.
- Britt, Robert Roy (2006-08-19). "Details Emerge on Plan to Demote Pluto". Space.com. Besoek op 2006-08-18.
- Die term is egter parallel aan "kleinplaneet", wat ook nie ’n soort planeet is nie.
- Karttunen; et al., reds. (2007). Fundamental Astronomy (5 uitg.). Springer.
- Brown, Mike (2010). How I Killed Pluto and Why It Had It Coming. Spiegel & Grau. p. 223.
- Bailey, Mark E. "Comments & discussions on Resolution 5: The definition of a planet – Planets Galore". Dissertatio cum Nuncio Sidereo, Series Tertia – official newspaper of the IAU General Assembly 2006. Astronomical Institute Prague. Besoek op 2008-02-09.
- "Dos uruguayos, Julio Fernández y Gonzalo Tancredi en la historia de la astronomía:reducen la cantidad de planetas de 9 a 8 ...&Anotaciones de Tancredi" (in Spanish). Science and Research Institute, Mercedes, Uruguay. Geargiveer vanaf die oorspronklike op December 20, 2007. Besoek op 2008-02-11.
- IAU (2009). Reports on Astronomy 2006–2009. Transactions of the IAU, vol. XXVII-A
- "IAU 2006 General Assembly: Result of the IAU Resolution votes".
- Brown, Michael E. "The Dwarf Planets". California Institute of Technology, Department of Geological Sciences. Besoek op 2008-01-26.
- "IAU names fifth dwarf planet Haumea". Paris: International Astronomical Union. 2008-09-17. Besoek op 16 September 2011.
- "Dwarf Planets and their Systems". Working Group for Planetary System Nomenclature (WGPSN). 2008-07-11. Besoek op 2008-07-13.
- Bowell, Ted. "The Asteroid Orbital Elements Database". Lowell-sterrewag. Besoek op 2008-02-12.
- European Southern Observatory. "Dwarf Planet Makemake Lacks Atmosphere: Distant Frigid World Reveals Its Secrets for First Time". ScienceDaily. Besoek op 19 November 2012.
- Thomas, Peter C.; Binzelb, Richard P.; Gaffeyc, Michael J.; Zellnerd, Benjamin H.; Storrse, Alex D.; Wells, Eddie (1997). “Vesta: Spin Pole, Size, and Shape from HST Images”. Icarus 128 (1): 88–94.
- Russel, C.T.; Capaccioni, F.; Coradini, A.; et al. (2006). “Dawn Discovery mission to Vesta and Ceres: Present status”. Advances in Space Research 38 (9): 2043–48.
- (2006) “Planetesimals to Brown Dwarfs: What is a Planet?” (PDF). Annual Review of Earth and Planetary Sciences 34: 193–216.
- "Pluto and the Solar System". IAU. Besoek op 2013-07-10.
- Chang, Alicia (2006-08-25). "Online merchants see green in Pluto news". Associated Press. USA Today. Besoek op 2008-01-25.
- Brown, Michael E. "The Eight Planets". California Institute of Technology, Department of Geological Sciences. Besoek op 2008-01-26.
- "Debated Solar System Object Gets a Name". NASA press release. 2006-09-14. Besoek op 2008-01-26.
- Stern, Alan (2006-09-06). "Unabashedly Onward to the Ninth Planet". New Horizons Web Site. Besoek op 2008-01-26.
- Wall, Mike (2011-08-24). "Pluto's Planet Title Defender: Q & A With Planetary Scientist Alan Stern". SPACE.com. Besoek op 2012-12-03.
- "Should Large Moons Be Called 'Satellite Planets'?". News.discovery.com. 2010-05-14. Besoek op 2011-11-04.
- Stern, S. Alan; and Levison, Harold F. (2002). “Regarding the criteria for planethood and proposed planetary classification schemes” (PDF). Highlights of Astronomy 12: 205–213, as presented at the XXIVth General Assembly of the IAU–2000 [Manchester, UK, 7–18 August 2000].
Eksterne skakelsWysig
- NPR: Dwarf Planets May Finally Get Respect (David Kestenbaum)
- BBC News: Q&A New planets proposal, 16 Augustus 2006
- Hilton, James L., When Did the asteroids Become Minor Planets?
- Nasa: IYA 2009 Dwarf Planets
Die Sonnestelsel |
---|
Son • Mercurius • Venus • Aarde • Mars • Ceres • Jupiter • Saturnus • Uranus • Neptunus • Pluto • Haumea • Makemake • Eris |
Mane: Aarde • Mars • Asteroïdies • Jupiter • Saturnus • Uranus • Neptunus • Pluto • Haumea • Eris • Ringe: Jupiter • Saturnus • Uranus • Neptunus |
Planete • Dwergplanete • Kleinplanete Meteoroïdes • Asteroïdes • Asteroïdegordel • Sentoure • Trans-Neptunus-voorwerpe • Kuipergordel • Verstrooide skyf • Komete • Hillswolk • Oortwolk |
|
<urn:uuid:1d7802b9-e28e-4e12-9267-0b1f03002045>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Dwergplaneet
|
2019-07-18T09:35:21Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525587.2/warc/CC-MAIN-20190718083839-20190718105839-00023.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998874
| false
|
Magnus Magnusson
Magnus Magnusson | |
Geboortenaam | Magnús Magnússon |
---|---|
Gebore | 12 Oktober 1929 Reykjavik, Ysland |
Oorlede | 7 Januarie 2007 (op 77) Balmore, Dunbartonshire, Skotland |
Nasionaliteit | Ysland |
Ouers | Sigursteinn Magnússon (vader) |
Alma mater | Jesus College, Oxford |
Beroep | Joernalis, vertaler, skrywer en televisie-aanbieder |
Bekend vir | Mastermind-aanbieder, vertaalwerk |
Eerbewyse | Orde van die Britse Ryk |
Huweliksmaat | Mamie Baird |
Kind(ers) | 5, insluitende Sally en Jon |
Magnus Magnusson, KBE ([ˈmaknus ˈmaknusɔn]; Yslandse spelling: Magnús Magnússon; * 12 Oktober 1929 in Reykjavik, Ysland; † 7 Januarie 2007 in Balmore, Dunbartonshire, Skotland) was 'n Yslandse joernalis, vertaler, skrywer en televisie-aanbieder. Magnusson was 'n Yslander van geboorte, maar het byna sy hele lewe in Skotland deurgebring, alhoewel hy nooit Britse burgerskap aanvaar het nie. Hy was getroud met die Skotse baanbrekerjoernalis en skryweres Mamie Baird (1925−2012), 'n boorling van Glasgow.
In die Verenigde Koninkryk het hy bekendheid verwerf as BBC-televisie-joernalis en aanbieder van die vasvraprogram Mastermind asook 'n verskeidenheid ander programme wat sy belangstelling in geskiedenis, argeologie en omgewingsake weerspieël het.[1] Die laasgenoemde pos het hy 'n kwarteeu lank beklee. Sy belangrikste werke as skrywer van nie-fiksie sluit 'n geskiedenis van Skotland (Scotland: The Story of a Nation, waarin hy veral die sleutelkonsepte van Skotse identiteit en nasiedom verduidelik) en die Wikings (The Vikings) in.
|
<urn:uuid:776202e9-b4e3-4a5c-836a-f885c93c72e4>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Magnus_Magnusson
|
2019-07-20T20:43:29Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526670.1/warc/CC-MAIN-20190720194009-20190720220009-00343.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999812
| false
|
Datei:Kit body.svg
Zur Navigation springen
Zur Suche springen
Originaldatei (SVG-Datei, Basisgrößi: 38 × 59 Pixel, Dateigrößi: 193 Bytes)
Dateiversione
Klick uf e Zytpunkt zu aazeige, wie s dert usgsäh het.
Version vom | Vorschaubild | Mäß | Benutzer | Kommentar | |
---|---|---|---|---|---|
aktuell | 18:35, 29. Jul. 2014 | 38 × 59 (193 Bytes) | Denniss | Reverted to version as of 05:07, 29 July 2014 | |
16:30, 29. Jul. 2014 | 38 × 59 (771 Bytes) | Rizky Iconia | Reverted to version as of 12:02, 30 December 2013 | ||
07:07, 29. Jul. 2014 | 38 × 59 (193 Bytes) | Sarang | code simplified | ||
14:02, 30. Dez. 2013 | 38 × 59 (771 Bytes) | Denniss | Reverted to version as of 19:12, 21 February 2009 | ||
11:08, 30. Dez. 2013 | 38 × 59 (771 Bytes) | Murray | Reverted to version as of 23:42, 7 December 2012 | ||
01:42, 8. Dez. 2012 | 38 × 59 (771 Bytes) | HonorTheKing | Reverted to version as of 19:12, 21 February 2009 | ||
01:18, 8. Dez. 2012 | 38 × 59 (771 Bytes) | Jaqen | Reverted to version as of 19:12, 21 February 2009: malfunction | ||
21:12, 21. Feb. 2009 | 38 × 59 (771 Bytes) | Mahahahaneapneap | Compressed | ||
16:27, 14. Jan. 2007 | 38 × 59 (919 Bytes) | Wereon | Part of the football kit template. |
Verwändig vu dr Datei
Wältwyti Dateinutzig
Die andere Wikis bruche die Datei:
- Gebruch uf af.wikipedia.org
- Blou Bulle
- Vrystaat Cheetahs
- Sjabloon:Rugbyklere
- All Blacks
- Springbokke
- Westelike Provinsie
- Samoaanse nasionale rugbyspan
- Engelse nasionale rugbyspan
- Verenigde State se nasionale rugbyspan
- Tongaanse nasionale rugbyspan
- Franse nasionale rugbyspan
- Argentynse nasionale rugbyspan
- Japanse nasionale rugbyspan
- Georgiese nasionale rugbyspan
- Fidjiaanse nasionale rugbyspan
- Roemeense nasionale rugbyspan
- Walliese nasionale rugbyspan
- Britse en Ierse Leeus
- Nederlandse nasionale rugbyspan
- Duitse nasionale rugbyspan
- Skotse nasionale rugbyspan
- Tsjeggiese nasionale rugbyspan
- Belgiese nasionale rugbyspan
- Wallabies
- Goue Leeus
- Natalse Haaie
- Boland (rugbyspan)
- Valke
- Italiaanse nasionale rugbyspan
- Ierse nasionale rugbyspan
- Ivoriaanse nasionale rugbyspan
- Namibiese nasionale rugbyspan
- Portugese nasionale rugbyspan
- Spaanse nasionale rugbyspan
- Uruguaanse nasionale rugbyspan
- Zimbabwiese nasionale rugbyspan
- Kanadese nasionale rugbyspan
- Russiese nasionale rugbyspan
- Pumas
- Cheetahs (Pro14-rugbyspan)
- Reds (Superrugbyspan)
- Lions (Superrugbyspan)
- Highlanders (Superrugbyspan)
- Stormers (Superrugbyspan)
- Blues (Superrugbyspan)
- Western Force (Superrugbyspan)
- Brumbies (Superrugbyspan)
- Sharks (Superrugbyspan)
- Waratahs (Superrugbyspan)
- Hurricanes (Superrugbyspan)
Wältwyti Verwändig vu däre Datei aaluege.
|
<urn:uuid:be3baef8-bd5b-4274-b034-bda44b668a1d>
|
CC-MAIN-2019-30
|
2019-07-22T01:54:39Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527458.86/warc/CC-MAIN-20190722010436-20190722032436-00503.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.819495
| false
|
|
Constantia
Constantia | |
Koördinate: Koördinate: | |
Land | Suid-Afrika |
---|---|
Provinsie | Wes-Kaap |
Metropolitaanse Munisipaliteit | Kaapstad |
Oppervlak | |
- Voorstad | 23,90 km² (9,2 vk m) |
Hoogte | 91 m (299 vt) |
Bevolking (2011) | |
- Voorstad | 12 564[1] |
- Digtheid | 530/km² (1 372,7/myl2) |
Tydsone | SAST (UTC+2) |
Poskode | 7806 |
Skakelkode(s) | 021 |
Constantia is die bakermat van die Suid-Afrikaanse land- en wynbou. Simon van der Stel, die eerste goewerneur van die Nederlandse kolonie aan die Kaap, besluit om hier op sy historiese plaas Groot Constantia, 'n landgoed van sowat 750 hektaar, die eerste 100 000 wingerdstokke in Suid-Afrika te plant. Die wingerde van die Constantiavallei lewer later die druiwe vir die wêreldbekende Constantiawyn op, wat baie gewild raak by die Europese adel van die 18de en 19de eeu en onder meer ook die gunstelingwyn van Napoléon Bonaparte tydens sy ballingskap op die Suid-Atlantiese eiland St. Helena is.
Die Constantiavallei lewer nog steeds wyne van wêreldgehalte op, terwyl Constantia nou 'n gesogte woonbuurt vir welgestelde Kapenaars geword het. Die voorstad bekoor met die natuurskoon van die omgewing en die luukse Constantia winkelsentrum. Die botaniese tuin van Kirstenbosch lê digby Constantia.
Groot Constantia, een van die mooiste voorbeelde van die Kaaps-Hollandse boustyl, is die belangrikste argitektoniese besienswaardigheid in die gebied. Die gebou dateer uit die jaar 1685 en huisves vandag 'n museum met 'n versameling van antieke meubels, glasware en porselein. Die gewel bo-oor die ingang tot die wynkelder is deur Anton Anreith geskep.
WapenWysig
Constantiavallei het van 1989 tot 1996 sy eie plaaslike owerheid gehad. Die raad het in 1992 'n wapen by die Buro vir Heraldiek geregistreer : In silwer, 'n swart adelaar met uitgespreide vleuels, op die bors belaai met 'n goue sandloper dwarsbalksgewys; 'n rooi gewelvormig geknobbelde skildhoof. Die helmteken was 'n halwe silwer hert met goue gewei en hoewe en swart vleuels uitkomend uit 'n rooi muurkroon. Die wapenspreuk was "Terra hereditas nostra".[3]
Sien ookWysig
VerwysingsWysig
- Som van die hoofplekke Constantia Heights, Alphen, Bel Ombre, Witteboomen, Glen Alpine, Eagles Nest, Constantia, Silverhurst, Rust-En-Vrede, Barbarossa, Deurdrif, The Vines (Constantia), Belle Constantia, Graylands, Constantia Village, Constantia Vale, Sillery, Huis-In-Bos, Hope of Constantia, Nova Constantia, Airlie, Fir Grove en Sweet Valley tydens Sensus 2011.
- HAT Taal-en-feitegids, Pearson, Desember 2013, ISBN 978-1-77578-243-8
- National Archives of South Africa : Data of the Bureau of Heraldry
|
<urn:uuid:07d4b66a-f772-4ba0-ac72-1589f822cad6>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Constantia
|
2019-07-15T22:10:34Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524254.28/warc/CC-MAIN-20190715215144-20190716001144-00287.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999634
| false
|
Bespreking:Cicely Tyson
Jump to navigation
Jump to search
Hierdie bladsy is 'n besprekingsbladsy waar verbeteringe tot die Cicely Tyson-artikel bespreek word. Hierdie bladsy is nie 'n forum vir 'n algemene bespreking van die artikel se onderwerp nie. |
Artikelriglyne
Daaglikse bladtrekke | |
|
<urn:uuid:de5daba8-d834-4b69-9e03-dae6d90d19eb>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Bespreking:Cicely_Tyson
|
2019-07-15T22:31:14Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524254.28/warc/CC-MAIN-20190715215144-20190716001144-00287.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999982
| false
|
Bespreking:Herero (taal)
Jump to navigation
Jump to search
Hierdie bladsy is 'n besprekingsbladsy waar verbeteringe tot die Herero (taal)-artikel bespreek word. Hierdie bladsy is nie 'n forum vir 'n algemene bespreking van die artikel se onderwerp nie. |
Artikelriglyne
Daaglikse bladtrekke | |
|
<urn:uuid:ea038a48-ffe6-4f50-86e3-e83e72b60494>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Bespreking:Herero_(taal)
|
2019-07-15T22:30:42Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524254.28/warc/CC-MAIN-20190715215144-20190716001144-00287.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999992
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Gheorghe Hagi" skakel
←
Gheorghe Hagi
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Gheorghe Hagi
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1994
(
← skakels
wysig
)
FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1990
(
← skakels
wysig
)
Bespreking:Gheorghe Hagi
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Gheorghe_Hagi
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:35b150a7-cc1b-420e-a5e3-2b8c4cc431a5>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Gheorghe_Hagi
|
2019-07-15T22:37:22Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524254.28/warc/CC-MAIN-20190715215144-20190716001144-00287.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.995741
| false
|
On-line version ISSN 2305-0853
Print version ISSN 1018-6441
In Skriflig (Online) vol.47 n.1 Pretoria Jan. 2013
FOCUS REVIEW
George Lotter
Faculty of Theology, Northwest University, South Africa
Book Title: Verwerk jou spanning, voorkom uitbranding, oorkom vrees
Book Cover:
Author: H. Sala
ISSN: ISBN 978-1-4316-0172-1
Publisher: Vereeniging: Christelike Uitgewersmaatskappy, 2012, R89.95
*Book price at time of review
Die Christelike Uitgewersmaatskappy (CUM) het die land 'n guns bewys om hierdie boek wat reeds in 1996 en 2009 verskyn het, te laat vertaal en in Afrikaans bekend te stel. Lesers in Afrikaans het juis nou nodig om so 'n redelik omvattende werk oor die sake wat in die titel genoem word, te lees. Dit is noodsaaklik om sulke materiaal te publiseer vanwee die aktualiteit van byvoorbeeld stres en uitbranding in die Suid-Afrikaanse samelewing. Boonop is die werk sterk Skrifgefundeerd en nie soos 'n mens soms by vertaalde werke ervaar, maar eintlik sielkundige verduidelikings met 'n Christelike 'sousie' oor nie.
Die boek het 'n besonder logiese aanpak: Dit begin by wat genoem word 'God se plan vir jou emosies'. Dit beweeg dan aan na begrip vir jouself en wie jy is in terme van wat Paulus in Romeine 8:1 geskryf het: 'Daar is dus nou geen veroordeling vir die wat in Christus Jesus is nie' (bl. 20). Vanuit 'n reformatoriese hoek is hierdie vertrekpunt te verwelkom omdat daar dikwels 'n meer humanistiese benadering gevolg word met die boodskap: Jy in jouself goed en aanvaarbaar.
Daarna word 'n hele paar hoofstukke gewy aan die menslike emosie. Dit is ook te verwelkom, veral in die lig van die eensydige benadering vroeer in die modernistiese era wat tot die 'onderdrukking van emosie' en 'n fokus op die rasionele gelei het en die ander uiterste naamlik die 'uiting gee aan alle emosie' in die postmoderne tyd waarin ons leef. Op bladsy 52 gee die skrywer byvoorbeeld definisies van wat emosie is. Dis duidelik dat die skrywer, Harold Sala, baie ervaring en kundigheid het oor die mens se 'wonder oor wie jy regtig is en jou stand in die lewe'. Tog is sy benadering suiwer soos dit op bladsy 45 genoem word: Aanvaarding in 'n Bybelse perspektief.
Op 'n tipies Amerikaanse manier beskryf hy dikwels puntsgewys die voor- en nadele van sekere sake asook die hoe-om-dinge-te doen (how-to) soos byvoorbeeld in bladsy 115 en verder met die opskrif: Leer om woede te hanteer (hoofstuk 6 handel volledig oor woede).
Die res van boek (hoofstuk 7-11) handel oor kommer, vrees, verveling, stres en uitbranding. Die titel van die boek weerspieel nie eintlik die mate van aandag wat aan die verskillende subtemas gegee word nie, maar die titel trek tog aandag en sal veroorsaak dat mense dit wil koop.
Wat ek veral van die boek gehou het, is die balans tussen die beskrywing van ware gebeurtenisse, die stel van die 'teorie', Skriftuurlike fundering en praktiese riglyne vir die leser hoe om sekere sake te hanteer.
Dit is dus met groot vrymoedigheid dat ek die boek vir 'n verskeidenheid lesers aanbeveel: 'gewone' mense en lidmate van die kerk wat self met die sake sukkel; predikante, pastore en beraders wat self heelwat uit die boek kan leer en dan mense wat persone naby hulle het wat met spanning, vrees, uitbranding en bekommernis worstel. Die boek lees maklik en is uit 'n redigeringsoogpunt goed geskryf om mens se aandag te behou.
Sterk aanbeveel!
Korrespondensie aan:
PO Box 20777, Noordbrug
2522, South Africa
firstname.lastname@example.org
|
<urn:uuid:87f44575-b8cb-4fde-b14e-ddaae1bddfe4>
|
CC-MAIN-2019-30
|
http://www.scielo.org.za/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S2305-08532013000100097&lng=en&nrm=iso&tlng=en
|
2019-07-18T08:42:30Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525587.2/warc/CC-MAIN-20190718083839-20190718105839-00047.warc.gz
|
by
|
3.0
|
a_tag
| false
| false
|
{
"abbr": [
"by",
"by"
],
"in_footer": [
false,
false
],
"in_head": [
false,
false
],
"location": [
"a_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 1.000002
| false
|
Sjabloon:Gaan taal na
Let wel: Hierdie sjabloon word slegs gebruik by artikels wat sodanige taalgebreke het, dat dit geheel en al oorgeskryf sal moet word deur ’n moedertaalspreker. Vir artikels met slegs oppervlakkige tik-, spel- en taalfoute, gebruik eerder Sjabloon:Skoonmaak of redigeer die artikel sommer self!
|
<urn:uuid:1e5ca9c0-407a-4e57-935f-c69f12b49ca6>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Sjabloon:Gaan_taal_na
|
2019-07-18T08:59:23Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525587.2/warc/CC-MAIN-20190718083839-20190718105839-00047.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999983
| false
|
Charles Murray (Amerikaanse akteur)
Jump to navigation
Jump to search
Charles Murray | |
Geboorte | 22 Junie 1872 |
---|---|
Nasionaliteit | Amerikaans |
Sterfte | 29 Julie 1941 (op 69) |
Beroep(e) | Akteur en regisseur |
Internet-rolprentdatabasis-profiel |
Charles Murray (22 Junie 1872 – 29 Julie 1941) was 'n Amerikaanse akteur en regisseur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Mike (1926), Vamping Venus (1928), en Around the Corner (1930).
Filmografie[wysig | wysig bron]
Rolprente[wysig | wysig bron]
- 1920: Love, Honor and Behave!
- 1920: Married Life
- 1921: Home Talent
- 1923: Bright Lights of Broadway
- 1923: Luck
- 1924: Empty Hearts
- 1924: The Girl in the Limousine
- 1924: The Mine with the Iron Door
- 1924: Painted People
- 1925: Why Women Love
- 1925: The Wizard of Oz
- 1925: Steel Preferred
- 1926: Mike
- 1926: The Boob
- 1926: The Cohens and Kellys
- 1926: Her Second Chance
- 1926: Irene
- 1926: Mismates
- 1926: The Silent Lover
- 1926: Subway Sadie
- 1926: Sweet Daddies
- 1927: The Gorilla
- 1927: The Life of Riley
- 1927: Lost at the Front
- 1927: The Masked Woman
- 1927: McFadden's Flats
- 1927: The Poor Nut
- 1928: Vamping Venus
- 1928: Do Your Duty
- 1928: Flying Romeos
- 1928: The Head Man
- 1930: Around the Corner
- 1930: Clancy in Wall Street
- 1930: The Cohens and the Kellys in Africa
- 1930: The Cohens and the Kellys in Scotland
- 1931: Caught Cheating
- 1932: The Cohens and Kellys in Hollywood
- 1932: Hypnotized
- 1933: The Cohens and Kellys in Trouble
|
<urn:uuid:23dbeacb-5a60-4c40-8211-fa7f5fa839aa>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Charles_Murray_(Amerikaanse_akteur)
|
2019-07-20T20:39:50Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526670.1/warc/CC-MAIN-20190720194009-20190720220009-00367.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.774138
| false
|
Gedaanteverandering van Jesus
Gedaanteverandering van Jesus of Transfigurasie (Latyn: transfiguratio Domini; Grieks: μεταμόρφωσις, metamorphosis) verwys na 'n openbaringsgebeurtenis wat volgens die kanonieke evangelies drie van die twaalf Apostels beleef het, toe Jesus in 'n spesiale, getransformeerde vorm saam met die profete Moses en Elia op 'n berg verskyn het. Drie van die vier kanonieke evangelies beskryf die gebeurtenis: Matteus (17,2),[1] Markus (9,2)[2] en Lukas (9,29).[3]
Volgens dié Bybelse verhaal in die Nuwe Testament het Jesus saam met drie Apostles – Simon Petrus, Jakobus die Grote en Johannes – na 'n berg gegaan (glo Berg Tabor in Galilea[4]) om te bid. Op die berg het Jesus met helder ligstrale begin skyn. Vervolgens het die profete Moses en Elia – die wetgewing en Profesie van die ou bond verteenwoordigend – langs hom verskyn en hulle het begin praat.[5][6][7] Jesus is toe deur 'n stem in die hemel – glo dié van God – "Seun" genoem,[8][9][10] soos tydens die doop van Jesus. Die drie Apostels val geskrik op die grond. Die apostel Petrus stel voor om drie hutte te bou,[11][12][13] wat na die Joodse Soekot verwys.
In die drie evangelies word twee verskeie tydperke vir die duur van dié gebeurtenis aangegee. Matteus (17,1)[14] en Markus (9,2)[2] noem ses dae, terwyl Lukas (9,28)[15] 'n tydperk van omtrent agt dae noem. In die Joodse kalender is twee groot herdenkings net vyf dae uitmekaar: Jom Kippoer, die groot Versoeningsdag, en Soekot, die Loofhuttefees wat sewe dae gevier word. Op Jom Kippoer uiter die Hoëpriester van die Jode tydens 'n feestelike seremonie die naam van God – JHWH – in die Allerheiligste van die tempel. Die datering van die Gedaanteverandering dui op die laaste dag van Soekot.
Baie Christelike tradisies, insluitende die Oosters-Ortodokse, Rooms-Katolieke en Anglikaanse kerke, herdenk die Gedaanteverandering van Jesus. In die Westerse kerke word die Gedaanteverandering op 6 Augustus volgens die Gregoriaanse kalender gevier,[16] terwyl die Oosterse kerke dié gebeurtenis op 19 Augustus volgens die Juliaanse kalender herdenk. Die fees in in 1456 deur pous Callixtus III in die liturgiese kalender van die Rooms-Katolieke Kerk opgeneem, nadat op 6 Augustus dié jaar die Christelike oorwinning oor die Ottomaanse Ryk tydens die Beleg van Belgrado in Rome bekend geword het.[17]
Verwysings[wysig | wysig bron]
- ( ) "Matteus 17,2". Bybel: Matteus. Bybelgenootskap van Suid-Afrika. Besoek op 21 April 2019.
Daar het sy voorkoms voor hulle oë verander: sy gesig het begin straal soos die son, en sy klere het wit geword soos die lig.
- ( ) "Markus 9,2". Bybel: Markus. Bybelgenootskap van Suid-Afrika. Besoek op 21 April 2019.
Ses dae later het Jesus vir Petrus en Jakobus en Johannes saamgeneem en hulle op 'n hoë berg gebring waar hulle heeltemal alleen was. Toe het sy voorkoms voor hulle oë verander,
- ( ) "Lukas 9,29". Bybel: Lukas. Bybelgenootskap van Suid-Afrika. Besoek op 21 April 2019.
Terwyl Hy bid, het die voorkoms van sy gesig anders geword en sy klere skitterend wit.
- ( Festival icons for the Christian year by John Baggley 2000 ) ISBN 0-264-67487-1 bl. 58–60
- ( ) "Matteus 17,3". Bybel: Matteus. Bybelgenootskap van Suid-Afrika. Besoek op 21 April 2019.
Skielik het Moses en Elia aan hulle verskyn en met Jesus gepraat.
- ( ) "Markus 9,4". Bybel: Markus. Bybelgenootskap van Suid-Afrika. Besoek op 21 April 2019.
Elia en Moses het toe aan hulle verskyn en met Jesus gestaan en praat.
- ( ) "Lukas 9,30". Bybel: Lukas. Bybelgenootskap van Suid-Afrika. Besoek op 21 April 2019.
Skielik was daar twee manne wat met Hom praat. Dit was Moses en Elia.
- ( ) "Matteus 17,5". Bybel: Matteus. Bybelgenootskap van Suid-Afrika. Besoek op 21 April 2019.
Terwyl hy nog praat, het 'n helderligte wolk skielik sy skaduwee oor hulle gegooi, en 'n stem uit die wolk het gesê: “Dit is my geliefde Seun oor wie Ek My verheug. Luister na Hom.”
- ( ) "Markus 9,7". Bybel: Markus. Bybelgenootskap van Suid-Afrika. Besoek op 21 April 2019.
Daar het toe 'n wolk gekom wat sy skaduwee oor hulle laat val het; en uit die wolk het daar 'n stem gekom: “Dit is my geliefde Seun. Luister na Hom.”
- ( ) "Lukas 9,35". Bybel: Lukas. Bybelgenootskap van Suid-Afrika. Besoek op 21 April 2019.
Daar kom toe 'n stem uit die wolk wat sê: “Dit is my Seun wat Ek uitverkies het. Luister na Hom.”
- ( ) "Matteus 17,4". Bybel: Matteus. Bybelgenootskap van Suid-Afrika. Besoek op 21 April 2019.
Toe sê Petrus vir Jesus: “Here, dit is goed dat ons hier is. As U wil, sal ek hier drie hutte bou: een vir U, een vir Moses en een vir Elia.”
- ( ) "Markus 9,5". Bybel: Markus. Bybelgenootskap van Suid-Afrika. Besoek op 21 April 2019.
Toe sê Petrus vir Jesus: “Rabbi, dit is goed dat ons hier is. Laat ons drie hutte bou: een vir U, een vir Moses en een vir Elia.”
- ( ) "Lukas 9,33". Bybel: Lukas. Bybelgenootskap van Suid-Afrika. Besoek op 21 April 2019.
Toe die manne aanstaltes maak om van Hom af weg te gaan, sê Petrus vir Jesus: “Here, dit is goed dat ons hier is. Laat ons drie hutte bou: een vir U, een vir Moses en een vir Elia.” Hy het nie geweet wat hy sê nie.
- ( ) "Matteus 17,1". Bybel: Matteus. Bybelgenootskap van Suid-Afrika. Besoek op 21 April 2019.
Ses dae later het Jesus vir Petrus en Jakobus en sy broer Johannes saamgeneem en hulle op 'n hoë berg gebring waar hulle alleen was.
- ( ) "Lukas 9,28". Bybel: Lukas. Bybelgenootskap van Suid-Afrika. Besoek op 21 April 2019.
Omtrent ag dae nadat Jesus hierdie woorde gesê het, het Hy vir Petrus en Johannes en Jakobus saamgeneem die berg op om te gaan bid.
- ( Christian liturgy by Ignatius Puthiadam 2003 ) ISBN 81-7109-585-2 bl. 169
- ( ) Die Verklärung des Herrn. In: Ökumenisches Heiligenlexikon (heiligenlexikon.de). Besoek op 21 April 2019.
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
Wikimedia Commons bevat media in verband met Gedaanteverandering van Jesus. |
|
<urn:uuid:89f49a80-0c03-4a81-b304-a57408cfdca7>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Gedaanteverandering_van_Jesus
|
2019-07-20T20:45:24Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526670.1/warc/CC-MAIN-20190720194009-20190720220009-00367.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999999
| false
|
Isakkatedraal
Isakkatedraal | |
---|---|
Die katedraal is ’n neoklassieke vertolking van ’n Bisantynse kerk en is deur Auguste de Montferrand ontwerp.
Ligging | Sint Petersburg, Rusland |
Affiliasie | Russies-Ortodokse Kerk |
Gebou voltooi | 1858 |
Argitek | Auguste de Montferrand |
Status | Aktief |
Die Isakkatedraal (Russies: Исаа́киевский Собо́р, Isaakijefski Sobor) in Sint Petersburg, Rusland, is die grootste Russies-Ortodokse katedraal in die stad. Dit is die grootste Ortodokse basilika en die vierde grootste katedraal (volgens volume onder die koepel) in die wêreld.[1] Dit is opgedra aan sint Isak van Dalmasië, ’n beskermheilige van Pieter die Grote, wat op dié heilige se feesdag gebore is.
Geskiedenis[wysig | wysig bron]
Aleksander I van Rusland het opdrag gegee vir die bou van die kerk op Isakplein om ’n vroeëre struktuur deur Vincenzo Brenna te vervang. Dit was die vierde kerk wat agtereenvolgens op dié terrein gebou is.
