text
string | id
string | dump
string | url
string | date
string | file_path
string | license_abbr
string | license_version
string | license_location
string | license_in_head
bool | license_in_footer
bool | potential_licenses
dict | license_parse_error
bool | license_disagreement
bool | language_script
string | language
string | language_score
float64 | found_in_fw
bool |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Farmasie
Die aptekerswese of farmasie behels die bestudering en beoefening van dié gebied van die gesondheidswetenskappe wat fokus op die veilige en doeltreffende gebruik van medisyne. Die Griekse woord φάρμακον (phármakon) beteken "medisinale stof". 'n Apteker is dus per definisie 'n farmaseut.
Funksie[wysig | wysig bron]
Die farmaseutiese wetenskap hou hom besig met die werking van medisyne en plasebo's, en die invloed wat hulle het op mens en dier, in die besonder by siektes of ander mediese klagtes. Daarbenewens word die eienskappe en effektiwiteit van medisinale stowwe, die samestelling, voorbereiding en wyse van bewaring van medisyne, die gewenste dosis, interaksie tussen medisyne en die giftigheid (toksisiteit) van medisyne bestudeer.
Die omvang van farmasiepraktyk sluit meer tradisionele rolle in soos die samestelling en reseptering van medikasie, maar ook meer moderne dienste wat verband hou met gesondheidsorg, insluitende kliniese dienste, immunisasie, die hersiening van medikasie vir veiligheid en doeltreffendheid, en die verskaffing van inligting oor medisyne, dwelmmiddels en gifstowwe. Aptekers is dus die kenners op die gebied van geneesmiddelterapie en is die primêre gesondheidswerkers wat die gebruik van medikasie optimaliseer tot die voordeel van die pasiënt.
Opleiding[wysig | wysig bron]
Vertakkings van aptekerstudie is onder andere: farmakologie (bestaande uit farmakodinamiek en farmakokinetika), farmakognosie, farmaseutiese chemie, farmaseutika (insluitende resepteerkunde en die voorbereiding van medisyne), farmakoterapie en biofarmaseutiese analise. Die farmaseutiese industrie doen navorsing, ontwikkel en vervaardig medisyne.
Wetlike regulering[wysig | wysig bron]
Die wetlike vereistes vir die voorbereiding van voorskrifmedisyne in Suid-Afrika is vasgelê in die Wet op Aptekers, 1974, die Wet op die Beheer van Medisyne en Verwante Stowwe (Wetnommer 101 van 1965, soos gewysig), asook die Regulasies daarmeesaam afgekondig. 'n Suid-Afrikaanse apteker het universiteitsopleiding ondergaan en word na die voltooiing van sy/haar apteekindiensopleiding ingeskryf in die aptekersregister van die Suid-Afrikaanse Aptekersraad. Die geneesmiddelwetgewing kan van land tot land verskil. Die Internasionale Konferensie vir harmonisering (ICH) werk aan standaardisering van geneesmiddelwetgewing.
|
<urn:uuid:c8e4e221-1ce8-4505-bec7-7ef478e65b2d>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Aptekerswese
|
2019-07-19T04:06:57Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525974.74/warc/CC-MAIN-20190719032721-20190719054721-00047.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999898
| false
|
14 April 2019
Palmsondag & Doop
Prediker: Ds. Helgard Pretorius
Andre Bartlett beskryf iewers Jesus se intog in Jerusalem op Palmsondag as sy “intog in vyandsgebied.”
Dit is ’n baie akkurate beskrywing, want met sy intog in Jerusalem begin die beslissende konfrontasie tussen Jesus en die leiersfigure wat in beheer was van die Joodse volk.
Jerusalem was vyandsgebied, se hy, omdat dit “die sentrum was van hulle wat Hom van die begin af gewantrou het, toenemend weerstand gebied het teen sy optrede en begin soek het na ’n manier om van Hom ontslae te raak.”
“Met sy intog daag Hy die mag van die vyand uit, omdat Jerusalem nie bedoel was om die sentrum van menslike uitbuiting en magsuitoefening te wees nie, maar om die stad van God te wees; d.w.s. die sentrum van God se shalom, God se orde van reg en geregtigheid, omgee en ontferming; ’n orde wat totaal anders lyk as die wanorde van menslike uitbuiting, verdrukking en die instandhouding van onregverdige sisteme.”
***
Daarom was dit ook gepas dat Jesus se aankoms in Jerusalem oorvleuel het met die Pasga-fees van die Jode – die groot feesdag waarop God se oorwinning oor slawerny en onderdrukking gevier word.
Op daardie stadium was Jerusalem beset deur die Romeinse ryk. Pontius Pilatus, Goewerneur van Judea verteenwoordiger van die Romeinse ryk en van die Pax Romana (27 v.C. tot 180 n.C.), die Romeinse Vrede.
Rome het geheers deur middel van plaaslike heersers (in Jerusalem was dit die ryk familiehoofde, die priesters, die skrifgeleerdes). In ruil vir allerhande belastings, wat die priesters en familiehoofde gehelp het om in te vorder en na Rome te stuur, het Rome weer vir die plaaslike leiers militêre en politiese beskerming gebied.
Gedurende die Pasga-fees het die stad oorgevloei van mense. Die populasie groei gedurende daai week van 50 000 na 200 000 – dit is ’n drukpot van emosies, van pynlike herinneringe, van verkalkte woede en frustrasie.
Oral roep mense “Hosanna!” wat letterlik beteken “red nou!” Die vraag na redding, na verlossing, na God se oorwinning oor die bose was dringend en opdringend. Dit was nie ’n abstrakte vraag vir teoloë om te bepeins nie, maar ’n diep sug wat tasbaar regdeur die stad gehoor en gevoel kon word.
[Met die verkiesings wat al hoe nader kom, is daar ’n soortgelyke energie in ons land se stede.]
***
In ’n baie interessante boek, wat vir ons ’n geskiedkundige perspektief bied oor die laaste week van Jesus se lewe, skryf die twee Bybelwetenskaplikes, Dominic Crossan en Marcus Borg, dat daar heel waarskynlik twee intogte op daardie ‘Palmsondag’ in Jerusalem plaasgevind het.
Die een, uit die Ooste, dié van Jesus, het ons so pas van gehoor. Maar daar was ’n tweede intog, uit die Weste, waarvan Lukas se eerste hoorders al te bewus sou gewees het, toe hulle die storie van Jesus op die geleende donkie gehoor het.
Met die aanbreek van die Pasgafees sou Pilatus vanaf sy somerpaleis op die Weskus van Israel opgetrek het na Jerusalem. Dit sou ’n massiewe intog gewees het: vlae, tromme, trompette, gewapende soldate, vuurwaens en ruiters op perde.
Verbeel dit vir ’n oomblik: sien die glans van die son op die metaal van die wapens; hoor die lawaai van die hoewe en die tromme, die blaas van trompette en die gejuig van die skare; ruik die sweet van die perde, die stof wat oral opgeskop word; voel die geskud van die aarde, die spanning en vrees in die lug.
Midde van die intog sou die Goewerneur, in militêre drag geklee, op ’n perd die stad binnekom. Volgens wet mag niemand behalwe hy op daardie perd gery het nie. ’n Sirkus van mag en krag om die plaaslike bevolking sonder enige twyfel bewus te maak van wie in beheer is. Dis hoe die vrede van Rome werk.
En die koste om hierdie propaganda-masjien aan die gang te hou? Wie betaal die rekening?
Die armes, natuurlik, wat met hulle offergawes Jerusalem to stroom. Die tempelterrein bedrywighede het verseker dat belastings betaal word. En soos die Romeinse ryk uitbrei, word al hoe land en besittings en welvaart van mense afgeneem en teruggelei Rome toe.
Ons moet probeer om ’n gevoel te kry vir hoe alomvattend en oorweldigend van aard sulke groot oorheersings-sisteme is. Wat so ’n sisteem so effektief maak is dat naderhand so normaal word. Dit beperk ’n mens se verbeelding sodat dit mettertyd na die enigste werklikheid lyk, die enigste moontlike oplossing, ons enigste redding en verlossing.
So word ’n mens ingesuig in die logika van probleme oplos met mag en geweld en vrees; ’n logika van hebsug en gierigheid. Neem die Joodse leiers as ’n voorbeeld. Meeste van hulle was op ’n persoonlike vlak nie slegte, bose individue nie.
Dis die aard van die bose: dis nie iets daar buite nie. Dit sluk ons in. Soos iets met groot swaartekrag betrek dit alles rondom dit in ’n bose kringloop. Op die oog af belowe dit redding en vrede, maar dit bly ’n sisteem van oorheersing. Selfs al wil ons dit teenstaan, is ons geneig die bose na te boots, probeer ons om die bose met die bose te bestry, volgens sy eie logika van mag en kompetisie.
Maar dan, vanaf die Ooste, via die klein dorpies van Betfage en Betanië, wys Jesus vir ons ’n ander weg. Hy bring verlossing. Hy bring God se vrede en geregtigheid.
Vir daardie vrede om grond te vat moet hy egter eers die mense van Jerusalem – en vir ons – verlos van hulle gehegtheid aan die vrede wat Rome vir ons belowe. Ons moet eers verlos word van ons betowering deur menslike vertonings van krag, van ons vaskleef aan mammon; van ons verslawing aan geweld en sekuriteit.
Jesus wil ons verbeeldings vrymaak van die beklemmende atmosfeer van Rome sê, mag, sodat ons weer God se alternatiewe koninkryk kan sien.
Daarvoor het Jesus sy eie prosessie, baie strategies beplan. Sy prosessie is ’n vorm van protes-kuns. Jesus skep ’n parodie van wat in die Weste van die stad aangaan:
Rome se rykdom is bekom deur besittings af te vat, deur die invordering van ondraaglike belastings. Jesus moet ’n donkie by iemand leen.
Keisers kom stede binne op perde wat vir hulle gereserveer is. Vir Jesus het die God ’n donkie voorberei, en hoewel niemand al ooit op hierdie donkievul gery het nie (dit sou dus geskik wees vir ’n koning) sal hierdie donkie weer aan sy eienaar terugbesorg word, baie mense sal in die toekoms nog op hom ry.
Pilatus kom vanaf sy somerpaleis; Jesus is afhanklik van die gasvryheid van melaatses in die klein dorpie Betanië op die uithoeke van die groot stad. Ons het verlede week gehoor oor die vreeslose gasvryheid wat Jesus in Betanië ontvang het.
Pilatus beset die stad met groot lawaai en bohaai, ’n multi-miljoen dollar propaganda masjien, betaal deur dieselfde mense wat dit manipuleer, Jesus word gevolg deur al die mense wat hy op sy weg na Jerusalem gehelp het, wie hy genees en gevoed het. Hulle het nie baie nie, maar wat hulle het, dit gee hulle: hulle gee hulle klere vir Jesus se saal. Hulle gooi hulle bo-klede voor Jesus uit om vir hom ’n pad te maak. In plaas van vlae, pluk hulle maar takke van die bome af.
Op hierdie kreatiewe manier, gebruik Jesus parodie en satire om die absolute oormatigheid van die Romeinse weermag-masjien bloot te lê. Hy terg vir Rome, hy spot met die keiser, hy is soos die seuntjie wat uitwys dat die Keiser eintlik kaal is. Hy sien deur die oorbodige magsvertoning en wys dit uit vir die sirkus wat dit eintlik is.
So daag hy nie net Romeinse ryk uit nie – maar ook die Joodse drukgroepe wat vir Rome op sy eie speelveld wou aanvat, naamlik deur politieke mag of militêre geweld. Daarom is Jesus se eerste publieke optrede nadat hy in Jerusalem aangekom het om die tempel te reinig.
Anders as Rome, wat vrede handhaaf deur die swaard, vergestalt Jesus self die vrede wat hy verkondig in die nederige, diensbare manier waarop hy die stad ‘beset’. Van sy doop in die Jordaanrivier, tot sy intog in Jerusalem, is dit een lang spoor goeie werke waardeer hy mense wat op verskillende maniere gevange was vrygemaak het en verwerptes ingesluit het.
Hy stort trane oor Jerusalem, al is dit vyandsgebied. Hy bring bevryding vir so wel die onderdrukte as die onderdrukker.
***
So leer Jesus vir ons dat die weg so belangrik is soos die einddoel. ’n Mens kan nie vrede as jou doel bereik as geweld en onderdrukking jou voertuig is nie. Die weg van vrede is egter ook die lang en nederige weg van broosheid.
Waar ons uitkom, hang af van waar ons begin, hoe ons daarheen ry.
Op hierdie Palmsondag waarop ons ook die doop vier, moet ons dalk ook terugdink aan die begin van die lydenstyd, waar ons herinner is aan Jesus se doop. Dalk sien ons eers die volle uitwerking van Jesus se doop op Palmsondag, by sy intog in vyandsgebied. Want op daardie dag, was dit krities dat hy geweet het wie hy is, aan wie hy behoort, en waarvoor hy staan.
Dalk is dit ook die betekenis van ons doop: dat ons daardeur gesalf word vir ons eie intog in vyandsgebied, ons eie intog in ’n wêreld wat kies vir die vrede van Rome eerder as die lewegewende sjaloom van God.
Soos die tempelterrein wat gewemel het in diens van Rome se vrede, eerder as God se lewegewende sjaloom, kan ons tempels en ons lewens ook vir God se sjaloom geslote wees. Al is dit nie ons bedoeling nie, kan ons deur die brute swaartekrag van ’n magsisteem ingesuig word en begin sig verloor van enige alternatief.
Dan het ons dae soos vandag nodig om weer herinner te word wie ons ten diepste is, aan wie ons behoort, waar ons vandaan kom en waarheen ons op pad is.
Vandag begin ons intog in die Groot Lydensweek in. Ons word opgeroep om vir Jesus te volg, deur Goeie Vrydag na Paassondag, deur Jesus kruisdood na sy opstanding.
By hierdie drempel los ek ons met net ’n paar vrae – geen antwoorde nie. Vrae wat ons as pelgrims op Jesus se weg, as dissipels van Jesus hierdie week saam met ons kan dra. Pelgrims moet lig reis – hulle het alleen plek vir vrae, antwoorde is te swaar.
In watter prosessie is ons/ek? Met watter logika voer ek die stryd teen die bose?
Waar is my Betanië? Waar word ek geestelik en liggaamlik versorg en gevoed sodat ek met moed en doelgerigtheid op die beslissende oomblik oor die drempel kan tree? Hoe kan ek – in my eie lewe – God se vrede nie net ’n eindbestemming maak nie, maar ’n lewenswyse – nie net ’n doel nie, maar ook die weg wat daarheen lei?
|
<urn:uuid:3bf10a3b-3d03-4878-b31f-478742164071>
|
CC-MAIN-2019-30
|
http://www.pinelandsngkerk.org/category/doop/
|
2019-07-22T20:27:42Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528220.95/warc/CC-MAIN-20190722201122-20190722223122-00527.warc.gz
|
by-nc-nd
|
2.5
|
a_tag
| false
| false
|
{
"abbr": [
"by-nc-nd",
"by-nc-nd",
"by-nc-nd",
"by-nc-nd",
"by-nc-nd"
],
"in_footer": [
false,
false,
false,
false,
false
],
"in_head": [
false,
false,
false,
false,
false
],
"location": [
"a_tag",
"a_tag",
"a_tag",
"a_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"2.5",
"2.5",
"2.5",
"2.5",
"2.5"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 1.000009
| false
|
{{Inligtingskas musiekfees | naam = | beeld = | beeld_onderskrif = | plek = | jare_aktief = | gestig deur = | datum = | genre = | webwerf = }}
|
<urn:uuid:340ceca3-cd52-4f55-b537-2ebcd7a6f322>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Sjabloon:Inligtingskas_musiekfees
|
2019-07-22T20:45:16Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528220.95/warc/CC-MAIN-20190722201122-20190722223122-00527.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.990356
| false
|
Sjabloon:Liggingkaart Georgië
in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation
Jump to search
←
Sjabloon:Liggingkaart
Liggingkaart Georgië
Naam
Georgië
Koördinate
43.7
39.8
←↕→
46.9
40.9
Beeld
Georgia location map.svg
Middelpunt van kaart
42.3, 43.35
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Sjabloon:Liggingkaart_Georgië&oldid=1377780
"
Kategorie
:
Karteringsjablone
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Sjabloon
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Print/export
Download as PDF
Gereedskap
Skakels hierheen
Verwante veranderings
Spesiale bladsye
Permanente skakel
Bladinligting
Wikidata-item
Ander tale
Аҧсшәа
العربية
Авар
Azərbaycanca
Башҡортса
Беларуская
Беларуская (тарашкевіца)
Български
বাংলা
Bosanski
Català
Нохчийн
Cebuano
کوردی
Čeština
Dansk
Deutsch
Zazaki
Dolnoserbski
Ελληνικά
Esperanto
Español
Eesti
Euskara
فارسی
Suomi
Français
Nordfriisk
Galego
Gaelg
עברית
Hrvatski
Hornjoserbsce
Magyar
Հայերեն
Bahasa Indonesia
Íslenska
Italiano
日本語
ქართული
Адыгэбзэ
Қазақша
한국어
Kurdî
Lietuvių
Latviešu
Македонски
മലയാളം
मराठी
Эрзянь
Nederlands
Ирон
ਪੰਜਾਬੀ
Kapampangan
Polski
پنجابی
Português
Română
Русский
Саха тыла
Scots
Srpskohrvatski / српскохрватски
Slovenčina
Slovenščina
Shqip
Српски / srpski
Svenska
Ślůnski
தமிழ்
ไทย
Türkçe
Удмурт
Українська
اردو
Tiếng Việt
Winaray
მარგალური
Yorùbá
中文
Bân-lâm-gú
Wysig skakels
Die bladsy is laas op 27 Augustus 2015 om 22:00 bygewerk.
Die teks is beskikbaar onder die lisensie
Creative Commons Erkenning-Insgelyks Deel
. Aanvullende voorwaardes kan moontlik ook van toepassing wees. Sien die
Algemene Voorwaardes
vir meer inligting.
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:b79ab8a4-1495-49e2-94b2-25981a189441>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Sjabloon:Liggingkaart_Georgi%C3%AB
|
2019-07-22T20:44:45Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528220.95/warc/CC-MAIN-20190722201122-20190722223122-00527.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.954977
| false
|
Hulp
Kategorie:Elsas
in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation
Jump to search
Wikimedia Commons bevat media in verband met
Alsace
.
Bladsye in kategorie "Elsas"
Die volgende 8 bladsye is in hierdie kategorie, uit 'n totaal van 8.
Elsas
A
Alemanniese Duits
E
Elsas-Lotaringe
R
Rooiwynkoek
Ryn
S
Spätzle
Swabies-Alemanniese Karnaval
V
Vlamkoek
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Kategorie:Elsas&oldid=1525531
"
Kategorieë
:
Grand Est
Voormalige administratiewe geweste van Frankryk
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Kategorie
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Ander projekte
Wikimedia Commons
Druk/eksporteer
Skep boek
Laai af as PDF
Drukbare weergawe
Gereedskap
Skakels hierheen
Verwante veranderings
Spesiale bladsye
Permanente skakel
Bladinligting
Wikidata-item
Ander tale
Alemannisch
Aragonés
العربية
Boarisch
Беларуская (тарашкевіца)
Български
Brezhoneg
Bosanski
Català
کوردی
Corsu
Čeština
Cymraeg
Dansk
Deutsch
Dolnoserbski
Ελληνικά
English
Esperanto
Euskara
فارسی
Français
Frysk
Gaeilge
Galego
עברית
Hornjoserbsce
Magyar
Bahasa Indonesia
Italiano
日本語
Қазақша
한국어
Latina
Lëtzebuergesch
Limburgs
Lumbaart
Malagasy
Македонски
Монгол
Bahasa Melayu
Plattdüütsch
Nederlands
Norsk nynorsk
Norsk
Occitan
Pälzisch
Polski
Português
Română
Русский
Simple English
Slovenčina
Slovenščina
Shqip
Svenska
Kiswahili
ไทย
Türkçe
Українська
Tiếng Việt
Winaray
粵語
Wysig skakels
Die bladsy is laas op 20 Januarie 2017 om 10:19 bygewerk.
Die teks is beskikbaar onder die lisensie
Creative Commons Erkenning-Insgelyks Deel
. Aanvullende voorwaardes kan moontlik ook van toepassing wees. Sien die
Algemene Voorwaardes
vir meer inligting.
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:2b785db4-3ea0-430a-8d6f-07e9053a4a5f>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Elsas
|
2019-07-24T05:13:37Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195530385.82/warc/CC-MAIN-20190724041048-20190724063048-00127.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.985634
| false
|
Lys van motorvervaardigers
Jump to navigation
Jump to search
Hier volg 'n alfabetiese lys van motorvervaardigers:
A[wysig | wysig bron]
- Abarth (Italië, behoort aan Fiat)
- A.C. (Verenigde Koningkryk)
- Acura (VSA, behoort aan Honda)
- AIL (Israel)
- Aixam (Frankryk)
- Alfa Romeo (Italië, behoort aan Fiat)
- Almac (Neuseeland)
- Alpha Sports (Australië)
- Alpina Burkard Bovensiepen GmbH und Co. (Duitsland)
- Amazon (Brasilië, behoort aan Nissan)
- Americar (Brasilië)
- Amuza (Australië)
- Anchi (China)
- Arab (Verenigde Koningkryk)
- Ariel (Verenigde Koningkryk)
- ARO (Romeinië)
- AS (Duitsland, Lichtenstein (Sachsen))
- Ascari
- Ashok Leyland (Indië)
- Asia Rocsta (Suid-Korea)
- ASL (China)
- Aston Martin
- Astra (Italië)
- Audi (Duitsland)
- Autosan
- Avanti (VSA)
B[wysig | wysig bron]
- Badenia (Duitsland)
- Baer (Duitsland)
- Bagheera (sien Simca)
- Balbo (Italië, Turin)
- Bantam (VSA)
- Barkas (DDR)
- Basse (Duitsland)
- B.D.G. (Frankryk, Puteaux)
- Beardmore (Verenigde Koningkryk)
- Beckmann (Duitsland)
- Bédélia
- BEF (Duitsland, Berlin)
- Belcar (Switserland)
- Benelli (Italië, Pesaro)
- Benz (Duitsland, nou Mercedes-Benz, m.a.w. Daimler-Chrysler)
- Benz Söhne (Duitsland, Ladenburg-Mannheim, later Mercedes-Benz)
- Berkeley (Engeland)
- Berliet (Frankryk)
- Bernardet (Frankryk)
- Bertoni (Italië, Lodi)
- Biscuter (Spanje)
- BMW (Duitsland)
- BMC (Verenigde Koningkryk)
- BMF (Duitsland, Berlin)
- BNC
- Böhler (Duitsland)
- Boitel (Frankryk)
- Bollinckx (België)
- Bond (Verenigde Koningkryk)
- Bonnet (Frankryk)
- Borgward (Duitsland, Bremen)
- Brasier (Frankryk)
- Brennabor (Duitsland, Brandenburg an der Havel)
- Brevetti Fiat (Italië, opgeneem in Fiat)
- Bricklin (Kanada)
- Brissonnet (Frankryk)
- British Leyland (Verenigde Koningkryk)
- Brütsch (Duitsland, Stuttgart)
- Buckle (Australië)
- Bünger (Denemarke)
- Bulgarenault (Bulgarye)
- B.Z. (Duitsland, Potsdam, 1924-25)
C[wysig | wysig bron]
- Carabela (Brasilië)
- Carmel (Israel)
- Ceirano (Italië)
- Certus (Duitsland)
- CG (Frankryk)
- C.G.V.
- Chalmers (VSA)
- Champion (Duitsland)
- Chandler (VSA)
- Chaparral (VSA)
- Chausson (Frankryk)
- Checker (VSA)
- Cheetah
- Chenard & Walcker (Frankryk, behoort aan Peugeot)
- Chevrolet (VSA)
- Chrysler (VSA)
- Cingolani (Italië, Recanati)
- Cisitalia (Italië)
- Cito (Duitsland, Köln-Klettenberg)
- Citroën (Frankryk)
- Cizeta-Moroder (Italië, Modena)
- Claeys-Flandria (België)
- Clan (Verenigde Koningkryk)
- Clenet (VSA)
- Clipper (VSA, behoort aan Packard)
- Clúa (Spanje)
- Colibri
- Commer (Verenigde Koningkryk)
- Connaught (Verenigde Koningkryk)
- Continental
- Cony (Japan, Nagoya)
- Cooper (Verenigde Koningkryk) sien ook Mini Cooper
- Corat (Italië)
- Cord (VSA)
- Coronet (Verenigde Koningkryk, Denham)
- Crosley (VSA)
- Crossley (Verenigde Koningkryk, Manchester)
- Cunningham (VSA)
- Cyklon (Duitsland, Erlau (Sachsen))
D[wysig | wysig bron]
- Daihatsu (Japan)
- Daimler-Motoren-Gesellschaft [DMG] (Duitsland)
- DAF (Nederland, deur Volvo oorgeneem)
- Dagsa (Spanje)
- Darracq (Frankryk)
- Datsun (Japan, nou onder die naam Nissan)
- David (Spanje)
- Decauville
- Decolon (Frankryk)
- De Dion-Bouton (Frankryk)
- Delage (Frankryk)
- Delahaye (Frankryk)
- Dellow (VK)
- DeLorean (Noord-Ierland)
- Deltamobil (Duitsland)
- Denzel (Duitsland)
- Dessauer (Duitsland, Dessau)
- Deshais (Frankryk)
- DeSoto (VSA, behoort aan Chrysler)
- Deutz (Duitsland)
- DFP (Frankryk)
- Diana (Duitsland, München)
- DISA (Denemarke)
- Dixi (Duitsland, Eisenach)
- DKW (Duitsland, nou Audi)
- Dodge (VSA)
- Dorner (Duitsland)
- Dornier (Duitsland)
- Dort (VSA)
- Dürkopp (Duitsland)
- Duesenberg (VSA, behoort aan Cord)
- Dufaux (Switserland)
- Duryea (VSA)
- Dux (Duitsland, Leipzig, later oorgeneem deur Presto)
E[wysig | wysig bron]
- Eagle (VSA)
- E.B.M. (Suid-Afrika)
- Edra (Brasilië)
- Elcat (Finland)
- EMIS (Brasilië)
- Etsong (China)
- Eunos (Japan, behoort aan Mazda)
F[wysig | wysig bron]
- Fabral (Brasilië)
- FAW (China)
- Feng Huang (China)
- Fengshen (China)
- Ferrari (Italië)
- Fiat (Italië)
- Fioravanti (Italië)
- Ford (VSA)
- FPV [Ford Performance Vehicles] (Australië)
- Freightliner (VSA)
- FSM (Pole)
- FSO (Pole)
- Fuldamobil (Duitsland)
- FUSO (Mitsubishi-Fuso)
G[wysig | wysig bron]
- Gaggenau (Duitsland, opgeneem in Mercedes-Benz)
- Gasi (Duitsland)
- Gatso (Nederland)
- Geely (China)
- General (Verenigde Koningkryk)
- Germain (België)
- Ghia (Italië)
- Gilbern (Verenigde Koningkryk)
- Gillet (België)
- Ginetta (Verenigde Koningkryk)
- Glas (Duitsland, Dingolfing, nou BMW, bou onder andere die Goggomobil)
- Gnom (Duitsland)
- Goliath (Duitsland)
- Gordon-Keeble (Verenigde Koningkryk)
- Gruppo Bertone (Italië)
- Grade (Duitsland)
- Gräf & Stift behoort aan MAN
- Great Wall Motors (China)
- Grégoire (Frankryk)
- Grewe & Schulte-Derne (Duitsland)
- Graham-Paige (VSA)
- Gutbrod (Duitsland)
H[wysig | wysig bron]
- Haargaard (Denemarke)
- Hampton (Verenigde Koningkryk)
- HANOMAG (Hannoversche Maschinenbau AG)
- Hansa (Duitsland, Varel, behoort aan Borgward-Gruppe)
- Healey
- Heinkel (Duitsland, Speyer)
- Hennessey (VSA)
- Henry (VSA)
- Hillman (Verenigde Koningkryk, behoort aan Chrysler en later aan Peugeot)
- Hispano-Suiza (Spanje, Switsersvervaardig)
- Hoffmann (Duitsland)
- Holden (Australië)
- Honda (Japan)
- Horch (Duitsland, Zwickau, naam word besit deur Audi)
- Hotchkiss (Frankryk)
- HRG (Verenigde Koningkryk, HRG staan vir drie uitvinders: Ted Halford, Guy Robins en Ron Godfrey)
- Hudson (VSA, behoort aan AMC)
- Humber (Verenigde Koningkryk, behoort aan Chrysler en later aan Peugeot)
- Hupmobile (VSA)
- Hurst (Duitsland)
I[wysig | wysig bron]
- IFA (DDR)
- Imperia (België)
- Imperial
- Intermeccmanica (Italië)
- International (VSA)
- Invicta (Engeland)
- ISO Rivolta (Italië)
- Isotta Fraschini [IF] (Italië)
- Isuzu (Japan) (behoort aan General Motors)
- Itala (Italië)
J[wysig | wysig bron]
- James and Browne (Verenigde Koningkryk)
- Jarc (Groot-Brittanje, Isleworth)
- Jawa (Slowakye)
- Jowett (Verenigde Koningkryk)
- Jensen Healey (Verenigde Koningkryk)
- Jensen (Verenigde Koningkryk)
- Julien (Frankryk)
K[wysig | wysig bron]
- K 6
- Kaiser (VSA)
- Käfer (Duitsland)
- Keller (VSA)
- Kendall (Groot-Brittanje, Grantham)
- Kersting (Duitsland, Waging (Oberbayern))
- Kissel (VSA)
- Kleine Wolf (Duitsland)
- Kleinschnittger (Duitsland, Arnsberg)
- Komnick (Duitsland)
- Krajan (Slowakye)
- Krejbich (Slowakye)
- Kroboth (Duitsland, Seestall bei Landsberg)
- Kurtis (VSA)
L[wysig | wysig bron]
- Lada (Rusland)
- Lago (Italië)
- Lagonda (Verenigde Koningkryk, behoort aan Aston Martin)
- Lamar (Groot-Brittanje, Ingatestone)
- Lanchester (Verenigde Koningkryk, behoort aan British Leyland)
- Lancia (Italië, behoort aan die Fiatgroep)
- Lasalle (USA, behoort aan General Motors)
- Laurin & Klement (Slowakeye, nou Škoda)
- Le Zèbre (Frankryk)
- Lea-Francis (Verenigde Koningkryk)
- Leyland, sien British Leyland (UK)
- Liberty (VSA)
- Lidovka (Slowakeye)
- Lightburn (Australië)
- Lister (Verenigde Koningkryk)
- Lloyd (Duitsland)
- Lloyds (Verenigde Koningkryk)
- Locomobile (VSA, behoort aan General Motors)
- Locost (Verenigde Koningkryk)
- Lombardi (Italië)
- Lorraine-Dietrich (Frankryk)
- Lozier
M[wysig | wysig bron]
- Mada (Duitsland)
- Magirus-Deutz (in IVECO opgeneem)
- Magnet (driewiel voertuig van1907)
- Maico (Duitsland, bou die Maico 500 Sport)
- Malterre (Frankryk, Parys)
- Marauder (Verenigde Konigkryk)
- Marlin (VSA, behoort aan AMC)
- Marmon (VSA)
- Mathis (Frankryk)
- Martini (Switserland)
- Maudslay (Verenigde Konigkryk)
- Mauser (Duitsland)
- Matra (Frankryk)
- Maxwell-Briscoe (VSA)
- Mazda (Japan)
- M.C.A. (Duitsland, Bremen-Schönbeck, bou die Jetstar GT)
- McFarlan (VSA)
- McLaughlin (Kanada, behoort aan Buick)
- Meiwa (Japan)
- Melkus (Duitsland / DDR)
- Mercedes (Duitsland, nou Mercedes-Benz)
- Mercer (VSA)
- Messerschmitt (Duitsland)
- Métallurgique (België)
- Meyra (Duitsland)
- Miele (Duitsland, die laaste bestaande Miele-voertuig is in 1999 uit Noorweë na Duitsland terug ingevoer)
- Miesse (België)
- Minerva (België, behoort aan Imperia)
- Minicar (Slowakeye)
- Minimus (Duitsland, München)
- Mipal (Slowakeye)
- Mirda (Slowakeye)
- Mitsui (Japan)
- MI-VAL (Italië, Gardone)
- Mobil (Duitsland)
- Mochet (Frankryk)
- Mölkamp (Duitsland, Köln)
- Moll (Duitsland)
- Monica (Frankryk)
- Monteverdi (Switserland)
- Motobecane (Frankryk, Parys)
- Moravan (Slowakeye)
- Moretti (Italië)
- Morgan (Duitsland, Berlyn)
- Morris (Verenigde Konigkryk, behoort aan Rover)
- Multi Union
- Muntz (VSA)
- MWD (Duitsland, Dessau)
N[wysig | wysig bron]
- N.A.G. (Duitsland, Berlyn, sedert 1901 "Neue Automobil Gesellschaft", sedert 1912 "Nationale Automobil Gesellschaft")
- Nagant (België, behoort aan Imperia)
- Napier (Verenigde Koningkryk)
- Nardi (Italië)
- Nash Healey (Verenigde Koningkryk)
- Nash (VSA, behoort aan AMC)
- N.J. (Japan, Kawaguchi)
- Nobel (Noord-Ierland, Ulster)
- Nordenfelt (Verenigde Koningkryk)
- NSU (Duitsland, Neckarsulm, behoort aan Volkswagengroep)
- NSU-Fiat (Duitsland)
O[wysig | wysig bron]
- Oakland (VSA, behoort aan General Motors)
- Ogle (Verenigde Koningkryk)
- Oldsmobile (VSA, behoort aan General Motors)
- OM (Italië, nou Fiat)
- Opel (behoort aan General Motors)
- Opperman (Groot-Brittanje)
- Orient Express (Duitsland)
- Osca (Italië)
- OSI (Italië)
- O.T.I. [Office Technique International] (Frankryk)
- Overland (1909 deur Willys gekoop) (VSA)
P[wysig | wysig bron]
- Packard (VSA)
- Panhard & Levassor (Frankryk, behoort aan Citroën)
- Panther Diesel SpA (Italië, Milan)
- Panther (Verenigde Koningkryk)
- Paramount (Verenigde Koningkryk)
- Pashley (Groot-Brittanje, Birmingham)
- Peel (Groot-Brittanje, Peel)
- Peerless (Verenigde Koningkryk)
- Pegaso (Spanje)
- Perodua (Maleisië)
- Peugeot (Frankryk)
- Phänomen (Duitsland, Zittau, later Robur)
- Piaggio (Italië, Genua, bou die Vespa 400)
- Pic Pic (Switserland)
- Pierce-Arrow (VSA)
- Pio (Duitsland)
- Pipe (België)
- Playboy (VSA)
- Plymouth (VSA, vorige naam van DaimlerChrysler)
- Pobeda (Rusland)
- Poinard (Frankryk)
- Polski Fiat (Pole)
- Polyphon Musikwerke (Duitsland) sedert 1916 Dux
- Pontiac (VSA)
- Powerdrive (Groot-Brittanje)
- Praga (Slowakeye)
- Presto (Duitsland, Chemnitz)
- Prince (Japan, is in Nissan opgeneem)
- Princess (Verenigde Koningkryk, behoort aan British Leyland)
- Proton (Maleisië)
- Protos (Duitsland)
- Pullman (VSA)
Q[wysig | wysig bron]
R[wysig | wysig bron]
- Raba (Hongarye, Györ)
- Rabag; Rabag-Bugatti (Duitsland, Düsseldorf)
- RAF (Oostenryk/Tschechien, Reichenberg)
- Railton (VSA)
- Rambler (VSA, behoort aan AMC)
- Ramses (Egipte)
- Ranger
- Rapid (Switserland)
- Riley (Verenigde Koningkryk, behoort aan BMW)
- Robur (DDR)
- Rochdale (Verenigde Koningkryk)
- Rochet-Schneider (Frankryk)
- Rodley (Großbritannien, Rodley)
- Röhr (Duitsland)
- Romanazzi (Italië)
- Rometsch (Duitsland)
- Romi (Brasilië)
- Rootes (Verenigde Koningkryk)
- Rosengart (Frankryk)
- Rovin (Frankryk)
- Rumpler (Duitsland)
- Ruppe & Sohn (Duitsland)
- Ruxton
S[wysig | wysig bron]
- Sachsenring (DDR, meer bekend onder die naam Trabant)
- Salmson (Frankryk)
- S.A.M.C.A. [Societá Applicazioni Meccaniche Costruzioni Automobilistiche] (Italië)
- Saporoschez (Ukraïne)
- Scaldia
- SCAT (Italië)
- Schacht (VSA)
- Seat (Spanje)
- Selve (Duitsland)
- Serenissima (Italië)
- Serenka (Pole)
- Serpollet (Frankryk)
- Siata (Italië)
- SIL (Sowjetunie/Rusland)
- SIM (Sowjetunie)
- SIS (Sowjetunie)
- Simca (Frankryk, behoort aan Chrysler en later aan Peugeot)
- Simca-Matra (Frankryk, ook bekend as „Matra-Simca“)
- Simson (Duitsland)
- Singer (Verenigde Koningkryk)
- Sizaire & Naudin (Frankryk)
- Slaby-Beringer (Duitsland, Berlyn)
- Sofravel (Frankryk)
- Soletta (Switserland)
- Sommer (Denemarke)
- Sovam (Frankryk)
- Spartan (Verenigde Koningkryk)
- Speedwell (Verenigde Koningkryk)
- Squirre
- SS (Verenigde Koningkryk, nou onder die naam Jaguar)
- Standard (Verenigde Koningkryk, behoort aan British Leyland)
- Stanley
- Staunau (Duitsland, Hamburg)
- Steyr-Puch (Oostenryk)
- Stoewer (Duitsland, Stettyn)
- Studebaker (VSA, behoort aan Packard)
- Stutz (VSA)
- Suminoe-Seisakujo (Japan, Tokio)
- Sunbeam (Verenigde Koningkryk)
- Sunbeam-Talbot (Verenigde Koningkryk)
- Supra
- Susita (Israel)
- Suzuki (Japan)
- Syrena (Pole, opgeneem in FSO)
T[wysig | wysig bron]
- Takuri (Japan)
- Talbot (Frankryk, behoort aan Peugeot)
- Talbot-Darracq (Verenigde Koningkryk)
- Talbot-Lago (1935 tot 1959)| (Verenigde Koningkryk)
- TB (voertuig)
- Tempo (Duitsland)
- Toledo
- Tornado (Verenigde Koningkryk)
- Toyota (Japan)
- Trabant (DDR, Zwickau)
- Tracta (Frankryk)
- Trident (Verenigde Koningkryk)
- Trippel (Duitsland)
- Triumph (Duitsland)
- Triumph (Verenigde Koningkryk)
- Trojan (Verenigde Koningkryk)
- Tucker (VSA)
- Turicum (Switserland)
- Turner (Verenigde Koningkryk)
U[wysig | wysig bron]
V[wysig | wysig bron]
- Vandenbrink (Nederland)
- Vauxhall (Engeland, het behoort aan General Motors in VSA)
- VAZ (Rusland)
- Vector (VSA)
- Vemac (Verenigde Koningkryk)
- Venturi (Monaco)
- Vision
- Volkswagen (Duitsland)
- Volvo (Swede)
W[wysig | wysig bron]
- Welter Racing
- Western Star Trucks (VSA)
- Westfield
- Wiesmann (Duitsland)
- Witton Tiger (VSA)
- Wolga Motors (Rusland)
X[wysig | wysig bron]
- Xiali (China)
|
<urn:uuid:ce434801-ad69-4f87-847e-bb4bed56b74a>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Lys_van_motorvervaardigers
|
2019-07-24T05:23:39Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195530385.82/warc/CC-MAIN-20190724041048-20190724063048-00151.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.938781
| false
|
Sjabloon:Kategorie-inhoudsopgawe
in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation
Jump to search
Inhoud
Begin
0–9
A
B
C
D
E
F
G
H
I
J
K
L
M
N
O
P
Q
R
S
T
U
V
W
X
Y
Z
Sjabloondokumentasie
[
sien
] [
wysig
] [
geskiedenis
] [
wis kasgeheue
]
Hierdie sjabloon gee 'n alfabetiese indeks op 'n kategorie met talle lede.
Die bostaande
dokumentasie
is
ingesluit
vanaf
Sjabloon:Kategorie-inhoudsopgawe/doc
.
(
wysig
geskiedenis
)
Redigeerders kan eksperimenteer in hierdie sjabloon se sandput
(
skep
spieël
)
en toetsgevalle
(
skep
)
blaaie.
Plaas asseblief kategorieë op die
/doc
-subbladsy.
Subbladsye vir die sjabloon
.
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Sjabloon:Kategorie-inhoudsopgawe&oldid=1606081
"
Kategorie
:
Kategoriesjablone
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Sjabloon
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Ander projekte
Wikimedia Commons
MediaWiki
Meta-Wiki
Wikispesies
Print/export
Download as PDF
Gereedskap
Skakels hierheen
Verwante veranderings
Spesiale bladsye
Permanente skakel
Bladinligting
Wikidata-item
Ander tale
Alemannisch
العربية
ܐܪܡܝܐ
مصرى
অসমীয়া
Asturianu
Авар
Azərbaycanca
تۆرکجه
Башҡортса
Boarisch
Беларуская
Беларуская (тарашкевіца)
Български
বাংলা
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী
Bosanski
Català
Нохчийн
Cebuano
کوردی
Corsu
Čeština
Cymraeg
Dansk
Deutsch
Zazaki
Dolnoserbski
ދިވެހިބަސް
Ελληνικά
English
Esperanto
Eesti
Euskara
فارسی
Suomi
Français
Frysk
Galego
ગુજરાતી
Gaelg
客家語/Hak-kâ-ngî
हिन्दी
Hrvatski
Hornjoserbsce
Kreyòl ayisyen
Magyar
Հայերեն
Bahasa Indonesia
Ilokano
Ido
Íslenska
Italiano
日本語
Jawa
ქართული
Қазақша
ភាសាខ្មែរ
한국어
Къарачай-малкъар
Kurdî
Кыргызча
Latina
Ladino
Lëtzebuergesch
Ligure
Lietuvių
Latgaļu
Latviešu
Malagasy
Олык марий
Македонски
മലയാളം
मराठी
Bahasa Melayu
မြန်မာဘာသာ
Napulitano
Plattdüütsch
नेपाली
Nederlands
Norsk nynorsk
Norsk
Chi-Chewa
Occitan
ଓଡ଼ିଆ
Pälzisch
Polski
Piemontèis
Português
Romani čhib
Kirundi
Română
Русский
Русиньскый
संस्कृतम्
Саха тыла
Scots
سنڌي
Srpskohrvatski / српскохрватски
ၽႃႇသႃႇတႆး
සිංහල
Simple English
Slovenčina
Slovenščina
Soomaaliga
Shqip
Српски / srpski
Basa Sunda
Svenska
Тоҷикӣ
ไทย
Tagalog
Türkçe
Xitsonga
Татарча/tatarça
Українська
اردو
Vèneto
Tiếng Việt
Volapük
Walon
中文
Bân-lâm-gú
粵語
IsiZulu
Wysig skakels
Die bladsy is laas op 10 November 2017 om 14:14 bygewerk.
Die teks is beskikbaar onder die lisensie
Creative Commons Erkenning-Insgelyks Deel
. Aanvullende voorwaardes kan moontlik ook van toepassing wees. Sien die
Algemene Voorwaardes
vir meer inligting.
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:44936f4c-d1d2-43c5-92b4-1adc472a9e29>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Sjabloon:Kategorie-inhoudsopgawe
|
2019-07-24T05:01:34Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195530385.82/warc/CC-MAIN-20190724041048-20190724063048-00151.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.940962
| false
|
Saturday, April 23, 2005
Previous Posts
- Man on the Moon
- Ambient Fish Remix
- Hear There Echo
- Trees
- Austrian Ski Weekend
- Baby in a Beer Glass - - Trees - vlog week 7of7
- Bye Bye Baby - vlog week 6of7
- Vincent - vlog week 5of7
- A New Perspective - vlog week 4of7
- Feet bye - vlogweek 3of7
|
<urn:uuid:80f52c62-3cae-42f1-930a-8a5999b3668e>
|
CC-MAIN-2019-30
|
http://joelart.blogspot.com/2005/04/physis-element.html
|
2019-07-16T17:02:01Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524679.39/warc/CC-MAIN-20190716160315-20190716182315-00335.warc.gz
|
cc-unknown
| null |
a_tag
| false
| true
|
{
"abbr": [
"cc-unknown",
"cc-unknown"
],
"in_footer": [
true,
true
],
"in_head": [
false,
false
],
"location": [
"a_tag",
"a_tag"
],
"version": [
null,
null
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.726136
| false
|
Kategorie:Karibiese afhanklike gebiede
Jump to navigation
Jump to search
Subkategorieë
Hierdie kategorie bevat die volgende 16 subkategorië, uit 'n totaal van 16.
B
-
C
-
G
-
N
-
P
-
T
-
|
<urn:uuid:ca843ef1-4e4d-4a0c-9a92-6d59a71afe81>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Karibiese_afhanklike_gebiede
|
2019-07-16T17:16:51Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524679.39/warc/CC-MAIN-20190716160315-20190716182315-00335.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.994642
| false
|
Brabham
Motor Racing Developments Ltd., algemeen bekend as Brabham, was 'n Britse renmotorvervaardiger asook 'n Formule Een-renspan. Dit is in 1960 deur twee Australiërs, die renjaer Jack Brabham en die ontwerper Ron Tauranac, gestig. Die span het vier bestuurders- en twee vervaardigerswêreldkampioenskappe in sy 30-jaarlange Formule Eengeskiedenis verower.
In die 1960s was Brabham die wêreld se grootse vervaardiger van opewielrenmotors wat aan kliëntespanne te koop was, deur die bou van meer as 500 motors teen 1970. Spanne wat Brabhammotors in hierdie tydvak gebruik het, het kampioenskappe in Formule Twee en Formule Drie gewen. Brabhamprodukte het ook in die Indianapolis 500 en Formule 5000 meegeding.
In die 1970s en 1980s het Brabham nuwe uitvindings op die proef gestel, soos 'n Gordon Murray-ontwerpte "fan car" — wat sy nooienswedren gewen het voor sy onttrekking — met aanboord-brandstofhervulling, koolstofremkussings, en hidropneumatiese suspensie.
Nelson Piquet in sy BT54 sukkel op Pirelli bande in 1985.
|
<urn:uuid:4eeb71ad-01f8-4640-9237-a8e3a49af834>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Brabham
|
2019-07-20T09:43:52Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526506.44/warc/CC-MAIN-20190720091347-20190720113347-00255.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999338
| false
|
Halle Berry
Halle Berry | |
Berry in 2013 by die San Diego-rolprentfees.
Geboortenaam | Maria Halle Berry |
---|---|
Geboorte | 14 Augustus 1966 |
Aktiewe jare | 1989-tans |
Halle Berry (gebore as Maria Halle Berry; 14 Augustus 1966) is ’n Amerikaanse aktrise, rolprentvervaardiger en voormalige model. Sy het in 2002 ’n Oscar vir beste aktrise gewen vir haar spel in die romantiese drama Monster's Ball (2001); in 2016 was sy steeds die enigste gekleurde vrou nog wat ’n Oscar vir beste aktrise gewen het.[1][2]
Loopbaan[wysig | wysig bron]
Berry was in die 2000's een van Hollywood se bes betaalde aktrises en was ook betrokke by die vervaardiging van verskeie van die prente waarin sy te sien was. Sy is ook ’n woordvoerder vir Revlon.[3] Voordat sy ’n aktrise geword het, was sy ’n model[4] en het sy aan verskeie skoonheidskompetisies deelgeneem. In 1986 was sy die eerste prinses in die Mej. Amerika-kompetisie en sesde in die Mej. Wêreld-kompetisie.[5]
Haar deurbraakrol was in 1992 in die romantiese komedie Boomerang en dit het gelei tot rolle in die komedie The Flintstones (1994), die politieke komediedrama Bulworth (1998) en die televisieprent Introducing Dorothy Dandridge (1999), waarvoor sy onder meer ’n Emmy en ’n Golden Globe vir beste aktrise gewen het.
Sy was ook in ander gewilde prente soos die X-Men-reeks (vanaf 2000), die aksieriller Swordfish (2001) en in die 007-fliek Die Another Day (2002) as die Bond-meisie Jinx. In die 2010's was sy te sien in prente soos die wetenskapsfiksieprent Cloud Atlas (2012), die misdaadriller The Call (2013) en X-Men: Days of Future Past (2014).
Verwysings[wysig | wysig bron]
- Yang Jie. "Halle Berry, "Black Pearl" to win Oscar´s Best Actress". CCTV.com. Besoek op 13 Februarie 2016.
- Paula Bernstein. "The Diversity Gap in the Academy Awards in Infographic Form". indiewire.com. Besoek op 13 Februarie 2016.
- Bayot, Jennifer (1 Desember 2002). "Private Sector; A Shaker, Not a Stirrer, at Revlon". New York Times. Besoek op 23 Desember 2007.
- Talmon, Noelle. "The 15 Sexiest Black Actresses In Hollywood". Starpulse.com. Besoek op 12 Julie 2015.
- “Halle Berry Biography”. People. Besoek op 15 Desember 2007.
|
<urn:uuid:31a65b22-f21f-4154-af77-4912ba72cae1>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Halle_Berry
|
2019-07-20T10:05:14Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526506.44/warc/CC-MAIN-20190720091347-20190720113347-00255.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999898
| false
|
Sjabloon:PORru-r
in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation
Jump to search
Portugal
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Sjabloon:PORru-r&oldid=1219109
"
Kategorie
:
Nasionale rugbyspansjablone
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Sjabloon
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Print/export
Download as PDF
Gereedskap
Skakels hierheen
Verwante veranderings
Spesiale bladsye
Permanente skakel
Bladinligting
Wikidata-item
Ander tale
Nederlands
Wysig skakels
Die bladsy is laas op 30 November 2013 om 07:17 bygewerk.
Die teks is beskikbaar onder die lisensie
Creative Commons Erkenning-Insgelyks Deel
. Aanvullende voorwaardes kan moontlik ook van toepassing wees. Sien die
Algemene Voorwaardes
vir meer inligting.
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:b18920f3-e3ba-4e53-b056-5c5706c4dde2>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Sjabloon:PORru-r
|
2019-07-22T23:10:26Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528290.72/warc/CC-MAIN-20190722221756-20190723003756-00015.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998862
| false
|
Hannover CL.II
Hannover CL.II | |
---|---|
Tipe | Vegvliegtuig |
Vervaardiger | Hannoversche Waggonfabrik |
Ontwerp deur | Hermann Dorner |
Nooiensvlug | 1917 |
Hoofgebruiker | Duitse Lugmag |
Aantal gebou | 439 |
Weergawes | Hannover CL.III |
Vroeg in 1917 het die Duitse Lugministrie 'n spesifikasie uitgereik vir 'n nuwe kategorie vliegtuig: die CL kategorie. Dit spesifiseer 'n tweesitplek vliegtuig wat nie meer as 750 kg mag weeg nie. Die eerste prototipe deur Hannoversche Waggonfabrik ontwikkel was vir 'n ontwerp deur Hermann Dorner wat die CL.II genoem is. Die ontwerp was vir 'n klein, kompakte dubbeldekker met 'n 180 perdekrag Argus As.III motor. Die stertvin en hoogteroer was 'n unieke ontwerp: die hoogteroer het twee vlerke gehad. Die produksie modelle se onderste vlerk het groter dihedrale hoek (dit is die hoek van die vlerk met romp) gehad en die boonste gedeelte van die stertvin was meer gerond.
Daar was 439 CL.II's vervaardig; dit is onseker of die CL.II's vervaardig deur L.F.G. hierby ingereken is. Hulle was die CL.IIa genoem. Die CL.II's is in Desember 1917 in diens gestel. Hulle was toegerus met een Spandau masjiengeweer, voor in die middel en ook 'n Parabellum masjiengeweer op 'n ring wat die verkenner kon gebruik. Omrede die boonste vlerk na aan die romp was het die vlieënier uitstekende sig gehad. Die unieke rigtingroer konfigurasie het aan die verkenner 'n beter as normale lyn van vuur gegee.
Die Hannover CL.III het die Hannover CL.II opgevolg.
Sien ook[wysig | wysig bron]
Bron[wysig | wysig bron]
- Fighters 1914-1919: Attack and Training Aircraft, Kenneth Munson, 2004, ISBN 978-0-753721-73-5
|
<urn:uuid:a83c44d2-896a-4842-bd72-2385be2d9fd0>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Hannover_CL.II
|
2019-07-19T04:06:28Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525974.74/warc/CC-MAIN-20190719032721-20190719054721-00119.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999956
| true
|
Georg Schmidt
Georg Schmidt (30 September 1709 – 2 Augustus 1785) was 'n Duitse sendeling wat deur die Morawiese kerk gestuur is om die evangelie aan die Koi mense te verkondig. Hy is op 30 September 1709 in Kunewalde (Morawië) gebore en sterf op 2 Augustus 1785 in Niesky in der Oberlausitz (Duitsland).
|
<urn:uuid:bd50c37d-2410-4c1c-8a5f-189902116b69>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Georg_Schmidt
|
2019-07-24T04:44:25Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195530385.82/warc/CC-MAIN-20190724041048-20190724063048-00199.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999742
| false
|
Stalinisme
- Staatsterreur
- Snelle industralisering
- Die teorie van sosialisme in een land
- ’n Gesentraliseerde staat
- Kollektivisering van die landbou
- Kultus van persoonlikheid
- Die ondergeskiktheid van belange van buitelandse kommunistiese partye tot die Kommuniste Party van die Sowjetunie— wat deur Stalinisme as die toonaangewendste baanbrekerparty van die kommunistiese rewolusie van sy tyd beskou is[1]
Stalinisme het klassekonflik aangeblaas, en het staatsgeweld gebruik om gemeenskappe op ’n gewelddadige wyse te suiwer van beweerde ondersteuners van die burgerstand (bourgeoisie). Die burgerstand is deur Stalinisme as ’n bedreiging beskou vir die kommunistiese rewolusie. Dit het aansienlik baie politieke geweld ontketen en die vervolging van mense tot gevolg gehad.[2] Dit was nie net mense van die burgerstand wat hieronder gely het nie, maar ook mense uit die werkersklas wat beskuldig is van teenrewolusionêre simpatieë.[3]
Die Stalinistiese industrialisering is ontwerp om die ontwikkeling na kommunisme te bespoedig en klem is daarop gelê dat snelle industrialisering noodsaaklik is omdat die land, in vergelyking met ander lande, ekonomies agter was. Daarom is die industrialisering van Rusland as uiters noodsaaklik beskou om die binnelandse sowel as die buitelandse vyande van kommunisme te beveg.[4] Die snelle industrialisering het gepaard gegaan met die reuse-kollektivisering van die landbou en vinnige verstedeliking.[5] Die vinnige pas waarteen die verstedeliking plaasgevind het, het baie klein dorpies in nywerheidstede laat ontpop.[5] Ten einde die ontwikkeling van die industrialisering te bespoedig het Stalin pragmaties te werk gegaan en Russiese sakeondernemings met groot Amerikaanse privaatmaatskappye, soos die Ford-motorvervaardiger, laat saamwerk. Onder die wakende oog van die staat het hierdie projekte in die 1920's en 1930's die basis van die Sowjet-ekonomie gelê.[6] Met die afhandeling van die Amerikaanse private ondernemings se betrokkenheid het die Sowjet-staatsondernemings oorgeneem.[6]
Inhoud
Geskiedenis[wysig | wysig bron]
Stalinisme was die periode toe Stalin as leier van die Sowjetunie gedien het terwyl hy die amp van hoofsekretaris van die Sentrale Komitee van die Kommuniste Party beklee het, van 1922 tot en met sy dood in 1953.
Stalinistiese beleid[wysig | wysig bron]
Stalinisme word gewoonlik beskou as ’n styl van regering en ’n ideologie. Stalin self het daarop aanspraak gemaak dat hy ’n navolger van die idees van Wladimir Lenin en Karl Marx is, en hieruit aangedui dat sy beleid maar net ’n styl van regering is. Sommige kritici sê egter dat baie van sy beleide en sieninge afgewyk het van Lenin en Marx s'n.
Van 1917 tot 1924 het Lenin, Leon Trotsky en Stalin dikwels ’n verenigde front voorgehou, maar hulle het tog duidelike ideologiese verskille gehad. In teenstelling met Trotsky het Stalin die rol van die werkers in ontwikkelde kapitalistiese lande herbeklemtoon. Hy het byvoorbeeld die Amerikaanse werkersklas as ’n "gebourgeoisifiseerde" arbeidsaristokrasie beskryf.
Waar die tradisionele kommuniste geglo het die staat sal stelselmatig "wegkwyn" namate die instelling van sosialisme klasseverskille verminder, het Stalin geargumenteer dat die staat eers sterk moet staan voordat dit wegkwyn. Stalin se siening was dat teenrewolusionêre elemente sal probeer om die oorgang na algehele kommunisme te ontspoor, en die staat moet dus sterk genoeg wees om dit af te weer. Om dié rede is die kommunistiese regimes, wat deur Stalin beïnvloed is, wyd as totalitarisme beskryf.