Die eerste katedraal is gebou ter ere van sint Isak van Dalmasië, op wie se feesdag Pieter I gebore is. Aan die einde van keiser Paul se bewind het daar ’n taamlik lelike struktuur gestaan wat half met marmerblokke en half met rooi bakstene versier was. Dit is deur mense van dié tyd beskou as ’n simbool van Paul se bewind omdat die tsaar sy hofargitek, Brenna, opdrag gegee het om ’n vroeë marmerstruktuur deur Rinaldi te voltooi.
Nadat Aleksander I opdrag vir die bou van ’n nuwe kerk gegee het, het ’n spesiale kommissie verskeie ontwerpe beoordeel, onder andere van die Frans gebore Auguste de Montferrand, wat aan die ateljee van Napoleon se ontwerper, Charles Percier, studeer het. Montferrand se ontwerp is deur verskeie lede van die kommissie veroordeel vanweë die droë en "vervelige" ritme van die vier identiese kolonnades. Hulle het gemeen die katedraal sal ondanks sy grootte plat en onindrukwekkend lyk. Die kommissie, wat uit bekende Russiese argitekte bestaan het, was ook bekommerd oor die bou van ’n groot, nuwe gebou op die ou, onstabiele fondament. Die keiser het eindelik tussenbeide getree en ten gunste van Montferrand beslis.
Dit het 40 jaar geduur om die katedraal onder toesig van Montferrand te bou, van 1818 tot 1858.[2] Die fondament is versterk en innoverende metodes is gebruik om die enorme pilare op te rig. Dit het eindelik ’n ongelooflike miljoen goue roebel gekos. Onder die Sowjetregering is al die godsdienstige tooisels verwyder. In 1931 is dit verander in ’n museum van die geskiedenis van godsdiens en ateïsme.[2][3] In 1937 is die museum verander in ’n museum van die katedraal en sy vorige versamelings is oorgeplaas na die museum van die geskiedenis van godsdiens in die Kazankatedraal.[4]
Ná die verbokkeling van die Sowjetunie is die museum verwyder en gereelde aanbidding is hervat, maar net in die linkerkantse kapel van die katedraal. Die hoofdeel word net op feesdae gebruik.
Ontwerp[wysig | wysig bron]
Die neoklassieke buitekant van die katedraal is geskoei op die Russies-Bisantynse formule van ’n Griekse kruisgrondplan, met ’n groot sentrale koepel en vier kleiner koepels. Die buitekant is versier met grys en pienk stene en het altesaam 112 rooi granietkolomme met Korintiese pilaarkoppe wat elk uit ’n enkele blok geskep is: 48 op grondvlak, 24 op die rotonde van die boonste koepel, 8 op elk van vier kantkoepels en 2 wat elk van vier vensters omraam. ’n Paadjie waar toeriste kan stap, loop om die rotonde.
Die hoofkoepel is 101,5 meter hoog en is oorgetrek met suiwer goud. Dit is versier met 12 standbeelde van engele deur Josef Hermann.[6] Montferrand se ontwerp van die koepel word ondersteun deur ’n struktuur van gietyster. Dit is die derde historiese geval van ’n gietysterkoepel.[7]
Die ontwerp van die katedraal se bronsdeure, met reliëfwerk deur Iwan Witali, is geskoei op die deure van die Battistero di San Giovanni in Florence. Onder die hoofkoepel hang ’n wit duif wat die Heilige Gees voorstel. Strukture soos kolomme, muurpilare, die vloer en ’n standbeeld van Montferrand bestaan uit veelkleurige graniet en marmer wat uit alle dele van Rusland kom. Die ikoonmuur word omraam deur agt kolomme van halfedelstene.
Die binnemure was aanvanklik versier met talle skilderye deur Karl Brjoellof en ander Russiese meesters. Toe die skilderye begin agteruitgaan weens die koue, klam toestande in die katedraal, het Montferrand opdrag gegee dat hulle as mosaïekwerke gereproduseer word; dit is egter nooit voltooi nie.
Tegnologie[wysig | wysig bron]
William Handyside en ander ingenieurs het verskeie tegnologiese innovasies gebruik met die bou van die katedraal.[8] Die pilare van die kolonnades is regop gehou met behulp van groot houtstellasies voordat die mure gebou is. Die gebou staan op 10 000 boomstompe[2] wat laat sak is in die moerasagtige oewers waarop die katedraal staan. Die koepel is verguld met ’n tegniek soortgelyk aan spuitverfwerk; die oplossing wat gebruik is, het giftige kwik ingesluit wat die lewe van 60 werkers geëis het.[9][10])
Die 12 vergulde standbeelde van engele, wat elk ses meter hoog is en oor die binnekant van die rotonde na mekaar kyk, is geskep met behulp van ’n galvanoplastiek-tegniek,[2] wat meebring dat hulle net enkele millimeters dik en baie lig is. Dit was die eerste keer dat dié tegniek in argitektuur gebruik is.
Verwysings[wysig | wysig bron]
- "Saint Isaac's Square". HelloPiter.
- St. Isaac's Cathedral on Nevsky Prospekt
- "Antireligious Museum" (in Russies). Saint Petersburg Encyclopaedia. Besoek op 12 November 2011.
- История музея (in Russian). ГУК ГМП «Исаакиевский собор». Besoek op 12 November 2011.
- The Moscow Times, Russian Orthodox Church to take over St Isaacs Cathedral
- "St. Isaac's Cathedral". A view on cities. Besoek op 11 November 2011.
- The office of the first Russian oligarch ( )
- Skempton, A.W. (2002). A biographical dictionary of civil engineers in Great Britain and Ireland p.296. p. 897. ISBN 978-0-7277-2939-2.
- "An article about the cathedral.". Geargiveer vanaf die oorspronklike op 2011-08-25.
- "An article about gilding.".
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
- The Main Cathedral of the Russian Empire Amptelike webtuiste van die Staatsmonumentmuseum
- Die Isakkatedraal
- 'n Gids en groot fotoversameling
- Die Isakkatedraal se webkamera
- Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Isakkatedraal.
- Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
|
<urn:uuid:74fe55e4-7381-4f15-969f-f200aa54ba12>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Isakkatedraal
|
2019-07-20T20:04:44Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526670.1/warc/CC-MAIN-20190720194009-20190720220009-00367.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999911
| false
|
Jacobsbaai
Jump to navigation
Jump to search
Jacobsbaai | |
Jacobsbaai is aan die Kaapse Weskus tussen Vredenburg en Saldanha geleë. | |
Koördinate: Koördinate: | |
Land | Suid-Afrika |
---|---|
Provinsie | Wes-Kaap |
Distriksmunisipaliteit | Weskus |
Plaaslike Munisipaliteit | Saldanhabaai |
Tydsone | SAST (UTC+2) |
Jacobsbaai is 'n residensiële ontwikkeling van die jare negentig aan die Kaapse Weskus tussen Vredenburg en Saldanha. Huise word streng volgens bouriglyne ontwerp om te voldoen aan die Weskus-volksboukundige styl.
|
<urn:uuid:767589eb-3e97-4abb-9701-622e308803cc>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Jacobsbaai
|
2019-07-20T20:38:00Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526670.1/warc/CC-MAIN-20190720194009-20190720220009-00367.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.996825
| false
|
Kaboel
(Aangestuur vanaf Kabul)
Jump to navigation
Jump to search
Kaart | Vlag |
Wapen | |
Land | Afghanistan |
Provinsie | Kaboel |
Koördinate | |
Gestig op | 5de eeu v.C. |
Oppervlakte: | |
- Totaal | 425 vk km |
Hoogte bo seevlak | 1 790 m |
Bevolking: | |
- Totaal (2008) | 2 850 000 |
- Bevolkingsdigtheid | 6 705/vk km |
Tydsone | UTC +4:30 |
Burgemeester | Mohammad Yunus Noandesh |
|
<urn:uuid:03de1e03-8b55-480b-a179-a6ab9b8027d3>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kabul
|
2019-07-20T20:10:24Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526670.1/warc/CC-MAIN-20190720194009-20190720220009-00367.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.711448
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Erik Marais" skakel
←
Erik Marais
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Erik Marais
:
Wys (vorige 50 |
volgende 50
) (
20
50
100
250
500
).
Kenneth Meshoe
(
← skakels
wysig
)
Bantu Holomisa
(
← skakels
wysig
)
Corné Mulder
(
← skakels
wysig
)
Nasionale Vergadering van Suid-Afrika
(
← skakels
wysig
)
Mosiuoa Lekota
(
← skakels
wysig
)
Julius Malema
(
← skakels
wysig
)
Mangosuthu Buthelezi
(
← skakels
wysig
)
Naledi Pandor
(
← skakels
wysig
)
Fikile Mbalula
(
← skakels
wysig
)
Angie Motshekga
(
← skakels
wysig
)
Pravin Gordhan
(
← skakels
wysig
)
Lindiwe Sisulu
(
← skakels
wysig
)
Nosiviwe Mapisa-Nqakula
(
← skakels
wysig
)
Zanele kaMagwaza-Msibi
(
← skakels
wysig
)
Mmusi Maimane
(
← skakels
wysig
)
Maite Nkoana-Mashabane
(
← skakels
wysig
)
Aaron Motsoaledi
(
← skakels
wysig
)
Duduzile Manana
(
← skakels
wysig
)
Blade Nzimande
(
← skakels
wysig
)
Gugile Nkwinti
(
← skakels
wysig
)
Pieter Groenewald
(
← skakels
wysig
)
Jeremy Cronin
(
← skakels
wysig
)
Sjabloon:Huidige LP's van Suid-Afrika
(
← skakels
wysig
)
Beverly Abrahams
(
← skakels
wysig
)
Freddie Adams
(
← skakels
wysig
)
Vatiswa Bam-Mugwanya
(
← skakels
wysig
)
Obed Bapela
(
← skakels
wysig
)
Joyce Vuyiswa Basson
(
← skakels
wysig
)
Simphiwe Bekwa
(
← skakels
wysig
)
Francois Beukman
(
← skakels
wysig
)
Phumzile Bhengu-Kombe
(
← skakels
wysig
)
Fezile Bhengu
(
← skakels
wysig
)
Ruth Bhengu
(
← skakels
wysig
)
Nkhensani Kate Bilankulu
(
← skakels
wysig
)
Hendrietta Bogopane-Zulu
(
← skakels
wysig
)
Bongani Thomas Bongo
(
← skakels
wysig
)
Mnyamezeli Booi
(
← skakels
wysig
)
Mmatlala Grace Boroto
(
← skakels
wysig
)
Rosemary Capa
(
← skakels
wysig
)
Ndumiso Capa
(
← skakels
wysig
)
Yunus Carrim
(
← skakels
wysig
)
Mosie Cele
(
← skakels
wysig
)
Bheki Cele
(
← skakels
wysig
)
Patrick Chauke
(
← skakels
wysig
)
Sindi Chikunga
(
← skakels
wysig
)
Fatima Chohan
(
← skakels
wysig
)
Mamonare Patricia Chueu
(
← skakels
wysig
)
Elsie Coleman
(
← skakels
wysig
)
Siyabonga Cwele
(
← skakels
wysig
)
Rob Davies
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 |
volgende 50
) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Erik_Marais
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:37d83cbf-859c-422e-bf8c-a13c9f917efb>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Erik_Marais
|
2019-07-20T20:12:04Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526670.1/warc/CC-MAIN-20190720194009-20190720220009-00367.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.996226
| false
|
Vektor
In wiskunde, fisika en ingenieurswese, is 'n vektor 'n meetkundige voorwerp wat 'n lengte en 'n rigting het. Formeel word 'n vektor gedefinieer as 'n element van 'n vektorruimte. Een van die algemeenste vektore is die driedimensionele vektor, wat 'n punt in driedimensionele ruimte beskryf. So 'n punt kan voorgestel word deur sy drie koördinate: x, y en z. Die vektor kan dan as 'n pyl gesien word, wat by die oorsprong - die punt met koördinate (0,0,0) - begin en by die punt (x,y,z) eindig. Sulke pyle word gebruik om eienskappe soos snelheid, verplasing, versnelling en krag te beskryf. Die term vektor is in 1837 ingevoer deur William Rowan Hamilton, en is aanvanklik gebruik om slegs driedimensionele vektore te beskryf. Die term word deesdae in 'n baie breër sin gebruik, aangesien daar geweldig baie verskillende vektorruimtes bestaan.
Voorstelling van 'n vektor[wysig | wysig bron]
Om vektore van skalare te onderskei, word vektore gewoonlik in vetdruk uitgebeeld, soos a, of as 'n letter met 'n pyltjie bo-op, soos , of as 'n hoofletter A. Dit is egter slegs notasie, en daar bestaan baie uitsonderings hierop. Die lengte, of grootte van die vektor word aagedui soos volg: . 'n Vektor kan as 'n pyltjie voorgestel word:
Die vektor a word dan ook geskryf as . Twee vektore is gelyk aan mekaar, as hulle dieselfde grootte en rigting het. As die beginspunt van die vektor belangrik is, dan word dit 'n gebonde vektor genoem. Maar as die beginspunt nie belangrik is nie, dan is die volgende twee vektore gelyk aan mekaar:
Vektorbasis[wysig | wysig bron]
'n Belangrike konsep is die van 'n vektorbasis. 'n Basis is 'n stel vektore wat gerek en bymekaargetel kan word om enige ander vektor te gee. Byvoorbeeld, in drie dimensies vorm die eenheidsvektor in die x rigting (dit is 'n vektor, aangedui deur ex, wat direk in die x rigting wys en 'n lengte van 1 het), die eenheidsvektor in die y rigting (ey), en die eenheidvektor in die z rigting (ez) 'n basis. Enige driedimensionele vektor kan beskryf word deur 'n sekere afstand in die x rigting te gaan, en dan 'n afstand in die y rigting, en dan 'n afstand in die z rigting. Wiskundig gesproke skryf ons:
Waar ax die lengte van die vektor in die x rigting is, ay die lengte in die y rigting, en az die lengte in die z rigting. Ander, maar gelykstaande formate is om die vektor in sy ryvorm, (ax, ay, az) of in sy kolomvorm te skryf:
Soms word daar ook van 'n basis gebruikgemaak wat nie mooi in die x, y , en z rigtings wys nie. Die basisvektors word dan gewoonlik as die versameling vektors {e1, e2, e3} geskryf, en die vektor a kan dan in terme van hierdie basis geskryf word as:
Waar a1 die lengte van die vektor in die e1 rigting is, en soortgelyk vir die ander rigtings.
Bronne[wysig | wysig bron]
Wikimedia Commons bevat media in verband met Vector mathematics. |
- Die Nederlandse en Engelse Wikipedias het materiaal tot hierdie artikel bygedra.
|
<urn:uuid:b18e9e18-69f8-446b-909c-c35ee340b0f3>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Vektor
|
2019-07-22T02:10:35Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527458.86/warc/CC-MAIN-20190722010436-20190722032436-00527.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 1.000008
| false
|
Volkswagen
Volkswagen Aktiengesellschaft | |
Tipe | Filiaalmaatskappy |
---|---|
Gestig | 28 Maart 1937, Berlyn |
Hoofkantoor | Wolfsburg, Duitsland |
Sleutelpersone | Martin Winterkorn (hoof uitvoerende beampte) Ferdinand Piëch (voorsitter van die Raad) |
Gebied bedien | Wêreldwyd |
Industrie | Motorvervaardiger |
Produkte | Motorvoertuie |
Dienste | Finansiële en logistieke dienste |
Inkomste | 192,676 miljard €[1] (2012) |
Bedryfsinkomste | 309,644 miljard €[1] (2012) |
Netto inkomste | 21,884 miljard €[1] (2012) |
Werknemers | 570 000[1] (30 September 2013) |
Moedermaatskappy | Volkswagengroep |
Webwerf | volkswagenag.com |
Verwysings[wysig | wysig bron]
- ( ) volkswagenag.com: Geschäftsbericht 2012, besoek op 12 April 2014.
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
Volkswagen-modelle | ||
---|---|---|
Huidige modelle:
Amarok ·
CC ·
Eos ·
Golf ·
Jetta ·
New Beetle ·
Passat ·
Polo ·
Scirocco ·
Sharan ·
Tiguan ·
Touareg ·
Touran ·
VW up!
Wysig hierdie sjabloon |
|
<urn:uuid:fbe19e9b-d442-4549-a14a-d2af94458e96>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Volkswagen
|
2019-07-22T01:34:30Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527458.86/warc/CC-MAIN-20190722010436-20190722032436-00527.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.982163
| false
|
Francisco Franco
Francisco Franco (Francisco Paulino Hermenegildo Teódulo Franco y Bahamonde Salgado Pardo de Andrade; 20 Desember 1892 – 20 November 1975) was 'n Spaanse militêre leier wat Spanje van 1939 tot sy dood in 1975 as 'n diktator regeer het.[1]
Francisco Franco | |
Hoof van die Spaanse Staat
Ampstermyn 1 April 1939 – 20 November 1975 | |
Voorafgegaan deur | Manuel Azaña (as President) |
---|---|
Opgevolg deur | Juan Carlos I (as Koning) |
Eerste Minister van Spanje
Ampstermyn 30 Januarie 1938 – 8 Junie 1973 | |
Voorafgegaan deur | Juan Negrín |
Opgevolg deur | Admiraal Luis Carrero Blanco |
Persoonlike besonderhede
Gebore | 4 Desember 1892 Ferrol, Galicia, Spanje |
Sterf | 20 November 1975 Madrid, Spanje |
Eggenoot/eggenote | Carmen Polo |
Kind(ers) | María del Carmen |
Religie | Rooms Katoliek |
Handtekening | |
Militêre diens
Lojaliteit | Spanje |
Diens/Tak | Spaanse Gewapende Magte |
Jare in diens | 1907–1975 |
Franco was die leier van 'n staatsgreep teen die Tweede Spaanse Republiek in 1936. Na hierdie opstand breek die Spaanse Burgeroorlog uit. Franco is deur fasciste, groot besighede, die kerk, konserwatiewes en die Spaanse nasionaliste ondersteun. Dit volg nadat die Spaanse Republiek 'n sosialistiese regering gehad het wat die mag van besighede en die kerk wou inperk. Die republiek het ook plaaslike parlemente in Spanje se streke ingestel. Spaanse nasionaliste was nie daarmee ingenome nie en het gedink dat dit Spanje swak sou laat.[2]
Franco het neutraal gebly tydens die Tweede Wêreldoorlog omdat Hitler nie sy voorwaardes vir Spaanse deelname wou aanvaar nie. Tussen 1941 en 1943 lei hy 'n groep vrywilliger soldate wat saam met die Duitse weermag teen die Russe veg. Die groep het as die División Azul (Blou Afdeling) bekend gestaan.[3][4]
Hy is op 20 November 1975, net na middernag in Madrid oorlede. Sy familie het dokters versoek om die masjiene wat hom aan die lewe gehou het af te skakel. Na sy dood het Juan Carlos I die koning van Spanje geword.[5]
VerwysingsWysig
- findagrave.com (volgens die webtuiste sterf hy op 19 November)
- Beevor, Antony (2001 reissued). The Spanish Civil War. London: Penguin. ISBN 0-14-100148-8. Gaan datum na in:
|date=
(help) - Kleinfeld, Gerald R; Tambs, Lewis A (1979), Hitler's Spanish Legion: The Blue Division in Russia, Southern Illinois University Press, ISBN 0-8093-0865-7
- Moreno Juliá, Xavier (2005), La División Azul: Sangre española en Rusia, 1941–1945, Barcelona: Crítica
- Biografie van Francisco Franco Bahamonde
|
<urn:uuid:634a02e1-5859-4719-b46b-18f20fd19022>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Francisco_Franco
|
2019-07-15T22:24:02Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524254.28/warc/CC-MAIN-20190715215144-20190716001144-00311.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999425
| false
|
Kapitulasie
Kapitulasie, of oorgawe, is internasionaal regtelik 'n verklaring dat 'n party tydens 'n oorlog die stryd staak. Die party wat oorgee kan wissel van enkele troepe tot die totale oorgawe van 'n land of groep lande. Die verklaring kan individueel gemaak word of deur verteenwoordigers wat dan hulle onderdane tot oorgawe beveel. Die party wat oorgee word dan as gevangenes geneem of sekere regte gegun soos ooreengekom.
'n Bekende manier van oorgawe gedurende 'n oorlog is om 'n wit vlag te hys.
|
<urn:uuid:abf419bb-c6c6-4e5a-8925-750f845e01fb>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Gekapituleer
|
2019-07-15T21:56:09Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524254.28/warc/CC-MAIN-20190715215144-20190716001144-00311.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 1.000006
| false
|
Maak hoofkeuseskerm oop
Soek
Wysigings
← Ouer wysiging
Nuwer wysiging →
Hart
(wysig)
Wysiging soos op 21:34, 10 November 2011
12 grepe bygevoeg
,
7 jaar gelede
k
r2.6.4) (robot Bygevoeg:
li:Hert
[[lb:Häerz]]
[[lbe:КъюкӀ]]
[[li:Hert]]
[[ln:Motéma]]
[[lt:Širdis]]
GrouchoBot
4 857
wysigings
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:MobileDiff/863393
"
|
<urn:uuid:46f04d1a-ae53-464c-ab2f-a9f508b16a68>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:MobileDiff/863393
|
2019-07-15T21:53:53Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524254.28/warc/CC-MAIN-20190715215144-20190716001144-00311.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.978282
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Mona Lisa" skakel
←
Mona Lisa
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Mona Lisa
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
12 Desember
(
← skakels
wysig
)
14 Desember
(
← skakels
wysig
)
Lys van die duurste skilderye
(
← skakels
wysig
)
Wikipedia:Uitgesoekte herdenkings/Augustus
(
← skakels
wysig
)
Wikipedia:Uitgesoekte herdenkings/21 Augustus
(
← skakels
wysig
)
Leonardo da Vinci
(
← skakels
wysig
)
Wikipedia:Interessante brokkies
(
← skakels
wysig
)
Gebruiker:Alias/Voorblad
(
← skakels
wysig
)
Wikipedia:Kernartikels
(
← skakels
wysig
)
Wikipedia:Sandput/Tuisblad
(
← skakels
wysig
)
Gebruiker:Byeboer/Voorblad01
(
← skakels
wysig
)
Louvre
(
← skakels
wysig
)
Wikipedia:Voorbladartikels 2009
(
← skakels
wysig
)
Lorenzo di Credi
(
← skakels
wysig
)
Wikipedia:Voorbladartikel week 26 2009
(
← skakels
wysig
)
Wikipedia:Interessante brokkies/79
(
← skakels
wysig
)
Wikipedia:Interessante brokkies/Week 40
(
← skakels
wysig
)
Gebruiker:Anrie/Tuisblad
(
← skakels
wysig
)
Skildery
(
← skakels
wysig
)
Gebruiker:Anrie/Bydraes
(
← skakels
wysig
)
Kuns
(
← skakels
wysig
)
Wikipedia:Statistiek
(
← skakels
wysig
)
Wikipedia:Voorbladartikels 2014
(
← skakels
wysig
)
Wikipedia:Voorbladartikel week 36 2014
(
← skakels
wysig
)
Wikipedia:Beeld van die week/2016
(
← skakels
wysig
)
Wikipedia:Statistiek/2015
(
← skakels
wysig
)
Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016
(
← skakels
wysig
)
Wikipedia:Voorbladbeeld week 35 2016
(
← skakels
wysig
)
Bespreking:Mona Lisa
(
← skakels
wysig
)
Geesteswetenskappe
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Mona_Lisa
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:58cff13f-57bd-464a-83fb-56b4686cf0a9>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Mona_Lisa
|
2019-07-19T15:04:06Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526254.26/warc/CC-MAIN-20190719140355-20190719162355-00231.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.997531
| false
|
Original Research
Towards living with meaning and purpose: Spiritual perspectives of people at work
Submitted: 29 October 2006 | Published: 29 October 2006
About the author(s)
Dushiela L Mohan, University of Johannesburg, South AfricaKoos Uys, University of Johannesburg, South Africa
Full Text:
PDF (120KB)Abstract
Opsomming
Dit wil voorkom of baie mense wat na sin en betekenis in hulle lewens soek, die moontlikhede van spiritualiteit verken as ’n wyse om hoër vlakke van insig in hul lewensreise te bewerkstellig. Die fokus van hierdie navorsing was om vas te stel watter sin en betekenis spiritualiteit aan mense se lewens gee. Hierdie studie is gebaseer op tien onderhoude wat met professionele persone op middel en senior bestuursvlakke in ’n Suid-Afrikaanse dienstemaatskappy gevoer is. ’n Tematiese ontledingsbenadering binne die kwalitatiewe navorsingsparadigma is gebruik. Respondente het aan die hand van ’n verskeidenheid temas aangedui dat ’n spirituele lewensperspektief tot sin en betekenis in hul lewens bydra.
Keywords
Metrics
Total abstract views: 2436Total article views: 5473
|
<urn:uuid:e1f09715-74d1-4051-937c-e565a908f57c>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://sajip.co.za/index.php/sajip/article/view/228
|
2019-07-19T15:06:23Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526254.26/warc/CC-MAIN-20190719140355-20190719162355-00231.warc.gz
|
by
|
4.0
|
a_tag
| false
| true
|
{
"abbr": [
"by",
"by"
],
"in_footer": [
true,
false
],
"in_head": [
false,
false
],
"location": [
"a_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"4.0",
"4.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999182
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Birmaanse kat" skakel
←
Birmaanse kat
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Birmaanse kat
:
Wys (vorige 50 |
volgende 50
) (
20
50
100
250
500
).
Kat
(
← skakels
wysig
)
Gebruiker:Burgert Behr/Allerlei
(
← skakels
wysig
)
Lys van katrasse
(
← skakels
wysig
)
Manx (kat)
(
← skakels
wysig
)
Abessiniese kat
(
← skakels
wysig
)
Somaliese kat
(
← skakels
wysig
)
Persiese kat
(
← skakels
wysig
)
Kleurpunt-langhaarkat
(
← skakels
wysig
)
Heilige Birmaanse kat
(
← skakels
wysig
)
Burmese kat
(aanstuurblad)
(
← skakels
wysig
)
Russiese bloukat
(
← skakels
wysig
)
Russiese wit-, swart- en streepkat
(
← skakels
wysig
)
Nebelung
(
← skakels
wysig
)
Corniese rex
(
← skakels
wysig
)
Sjabloon:Katrasse
(
← skakels
wysig
)
Egiptiese mau
(
← skakels
wysig
)
Devon-rex
(
← skakels
wysig
)
Siamese kat
(
← skakels
wysig
)
Balinese kat
(
← skakels
wysig
)
Chartreux
(
← skakels
wysig
)
Skotse vouoorkat
(
← skakels
wysig
)
Siberiese kat
(
← skakels
wysig
)
Japannese stompstertkat
(
← skakels
wysig
)
Amerikaanse draadhaarkat
(
← skakels
wysig
)
Amerikaanse korthaarkat
(
← skakels
wysig
)
Amerikaanse langhaarkat
(
← skakels
wysig
)
Bengaalse kat
(
← skakels
wysig
)
Serengeti-kat
(
← skakels
wysig
)
Savannekat
(
← skakels
wysig
)
Britse korthaarkat
(
← skakels
wysig
)
Don-sfinks
(
← skakels
wysig
)
Peterbald
(
← skakels
wysig
)
Koerile-stompstertkat
(
← skakels
wysig
)
Australiese sluierkat
(
← skakels
wysig
)
Turkse angora
(
← skakels
wysig
)
Turkse van
(
← skakels
wysig
)
Korat
(
← skakels
wysig
)
Maine Coon
(
← skakels
wysig
)
Noorse boskat
(
← skakels
wysig
)
Eksotiese korthaarkat
(
← skakels
wysig
)
Havana-bruinkat
(
← skakels
wysig
)
Oosterse korthaarkat
(
← skakels
wysig
)
Oosterse langhaarkat
(
← skakels
wysig
)
Amerikaanse kruloorkat
(
← skakels
wysig
)
Asiatiese kat
(
← skakels
wysig
)
Egeïese kat
(
← skakels
wysig
)
Ragamuffin
(
← skakels
wysig
)
Oekraïense lefkoi
(
← skakels
wysig
)
Pixie-bob
(
← skakels
wysig
)
Chausie
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 |
volgende 50
) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Birmaanse_kat
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:4084353f-5c92-489e-85af-07abfafecae7>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Birmaanse_kat
|
2019-07-15T22:40:13Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524254.28/warc/CC-MAIN-20190715215144-20190716001144-00335.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998921
| false
|
MySQL
MySQL is 'n oopbron databasisbestuurstelsel wat beskikbaar is vir feitlik elke moderne bedryfstelsel, en wat bindings het vir enige noemenswaardige programmeertaal. MySQL is ontwikkel deur die Sweedse maatskappy MySQL AB en is gratis beskikbaar, maar klante wat betaal vir MySQL Enterprise kry ondersteuning en allerlei voordele. Dit werk as 'n bediener wat toegang verleen aan verskeie gebruikers tot 'n aantal databasisse.
MySQL | |
Ontwikkelaar | MySQL AB / Oracle/SUN Microsystems |
---|---|
Bedryfstelsel | GNU/Linux, Windows, Solaris (bedryfstelsel) en Mac OS X |
Kategorie | Databasisbestuurstelsels |
Lisensie | GPL of kommersieel |
Webblad | http://www.mysql.com/ |
|
<urn:uuid:56da3620-5df0-4ac3-bfb7-11a610649424>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/MySQL
|
2019-07-23T09:29:50Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195529175.83/warc/CC-MAIN-20190723085031-20190723111031-00175.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999016
| false
|
NG gemeente Tulbagh
Die NG Gemeente Tulbagh op die gelyknamige Bolandse dorp is die vierde oudste gemeente in die Nederduitse Gereformeerde Kerk.
Die gemeente is in 1743 gestig, kort na ’n besoek aan die Kaap van baron Gustaaf Willem van Imhoff, goewerneur van Nederlands-Indië. Op sy reis deur die kolonie gaan die verwaarloosde toestand van die godsdiens en die onderwys van die lidmate van die verafgeleë dele van die destydse gemeentes Stellenbosch en Drakenstein hom so ter harte, dat hy by die Here Sewentien en die Politieke Raad ernstig daarop aandring dat twee nuwe gemeentes gestig word.
So kom dan hierdie gemeente tot stand en kort daarna die gemeente Zwartland. Volgens die notule is die eerste grense as volg vasgestel: “Van de Koopmansrivier tot beneden de onder kant van de Bergrivier, de Picquetbergen, de Oliphantsrivier en over het gebergte tot geheel beneden aan de Mosselbaay, so verre de jurisdictie van de E. Comp. strekt.”
Sestig jaar lank dra die gemeente die naam “Roodezandskerk in ‘t Land van Waveren” – name nog deur goew. W.A. van der Stel gegee: Roodezand waarskynlik weens die kleur van die grond en Waveren na ’n vername Amsterdamse familie. In 1804, toe die distrik Stellenbosch in twee verdeel word en die noordelike een ter ere van goewerneur Ryk Tulbagh die naam Tulbagh kry, word die naam van die gemeente ook verander tot Tulbagh.
Die eerste predikant was ds. Arnoldus Mauritius Meiring, wat op 28 Maart 1743 met die skip Adrichem uit Nederland aan die Kaap land. Op 16 September 1743 hou hy sy eerste diens in die Land van Waveren en doop vier kinders by daardie geleentheid. Vir die eerste eeu van sy bestaan word die gemeente agtereenvolgens deur agt predikante bedien.
In 1843 vind ’n skeuring plaas en word ’n nuwe gemeente gestig, t.w. Kruisvallei, en sou daar 92 jaar lank twee gemeentes op Tulbagh wees. Gedurende daardie tydperk het sewe predikante in die gemeente Tulbagh en agt in die gemeente Kruisvallei die herderstaf geswaai. In Oktober 1935 het die twee gemeentes onder leiding van ds. W. F. de Vos van Tulbagh en ds. J. W. Snyman van Kruisvallei herenig.
Die eerste kerk is in 1743 gebou met materiaal wat gedeeltelik uit Nederland kom en die stene uit Batavia. Dis vandag die oudste kerkgebou in Suid-Afrika wat nog staan soos dit oorspronklik opgerig is. Tot 1878, toe ’n nuwe kerkgebou voltooi is, doen dit diens as plek van aanbidding. Daarna word dit as basaar- en konsertsaal gebruik. Deur die onvermoeide ywer van sir Meiring Beck, ’n agter-agterkleinseun van ds. A. M. Meiring, die eerste predikant, en sy eggenote, lady Mary Emily-Kuys Beck, ook ’n direkte afstammeling van een van die vroeëre leraars, t.w. ds. J. A. Kuys, is dit vandag egter as ’n museum van baie kosbare oudhede ingerig.