Suiwerings en teregstellings[wysig | wysig bron]
Stalin, as hoof van die Politburo van die Sentrale Komitee van die Kommuniste Party van die Sowjetunie het sy byna totale mag in die 1930's gekonsolideer met ’n Groot Suiwering van die party en daarop aanspraak gemaak dat alle "opportuniste" en "teenrewolusionêre infiltreerders" geskors is.[8] Diegene wat in die suiwering geteiken is, is dikwels uit die party geskors, maar daar was baie wat swaarder gestraf is – dit het gewissel van verbanning na die Goelag tot teregstellings wat uitgevoer is na verhore deur NKVD-troikas.[8][9][10]
In die 1930's het Stalin skynbaar baie bekommerd geraak oor die groeiende gewildheid van sy Leningrad-partybaas, Sergei Kirof. Tydens die 1935-partykongres, waar nuwe lede vir die Sentrale Komitee gekies is, het Kirof net drie nee-stemme gekry, die minste van al die kandidate, terwyl Stalin meer as honderd nee-stemme ontvang het.[11] Na die sluipmoord op Kirof, wat waarskynlik deur Stalin gereël is, het hy ’n omvattende stelsel opgestel om opposisielede by die moord te betrek, insluitende Trotsky, Kamenef en Zinowijef. Die ondersoeke is uitgebrei en die verhore het toegeneem. Stalin het ’n nuwe wet uitgevaardig teen "terroriste-organisasies en terreurdade" waar die ondersoeke in minder as tien dae gefinaliseer moes word en wat sonder aanklaers, verdedigingsprokureurs of appélle afgehandel moes word. Die uiteinde van elke verhoor was dat die beskuldigdes gevonnis en "baie vinnig" tereggestel is.
Hierna is soortgelyke verhore gehou wat bekend gestaan het as die Moskouverhore, maar dit is ook regdeur die land uitgevoer.[12] Die geringste verskoning is dikwels gebruik om iemand as ’n "vyand van die volk" te brandmerk. Sulke beskuldigings het ’n siklus van openbare vervolging en misbruik ontketen, wat gelei het tot die ondervraging, marteling en deportasie van dié wat nie dood is nie. Die Russiese woord troika het ’n nuwe betekenis gekry:
- ’n Vinnige, vereenvoudigde verhoor deur ’n komitee van drie mense van die NKVD – die NKVD-troikas. Die NKVD was Stalin se gevreesde geheime polisie.
- Vonnisse is binne 24 uur voltrek.[13] Stalin se persoonlik uitgesoekte laksman, Wasili Blochin, het die hoëprofielteregstellings in dié tyd uitgevoer.
[14] Talle militêre leiers is vir hoogverraad gevonnis en ’n reuse-suiwering van Rooi Leër-offisiere het hierop gevolg.[15] Oor die onderdrukking van so baie voormalige top-rewolusionêre en partylede het Trotsky gesê dat ’n "rivier van bloed" Stalin se regime van dié van Lenin skei.[16] In Augustus 1940 is Trotsky in Meksiko vermoor waar hy sedert Januarie 1937 as ’n uitgewekene gebly het. Met sy dood het Stalin die laaste lid van sy voormalige partyleierskap uitgewis.[17]
Met die uitsondering van Wladimir Miljoetin, wat in 1937 in die tronk dood is en Stalin self, was al die lede van Lenin se oorspronklike kabinet dood. Dié wat nie aan natuurlike oorsake dood is nie, is tereggestel.
In die lig van onthullings uit die Russiese argiewe, skat geskiedkundiges dat byna 700 000 mense tereggestel is tydens Stalin se terreurveldtogte.[18] Die meeste was doodgewone Sowjetburgers soos werkers, kleinboere, tuisteskeppers, onderwysers, priesters, musikante, soldate, pensioentrekkers, ballerinas en bedelaars.[19][20] Baie van die slagoffers is op ’n hoop in massagrafte gegooi.[21]
Deportasies[wysig | wysig bron]
Kort voor, gedurende en net na die Tweede Wêreldoorlog het Stalin ’n reeks deportasies beveel wat die etniese landkaart van die Sowjetunie erg beÏnvloed het. Daar word geraam dat tussen 1941 en 1949 byna 3,3 miljoen mense[24][25] na Siberië en die Sentraal-Asiatiese republieke verskuif is. Na raming is tot 43% van dié mense aan siektes en honger dood.[26]
Nalatenskap[wysig | wysig bron]
Na Stalin se dood in 1953 het sy opvolger, Nikita Chroesjtsjof, sy beleidsrigtings verwerp.
Verwysings[wysig | wysig bron]
- T. B. Bottomore.
- Stephen Kotkin.
- Jeffrey Rossman.
- Stephen Kotkin.
- Stephen Kotkin.
- LTC Roy E Peterson.
- Gilbert, Felix; Large, David Clay (2008).
- Figes, Orlando The Whisperers: Private Life in Stalin's Russia, 2007, ISBN 0-8050-7461-9
- Kershaw, Ian and Lewin, Moshe (1997) Stalinism and Nazism: Dictatorships in Comparison, Cambridge University Press ISBN 0-521-56521-9, p. 300
- Kuper, Leo (1982) Genocide: Its Political Use in the Twentieth Century, Yale University Press, ISBN 0-300-03120-3
- The exact number of negative votes is unknown.
- Tucker 1992, p. 456.
- Overy 2004, p. 182.
- Snyder, Timothy.
- The scale of Stalin's purge of Red Army officers was exceptional—90% of all generals and 80% of all colonels were killed.
- Tucker, Robert C. (1999) Stalinism: Essays in Historical Interpretation, , American Council of Learned Societies Planning Group on Comparative Communist Studies, Transaction Publishers, ISBN 0-7658-0483-2, p. 5
- Overy 2004, p. 338.
- McLoughlin, Barry and McDermott, Kevin, ed. (2002).
- Kuromiya, Hiroaki (2007) The Voices of the Dead: Stalin's Great Terror in the 1930s.
- McLoughlin, Barry and McDermott, Kevin, ed. (2002).
- Snyder, Timothy (2010) Bloodlands: Europe Between Hitler and Stalin.
- Ellman, Michael (2007).
- Kuromiya, Hiroaki (2007) The Voices of the Dead: Stalin's Great Terror in the 1930s.
- Boobbyer 2000, p. 130.
- Pohl, Otto, Ethnic Cleansing in the USSR, 1937–1949, ISBN 0-313-30921-3
- "Soviet Transit, Camp, and Deportation Death Rates".
Nog naslaanwerk[wysig | wysig bron]
- Economic Problems of Socialism in the USSR, written in 1951
- Vincent Barnett, "Understanding Stalinism: The 'Orwellian Discrepancy' and the 'Rational Choice Dictator'," Europe-Asia Studies, vol. 58, no. 3, May 2006 (online abstract).
- Alan Bullock, Hitler and Stalin: Parallel Lives, Goldmann
- Isaac Deutscher, Stalin: A Political Biography, Dietz, 1990
- Philip Ingram, Russia and the USSR 1905–1991, Cambridge University Press, Cambridge, 1997
- Lankov, Andrei N., Crisis in North Korea: The Failure of De-Stalinization, 1956. Honolulu: Hawaii University Press (2004)
- Boris Souvarine, Stalin: A Critical Survey of Bolshevism, Alliance Book, 1939
- Robert Service, Lenin: A Biography, Belknap Press, 2002, ISBN 0-330-49139-3
- Robert Service. Stalin: A Biography, Belknap Press, 2005 ISBN 0-674-01697-1
- Vladimir Tismăneanu (2003). Stalinism for all seasons: a political history of Romanian Communism. Berkeley: University of California Press. ISBN 0-520-23747-1
- Allan Todd, The European Dictatorships: Hitler, Stalin, Mussolini, Cambridge University Press, Cambridge, 2003
- John Traynor, Challenging History: Europe 1890–1990, Nelson Thornes Ltd, Cheltenham, 2002
- C.L.R. James. State Capitalism and World Revolution. Chicago: Charles H. Kerr Publishing Co., 1950.
|
<urn:uuid:c6183504-797a-4820-ba5d-a93d72daeb4a>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Stalinisme
|
2019-07-24T05:10:07Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195530385.82/warc/CC-MAIN-20190724041048-20190724063048-00199.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999493
| false
|
Valenselektron
In die studie van chemie, verwys die term valenselektrone na ál die elektrone in die buitenste energievlak van 'n bepaalde element, bv. Suurstof = 6, Natrium = 1, Chloor = 7, ens. Die getal valenselektrone van 'n element stem ooreen met sy groepnommer. Hierdie term moet nie met valensie verwar word nie.
|
<urn:uuid:37f80fb9-1a90-417e-938a-04f82f414bb7>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Valenselektron
|
2019-07-24T05:26:45Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195530385.82/warc/CC-MAIN-20190724041048-20190724063048-00199.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.9999
| false
|
Teenretrovirale middel
(Aangestuur vanaf Antiretrovirale middel)
Jump to navigation
Jump to search
Vaste-dosis kombinasies[wysig | wysig bron]
Dit is 'n mengsel van verskeie teenretrovirale middels saamgevoeg in 'n enkele tablet, om as 'n een-per-dag-dosis geneem te word.
Handelsnaam | Geneesmiddelnaam | Goedgekeur deur FDA in VSA | Maatskappy |
---|---|---|---|
"Combivir" | Sidovudien + lamivudien | 26 September 1997 | GlaxoSmithKline |
"Trizivir" | Abakavir + sidovudien + lamivudien | 15 November 2000 | GlaxoSmithKline |
"Aluvia" tablette "Kaletra" orale oplossing |
Lopinavir/ritonavir | 15 September 2000 | Abbott Laboratories |
"Epzicom" (in VSA) "Kivexa" (in Europa) |
Abakavir + lamivudien | 2 Augustus 2004 | GlaxoSmithKline |
"Truvada" | Tenofovir/emtrisitabien | 2 Augustus 2004 | Gilead Sciences |
"Atripla" "Odimune" |
Efavirens/emtrisitabien/tenofovir | 12 Julie 2006 | Gilead Sciences/Bristol-Myers Squibb Cipla |
"Complera" | Rilpivirien + tenofovir/emtrisitabien | 10 Augustus 2011 | Gilead Sciences en Tibotec (Johnson & Johnson) |
"Stribild" | Elvitegravir + cobicistat + tenofovir/emtrisitabien | 27 Augustus 2012 | Gilead Sciences |
In Augustus 2012 is die verkose eerste-linie terapie in die VSA:
- Tenofovir/emtrisitabien ('n kombinasie van twee NRTIs) en efavirens ('n NNRTI).
- Tenofovir/emtrisitabien en raltegravir
- Tenofovir/emtrisitabien, ritonavir, en darunavir (die laaste twee is protease-ensiemremmers)
- Tenofovir/emtrisitabien, ritonavir, en atazanavir (die laaste twee is protease-ensiemremmers).
Wikimedia Commons bevat media in verband met Antiretroviral drugs. |
Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Engelse Wikipedia vertaal. |
|
<urn:uuid:bae4404f-e326-4ec3-9168-67577e8f129b>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Antiretrovirale_middel
|
2019-07-16T17:22:28Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524679.39/warc/CC-MAIN-20190716160315-20190716182315-00383.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.953127
| false
|
Kategorie:Lughawens in die Verenigde Koninkryk
Jump to navigation
Jump to search
Wikimedia Commons bevat media in verband met Lughawens in die Verenigde Koninkryk. |
|
<urn:uuid:a20eebe8-a1b0-4d8c-89a8-710973b2c2d8>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Lughawens_in_die_Verenigde_Koninkryk
|
2019-07-19T04:20:37Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525974.74/warc/CC-MAIN-20190719032721-20190719054721-00143.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999194
| false
|
Johann Amos Comenius
Johann Amos Comenius | |
Gebore | 28 Maart 1592 Markgraafskap van Morawië, Kroon van Boheme |
---|---|
Oorlede | 15 November 1670 (op 78) Amsterdam, Nederlandse Republiek |
Ouers | Martin Komenský (vader) Anna Chmelová (moeder) |
Beroep | Onderwyser, opvoeder, filosoof en skrywer |
Johann Amos Comenius (1592–1670), ook genoem Jan Amos Komensky, was bekend as die vader van moderne onderwys. Hy was 'n Tsjeggiese opvoedkundige wat die eerste prenteboek vir kinders, “Orbis Pictus”, geskryf het. Hy het geglo dat dit 'n riglyn vir onderwysers kan wees om die kinders se sintuie te stimuleer in die leerproses om die natuur te bestudeer. Hy het geredeneer dat kinders leer deur dinge te doen en opvoedkunde moet 'n natuurlike orde volg, en gebaseer wees op die natuur. Hy het daarin geglo dat arm kinders ook opgevoed moet word. Kinders moet toegelaat word om teen hul eie tempo te leer. Hy het ook geglo dat onderwysers met kinders se eie inklinasies moet werk, want “wat natuurlik kom vind plaas sonder dwang”.
Jan Amos Comenius het gesê, “Children ought to be dearer to parents than gold and silver, than pearls and gems, may be discovered from a comparison between both gifts of God; for... Gold and silver are fleeting and transitory; children an immortal inheritance.”
Comenius het 'n teorie gehad wat geïmplementeer was deur moderne onderwys. Hy het gereken dat kinders moet leer op 'n geleidelike vlak gebaseer op dit wat hulle kan verstaan en onthou. Onderrig moet in hul eie moedertaal geskied indien moontlik, maar dit is 'n moeilike saak met al die nasies en tale in die land. Comenius het sy teorieë op 'n Christelike grondslag gebaseer omdat hyself 'n Christen was, maar hy het steeds ook vir 'n publieke Christelike onderwys aanspraak gemaak. Dit is weer moeilik om in 'n land met multi-kultuur groepe en verskeie gelowe op 'n Christelike grondslag skool aan te bied.
Comenius se siening oor die onderwys, het bepaal dat die hoof doel van die lewe is om met God een te word en om 'n ewige lewe na die dood te hê. Om dit te bereik moet 'n mens ten eerste alles weet, en dan moet 'n mens 'n persoon wees wat alles self kan beheer en 'n mens moet ook dan soos die beeld van God word.
Hy het drie soorte onderwys aanbeveel, nl. intellektuele onderwys, morele onderwys, en geloofs onderwys. Om alles aan almal te leer was Comenius se hoof doelstelling, en dit word genoem “pansaphia” (alwetendheid). Comenius het gereken dat die talent om die doelwitte van onderwys te erken, ingebore is in elke mens, en dit is die rol van onderwys om hierdie natuurlike geskenk na vore te bring. Hy het gereken dat ouers die belangrikste is in die onderwys, maar as hulle nie suksesvol is nie moet die skool die alternatief wees. Comenius het geglo dat die ideale persoon 'n “pansophist” (alwetende) moet wees, iemand wat alle kennis aangaande God, die natuur en die mens geleer het.
|
<urn:uuid:6e8a0aaa-6066-40b6-87f4-08f8c852bab0>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Johann_Amos_Comenius
|
2019-07-24T04:59:03Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195530385.82/warc/CC-MAIN-20190724041048-20190724063048-00223.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999986
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Kategorie:Sterftes in 1332" skakel
←
Kategorie:Sterftes in 1332
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Kategorie:Sterftes in 1332
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Kategorie:Sterftes in 1339
(
← skakels
wysig
)
Kategorie:Geboortes in 1332
(
← skakels
wysig
)
Kategorie:Sterftes in 1334
(
← skakels
wysig
)
Kategorie:Sterftes in 1333
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Kategorie:Sterftes_in_1332
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Kategorie
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:43647f1e-893a-4cd5-a295-efd10ee04938>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Kategorie:Sterftes_in_1332
|
2019-07-24T04:56:16Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195530385.82/warc/CC-MAIN-20190724041048-20190724063048-00223.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.992851
| false
|
Bespreking:Dierkunde
Jump to navigation
Jump to search
Hierdie bladsy is 'n besprekingsbladsy waar verbeteringe tot die Dierkunde-artikel bespreek word. Hierdie bladsy is nie 'n forum vir 'n algemene bespreking van die artikel se onderwerp nie. |
Artikelriglyne
Daaglikse bladtrekke | |
|
<urn:uuid:0ee434e3-a1ec-4c4d-80c8-1ab6c5ee3f2e>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Bespreking:Dierkunde
|
2019-07-17T22:48:34Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525414.52/warc/CC-MAIN-20190717221901-20190718003901-00007.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.99999
| false
|
Bespreking:Ray Phiri
Jump to navigation
Jump to search
Hierdie bladsy is 'n besprekingsbladsy waar verbeteringe tot die Ray Phiri-artikel bespreek word. Hierdie bladsy is nie 'n forum vir 'n algemene bespreking van die artikel se onderwerp nie. |
Artikelriglyne
Daaglikse bladtrekke | |
|
<urn:uuid:167d5d5f-ba7a-4d3e-9773-b4294df49d56>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Bespreking:Ray_Phiri
|
2019-07-17T22:51:01Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525414.52/warc/CC-MAIN-20190717221901-20190718003901-00007.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999984
| false
|
Bespreking:Sentinelese
Jump to navigation
Jump to search
Hierdie bladsy is 'n besprekingsbladsy waar verbeteringe tot die Sentinelese-artikel bespreek word. Hierdie bladsy is nie 'n forum vir 'n algemene bespreking van die artikel se onderwerp nie. |
Artikelriglyne
Daaglikse bladtrekke | |
|
<urn:uuid:b571c360-1bfd-4934-affc-92c03af01063>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Bespreking:Sentinelese
|
2019-07-17T22:46:19Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525414.52/warc/CC-MAIN-20190717221901-20190718003901-00007.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999986
| false
|
Gretchen Mol
Jump to navigation
Jump to search
Gretchen Mol | |
Geboorte | 8 November 1972 |
---|---|
Nasionaliteit | Amerikaans |
Kinders | 2 |
Beroep(e) | Aktrise |
Aktiewe jare | 1996–nou |
Internet-rolprentdatabasis-profiel |
Gretchen Mol (gebore 8 November 1972) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente The Thirteenth Floor (1999), 3:10 to Yuma (2007), en Manchester by the Sea (2016), en in die televisiereeks Boardwalk Empire (2010).
Inhoud
Filmografie[wysig | wysig bron]
Rolprente[wysig | wysig bron]
- 1998: Music from Another Room
- 1998: Finding Graceland
- 1998: Rounders
- 1999: The Thirteenth Floor
- 1999: Forever Mine
- 2000: Attraction
- 2003: The Shape of Things
- 2005: The Notorious Bettie Page
- 2007: 3:10 to Yuma
- 2007: American Loser
- 2008: An American Affair
- 2008: Tenure
- 2015: Anesthesia
- 2016: Manchester by the Sea
- 2016: A Family Man
Televisiereekse[wysig | wysig bron]
- 2002: Girls Club
- 2008: Life on Mars
- 2010: Boardwalk Empire
- 2016: Chance
- 2018: Nightflyers
Televisierolprente[wysig | wysig bron]
- 2002: The Magnificent Ambersons
- 2007: The Valley of Light
Video's[wysig | wysig bron]
- 2009: Life on Mars: Time Warp
|
<urn:uuid:aad897f4-1aad-4d71-b17c-110fe03574a5>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Gretchen_Mol
|
2019-07-17T23:01:19Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525414.52/warc/CC-MAIN-20190717221901-20190718003901-00007.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.920886
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Transkripsie" skakel
←
Transkripsie
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Transkripsie
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Russies
(
← skakels
wysig
)
Madagaskar
(
← skakels
wysig
)
Virus
(
← skakels
wysig
)
Nadsat
(
← skakels
wysig
)
Alabama
(
← skakels
wysig
)
Internasionale Fonetiese Alfabet
(
← skakels
wysig
)
Rifampisien
(
← skakels
wysig
)
Lhasa
(
← skakels
wysig
)
Naypyidaw
(
← skakels
wysig
)
Transliterasie
(
← skakels
wysig
)
Chinees
(
← skakels
wysig
)
Beleg van Leningrad
(
← skakels
wysig
)
Tsjalga
(
← skakels
wysig
)
Lukas Papadimos
(
← skakels
wysig
)
Osjakan
(
← skakels
wysig
)
Geskiedenis van die alfabet
(
← skakels
wysig
)
Ё (Cyrillies)
(
← skakels
wysig
)
Tsjornobil
(
← skakels
wysig
)
Egiptiese Arabies
(
← skakels
wysig
)
Snelskrif
(
← skakels
wysig
)
Transkribeer
(aanstuurblad)
(
← skakels
wysig
)
Braille
(
← skakels
wysig
)
Léonide Massine
(
← skakels
wysig
)
Name van God in Islam
(
← skakels
wysig
)
Borsjt
(
← skakels
wysig
)
Sjtsji
(
← skakels
wysig
)
Wade-Giles
(
← skakels
wysig
)
Jyutping
(
← skakels
wysig
)
Sorabe
(
← skakels
wysig
)
Bespreking:Transkripsie
(
← skakels
wysig
)
Molekulêre biologie
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Transkripsie
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:5f2d1a41-db7c-4c90-a6a4-a1a7e6b022af>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Transkripsie
|
2019-07-17T23:17:53Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525414.52/warc/CC-MAIN-20190717221901-20190718003901-00007.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998798
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Ytterbium" skakel
←
Ytterbium
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Ytterbium
:
Wys (vorige 50 |
volgende 50
) (
20
50
100
250
500
).
Goud
(
← skakels
wysig
)
Periodieke tabel
(
← skakels
wysig
)
Waterstof
(
← skakels
wysig
)
Helium
(
← skakels
wysig
)
Litium
(
← skakels
wysig
)
Berillium
(
← skakels
wysig
)
Boor (element)
(
← skakels
wysig
)
Koolstof
(
← skakels
wysig
)
Mangaan
(
← skakels
wysig
)
Stikstof
(
← skakels
wysig
)
Suurstof
(
← skakels
wysig
)
Fluoor
(
← skakels
wysig
)
Neon
(
← skakels
wysig
)
Natrium
(
← skakels
wysig
)
Skaal van Pauling
(
← skakels
wysig
)
Magnesium
(
← skakels
wysig
)
Aardalkalimetaal
(
← skakels
wysig
)
Aluminium
(
← skakels
wysig
)
Silikon
(
← skakels
wysig
)
Fosfor
(
← skakels
wysig
)
Chloor
(
← skakels
wysig
)
Argon
(
← skakels
wysig
)
Lys van elemente volgens naam
(
← skakels
wysig
)
Lys van elemente volgens simbool
(
← skakels
wysig
)
Lys van chemiese elemente volgens atoomgetal
(
← skakels
wysig
)
Kalium
(
← skakels
wysig
)
Kalsium
(
← skakels
wysig
)
Tegnesium
(
← skakels
wysig
)
Skandium
(
← skakels
wysig
)
Titaan
(
← skakels
wysig
)
Vanadium
(
← skakels
wysig
)
Chroom
(
← skakels
wysig
)
Yster
(
← skakels
wysig
)
Kobalt
(
← skakels
wysig
)
Nikkel
(
← skakels
wysig
)
Koper
(
← skakels
wysig
)
Sink
(
← skakels
wysig
)
Gallium
(
← skakels
wysig
)
Oorgangsmetaal
(
← skakels
wysig
)
Hoofgroepmetaal
(
← skakels
wysig
)
Swawel
(
← skakels
wysig
)
Germanium
(
← skakels
wysig
)
Arseen
(
← skakels
wysig
)
Seleen
(
← skakels
wysig
)
Broom
(
← skakels
wysig
)
Kripton
(
← skakels
wysig
)
Rubidium
(
← skakels
wysig
)
Xenon
(
← skakels
wysig
)
Polonium
(
← skakels
wysig
)
Stronsium
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 |
volgende 50
) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Ytterbium
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:eb0af694-3d2c-4f36-9b40-c5b0b8c4eb83>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Ytterbium
|
2019-07-17T22:45:02Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525414.52/warc/CC-MAIN-20190717221901-20190718003901-00007.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999225
| false
|
Pachuca de Soto
Kaart | Vlag |
Wapen | |
Land | Meksiko |
Deelstaat | Hidalgo |
Koördinate | Koördinate: |
Gestig op | 1438 |
Oppervlakte: | |
- Totaal | 195,3 vk km |
Hoogte bo seevlak | 2 000 m |
Bevolking: | |
- Totaal (2005) | 267 751 |
- Bevolkingsdigtheid | 1 371/vk km |
Tydsone | UTC -6 |
Burgemeester | Geraldina García Gordillo |
Amptelike Webwerf | www.pachuca.gob.mx |
Pachuca de Soto is 'n Meksikaanse stad, die hoofstad van Hidalgo staat en die hoof van die munisipaliteit met dieselfde naam. Dit is algemeen bekend deur die inwoners van die stad en vir die res van die Mexicanen as die pragtige elegante, en dat tussen Junie en Oktober tot winde bereik 75 km/h in die noordooste.
Die naam "de Soto" is toegepas in die erkenning van Manuel Fernando Soto, 'n inwoner van die gemeente van Tulancingo, wat beskou word as die belangrikste dryfkrag in die skep van die stand van die Hidalgo.
Dit is die setel van die CF Pachuca, gestig in 1901, wat die stad staan bekend as die "Wieg van die sokker in Meksiko". Die stad saam met Real del Monte is wyd bekend vir sy kombuis wei hoofsaaklik.
Die inwoners is bekend as "Pachuqueños", met 'n bevolking van 267 751 inwoners en 438 692 in die metropolitaanse gebied. Dit is geleë 96 km noord van Meksikostad, met 'n hoogte van 2 400-2 800 meter bo seevlak.
Wikimedia Commons bevat media in verband met Pachuca. |
|
<urn:uuid:704459f7-8c0d-496a-927e-be388a79b609>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Pachuca_de_Soto
|
2019-07-17T23:00:27Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525414.52/warc/CC-MAIN-20190717221901-20190718003901-00031.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999805
| false
|
vleiland
Jump to navigation
Jump to search
Inhoud
Enkelvoud | Meervoud |
---|---|
vleiland | vleilande |
Verkleiningsvorm | |
Enkelvoud | Meervoud |
vleilandjie | vleilandjies |
- vlei•land
- (ekologie) 'n Gebied wat met water versadig of bedek is, hetsy permanent of afwisselend, sodanig dat dit 'n duidelik identifiseerbare ekosisteem vorm.
- 'n Vleiland lok gewoonlik 'n groot aantal voëls, amfibieë en ander roofdiere.
- meer, moeras, pan, vlei, vloedvlakte, syferwater, fontein, rivieroewer, riviermonding, kusmeer, stroomwal
Vertalings: | |||
---|---|---|---|
- Sien Wikipedia vir meer inligting oor vleiland.
|
<urn:uuid:380168bd-d356-437c-86a9-a8b8b722aa52>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wiktionary.org/wiki/vleiland
|
2019-07-24T04:13:24Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195530385.82/warc/CC-MAIN-20190724041048-20190724063048-00271.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.99869
| false
|
Drakensberge
Die Drakensberge, wat oor 'n afstand van byna 1 000 kilometer van die Kaapse Stormberge deur die Vrystaat en KwaZulu-Natal tot by die Wolkberg in Limpopo strek, is die grootste bergreeks in Suider-Afrika, met die Thabana Ntlenyana ("Klein Berg") in Lesotho (3 482 meter) en die Mafadi in Suid-Afrika (3 451 meter) as sy hoogste punte. Ook 'n aantal van die ander pieke soos Ben Macdhui (in Oos-Kaap), Cathkinpiek, Cathedralpiek, Cleftpiek, Giant's Castle en Sentinel verrys almal meer as 3 000 meter.
Die Drakensberge skei die hoogplato van die Suid-Afrikaanse binneland van die laerliggende kusgebiede in die ooste van die land en is die grootste waterskeiding. Die Oranje- en Tugelarivier, twee van Suid-Afrika se grootste riviere, het hulle oorsprong by die Mont-aux-Sources (Frans: "Berg by die bronne").
Die Drakensberge het hulle ontstaan sowat 150 miljoen jaar gelede aan vulkaniese uitbarstings te danke en is 'n oorblyfsel van 'n groter plato. Hulle Afrikaanse naam verwys na 'n ou legende waarvolgens dit die tuiste van vuurspuwende drake sou wees. Die Zoeloes noem die Drakensbergreeks uKhahlamba of "Versperring van spiese".
Sneeuval kom gereeld voor in die winter, terwyl mis en reën die hele jaar kan voorkom.
Die Koninklike Natalse Nasionale Park is een van die mees bekende in Suid-Afrika. Naas die oorsprong van die Tugelarivier en die tweede hoogste waterval ter wêreld, die Tugelawaterval (912 meter), spog die park met meer as 170 voëlspesies, waaronder die bedreigde lammervanger. Die sentrale gedeelte van die bergreeks beskik oor 'n groot aantal voetslaanpaaie, wat ook toegang bied tot die rotskuns van die Boesmans.
Daar is talle bergpasse oor die Drakensberg waarvan die Sanipas een van die bekendste is.
|
<urn:uuid:c5baf318-dc9b-4885-8eb8-b4d9489391a2>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Drakensberg
|
2019-07-17T23:10:53Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525414.52/warc/CC-MAIN-20190717221901-20190718003901-00055.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999922
| false
|
Bastille (musiekgroep)
- Hierdie artikel handel oor die musiekgroep, vir ander gebruike sien Bastille (dubbelsinnigheidsbladsy)
Bastille | ||
---|---|---|
Oorsprong | Londen, Engeland | |
Genre(s) | Indie rock, Pop rock, Synthpop | |
Aktiewe jare | 2010 — hede | |
Etikette | Virgin, Virgin EMI, Capitol Music, Universal Music Group | |
Webwerf | http://www.bastillebastille.com | |
Lede | Dan Smith Chris 'Woody' Wood Kyle Simmons Will Farquarson Charlie Barnes | |
Assosiasies | Dan Smith, To Kill A King, TYDE, Annie Oakley Hanging | |
Musiekportaal |
Bastille, gestileer BΔSTILLE, is 'n Britse indie-rockgroep wat in 2010 in Londen gevorm is. Die groep het begin as 'n solo-projek deur Dan Smith, die groep se hoofsanger en skrywer. Smith het later besluit om die solo-projek in 'n groep te transformeer. Bastille bestaan uit vier lede: Dan Smith, Kyle Simmons, Will Farquarson en Chris Wood. Die groep se naam het ontstaan van die Franse Nasionale Dag, Bastilledag, 'n gebeurtenis wat op hoofsanger Dan Smith se verjaardag, 14 Julie, plaasvind.
In Desember 2010 het EMI aangekondig dat hulle die groep 'n platekontrak aangebied het deur Virgin Records.[1] Hul debuut enkelsnit, "Overjoyed" was sodoende in April 2012 bekendgestel. Die groep se eerste studio album, getitel Bad Blood, was in Maart van 2013 bekendgestel. Hierdie album het sy debuut gemaak op die "UK Albums Chart" in eerste posisie.[2] Hulle was genomineer vir vier Brit Awards tydens die 2014 seremonie. Die vier nominasies was vir "British Breakthrough Act", "British Group", "British Single of the Year" en "British Album of the Year". Hulle het die Brit Award gewen vir "British Breakthrough Act".[3]
Die groep het tot hede oor die 2.07 miljoen plate verkoop in die Verenigde Koninkryk.[4]
Inhoud
Geskiedenis[wysig | wysig bron]
Stigting en Vroeë Bekendstellings[wysig | wysig bron]
Die orkes het aanvanklik twee addisionele musikante gehad wat die cello en viool gespeel het. Die groep het intussen tot die huidige vier lede verklein. Smith, Simmons, Wood en Farquarson het voor die stigting van die groep saam musiek gespeel. Smith skryf al die musiek vir die groep. Bastille het hul debuut gemaak met hul eerste beperkte uitgawe, 7"/45 rpm enkelsnit, in Junie 2010. Die plaat het twee snitte, "Flaws" en "Icarus", bevat. Slegs 300 van die plate was gedruk en bekendgestel deur die 'Young & Lost Club', platemaatskappy wat in Londen gebaseer is. Hierdie was deur die bekendstelling van Laura Palmer opgevolg in 2011. Hierdie snit was in die wêreld-bekende rekenaarspeletjie, The Sims 3, gebruik. Die groep het toenemende aandag ontvang vanaf aanhangers sowel as die media nadat hulle nog enkelsnitte bekendgestel het op sosiale netwerke soos YouTube en MySpace. Hulle het sodoende meer optredes by bekende musiekfeeste in die Verenigde Koninkryk gewerf soos die Glastonbury Festival. Die groep se musiek is in verskeie televisieprogramme gebruik soos Hollyoaks, Made in Chelsea en The Vampire Diaries.[5]
Bad Blood en All This Bad Blood (2012–hede)[wysig | wysig bron]
Op 27 April 2012 het die groep hul eerste amptelike enkelsnit, 'Overjoyed', bekendgestel deur die platemaatskappy 'Virgin Records', soos bevestig deur EMI op 1 Mei 2012. Die tweede enkelsnit van die komende debuut studio-album, was die titel-snit 'Bad Blood' gewees. 'n Meegaande video van díe enkelsnit was op die groep se amptelike VEVO-kanaal op 29 Junie 2012 bekendgestel. 'n digitale weergawe van die snit was deur Virgin Records op 20 Augustus 2012 bekendgestel. Bastille was gedurende Julie 2012 deur die Britse koerant, The Gaurdian, as die 'Nuwe Groep van die Dag' genoem. Die enkelsnit 'Bad Blood' het in die VK op nommer 90 gedebuuteer. Díe was die groep se eerste verskynsel op die trefferlys. In Augustus 2012 het die groep by verskeie feeste opgetree in die VK, onder andere Reading en Leeds. Hulle het op 'n klein toer gegaan met die titel "Flaws Tour' gedurende Oktober 2012, met 'Swiss Lips' as hul voorprogram. Hul derde enkelsnit, 'n hervrystelling van hul eerste nie-album bekendstelling, getiteld 'Flaws' was 'n kommersiële sukses. Hierdie enkelsnit het Bastille hul eerste verskyning op die 'UK Top 40' trefferlys verwerf, met 'n debuut-posisie van nommer een-en-twintig.
In Februarie 2013 het Bastille hul vierde enkelsnit, 'Pompeii', vanaf Bad Blood aangekondig. Die liedjie was positief opgeneem deur resensente en het die tweede posisie gehaal in die Verenigde Koninkryk en vyfde in die Verenigde State van Amerika. Bastille se debuut album, 'Bad Blood', was op 4 Maart 2013 vrygestel en het die top posisie gehaal op die UK Albums Chart. Op 11 Maart 2013 was daar aangekondig dat Bastille tydens die Leeds en Reading Fees gedurende Augustus 2013 sal optree. In 'n onderhoud met Digital Spy in Maart 2013 was daar deur die hoofsanger, Dan Smith, aangekondig dat 'Laura Palmer' die vyfde enkelsnit vanaf Bad Blood sal wees. Dit was op 3 Junie 2013 met 'n meegaande video op die groep se VEVO-kanaal bekendgestel. Bastille het by die Engelse rock-groep Muse aangesluit vir hul 'The 2nd Law' toer gedurende Mei 2013 en weer in Junie 2013. Die groep het in Mei 2013 hul Haunt EP in die VSA deur die iTunes web-winkel bekendgestel. Op Saterdag 6 Julie het Bastille hul eerste hoofkonsert by die somer Blissfieldsfees. Smith, die hoofsanger, was aangehaal "Ons is baie opgewonde om ons eerste hoofkonsert by 'n somerfees te kan hê. Veral omdat ons Blissfields baie lief het en omdat hul so ondersteunend was die laaste paar jaar." Die optrede het saamgeval met die groep se eerste verskyning op 'n nasionale musiek publikasie, Notion Magazine. 'Things We Lost In The Fire' was op 24 Augustus 2013 bekendgestel as die sesde en laaste enkelsnit vanaf die groep se debuut album. Die meegaande video was in Vilnius en Kėdainiai, Lithuanië verfilm. Op 3 September 2013 was Bastille se debuut album in die VSA vrygestel op die web-winkel iTunes.
Bastille het op 9 Oktober 2013, 'n nuwe enkelsnit, "Of the Night", 'n mengelmoes van die liedjies "The Rhythm of the Night" deur Corona en "Rhythm Is a Dancer" deur Snap!. Die enkelsnit het in tweede posisie op die UK Singles Chart gedebuuteer. Die liedjie het die groep se vrystelling van All This Bad Blood, 'n heruitreiking van hul debuut album bevorder. All This Bad Blood was op 25 November 2013 uitgereik.
In Januarie 2014, het Will Farquarson in 'n onderhoud met Billboard-tydskrif gesê dat die groep reeds begin het met hul tweede studio-album.
Bastille het tydens die 2014 BRIT Awards die toekenning vir die 'British Breakthrough Act' verower. Hul het op die aand saam met die Britse groep Rudimental opgetree met 'n hermengde weergawe van hul treffer, 'Pompeii', saam met Rudimental se liedjie 'Waiting All Night'. Twee ure na die optrede by die toekeningsgeleentheid was Bastille se album verkope van Bad Blood op met 132%. Dit het die groep 'n tweede week in die eerste posisie op die UK Album Chart verower. Hul treffer 'Pompeii' het nege-en-twintig posisies geklim op die UK Singles Chart.
Bastille het op 25 Januarie 2014 op Saturday Night Live verskyn en opgetree.
Op April 1 2014, het die Official Charts Company aangekondig dat Bad Blood die topverkopende digitale album van 2013 was en Nommer 11 in die algehele 'Official Artist Albums' se Top 40 van 2013.
Diskografie[wysig | wysig bron]
Studio albums[wysig | wysig bron]
Titel | Album besonderhede | Top trefferlys-posisies | Sertifisering | ||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
VK [6] |
AUS [7] |
Oostenryk [8] |
BEL [9] |
KAN [10] |
GER [11] |
IER [12] |
NLD [13] |
NZ [14] |
SWI [15] |
VSA [16] | |||
Bad Blood | 1 | 10 | 31 | 6 | 19 | 23 | 5 | 22 | 28 | 15 | 11 |
Groeplede[wysig | wysig bron]
- Dan Smith, 14 Julie 1986 (ouderdom 30) – hoofsanger, klawerbord, slaginstrumente, vervaardiger, liedskrywer
- Chris "Woody" Wood, – tromme, agtergrondsanger
- Kyle Simmons, 5 Februarie 1988 (ouderdom 28) – klawerbord, slaginstrumente, bas, agtergrondsanger
- William Farquarson, 22 September 1983 (ouderdom 33) – bas, klawerbord, kitaar, akoestiese kitaar, agtergrondsanger
- Charlie Barnes, 31 Mei 1989 (ouderdom 27) – klawerbord, slaginstrumente, bas, agtergrondsanger
Addisionele personeel[wysig | wysig bron]
- Polly Comber (Black Fox Management) – Bestuurder
- Josh Smith (Black Fox Management) – Bestuurder
- Paul "Coop" Cooper – Regstreekse ingenieur
- Jamie Thompson – Beligting Ontwerper
- Tom Middleton – Filmograaf
- Martin McAndrew – Verhoogwerker
- Ben Kingman – Monitor Ingenieur
- Will Dart – Beligting Ingenieur
- Dick Meredith – Toer Bestuurder
- Gregory Nolan – Fotograaf
- Mark Crew – Vervaardiger
Toekennings en nominasies[wysig | wysig bron]
Jaar | Organisasie | Toekenning | Werk | Uitslag |
---|---|---|---|---|
2013 | MTV Europe Music Awards | Best Push[24] | Hulself | Genomineer |
Beste Nuweling[25] | Hulself | Genomineer | ||
2014 | Brit Awards | British Breakthrough Act[26] | Hulself | Gewen |
Britse Groep[27] | Genomineer | |||
Britse Enkelsnit van die Jaar[28] | "Pompeii" | Genomineer | ||
Britse Album van die Jaar[29] | "Bad Blood" | Genomineer | ||
Billboard Music Awards | New Artist of the Year[30] | Hulself | Wagtend | |
World Music Awards | Beste Lied[31] | "Of the Night" | Wagtend | |
"Pompeii" | Wagtend | |||
Beste Video[32] | "Of the Night" | Wagtend | ||
"Pompeii" | Wagtend | |||
Beste Album[33] | "Bad Blood" | Wagtend | ||
Beste Groep[34] | Hulself | Wagtend | ||
Beste Regstreekse Optrede[35] | Wagtend | |||
mtvU Woodie Awards | Best Cover Woodie[36] | Miley Cyrus' "We Can't Stop" | Gewen | |
Breaking Woodie[37] | Hulself | Genomineer | ||
iHeart Radio Music Awards | Alternatiewe Rock Lied van die Jaar[38] | "Pompeii" | Genomineer |
Bronne[wysig | wysig bron]
- Hierdie teks is 'n gedeeltelike vertaling vanuit hierdie Wikipedia-artikel(. )
- EMI Music | Bastille and Eric Prydz join Virgin Records
- 2013-03-16 Top 40 Official UK Albums Archive | Official Charts
- "Brits 2014: Nominations in full". Bastille also performed with Rudimental at the Brits. BBC News. Besoek op 9 Januarie 2014
- Myers, Justin (19 February 2014). "The BRIT Awards 2014: The biggest selling nominees revealed". Official Charts Company.
- "With the launch of their debut album 'Bad Blood', Bastille's day in the sun has arrived… the first of many". JOE.ie. Besoek op 23 April 2014.
- "Bastille" (select "Albums" tab). Official Charts Company. Besoek op 14 March 2014.
- "Discography Bastille". australian-charts.com. Hung Medien. Besoek op 14 March 2014.
- "Discographie Bastille". austriancharts.at (in German). Hung Medien. Besoek op 14 March 2014.
- "Discographie Bastille". ultratop.be (in Dutch). Hung Medien. Besoek op 14 March 2014.
- [[[:Sjabloon:BillboardURLbyName]] "Bastille – Chart History: Canadian Albums"] Check
|url=
value (help). Billboard. Prometheus Global Media. Besoek op 14 March 2014. - "Chartverfolgung / Bastille / Longplay". musicline.de (in German). Media Control Charts. Besoek op 14 March 2014.
- "Discography Bastille". irish-charts.com. Hung Medien. Besoek op 14 March 2014.
- "Discografie Bastille". dutchcharts.nl (in Dutch). Hung Medien. Besoek op 14 March 2014.
- "Discography Bastille". charts.org.nz. Hung Medien. Besoek op 14 March 2014.
- "Discography Bastille". swisscharts.com. Hung Medien. Besoek op 14 March 2014.
- [[[:Sjabloon:BillboardURLbyName]] "Bastille – Chart History: Billboard 200"] Check
|url=
value (help). Billboard. Prometheus Global Media. Besoek op 14 March 2014. - "Bad Blood". Amazon.co.uk. Besoek op 14 March 2014.
- "Certified Awards" (enter "Bastille" into the "Keywords" box, then select "Search"). British Phonographic Industry. Besoek op 14 March 2014.
- "ARIA Charts – Accreditations – 2014 Albums". Australian Recording Industry Association. Besoek op 14 March 2014.
- "Gold-/Platin-Datenbank: Bastille" (in German). Bundesverband Musikindustrie. Besoek op 14 March 2014.
- Sjabloon:Cite certification
- "2013 Certification Awards – Gold". Irish Recorded Music Association. Besoek op 22 March 2014.
- Sjabloon:Certification Cite Ref
- "MTV EMA 2013 :: Winners". Besoek op 12 March 2014.
- "MTV EMA 2013 :: Winners". Besoek op 30 April 2014.
- "Brits 2014: Winners in Full". Besoek op 12 March 2014.
- "Brits 2014: Winners in Full". Besoek op 12 March 2014.
- "Brits 2014: Winners in Full". Besoek op 12 March 2014.
- "Brits 2014: Winners in Full". Besoek op 12 March 2014.
- "Finalist List – Billboard Music Awards 2014". Besoek op 27 April 2014.
- "World Music Awards :: WMA 2014". Besoek op 27 April 2014.
- "World Music Awards :: WMA 2014". Besoek op 27 April 2014.
- "World Music Awards :: WMA 2014". Besoek op 27 April 2014.
- "World Music Awards :: WMA 2014". Besoek op 27 April 2014.
- "World Music Awards :: WMA 2014". Besoek op 27 April 2014.
- "2014 mtvU Woodie Awards | Winners". Besoek op 27 April 2014.
- "2014 mtvU Woodie Awards | Winners". Besoek op 27 April 2014.
- "iHeart Radio Music Awards". Besoek op 27 April 2014.
|
<urn:uuid:5908626f-c8e9-4363-bf2d-151ccfd654a6>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Bastille_(musiekgroep)
|
2019-07-17T22:47:07Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525414.52/warc/CC-MAIN-20190717221901-20190718003901-00055.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998779
| false
|
Bespreking:Japan Nasionale Roete 483
Jump to navigation
Jump to search
Hierdie bladsy is 'n besprekingsbladsy waar verbeteringe tot die Japan Nasionale Roete 483-artikel bespreek word. Hierdie bladsy is nie 'n forum vir 'n algemene bespreking van die artikel se onderwerp nie. |
Artikelriglyne
Daaglikse bladtrekke | |
|
<urn:uuid:ef840a6c-e00d-43f1-b74f-31faea2ea544>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Bespreking:Japan_Nasionale_Roete_483
|
2019-07-17T23:34:00Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525414.52/warc/CC-MAIN-20190717221901-20190718003901-00055.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999981
| false
|
Russ Tamblyn
Jump to navigation
Jump to search
Russ Tamblyn | |
Geboortenaam | Russell Irving Tamblyn |
---|---|
Geboorte | 30 Desember 1934 |
Nasionaliteit | Amerikaans |
Kinders | 2, insluitende Amber Tamblyn |
Beroep(e) | Akteur |
Aktiewe jare | 1948–nou |
Internet-rolprentdatabasis-profiel |
Russ Tamblyn (gebore 30 Desember 1934) is 'n Amerikaanse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Seven Brides for Seven Brothers (1954), West Side Story (1961), The Haunting (1963), en Drive (2011).
Filmografie[wysig | wysig bron]
Rolprente[wysig | wysig bron]
- 1949: The Kid from Cleveland
- 1952: Retreat, Hell!
- 1954: Seven Brides for Seven Brothers
- 1956: The Fastest Gun Alive
- 1956: The Young Guns
- 1958: High School Confidential!
- 1958: Tom Thumb
- 1961: West Side Story
- 1963: The Haunting
- 1964: The Long Ships
- 1965: Son of a Gunfighter
- 1966: The War of the Gargantuas
- 1969: Satan's Sadists
- 1969: Scream Free!
- 1971: The Female Bunch
- 1974: Win, Place or Steal
- 1976: Black Heat
- 1982: Human Highway
- 1989: The Bloody Monks
- 1991: Wizards of the Demon Sword
- 1993: Little Devils: The Birth
- 1995: Starstruck
- 1998: Little Miss Magic
- 2000: Inviati speciali
- 2011: Drive
Televisiereekse[wysig | wysig bron]
- 2009: The Increasingly Poor Decisions of Todd Margaret
Video's[wysig | wysig bron]
- 1996: Invisible Mom
- 1997: Johnny Mysto: Boy Wizard
- 1999: Christian Scare Films Vol. 4
|
<urn:uuid:dfc9345b-a694-4af2-9765-a7a0931a4a80>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Russ_Tamblyn
|
2019-07-17T23:24:26Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525414.52/warc/CC-MAIN-20190717221901-20190718003901-00055.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.732044
| false
|
Nu (letter)
Jump to navigation
Jump to search
Nu (hoofletter Ν, kleinletter ν) is die dertiende letter van die Griekse alfabet. In die Griekse numeriese stelsel het dit 'n waarde van 50.
|
<urn:uuid:8a7c92d2-12b7-4297-876c-887f8475a885>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Nu_(letter)
|
2019-07-19T03:56:55Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525974.74/warc/CC-MAIN-20190719032721-20190719054721-00239.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.979452
| false
|
Stigting van Rome
Die stigting van Rome is reeds sedert die begin van die historiografie 'n omstrede onderwerp waar mitiese oorlewerings dikwels met historiese feite vermeng is.
Inhoud
Mitiese oorlewerings[wysig | wysig bron]
In die 5de eeu v.C. het Griekse geskiedskrywers die Trojaanse held Aineias, wat volgens oorlewerings ná die plundering van Troja na Italië gevlug het, as stigter van Rome beskou. Tog was Aineias net een moontlike kandidaat in 'n reeks mitiese avonturiers wat na bewering kolonies in die westelike Middellandse See gestig het. Hierdie mites het allesbehalwe historiese waarhede oorgedra, maar was nogtans gewild by die Griekse leserspubliek en het later ook in Rome belangstelling gewek.
Die Romeine het eers omstreeks 200 v.C. begin om historiese werke saam te stel. Die eerste boek oor die geskiedenis van Rome, wat deur die senator Quintus Fabius Pictor (254-201 v.C.) in Grieks geskryf is, het – behalwe vir enkele aanhalings – grotendeels verlore gegaan. Fabius Pictor het waarskynlik die argiewe van Romeinse priesters, dokumente van leidende adellike families en verslae van Griekse historici as bronmateriaal geraadpleeg en hierby ook aandag aan orale oorlewerings asook inskripsies, monumente en ander oorblyfsels uit die argaïese tydperk geskenk. Die stigting van Rome het Fabius Pictor aan Romulus toegeskryf.
Hierdie stigting het volgens mitiese oorlewerings op 21 April 753 v.C. plaasgevind, met die tweeling Romulus en Remus as stigtingsvaders. Die tweeling was die legendariese seuns van die Romeinse oorlogsgod Mars en die vestalin Rhea Silvia. Hulle is volgens die oorlewerings aan die oewer van die Tiberrivier uitgesit en vervolgens as vondelinge deur 'n wolvin opgetel en gesoog. Later is hulle deur die skaapwagter Faustulus by die Velabrum aan die voet van die Palatyn-heuwel gevind en aan die linkeroewer van die rivier grootgemaak. Romulus het sy broer Remus later vermoor nadat hy hom vanweë sy nuut opgerigte stadsmuur bespot het.
Later is hierdie inheemse mite met die Aineias-verhaal versmelt. Volgens die Grieks-Romeinse legende het Aineias tydens sy vlug in Latium voet aan wal gesit om hier die stad Lavinium te stig. Ná sy dood het sy seun 'n nuwe nedersetting, Alba Longa, opgerig waar sy nakomelinge oor 'n periode van vierhonderd jaar as konings geregeer het. Onder hulle was ook Romulus en Remus, aangesien hulle as die seuns van Mars en 'n dogter van een van Alba Longa se heersers beskou is.
Hierdie soort vermenging van mitiese verhale en volksoorlewerings was kenmerkend vir die 3de eeu v.C. en is later ook deur Romeinse skrywers soos Vergilius, Ovidius en Livius vir hul historiese werke oorgeneem en verder bewerk om uiteindelik as 'n algemeen erkende geskiedenis van die stad Rome te fungeer. Dit is tans baie moeilik om die historiese gehalte van hierdie stigtingsmite te bepaal, tog word die Griekse elemente, wat Rome met Aineias en Troje verbind, as suiwer fiktief beskou. Sommige geleerdes lees hierdie oorlewerings nogtans as 'n vae herinnering aan vroeë bande tussen Italië en die Egeïese See-gebied. Die sentrale betekenis van Lavinium en Alba Longa verwys moontlik na hul belangrike funksie as religieuse sentra gedurende die vroeë tydperk – die resultate van argeologiese opgrawings dui daarop dat die eerste permanente nedersettings in Latium juis in Lavinium en die Albaanse Berge ontstaan het. Hierdie gebied sluit egter ook Rome in, en daar is geen bewyse dat Lavinium of ander nedersettings inderdaad vroeër as Rome gestig is nie. Volgens historiese oorlewerings het alle historiese nedersettings in Latium as kolonies van Alba Longa ontstaan, waarvan Rome die laaste was.
Die tydsinterval tussen die stigting van Alba Longa en Rome word as kunsmatige konstruksie van Romeinse geskiedskrywers beskou – om die vier eeue tussen die Trojaanse Oorlog (1182 v.C.) en die beweerde stigting van Rome in die 8ste eeu v.C. te oorbrug, het hulle 'n dinastie van konings in Alba Longa versin wat hierdie leemte gevul het.
Stigtingsdatum[wysig | wysig bron]
Die meeste Romeinse geskiedskrywers was dit eens oor die eeu waarin Rome sou ontstaan het, maar nie oor die presiese jaar nie. Fabius Pictor het die jaar 748 v.C. as stigtingsdatum gegee, terwyl sy opvolgers ander stigtingsdatums bepaal het - 753, 751 en 748 v.C. Op die basis van chronologiese berekenings, wat deur M. Terentius Varro in die laat Republikeinse periode gedoen is, is die jaar 753 v.C. as die amptelike stigtingsdatum bepaal.
Die tradisionele stigtingsdatum het die beginpunt van die Romeinse kalender gevorm (Latyns: ab urbe condita, kort a.u.c., Afrikaans "vanaf die stigting van die stad (Rome) af"). Met argeologiese opgrawings op die Palatyn is oorblyfsels van vroeë nedersettings blootgelê wat in die tydperk omstreeks 1 000 v.C. ontstaan het. 'n Aantal Latiniese en Sabynse dorpe is waarskynlik omtrent 800 v.C. tot 'n stedelike nedersetting verenig, moontlik onder Etruskiese invloed.
Etimologie[wysig | wysig bron]
Die oorsprong van die Latynse stadsnaam Roma is tans nie duidelik nie; reeds sedert die klassieke oudheid is verskeie teorieë in hierdie verband ontwikkel. 'n Afleiding van die Griekse Ρώμη (Romē, letterlik "moed, dapperheid") word as minder waarskynlik geag. 'n Meer oortuigende verklaring is die afleiding van die wortel *rum- ("vroulike bors"), moontlik 'n verwysing na die wolvin wat Romulus en Remus volgens die mitiese oorlewerings gesoog het.
Die naam is volgens 'n ander teorie van 'n Etruskiese familie, die Rusina, afgelei.
Geskiedenis[wysig | wysig bron]
Vroeë geskiedenis[wysig | wysig bron]
Geografiese agtergrond[wysig | wysig bron]
Die geskiedkundige ontwikkeling van Italië is sterk deur sy geografie se karakter beïnvloed, veral sy verdeling in laagvlaktes, heuwellande en bergreekse. Slegs sowat 'n vyfde van sy huidige totale oppervlakte word as vlaktes met 'n hoogte van minder as 300 meter bo seevlak geklassifiseer, waarvan 70 persent deur die Poriviervlakte beslaan word. Die ander landsdele bestaan uit bergagtige landskapsvorme met hoogtes van meer as 1 000 meter bo seevlak en twee vyfdes van die totale oppervlakte beslaan, en heuwellande tussen 300 en 1 000 meter bo seevlak, wat eweneens oor twee vyfdes van die oppervlakte strek. As gevolg van hierdie verskillende landskapsvome word die land deur 'n groter aantal klimaatstreke gekenmerk wat aan elkeen van die geweste sy spesifieke voorkoms gee.[1]
Alhoewel Italië deur die magtige Alpe-bergreeks van Sentraal-Europa geskei word, was bergpasse al vroeg bekend sodat daar steeds betrekkinge tussen die beskawings van Italië en die noorde bestaan het - selfs grootskaalse invalle van noordelike volke soos Kelte en Kimbers het voorgekom.
In geografiese en kulturele opsig kan Italië in die vastelandse noorde met die Poriviervlakte en die skiereiland verdeel word. Die basis vir die huidige welvaart van Noord-Italië, wat ook oor die rykste landbougebiede beskik, is al gedurende die vroeë geskiedenis van Italië gelê. Die Porivier het as 'n belangrike waterweg in die digbevolkte gebied met sy florerende stede gedien, en langs sy oewers was uitgestrekte bosgebiede wat groot hoeveelhede eikels as voedsel vir varke opgelewer het. Varkvleis is groteneels vir die bevolking van die stad Rome geproduseer.
In die suide word Noord- of Bo-Italië deur die Appenyne-bergreeks begrens wat vanuit die Liguriese Alpe tot by die Seestraat van Messina dwarsdeur die skiereiland en verder langs die noordkus van Sisilië loop. Die Appenyne vorm in die noorde 'n reguit lyn wat van die Liguriese kus in die weste tot in die omgewing van Rimini loop en as 'n natuurlike versperring beskou kan word. Verder suidwaarts maak die bergreeks 'n draai en loop langs die Adriatiese kuslyn. In die Abruzze-berge rys sy hoogste bergspitse, die Gran Sasso d'Italia (2 914 meter) en die Montagna della Maiella (2 795 meter). Die Appenyne loop van hier diagonaal tot by die Tirreense kus in Lukanië en verder tot by Kalabrië en Sisilië.
In topografiese opsig vorm Noord-Italië derhalwe 'n laagvlakte wat deur berge omring word, terwyl die skiereiland hoofsaaklik uit kusvlaktes bestaan, wat as smal strepies land langs die bergreekse in die sentrum strek. In vergelyking met hul relatief klein oppervlakte het die kusvlaktes 'n baie belangrike rol in die geskiedenis gespeel, waarby die Tireense kusvlakte in teenstelling met sy Adriatiese eweknie voordeel uit 'n aangenamer klimaat met hoër reënval, die voorkoms van groter riviere (waarvan Tiber en Arno as waterweë bevaarbaar was) en seehawens en sy landbougrond van hoë gehalte getrek het. Die Adriatiese kuslyn was daarenteen deur 'n droër klimaat gekenmerk. Sy riviere het gedurende die somer dikwels uitgedroog en in die winter ná sterk neerslae tot onstuitbare watermassa's ontaard wat die kosbare humusgrond na die see gevoer het.
Die benedeloop van die Tiberrivier was al vroeg die knooppunt van alle natuurlike handelsroetes in Sentraal-Italië, en by 'n punt waar die rivier maklik deurwaad kon word, het uiteindelik Rome ontstaan.
Rome was aanvanklik 'n klein nedersetting op sewe heuwels wat - met uitsondering van die noorde - deur die vlaktes van Latium omring was, 'n landskap wat die Romeine geleidelik begin oorheers het. Hierdie streek, die Romeinse Campagna, was 'n digbevolkte landboustreek wat eers in die laat-Romeinse tydperk tot 'n malaria-endemiese moerasgebied ontaard het. Alhoewel modder en rivierversnellings sekere beperkings op die Tiberrivier se bruikbaarheid as waterweg gepaas het, het Rome met sy kunsmatige seehawe Ostia, wat 'n voetreis van 'n dag van Rome af geleë was, nogtans oor 'n poort na die Middellandse See beskik, terwyl die Tibervallei 'n natuurlike landroete na die binneland gevorm het. Danksy sy afstand van die see en sy geografiese ligging was Rome in 'n gunstige strategiese posisie om tot 'n oorheersende sentrum in Italië en die Mediterreense wêreld te ontwikkel.[2]
Etniese agtergrond[wysig | wysig bron]
Ondanks alle argeologiese navorsing bestaan daar nog onsekerheid oor die presiese oorspronge van die Romeinse volk. Sy kultuur en veral sy literatuur dui egter daarop dat die Romeine ten opsigte van hul volkskarakter min ooreenkomste met die huidige Italianers getoon het.[3]
In die Jong-Steentydperk en Bronstydperk is Italië deur 'n bevolking bewoon wat van suidelike, Mediterreense herkoms was en sy oorledenes begrawe het. In die kerngebiede van die vroeë Romeinse geskiedenis, Etrurië en Latium, het opgrawings min spore van hierdie vroeë bewoners opgelewer - moontlik was hierdie streke as gevolg van vulkaniese aktiwiteite nie geskik vir menslike nedersettings nie.[3]
Gedurende die Bronstydperk (2de millennium v.C.) het Indo-Europese volksgroepe vanuit die noorde (moontlik uit die Donaugebied) na Italië getrek. Hierdie beskawing van boere en veetelers het sy dooies gekremeer, maar ook tekstiel- en keramiese nywerhede ontwikkel. Hul bronsvoorwerpe getuig van hul vaardighede ten opsigte van metaalbewerking.
Teen die begin van die Ystertydperk ná 1 000 v.C. het 'n nuwe golf immigrante na Noord- en Sentraal-Italië gestroom. Hulle het vermoedelik van oorkant die Alpe, moontlik uit die gebied van die huidige Boheme en Hongarye, gekom, en hul beskawing is volgens 'n begraafplaas naby Bologna, waar dit ontdek is, Villanova genoem. Hierdie beskawing het sy dooies eweneens gekremeer en in urns begrawe. Die urns van Latium was soos die hutte van die lewendes gevorm. Die Villanova-beskawing staan bekend vir sy voortreflike brons- en ystervoorwerpe wat ook na ander gebiede uitgevoer is.
Vanweë die aantreklikheid van Italië en sy klimaat het Indo-Europese volke uit Sentraal-Europa dus die Alpe en Appenyne as veroweraars oorgesteek om 'n nuwe permanente tuisland te vind en tydens hul migrasie die tipiese karaktertrekke van die latere Romeinse volk ontwikkel - maatskaplike solidariteit, militêre dissipline en rituele konserwatisme.[3]
Verwysings[wysig | wysig bron]
- Cornell, Tim en John Matthews: Bildatlas der Weltkulturen - Rom. Augsburg: Weltbild 1998, bl. 11
- Stobart, J.C.: The Grandeur that was Rome. Londen: Book Club Associates 1978, bl. 10
- Stobart (1978), bl. 11
|
<urn:uuid:83f2977a-98dd-42ee-9f15-4b4e1be8af6b>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Stigting_van_Rome
|
2019-07-19T04:00:21Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525974.74/warc/CC-MAIN-20190719032721-20190719054721-00239.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 1.000004
| false
|
Swartkeelgeelvink
Die Swartkeelgeelvink (Ploceus velatus) is 'n algemene standvoël in savanne, grasveld, waterlope in dorre gebiede, landerye en tuine. Hulle broei alleen in klein kolonies in bome of riete in 'n netjiese balnes met 'n kort ingangstonnel. Die voël is poliginies en is 16 cm groot en weeg 30 - 44 gram. In Engels staan die voël bekend as die Southern Masked Weaver.
Swartkeelgeelvink | ||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Bewaringstatus | ||||||||||||||||
Wetenskaplike klassifikasie | ||||||||||||||||
Binomiale naam | ||||||||||||||||
Ploceus velatus Vieillot, 1819 |
Inhoud
FotogaleryWysig
Sien ookWysig
Wikimedia Commons bevat media in verband met Ploceus velatus. |
BronWysig
VerwysingsWysig
- BirdLife International (2012). "Ploceus velatus". IUCN Rooilys van Bedreigde Spesies. Weergawe 2012.1. Internasionale Unie vir die Bewaring van die Natuur. Besoek op 16 Julie 2012.
|
<urn:uuid:8367ab02-abed-4069-8f51-b6a62e470552>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Ploceus_velatus
|
2019-07-20T09:19:15Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526506.44/warc/CC-MAIN-20190720091347-20190720113347-00399.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.993081
| false
|
Maak hoofkeuseskerm oop
Soek
Wysigings
← Ouer wysiging
Nuwer wysiging →
Wetenskaplike klassifikasie
(wysig)
Wysiging soos op 19:16, 1 Oktober 2013
22 grepe bygevoeg
,
5 jaar gelede
geen wysigingsopsomming nie
Alle lewende dinge word soos volg geklassifiseer:
* [[Lewe]]
* [[Domein
(biologie)
]] (of superryk, superkoninkryk, of ryk)
* [[Koninkryk
(biologie)
]]: Diere, Plante, Bakterieë, Skimmels, Protiste, Archaea
* [[Filum]] (diere) / [[Afdeling]] (plante)
* [[Klas]]
Daniellouw
2 856
wysigings
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:MobileDiff/1206269
"
|
<urn:uuid:c37efede-aa0c-483c-9057-3507aea627d4>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:MobileDiff/1206269
|
2019-07-20T09:50:49Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526506.44/warc/CC-MAIN-20190720091347-20190720113347-00399.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998882
| false
|
Gebruiker:Dezidor
in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation
Jump to search
cs
Mateřským jazykem
tohoto uživatele je
čeština
.
en
-2
This user is able to contribute with an
intermediate
level of
English
.
ru-2
Этот участник может вносить вклад в данный проект на
русском
языке
среднего
уровня
.
de
-1
Dieser Benutzer hat
grundlegende
Deutschkenntnisse
uk
-1
Користувач може робити внесок
українською мовою
на
початковому рівні
.
af
-0
Hierdie persoon
verstaan nie
Afrikaans
nie (of verstaan dit met groot moeite).
Dezidor
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Gebruiker:Dezidor&oldid=98522
"
Kategorieë
:
Gebruiker cs
Gebruiker cs-N
Gebruiker en
Gebruiker en-2
Gebruiker ru
Gebruiker ru-2
Gebruiker de
Gebruiker de-1
Gebruiker uk
Gebruiker uk-1
Gebruiker af-0
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Gebruikerblad
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Druk/eksporteer
Skep boek
Laai af as PDF
Drukbare weergawe
Gereedskap
Skakels hierheen
Verwante veranderings
Gebruikersbydraes
Logboeke
View user groups
Spesiale bladsye
Permanente skakel
Bladinligting
Ander tale
Čeština
Die bladsy is laas op 27 Junie 2006 om 13:17 bygewerk.
Die teks is beskikbaar onder die lisensie
Creative Commons Erkenning-Insgelyks Deel
. Aanvullende voorwaardes kan moontlik ook van toepassing wees. Sien die
Algemene Voorwaardes
vir meer inligting.
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:175a2589-71c8-4380-93ea-32d3afe0476f>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Dezidor
|
2019-07-24T05:06:13Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195530385.82/warc/CC-MAIN-20190724041048-20190724063048-00319.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.991114
| false
|
Koos Venter
Jacobus Johannes Venter | |
Jacobus Johannes (Koos) Venter | |
Ampstermyn 10 Februarie 1855 – 27 Augustus 1855 | |
Voorafgegaan deur | Nuwe amp |
---|---|
Opgevolg deur | Amp afgeskaf |
Ampstermyn 15 Desember 1859 – 8 Februarie 1860 | |
Voorafgegaan deur | E.R. Snijman (wnd.) |
Opgevolg deur | J.H. Brand |
Ampstermyn 20 Junie 1863 – 2 Februarie 1864 | |
Voorafgegaan deur | J. Allison (wnd.) |
Opgevolg deur | J.H. Brand |
Lid van die Volksraad van die Oranje-Vrystaat
Persoonlike besonderhede
Gebore | 22 Maart 1814 Distrik Colesberg |
Sterf | 28 Januarie 1889 Bloemfontein, Oranje-Vrystaat |
Eggenoot/eggenote | Hester Sophia du Plessis Anna Catharina Janse van Vuuren Elsje Philippina Swanepoel (née Lombaard) |
Kind(ers) | 15 |
Alma mater | Suid-Afrikaanse Kollege, Universiteit van Leiden |
Professie | Prokureur, Opvoedkundige |
Religie | Nederduits Gereformeerd Dopper/Gereformeerd |
Jacobus Johannes (Koos) Venter (distrik Colesberg, Kaapkolonie, 22 Maart 1814 – plaas Broekpoort, Bethulie, Oranje-Vrystaat, 28 Januarie 1889) was ’n Vrystaatse boer, politikus asook stigter van die Gereformeerde Kerk in die Oranje-Vrystaat en leier in dié kerkverband. Hy was 'n lid van die Volksraad van die Oranje-Vrystaat, voorsitter van die Saamgestelde Kommissie vir die Bestuur van die Regering in 1855 en het gedien as Waarnemende Staatspresident in 1859 tot 1860 en weer van 1863 tot 1864.[1][2]
Met uitsondering van 'n kort onderbreking was Venter volksraadslid vir Bloemfontein-distrik en later vir Bethulie van 1854 tot 1881, bes moontlik die langste diens in die Vrystaatse Volksraad. Hy het hom veral onvermoeid vir die landbou beywer en Hollandse taalregte in die Vrystaat warm verdedig. Ook het hy pleidooie gelewer vir 'n nasionale onderwysstelsel vir die behoud van die Hollands-Afrikaanse kultuur en vir die vrywillige beginsel (1867), ingevolge waarvan elke kerk sy eie predikant sonder staatshulp onderhou. Hy was ook bekend vir ondersteuning van alle kerke, ook ander as sy eie, die Gereformeerde.
Ten spyte van geringe skoolonderwys is hy in 1861 selfs tot voorsitter van die appèlhof verkies, hoewel regsgeleerdes soos sy vriend H.A.L. Hamelberg beskikbaar was, maar hy het die benoeming nie aanvaar nie. Hy het as een van die eerste ouderlinge van die Gereformeerde kerk Reddersburg, wat hy help stig het, gedien en dikwels as voorsitter van die kerkraad gedurende die vakature. So het hy 'n leidende aandeel geneem in die aanleg en stigting van die dorp Reddersburg, waar hy in 1861 die hoeksteen van die eerste Gereformeerde kerkgebou gelê het.
Inhoud
Herkoms[wysig | wysig bron]
Koos Venter was die vyfde kind uit die huwelik van Jan Adriaan Venter (Tulbagh, 16 Februarie 1779 – Bloemfontein, 19 Mei 1870),[3] in 1860 een van die stigters van die Gereformeerde kerk Colesberg (saam met J.A. Venter se dogter Hester Venter en haar man, I.D. du Plessis) midde-in ’n hewige kerkstryd, en sy tweede vrou, Margaretha Johanna Louw (Swellendam, 15 Maart 1791 – Colesberg, 22 Mei 1854).[4] Twaalf kinders is uit dié huwelik gebore, onder wie ook (later ds.) Sarel Daniël Venter. Uit Jan Adriaan Venter se eerste huwelik, met Aletta Sophia Bezuidenhout, is sewe kinders gebore.[5]
Vroeë politieke betrokkenheid[wysig | wysig bron]
Venter het in 1852, toe hy nagenoeg 38 jaar oud was, uit die wyk van veldkornet Gideon Joubert in die distrik Colesberg na De Hoop aan die Kaalspruit in die wyk Kafferrivier, naby Bloemfontein. Tien jaart later het hy hom metterwoon op die plaas Broekpoort in die distrik Bethulie gevestig, waar hy dan ook oorlede en begrawe is.
Venter het die wyk waarin hy gewoon het, op die byeenkoms van Vrystaatse volksverteenwoordigers verteenwoordig wat op 5 September 1853 met die Britse spesiale kommissaris, sir George Clerk, onderhandel het met die oog op die toekenning van onafhanklikheid aan die Oranjerivier-Soewereiniteit. Hy het lid van die voortsettingskomitee van 25 geword en in Desember 1853 die geleentheid vir onafhanklikheid aangegryp soos Clerk in die vooruitsig gestel het, in weerwil van heftige teenkanting gegrond op Britse lojaliteit en die vrees vir die Basoeto wat deur sy predikant, ds. Andrew Murray, dr. A.J. Frazer, sakelui en Britse setlaars gekoester is.
Lid van die eerste Vrystaatse regering[wysig | wysig bron]
Venter het vergaderings in Transoranje gehou om die bevolking te oortuig dat hulle die aanbod van Brittanje moet aanvaar. Hierin het sy beeldryke taal sy saak voortgehelp. Hy het 'n memorie rondgeneem wat hy oral laat teken en self aan sir George Clerk oorhandig het; daarin is die Britse regering saaklik gevra om die land te beskerm of dit te verlaat. Die vyandige Engelstalige pers in die Soewereiniteit wat sy onafhanklikheidstrewe as bekrompenheid beskou het, het Venter reeds bestempel as die leier van 'n politieke seksie wat "Doppers" genoem is. As medeondertekenaar van die Bloemfontein-konvensie in Februarie 1854, het Venter lid van die eerste Vrystaatse regering geword.
Sy sterk sin vir demokrasie en reg het hy reeds op 8 September 1854 geopenbaar toe hy as lid van die uitvoerende raad bedank omdat die anti-Transvaalse gevoelens syns insiens die regering onverskillig gemaak het ten opsigte van die volk se wil om met die oog op die Basoeto-gevaar met Transvaal te verenig. In Februarie 1855 is hy gedurende 'n ernstige politieke krisis na die regering teruggeroep en het 'n leidende aandeel in die afsetting van pres. J.P. Hoffman. As waarnemende president het hy Bloemfontein beveilig en sy invloed in sy geslaagde onderhandeling en ooreenkoms met Moshoeshoe bewys. Indertyd het hy ’n ryper politieke beleid geproklameer, naamlik vereniging van die Vrystaat en Transvaal, maar eers nadat die Vrystaat as veilige en welvarende staat gekonsolideer sou wees. Gedurende sy politieke loopbaan het hy sy land dikwels as voorsitter van die uitvoerende raad en op talle diplomatieke sendinge na Moshoeshoe, Transvaal en die Kaapkolonie gedien.
Onder pres. Boshoff[wysig | wysig bron]
Op 29 Augustus 1855 het hy ’n mosie van vertroue van die volksraad ontvang. Hy het ook waargeneem in die kritieke tussentydperk ná pres. Hoffman se afsetting en het, sonder dat hy daarna gestreef het, 'n aantal stemme in die volgende presidentsverkiesing ontvang. Tog was hy uit die staanspoor ’n warme ondersteuner van pres. van meet af aan 'n warme ondersteuner van pres. J.N. Boshof (1855–'59).
Toe pres. M.W. Pretorius van Transvaal die Basoeto-probleem in Mei 1857 wou gebruik om in die Vrystaat 'n staatsgreep in belang van sy verenigingstrewe tussen die republieke uit te voer, het dit by die Renosterrivier feitlik op broederoorlog tussen die Vrystaat en Transvaal uitgeloop. Op dié kritieke tydstip het Venter met kmdt. S.J.P. Kruger van Rustenburg begin onderhandel sodat 'n vredesverdrag tot groot teleurstelling van die prokoloniale party in Bloemfontein op 1 Junie 1857 tussen die twee republieke onderteken is. Die burgerskapwetsontwerp, wat die dubbele lojaliteit van sommige Vrystaters aan die Britse en Vrystaatse owerheid wou beëindig, het hy in 1858 weer ter tafel gebring ten spyte van die verguising in die Engelstalige pers en die teenstand van pres. Pretorius.
Venter was al leier wat op die afsonderlikheid van die Vrystaat ten opsigte van Transvaal en die Kaapkolonie gestaan het, en 'n bondgenootskap tussen die twee Boererepublieke bepleit het, toe sir George Grey aan die hand van die Basoeto-vraagstuk druk op die Vrystaat begin uitoefen ten gunste van federasie met die Kaapkolonie, Al was hy onbewus van wat Grey agter die skerms bedryf het, was hy politiek skerpsinnig genoeg om aan te voel Grey se federasieplan was gemik op die vernietiging van die Boererepublieke se onafhanklikheid. So het Venter die vader van die beleid geword wat later deur presidente J.H. Brand en M.T. Steyn voortgesit is.
Onder pres. Pretorius[wysig | wysig bron]
Ook aan Boshoff het Venter sy steun onttrek toe die president swig voor die prokoloniale aandrang en begin oorhel na federasie met die Kaapkolonie. Tydens Boshof se verlof en sy daaropvolgende bedanking in 1859, het Venter weer as president waargeneem. Ten spyte van sy leidende aandeel in 'n kerklike afskeiding toe hy in daardie jaar ’n stigter was van die Gereformeerde Kerk in die Oranje-Vrystaat, waardeur hy nie aan gewildheid gewen het nie, het die volksraad Venter as enigste kandidaat in die presidentsverkiesing voorgedra. M.W. Pretorius (president van die ZAR van 1857 tot 1860 en weer van 1864 tot 1871) het hom egter verslaan aangesien die Vrystaters van Pretorius ’n oplossing van die Basoetovraagstuk verwag het.
Onder pres. Brand[wysig | wysig bron]
Ná Pretorius se bedanking in 1863 het Venter weer as president waargeneem en in die presidentsverkiesing die helfte van die stemmetotaal op hom verenig wat op adv. J.H. Brand uitgebring is. Hy tree daarna weer as waarnemende president op tydens pres. Brand se verlof in 1868. Al was hy 'n bittere teenstander van die vergelyk wat Brand in 1876 met die Britse regering aangegaan het toe hy deur die aanvaarding van die bedrag wat Brittanje as skadevergoeding aanbied, die Vrystaatse diamantvelde, na Venter se mening, vir £90 000 "verkoop" het, was hy origens altyd 'n getroue medewerker van Brand.
Kerkleier[wysig | wysig bron]
Venter was 'n tipiese verteenwoordiger van die Dopper-trekboere van die noordoostelike Kaapkolonie. Sy vader het reeds openlik in die NG gemeente Colesberg met ds. Thomas Reid en gevolglik met die ring van Graaff-Reinet van die NG Kerk gebots omdat hy "nuwighede" en 'n nuwe godsdienstige gees opgemerk het wat afgewyk het van die oorgelewerde Gereformeerde godsdiens. In sy omgewing is Venter jare lank geskool in die lydelike verset. Gevolglik het hy in 1856 in die Vrystaat reeds die mondstuk geword van familie- en geesgenote uit Transvaal, die Vrystaat en die Noordoos-Kaapland.
Hy het probeer om met ds. C. Callenbach, 'n konserwatiewe predikant van die Hervormde Kerk in Nederland, in aanraking te kom. Teen die einde van 1857 het hy onverwags 'n bemoedigende brief van oudl. J. van Andel van die Christelijke Afgescheidene Gereformeerde Kerk te 's-Hertogenbosch ontvang. Hy het dadelik sy geesverwantskap met dié Kerk begryp en aan die begin van 1858 as lidmaat van die NG gemeente Bloemfontein, waar ds. Andrew Murray destyds leraar was, bedank. Met ds. Murray het hy skerp verskil oor dié se prokoloniale simpatie in politieke sake en sy ywer vir 'n Engelse skool op Bloemfontein. Dit was juis van Doppers soos Venter wat ds. Murray se vrou, Emma (née Rutherfoord), by geleentheid gesê het: "The only people I don't like are the Doppers. They are really such a dirty obstinate race."[6]
Venter het aangevoer dat hy ’n nuwe lig (godsdienstige liberalisme) in die NG Kerk opgemerk het en gevolglik het hy op 10 Maart 1858 sy besittings as sekuriteit verpand vir 'n ope beroep wat hy na Nederland gestuur het. Die Christelijke Afgescheidene Gereformeerde Kerk het hom egter laat weet dat ds. Postma reeds na Transvaal afgevaardig is en dat hy met hom oorleg moes pleeg. Ds. Postma het Nederland op 22 Mei 1858 verlaat op 9 Julie voet aan wal in Simonstad gesit. Ná 'n kort ruk in Kaapstad, het hy na Durban vertrek omdat sy eintlike bestemming Transvaal was. Daar het ds. Postma op 11 Februarie daardie jaar op Rustenburg die eerste Gereformeerde kerk gestig.[7]
Ná die antwoord uit Nederland het Venter saam met J.P. van der Walt, 'n oudveldkommandant uit die distrik Colesberg, die stigting van die eerste Gereformeerde gemeente in die Oranje-Vrystaat georganiseer. (In Venter se distrik is eers in 1903 die Gereformeerde kerk Bloemfontein gestig, sowat 14 jaar ná sy dood.)[8] Dr. Bouke Spoelstra skryf in Die Doppers in Suid-Afrika 1760–1899 die Vrystaters het deur die onsigbare netwerk familie- en vriendskapsbande kennis geneem van die wat in Transvaal op kerklike gebied gaande was. So het Venter in oorleg met Douw Kruger ’n byeenkoms van belangstellendes vir 6 Mei 1859 belê en wou ds. Postma reeds op 24 April uit Transvaal saamneem na die Vrystaat. Ook J.P. van der Walt het by ds. Postma aangedring om oor te kom omdat hy "(uit) alle kerke wat strydig is met ons geloof volgens besluit deur die Dordtse Sinode van 1618 en 1619" bedank het. Hy was seker van belangstelling uit die Kaapkolonie van lidmate wat verkies het om net die psalms te sing. Reeds toe het die pers in die Vrystaat aangekondig dat van die Doppers in die republiek ’n gemeente aan die Kafferrivier wou stig. Die pas gestigte Gereformeerde Kerk in die ZAR het Philippus Schutte en Philippus Snyman toe op 16 April afgevaardig om saam met ds. Postma aan Venter se versoek te voldoen.
Terwyl Venter en Van der Walt reeds van die NG Kerk afgeskei het, het hulle aansoek gedoen om by die bestaande kerk in die ZAR aan te sluit. Van 6 Mei af het ds. Postma op Venter en Van der Walt se plase inligting aan die toenemende getal belangstellendes gegee, tot die Gereformeerde kerk Reddersburg, die eerste in die Vrystaat, op 12 Mei 1859 gestig is; dus net drie maande en ’n dag ná die Rustenburgse.
Diederick Johannes en Jan Igantius Venter, twee Colesbergers, en hul eggenote het reeds by die kerk aangesluit. Oudl. I.D. du Plessis het ontslag gevra in die NG gemeente Colesberg omdat hy dit reeds geruime tyd oorweeg het om op Bloemfontein te gaan woon. Terselfdertyd het Venter se vader, Jan Adriaan Venter, sy plaas in die Colesbergse distrik onder markwaarde verkoop om hom in die Vrystaat "onder de vanen van den Eerw. Postma" te gaan skaar. Die nuwe gemeente het Vlakplaas van Mechiel van der Walt vir £1 500 aangekoop om hul eie kerkdorp op 22 Augustus 1859 daarop aan te lê. Venter het aanvanklik nie van die naam Reddersburg gehou nie omdat dit vir hom gelyk het asof "wy onszelven ... boven onzen Heiland verheffen en daar wy ons niet als redders kunnen beschouwen". Mechiel van der Walt het gevrees dat ander met dié naam sou spot. Maar J.P. van der Walt het geantwoord dat nie "Dordrecht" (die ander voorstel, wat ook Venter gesteun het) nie, maar God hulle "Redder" en die "Stichter" van hul geloof is.
By afwesigheid van die konsulent, ds. Postma, het Venter en J.P. van der Walt as voorsitter van die kerkraad opgetree en die ouderlinge en diakens het Sondae die godsdiens waargeneem. Die twee kerkraadslede in die uitvoerende raad van die republiek, onder wie Venter, is daarvan verskoon. Venter het die hoeksteen van Reddersburg se vergrote kerk vroeg in 1861 gelê omdat die gemeente destyds vinnig aangegroei het: van 58 tuisgaan-gesinne in daardie jaar tot 800 belydende lidmate in 1865.
Kerkskeuring op Bethulie[wysig | wysig bron]
Venter staan op grond van sy ervaring as politikus met die Franse sendelinge onder die Basoeto en as boer met sowel die Franse sending, onder leiding van eerw. Jean Pierre Pellissier by Bethulie as die Londense Sendinggenootskap Philippolis, afkerig gestaan teenoor die sendingoffensief van die Gereformeerde Kerk in Suid-Afrika, waarmee in 1869 ’n begin gemaak is. Pellissier het in 1831 in Suid-Afrika aangekom om hom aan te sluit by sy kollegas, S. Roland en J.L.P. Lemue, op Kuruman. Hulle het probeer om 'n sendingstasie te stig op Mosega naby die teenswoordige Zeerust, maar moes vlug voor Mzilikazi se soldate. Pellissier het toe 3 000 vlugtende Tswanas met hom saamgeneem na Bethulie, waar hy 'n sendingpos in Oktober 1831 stig.
Venter het ook met ds. Postma gebots oor die persoon van ds. Johannes Beijer, die eerste predikant van Reddersburg en net die tweede van die Gereformeerde kerkverband, en oor sekere kerkregtelike opvattings. Toe ds. Jan Lion Cachet in die Gereformeerde kerklike orgaan De Maandbodedie sendingoffensief bepleit, het Venter met die polemiese pamflet Wat is waarheid? Een woord aan alle belangstellenden en waarheidslievenden, vooral aan de leden der Gereformeerde Kerk in Zuid-Afrika en in Europa (Bloemfontein, 1875) geantwoord. Daarin het hy die gedagte gehekel dat boere as sendelinge op hul plase moes optree, die verdeeldheid wat verwek is betreur, en gepleit dat alle krag aan die onderwys van die groot persentasie ongeletterde kinders in eie geledere verleen moes word. Net in 'n buitelandse sending deur geordende sendelinge op grondslag van selfonderhouding het hy enige heil gesien.
Toe sy broer, ds. Sarel Venter, eerste leraar van die Gereformeerde kerk Bethulie, ook in botsing met Postma kom, het Venter hom gesteun in die stigting van 'n onafhanklike Gereformeerde gemeente op Bethulie, die sogenaamde Gereformeerde kerkgemeente Bethulie, wat ook splintergroepe op Bethulie, Reddersburg, Philipstown en Boshof tot gevolg gehad het. Hy het in 1879 sonder welslae as een van die eisers opgetree in die Vrystaatse hooggeregshof teen die Gereformeerde Kerk en het aanspraak op 'n pro rata-deel van die kerkgoedere gemaak. Daarna het hy hy deur middel van Hamelberg in Nederland weer 'n predikant probeer vind. Kort voor sy dood is egter versoeningspogings met die Gereformeerde Kerk aangeknoop wat in 1890 op 'n hereniging uitloop, al het sommige lidmate van die Venter-kerk hulle by die NG gemeente Bethulie aangesluit. Al sy broer se pogings om as predikant van die Gereformeerde Kerk herstel te word, het egter misluk.
Waardering[wysig | wysig bron]
Dr. Bouke Spoelstra skryf in die Suid-Afrikaanse Biografiese Woordeboek, deel I: "Venter was oplopend, aggressief en strydlustig, maar hy vertoon dieselfde natuurlike insig, volharding, ruimte van blik, en nasionale offervaardigheid as (pres. Paul) Kruger, sy vriend en geesgenoot. Hoewel hy dikwels deur politieke teenstanders verguis is, was sy lewe gewy aan die bevestiging en ontplooiing van die Vrystaat as onafhanklike republiek. Naas die volksman wat 'n beleid formuleer waarop (pres. Jan) Brand en (pres. M.T.) Steyn kon voortbou, was hy ook 'n stigter van die Geref. Kerk en stryder vir die Gereformeerde geloof." En: "Lewenslank was (Venter) die toonbeeld van daadkrag, beweeglikheid en aggressiewe, soms onbesonne geesdrif."
Hoewel hy 'n eenvoudige boer was, het hy tog heelwat geskryf. Hy was 'n man met 'n unieke en spitsvondige seggingskrag, soos die notule van die Vrystaatse volksraad oorvloedig bewys. Hy het die kuns verstaan om lig op te steek by ontwikkelde amptenare en het hom laat lei deur sy uitgebreide Bybelkennis.
In 1982 het die Bethulie-bewaringskomitee van die Stigting Simon van der Stel Venter se graf herstel met die geldelike steun van venter-familielede. Die bewoording daarop lui: "Graf van J.J. VENTER, waarnemende Staatspresident van die Republiek van Oranje-Vrystaat. Politikus, Kerkleier, Vrystaatse Boer. Jacobus Johannes (Koos) VENTER (22.3.1814 - 28.1.1889) was in 1884 mede-ondertekenaar van die Bloemfontein-Konvensie, waardeur die Republiek van die Oranje-Vrystaat tot stand gekom het. As lid van die Volksraad, eers vir die wyk distrik Bloemfontein en later Bethulie, het hy waarskynlik die langste diens van enige Vrystaatse Volkslid gelewer, aanenlopend van 1834 tot 1881 (met uitsondering van 'n kort onderbreking). Hy was ook op 12 Mei 1859 medestigter van die Gereformeerde Kerk in die Oranje-Vrystaat. Hy het op sy plaas Broekpoort in die distrik Bethulie geboer."[9]
Huwelikslewe[wysig | wysig bron]
Venter het op 6 Januarie 1833 in die huwelik getree met Hester Sophia du Plessis. Sy is oorlede op 6 Januarie 1834 sonder dat, sover bekend, ’n kind uit dié egverbintenis gebore is. Sy tweede huwelik was op 11 November 1834 met Anna Catharina Janse van Vuuren (5 Julie 1818 – 27 Augustus 1857). Uit dié verbintenis is drie seuns en ses dogters gebore. Sy derde huwelik was met die weduwee Elsje Philippina Swanepoel, gebore Lombaard (8 Julie 1826 – 12 Desember 1913), waaruit nog drie seuns en drie dogters gebore is.
Bronne[wysig | wysig bron]
- ( Beyers, C.J. 1987. ) Suid-Afrikaanse Biografiese Woordeboek Deel V. Pretoria: Raad vir Geesteswetenskaplike Navorsing.
- ( Pelzer, A.Z. et al. 1963. Eeufees-gedenkboek van die Gereformeerde kerk Bethulie 1863–1963. Bethulie: Eerwaarde Kerkraad van die Gereformeerde Kerk. )
- ( Spoelstra, dr. Bouke. 1963. Die Doppers in Suid-Afrika 1760–1899. Kaapstad, Bloemfontein, Johannesburg: Nasionale Boekhandel Bpk. )
- ( ) Familiestories.co.za. URL besoek op 13 Desember 2016.
Verwysings[wysig | wysig bron]
- Muller. Oude tyden in den Oranje-Vrystaat. pp. 54, 74, 76, 127, 131, 134, 145, 147, 158, 159, 172, 256.
- ( Vir datums, kyk na ) Suid-Afrika by Worldstatesman.org
- ( ) Genealogiese besonderhede op geni.com. URL besoek op 3 Desember 2016.
- ( ) Genealogiese besonderhede op geni.com. URL besoek op 3 Desember 2016.
- ( ) Genealogiese besonderhede op geni.com. URL besoek op 3 Desember 2016.
- ( ) Wie is die Doppers? URL besoek op 25 Januarie 2015.
- ( ) Van der Vyver, dr. G.C.P. 1958 Professor Dirk Postma 1818–1890. Potchefstroom: Pro Rege-Pers Beperk.
- ( ) Maeder, ds. G.A. en Zinn, Christian. 1917. Ons Kerk Album. Kaapstad: Ons Kerk Album Maatschappij Bpkt.
- ( ) Sy grafsteen soos te sien in die versameling van die Genealogiese Genootskap van Suid-Afrika. URL besoek op 3 Desember 2016.
- Muller, H.P.N. (1907). Oude tyden in den Oranje-Vrystaat. Naar Mr. H.A.L. Hamelberg's nagelaten papieren beschreven. Leiden: E.J. Brill. pp. 383p.
|
<urn:uuid:729c201a-3e1d-440c-86f8-6ba662eb0541>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Jacobus_Johannes_Venter
|
2019-07-24T04:53:24Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195530385.82/warc/CC-MAIN-20190724041048-20190724063048-00319.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999964
| false
|
Oriana Fallaci
Oriana Fallaci | |
Fallaci in Teheran (1979)
Gebore | 29 Junie 1929 Florence, Italië |
---|---|
Oorlede | 15 September 2006 (op 77) Florence, Italië |
Nasionaliteit | Italië |
Ouers | Edoardo Fallaci (vader) |
Beroep | Joernalis, skrywer en politieke onderhoudvoerder |
Oriana Fallaci (29 Junie 1929 – 15 September 2006 in Florence) was 'n Italiaanse joernalis en skrywer, wat onder meer deur haar onderhoude met internasionale politieke figure en ander prominente figure bekendheid verwerf het. Oriana Fallaci was tydens die Tweede Wêreldoorlog 'n aktiewe lid van Giustizia e Libertà ("Geregtigheid en Vryheid"), 'n anti-Fascistiese weerstandsbeweging, en het ná haar aftrede 'n aantal kritiese artikels en boeke oor Islam en die Arabiese kultuur gepubliseer.
Politieke figure, wat sy vir haar onderhoude ontmoet het, sluit onder meer Henry Kissinger, die Sjah van Iran, Ajatollah Khomeini, Lech Wałęsa, Willy Brandt, Zulfikar Ali Bhutto, Walter Cronkite, Omar Khadafi, Federico Fellini, Sammy Davis Jr, Deng Xiaoping, Nguyen Cao Ky, Yasir Arafat, Indira Gandhi, Alexandros Panagoulis, Aartsbiskop Myriarthes Makarios, Golda Meir, Nguyen Van Thieu, Haile Selassie en Sean Connery in.
Oriana Fallaci het tydens die laaste jare van haar lewe in New York gebly, waar sy ook die stryd teen borskanker gevoer het. Ná haar terugkeer na Italië is sy in die nag tussen 14 en 15 September 2006 in 'n hospitaal van haar geboortestad Florence oorlede.
Loopbaan[wysig | wysig bron]
Oriana Fallaci se vader Edoardo Fallaci, 'n meubelmaker van Florence, was as 'n politieke aktivis betrokke by die stryd teen die Fascistiese diktatuur van Benito Mussolini. In hierdie tydperk is Oriana vir die eerste keer aan die gruwels van die oorlog blootgestel.
Sedert 1967 is sy oorlogskorrespondent in Viëtnam, tydens die Indies-Pakistanse Oorlog, in die Midde-Ooste en in Suid-Amerika. Baie jare lank is sy ook 'n spesiale verslaggewer vir die politieke tydskrif L'Europeo en skryf daarnaas ook vir 'n aantal belangrike nuusblaaie en die tydskrif Epoca.
In die laat sewentigerjare het Oriana 'n verhouding met een van die politieke figure van haar beroemde onderhoude, Alexandros Panagoulis, 'n ongebonde aktivis in die Griekse weerstandsbeweging teen die diktatoriese regering van 1967, wat ná sy onsuksesvolle aanslag op die diktator en gewese kolonel Georgios Papadopoulos gevange geneem, brutaal gemartel en in die tronk vasgekeer is. Panagoulis is in 1976 onder verdagte omstandighede in 'n padongeluk dood, en Oriana het steeds beweer dat hy deur lede van die voormalige Griekse junta vermoor is. Haar boek Un Uomo ("'n Man") is deur die lewe en werk van Panagoulis geïnspireer.
Tydens haar berugte onderhoud met Henry Kissinger in 1972 stem díé Amerikaanse politikus saam dat die Viëtnam-oorlog "'n nuttelose oorlog" was. Die onderhoud is later deur Kissinger as die mees katastrofale gesprek beskryf wat hy ooit met 'n verslaggewer gevoer het.
Oriana het verskeie toekennings vir haar joernalistieke werk en haar publikasies ontvang, waaronder twee keer die St. Vincent-prys vir joernalistiek, die Bancarellaprys in 1971, die Viareggioprys in 1979 (vir Un Uomo) en die Prix Antibes vir Inshallah... in 1993. Sy is deur die Columbia College in Chicago met 'n eredoktorsgraad vereer.
Oriana het ook as lektrise aan die Universiteite van Chicago, Yale, Harvard en Columbia gedoseer. Haar werke het in 21 tale verskyn, waaronder Engels, Frans, Spaans, Duits, Nederlands, Grieks, Sweeds, Pools, Kroaties en Sloweens.
Belangrike werke[wysig | wysig bron]
Die Woede en die Trots[wysig | wysig bron]
Oriana Fallaci se reeks essays oor die aanvalle van 11 September 2001, wat sy self meegemaak het, het internasionaal opspraak gewek. Die essays het onder die oorspronklike titel "La Rabbia e L'Orgoglio" ("Die Woede en die Trots") in boekvorm verskyn en bevat 'n merkwaardige vergelyking van die westerse wêreld en Islam. Oriana Fallaci beweer dat die dekadente weste met sy liberale en inskiklike optrede teenoor Islam die radikale stromings van islamisme self laat ontstaan het. Sy verduidelik ook dat nie islamisme nie, maar die Islam self 'n probleem vir die moderne wêreld skep.
Oriana stel Osama bin Laden aan Adolf Hitler en Benito Mussolini gelyk en beskuldig die Islamitiese wêreld, dat hulle oorlog teen die beskawing voer. Sy het Europeërs opgeroep om hul eie kulturele waardes meer vasbeslote te verdedig. Net in Italië is byna een miljoen eksemplare van haar boek binne ses maande verkoop.
|
<urn:uuid:f5ede04e-d84b-48b4-b9bc-801c59b3a378>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Oriana_Fallaci
|
2019-07-24T05:04:22Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195530385.82/warc/CC-MAIN-20190724041048-20190724063048-00319.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999912
| false
|
Marlene Warfield
Jump to navigation
Jump to search
Marlene Warfield | |
Geboorte | 19 Junie 1941 |
---|---|
Nasionaliteit | Amerikaans |
Beroep(e) | Aktrise |
Aktiewe jare | 1970–nou |
Internet-rolprentdatabasis-profiel |
Marlene Warfield (gebore 19 Junie 1941) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente The Great White Hope (1970), Across 110th Street (1972), Network (1976), en How I Got Into College (1989).
Filmografie[wysig | wysig bron]
Rolprente[wysig | wysig bron]
- 1970: The Great White Hope
- 1972: Across 110th Street
- 1976: Network
- 1989: How I Got Into College
Televisierolprente[wysig | wysig bron]
- 1971: Goodbye, Raggedy Ann
- 1973: Pomroy's People
|
<urn:uuid:31121964-fcfb-4462-afc1-faca9dade36a>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Marlene_Warfield
|
2019-07-19T04:05:27Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525974.74/warc/CC-MAIN-20190719032721-20190719054721-00263.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.978994
| false
|
Media24-sentrum
Die Media24-sentrum (tot 25 Julie 2015 die Naspers Sentrum) (Engels: Media24 Centre) is 'n 26 verdieping hoë wolkekrabber in Kaapstad, Suid-Afrika. Die gebou is tussen Heerengracht en D.F. Malan-straat geleë.
Met 'n hoogte van 93 meter is dit tans (2015) die vierde hoogste gebou in die stad. Die gebou is in 1962 voltooi en was destyds die hoogste gebou in die land, asook die vierde hoogste in Afrika.[1] 'n Elektroniese nuusvoer is in 'n stadium teen die gebou vertoon, wat prominent in die nag sigbaar was.
|
<urn:uuid:e41b391e-de67-4791-9939-e94ccefc0eb2>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Media24-sentrum
|
2019-07-19T04:12:43Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525974.74/warc/CC-MAIN-20190719032721-20190719054721-00263.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999887
| false
|
Politieke Raad
Die Politieke Raad (of Raad van Politie; politie beteken ‘bestuur’) wat die hoogste gesagsinstansie in die nedersetting aan die Kaap die Goeie Hoop was, was uiteraard onderworpe aan die voorskrifte van die Here Sewentien (direksie van die VOC in Nederland) en die Goewerneur-generaal en Raad van Indië te Batavia, asook die wetgewing soos vasgelê in die “Statuten van Batavia” (1648). Die Raad is saamgestel uit die funksionarisse wat verantwoordelik was vir die beheer van die Kompanjie se nedersetting, naamlik die opperhoof van die nedersetting, sy sekunde, hoofde van administratiewe dienste (soos die boekhouer, dispensier, keldermeester en hawemeester), die militêre kommandant van die garnisoen, en die fiskaal wat verantwoordelik was vir orde en die reg. Die sekretaris (ook genoem geheimskrywer) van die Raad het geen stemreg gehad nie, tensy hy vanweë persoonlike hoedanighede tot lid benoem is.
Wanneer daar skepe in Tafelbaai voor anker gelê het, het die kapteins en die ander hoë amptenare van die vloot ook sitting in die Raad gehad en dan is daar na sodanige vergadering as die sitting van die Breë Raad verwys. Die voorsitter tydens die vergadering van die Breë Raad was nie noodwendig die kommandeur of goewerneur nie, want dié moes sy plek afstaan aan iemand wat ’n hoër rang in die diens beklee het, gewoonlik ’n kommissaris, ’n hoë VOC-amptenaar wat as inspekteur opgetree en opdrag gehad het om ’n verslag oor die stand van sake aan die Kaap op te stel.
Die VOC se personeel het ’n magdom funksies vervul en is met talle benamings aangedui. Daar was eintlik drie groepe hiërargieë: van soldaat tot generaal, van jongmaat tot skipper, en van pennis tot goewerneur-generaal. Die Kompanjie het egter ook ’n personeelindeling volgens range gehad, wat verwys na ’n kombinasie van funksie, salaris en status. Neem die volgende as voorbeeld: Die opperkoopman Jan van Riebeeck was opperhoof van die Kaapse nedersetting; sy rang as opperkoopman dui sy plek in die Kompanjie se handels-/administratiewe hiërargie en salariskategorie aan. Die bevordering tot kommandeur het gedui op meer status maar nie meer gesag nie, en ook nie vanselfsprekend ’n hoër salaris nie. Sedert 1691 beklee die hoof van die Kaapse nedersetting die titel van Goewerneur.
In 1676 beslis kommissaris Nicolaes Verburg dat die Politieke Raad buiten die kommandeur as hoof, uit ses lede moet bestaan. In 1685 beslis kommissaris Hendrik Adriaan van Reede dat die aantal lede tot agt vermeerder word. In dieselfde jaar word daar ’n onderskeid getref tussen die Politieke Raad en die Raad van Justisie: die Politieke Raad fungeer as Raad van Justisie. Wanneer ’n burger se saak voor die Raad van Justisie gedien het, het twee burgerraadslede sitting in hierdie Raad verkry.
Oor die algemeen het die Politieke Raad redelik gereeld vergader. Dit het veral van die regeringshoof as sameroeper, afgehang hoe gereeld en hoeveel vergaderings gehou is. Sommige voorsitters het die Raad weekliks op ’n bepaalde dag laat vergader, ander het slegs ’n vergadering belê wanneer daar dringende sake bespreek moes word. Soms was die sakelys so lywig dat daar ’n oggend-, middag- en aandsessie was en selfs die volgende dag hervat is. ’n Krisis was genoegsame rede om die Raad ook op ’n Sondag of feesdag byeen te roep.
Al die briewe afkomstig van die Here Sewentien en die Hoë Regering van Batavia, moes tydens die raadsvergaderings voorgelees en bespreek word. Die antwoorde moes deur die Raad opgestel en deur al die lede onderteken word. Alle geskrewe werk het onder die Raad se toesig geskied. Dit was nie net die kopieë van die lang briewe wat na die owerhede in Amsterdam en Batavia gestuur moes word nie, maar ook afskrifte van die joernaal, resolusies, plakkate (proklamasies) en instruksies. Hofverrigtinge, kontrakte en verslae moes ook geskryf word. Die amptenare was verantwoordelik vir die invordering van belastinggeld en moes beheer uitoefen oor buiteposte, pakhuise, huurooreenkomste, asook die voorsiening van proviand aan skepe, amptenare en die hospitaal. Hulle moes ook die nedersetting beskerm teen moontlike aanvalle uit die binneland of van die see af. Al hierdie take is deur die Politieke Raad bespreek en die verantwoordelikhede dikwels aan bepaalde amptenare opgedra.
Bronnelys[wysig | wysig bron]
- dr. Helena Liebenberg: http://www.tanap.net/
|
<urn:uuid:fe6cb206-a972-4da5-8035-cddaf9ab0c77>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Politieke_Raad
|
2019-07-19T04:47:58Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525974.74/warc/CC-MAIN-20190719032721-20190719054721-00263.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 1.000002
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Moderne Teenpouse" skakel
←
Moderne Teenpouse
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Moderne Teenpouse
:
Wys (vorige 50 |
volgende 50
) (
20
50
100
250
500
).
Pous Gregorius XIII
(
← skakels
wysig
)
Pous
(
← skakels
wysig
)
Pous Benedictus XVI
(
← skakels
wysig
)
Pous Johannes Paulus II
(
← skakels
wysig
)
Simon Petrus
(
← skakels
wysig
)
Pous Pius IV
(
← skakels
wysig
)
Pous Linus
(
← skakels
wysig
)
Pous Anacletus I
(
← skakels
wysig
)
Sjabloon:Teenpouse
(
← skakels
wysig
)
Pous Clemens I
(
← skakels
wysig
)
Pous Johannes II
(
← skakels
wysig
)
Pous Evaristus
(
← skakels
wysig
)
Teenpous
(
← skakels
wysig
)
Pous Alexander I
(
← skakels
wysig
)
Pous Sixtus I
(
← skakels
wysig
)
Pous Telesforus
(
← skakels
wysig
)
Pous Higinus
(
← skakels
wysig
)
Pous Pius I
(
← skakels
wysig
)
Pous Anicetus
(
← skakels
wysig
)
Pous Soter
(
← skakels
wysig
)
Pous Eleuterus
(
← skakels
wysig
)
Pous Victor I
(
← skakels
wysig
)
Pous Zefirinus
(
← skakels
wysig
)
Pous Callixtus I
(
← skakels
wysig
)
Pous Urbanus I
(
← skakels
wysig
)
Pous Pontianus
(
← skakels
wysig
)
Pous Anterus
(
← skakels
wysig
)
Pous Fabianus
(
← skakels
wysig
)
Pous Cornelius
(
← skakels
wysig
)
Pous Lucius I
(
← skakels
wysig
)
Pous Stefanus I
(
← skakels
wysig
)
Pous Sixtus II
(
← skakels
wysig
)
Pous Dionisius
(
← skakels
wysig
)
Pous Felix I
(
← skakels
wysig
)
Pous Eutichianus
(
← skakels
wysig
)
Pous Gajus
(
← skakels
wysig
)
Pous Marcellinus
(
← skakels
wysig
)
Pous Marcellus I
(
← skakels
wysig
)
Pous Eusebius
(
← skakels
wysig
)
Pous Miltiades
(
← skakels
wysig
)
Pous Silvester I
(
← skakels
wysig
)
Pous Markus
(
← skakels
wysig
)
Pous Julius I
(
← skakels
wysig
)
Pous Liberius
(
← skakels
wysig
)
Pous Damasus I
(
← skakels
wysig
)
Pous Siricius
(
← skakels
wysig
)
Pous Anastasius I
(
← skakels
wysig
)
Pous Innocentius I
(
← skakels
wysig
)
Pous Zosimus
(
← skakels
wysig
)
Pous Bonifatius I
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 |
volgende 50
) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Moderne_Teenpouse
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:2e2c3793-3233-49bc-8afb-fd201ec6e9d2>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Moderne_Teenpouse
|
2019-07-19T04:27:58Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525974.74/warc/CC-MAIN-20190719032721-20190719054721-00263.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998493
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Universiteit van Lincoln" skakel
←
Universiteit van Lincoln
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Universiteit van Lincoln
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Gebruiker:Legobot/Wikidata/General
(
← skakels
wysig
)
Bespreking:Universiteit van Lincoln
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Universiteit_van_Lincoln
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:454b85aa-21fb-4c8b-89a2-73c2c46c55cb>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Universiteit_van_Lincoln
|
2019-07-19T04:01:47Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525974.74/warc/CC-MAIN-20190719032721-20190719054721-00263.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.991515
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Wladikafkaz" skakel
←
Wladikafkaz
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Wladikafkaz
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Federale deelgebiede van Rusland
(
← skakels
wysig
)
Noord-Ossetië-Alanië
(
← skakels
wysig
)
Federale Distrik Noord-Kaukasus
(
← skakels
wysig
)
Ekonomiese streek Noord-Kaukasus
(
← skakels
wysig
)
Gebruiker:Burgert Behr/Rusland
(
← skakels
wysig
)
Michail Boelgakof
(
← skakels
wysig
)
Bespreking:Wladikafkaz
(
← skakels
wysig
)
Waleri Gergijef
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Wladikafkaz
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:7fab2af3-ecdd-4ca6-a799-544e478e342c>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Wladikafkaz
|
2019-07-19T03:58:25Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525974.74/warc/CC-MAIN-20190719032721-20190719054721-00263.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.997023
| false
|
Peggy Ashcroft
Jump to navigation
Jump to search
Peggy Ashcroft | |
Geboorte | 22 Desember 1907 |
---|---|
Nasionaliteit | Engels |
Sterfte | 14 Junie 1991 (op 83) |
Beroep(e) | Aktrise |
Internet-rolprentdatabasis-profiel |
Peggy Ashcroft (22 Desember 1907 – 14 Junie 1991) was 'n Engelse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente The 39 Steps (1935), Sunday Bloody Sunday (1971), en A Passage to India (1984).
Inhoud
Filmografie[wysig | wysig bron]
Rolprente[wysig | wysig bron]
- 1935: The 39 Steps
- 1959: The Nun's Story
- 1968: Secret Ceremony
- 1969: Three Into Two Won't Go
- 1971: Sunday Bloody Sunday
- 1984: A Passage to India
- 1986: When the Wind Blows
- 1988: Madame Sousatzka
Televisiereekse[wysig | wysig bron]
- 1984: Six Centuries of Verse
Televisierolprente[wysig | wysig bron]
- 1939: Twelfth Night
- 1962: The Cherry Orchard
- 1967: The World of One-Man Shows
- 1968: From Chekhov with Love
- 1978: Hullabaloo Over Georgie and Bonnie's Pictures
- 1980: Cream in My Coffee
- 1987: Murder by the Book
Video's[wysig | wysig bron]
- 2008: Casting a Classic
|
<urn:uuid:d05d4154-211c-4665-ab13-18d271214c65>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Peggy_Ashcroft
|
2019-07-24T05:12:13Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195530385.82/warc/CC-MAIN-20190724041048-20190724063048-00343.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.943303
| false
|
Kategorie:Wikipedia-artikels met ULAN-identifiseerders
Jump to navigation
Jump to search
Vir meer inligting, sien Wikipedia:Gesagbeheer.
Hierdie is 'n versteekte kategorie Dit kategoriseer bladsye vir administratiewe doeleindes. Dit vorm nie deel van die ensiklopedie nie. |
Bladsye in kategorie "Wikipedia-artikels met ULAN-identifiseerders"
Die volgende 11 bladsye is in hierdie kategorie, uit 'n totaal van 1 018.
(vorige bladsy) (volgende bladsy)(vorige bladsy) (volgende bladsy)
|
<urn:uuid:33db3198-4dc0-442a-b95c-5e5ac622983a>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Wikipedia-artikels_met_ULAN-identifiseerders?from=Xc
|
2019-07-16T16:50:32Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524679.39/warc/CC-MAIN-20190716160315-20190716182315-00527.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999357
| false
|
Laag-Keppel is ’n stadjie in die munisipaliteit Bronckhorst in die provinsie Gelderland in Nederland.
|
<urn:uuid:c2842f32-ee8d-4e20-9c97-435aaf9519f4>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Laag-Keppel
|
2019-07-16T16:50:59Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524679.39/warc/CC-MAIN-20190716160315-20190716182315-00527.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.997017
| false
|
Frances de la Tour
Jump to navigation
Jump to search
Frances de la Tour | |
Geboorte | 30 Julie 1944 |
---|---|
Nasionaliteit | Engels |
Kinders | 2 |
Beroep(e) | Aktrise |
Aktiewe jare | 1965–nou |
Internet-rolprentdatabasis-profiel |
Frances de la Tour (gebore 30 Julie 1944) is 'n Engelse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente The History Boys (2006), The Book of Eli (2010), Alice in Wonderland (2010), en Into the Woods (2014).
Inhoud
Filmografie[wysig | wysig bron]
Rolprente[wysig | wysig bron]
- 1978: Wombling Free
- 1980: Rising Damp
- 2006: The History Boys
- 2010: The Book of Eli
- 2010: Alice in Wonderland
- 2010: National Theatre Live: The Habit of Art
- 2013: Trap for Cinderella
- 2014: Into the Woods
Televisiereekse[wysig | wysig bron]
- 1974: Rising Damp
- 1977: The Galton & Simpson Playhouse
- 1977: Cottage to Let
- 1982: The Bounder
- 1988: A Kind of Living
- 1993: Every Silver Lining
- 1994: Downwardly Mobile
- 2001: Eddy and the Bear
- 2013: Vicious
- 2013: Big School
- 2016: The Collection
Televisierolprente[wysig | wysig bron]
- 1977: Maggie: It's Me
- 1985: Duet for One
- 1987: Clem
- 1994: The Evening Standard Theatre Awards 1994
- 2008: The Man Who Made Eric & Ernie
- 2017: The Highway Rat
Video's[wysig | wysig bron]
- 2007: Pass It On: The History Boys on Screen
- 2016: The Lady in the Van: Playing the Lady - Maggie Smith as Miss Shepherd
|
<urn:uuid:8103c894-bedc-424f-8254-b2c33c86a24d>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Frances_de_la_Tour
|
2019-07-19T03:59:34Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525974.74/warc/CC-MAIN-20190719032721-20190719054721-00287.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.815009
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Echeneidae" skakel
←
Echeneidae
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Echeneidae
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Baarsagtige
(
← skakels
wysig
)
Haaisuier
(
← skakels
wysig
)
Lys van visfamilies
(
← skakels
wysig
)
Remora
(
← skakels
wysig
)
Percoidea
(
← skakels
wysig
)
Bespreking:Echeneidae
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Echeneidae
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:be43e255-55d9-49be-9ed2-12acd276f93e>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Echeneidae
|
2019-07-19T03:52:46Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525974.74/warc/CC-MAIN-20190719032721-20190719054721-00287.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.997424
| false
|
1073
Jump to navigation
Jump to search
1073 |
◄ | 10de eeu | ◄11de eeu► | 12de eeu | ► |
Dae | Eeue | Geskiedenis | Geskiedenisportaal |
Sien ook: Kategorie:1073 |
Kalenders | |
Die jaar 1073 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Woensdag begin het. Dit was die 73ste jaar van die 11de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
|
<urn:uuid:63a9829e-39f6-4862-874f-b45cd1d7a135>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/1073
|
2019-07-20T09:58:53Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526506.44/warc/CC-MAIN-20190720091347-20190720113347-00447.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999876
| false
|
Eukarioot
Eukariote Tydperk: 2100–0 m. jaar gelede | ||
---|---|---|
Enkele voorbeelde van eukariote se verskeidenheid | ||
Wetenskaplike klassifikasie | ||
Koninkryke | ||
Animalia – Diere
Plantae – Plante
Alternatiewe filogenie | ||
Eukariote is lede van die domein Eukaryota: organismes wat organelle binne-in hul selle bevat, soos die selkern, golgi-apparaat, mitochondrion en in plante, chloroplaste. Die domein bevat alle plante, diere, alge, swamme en protiste.
Kladogram[wysig | wysig bron]
Die verwantskap tussen die eukariote is steeds 'n onderwerp van navorsing. Hierdie is 'n vereenvoudigde kladogram wat die belangrikste groepe toon:
Lewe |
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
- Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Eukarioot.