Die gemeente besit ook twee ander merkwaardige kerklike geboue wat van besonder hoë argitektoniese waarde is – albei pragstukke van die ou Kaaps-Hollandse boustyl, met indrukwekkende gewels van die barok-tipe – nl. die pastorie wat in 1769 gebou is en ’n ou wynkelder vlak daarnaas; laasgenoemde is ’n ietwat later gebou en in 1849 as skool ingewy, maar word tans vir bidure gebruik en staan bekend as die “Kapel”.
|
<urn:uuid:956c15d0-92db-4303-80f4-e3c6eb8e3108>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/NG_gemeente_Tulbagh
|
2019-07-23T08:52:00Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195529175.83/warc/CC-MAIN-20190723085031-20190723111031-00175.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999953
| false
|
Anna Böeseken
Dr. A.J. Böeseken (Pretoria, 23 Oktober 1905 – Kaapstad, 28 Junie 1997) was 'n kenner van die geskiedenis van die Nederlandse bewind aan die Kaap die Goeie Hoop en skryfster oor die onderwerp in Afrikaans, Nederlands en Engels. Sy is as een van Suid-Afrika se voorste navorsers en geskiedskrywers bestempel. Van 1955 tot 1970 het sy by die Suid-Afrikaanse Argief in Kaapstad gewerk.
Dr. A.J. Böeseken | |
Geboortenaam | Anna Jacoba Böeseken |
---|---|
Gebore | 23 Oktober 1905, Pretoria |
Oorlede | 28 Junie 1997, Kaapstad |
Titel | Historikus, skrywer |
Religie | Gereformeerd |
Huweliksmaat | Geen |
Kind(ers) | Geen |
Inhoud
Afkoms en opleidingWysig
Anna Jacoba Böeseken is in Pretoria gebore as enigste kind van die Nederlandse immigrante-egpaar Adriaan Cornelis Böeseken en Jantina Eelbrendina de Cock. Haar vader het in 1896 volle burgerregte in Transvaal ontvang en gehelp om die Republiek te verdedig. Hy was vanaf 1901 'n krysgevangene in Trichinopoly (nou Tiruchirappalli). Later was hy bestuurder van die Nederlandse Bank (Nedbank) se Bloemfonteinse tak en toe in Kaapstad. Anna is op 28 Junie 1997 in die ouderdom van 91 jaar in Oranjezicht in Kaapstad oorlede. Haar moeder, Jantina, was 'n dogter van prof. Helenius de Cock van die Gereformeerde teologiese skool in Kampen, en kleindogter van ds. Hendrik de Cock, die vader van die Afskeiding van 1834. Die Böesekens was dan ook sedert hul verhuising na die Kaap in 1923 getroue en meelewende lidmate van die Gereformeerde kerk Kaapstad, wat in daardie jaar gestig is, en so ook dr. Böeseken 'n volle 74 jaar lank tot haar dood in 1997. In 1973 het sy 'n oorsig oor die stigting en beginjare van die gemeente geskryf vir sy 50-jarige gedenkboek, Die Gereformeerde kerk Kaapstad 1923–1973. In haar ongepubliseerde en onvoltooide outobiografie Van jeugtyd en verlede (1986) skyf dr. Böeseken: "In 'die klein Gereformeerde kerk Kaapstad' het ons nie elke Sondag 'n predikant gehad nie. Moeder het my toegelaat om na ander predikante te gaan luister: the Rev. Ramsden Balmforth en the Rev. Rennallog (Congregational Church). Albei het invloed op my ontwikkeling gehad. Ná my matriekjaar het ek geloofsbelydenis in die Gereformeerde Kerke gedoen (1925). Hiertoe het 'n lang gesprek met my vorige mentor ds. Izak Krüger van Bloemfontein, die deurslag gegee. Dit was geen ondeurdagte gewoontegebaar nie, maar 'n daad van dankbaarheid teenoor my ouers sowel as teenoor my Skepper. In 1986 het ons een Sondag in die Hofstraatkerk Ps. 71 vers 10 gesing. Die laaste drie reëls het my getref: Ek meld van jeugtyd en verlede / hoe U my, onervare, / gelei het al my jare ... Waarom sou ek nie vir my eie plesier terugkyk op my verlede nie? Ek so het ek op 15 April 1986 begin tik." Van jeugtyd en verlede was die inspirasie om haar outobiografie te begin skryf en vir die titel daarvan.[1]
Böeseken het grootgeword in die Vrystaat, haar B.Ed. aan die Universiteit van Kaapstad behaal en was onderwyseres op Prins Albert en in die Paarl. Daarna studeer sy verder en behaal die M.A.-graad in geskiedenis aan die Universiteit van Stellenbosch. In 1941 doen sy navorsing in die Landsargief in die destydse Batavia, wat daartoe lei dat sy promoveer onder prof. H.B. Thom aan die Universiteit van Stellenbosch met die proefskrif Die Nederlandse kommissarisse en die 18de-eeuse samelewing aan die Kaap.
LoopbaanWysig
Vanaf 1944 tot 1955 was sy joernalis by Nasionale Pers, later die Nasionale Boekhandel en eindelik medewerker aan die Drie eeue-reeks. In 1955 tree sy in diens by die Staatsargief en begin met die transkribering van die Resolusies van die Politieke Raad. In 1961 word sy die hoofredakteur van bronnepublikasies. Deur hierdie werk het sy die grootste Suid-Afrikaanse kenner van die dialekte van die 17de en 18de eeuse Nederlands en handskrifte (dikwels nog in die Gotiese skryfstyl) geword. Weens haar ervaring as joernalis skryf sy in ‘n besonder leser-vriendelike styl. Sy is die redakteur van ‘n groot aantal bonnepublikasies en skrywer van ‘n aantal populêre historiese werke. Tot ander werke lewer sy bydraes of tree op as redakteur. Haar gepubliseerde doktorstesis handel oor die sosiaal-ekonomiese aspekte wat die destydse politieke situasie in ‘n nuwe lig stel. In Simon van der Stel en sy kinders skets sy die era waarin Simon en Wilhem Adriaan van der Stel geleef het.
BekroningsWysig
Die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns ken in 1965 die Stalsprys vir Geesteswetenskappe in kultuurgeskiedenis aan haar toe vir die boek Simon van der Stel en sy kinders. Ook ontvang sy ‘n erepenning van die Stigting Jan van Riebeeck, ‘n oorkonde van die Stigting Simon van der Stel en die H. Recht Malanprys. Twee eredoktorsgrade word aan haar toegeken, naamlik deur die Potchefstroomse Universiteit vir C.H.O. en die Universiteit van Stellenbosch, en die Universiteit van Wes-Kaapland stel haar aan as ere-professor. Jaarliks vind in Kaapstad die Anna Böeseken-gedenklesing plaas.
PublikasiesWysig
Haar bekendste boeke vir die algemene leser is:
- Simon van der Stel en sy kinders. Kaapstad: Nasou, 1964
- Avontuur in die vreemde – die verhaal van Jan van Riebeeck. Kaapstad: Tafelberg, 1971 (SA Galery)
- Jan van Riebeeck en sy gesin. Kaapstad: Tafelberg, 1974 ISBN 0-624-00569-0
- Geskiedenis-atlas vir Suid-Afrika. Kaapstad: Nasou, 1963
- Die Nuusbode. Kaapstad: Nasou, 1966
- Onder suidersterre: tussen die Ooste en Weste, 1652–1795. Kaapstad, 1981
- Van oorloë en vrede: onder die suidersterre, 1795–1910. Kaapstad, 1983
- Slaves and free blacks at the Cape, 1658–1700. Kaapstad, 1977
BibliografieWysig
- Bekroonde historikus sterf tuis, Die Burger, 30 Junie 1997
- Sleigh, Dan: A.J. Böeseken – waardering van ‘n uitnemende historikus, Die Burger, 2 Augustus 1997
VerwysingsWysig
- (Bingle, dr. Pieter. 2007. Kerk teen Tafelberg. Gereformeerde kerk Kaapstad 1973–2006. Kaapstad: Gereformeerde Kerkraad. )
|
<urn:uuid:23c1db88-92a3-4958-bfbf-660754b4abcd>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Anna_B%C3%B6eseken
|
2019-07-15T22:02:14Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524254.28/warc/CC-MAIN-20190715215144-20190716001144-00359.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999975
| false
|
Bladsygeskiedenis
17 Januarie 2019
11 September 2018
7 September 2018
16 April 2017
13 Maart 2017
+ Beeld
k+28
"Irkutsk_collage.jpg" is verwyder omdat dit in Commons deur Ellin Beltz verwyder is omrede: Copyright violation; see Commons:Licensing - Using VisualFileChange.
-20
|
<urn:uuid:bd64fadd-8c51-45a1-80d1-7b12cffb3e9b>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Geskiedenis/Irkoetsk
|
2019-07-15T21:57:47Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524254.28/warc/CC-MAIN-20190715215144-20190716001144-00359.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.982547
| false
|
Swartrugmalmok
Die swartrugmalmok of swartrugalbatros is 'n pelagiese seëvoël wat in kusgebiede in die Suidelike Halfrond aangetref word. Dit is 'n bedreigde spesie, maar tog die algemeenste en mees wyd verspreide malmok.
Swartrugmalmok | ||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Bewaringstatus | ||||||||||||||||
Wetenskaplike klassifikasie | ||||||||||||||||
Binomiale naam | ||||||||||||||||
Thalassarche melanophrys (Temminck, 1828) |
'n Volwasse swartrugmalmok het lang, reguit vlerke. Die vlerke se rugkante is swarterig-bruin, asook die mantel en stertrugkant; hierdie dele vorm 'n sterk kontras met die spierwit kop en lyf. Die wit ondervlerke het baie breë, swart randstrepe: die voorrand is besonder breed. Die voël het 'n gelerige-oranje snawel met 'n oranje-pienk punt en kenmerkende swart wenkbroue. 'n Onvolwasse swartrugmalmok se veredrag is soortgelyk, maar die ondervlerk is oorwegend donkerder en die snawel is grys of 'n donker horingkleur met 'n swart punt. Soos die onvolwasse voël ouer word, word sy ondervlerk ligter. Onvolwasse voëls het ook 'n grys agterkop wat 'n onvoltooide kraag vorm, met rokerige vlekke op hul kop. Die swartugmalmok is een van die kleinste spesies van al die malmokke: 'n volwasse swartrugmalmok se lengte wissel tussen 80 en 95 cm en het 'n massa van 3 tot 5 kg. Die voël het 'n vlerkspan van 210 tot 250 cm.
Oor die algemeen het die swartrugmalmok die selfde maat tydens die broeiseisoen. Hulle neste word op steil afgronde of helling gebou, tot 300 m bo seevlak. Die nes is modder-en-mis pilaar, met bietjie gras en seegras bygevoeg. Swartrugmalmokke maak elke jaar gebruik van dieselfde nes. Vroeg in Oktober lê die wyfie een eier. Die kuikens is 'n ligte grys en word deur beide ouers gevoer. Die kleintjies verlaat die nes tussen die middel van Maart en vroeg April.
Swartrugmalmokke vlieg laag oor die water en vang hul kos van die see se oppervlak of net onder die oppervlak: hulle duik soms van hoogtes tot 9 m. Hulle vreet meestal vis en planktonkrefies (krill), maar soms ook koppotiges, jellievisse en salpe (familie Salpidae). Die soektog na kos kan soms 'n aantal dae duur en oor honderde kilometers strek.
Alhoewel die swartrugmalmok 'n wye verspreiding geniet is daar slegs 'n beraamde 1 220 000 oor en hierdie getal daal steeds. Die grootste bedreiging vir hierdie voëls is onbedoelde vangs deur langlynvissers en treilvissers (sleepnettrekkers). Die meeste van hul broeigebiede is nou beskermde reservate.
Sien ookWysig
BronnelysWysig
- Suider-Afrikaanse Voëls, deur Ian Sinclair (1994). Struik uitgewers: Kaapstad. ISBN 1868256286
- Black-browed Albatross - BirdLife Species Factsheet, by die webwerf van BirdLife International.
- Newman Se Voëls Van Suider-Afrika (2002), deur Kenneth Newman. Struik uitgewers. ISBN 1868727343, 9781868727346.
- Black-browed albatros by die webwerf van die Australian Antarctic Division.
|
<urn:uuid:2cd701fa-8ae9-4ca8-b060-efffdd36c11a>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Thalassarche_melanophrys
|
2019-07-15T22:58:04Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524254.28/warc/CC-MAIN-20190715215144-20190716001144-00359.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999949
| false
|
Musiek
Musiek is 'n vorm van kuns wat georganiseerde klanke en stiltes bevat. Dit word uitgedruk in terme van toonhoogte (insluitende melodie en harmonie), ritme (insluitende tempo en mate) en die kwaliteit van klank (byvoorbeeld artikulasie, tekstuur en dinamiek). Musiek kan gebruik word vir die kunssinnige of die estetiese, kommunikasie, vermaak of seremoniese doeleindes. Die definisie van wat musiek behels verskil afhangende van die kultuur en sosiale sinsverband. Verskillende interpretasies van die term word ook as sub-genres van die kuns aanvaar.
Musiek bevat fisiese, geestelike en sosiale fenomene, sowel as teorie, uitvoering, dans en ook digkuns.
Enkele onderwerpe wat in musiek bestudeer word, sluit in:
OorsprongWysig
Daar bestaan baie teorieë oor die oorsprong van musiek. Só word daar in volksverhale, mites en sages van die volkere vertel van die bo-aardse, goddelike oorsprong van musiek, en dikwels het die musiek in hierdie verhale een of ander towerkrag. Musiekwetenskaplikes probeer die ontstaan van musiek verklaar deur byvoorbeeld te sê dat die oermens mooi dieregeluide probeer naboots het. Dit is egter alles teorieë wat nie bewys kan word nie.
Musiek is klank en verdwyn weer sodra dit gemaak is. Daarom bestaan ons kennis oor die musiek van die tyd voor die koms van die grammofoon uit die feite wat in beeld en op skrif aan ons oorgelewer is. Musiek wat in musieknotasie vasgehou is, kan ons ook alleen dán weer in klank laat herleef as ons die ou notasietekens kan lees. Ons weet dan ook relatief min oor die musiek van die ou beskawings van die Antieke of Oudheid. In elk geval sal ons nooit presies kan weet hoe dit geklink het nie. Historiese- en veral argeologiese navorsing het interessante feite aan die lig gebring oor die musiek en veral die musiekbeoefening van die ou kulture, byvoorbeeld China, Egipte, Mesopotamië, en Israel. Oor laasgenoemde kan ook uit die Bybel heelwat aanduidings gekry word.
|
<urn:uuid:2547a2cc-2fcc-497c-8818-7d062774568a>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Musiek
|
2019-07-18T09:03:22Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525587.2/warc/CC-MAIN-20190718083839-20190718105839-00119.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999993
| false
|
Maak hoofkeuseskerm oop
Soek
Reduksie - Tale
Reduksie is beskikbaar in 23 tale.
Keer terug na Reduksie.
Tale
Bân-lâm-gú
català
dansk
Deutsch
eesti
español
Esperanto
Frysk
italiano
Lëtzebuergesch
Nederlands
norsk
norsk nynorsk
oʻzbekcha/ўзбекча
polski
Runa Simi
Simple English
беларуская
русский
українська
العربية
中文
日本語
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:MobileLanguages/Reduksie
"
|
<urn:uuid:fc35e286-625c-4ddd-9808-e4c0398cb9b7>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:MobileLanguages/Reduksie
|
2019-07-18T08:43:36Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525587.2/warc/CC-MAIN-20190718083839-20190718105839-00119.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.761359
| false
|
3 April
datum
<< | April 2019 | >> | ||||
So | Ma | Di | Wo | Do | Vr | Sa |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | |
7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
28 | 29 | 30 | ||||
Al die dae |
GebeureWysig
- 13 – Die Romeinse keiser Augustus beëindig die skryf van sy testament en voeg die berig Res gestae divi Augusti by.
- 419 – Keiser Honorius straf Teenpous Eulalius met afsetting as pous omdat hy die keiser se bevel verontagsaam het.
- 1764 – Die Habsburgse Joseph II word in Frankfurt am Main tot Romeins-Duitse koning gekroon.
- 1596 – Alessandro Ottaviano de' Medici (later Pous Leo XI) word pouslike gesant na Frankryk.
- 1885 – Gottlieb Daimler verkry 'n Duitse patent vir sy motorontwerp.
- 1922 – Joseph Stalin word generaal-sekretaris van die kommunistiese party van Russland en volg so Lenin op as leier van die Sowjet-Unie.
- 1940 – Op bevel van die Kommunisitiese party van die Sowjet-unie begin die eenhede van die party, na die besetting van die oostelike gebiede van Pole om duisende Poolse intellektueles en offisiere te vermoor. Die slagting van Katyn en in andere stede van Pole word tot 22 Mei uitgevoer.
- 1941 – Hongaarse en Duitse troepe marsjeer Joego-Slawië binne.
- 1945 – Sowjet-troepe onder Fjodor Iwanowitsch Tolbuchin bereik die stad Baden bei Wien en begin daarmee om Wene te omsingel. Die slag van Alland op 4 Mei begin reeds die veldslag om Wene.
- 1948 – President Harry S. Truman teken die Marshall-plan wat $5 miljard toestaan vir hulp aan 16 lande.
- 1966 – Die Sowjet-ruimtetuig Loena 10 word die eerste ruimtetuig om om die Maan te wentel.
- 1968 – Elvis Presley sing Heartbreak Hotel op die Milton Berle Show met ongeveer 25% van die Verenigde State se populasie wat toekyk.
- 1968 – Simon en Garfunkel stel die album Bookends vry.
- 1968 – Martin Luther King Jr. gee sy mountaintop toespraak.
- 1975 – Bobby Fischer weier om teen Anatoly Karpov te speel, en verloor so sy skaaktitel.
- 1978 – Die 50ste Oscar-toekenningsaand vind plaas.
- 1986 – IBM lewer sy eerste skootrekenaar, die PC Convertible.
GeboortesWysig
- 1245 – Philipp III, Franse koning.
- 1366 – Hendrik IV, koning van Engeland († 1413).
- 1439 – Ludwig II, Hertog van Württemberg-Urach.
- 1604 – Bodo von Hodenberg, Duitse beampte en digter.
- 1617 – Antimo Liberati, Italiaanse musiekteoretikus, sanger, organis en komponis.
- 1639 – Alessandro Stradella, Italiaanse vioolspeler, sanger en komponis.
- 1643 – Karel V, Hertog van Lothringe.
- 1682 – Valentin Rathgeber, Duitse komponis, organis, en koorleier van die Barok.
- 1708 – Antoine-Gaspard Boucher d’Argis, Franse juris en ensiklopeed.
- 1708 – Johann Georg Walther, Duitse opvoedkundige, retorikus en etnoloog.
- 1741 – Johann August Reichardt, Duitse regswetenskaplike.
- 1751 – Jean-Baptiste Lemoyne, Franse komponis.
- 1758 – Manuel del Socorro Rodríguez, Kolumbiaanse joernalis en bibliotekaris.
- 1771 – Hans Nielsen Hauge, Noorweegse sendeling.
- 1771 – Johann Georg Heine, Duitse mediese dokter en ortopaediemeganikus.
- 1783 – Washington Irving, Amerikaanse skrywer († 1859).
- 1783 – Joseph Ambrosius Geritz, Biskop van Ermland.
- 1787 – Franz Reisinger, Duitse chirurg en universiteitsdosent.
- 1822 – Edward Everett Hale, Amerikaanse skrywer († 1909).
- 1823 – William Marcy Tweed, Amerikaanse politikus († 1878).
- 1866 – James Barry Munnik Hertzog, Suid-Afrikaanse politikus en staatsman, Eerste Minister van Suid-Afrika († 1942).
- 1898 – George Jessel, Amerikaanse komediant († 1981).
- 1904 – Sally Rand, Amerikaanse burleskdanser († 1979).
- 1907 – Iron Eyes Cody, Amerikaanse akteur († 1999).
- 1918 – Henry Charles Hopkins, Suid-Afrikaanse predikant en skrywer († 1992).
- 1922 – Doris Day, Amerikaanse aktrise, sangeres en diereregteaktivis († 2019).
- 1924 – Marlon Brando, Amerikaanse akteur († 2004).
- 1925 – Tony Benn, Britse politikus.
- 1926 – Gus Grissom, Amerikaanse ruimtevaarder († 1967).
- 1930 – Helmut Kohl, Duitse politikus en kanselier (1982–1998) († 2017).
- 1934 – Jane Goodall, Britse dierkundige.
- 1940 – Pieter Fourie, Afrikaanse dramaturg.
- 1942 – Marsha Mason, Amerikaanse aktrise.
- 1942 – Wayne Newton, Amerikaanse sanger en akteur.
- 1944 – Tony Orlando, Amerikaanse sanger (Tony Orlando and Dawn).
- 1949 – Richard Thompson, Britse sanger, liedjieskrywer en kitaarspeler (Fairport Convention en French Frith Kaiser Thompson).
- 1958 – Alec Baldwin, Amerikaanse akteur.
- 1959 – David Hyde Pierce, Amerikaanse akteur.
- 1961 – Eddie Murphy, Amerikaanse akteur en komediant.
- 1962 – Mike Ness, Amerikaanse sanger, liedjieskrywer en kitaarspeler (Social Distortion).
- 1968 – Sebastian Bach, Kanadese sanger en liedjieskrywer (Skid Row, Winter Rose en Damnocracy).
- 1969 – Paul E.M. Phillips, wetenskaplike.
- 1972 – Alfred Ntombela Suid-Afrikaanse komedie-akteur.
- 1978 – John Smit, Suid-Afrika se een-en-vyftigste Springbokkaptein.
SterftesWysig
- 1151 – Arnold I, Aartsbiskop van Keulen vanaf 1137
- 1194 – Bård Guttormsson, Noorweegse adellike
- 1203 – Arthur I, Hertog van Bretagne
- 1287 – Pous Honorius IV, 190ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk (* c. 1210).
- 1293 – Rudolf II von Habsburg-Laufenburg, Biskop van Konstanz
- 1348 – Adolf VI, Hertog van Berg
- 1348 – Johann II van Sisilië, Hertog van Athene en Neopatria
- 1407 – Ulman Stromer, Duitse koopman
- 1447 – Niccolò d’Acciapaccio, Kardinaal en aartsbiskop van Capua
- 1472 – Leon Battista Alberti, Italiaanse humanis, argitek en argitektuurteoretikus
- 1473 – Alessandro Sforza, Heerser oor Pesaro
- 1546 – Mikuláš Konáč z Hodiškova, Tsjeggiese drukker, uitgewer, vertaler en skrywer
- 1596 – Koca Sinan Pascha, Osmaanse generaal en politikus
- 1617 – John Napier, Skotse wiskundige
- 1618 – Jakob Adam, Duitse prediker
- 1650 – Christian Gueintz, Duitse opvoedkundige en taalkundige
- 1654 – Samuel Scheidt, Duitse komponis en organis
- 1655 – Andrzej Niżankowski, Poolse organis en komponis
- 1682 – Bartolomé Esteban Murillo, Spaanse skilder
- 1695 – Melchior de Hondecoeter, Nederlandse skilder
- 1699 – Georg Götze, Duitse Lutherse teoloog
- 1755 – Jean-Baptiste Oudry, Franse skilder
- 1769 – Gerhard Tersteegen, Duitse teoloog en komponis van kerkliedere
- 1804 – Jędrzej Kitowicz, Poolse geestelike en historikus
- 1813 – Friederike Brion, geliefde van Johann Wolfgang von Goethe
- 1822 – Friedrich Justin Bertuch, Duitse ondernemer en filantroop
- 1825 – Otto von Loeben, Duitse digter
- 1827 – Ernst Florens Friedrich Chladni, Duitse natuurwetenskaplike
- 1838 – Francesco Antommarchi, Franse mediese dokter
- 1841 – Christian Gottlieb Konopack, Duitse regswetenskaplike
- 1843 – Matthias Joseph Anker, Oostenrykse geoloog
- 1849 – Juliusz Słowacki, Poolse digter
- 1850 – Johann Wenzel Tomaschek, Boheemse musiekonderwyser en komponis
- 1853 – Joseph Ludwig Graf von Armansperg, Beierse politikus
- 1868 – Franz Berwald, Sweedse komponis en sjirurg (* 1796).
- 1870 – Philipp Jaffé, Duitse mediavis en filoloog
- 1871 – Pedro José Arce y Fagoaga, President van El Salvador
- 1876 – Henriette Davidis, Duitse kok en skrywer van kookkusboeke
- 1893 – Achille Apolloni, Italiaanse kardinaal
- 1882 – Jesse James, Amerikaanse rower (* 1847).
- 1897 – Johannes Brahms, Duitse komponis van die Romantiek (* 1833).
- 1899 – Adolf Guyer-Zeller, Switserse ondernemer
- 1907 – Désirée Artôt de Padilla, Belgiese operasangeres
- 1907 – Theodor Aufrecht, Duitse Indioloog en Sanskritdeskundige
- 1910 – Richard Abegg, Duitse chemikus
- 1910 – Beda Adlhoch, Duitse monnik
- 1915 – Itzhok Lejb Perez, Poolse Jiddiestalige-skrywer
- 1918 – André Laporte, Franse komponis
- 1919 – Josef Durm, Duitse argitek en universiteitsdosent
- 1931 – Bob Snedden, Suid-Afrika se tweede Springbokkaptein (* 1867).
- 1932 – Friedrich Wilhelm Franke, Duitse organis
- 1932 – Heinrich Limbertz, Duitse politikus en parlamentslid
- 1932 – Wilhelm Ostwald, Balties-Duitse chemikus en ontvanger van die Nobelprys vir Chemie, 1909 (* 1853).
- 1933 – Arno Philippsthal, Duitse mediese dokter en eerste slagoffer van die Nazi's in Berlyn
- 1935 – Hermann Zimmermann, Duitse konstruksie-ingenieur
- 1936 – Bruno Richard Hauptmann, beweerde ontvoerder en moordenaar van Charles Lindbergh se seun
- 1936 – Armando Quezada Acharán, Chileense politikus en Ekonomiewetenskaplike
- 1940 – Josef Ponten, Duitse argitek, kunshistorikus en skrywer
- 1940 – Walter Eisfeld, Kampkommandant van die konsentrasiekampe Sachsenhausen en Neuengamme
- 1941 – Pál Teleki, Hongaarse wetenskaplike en politikus
- 1942 – Albert Siklós, Hongaarse komponis
- 1942 – Kasia von Szadurska, Duitse skilder van die Expressionisme en die Neuen Sachlichkeit
- 1943 – Conrad Veidt, Duitse filmakteur
- 1950 – Kurt Weill, Duitse komponis (* 1900).
- 1986 – Richard Manuel, Kanadese sanger en liedjieskrywer (The Band) (* 1943).
- 1988 – Milton Caniff, Amerikaanse spotprenttekenaar (* 1907).
- 1990 – Sarah Vaughn, Amerikaanse sangeres (* 1924).
- 1991 – Graham Greene, Britse skrywer (* 1904).
- 2010 – Eugène Terre'Blanche, AWB-leier word in sy slaap op sy plaas vermoor (* 1941).
Wikimedia Commons bevat media in verband met 3 April. |
|
<urn:uuid:ed93dcac-406e-4a4d-93c7-1463a6c25bbc>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/3_April
|
2019-07-19T14:06:13Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526254.26/warc/CC-MAIN-20190719140355-20190719162355-00279.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.974646
| false
|
Malibu, Kalifornië
City of Malibu | |||
Malibu se Stille Oseaan-kuslyn | |||
Ligging in Los Angeles Country | |||
Land | Verenigde State van Amerika | ||
---|---|---|---|
Deelstaat | Kalifornië | ||
County | Los Angeles County | ||
Geïnkorporeer op | 28 Maart 1991 | ||
Regering | |||
- Burgemeester | Rick Mullen | ||
Oppervlakte | |||
- Totaal | 51,354 km² (19,8 myl²) | ||
Bevolking (2010) | |||
- Totaal | 12 645 | ||
- Digtheid | 246/km² (637,1/myl²) | ||
ZIP code | 90263, 90264, 90265 | ||
Areakode(s) | 310, 424 | ||
Webwerf: malibucity.org |
Malibu [ˈmælɨbuː] (amptelik: City of Malibu) is 'n welgestelde stranddorp in die Los Angeles-distrik (Los Angeles County) van die Amerikaanse deelstaat Kalifornië met 'n bevolking van 12 645 volgens die sensus van 2010. Dit is op 28 Maart 1991 geïnkorporeer en word geadministreer as 'n stad en munisipaliteit volgens algemene reg.[1] Branderplankryers en inwoners verwys na Malibu dikwels kort as the 'Bu.
Malibu bestaan uit 'n 34 km lange landstrook langs die Suid-Kaliforniese Stille Oseaankus. Die nedersetting word verbind met 'n warm klimaat, uitgestrekte sandstrande en talle Hollywood-rolprentsterre en ander bekende persoonlikhede uit die vermaaklikheidsbedryf wat hier hul strandwonings laat bou of gekoop het.
Die grootste deel van Malibu se bevolking woon aan weerskante van die Pacific Coast Highway (amptelik Kaliforniese Staatsroete 1 of California State Route 1) wat deur die nedersetting loop. 'n Kleiner persentasie inwoners word in wonings gehuisves wat tot een myl van die strand af in nou canyons ontstaan het. Die nedersetting word daarnaas begrens deur Topanga in die ooste, die Santa Monica-berge, Agoura Hills, Calabasas en Woodland Hills in die noorde, die Stille Oseaan in die suide, en die distrik Ventura County in die weste.
Verwysings[wysig | wysig bron]
- Nota: Vir nedersettings in Kalifornië word die terme stad (city) en dorp (town) as sinonieme gebruik. Die munisipale bevoegdhede van nedersettings volgens algemene reg word deur die deelstaat se Government Code (ook California Codes genoem) bepaal.
|
<urn:uuid:cac6bd37-f43c-4a4d-91d4-9f36562438d9>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Malibu,_Kaliforni%C3%AB
|
2019-07-20T20:35:44Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526670.1/warc/CC-MAIN-20190720194009-20190720220009-00439.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999708
| false
|
Hoërskool Eben Dönges
Die Hoërskool Eben Dönges is 'n sekondêre dubbelmediumskool (91 Afrikaanse teenoor 310 Engelse leerders van gr. 10 tot 12) in Kraaifontein in die Wes-Kaap, Suid-Afrika, wat deur die regering befonds word. Die skool het in 2010 altesaam 776 leerders gehad. Dit is vernoem na die Nasionale Party-politikus dr. Eben Dönges.
Geriewe[wysig | wysig bron]
Volgens 'n 2000-opname deur die regering het die skool goeie toegang tot paaie, telekommunikasie- en rekenaargeriewe, voldoende watertoevoer, insluitende spoeltoilette.[1]. In 2006 is 15 nuwe rekenaars deur die Khanya-projek van die Wes-Kaapse Onderwysdepartement verskaf. Dit bring die totale aantal rekenaars op 75 te staan.
Verwysings[wysig | wysig bron]
- http://www.khanya.co.za/schools/khanyaschool.php?emisno=0101310229 . Besoek op 24 Oktober 2006.
- Wes-Kaapse Onderwysdepartement
|
<urn:uuid:f354d9ff-aa11-4786-965e-616f991cf31b>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Ho%C3%ABrskool_Eben_D%C3%B6nges
|
2019-07-22T04:06:28Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527474.85/warc/CC-MAIN-20190722030952-20190722052952-00039.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999683
| false
|
Sonora
Sien ander Meksikaanse deelstate | |||||
Amptelike naam: Estado Libre y Soberano de Sonora ("Vrye en onafhanklike staat van Sonora") | |||||
Land | Meksiko | ||||
Hoofstad | Hermosillo | ||||
Grootste stad | Hermosillo | ||||
Munisipaliteite | 72 | ||||
Oppervlakte | 179 355 km²[1] (2de) | ||||
Hoogste punt | 2 620 m[2] | ||||
Bevolking (2010) - Totaal - Digtheid |
2 755 258[3] (17de) 15 inw./km² (27ste) | ||||
Demoniem | Sonorense | ||||
Goewerneur | Guillermo Padrés (PAN) | ||||
MOI (2010) | 0,7669 – hoog (4de) | ||||
Tydsone - Somertyd |
CST (UTC−6) CDT (UTC−5) | ||||
Poskode | 83-85 | ||||
ISO 3166-2 | MX-SON | ||||
Amptelike webwerf | sonora.gob.mx |
VerwysingsWysig
- "Resumen" (in Spaans). Cuentame INEGI. Besoek op 24 Julie 2012.
- "Relieve" (in Spaans). Cuentame INEGI. Besoek op 24 Julie 2012.
- "Proyecciones de la población de México 2005-2050" (in Spaans). Consejo Nacional de Población. Besoek op 24 Julie 2012.
|
<urn:uuid:cd0729f8-c366-4394-b524-b3ba6810bd12>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Sonora
|
2019-07-18T09:47:51Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525587.2/warc/CC-MAIN-20190718083839-20190718105839-00143.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.798785
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Verpleging" skakel
←
Verpleging
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Verpleging
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Paaseiland
(
← skakels
wysig
)
Portaal:Inhoud/Gesondheid en fiksheid
(
← skakels
wysig
)
Portaal:Inhoudsopgawe/Oorsigte
(
← skakels
wysig
)
Portaal:Inhoudsopgawe/Oorsigte/Gesondheid en fiksheid
(
← skakels
wysig
)
Gesondheid
(
← skakels
wysig
)
E.K.M. Dido
(
← skakels
wysig
)
Cythna Letty
(
← skakels
wysig
)
Verpleegster
(aanstuurblad)
(
← skakels
wysig
)
Madagaskar
(
← skakels
wysig
)
Bespreking:Verpleging
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Verpleging
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:2550b2fc-df89-4d5b-b64d-c205118b1aea>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Verpleging
|
2019-07-18T09:25:22Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525587.2/warc/CC-MAIN-20190718083839-20190718105839-00143.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998235
| false
|
Knopstert-skeurtandhaai
Knopstert-skeurtandhaai | ||||||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Bewaringstatus | ||||||||||||||||||||||
Wetenskaplike klassifikasie | ||||||||||||||||||||||
Binomiale naam | ||||||||||||||||||||||
Odontaspis ferox (A. Risso, 1810) | ||||||||||||||||||||||
Verspreiding
Sinonieme | ||||||||||||||||||||||
Odontaspis herbsti Whitley, 1950 |
Die knopstert-skeurtandhaai (Odontaspis ferox) is 'n haai wat wêreldwyd en aan die ooskus van Suid-Afrika voorkom. Dit word 4,2 m lank en kom tot op dieptes van 420 m voor. Die tweede dorsale vin is kleiner as die voorste dorsale vin. Die haai word deur die IUBN geklassifiseer as 'n kwesbare spesie. In Engels staan die haai bekend as die Bumpytail ragged-tooth.
Sien ook[wysig | wysig bron]
- Alfabetiese lys van visse
- Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
- Lys van varswater visfamilies
- Lys van visfamilies
Bron[wysig | wysig bron]
- Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004. ISBN 1-920033-01-7
Verwysings[wysig | wysig bron]
- Pollard, D., Gordon, I., Williams, S., Flaherty, A. and Fergusson, I. K. (2003). "Odontaspis ferox". IUCN Rooilys van Bedreigde Spesies. Weergawe 2007. Internasionale Unie vir die Bewaring van die Natuur. Besoek op 25 April 2009.
|
<urn:uuid:26a5aa69-a050-45eb-b925-fe27f5df2827>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Knopstert-skeurtandhaai
|
2019-07-20T20:43:07Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526670.1/warc/CC-MAIN-20190720194009-20190720220009-00463.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.980026
| false
|
Ray Alexander Simons
Ray Alexander Simons | |
Geboortenaam | Rachel Esther Alexandrovich |
---|---|
Gebore | 12 Januarie 1913 Letland |
Oorlede | 12 September 2004 Kaapstad |
Nasionaliteit | Suid-Afrika |
Bekend vir | Aktivis, feminis en sosialis |
Politieke party | African National Congress |
Eerbewyse | Isithwalandwe-prys |
Huweliksmaat | Eli Weinberg Jack Simons |
Ray Alexander Simons (née Alexandrowich; 1913–2004) was 'n Suid-Afrikaanse aktivis, feminis en sosialis wat 'n beduidende rol in die organisering van swart vakbonde gespeel het.[1] Die ANC het die Isithwalandwe-prys in 2004 aan haar toegeken vir haar bydrae tot die vryheidstryd.[2]
Beknopte biografie[wysig | wysig bron]
Rachel Esther Alexandrovich is op 12 Januarie 1913 in Letland gebore. Sy kom op 6 November 1929 as 15-jarige Joodse vlugteling in Suid-Afrika aan. Vyf dae later sluit sy by die Kommunistiese Party aan.
In 1937 trou sy met Eli Weinberg, maar hulle skei en sy trou in 1941 met prof. Jack Simons, 'n toegewyde kommunis en dosent in Afrika Studies.
Sy was verbind tot die opheffing van vroue en was 'n medestigter van die Federasie van Suid-Afrikaanse Vroue (FEDSAW) in 1954 (saam met Helen Joseph, Lilian Ngoyi en Florence Mkhize). Sy het ook met die opstel van die Vrouemanifes, wat later in die Vryheidsmanifes opgeneem is, gehelp.
Simons word in 1952 deur die destydse regering ingeperk en wyk in 1965 na Zambië uit. In 1969 word sy en haar man (as die eerste blankes) genader om by die ANC aan te sluit. Sy het opleiding by Umkhonto we Sizwe, 'n deel van die ANC se militêre vleuel, in hulle vrouebataljon ontvang. Die omvang van haar betrokkenheid in die gewapende stryd is egter onbekend. In 1990 word sy en haar man die eerste politieke uitgewekenes om na Suid-Afrika terug te keer.
Sy was 'n medeskrywer aan die boek, Class and Colour in South Africa: 1850–1950,[3] 'n ontleding van hoe klas en ras Suid-Afrika se politieke en maatskaplike landskap gevorm het.
Simons is op 12 September 2004, op 91-jarige ouderdom, oorlede.[4]
|
<urn:uuid:c364f71c-c197-48ce-a4cc-53458f394d7c>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Ray_Alexander_Simons
|
2019-07-20T20:14:21Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526670.1/warc/CC-MAIN-20190720194009-20190720220009-00463.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999971
| false
|
Kategorie:Woorde in Afrikaans volgens afkoms
Jump to navigation
Jump to search
Subkategorieë
Hierdie kategorie bevat die volgende 7 subkategorië, uit 'n totaal van 7.
Hierdie kategorie bevat die volgende 7 subkategorië, uit 'n totaal van 7.
|
<urn:uuid:5f624e60-b454-4ef9-9542-ec659adf5049>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wiktionary.org/wiki/Kategorie:Woorde_in_Afrikaans_volgens_afkoms
|
2019-07-23T09:57:34Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195529175.83/warc/CC-MAIN-20190723085031-20190723111031-00223.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.99249
| false
|
Baray
’n Baray is ’n soort reservoir wat ’n algemene element in die argitektuur van die Khmer-ryk van Suidoos-Asië was. Die grootstes hiervan is die Oos- en Wes-Baray in die Angkor-gebied. Albei is reghoekig, loop van oos na wes en is sowat 71⁄2 x 2 km groot. Historici verskil oor die betekenis en funksie van die barays. Sommige meen dit het bloot ’n spirituele doel gehad en het die See van die Skepping in Hindoeïsme verteenwoordig, terwyl ander glo dit was vir die besproeiing van landerye. Dit kon ook ’n kombinasie hiervan gewees het, of dalk het dit ’n ander doel gedien.
Die bou van barays kon gespruit het uit die bou van groot reservoirs in Oos-Indië.
Wes-Baray[wysig | wysig bron]
Die Wes-Baray (Khmer: បារាយណ៍ខាងលិច) of Baray Teuk Thla (Helderwater-Baray, បារាយណ៍ទឹកថ្លា) is net wes van die stad Angkor Thom geleë en is op sowat 7,8 x 2,1 km die grootste Baray in Angkor en een van die grootste handgeboude reservoirs in die wêreld.[1] Dit bevat tans 53 miljoen m3 water.[1][2] Die water word gehou binne hoë dyke,[1] met die Wes-Mebon-tempel in die middel op ’n kunsmatige eiland.
Dit lyk of ’n paar plekke by die konstruksie aansluit en of die oostelike dyk grootliks ’n vroeëre deel van ’n muur was wat die hoofstad van koning Yasovarman omsluit het. Op ander plekke is vroeë nedersettings oorstroom. Die water van die suidelike dyk bedek byvoorbeeld gedeeltelik ’n piramide. En die westelike bodem lyk of dit voorheen bewoon was – argeoloë het dele van mure, trappe en potskerwe daar ontdek. ’n Stele met ’n inskripsie uit die jaar 713 is verdere bewys daarvan: Dit beskryf ryslande wat aan ’n koningin Jayadevi opgedra is.
Vandag word die water gebruik vir die besproeiing van landerye in die suide. Daar is heeljaar water in die westelike deel, terwyl water in die reënseisoen oorspoel na die oostelike deel. Dit is tans ’n gewilde plek vir swem en bootvaarte.
Oos-Baray[wysig | wysig bron]
Die Oos-Baray (បារាយណ៍ខាងកើត) of Yashodharatataka lê oos van Angkor Thom en is vandag droog. Dit is in die jaar 900 gebou tydens die bewind van koning Yasovarman.[5]:113,116 Dit is die tweede grootste baray in Angkor en is gevoed deur water van die Siem Reap-rivier.[1] Dit is sowat 7,5 x 1,8 km groot en kon 50 miljoen m3 water hou. Klippe met inskripsies oor die bou van die baray is op al vier hoeke gevind.[3]:65
Boere plant deesdae gewasse op die droë bodem. Die buitelyne kan egter steeds op satellietfoto's gesien word. In die middel van die baray is die Oos-Mebon-tempel, wat op ’n kunsmatige eiland gebou is toe die baray nog water bevat het.
Verwysings[wysig | wysig bron]
- "Angkor Revealed: 1,000 Years Old, But Still the Largest Reservoir on Earth". Smithsonian Channel. Besoek op 21 Julie 2018.
- (24 Januarie 2012) “Paleoenvironmental history of the West Baray, Angkor (Cambodia)”. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America 109 (4). doi:10.1073/pnas.1111282109. Besoek op 23 Julie 2018.
- Higham, C., 2001, The Civilization of Angkor, London: Weidenfeld & Nicolson, ISBN 9781842125847
- Higham, C., 2014, Early Mainland Southeast Asia, Bangkok: River Books Co., Ltd., ISBN 9786167339443
- Coedès, George (1968). Walter F. Vella, red. The Indianized States of Southeast Asia. trans.Susan Brown Cowing. University of Hawaii Press. ISBN 978-0-8248-0368-1.
Ekstra bronne[wysig | wysig bron]
- Rooney, Dawn. Angkor. 4de uitg. Airphoto International Ltd. 2002.
- Laur, Jean. Angkor: An Illustrated Guide to the Monuments. Flammarion 2002
- Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
|
<urn:uuid:7c139cd7-b5fc-421d-8ace-c0318b8cfb6d>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Baray
|
2019-07-15T22:37:47Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524254.28/warc/CC-MAIN-20190715215144-20190716001144-00407.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999824
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Thomas Ochse Honiball" skakel
←
Thomas Ochse Honiball
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Thomas Ochse Honiball
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
1990
(
← skakels
wysig
)
1905
(
← skakels
wysig
)
22 Februarie
(
← skakels
wysig
)
7 Desember
(
← skakels
wysig
)
Wikipedia:Uitgesoekte herdenkings/Februarie
(
← skakels
wysig
)
Cradock
(
← skakels
wysig
)
Bespreking:Thomas Ochse Honiball
(
← skakels
wysig
)
Wikipedia:Uitgesoekte herdenkings/22 Februarie
(
← skakels
wysig
)
Lys van bekende Suid-Afrikaners
(
← skakels
wysig
)
Hoërskool Nassau
(
← skakels
wysig
)
Laerskool Groote Schuur
(
← skakels
wysig
)
Groep Twee
(
← skakels
wysig
)
Paul Roos Gimnasium
(
← skakels
wysig
)
Gebruiker:Legobot/Wikidata/General
(
← skakels
wysig
)
François Verster
(
← skakels
wysig
)
Daniël Cornelis Boonzaier
(
← skakels
wysig
)
Rekenaarondersteunde taalonderrig (ROTO)
(
← skakels
wysig
)
T.O. Honiball
(aanstuurblad)
(
← skakels
wysig
)
Strokiesverhaal
(
← skakels
wysig
)
Bespreking:Thomas Ochse Honiball
(
← skakels
wysig
)
Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Thomas_Ochse_Honiball
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:1cf774e4-9766-4e1d-93bc-f5763c6d773b>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Thomas_Ochse_Honiball
|
2019-07-15T22:31:33Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524254.28/warc/CC-MAIN-20190715215144-20190716001144-00407.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.997581
| false
|
Bluff
Jump to navigation
Jump to search
Bluff | |
Bluff soos gesien vanaf Greens Walk, Durban | |
Bluff se ligging in KwaZulu-Natal
Koördinate: Koördinate: | |
Land | Suid-Afrika |
---|---|
Provinsie | KwaZulu-Natal |
Munisipaliteit | eThekwini |
Hoofplek | Durban |
Oppervlak[1] | |
- Voorstad | 21,68 km² (8,4 vk m) |
Bevolking (2011)[1] | |
- Voorstad | 68 124 |
- Digtheid | 3 142/km² (8 137,7/myl2) |
Rasverdeling (2011)[1] | |
• Blank | 17,1% |
• Indiër/Asiër | 30,1% |
• Kleurling | 36,6% |
• Swart | 15,6% |
• Ander | 0,6% |
Taal (2011)[1] | |
• Engels | 79,8% |
• Zoeloe | 8,1% |
• Afrikaans | 7,2% |
• Xhosa | 1,7% |
• Ander | 3,3% |
Poskode (strate) | 4052 |
Poskode (posbusse) | 4036 |
Bluff is 'n voorstad van Durban wat 8 km vanaf die ingang na die hawe strek en geskei word van die Punt deur die kanaal wat die ingang van die hawe vorm. In Zoeloe staan dit bekend as isiBululanga of esiBubulungu, wat "lang, ronde rif" beteken.
Bron[wysig | wysig bron]
- ( Raper, Peter Edmund. 2004. New Dictionary of South African Place Names. Johannesburg & Cape Town: Jonathan Ball Publishers. )
Verwysings[wysig | wysig bron]
- "Subplek Bluff". Sensus 2011.
|
<urn:uuid:cbd2a9be-b6e1-4928-8fff-560b9da5c29d>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Bluff
|
2019-07-18T09:27:39Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525587.2/warc/CC-MAIN-20190718083839-20190718105839-00167.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.905825
| false
|
mikilduþs
Vanuit Wiktionary, die vrye woordeboek.
Jump to navigation
Jump to search
Goties (got)
☞
𐌼𐌹𐌺𐌹𐌻𐌳𐌿𐌸𐍃
Ontsluit van "
https://af.wiktionary.org/w/index.php?title=mikilduþs&oldid=192184
"
Kategorie
:
Woorde in Goties
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Onlangse wysigings
Lukrake woord
Lukrake Afr. woord
Woord begin met...
Kategorieë
Inligting
Geselshoekie
Huidige gebeure
Hulp
Skenkings
Druk/eksporteer
Skep boek
Laai af as PDF
Drukbare weergawe
Gereedskap
Skakels hierheen
Verwante veranderings
Laai lêer
Spesiale bladsye
Permanente skakel
Bladinligting
Haal dié blad aan
Ander tale
English
Die bladsy is laas op 17 Februarie 2018 om 08:15 bygewerk.
Die teks is beskikbaar onder die lisensie
Creative Commons Erkenning-Insgelyks Deel
. Aanvullende voorwaardes kan moontlik ook van toepassing wees. Sien die
Algemene Voorwaardes
vir meer inligting.
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wiktionary
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:b1bf7fc0-cad6-44f4-80e7-cfb044700ea6>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wiktionary.org/wiki/mikildu%C3%BEs
|
2019-07-18T09:52:00Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525587.2/warc/CC-MAIN-20190718083839-20190718105839-00167.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999383
| false
|
Joost van der Westhuizen
Joost Heystek van der Westhuizen (20 Februarie 1971– 6 Februarie 2017) was 'n voormalige Springbokrugbyspeler wat vir die Blou Bulle in die Curriebeker en in Super 14 gespeel het. Hy het op skrumskakel vir die Blou Bulle uitgedraf en het die Springbokke van 1993 tot 2003 in 89 toetse verteenwoordig. Hy was Suid-Afrika se agt-en-veertigste Springbokkaptein.
Joost van der Westhuizen in 2014 | |||||
Volle naam | Joost Heystek van der Westhuizen | ||||
---|---|---|---|---|---|
Geboortedatum | 20 Februarie 1971 | ||||
Geboorteplek | Pretoria, Suid-Afrika | ||||
Sterftedatum | 6 Februarie 2017 (op 45) | ||||
Sterfteplek | Fourways, Johannesburg | ||||
Lengte | 1,88 m | ||||
Gewig | 88 kg | ||||
Skool | Hoërskool FH Odendaal | ||||
Universiteit | Universiteit van Pretoria | ||||
Vername familie | 2 broers, Pieter en Gustav | ||||
Beroep | Sakeman | ||||
Rugbyloopbaan | |||||
Loopbaan as speler | |||||
Posisie(s) | Skrumskakel | ||||
Springbokno. | 593 | ||||
Professionele / senior klubs | |||||
Jare | Klub / span | Weds | (pte) | ||
Tukkies | |||||
Provinsiale- / Staatspanne | |||||
Jare | Klub / span | Weds | (pte) | ||
1993–2003 | Blou Bulle | ||||
Superrugby | |||||
Jare | Klub / span | Weds | (pte) | ||
1996–2003 | Bulls | 71 | (61) | ||
korrek soos op 15 September 2012. | |||||
Nasionale span(ne) | |||||
Jare | Land | Weds | (pte) | ||
1993–2003 | Suid-Afrika | 89 | (190) | ||
korrek soos op 15 September 2012. |
Inhoud
LewensloopWysig
Van der Westhuizen is op 20 Februarie 1971 in Pretoria gebore. Hy was een van die drie seuns van Gustav en Mariana van der Westhuizen. Die oudste broer is Pieter (gebore 18 Oktober 1969) en die jongste Gustav (5 Mei 1978). Nadat hy sy skoolloopbaan aan die Hoërskool FH Odendaal in sy geboortestad voltooi het waartydens hy in sy st. 9-jaar as lid van Noord-Transvaal se span aan die Cravenrugbyweek deelgeneem het, het hy vir 'n B.Comm aan die Universiteit van Pretoria ingeskryf en dit in 1992 behaal.
Sy eerste huwelik was in Desember 1995 op sy kleinhoewe naby die Roodeplaatdam met Marléne Terblanche. Ná 'n kinderlose huwelik van sewe jaar, is hulle in 2002 geskei. Sy het in 2011 hertrou en woon saam met haar man, die sakeman Japie Duvenhage, en twee kinders Janie en Daniël, steeds op dié hoewe. In Desember van dieselfde jaar, nadat hulle op 28 April in Kaapstad verloof is, trou hy met Amor Vittone, 'n sangeres en aanbieder van die regstreekse Lotto-trekkings op televisie. Hulle het 'n seun, Jordan (gebore Januarie 2004), en 'n dogter, Kylie (gebore op 7 Maart 2006), gehad.
Op 11 Februarie 2009 het 'n onbekende man die destydse skindertydskrif Heat gebel oor 'n beweerde seksvideo waarin Van der Westhuizen verskyn. Voor Heat 'n artikel daaroor kon plaas, maak Rapport die nuus van die video op Sondag 15 Februarie bekend. Eers in November daardie jaar, toe sy biografie, Spieëlbeeld, verskyn, erken Van der Westhuizen dit was hy in die video. Nadat Vittone eers onderneem het om by hom te staan, het hul huwelik verbrokkel, hoewel hulle nooit geskei is nie.
Op Vrydag 13 Mei 2011 het dit bekend geword dat motorneuronsiekte by Van der Westhuizen gediagnoseer is.[2] Hy en sy vervreemde vrou het in Oktober 2012 die strydbyl begrawe, maar hy het tot sy dood in 'n ander huis as sy op die landgoed Dainfern gewoon.
Nadat hy die naweek in die intensiewe eenheid van die Fourways Life-hospitaal spandeer het, is hy op Maandag 6 Februarie 2017 om 13:30 by sy huis in Johannesburg, presies twee weke voor sy 46ste verjaardag, oorlede.[3]
RugbyloopbaanWysig
Van der Westhuizen het sy internasionale debuut op 6 November 1993 teen Argentinië in Buenos Aires gemaak. Die Springbokke het die wedstryd 29-26 gewen, met Joost wat die eerste van sy rekord 38 drieë gedruk het.
In 1995 was hy 'n belangrike lid van Suid-Afrika se Rugbywêreldbeker-wenspan. Hy het 'n integrale rol in die Bokke se oorwinning teen die All Blacks in die eindstryd gespeel, wat hulle 15-12 gewen het. Dit was ook die eerste keer wat hy teen die All Blacks gespeel het.
In 1998 was hy deel van die Bokspan wat die Drienasiereeks gewen het. Hy wen ook sy eerste Curriebeker-trofee in dieselfde jaar teen die Westelike Provinsie op Loftus Versfeld. Tydens hierdie eindstryd het sy gesê:
In 2003 neem hy aan sy derde wêreldbekertoernooi deel. Suid-Afrika is egter reeds in die kwarteindstryd uitgeskakel. Die oefenkamp voor die toernooi het as Kamp Staaldraad bekend gestaan. Die kamp word omstrede nadat videomateriaal uitlek waarin spelers sonder klere aan spanbou-aktiwiteite deelneem. Van der Westhuizen het egter geen fout daarmee gevind nie en het gesê dat die reaksie daarop oordrewe was.
Tot in 2003, toe hy sy stewels opgehang het, was hy die grootste driedrukker in Springboktoetse, met 38 drieë. Die rekord kon eers in 2012 deur Bryan Habana verbeter word.[4] Hy was ’n legende by die Blou Bulle en Bulls in die elf jaar wat hy vir hulle gespeel het.
Van der Westhuizen is in 2007 by World Rugby se Internasionale Rugbyroemsaal ingehuldig. Hy is ook in 2015 by die Suid-Afrikaanse Heldesaal vir Sport (SASHoF) ingehuldig.[1]
SiekteWysig
Amiotrofiese laterale sklerose, 'n aggressiewe vorm van motorneuronsiekte (MNS), is in April 2011 by Van der Westhuizen gediagnoseer. Die diagnose is deur dr. Erik Pioro, een van Amerika se voorste neuroloë, ná toetse in die VSA bevestig. Volgens doktors het hy 'n 80%-kans gehad om tussen twee en vyf jaar te leef en 'n 20%-kans om langer as dit te leef.[5][6] Die voorspelling blyk na die tyd in die kol te wees. Sy gesondheid het kort na sy diagnose begin agteruitgaan. Hy was teen die einde in ’n rolstoel en sy spraak was erg aangetas.
VerwysingsWysig
- Joost van der Westhuizen oorlede, Maroela Media, 6 Februarie 2016
- Doctor confirms Joost's fears, 27 Julie 2011
- "BREAKING: Joost van der Westhuizen has died". Time live. Times Media Group. Besoek op 6 Februarie 2017.
- Joost verloor sy stryd, Nuus24, 6 Februarie 2017
- Ek sit nie in 'n hoek – Joost, Nuus24, 31 Julie 2011.
- Suttell, Scott (28 Julie 2011). "Bad news, delivered from Cleveland". Crain's Cleveland Business. Besoek op 31 Julie 2011.
Eksterne skakelsWysig
- Joost van der Westhuizen by www.genslin.us/bokke
- http://www.whoswhosa.co.za/Pages/profilefull.aspx?IndID=4396
- Springbok Rugby Hall of Fame
Voorafgegaan deur Rassie Erasmus |
Springbokkaptein 1999-2003 |
Opgevolg deur André Vos |
|
<urn:uuid:f69aa3f5-be3d-40ae-bffd-99b6f747a68c>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Joost_van_der_Westhuizen
|
2019-07-19T15:14:57Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526254.26/warc/CC-MAIN-20190719140355-20190719162355-00327.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999964
| false
|
Boekbronne
Jump to navigation
Jump to search
Biblioteke
Suid-Afrika:
- Soek die boek in die Nasionale Biblioteek van Suid-Afrika se katalogus
- Soek die boek in die SEALS Konsortium se biblioteek
- Soek die boek in die Universiteit van Suid-Afrika se biblioteek
- Soek die boek in die Universiteit van die Witwatersrand se biblioteek
- Soek die boek in die Kaapse Hoër Onderwys Konsortium se biblioteek
Wêreldwyd:
- Soek die boek deur WorldCat in jou plaaslike biblioteek se katalogus
Boekwinkels
Suid-Afrika:
Ander lande:
|
<urn:uuid:cf981fa7-56cc-40ab-9a6e-0a98d78d6b79>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Boekbronne/3319112333
|
2019-07-20T20:56:38Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526670.1/warc/CC-MAIN-20190720194009-20190720220009-00487.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999935
| false
|
On-line version ISSN 2305-0853
Print version ISSN 1018-6441
In Skriflig (Online) vol.47 n.1 Pretoria Jan. 2013
ORIGINAL RESEARCH
Neutral or secularistic, humanistic and paganistic: The alternative religion of the West?
Pieter Verster
Faculty of Theology, University of the Free State, South Africa
OPSOMMING
Die soeke na neutraliteit in die wetenskapsbeoefening van die Weste het daartoe gelei dat 'n alternatiewe godsdiens na vore gekom het. Hierdie godsdiens is sekularisties, humanisties en paganisties. Die Christelike grondslae is verruil vir uitgangspunte wat die Christelike boodskap ondergrawe. Is daar 'n Christelike antwoord op die problematiek van die alternatiewe godsdiens wat in die Weste na vore kom? Die Christelike boodskap behoort 'n volledige en omvattende saak te wees. Wetenskap wat vanuit 'n Christelike geloofsperspektief beoefen word, behoort daarom onder andere die volgende aspekte te vertoon: 'n Verruimende perspektief van die erkenning van God, waarin die vryheid in Christus die ware vryheid tot die lewe is; ook medemenslikheid in die wetenskapsbeoefening vanuit die perspektief dat God die Een is wat in Jesus Christus die ware lewe gee. 'n Eskatologiese perspektief moet ook nie ontbreek nie. Die reformatoriese vernuwing van die samelewing en veral die wetenskap vereis die erkenning van Jesus Christus se lewensomvattende invloed en heerskappy. Hierdie apekte sal in die artikel bespreek word.
ABSTRACT
In search for neutrality in the scientific endeavour in the West an alternative religion was established. This religion is secularistic, humanistic and paganistic. Christian views in science and society were changed for views that in reality reject the Christian gospel. Is there a Christian reply to the deep problems of the alternative religion which presents itself in the West? The Christian message must be in total and encompassing. Science which is practiced from the perspective of faith should therefore, among others, have the following aspects: A broad perspective in acknowledging God in whom the freedom in Christ is the true freedom for life; and also a respect for humanity in the practice of science from the perspective that God is the One who in Jesus Christ gives true life. There must also be an eschatological perspective. Reformational renewal of the community and especially in science requires the acknowledgement of Jesus Christ's life-changing influence and rule. These aspects will receive attention in the article.
Inleiding
Die westerse beskawing is in sekere opsigte op die Christelike boodskap gebou. Sedert die invloed van die Christelike evangelie wat deur die apostel Paulus verkondig is en in westerse lande deur die uitbreiding van hierdie evangelie beslag gekry het, is die Christelike grondslag van die westerse samelewing as belangrik beskou. Dit is duidelik dat die veelkleurigheid van die Christelike boodskap nie eenduidig is nie en dat verskeie elemente daarvan op verskillende en uiteenlopende wyse 'n neerslag in die westerse samelewing gevind het. Christelike oortuigings het dus ook wel in die westerse beskawing 'n neerslag gevind. Daar was tye van eb en vloed en insigte is somstyds bybels begrond en dan weer misken. Dat daar wel bepaalde Christelike invloed was, kan nie ontken word nie. Hierdie grondslag is egter nie sonder probleme so aanvaar nie en verskillende aspekte het deur die jare hierdie invloed weggekalwe of geminimaliseer. Die aanvanklike optimisme van 'n Christelike bestel na die Konstantynse oorname, het plek gemaak vir 'n diepe pessimisme van die kerklike bestel in die Middeleeue, wat deur die Rooms-Katolisisme beheers is. Met die Reformasie het daar 'n nuwe verwagting gekom wat die beklemtoning van die Christelike grondslag van die samelewing weer op die voorgrond geplaas het. Die optimisme van die groot sendingeeu het tot ongeveer 1910 geheers en voortgeduur ook gedurende die sendingkonferensie te Edinburgh. Hier is die westerse samelewing as 'n herout van die Christelike boodskap beskou. Hierdie optimisme het egter gedurende en na die Eerste en Tweede Wereldoorloe vir diepe pessimisme plek gemaak. Ten spyte van hierdie agtergrond is dit nog steeds duidelik dat die Christelike grondslag van die westerse samelewing en die Christelike invloed daarop nie onderskat kan word nie.
Christelike beginsels soos die klem op die erkenning van God in Jesus Christus, die opgestane Here, respek vir God, naasteliefde, medemenslikheid, geregtigheid en gelykheid voor die reg het 'n diepgaande invloed op die westerse samelewing gehad. Daar kan verwys word na die demokratiese regeerstelsel, die ontwikkeling van 'n vrye regbank en die erkenning van die waarde van die mens asook die erkenning van God. In die sestigerjare van die vorige eeu het daar egter 'n verskuiwing plaasgevind vanaf 'n oortuiging dat die westerse samelewing op die Christelike boodskap gegrondves is, tot die opkoms van die Sekularisme. In Wes-Europa het kerke leeggeloop en het die bevraagtekening van die Christelike evangelie al hoe sterker na vore getree. Uit verskeie oorde was daar vrae oor die begronding van die westerse samelewing op die Christelike boodskap. Die erkenning dat die Woord van God die beginsels vir die lewe gee waaraan almal gebonde is en dat vryheid in God gevind moet word, is in baie opsigte deur die westerse soeke na 'n nuwe wetenskapsideaal en 'n totale vryheidsideaal agtergelaat. Daar is opnuut na die betekenis van verskillende aspekte van die samelewing gevra.
Wetenskapsbeoefening
Die soeke na neutraliteit in die wetenskapsbeskouing is sedert die Aufklarung sterk beklemtoon. Alhoewel dit baie duidelik was dat hierdie neutraliteit nie deurgaans moontlik is nie, word dit steeds in verskillende gebiede nagejaag en as voorbeeld voorgehou. Die modernistiese uitgangspunt bevestig dat die outonome mens wel deur rasionaliteit neutrale wetenskap kan beoefen. Die neutrale beginsel moet as die grondslag van die wetenskapsbeoefening beskou word. Hierdie uitgangspunt beklemtoon dit dat die filosofiese en religieuse uitgangspunte as 't ware opgeskort moet word om suiwer wetenskap te beoefen. Die mens agter die wetenskap moet neutraal wees. Die opskorting van die eie uitgangspunte sal hiervolgens tot algemeen-geldende gevolgtrekkings lei. Omdat dit ook vanuit hierdie standpunt nie seker is of God bestaan nie, is die opskorting en die verskuiwing van God uit die openbare sfeer nodig. Hiervolgens sal suiwer wetenskap dus nie terselfdertyd diepgaande Christelik kan wees nie.
In sommige kringe word neutraliteit in wetenskapsbeoefening opnuut nagejaag. Vir die voorstanders van hierdie posisie is die uitgangspunt dat God by die wetenskapsbeoefening betrek kan word, hoogs onaanvaarbaar. Die uitgangspunt is daarom om die wetenskap vanuit 'n standpunt te beoefen wat radikaal van enige beïnvloeding vry is. Dat dit as onhaalbaar bewys is, word nie aanvaar nie. Dawkins (2006:137 e.v., 188-189) se beskouings is in hierdie verband belangrik. Van God moet heeltemal afskeid geneem word. Suiwer wetenskap staan op sy eie voete en moet volgens Dawkins nie deur enige geloof in God vertroebel word nie. Die wetenskap het 'n eie unieke grondslag en mag nie deur die geloof in God bepaal word nie. Dawkins (2006:189) kom dus tot die slotsom dat '... the factual premise of religion - the God hypothesis - is untenable. God almost certainly does not exist.'