- Wikispecies het meer inligting verwant aan: Eukarioot
|
<urn:uuid:4882bda2-6937-4fed-9ecb-d66451e4137a>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Eukaryote
|
2019-07-20T09:42:20Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526506.44/warc/CC-MAIN-20190720091347-20190720113347-00447.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.983913
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Soerakarta" skakel
←
Soerakarta
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Soerakarta
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
26 April
(
← skakels
wysig
)
Bespreking:Soerakarta
(
← skakels
wysig
)
Surakarta
(aanstuurblad)
(
← skakels
wysig
)
Java (eiland)
(
← skakels
wysig
)
Bespreking:Soerakarta
(
← skakels
wysig
)
Rio Haryanto
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Soerakarta
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:51224c5b-f266-4d1e-b2b3-e0f61c6c2bc6>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Soerakarta
|
2019-07-20T09:48:09Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526506.44/warc/CC-MAIN-20190720091347-20190720113347-00447.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.996675
| false
|
Sagtewarepoort
'n Sagtewarepoort (dikwels slegs 'n poort genoem) is 'n virtuele dataverbinding wat gebruik kan word deur programme om data direk uit te ruil in plaas daarvan om 'n lêer of ander tydelike stoortoestel te gebruik. Die algemeenste hiervan is die TCP en UDP poorte wat gebruik word om data tussen rekenaars op die Internet uit te ruil.
In vloeigebaseerde programmering is 'n 'poort' 'n benoemde punt van kontak tussen 'n proses en 'n verbinding.
Toevoer/Afvoer poort meganisme - poortgekarteerde Toevoer/afvoer[wysig | wysig bron]
Vir toevoer of afvoer (I/O) bewerkinge gebruik byna alle verwerkersfamilies dieselfde instruksies vir beide geheuetoegang en hardeware toevoer/afvoer (sien gekarteerde Toevoer/afvoer). Intel verwerkers het instruksies wat spesifiek vir Hardeware Toevoer/afvoer gebruik word. Hierdie instruksies bepaal watter hardeware toestel om mee te kommunikeer deur van 'n toevoer/afvoerpoort of masjienpoort gebruik te maak. Hierdie poorte word genommer afhangende van die hardeware toestel waarna hulle verwys.
Intel mikroverwerkers laat gewoonlik een oktet (8-bis greep of woord) toe om gestuur of ontvang te word tydens elke instruksie. Die hardeware toestel besluit hoe om data te interpreteer wat daarna gestuur word en watter data om na die verwerker te stuur.
|
<urn:uuid:2adcdc1c-d825-4211-9139-d1325ad3b4a1>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Sagtewarepoort
|
2019-07-21T17:14:41Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527089.77/warc/CC-MAIN-20190721164644-20190721190644-00047.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.9999
| false
|
300
Jump to navigation
Jump to search
300 |
◄ | 2de eeu | ◄3de eeu► | 4de eeu | ► |
Dae | Eeue | Geskiedenis | Geskiedenisportaal |
Sien ook: Kategorie:300 |
Kalenders | |
Die jaar 300 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Maandag begin het. Dit was die 100ste jaar van die 3de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Gebeure[wysig | wysig bron]
- Biskop Dawid van Basra vertrek na Indië.
|
<urn:uuid:d1a7b2b3-c8af-44f4-b729-062410678aa4>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/300
|
2019-07-24T05:25:15Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195530385.82/warc/CC-MAIN-20190724041048-20190724063048-00367.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999937
| false
|
Gasheer
'n Gasheer is 'n lewende organisme wat 'n ander organisme dra. As 'n reël geniet die gasheer geen voordeel uit die verhouding nie, maar steur hom ook nie altyd met sy gas nie. 'n Organisme wat op sy gasheer teer en die gasheer benadeel word 'n parasiet genoem. Daar is ook gevalle waar die gasheer nie die gas benadeel nie, maar net die gasheer as 'n vervoermiddel van een plek na 'n volgende gebruik.
|
<urn:uuid:33792fa0-4eba-4dd7-82b6-bf8fd4736ec3>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Gasheer
|
2019-07-24T05:08:18Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195530385.82/warc/CC-MAIN-20190724041048-20190724063048-00367.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999977
| false
|
Wynrooi
Jump to navigation
Jump to search
#722F37 |
Kleurkoördinate[wysig | wysig bron]
Volgens verskeie kleurskemas word wynrooi as volg voorgestel:
Model | Koördinate |
---|---|
Heksadesimale kode | #722F37 |
RGB-kleurmodel | (114, 47, 55) |
CMYK | (0, 59, 52, 55) |
HSV | (353°, 59%, 45%) |
Sien ook[wysig | wysig bron]
|
<urn:uuid:d3573e7f-d856-496d-b068-85b8a363cc28>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Wynrooi
|
2019-07-24T05:02:25Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195530385.82/warc/CC-MAIN-20190724041048-20190724063048-00367.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.97717
| false
|
Book Review
Die Blye Boodskap, vervreem
Book Title: Só moes die liefde ly
Author: Charles Fryer
ISBN: 978-1-4853-0875-1
Publisher: Protea Boekhuis, 2018, R180* *Book price at time of review
Review Title: Die Blye Boodskap, vervreem
Reviewer: Gerhardus Ludick1
Affiliation: 1Department of Afrikaans and Dutch, North-West University, South Africa
Corresponding author: Gerhardus Ludick, firstname.lastname@example.org
How to cite this book review: Ludick, G., 2019, ‘Die Blye Boodskap, vervreem’, Literator 40(1), a1549. https://doi.org/10.4102/lit.v40i1.1549
Copyright Notice:
© 2019. The Authors. Licensee: AOSIS OpenJournals. This is an Open Access article distributed under the terms of the Creative Commons Attribution License, which permits unrestricted use, distribution,
and reproduction in any medium, provided the original work is properly cited.
Charles Fryer se Só moes die liefde ly: ’n Passiespel is die eerste keer in 1988 onder leiding van Martina Rauch opgevoer as ’n gemeenteprojek in die Nederduitse Gereformeerde (NG) Kerk Parow-Panorama. Daarna is dit in die 1990’s in die Kangogrotte by Oudtshoorn aangebied. In die huidige, gedrukte weergawe is daar ook liedere en danstonele ná die eerste opvoering bygevoeg.
Die passiespel kan as ’n subgenre van die religieuse drama beskou word en het gedurende die Middeleeue ontwikkel as ’n drama waarin die gebeurtenisse vanaf Christus se laaste maaltyd met sy apostels tot sy kruisiging uitgebeeld word. Dit het ná die Reformasie grootliks in onbruik geraak, maar die inherente dramatiese moontlikhede daarvan laat hierdie subgenre tog behoue bly.
Afgesien van die moontlikheid dat ’n outeur ondermynend met die konvensies van hierdie genre kan omgaan, weet die leser van ’n passiespel soos Só moes die liefde ly dus goed wat hulle te wagte kan wees. Uiteraard kan ’n mens ’n sekere mate van (woordelikse) getrouheid aan die Bybel en spesifiek die vier Evangelies verwag. So ’n teks kan dan nie slegs as drama op sigself beoordeel word nie, maar ook as passiespel wat binne sekere grense nietemin sonderling kan wees. Synde ’n passiespel vorm sekere gebeure (soos Christus se laaste maaltyd, die verhoor, die kruisiging, ens.) noodwendig die storie, en wel op ’n eerbiedige manier, maar daar is steeds beheer oor die verháál, naamlik oor hoe die storie aangebied word.
Boonop kan die seleksie van gebeure ook uitgebrei word, en Fryer kies eerstens om die verhaallyn uit te brei deur die apostel Johannes as raamverteller aan die woord te stel. Die proloog lees soos volg: ‘Ek, Johannes, is na hierdie eiland verban omdat ek oor Jesus nie kon stilbly nie. […] Hier op Patmos het Hy my in die gees weggeruk en my in die Verborgene laat sien’ (bl. 11). Hy begin vertel van Christus, dat hoewel skares Hom gevolg het, niemand werklik die aard van sy koninkryk begryp het nie: ook sy dissipels het eers ná sy verheerliking begin verstaan. Die noem van Christus se intog in Jerusalem as ’n tyd toe die dissipels nog gedink het: ‘Nóú gaan Hy die troon van Dawid vir Homself vat …’, lei die opvoering van hierdie toneel in. Johannes bly meesal as verteller tussen tonele teenwoordig en moet die agtergrond van tonele verskaf, of op ’n afgelope toneel kommentaar lewer.
Net minder as die helfte van die bladsye, en waarskynlik ook die speeltyd, beeld Jesus se aardse tyd vóór die laaste maaltyd uit: waar Hy die doofstom man genees, die bergpredikasie lewer, die tempel reinig, gesalf word, en so meer. Daar is dertig tonele, meesal drie bladsye lank. Die snelle tempo van die tonele voor die maaltyd val op, maar ten goede: dit klop met die gedurige vooruitskouing van die komende gebeure. Selfs die afwisseling met musiek- en dansitems speel saam in die boeiende momentum na die kruis.
Die Jesus wat mens in hierdie blaaie (of op hierdie planke sou) vind, is oortuigend en meesleurend mens – én God. Hy staan uit as meer méns as die apostels wat die kinders van Hom wil weghou, of as die klipgooiers en die priesterhoofde wat die owerspelige vrou wil stenig. Met die verhoor voor Kajafas laat sy min maar duidelike woorde, te midde van die priesterhoofde, raadslede, getuies en andere se geraas, hierdie leser weer opnuut onder die indruk van sy Andersheid kom.
By ’n teks soos Só moes die liefde ly moet [hier]die resensent verskillende aanbevelings vir verskillende lesers maak. Die leser of toeskouer van byvoorbeeld Kaburu, Die naaimasjien, of Die seemeeu beskou hierdie werke nie as ’die uitbeelding van ’n historiese werklikheid’ nie, en hoef ook nie. By ’n Christelike werk soos Fryer s’n, is daar egter ’n noodwendige verskil tussen die leser wat dit as ’die uitbeelding van ’n historiese werklikheid’ beskou, en dié wat dit as ’n mite benader.
Volgens my is die waarde van die teks nietemin sóórtgelyk, ofskoon verskillend wat die spesifieke aard betref, vir hierdie twee soorte lesers. Wat anders kan ’n teks, wat geen volstrek nuwe verhaal vertel nie, bied as vervreemding jeens ’n bekende verhaal en insigte? Met vervreemding word dít bedoel wat die Russiese Formaliste van die vroeë twintigste eeu as ’n onderskeidende kenmerk van die letterkunde beskou, naamlik dat die letterkundige teks die leser se geoutomatiseerde waarneming van die werklikheid kan deurbreek om opnuut, op nuwe maniere, daarin te leef. Die leser wat Fryer se teks as uitbeelding van die werklikheid beskou, kan dus danksy vervreemding (deur die outeur se doelbewuste ordening, [her]verwoording, indrukwekkende oorspronklike liedere naas bekendes, en veral geslaagde dramatiese opvoering) na bekende waarhede terugkeer met nuwe oë en ore.
Dit is natuurlik ’n vraag sonder ’n antwoord of die groter vrymoedigheid met die Bronteks ook ’n sterker vervreemding sou kon toelaat. Daar ontstaan naamlik ’n effense ongelykheid wanneer woordelikse aanhalings (uit die 1933/1953- en 1983-vertalings) argaïes opklink langs ’n parafrase (soos wanneer Jesus vir die kinders op hulle vlak ‘vertel wat naasteliefde is’) asook by geskrewe dialoog. Laasgenoemde is juis ’n aanwins vir die teks en werk geloofwaardigheid (en humor) in die hand, soos die vroue wat Jesus se opdrag om niemand te vertel van wat hulle gesien het nie, ignoreer: ‘My kind, Hy is glads te nederig. Goeie nuus moet uit’ (bl. 19) – of die vrou van Saggeus wat skepties is oor die klomp gaste vir ete: ‘Wag, laat ek solank loop. As Hy nie vandag iets vermeerder nie, weet ek nie hoe hulle gaan vol kom nie’ (bl. 42). Soms verleen dit weer direktheid wat Christus se Andersheid laat opval – een van dié wat die owerspelige vrou wil stenig, sê: ‘Kom ons gooi en kry klaar! Dit sal ander slette leer om nie rond te lê nie’ (bl. 30).
Nietemin werk selfs hierdie ongelykheid ten goede mee deurdat sowel die nuwe woorde as die bekendes (omdat hulle herrangskik en opgevoer word) kristalhelder uit die vervreemdingsverf kom. Ek vermoed boonop dat iets verlore sou gaan indien iets anders gewen sou word deur ’n vryer omgang met die Bybelstof – dit is soms beter om ’n ou vriend opnuut te leer ken as om aan ’n vreemdeling voorgestel te word. Uiteindelik is dit juis Fryer se gematigde vrymoedigheid wat aan die teks sy waarde verleen.
Ook die lesers wat die teks as fiksie sou benader, kan egter aangeraai word om hulle aan hierdie vervreemding oor te gee, of minstens bloot te stel. Vir albei lesers dreig die inhibisies van die subgenre om die andersins goed geoliede trein te ontspoor, maar dit bly gelukkig by dreigement. Hoewel Só moes die liefde ly vir alle lesers aanbeveel kan word, is dit egter ook ’n teks wat smeek om opgevoer te word, en wiens waarde ook in ’n groot mate van ’n goeie produksie afhang.
|
<urn:uuid:cb92902c-6472-4a0d-94f6-c4e7c37f1912>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://literator.org.za/index.php/literator/article/view/1549/2835
|
2019-07-24T04:19:06Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195530385.82/warc/CC-MAIN-20190724041048-20190724063048-00367.warc.gz
|
by
|
4.0
|
a_tag
| false
| true
|
{
"abbr": [
"by",
"by"
],
"in_footer": [
true,
false
],
"in_head": [
false,
false
],
"location": [
"a_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"4.0",
"2.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 1.000001
| false
|
Kategorie:Biologie
Biologie (vanuit Grieks: βίος, bio, "lewe"; en λόγος, logos, "kennis") is die studie van lewe. Dit is 'n vakgebied wat 'n studie maak van die struktuur, funksie, groei, oorsprong, evolusie en verspreiding van lewende wesens in die hede en die verlede. Hierdie kategorie bevat al die artikels in Wikipedia wat betrekking het tot biologie.
Wikimedia Commons bevat media in verband met Biologie. |
Subkategorieë
Hierdie kategorie bevat die volgende 29 subkategorië, uit 'n totaal van 29.
B
-
-
-
-
-
-
D
-
F
-
R
-
T
-
U
-
V
-
W
-
Bladsye in kategorie "Biologie"
Die volgende 99 bladsye is in hierdie kategorie, uit 'n totaal van 99.
|
<urn:uuid:3b697799-cb44-496e-9f2c-93fd778cbd11>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Biologie
|
2019-07-20T09:51:43Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526506.44/warc/CC-MAIN-20190720091347-20190720113347-00471.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.997762
| false
|
Sjabloon:Sjablooninfo
Vanuit Wikiquote
Jump to navigation
Jump to search
Die sjabloonbeskrywing hieronder word nie afgebeeld wanneer die sjabloon geplaas word nie.
{{{1}}}
Ontsluit van "
https://af.wikiquote.org/w/index.php?title=Sjabloon:Sjablooninfo&oldid=4154
"
Kategorie
:
Sjablone
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike nutsgoed
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Sjabloon
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Geselshoekie
Gebruikersportaal
Sandput
Onlangse wysigings
Statistiek
Lukrake bladsy
Hulp
Skenkings
Susterprojekte
Wikipedia
Wiktionary
Wikibooks
Wikinews
Ander projekte
Wikiboeke
Wikipedia
Print/export
Download as PDF
Nutsgoed
Wat hierheen skakel
Verwante veranderings
Laai 'n lêer op
Spesiale bladsye
Permanente skakel
Bladinligting
Wikidata-item
Ander tale
Nederlands
Wysig skakels
Die bladsy is laas op 10 Julie 2007 om 07:47 bygewerk.
Die teks is beskikbaar onder die lisensie
Creative Commons Erkenning-Insgelyks Deel
. Aanvullende voorwaardes kan moontlik ook van toepassing wees. Sien die
Algemene Voorwaardes
vir meer inligting.
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikiquote
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:eb0c1f2e-eed6-41c2-9cdd-c17c4e5faa02>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikiquote.org/wiki/Sjabloon:Sjablooninfo
|
2019-07-16T18:57:42Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524685.42/warc/CC-MAIN-20190716180842-20190716202842-00015.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998127
| false
|
’n Studie is geloods om insig te verkry in die onderrigbenaderings en -praktyke van onderwysers in die fisiese wetenskappe wat kulturele en inheemse kennisbronne op een of ander wyse benut wanneer hulle die vak in semilandelike skole onderrig. Die skole is geleë in omgewings met ’n lae sosio-ekonomiese indeks, en geen laboratoriums en toerusting is beskikbaar vir die onderrig van fisiese wetenskappe nie. Die teoretiese raamwerk steun op konstrukte soos beskryf in kulturele oorgrense-migrasie en kultuurrelevante pedagogiek. Vier gevalle is geïdentifiseer en die narratiewe data geanaliseer deur gebruik te maak van die Banks se Topologie wat vier vlakke van inheemse kennisintegrasie klassifiseer. Die gekategoriseerde gevalle het die implikasie dat hulle gekritiseer kan word tydens professionele ontwikkeling en voordiensopvoeding ter voorbereiding van die onderrig van fisiese wetenskap aan multikulturele leerders.
Employing cultural and indigenous sources of knowledge in the context of semirural schools. The study was conducted to gain insight into the pegagogical approaches and practices of physical science teachers who used cultural and indigenous knowledge in some way in semirural schools. All the schools were situated in environments with a low socio-economic index and none of the schools had a science laboratory or equipment available for teaching physical science. The theoretical frame emanates from constructs as described in cultural border-crossing and culturally relevant pedagogy. Four cases were identified and the narrative data analysed, using the Banks Topology which describes four levels of indigenous knowledge integration. The implication of the four categorised cases is that they may be critically unpacked during the professional development and preservice preparation of teachers who have to teach physical science to multicultural learners.
Inheemse kennis is ’n integrale deel van kulturele identiteit. Dit word gedefinieer as die somtotaal van kennis en vaardighede van mense in ’n spesifieke geografiese area wat hulle daartoe in staat stel om in hul omgewing te oorleef en te floreer (Grenier 1998). Die kennis word van een generasie na die volgende oorgedra en voortdurend aangepas om veranderende omgewingstoestande te akkommodeer (Odora-Hoppers 2004). Sedert die Nasionale Navorsingsraad ’n fokusarea vir inheemse kennissisteme onderskryf (Nasionale Navorsingsraad [NNR] 2015), is daar die afgelope ongeveer 15 jaar hernude akademiese belangstelling getoon in die bydrae wat inheemse kennissisteme (IKS) kan lewer tot volhoubare wetenskaplike en ekonomiese vooruitgang (Odora-Hoppers 2004; Onwu & Mosimege 2004).
Ook op internasionale front het een van die mees gesaghebbende publikasies in die veld van wetenskaponderwysnavorsing, Journal of Research in Science Teaching (impakfaktor 3.02; rangorde in 2013: 6/219) ’n spesiale uitgawe gehad wat IKS omvattend insluit in hul verwysing na die rol van kultuur in wetenskaponderwys. Die tema van die uitgawe was Culture and Science Education in the 21st Century: Extending and Making the Cultural Box More Inclusive(Parsons & Carlone 2013). Die inleiding tot die spesiale uitgawe meld dat kultuur as konstruk reeds die afgelope 20 jaar as relevant geag word in wetenskapkurrikula, maar dat dit na ’n volgende vlak geneem behoort te word waar IKS as ’n meganisme kan dien wat ’n sosiaalverantwoordbare leerervaring vir alle leerders in wetenskap bied (Maulucci 2013).
Die doel van die studie was om insig te verkry in die onderrigbenaderings en onderrigpraktyke van onderwysers in die fisiese wetenskappe wat kulturele en inheemse kennisbronne op een of ander wyse benut wanneer hulle onderwys gee in minderbevooregte skole in semilandelike gebiede. Anders gestel, die doel was slegs om te verstaan ‘wat’, ‘hoe’ en ‘tot watter mate’ onderwysers wat wel inheemse kennis op ’n manier benut, dit in fisiese wetenskaponderrig doen.
Die semilandelike skole was geleë in gebiede waar lae sosio-ekonomiese omstandighede heers en geen skoollaboratorium, toerusting, chemikalieë vir die voorgeskrewe chemiekomponent of ’n biblioteek was beskikbaar vir onderrig in die fisiese wetenskappe nie.
’n Teoretiese perspektief: Kulturele oorgrense-migrasie
Die metafoor van kulturele oorgrense-migrasie is reeds in 1992 deur Giroux gebruik as ’n kritiserende pedagogiek wat bestaande kennisgrense en epistemologieë wou uitdaag en nuwes daarstel in die onderrig van vakke. Vanuit die raamwerk van kulturele oorgrense-migrasie word in ag geneem dat leerders daagliks beweeg tussen veelvoudige kultuurdomeine, naamlik ’n huis-, skool- en klaskamerkultuur, sosiale en portuurgroepkulture en ook vakwetenskaplike kulture. Alle leerders moet egter die kultuurgrens na die kultuur van die fisiese wetenskappe oorsteek. Binne hierdie raamwerk word dié wetenskappe as vak beskou as ’n kultuur waar ’n spesifieke vaktaal, diskoers en bevoegdhede aangeleer, geakkommodeer en geassimileer moet word om beweeglik en produktief aan die praktykgemeenskap te behoort (Gee 2004). Die proses van kulturele assimilasie moet intensioneel bewerkstellig word en is meer voor die hand liggend vir sommige leerders vanweë belyning tussen die kultuurwêrelde (Aikenhead 2001; Aikenhead & Jegede 1999). Waar sterk dissonansie aanwesig is, ervaar leerders subtiele konflik (Gilbert & Yerrick 2001) rakende hul identiteit en interpersoonlike wyse van wees (Gilbert & Yerrick 2001), en gevolglik vind leerders dit moeilik om binne die skoolkonteks te navigeer en sukses te ervaar in ’n kultuur wat as dissonant beleef word (Piliouras & Evangelou 2012). Boonop is die onderrigtaal die tweede of selfs derde taal van meeste semilandelike leerders wat konseptuele hindernisse tot gevolg kan hê (Gee 2004).
Die onderwys van fisiese wetenskap kom voor ’n groot pedagogiese uitdaging te staan wanneer die kultuur van die wetenskapvakgebied nie enigsins betekenisvol resoneer met die wêreldbeskouing van die kinders wat dit moet leer nie. Die mate van konflik wat leerders ervaar wat tussen die kultuurgrense beweeg, hang van kulturele bewustheid, kennis aangaande die leerdergroep en die mediasieproses van die betrokke onderwyser af. Die kernidees van familiariteit en resonansie binne die raamwerk van kulturele oorgrense-migrasie sluit betekenisvol aan by die prominente leerteorie vir wetenskap wat konstruktiwistiese leer is (Driver et al. 1996). Die konstruktiwistiese leerteorie stel dat diepgaande leer die effektiefste plaasvind wanneer ’n leerder nuwe insigte en kennis bou op bestaande idees en ervaringe en dat ’n onderwyser nie leerders se voorkennis kan ignoreer wanneer leergeleenthede ontwerp word nie (Ausubel 1968).
Kultuurrelevante pedagogiek in fisiese wetenskap
Voortbouend op die werk van kulturele oorgrense-migrasie het benaderings ten opsigte van wetenskaponderrig gevolg wat oorkoepelend bekend staan as kultuurrelevante pedagogiek (Ladson-Billings 1995). Genuanseerde vertakkings van kultuurrelevante pedagogiek het bekend gestaan as multikulturele onderwys (Atwater 1996), kultuurgevoelige instruksie (Mtetwa 2006; Suriel & Atwater 2012 en onlangs ook kultuurbehoudende pedagogiek (Jegede & Aikenhead 1999).
Die verwysing na kultuurrelevante pedagogiek sal oorsigtelik gehanteer word, aangesien dit toepaslik geag word as ’n teoretiese raamwerk vir hierdie studie. Ladson-Billings (1995) het die raamwerk ontwikkel en verduidelik dat dit op drie fundamentele idees berus wat dinamies van mekaar afhanklik is, naamlik: (1) leerders se akademiese sukses, (2) leerders se kulturele bevoegdheid en (3) leerders se kritiese sosiale bewustheid. Die interafhanklikheid en interaksie van die idees impliseer dat leerders akademies potensieel beter sal kan presteer indien hul gemeenskappe opgehef word deurdat plaaslike inheemse kennis waardig en sinvol vir insluiting in die kurrikulum geag word. Deur die insluiting van inheemse kennis as ryke kennisbron, word ’n leerder se sosiale bewustheid positief opbouend beïnvloed. Die wetenskaplike konsepte word ontsluit, onder meer, deur die kumulatiewe kulturele bevoegdheid, waaroor die leerder reeds as voorkennis besskik, as vertrekpunt te gebruik tydens die ontwerp van leergeleenthede wat kulturele oorgrense-migrasie fasiliteer (Lee & Buxton 2011; Moll et al. 1992). Indien kulturele voorkennis verontagsaam word, sal prestasie in wetenskap nie verbeter nie, aangesien die situasie dan voortduur waar ‘vierkantige penne in ronde gate’ ingedryf word (Mutemeri 2003).
Die vraag ontstaan wat die posisie van kultuur en inheemse kennisinsluiting in die Suid-Afrikaanse kurrikulum vir fisiese wetenskappe is, en hierdie aspek sal vervolgens verken word.
Kultuur en inheemse kennis as bron vir fisiesewetenskap-onderrig
Die Kurrikulum- en Assessering Beleidsverklaring (KABV) vir Fisiese Wetenskappe Graad 10–12 (DBO 2011) omskryf die vakgebied en verwys na inheemse kennis soos volg:
Fisiese wetenskap ondersoek fisiese en chemiese verskynsels. Dit word gedoen deur wetenskaplike ondersoek, toepassing van wetenskaplike modelle, teorieë en wette om gebeurtenisse in die fisiese omgewing te verklaar en te voorspel. Hierdie vak handel ook oor die gemeenskap se behoefte om te verstaan hoe die fisiese omgewing werk met die doel om voordeel daaruit te trek en verantwoordelik daarvoor te sorg. Alle wetenskaplike en tegnologiese kennis, insluitend Inheemse Kennissisteme (IKS), word gebruik om probleme wat die gemeenskap in die gesig staar, op te los. Inheemse Kennis is kennis wat gemeenskappe gehad het, gebruik het of steeds gebruik; hierdie kennis is aangegee deur geslagte en was die bron van baie vernuwings en ontwikkelings insluitend wetenskaplike ontwikkeling. Sekere begrippe wat in Inheemse Kennissisteme gevind word, leen hulleself tot verklaring deur die wetenskaplike metode terwyl ander begrippe nie wetenskaplik verklaar kan word nie, maar nieteenstaande bly dit steeds kennis. (p. 9)
Vir die doeleindes van hierdie studie word die bogenoemde definisie van inheemse kennis gebruik.
Die KABV vir fisiese wetenskappe Graad 10–12 (DBO 2011) meld verder dat dit op sekere beginsels berus naamlik: sosiale transformasie; aktiewe en kritiese leer; hoë kennis en hoë vaardighede; progressie; menseregte, inklusiwiteit, omgewings- en sosiale geregtigheid en ook waardering vir inheemse kennissisteme. Die laaste beginsel word verder verhelder : ‘Om erkenning te gee aan die ryke geskiedenis en erfenisse van hierdie land as bydraende faktore om die waardes in die Grondwet te laat gedy’ (DBO 2011:10). In die KABV vir fisiese wetenskappe Graad 10–12 waar die vakonderwerpe per graad aangedui word, word daar in slegs twee gevalle (graad 10 chemie en graad 11 fisika) na inheemse kennis verwys in ’n paragraaf wat as ‘Riglyne vir onderwysers’ bekend staan. In Tabel 1 word ’n direkte uittreksel uit die kurrikulum getoon en die verwysings na inheemse kennis in kursief aangebied om aandag daarop te vestig.
TABEL 1: Inheemse kennis soos omskryf in die Kurrikulum- en Assessering Beleidsverklaring vir Fisiese Wetenskappe Graad 10–12. |
Ook nie in die Eksamenriglyne vir fisiese wetenskappe in graad 12 is daar ’n enkele verwysing na inheemse kennis of kultuurbronne nie (DBO 2014a). Aangesien inheemse kennis en kultuurbronne nie meer prominensie in beide die KABV en die Eksamenriglyne geniet nie, kan daar verwag word dat onderwysers in fisiese wetenskappe nie noodwendig inheemse kennis of kultuurbronne breedvoerig in hul onderrig sal integreer nie (Onwu & Mosimege 2004). In gevalle waar onderwysers wel inheemse kennis benut, kan dit op ’n verskeidenheid van maniere plaasvind waarvan sommige praktyke meer of minder effektief kan wees. Dit is egter nie die doel van hierdie studie nieom die effektiwiteit te beoordeel van enige onderrigpogings wat onderwysers aanwend wat in moeilike omstandighede werk. Soos vroeër gemeld, die doel van die studie is om insig te verkry in die onderrigbenaderings en onderrigpraktyke van onderwysers in die fisiese wetenskappe wat kulturele en inheemse kennisbronne wel op die een of ander wyse benut waar hulle onderwys gee in minderbevooregte skole in semilandelike gebiede.
Die navorsingsontwerp, metodologie en betroubaarheid van die data
Gegrond in die interpretatiewe navorsingsbenadering is vier gevallestudies onderneem van onderwysers wat fisiese wetenskap in semilandelike skole in omgewings met ’n lae sosio-ekonomiese indeks onderrig het. Yin (2003) stel dat ’n gevallestudie diepgaande insigte kan bied in die kennis en ervaringe van individue of fenomene, terwyl die alledaagse natuurlike omgewing van die nagevorste individue of fenomene behoue bly. Etnografiese momente is ingeweef, aangesien etnografie dui op ’n holistiese studie wat geskiedkundige agtergrond, ruimte, klimaat en omgewing insluit om sodoende refleksief by te dra tot ’n genuanseerde verstaan van die individu of fenomeen wat bestudeer word (Ember & Ember 2006). In hierdie studie word daar kortliks ’n oorsig gebied oor die onderwysers se onderwysagtergrond, asook die fisiese omgewing waarin die minderbevoorregte skole geleë was.
Seleksie van die vier gevallestudies
Die metode vir die seleksie van die vier respondente wat as gevalle dien in hierdie navorsing was ’n omvattende proses en word vervolgens verduidelik. In ’n ander studie, wat as die primêre studie bekend sal staan en wat 2 jaar gelede begin het en tans steeds onderneem word, is onderwysers in die fisiese wetenskappe geïdentifiseer wat in semilandelike skole onderrig gee in omgewings met lae sosio-ekonomies indekse. Die leerders van die twaalf onderwysers wat vir die primêre studie geïdentifiseer is, het drie agtereenvolgende jare ’n gemiddeld in wetenskap behaal in die nasionale Graad 12 eindeksamen wat dieselfde of hoër as die nasionale vakgemiddeld was. Distrikskantore (DBO 2012, 2014b) was behulpsaam met die seleksie van geskikte onderwysers vir die primêre studie. Al minder skole in semilandelike gebiede bied die vak fisiese wetenskap aan en waar dit wel aangebied word, is die prestasie meestal onder die graad 12-vakgemiddeld (DBO 2012, 2014b; RGN 2005). Prestasie bo die vakgemiddeld is ’n positiewe verskynsel wat aanleiding gegee het tot die onderneming van die primêre studie.
Een van die databronne wat vir die primêre studie geanaliseer is, is die beplanningslêer van elke onderwyser wat onderrigleermateriale ingesluit het wat die onderwysers tydens hul onderrig gebruik het. ’n Dokumentanalise van die beplanningslêers het getoon dat vier van die twaalf onderwysers kultuur en inheemse kennis op die een of ander wyse in die onderrig van fisiese wetenskap benut het.
Alhoewel die vier onderwysers reeds vrywillig toegestem het om aan die oorspronklike primêre projek deel te neem, is toestemming weer gevra om die inheemse kennisaspek van hul onderrigpraktyk wat na vore gekom het tydens die dokumentanalise verder te bestudeer. Deelname was vrywillig en die onderwysers kon in enige stadium hul deelname aan die sekondêre projek beëindig. Anonimiteit is gehandhaaf deur skuilname vir die vier onderwysers, hul skole en distrikte te gebruik. Algemene geografiese verwysings in die narratiewe data wat volg, is egter oorspronklik behou.
Data insameling
Elk van die onderwysers is op vier skooldae besoek, twee dae aan die begin en twee dae aan die einde van die skooljaar. Tydens die besoeke is verskeie metodes en bronne gebruik om data te versamel. Eerstens het elke onderwyser ’n demografiese vraelys (dv[1–4]) voltooi wat, onder meer, hul kwalifikasies, vorige werksgeskiedenis en spesifiek hul onderwyservaring aandui in terme van vakke en grade wat onderrig is. Tweedens is elke onderwyser geobserveer tydens die onderrig van fisiese wetenskap, asook tydens naskoolse wetenskapverwante aktiwitweite soos ekstra klasse en praktiese werk in ’n garagelaboratorium. Observasienotas is tydens die eerste (obA[1–4]) en tweede besoek (obB[1–4]) gemaak. Derdens is ’n dokumentanalise (da[1–4]) gedoen van die beplanningslêer wat onderrig- en leermateriale, soos leertake en werkskaarte ingesluit het. Vierdens is ’n semigestruktureerde onderhoudprotokol tydens albei besoeke (onA[1–4]; onB [1–4]) gebruik wat ’n tweeledige doel gehad het, naamlik om (1) inligting wat uit die ander databronne gegenereer is in verband te bring met mekaar en om meer duidelikheid te verkry oor spesifieke data (Kvale 1996), (2) om verder te eksploreer wat, hoe en waarom (Kvale 1996) die onderwysers inheemse kennis en kultuur in hul onderrigbenadering en praktyk benut soos wat hulle dit gedoen het.
Die semigestruktureerde onderhoudprotokol het, onder meer, vrae ingesluit soos (1) waarom die onderwysers besluit het om by die semilandelike, minderbevoorregte skool onderrig te gee en nie by ’n skool wat goed toegerus is om fisiese wetenskap te onderrig nie, (2) wat die onderwysers as hul benadering tot die onderwys beskou, (3) wat onderwysers se beskrywing van inheemse kennis is, (4) of die onderwysers enige opleiding in die integrasie van inheemse en kultuurkennis gehad het, (5) waarom daar besluit is om inheemse kennis te benut tydens hul onderrig en (6) hoe daar besluit is op die inheemse kennisbronne wat hulle benut het. Ongeveer drie ure se oudiobandopnames is getranskribeer.
Narratiewe as databron
Vanuit die vier databronne (demografiese vraelys, twee stelle observasienotas, dokumentasie-analise en twee stelle onderhoude) is ’n narratief vir elke geval gekonstrueer deur die navorser as ’n sentrale instrument in die interpretatiewe naturalistiese navorsingsbenadering (Cohen, Manion & Morrison 2005). Clandinin en Connelly (2000), en ook Lillejord en Gunn (2003) beskryf twee domeine vir die analisering van narratiewe data waarvan die een bekend staan as narratiewe analise en die ander as analise van narratiewe.’narratiewe analise’ belig die epistemologiese oriëntasie van ’n enkele narratief, terwyl die ‘analisie van narratiewe’ sistematies te werk gaan om die gemeenskaplike temas te identifiseer wat aanwesig is in ’n reeks verskillende narratiewe. Beide hierdie modi van narratiewe analise was noodsaaklik vir die doel van hierdie studie.
Elke narratief wat deur die navorser gekonstrueer is vanuit die veelvuldige databronne, is aan ’n individuele onderwyser voorgelê om gekontroleer te word. Validering van die eerste weergawe van die gekonstrueerde narratief, deur die persone wat nagevors word, is een tegniek wat ingespan word om die betroubaarheid en geloofwaardigheid van kwalitatiewe data te verhoog (Clandanin & Connelly 2000; Cohen et al. 2005). Die narratiewe van die individuele gevalle wat eerste gekonstrueer is, verteenwoordig ’n eerste vlak van interpretasie deur die navorser. Die tweede vlak van die groter narratief is geïnterpreteer nadat onderrigpraktyke na vore getree het wat op ’n spesifieke wyse geklassifiseer kon word, gebaseer op temas soos beskryf deur Banks se Topologie (2001).
’n Analitiese raamwerk: Banks se Topologie
Ter sake hier as analitiese raamwerk vir die narratiewe data kom Banks se Topologie (2001) handig te pas. Banks se Topologie (2001) is ’n generiese raamwerk wat nie spesifiek op ’n natuurwetenskapkurrikulum gerig is nie, maar wat oorkoepelend beskryf hoe multikulturele en inheemse kennisbronne in die skoolkurrikulum geïntegreer kan word. Op Vlak 1 bekend as die ‘Bydrae tot kennisbenadering’ sal onderwysers hoofsaaklik meld dat daar bydraes van ander kultuurgroepe was en na helde en heldinne van diverse kultuurgroepe verwys. So byvoorbeeld kan verwys word na die koper- en ysteroksied ‘verfmengsels’ van rotstekeninge van die Khoi en San wat na honderde jare steeds nie verweer het nie en die goudontginningstegnieke wat die kultuurgroep van Mapungupwe gebruik het. Op Vlak 2, die ‘Toevoegingsbenadering’, bly die kurrikulumstruktuur steeds onveranderd, maar daar word tyd afgestaan om die bydraes van vroue en swart wetenskaplikes te bestudeer, soos die eerste swart of vroue-ruimtereisigers, Suid-Afrikaners soos die jong ingenieur, professor Thokozani Majozi, wat die NNR se Presidensiële Toekenning as hoogste erkenning ontvang het, asook die bydraes van antieke Afrika-beskawings soos in Egipte en Timboektoe tot argitektuur, struktuurleer en filosofie. Op Vlak 3 die ‘Transformasiebenadering’ word die struktuur van die kurrikulum verander deurdat wanneer plantdisseksies byvoorbeeld gedoen word, daar ook gekyk word wat die rol en betekenis van die plant in verskillende kultuurgroepe was soos die helende en immuunversterkende werking van die plant bekend as die Afrika-aartappel en die infeksiewerende eienskappe van die knoffelkruid. Die doel is dat leerders veelvuldige kultuurperspektiewe op die funksies van dieselfde plant ervaar. Vlak 4, die ‘Aksiebenadering’, verwys na kurrikulumgeleenthede waar besluite en aksies deur leerders geneem kan word om dilemmas en probleme in hul persoonlike, sosiale en burgerlike lewe op te los. So byvoorbeeld kan leerders as deel van kurrikulumwerk aansluit by projekte soos drinkwatersuiweringsprojekte van gemeenskappe in- en om myngebiede en dokumentering van die medisinale werking van inheemse plantspesies deur met die sangomas in hul landelike gebiede onderhoude te voer.
In die narratiewe data word die term ‘benut’ eerder as ‘integrasie’ gebruik, aangesien sommige onderwyspraktyke inheemse kennis hoogstens meld en ander inheemse kennis integreer op transformerende en aktiewe wyses.
Narratiewe data van gevallestudies waar inheemse kennis benut is in fisiesewetenskap-onderrig
Soos reeds gemeld, is alle name van persone en skole wat in die narratiewe gebruik word skuilname. Verder moet dit vooraf gestel word dat geen van die onderwysers gerapporteer het dat hulle in enige stadium tydens hul voordiensopvoeding of tydens professionele ontwikkeling enige insette rakende inheemse kennis of die integrering daarvan in die kurrikulum gehad het nie.
Geval 1: Nomhla en haar ubuntu- filosofie
Nomhla is ’n Noord-Sothosprekende onderwyseres in haar vyftigs en het 7 jaar as ’n laboratoriumtegnikus gewerk by ’n farmaseutiese affiliaal op ’n dorp. Na haar bedanking as laboratoriumtegnikus het sy ’n onderwysdiploma gaan voltooi en het nou reeds 18 jaar onderwyservaring. Die laaste 9 jaar gee sy onderwys by haar tuisnedersetting in Limpopo waar sy grootgeword het. Nomhla was die eerste onderwyser wat die vak fisiese wetenskappe by die skool gevestig het (dv1; onA1).
Tydens onderhoude met Nomhla kom die tema van konneksies maak as ’n sentrale element in haar onderrigbenadering na vore en meld sy dat sy opsetlik probeer om ’n persoonlike konneksie met elke individu te maak, dat leerders met mekaar konneksie moet maak en studiegroepe moet vorm wat na skoolure saam studeer en dat skoolwetenskap ’n konneksie moet maak met die leerders se lewe buite die klaskamer. Op die vraag oor hoe sy haar eie onderrigbenadering sal beskryf, verduidelik sy soos volg:
‘Konneksies tussen mens en mens, asook mens en natuurlewe en interafhanklikheid is vir my die gees van ubuntu en dit is ook my lewensfilosofie. My lewensfilosofie is ook maar my onderwysfilosofie.’ (onA1)
Odora-Hoppers (2004:10–11) beskryf ubuntu as die interafhanklikheid tussen mense, hul gemeenskap en die natuur en stel dat ‘ek menslik is omdat ek behoort’. Vanuit Nomhla se interpretasie van ubuntu, wat ook haar onderwysfilosofie is, is dit haar intensie om konneksies te bewerkstellig. Van verskeie wetenskapkonsepte in die kurrikulum soek sy inheemse voorbeelde, legendes, bygelowe en geloofsoortuigings wat sy as sneller kan gebruik om konneksie met ’n wetenskapkonsep te bewerkstellig.
Sy posisioneer haar as die kulturele buitestaander toe sy op skool en later gestudeer het by ’n tersiêre instansie wat nie kultuursensitief was nie, en sê dat dit aanvanklik bitter moeilik was om sin te maak van al die wêrelde waartussen sy oor grense heen beweeg het. Sy verduidelik die bron van haar pedagogiese besluitneming en praktyk soos volg:
‘Indien ek die leerders nie gaan help om die wetenskap met hulle gewone lewe te verbind nie, gaan die wetenskap irrelevant bly en sal hulle nie verder kan studeer nie. Ek is in die beste posisie om leerders te help om hul tradisies en geloof hier te gebruik om relevansie te bewerkstellig, aangesien ekself presies in hul skoene was en ’n vol sirkel voltooi het om weer in my gemeesnskap te kom werk – hierdie keer met nuwe insigte wat my leerders kan help. Ek maak ’n punt daarvan om voorbeelde te soek wat kinders ken en wat ek kan verbind met ’n wetenskapkonsep. Jy weet, ons bly in een van die droogste en warmste provinsies waar die arm mense nie eers vrieskaste het nie. Die voorbeeld in handboeke van twee blondekop-ysskaatsers wat mekaar wegstoot om gelyke maar teenoorgestelde rigtingkragpare aan te toon en die tol op ys om hoekmomentum bekend te stel, werk nie. Ek kan nie op daardie voorkennis bou nie en moet maar voorbeelde soek soos tollende fietswiele of die tolle waarmee kinders tuis speel om hoekmomentum te verduidelik.’ (onB1)
Op verdere navraag oor die inheemse voorbeelde wat sy gebruik en die konneksie met die wetenskapkonsepte wys sy haar beplanningslêer (da1). Onder meer, neem sy as die voorkennisvertrekpunt ’n legende van die reëngodin Modjadji wat buite seisoen reën moet bring vir landbougewasse en maak dan konneksie met die watersiklus, omgewingsweerpatrone, gepaardegaande statistiek en atmosferiese vogbepaling. Verskeie ander voorbeelde is aangeteken in haar voorbereidingsdokumentasie waarvan enkeles hier aangehaal word (da1):
- Mosadi ya rwetseng ngata ya patsi:Vroue wat onreëlmatige voorwerpe soos houtbondels op hul koppe balanseer, word gebruik om konsepte soos kragte, ewewig en massamiddelpunt te verduidelik.
- Uthingo iwenkosazana: Dit sluit in al die mites en gelowe wat te make het met die reënboog wat sy gebruik om dispersie van wit lig en die praktiese werk met 60º-prismas in te lui.
- Gambla: Dit is a plaaslike speletjie wat sy gebruik om die abstrakte konsep ‘waarskynlikheid’ en elektronorbitaalvulling te verduidelik.
Geval 2: Lynette betrek wyse gemeenskapslede wat inheemse kennis besit
Lynette is ’n blanke Afrikaanssprekende vrou in haar dertigs wat eers 4 jaar lank fisiese wetenskap en wiskunde by ’n bekende hoërskool in ’n stad gegee het, maar besluit het om te gaan skoolhou by ’n kleiner semilandelike skool (dv2; obA2). Sy durf die smal stofpad van 70 kilometre na haar verwaarlooste skoolgeboutjie daagliks aan – ook sommige Saterdae wanneer sy ekstra wetenskapklasse aanbied ter voorbereiding van die eksamens. Leerders van goed toegeruste skole stroom ook Saterdae na haar vervalle skool toe vir ekstra klasse. Sy werk nou reeds 6 jaar daar (dv2; onA2). Al die leerders in die skool is swart en behoort tot ’n ander kultuurgroep as Lynette (obA2). Lynette onthou, wat sy haar ‘grootste kultuurskok’ (onA2) noem, was:
‘My wetenskapleerders het nooit vrae gevra het nie en aanvanklik kon ek leerders nie tot die besef bring dat wetenskap juis kritiese en kreatiewe vrae vra wat dan sistematies nagevors kan word nie.’ (onA2)
Sy sou later besef dit was uit respek vir ouer persone in die plaaslike kultuur waar leerders nie dit wat ’n volwassene sê, krities mag bevraagteken nie:
‘Dit was moeilik en frustrerend by tye om ’n ondersoekende en kritiese denkkultuur in my wetenskapklas te vestig en gesprekke te voer oor wat as geldige, betroubare metodes, data en bewyse kan dien.’ (onB2)
Anders as Nomhla, was Lynette inderdaad die kulturele buitestaander in haar skool, maar sy was bewus daarvan en het die wetenskapkurrikulum nie kultuurblind geïmplementeer nie. Aangesien sy nie van dieselfde kultuurgroep as haar leerders was nie, het sy wetenkapprojekte geloods waarin sy die wyse ouer gemeenskapslede na die skool toe genooi het om hul ryke inheemse kennis te kom deel. So byvoorbeeld het sy die Amagogo’s (oumas) genooi om tradisionele seepmaaktegnieke te kom demonstreer wanneer sy die eenheid oor organiese chemie inlei (onA2; da2). Sy het ook ’n groepie ouer mans van die plaaslike kultuurgroep genooi om die sterrekonstellasies van die Suidelike Halfrond in Afrika te kom illustreer waar diere die twaalf konstellasies uitbeeld (onA2; da2). Sy sê:
‘Ek was self verstom hieroor en het die SA Astronomie Assosiasie gekontak wat wel hiervan bewus was en sedertdien onderrigmateriaal beskikbaar stel van die Afrika-konstellasiekaart. Jaarliks stuur hulle vir ons skool die plakkate wat leerders dan huis toe neem om teen hul kamermuur te hang.’ (onA2; da2vb)
Alhoewel die konstellasieprojekte dalk nie direk belyn met kurrikulumkonsepte wat leerders moet bemeester nie, het sy tog ’n verwantskap probeer vind met die Dopplereffek en rooiverskuiwing (da2).
Die grootste waarde van hierdie pedagogiese besluit lê moontlik in die feit dat leerders se inheemse leefwyse en hul gesagsfigure se kulturele kennis erkennig en status gekry het wat leerders se selfvertroue gebou en hulle as mede-eienaars van kennis ingesluit het (Sien Ladson-Billigs 1995).
Op die vraag waarom Lynette by die minderbevooregte skool werk stel sy omonwonde haar redes soos volg:
‘Ek sal nooit weer teruggaan na die vorige skool toe met al sy mooi geboue en tuine nie. Dit is hier waar ek regtig ’n verskil kan maak om vir kinders ’n beter toekoms te bied en deure vir hul oopmaak. Niks gee vir my meer innerlike vreugde nie as wanneer oudleerders vir my hul toelating tot ingenieurswese by ’n universiteit of hul kwalifikasies kom wys nie. Ek nooi daardie oudleerders elke jaar om met my kinders te kom praat en om vir hulle te vertel wat dit behels om suksesvol te wees op universiteit. Hulle bied inspirasie vir harde werk in wiskunde en wetenskap.’ (onA1)
Lynette openbaar ’n sosiaalgeregverdigde disposisie en die ‘helde’ waarna Banks se Topologie (2001) verwys, kom vanuit haar eie skool en eie gemeenskap.
Geval 3: Kgoteli van die Koena- (krokodil-) stam en die studie van kinematika by Thaba Bosigo
Kgoteli van die BaKoena- (krokodil-) stam is Basotho-skoolhoof in sy laat veertigs wat fisiese wetenskap gee en wat ook ’n wenner was van die kompetisie om die SA Wetenskap- en Wiskunde-Onderwyser van die Jaar aan te wys (dv3). Soos Nomhla, het Kgoteli teruggekeer na sy gemeenskap en hou hy die laaste 16 jaar reeds daar skool (dv3. onA3). Sy grootste onderrighulpmiddele is nie ’n gesofistikeerde laboratorium nie, maar die prys wat hy as wenner van die kompetisie ontvang het. Dit sluit onder meer in ’n TV-skerm, DVD-speler en ’n reeks DVD’s met werkkaarte wat die wetenskapeksperimente vir grade 8 tot 12 demonstreer (obA3).
Tydens die eerste besoek aan Kgoteli het hy ’n geskiedkundig inheemse aktiwiteit, wat ook in sy beplanningsdokumente (da3) aangeteken is, gebruik om konsepte vir graad 10 en graad 11 te onderrig. Hy gebruik hierdie geskiedkundige inheemse aktiwiteit ook vir graad 12, maar het dit nie tydens die besoek onderrig nie. Die volgende kurrikulumuittreksel in Tabel 2 toon die onderwerpe waarvoor die kultuurrelevante voorbeeld gebruik word (DBO 2011:15).
TABEL 2: Fisika-onderwerpe in die Kurrikulum en Assesseringsbeleidsverklaring. |
Hy bied ’n relevante probleemformulering deur oorlogstrategieë van koning Mosjesj I (1822–1870) te gebruik. Deur die topologie van Thaba Bosigo en die afrol van rotste op die vyand, genaamd ‘Fika le thetehang Thabeng’met ‘Matla amandla’ (krag) (opA3; da3), word ’n ryk relevante konteks geskep. Figuur 1 toon die topografie van die berg. Daar is ses bergpasse wat tot op die plato lei, naamlik Ramaseli, Maebeng en Rahebe aan die oostekant, Mokhachane-pas lê suid en Khubelu lê noord. ’n Reeks lesse volg hieruit vir verskillende grade. Leerders moet dan tipies, soos Mosjesj destyds, die kontoerlyne van die klowe en passe bestudeer en bepaal waar die rollende rotse maksimum snelheid, kinetiese energie en momentum sal bereik vir die effektiefste resultaat. Vektordiagramme word vir verskillende rotsmassas op die verskillende pashellings gekonstrueer en Newton se wette word prakties verduidelik en benut om berekeninge te doen.
FIGUUR 1: Die topologiese kaart van Thaba Bosigo wat meneer Kgoteli gebruik. |
Geval 4: Catherine ontwikkel kritiese denke deur interaksie tussen inheemse en Westerse wêreldbouings
Tussen die lowergroen, golwende heuwels van KwaZulu-Natal se middellande gee Catherine, ’n Engelsprekende dame al 14 jaar fisiese en lewenswetenskappe (dv4) in ’n armoedige, maar uiters funksionele skoolkonteks (opA4). Die skool is ’n multikulturele skool waar Indiër-, Zulu- en blanke kinders skoolgaan en die graad 12-slaagsyfer vir fisiese wetenskap meestal 100% is (onA4; opA4).
Sy glo dat ‘prakties ontdekkende leer in wetenskap belangrik is om konseptuele leer te bevorder, asook om belangstelling te prikkel’ (onA4). Sy dra basiese apparaat wat sy mettertyd opgebou het in ’n krat van klas tot klas rond (opA4). Tydens die tweede besoek het sy ’n na-uurse praktiese sessie aangebied in ’n koshuisgarage wat sy toegerus het om as ’n ‘laboratorium’ te dien (opB4). Sy verduidelik:
‘Ek het die Van der Graafversneller by ’n skool in Durban gekry en dit is werklik ’n noodsaaklike stuk apparaat wat leerders moet gebruik wanneer ek die eenheid oor statiese elektrisiteit en die weerligverwante bygelowe behandel.’ (onB4)
Catherine, ook as kulturele buitestaander, gebruik die interseksie te vinde in die konflikterende en komplementerende manifestasies van die inheemse en Westerse kennissisteme, veral in die verskillende metodologieë en metodes van validering van data om kritiese denke te ontwikkel. Sekerlik die treffendste in haar eie woorde beskryf sy haar onderrigfilosofie en haar insig in die aard van wetenskap:
‘In my studiemateriaal wat ek in ’n stadium as ’n boek wil publiseer, sluit ek onder meer die bygelowe van verskeie Afrikakulture aangaande weerlig in. Een van die bygelowe stel dat weerlig ’n gees is wat vanuit die hemele na die aarde gestuur is deur ’n voorvadergees om towerkrag op ’n niksvermoedende persoon uit te oefen. Ek verwag dan van leerders om die bygeloof krities te bespreek nadat hulle die praktiese aktiwiteite gedoen het en statiese elektrisiteit en wolkformasie geëksploreer en wetenskaplik verduidelik het.’ (onB4)
Verder sê sy sy is baie bewus daarvan dat sy nie disrespekvol teenoor enige inheemse bygeloof wil voorkom nie. Tog voel sy daar is voordele daarin om leerders aan te moedig om bygelowe krities te beskou en om sodanig die geleentheid te skep om ander bygelowe ook krities te benader. Die groter doel is eintlik dat leerders leer om te onderskei tussen wetenskap en die bonatuurlike. Terselfdertyd waarsku sy teen die gevaar om die indruk te skep dat wetenskap al is wat bestaan en dat die bonatuurlike nie bestaan nie.
Die meeste van haar leerders is van landelike gebiede en daar waar hulle leef, is die bonatuurlike ’n integrale deel van hul daaglikse bestaan. Dit is daarom noodsaaklik dat hulle ook besef dat die wetenskap nie al die antwoorde verskaf nie, wat goed is, omdat die wetenskap ook ’n mensgemaakte konstruk of interpretasie is.
’n Verdere voorbeeld van hoe sy inheemse kennis integreer in haar studiemateriaal is in die hoofstuk wat handel oor chemikalieë. Sy het die Zuluname van die chemiekalieë gebruik en waarvoor die Zulu’s dit in hul daaglikse lewe gebruik. Die kinders het dit geweldig geniet, aangesien dit die wetenskap van iets abstraks na iets prakties verander het waarmee hulle kon identifiseer. Sy is veral geïnteresseerd in take en opdragte wat kritiese denke ontwikkel. Inheemse kennis speel ’n rol in die ontwikkeling van kritiese denke (onA4; onB4).
Die narratiewe data toon dat ondanks die minimale verwysing na inheemse kennis en verskraalde riglyne oor die ‘hoe’ vir integrering in die KABV vir Fisiese Wetenskap (DBO 2011), daar onderwysers is wat inheemse kennis in hul onderrigpraktyk benut het. Hierdie onderwysers wat in armoedige omstandighede werk, het ’n ryk bron van inligting ontplooi wat kosteloostot hul beskikking is – die kulturele aktiwiteite, plaaslike en inheemse kennis wat die leer van wetenskapkonsepte moontlik meer relevant en betekenisvol gemaak het. Al vier die onderwysers het hul onderrig benader vanuit ’n kulturele raamwerk van oorgrense-migrasie en het op verskillende maniere gestalte gegee aan onderrigpraktyke wat Ladson-Billings reeds in 1995 as kultuurrelevante pedagogiek beskryf het. Of alle onderrigpraktyke wat inheemse kennis en kultuur op ’n bepaalde manier benut, ewe effektief is tydens die onderrig is nie die fokus van hierdie studie nie.
Indien die analitiese raamwerk van Banks se Topologie (2001) gebruik word, blyk dit dat van die onderrigbenaderings en -praktyke op meer as een van die vlakke kan manifesteer. Tabel 3 bied ’n oorsigtelike analise van onderrigbenaderings en -praktyke van die vier gevalle van inheemse kennis en kultuurintegrasie in fisiese wetenskaponderrig.
TABEL 3: Integrasie van inheemse kennis en kultuur in die kurrikulum vir fisiese wetenskap. |
Implikasies vir professionele ontwikkeling en sosiale regverdigheid
Waar onderwysstudente voorberei word om in multikulturele skole te gaan werk en waar onderwysers reeds werk, kan professionele ontwikkelingsinsette die outentieke gevalle, soos wat hier beskryf is, asook ander wat gedokumenteer is in die literatuur, krities bestudeer, analiseer en verbeter. Sommige programme bied reeds formele modules in kultuurrelevante wetenskaponderwys aan (Mushayikwa & Ogunniyi 2011). In ’n ander metodiekprogram vir fisiese wetenskap word die vier onderwysers van die gevallestudie genooi om insette vanuit hul outentieke kontekste te lewer. Nomhla, as kultureelingewyde en Catherine, as kulturele buitestaander, is gereelde gasdosente wat hul kultuurrelevante praktyke met voornemende onderwysers in die fisiese wetenskappe deel. Ook van waarde is dat die onderwysers in die gevallestudie hul praktyke krities reflekterend aanpas en verbeter om meer gesofistikeerde integrasie van inheemse kennis te bewerkstellig wat dan aan onderwysstudente gemodelleer word in die afwesigheid van kurrikulumriglyne.