Dooyeweerd (2012) het aangetoon dat die grondmotiewe van die denke beduidend inwerk op die belissings wat in die uitwerk van die oortuigings geneem word. In hierdie verband het hy die ideale paar van die wetenskapsideaal en die vryheidsideaal van die westerse samelewing gepostuleeer. Dooyweerd (2012) skryf:
Unquestionably, the freedom motive was humanism's deeper driving force. This motive embodied itself in the modern ideal of the personality, the cult of the human person understood as an end in itself. Freed from all faith in given authority, human personality attempted to establish the law for itself in complete autonomy and according to its own rational standards. The new view of nature itself was rooted in the freedom motive. It was not inspired by the Greek motive of form and matter. It also withdrew itself from both the groundmotive of divine revelation, that of creation, fall and redemption through Jesus Christ, and the Roman Catholic groundmotive of nature and grace (supra-nature). Modern humanity saw 'nature' as unrelated to and uninfluenced by 'supranatural' powers; 'nature' was conceived of as reality within space and time to be completely controlled by natural science and technology. It was believed that human freedom would achieve its highest expression in its mastery over nature. It was this belief that called forth the classical humanistic science ideal, which declared that the natural-scientific method could analyze and reconstruct reality as a completely determined and closed chain of cause and effect. This assumption was the basis of the classical humanistic motive of nature. (bl. 170)
In die ontwikkeling van hierdie oortuigings het die Weste egter juis die plek van God begin bevraagteken. Die vraag wat nou gevra word, is of God werklik nog 'n plek in die samelewing het. Indien die Christelike ideaal agtergelaat word en indien daar in die westerse samelewing na 'n ander ideaal gestrewe word, is die vraag of daar nie inderdaad 'n verskuiwing na 'n alternatiewe godsdiens plaasgevind het nie. In sodanige alternatiewe godsdiens speel die gode en/of beginsels wel 'n rol, maar nie die God van die Bybel nie. Daar moet dus gevra word na die godsdiens en grondslag van die westerse samelewing. Die vraag is verder ook hoe dit die samelewing in die algemeen bei'nvloed en wat die invloed daarvan is wanneer hierdie nuwe godsdiens van toepassing gemaak word op die wyse waarop mense daarmee omgaan ten opsigte van hulle totale lewensvisie. Die kern wat hanteer sal word, is die vraag op watter wyse die drie-enige God in 'n totale lewensvisie erken sal moet word.
Die opkoms van 'n alternatiewe godsdiens
Die Sekularisme, die Humanisme en die Paganisme is merkers wat die verskuiwing kan aanstip wat in die westerse samelewing plaasgevind het. Die Sekularisme dui op 'n lewensingesteldheid waarin daar vir God nie plek is nie. Die Humanisme dui daarop dat die mens die sentrale persoon in hierdie verandering is en die Paganisme dui op 'n alternatiewe soort godsdiens waarin daar weinig plek vir die God van die Bybel is.
Die Sekularisme
Wat die Sekularisme betref, is dit duidelik dat dit 'n radikale invloed op die Europese samelewing gehad het. Waar die kerke voor die Tweede Wereldoorlog nog vol was en selfs ook na die oorlog heelwat lidmate gehad het, was daar 'n groeiende groep lidmate wat van die kerk af wegbeweeg het. Hulle het juis van die kerk afskeid geneem omdat hulle van mening was dat God eintlik nie meer in die situasie waarin hulle verkeer, iets te se het nie. God is uit die samelewing en die openbare lewe weggeskuif. In die Middeleeue was God nog sentraal in die hele gemeenskap - dit was gekenmerk deur die kerktoring wat uitgestyg en bo die hele dorp uitgetroon het. Na die Tweede Wêreldoorlog het hierdie gedagte dat God werklik nog iets vir die gemeenskap te sê het, van al hoe minder belang geword. Smith (2010:7) bevraagteken die standpunt dat die afname in kerkbywoning en die betrokkenheid by geestelike sake daarop dui dat afskeid geneem is van die Christelike oortuigings in die Weste. Hy is van mening dat Sekularisme in die Weste nie beteken dat die geloof in Christus verloên word en dat God nie meer van belang geag word nie. Die vier argumente wat hy aanvoer, is dat die Christendom nog altyd meervoudig was en sy vorm deur die eeue baie aangepas en verander het. Tweedens het die middeleeuse Christendom en die huidige vorms van die Christendom meer ooreenkomste as verskille. Met die Verligting (Aufklärung) het derdens die breuk tussen die Christelike dogma en die Christelike etiek gekom. Die etiek wat oorgebly het, is op 'n Christelike wyse beoefen. Laastens was die Victoriaanse tydperk 'n unieke, maar geensins normale tydperk vir die kerk nie. Verskeie argumente kan egter teen Smith se standpunt ingebring word. Om bloot op 'n sensusvorm aan te dui dat jy Christen is, maar om dan die metafisiese in jou lewe te misken, beteken nie dat Sekularisme nie diepgaande deel van jou lewe is nie. Verskillende vorms van die Christendom het altyd die radikale erkenning van God as uitgangspunt gehad: die middeleeuse mens het erken dat God die totale beheerser van alle lewensvorme is; die breuk tussen dogma en etiek is veel dieper as wat Smith erken en in gemeenskappe in Afrika en die Ooste is daar tans nog 'n erkenning van God wat nie in die sekulêre Weste voorkom nie.
Degenaar (1967:73) wys daarop dat die woord sekularisasie hoofsaaklik gebruik word om die proses aan te dui waarin wegbeweeg word van 'n religieuse en metafisiese wêreld na 'n toestand van groter selfstandigheid vir mense en die verstaan van hulleself en die wêreld. Degenaar toon verder aan dat hierdie 'n omvattende proses is wat beskryf kan word as die proses van vrymaking. Hierdie vrymaking speel sigself in die natuurwetenskappe af en daardeur verval die Godsbegrip in die wêreld. Degenaar (1967:73) argumenteer dat die Filosofie ook die proses van bevryding ken, deurdat die metafisies-gebonde denke sigself al hoe meer beperk tot denke wat binne die Eksistensialisme, die Fenomenologie en die analitiese filosofie onderskeidelik tydsgebonde, fenomeengebonde, taalgebonde en verifieerbaar is.
Van der Walt (1984) dui aan dat 'n bepaalde definisie van Sekularisme inderdaad beteken dat die mens God totaal uit sy gesigsveld uitskakel:
Sekularisme, uit die ateistiese denkbeeld van drie eeue gebore, is 'n subjektivistiese, relativistiese en utilitaristiese lewensvisie -asook die resultaat of toestand as gevolg daarvan - waarvolgens die sogenaamde mondige, vrye, selfstandige mens weens die besondere magte waaroor hy vandag sou beskik, die plek van die syns insiens oorbodig geworde God ingeneem het, sodat hy nou alleen uit, deur en tot hierdie in sigself geslote wêreld kan lewe. (bl 48)
Die gesekulariseerde gemeenskap wil God nie as die Skepper, Onderhouer en Beskermer van die werklikheid erken nie. Die mens se wetenskaplike oortuigings is genoegsaam om antwoorde te bied en daarom wil die mens self na verskillende antwoorde soek. God self moet eenkant toe geskuif word asook sy invloed op die wetenskap en op die mens se ontwikkeling. Die mens moet uiteindelik self probeer om met 'n antwoord vir elke unieke situasie vorendag te kom. Die Sekularisme het in die modernisme 'n bepaalde hoogtepunt bereik. Taylor (2007) skryf:
The notion of secularity I'm using here is radical, because it stands not only in contrast with a divine foundation for society, but with any idea of society as constituted in something which transcends contemporary common action. (bl. 192)
Geen vrae moet van buite aan die werklikheid gestel word nie. Slegs immanente vrae kan beantwoord word. Enige poging om in vakgebiede soos die Psigologie, die Regte of die Ekonomie na God te verwys, word afgewys. Die klassieke voorbeeld van hierdie beskouing is Dawkins (2006:31 e.v.) se aanval op die religie waarop McGrath en McGrath (2007:51) antwoord dat die Sekularisme self met hulle eie vooronderstellings nie van fundamentalistiese argumentasie loskom nie. God self het nie 'n invloed op hierdie terreine nie, is beweer, en die betrokkenheid van God het uiteindelik bloot 'n lastigheid geword wat weggewys word. Bush (1984) verduidelik dit soos volg:
Thus to be secular is to be given to the concerns of the present age, to lack a transcendent perception of reality, to belong to the present world as distinguished from the spiritual or eternal reality of God. Secular humanism is then the practice and advocacy of nontheistic humanism by legislators, judges, scientists, educators, writers, and entertainers. This powerful force of ideas is encountered virtually everywhere today. (bl. 6)
In die sogenaamde God-is-doodteologie is eweneens beweer dat die mens self los van God na antwoorde moet soek. 'n Bekende voorbeeld is dat persone wat in 'n vliegtuig klim baie eerder hulle vertroue in die loods moet stel as in God self wat sogenaamd beheer oor die vliegtuig sou uitoefen. Ook wat die landbou en ontwikkeling betref, is baie duidelik gestel dat mense nie van God afhanklik moet leef nie, maar hulle eie vermoens asook die wyse waarop hulle by hierdie werklikheid betrokke is, moet gebruik om antwoorde te suggereer.
Met die opkoms van die Postmodernisme het die Sekularisme nuwe betekenis verkry. Relativering is nou die nuwe uitgangspunt. Alle aspekte van die samelewing moet vanuit die relatiwiteit van alles bedink word. Die meesterverhale (grand narratives) word prysgegee en nuwe beginsels word neergele. Dit is veral die meesterverhaal van die Christelike oortuiging wat bevraagteken word. Sake soos die meesterverhaal van 'Skepping, sondeval en verlossing' word as agterhaal beskou. Janse van Rensburg (2000:8, 9) toon aan hoedat die sentrale oortuigings van die miskenning van meesterverhale, die ontkenning van absolute waarhede en die uitgangspunt dat waarheid slegs in sekere kontekste waar kan wees, tot die ineenstorting van eenheid lei: 'The collapse of unity therefore stands for the postmodern rejection of a system of universally applicable truths and principles.' Lyotard, volgens Janse van Rensburg (2000:27), bevraagteken byvoorbeeld die bestaan van God juis omdat dit 'n onwrikbare waarheid sou vasle. Mag moet ook afgebreek word en alhoewel die Christelike liefde positief beoordeel sou kon word, word mag die beginsel waarmee die Christendom sy aansprake bevestig en daarom is dit verwerplik. Dit was egter veral Derrida (2002) wat volgens Anidjar (2002) die begrip van die Abrahamitiese in die geloof beoordeel en aandui dat dit alle geloofsoortuigings bevraagteken:
The Abrahamic, in Derrida, is a silent, forgotten hyphen that constitutes the secret holding of links beween the personal and the political, between the political and the theological, whose porous boundaries are constantly violated. It inserts itself enigmatically and persistently in an unwritten and unreadable history ... 'Religion', as the Abrahamic, while we claim it as 'our own' can only disown us. (bl. 19, 20)
Derrida (2002) handhaaf die idee dat die taal van geloof self bevraagteken moet word. Die verwerping van die taal en die dekonstruksie daarvan moet dus tot ander interpretasies lei:
But is seems impossible to deny the possibility in whose name - thanks to which - the derived necessity (the authority or determinate belief) would be put in question, suspended, rejected or criticized, even deconstructed. One can not deny it, which means that the most one can do is to deny it. (bl. 93, 94)
In 'n sekere sin word hier van die uitgangspunte van die Modernisme wegbeweeg, maar die vaste oortuiging dat God die werklikheid bepaal, word eweneens agtergelaat (Veith 1994:42 e.v.). Klinghoffer (2005:62) stel dit soos volg: 'Let's face it: Secularism is a religion. Let's treat it as such.'
Die Humanisme
Sover dit die Humanisme aangaan, het die mens absoluut in die middelpunt kom staan. Mense self het die maatstaf van hulle bestaan geword. Die mens as middelpunt het die hoogste goed geword en alle benaderings tot die mens self word deur die gedagte gedra dat hierdie mens sentraal staan. Die hoogtepunt van die Humanisme is gelee in die hubris van die mens self waarin vir God of sy gebod geen plek is nie. Die etiek moet hier uiteindelik self tot die mense in hulle bestaan herlei word. Die mens is dus daartoe verbind om slegs vanuit elkeen se eie bestaan tot gevolgtrekkings te kom en rigtings aan te dui. Dit lei uiteindelik daartoe dat die mens self die hoogste goed word en dat alle beginsels afgelei moet word uit die feit dat hierdie mens die hoogste goed is. Die probleem is egter dat dit ook dikwels daartoe gelei het dat waar gevolgtrekkings gemaak, uitgangspunte ingeneem en standpunte gestel moet word, hierdie gevolgtrekkings, uitgangspunte en standpunt dikwels lynreg teenoor mekaar te staan kom. Dit gebeur omdat mense hulself telkemale in die problematiek vasloop dat die eie standpunt die hoogste goed is. Teenstrydighede in die werklikheid wat hulle nie kan verwerk nie, kan nie beantwoord word nie. Hierdie teenstrydighede lei daartoe dat die mens per slot van rekening geen antwoord op die groot vraag van die werklikheid het nie en nie antwoorde kan bied op die eksistensiele vrae wat gestel word nie, byvoorbeeld die vraag na die werklikheid van die dood in die mens se bestaan.
Strauss (1990:141) verwys na die opkoms van die humanistiese denke en die ontwikkelingsgang daarvan wat al in die vyftiende eeu na Christus na vore tree en waar die moderne nominalisme met die bybelse skeppingsgeloof afgereken het. Die gedagte was dat indien skepsele oor geen universele kant, geen ordelikheid beskik nie, dit vanself spreek dat die mens moeilik nog aan 'n universele, bepalende, begrensde skeppingswet kan vashou. Die mens sou dus gestroop van alle ordelikheid en ordebepaaldhede, slegs 'n chaotiese en struktuurlose menigvuldige ding in die konkrete individualiteit bly. Strauss toon aan dat die gebrek aan hierdie ordebepaling vrugbaar deur die rasionalistiese stromings van die moderne humanistiese wysbegeerte aangegryp is. Immanuel Kant het uiteindelik die uiterste rasionalistiese konsekwensie van die nominalisme getrek deur op die menslike verstand te dui wat ten diepste die wesenlike van die mens bepaal. Strauss dui aan dat die menslike verstand, volgens Kant, eintlik die aprioriese wetgewer van die natuur word. Die verstand skep nie net sy eie wette-apriorie uit die natuur nie, maar skryf dit selfs aan die natuur voor. Strauss (1990:141) wys ook daarop dat die irrasionalistiese kant van die nominalisme 'n vrugbare teelaarde gebied het vir die irrasionalistiese stromings in die moderne wysbegeerte, wat in die sogenaamde na-Kantiaanse vryheidsidealisme verrys het. Voorbeelde hiervan is die ideologie van die unieke volksiel wat in elke bo-individuele volksorganisme verskyn (opgevolg deur die Nazisme) en die opkoms van die eksistensie-filosofie, die pragmatisme, die personalisme, die neo-Marxisme (uitgesonder Habermas) en die historisme in die eksistensieel-fenomenologiese denke. Hierin word telkens op die een of ander wyse alle eer aan die uniek-individuele (kontingente) gebring.
Strauss (1978a) skryf oor die humanistiese vryheidsideaal:
In laaste instansie is die humanistiese vryheidsideaal self 'n ombouing en verwereldliking (sekularisering) van die vryheidsopvatting van die Bybel: in stede daarvan dat die mens sy vryheid in Christus vind wat hom verlos van die sonde-slawerny en vrymaak tot gehoorsaamheid aan die Godgestelde skeppingsbeginsel vir sy ganse lewe, word die mens vergoddelik tot selfwetgewer, sodat egte vryheid vir die humanisme slegs kan bestaan wanneer die mens wette gehoorsaam wat hy vir homself geskep het. (bl. 9)
Dooyweerd (2012) skryf in hierdie verband:
The humanistic personality ideal thus deepened and broadened itself as a community ideal. In its irrationalistic turn it simultaneously acquired a universalistic character. Freedom and autonomy were conceived of as the freedom and autonomy of the individual community of persons. This universalism is the ideology of community. (bl. 178)
Met die opkoms van die Postmodernisme word die mens welliswaar nie as God beskou nie, maar die sentrale benadering behou die mens as die middelpunt in die wetenskaplike denke (Veith 1994:80 e.v.).
Paganisme
Die derde saak wat na vore kom, is Paganisme. Dit blyk in 'n sekere sin teenstrydig met die Sekularisme en die Humanisme te wees, maar dit dui tog daarop dat die mens in die nuwe westerse samelewing uiteindelik ook rondom die hele kwessie van die Paganisme daartoe verbind is om alternatiewe gode, maar almal met kleinletters geskryf, in die eie werklikheid in te neem. Dus: sekularisties - vir God is daar geen plek nie; en humanisties - die mens staan in die middelpunt. Hierdie mens wat nou in die middelpunt staan, wil die eie werklikheid sinvol benader. In 'n poging om aan die werklikheid sin te gee, probeer die mens hulle eie gode skep. Morris (2006:274) toon aan hoedat daar ten opsigte van godsdienstige oortuigings 'n bewustelike toename in pre-Christelike paganistiese oortuigings in Wes-Europa en die VSA voorkom. Morris (2006) skryf:
Whether or not Neopaganism is simply an 'invented' or 'imagined' tradition, part of reaction against Christianity and the vicissitudes of capitalist 'modernity', or whether it is a 'survival' or 'revival' of pre-Christian beliefs and rituals has long been the subject of debate. Scholars and adherents within the Neopagan movement, however, tend to stress that it is not the same 'New Age fad' but the reaffirmation of a religious tradition that goes back to antiquity; it is thus something of 'revivalist' movement. (bl. 274)
Hierdie paganistiese gode voed religieuse oortuigings wat teruggaan na historiese paganistiese benaderings. Dit is vergelykbaar met die gode van die ou Griekse en Romeinse tyd waar die mens eintlik 'n antwoord op die onverklaarbaarhede van die werklikheid probeer vind deur projeksies te maak wat dan bepalend vir hulle bestaan is. Hierdie gode word deur die mens self geskep. Henry (1988:16) verwys na die wyse waarop die Christelike evangelie deur die opkoms van 'n totale paganistiese gesindheid bedreig word. Nie alleen word op verskeie terreine teruggegryp na paganistiese oortuigings nie, maar daar word ook direk teen die Christelike evangelie opgetree. Die oproep tot 'n nuwe mens word dikwels nie vanuit die evangelie gedoen nie, maar volgens Henry, vanuit 'n benadering van menslike gode. Die mens wend pogings aan om hierdie gode uit hulle eie bestaan tot godheid te bevorder en hulle ook self sodanig te formuleer. Op verskillende wyses formuleer die mens verskillende aspekte van die eie bestaan en hierdie gode wat dan 'n invloed op die mens uitoefen, is dan die nuwe godsdiens van die vrye mens. Hierdie gode sluit in die uitwasse van 'n geloof in ekonomiese groei, diereregte wat op buitensporige wyse toegepas word, die oordrewe vorms van medemenslikheid en vryheid wat nie in ag neem dat die mens ook verantwoordelikhede het nie, asook die uitwasse van die materialisme. Menseregte wat nie met verantwoordelikhede gepaard gaan nie, word ook uitgelig. In hierdie verband is dit dus betekenisvol dat die mens deur die Sekularisme en die Humanisme beweeg tot by 'n standpunt waar die mens uiteindelik hulle eie gode formuleer.
Taylor (2007:269) toon aan dat die ongeloof en Humanisme juis teen die agtergrond van die religie hulle standpunt inneem. Hulle kom nooit heeltemal vry van die diepgaande relasie tot geloof nie, alhoewel hulle juis daarteen stry.
In die Postmodernisme is die mens self nie god nie. Die Postmodernisme wys die menslike goddelikheid van die hand en sê dat hulle in hierdie opsig nie met Modernisme saamstem nie. Wat egter wel van belang is, is dat die mens in die Postmodernisme steeds hulle eie gode moet vorm. Dit is waarom die Modernisme en die Postmodernisme nie so ver van mekaar af staan nie. Al erken die Postmodernisme dat die mens nie god is nie, skep die mens vir sigself 'n verskeidenheid gode en daardie verskeidenheid gode moet binne die mens se werklikheid verstaan word. Hierdie nuwe godsdiens van die postmodernistiese mens is 'n godsdiens wat diep in die werklikheid van die gemeenskap insny. In hierdie verband kan weereens na Derrida (2002:70) verwys word. Sy benadering tot die Abrahamitiese lei uiteindelik tot 'n miskenning van die Christelike evangelie.
Die aanklag teen die Christendom
In die eerste plek moet aangedui word dat daar wel groot krisisse in die verskillende standpunte binne die Christelike wêreld is. Die Christendom het in 'n sekere sin dikwels nie positief op die uitdagings van die tyd gereageer nie en die gevolge van hierdie optrede is ook deur sommige mense in die kritiek teen die Christendom aangegryp. Die Christendom het inderdaad nie daarin geslaag om op so 'n wyse op die werklikheid in te werk dat dit vir die meeste mense en gemeenskappe heilbrengend is nie. Verwoestende oorloê is in die naam van God geveg en die wetenskapsbeskouings was soms aweregs soos die hantering van Galileo Galilei as 'n tipiese voorbeeld dien. Die kerk het soms in die naam van God beheer oor gemeenskappe probeer uitoefen en dit het nie noodwendig heil gebring nie. In hierdie verband skryf Van der Walt (1984):
Indien die Christene die beeld van hulle God beter vertoon het, sou dit moontlik nie vir hierdie mense nodig gewees het om dié God saam met die Christendom te verwerp nie. (bl. 44)
Bevooroordeling het dikwels mense se lewens bepaal en in die wetenskap is die vryheid van denke dikwels ingeperk. Die nuwe godsdiens, die Sekuralisme, die Humanisme en die paganistiese godsdiens, is nietemin 'n afvallige antwoord op die problematiek soos dit binne die Christendom ontwikkel het. Is daar wel 'n Christelike antwoord op die problematiek van die Weste?
'n Christelike benadering
Christelike grondslae
Die oortuiging dat daar wel 'n Christelike standpunt ingeneem kan word en dat die uniekheid van Jesus Christus erken moet word, is volgens die sogenaamde Nuwe Hervormers (vgl Craffert 2002:172-175) verkeerd bewys. Volgens hierdie standpunt is dit nie moontlik om vanuit 'n diep Christelike oortuiging 'n aanduiding van die verhouding met God te gee nie. God self kan slegs maar in die privaatheid van die mens se eie bediening beleef word, maar nie in die openbare lewe waar mense met die werklikheid rondom hulle te doen het nie.
Ten opsigte van die wetenskaps- en vryheidsideaal word dit goed gei'llustreer deur die feit dat ten opsigte van die wetenskapsideaal, die neutraliteit van die wetenskap sterker na vore kom. Volgens hierdie standpunt bestaan daar wel 'n neutrale wetenskapsbeskouing wat nagejaag moet word. Ten spyte van die feit dat hierdie wetenskapsbeskouing neutraliteit voorstaan, word hierdie beskouing telkemale self gevul met die gode van die nuwe werklikheid, te wete die bepaalde wetenskapsideaal. Hierdie beskouing staan ook onverdraagsaam teenoor diegene wat 'n ander standpunt huldig en wat ten opsigte van die wetenskapsideaal geloofstandpunte sou inneem.
Van der Walt (1999a:4) verwys na die Christelike geloof as 'n reformatoriese, wêreldveranderende godsdiens wat reeds by sy ontstaan 'n diepgaande invloed op die gemeenskap uitgeoefen het. Hy wys ook verder daarop dat die westerse Christendom in die tweede millennium daartoe bygedra het dat die Weste verchristelik is, maar aan die ander kant het daar ook 'n verwestering van die Christendom plaasgevind. Die positiewe wat hieruit voortkom, is die openheid van die Christelike wêreld vir verandering, die kritiese gees van die Verligting en politieke vryheid, demokrasie en menseregte. Daar is egter ook minder positiewe gevolge soos die feit dat die alledaagse, sogenaamde sekulêre lewe van die heerskappy van die kerk bevry is. Dit het daartoe gelei dat alle lewensterreine, byvoorbeeld die politiek en die ekonomie, van die Christelike geloof losgemaak is. Dit het tot negatiewe sekularisasie gelei.
Die uitdagings in die derde millennium word deur Van der Walt (1999a:7) uitgelig. Hy wys daarop dat Christene ernstig moet besin oor dit wat tipies Westers is teenoor wat outentiek Bybels is en dat daar 'n verskil moet kom tussen die Westerse en die outentiek Bybelse. Daarmee saam sal dit noodsaaklik wees om die verskillende tradisies wat in die Weste geamalgameer is, te probeer onderskei sodat bepaal kan word dit wat eintlik die erfenis van die verwestering van die Christendom is en nie soseer die erfenis van die Christendom self nie.
Verder dui Van der Walt (1999a:587) ook op die feit dat die Christelike wetenskapsbeoefening deur sy getrouheid aan die ware God gekwalifiseer word. 'Die verskil of onderskeid is dus nie 'n voorwaarde vir 'n wetenskap om Christelik te wees nie, maar dikwels eerder die gevolg van 'n geloofsgetroue (Christelike) wetenskap.' Van der Walt (1999a:588) stel dit baie duidelik dat 'n werklik Christelike wetenskapsbeoefening nie bloot tussen die bestes onder die bestaande wetenskaplike teorieë moet kies nie. Dit moet inderdaad probeer om die evangelie en die wetenskap op so 'n wyse te gehoorsaam dat 'n nuwe aanpak, 'n oorspronklik Christelike alternatief, begin vorm aanneem.
Hy sluit af (Van der Walt 1999a):
- Christelike wetenskapsbeoefening beteken voortdurende stryd teen die verleiding van verkeerde beskouinge (soos sintese en sekularisme), maar dit beteken ook
- die positiewe uitwerk van 'n eie visie. (bl. 588)
Van der Walt (1999a) verduidelik verder:
'n Christendom met diepgang en breedte van perspektief kan alleen gevind word indien ons dit sien teen die agtergrond van die feit dat godsdiens (ook die Christelike geloof) met al drie (God, wet en skepping) te make het. Godsdiens is, soos die woord duidelik sê, diens aan God. Maar ons dien God in sy skepping, sy hele skepping (waarvan ons as mense deel is). En hierdie diens aan God moet volgens sy wil geskied - anders is dit nie ware godsdiens nie! (bl. 601)
Daar kan inderdaad saamgestem word dat die Christelike boodskap 'n volledige en omvattende saak behoort te wees. Die problematiek bly egter dat die Christendom die onvermoê vertoon om juis dit te bereik. Daarom word juis aangedui dat Van der Walt té optimisties oor die moontlikhede van die ryk van God binne hierdie wêreld is. Van de Beek (2008:221-232) se beskouing hierteenoor is meer pessimisties. Hy gaan van die standpunt uit dat die wêreld nie ons woning is nie. Hierdie wêreld is onderhewig aan die verganklikheid. God se vernuwende wêreld is aan die kom, maar tans is ons nog onderworpe aan die verganklikheid. Van der Walt (1999a:601 e.v.) toon egter aan dat die vernuwende werk van Christus en die Heilige Gees erken moet word.
Strauss (1990:116) beklemtoon op sy beurt dat 'n nuwe tydperk aangebreek het toe die voorhangsel in die tempel geskeur het. Deur Christus se kruisiging het 'n nuwe bestel na vore getree wat daarop dui dat deur die dood van Christus, die weg tot God geopen is vir almal wat deur God in Christus uitverkies is. Die nuwe bedeling impliseer dat die heerlikheid van God op alle lewensterreine gedien moet word noudat die voorhangsel geskeur het. Strauss (1990:117) dui aan dat soos Israel van ouds in alle lewensgeledinge 'n godsgehoorsame lewe moes lei, die nuwe volk van God, inderdaad die nuwe Israel, binne die lewensomvattende diens aan God binne sy koninkryk staan - of hulle nou ook al eet of drink, of enigiets anders doen (vgl. 1 Kor 10:31). Die Ou-Testamentiese voorhangselbedeling is dus nou volgens hom (Strauss 1990:117) agterhaal, want in Christus is die volle lewe, waar God se Gees ook al werksaam is, geheilig, afgesonder vir en toegewy aan God - God wat in Christus en deur die Heilige Gees teenwoordig is. Dit impliseer dat ons volgens Strauss álle dae van die week, álle plekke op aarde, met ál tien tiendes van ons inkomste en in álle lewensvorms (nie slegs in die kerk as instituut nie) tot eer van God in sy koninkryksdiens moet lééf.
Wat die Postmodernisme betref, lewer Janse van Rensburg (2000) 'n besondere bydrae. Hy is van mening dat die uitgangspunte van die Postmodernisme, naamlik die ineenstorting van eenheid en die verwerping van die abolsute waarheid noodwendig tot etiese relativisme moet lei. Veral die Christelike etiek word verwerp:
Efforts to prove that postmodern epistemologies and Christian ethical norms are compatbile simply cannot succeed because of the opposing and excluding convictions that both represent. Efforts to reconcile these opposing epistemologies inevitably end in a sea of contradictions. (Janse van Rensburg 2000:74)
Christelike vryheid
Die tweede saak wat na vore kom, is die vryheidsideaal. Die alternatiewe humanistiese, paganistiese, sekularistiese westerse godsdiens wil die vryheidsideaal sterk beklemtoon. Terwyl dit gedoen word, word die menseverhoudings egter op 'n nuwe manier gestruktureer. As gevolg hiervan is die mens nie bereid om die gesag van die goddelike oorsprong te erken nie. Die vryheidsideaal word absoluut en die mens self, met 'n eie nuwe godsdiens, bepaal wat hierdie vryheidsideaal is en hoe dit verstaan moet word. Sodoende word eintlik wegbeweeg van die genadige ingryping van God in mense se lewens en die veranderende en helpende verandering wat God vir mense bring. Dit alles lei tot 'n nuwe vraag: Hoe kan 'n Christelike oortuiging en 'n Christelike standpunt te midde van hierdie verskillende filosofiese en godsdienstige standpunte ingeneem word? Op watter wyse kan 'n Christelike standpunt gestel word en hoe lyk sodanige Christelike standpunt?
'n Christelike lewens-en wêreld-beskouing is bepalend vir die mens
Grondslae van die Christelike lewens-en wêreldbeskouing
In die woorde van Van der Walt (2003:54), is 'n diepgaande Christelike wêreldbeskouing wel noodsaaklik. Dit moet ook in die hantering van die wetenskaps- en die vryheidsideaal uitmond. Hierdie diepgaande oortuiging moet uiteindelik daartoe lei dat die mens kan verstaan hoedat die verskillende aspekte van die verskillende dele van die samelewing tot Christus teruggebring kan word. In verband hiermee waarsku Van der Walt uitdruklik teen 'n dualistiese Christendom, naamlik 'n Christendom waar God aan die een kant erken word, maar waar aan die ander kant 'n samelewing gebou word wat van Maandag tot Saterdag los van God bestaan. Van der Walt (2003:54) wys daarop dat daar in Afrika 'n dualistiese Christendom gevestig is. Die openbare en die private geloof en die kerk asook die sekulêre of die openbare terrein is van mekaar geskei. Hierdie dualisme beteken dat die invloed van die Christendom op die hele lewe agtergelaat is. 'n Liberale, humanistiese vorm van dualisme wil die politieke en sosiale lewe van die Christen van die transformerende invloed van die geloof in Christus skei. Van der Walt (2003) verwys na die volgende oplossing:
To overcome these dualisms Christians should distinguish between the good and evil aspects of creation and culture. We have to rediscover the biblical doctrines of creation, fall and redemption; all is good by creation; all is misdirected by the fall into sin; and all can be redirected by redemption in Christ. (bl. 55)
Van der Walt (2003:508) wys daarop dat die Christendom in baie opsigte nie 'n werklike invloed op die samelewing het nie en dat die rede hiervoor dikwels geleê is in die feit dat die Christendom nie 'n diepgaande, breê en geinspireerde Christelike wêreldbeskouing daarop nahou nie. Volgens Van der Walt is dit nie genoegsaam om 'n wedergebore Christen te wees en gereeld kerk toe te gaan nie. Ons oê moet oopgemaak word vir 'n breêr visie hoe om God in alle aspekte van ons lewe in te sluit en te dien. Al sou daar versigtig omgegaan moet word met die gedagte dat hierdie wêreld reeds totaal nuut kan word - God sal self die vernuwing in die herstel bring - is dit tog belangrik dat die tekens van God se koningkryk nou reeds opgerig moet word. Dit sal steeds in gebrokenheid geskied, maar met verwagting op die nuwe wat God bring.