Deur ’n kultuursensitiewe en veral kultuurrelevante pedagogiek vir wetenskaponderwys te benut word sosiale regverdigheid in wetenskaponderwys moontlik gemaak (Calbrese Barton et al. 2004). Volgens Maulucci (2013) is sosiaalgeregverdigde onderwys die volgende:
… sosiaal geregverdigde wetenskaponderwys erken die plek van wetenskaponderwys in die gemeenskap en die potensiële rol wat dit kan speel in die daarstelling van mag, voorreg en/of marginalisering. Sosiaalgeregverdigde wetenskaponderwys verwelkom en ondersteun tradisioneel gemarginaliseerde groepe, soos onder andere swart meisies om deel te neem aan wetenskap . (p. 454, [vertaling deur outeur])
Die benutting van kultuur en inheemse kennis op verskillende maniere is nie die enigste wyse om vir leerders ’n betekenisvolle leerervaring in fisiese wetenskap te bied nie, maar dit kan wel bydra tot ’n sosiaalgeregverdigde leerervaring wat leerders verwelkomend insluit in die kultuur van fisiese wetenskap .
Mededingende belange
Die outeur verklaar dat sy geen finansiële of persoonlike verhouding(s) het wat haar op ’n voordelige of nadelige wyse in die skryf van die artikel beïnvloed het nie.
Aikenhead, G.S., 2001, ‘Students’ ease in crossing cultural borders into school science’, Science Education, 27, 1–52 http://dx.doi.org/10.1002/1098-237X(200103)85:2<180::AID-SCE50>3.0.CO;2–1
Aikenhead, G.S. & Jegede, O.J., 1999, ‘Cross-cultural science education: A cognitive explanation of a cultural phenomenon’, Journal of Research in Science Teaching 36, 269–287 http://dx.doi.org/10.1.1.489.9123
Atwater, M., 1996, ‘Social constructivism: Infusion into the multi-cultural science education research agenda’, Journal of Research in Science Teaching 33(8), 821–837 http://dx.doi.org/10.1002/(SICI)1098-2736(199610)33:8<821::AID-TEA1>3.0.CO;2-Y
Ausubel, D.P., 1968, The psychology of meaningful verbal learning, Grune and Straton, New York.
Banks, J.A., 2001, Cultural diversity and education: Foundations, curriculum and teaching, 5th edn., Allyn and Bacon, Boston.
Calbrese Barton, A., Drake, C., Perez, G. & St. Louise, K., 2004, ‘Ecologies of parental engagement in urban education’, Educational Researcher 33(4), 3–12 PMID: 25459206, http://dx.doi.org/10.1016/j.socscimed.2014
Cohen, L., Manion, L. & Morrison, K., 2005, ‘Research methods in education 5th edition’, Routledge Falmer, New York.
Clandanin, D.J. & Connelly, F.M., 2000, Narrative inquiry. Experience and story in qualitative research, Jossey-Bass Incorporated, San Fransisco.
Departement van Basiese Onderwys (DBO), 2011, Die Nasionale Kurrikulum- en Asseseringsbeleidsverklaring vir Fisiese Wetenskappe Graad 10–12, Staatsdrukkery, Pretoria.
Departement van Basiese Onderwys (DBO), 2012, National Senior Certificate Examination: School Subject Report, Staatsdrukkery, Pretoria.
Departement van Basiese Onderwys (DBO), 2014a, ‘Fisiese Wetenskappe eksamenriglyne graad 12’, Staatsdrukkery, Pretoria.
Departement van Basiese Onderwys (DBO), 2014b, National Senior Certificate Examination: Technical Report, Staatsdrukkery, Pretoria
Driver, R., Leach, J., Millar, R. & Scott, P., 1996, Young people images of science, Open University Press, Bristol.
Ember, C. & Ember, M., 2006, Cultural Anthropology, Prentice Hall, New York.
Gee, J., 2004, Situated language and learning: A critique of traditional schooling, Routledge, New York.
Gilbert, A. & Yerrick, R., 2001, ‘Same school, seperate worlds: A socialcultural study of identity, resistance and negotiations in a rural, lower track science classroom’, Journal of Research in Science Teaching 38, 574– 598 http://dx.doi.org/10.1002/tea.1019
Giroux, H.A., 1992, Border crossings: Cultural workers and the politics of education, Routledge, New York.
Grenier, L., 1998, Working with indigenous knowledge: A guide for researchers, IDRC, Ottawa.
Jegede, O. & Aikenhead, G.S., 1999, ’Transcending cultural borders: implications for science teaching’, Research in Science and Technological Education 17(1), 45–66 http://dx.doi.org/10.1080/0263514990170104
Kvale, S., 1996, Interviews, Sage Publications, London.
Ladson-Billings, G., 1995, ‘Towards a theory of culturally relevant pedagogy’, American Educational Research Journal 32, 465–491 http://dx.doi.org/10.3102/00028312032003465
Lee, O. & Buxton, C., 2011, ‘Engaging culturally and linguistically diverse students in learning science’, Theory into Practice 50, 277–284 http://dx.doi.org/10.1080/00405841.2011.607379
Lillejord, S. & Gunn, E.S., 2003, ‘“Tell me your story”: Using narratives from interviews to understand indigenous knowledge’, Indilinga: African Journal of Indigenous Knowledge Systems 2(1), 89–97 http://dx.doi.org/10.4314/indilinga.v2i1.46999
Maulucci, M.S.R., 2013, ‘Emotions and positional identity in becoming a social justice science teacher: Nichole’s story’, Journal of Research in Science Teaching 50(4), 453–478 http://dx.doi.org/10.1002/tea.21081
Moll, L.C., Amanti, C., Neff, D. & Gonzalez, N., 1992, ‘Funds of knowledge for teaching: Using a qualitative approach to connect homes and classrooms’, Theory into Practice 31, 132–141 http://dx.doi.org/10.1080/00405849209543534
Mtetwa, D.K.J., 2006, ‘Cultural activity, mathematics and classroom instruction: Taping local knowledge resources to enhance learning’, South African Journal of Higher Education 20(4), 478–487 http://dx.doi.org/10.4314/sajhe.v20i4.25678
Mutemeri, G., 2003, ‘Phenomenology, hermeneutics and the study of indigenous knowledge systems’, Indilinga: African Journal of Indigenous Knowledge Systems 2(1), 81–88 http://dx.doi.org/10.4314/indilinga.v2i1.46995
Mushayikwa, E. & Ogunniyi, M., 2011, ‘Modelling the integration of IKS into the teaching and learning of science’, 19th SAARMSTE Conference Proceedings, pp. 409–425, Mafikeng, South Africa.
Nasionale Navorsingsraad (NNR), 2015, ‘Focusing research on regionally relevant and strategic areas’, viewed 13 July 2015, from http://www.nrf.ac.za/division/iepd/instruments/focusing-research-regionally-relevant-and-strategic-areas
Odora-Hoppers, C.A., 2002, ‘Indigenous knowledge and the integration of knowledge systems’, New Africa Books, Claremont.
Odora-Hoppers, C.A., 2004, ‘Culture, indigenous knowledge and development: The role of the university’, March, Occasional paper No. 5, Centre for Education and Policy Development, Braamfontein, Johannesburg.
Onwu, G. & Mosimege, M.D., 2004, ‘Indigenous knowledge systems and science and technology education: A dialogue’, African Journal of Mathematics, Science and Technology Education 8(1), 10–12 http://dx.doi.org/10.1080/10288457.2004.10740556
Parsons, E.C. & Carlone, H.B., 2013, ‘Culture and science education in the 21st century: Extending and making the cultural box more inclusive’, Journal of Research in Science Teaching 50(1), 1–11 http://dx.doi.org/10.1002/tea.21068
Piliouras, P. & Evangelou, O., 2012, ‘Teachers’ inclusive strategies to accommodate 5th grade pupils’ crossing of cultural borders in two Greek multicultural science classrooms’, Research in Science Education 42, 329–351 http://dx.doi.org/10.1007/s11165-010-9198-x
Suriel, R.L. & Atwater, M.M., 2012, ‘From the contribution to the action approach: White teachers experiences influencing the development of multicultural science curricula’, Journal of Research in Science Teaching 49(10), 1271–1295 http://dx.doi.org/10.1002/tea.21057
Raad vir Geestelike Wetenskaplike Navorsing (RGN), 2005, ‘Emerging voices: A report on education in South African rural communities’, RGN Drukkery, Kaapstad.
Yin, R.K., 2003, Case study research: Design and methods, Sage, Thousand Oaks, CA.
|
<urn:uuid:d9373837-f997-434a-a0c9-dd3c764ccf03>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://journals.satnt.aosis.co.za/index.php/satnt/article/view/1312/2964
|
2019-07-17T23:17:58Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525414.52/warc/CC-MAIN-20190717221901-20190718003901-00175.warc.gz
|
by
|
4.0
|
a_tag
| false
| true
|
{
"abbr": [
"by",
"by"
],
"in_footer": [
true,
false
],
"in_head": [
false,
false
],
"location": [
"a_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"4.0",
"2.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999894
| false
|
Tugelarivier
Tugelarivier Tugela River | |
---|---|
Oorsprong | Drakensberg |
Sytak -links | Sondags, Bloed |
Sytak -regs | Klip, Mooi, Buffels |
Monding | Indiese Oseaan |
Stroomgebied | Suid-Afrika |
Lengte | 502 km (312 myl) |
Monding-hoogte | 0 m |
Gemiddelde afloop | 29 100 km2 (11 236 myl2) |
Koördinate: Koördinate: |
Die Tugelarivier (ook bekend as Thukela) is die grootste rivier in die KwaZulu-Natal-provinsie, Suid-Afrika. Die rivier het sy oorsprong in die Drakensberge, ongeveer 3000 m bo seevlak, digby Mont-aux-Sources, en onmiddellik stort die water by die Tugelawaterval (948 m) af. Van die Drakensberge vloei die rivier 520 km ver deur KwaZulu-Natal voordat dit in die Indiese Oseaan uitmond. Die totale opvangsgebied is naastenby 29 100 km² en die bewerkbare grond in die gebied word meestal vir bestaansboerdery en kommersiële bosbou benut.
Dit het 'n aantal takriviere vanuit die Drakensberge, insluitend die Kliprivier, Mooirivier en Buffelsrivier. Nog 'n noordelike takrivier is die Sondagsrivier (vanselfsprekend nie te verwar met die Sondagsrivier in die Oos-Kaap nie). Dit ontvang ook die Ingaganirivier van die suidweste en die Bloedrivier van die noordooste.
Stroomaf van die samevloeiing met die Buffelsrivier vloei die Tugela suidoos in 'n kanaal tussen kranse en vallei tot dit die nou kusstrook bereik. As gevolg van die golfaksie van die see is die mond van die Tugela amper toegeslik deur 'n sandbank. Die Tugela is dus nie bevaarbaar van die see af nie.
Geskiedenis[wysig | wysig bron]
Die ooreenkoms van 1837 tussen die Britse magistraat in Port Natal, Gardiner, en die Zoeloekoning Dingane en ook die ooreenkoms van 4 Februarie 1838 tussen die Voortrekkerleier Piet Retief en Dingane het albei verklaar dat die Tugelarivier die suidlike grens van Zoeloeland is.[1]:207[2]:101 In 1846 word die Buffelsrivier een van die grense tussen die Natal-kolonie en Zoeloeland. Die Tugelarivier vanaf die see tot sy samevloei met die Buffelsrivier bly nog steeds die ander grens tussen die twee gebiede.[1]:223
Gedurende 1878 het 'n aantal verskille ontstaan tussen die Zoeloekoninkryk en die Britse regering. Sir Bartle Frere, Britse Hoëkommissaris vir Suid-Afrika het die Zoeloe-koning Cetewayo na 'n vergadering ontbied. Verteenwoordigers van die Britse regering en van Cetewayo het onder 'n wildevyeboom op die suidelike oewer van die Tugelarivier en ongeveer 6 km van die Indiese Oseaan op 11 Desember 1878 mekaar ontmoet. Hier is 'n ultimatum van Frere afgelewer. Die ultimatum het tot die uitbreek van die Anglo-Zoeloe-oorlog van 1879 gelei. Die boom het selfs bekend geword as die Ultimatumboom.[3]
In Januarie 1879 het drie Britse troepe Zoeloeland ingeval – twee kolomme oor kruisings oor die Buffelsrivier en een, onder die bevel van kolonel Pearson, oor die Tugelarivier. Pearson se kolom het die Tugelarivier by Lower Drift (deesdae Fort Pearson) oorkruis. Kolonel Durnford, bevelvoerder van 'n vierde kolom was opgedra om Middle Drift (deesdae Jameson's Drift) te verdedig.[2]:263[4] Slegte paaie het die kolomme se vordering belemmer. Daar was min brûe, en daar was daar ook dongas en modder op die rivieroewers. Pearson moes toe 'n pont gebruik. Dit het vyf dae geduur om 5000 man, 384 ossewaens, 3400 pakdiere en 600 burgerlikes en drywers oor die rivier te vervoer.[5][6]
Toe Brittanje Zoeloeland op 9 Mei 1887 geannekseer het, het die Tugela opgehou om 'n politieke grens te vorm, maar dit was nog steeds 'n fisiese grens. Tydens die Tweede Vryheidsoorlog, toe Ladysmith beleër is, het die rivier beskerming aan die Boeremagte verleen. Pogings deur die Britse magte onder Redvers Buller om die rivier oor te steek het by Colenso, Vaalkrans en Spioenkop misluk. Uiteindelik het die Britte by Pieters Hill die rivier oorgesteek om Ladysmith te bevry.[7]
Vissoort[wysig | wysig bron]
Verwysings[wysig | wysig bron]
- (Walker, Eric A (1968) [1928]. A History of Southern Africa. London: Longmans. )
- (Bulpin, TV (1977) [1966]. Natal and the Zulu Country (3 uitg.). Cape Town: TV Bulpin Publications. ) ISBN 1-86919-924-3.
- (Griffin, Charles. ) "Anglo-Zulu War 1879". Besoek op 2 Januarie 2016.
- (“ ) Col A W Durnford”. Military History Journal 6. Besoek op 3 Januarie 2016.
- (Bryce, James (1899). ) Impressions of South Africa. London: MacMillan.
- ( ) "Anglo-Zulu War 1879". Besoek op 23 Desember 2015.
- (Symons, Julian (1963). Buller's Campaign. London: The Cresent Press. )
|
<urn:uuid:bae80611-8aac-4111-a633-931f20c3a218>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Tugelarivier
|
2019-07-20T09:54:05Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526506.44/warc/CC-MAIN-20190720091347-20190720113347-00495.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999725
| false
|
Wikipedia:Uitgesoekte herdenkings/17 Oktober
Jump to navigation
Jump to search
- 1346 – Koning Dawid II van Skotland lei 'n inval deur Engeland tydens die Honderdjarige Oorlog, maar word gevange geneem tydens die Slag van Neville's Cross.
- 1604 – Kepler se Ster: Duitse sterrekundige Johannes Kepler neem 'n uitsonderlike helder ster waar wat skielik in die Ophiuchus-konstellasie verskyn het.
- 1810 – Die Oktoberfest word vir die eerste keer gehou.
- 1989 – Die Loma Prieta-aardbewing, die grootste aardbewing op die San Andreas-breuk in Kalifornië sedert 1906, tref die San Francisco-baaigebied.
- 2003 – Ná die byvoeging van sy toringspits word die 106 verdieping hoë wolkekrabber Taipei 101 in Taipei die wêreld se hoogste gebou.
|
<urn:uuid:db271740-4d82-4e53-9d7d-cc98dd0a8f58>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Uitgesoekte_herdenkings/17_Oktober
|
2019-07-20T09:49:06Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526506.44/warc/CC-MAIN-20190720091347-20190720113347-00495.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999967
| false
|
Ou Raadsaal, Pretoria
Die Ou Raadsaal, 'n historiese gebou aan die suidelike kant van Kerkplein in Pretoria, was die Parlementsgebou van die Transvaalse Republiek aan die einde van die 19de eeu toe Paul Kruger die laaste president van die ou Boererepubliek was.
Die gebou is ontwerp deur Sytze Wierda en die kontrak vir die bouwerk is aan John Johnstone Kirkness toegestaan teen 'n som van £82 500. Bouwerk is in Februarie 1889 begin, die hoeksteen is op 6 Mei deur President Kruger gelê, en die werk is in Desember 1891 voltooi. Die gebou is in 1989 en weer in 1962 tot sy volle glorie gerestoureer.[1]
Die styl, soos beskryf deur die argitek, is Italiaanse Renaissance. Die mure is gepleisterde baksteen, wat geverf is om sandsteen na te boots. Daar is 'n lantern wat 'n horlosie huisves op die toring bo die hoofingang. Daar bo-op is die beeld van 'n vrou, sommige mense glo dit is Minerva, die Romeinse godin van oorlog, of 'n standbeeld wat vryheid verteenwoordig.[2]
Sien ook[wysig | wysig bron]
- Hannes Meiring, argitek wat vir die bewaring van ou geboue geveg het.
Verwysings[wysig | wysig bron]
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
Wikimedia Commons bevat media in verband met Raadsaal Pretoria. |
|
<urn:uuid:c69801f2-79cb-411c-b9eb-ca92894ec7a5>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Ou_Raadsaal,_Pretoria
|
2019-07-24T05:00:23Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195530385.82/warc/CC-MAIN-20190724041048-20190724063048-00415.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 1.000002
| false
|
Kategorie:Liedartikels sonder liedskrywers
Hierdie is 'n versteekte kategorie Dit kategoriseer bladsye vir administratiewe doeleindes. Dit vorm nie deel van die ensiklopedie nie. |
This category is for articles about songs where the article is missing the songwriters, because it has not been researched, noted in the relevant article, or available in a reliable source. If the songwriter is never likely to be known (e.g. for historical works), please use Category:Songwriter unknown.
Hierdie kategorie bevat geen bladsye of media nie.
|
<urn:uuid:21ca7c9e-b606-456c-a267-24706966e8e4>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Liedartikels_sonder_liedskrywers?from=Zp
|
2019-07-16T18:43:19Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524685.42/warc/CC-MAIN-20190716180842-20190716202842-00039.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.909397
| false
|
Stalinisme
- Staatsterreur
- Snelle industralisering
- Die teorie van sosialisme in een land
- ’n Gesentraliseerde staat
- Kollektivisering van die landbou
- Kultus van persoonlikheid
- Die ondergeskiktheid van belange van buitelandse kommunistiese partye tot die Kommuniste Party van die Sowjetunie— wat deur Stalinisme as die toonaangewendste baanbrekerparty van die kommunistiese rewolusie van sy tyd beskou is[1]
Stalinisme het klassekonflik aangeblaas, en het staatsgeweld gebruik om gemeenskappe op ’n gewelddadige wyse te suiwer van beweerde ondersteuners van die burgerstand (bourgeoisie). Die burgerstand is deur Stalinisme as ’n bedreiging beskou vir die kommunistiese rewolusie. Dit het aansienlik baie politieke geweld ontketen en die vervolging van mense tot gevolg gehad.[2] Dit was nie net mense van die burgerstand wat hieronder gely het nie, maar ook mense uit die werkersklas wat beskuldig is van teenrewolusionêre simpatieë.[3]
Die Stalinistiese industrialisering is ontwerp om die ontwikkeling na kommunisme te bespoedig en klem is daarop gelê dat snelle industrialisering noodsaaklik is omdat die land, in vergelyking met ander lande, ekonomies agter was. Daarom is die industrialisering van Rusland as uiters noodsaaklik beskou om die binnelandse sowel as die buitelandse vyande van kommunisme te beveg.[4] Die snelle industrialisering het gepaard gegaan met die reuse-kollektivisering van die landbou en vinnige verstedeliking.[5] Die vinnige pas waarteen die verstedeliking plaasgevind het, het baie klein dorpies in nywerheidstede laat ontpop.[5] Ten einde die ontwikkeling van die industrialisering te bespoedig het Stalin pragmaties te werk gegaan en Russiese sakeondernemings met groot Amerikaanse privaatmaatskappye, soos die Ford-motorvervaardiger, laat saamwerk. Onder die wakende oog van die staat het hierdie projekte in die 1920's en 1930's die basis van die Sowjet-ekonomie gelê.[6] Met die afhandeling van die Amerikaanse private ondernemings se betrokkenheid het die Sowjet-staatsondernemings oorgeneem.[6]
Inhoud
Geskiedenis[wysig | wysig bron]
Stalinisme was die periode toe Stalin as leier van die Sowjetunie gedien het terwyl hy die amp van hoofsekretaris van die Sentrale Komitee van die Kommuniste Party beklee het, van 1922 tot en met sy dood in 1953.
Stalinistiese beleid[wysig | wysig bron]
Stalinisme word gewoonlik beskou as ’n styl van regering en ’n ideologie. Stalin self het daarop aanspraak gemaak dat hy ’n navolger van die idees van Wladimir Lenin en Karl Marx is, en hieruit aangedui dat sy beleid maar net ’n styl van regering is. Sommige kritici sê egter dat baie van sy beleide en sieninge afgewyk het van Lenin en Marx s'n.
Van 1917 tot 1924 het Lenin, Leon Trotsky en Stalin dikwels ’n verenigde front voorgehou, maar hulle het tog duidelike ideologiese verskille gehad. In teenstelling met Trotsky het Stalin die rol van die werkers in ontwikkelde kapitalistiese lande herbeklemtoon. Hy het byvoorbeeld die Amerikaanse werkersklas as ’n "gebourgeoisifiseerde" arbeidsaristokrasie beskryf.
Waar die tradisionele kommuniste geglo het die staat sal stelselmatig "wegkwyn" namate die instelling van sosialisme klasseverskille verminder, het Stalin geargumenteer dat die staat eers sterk moet staan voordat dit wegkwyn. Stalin se siening was dat teenrewolusionêre elemente sal probeer om die oorgang na algehele kommunisme te ontspoor, en die staat moet dus sterk genoeg wees om dit af te weer. Om dié rede is die kommunistiese regimes, wat deur Stalin beïnvloed is, wyd as totalitarisme beskryf.
Suiwerings en teregstellings[wysig | wysig bron]
Stalin, as hoof van die Politburo van die Sentrale Komitee van die Kommuniste Party van die Sowjetunie het sy byna totale mag in die 1930's gekonsolideer met ’n Groot Suiwering van die party en daarop aanspraak gemaak dat alle "opportuniste" en "teenrewolusionêre infiltreerders" geskors is.[8] Diegene wat in die suiwering geteiken is, is dikwels uit die party geskors, maar daar was baie wat swaarder gestraf is – dit het gewissel van verbanning na die Goelag tot teregstellings wat uitgevoer is na verhore deur NKVD-troikas.[8][9][10]
In die 1930's het Stalin skynbaar baie bekommerd geraak oor die groeiende gewildheid van sy Leningrad-partybaas, Sergei Kirof. Tydens die 1935-partykongres, waar nuwe lede vir die Sentrale Komitee gekies is, het Kirof net drie nee-stemme gekry, die minste van al die kandidate, terwyl Stalin meer as honderd nee-stemme ontvang het.[11] Na die sluipmoord op Kirof, wat waarskynlik deur Stalin gereël is, het hy ’n omvattende stelsel opgestel om opposisielede by die moord te betrek, insluitende Trotsky, Kamenef en Zinowijef. Die ondersoeke is uitgebrei en die verhore het toegeneem. Stalin het ’n nuwe wet uitgevaardig teen "terroriste-organisasies en terreurdade" waar die ondersoeke in minder as tien dae gefinaliseer moes word en wat sonder aanklaers, verdedigingsprokureurs of appélle afgehandel moes word. Die uiteinde van elke verhoor was dat die beskuldigdes gevonnis en "baie vinnig" tereggestel is.
Hierna is soortgelyke verhore gehou wat bekend gestaan het as die Moskouverhore, maar dit is ook regdeur die land uitgevoer.[12] Die geringste verskoning is dikwels gebruik om iemand as ’n "vyand van die volk" te brandmerk. Sulke beskuldigings het ’n siklus van openbare vervolging en misbruik ontketen, wat gelei het tot die ondervraging, marteling en deportasie van dié wat nie dood is nie. Die Russiese woord troika het ’n nuwe betekenis gekry:
- ’n Vinnige, vereenvoudigde verhoor deur ’n komitee van drie mense van die NKVD – die NKVD-troikas. Die NKVD was Stalin se gevreesde geheime polisie.
- Vonnisse is binne 24 uur voltrek.[13] Stalin se persoonlik uitgesoekte laksman, Wasili Blochin, het die hoëprofielteregstellings in dié tyd uitgevoer.
[14] Talle militêre leiers is vir hoogverraad gevonnis en ’n reuse-suiwering van Rooi Leër-offisiere het hierop gevolg.[15] Oor die onderdrukking van so baie voormalige top-rewolusionêre en partylede het Trotsky gesê dat ’n "rivier van bloed" Stalin se regime van dié van Lenin skei.[16] In Augustus 1940 is Trotsky in Meksiko vermoor waar hy sedert Januarie 1937 as ’n uitgewekene gebly het. Met sy dood het Stalin die laaste lid van sy voormalige partyleierskap uitgewis.[17]
Met die uitsondering van Wladimir Miljoetin, wat in 1937 in die tronk dood is en Stalin self, was al die lede van Lenin se oorspronklike kabinet dood. Dié wat nie aan natuurlike oorsake dood is nie, is tereggestel.
In die lig van onthullings uit die Russiese argiewe, skat geskiedkundiges dat byna 700 000 mense tereggestel is tydens Stalin se terreurveldtogte.[18] Die meeste was doodgewone Sowjetburgers soos werkers, kleinboere, tuisteskeppers, onderwysers, priesters, musikante, soldate, pensioentrekkers, ballerinas en bedelaars.[19][20] Baie van die slagoffers is op ’n hoop in massagrafte gegooi.[21]
Deportasies[wysig | wysig bron]
Kort voor, gedurende en net na die Tweede Wêreldoorlog het Stalin ’n reeks deportasies beveel wat die etniese landkaart van die Sowjetunie erg beÏnvloed het. Daar word geraam dat tussen 1941 en 1949 byna 3,3 miljoen mense[24][25] na Siberië en die Sentraal-Asiatiese republieke verskuif is. Na raming is tot 43% van dié mense aan siektes en honger dood.[26]
Nalatenskap[wysig | wysig bron]
Na Stalin se dood in 1953 het sy opvolger, Nikita Chroesjtsjof, sy beleidsrigtings verwerp.
Verwysings[wysig | wysig bron]
- T. B. Bottomore.
- Stephen Kotkin.
- Jeffrey Rossman.
- Stephen Kotkin.
- Stephen Kotkin.
- LTC Roy E Peterson.
- Gilbert, Felix; Large, David Clay (2008).
- Figes, Orlando The Whisperers: Private Life in Stalin's Russia, 2007, ISBN 0-8050-7461-9
- Kershaw, Ian and Lewin, Moshe (1997) Stalinism and Nazism: Dictatorships in Comparison, Cambridge University Press ISBN 0-521-56521-9, p. 300
- Kuper, Leo (1982) Genocide: Its Political Use in the Twentieth Century, Yale University Press, ISBN 0-300-03120-3
- The exact number of negative votes is unknown.
- Tucker 1992, p. 456.
- Overy 2004, p. 182.
- Snyder, Timothy.
- The scale of Stalin's purge of Red Army officers was exceptional—90% of all generals and 80% of all colonels were killed.
- Tucker, Robert C. (1999) Stalinism: Essays in Historical Interpretation, , American Council of Learned Societies Planning Group on Comparative Communist Studies, Transaction Publishers, ISBN 0-7658-0483-2, p. 5
- Overy 2004, p. 338.
- McLoughlin, Barry and McDermott, Kevin, ed. (2002).
- Kuromiya, Hiroaki (2007) The Voices of the Dead: Stalin's Great Terror in the 1930s.
- McLoughlin, Barry and McDermott, Kevin, ed. (2002).
- Snyder, Timothy (2010) Bloodlands: Europe Between Hitler and Stalin.
- Ellman, Michael (2007).
- Kuromiya, Hiroaki (2007) The Voices of the Dead: Stalin's Great Terror in the 1930s.
- Boobbyer 2000, p. 130.
- Pohl, Otto, Ethnic Cleansing in the USSR, 1937–1949, ISBN 0-313-30921-3
- "Soviet Transit, Camp, and Deportation Death Rates".
Nog naslaanwerk[wysig | wysig bron]
- Economic Problems of Socialism in the USSR, written in 1951
- Vincent Barnett, "Understanding Stalinism: The 'Orwellian Discrepancy' and the 'Rational Choice Dictator'," Europe-Asia Studies, vol. 58, no. 3, May 2006 (online abstract).
- Alan Bullock, Hitler and Stalin: Parallel Lives, Goldmann
- Isaac Deutscher, Stalin: A Political Biography, Dietz, 1990
- Philip Ingram, Russia and the USSR 1905–1991, Cambridge University Press, Cambridge, 1997
- Lankov, Andrei N., Crisis in North Korea: The Failure of De-Stalinization, 1956. Honolulu: Hawaii University Press (2004)
- Boris Souvarine, Stalin: A Critical Survey of Bolshevism, Alliance Book, 1939
- Robert Service, Lenin: A Biography, Belknap Press, 2002, ISBN 0-330-49139-3
- Robert Service. Stalin: A Biography, Belknap Press, 2005 ISBN 0-674-01697-1
- Vladimir Tismăneanu (2003). Stalinism for all seasons: a political history of Romanian Communism. Berkeley: University of California Press. ISBN 0-520-23747-1
- Allan Todd, The European Dictatorships: Hitler, Stalin, Mussolini, Cambridge University Press, Cambridge, 2003
- John Traynor, Challenging History: Europe 1890–1990, Nelson Thornes Ltd, Cheltenham, 2002
- C.L.R. James. State Capitalism and World Revolution. Chicago: Charles H. Kerr Publishing Co., 1950.
|
<urn:uuid:6d37ae45-0efa-41f7-b148-bf486eac7b59>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Stalinisme
|
2019-07-17T23:25:16Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525414.52/warc/CC-MAIN-20190717221901-20190718003901-00199.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999493
| false
|
Ionië
Ionië (Antieke Grieks: Ἰωνία of Ἰωνίη; Turks: İyonya) is ’n antieke streek aan die sentrale kus van Anatolië in die hedendaagse Turkye: die streek die naaste aan Izmir, of die historiese Smyrna. Dit het bestaan uit die mees noordelike streke van die Ioniese Bond van Griekse nedersettings. Dit was nooit ’n verenigde staat nie en is genoem na die Ioniërs, wat hulle in die Argaïese tydperk (600–480 v.C.) hoofsaaklik aan die kus en op die eilande van die Egeïese See gevestig het.
Die Ioniese Bond was eerder ’n godsdienstige en kulturele konfederasie as ’n politieke of militêre een. Die stede in die streek het egter ’n groot rol gespeel in die stryd tussen die Persiese Ryk en die Grieke.
Volgens Griekse tradisie is die stede van Ionië deur koloniste van die ander kant van die Egeïese See gestig. Die "Ioniese migrasie", soos dit later genoem is, het plaasgevind 140 jaar ná die Trojaanse Oorlog.[1][2]
Verwysings[wysig | wysig bron]
- Smith, William (1857). Dictionary of Greek and Roman Geography: Volume II Iabadius-Zymethus. Londen: Walton and Maberly. pp. ble. 60–61.
- "Ionia". Encyclopaedia Britannica. (1911).
- Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
|
<urn:uuid:1682fc6f-b76b-4448-9d95-fbb90cde9829>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Ioni%C3%ABrs
|
2019-07-19T03:56:43Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525974.74/warc/CC-MAIN-20190719032721-20190719054721-00359.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999992
| false
|
Tokio Hotel
Tokio Hotel | ||
---|---|---|
Tokio Hotel tydens 'n optrede in 2006. | ||
Oorsprong | Maagdenburg (Duitsland) | |
Genre(s) | Pop-rock | |
Aktiewe jare | 2001 – hede | |
Lede | Bill Kaulitz Tom Kaulitz Georg Listing Gustav Schäfer | |
Musiekportaal |
Tokio Hotel is 'n musiekgroep wat in 2001 in Maagdenburg (Duitsland) gestig is. Hul naam was voorheen Devilish. Die identiese tweeling Bill en Tom Kaulitz, wat die groep begin het, het al reeds op die ouderdom van sewe begin liedjies skryf en al begin droom daarvan om eendag die musiekindustrie binne te tree. Op twaalf het die broers hul eerste treë na roem gegee toe hulle Gustav Schäfer en Georg Listing ontmoet en Devilish gestig het. Hulle het by klein geleenthede in Duitsland begin optree. Bill vertel van die groep se vroeë sukses: "Dit het baie vinnig gebeur – ons het op partytjies en troues gespeel."
Begin van Tokio Hotel[wysig | wysig bron]
Bill het in 2003 aan 'n kindertalentkompetisie deelgeneem. Al het hy in die kwarteindrondte uitgeval, het die musiekman Peter Hoffman sy talent raakgesien. Peter het die groep gehelp om kontrakte met Sony BMG en Universal Music Group te sluit. Dit was tóé dat hulle hul naam na Tokio Hotel verander het. Tokio in Japan is hul gunsteling-stad en hulle het "Hotel" bygevoeg omdat hulle gedurig rondreis en in hotelle oorslaap. In 2005 het die tweeling op die ouderdom van vyftien met hul eerste enkelsnit, 'n liedjie met die naam Durch den Monsun (Afrikaans: Deur die Monsoen), in Duitsland bekendheid verwerf. "Dit was dadelik nommer een op die trefferlyste en toe het alles verander. Skielik was ons op groot verhoë, al het ons min ondervinding gehad. Ons moes aan verskillende situasies gewoond raak," getuig Tom.
Diskografie[wysig | wysig bron]
Tokio Hotel se Duitse albums – Schrei in 2005 en Zimmer 483 in 2007 – is net in Duitsland uitgereik en het daar op die trefferlyste geboer. Hul eerste Engelse album, Scream, is in Junie 2007 uitgereik en 3,5 miljoen CD's is al daarvan verkoop. Hul treffer Monsoon, die Engelse weergawe van hul eerste enkelspeler, is hierop ingesluit. Die video vir hierdie liedjie is vroeg in Mei in Kaapstad verfilm. In die video vryval die ouens uit 'n helikopter bo die see. Die tweede enkelsnit op die album is Ready, Set, Go, 'n liedjie wat meer na die poprockgenre neig.
Bronne[wysig | wysig bron]
- Huisgenoot van 4 Oktober 2007
|
<urn:uuid:d5acbb18-9cc7-454c-bbf8-0e79ffa50b29>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Tokio_Hotel
|
2019-07-21T17:30:30Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527089.77/warc/CC-MAIN-20190721164644-20190721190644-00119.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999873
| false
|
Wikipedia:Geselshoekie
2004 | 2005 | 2006 |
2007 | 2008 | 2009 |
2010 | 2011 | 2012 |
2013 | 2014 | 2015 |
2016 | 2017 | 2018 |
2019 | ||
Hoe word 'n argief aangelê? |
Welkom by die Afrikaanse Wikipedia se algemene geselshoekie. Enigiemand is welkom om deel te neem aan die besprekings hier: teken asseblief u besprekings deur ~~~~ te tik, of die "Handtekening met datum"-ikoon () te kies op die redigeringskieslys.
Ou besprekings word na die argief geskuif (sien die navigasiekas regs). As u 'n gesprek wil voortsit wat in die argief is, word aanbeveel dat u die betrokke dele uitknip en hier plak.
Hierdie blad is vir algemene besprekings, besprekings omtrent 'n spesifieke artikel kan op daardie artikel se besprekingsblad begin word; sodoende kan dit ook deur toekomstige bydraers en redigeerders gelees word.
Inhoud
- 1 Selfoon-app
- 2 Romeinse provinsies
- 3 Anglisisme: eventueel
- 4 Dionisos
- 5 Krygskunde
- 6 {{Cite book}}
- 7 Wouter van de Venter
- 8 Vertaling uit Engels
- 9 Polisieklarings
- 10 Lys van Afrikaanse Universiteite
- 11 Artikels wat Arabiestalige teks bevat
- 12 Karelsuniversiteit
- 13 Afrikaanse Protestantse Akademie
- 14 Die Afrikaanse Wikipedia en Afrikaanse ondernemings en media
- 15 Krieketterme in Afrikaans
- 16 Gerda Steyn
- 17 Krieketspeler
- 18 2 miljoen wysigings
- 19 Broodkrummels
- 20 Artikels nog nie gekonnekteer met Wikidata nie.
- 21 Wikidata Bridge: edit Wikidata’s data from Wikipedia infoboxes
- 22 Hulp:AS1_errors
- 23 James Faulkner vs James Faulkner (akteur)
- 24 Gerda Steyn: interessante statistiek!
- 25 Aktuele gebeurtenisse
- 26 Grahamstad: South African School Librarian Conference
- 27 Aanstuurbladsy
- 28 Nuwe artikels
- 29 Gemorspos-filter
- 30 Verwysingsjablone
- 31 Varkgriep
- 32 Is Goodreads.com 'n geldige bron?
- 33 Stoorprobleme
- 34 skepping van n artikel
Selfoon-app[wysig bron]
Is ek net dom of is hierdie selfoon-app van Wikipedia 'n groot gemors? Ek kan nie eens by die Afrikaanse Wikipedia uitkom nie, ek kan nie my naam sien nie, ek kan nie by Onlangse wysigings uitkom nie . . . Burgert (kontak) 16:33, 3 Junie 2019 (UTC)
- @Burgert Behr: gebruik jy iOS of Android? – K175 (trap my uit | bydraes) 17:16, 3 Junie 2019 (UTC)
- iOS. Burgert (kontak) 18:12, 3 Junie 2019 (UTC)
- @Burgert Behr: jy is reg, jou profiel en onlangse wysigings blyk ontoeganklik te wees. Afrikaans kan as 'n taalvoorkeur bygevoeg word deur op "Verken" links onder en dan op die tandwiel regs bo te klik gevolg deur "My tale" derde van bo. Wanneer jy dan in "Verken" of "Soek" op die onderste balk 'n soekterm intik, kan jy die taal kies van die Wikipedia waarin jy wil soek. – K175 (trap my uit | bydraes) 18:26, 3 Junie 2019 (UTC)
- iOS. Burgert (kontak) 18:12, 3 Junie 2019 (UTC)
Romeinse provinsies[wysig bron]
Hallo, almal, wil julle nie asseblief Sjabloonbespreking:Romeinse provinsies 117 n.C. gaan lees en julle opinie gee nie? Ek wil graag die artikel Romeinse provinsie doen, maar wil nie voordat die name uitgesorteer is nie. Dit geld vir die sjabloon én die artikelname. Dankie. Burgert (kontak) 20:16, 3 Junie 2019 (UTC)
Anglisisme: eventueel[wysig bron]
- Dit kom oorspronklik uit Latyn (eventus, gebeurlikheid) en beteken "uiteindelik". Wanneer dit gebruik word om "moontlik" te beteken, dan is dit 'n Neerlandisme en weinig gebruiklik volgens HAT 6. – K175 (trap my uit | bydraes) 06:45, 5 Junie 2019 (UTC)
- Nie Anglisisme nie, en kan blykbaar selfs "uiteindelik" beteken. Maar volgens my woordeboeke beteken dit dat 'n omstandigheid mag ontstaan, en nie noodwendig of uiteindelik sal ontstaan nie. Moet egter nie van die volk verwag om dit so te sien nie, hulle praat soos hulle wil. Anglisismes gaan meestal nie oor die woord self nie, maar oor die aanwending daarvan. JMK (kontak) 13:04, 10 Junie 2019 (UTC)
Dionisos[wysig bron]
Kan iemand asb. Dionisos oor 'n aanstuur na Dionusos skuif? Ek het besluit om maar op te hou op die versene teen die prikkels te slaan en die u-spellings van die Lys Klassieke Name te gebruik. Dankie. Burgert (kontak) 07:57, 5 Junie 2019 (UTC)
- Gedoen! Groete! Oesjaar (kontak) 09:26, 5 Junie 2019 (UTC)
Krygskunde[wysig bron]
{{Cite book}}[wysig bron]
Hoekom is die gebruik van "coauthors" foutief, of anders gevra: hoekom is dié parameter se geldigheid verander? Groete. -- SpesBona 21:40, 5 Junie 2019 (UTC)
- @SpesBona: die ou weergawe van {{Cite book}} het nie voorsiening gemaak vir coauthors wat aangegee word in die vorm last1=|first1|last2=|first2=|… nie, welke vorm volop op enwiki voorkom en hierheen gekopieer moet kan word. Die advies op enwiki is om coauthors op te breek in voorname en van en om gebruik te maak van die parameters lastn en firstn. – K175 (trap my uit | bydraes) 00:40, 6 Junie 2019 (UTC)
- @K175: Die ou weergawe van {{Cite book}} hét voorsiening gemaak vir coauthors in die vorm van coauthors=Jan Alleman. Dis hoekom dit nou in baie artikels as 'n fout verskyn, dit het by die byvoeging myns insiens reg gewerk soos al die ander paragrawe. Ek het dit al in artikels coauthors= → authors= vervang, net om van dié fout ontslae te raak, maar coauthors is nie altyd authors nie, daar is tog 'n verskilletjie. Ek sal dit darem nie in al ons artikels wil vervang nie. 'n Mens se tyd is tog beperk. Hoekom ons die Engelse taalweergawe sal moet volg, verstaan ek nie mooi nie. Ons kan darem ook kyk, wat op die Duitse, Nederlandse, Franse, ens. taalweergawes aangaan. Andersins sal ons geleenthede kan misloop. Wat die Engels betref, dink ek nou aan Never change a running system. Maar dís net 'n grappie. :D Groete. -- SpesBona 21:15, 6 Junie 2019 (UTC)
- Het dit deurgelees, dis net blatante reklame sonder ensiklopediese waarde, buitendien volop anglisismes. Skrap maar hierdie "artikel". Groete. -- SpesBona 21:20, 6 Junie 2019 (UTC)
Vertaling uit Engels[wysig bron]
Goeiemiddag gemeenskap Ervaar nog iemand probleme met vertaling uit Engels? Ek het die onderwerp "Elements of art" na Afrikaans vertaal (Kunselemente) en die outomatiese vertaling oudergewoonte nagegaan vir korrekte Afrikaanse woorde, terme en sinsbou, maar ek word gestuit wanneer ek dit wil publiseer. Groete --PetronelFourie (kontak) 09:54, 6 Junie 2019 (UTC)PetronelFourie
UP, UF en US bied nie meer klasse in Afrikaans aan nie, kan die artikel maar gewysig word? Die Afrikaanse Protestantse Akademie kan egter bygevoeg word. Groete!Charlielv55 (kontak) 17:51, 6 Junie 2019 (UTC)
- Hoewel die lys blykbaar instellings insluit wat "lesings, eksamens en kommunikasie in Afrikaans" aanbied. Bied US hoegenaamd geen klasse meer aan in Afrikaans nie? Hoe ook al, toegang tot kennis in Afrikaans word al hoe meer ook deur ons eie projek verskaf. Voyageur (kontak) 18:23, 6 Junie 2019 (UTC)
Korreksie: US bied wel nog verskeie klasse in Afrikaans aan, en Pukke is natuurlik deur die bank Afrikaans. Dit is net UP en die reddelose "UFS" (spottenderwys na verwys as " the University of the Orange River Colony" wat totaal en al bande met Afrikaans verbreek het. Het enigiemand dalk 'n teorie/verduideliking oor waarom Akademia tans so sukkel om akkreditasie vir verdere modules te kry?
Volgens hul webwerf het hulle hierdie jaar aansoeke om akkreditasie vir oor die 40 nuwe dissiplines ingedien, maar die jaar nog net die BSocSci kwalifikasie bygekry, en gaan dit blykbaar maar teen 'n slakkepas aan. Is dit nie dalk a.g.v. moedswilligheid aan die kant van die Raad op Hoër Onderwys nie? Charlielv55 (kontak) 14:45, 21 Junie 2019 (UTC)
Artikels wat Arabiestalige teks bevat[wysig bron]
Hierdie rooi kategorie kom nou op by artikels oor sterre. Maar dit is onafrikaans. 'n Mens praat net van Arabiese teks, nie Arabiestalige teks nie. Skep 'n mens die kategorie en stuur dit aan na die korrekte kategorie, of hoe? Ek sien daar is ander, soortgelyke kategorieë. Burgert (kontak) 19:21, 6 Junie 2019 (UTC)
- @Burgert Behr: Hierdie kategorieë word deur middel van Module:Lang via {{lang}} by artikels gevoeg. Die stukkie Lua-kode wat die kategorietitel genereer, is:
table.insert (cat, '[[Kategorie:Artikels wat '); if 'en' == code then table.insert (cat, 'uitdruklik gesiteerde Engels'); elseif 'art' == code then table.insert (cat, 'constructed') else table.insert (cat, language_name); end table.insert (cat, 'talige teks bevat]]');</code>
- Hierdie module is grotendeels uit die Engels gekopieer en vertalings is waar nodig gemaak.
- Ons sal lyste van taalnaamwoorde moet maak wat 'n e-agtervoegsel respektiewelik 'n se-agtervoegsel kry om 'n byvoeglike naamwoord te maak, bv. Arabies/Arabiese, Latyn/Latynse, asook 'n lys van taalnaamwoorde wat op ander maniere getransformeer moet word om byvoeglike naamwoorde te skep, bv. Chinees/Chinese. Ek kan in die nabye toekoms hierna kyk. Dalk kan ek vir Gebruiker:Rooiratel vra om te help. – K175 (trap my uit | bydraes) 19:34, 6 Junie 2019 (UTC)
- Ons kan die kategoriename dalk verander na iets soos Kategorie:Artikels wat teks in __taalnaam__ bevat, bv. Kategorie:Artikels wat teks in Arabies bevat. Dan het ons nie die probleem met die direkte vertaling van Category:Articles containing Arabic language text (byvoorbeeld) nie. – K175 (gesels met my | my bydraes) 21:46, 13 Julie 2019 (UTC)
Karelsuniversiteit[wysig bron]
- Charlie, gebruik as kleinletters, soos 'n mens skryf. Groete! Oesjaar (kontak) 07:26, 10 Junie 2019 (UTC)
Die Afrikaanse Wikipedia en Afrikaanse ondernemings en media[wysig bron]
Dit lyk asof Afrikaanse media en ondernemings nie regtig bewus is van die geleenthede wat 'n Afrikaanse Wikipedia hulle kan bied nie. 'n Vinnige soektog op die internet (met "Venesië" as trefwoord) toon dat baie Afrikaansprekendes nie in staat is om die name van Europese besienswaardighede regtig te spel nie, selfs al bring hulle 'n besoek daaraan. In 'n artikel van Maroela Media kom ons foute teen soos Piazza Saint Marco (in plaas van Piazza San Marco), vaparetto (in plaas van vaporetto) - en dan is daar nog, temidde van 'n Afrikaanse konteks, 'n verwysing na die Bridge of Sighs wat klaarblyklik die "Brug van Sugte" moet wees. Ook is daar 'n Afrikaansmedium-besigheid in die reisbedryf wat sy Afrikaanssprekende klante na die Grand Canal wil neem… Het hulle al gesien ons het artikels wat by hul toerprogram pas, met beskrywings in Afrikaans? En selfs al ry hulle die wêreld van koekoek-klokke in 'n Swartwoud-stadjie soos Triberg binne - ons dek dit!
As lesers graag Afrikaanse Wikivoyage-reisgidse vir lande soos Italië wil hê, sal hulle dit kry. Die vraag is of ons iets moet doen om die projek en sy geleenthede onder die aandag van Afrikaanse entrepreneurs en hul klante te bring? Opinies daaroor? Voyageur (kontak) 18:13, 10 Junie 2019 (UTC)
- As mens hierdie oortreders aanspreek, berispe jy die wat darem probeer Afrikaans praat, en hulle kla maklik oor wat hulle sien as beterweterigheid. Maar ja, hoekom nie Wikipedia gebruik om jou standaard te verbeter nie? Miskien omdat Wikipedia nog nie 'n sentrale rol beklee nie, en omdat Afrikaanssprekendes nog glad nie skaam voel om onkundig te wees, om daagliks met minderwaardige taalgebruik om te gaan, en om niks te lees, behalwe miskien watsapps nie. Ek merk hierdie week op hoe 'n Afrikaanse dame skryf dat sy dit geniet om "tyd in die buitelig" deur te bring. En 'n skolier skryf hy het 'n stappie "deur die dugte bos" onderneem. So, miskien is dit te veel verwag op hierdie stadium van sosiale ontwikkeling. En, vermoed ek, dat 'n wikipedia-skeptisisme steeds die reël eerder as uitsondering by onderwysers is, die plek waar professionalisme en taalvaardigheid moet ontstaan. Terloops, Voyageur sal miskien die onkunde oor geografie in die volgende video geniet, wel by Amerikaners, maar ek vermoed ons is nie ver agter nie: Can you name a country? JMK (kontak) 20:57, 10 Junie 2019 (UTC)
- Ons probleem is nog steeds dat van die kleiner taalweergawes deur die verkleinde aantal taalskakels aan die linkerkant gediskrimineer word. Suid-Afrikaners wat net op die Engelstalige Wikipedia kuier, sal die Afrikaanse Wikipedia dalk net met moeilikhede kan vind, al is van ons artikels beter op bied meer details as hulle s'n. Wat die taalgebruik betref, ek het al dinge soos "Poland" deur Afrikaanssprekendes gehoor, maar ook "Frederik Dubbelju de Klerk" op Duitse televisie. Groete. -- SpesBona 21:10, 10 Junie 2019 (UTC)
- Ek stem saam dat 'n skeptisisme onder Afrikaanse mense bestaan oor ons Wikipedia, veral onder dié wat die taal ken en op goed afkom wat hulle weet verkeerd is (óf name óf taalgebruik). Die meeste mense wat Piazza San Marco sien, gaan bloot nie weet of dit reg of verkeerd is nie en eerder die naam in 'n meer betroubare bron opsoek. Burgert (kontak) 21:19, 10 Junie 2019 (UTC)
- Baie dankie vir die terugvoer. Dit gaan natuurlik nie oor akademiese geleerddoenery en voorskriftelikheid nie, maar om die uitbou van 'n enkeltalige Afrikaanse naslaanbron vir almal. Ek hoop net daar is ook lesers wat die eksklusiewe inhoud hier raaksien - daar is reeds heelwat inligting van hoë gehalte in Afrikaans beskikbaar. Ook is artikels oor baie buitelandse onderwerpe deur bydraers verskaf wat die brontale magtig is. As daar enkele lesers is wat enige vorm van sertifisering deur Italiaanse of Britse departemente van onderwys nodig het voordat hulle Wikipedia-artikels lees net soos enige bydrae in akademiese tydskrifte, stel ek voor dat hulle vir hul eie doseerwerk ook eers Italiaanse dottori se goedkeuring moet vra… Ons Foreign idiots, assholes and chauvinists must fall-program behels 'n besoek aan die drietalige Vrye Universiteit Bozen/Bolzano waar voornemende studente Engelse onderrig net kan kry as hulle twee ander tale ook magtig is… Voyageur (kontak) 22:10, 10 Junie 2019 (UTC)
Krieketterme in Afrikaans[wysig bron]
Vanaand iets baie interessants op my gunstelingstasie RSG gevind: krieketterme in Afrikaans, hoe gepas tydens die Krieketwêreldbeker 2019! Sal iemand dit vir ons artikels kan verwerk en op Commons oplaai (dis al in Engels en waarskynlik van die Indiese tale beskikbaar)? Dit sal waarskynlik 'n bietjie verander moet word weens die kopiereg, of hoe? Groete. -- SpesBona 21:05, 10 Junie 2019 (UTC)
- Oesjaar, ek het orals gesoek. Ek het baie foto's gevind maar nie een met 'n aanvaarbare lisensie (CC0, CC-BY, of CC-BY-SA) nie. - Rooiratel (kontak) 05:06, 12 Junie 2019 (UTC)
Krieketspeler[wysig bron]
Hallo almal, jammer ek is so stil deesdae. Ek wil graag 'n paar artikels skep oor krieketspelers maar om die inligtinskas te skep is nogals 'n pyn. Sal iemand 'n kwessie hê as ek net 'n databoks gebruik? Dankie Dumbassman (kontak) 08:51, 15 Junie 2019 (UTC)
- Laat ek vir jou een vertaal. Is daar 'n goeie een op 'n ander Wikipedia wat jy graag hierheen wil oordra? Dalk enwiki? – K175 (trap my uit | bydraes) 09:20, 15 Junie 2019 (UTC)
- Die kassie is alreeds daar en werk baie goed. Ons hoef dit nie met Engelse paragrawe oor te gooi nie. Ek sal met die artikels kan help, maar ek wil ook die Krieketwêreldbeker 2019 'n bietjie geniet. Ek sal bly wees as meer mense as net ek aandag aan die lekker sport krieket sal skenk. Kom dis die moeite werd en ons doen iets saam. Groete. -- SpesBona 11:20, 15 Junie 2019 (UTC)
2 miljoen wysigings[wysig bron]
- Ons is nou op 1 999 004. Minder as 'n duisend om te gaan. "Hoe gaan ons hierdie mylpaal vier?" Ek weet nie. Ek sal maar 'n bier gaan drink en vir almal sê wat wil luister. - Rooiratel (kontak) 11:52, 21 Junie 2019 (UTC)
- @Rooiratel: Ek is besig om met Gebruiker:Discott te reël vir 'n geskenkbewys vir die persoon wat die 2 miljoenste wysiging maak. Verdere besonderhede sal volgende week bevestig word. – K175 (trap my uit | bydraes) 11:57, 21 Junie 2019 (UTC)
- Volgens Spesiaal:Diff is hierdie van Gebruiker:Voyageur ons 2 000 000. Ek drink alreeds my glasie rooibos. Groete. -- SpesBona 18:45, 23 Junie 2019 (UTC)
- Baie interessant. Volgens Spesiaal:Statistiek het ons vandag om 18:28 UTC (20:28 SAST) 2 miljoen wysigings bereik met [2]. Dalk kan ek en Gebruiker:Voyageur die prys deel. – K175 (trap my uit | bydraes) 18:48, 23 Junie 2019 (UTC)
- @SpesBona: hierdie bladsy verkondig ook die statistiek op Spesiaal:Statistiek (word daagliks bygewerk). Ek dink nie Spesiaal:Diff werk volgens die aantal wysigings nie, slegs volgens wysiging-ID, en ek vermoed nie elke aksie kry 'n wysiging-ID nie. – K175 (trap my uit | bydraes) 18:57, 23 Junie 2019 (UTC)
- Volgens Spesiaal:Diff is hierdie van Gebruiker:Voyageur ons 2 000 000. Ek drink alreeds my glasie rooibos. Groete. -- SpesBona 18:45, 23 Junie 2019 (UTC)
Broodkrummels[wysig bron]
Ek het vanaand tot my verdriet uitgevind 'n mens moet elke keer onderaan die Broodkrummelssjabloon {{-}} gebruik, anders vang dit snaakse goed aan (gooi groot spasies in, raak van subhofies ontslae, ens.). Burgert (kontak) 23:24, 17 Junie 2019 (UTC)
- Dis oukei, ek het die sjabloon gefieks. Dit vertoon nou in al die kategorieë reg. Burgert (kontak) 13:28, 18 Junie 2019 (UTC)
Artikels nog nie gekonnekteer met Wikidata nie.[wysig bron]
Hallo julle, ek dink 'n paar van my nuutgeplaaste artikels (van die naweek af) is nog nie gekonnekteer met Wikidata nie (ek kry gewoonlik kennisgewings wanneer dit gedoen word- Rooiratel is gewoonlik betrokke daarby)
- Hallo @Charlielv55:. Sover ek weet het ek al jou nuwe artikels klaar gekoppel aan wikidata. Om seker te wees dat 'n artikel gekoppel is aan wikidata: kyk aan die linkerkant van die bladsy onder "Gereedskap", as daar 'n item is met die naam, "Wikidata-item", dan is dit gekoppel. Partykeer is die bladsy se cache (kas?) oud, en dan sal jy dit nie sien nie. Om dit te verfris, voeg
?action=purge
aan die endie van die bladsy se URL en druk Enter. Aanvaar die vraag, en dit sal outomaties die bladsy verfris. - As dit indien nie gekoppel is nie, kan jy dit maklik self doen. Aan die linkerkant van die bladsy, onder "Tale", kliek op "Voeg skakels by". 'n Dialoogkassie sal verskyn. In die boonste deel, tik die taal kode (vir Engels is dit enwiki), en in die onderste deel tik in die artikel se naam van daai taal se wiki. Groete - Rooiratel (kontak) 09:31, 20 Junie 2019 (UTC)
Wikidata Bridge: edit Wikidata’s data from Wikipedia infoboxes[wysig bron]
Hulp:AS1_errors[wysig bron]
Gemeenskap, kan julle asb bietjie help met die AS! foute/ Sien https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Spesiaal:Skakels_hierheen/Hulp:AS1_errors&limit=500 Groete! Oesjaar (kontak) 11:37, 25 Junie 2019 (UTC)
James Faulkner vs James Faulkner (akteur)[wysig bron]
Hallo daar, sal iemand asb. die oorbodige artikel oor James Faulkner wat ek aan't skryf was kan uitvee? Ek was besig om aan die artikel Paul, Apostle of Christ te werk en daar was geen skakel na James Faulkner nie. Het ek maar net daaraan gedink om miskien vir James Faulkner (akteur) te soek! Jammer vir die ongerief en ekstra moeite veroorsaak daardeur:) GroeteCharlielv55 (kontak) 13:59, 25 Junie 2019 (UTC)
- @Charlielv55: ek het die artikels versmelt. – K175 (trap my uit | bydraes) 14:14, 25 Junie 2019 (UTC)
Gerda Steyn: interessante statistiek![wysig bron]
Gemeenskap, kyk asb 'n bietjie hierna: https://tools.wmflabs.org/pageviews/?project=af.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&range=latest-20&pages=Gerda_Steyn Wat kan ek sê? Groete! Oesjaar (kontak) 19:39, 27 Junie 2019 (UTC)
- @Oesjaar: ons kort meer artikels oor aktuele gebeurtenisse. Ek het onlangs begin om sterfgevalle vanaf enwiki te kopieer. Dit is nogals baie werk. – K175 (trap my uit | bydraes) 20:12, 27 Junie 2019 (UTC)
- Ons is nie 'n koerant nie maar 'n ensiklopedie. Ja, ons kan seker ook aktuele dinge doen maar binne perke. Na 10 jaar het ons nog eers al die Boeregeneraals en senior offisiere van die Tweede Vryheidsoorlog geskep nie... Groete! Oesjaar (kontak) 06:03, 28 Junie 2019 (UTC)
- Ons hoef nie oor elke nuwe ietsie 'n artikel te hê nie. Watter ou sal al die artikels op datum hou? Ek wonder! Dis alreeds moeilik en vat baie tyd om bestaande artikels op datum te hou. Ons voorbladartikels verouder baie vinnig en dit vat eers baie tyd! Ek praat nie eers van Wêreldspektrum se verouderde inligting nie! Ons span is hoegenaamd nie groot genoeg om elke nuwe ontwikkeling wêreldwyd te monitor nie. Mens kan dit alreeds by nuwe artikels oor politici sien, hulle word nie eens op datum gehou nie. Vir artikels oor sportlui geld natuurlik dieselfde. Myns insiens is hier die oorspronklike outeur in die plig om sy artikels op datum te hou. Ek doen dit vir my artikels en artikels van skrywers, wat nie meer hier betrokke is, ook. Ons moet eerder op kwaliteit pleks van kwantiteit (weereens!) en vermiste skrywers fokus. Dan kan ons hier iets doen. Dis maar net my beskeie mening en doen wat jy moet doen. Kategorie:Bladsye met gebreekte lêerskakels, Kategorie:Bladsye wat vertaal moet word en Kategorie:Gaan taal na is propvol, wat van hulle? Ek geniet nou die krieketwedstryd tussen Sri Lanka en Suid-Afrika, ook 'n aktuele gebeurtenis. Groete. -- SpesBona 10:00, 28 Junie 2019 (UTC)
- Jou Afrikaans vorder regtig mooi. Gratulieren. Is dit Maroela Media of die LAPA-boeke op Google Play wat jou so netjies leer?