Dualisme deurbreek
Hierdie dualisme moet deurbreek word. Die mens moet opgeroep word om voortdurend in alle aspekte van al die menslike verbande in afhanklikheid van God te lewe. Die werklikheid wat God daar stel, is die totale werklikheid. Dit beteken dus ook dat 'n mens in die wetenskapsbeskouing waarlik God sal erken en so voor God sal lewe dat alle aspekte van jou lewe daardeur geraak word. Dit mag nooit tot 'n verenging van die wetenskaplike oefening lei nie, maar moet juis tot 'n groter verruiming lei waardeur verskillende aspekte van die wetenskap in sy volheid ondersoek kan word om tot 'n nuwe gedagte te lei.
'n Ware Christelike lewens-en wêreldbeskouing wat ook die mens se bestaan beinvloed, is dus baie belangrik. In al die verskillende verbande beteken dit dat die mens weer opnuut moet soek na die betekenisvolle verhouding waarin God erken word. Van der Walt (2008:166) toon aan dat 'n reformatoriese lewensvisie wat alle aspekte omvat, juis die dualisme deurbreek. Dit is moontlik omdat dit op God se openbaring begrond is, naamlik die Skrif en die skeppingsopenbaring en omdat dit God se wette vir die verskillende lewensterreine bekendstel. Hy (Van der Walt 2008:167) sluit af met die volgende stelling: 'Verlossing staan dus nie teenoor, langs of bokant die skepping nie, maar is bedoel om die skepping te herstel
Wetenskap vanuit 'n geloofsperspektief
Neutraliteit in wetenskapsbeoefening is onhaalbaar, omdat daar telkemale wel standpunte ingeneem moet word om wetenskaplike beginsels daar te stel (vgl. Dooyeweerd 2012). Hoe moet die wetenskap dan vanuit 'n geloofsperspektief beoefen word? Moet die wetenskap ingeperk word om die vryheid wat dit sonder sodanige perspektief sou ondervind, prys te gee? Onder bepaalde omstandighede kan dit wel beperkend op die wetenskap inwerk. Dit gebeur wanneer die uitgangspunt is dat die geloofsperspektief die vrye vloei van inligting en die oorweging van inligting beperk, of waar die filosofiese uitgangspunt eerlike gevolgtrekkings inperk deurdat die waarneming daardeur verkeerdelik geinterpreteer word om die uitgangspunte te pas. Wanneer die geloofsperspektief egter die grondslae van die wetenskapsbeoefening bepaal, word die ruimte vir 'n oop perspektief wel neergelê. Dan kan die wetenskap juis in ware vryheid beoefen word.
Strauss (1973) skryf:
Die resultate van die transendentale kritiek, nl. dat alle teoretiese denke 'n transendentale grondidee veronderstel wat steeds gewortel is in 'n bepaalde religieuse grondmotief, bly steeds feilbaar vanweê die sonde wat in hierdie bedeling nog in die hart van elke verloste Christen aanwesig is. In soverre die Bybelse uitgangspunt van 'n radikaal-Christelike transendentale kritiek egter 'n bevrydende wysgerige perspektief moontlik maak wat die immanensie-standpunt selfs konfronteer met die onhoudbaarheid en innerlik-antinomiese karakter daarvan, is geen 'natuurlike teologiese' bekeringswerk verrig nie, maar is slegs in Christelike-roi/sgerige sin getuienis gelewer van die bevrydende krag van Gods Woord - 'n getuienis wat weliswaar in religieuse sin appelleer op die hart van die nie-Christen denker, maar wat slegs deur die toedoen van Gods lewendmakende Gees 'n hartsverandering, 'n bekering teweeg kan bring. (bl. 157)
Strauss (1973:163) skryf verder dat mense hulleself slegs in die sentrale religieuse kennis wat deur God gewerk word en wat tot bekering lei, volledig op God kan rig. Die mens moet daarvan bewus wees dat hulle dit slegs gelowig kan ontvang en in hulle sondige subjektiwiteit niks het om aan te bied nie. Eers met so 'n gesindheid sou die mens in 'n radikaal-bybelse sin die sinsverskeidenheid waaraan hulle in die tydelike lewe deel het, integraal in die liefdediens met die hele hart op God kon betrek.
Uitgangspunte in 'n Christelike oortuiging
Heyns (1978:276) beklemtoon dat die koninkryk van God deur Christus, wat as koning verheerlik word, ook in sy drievoudige amp in hierdie werklikheid inbreek. In hierdie sin verwys Heyns na sekere dimensies wat binne die koninkryk van God na vore kom sodat die hele lewe aan God gehoorsaam gemaak moet word. Dit word bepaal deur die Trinitariese dimensie, naamlik die Vader vestig die koninkryk en vorm die diepste grond vir die koninkryk; in die Christologiese dimensie neem die Seun die sentrale plek in die koninkryk in en die koms van die Seun impliseer die koms van die koninkryk; derdens dui die pneumatologiese dimensie daarop dat die Heilige Gees die beginsel en die krag wat in Jesus werksaam is tot aan die einde van die Messiaanse ampsvervulling bevestig het. Volgens Heyns (1978:280) dui die dinamiese dimensie aan dat die koninkryk wat naby gekom het nie 'n statiese onbeweeglike kant-en-klaar werklikheid is nie, maar 'n gebeure wat in die werklikheid inbreek en deur die werklikheid vernuwing bring.
Die verruimende perspektief van die erkenning van God
Dit is nie aanvaarbaar om God uit die openbare sfeer weg te dryf, so asof dit in elk geval moontlik is nie. God eis sy reg in die hele gemeenskap op. Die wetenskaplike sfeer kan nie sonder God bestaan nie. Hy het die reg op alle menslike aktiwiteite. Daar moet 'n verruimde perspektief op God se heerskappy kom. Die wonder van die heerskappy van God bestaan in sy regering oor alle dinge. Dit moet egter die volheid van God se genadige ingryping in die mens se situasie veronderstel.
Strauss (1978b) stel dit soos volg:
Vanuit hierdie hoek gesien kan ons sê dat die verbondsgeskiedenis van Israel en die Koninkryksperspektief van die Nuwe Testament begrepe is binne die alsydige sin-dinamiek en ontsluiting van Gods skeppingsorde. Gevolglik kan daar nie omgekeerd uit die (eietyds gepositiveerde) verbondswoorde of ander Ou- en Nuwe-Testamentiese bepalings die gedifferensieerde beginsels vir ons ryk geskakeerde moderne lewe afgelei word nie. Die gemeenskaplike verwysingspunt bly steeds Gods universele skeppingsorde waarbinne Gods Woord-openbaring ook gegee is en sentraal religieus tot ons spreek.
Natuurlik is die religieuse harts-appél [sic] van die Bybel normerend in die sin van bepalend vir álle Christelike lewensuitinge van die mens (en nie slegs vir sy engere godsdienstige en geloofslewe nie). Dit is vanselfsprekend so omdat ons slegs in die Bybel in aanraking kom met die radikale (tot wortel-deurdringende) religieuse inhoud van die sentrale liefdesgebod, terwyl die feitlike inhoud van ons Christelike geloof slegs deur die Bybel in Christus aan ons besorg word. (bl. 83-84)
Dit is belangrik om vas te stel dat God die Een is wat erken moet word in die volle lewensbestaan. Elke aspek van die lewe moet onder die heerskappy van die drie-enige God gestel word. In Christus verkry die lewe nuwe sin en betekenis. Die lewe word ingevul met die oortuiging dat God die geskiedenis is en die toekoms beheer met die verwagte volledige koms van die koninkryk. Die Christelike lewensvisie is in hierdie verband beslissend:
Mashau (2009) beklemtoon die waarde van die Christelike lewensvisie:
Although the influence of secularism and pluralism has been devastating, it is my Reformed conviction that a missional church can bring about change in this regard by propagating a Christian worldview that seeks to penetrate every society with the life-giving gospel of Jesus Christ who sovereignly reigns through his Word and Spirit. Jesus Christ is able to transform all cultures. He creates for his people a new Christian culture wherein peoples from diverse cultures and language groups become members of his one family - the family of God. (bl. 126)
God is besig om sy skepping na die voleinding te neem. Die werk van God is juis in die verlede sigbaar en sal ook in die toekoms sigbaar wees.
Berkhof (1973:232) skryf dat daar ten slotte ook gekyk moet word na die saak van skeppingsordenings of onderhoudingsordenings waardeur en waarbinne God sy werk volvoer. Daar moet daaraan gedink word in gesins-, staats-, arbeids- en gemeenskapsverband. Die onderlinge verhoudings van die werklikheid, meen Berkhof, skep 'n dinamiese konsep van die lewe en die samelewing.
'n Totaalvisie sluit egter die hele lewe van die mens in. Alle aktiwiteite moet die totaalvisie vertoon. Dit sluit ook die arbeid van die mens in.
Newbigin (1986:61) wys daarop dat wetenskaplikes al meer tot die besef kom dat hulle arbeid ook 'n etiese dimensie vertoon. Hy (Newbegin 1986) dui aan dat 'n dieper aspek noodsaaklik is:
But what is needed is something more, a framework of thought in which ethical considerations are not merely external regulators of the results of scientific work, but science is itself part of a whole way of understanding from which ethics cannot be separated, because all knowing is an activity of persons responsible to God and to one another. (bl. 61)
Belangrik is egter ook die oortuiging dat God die Skepper is en dat die Skepping nie 'n selfstandigheid buite om die geskapenheid vertoon nie. Dei'sme moet dus afgewys word.
Clouser (2006:64) toon aan dat, in plaas van die vergoddeliking van die werklikheid, daar inderdaad ruimte moet wees vir 'n verstaan van God wat alle reduksionisme teenwerk en teorieê beheer. Alleen in die verstaan van God se heerskappy oor die skepping, wat alle vergoddeliking uit die wetenskap weer, kan suiwer implikasies getrek word.
Die vryheid in Christus as die ware vryheid tot die lewe
In die wetenskap sal die soeke na die ware vryheid sentraal staan. Die vryheidsideaal dien die gemeenskap. Die ware vryheid is slegs in Christus te vind. Hy maak die deure na vryheid oop. Omdat Hy self die vryheid in God verpersoonlik, kan Hy ook vryheid aandui (be-teken). Wat is dan die inhoud van die vryheid in Christus? Christus se vryheid is die erkenning dat Hy alleen deur sy lewe, sterwe en opstanding vir die in-sonde-gevalle en sondige mens nuwe lewe skep. Die wesenlike van die vryheid moet in die oorwinning oor die sonde gevind word. Christus maak dit moontlik en verruim die horisonne van die wetenskap. In Christus verkry die skepping sy ware betekenis. Juis daarom is dit moontlik om die ware betekenis van die omgaan met die skepping in Christus se vernuwende werk te vind.
Medemenslikheid in die wetenskapbeoefening vanuit die perspektief dat God die een is wat in Jesus Christus die ware lewe gee
Ware medemenslikheid is onontbeerlik in die wetenskap. God gee die lewe en daardie lewe kan alleen in Jesus Christus tot volle betekenis kom. Die suiwer perspektief op medemenslikheid moet sonder twyfel gerig word deur die implikasies van die liefde wat uit Christus is. Hy gee die volle inhoud aan die begrip van liefde tot die naaste. Alle wetenskap het 'n etiese aspek en in Christus verkry hierdie etiese aspek nuwe betekenis. Christus eis met die liefdesgebod juis die liefde tot die naaste op.
Nederigheid in die wetenskapbeoefening in die erkenning dat die mens 'n in-sonde-gebroke wese is
Wetenskapsbeoefening kan inderdaad tot volle hubris lei soos wat die geval is by Dawkins en andere. Ware wetenskap sal egter juis in nederige erkenning voor die wonder van God in gebrokenheid, weens die sonde van die mens, die beperkings van die wetenskap erken. Die hubris van die westerse wetenskapsbeskouing lei tot 'n gebrek aan erkenning van die uiterste gevare wat daarmee gepaard gaan, byvoorbeeld kernenergie. Wetenskap wat nie grense erken nie, maar wat ongebreideld voortgaan om die skepping uit te buit en te vernietig, sal ook nie God se reg eken nie. Waar die wet van God oortree word, word die grense van die wetenskap oorskry. Hierdie oorskryding kom byvoorbeeld ook voor wanneer die mediese wetenskap 'n lewe neem om daardeur te genees.
Wetenskapsbeoefening vanuit 'n eskatologiese perspektief dui aan dat die lewe hier en nou tydelik is en dat die toekoms deur God bepaal word
Die humanistiese en sekularistiese wetenskap is dikwels op die hier en die nou gerig. Dit is asof die groot eskatologiese perspektief en die strewe na universele waarhede afwesig is.
'n Suiwer perspektief op die wetenskap sal juis aandui dat God die lewe bepaal en dat daar meer is as die lewe van die hier en die nou. Sonder 'n perspektief op die ewigheid loop die wetenskap die gevaar om totaal immanent te word en die reikwydte van God se heerlikheid mis te loop.
Die soeke na geregtigheid wat in God gevind word
Die vraag na geregtigheid is indringend, omdat dit die lewe óf positief, óf negatief bepaal. Geregtigheid is egter 'n uiters moeilike begrip om te bepaal. Alleen God kan die ware betekenis daarvan aandui. Indien die perspektief vanuit God se beslissing daaroor nie gesoek word nie, ontspoor dit. 'n Wetenskapsbeskouing wat nie deeglik kennis neem van die geregtigheid wat van God kom nie, neem die mens as uitgangspunt en postuleer dan geregtigheid op 'n humanistiese wyse. Dit lei dikwels tot die miskenning van die reg van ander.
Die volle voltooiing van die implikasies van die nuwe hoop wat God gee
Wetenskapsbeoefening moet die nuwe werklikheid dien waarvan hoop 'n intrinsieke deel moet wees. Die volle hoop wat God gee, rig die wetenskap op die toekoms. Daardeur verkry die mens self hoop wat verruim word. Van der Walt (1999b:56) dui twee sake aan wat in die vernuwing van groot belang is. Die een is reformasie en die ander herlewing. Reformasie kan vergelyk word met die ploeg van die land en herlewing met die Heilige Gees wat reên gee sodat die gesaaides kan groei. Dit is twee kante van dieselfde saak, naamlik vernuwing. Lewensvisie en lewenswandel vorm volgens Van der Walt (1999b:56) 'n onlosmaaklike band.
Dit is duidelik dat slegs in die nuwe lewe voor God, hoop op die toekoms moontlik is. Hierdie hoop spruit uit die vernuwende lewensvisie wat ook die wetenskapsbeoefening raak. In Christus word die verwagting van die nuwe lewe 'n werklikheid. Neely (1984) skryf:
The invitation is not to withdraw and form a new circle of monastics, but to prove the revolutionary effects of opening one's life to God in a disciplined, daily awareness and communion. (bl. 85)
Slot
Die nuwe godsdiens van die Weste is radikaal en omvattend. Vir die verlossende genade in Jesus Christus en die lewensvisie wat op God se wederbarende krag gerig is, is daar egter weinig plek. Die reformatoriese vernuwing van die samelewing en veral die wetenskap vereis die erkenning van Jesus Christus se lewensomvattende invloed en heerskappy. Alleen in die erkenning van Christus as die Here kan daar opnuut herlewing in die Weste kom, met 'n diepgaande erkenning van die majesteit van die ware God. 'n Lewensvisie wat Hom erken, is dringend noodsaaklik om die verlies aan die ware hoop teen te werk. Hierdie artikel wil aantoon dat daar op 'n nuwe en radikale wyse Trinitaries gedink moet word. Beginsels wat reeds vroeêr vasgelê is, moet weer opnuut beklemtoon word. Dit is juis die gebrek aan 'n diep Christelike totaalvisie wat die ontsporing in die lewensbeskouing en die wetenskap in die Weste meebring. Die voortdurende bevestiging van die heil wat van God kom, is juis onder die huidige omstandighede essensieel.
Erkenning
Mededingende belange
Die outeur verklaar dat hy geen finansiële of persoonlike verbintenis het met enige party wat hom nadelig kon beïnvloed het in die skryf van hierdie artikel nie.
Literatuurverwysings
Anidjar, G., 2002, 'Introduction "once more, once more": Derrida, the Arab, the Jew', in J. Derrida, Acts of religion, pp. 1-39, Routledge, New York. [ Links ]
Berkhof, H., 1973, Christelijk geloof, Callenbach, Nijkerk. [ Links ]
Bush, L.R., 1984, 'What is Secularism?' Southwestern Journal of Theology 26(2), 5-14. [ Links ]
Clouser, R., 2006, 'Genesis regained: Creation not creationism', Tydskrif vir Christelike Wetenskap 42(spesiale uitgawe 1), 49-64. [ Links ]
Craffert, P.F., 2002, 'Die Nuwe Hervorming en die historiese Jesus: 'n Verandering van denke', in P. Muller (red.), Die Nuwe Hervorming, pp. 161-176, Protea Boekhuis, Pretoria. [ Links ]
Derrida, J., 2002, 'Faith and knowledge', transl. S. Weber, in J. Derrida, Acts of religion, pp. 19-101, Routledge, New York. [ Links ]
Dooyeweerd, H., [1959] 2012,Roots of western culture: Pagan, secular, and Christian options, transl. J. Kraay, newly ed. by D.F.M. Strauss, Paideia Press, Ontario. (The collected works of Herman Dooyeweerd, Ser. B, Vol. 15). [ Links ]
Henry, C.F.H., 1988, Twilight of a great civilization: The drift toward Neo-Paganism, Crossway Books, Westchester. [ Links ]
Heyns, J.A., 1978, Dogmatiek, NG Kerkboekhandel, Pretoria. PMCid:PMC1145538 [ Links ]
Janse van Rensburg, J., 2000, The paradigm shift: An introduction to postmodern thought and its implications for theology, Van Schaik, Pretoria. [ Links ]
Klinghoffer, D., 2005, 'That other church, let's face it: Secularism is a religion - Let's treat it as such', Christianity Today, January, p. 62. [ Links ]
Mashau, T.D., 2009, 'A reformed missional perspective on Secularism and Pluralism in Africa: Their impact on African Christianity and the revival of Traditional Religion', Calvin Theological Journal 44, 108-126. [ Links ]
McGrath, A. & McGrath, J.C., 2007, The Dawkins delusion: Atheist fundamentalism and the denial of the Divine, InterVarsity, Downers Grove. [ Links ]
Morris, B., 2006, Religion and anthropology: A critical introduction, Cambridge University Press, Cambridge. [ Links ]
Neely, A., 1984, 'A Christian alternative to Secularism', Southwestern Journal of Theology 26(2), 68-86. [ Links ]
Newbigin, L, 1986, The other side of 1984: Questions for the churches, World Council of Churches, Geneva. [ Links ]
Smith, G., 2010, A short history of Secularism, Taurus, London. [ Links ]
Strauss, D.F.M., 1973, Begrip en idee, Van Gorcum, Assen. [ Links ]
Strauss, D.F.M., 1978a, Kompendium vir studente in die Wysbegeerte en die Wysgerige Pedagogiek, Deel 1, Butterworth, Durban. [ Links ]
Strauss, D.F.M., 1978b, Inleiding tot die Kosmologie, Sacum, Bloemfontein. [ Links ]
Strauss, D.F.M., 1990, Die mens en sy wêreld, Tekscor, Bloemfontein. [ Links ]
Taylor, C., 2007, A secular age, Harvard University Press, London. [ Links ]
Van de Beek, A., 2008, God doet recht: Eschatologie als christologie, Meinema, Zoetermeer. PMCid:PMC3145203 [ Links ]
Van der Walt, B.J., 1984, Mense en gode in Suider-Afrika, Potchefstroomse Universiteit vir Christelike Hoér Onderwys, Potchefstroom. (Wetenskaplike bydraes van die PU vir CHO, Reeks F2, Brosjures van die Instituut vir Reformatoriese Studie nr. 24). [ Links ]
Van der Walt, B.J., 1999a, Visie op die werklikheid: Die bevrydende krag van 'n Christelike lewensbeskouende filosofie, Potchefstroomse Universiteit vir Christelike Hoér Onderwys, Potchefstroom. (Wetenskaplike bydraes van die PU vir CHO, Reeks F3 Versamelde werke van die Instituut vir Reformatoriese Studie nr. 48). [ Links ]
Van der Walt, B.J., 1999b, Kerkvernuwing onderweg na 2000: Visie-missie-konteks, Potchefstroomse Universiteit vir Christelike Hoér Onderwys, Potchefstroom. (Wetenskaplike bydraes van die PU vir CHO, Reeks F1 Instituut vir Reformatoriese Studie nr. 379). [ Links ]
Van der Walt, B.J., 2003, Understanding and rebuilding Africa: From desperation today to expectation for tomorrow, Institute for Contemporary Christianity in Africa, Potchefstroom. PMCid:PMC1180345 [ Links ]
Van der Walt, B.J., 2008, 'Die uniekheid van 'n reformatoriese lewensvisie', Tydskrif vir Christelike Wetenskap 44(1, 2), 155-186. [ Links ]
Veith, G.E. (Jr.), 1994, Postmodern times: A Christian guide to contemporary thought and culture, Crossway, Wheaton. PMCid:PMC1234416 [ Links ]
Korrespondensie aan:
Pieter Verster
PO Box 29115, Danhof 9310, South Africa
firstname.lastname@example.org
Received: 26 July 2012
Accepted: 09 Oct. 2013
Published: 14 Nov. 2013
|
<urn:uuid:602926ab-e84b-4852-be11-f05b04effa8c>
|
CC-MAIN-2019-30
|
http://www.scielo.org.za/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S2305-08532013000100064&lng=en&nrm=iso&tlng=en
|
2019-07-18T09:44:51Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525587.2/warc/CC-MAIN-20190718083839-20190718105839-00191.warc.gz
|
by
|
3.0
|
a_tag
| false
| false
|
{
"abbr": [
"by",
"by"
],
"in_footer": [
false,
false
],
"in_head": [
false,
false
],
"location": [
"a_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999979
| false
|
Kim Jong-il
Kim Jong-il 김정일/金正日 | |
Kim Jong-il op 24 Augustus 2011. | |
Hoogste Leier van Noord-Korea
Ampstermyn 8 Julie 1994 – 17 Desember 2011 | |
Voorafgegaan deur | Kim Il-sung (as president) |
---|---|
Opgevolg deur | Kim Jong-un |
Sekretaris-generaal van die Werkersparty van Korea
Ampstermyn 8 Oktober 1997 – 17 Desember 2011 | |
Voorafgegaan deur | Kim Il-sung |
Opgevolg deur | Amp afgeskaf (verkondig ewige Party Algemene Sekretaris na sy dood) |
Voorsitter van die Sentrale Militêre Kommissie van die Werkersparty van Korea
Ampstermyn 8 Oktober 1997 – 17 Desember 2011 | |
Voorafgegaan deur | Kim Il-sung |
Opgevolg deur | Kim Jong-un |
Hoof van die organisasie en Beleidingsdepartement van die Werkersparty van Korea
Ampstermyn Februarie 1947 – 17 Desember 2011 | |
Voorafgegaan deur | Kim Yong-yu |
Opgevolg deur | Onbekend |
Persoonlike besonderhede
Gebore | 16 Februarie 1941 Vjatskoje, Russiese SFSR, Sowjetunie |
Sterf | 17 Desember 2011[1] Pjongjang, Noord-Korea |
Politieke party | Werkersparty van Korea |
Eggenoot/eggenote | Kim Young-sook (1974–2011) |
Kind(ers) | Kim Sul-song Kim Jong-nam Kim Jong-chul Kim Jong-oen Kim Yo-jong[2] |
Alma mater | Mangyongdae Rewolusionêre Skool Kim Il-sung Universiteit |
Religie | geen (Ateïsme) |
Handtekening | |
Militêre Diens
Lojaliteit | Noord-Korea |
Diens/Tak | Koreaanse Volksleër |
Jare in diens | 1991–2011 |
Rang | Dae wonsu (대원수; Grootmaarskalk) |
Eenheid | Alle (Opperbevelvoerder) |
Sy dood, op die ouderdom van 70, op 17 Desember 2011, is op staatstelevisie aangekondig.
Hy was een van die wêreld se mees teruggetrokke en enigmatiese leiers, wat oor 'n geheimsinnige en internasionaal geïsoleerde land regeer het.
Inhoud
GeskiedenisWysig
Vroeëre leweWysig
Die amptelike Noord-Koreaanse weergawes van sy lewe, beweer dat hy 'n in blokhut gebore is en dat die gebeurtenis gemerk is met 'n dubbele reënboog en 'n helder ster in die hemelruim.
Volgens onafhanklike kenners, is Kim in die Russiese stad Khabarovsk gebore, waar sy guerilla vader besig was om Sowjet militêre bystand te ontvang. Die jong Jong-il het daarna die Koreaanse oorlog in China deurbring. Soos die meeste van Noord-Korea se elite, het hy by die Kim Il-sung universiteit gegradueer.
In 1975 bekom hy die later bekende titel as "Die Geliefde Leier". Vyf jaar later sluit hy aan by die Sentrale Komitee van die Koreaanse Werkersparty en ontvang hy spesiale verantwoordelikheid vir kuns en kultuur.
In 1978 gee hy opdrag dat die Suid-Koreaanse filmregissieur, Shin Sang-ok en sy aktrisevrou, Choi Eun-hee, ontvoer word. Hulle word apart gehou vir vyf jaar, voordat hulle weer by 'n kommunistiese party banket herenig word. Hulle beweer dat Mnr. Kim daarna vir die ontvoerings om verskoning gevra het, en daarna vra dat hulle vir hom films moet maak. Hulle het sewe films vervaardig voordat hulle in 1986 na die Weste kon ontsnap.
In 1991 word hy verkies tot opperste bevelvoerder van die Koreaanse Volksweermag. Analiste glo dat hy hierdie rang gegee is om enige potensiële weerstand tot sy uiteindelike bewindsoorname in die kiem te smoor. Teen hierdie tyd is Noord-Korea se rigiede sentraal-beplande ekonomie in 'n steeds verslegtende ekonomiese krisis gedompel, vererger deur die ineenstorting van die land se hoof handelsvennoot, die Sowjetunie. Handel het opgedroog en die regime het selfs uit brandstof vir fabrieke en kantore gehardloop. Natuurlike rampe het tot misoeste gelei en honderde duisende mense is na bewering dood. Potensiële onluste is vinnig deur die owerhede in die kiem gesmoor.
BewindsoornameWysig
In 1953, na die oorlog van Korea is Korea in twee gedeel, tussen Noord- en Suid-Korea. Kim Il-sung, Jong-il se pa, wat vlot Russies kon praat, is deur Joseph Stalin as leier van 'n een-party kommunistiese diktatorskap in Noord-Korea ingestel.[3] Die Sowjetunie was in daardie tyd Noord-Korea se grootste politiese, ekonomiese en militêre beskermheer.[3]
In 1994 word Kim Jong-il die wêreld se enigste erflike kommunistiese leier, nadat hy die leisels vanaf sy vader oorneem. Teen hierdie tyd was daar nog baie min bekend oor die nuwe leier.
Optredes as leierWysig
Noord-Korea se swak ekonomiese prestasie het volgehou nadat Jong-il sy vader opgevolg het, alhoewel hy did in 'n mate verlig het deur 'n beroep op internasionale bystand te maak, voor alle vanaf Sjina.
Hy het ook Sjina veskeie male besoek, en was geïnteresseerd in how kommunistiese Sjina sy sosialistiese beginsels tot 'n markekonomie kon aanpas. Na sy besoek aan Beijing en Sjanghai in 2000 en 2001, begin Noord-Korea op 'n klein skaal eksperimenteer met private entrepreneurskap.
Hy het ook begin om verhoudinge met Suid-Korea te verbeter. In Junie 2000, ontmoet hy die Suide se leier, Kim Dae-jung, vir die eerste inter-Koreaanse byeenkoms sedert die Koreaanse oorlog in 1953 wat die land in twee gesplit het. Die byeenkoms se hoof prestasie was om bande tussen die twee state te verbeter, insluitend die hereniging van families wat sedert die oorlog verdeel was. Meer as 'n miljoen Koreaners in hierdeur geaffekteer.
PersoonlikheidWysig
Diegene wat hom ontmoet het, het opgemerk dat hy goed ingelig was en daar word beweer dat hy internasionale gebeure naarstiglik gevolg het.
Sommiges het hom as 'n slim manipuleerder beskou, wat bereid was om risiko's te neem om sy regime te ondersteun.
Film entoesiasWysig
Jong-il se liefde vir films en bioskope het gegrens aan obsessief. Hy het na bewering 'n versameling van 20 000 Hollywood films opgegaar en selfs 'n boek oor die filmbedryf geskryf.
Hy het ook blykbaar die staat se film maatskappy telkemale besoek en 'n patriotiese dokumentêrfilm oor Noord-Koreaanse geskiedenis vervaardig wat uit 100 hoofstukke bestaan het.
In 1978, het hy 'n Suid-Koreanse regissieur en sy vrou ontvoer, en gevra dat hulle vir hom films vervaardig (sien Vroeëre lewe).
'n Liefde vir buitensporige luukshedeWysig
Die Suid-Koreaanse media het hom as 'n ydele man geskets, wat platform-skoene gedra het om homself langer te laat vertoon.
Anekdotiese bewyse suggereer dat hy nie onnosel was soos sy suidelike bure hom wou laat voorkom nie, alhoewel sy klaarblyklike liefde vir spys en drank waarskynlik wel waar was.
Konstantin Pulikovsky, 'n Russiese afgesant met wie Mr Kim Rusland per trein deurkruis het, het gerapporteer dat die Noord-Koreaanse leier elke dag lewendige Krewe na die trein laat invlieg het, wat hy dan met silwer eetstokkies geëet het.
Gedurende sy 2010 byeenkoms met die dan Suid-Koreaanse President Kim Dae-jung, het hy volgens waarnemers 10 glase wyn gedrink, terwyl sy liefde vir Hennesy VSOP cognac welbekend was.
KritiekWysig
Jong-il is gekritiseer vir sy flagrante menseregte skendings en dat hy die stabiliteit van die streek in gedrang gestel het deur sy langafstand missiel lanserings en sy kernwapenprogram.
VerwysingsWysig
- ( ) "North Korea backs son after Kim Jong-Il death". Agence France-Presse. Besoek op 17 Augustus 2014.
- ( Lee Young-jong; Kim Hee-jin (8 Augustus 2012). ) "Kim Jong-un's sister is having a ball". Korea JoongAng Daily. Besoek op 17 Augustus 2014.
- ( ) The secret history of Kim Jong-il Besoek op 17 Augustus 2014.
Eksterne skakelsWysig
- Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Kim Jong-il.
- ( ) BBC Lewensskets van Kim Jong-il. Besoek op 17 Augustus 2014.
Party-politieke poste | ||
---|---|---|
Voorafgegaan deur Kim Yong-ju |
Hoof van die Organisatoriese en Leidingsafdeling 1974–2011 |
Opgevolg deur Onbekend, vakant, Choe Ryong Hae, Direkteur |
Vakant Pos die laaste bekleë deur Kim Il-sung
Algemene Sekretaris van die Arbeidersparty van Korea (Ewige algemene sekretaris sedert 11 April 2012) 1997–2011 |
Opgevolg deur Kim Jong-oen as Eerste Sekretaris |
Voorsitter van die Sentrale Militêre Kommissie van die Arbeidersparty van Korea 1997–2011 |
Opgevolg deur Kim Jong-oen | |
Politieke poste | ||
Voorafgegaan deur Geen |
Eerste Ondervoorsitter van die Nasionale Kommissie vir Verdediging 1990–1993 |
Opgevolg deur O Chin-u |
Voorafgegaan deur Kim Il-sung |
Voorsitter van die Nasionale Kommissie vir Verdediging (Ewige voorsitter vanaf 13 April 2012 tot 29 Junie 2016) 1993–2011 |
Opgevolg deur Kim Jong-oen as Eerste voorsitter |
Militêre poste | ||
Voorafgegaan deur Kim Il-sung |
Hoogste Bevelvoerder van die Koreaanse Volksweermag 1991–2011 |
Opgevolg deur Kim Jong-oen |
|
<urn:uuid:3421a576-c6dd-45d6-91c8-46ccd4ee9de7>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Kim_Jong-Il
|
2019-07-19T14:05:26Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526254.26/warc/CC-MAIN-20190719140355-20190719162355-00351.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999969
| false
|
Hulp
Kategorie:Isotope van kalsium
in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation
Jump to search
(...)
→
Chemiese elemente
→
Isotope volgens element
Natuurwetenskap
→
Chemie
→
Chemiese stowwe
→
Chemiese elemente
Chemie
→
Periodieke tabel
→
Periodieketabelgroepe
→
Aardalkalimetale
}
→
Kalsium
}
→
Isotope van kalsium
Bladsye in kategorie "Isotope van kalsium"
Die volgende 6 bladsye is in hierdie kategorie, uit 'n totaal van 6.
K
Kalsium-40
Kalsium-42
Kalsium-43
Kalsium-44
Kalsium-46
Kalsium-48
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Kategorie:Isotope_van_kalsium&oldid=1736095
"
Kategorieë
:
Kalsium
Isotope volgens element
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Kategorie
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Ander projekte
Wikimedia Commons
Druk/eksporteer
Skep boek
Laai af as PDF
Drukbare weergawe
Gereedskap
Skakels hierheen
Verwante veranderings
Spesiale bladsye
Permanente skakel
Bladinligting
Wikidata-item
Ander tale
العربية
Čeština
English
Español
فارسی
Interlingua
日本語
한국어
Nederlands
Wysig skakels
Die bladsy is laas op 30 Julie 2018 om 17:58 bygewerk.
Die teks is beskikbaar onder die lisensie
Creative Commons Erkenning-Insgelyks Deel
. Aanvullende voorwaardes kan moontlik ook van toepassing wees. Sien die
Algemene Voorwaardes
vir meer inligting.
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:7b93342d-68e1-4f68-ae52-9b6e79816757>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Isotope_van_kalsium
|
2019-07-20T20:13:23Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526670.1/warc/CC-MAIN-20190720194009-20190720220009-00511.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.99787
| false
|
Onderwerp (taalkunde)
Die onderwerp (ook die subjek genoem) van 'n sin is die gedeelte wat bepaal hoe die persoonsvorm daar uitsien. Meestal verwys die onderwerp na iets of iemand wat 'n handeling uitvoer. Die onderwerp kan maklik geïdentifiseer word deur te vra "wie/wat".
Voorbeelde[wysig | wysig bron]
- Pietdie onderwerp gaan na sy huis.
- Piet en Jandie onderwerp gaan na hulle huis toe.
- Die mandie onderwerp speel rugby.
- Die kindersdie onderwerp koop lekkers.
- Hul onderwyserdie onderwerp gee les.
|
<urn:uuid:64be2b7b-068c-468e-9926-f36c3eab45c6>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Onderwerp_(taalkunde)
|
2019-07-20T20:23:20Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526670.1/warc/CC-MAIN-20190720194009-20190720220009-00511.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999985
| false
|
Sirius
Sirius | ||||
So lyk Sirus aan die nagruim. | ||||
Sterrebeeld | Groot Hond | |||
Bayer-naam | α Canis Majoris | |||
Spektraaltipe | A0mA1 Va / DA2 | |||
Soort | Dubbelster | |||
Waarnemingsdata (Epog J2000) | ||||
Regte klimming | 6h 45m 8,9173s | |||
Deklinasie | -16° 42′ 58,017″ | |||
Skynmagnitude (m) | −1,47 / 8,3 | |||
Besonderhede | ||||
Massa (M☉) | 2,02 / 0,978 | |||
Radius (R☉) | 1,711 / 0,0084 | |||
Ligsterkte (L☉) | 25,4 / 0,026 | |||
Ouderdom (jaar) | 2–3 × 108 | |||
Temperatuur (K) | 9 940 / 25 200 | |||
Afstand (ligjaar) | 8,6 | |||
Eienskappe | ||||
Veelvoudigheid | Dubbelster | |||
Ander name | ||||
Stelsel: Hondster, 9 Canis Majoris (9 CMa), HD 48915, HR 2491, BD −16°1591, GCTP 1577.00 A/B, GJ 244 A/B, LHS 219, ADS 5423, LTT 2638, HIP 32349. B: EGGR 49, WD 0642-166 | ||||
Sirius is die helderste ster aan die naghemel en in die sterrebeeld Groot Hond (Canis Major). Met sy skynbare helderheid van -1,46, is dit byna twee keer so helder as Canopus, die tweede helderste ster. Die naam Sirius is afgelei van die Antieke Griekse Σείριος (seirios: "gloeiend" of "skroeier"). Dit word ook Alpha Canis Majoris (α CMa) genoem. Wat vir die blote oog soos ’n enkele ster lyk, is inderwaarheid ’n dubbelster – dit bestaan uit ’n wit hoofreeksster van spektraaltipe A1V, genoem Sirius A, en ’n dowwe witdwerg van spektraaltipe DA2, genoem Sirius B. Die afstand tussen die twee sterre wissel tussen 8,1 en 31,5 AE.[1]
Oorsig[wysig | wysig bron]
Sirius lyk helder vanweë beide sy helderheid en sy nabyheid aan die Aarde. Op ’n afstand van 8,6 ligjare[2][3][4] is die Sirius-dubbelster een van die naaste sterre aan die Aarde. Dit beweeg geleidelik nader aan die Sonnestelsel en sal dus oor die volgende 60 000 jaar algaande helderder word. Daarna sal dit wegbeweeg, maar dit sal steeds vir die volgende 210 000 jaar die helderste ster aan ons naghemel wees.
Sirius A se massa is omtrent twee keer dié van die Son en dit het ’n absolute magnitude van 1,42. Dit is 25 keer so helder soos die Son,[5] maar sy ligsterkte is nie so groot as ander helder sterre soos Canopus of Rigel nie. Die stelsel is tussen sowat 200 en 300 miljoen jaar oud.[5] Dit het oorspronklik uit twee blouerige sterre bestaan. Die een met die grootste massa, Sirius B, het sy gas opgebruik en ’n rooireus geword voordat dit sy buitenste lae verloor, ingeplof en sowat 120 miljoen jaar gelede ’n witdwerg geword het.[5]
Sirius word ook soms die Hondster genoem omdat hy so prominent in die sterrebeeld Groot Hond is.[6] Sy herverskyning aan die horison ná ’n afwesigheid van 70 dae het in Antieke Egipte die oorstroming van die Nyl aangedui en in Antieke Griekeland die warm dae met die hoogste humiditeit. In die Suidelike Halfrond was dit die begin van die winter vir die Polinesiërs. Dit was vir laasgenoemde ook ’n belangrike ster vir navigasie op die Stille Oseaan.
Sigbaarheid[wysig | wysig bron]
Sirius is van byna elke bewoonde gebied op aarde sigbaar, met net mense in dele noord van 73 grade wat dit nie kan sien nie.[8] Dit styg egter nie hoog soos gesien van sommige noordelike stede nie – byvoorbeeld net tot 13° bo die horison in Sint Petersburg.
Vroeg in Julie in die Suidelike Halfrond kan Sirius beide in die aand gesien word wanneer dit ná die Son ondergaan en in die oggend wanneer dit voor die Son opkom.[9] Vanweë presessie en eiebeweging sal Sirius ál verder suid beweeg. Vanaf 9000 n.C. sal dit nie meer van Noord- en Sentraal-Europa af sigbaar wees nie en in 14000 n.C (wanneer Vega naby die Noordpool is) sal sy deklinasie -67º wees en dus permanent sigbaar in Suid-Afrika en die grootste dele van Australië.
Sirius kan ook in daglig gesien word onder gunste sigtoestande. Die lug moet baie helder wees en die waarnemer op ’n aansienlike hoogte, die ster moet oorhoofs verbybeweeg en die Son moet laag teen die horison wees.[10] Dit is makliker sigbaar in die Suidelike Halfrond vanweë die ster se suidelike deklinasie.
Vanweë die wentelbaan-beweging van die twee sterre is hul naaste afstand van mekaar (periastron) 3 boogsekondes en die verste afstand (apastron) 11 boogsekondes. Wanneer hulle op hul naaste aan mekaar is, is uitstekende sigtoestande en ’n goeie teleskoop nodig om hulle van mekaar te onderskei. ’n Periastron het in 1994 plaasgevind en die sterre het sedertdien verder van mekaar af beweeg, dus is dit nou weer makliker om hulle met ’n teleskoop te onderskei.[11]
Name[wysig | wysig bron]
Die ster se Bayer-naam is "Alpha Canis Majoris". Die eienaam, "Sirius", kom van die Latynse sīrius, wat weer kom van die Griekse σείριος (seirios, "gloeiend" of "skroeier").[12] ’n Skakel met die Egiptiese god Osiris is ook al voorgestel.[13] In 2016 het die Internasionale Astronomiese Unie se sternaamwerkgroep (WGSN) dié naam vir die ster goedgekeur.[14]
Verwysings[wysig | wysig bron]
- Schaaf, Fred (2008). The Brightest Stars. Hoboken, New Jersey: John Wiley & Sons. p. 94. ISBN 0-471-70410-5. Besoek op 2010-07-23.
- van Leeuwen, F. (November 2007), "Validation of the new Hipparcos reduction", Astronomy and Astrophysics 474 (2): 653–664, doi:10.1051/0004-6361:20078357, Bibcode: 2007A&A...474..653V
- Perryman, M. A. C.; Lindegren, L.; Kovalevsky, J.; et al. (July 1997), "The Hipparcos Catalogue", Astronomy and Astrophysics 323: L49–L52, Bibcode: 1997A&A...323L..49P
- Perryman, Michael (2010), The Making of History's Greatest Star Map, Heidelberg: Springer-Verlag, doi:10.1007/978-3-642-11602-5
- Liebert, J.; Young, P. A.; Arnett, D.; Holberg, J. B.; Williams, K. A. (2005). “The Age and Progenitor Mass of Sirius B”. The Astrophysical Journal 630 (1): L69–L72. doi:10.1086/462419.
- Hinckley, Richard Allen (1899). Star-names and Their Meanings. New York: G. E. Stechert. pp. 117–25.
- "The Dog Star, Sirius, and its Tiny Companion". Hubble News Desk. 2005-12-13. Besoek op 2006-08-04.
- Espenak, Fred. "Mars Ephemeris". Twelve Year Planetary Ephemeris: 1995–2006, NASA Reference Publication 1349. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 2012-07-29.
- "Stories from the Stars". Stargazers Astronomy Shop. 2000. Besoek op 2008-12-17.
- Henshaw, C. (1984). “On the Visibility of Sirius in Daylight”. Journal of the British Astronomical Association 94 (5): 221–222.
- Mullaney, James (2008). "Orion's Splendid Double Stars: Pretty Doubles in Orion's Vicinity". Sky & Telescope. Besoek op 2008-02-01. Onbekende parameter
|month=
geïgnoreer (help) - Liddell, Henry G.; Scott, Robert (1980). Greek-English Lexicon (Verkorte uitg.). Oxford: Oxford University Press. ISBN 0-19-910207-4.
- Brosch, Noah (2008). Sirius Matters. Springer. ISBN 1-4020-8318-1.
- "Bulletin of the IAU Working Group on Star Names, No. 1" (PDF). Besoek op 28 Julie 2016.
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
- Prof. Kaler se webtuiste oor Sirius
- Astronomy Foto van die dag: Sirius B
- Barker, Tho.; Stukeley, W. (1760). “Remarks on the Mutations of the Stars”. Philosophical Transactions 51 (0): 498–504. doi:10.1098/rstl.1759.0049.
- Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Sirius.
- Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
|
<urn:uuid:1b75b400-f5b7-45ac-a254-db2a884d6f7e>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Sirius
|
2019-07-20T20:29:36Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526670.1/warc/CC-MAIN-20190720194009-20190720220009-00511.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999396
| false
|
Sjabloon:Versteek einde
in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation
Jump to search
|}
Sjabloondokumentasie
[
skep
]
Redigeerders kan eksperimenteer in hierdie sjabloon se sandput
(
skep
spieël
)
en toetsgevalle
(
skep
)
blaaie.
Subbladsye vir die sjabloon
.
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Sjabloon:Versteek_einde&oldid=1571906
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Sjabloon
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Ander projekte
Wikimedia Commons
MediaWiki
Meta-Wiki
Wikispesies
Wikidata
Print/export
Download as PDF
Gereedskap
Skakels hierheen
Verwante veranderings
Spesiale bladsye
Permanente skakel
Bladinligting
Wikidata-item
Ander tale
العربية
অসমীয়া
Asturianu
Azərbaycanca
تۆرکجه
Български
भोजपुरी
বাংলা
Bosanski
Català
کوردی
Čeština
Dansk
Ελληνικά
English
فارسی
Føroyskt
贛語
Bahasa Hulontalo
ગુજરાતી
Magyar
Հայերեն
Ilokano
日本語
Jawa
ქართული
ភាសាខ្មែរ
ಕನ್ನಡ
한국어
Kurdî
मैथिली
Македонски
മലയാളം
मराठी
မြန်မာဘာသာ
नेपाली
Norsk nynorsk
Norsk
ଓଡ଼ିଆ
ਪੰਜਾਬੀ
Português
Kirundi
Română
Русский
संस्कृतम्
Scots
سنڌي
Slovenščina
Српски / srpski
Svenska
தமிழ்
తెలుగు
Тоҷикӣ
ไทย
Tagalog
Türkçe
Українська
اردو
Tiếng Việt
მარგალური
中文
粵語
Wysig skakels
Die bladsy is laas op 13 Julie 2017 om 16:42 bygewerk.
Die teks is beskikbaar onder die lisensie
Creative Commons Erkenning-Insgelyks Deel
. Aanvullende voorwaardes kan moontlik ook van toepassing wees. Sien die
Algemene Voorwaardes
vir meer inligting.
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:9262bc30-66af-4a61-9f52-a06968af4b3d>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Sjabloon:Versteek_einde
|
2019-07-20T20:11:07Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526670.1/warc/CC-MAIN-20190720194009-20190720220009-00511.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.989905
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Kategorie:Sterftes in 1970" skakel
←
Kategorie:Sterftes in 1970
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Kategorie:Sterftes in 1970
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Kategorie:Geboortes in 1970
(
← skakels
wysig
)
Kategorie:Sterftes in 1969
(
← skakels
wysig
)
Kategorie:Sterftes in 1977
(
← skakels
wysig
)
Kategorie:Sterftes in 1974
(
← skakels
wysig
)
Kategorie:Sterftes in 1968
(
← skakels
wysig
)
Kategorie:Sterftes in 1973
(
← skakels
wysig
)
Kategorie:Sterftes in 1964
(
← skakels
wysig
)
Kategorie:Sterftes in 1961
(
← skakels
wysig
)
Kategorie:Sterftes in 1979
(
← skakels
wysig
)
Kategorie:Sterftes in 1962
(
← skakels
wysig
)
Kategorie:Sterftes in 1963
(
← skakels
wysig
)
Kategorie:Sterftes in 1960
(
← skakels
wysig
)
Kategorie:Sterftes in 1966
(
← skakels
wysig
)
Kategorie:Sterftes in 1978
(
← skakels
wysig
)
Kategorie:Sterftes in 1976
(
← skakels
wysig
)
Kategorie:Sterftes in 1971
(
← skakels
wysig
)
Kategorie:Sterftes in 1967
(
← skakels
wysig
)
Kategorie:Sterftes in 1965
(
← skakels
wysig
)
Kategorie:Sterftes in 1975
(
← skakels
wysig
)
Kategorie:Sterftes in 1972
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Kategorie:Sterftes_in_1970
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Kategorie
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:e46e2c91-0beb-4a1a-818b-d2cbb55c7967>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Kategorie:Sterftes_in_1970
|
2019-07-20T20:46:47Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526670.1/warc/CC-MAIN-20190720194009-20190720220009-00511.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.994835
| false
|
File:Flag of the Republic of the Congo.svg
File original (file en formato SVG, dimension nominałi 600 × 400 pixel, dimension del file: 424 byte)
Storia del file
Fare clic so on grupo data/ora par vardare el file come se presenta nel momento indicà.
Data/Ora | Miniadura | Dimension | Utente | Comento | |
---|---|---|---|---|---|
de desso | 23:21, 15 giu 2006 | 600 × 400 (424 byte) | Madden | simple code | |
00:15, 5 feb 2006 | 744 × 496 (3 KB) | Vzb83~commonswiki | Pantone 347C (green), 115C (yellow) and 485C (red), source: http://www.vexilla-mundi.com/congo_(brazzaville).htm | ||
14:06, 16 dis 2005 | 744 × 496 (3 KB) | Reisio | revert (and yes, last was supposed to be Image:Flag of Republic of Congo.svg :p) | ||
14:04, 16 dis 2005 | 1 045 × 696 (1 KB) | Reisio | version from Flag of Republic of Congo.svg / Drapeau de la République du Congo by User:Moyogo, public domain | ||
13:04, 24 nov 2005 | 744 × 496 (3 KB) | Nightstallion | == Summary == Flag of the Republic of the Congo from openclipart.org Category:SVG flags == Licensing == {{PD}} |
Uso del file
Utilizo globale de file
St'altre wiki qua le dòpara sto file:
- Utilizo de Flag of the Republic of the Congo.svg su ace.wikipedia.org
- Utilizo de Flag of the Republic of the Congo.svg su af.wikipedia.org
- Afrika
- Lys van olieproduserende state
- Fang
- Atlantiese Oseaan
- Frans
- Lys van hoofstede
- Lys van lande volgens bevolking
- Republiek van die Kongo
- Dakar
- Pan-Afrika kleure
- Windhoek
- Lys van lande volgens bevolkingsdigtheid
- Lys van lande
- Kategorie:Republiek van die Kongo
- Lys van internasionale rugbyspanne
- Lys van lande volgens Menslike-ontwikkelingsindeks
- Sjabloon:Landdata Republiek van die Kongo
- Lys van lande volgens BBP (nominaal) per capita
- Lys van lande volgens BBP (koopkragpariteit) per capita
- Lys van lande volgens oppervlak
- Lys van lande volgens geletterdheidskoers
- Olimpiese Somerspele 2008
- Olimpiese Somerspele 2012
- Olimpiese Somerspele 2004
- Olimpiese Somerspele 2000
- Olimpiese Somerspele 1996
- Olimpiese Somerspele 1992
- Olimpiese Somerspele 2016
- Olimpiese Somerspele 1964
- Brazzaville
- Lys van lande volgens lewensverwagting
- Lys van Suid-Afrikaanse atletiekrekords
- Lys van lande volgens kuslynlengte
- Lys van IOK-landkodes
- .cg
- Afrika-unie
- Gebruiker:Martinvl
- Olimpiese Somerspele 2020
- Vlae van Afrika
- Vlag van die Republiek van die Kongo
- CAF
- Koue Oorlog
- Lys van Afrika-lande
- Wes-Afrika Tyd
- CAF Kampioene-liga
- Paralimpiese Somerspele 2016
- Sentraal-Afrika
- Afrikanasiesbeker
- Pointe-Noire
Varda i altri utilizi globali de sto file.
|
<urn:uuid:88e286c9-79cf-4763-852a-2e35e34b87a5>
|
CC-MAIN-2019-30
|
2019-07-22T03:53:32Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527474.85/warc/CC-MAIN-20190722030952-20190722052952-00111.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.760853
| false
|
|
Motorvoertuig
'n Motorvoertuig is 'n voertuig wat deur sy eie enjin aangedryf word en gebruik word om mense, diere en goedere te vervoer. Soms word die woorde 'motor', 'motorkar' en 'kar' gebruik as kort vir motorvoertuig. Verskillende tipes motorvoertuie sluit in motorkarre (sedans), busse, vragmotors, motorfietse en bakkies.
Motorvoertuie word gewoonlik in 'n motorhuis of onder 'n motorafdak geberg as dit nie gebruik word nie. Brandstof word by 'n vulstasie (met behulp van brandstofpompe) ingegooi. As 'n motorvoertuig breek of versien moet word, word dit na 'n motorhawe geneem waar 'n motorwerktuigkundige daaraan kan werk.
Inhoud
Die eerste motor in Suid-AfrikaWysig
"Nee dankie," het president Paul Kruger geprotesteer toe die eienaar van die eerste motor in Suid-Afrika hom vra of hy nie 'n entjie wil saamry nie. "Netnou blaf 'n hond en dan skrik die ding en gooi my af! Hulle moet hom eers verbeter voordat ek daarin ry."
Hierdie eerste motortjie, 'n Benz van 1,12 kW, het op 22 Desember 1896 in Pretoria aangekom. Dit is uit Duitsland ingevoer deur J. P. Hess en A. E. Reno, beide Pretorianers. Soos te verstane, was daar natuurlik 'n hewige gespottery met hierdie nuwerwetsigheid. Maar pres. Kruger het die belangrikheid van die invoer van die eerste motor in Suid-Afrika besef en die twee here vereer met 'n goue medalje wat hy spesiaal laat munt het.
Eerste motorwetgewingWysig
In 1897 is die motor aan mnr. Albert H. (Koffie) Jacobs verkoop. Dit het aanleiding gegee tot Suid-Afrika se eerste motorwetgewing. Die Johannesburgse stadsraad het 'n ordonnansie uitgevaardig waarvolgens die motor toegang tot die pad verbied is. Jacobs het hom egter min daaraan gesteur en rustig voortgery. Die motor is later in 'n brand verwoes.
Daar is maar min motors ingevoer in die eerste paar jaar na die eerste een. Die paaie was nie geskik vir die eerste lendelam motortjies nie. Daar was ook nie petrolpompe of motorhawens in die binneland beskikbaar nie. Mettertyd het die bedryf egter ontwikkel tot die ekonomiese reus van vandag.
Sien ookWysig
BronnelysWysig
- Kennis, 1980, vol 3, bl. 430-433, ISBN 0 7981 0825 8
|
<urn:uuid:4284927f-5a96-4924-9873-150c890373ab>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Motorvoertuig
|
2019-07-18T09:28:23Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525587.2/warc/CC-MAIN-20190718083839-20190718105839-00215.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 1.000002
| false
|
Masvingo
Masvingo (tot in 1982 Fort Victoria, toe die naam 'n kort rukkie Nyanda was) is die oudste Europese nedersetting in Zimbabwe en verleen sy naam aan die provinsie waarvan hy die hoofdorp is. Dit is 1 067 m bo seespieël geleë. Die geskatte bevolking was 71 966 in 2009, vergeleke met 11 380 tydens die 1969-sensus, 40 jaar vantevore, toe hier 8 500 swartes, 2 500 wittes en 350 bruines en Asiërs gewoon het.
Masvingo (vroeër Fort Victoria) |
Straattoneel in Masvingo | |
Koördinate: Koördinate: | |
Land | Zimbabwe |
---|---|
Provinsie | Masvingo |
Stigting | 1890 |
Masvingo | 1980 |
Regering | |
- Burgemeester | Femius Chakabuda |
Bevolking (2009) | |
- Dorp | 71 966 |
Tydsone | SAT (UTC+2) |
Dit was die eerste permanente nedersetting wat deur die Pioneer Column tydens sy opmars in 1890 na Masjonaland gestig is. Die dorp het op 6 November 1953 munisipale status verkry. Dit is die middelpunt van 'n mynbou- en landboudistrik, wat hom veral op beesboerdery toespits. Die eerste krieketwedstryd in die gebied is glo in 1890 hier gespeel.
Die dorp is goed geleë vir die toeristebedryf. Van hier is twee nasionale parke maklik bereikbaar, asook die bouvalle van Groot-Zimbabwe, wat in 1980 sy naam aan die nuwe onafhanklike staat verleen het. Dit is aan die spoorlyn na Gweru geleë en het 'n lughawe wat vir binnelandse vlugte gebruik word.
Fort Victoria is in 1891 opgerig om die pad van die destydse Salisbury (tans Harare) te bewaak. Dit het bestaan uit 'n ommuurde gedeelte en twee wagtorings. Die kloktoring is saam met die oorspronklike fort opgerig en die tweede toring twee jaar later.
Die dorp is die tuiste van die Great Zimbabwe University, wat uit die Masvingo State University ontstaan het.
Bekende persone geboreWysig
BronneWysig
- Akers, Mary (red.), Encyclopaedia Rhodesia, The College Press Pvt. Ltd., Salisbury, 1973.
- Bevolkingsyfer van World Gazetteer
|
<urn:uuid:58bdaa38-445c-478a-a2ed-1cd4b637e57f>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Masvingo
|
2019-07-19T14:25:41Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526254.26/warc/CC-MAIN-20190719140355-20190719162355-00375.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999955
| false
|
Parktown
Parktown is 'n voorstad van Johannesburg, Suid-Afrika. Dit is in Johannesburg se F-streek geleë. Parktown het met die aanlê daarvan die oorspronklike spogbuurte van die Goudstad, Doornfontein en Belgravia, vervang as die stad se mees gesogte buurt.
Parktown | |
Northwards Mansion, ontwerp deur Herbert Baker | |
Parktown se ligging in Gauteng
Koördinate: Koördinate: | |
Land | Suid-Afrika |
---|---|
Provinsie | Gauteng |
Munisipaliteit | Stad Johannesburg |
Hoofplek | Johannesburg |
Oppervlak[1] | |
- Voorstad | 3,79 km² (1,5 vk m) |
Bevolking (2011)[1] | |
- Voorstad | 6 936 |
- Digtheid | 1 830/km² (4 739,7/myl2) |
Rasverdeling (2011)[1] | |
• Blank | 18,6% |
• Indiër/Asiër | 9,3% |
• Kleurling | 2,5% |
• Swart | 68,4% |
• Ander | 1,2% |
Taal (2011)[1] | |
• Engels | 39,3% |
• Zoeloe | 18,5% |
• Suid-Ndebele | 8,9% |
• Afrikaans | 6,0% |
• Ander | 27,3% |
Poskode (strate) | 2193 |
Parktown, wat aangelê is op die plaas Braamfontein, begin sowat 2 km noord van die Johannesburgse stadsaal en strek die hele ent van Empireweg noordwaarts tot amper by die Johannesburgse Dieretuin. Aan die oostekant word dit begrens deur Houghton en in die weste deur Westcliff. Dit het die onderskeiding dat dit die eerste voorstad is wat nie beplan is om soveel moontlik erwe te verkoop ten einde wins te maak nie, maar vir die gerief en gemak van sy inwoners. Die gebied is in 1891 opgemeet deur die Eckstein-group (Corner House) met kontoerpaaie en standplase van sowat 'n halwe hektaar elk en met straatserwitute in die titelaktes om die insypeling van handel of nywerheid te voorkom. So is dit beplan om die stad se voortreflikste voorstad te wees. Die huise op Houghtonrif het 'n onbelemmerde uitsig van 50 km tot by Pretoria en die Magaliesberg. Van die magtigste magnate het hier gewoon, onder wie sir J.B. Robinson, sir Lionel en lady Florence Phillips, kol. C.L. Andersson en sir George Albu.
Parktown se water het oorspronklik gekom van die fontein by Sans Souci en is gepomp na twee hoë staalwatertenks, 'n treffende baken tot hulle in 1908 afgetakel is. In 1901 het lord Alfred Milner in Sunnyside kom woon, 'n paleisagtig woning, nou 'n privaat hotel. Die eerste motorbusse in Johannesburg het in 1904 van Corner House na Parktown geloop.
BronWysig
- ( Potgieter, D.J. (ed.) 1973. ) Standard Encyclopaedia of Southern Africa, volume 8. Cape Town: Nasionale Opvoedkundige Uitgewery (Nasou).
VerwysingsWysig
- "Subplek Parktown". Sensus 2011.
|
<urn:uuid:dda1295d-1b63-4a23-af39-3caa0dd3f12b>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Parktown
|
2019-07-15T22:54:24Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524254.28/warc/CC-MAIN-20190715215144-20190716001144-00479.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999451
| false
|
Bittereinders
Teen September 1900 was die konvensionele magte van die Suid-Afrikaanse Republiek en die Oranje-Vrystaat grootliks verslaan deur die Britse leër. Die oorblywende Boere-regering besluit om verder te veg in 'n guerrilla-oorlog in 'n poging om die Britte te dwing om terug te trek. Namate dit duidelik geword het dat militêre oorwinning onwaarskynlik sal wees, het menings onder die guerrillas verdeel tussen diegene wat 'n onderhandelde vrede wou bewerkstellig en diegene wat verkies het om te veg tot en met "die bitter einde".[1] Die besluit om voort te veg skep vir die Britte die geleentheid om konsentrasiekampe op te rig om die Boere-bevolking te paai.
Die woord is afgelei van Nederlands waaruit die Afrikaanse taal van die Boere (later bekend as Afrikaners) stam. Die woord bittereinder (enkelvoud, die finale "s" dui meervoud aan) beteken iemand wat "bereid is om te veg tot die bitter einde".
Meer algemeen kan die woord gebruik word as 'n ander naam vir 'n "oorlogsparty" ('n faksie binne 'n politieke of militêre groep ten gunste van die voer van oorlog) of vir 'n groep wat nie wil opgee nie en aanhou of deurdruk tot "die bitter einde".
Verwysings[wysig | wysig bron]
- Encyclopedia of African history - Volume 1 - Kevin Shillington - CRC Press - 2005 - ISBN = 1-57958-453-5 - pages=1426
|
<urn:uuid:11e73bc9-d402-4403-9db4-1a3c75a09ec5>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Bittereinder
|
2019-07-15T22:29:20Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524254.28/warc/CC-MAIN-20190715215144-20190716001144-00479.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.99996
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Gebruiker:Pieter-ZA/Sandput/Wine" skakel
←
Gebruiker:Pieter-ZA/Sandput/Wine
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Gebruiker:Pieter-ZA/Sandput/Wine
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Gebruiker:Pieter-ZA/Sandput
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Gebruiker:Pieter-ZA/Sandput/Wine
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Gebruikerblad
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Gebruikersbydraes
Logboeke
View user groups
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:db07d9a5-d04b-4e60-951e-991597665d74>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Gebruiker:Pieter-ZA/Sandput/Wine
|
2019-07-15T22:19:57Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524254.28/warc/CC-MAIN-20190715215144-20190716001144-00479.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.991651
| false
|
Konjunksie (sterrekunde)
’n Konjunksie in sterrekunde kom voor wanneer twee hemelliggame of ruimtetuie óf dieselfde regte klimming óf dieselfde ekliptiese lengte het, gewoonlik soos van die Aarde af gesien.[1][2] Die skynbare afstand tussen hulle is dus ’n minimum. Die sterrekundige simbool vir konjunksie is ☌ (in Unicode U+260C) en geskryf lyk dit so: . Die simbool word nie meer in moderne astronomie gebruik nie, maar wel steeds in astrologie.
’n Konjunksie vind plaas tussen twee voorwerpe in die sonnestelsel of tussen ’n sonnestelsel-liggaam en ’n afgeleë voorwerp soos ’n ster. Dit is ’n skynbare verskynsel wat veroorsaak word deur die waarnemer se perspektief; die twee voorwerpe is nie werklik naby mekaar in die ruimte nie.
Inhoud
Oorgang[wysig | wysig bron]
In die algemeen, veral in die geval van twee planete, beteken ’n konjunksie hulle het dieselfde regte klimming, en dit word ’n konjunksie in regte klimming genoem. Hulle kan egter ook dieselfde ekliptiese lengte hê. Konjunksies in regte klimming en konjunksies in ekliptiese lengte vind nie gewoonlik op dieselfde tyd plaas nie, maar in die meeste gevalle amper op dieselfde tyd. In driedubbele konjunksies is dit moontlik dat ’n konjunksie net in regte klimming of net in ekliptiese lengte plaasvind.
Wanneer twee hemelliggame egter dieselfde deklinasie het tydens ’n konjunksie in regte klimming (of dieselfde ekliptiese breedte het tydens ’n konjunksie in ekliptiese lengte), sal die een wat die naaste aan die Aarde is, voor die ander een inbeweeg. In so ’n geval vind ’n samestand plaas. As een voorwerp in die skadu van ’n ander inbeweeg, vind ’n verduistering plaas. As die Maan byvoorbeeld in die Aarde se skaduwee inbeweeg en uit sig verdwyn, is dit ’n maansverduistering.
As die sigbare skyf van die naaste voorwerp heelwat kleiner is as dié van die verste voorwerp, word van ’n oorgang gepraat. Wanneer die naaste voorwerp baie groter lyk as die verste een, word gepraat van ’n okkultasie. ’n Voorbeeld van ’n okkultasie is wanneer die Maan tussen die Aarde en die Son inbeweeg en veroorsaak dat die Son óf heeltemal óf gedeeltelik verdwyn. Dié verskynsel is algemeen bekend as ’n sonsverduistering. Okkultasies waarin nie die Maan of die Son ’n rol speel nie is baie seldsaam. Die okkultasie van ’n planeet deur die Maan kom egter dikwels voor. Verskeie sulke verskynsels is verskeie kere per jaar van verskillende plekke op Aarde af sigbaar.
Buite- en binnekonjunksies[wysig | wysig bron]
As ’n binneplaneet aan die ander kant van die Son is soos van ’n buiteplaneet af gesien, is dit in buitekonjunksie (superior conjunction) met die Son (sien links). ’n Binnekonjunksie (inferior conjunction) vind plaas wanneer die twee planete aan dieselfde kant van die Son oplyn. In ’n binnekonjunksie is die buiteplaneet "in opposisie" met die Son soos gesien vanaf die binneplaneet.