- "Myns insiens is hier die oorspronklike outeur in die plig" > "Myns insiens is dit (hier) die oorspronklike skrywer se plig" of "die plig van die oorspronklike skrywer/bydraer..." in der Pflicht is 'n duidelike Germanisme (wat ek in my swart-en-rooi Croxley-boekietjie gaan opteken vir latere gebruik).
- "Ek doen dit vir my artikels en artikels van skrywers, wat nie meer hier betrokke is [nie], ook." > Ek hou my nou duidelik op met hareklowery; jy kon bloot die kommas weggelaat het, maar ek sou jou sin so herformuleer: "Ek doen dit met my artikels, maar ook dié van die skrywers wat hier nie meer (so danig) betrokke is nie." Suidpunt (kontak) 15:07, 28 Junie 2019 (UTC)
- Baie dankie, maar Gratulieren is die meervoud van gratuliere: ich gratuliere [dir/euch] → wir gratulieren [dir/euch].
- Dis nóg Maroela Media nóg LAPA-boeke wat my met Afrikaans help, dit is veral te danke aan my fokus op net een taalprojek en die gereelde inskakeling van Radio Sonder Grense. As gevolg daarvan is die klank en grammatika van Afrikaans alles behalwe "eksoties", as ek dit só kan stel. Intussen is selfs sommige van die Afrikaanse krieketterme nie meer onbekend nie, al gebruik ons in Duits net Engelse terme. Gereelde taalgebruik is 'n goeie manier om 'n taal onder die knie te kry, dís vir seker! Die doeltreffendste manier is egter om met moedertaalsprekers in die betrokke taal te praat. Daar is waarskynlik minder mense wie se Afrikaans 'n Duitse pleks van 'n Engelse invloed toon. :) Groete. -- SpesBona 21:15, 28 Junie 2019 (UTC)
- Ons hoef nie oor elke nuwe ietsie 'n artikel te hê nie. Watter ou sal al die artikels op datum hou? Ek wonder! Dis alreeds moeilik en vat baie tyd om bestaande artikels op datum te hou. Ons voorbladartikels verouder baie vinnig en dit vat eers baie tyd! Ek praat nie eers van Wêreldspektrum se verouderde inligting nie! Ons span is hoegenaamd nie groot genoeg om elke nuwe ontwikkeling wêreldwyd te monitor nie. Mens kan dit alreeds by nuwe artikels oor politici sien, hulle word nie eens op datum gehou nie. Vir artikels oor sportlui geld natuurlik dieselfde. Myns insiens is hier die oorspronklike outeur in die plig om sy artikels op datum te hou. Ek doen dit vir my artikels en artikels van skrywers, wat nie meer hier betrokke is, ook. Ons moet eerder op kwaliteit pleks van kwantiteit (weereens!) en vermiste skrywers fokus. Dan kan ons hier iets doen. Dis maar net my beskeie mening en doen wat jy moet doen. Kategorie:Bladsye met gebreekte lêerskakels, Kategorie:Bladsye wat vertaal moet word en Kategorie:Gaan taal na is propvol, wat van hulle? Ek geniet nou die krieketwedstryd tussen Sri Lanka en Suid-Afrika, ook 'n aktuele gebeurtenis. Groete. -- SpesBona 10:00, 28 Junie 2019 (UTC)
- Ons is nie 'n koerant nie maar 'n ensiklopedie. Ja, ons kan seker ook aktuele dinge doen maar binne perke. Na 10 jaar het ons nog eers al die Boeregeneraals en senior offisiere van die Tweede Vryheidsoorlog geskep nie... Groete! Oesjaar (kontak) 06:03, 28 Junie 2019 (UTC)
- Dit wys jou net, 'n mens kan ook verkeerd hoor: https://www.youtube.com/watch?v=aBUIIc2DhHM&t=1005s . Daar spreek Bagheera dit duidelik uit:
- Bagheera: "Ist es wahr?"
- Mowgli: Hm-hm
- Bagheera "Gratuliere!"
- En hier dag ek dit is 'n gewone onbuigbare imperatief genaamd "gratulieren!" Soos "voertsek!". Maar nee.
- "my fokus op net een taalprojek"
- Ja, ja. Vryf dit in, vryf dit in, my vel is renosterdik. Ek pleit skuldig! Dit kom nou daarvan om tussen die tale deur te hop, dalk omdat ek nie met een werklik tevrede is nie.
- OK, so jy het nou Duits ontdek - en jy raak uitgekuier. Wat bly oor?
- Afrikaans het net te veel ongeskrewe reëls (en die WAT se woordeskat ruik terloops na plaasgrond en beesstront - want die proffies van destyds was almal van die plaas af en het die plaasterminologie en segswyse net so op papier geskryf): terwyl ek nou heerlik lees aan furry-fiction ('n storie met 'n wolwestertjie), val iets van hierdie roman my op: die Engels wissel oor en weer tussen Oudengels (betwixt) en selfs Iers (hubbub). Elke Franse en Duitse leenwoord word aangewend en omvorm om by die verhaal te pas. Te hel met die leser wat hierdie woorde nie ken nie. Ek is skoon jaloers daarop! Maar waag het niet zo'n dier in het Afrikaans wakker te maken. Vergeet van "glunder" in jou roman te gebruik. Dit mag eenvoudig nie. En Nederlands mag skynbaar nie by Afrikaans gaan leen nie (en nee, niemand sal Middelnederlandse woorde mag aanwend nie).
- As Frans nie eksoties genoeg na my smaak is nie (en al het ek geen pakplek meer vir die stapels boeke wat niemand wil hê nie), is dit soos die Deens onhoorbaar (en 'n deeglike woordeboek onverkrygbaar - die enigste Deens/Nederlands woordeboek kos EUR74,00 en is boonop uit druk). Die Russies is onmoontlik met die onvoorspelbare verbuigings (al kan ek nie genoeg van Маша и Медведь kry nie - daar is 'n varsheid in Russies wat by menig Europese taal ontbreek).
- So al wat oorbly is Sweeds en Italiaans en Latyn.
- Sweeds het die voordeel dat die klank in vele opsigte nader aan Afrikaans is (vergelyk die Deense oorklanking, met die Sweedse oorklanking, met die Noorse oorklanking ) (en dat die grammatika eenvoudiger is), dat hordes boeke beskikbaar is op Google Play, maar dra die vloek van 'n toontaal en 'n publiek wat oor die algemeen Engels magtig is (hoewel die literatuur in Sweeds oor wolwe aan te beveel is).
- Italiaans se fonetiek is 'n engel in die bed (veral wanneer sy na my skouer hap), maar haar duistere woordversmeltings koek so bietjie: Soos "facciamolo". "Kom ons doen dit". fare (doen) + -mo (ons) + -lo (dit). Op die ou einde leer jy woorde soos die twaalfmaaltafel uit jou kop uit. En steeds wonder jy of jy nie beter kon gedoen het met 'n ander taal nie, want om Italiaanse boeke [veral fiksie] op te spoor is onmoontlik. En moenie vergeet dat ek op die Italiaanse Wikipedia steeds persona non grata is nie...
- Met reis wat buitendien buite die kwessie lyk... moet mens werklik omgee oor hierdie tale?
- So dan bly jy helaas net met my gestorwe Gothgirl Latyn oor. Probleem: daar is geen moedertaalspreker daarbuite wat jou kan reghelp nie, wat jou maar weer terugdruk na die twaalfmaaltafel. Wat van Quenya? [Nee, niemand gebruik dit nie.]
Aktuele gebeurtenisse[wysig bron]
@K175: vir 'n soort "barometer" van aktuele gebeurtenisse kyk na : https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:Main_Page/Popular. Elke nou en dan skryf of vertaal ek 'n artikel van daai bladsy as daar nie al reeds een bestaan in Afrikaans nie. - Rooiratel (kontak) 05:39, 28 Junie 2019 (UTC)
- @Rooiratel: dankie vir die skakel. Sien ook gerus die bladtrekstatistiek vir Paul Eilers. Hy is gister oorlede:
- – K175 (trap my uit | bydraes) 06:13, 29 Junie 2019 (UTC)
Grahamstad: South African School Librarian Conference[wysig bron]
Gemeenskap: myself, Gebruiker:A3_Baard en Gebruiker:dagelf doen vanmiddag om 14:00 'n aanbieding aan die mense in die konferensie. Soos ons in Afrikaanse sê: gooi 'n klip in die bos... Groete! Oesjaar (kontak) 05:44, 1 Julie 2019 (UTC)
Aanstuurbladsy[wysig bron]
Ek het pas 'n aanstuurbladsy van "Kakkerlakke" na "Blottodea" geskep. Ek's nie seker of dit korrek gedoen is nie, so as iemand kan seker maak, sal ek dit waardeer A3 Baard (kontak) 06:33, 2 Julie 2019 (UTC)
Nuwe artikels[wysig bron]
Dagsê almal, die volgende onderwerpe wat ek graag wil oplaai is:
- Romeinse Ryk (kuns) - mag dit 'n onderwerp op sy eie wees?
- Romeine - moet ek aanvul by Romeinse Ryk of dit apart hou?
- Rolprent (tegnies) - Daar bestaan reeds 'n artikel genaamd Rolprent, moet ek eerder net die tegniese aspekte wat van toepassing is aanvul? Ek weet my bron is verouderd daarom sal ek die inligting mooi sif.
- Ek sou die eerste artikel "Romeinse kuns" noem - dit mag wél 'n onderwerp op sy eie wees, net soos Romeinse boukuns. Waaroor handel die artikel "Romeine"? Romeine as etniese groep? Hul leefstyl en tradisies? Dan sou ek voorstel dat ons die onderwerp apart hou. Die tegniese aspekte van rolprentvervaardiging hoort myns nsiens in die hoofartikel - vul dit gerus aan. Voyageur (kontak) 08:41, 4 Julie 2019 (UTC)
Gemorspos-filter[wysig bron]
Ek wil 'n bladsy skep oor Sci-Hub (met Sci-Hub as die titel), maar ek word nie toegelaat nie. As ek dit probeer skep, kry ek die volgende boodskap:
"Die bladsy wat u wou stoor is deur die gemorspos-filter geblokkeer. Dit is waarskynlik deur 'n eksterne skakel op ons swartlys veroorsaak. Die volgende teks is wat ons gemorspos-filter geaktiveer het: sci-hub."
- Bylkbaar is dit die skakel na die amptelike webwerf wat geblokkeer word. (sci-hub.tw) Kan iemand die asseblief onblokkeer? - Rooiratel (kontak) 12:04, 5 Julie 2019 (UTC)
- @K175: Ek het hierdie bladsy gevind: https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Spam_blacklist, wat lei tot https://en.wikipedia.org/wiki/MediaWiki:Spam-blacklist en https://meta.wikimedia.org/wiki/Spam_blacklist. Maar ek kan nie die een vind wat die Afrikaanse wiki gebruik nie. - Rooiratel (kontak) 01:24, 14 Julie 2019 (UTC)
- @Rooiratel: Alle Wikipedias gebruik m:Spam_blacklist. Die plaaslike en:MediaWiki:Spam-blacklist en MediaWiki:Spam-blacklist is aanvullend tot Meta se lys. Ek het nou die witlys vanaf en:MediaWiki:Spam-whitelist gekopieer na MediaWiki:Spam-whitelist. – K175 (gesels met my | my bydraes) 05:19, 14 Julie 2019 (UTC)
Verwysingsjablone[wysig bron]
Sê maar net, ons verwysingsjablone is nog nie eenvormig nie, en kan nie vanaf die wysigingboks gekies word soos die nuttige vier keuses wat op Engelse wikipedia beskikbaar is nie. Self het ek geen idee hoe om dit te doen nie, maar totdat dit gedoen is gaan dit 'n baie groter schlep wees om bydraes in Afrikaans te maak as in Engels. Ek moet nou elke keer die sjabloon op Engels gaan haal en dit hier inplak, en by aanwending van die joernaal-sjabloon sien ek nie eers die outeurs se name nie. Een of ander programmeringsnerd moet dit tog vir ons regkry. Ons het darem al groter struikelblokke hier oorwin as dié een. Ook ander verbeterings aan die wysigingsboks sal welkom wees sodra ons 'n programmeerder het wat weet hoe om dit te doen. JMK (kontak) 19:05, 11 Julie 2019 (UTC)
- Die ikoon wat lyk soos 'n legkaart-stukkie is deels bruikbaar. Maar kies "cite book", en dit gee geen parameters nie, maar slegs: "No parameters could be determined for this template due to absence of TemplateData documentation. You may insert the template without parameters," wat my min help. Kies "cite journal", en dit gee wel 'n keuse van parameters, maar die resultaat is steeds 'n verwysing sonder outeurs. Ek stel voor dat ons wat hierdie wysigingsboks betref voor die ander wikipedias moet wees, eerder as ver agter, en daar is nog ander voorstelle nadat ons bg. afgehandel het. JMK (kontak) 19:24, 11 Julie 2019 (UTC)
- @JMK: dankie dat jy bogenoemde probleme in verband met die invoeg van verwysings op die Afrikaanse Wikipedia uitgelig het. Ek bou tans verwysings handmatig in, wat baie tyd-intensief is. Ek kan dink dat dit vir nuwelinge nóg moeiliker is. Ek sal in die nabye toekoms hierna begin kyk. Dalk kan Gebruiker:Rooiratel ook help. Hy het al in die verlede met tegniese goed uitgehelp. – K175 (gesels met my | my bydraes) 07:06, 12 Julie 2019 (UTC)
- @JMK: Ek het die TemplateData vir {{cite web}} vanaf enwiki na Sjabloon:Cite web/doc oorgedra. Die TemplateData word gebruik wanneer op die legkaart geklik word om 'n sjabloon in te voeg. Dit werk nog nie as ek dit toets nie, maar volgens en:Wikipedia:TemplateData/Tutorial#Limitations and questions kan dit 'n tydjie duur voor TemplateData deur die visuele redigeerder opgetel word, so kom ons hou dit dop. – K175 (gesels met my | my bydraes) 16:33, 14 Julie 2019 (UTC)
- Hierdie bladsy is nommer twee. Jcwf (kontak) 23:36, 12 Julie 2019 (UTC)
- En daar is 'n gemiddelde aantal bladtrekke van 157 per dag van mense wat hierdie antireklame kom bekyk. Jcwf (kontak) 17:34, 16 Julie 2019 (UTC)
Is Goodreads.com 'n geldige bron?[wysig bron]
Lectori Salutem
Ek het 'n vraag. Kyk, in die meeste gevalle, wanneer 'n mens 'n Wiki-artikel oor fiksie skryf, probeer mens waar moontlik gesaghebbende bronne gebruik. Dit is nou van Literatuurtydskrifte tot resensies wat in koerante verskyn, tot by Prof. Dr. Joan Hambidge se woernaal. Gedrukte boeke word steeds, na al die jare, die hoogste geag, afhangend nou van die inhoud.
Wat mens dikwels 'n probleem mee het is die onderhoude.
Indien die skrywers self hul eie platforms het waar hulle jou vrae met hul antwoorde publiseer, het mens nie veel probleme nie. Ek dink nou in die hardloop weer aan Joan Hambidge wat haar eie woernaal het, terwyl Dan Roodt weer vir PRAAG het.
Baie keer lees 'n mens 'n boek jare na die uitgeedatum. Die outeur leef nog (soms op genade) en as jy nie vandag nog 'n vraag vra nie, gaan jy nooit weer die geleentheid kry nie.
Maar nou het jy sekere skrywers wat nie so gelukkig is om hul eie platform te hê nie. En die enigste plek waar jy wel 'n openbare vraag kan stel is op Goodreads se "Author"-blaaie. Ek dink almal weet nou al van Waldimar Pelser se Goodreads-blad. of... J.K. Rowling s'n of 'n Voorbeeld van 'n Furry-lit-skrywer s'n. Daar is 'n vakkie waar daar staan "Ask me a question", waarna die vraag en die antwoord verskyn.
Nou is dit vir my moeilik, want die gehalte vrae gaan wissel. Die medium is na my mening baie informeel, en tog - wat my betref is die vrae en antwoorde van veel meer waarde as die platform. Die boodskap is immers belangriker as die A-graad-papirus, dan nie?
Party gaan nou oppervlakkige vrae vra, byvoorbeeld:
- Can you tell us a two-sentence horror story?
- What’s your advice for aspiring writers?
Asook:
Ander sal weer grondige, diepgaande vrae rakende die agtergrond van 'n spesifieke roman hê, die oplaag, die verkope, die karakterisering, die onderliggende filosofie, die skrywer se indrukke en uitdagings, hoe lank dit geduur het om die boek te skryf - sulke vrae sou voorheen in boekvorm uitgegee moes word en nooit weer 'n herdruk sien nie. Suidpunt (kontak) 13:59, 17 Julie 2019 (UTC)
- Goodreads.com is in besit van Amazon.com, Inc. - 'n onderneming wat danksy sy skaaleffek (economies of scale) in staat is om 'n groot oop platform aan te bied waar skrywers en digters hul werke kan publiseer. Hulle kry 'n kans op die mark sonder oorbodige middelmanne soos uitgewerye. Amazon.com se hoofaandeelhouer, hoof uitvoerende beampte en stigter het reeds in die verlede te kenne gegee dat hy ten gunste van vrye openbare meningsvorming is. Negatiewe resensies van produkte wat op Amazon se webtuistes verkoop word, word nie verwyder nie. Ek is ook tevrede met Amazon.com se rol as uitgewer van gedrukte vakliteratuur. Ek het dus geen probleem met goodreads.com as bron nie. Voyageur (kontak) 16:49, 17 Julie 2019 (UTC)
Stoorprobleme[wysig bron]
Goeiemôre almal!
Ek is tans besig om 'n artikel oor jazz te vertaal. Dit is 'n lywige artikel en ek het reeds sowat 8 000 woorde vertaal. Daar is na raming nog sowat 35% teks oor wat vertaal moet word.
Sedert gister (2 Januarie 2019) sukkel ek egter om my vertaling te stoor. Die boodskap bly presies dieselfde:"Daar het 'n probleem voorgekom toe die artikel gestoor is." Wat op aarde kan die probleem wees, want ek het selfs al uitgeteken en weer ingeteken?
Ek hoor graag van julle.
Groete
|
<urn:uuid:f4234cdd-201c-45ab-b69c-80ada3d858a4>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Geselshoekie
|
2019-07-21T18:01:58Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527089.77/warc/CC-MAIN-20190721164644-20190721190644-00119.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999954
| false
|
Gebruik {{Tale van Oekraïne|state=collapsed}} of {{Tale van Oekraïne|state=uncollapsed}} om die sjabloon só in te sluit dat dit by verstek ingevou (versteek) of uitgevou (vertoon) is. Gebruik {{Tale van Oekraïne|state=autocollapse}} om die sjabloon in te vou indien daar ’n ander sjabloon van dieselfde soort op die bladsy is.
|
<urn:uuid:ce6445de-4862-4ecc-bd17-a3b07a513de7>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Sjabloon:Tale_van_Oekra%C3%AFne
|
2019-07-24T04:47:20Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195530385.82/warc/CC-MAIN-20190724041048-20190724063048-00439.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.997043
| false
|
Zinniaville
Zinniaville | |
Zinniaville se ligging in Noordwes
Koördinate: Koördinate: | |
Land | Suid-Afrika |
---|---|
Provinsie | Noordwes |
Distrik | Bojanala |
Munisipaliteit | Rustenburg |
Oppervlak[1] | |
- Nedersetting | 1,50 km² (0,6 vk m) |
Bevolking (2011)[1] | |
- Nedersetting | 3 225 |
- Digtheid | 2 150/km² (5 568,5/myl2) |
Rasverdeling (2011) | |
• Blank | 1.1% |
• Indiër/Asiër | 69.0% |
• Kleurling | 2.4% |
• Swart | 25.2% |
• Ander | 2.1% |
Taal (2011)[1] | |
• Engels | 75.9% |
• Afrikaans | 6.5% |
• Tswana | 3.8% |
• Suid-Ndebele | 1.0% |
• Ander | 12.8% |
Poskode (strate) | 0299 |
Onder die vorige bedeling was dit 'n eksklusiewe woonbuut vir Indiërs gewees. Sedert die einde van apartheid in 1944 is dit besig om spoedig uit te brei en val onder die Rustenburg Plaaslike Munisipaliteit wat onder die Bojanala-distriksmunisipaliteit ressorteer.
Sien ook[wysig | wysig bron]
Verwysings[wysig | wysig bron]
- Subplek Zinniaville tydens 2011-sensus
|
<urn:uuid:2ae7a287-f83c-494a-8202-27d1f948ce57>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Zinniaville
|
2019-07-24T04:44:50Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195530385.82/warc/CC-MAIN-20190724041048-20190724063048-00439.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.968785
| false
|
Franse kookkuns
Die Franse kookkuns word as een van die mees gesofistikeerde en elegante kulinêre tradisies ter wêreld beskou. Net soos die Sjinese en Indiese kookkuns word ook die Franse deur 'n groot regionale diversiteit gekenmerk.
Die Franse kookkuns steun op 'n lang tradisie van familiêre gewoontes - met 'n verskeidenheid regionale variasies - en die "Grande Cuisine" of "Haute Cuisine", die verfynde hoofse kookkuns wat deur die Franse adel deur die eeue heen vervolmaak is.
Baie van die mees befaamde sjefs ter wêreld was meesters van die Franse kookkuns, waaronder Taillevent (Guillaume Tirel), François-Pierre de la Varenne, Marie-Antoine Carême, Auguste Escoffier of Paul Bocuse. Die Franse kookkuns en Franse kooktegnieke het daarnaas ook 'n groot invloed op feitlik alle Westerse kulinêre tradisies uitgeoefen.
Ten spyte van kits- en diepvrieskos bly vars kos en 'n smaaklike maaltyd 'n kenmerk van die nasionale identiteit van Frankryk, en die Franses bestee 'n groter deel van hul inkomste vir kos as mense in ander Europese lande. Klein kruidenierswinkels en varsproduktemarkte, wat hulle op die varsprodukte toespits, bied die geleentheid om op Sondae inkopies te doen vir 'n ete wat deur die hele gesin geniet word, terwyl ander voorraadprodukte enkele kere per maand in die hiper- en supermarkte gekoop word.
Voedsel van 'n hoë gehalte is die geheim van die Franse kookkuns. Landbouprodukte wat aan spesifieke vereistes voldoen, mag 'n rooi etiket (die Label Rouge) dra; 'n soort amptelike erkenning van hoë gehalte. Dwarsoor Frankryk is daar 'n verskeidenheid plaaslike produkte wat die Appellation d'Origine Contrôlée (AOC)-etiket dra - 'n waarborg dat die produkte in 'n spesifieke gebied en volgens die tradisionele metodes vervaardig word.
Franse eetgewoontes[wysig | wysig bron]
Die Franses begin die dag met 'n taamlik klein ontbyt (petit déjeuner), wat gewoonlik uit 'n groot koppie melkkoffie (café au lait), 'n croissant, 'n sny brood (tartine) of 'n stukkie baguette (Franse witbrood) met konfyt bestaan.
Die middagete (déjeuner) is al hoe groter, gewoonlik word 'n driegangmenu met wyn bedien. Beroepsmense maak gebruik van die restourante se groot aanbod van etes teen laer pryse.
Die aandete (dîner) is die daaglikse hoofmaaltyd en kan 'n vyf- of selfs agtgangmenu wees wat teen agt uur met 'n aperitief (apéro) in die kroeg of tuis begin. Vonkelwyn, pastis, sjerrie of campari is die gewildste dranke wat met 'n klein voorgereg (amuse-gueule) bedien word. Die hors d'œuvre is die eerste voorgereg; 'n pastei, sop of slaai word saam met 'n glasie wyn geniet. Die tweede voorgereg (entrée of entrement) kan 'n slaai (crudité) of visgereg wees. As hoofgereg (plat de résistance) eet die Franses hoender, vleis of vis. Wyn en witbrood (pain à discretion) word altyd saam met die hoofgereg bedien. Vir nagereg is daar verskillende soorte kaas (fromage) en roomys, tert of vrugte. 'n Koppie espresso (petit noir) en Cognac of Calvados sluit die aandete af.
|
<urn:uuid:25b13e94-b73e-4096-a937-5c19b99886c8>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Franse_kookkuns
|
2019-07-16T18:40:27Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524685.42/warc/CC-MAIN-20190716180842-20190716202842-00063.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999906
| false
|
Dit is nie 'n kouspop nie, maar dien ten doel om 'n bot toe te laat om geoutomatiseerde take te verrig wat gewoonlik herhalend van aard is. Administrateurs: as hierdie bot probleme veroorsaak, blok hom asseblief onmiddellik block it.
|
<urn:uuid:65e03596-5a59-49b4-acc3-71eee0ac909f>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:MerlIwBot
|
2019-07-17T22:54:16Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525414.52/warc/CC-MAIN-20190717221901-20190718003901-00223.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999935
| false
|
Goodhouse
Goodhouse | |
Fjord by Goodhouse | |
Goodhouse se ligging in Noord-Kaap
Koördinate: Koördinate: | |
Land | Suid-Afrika |
---|---|
Provinsie | Noord-Kaap |
Distrik | Namakwa |
Munisipaliteit | Nama Khoi |
Oppervlak[1] | |
- Dorpie | 0,30 km² (0,1 vk m) |
Bevolking (2011)[1] | |
- Dorpie | 171 |
- Digtheid | 570/km² (1 476,3/myl2) |
Rasverdeling (2011)[1] | |
• Kleurling | 98.8% |
• Swart | 0.6% |
• Ander | 0.6% |
Taal (2011)[1] | |
• Afrikaans | 96.5% |
• Engels | 2.9% |
• Ander | 0.6% |
Goodhouse is 'n plekkie in Namakwaland, provinsie Noord-Kaap, met 'n landingstrook, op die suidelike oewer van die Oranjerivier, 60 km suidwes van Warmbad, Namibië en 60 km oos-suidoos van Vioolsdrif. Die naam is 'n volksetimologiese aanpassing van die Nama-woord Gudaos, "skaapdrif", omdat die Namas volgens oorlewering hier die rivier oorgesteek het wanneer hulle met hulle vee van Klein na Groot Namakwaland getrek het. Dit is veral bekend om die ondraaglike hoë temperature wat hier aangeteken word.
Ekonomie[wysig | wysig bron]
Landbou is die hoofbron van inkomste in die gebied, wat besproeiing noodsaaklik maak. 'n Waterpompstasie by die Oranjerivier voorsien Goodhouse en die dorpies in die omgewing van water. In die nabygeleë Kooriviervallei word veral dadels verbou.
Sien ook[wysig | wysig bron]
Verwysings[wysig | wysig bron]
- "Hoofplek Goodhouse". Sensus 2011.
|
<urn:uuid:525c5ee8-28a1-44b9-9431-4bef105e8d85>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Goodhouse
|
2019-07-24T04:45:11Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195530385.82/warc/CC-MAIN-20190724041048-20190724063048-00463.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999471
| false
|
Kösem Sultan
Kösem Sultan, ook bekend as Mahpeyker Sultan (1589 – 2 September 1651) was een van die magtigste vroue in die Ottomaanse geskiedenis. Toe Kösem die vrou van Sultan Ahmet I geword het, het sy as Haseki Sultan (Imperiale gade) mag en invloed binne die politiek van die Ottomaanse Ryk behaal.
Mahpeyker Kösem Sultan ماہ پیکر كوسم سلطان | |
---|---|
Haseki Sultan (Imperiale gade) Valide Sultan (Imperiale Moeder) | |
Kösem Sultan en haar seun
Gebore | Anastasia c. 1589 |
Afsterwe | 2 September 1651 (61-62 jaar oud) Konstantinopel, Ottomaanse Ryk |
Eggenoot | Ahmet I |
Kinders | Seuns: Sehzade Mehmet[1] (moontlik) Sultan Murat IV[2][3] Sehzade Kasim[2][3] Sehzade Suleiman[2] (moontlik) Sultan Ibrahim[2][3] Dogters: Ayse Sultan[2] Fatma Sultan[2][4] Gevherhan Sultan[2][4] Hanzade Sultan[4] (moontlik) Burnaz Atike Sultan |
Sy was ook die Valide Sultan (Imperiale moeder) onder die Sultans Murat IV en Ibrahim. Sy was ook die grootmoeder van Sultan Mehmet IV. Kösem het van 10 September 1623 tot 18 Mei 1632, tydens die nuwe regering van haar minderjarige seun Murat IV, as die amptelike regeerder van die Ottomanse ryk gedien.[5]
Kösem was van Griekse afkoms. Haar vader was 'n priester op die eiland Tinos, daar word gespekuleer dat haar nooiensnaam Anastasia was.[6][7][8][9] Sy is deur die Bosniese goewerneur as 'n slaaf gekoop, en op die ouderdom van vyftien is sy na die harem van Sultan Ahmet I gestuur. Na haar bekering tot Islam het sy haar naam na Mahpeyker verander. Later het Ahmet I haar naam na Kösem verander.[10]
BronneWysig
- Tezcan 2007, p. 350-351.
- Singh, Nagendra Kr (2000). International encyclopaedia of Islamic dynasties (reproduction of the article by M. Cavid Baysun "Kösem Walide or Kösem Sultan" in The Encyclopaedia of Islam vol V). Anmol Publications PVT. pp. 423–424. ISBN 81-261-0403-1.
Through her beauty and intelligence, Kösem Walide was especially attractive to Ahmed I, and drew ahead of more senior wives in the palace. She bore the sultan four sons – Murad, Süleyman, Ibrahim and Kasim – and three daughters – 'Ayse, Fatma and Djawharkhan. These daughters she subsequently used to consolidate her political influence by strategic marriages to different viziers.
- Peirce, p.232
- Peirce, p.365
- "The Imperial House of Osman Genealogy". 4dw.net. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 2 May 2006. Besoek op 20 January 2017.
- Finkel, Caroline (2005). Osman's Dream: The Story of the Ottoman Empire, 1300-1923. New York: Basic Books. p. 197. ISBN 978-0-465-02396-7.
- A.H. de Groot (1993). s.v. Murad IV in The Encyclopaedia of Islam vol. VII. Brill. p. 597. ISBN 90-04-07026-5.
Kosem [qv] Mahpeyker, a woman of Greek origin (Anastasia, 1585–1651)
- Hogan, Christine (2006). The Veiled Lands: A Woman's Journey Into the Heart of the Islamic World. Macmillan Publishers Aus. p. 74. ISBN 9781405037013.
- Amila Buturović; İrvin Cemil Schick (2007). Women in the Ottoman Balkans: gender, culture and history. I.B.Tauris. p. 23. ISBN 1-84511-505-8.
Kösem, who was of Greek origin. Orphaned very young, she found herself at the age of fifteen in the harem of Sultan Ahmed I.
- Davis, Fanny (1970). The Palace of Topkapi in Istanbul. Scribner. pp. 227–228. OCLC 636864790.
Kosem was said to have been the daughter of a Greek priest of one of the Aegean islands, probably captured during one of the Ottoman-Venetian maritime campaigns. Her name was Anastasia but was changed after her conversion, no doubt on her admission to the palace, to Mâh-Peyker (Moon-Shaped), and later by Sultan Ahmet to Kosem
|
<urn:uuid:e14e3442-7d3f-49eb-aef4-46307b07bd09>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/K%C3%B6sem_Sultan
|
2019-07-16T18:33:05Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524685.42/warc/CC-MAIN-20190716180842-20190716202842-00087.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.862238
| false
|
Sjabloon:ROMru
in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation
Jump to search
Roemenië
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Sjabloon:ROMru&oldid=1372688
"
Kategorie
:
Nasionale rugbyspansjablone
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Sjabloon
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Print/export
Download as PDF
Gereedskap
Skakels hierheen
Verwante veranderings
Spesiale bladsye
Permanente skakel
Bladinligting
Wikidata-item
Ander tale
Deutsch
Nederlands
Wysig skakels
Die bladsy is laas op 9 Augustus 2015 om 16:02 bygewerk.
Die teks is beskikbaar onder die lisensie
Creative Commons Erkenning-Insgelyks Deel
. Aanvullende voorwaardes kan moontlik ook van toepassing wees. Sien die
Algemene Voorwaardes
vir meer inligting.
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:71b942d1-126a-45bf-a50e-22222bb2ae29>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Sjabloon:ROMru
|
2019-07-17T23:09:59Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525414.52/warc/CC-MAIN-20190717221901-20190718003901-00247.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998933
| false
|
Dit is nie 'n kouspop nie, maar dien ten doel om 'n bot toe te laat om geoutomatiseerde take te verrig wat gewoonlik herhalend van aard is. Administrateurs: as hierdie bot probleme veroorsaak, blok hom asseblief onmiddellik block it.
See my English page for further information.
|
<urn:uuid:7295997b-2527-4967-8bb5-f431b83054b3>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:SilvonenBot
|
2019-07-21T17:23:20Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527089.77/warc/CC-MAIN-20190721164644-20190721190644-00167.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999732
| false
|
Corinne Conley
Jump to navigation
Jump to search
Corinne Conley | |
Geboorte | 23 Mei 1929 |
---|---|
Nasionaliteit | Amerikaans |
Beroep(e) | Aktrise |
Internet-rolprentdatabasis-profiel |
Corinne Conley (gebore 23 Mei 1929) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent A Simple Favor (2018) en in die televisiereekse That Girl (1966), War of the Worlds (1988), en Goosebumps (1995).
Filmografie[wysig | wysig bron]
Rolprente[wysig | wysig bron]
- 1965: Willy McBean and His Magic Machine
- 1992: Search for Diana
- 2005: Heidi
- 2013: Cas & Dylan
- 2014: WolfCop
- 2018: A Simple Favor
Televisiereekse[wysig | wysig bron]
- 1952: Open House
- 1960: Just Mary
- 1961: Tales of the Wizard of Oz
- 1961: The Superior Sex
- 1966: That Girl
- 1973: Love Thy Neighbor
- 1986: Red Serge
- 1988: War of the Worlds
- 1995: Goosebumps
- 2001: Quads!
- 2002: The Berenstain Bears
Televisierolprente[wysig | wysig bron]
- 2006: Legacy of Fear
|
<urn:uuid:3edf1ee6-a463-420b-9608-5adc3803f0eb>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Corinne_Conley
|
2019-07-16T18:37:20Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524685.42/warc/CC-MAIN-20190716180842-20190716202842-00111.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.955375
| false
|
Hierdie kategorie bevat slegs die volgende subkategorie.
Hierdie kategorie bevat slegs die volgende bladsy.
|
<urn:uuid:0e49ad63-3b05-4fe7-9163-4f597e8934e4>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:National_Freedom_Party
|
2019-07-16T19:03:39Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524685.42/warc/CC-MAIN-20190716180842-20190716202842-00111.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999992
| false
|
Magnetisme
Selfs in die oertyd het mense ontdek dat magnetietkristalle mekaar aantrek of afstoot afhangende van hul oriēntasie. Die natuurkundige verskynsel word magnetisme genoem. Die woord magnetisme vind sy oorsprong dan ook uit Magnetiet wat op sy beurt afkomstig is van Magnesia, 'n gebied in Thessalië in antieke Griekeland (Tans Manisa, Turkye), waar neerslae van die mineraal gevind is.
Voorwerpe wat sterk magnetiese eienskappe vertoon word dan ook magnete genoem. Daar bestaan natuurlike en kunsmatige magnete (AlNiCo, Fernico, Ferriete ens.). Alle magnete het twee pole wat onderskeidelik die noordpool en suidpool genoem word. Die noordpool van 'n magneet stoot die noordpool van 'n ander magneet af en trek die suidpool van 'n ander magneet aan. Twee suidpole stoot mekaar ook af. Omdat die aarde ook oor 'n magneetveld beskik met 'n suid- en 'n noordpool (magnetiese suidpool naby die noordpool en die suidpool naby die aarde se noordpool), sal 'n vrydraaiende kompas altyd 'n noord-suidrigting aanneem. Die benaming van die pole van 'n magneet is hieruit afgelei. Daar word vir gemak, alhoewel dit uiters verwarrend kan wees, na die "aardmagneet" se suidpool as die magnetiese noordpool verwys en die noordpool van die aarde se magneet is dan die "aardmagneet" se magnetiese suidpool.
Inhoud
AgtergrondWysig
By nadere ondersoek blyk dit dat die magnetisme in natuurlik magnetiese of magnetiseerbare materiale, net soos by elektromagnetisme, ook veroorsaak word deur bewegende elektriese ladings. James Maxwell het, voortbouend op die ondersoeke van onder andere Michael Faraday reeds in die negentiende eeu 'n baie elegante wiskundige formulering van die verband tussen elektrisiteit en magnetisme gegee, wat later deur Heaviside bygewerk is tot slegs vier differensiaalvergelykings, die vergelykings van Maxwell waarmee alle makroskopiese elektriese en magnetiese verskynsels beskryf kan word.
Die teorie van magnetisme sluit nie die moontlikheid uit dat daar ook sogenaamde magnetiese monopole bestaan nie: d.w.s. magnete wat slegs 'n noordpool of slegs 'n suidpool het. Die magnetisme van sulke monopole sou egter van 'n geheel en al ander orde wees as die bogenoemde magnetisme wat immers steeds sy oorsprong vind in bewegende elektriese ladings. Tot nou toe is daar egter geen aanduiding/bewyse dat sulke magnetiese monopole werklik kan bestaan nie.
Magnetiese veldWysig
Magnete wat vryelik in die ruimte kan beweeg blyk om deur magnetisme beïnvloed te word, sodanig dat hul 'n bepaalde rigting aanneem en 'n sekere krag in daardie rigting ondervind. Kennelik is daar aan elke punt van die ruimte 'n magnetiese werking verbonde ('n veld) met 'n bepaalde rigting en grootte. Dié vektorveld is die magnetiese veld, meestal aangedui met die simbool en word die magnetiese veldsterkte, magnetiese fluksdigtheid of magnetiese induksie genoem; die sterkte daarvan word gemeet in die SI-eenheid, tesla. Die magnetiese veld kan veroorsaak word deur magnete, elektromagnete en elektriese strome.
Magnetiese gedrag van materialeWysig
Die magnetiese eienskappe van 'n materiaal word hoofsaaklik deur sy elektrone bepaal. Die atoomkern kan ook 'n magnetiese moment besit maar die elektron se moment is 960 keer groter as 'n neutron s'n en 658 keer as 'n proton s'n.[1]
Wanneer 'n materiaal blootgestel word aan 'n magnetiese veld kan dit op verskillende maniere daarop reageer. 'n Mens kan die volgende verskynsels onderskei:
- diamagnetisme
- ferromagnetisme
- antiferromagnetisme
- ferrimagnetisme
- paramagnetisme
- spinglas-magnetisme
Wanneer 'n mens in normale spreektaal sê dat 'n materiaal magneties is, word daar meestal bedoel dat dit ferromagnetiese gedrag vertoon. Die kragte wat by dia- en paramagnetiese gedrag betrokke is, is baie kleiner en die materiale hierby betrokke vertoon ook geen spontane magnetiese velde nie. Rofweg kan 'n mens hul dus nie as nie-magneties beskou. Diamagnetiese materiale het die neiging om veldlyne uit hulle binneste te verdring, terwyl ferro-, ferri- en paramagnetiese materiale hul juis in 'n mindere of meerdere mate konsentreer.
Die bekendste vorm van magnetisme is ferromagnetisme wat soos die naam aandui in yster voorkom asook in 'n aantal metale en 'n groot aantal legerings. Daar bestaan slegs vier ferromagnetiese elemente, naamlik yster, nikkel, kobalt en gadolinium. Daar is egter baie meer ferromagnetiese legerings en ander gesinterde materiale wat ook magneties is, soos ferriet onder andere.
Yster kan gemagnetiseer word deur die materiaal in 'n magnetiese veld te plaas wat byvoorbeeld deur 'n elektriese klos opgewek word.
Veldlyne is denkbeeldige lyne wat die rigting van die magnetiese veld op 'n bepaalde punt aandui. Die lyne kan by magnete sigbaar gemaak word deur 'n blad papier op 'n magneet te lê en fyn ystervysels daarop te strooi – die vysels sal dan oplyn om die veldlyne sigbaar te vertoon.
In ferromagnetiese materiale word die magnetiese effek opgewek deurdat elektronebane in die atome hulself parallel ten opsigte van mekaar rig sodat die magnetisme van die afsonderlike atome mekaar nie meer uitkanselleer nie maar versterk. Wanneer 'n magneet verhit word gaan hierdie oriēntasie verlore en word die voorwerp gedemagnetiseer. Die temperatuur waarby dit gebeur is afhanklik van die soort materiaal en word die Curietemperatuur genoem. Bo hierdie temperatuur vertoon dié materiaal paramagnetiese gedrag. Naas magnetiese vastestowwe is daar ook magnetiese vloeistowwe. Dit is vloeistowwe met magnetiese deeltjies in suspensie wat kan reageer op 'n magnetiese veld. Die vloeistowwe kan onderverdeel word in magnetorheologiese vloeiers, waar die viskositeit verander en ferrovloeiers wat sterk gepolariseer word in die teenwoordigheid van 'n magnetiese veld.
ElektromagnetismeWysig
- Φ = L * I
- waar Φ die magnetiese fluks uitgedruk word in Weber
- L die selfinduksie in Henry
- en I die stroomsterkte in ampère
'n Sterk magnetiese veld word verkry deur groter strome of 'n hoë mate van selfinduksie. Groot strome is nie altyd haalbaar nie en daarom daar meestal gebruik gemaak van selfinduksie deur 'n draad in die vorm van 'n klos te wikkel – die velde van elke winding word dan sodoende bymekaar getel.
Die aarde se magnetiese veldWysig
Ook die aarde gedra homself soos 'n groot magneet met veldlyne wat vanaf die (magnetiese) noordpool na die suidpool strek. Daar word vermoed dat daar diep binne die aarde groot elektriese strome vloei wat die magnetisme tot gevolg het. Daar is afdoende bewys dat die aarde se magnetiese veld met tye omkeer in 'n proses wat bekend staan as paleomagnetisme. Dit wil voorkom asof die proses al etlike male plaasgevind het sedert die vorming van die aarde na aanleiding van die magnetiseringsrigtings in sedimentêre gesteentes van verskillende ouderdomme. Dit mag dalk selfs ook verband hou met die uitsterwing van spesies in die Perm- en Kryt-tydperke.
Toepassings van magnetismeWysig
Elektromagnetiese stralingWysig
In elektromagnetiese straling kom 'n ossilerende elektriese sowel as 'n ossilerende magnetiese veld voor.
KompasWysig
'n Kompas is 'n meetinstrument waarmee die rigting van 'n magneetveld bepaal kan word. Omdat die aarde 'n magnetiese veld het, kan 'n mens die rigting van die noord- en suidpole van die veld daarmee vasstel. 'n Kompas bestaan uit 'n vryhangende magnetiese naald waarvan sy magnetiese noordpool na die magnetiese suidpool van die aarde wys, omdat die noord- en suidpole mekaar aantrek. Die magnetiese suidpool van die aarde word die noorde genoem, omdat die magnetiese noordpool van die kompas na die noorde wys. Die magnetiese noordpool van die aarde word die suide genoem.
Sien ook: skeepskompas
SupergeleiermagneteWysig
'n Besondere vorm van magneet is een wat met supergeleidende elektriese klosse gebou word. Daarmee kan oor die algemeen sterk magneetvelde opgewek word sonder elektriese weerstandsverliese. As die magneetveld egter te sterk word dring die veld die supergeleierdrade van die klos binne en hou die supergeleidende materiale vervolgens op om supergeleidend te wees. Dié verskynsel waar die magnetiese veld geblus word, beperk die toepasbaarheid van supergeleidende magnete.
Magnetiese swewingWysig
Daar bestaan treine (sonder wiele) wat op 'n magnetiese baan sweef, die sogenaamde magneetsweeftreine. Daar bestaan tans twee ondernemings wêreldwyd wat sulke treine vervaardig (in Japan en Duitsland), maar die tegnologie word nog min toegepas.
|
<urn:uuid:cb05f03f-982c-400a-ac9f-e7355ee520a2>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Magnetisme
|
2019-07-17T22:20:31Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525414.52/warc/CC-MAIN-20190717221901-20190718003901-00271.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999995
| false
|
On-line version ISSN 2309-8392
Print version ISSN 0018-229X
Historia vol.57 n.2 Durban Jan. 2012
ARTIKELS ARTICLES
Charl Blignaut
'n historikus verbonde aan die Vakgroep Geskiedenis en Antieke Kultuur van die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Univer-siteit. Sy navorsing sluit twintigste eeuse Suid-Afrikaanse geskiedenis, asook die breë veld van gender- en vrouegeskiedenis in
OPSOMMING
Gedurende die Tweede Wereldoorlog het die Ossewa-Brandwag (OB) as massaorganisasie homself verset teen Suid-Afrika se deelname aan die oorlog aan die kant van Brittanje. Duisende Afrikaners het die OB gesien as 'n middel tot die voortsetting van die "volk" se stryd teen Britse oorheersing en het na die beweging verwys as die "Tweede Rebellie". Afrikanervroue het ook in hulle duisende deel uitgemaak van die OB se lidmaatskap en was ten nouste betrokke by alle aktiwiteite van die organisasie insluitende die verset teen Smuts se oorlogspoging. Ten spyte hiervan is daar geen historiese studie wat fokus op OB-vroue se agentskap in hierdie verband nie.
Hierdie artikel verken die verskillende vorme wat vroue se verset aangeneem het as deel van die OB se aktivistiese aard. Daar word bepaal hoe vroue se agentskap beïnvloed is deur die metaforiese moontlikhede van die sogenaamde volksmoeder-konstruksie. Van al die kwaliteite van die volksmoeder het veral die idee van die vrou se "sin vir onafhanklikheid" bepaald in die OB se verset na vore getree. OB-vroue het binne die beperkings van die volksmoeder-diskoers, as reaksie op historiese gebeure, self betekenis gegee aan hulle gekonstrueerde identiteit en by wyse van hulle verset dikwels vooroorlogse gendernorme oorskry of rekonstrueer.
Sleutelwoorde: Afrikanernasionalisme; Afrikanervroue; gender; gendergeskiedenis; Ossewa-Brandwag; Suid-Afrika; Tweede Wereldoorlog; verset; volksmoeder; vrouegeskiedenis.
ABSTRACT
The Ossewa-Brandwag (OB) was a mass-movement opposed to South Africa's participation in the Second World War on the side of Britain. Thousands of Afrikaners saw the OB as a movement in which they could express their opposition to the war and continue the volk's struggle against British authority. They referred to the OB as the Afrikaner's "Second Rebellion". Afrikaner women also joined the OB in their thousands and participated in all the activities of the movement including the active resistance to the war effort. In spite of this there is no study that describes the role of women in this regard.
This article explores the different forms of resistance women used to articulate their opposition to the war as part of the more activist nature of the OB. The influence of the metaphoric possibilities of the so called volksmoeder construction also comes under the looking glass. Of all the qualities of the volksmoeder especially the idea of women's "sense of independence" is evident in women's resistance.
OB-women acted within the confines of the volksmoeder discourse and gave meaning to their constructed identity through their activities of resistance. By doing so they often transgressed and reconstructed pre-war gender norms.
Keywords: Afrikaner nationalism; Afrikaner women; gender; Ossewa-Brandwag; resistance; Second World War; South Africa; volksmoeder (mother of the nation); women's history.
Die Ossewa-Brandwag (OB) was die vernaamste organisasie wat gedurende die vroeë 1940's protes aangeteken het teen Suid-Afrika se deelname aan die Tweede Wêreldoorlog. Sedert die ontbinding van die OB in 1954 het verskeie studies wat die aard van hierdie protes beskryf, die lig gesien.1 Die rol van vroue in die OB se verset teen Smuts se oorlogspoging is egter óf geskets langs mitiese lyne as 'n simbool in diens van Afrikanernasionalisme, óf hulle agentskap word skromelik verwaarloos. Die simboliese aard van die volksmoederkonstruksie het wel 'n belangrike invloed uitgeoefen op hoe vroue se optrede deur die Afrikanersamelewing van die tyd gesien is. Dit is ook ingespan deur vroue self in die konstruksie van hulle identiteit en vroue se omgang met die volksmoeder, as normatiewe genderkonstruksie, het ook hulle historiese agentskap ten nouste geraak.2 Dit is spesifiek by wyse van OB-vroue se verset teen die oorlog waar hulle sin vir onafhanklikheid as normatiewe konsep van die volksmoeder die sterkste na vore tree. In hierdie sin skryf D.W Krüger die volgende oor spesifiek OB-vroue se deelname aan die "Tweede Rebellie", en koppel hy vroue se verset direk aan die historiese gebeure wat die meeste bygedra het tot die skep van die volksmoeder-beeld:
O! Vrou van Suid-Afrika! In 'n oorlog waar dit die vryheid geld, het u nie geaarsel om alles te offer wat van u gevra is, en om u mans, seuns en broers te stuur om desnoods te val vir die ideaal nie. So het u gehandel tydens die Groot Trek en die Tweede Vryheidsoorlog, maar dan ook slegs omdat dit vir die vryheid van u volk was. 3
Vroue self het ook hulle lidmaatskap aan die OB beskryf as gemotiveer deur nasionalistiese sentimente. Erika Theron, wat die latere OB-hoofvrou van Gebied A (Kaapland) was, noem dat vroue by die OB aangesluit het omdat Suid-Afrika se deelname aan die oorlog die vrou van Suid-Afrika "teen die bors gestuit" het. Die OB was vir haar 'n liggaam waardeur Afrikaners (en sy verwys spesifiek na vroue), "nes deur die Rebellie tydens die Eerste Wêreldoorlog" die wêreld kon wys hoe hulle voel. Sy beskryf 'n tipiese houding van lydende verset, naamlik dat daar "sonder gewere" weerstand deur die OB gebied sou word.4 Ook die destydse aktrise, Anna Neethling-Pohl, noem dat haar jong lewe deurweef was met een silwer draad: "die bereiking van ons vryheid deur ander middele as die wapen."5 Sy het 'n leidende rol in die OB gespeel en was betrokke by baie fasette van die weerstandsbeweging teen die oorlogspoging.6 Dit wil voorkom of vroue aanvanklik in die openbaar die verteenwoordigers van vrede wou wees en 'n passiewe en "kalmerende" invloed op die oorlogsversteurde samelewing wou uitoefen. Ten spyte van hierdie edele doelwitte, was die OB se verset nie altyd sonder geweld, passief of "kalmerend" nie. Die OB-vrou het die verskillende middele tot haar beskikking gebruik om haarself te verset, hetsy dit deur die dra van Voortrekkerdrag, anti-oorlogspropaganda of ondergrondse bedrywighede was.
Die doel van hierdie artikel is tweërlei van aard, naamlik om op die genoemde stilte oor spesifiek OB-vroue se verset teen die oorlogspoging te reageer en om te bepaal hoe vroue se agentskap beïnvloed is deur die metaforiese moontlikhede van die volksmoeder. Van al die kwaliteite van die volksmoeder het veral die idee van die vrou se "sin vir onafhanklikheid" bepaald na vore getree.
"Dit is die vrou van die Boerenasie wat daar stap en vra vir vryheid":7 Die OB se aandeel in die vroue-optog van 22 Junie 1940
In 'n onlangse artikel met Afrikanernasionalistiese nuanses, identifiseer J. Grobler 'n kenmerk van die volksmoeder-konstruksie wat deel uitmaak van die Afrikaner se heilsgeskiedenis. Hy skryf dat Afrikanervroue by wyse van optogte en protesdeputasies dikwels toegetree het tot die politieke strydperk. Die eerste van sy soort was volgens Grobler die geval van Susanna Smit en die deputasie van vroue wat protes aangeteken het teen die anneksasie van Natal op 9 Augustus 1843.8 Grobler noem dat daar nóg twee sulke deputasies in die twintigste eeu plaasgevind het, naamlik die vroue-optog na die Uniegebou op 4 Augustus 1915 en die vroue-optog van 22 Junie 1940. Hy fokus egter nie op die feit dat vroue binne die gender-en nasionalistiese beperkinge van die dag gebruik gemaak het van die volksmoeder-konstruksie, om soos die Voortrekkervroue wat die "dood bo die verlies van vryheid" verkies het, uitdrukking te gee aan hulle sosiaal-gekonstrueerde sin vir onafhanklikheid nie. In plaas daarvan beklemtoon hy die diskriminerende aard van die paradoksale volksmoeder en meen hy dat vroue se verset in die twintigste eeu "om die lot van Afrikanermans gewentel het".9
Hierdie is 'n halwe waarheid, veral in die geval van die vroue-optog van 1940. Dit neem nie in ag hoe vroue by wyse van 'n konstruksie vol inherente ongelykhede, op hulle eie manier protes kon aanteken teen politieke kwessies wat hulle nie net gedoen het om vir hulle mans 'n hulp te wees nie, maar dat hulle ook ingetree het vir hulle mans se onvermoë nie. Daar waar hulle mans deur oorlogsregulasies verhoed is om in die openbaar protes aan te teken, het vroue die politieke aard van hulle moederskap gebruik om tussenbeide te tree. Mans wat geweier het om die rooi eed van Smuts te teken, is onder baie druk geplaas en die brosjure van die Vroue-optog van 1940 noem dat vroue namens hulle mans en seuns standpunt wou inneem "dat hulle nie verder deur dreigemente en gevaar van ontslag uit hulle werk gedwing [sou] word om die Afrika-eed af te lê, en dit om vir vreemdes te gaan veg in die verre Noorde nie".10 Alhoewel Grobler noem dat die volksmoeder nie manlik-gekonstrueerd was nie, en dat die optog nie op aandrang van mans plaasgevind het nie,11 neem hy nie in ag dat dit ook 'n manier was vir nasionalisties gesinde vroue om uiting te gee aan hulle eie sin vir onafhanklikheid as agente binne die heersende genderpolitiek van die dag nie. In hierdie verband is hulle lidmaatskap van die OB veelseggend.