Die terme binne- en buitekonjunksie word veral vir die planete Mercurius en Venus gebruik, wat binneplanete is soos van die Aarde af gesien. Hierdie definisie kan egter op enige twee planete toegepas word soos gesien van die een wat die verste van die Son af is.
Kwasikonjunksies[wysig | wysig bron]
In ’n kwasikonjunksie sal ’n planeet in ’n skynbare retrograde beweging – altyd óf Mercurius óf Venus, soos vanaf die Aarde gesien – "terugval" in regte klimming totdat dit feitlik ’n ander planeet toelaat om dit verby te steek, maar dan sal eersgenoemde planeet sy voorwaartse beweging hervat en dus lyk of dit wegbeweeg van laasgenoemde planeet af. Dit sal soggens voor dagbreek gebeur. Die teenoorgestelde kan saans ná skemer gebeur, wanneer Mercurius of Venus ’n retrograde beweging binnegaan net wanneer dit op die punt is om ’n ander planeet verby te steek. (Mercurius en Venus is dikwels die twee planete wat betrokke is en as dit gebeur, kan hulle dae of selfs langer baie naby mekaar bly.)
Daar word gereken ’n kwasikonjunksie gebeur wanneer die afstand in regte klimming tussen die twee planete die kleinste is. Wanneer deklinasie in ag geneem word, kan dit egter lyk of hulle kort daarvoor of daarna nader aan mekaar is.
Merkwaardige konjunksies[wysig | wysig bron]
1899[wysig | wysig bron]
Vroeg in Desember 1899 het dit van die Aarde af gelyk of die Son en die planete wat met die blote oog sigbaar is, in ’n strook van 35 grade met die sonnebaan langs lê. As gevolg daarvan was die Maan van 1 tot 4 Desember in konjunksie met Jupiter, Uranus, die Son, Mercurius, Mars, Saturnus en Venus, in daardie volgorde. Die meeste van die konjunksies sou nie sigbaar gewees het nie weens die gloed van die Son.
1962[wysig | wysig bron]
Van 4 tot 6 Februarie 1962 het Mercurius en Venus, in ’n seldsame reeks gebeure, konjunksie bereik soos van die Aarde af gesien, gevolg deur Venus en Jupiter, toe Mars en Saturnus. Daar was ook konjunksies tussen die Maan en Mars, Saturnus, die Son, Mercurius, Venus en Jupiter. Mercurius was ook in ’n binnekonjunksie met die Son. Die konjunksie tussen die Maan en die Son met donkermaan het ’n algehele sonsverduistering tot gevolg gehad wat in Indonesië en die gebied om die Stille Oseaan sigbaar was,[4] toe hierdie vyf planete in die omgewing van die Son sigbaar sou gewees het.
1987[wysig | wysig bron]
Mercurius, Venus en Mars was in Augustus 1987 binne ’n tydperk van sewe dae afsonderlik in konjunksie met mekaar, en elk afsonderlik met die Son. Die Maan was op 24 Augustus in konjunksie met elkeen van hierdie liggame. Nie een van die konjunksies sou egter sigbaar gewees het nie weens die gloed van die Son.[5]
2000[wysig | wysig bron]
In Mei 2000, in ’n baie seldsame gebeurtenis, het verskeie planete in die omgewing van die Son gelê soos van die Aarde af gesien, en ’n reeks konjunksies het plaasgevind. Jupiter, Mercurius en Saturnus was van 8 tot 10 Mei elk in konjunksie met die Son. Binne ’n paar weke was dié drie planete weer in konjunksie met mekaar en met Venus. Die meeste hiervan sou nie sigbaar gewees het nie weens die gloed van die Son.[5] Nasa het na 5 Mei verwys as die datum van die konjunksie.[6]
2002[wysig | wysig bron]
Venus, Mars en Saturnus was vroeg in Mei 2002 naby mekaar in die aandlug, met ’n konjunksie van Mars en Saturnus op 4 Mei. Dit is gevolg deur ’n konjunksie van Venus en Saturnus op 7 Mei en een van Venus en Mars op 10 Mei toe hul hoekskeiding net 18 boogminute was. Op 14 Mei het ’n reeks konjunksies plaasgevind tussen die Maan en Saturnus, Mars en Venus, hoewel dit van nêrens op Aarde in donkerte sigbaar sou wees nie.[5]
2007[wysig | wysig bron]
’n Konjunksie van die Maan en Mars het op 24 Desember 2007 plaasgevind, baie na aan die tyd van die volmaan en op ’n tyd toe Mars in opposisie met die Son was. Mars en die volmaan sou wêreldwyd naby mekaar gewees het en ’n okkultasie met Mars sou in verre noordelike streke sigbaar gewees het.[7] ’n Soortgelyke konjunksie het op 21 Mei 2016 plaasgevind.
2008[wysig | wysig bron]
’n Konjunksie van Venus en Jupiter het op 1 Desember 2008 plaasgevind, en verskeie ure later was albei planete afsonderlik in konjunksie met die sekelmaan.[8] ’n Okkultasie van Venus deur die Maan was van verskeie plekke af sigbaar.[9] Die drie voorwerpe was van enige ligging op Aarde af naby mekaar in die lug.
2013[wysig | wysig bron]
Einde Mei het Mercurius, Venus en Jupiter binne dae deur ’n reeks konjunksies gegaan.
2016[wysig | wysig bron]
Op die oggend van 9 Januarie was Venus en Saturnus in konjunksie[10] en op 27 Augustus was Mercurius en Venus in konjunksie, gevolg deur ’n konjunksie van Venus en Jupiter. Al drie planete was in die aandlug naby aan mekaar.
Verwysings[wysig | wysig bron]
- Her Majesty's Nautical Almanac Office and United States Naval Observatory (2012). "Conjunction". Glossary, The Astronomical Almanac Online. Besoek op 2012-07-08.
- Jean Meeus (1991). Astronomical Algorithms. Astronomical Algorithms. Willman-Bell Inc., Richmond, Virginia.
- "Planetary Conjunction over Paranal". ESO Picture of the Week. ESO. Besoek op 2011-05-02.
- Espenak, Fred (2004). "Total Solar Eclipse of 1962 Feb 05" (GIF image file). NASA Eclipse Web Site. NASA Goddard Space Flight Center. Besoek op 12 June 2013.
- Meeus, Jean (1983), "Chapter 1, Planetary Phenomena, 1976-2005", Astronomical Tables of the Sun, Moon, and Planets (1 ed.), Richmond, Virginia: Willmann-Bell, Inc., pp. 1.1-1.35, ISBN 0-943396-02-6
- "The Planetary Alignment of 5 May 2000". National Space Science Data Center - NASA. Besoek op 5 Mei 2016.
- Paulson, Murray D. (2007). “Mars: The 2007 Opposition”. Journal of the Royal Astronomical Society of Canada 101: 242–245. Besoek op 10 Junie 2013.
- https://science.nasa.gov/headlines/y2008/24nov_skyshow.htm
- "Occultation of Venus 2008 December 01 16h UT1". The Astronomical Almanac Online. Her Majesty's Nautical Almanac Office. Besoek op 2012-09-12.
- https://lightworkers.org/page/218837/earthsky-news-jan-8-awesome-venussaturn-conjunction-and-more-for-january-2016
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
- Okkultasies van Saturnus deur Jupiter
- Foto van Saturnus se okkultasie deur die Maan in 2001
- Planeetkonjunkises en wederseydese okkultasie 1000 v.C. tot 3000 n.C.
- Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Konjunksie (sterrekunde).
- Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
|
<urn:uuid:3b4508aa-6d89-4717-b262-72464f00f8d4>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Konjunksie_(sterrekunde)
|
2019-07-18T09:20:08Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525587.2/warc/CC-MAIN-20190718083839-20190718105839-00239.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999997
| false
|
Willie Venter
Ds. Willie Venter | |
Ds. Willie Venter
Naam | Willem Venter |
---|---|
Sterfte | 9 Julie 2004 |
Kerkverband | Gereformeerd |
Gemeente(s) | Zeerust 1949–1950, Port Elizabeth 1950–1952, Standerton/Volksrust 1953–1956, Middelburg, Tvl. 1956–1959, Middelburg, KP 1959–1964, Boksburg 1964–1989 |
Jare aktief | 1949–1989 |
Kweekskool | Potchefstroom |
Ds. Willem (Willie) Venter (oorlede op 9 Julie 2004) het in die eerste 15 jaar van sy 40-jarige bediening kort rukkies in vyf gemeentes of kombinasies gestaan, naamlik Zeerust 1949–1950, Port Elizabeth 1950–1952, Standerton/Volksrust 1953–1956, Middelburg, Tvl., 1956–1959 en Middelburg, KP 1959–1964, maar daarna ’n volle kwarteeu van 1964 tot sy emeritaat in sy laaste gemeente, Boksburg.
“Een ding van ds. Willie was sy geheue,” skryf lidmate van sy laaste gemeente, Boksburg, in sy lewensberig in die GKSA se Almanak van 2006. “Hy het elkeen nie net by die naam geken nie, maar ook elke adres en alles wat in hul lewe gebeur hê.”
Willie Venter het grootgeword op Ermelo en daar skoolgegaan. Ná skool het hy sy merk gemaak in die studentelewe. Tydens sy universiteitsjare het hy sy vrou, Hennie Kroeze, ontmoet. Sy skoonpa was ook sy Hebreeuse professor. Eendag het prof. Kroeze teruggeblaai in een van sy baie aantekeningboeke oor sy studente en op die punte van sy skoonseun afgekom en opgemerk dat hy lofwaardig is vir sy goeie onderskeiding in Hebreeus.
Vyf kinders is uit die huwelik gebore: Stina, Hendrik, Anna, Jan en Willem. Hendrik het sy pa vooruitgegaan in ’n tref-en-trapongeluk op een van sy fietsoefenritte. Nadat hy binne ’n anderhalf dekade vyf gemeentes bedien het, het hy dr. C.J. Malan as predikant van Boksburg opgevolg. Soos die gemeente self ná sy dood geskryf het: “(W)anneer mens aan die Oos-Rand jou staanplek volstaan, dan bly jy daar en word jy lief vir die mense daar en die mense vir jou. (H)ier het hy diep spore in die harte van baie lidmate gelaat.” Hulle het sy geheue as een van sy merkwaardigste eienskappe uitgesonder “Hy het onthou wie was die eerste baba wat hy gedoop het en die eerste huwelik wat bevestig het, ens. Dit het hom ’n mooi ingang in baie mense se lewe besorg. Sy bediening is gekenmerk deur ryk verkondiging van die volle raad van God.
“Sy diepgaande kennis van Hebreeus het sy preke diepsinnig en voedend gemaak. Elke Sondag kon jy weer huis toe gaan met ’n ryker begrip van die evangelie. Niemand is ooit in sy pastoraat oorgeslaan nie. Dikwels het hy ure lank by ’n sterfbed saam met die familie gewag vir die deurgang na ons ewige Vaderhuis; en was jy siek of in die hospitaal, kon jy reken op ’n besoek waarin die Woord en gebed bedien is.” Sy gemeente skryf hy was ook weier bekend, want op menige klassis- en partikuliere-sinode-vergadering was hy die een wat rigtinggewend leiding geneem het as voorsitter of as afgevaardigede predikant.
"Sy rustige leiding met ’n humor wat die spanning op die regte oomblik kon breek en besondere kwinkslae het menige iets laat onthou van wat ‘ds. Willie’ sou gesê het.” Ds. Venter kon die pad tussen Boksburg en Potchefstroom later so te sê toe oë ry, want sy jare lange taak as kurator en as voorsitter van die kuratore was om die geskiedenis van die Teologiese Skool Potchefstroom te help skryf. Ook die PU vir CHO het sy insette op sy Raadsvergaderings van 1 Julie 1979 tot 30 Junie 1991 geken. So was hy ’n bandbinder tussen Teologiese Skool en Universiteit.
Ná al sy dienswerk kon hy nog 15 jaar lank die emeritus predikant van Boksburg wees. “Ons as gemeente was bevoorreg om elke eerste Sondag van die maand steeds te kon deel in sy bediening van die Woord tot ’n jaar voor sy heengaan,” het sy lidmate ná sy dood geskryf.
Bron[wysig | wysig bron]
- ( Schalekamp, ds. M.E. et al. 2005. Die Almanak van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika vir die jaar 2006. Potchefstroom: Administratiewe Buro. )
|
<urn:uuid:f8585de1-67d8-4d15-925d-c688d89339f5>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Willie_Venter
|
2019-07-18T09:26:35Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525587.2/warc/CC-MAIN-20190718083839-20190718105839-00239.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 1.000005
| false
|
Kategorie:Wikipedia-artikels met SELIBR-identifiseerders
Jump to navigation
Jump to search
(vorige bladsy) (volgende bladsy)
Vir meer inligting, sien Wikipedia:Gesagbeheer.
Hierdie is 'n versteekte kategorie Dit kategoriseer bladsye vir administratiewe doeleindes. Dit vorm nie deel van die ensiklopedie nie. |
Bladsye in kategorie "Wikipedia-artikels met SELIBR-identifiseerders"
Die volgende 200 bladsye is in hierdie kategorie, uit 'n totaal van 2 526.
(vorige bladsy) (volgende bladsy)H
- H.D.
- Haakon VII van Noorweë
- Ernst Haas
- Hella Haasse
- Jürgen Habermas
- Otto von Habsburg
- Zaha Hadid
- Hadrianus
- Ernst Haeckel
- Hafez
- Olaf Hagerup
- Haile Selassie
- Bernard Haitink
- Michael Halliday
- Alexander Hamilton
- Dag Hammarskjöld
- Hammoerabi
- Knut Hamsun
- Khady Hane
- Hannibal
- Hans van Denemarke
- Hans-Georg Gadamer
- Harald I van Denemarke
- Harald V van Noorweë
- Harare
- Donna Haraway
- Thomas Hardy
- Jean Harlow
- Joanne Harris
- Haruki Murakami
- Signe Hasso
- Anne Hathaway
- Václav Havel
- Hawaii
- Stephen Hawking
- Joseph Haydn
- Friedrich August Hayek
- Rita Hayworth
- William Randolph Hearst
- Hebreeuse Universiteit van Jerusalem
- Georg Wilhelm Friedrich Hegel
- Heinz Heger
- Martin Heidegger
- Heilige Romeinse Ryk
- Piet Hein (wetenskaplike)
- Heinrich Schütz
- Heinz G. Konsalik
- Heldedig van Gilgamesj
- Joseph Heller
- Håkan Hellström
- Helsinki
- Ernest Hemingway
- Carl Hempel
- Hendrik I van Engeland
- Hendrik II van Engeland
- Hendrik III van Engeland
- Hendrik IV van Engeland
- Hendrik V van Engeland
- Hendrik VI van Engeland
- Hendrik VII van Engeland
- Hendrik VIII van Engeland
- Jimi Hendrix
- Henri Poincaré
- Henry Moore
- Henry Purcell
- Jim Henson
- Audrey Hepburn
- Katharine Hepburn
- Herakleios van Bisantium
- Herakleitos
- Johann Gottfried von Herder
- Hergé
- Hermitage
- Herodes die Grote
- Herodotos
- John Herschel
- Heinrich Hertz
- Theodor Herzl
- Hesiodos
- Rudolf Hess
- Charlton Heston
- Thor Heyerdahl
- Hieronimus van Stridon
- Hilary Mantel
- David Hilbert
- Hildegard van Bingen
- Napoleon Hill
- Edmund Hillary
- Heinrich Himmler
- Hippokrates
- Teenpous Hippolitus
- Hirohito
- Alfred Hitchcock
- Christopher Hitchens
- Adolf Hitler
- Hồ Chí Minh
- Ho Chi Minh-stad
- Thomas Hobbes
- Saddam Hoesein
- Dustin Hoffman
- E.T.A. Hoffmann
- Albert Hofmann
- Geert Hofstede
- Hokkaido
- Katsushika Hokusai
- William Holden
- Homeros
- Erich Honecker
- Hooglied van Salomo
- Robert Hooke
- Herbert Hoover
- Bob Hope
- Dennis Hopper
- Hedda Hopper
- Horatius
- Horemheb
- Max Horkheimer
- Vladimir Horowitz
- Amir Abbas Hoveyda
- Ron Howard
- L. Ron Hubbard
- Rock Hudson
- Victor Hugo
- Johan Huizinga
- Alexander von Humboldt
- David Hume
- Johann Hummel
- Friedensreich Hundertwasser
- Samuel Huntington
- Jan Hus
- Edmund Husserl
- John Huston
- Thomas Henry Huxley
- Christiaan Huygens
- B. D. Hyman
I
- Ian Fleming (chemikus)
- IBM
- Abdullah Ibrahim
- Ice Cube
- Idaho
- IEEE
- Indië
- Arnaldur Indriðason
- Jean Auguste Dominique Ingres
- Helge Ingstad
- Internasionale Burgerlugvaartorganisasie
- Internasionale Geregshof
- Internasionale Monetêre Fonds
- Internasionale Strafhof
- Internasionale Vereniging van Atletiekfederasies
- Irenaeus van Lyon
- Luce Irigaray
- Iris Murdoch
- Isaac Albeniz
- Kazuo Ishiguro
- Islamitiese Staat
- Israel
- Istanboel
- Jurga Ivanauskaitė
- Iwan I van Moskou
- Iwan III van Rusland
- Iwan IV van Rusland
- Iwan VI van Rusland
J
- Jabir ibn Hayyan
- Andrew Jackson
- Mahalia Jackson
- Jacob Hübner
- Jagielloniese Universiteit
- Jakobus I van Engeland
- Jakobus II van Engeland
- Jakobus V van Skotland
- Jalal Uddin Rumi
- Jamaika
- Henry James
- P. D. James
- Jenna Jameson
- Jan van Engeland
- Jane Seymour
- Japan
- Jaroslaf I van Kiëf
- Karl Jaspers
- Jauchzet Gott in allen Landen, BWV 51
- Stefan Jaworski
- Jean-Philippe Rameau
- Thomas Jefferson
- Jehan Alain
- Elfriede Jelinek
- Boris Jeltsin
- Edward Jenner
- Jeremia
- Jermak
- Sergei Jesenin
- Otto Jespersen
- Jesus van Nasaret
- Ruth Prawer Jhabvala
- Juan Ramón Jiménez
- Muhammad Ali Jinnah
- Joaquín Rodrigo
- Peter Jöback
- Steve Jobs
|
<urn:uuid:d193c532-5e3f-4095-970d-0982be5107a9>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Wikipedia-artikels_met_SELIBR-identifiseerders?from=H
|
2019-07-22T03:52:28Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527474.85/warc/CC-MAIN-20190722030952-20190722052952-00159.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.839948
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "137" skakel
←
137
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
137
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
2de eeu
(
← skakels
wysig
)
237
(
← skakels
wysig
)
127
(
← skakels
wysig
)
132
(
← skakels
wysig
)
133
(
← skakels
wysig
)
134
(
← skakels
wysig
)
135
(
← skakels
wysig
)
136
(
← skakels
wysig
)
138
(
← skakels
wysig
)
139
(
← skakels
wysig
)
140
(
← skakels
wysig
)
141
(
← skakels
wysig
)
142
(
← skakels
wysig
)
147
(
← skakels
wysig
)
37
(
← skakels
wysig
)
Bespreking:137
(
← skakels
wysig
)
Vuuros (astrologie)
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/137
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:1721e734-3982-40f4-b817-9486c58ed18c>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/137
|
2019-07-15T22:19:21Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524254.28/warc/CC-MAIN-20190715215144-20190716001144-00503.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998996
| false
|
Strengiet
Strengiet | |
---|---|
’n Klein strengiet kristal. | |
Formule | FePO4 · 2H2O |
Kleur | Kleurloos, ligte pers, donker pers, rooi, skarlakenrooi, groen-wit. |
Streep | Wit |
Glans | Glasagtige glans |
Hardheid | 3½ – 4 (Mohs) |
Digtheid | 2.87 g/cm3 |
Dubbelbreking | Twee-assig (+) |
Kristalsisteem | Ortorombies |
* Lys van minerale |
Strengiet[1][2][3] is 'n relatief skaars ysterfosfaat-mineraal met die formule: FePO4 · 2H2O.[2] Die mineraal is vernoem na die Duitse mineraloog Johann August Streng (1830–1897).[3] Ligpers, pienk of pers in kleur, is dit soortgelyk aan variskiet [1] en is gedeeltelik oplosbaar, veral in toestande waar daar 'n lae pH- en lae oksidasie-reduksiepotensiaal is.[2]
Sien ook[wysig | wysig bron]
Verwysings[wysig | wysig bron]
- Pough, Frederick H.; Peterson, Roger Tory (1997), A Field Guide to Rocks and Minerals, Peterson Field Guide, 7 (5th ed.), Houghton Mifflin Harcourt, p. 239, ISBN 0-395-91096-X, https://books.google.com/books?id=C-7APnYVG04C&pg=PA239
- Patrick, W. H., Jr.; Gotoh, S.; Williams, B. G. (February 9, 1973), "Strengite Dissolution in Flooded Soils and Sediments", Science 179 (4073): 564–565, doi:10.1126/science.179.4073.564, PMID 17820817, Bibcode: 1973Sci...179..564P
- Senning, Alexander (2007), Elsevier's dictionary of chemoetymology: the whies and whences of chemical nomenclature and terminology, Elsevier, p. 374, ISBN 0-444-52239-5, https://books.google.com/books?id=Fl4sdCYrq3cC&pg=PA374
|
<urn:uuid:f1fffc2a-8972-4ce2-8de5-2e61e95c7edd>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Strengiet
|
2019-07-15T22:59:03Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524254.28/warc/CC-MAIN-20190715215144-20190716001144-00503.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.787403
| false
|
Bajezid II
Bajezid II (Turks: II.Bayezid; Ottomaanse Turks: بايزيد ثانى; Desember 1447 – 26 Mei 1512), was van 1481 tot 1512 sultan van die Ottomaanse Ryk. Hy was die oudste seun en opvolger van Mehmet II.[1] Hy het die Ottomaanse Ryk versterk en net voor sy abdikasie ’n Persiese rebellie afgeweer. Hy is deur sy seun Selim I opgevolg.
Bajezid II | |
---|---|
Sultan van die Ottomaanse Ryk | |
Volle naam | Sultan Bajezid II |
Ottomaanse naam | بايزيد ثانى |
Tydperk | 1481–1512 |
Stadium | Groei van die Ottomaanse Ryk |
Huis | Osman |
Voorganger | Mehmet II |
Opvolger | Selim I |
Toegra |
VerwysingsWysig
- "Sultan Bajazid's (i.e., Beyazit's) Mosque, Constantinople, Turkey". World Digital Library. 1890–1900. Besoek op 2013-10-18.
- Hierdie artikel is merendeels vertaal vanaf die Engelse Wikipedia-artikel en:Bayezid II
|
<urn:uuid:43629e0b-94a5-4fee-988f-946b802247dd>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Bajezid_II
|
2019-07-22T04:19:31Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527474.85/warc/CC-MAIN-20190722030952-20190722052952-00183.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.997961
| false
|
Lubumbashi
Kaart | Vlag |
Wapen | |
Land | Demokratiese Republiek van die Kongo |
Provinsie | Lubumbashi |
Koördinate | |
Gestig op | 1910 |
Oppervlakte: | |
- Totaal | 747 vk km |
Hoogte bo seevlak | 1 208 m |
Bevolking: | |
- Totaal (2009) | 1 139 064 |
- Bevolkingsdigtheid | 1 525/vk km |
- Metropolitaanse gebied | |
Tydsone | UTC +1 |
Burgemeester | Moise Katumbi |
Lubumbashi (voorheen Élisabethville in Frans en Elisabethstad in Nederlands) is die tweede grootse stad in die Demokratiese Republiek van die Kongo. Die stad is in die suid-ooste van die land geleë, en het 'n bevolking van 1 139 064 in 2009 gehad. Die stad is ook bekend as L'shi en Lubum.
|
<urn:uuid:2a6bd950-a27f-42d2-9ca4-20407c133a10>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Lubumbashi
|
2019-07-22T03:25:57Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527474.85/warc/CC-MAIN-20190722030952-20190722052952-00183.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.992622
| false
|
Shraavana is die vyfde maand van die Hindoekalender. Shraavan, ook bekend as Sawan, begin volgens die westerse kalender tussen 22 Julie en 22 Augustus wanneer die Son in die sterrebeeld Kreef staan.
|
<urn:uuid:b7b2143c-35d8-4b8b-a9d0-33bc900ce169>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Shraavana
|
2019-07-22T03:35:54Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527474.85/warc/CC-MAIN-20190722030952-20190722052952-00183.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999524
| false
|
COBOL
COBOL (COmmon Business Oriented Language) is 'n hoëvlak programmeertaal wat die primêre besigheidsprogrammeertaal was op hoofraamrekenaars en minirekenaars. Dis 'n vertaalde taal en een van die eerste hoëvlak programmeertale.
Alle COBOL programme is in 4 afdelings ("division") georganiseer, wat: IDENTIFICATION, ENVIRONMENT, DATA, & PROCEDURE genoem word. Elke afdeling kan dan verder verdeel word in onderafdelings wat "section" genoem word. Elke "section" kan paragrawe bevat.
Voorbeeld[wysig | wysig bron]
'n Eenvoudige COBOL-program:
IDENTIFICATION DIVISION.
PROGRAM-ID. hello-world.
PROCEDURE DIVISION.
DISPLAY "Hallo wêreld!"
.
|
<urn:uuid:64b3e3a9-cdb1-4281-b924-a7a121eb8902>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Cobol
|
2019-07-15T22:29:07Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524254.28/warc/CC-MAIN-20190715215144-20190716001144-00527.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.964026
| false
|
Bespreking:Isaac Hempstead Wright
Jump to navigation
Jump to search
Hierdie bladsy is 'n besprekingsbladsy waar verbeteringe tot die Isaac Hempstead Wright-artikel bespreek word. Hierdie bladsy is nie 'n forum vir 'n algemene bespreking van die artikel se onderwerp nie. |
Artikelriglyne
Daaglikse bladtrekke | |
|
<urn:uuid:22bc626c-9ccd-43ff-aa92-739f50ec0140>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Bespreking:Isaac_Hempstead_Wright
|
2019-07-17T04:43:43Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525046.5/warc/CC-MAIN-20190717041500-20190717063500-00127.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999916
| false
|
Ouwêreldse aasvoël
Accipitridae | ||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Milvus milvus | ||||||||||||
Wetenskaplike klassifikasie | ||||||||||||
Subfamilies | ||||||||||||
Sien teks. |
Die Ouwêreldse aasvoëls of Sperweragtiges (Accipitridae) word gevind in Afrika, Asië en Europa en behoort aan die familie Accipitridae, wat ook insluit arende, woue, jakkalsvoëls en hawikke. Ouwêrelse aasvoëls vind karkasse uitsluitlik deur goeie sig.
Taksonomie[wysig | wysig bron]
Die familie word in die volgende subfamilies onderverdeel:
Sien ook[wysig | wysig bron]
Wikimedia Commons bevat media in verband met Accipitridae. |
|
<urn:uuid:85f0280c-fcd5-4254-ba96-08b361859c52>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Ouw%C3%AAreldse_aasvo%C3%ABls
|
2019-07-17T04:42:49Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525046.5/warc/CC-MAIN-20190717041500-20190717063500-00127.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998978
| false
|
Verwante veranderings
Jump to navigation
Jump to search
Tik 'n bladsynaam om veranderinge aan bladsye te sien wat daarvan of daarheen skakel. (Om inskrywings van 'n kategorie te sien, tik Kategorie:Naam van kategorie). Veranderinge aan bladsye op u dophoulys word in vetdruk aangedui.
Lys van afkortings:
- N
- Met die wysiging is 'n nuwe bladsy geskep. (sien ook die lys van nuwe bladsye)
- k
- Hierdie is 'n klein wysiging
- b
- Hierdie wysiging is deur 'n bot gemaak
- D
- Wikidata-wysiging
- (±123)
- Bladsy is met die aantal grepe gewysig
10 Julie 2019
- Switserland; 15:27 0 Voyageur →Rolprente Etikette: 2017-bronwysiging, PHP7 k
- Switserland; 15:27 +264 Voyageur →Rolprente Etikette: 2017-bronwysiging, PHP7 k
- Switserland; 15:26 -251 Voyageur →Demokratiese bewegings Etikette: 2017-bronwysiging, PHP7 k
- Switserland; 15:25 +2 Voyageur →Demokratiese bewegings Etikette: 2017-bronwysiging, PHP7 k
- Switserland; 15:25 +249 Voyageur →Demokratiese bewegings Etikette: 2017-bronwysiging, PHP7 k
|
<urn:uuid:a5938909-f892-4abc-a1c1-e6a4ee8988e4>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:OnlangseVeranderingsMetSkakels/Bremgarten-renbaan
|
2019-07-17T05:30:47Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525046.5/warc/CC-MAIN-20190717041500-20190717063500-00127.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999605
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "1398" skakel
←
1398
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
1398
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
14de eeu
(
← skakels
wysig
)
1498
(
← skakels
wysig
)
1400
(
← skakels
wysig
)
1401
(
← skakels
wysig
)
1402
(
← skakels
wysig
)
1403
(
← skakels
wysig
)
1408
(
← skakels
wysig
)
1388
(
← skakels
wysig
)
1393
(
← skakels
wysig
)
1394
(
← skakels
wysig
)
1395
(
← skakels
wysig
)
1396
(
← skakels
wysig
)
1397
(
← skakels
wysig
)
1399
(
← skakels
wysig
)
1298
(
← skakels
wysig
)
Karel VI van Frankryk
(
← skakels
wysig
)
Dauphin van Frankryk
(
← skakels
wysig
)
Moctezuma I
(
← skakels
wysig
)
Zchinwali
(
← skakels
wysig
)
Erlangen
(
← skakels
wysig
)
Yantai
(
← skakels
wysig
)
Doune-kasteel
(
← skakels
wysig
)
Kategorie:Geboortes in 1398
(
← skakels
wysig
)
Jianwen
(
← skakels
wysig
)
Hongwu
(
← skakels
wysig
)
Bespreking:1398
(
← skakels
wysig
)
Aardtier (astrologie)
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/1398
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:9b6eced3-81e9-4d29-9a39-cc02ea71d659>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/1398
|
2019-07-17T04:44:31Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525046.5/warc/CC-MAIN-20190717041500-20190717063500-00127.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998714
| false
|
af
Jump to navigation
Jump to search
Inhoud
Byvoeglike naamwoord |
---|
af |
- Na onder/benede.
- Weggaan; 'n plek verlaat.
- Hy ry van die berg af.
- Hy hardloop van die ongeluk af.
Vertalings: | |||
---|---|---|---|
Bywoord |
---|
af |
- Nie langer op of aan iets nie.
- Na onder.
- Vanaf; van waar begin is.
- Hy was die koppies af.
Voorsetselbywoord | |
---|---|
af | |
Bywoordelike voornaamwoord | |
Persoonlik | eraf |
Naby | hieraf |
Veraf | daaraf |
Betreklik | waaraf |
Vraend | waaraf? |
Onbepaald | ergens af |
Negatief | nergens af |
Universeel | overal af |
- Voorsetselbywoord Af; naar benede; 'n plek verlatend; los
- 1.:Skeibare deel van 'n werkwoord
- 2.:Skeibare deel van 'n voornaamwoordelike bywoord
- 3.:Skeibare deel van vanaf
- 4.: iets ~ zijn: nie langer iets wees nie
- 5.:as predikaat volmaak
- 1.: Skeibare deel van 'n werkwoord, soos afwassen:
- «Hij wast de kopjes en schoteltjes af.»
- Hy was die koppies en pierinkies af.
- 2.: Skeibare deel van 'n voornaamwoordlike bywoord, soos eraf:
- «De deksel is er niet af.»
- Die deksel is nie daarvan af nie.
- 3.: Skeibare deel van vanaf:
- «Van zijn stoel af.»
- Van sy stoel af.
- 4.:
- «Hierdoor was hij politicus af.»
- Hierdeur was hy nie langer politikus nie.
- 5.:
- «Die muziek was pragtig. Het was echt af!»
- Daardie musiek het pragtig gewees. Dit was regtig volmaak!
- Voorsetselbywoord. Dit vorm voornaamwoordlike bywoorde en skeibare werkwoorde maar dit besit geen ooreenkomstige voorsetsel nie.
|
<urn:uuid:f4a0775b-5302-4108-81f7-0ce1712b30a7>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wiktionary.org/wiki/af
|
2019-07-17T04:33:10Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525046.5/warc/CC-MAIN-20190717041500-20190717063500-00127.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999592
| false
|
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.