Anna Neethling-Pohl was een van die vroue wat leiding geneem het in verband met die protesoptog van vroue na die Uniegebou in 1940.12 Die optog het op Saterdag, 22 Junie 1940, plaasgevind en is binne vyf dae georganiseer nadat 'n groep Pretoriaanse vroue op 17 Junie besluit het om ook vir die vrou van Suid-Afrika 'n geleentheid te gee om haar stem te laat hoor in die verset teen die oorlog.13 Neethling-Pohl vertel dat daar min mense was waarheen jy kon gaan vir steun in daardie dae, maar noem dat die Ossewa-Brandwag uiteindelik 'n belangrike rol gespeel het in die vinnige organisering van en deelname aan die optog:
[E]k het toe al klaar uitgevind dat as jy mense soek om 'n onplesierige werkie te doen -ek bedoel nou nie 'n onwettige ding nie, maar enigiets onplesierigs as jy enige mense soek om deel te neem aan wat ook al, as jy dan vir die Ossewa-Brandwagmanne vra dan is hulle dáár as jy hulle nodig het}ª
Op 22 Junie 1940 het 6 000 vroue van dwarsoor Suid-Afrika van Kerkplein tot by die Uniegebou in Pretoria gestap. Langs die roete het nog vroue aangesluit totdat 9 870 vroue uiteindelik in gelid gestap het. Daarmee saam het duisende mans as toeskouers langs die pad gestaan. 'n Deputasie van drie vroue, beskryf as "bejaarde volksmoeders", het die versoekskrif om neutraliteit by die Uniegebou afgegee vir die destydse eerste minister, generaal J.C. Smuts se sekretaris, minister J.H. Hofmeyr.15 Een van dié vroue was die weduwee van senator
T.C. Stoffberg, "Oumatjie Stoffberg". In haar kapasiteit "as ou volksmoeder", het sy haar rol as afgevaardigde en haar lidmaatskap aan die OB in dieselfde asem verduidelik:
Toe die versoek kom: "Sal Oumatjie aan die Vroue-optog as één van die leidsters deelneem, sal sy saam met die afvaardiging gaan om genl. Smuts te ontmoet?" was dit my '11 duidelike stem van my geliefde volk wat my roep. Toe 'n versoek kom wat reeds as 'n innige verlange in my hart gebrand het, om die vroue van Suid-Afrika op te roep tot gebed vir die Volksraadsitting en die vredesversoek van duisende wat voor die Parlement gelê moes word, was dit 'n nuwe roepstem van my volk. Toe kom daar 'n versoek van die Ossewabrandwag: "Sal Oumatjie nie by die beweging aansluit om op te tree as ons voorbidder nie?" Hoe kon ek weier as my volk my nodig het??1
Die vroue het vanaf Kerkplein in Pretoria in Voortrekkerdrag gestap en openlik geïdentifiseer met die gees van onafhanklikheid wat 'n mens vind in die storie van Susanna Smit. In hierdie verband het Anna Neethling-Pohl na Afrikanervroue verwys as vroue "wat nog altyd in ons digkuns en histories 'n besielende element was".17 Nóg 'n prominente vrou wat opgetree het as eregas by die Uniegebou gedurende die optog was mevrou18 Miemie (M.E.R.) Rothmann, wat deur Erika Theron beskryf is as "'n OB end-uit".19 M.E.R. het op die OB-gebiedsraad van die Wes-Kaap gedien.20 Onder volg 'n foto van mev. B.C. Seymore wat as die hoofkommandante van Gebied F aan die optog deelgeneem het.
Vroue het nie net hulle stem laat hoor deur fisies teenwoordig by die optog te wees nie, maar daar is ook petisies onderteken met 3 829 name en 3 917 telegramme waarin vroue hulle ondersteuning gee, is gestuur.22 Leiers van die OB-vroue het hier ook 'n belangrike rol gespeel. Mev. E. Steyn du Toit, eerste hoofvrou van Gebied A, het byvoorbeeld in Die Burger van 19 Junie 1940 Kaapse vroue opgeroep om hulle steun by wyse van telegramme te gee.23 In 'n amptelike omsendbrief van die OB in 1940 bedank Anna Neethling-Pohl die skakelvroue in die Ossewa-Brandwag wat gehelp het met die kry van handtekeninge vir die "vroue-vredespetisie". Hierin noem sy dat die twee sekretaresses van die reëlingskomitee na Kaapstad gestuur is om 148 150 handtekeninge vir generaal Hertzog te gee, sodat dit in die parlement voorgehou kon word. Die uiteindelike getal het gestaan op 150 533.24 Dit beteken dat die organisasiestruktuur van die OB doeltreffend deur die skakelvroue ingespan is en dat die OB geen klein bydrae gelewer het in die verkryging van al hierdie handtekeninge nie. Daarby het die OB se klem op aksie en gereedheid ook bygedra tot die groot getal mense wat deelgeneem het aan die optog self. Neethling-Pohl skryf dat daar wel baie vroue vanuit ander dele van die land by die optog was, ten spyte van die feit dat die OB in plekke soos die Kaap en in die Suid-Vrystaat in daardie stadium nog nie groot kommando's gehad het nie, "veral nie die vroue nie".25 Uiteindelik het die regering egter nie ingegaan op die versoekskrif en petisie wat vroue oorhandig het nie, aangesien dit volgens Smuts teenstrydig was met die besluite van die parlement.26 In haar bedanking van die skakelvroue word dit egter duidelik dat vroue soos Neethling-Pohl geensins hierdeur afgesit is nie:
Dit mag nou lyk of die hele taak verniet uitgevoer is, maar dit glo ons seker nie. Ons voel dat daar bewysgelewer is dat meer as 150,000 vrouens en moeders bymekaar staan en in die belang van hul volk protesteer het teen 'n gruwelike oorlog en sal aanhou protesteer?2
Neethling-Pohl se klem op die laaste drie woorde van die bogenoemde aanhaling sou vinnig binne die geledere van die OB gestalte vind in nóg 'n vorm van lydelike verset. Hierdie keer deur 'n meisie van 16 jaar wat vir die OB 'n simbool sou word van die beweging se eie verset en strewe na onafhanklikheid.
"Ek sal my mede-Afrikaner nooit in die steek laat nie":28 Elsa Nel, die eerste heldin van die OB
Generaal Smuts het op 7 Februarie 1940 goedkeuring in die parlement ontvang vir sekere noodmaatreëls wat as gevolg van Suid-Afrika se deelname aan die oorlog gerade geag is. Dit het onder meer ekonomiese regulasies, die onderneming van krygsoperasies en sekere veiligheidsmaatreëls ingesluit. Laasgenoemde sou die OB ten nouste raak, aangesien dit in besonder gehandel het oor die stelsel van internering.29 Alreeds teen die einde van Mei 1940 is etlike prominente lede van die OB geïnterneer en ten spyte van besware van die Grootraad van die OB, het die internering van OB-lede hoogty gevier.30 Die versorging van geïnterneerdes se families en die herberg van vlugtelinge wat uit die kampe ontsnap het, of aangeklaagdes wat vir die owerhede weggekruip het, was 'n taak wat heelhartig deur die vroue van die OB onderneem is. As voorbeeld van hierdie "offervaardigheid" het die OB-vroue geskaar rondom die omstandighede van 'n meisie genaamd Elsa Nel.
Elsabé Nel is gebore op 'n plaas in die Oos-Transvaal. Haar ma was 'n niggie van Jopie Fourie. Laasgenoemde is binne die geledere van die OB beskou as een van die beweging se groot helde, aangesien hy in 1914 deel was van die Rebellie teen Suid-Afrika se deelname aan die Eerste Wereldoorlog en as martelaar voor 'n vuurpeloton gesterf het. In 1940 was Nel in matriek op Afrikaans Hoër Meisieskool in Pretoria. Haar ouers het haar voor die Oktobervakansie plaas toe ontbied en daar het sy vir Jan Ackermann ontmoet. Hy was 'n ontsnapte geïnterneerde wat haar ouers gehuisves het, aangesien "die Afrikaners wat daardie tyd vervolg is, vanselfsprekend baie welkom [was]" in haar ouerhuis.31 Ackermann was 'n prominente OB-lid wat saam met Hans Rooseboom deur die "OB-leiding" genader is om met Duitsland te skakel.32 Ackermann en haar ouers het haar gevra of sy 'n brief vir Ackermann se vrou na Durban sou neem. Sy het die brief aan die huis van Anna Neethling-Pohl ontvang en met die Oktobervakansie het sy na Durban gereis.33 As gerieflike skerm vir die werklike rede waarom sy Durban toe sou gaan, noem Neethling-Pohl dat Nel se blindederm amper gebars het, en dat dit in September uitgehaal is. Toe word sy Durban toe gestuur "om 'n bietjie te gaan bykom en vakansie hou".34
Die polisie was bewus daarvan dat daar 'n sterk Stormjaer-sel in Durban was daar was ook 'n OB-agent by die hawe wat informasie oor skepe en hulle inhoud na Pretoria gestuur het.35 Later het die polisie beslag gelê op dokumente in die kantoor van die OB-generaal in Natal wat daarop gedui het dat 'n staatsgreep beplan is.36
Dit is dus nie verbasend dat ene speurder Van Zyl van die Suid-Afrikaanse Polisie kort na die vakansie, toe Nel besig was met matriekeksamen, by die skool opgedaag het om haar te ondervra nie. Nel het egter geweier om enige getuienis te gee of vrae te beantwoord. 'n Woedende Van Zyl het "binne 'n halfuur" 'n dagvaardiging gereël en op Vrydag, 13 Desember 1940, het Elsa Nel in die hof verskyn.37 Die Ossewa-Brandwag het gou hiervan te wete gekom, moontlik deur Nel se ouers. Neethling-Pohl, wat as lid van die OB 'n eed van geheimhouding afgelê het, skryf dat sy by monde van haar bevelvoerder, wie sy slegs geken het as "nommer 53", 'n telefoonoproep gekry het waar hy vir haar gesê het: "Daar kom móre-oggend 'n matriekdogtertjie voor die hof; hulle het haar gevang, want sy was in Durban". Neethling-Pohl het vier vroue onder haar gehad aan wie sy bevele kon gee en sy het hulle dadelik opgeroep om elkeen vyf vroue te bel en dié moes op hulle beurt weer daardie vroue beveel om elk vyf vroue te bel en so aan.38 Die volgende dag daag daar toe meer as 200 Pretoriase vroue in Voortrekkergewaad by die magistraatskantoor op waar Nel moes verskyn. Dit wil voorkom of vroue self hulle Voortrekkerdrag beskou het as ' standpunt van verset wat verwys na die destydse verset van Susanna Smit,39 aangesien vroue self besluit het om só by die hof op te daag. Die 200 vroue was almal ongetwyfeld lede van die Ossewa-Brandwag, wat ook aktief besig was met ander werksaamhede van die organisasie. Neethling-Pohl vertel: "Jy staan daar en dit is warm en jy weet die vrouens moes hulle kinders by die huise laat; hulle moes dít doen en hulle moes hulle koeksisterbakkery by die huis laat; hulle het mos koeksisters gebak vir die vale om geld bymekaar te maak vir die Beweging".40 Dus, met hulle hande vol koekmeel en geklee in volksdrag, het hierdie vroue die volks/%weier-konstruksie vir hulleself toegeëien en beide die huishoudelike en die politieke sy daarvan geïnternaliseer ten einde uiting te gee aan hulle eie nasionalisme, wat nie noodwendig geïnspireer of bepaal is deur die mans in beheer nie. Die vroue was almal teenwoordig tydens die hofsitting en toe Nel en die magistraat instap, het hulle opgespring en die Transvaalse Volkslied, "Kent gij dat volk", uit volle bors gesing.41
Nadat die magistraat orde herstel het, het hy 'n aantal vrae aan Nel gestel, onder meer wat sy in Durban gemaak het en watter opdrag sy uitgevoer het. Nel het geweier om enige vrae te beantwoord en die magistraat het beveel dat sy tien dae in die tronk moes deurbring. Nel noem dat sy egter na die Pretoriase Sentrale Polisiestasie se selle geneem is, aangesien sy in daardie stadium mediese behandeling vir 'n swak been ontvang het.42 Die 200 vroue het ná die vonnis weer begin om die Transvaalse Volkslied te sing, maar is hardhandig uit die hof verdryf en het die polisiewa, waarin Nel vervoer is, agternagesit. Voor die selle is hulle gekeer deur vier jong soldate wat met gevelde bajonette by 'n ystertraliedeur wag gestaan het.43 Mismoedig het die vroue nie dadelik geweet wat om te doen nie, maar 'n vrou van Pretoria-Wes het hulle aangespoor tot aksie. Neethling-Pohl vertel:
[D]aar was een vrou van Pretoria-Wes ek sal haar nooit vergeet nie 'n baie groot dik vrou; 'n jong dik vrou; en haar botande en haar ondertande voor was uit en sy huil en sy sê: "Susters, gaan ons toelaat dat die jong sustertjie daar in die selle sit, sonder dat sy weet dat ons vir haar gaan bid? Wie volg my, ek sê, wie volg my? ... Prys die Heer met..." en sy sing die verkeerdstepsalm waarjy aan kan dink, "Prys die Heer", in daardie omstandighede! En ons almal druk vorentoe. Ons stoot daardie hek oop, en die soldaatjies gee net pad.4
Nel noem dat die vroue se sang en gebede buite haar sel vir haar 'n groot bemoediging was en dat sy nooit bevrees gevoel het nie. Daarby het OB-vroue elke dag wat sy in die tronk was, vir haar kos geneem.45 Nel het ook geglo dat die sel langs hare dié een was waarin Jopie Fourie aangehou is voor hy na die plaaslike tronk geneem is om gefusilleer te word.46 Fourie se geskiedenis was ook vir haar 'n regverdiging vir haar optrede: "As Jopie Fourie sy lewe kon gegee het vir die Afrikanersaak, kan ek nie sien hoekom ek nou my mede-Afrikaners in die moeilikheid moet bring nie".47 Beide godsdiens en patriotisme is dus deur Nel aangegryp in hierdie tyd van nood albei kenmerke van die geïdealiseerde volksmoeder.
Ná 'n landswye protesveldtog deur die OB het Nel net drie in plaas van tien dae in die selle deurgebring en sy is Maandag, 16 Desember 1940, om 09:00 die oggend vrygelaat.48 Sy kon nie op 'n beter dag vrygelaat word nie. Dit was die ideale geleentheid vir die OB om haar op te hef tot simbool van die ideale Boervrou en haar optrede te gebruik vir geweldige propaganda. 'n Groot fees ter ere van Geloftedag (Dingaansdag) is deur die OB by Wonderboom in Pretoria gereël. Neethling-Pohl het die naweek van Nel se aanhouding weer 'n oproep van "53" af gekry om haar te laat weet dat Nel die Maandag vrygelaat sou word. Sy het gereël vir 'n Voortrekkerrok wat Nel sou pas, asook 'n motor met 'n afslaandak. Die oggend van haar vrylating is Nel deur die strate van Pretoria vervoer na Wonderboom waar daar elke dertig treë langs die pad 'n OB-lid in wit klere was wat Nel gesalueer het wanneer die motor verbygery het. 49Saam met "lang kolonnes van die Ossewa-Brandwag" waarin "duisende goedafgerigte mans Voortrekkernek uitmarsjeer van die stad af oppad Wonderboom toe", is Elsa Nel na die fees vervoer.50 By Wonderboom het sy ' "oorverdowende ontvangs"51 gehad waar sy "die middelpunt van al die liefdevolle verering was".52 Vir die OB was Elsa Nel 'n heldin. In die woorde van C. Marx:
The OB heroine Elsabe Nel epitomised the ideal Afrikaans woman. She possessed all the characteristics of the 'Afrikaner woman' for, according to the historical myth, it was the women who would rather cross 'the Drakensberg barefoot' than submit to the 'British yoke'. It was the women who showed tremendous courage, spurring their men on in the face of adversity. They were therefore the most important guarantors for the future existence of the Afrikaner vo/k.53
In 'n propagandastuk in die 1948 Jaarboek van die OB van Noord-Transvaal probeer S.J. de Jongh (skuilnaam van J.F.J. van Rensburg, die kommandant-generaal van die OB) Nel se optrede voorhou as 'n inspirasie vir jongmense en vertel, na aanleiding van 'n ware verhaal, dat "onder die harte wat Elsabe aan die brand gesteek het, ... die van die tienjarige dogter uit die Bosveld, Johanna [was].55 En vanaf daardie oomblik [die oomblik toe Johanna vir Elsabé Nel by die Dingaansfees sien] was trou aan die Ossewabrandwag vir Johanna 'n vanselfsprekendheid ... dit is iets wat mens nakom en uitleef of mens pleeg verraad ..."56 Volgens De Jongh is Johanna direk deur Nel geïnspireer om later ook 'n vlugteling, wat deur haar ouers gehuisves is, te help vlug toe die polisie op hulle plaas opdaag.57 Ná die oorlog het 'n lid van die OB geskryf: "So het Elsa Nel simbool geword van die Afrikanervrou se trou en moed in die Tweede Wereldoorlog, 'n kragtige teken van duisende wat ook in haar voetspore getrap het die enigste ewige uit ons oorlog sonder wapens" [sic].58
Die OB self het uitgevaar teen die aanhou van vroue deur die Smutsregering en het spesifiek die geval van Elsa Nel gebruik in hulle retoriek teen demokrasie. In die amptelike koerant van die OB word daar genoem dat die regering in sy stryd teen die bestendiging van die demokrasie en persoonlike vryheid "die kommunistiese minagting vir die vrou van hul nuutgevonde bondgenoot deelagtig geword het". Nel se optrede word verhef en daar word aangevoer "deur hierdie daad is die naam van die Boerevrou nie verlaag, soos van kommunistiese kant miskien gehoop is nie, maar verhoog, en die heldinnery van ons volk het aangegroei met een". In dieselfde asem noem die skrywer dat die "leiers van die Sappe ... [wat] 'n stryd voer vir die demokrasie, ... in hul kapitalistiese verhewendheid" nie gereageer het op die volkswil "wat geopenbaar is in die verheffing van Elsabé Nel deur honderdduisende tot 'n heldin" nie.59 Die teenstrydighede in hierdie berig dui op die algemene ontevredenheid van OB-lede met die Smutsregering se geflikflooi met sogenaamde "volksvreemde elemente". Te midde van die warboel wat deur die oorlog veroorsaak is, wou die OB vashou aan die standvastige "volkseie" waarvan die konstruksie van die volksmoeder 'n voorbeeld was:
... by ons eie volk is die Vrou en Moeder verhef tot die edelste en onaantasbaarste sierade van ons volk. Die Vrou en Moeder van die Boerevolk kon nie eens deur 'n Britse moordkamp van haar ereposisiegestoot word nie, en nog minder sal 'n Empire-tronk wat ruik na bolsjewistiese metodes daarin shag!"6
Ten spyte van vroue se eie agentskap was die volksmoeder duidelik ook 'n magtige simbool vir verskeie agendas van die Ossewa-Brandwag. Daar word meer hierop ingegaan in die waardering van OB-vroue se verset in die laaste afdeling.
Daar is genoem dat vroue in die openbaar voorgestel is, en soms opgetree het, soos stemme van rede wat die idee van 'n rebellie "sonder gewere" voorgestaan het. Dit het die openbare protes van vroue ingesluit, soos hierbo uiteengesit, en die gebruik van die volksmoeder-retoriek om uiting te gee aan hulle nasionalisme. Vanuit dieselfde oord het Van Rensburg die OB beskou as 'n werktuig om spesifiek die aktivistiese gees van die Afrikaner aan te wakker. Nêrens het hierdie gees so duidelik na vore getree soos in die ondergrondse verset van die Stormjaers (SJs) nie. Ook in die geval van hierdie soort verset was vroue nie afwesig nie.
"[E]k was eintlik die ene wat kwaai was, my man was nie kwaai nie":61 Ondergrondse volksmoeders
In Suid-Afrika se deelname aan die Tweede Wereldoorlog het 'n groot aantal lede van die OB hulle teen generaal Smuts se oorlogspoging verset veral as deel van die Stormjaers. Laasgenoemde was, in die woorde van J.F.J. van Rensburg, "die suurdeeg van aktivisme" in die OB.62 G.C. Visser skryf: "[j]ust as the German Nazi Party had the Schutz Staffel (SS), so had the Ossewa-Brandwag the Stormjaers ready to storm forward as their militant action front when the time seemed ripe."63 Volgens Abraham Spies, wat 'n belangrike rol in die Stormjaers gespeel het, was dié organisasie se doel om lede georganiseerd en gedissiplineerd op te lei, ten einde gereed te wees vir die dag as die Duitse oorwinning hulle die geleentheid gee om 'n staatsgreep uit te voer.64 Die verwesenliking van die republikeinse ideaal sou vir die Stormjaers nie langs die konstitusionele weg verkry word nie. Die jeugdige Stormjaer, Cas Bakkes, noem dat dit "'n militante geheime ondergrondse vertakking van die Ossewa-Brandwag" was wat "miskien die droom van 'n Republiek langs die weg van 'n Staatsgreep sou kon verwesenlik."65 P.F. van der Schyff som die doelstellings en optrede van die beweging só op:
Afgesien van die paraatheidsfunksie, met die oog op 'n moontlike staatsgreep, [het die Stormjaers ook] gehelp wanneerpersone uit die kampe of gevangenisse moes ontsnap; om kleiner en groter sabotasiedade te pleeg as teken van verset en as vergeldingsmaatreël; om in die behoeftes van behoeftige OB-gesinne te voorsien, byvoorbeeld 'n rooftog op die betaalmotorkar van die Venterspos-myn.66
In al drie die bogenoemde doelstellings sou OB-vroue hulleself laat geld en deelneem aan die ondergrondse bedrywighede van die Stormjaers. Dit beteken egter nie dat alle OB-vroue saamgestem het met hierdie optrede nie. Mev. Emmie du Toit noem byvoorbeeld dat daar nie Stormjaers in die Kaap was nie en dat sy, as hoofvrou van Kaapland, "nie baie lus gehad" het vir hulle nie, want sy het gevoel "'n mens wil nie roekelose dinge doen nie".67 Nietemin, baie vroue is meegesleur in SJ-bedrywighede deur die feit dat hulle mans en seuns deel van die SJs was.68 Ander het weer op eie houtjie, sonder enige invloed of rol van die SJs opgetree.69 Dit was veral die geval met die herberg van voortvlugtiges wat, met of sonder die hulp van SJs, uit die gevangenis of interneringskampe ontsnap het. Onder volg enkele voorbeelde van die rol van OB-vroue in die ondergrondse verset teen Suid-Afrika se deelname aan die Tweede Wereldoorlog. Die doel is om vroue se ervarings en agentskap aan die lig te bring deur hulle eie stemme te laat hoor.
Mev. WS. du Plessis het in Johannesburg gewerk toe die oorlog uitgebreek het. Toe haar kêrel by haar opdaag met die rooi lussie en vra of sy dit vir hom sal aanwerk was haar woorde: "Nee, dis hier waar ons vriendskap nou eindig. Dit doen ek nou nie."70 Kort daarna het sy met 'n OB-lid bevriend geraak en ook self by die beweging aangesluit. Dit was nie lank nie of haar woonstel was die vergaderplek van 'n Stormjaersel. Alhoewel sy nie altyd vertroud was met die inhoud van hulle geheimsinnighede nie, was sy meer as bereid om haar woonstel beskikbaar te stel. Soveel so dat sy daarna verwys het as hulle "hoofkwartier" waar ammunisie, wapens en dokumente geberg is. Sy het ook spoedig opgetree om 'n onwettige rewolwer weg te steek toe speurders by haar vriendin se huis opgedaag het.71
Mev. M.E. le Roux, wat haar betrokkenheid by die OB beskryf as iets wat sy "met groot graagte en offervaardigheid" gedoen het, het haar woning weer vir voortvlugtiges beskikbaar gestel. Sy noem dat haar huis 'n bymekaarkomplek was en "soms 'n oase in die woestyn, waar offisiere en vlugtelinge hulle innerlike haastig kon verkwik of 'n slapie na 'n vermoeiende rit wat verby is, of wat nog verder gevoer moes word, kon geniet".72 Nadat Anna Neethling-Pohl se man, Chris Neethling, wat 'n owerste van die SJs was, gevange geneem en geïnterneer is, het sy ook haar huis oopgestel vir mense om in weg te kruip mense wat volgens haar later baie hoë posisies in die Suid-Afrikaanse politiek sou beklee. Vlugtelinge het in haar solder weggekruip wat die kostuumkas vir die Volksteater was. Daar was trappe wat van buite af na die solder geloop het en Neethling-Pohl het hierdie deur altyd oopgehou, aangesien "die boodskap rondgegaan het" dat haar huis 'n vlugtelingsoord was.73 Nie net die kostuumkas van die Volksteater was 'n goeie wegkruipplek nie. Mev. C.J.H. Steenkamp het tydens 'n klopjag op haar huis haar man in haar klerekas weggesteek om só die polisie te ontwyk.74
Vlugtelinge se name is soms doelbewus van vroue weerhou. Dit is gedoen as voorsorgmaatreël indien die polisie hulle sou ondervra. In die woorde van mev. G. Wolf: "dan kon ek nooit iemand verraai as ek nou dié soort gewees het nie waar nie?"75 Dit lyk egter of hierdie maatreël nie nodig was nie. Mev. M.J. Louwrens se broer was 'n generaal in die OB. Wanneer hy vlugtelinge na die huis geneem het, al was dit twee-uur die nag, het sy gereed gestaan met warm kos. Sy het ook dikwels vlugtelinge se klere gewas. In een voorval noem sy dat haar broer twee vlugtelinge met Engelse name na die huis gebring het. Terwyl sy die mans se verweerde klere was, sien sy een van dié se naam staan geskrywe op een van sy sokkies. Mnr. Baker was toe al die tyd Piet du Toit. Sy het ook opgemerk dat die ander "Engelsman" se naam Dries van der Merwe is, aangesien sy afgekom het op sy pen waarop dit gestaan het. Louwrens vertel egter dat sy met hierdie informasie vertrou kon word: "... niemand het dit ooit geweet nie. Ek het dit maar stilgehou." Sy noem ook dat sy regdeur die oorlog die vlugtelinge op hierdie wyse gehelp het: "... so het dit maar aangegaan met die vlugtelinge hier. Kort-kort kom hier 'n paar ander."76
Die risiko dat iemand hierdie ondergrondse bedrywighede sou verklap, was altyd teenwoordig. Mev. R.C.G. van der Merwe se plaas is ook deur vlugtelinge gebruik. Sake is hier bemoeilik deurdat mev. Van der Merwe se bure nie saam met hulle oor politiek gestem het nie hulle was ook anti-OB. Ten spyte hiervan het daar soms soveel as sewentien mense gelyktydig by hulle huis op Kameeldrif, net buite Pretoria, oornag. H.M. Robinson noem dat "vlugteling na vlugteling, saboteur na saboteur" die plaas van mev. Van der Merwe en haar man as veilige hawe beskou het.77 Die Van der Merwes het ook 'n groot huis gehad op die plaas Ten Hemele waar hulle spesiaal kaste ingebou het om soos 'n gewone muur te lyk met die doel om mense daarin weg te steek as die polisie sou opdaag.78 Nóg 'n vrou wat sonde met die bure gehad het, was mev. J. Wagner. Haar man was 'n Duitser en het 'n groot risiko geloop om geïnterneer te word. Na bewering is haar buurman, ene mnr. Viljoen, wat waarskynlik in die Suid-Afrikaanse Oorlog 'n joiner was en in 1914 aan regeringskant geveg het, aangestel as agent om haar man uit te lok. Aan hom is twaalf pond belowe as hy bewys kon lewer dat Wagner met ondergrondse aktiwiteite besig was. Toe Viljoen sake vir haar moeilik maak, het sy by hom besoek afgelê en prontuit gesê: "Kyk, mnr. Viljoen, jy het nou al so baie verraad gepleeg, en nou is jy weer besig om verraad te pleeg. As 'n vrou jou nog nooit geslaan het nie, dan gaan ek nou vir jou slaan." Sy het ook die algemene oorlogsparanoia tot haar guns gebruik deur te bluf en te sê: "toe hulle nou die dag die ligte, die elektrisiteit in jou huis nagesien het, het hulle 'n mikrofoon ingesit. Ons weet alles wat jy praat in hierdie huis, en nou gaan jy moeilikheid optel."79 Daar was ook gevalle waar anti-OB-gesindes hulleself voorgedoen het as vlugtelinge en by die vroue oornag het, waarskynlik met die doel om informasie vir die polisie te kry vroue was in hierdie gevalle daarvan bewus dat "verraaiers" in hulle midde was.80
Die blote teenwoordigheid van vlugtelinge het vroue vanselfsprekend ook in 'n moeilike en inkriminerende posisie geplaas. F.A. Faurie, 'n voorvlugtige SJ, het 'n Rooms-Katolieke priester ("'n ou paap") se motor gesteel en vir mev. F. Botha (wie se woonstel ook die vergaderplek van SJs was) en 'n vriendin gevra om saam met hom na haar pa toe te ry. Op die pad kom hulle 'n donkiewa tee en toe Faurie die remme trap was dit onklaar en hy ry toe teen die donkiewa vas. Terwyl Faurie nog in die motor sit, onderhandel hy spoedig met die eienaar van die donkie en vergoed hom vir sy verlies, maar omdat hy gesoek is deur die polisie, het hy so gou moontlik uit die motor gespring en van die toneel af weggehardloop. Gevolglik sit mev. Botha en haar vriendin daar met 'n gesteelde motor en 'n dooie donkie. Die twee vroue het egter op hulle eie veilig by die huis gekom sonder enige konfrontasie met die polisie.81
Baie vroue wie se mans betrokke was by ondergrondse bedrywighede het nooit daaroor uitgevra nie. Mev. J Haasbroek noem byvoorbeeld dat vroue nie hulle mans kwalik geneem het vir geheimsinnigheid nie. Sy vertel "ons wou nie eintlik weet wat die mans doen nie. Dan het dit ons ook ontstel."82 Neethling-Pohl het ander redes gehad: "Ek was nooit die soort vrou wat uitvraerig was nie. In dié opsig is ek 'n verskriklike trotse mens: ek sal nooit vir iemand vra waar hy was of wat hy gedoen het of dié soort van dinge nie."83 Ander weer was sterk bewus van wat hulle mans aangevang het en het sonder skroom genderpolitiek gebruik om die polisie te ontwyk. Soos reeds genoem, was die polisie op die spoor van mev. Wagner se man. Op 'n vraag oor waar haar man se 303-geweer is, het mev. Wagner geantwoord: "Sersant, jy het die inspekteur by jou, jy het dus 'n getuie. Hierdie goed wat jy vir my vra, moet jy vir my man vra, hy kan nie lieg nie. Maar ek, ek sal vir jou lieg dat nete op jou kop bars!"84
Mev. C.H. Pretorius het weer haar man aktief bygestaan in die versteek van wapens. Toe hy vermoed een van sy vriende wat hom gehelp het in 'n sabotasiepoging gaan hom verraai, het hy en sy vrou spoedig die wapens en bomme, wat in 'n veldmagasyn versteek was, in die huis gaan bêre. Hy het dit as vanselfsprekend aanvaar dat hy sy vrou kon vertrou. Mnr. Pretorius vertel: "sy was natuurlik bewus daarvan dat daar in my magasyn wat ek in die veld gehad het, bomme en goed was."85 Dikwels moes ammunisie spoedig van buite af in die huis ingedra word as dit sou reën. Mev. J. Haasbroek se man het haar een middag gevra om die buite-oond, waarin sy gewoonlik brood gebak het, warm te maak, want "daar moet beskuit gebak word" nadat dit hard gereën het. Sy vermoed toe dat haar buurvrou die oond wou gebruik, soos dikwels die geval was. Mev. Haasbroek het egter omgesien na haar kinders en nooit gesien hoe die beskuit gebak word nie. Later het sy uitgevind dat haar oond gebruik is om wapens en ammunisie wat natgereën het, gou droog te kry.86 Dit gee nuwe betekenis aan die kaalvoet- volksmoeder voor die oond en dui op hoe die huishoudelike sfeer, die sfeer van die vrou in die Afrikanersamelewing van die tyd, ook deur die oorlogsomstandighede geraak en as middel tot verset ingespan is.
Om flink te dink is deur OB-vroue se betrokkenheid by onderduimse dade genoodsaak. So het mev. R.C.G. van der Merwe gesteelde geld in die karkas van haar dooie perd versteek toe speurders by haar opdaag en die huis begin deursoek. Mev. Wagner het gehelp om haar man se 303-geweer in 'n kosyn toe te messel.87 Vroue het egter nie net hulle mans bygestaan en vlugtelinge geherberg nie. Baie was meer direk betrokke by ondergrondse bedrywighede.
Soos genoem het Neethling-Pohl, net soos die Stormjaers, 'n eed van geheimhouding afgelê en opdragte "van bo" ontvang waarvan "sommige heeltemal angswekkend was". Sy het ook "'n paar ou waardevolle dokumentjies" in haar besit gehad wat sy op vindingryke wyse in 'n kussingsloop aan 'n sipresboom in haar tuin gehang het.88 Vroue was bewus van die kodes en seine wat OB-lede gebruik het om mekaar te waarsku. Op 'n dag het mev. Wagner kennis gekry dat die polisie haar huis gaan visenteer. Sy het die inkriminerende dokumente in haar besit in 'n tas gepak en in haar motor na die bank toe gery. By die bank het die bestuurder, wat 'n OB-lid was, haar gewaarsku dat speurders in siviele drag haar agtervolg. Op pad huistoe sien sy die polisie agtervolg haar en draai vinnig in 'n agterstraat in. Met trots vertel sy: "hy dink toe natuurlik ek wil hom 'dodge' en dit is ook wat ek gedoen het." Sy het spoedig die dokumente by haar predikant, wat ook 'n OB was, afgegee en die speurder, wat toe al vir haar by die huis gewag het, sonder skroom toegelaat om haar motor en die leë tas te visenteer.89 In min of meer dieselfde trant moes sommige vroue dikwels intelligensiewerk doen, boodskappe oordra en met mense skakel. Mev. F. Botha vertel dat haar aandeel in die oorlog was om te dien as skakel tussen Chris Neethling en vlugtelinge. Sy het baie maal dokumente in haar besit gehad wat sy moes afgee by een of ander persoon wat voortvlugtig was of spioenasiewerk gedoen het. Ten spyte van baie klopjagte op haar woonstel kon niemand iets inkriminerend teen haar, of by haar, kry nie.90 Mej. G. Wolf het weer opgetree as motorbestuurder vir 'n groep SJ's wat haar vriende was. Sy vertel: "ek was maar altyd reg om te ry." Vanweë die oorlogsmaatreëls was petrol gerantsoeneer. As onderwyseres en lid van die Noodhulpliga van die Unie Verdedigingsmag het sy toegang gehad tot meer petrolkoepons, maar "daardie petrol is natuurlik gewoonlik vir die Ossewa-Brandwag uitgery". Wolf het dikwels ammunisie vervoer en die SJ's na plekke geneem waar hulle drade geknip en ander sabotasiedade uitgevoer het. Sy moes by meer as een geleentheid vinnig wegry van die toneel af. Bo en behalwe dit is haar agterplaas ook gebruik om gesteelde motors weg te steek om mee te vlug indien nodig.91
Oor haar ervaring in die ondergrondse OB vertel mev. Wagner: "Ons het baie pret gehad. Ons het baie dinge gedoen wat ons nie moes doen nie. En ons het baie dinge aangevang wat ons ook eintlik nie moes nie. Dit was vir ons eintlik partykeer regtig baie lekker."92 Mev. Wolf praat uit dieselfde mond: "Dit was natuurlik 'n avontuur om te voel dat jy nou hier is om 'n diens te doen en niemand weet daarvan nie."93 Ongetwyfeld het nie almal hierdie sentimente van mevv. Wagner en Wolf gedeel nie en was daar ook soms swaarkry aan vroue se deelname aan die verset verbonde.
Mev. D. (Debora) Dommisse, wat noem dat sy 'n kleindogter van Debora Retief was, was getroud met 'n SJ wat baie aktief in sabotasiepogings betrokke was. Ná 'n klopjag op haar huis waarna haar man op die vlug geslaan het, is sy deur die polisie in die Pretoriase gevangenis toegesluit. Sy was vir langer as 'n week in die tronk. Tydens ondervraging gedurende hierdie tyd wou speurders die name weet van SJs wat sy moontlik ken. Sy het volstrek geweier om informasie te gee: "al het ek ook geweet wie daardie mense is, sal ek dit tog nooit aan julle vertel nie." Nadat haar ouers gedreig het om 'n prokureur te kry sodat daar 'n saak teen haar gemaak kan word, is sy vrygelaat. Sy was egter verplig om uit haar werk by die poskantoor te bedank, omdat die polisie vermoed het dat sy 'n spioen in die telegraafkantoor was. Voorts kon sy daarna geen werk by enige staats-of semistaatsinstansie kry nie.94 Ook mev. Du Plessis en twee van haar vriendinne is beskou as bedreigings en is deur die polisie "onder die Noodregulasies" gearresteer en in Springs se gevangenis toegesluit. Hulle was elf dae lank in die tronk tot familie ingegryp het.95 Daarby het die politieke affiliasie van individue soms gelei tot familietwis en vervreemding van naasbestaandes. Mev. Haasbroek is byvoorbeeld byna uit haar eie familie geskop vanweë haar OB-lidmaatskap.96 In die geval van mev. M.J. Erasmus is haar ganse gesin byna deur die verset teen die oorlog uitgewis. Albei haar seuns is doodgeskiet terwyl hulle op vlug was. Mnr. H. Erasmus is deur 'n speurder geskiet op 27 November 1941 en kort ná sy dood is sy broer, mnr. D. Erasmus, op 14 Desember 1941 geskiet. Die dag ná haar tweede seun se begrafnis, is mev. Erasmus se man gearresteer en die polisie het enigiemand belet om by haar te loseer. Sy en haar man het 'n losieshuis besit wat tot 125 mense kon huisves, maar ná haar man se arrestasie, het mev. Erasmus met 'n leë huis sonder inkomste gesit. Sy vertel haar man "het heeltemal ingegee na Hendrik se dood" en dat sy, nadat haar man geïnterneer is by Koffiefontein, "nie meer omgegee [het] of ek lewe en of ek dood is nie". Alhoewel sy geen bitterheid teenoor die OB gekoester het nie, het die oorlog ontsettend baie van haar weggeneem: "Ek het met níks uitgekom nie, níks."97
Vroue van alle persoonlikhede het hulle bydrae gelewer in die OB se verset teen die oorlogspoging: van diegene wat erken het "[e]k was maar altyd 'n vreeslike bang mens" tot vroue soos mev. Wagner wat stip vasgekyk het in 'n rewolwer se loop en gesê het "Ou grootman, ek skrik nie vir 'n rewolwer nie, waarom maak jy so geraas?" en haar gryse moeder wat met "'n groot lang lepel" in die hand vir dieselfde polisieman gesê het: "Jou Satanskind, vir wie dreig jy met 'n rewolwer? Ek het in die Boere-oorlog baie Kakies oor hulle kop geslaan. Maak dat jy uitkom!"98 Verset beteken ook nie noodwendig drastiese optrede soos die plant van bomme of sabotasiedade nie. Anna Neethling-Pohl het byvoorbeeld vroue se herberg en hulp aan vlugtelinge as 'n direkte vorm van verset teen die oorlogspoging beskou:
Jy weet self van die maniere wat ons gehad het om mense ondergronds te hou. Maar daar was geen kwessie dat ons besig was om iemand ánders se land se probleme te probeer oplos nie. Ons was hier besig om nog op te tree teen ons vyand wat ons van watter eeu af vervolg, van die Kaapse dae af net waar ons trek en land skoonmaak, agterna gekom het om hulle pale in te slaan en te sê dit is hulle grond en dit te annekseer! Ons was net besig om op te tree teen daardie basiese, eerste aartsvyand ... [O]ns het hiér probeer om dinge voor te berei vir die groot dag wat eendag sou kom al sou ons nie meer lewe nie die bevrydingsdag en die bevrydingsuur?9
Vroue betrokke by die OB was duidelik diep bewus van die dualistiese aard van die beweging. Die feit dat die OB so sterk verdeel is langs die lyne van gender, het vroue nie gekeer om op verskeie maniere deel te neem aan die organisasie se verset teen die Smuts-regering nie. In die proses was vroue aktief besig om hulle identiteit te konstrueer en boweal die dinamiese, meestal teenstrydige, betekenisse van die volksmoeder in te span ten einde vir hulleself meer agentskap toe te eien. Wat beteken vroue se deelname aan die "Tweede Rebellie" teen die agtergrond van die metaforiese moontlikhede van die volksmoeder?
Volksmoeders met vryheidsin: 'n Waardering van OB-vroue se verset
Oorlog is ontwrigtend op alle vlakke van die samelewing die sosiale ingesluit. Gedurende oorlog word die reëls dikwels gebreek. Sommige reëls word versterk om orde te handhaaf, maar daar word ook nuwe reëls geskep om by die omstandighede aan te pas. Dieselfde geld vir gender. Alhoewel die Tweede Wereldoorlog nie op Suid-Afrikaanse bodem afgespeel het nie, het Suid-Afrika se deelname daaraan ook groot ontwrigting vir die land gebring. Hierdie ontwrigting het dit vir vroue moontlik gemaak om op te tree as agente wat die metaforiese moontlikhede van hulle identiteitskonstruksies geëksploiteer het, naamlik deur dade te pleeg wat onaanvaarbaar sou wees binne die konteks van die vooroorlogse genderorde. Die verdeling van arbeid op grond van gender is een van die belangrikste fondamente in die handhaaf van 'n genderorde ook in die OB. Dieselfde verdeling geld vir oorlog en lei gewoonlik tot 'n versterking van die "tradisionele" tot die meer "reaksionêre" sy van die volksmoeder. Die woorde van M. Cooke en A. Woollacot werp lig op hierdie proses: "After biological reproduction, war is perhaps the arena where the division of labour along gender lines has been the most obvious, and thus where sexual difference has seemed the most absolute and natural."100 Aan die ander kant veroorsaak oorlog dikwels die tipe omstandighede wat die meer "radikale" aspekte van die volksmoeder na vore laat tree aspekte wat hulle deel met die genderrolle van mans. Moederskap is 'n aspek van die volksmoeder wat slegs deur vroue toegeëien kon word, maar die Afrikaner se vryheidsin is iets wat deur beide mans en vroue se identiteitskonstruksies gedeel is. So kon die uitleef van hulle vryheidsin vroue in staat stel om inbreuk te maak op die sfere wat tradisioneel beskou word as manlik gedomineerde gebiede. In hierdie sin word die verdeling van arbeid langs die lyne van gender so 'n bietjie verskans.
L. Vincent beskryf die volksmoeder as 'n tweesnydende swaard: "While it offered them [vroue] a platform from which to express their own interpretation of their identity as women, it also had the potential to act as means of control over them.'"11 Waar Vincent gekyk het na vroue se gebruik van die volksmoeder vir die eien van meer politieke mag, word daar hier gelet op die manifestasie van die volksmoeder-konstruksie in OB-vroue se versetoptrede deur te let op die simboliese betekenisse wat die volksmoeder aan vroue se identiteit en agentskap heg. Hierdie betekenisse volg die patroon van die tweesnydende swaard wat Vincent aangedui het, naamlik dat die diskoers van die volksmoeder vroue in staat gestel het om deel te neem aan verskillende soorte verset, maar dat dit nie die genderorde verander het nie. Die volksmoeder het hoofsaaklik gemanifesteer in die vorm van vroue se sin vir onafhanklikheid wat direk gekoppel is aan verset teen Brittanje en gemotiveer deur die mitiese heilsgeskiedenis van die Afrikaner.
Hierdie mitiese aspekte van Afrikanergeskiedenis tree so na vore in 'n herinneringsopstel oor die rol van die vrou in die oorlog, genaamd "Die Afrikanervrou in tye van nasionale nood". D.W. Kruger skryf hierin dat "fierheid, taaiheid, geduld te midde van lyding en ontbering, liefde vir die vryheid" die "beste eienskappe van die Afrikanervrou" genoem kan word. Hy skryf verder dat "die bereidwilligheid om alles op te offer vir die vryheidsideaal" tot openbaring kom in die geskiedenis van die stryd teen die Afrikaner se "tradisionele vyand", naamlik die Brit.102 Kruger prys dus die vrou vir een spesifieke eienskap, naamlik haar sin vir onafhanklikheid en vryheid sowel as die eienskappe wat daarmee gepaard gaan. Vroue se verset is in die OB direk gekoppel aan die volksmoeder-diskoers, as die gekonstrueerde beeld van die vrou, wat verset in die naam van "onafhanklikheid" voorstaan, in ag geneem word. Vroue se verset teen die oorlog kan direk gekoppel word aan die Afrikaner se verset teen Brittanje in die verlede: "Die Ossewa-Brandwag se wortels was diep ingebed in die geskiedenis van die Afrikaners se stryd om die bande met Brittanje te breek, om onderhorigheid aan 'n vreemde moondheid af te sweer, om soos in die republikeinse era oor sy eie lotgevalle te kan beslis."103 Gender en 'n spesifieke historiese beskouing speel dus 'n belangrike rol in elkeen van die vorms wat vroulike verset aangeneem het.
So was die Vroue-optog van 1940 'n demonstrasie gelaai met die volksmoeder-beeld. Net soos wat die destydse Voortrekkervroue in 1842 ingetree het vir hulle mans by monde van Susanna Smit, so het die Afrikanervrou eenhonderd jaar later gevoel dat sy geregtig is om protes aan te teken.104 Daar waar die genderorde van die meeste mans broodwinners gemaak het, het die Noodregulasies, saam met die rooilus, mans geplaas onder "die dreigement van ontslag, verplasing, of gedurige herinnering aan viktimisasie ..." So het baie mans voor die keuse te staan gekom: "Teken die eed om in die vreemde te gaan veg of skep die toestand waaronder jou vrou en kinders moet ly as gevolg van verlies van werk." Vanweë die genderorde moes mans baie dikwels ter wille van ekonomiese oorlewing teen hulle gewete 'n keuse maak. Mev. H.E.C. Armstrong skryf: "oral het die vrou begin voel dat sy die aangewese een is om haar saak duidelik te stel nl. dat sy protesteer teen die dwangmetodes wat die onwilliges in die oorlog intrek en die uitgesproke begeerte dat ons die oorlog onmiddellik moet beëindig op eerbare wyse met al die lande waarteen die Regering die stryd voer."105 In hierdie trant wou vroue praat daar waar hulle mans nie self hulle stemme kon laat hoor nie. Die vrou, met haar titel as "moeder van die volk", kon dus met reg in die Afrikaanse samelewing intree vir die (in hierdie geval "hulpelose") mans in die openbaar. So skryf Vincent: "It [die volksmoeder] operated as a mechanism by means of which the traditional role of women in the family could be extended to include a public role."106
Die Vroue-optog is 'n uitstekende voorbeeld van vroue se gebruik van hulle volksmoederskap in 'n openbare gebaar. So is daar openlik deur die pers en reëlingskomitee verwys na die hooffigure van die optog as "waardige ou volksmoeders" en óf vroue wat diep spore in die Afrikanersamelewing getrap het, óf weduwees van gesiene mans is as verteenwoordigers gekies.107 Voorts het vroue Voortrekkerdrag beskou as 'n standpunt van verset soos blyk uit die skare vroue se dra daarvan. Soos blyk uit berigte in die pers herinner die Voortrekkerdrag aan die simboliese betekenis geheg aan die protes van Susanna Smit en die kwaliteite van die volksmoeder is daardeur verteenwoordig: "Baie vroue was in Voortrekkerdrag wat hulle vryheidstradisies gesimboliseer het" en ook "Die vrou sal met haar bede in stille eenvoud gaan, gekleed in die drag wat altyd herinner aan die vrome, nederige voorouers".108
Vroue se verset was nie altyd so teatraal soos dié van die Vroue-optog of die persdekking van Elsabè Nel nie. Hulle agentskap in die Tweede Rebellie het ook subtiele vorme aangeneem. So het vroue in hulle kapasiteit as huishoudsters bygedra tot die verleentheid van die regering deur kos te verskaf aan die gevangenes en geïnterneerdes te versorg. Die samehorige identifisering met 'n saak het ook Afrikanernasionalisme sterk aangevuur. Dit is dikwels gemerk by wyse van gebare en optrede in die "private sfeer" waar vroue se invloed in die verset te bespeur is en waar hulle omgegaan het met die konstruksie van hulle eie identiteit as Afrikanervroue.
Vroue was nie, soos E. Brink voorgestel het, "man-made" konstruksies van 'n manlik gedomineerde diskoers nie, maar deurdat hulle optrede in interaksie met die volksmoeder beskou is, was vroue indirek in staat om inhoud aan hulle eie identiteit te gee. In die woorde van Vincent: "through their interaction with the volksmoeder-ideology women ... were able to reshape its content to some extent."09 In die Ossewa-Brandwag is dit veral vroue se ondergrondse verset wat die inhoud van die volksmoeder meer inklusief gemaak het. Geen vroue kon 'n amptelike lid word van die Stormjaer-beweging nie en wel op grond van gender, maar tog het hulle, nes die Stormjaers, onwettig opgetree in hulle verset teen die oorlog. Ons lees selfs van vroue soos Neethling-Pohl wat 'n eed van geheimhouding afgelê het. In hierdie sin het vroue anders opgetree as die stereotipiese beeld van die lydende moeder. Dit kan beskryf word as "doing difference". Hieroor skryf West en Fenstermaker:
Individuals "do difference" when they acknowledge (knowingly or unknowingly) how their categorization renders them socially accountable to acting in a particular way in a situation. However, when individuals recalibrate "doing difference" to produce alternative ways to conceptualize interaction patterns, it amounts to social changeTM
Vroue se verset kan wel beskou word as "doing difference", maar hulle optrede kon nie noodwendig lei tot 'n verandering van die genderorde ("social change") nie. Die rede hiervoor is dat die volksmoeder (as norm van die genderorde) in essensie vroue beperk deur 'n deterministiese verstaan van geslagtelike verskil. In die woorde van Vincent: "the embracing of the volksmoeder-ideology represented the ideological incorporation of women into a male-dominated nationalism and a socially, morally, economically and politically subordinate place in society."111 Voorts blyk dit uit die geraadpleegde bronne dat vroue in die Ossewa-Brandwag geen ernstige begeerte gehad om die genderorde te verander nie.112 Vroue was tevrede met hulle posisie en outonomie in die OB. Dit beteken egter nie dat hulle geen speelveld gehad het nie. Hulle verset teen die oorlogspoging was baie nou verbonde aan die vryheidsin wat gekoppel word aan tydgenote se verstaan van die volksmoeder. Hierdie kenmerk het vir vroue die geleentheid gegee om hulle stemme ook dik te maak in die openbaar, maar aan die ander kant kon vroue ook ondergronds en agter toe deure hulleself teen die regering verset "without transgressing traditional conceptions of the proper sphere of women's activity",11 aangesien die nasionalistiese aard van die volksmoeder vroue se verset geregverdig het. Vroue het bloot net verskillend opgetree in vergelyking met ander kenmerke van die volksmoeder soos genoodsaak deur die omstandighede. OB-vroue het dus geen genderreël gebreek deur hulleself te verset nie. Daar kan wel reëls gebreek word wat deur die noodsaaklikhede van oorlog geregverdig word, maar dit lei nie tot 'n fundamentele verandering van die genderorde nie. Dit skep wel meer geleenthede vir vroue om die metaforiese moontlikhede van hulle identiteitskonstruksies te ontdek en uit te leef. Die metaforiese moontlikhede inherent in die volksmoeder is natuurlik voorsien deur die sterk simboliek wat deur die teruggryp na sekere historiese mites daaraan geheg is.
Om te verstaan dat die volksmoeder 'n konstruksie is wat nou verbonde is aan die Afrikaner se stryd teen Brittanje, is 'n baie wyer historiese perspektief van gender nodig. In die woorde van Helen Bradford: Λ longer historical perspective is badly needed to explain what contemporaries saw ..."114 Die wortel van vroue se verset moet gesien word teen die agtergrond van Afrikanernasionalisme se invloed op tydgenote se geskiedbeskouing, aangesien die volksmoeder self 'n skepping van nasionalisme is. Tydgenote in die OB het 'n baie nasionalistiese uitkyk op die verlede gehad wat ruim plek gelaat het vir OB-vroue om aan die Tweede Rebellie deel te neem. Die OB se geskiedbeskouing werp lig hierop. Binne die geledere van die Ossewa-Brandwag is die geskiedenis van die Afrikaner in eie idioom hervertolk. Volgens hierdie geskiedbeskouing is die verset teen Brittanje geregverdig. P.J.J. Prinsloo skryf:
Die hervertolking was 'n emosionele beroep op die rustelose Afrikaner om sy geskiedenis as opeenvolgende heroïese dade van opstand teen die Britse oorheersing te sien. Slagtersnek en die Groot Trek is as dade van rebellie beskou. Hierin is die OB as die direkte opvolger van genl. De Wet se rebelliemag ten tye van die Eerste Wereldoorloggesien. Die grootste held uit die rebellie-geskiedenis was Jopie Fourie, omdat sy heroïese gedrag die wetteloosheid van sy dade geregverdig het.115
Binne hierdie konteks is dit te verstane dat juis die volksmoeder-kwaliteite van vroue wat aan hierdie verset deelgeneem het, uitgelig word. OB-vroue se deelname aan die Tweede Rebellie vorm deel van 'n historiese kontinuïteit. Hulle verset teen Brittanje is 'n voortsetting van die "heroïese dade" van opstand teen Britse oorheersing deurdat vroue in dieselfde gees "die stryd voer" as deur hulle moeders gedurende "versetgebeure" soos Slagtersnek en die Groot Trek. Hierdie kontinuïteit blyk veral duidelik uit D.W. Kruger se beskrywing van "Die Afrikanervrou in tye van nasionale nood". Waar Kruger die Afrikanervrou in die begin van hierdie hoofstuk geprys het omdat sy haar mans, seuns en broers tydens die Suid-Afrikaanse oorlog uitgestuur het om te veg vir vryheid, het hy OB-vroue weer geprys omdat hulle hulle mans verhoed het om aan die Tweede Wereldoorlog deel te neem:
Waar die stryd aangevang is met die doel om die volksvyand te help beskerm, was u net so vasberade om u mans en seuns weg te hou van die oorlogstoneel, want u het geweet dit gaan nie om die vryheid nie, maar om die welsyn van die vyand wat verantwoordelik was vir die kerkhowe "waar die kindertjies slaap." Daarom was die weg wat u in die verlede bewandel het, nog steeds reguit en oopgetrap sodat dié wat ná u kom, dit kan sien en volg.116
Ten spyte van die simboliese betekenisse wat vroue skilder as heldinne van Afrikanernasionalisme, was OB-vroue se verset persoonlik gemotiveerd en gegrond in hulle eie agentskap. Hulle het na die beste van hulle vermoë aangepas by die omstandighede veroorsaak deur die oorlog en OB-vroue veral was bereid om die prys van nasionalisme te betaal. Dit is nie verbasend dat die volgende woorde van 'n vrou, pas nadat sy gehoor het haar man is gearresteer vir hoogverraad, 'n soort slagspreuk in die OB geword het nie: "Goddank dis hoogverraad en nie laagverraad nie!"117
1. A.J.H. van der Walt, 'n Volk op trek: 'n Kort geskiedenis van die ontstaan en ontwikkeling van die Ossewa-Brandwag (Kuituur en Voorligtingsdiens van die Ossewa-Brandwag, Johannesburg, 1944); H.G. Stoker (red.), Agter tralies en doringdraad (Pro Ecclesia, Stellenbosch, 1953); J.F.J. van Rensburg, Theirpaths crossed mine (CNA, Cape Town, 1956); G.C. Visser, OB: Traitors or patriots? (Johnathan Ball, Johannesburg, 1976); P.F. van der Schyff (red.), "Geskiedenis van die Ossewa-Brandwag", Ongepubliseerde verslag, Departement van Geskiedenis, PU vir CHO, 1984; J.J. Badenhorst, "Die organisasiestruktuur van die Ossewa-Brandwag", MA-verhandeling, PU vir CHO, 1985; D. Prinsloo, "Dr. H.F. Verwoerd en die Ossewa-Brandwag, 1938-1952", Kleio, 17, 1, 1985, pp 73-85; L.M. Fourie, "Die Ossewa-Brandwag en Afrikanereenheid", D Litt-proefskrif, PU vir CHO, 1987; J.J. Badenhorst, "Vroeë organisasiestruktuur van die Ossewa-Brandwag", Joernaal vir Eietydse Geskiedenis, 12, 3, Desember 1987, pp 54-82; P. de Klerk, "Afrikanerdenkers en die beginsels van die Ossewa-Brandwag", Joernaal vir Eietydse Geskiedenis, 14, 1, Junie 1989, pp 43-81; P. de Klerk, "Die Ossewa-Brandwag se ideaal van ' nuwe samelewingsorde in Suid-Afrika", Joernaal vir Eietydse Geskiedenis, 14, 2, Desember 1989, pp 90-131; P.F. van der Schyff (red.), Die Ossewa-Brandwag: Vuurtjie in droë gras (PU vir CHO, Potchefstroom, 1991); P.J. Furlong, Between crown and swastika: the impact of the radical right on the Afrikaner Nationalist movement in the fascist era (Witwatersrand University Press, Johannesburg, 1991). Sien ook P.J. Furlong, "Fascism, the Third Reich and Afrikaner nationalism:
an assessment of the historiography", South African Historical Journal, 27, 1992, pp 113-126; C. Marx, "The Ossewabrandwag as a mass movement, 1939-1941", Journal of Southern African Studies, 20, 2, June 1994, pp 195-219; C. Marx, "'Dear listeners in South Africa': German propaganda broadcasts to South Africa, 1940-1941", South African Historical Journal, 27, 1992, pp 148-172; C. Marx, Oxwagon Sentinel: Radical Afrikaner nationalism and the history of the Ossewa-Brandwag (UNISA, Pretoria, 2008).
2. Die belangrikste werke oor die volksmoeder, waarop hierdie artikel voortbou, is die volgende: D. Gaitskell and E. Unterhalter, "Mothers of the nation: A comparative analysis of nation, race and motherhood in Afrikaner nationalism and the African National Congress", in N. Yuval-Davis and F. Anthias (eds), Women-Nation-State (Macmillan, London, 1989), pp 5878; E. Brink, "Man-made women: Gender, class and the ideology of the Volksmoeder", in C. Walker (ed), Women and gender in Southern Africa to 1945 (David Phillip, Cape Town, 1990), pp 273-292; E. Cloete, "Afrikaner identity: Culture, tradition and gender", Agenda, 13, 1992, pp 42-56; L. van der Watt, "The comradely ideal and the volksmoeder ideal: Uncovering gender ideology in the Voortrekker tapestry", South African Historical Journal, 39, November 1998, pp 91-110; L. Vincent, "A cake of soap: the Volksmoeder-ideology and Afrikaner women's campaign for the vote", The International Journal of African Historical Studies, 32, 1, 1999, pp 1-17; L. Vincent, "The power behind the scenes: the Afrikaner nationalist women's parties, 19151931", South African Historical Journal, 134, 40, 1999, pp 51-73; L. Vincent, "Bread and honour: white working class women and Afrikaner nationalism in the 1930's", Journal of Southern African Studies, 26, 1, March 2000, pp 6178; M. du Toit, "The domesticity of Afrikaner nationalism: Volksmoeders and the ACVV, 1904-1929", Journal of Southern African Studies, 29, 1, March 2003, pp 155-176; E. Brink, "Die Volksmoeder: ' Beeld van ' vrou", in A.M. Grundlingh en S. Huigen (reds.), Van volksmoeder tot Fokofpolisiekar: Kritiese opstelle oor Afrikaanse herinneringsplekke (Sun Press, Stellenbosch, 2008), pp 7-16; R. van der Merwe, "Moulding volksmoeders or volks enemies? Female students at the University of Pretoria, 1920-1970", Historia, 56, 1, 2011, pp 77-100.
3. D.W. Kruger, "Die Afrikanervrou in tye van nasionale nood", in H.G. Stoker (red.), Agter tralies en doringdraad (Pro Ecclesia, Stellenbosch, 1953), p 395. Die leser word daarop gewys dat die uitdrukking "die vrou van Suid-Afrika" een van die maniere is waarop tydgenote verwys het na vroue as monolitiese groep. Dit is veelseggend wanneer tydgenote se verstaan van geslagtelike verskil onder die vergrootglas geplaas word. Vir lede van die OB, soos D.W Krüger, het die "vrou van Suid-Afrika" slegs wit vroue ingesluit. Aangesien vroue van ander rasse nie lede van die OB kon word nie, fokus hierdie artikel dus slegs op wit vroue se verset teen die oorlog as deel van die OB. Dit beteken geensins dat die kategorie "vrou" blindelings aanvaar word as ontologiese punt van oorsprong vir die skryf van geskiedenis nie. Vir 'n gedetailleerde uiteensetting van die veelsydige aard van Suid-Afrikaanse vroue se lewens en ervaringe in die Suid-Afrikaanse historiografie, sien C. Blignaut, "Volksmoeders in die kollig: 'n Histories-teoretiese verkenning van die rol van vroue in die Ossewa-Brandwag, 1938-1954", MA-verhandeling, Noordwes-Universiteit, 2012, pp 10-46, 51-107, wat spesifiek op die teoretiese aard van die kategorie "vrou" fokus.
4. E. Theron. Sonder hoed of handskoen (Tafelberg, Kaapstad, 1983), p 41.
5. Ossewa-Brandwag-Argief, Institusionele Argief en Museum, Noordwes-Universiteit, Potchefstroom (hierna OBA): Bandopnames, onderhoud (transkripsie), bandnommer 75, 1979: H.M. Robinson / A. Neethling-Pohl, p 1.
6. A. Neethling-Pohl, Dankbaar die uwe (Human & Rousseau, Kaapstad, 1974), p 119. [ Links ]
7. Reëlingskomitee van die Vroue-optog, Die Vroue-optog 22 Junie, 1940, geen bladsynommer.
8. J. Grobler, "Volksmoeders in verset: Afrikanervroue-optogte in Pretoria, 1915 en 1940", Suid-Afrikaanse Tydskrif vir Kultuurgeskiedenis, 23, 1, 2009, p 27.
9. Grobler, "Volksmoeders in verset", p 28.
10. Reëlingskomitee van die Vroue-optog, Die Vroue-optog 22 Junie, 1940, geen bladsynommer.
11. Grobler, "Volksmoeders in verset", p 54.
12. Neethling-Pohl, Dankbaar die uwe, p 119.
13. Reëlingskomitee van die Vroue-optog, Die Vroue-optog 22 Junie, 1940, geen bladsynommer.
14. OBA: Bandopnames, onderhoud (transkripsie), bandnommer 75, 1979: H.M. Robinson / A. Neethling-Pohl, p 4.
15. Reëlingskomitee van die Vroue-optog, Die Vroue-optog 22 Junie, 1940, geen bladsynommer.
16. Die Transvaler, 31 Februarie 1941. Die Cinie Stoffberg kommando was 'n kommando in die OB wat spesifiek gewerk het aan die rehabilitasie van "minderbevoorregte" Afrikaners (die Armblankes).
17. OBA: Bandopnames, onderhoud (transkripsie), bandnommer 75, 1979: H.M. Robinson / A. Neethling-Pohl, p 4.
18. Die leser word daarop gewys dat die teks nie genderneutraal geskryf is nie, maar die verwysings na die manlike en vroulike geslagtelike vorme word gebruik soos wat dit in die primêre dokumente verskyn. Die rede waarom hier só na vroue verwys word, deur gebruik te maak van die vroulike vorm van 'n naamwoord of titel, is omdat tydgenote só na vroue verwys het.
19. Theron, Sonder hoed of handskoen, p 44.
20. OBA: Die OB, 22 Maart 1950.
21. OBA: OB Fotoversameling, fotonommer 856: Vroue-protesoptog.
22. Reëlingskomitee van die Vroue-Optog, Die Vroue-optog 22 Junie, 1940, geen bladsynommer.
23. Die Burger, 19 September 1940.
24. OBA: H.O.F. Seyffert-verslag, B/L 1/1, omslag 17: Omsendbrief: "Die vroue-vredesbeweging".
25. OBA: Bandopnames, onderhoud (transkripsie), bandnommer 75, 1979: H.M. Robinson / A. Neethling-Pohl, p 5.
26. Reëlingskomitee van die Vroue-Optog, Die Vroue-optog 22 Junie, 1940, geen bladsynommer.
27. OBA: H.O.F. Seyffert-verslag, B/L 1/1, omslag 17: Omsendbrief: "Die vroue-vredesbeweging".
28. Woorde van Elsa Nel nadat sy vrygelaat is uit die Sentrale Polisiestasie in Pretoria, OB Jaarboek 1948, p 69.
29. P.F. van der Schyff, "Verset teen 'Empire-oorlog'", in P.F. van der Schyff (red.), Die Ossewa-Brandwag: vuurtjie in droëgras (PU vir CHO, Potchefstroom, 1991), p 208.
30. Die Transvaler, 29 Mei 1940; Die Transvaler, 30 Mei 1940.
31. OBA: Bandopnames, onderhoud (transkripsie), bandnommer 204, 1985: H.M. Robinson / E. de Wet (neé Nel), p 2.
32. Van der Schyff, "Verset teen 'Empire-oorlog'", p 246.
33. OBA: Bandopnames, onderhoud (transkripsie), bandnommer 204, 1985: H.M. Robinson / E. de Wet (neé Nel), p 1 ; Die Transvaler, 13 tot 17 Desem- ber 1940.
34. OBA: Bandopnames, onderhoud (transkrispie), bandnommer 75, 1979: H.M. Robinson / A. Neethling-Pohl, p 11.
35. Visser, OB: Traitors or patriots?, p 87.
36. Visser, OB: Traitors or patriots?, p 92.
37. OBA: Bandopnames, onderhoud (transkripsie), bandnommer 204, 1985: H.M. Robinson / E. de Wet (neé Nel), p 3.
38. OBA: Bandopnames, onderhoud (transkripsie), bandnommer 75, 1979: H.M. Robinson / A. Neethling-Pohl, p 11.
39. Sien in hierde verband OBA: OB Jaarboek 1948, p 11.
40. OBA: Bandopnames, onderhoud (transkripsie), bandnommer 75, 1979: H.M. Robinson / A. Neethling-Pohl, p 11.
41. OBA: Bandopnames, onderhoud (transkripsie), bandnommer 75, 1979: H.M. Robinson / A. Neethling-Pohl, p 12.
42. OBA: Bandopnames, onderhoud (transkripsie), bandnommer 204, 1985: H.M. Robinson / E. de Wet (neé Nel), p 3.
43. OBA: Bandopnames, onderhoud (transkripsie), bandnommer 75, 1979: H.M. Robinson / A. Neethling-Pohl, p 12.
44. OBA: Bandopnames, onderhoud (transkripsie), bandnommer 75, 1979: H.M. Robinson / A. Neethling-Pohl, pp 12-13.
45. OBA: Bandopnames, onderhoud (transkripsie), bandnommer 177, 1978: H.M. Robinson / E.P. Tolmay, p 9.
46. OBA: Bandopnames, onderhoud (transkripsie), bandnommer 204, 1985: H.M. Robinson / E. de Wet (neé Nel), 1985, p 4.
47. OBA: Bandopnames, onderhoud (transkripsie), bandnommer 204, 1985: H.M. Robinson / E. de Wet (neé Nel), p 3.
48. Die Vaderland, 16 Desember 1940.
49. OBA: Bandopnames, onderhoud (transkripsie), bandnommer 75, 1979: H.M. Robinson / A. Neethling-Pohl, p 13.
50. S.J. de Jongh, "Johanna", in OB Jaarboek 1948, p 11.
51. OBA: Bandopnames, onderhoud (transkripsie), bandnommer 75, 1979: H.M. Robinson / A. Neethling-Pohl, p 13.
52. De Jongh, "Johanna", p 11.
53. C. Marx, Oxwagon sentinel: Radical Afrikaner nationalism and the history of the Ossewa-Brandwag (UNISA, Pretoria, 2008), p 341.
54. OBA: OB Fotoversameling, fotonommer 856, 1 & 2: Elsa Nel se vrylating uit die tronk.
55. Daar word in die bron slegs verwys na die dogter as "Johanna" sonder enige van of verdere beskrywing as wat in die bogenoemde teks genoem word. Dit is moontlik 'n vroulike skuilnaam wat deur De Jongh (Van Rensburg) gebruik is om die punt te benadruk dat die "ideale" Afrikanervrou nie verraad teen mede-Afrikaners pleeg nie en dat jong meisies moet leer uit die voorbeeld van Nel, net soos wat Johanna gedoen het. Die feit dat "Johanna" geen van het nie, dui ook op die omskep van haar as 'n simbool van alle jong meisies wat dienstig teenoor die Ossewa-Brandwag was.
56. De Jongh, "Johanna", p 11.
57. De Jongh, "Johanna", p 50.
58. H.G. Stoker, Agter tralies en doringdraad, p 402.
59. OBA: Die OB, 22 Julie 1942.
60. OBA: Die OB, 22 Julie 1942.
61. OBA: Bandopnames, onderhoud (transkripsie), bandnommer 153, 1979: L.M. Fourie / J. Wagner, p 7.
62. Van Rensburg, Their paths crossed mine, pp 151, 184.
63. Visser, OB: Traitors or patriots?, p 29.
64. Sien OBA: Bandopnames, onderhoud (transkripsie), bandnommers 216219, 1985: H.M. Robinson / A.S. Spies.
65. OBA: C.M. Bakkes, Stormjaer-herinneringe, pp 2, 19.
66. Van der Schyff, "Verset teen 'Empire-oorlog'", p 227.
67. OBA: Bandopnames, onderhoud (transkripsie), bandnommers 97 en 98, 1982: H.M. Robinson / E.S. du Toit, p 30.
68. OBA: Bandopnames, onderhoud (transkripsie), bandnommer 208, 1980: R. Groeneveldt / J. Haasbroek, p 2.
69. OBA: Bandopnames, onderhoud (transkripsie), bandnommer 75, 1979: H.M. Robinson / A. Neethling-Pohl, p 14.
70. OBA: Bandopnames, onderhoud (transkripsie), bandnommer 201, 1978: H.M. Robinson / WS. du Plessis, p 3.
71. OBA: Bandopnames, onderhoud (transkripsie), bandnommer 201, 1978: H.M. Robinson / WS. du Plessis, pp 3-4.
72. OBA: Bandopnames, onderhoud (transkripsie), geen bandnommer, 1985: Herinneringe van M.E. le Roux, p. 1.
73. OBA: Bandopnames, onderhoud (transkripsie), bandnommer 75, 1979: H.M. Robinson / A. Neethling-Pohl, p 14.
74. OBA: Bandopnames, onderhoud (transkripsie), bandnommers 165-166, 1985: L.M. Fourie / C.J.H. Steenkamp, p 12.
75. OBA: Bandopnames, onderhoud (transkripsie), bandnommers 90-91, 1985: H.M. Robinson / G. Wolf, p 13.
76. OBA: Bandopnames, onderhoud (transkripsie), bandnommer 208, 1985: H.M. Robinson / M.J. Louwrens, p 1.
77. OBA: Bandopnames, onderhoud (transkripsie), bandnommer 23, 1985, H.M. Robinson / C.W Rautenbach, p 4.
78. OBA: Bandopnames, onderhoud (transkripsie), bandnommer 208, 1980: R. Groeneveldt / J. Haasbroek, p 2.
79. OBA: Bandopnames, onderhoud (transkripsie), bandnommer 153, 1979, L.M. Fourie / J. Wagner, p 3.
80. OBA: Bandopnames, onderhoud (transkripsie), bandnommer 75, 1979: H.M. Robinson / A. Neethling-Pohl, pp 14-15.
81. OBA: Bandopnames, onderhoud (transkripsie), bandnommer 61, 1979: H.M. Robinson / F. Botha, p 7.
82. OBA: Bandopnames, onderhoud (transkripsie), bandnommer 208, 1980: R. Groeneveldt / J. Haasbroek, p 2.
83. OBA: Bandopnames, onderhoud (transkripsie), bandnommer 75, 1979: H.M. Robinson / A. Neethling-Pohl, p 15.
84. OBA: Bandopnames, onderhoud (transkripsie), bandnommer 153, 1979, L.M. Fourie / J. Wagner, p 7.
85. OBA: Bandopnames, onderhoud (transkripsie), bandnommer 33, 1979, H.M. Robinson / C.H. Pretorius, p 6.
86. OBA: Bandopnames, onderhoud (transkripsie), bandnommer 208, 1980: R. Groeneveldt / J. Haasbroek, p 2.
87. OBA: Bandopnames, onderhoud (transkripsie), bandnommer 208, 1980: R. Groeneveldt / J. Haasbroek, p 3; OBA: Bandopnames, onderhoud (transkripsie), bandnommer 153, 1979, L.M. Fourie / J. Wagner, p 3.
88. OBA: Bandopnames, onderhoud (transkripsie), bandnommer 75, 1979: H.M. Robinson / A. Neethling-Pohl, p 11.
89. OBA: Bandopnames, onderhoud (transkripsie), bandnommer 153, 1979, L.M. Fourie / J. Wagner, p 4.
90. OBA: Bandopnames, onderhoud (transkripsie), bandnommer 61, 1979: H.M. Robinson / F. Botha, pp 2, 6, 12-13.
91. OBA: Bandopnames, onderhoud (transkripsie), bandnommers 90 en 91, 1985: H.M. Robinson / G. Wolf, pp 7-8, 11, 16.
92. OBA: Bandopnames, onderhoud (transkripsie), bandnommer 153, 1979, L.M. Fourie / J. Wagner, p 6.
93. OBA: Bandopnames, onderhoud (transkripsie), bandnommers 90-91, 1985: H.M. Robinson / G. Wolf, p 7.
94. OBA: Bandopnames, onderhoud (transkripsie), bandnommers 90-91, 1985: H.M. Robinson / G. Wolf, pp 1-5.
95. OBA: Bandopnames, onderhoud (transkripsie), bandnommer 201, 1978: H.M. Robinson / WS. du Plessis, pp 3-6.
96. OBA: Bandopnames, onderhoud (transkripsie), bandnommer 208, 1980: R. Groeneveldt / J. Haasbroek, p 1.
97. OBA: Bandopnames, onderhoud (transkripsie), bandnommers 209 en 210, 1985, H.M. Robinson / M.J. Erasmus, pp 13-22, 25, 37.
98. OBA: Bandopnames, onderhoud (transkripsie), bandnommer 201, 1978: H.M. Robinson / WS. du Plessis, p. 3; OBA: Bandopnames, onderhoud (transkripsie), bandnommer 153, 1979, L.M. Fourie / J. Wagner, pp 6, 11.
99. OBA: Bandopnames, onderhoud (transkripsie), bandnommer 75, 1979: H.M. Robinson / A. Neethling-Pohl, p 15.
100. M. Cooke and A. Woollacot (eds), Gendering war talk (Princeton University Press, New Jersey, 1993), p ix.
101. Vincent, "A cake of soap", p 14.
102. Kruger, "Die Afrikanervrou in tye van nasionale nood", p 391.
103. Van der Schyff en ander, Geskiedenis van die Ossewa-Brandwag, p 2.
104. Reëlingskomitee van die Vroue-optog, Die Vroue-optog 22 Junie, 1940, geen bladsynommer.
105. Reëlingskomitee van die Vroue-optog, Die Vroue-optog 22 Junie, 1940, geen bladsynommer.
106. Vincent, "A cake of soap", p 14.
107. Die Transvaler, 31 Februarie 1941; Reëlingskomitee van die Vroue-optog, Die Vroue-optog 22 Junie, 1940, geen bladsynommer.
108. Pretoria News, 24 Junie 1940 (vertaal); Die Transvaler, 18 Junie 1940.
109. Vincent, "A cake of soap", p 14.
110. C. West and S. Fenstermaker, "Doing difference", Gender and Society, 9, 1, 1995, pp 8-37.
111. Vincent, "A cake of soap", p 15.
112. OBA: A.C.M. Mosterd, "Die vrou in die Ossewabrandwag", in OB Jaarboek, 1948, p 13.
113. Vincent, "A cake of soap", p 14.
114. H. Bradford, "Gentlemen and Boers: Afrikaner nationalism, gender and colonial warfare in the South African War", in G. Cuthbertson, A.M. Grundlingh and M.L. Suttie (eds), Writing a wider war: Rethinking gender, race, and identity in the South African War, 1899-1902 (David Phillip, Cape Town, 2002), p 47.
115. P.J.J. Prinsloo, "Kultuurbeeld van die Ossewa-Brandwag", in P.F. van der Schyff, (red.), Die Ossewa-Brandwag: vuurtjie in droëgras (PU vir CHO, Potchefstroom, 1991), p 370.
116. Kruger, "Die Afrikanervrou in tye van nasionale nood", p 395.
117. OBA: Cronje, G.-versameling, B/L 1/12, omslag 1: Die OB-Noodhulp-fonds.
|
<urn:uuid:cc7d33d5-c638-4c9f-9e55-0880ce9f3993>
|
CC-MAIN-2019-30
|
http://www.scielo.org.za/scielo.php?pid=S0018-229X2012000200003&script=sci_arttext
|
2019-07-20T11:35:38Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526508.29/warc/CC-MAIN-20190720111631-20190720133631-00031.warc.gz
|
by
|
4.0
|
a_tag
| false
| false
|
{
"abbr": [
"by",
"by"
],
"in_footer": [
false,
false
],
"in_head": [
false,
false
],
"location": [
"a_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"4.0",
"4.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999977
| false
|
Gilgamesj
Gilgamesj (Akkadies: 𒄑𒂆𒈦, Gilgameš, Sumeries: 𒄑𒉈𒂵𒈩, Bilgamesj) is die hoofkarakter in die Akkadiese epiese gedig Heldedig van Gilgamesj, wat beskou word as die eerste groot letterkundige werk,[1] asook in vroeëre Sumeriese gedigte. In die heldedig is Gilgamesj ’n halfgod met bomenslike krag wat die stadsmure van Uruk bou om sy volk te beskerm en op reis gaan om die ewige lewe te vind.
Gilgamesj word gewoonlik deur geleerdes as ’n historiese figuur beskou omdat geskrifte ontdek is wat sy bestaan en dié van ander mense in die heldedig bevestig. Hy was waarskynlik ’n koning iewers tussen 2800 en 2500 v.C.[2] Volgens die Sumeriese Koningslys het Gilgamesj 126 jaar lank oor Uruk regeer.
Verwysings[wysig | wysig bron]
- Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
|
<urn:uuid:ccef3dfb-c1ef-4da9-94ae-a66fd5009fec>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Gilgamesj
|
2019-07-24T04:46:29Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195530385.82/warc/CC-MAIN-20190724041048-20190724063048-00511.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 1.000006
| false
|
Peniskanker
Peniskanker | ||
Klassifikasie en eksterne bronne | ||
ICD-10 | C60 | |
ICD-9 | 187 | |
DiseasesDB | 29392 | |
MedlinePlus | 001276 | |
MeSH | D010412 | |
Mediese waarskuwing |
Inhoud
Klassifikasie[wysig | wysig bron]
Plaveiselselsarkinoom word in die volgende soorte geklassifiseer:
- Basaloïed (4%)
- Vratagtig (6%)
- Gemeng vratagtig/basaloïed (17%)
- Vol vratte (8%)
- Tepelvormig (7%)
- Ander PSS gemeng (7%)
- Sarkomatoïed (1%)
- Ander, nie gespesifiseer (49%)
Vorming en simptome[wysig | wysig bron]
Soos baie ander kwaadaardige gewasse kan peniskanker deur die liggaam versprei. Dit is gewoonlik die primêre bron van kanker, wat beteken die kanker ontstaan in die penis. Dit is selde ’n sekondêre kwaadaardigheid, wanneer die kanker van ’n ander plek na die penis versprei.
Die menslike papilloomvirus kom voor in tot 40 persent van peniskankergevalle. MPV16 is die soort wat die meeste peniskankers veroosaak – sowat 63 persent van MPV-positiewe gewasse. In die geval van vratagtige/basaloïede kankers is die voorkoms van MPV 70 tot 100 persent, terwyl dit in ander gevalle sowat 30 persent is.[1]
Simptome sluit in:
- ’n Rooi kleur van die penis[2]
- ’n Uitslag aan die penis[2][3]
- ’n Afskeiding met ’n slegte reuk[2][3]
- Pyn in die penis[2]
- ’n Groeisel of seerplek aan die penis wat nie binne vier weke gesond word nie (dit kan soos ’n vrat, sweer of blaas lyk; dit kan seer wees of nie)[3]
- Bloeding van die penis of onder die voorhuid[3]
- ’n Verandering in die penis se kleur[3]
- Voorhuidvernouing[3]
Risikofaktore[wysig | wysig bron]
Infeksies[wysig | wysig bron]
MIV-positiewe mans se kans om peniskanker te kry is agt keer so groot as ander mans s'n.[4][5] Die menslike papilloomvirus is ’n groot faktor in die ontwikkeling van dié kanker[6] – tot 40 persent van gevalle in die VSA.[7][8] Daar is meer as 120 soorte MPV.[9] Genitale vratte verhoog die kans van peniskanker met tot 3,7 keer as dit langer as twee jaar voorgekom het.[6] Sowat die helfte van mans met peniskanker het ook genitale vratte, wat deur MPV veroorsaak word.[10]
Higiëne en beserings[wysig | wysig bron]
Swak higiëne kan die kans op peniskanker vergroot.[11][12] Smegma, ’n kombinasie van afgeskeide stukkies vel en olie wat onder die voorhuid kan saampak, word verbind met ’n groter voorkoms van peniskanker.[4][13] Die Amerikaanse Kankervereniging reken smegma kan nie kanker veroorsaak nie, maar verhoog die risiko omdat dit ’n irritasie en inflammasie van die penis veroorsaak.[4]
’n Infeksie van die eikel van die penis, bekend as balanitis, en ’n besering van die penis word verbind met ’n kans op peniskanker van sowat 3,1 keer dié van ander mans.[6] Infeksie word gewoonlik veroorsaak deur swak higiëne, ’n allergiese reaksie op sekere seepsoorte of ’n onderliggende gosondheidstoestand soos reaktiewe artritis of diabetes.[2] Klein skeurtjies en skaafwonde aan die penis word verbind met ’n verhoogde kans van 3,9 keer.
Voorhuidvernouing is ’n mediese toestand waar die voorhuid nie heeltemal oor die eikel kan terugtrek nie en word verbind met ’n hoër kans op peniskanker.[6] Dit kan ook ’n simptoom van peniskanker wees.[3] Parafimose is ’n mediese toestand waar die voorhuid agter die eikel vashaak en is ook ’n risikofaktor.[4]
Sommige studies toon besnydenis as kind verskaf ’n sekere mate van beskerming teen peniskanker, maar dit is nie die geval wanneer ’n volwassene besny word nie.[14] Daar is voorgestel die afname in risiko in eersgenoemde geval word veroorsaak deur ’n kleiner kans op voorhuidvernouing,[4][14] smegma en MPV-infeksies.[4]
Ander[wysig | wysig bron]
Peniskanker kom selde voor by mans jonger as 50 jaar. Sowat vier uit elke vyf mans wat daarmee gediagnoseer word, is ouer as 55.[4] Ligeensklerose, ’n siekte waar die vel wit verkleur, is ’n risikofaktor.[11][15] Die presiese oorsaak van die siekte is onbekend en daar is dus geen bekende manier om dit te voorkom nie.[11]
Rook of die kou van twak verhoog die kans op peniskanker met tot ses keer, na gelang van hoeveel en hoe lank die persoon gerook het.[1][6][11] Mans met psoriase wat met UV-lig en ’n middel bekend as psoralen behandel is, het ’n groter kans op peniskanker.[4][11]
Voorkoming[wysig | wysig bron]
Inenting teen MPV kan die risiko op MPV en dus peniskanker verlaag.[1][11] Die gebruik van kondome kan waarskynlik ook help om iemand teen MPV-verwante peniskanker te beskerm.[1] Verder kan goeie genitale higiëne – die daaglikse was van die penis, skrotum en voorhuid met seep – die kans op balanitis en dus peniskanker verklein. Om op te hou rook kan ook die risiko verklein.[6] Sekere geleerdes meen besnydenis as kind kan ’n mens teen peniskanker beskerm;[1][11][16] die Amerikaanse Kankervereniging noem egter hoe skaars die siekte is en dat nie die Amerikaanse of Kanadese akademie van pediaters die roetinebesnydenis van babas aanbeveel nie.[4]
Voorhuidvernouing kan voorkom word deur die toepassing van behoorlike higiëne en die terugtrek van die voorhuid oor die eikel op ’n gereelde grondslag. Parafimose kan voorkom word deur die voorhuid nie vir lang tydperke teruggetrek te hou nie.
Behandeling[wysig | wysig bron]
Verskeie soorte behandeling is beskikbaar na gelang van die stadium van die kanker. Dit sluit in chirurgie, bestraling, chemo- en biologiese terapie. Die gewas en van die omringende weefsel kan ook verwyder word, die kankerselle kan met laserlig weggebrand word, die voorhuid kan besny of die penis of ’n deel daarvan weggesny word.
Meer gevorderde kankers kan ’n kombinasie van chirurgie, bestraling en chemoterapie vereis.
Verwysings[wysig | wysig bron]
- (2008) “Penile cancer: Epidemiology, pathogenesis and prevention”. World Journal of Urology 27 (2): 141–150. doi:10.1007/s00345-008-0302-z.
- PubMed Health PubMed, besoek 16 September 2011
- Cancer Research UK: Penile Cancer: Symptoms of penile cancer Cancer Research UK
- The American Cancer Society: Penile Cancer: "What are the risk factors for penile cancer?" The American Cancer Society
- Bleeker, M. C. G.; Heideman, D. L. A. M.; Snijders, P. J. F.; Horenblas, S.; Meijer, C. J. L. M. (2011). "Epidemiology and Etiology of Penile Cancer". Textbook of Penile Cancer. p. 1. ISBN 978-1-84882-878-0. doi:10.1007/978-1-84882-879-7_1.
- (2010) “Epidemiology and Natural History of Penile Cancer”. Urology 76 (2): S2–S6. doi:10.1016/j.urology.2010.03.003.
- National Cancer Institute: Penile Cancer National Institutes of Health
- http://www.cdc.gov/cancer/hpv/statistics/penile.htm HPV-Associated Penile Cancer Rates by Race and Ethnicity], Center for Disease Control and Prevention
- Brandel France de Bravo; Maushami DeSoto; Krystle Seu (April 2009). "HPV: Q&A". Cancer Prevention and Treatment Fund. Besoek op 13 August 2013.
- Cancer Research UK: Penile Cancer: Risks and causes of penile cancer Cancer Research UK
- (2010) “Penile Cancer—Prevention and Premalignant Conditions”. Urology 76 (2): S24–S35. doi:10.1016/j.urology.2010.04.007.
- (Junie 2010) “[Clinico-epidemiological aspects associated with penile cancer]” (in Portugees). Cien Saude Colet 15 Byvoeging 1: 1105–11.
- (2011) “The Strong Protective Effect of Circumcision against Cancer of the Penis”. Adv Urol 2011: 812368. doi:10.1155/2011/812368.
- (Augustus 2011) “Male circumcision and penile cancer: a systematic review and meta-analysis”. Cancer Causes Control 22 (8): 1097–110. doi:10.1007/s10552-011-9785-9.
- (2006) “Penile cancer”. Journal of the American Academy of Dermatology 54 (3): 369–391; quiz 391–4. doi:10.1016/j.jaad.2005.05.007.
- (Maart 2011) “Prevention strategies for testicular and penile cancer: an integrative review” (in Portugees). Rev Esc Enferm USP 45 (1): 277–82.
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
- Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
|
<urn:uuid:38be7ea7-72a2-48bd-81e6-bb35c1299b18>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Peniskanker
|
2019-07-24T05:21:35Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195530385.82/warc/CC-MAIN-20190724041048-20190724063048-00511.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999482
| false
|
Gebruiker:Kolega2357
Vanuit Wikiquote
Jump to navigation
Jump to search
Send me a new message
here
Ontsluit van "
https://af.wikiquote.org/w/index.php?title=Gebruiker:Kolega2357&oldid=7604
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike nutsgoed
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Gebruikerblad
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Bronteks
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Geselshoekie
Gebruikersportaal
Sandput
Onlangse wysigings
Statistiek
Lukrake bladsy
Hulp
Skenkings
Susterprojekte
Wikipedia
Wiktionary
Wikibooks
Wikinews
Druk/eksporteer
Skep boek
Laai af as PDF
Drukbare weergawe
Nutsgoed
Wat hierheen skakel
Verwante veranderings
Gebruikersbydraes
Logboeke
View user groups
Laai 'n lêer op
Spesiale bladsye
Permanente skakel
Bladinligting
Ander tale
Die bladsy is laas op 10 Junie 2014 om 11:44 bygewerk.
Die teks is beskikbaar onder die lisensie
Creative Commons Erkenning-Insgelyks Deel
. Aanvullende voorwaardes kan moontlik ook van toepassing wees. Sien die
Algemene Voorwaardes
vir meer inligting.
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikiquote
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:f01c6e83-7f3f-4b3f-82e4-63c4f1039583>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikiquote.org/wiki/Gebruiker:Kolega2357
|
2019-07-16T19:16:09Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524685.42/warc/CC-MAIN-20190716180842-20190716202842-00135.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.997892
| false
|
Maxie Rosenbloom
Jump to navigation
Jump to search
Maxie Rosenbloom | |
Geboorte | 1 November 1907 |
---|---|
Nasionaliteit | Amerikaans |
Sterfte | 6 Maart 1976 (op 68) |
Beroep(e) | Akteur |
Internet-rolprentdatabasis-profiel |
Maxie Rosenbloom (1 November 1907 – 6 Maart 1976) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Nothing Sacred (1937), Each Dawn I Die (1939), Hollywood or Bust (1956), en The Spy in the Green Hat (1967).
Filmografie[wysig | wysig bron]
Rolprente[wysig | wysig bron]
- 1937: Nothing Sacred
- 1938: The Kid Comes Back
- 1938: His Exciting Night
- 1939: Each Dawn I Die
- 1939: Private Detective
- 1939: Women in the Wind
- 1940: Grandpa Goes to Town
- 1940: Passport to Alcatraz
- 1941: Slick Chick
- 1941: The Stork Pays Off
- 1941: Harvard, Here I Come!
- 1942: The Boogie Man Will Get You
- 1942: The Yanks Are Coming
- 1943: Here Comes Kelly
- 1944: Three of a Kind
- 1944: Crazy Knights
- 1945: Night Club Girl
- 1945: Penthouse Rhythm
- 1945: Trouble Chasers
- 1951: Skipalong Rosenbloom
- 1956: Hollywood or Bust
- 1962: Two Guys Abroad
- 1967: The Spy in the Green Hat
Televisiereekse[wysig | wysig bron]
- 1951: Star Night at the Versailles
- 1954: The Joe Palooka Story
|
<urn:uuid:2068ebc4-85db-431e-b223-ac8da370a3a7>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Maxie_Rosenbloom
|
2019-07-17T22:51:12Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525414.52/warc/CC-MAIN-20190717221901-20190718003901-00295.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.823991
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "10 Desember" skakel
←
10 Desember
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
10 Desember
:
Wys (vorige 50 |
volgende 50
) (
20
50
100
250
500
).
Filippyne
(
← skakels
wysig
)
Lys van historiese herdenkings
(
← skakels
wysig
)
1967
(
← skakels
wysig
)
1963
(
← skakels
wysig
)
1957
(
← skakels
wysig
)
1945
(
← skakels
wysig
)
1937
(
← skakels
wysig
)
1923
(
← skakels
wysig
)
1911
(
← skakels
wysig
)
1902
(
← skakels
wysig
)
1899
(
← skakels
wysig
)
1898
(
← skakels
wysig
)
1896
(
← skakels
wysig
)
1884
(
← skakels
wysig
)
1872
(
← skakels
wysig
)
2006
(
← skakels
wysig
)
1870
(
← skakels
wysig
)
1865
(
← skakels
wysig
)
1815
(
← skakels
wysig
)
1817
(
← skakels
wysig
)
1792
(
← skakels
wysig
)
1726
(
← skakels
wysig
)
1665
(
← skakels
wysig
)
1 Desember
(
← skakels
wysig
)
2 Desember
(
← skakels
wysig
)
1607
(
← skakels
wysig
)
1633
(
← skakels
wysig
)
1588
(
← skakels
wysig
)
3 Desember
(
← skakels
wysig
)
4 Desember
(
← skakels
wysig
)
5 Desember
(
← skakels
wysig
)
9 Desember
(
← skakels
wysig
)
1508
(
← skakels
wysig
)
11 Desember
(
← skakels
wysig
)
12 Desember
(
← skakels
wysig
)
13 Desember
(
← skakels
wysig
)
14 Desember
(
← skakels
wysig
)
15 Desember
(
← skakels
wysig
)
16 Desember
(
← skakels
wysig
)
17 Desember
(
← skakels
wysig
)
18 Desember
(
← skakels
wysig
)
19 Desember
(
← skakels
wysig
)
21 Desember
(
← skakels
wysig
)
22 Desember
(
← skakels
wysig
)
23 Desember
(
← skakels
wysig
)
24 Desember
(
← skakels
wysig
)
25 Desember
(
← skakels
wysig
)
26 Desember
(
← skakels
wysig
)
27 Desember
(
← skakels
wysig
)
28 Desember
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 |
volgende 50
) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/10_Desember
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:d7931de2-d2e3-4d8b-9ea9-12f86d4644bb>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/10_Desember
|
2019-07-17T23:25:37Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525414.52/warc/CC-MAIN-20190717221901-20190718003901-00295.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999634
| false
|
Alle bydraes aan Wiktionary word beskou as beskikbaar gestel onder die GNU Free Documentation License
Babel
|
<urn:uuid:68cd578d-b46a-4fba-938e-9d1b4f17575e>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wiktionary.org/wiki/Wiktionary:Sandput
|
2019-07-24T04:22:17Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195530385.82/warc/CC-MAIN-20190724041048-20190724063048-00535.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999666
| false
|
Chelicerata
Chelicerata | ||||||
---|---|---|---|---|---|---|
'n Hoefysterkrap | ||||||
Wetenskaplike klassifikasie | ||||||
Klasse | ||||||
Merostomata sluit die hoefysterkrap (Xiphosura) en die uitgestorwe see-skerpioene (Eurypterida) in. Die hoefysterkrap is 'n klein, ou groep wat vir miljoene jare relatief onveranderd oorleef het. Groepe soos hierdie word dikwels lewende fossiele genoem.
Die seespinnekoppe (Pycnogonida) kan moontlik aan die Chelicerata-subfilum behoort. Daar is genetiese bewyse wat dui dat hulle 'n ou sustergroep van al die ander lewende geleedpotiges kan wees.[1] Daar is ongeveer 1 300 seespinnekop-spesies.
Chelicerata het as seediere ontstaan. Die eerste bevestigde fossiele dateer 445 miljoen jaar terug tot die laat Ordovisium-tydperk. Hoewel net vier mariene spesies oorleef het, almal van hulle hoefysterkrappe, is daar meer as 77 000 spesies wat lug inasem, en daar kan soveel as 500 000 onbekende spesies wees.[2][3]
Chelicerata is grootliks karnivories. Sommiges is egter heterotrofies, en leef van materiale wat deur ander organismes vervaardig word.
Verwysings[wysig | wysig bron]
- Regier J.C. et al (25 Februarie 2010). “Arthropod relationships revealed by phylogenomic analysis of nuclear protein-coding sequences”. Nature 463 (7284): 1079–1083. doi:10.1038/nature08742.
- Margulis, Lynn and Schwartz, Karlene 1998. Five Kingdoms, an illustrated guide to the phyla of life on Earth. 3rd ed, Freeman. ISBN 0-7167-3027-8
- Ruppert E.E. Fox R.S. and Barnes R.D. 2004. Invertebrate Zoology 7th ed, Brooks/Cole.
|
<urn:uuid:a9ffcd6f-4ba8-46d4-b783-c7576f1c999a>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Chelicerata
|
2019-07-24T05:13:49Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195530385.82/warc/CC-MAIN-20190724041048-20190724063048-00535.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998523
| false
|
Firefox user 3357ad
Meer oor my
Naam | Firefox user 3357ad |
---|---|
Gebruiker sedert | April 29, 2017 |
Aantal byvoegings ontwikkel | 0 byvoegings |
Gemiddelde gradering van ontwikkelaar se byvoegings | Nog nie gegradeer nie |
Naam | Firefox user 3357ad |
---|---|
Gebruiker sedert | April 29, 2017 |
Aantal byvoegings ontwikkel | 0 byvoegings |
Gemiddelde gradering van ontwikkelaar se byvoegings | Nog nie gegradeer nie |
|
<urn:uuid:8bc9cc75-4f90-4fe8-b7bf-a555f078e731>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://addons.thunderbird.net/af/thunderbird/user/anonymous-3357adbe1eb7815560de7d3ae607cd5f/
|
2019-07-17T23:05:21Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525414.52/warc/CC-MAIN-20190717221901-20190718003901-00319.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
a_tag
| false
| true
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
true
],
"in_head": [
false
],
"location": [
"a_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999906
| false
|
1948
jaar
1948 |
◄ | 19de eeu | ◄20ste eeu► | 21ste eeu | ► |
Dae | Eeue | Geskiedenis | Geskiedenisportaal |
Sien ook: Kategorie:1948 |
Kalenders | |
Malan | |
Die jaar 1948 was 'n skrikkeljaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Donderdag begin het. Dit was die 48ste jaar van die 20ste eeu n.C. In teenstelling met gewone jare het die jaar 366 dae en 'n 29 Februarie gehad.
GebeureWysig
- 4 Januarie – Mianmar verkry onafhanklikheid van die Britse Ryk sonder om die Britse Statebond te betree.
- 30 Januarie-8 Februarie – Die vyfde Olimpiese Winterspele word in St. Moritz, Switserland, aangebied.
- 4 Februarie – Sri Lanka (destyds Ceylon) word van die Verenigde Koninkryk onafhanklik.
- 3 April – Amerikaanse President Harry S. Truman teken die Marshallplan.
- 17 April – Onthulling van die Hugenotemonument in Franschhoek (Wes-Kaap, Suid-Afrika).
- 14 Mei – Israel verklaar hulle as ’n onafhanklike staat en ’n voorlopige regering word gestig.
- 28 Mei – Die Israeliese Lugmag word gestig.
- 4 Junie – Die Nasionale Party kom aan bewind in Suid-Afrika. Daniël François Malan word die vierde Eerste Minister van die Unie van Suid-Afrika.
- 7 Junie – Edvard Benes bedank as President van Tsjeggo-Slowakye eerder as om 'n grondwet te teken wat sy land in 'n Kommunistiese staat sou omskep.
- 24 Junie – Die Sowjetunie begin die Berlynse blokkade deur oorlandse beweging na Wes-Berlyn te keer.
- 26 Junie – Die Westerse geallieerdes begin ’n lugbrug na Wes-Berlyn teen die blokkade deur die Sowjetunie.
- 29 Julie-14 Augustus – Die 14de Olimpiese Somerspele word in Londen, Verenigde Koninkryk, aangebied.
GeboortesWysig
- 7 Januarie – Ichirō Mizuki, Japannese sanger, komponis en filmakteur.
- 23 Januarie – Aviva Pelham, Suid-Afrikaanse sopraan.
- 3 Februarie – Henning Mankell, Sweedse dramaturg en skrywer († 2015).
- 14 Februarie – Ingrid Winterbach, 'n Suid-Afrikaanse skrywer.
- 8 Maart – Annelize van der Ryst, Suid-Afrikaanse aktrise.
- 28 April – Terry Pratchett, Britse outeur
- 14 Mei – Bob Woolmer, Britse krieketspeler en -afrigter († 2007).
- 15 Mei – Brian Eno, Engelse musikant, komponis, musiekvervaardiger, sanger en visuele kunstenaar.
- 21 Junie – Ian McEwan, Britse skrywer van romans en rolprentdraaiboeke.
- 23 Junie – Clarence Thomas, Amerikaanse regter.
- 27 Junie – Richard G. Morris, Britse neurowetenskaplike.
- 4 Julie – Andreas von Schoeler, Duitse politikus.
- 9 Julie – Jeanne Zaidel-Rudolph, Suid-Afrikaanse komponis en pianiste.
- 16 Julie – Pinchas Zukerman, Israeliese vioolspeler, en dirigent.
- 29 Augustus – Paul Skelton, 'n Suid-Afrikaanse igtioloog en kenner van varswater visse.
- 20 September – George R. R. Martin, Amerikaanse skrywer, scenarioskrywer en televisievervaardiger.
- 26 September – Olivia Newton-John, Britse-Australiese-Amerikaanse sanger en aktrise.
- 29 September – Theo Jörgensmann, Duitse jazzklarinetspeler.
- 6 Oktober – Gerry Adams, 'n Noord-Ierse politikus en die leier van Sinn Féin.
- 13 Desember – Bill Flynn, Suid-Afrikaanse akteur en komediant († 2007)
- 20 Desember – Dame Mitsuko Uchida, klassieke pianis en dirigent.
- 29 Desember – Peter Robinson, Noord-Ierse politikus en eerste minister in die Noord-Ierse regering
- 31 Desember – Donna Summer, Amerikaanse sangeres († 2012)
- Onbekend – Trudie Taljaard, Suid-Afrikaanse aktrise († 2009).
SterftesWysig
- 19 Januarie – Henri Georges Fourcade, Suid-Afrikaanse landmeter, bosbouer en plantkundige (* 1865).
- 30 Januarie – Mahatma Gandhi, charismatiese Indiese massa-bewegingsleier, wat die saak van Brits-koloniale Indië onder die wêreld se aandag gebring het (* 1869).
- 5 Mei – Austin Roberts, 'n Suid-Afrikaanse dierkundige en ornitoloog (* 1883).
- 3 Julie – J.F.W. Grosskopf, 'n Afrikaanse skrywer (* 1885).
- 16 Augustus – Babe Ruth (53), Amerikaanse bofbalspeler (* 1895).
- 25 Augustus – Frederick Hugh Page Cresswell, leier van die Suid-Afrikaanse Arbeidersparty (* 1866).
- 22 September – Paul Roos, Suid-Afrika se negende Springbokkaptein (* 1878).
- 2 Desember – Hendrik van der Bijl, Suid-Afrikaanse wetenskaplike en “vader” van Yskor (* 1887).
- 3 Desember – Jannie Hofmeyr, Suid-Afrikaanse geleerde en politikus (* 1894).
|
<urn:uuid:1c9d78c5-c92c-4039-99fc-eb2a4a00b083>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/1948
|
2019-07-17T22:59:51Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525414.52/warc/CC-MAIN-20190717221901-20190718003901-00319.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999176
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Stollingsgesteente" skakel
←
Stollingsgesteente
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Stollingsgesteente
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Geologie
(
← skakels
wysig
)
Vulkaan
(
← skakels
wysig
)
Europium
(
← skakels
wysig
)
Prins van Wallis-obelisk, Port Elizabeth
(
← skakels
wysig
)
Bosveldstollingskompleks
(
← skakels
wysig
)
Chromitiet
(
← skakels
wysig
)
Anortosiet
(
← skakels
wysig
)
Gabbro
(
← skakels
wysig
)
Emeishan-trappe
(
← skakels
wysig
)
Inpersing
(
← skakels
wysig
)
Afsettingsgesteente
(
← skakels
wysig
)
Metamorfe gesteente
(
← skakels
wysig
)
Lawa
(
← skakels
wysig
)
Ekstrusie
(
← skakels
wysig
)
Gebruiker:Burgert Behr/Geologie
(
← skakels
wysig
)
Monoliet
(
← skakels
wysig
)
Sirkoon
(
← skakels
wysig
)
Felsies
(
← skakels
wysig
)
Mikroklien
(
← skakels
wysig
)
Peridotiet
(
← skakels
wysig
)
Swawel-34
(
← skakels
wysig
)
Bespreking:Stollingsgesteente
(
← skakels
wysig
)
Komatiïet
(
← skakels
wysig
)
Sjabloon:Gesteentes
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Stollingsgesteente
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:25dbac40-17d1-4a0b-ae51-53a580c6dede>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Stollingsgesteente
|
2019-07-17T23:29:29Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525414.52/warc/CC-MAIN-20190717221901-20190718003901-00319.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998676
| false
|
Kategorie:Sterftes in die 1840's
Jump to navigation
Jump to search
Subkategorieë
Hierdie kategorie bevat die volgende 10 subkategorië, uit 'n totaal van 10.
Hierdie kategorie bevat die volgende 10 subkategorië, uit 'n totaal van 10.
|
<urn:uuid:64d086cd-ef1c-49c2-abeb-6988d967183e>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Sterftes_in_die_1840%27s
|
2019-07-19T04:02:34Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525974.74/warc/CC-MAIN-20190719032721-20190719054721-00479.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.994858
| false
|
Montagupas
- Vir die spoorwegpas oor dieselfde bergreeks, sien Outeniekwa Spoorwegpas.
Montagupas | |
Die begin van die Montagupas aan George se kant.
Ligging | Tussen Oudtshoorn en George |
---|---|
Hoogte | 730 m |
Begin in | 1844 |
Voltooi in | 1847 |
In | Outeniquaberge |
Pad | N9 |
Koördinate: Die Montagupas is 'n bergpas in die provinsie Wes-Kaap. Dit verbind die dorp George in die Suid-Kaap en sy omliggende kusgebied met die binneland wes van die Outeniekwaberge. Teenswoordig is hierdie skilderagtige pas van groot toerismebelang.
Inhoud
Agtergrond[wysig | wysig bron]
In die eerste helfte van die agttiende eeu was die behoefte aan begaanbare paaie en 'n bergpas uiters noodsaaklik vir die togryers en boere op die platteland aangesien hulle heelwat probleme ervaar het met die vervoer van hul produkte. Dit was veral boere in die Klein Karoo en die Langkloof vir wie die deurgang na die see belangrik was omdat hulle andersins hul produkte na Port Elizabeth moes vervoer om uitgevoer te word.
Vir boere van die binneland was die uiters swak paaie of algehele afwesigheid van paaie 'n bron van groot kommer aangesien die gebruik van die Attakwaskloof en Cradockpas groot eise aan hul waens en osse gestel het. Juis daarom het die wamakersbedryf 'n opbloei beleef.
Die hoofroete tussen Kaapstad en Port Elizabeth het tot 1847 via die Cradockpas (gebou in 1812) geloop. Met die toename in verkeer het 'n nuwe pas oor die Outeniekwaberge dringend nodig geword.
Toe John Montagu in 1843 koloniale sekretaris in die Kaapkolonie word, is 'n era van padbouery ingelui. Hy het besef dat padbou die sleutel tot ekonomiese vooruitgang was. Handelaars en boere gesteun deur die landmeter-generaal Michell het druk uitgeoefen op Montagu om toestemming te gee vir die bou van 'n nuwe roete wat minder steil sou wees. Na 'n inspeksiereis na die bergpasse, paaie en driwwe in die kolonie besef Montagu dat 'n behoorlike pas in die George-omgewing nodig is. Dit sou die afstand van die binneland na die kus boonop verkort. Om leiding te gee aan die padbouprogram stig hy die Sentrale Padraad en dien self as voorsitter.
So 1 km wes van die Cradockpas was 'n vallei waarop besluit is. Die pad sou eers laag in die kloof loop en eers ná die rivier oorgesteek is, sou dit aan die oostekant begin styg.
Bou van die pas[wysig | wysig bron]
H.A. Farrall is in 1844 aangestel om die leiding te neem met die pasbouery. Toe dit kort daarna blyk dat hy nie opgewasse vir die taak was nie, is hy vervang deur Henry Fancourt White.
Betaalde wekers sowel as 250 bandiete is ingespan. Vir gerief moes die arbeiders so na as moontlik aan die konstruksieterrein woon. Een kamp, genaamd Noordstasie, is ingerig waar die nuwe pas by die Cradockpas aansluit. By Suidstasie is ook alle boumateriaal geberg.
Agt kilometer soliede rots is weggeskiet om die nuwe weg te baan. Die besonder hoë bedrag wat aan buskruit uitgegee is, bewys die baie skietwerk wat gedoen is.
In Desember 1847 is die pas voltooi. Die totale koste verbonde aan die bou was ₤35 799. Voedselvoorsiening aan die bandiete het £21 322 beloop. Aan huurarbeid is £8 058 pond bestee. Gereedskap is aangekoop ten bedrae van £4 666.
Al die bronne noem dat koloniale sekretaris John Montagu self die pas wat na hom genoem is, geopen het. Slegs Charles Sayers meld dat mev. E. van der Bergh, die vrou van die plaaslike landdros, op 19 Januarie 1848 die plegtigheid waargeneem het.
Kenmerke van die pas[wysig | wysig bron]
Vanaf George via Witfontein tot by die brug oor die Keurrivier is die pad redelik gelyk. Daarna begin die nou gruispad styg, soms selfs met 'n helling van 1 in 8. Die draaie is dikwels skerp. Wanneer daar land in gery word is die berghang met inheemse plantegroei aan die regterkant en die klipmuur aan die valleikant aan die linkerkant. Daar is 'n pragtige uitsig oor die berge en die Outeniekwapas. Die hoogste punt is 745 m bo seespieël. Daarna daal die pad geleidelik na Herold en Kamferstasie. 'n Enkele span osse met 'n ossewa kon die oortog oor die pas binne slegs 3 ure voltooi. Met die ou die Cradockpas het dit drie dae geduur en dan moes 'n dubbele span osse ingespan word.
'n Tolhuis is by die suidelike ingang van die pas voor die Keurrivierbrug gebou. In 1855 is dit na 'n brand herbou. Aanvanklik was die tolgeld 1 pennie per os en 1 pennie per wiel. Tolgeld is aangewend vir die deurlopende instandhouding. 'n Brit, John Kirk Smith, was die eerste tolgaarder. Charles Searle was ook 'n vroeë tolgaarder daar en later 'n bekende sakeman in hierdie gebied. Nageslagte van beide Smith en Searle sou ook later bekende sakelui in die omgewing word.
Deur die loop van jare het die baie draaie en stilhouplekke deur die ervarings aldaar deur die togryers kleurryke name ontwikkel. Die roete boontoe was Suidstasie, Die Rus, die tolhuis, die Keurrivier se brug, die Noute, Moertjiesklip, Boshoff se draai, Haarkantdraai, Remskoendraai, Regoptrek, Grogdraai, Witkop se draai, Stinkhoutdraai, Amanda se graf en Noordstasie. Hierdie name word nou langs die roete aangedui. Suidstasie is vandag die dorp Blanco. Tussen Boshoff se draai en Noordstasie was die smidswinkel. Dit was altyd baie besig weens die skade aan die waens op die druk roete. Nadat die pas voltooi is, is by Noordstasie 'n hotel ingerig. Later is dit gebruik as winkel, poskantoor en polisiepos. Tans is dit 'n woonhuis.
Voorheen het boere uit die Klein Karoo en Langkloof hul produkte na Grahamstad en Port Elizabeth gestuur om die gevaar van die Cradockpas te vermy. Nou is hul ware na George en Mosselbaai gestuur. Die stigting van Oudtshoorn en Calitzdorp en die ontwikkeling van die boerdery in die Klein Karoo het meer mense na die streek gelok. Handel het toegeneem en die hawe van Mosselbaai het al belangriker geraak. Dit was maar 130 km via die Montagupas.
Plaasprodukte het George binnegestroom met die gevolg dat dit o.a. brood goedkoper gemaak het en die boere het boonop meer wins gemaak. Hout uit die inheemse woude is nou makliker na die binneland vervoer. Boere het arbeid en herstelkoste aan hul waens gespaar. Plaaslike wamakers het groot bestellings vir verewaens ontvang nadat die pas geopen is.
Verkeer vanaf Kaapstad oor land na die oostelike deel van die kolonie volg nou die Montagupas en nie meer die Attaquaskloof nie. Die pas het tot 'n lewensnoodsaaklike verbinding tussen die westelike en oostelike distrikte van die Kaapkolonie ontwikkel.
Die hoofpad het nou wes van George verbygeloop. Togryers het dus met hul waens vanaf die binneland na Mosselbaai en terug deur Blanco (voorheen Suidstasie) gery. Winkels het langs Blanco se strate verskyn en reisigers het eerder daar as in George sake gedoen.
Toerisme[wysig | wysig bron]
Die pas is vandag van besondere belang vir toerisme. Die Montagupas, Keurrivier se brug sowel as die tolhuis is verklaarde nasionale gedenkwaardighede. Toeriste met 'n belangstelling in fynbos, mooi berglandskappe, fotografie en 'n goeie wandeling word sterk aangeraai om die pas te besoek. Die pad en spoorlyn loop dikwels baie naby mekaar. Dikwels loop die spoor met 'n brug teen die berghang oor die pad of die spoor met 'n tonnel onder die pad deur. Bergfietsryers ry ook heen en weer oor die pas en die pas word dikwels gebruik vir bergfietsrenne bv. The Cape Epic en The Great Outeniqua Tour.
Slot[wysig | wysig bron]
Die koms van motorvoertuie het veroorsaak dat die Montagupas nie meer aan die eise van die tyd voldoen het nie. Hierdie roete was te gevaarlik, te steil en veral te stadig vir die motor. Dit is immers ontwerp vir verkeer van ossewaens en perdekarre. Tot en met die opening van die Outeniekwapas in 1951, dus vir net meer as 'n eeu, was die Montagupas die poort na die binneland en veral die oostelike dele van die Kaapkolonie.
Sien ook[wysig | wysig bron]
Verwysings[wysig | wysig bron]
- P.S. Meyer (red.) Die ontstaan en groei van George. 'n Geskiedkundige oorsig. 1811-1952
- Charles O. Sayers. Looking back on George. A medley of musings and memories.
- E.L.P. Stals. George. Die verhaal van die dorp en distrik
- Jose Burman. The Little Karoo
- Sue van Waart. Outeniqualand - plek van melk en heuning
|
<urn:uuid:a01e0a4d-1661-4e60-8df8-eab80f82ff85>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Montagupas
|
2019-07-20T12:06:03Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526508.29/warc/CC-MAIN-20190720111631-20190720133631-00079.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999998
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Kategorie:Gebruiker Wikipedia/Firefox" skakel
←
Kategorie:Gebruiker Wikipedia/Firefox
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Kategorie:Gebruiker Wikipedia/Firefox
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Gebruiker:Laurens
(
← skakels
wysig
)
Wikipedia:Lys van sjablone
(
← skakels
wysig
)
Gebruiker:Anrie
(
← skakels
wysig
)
Gebruiker:Tappancs
(
← skakels
wysig
)
Gebruiker:Penarc
(
← skakels
wysig
)
Gebruiker:Byeboer
(
← skakels
wysig
)
Sjabloon:Firefox-gebruiker
(
← skakels
wysig
)
Gebruiker:SpesBona
(
← skakels
wysig
)
Gebruiker:Alleman
(
← skakels
wysig
)
Gebruiker:Writelf
(
← skakels
wysig
)
Gebruiker:Masrudin
(
← skakels
wysig
)
Gebruiker:SunCreator/Skaak
(
← skakels
wysig
)
Gebruiker:Setzor
(
← skakels
wysig
)
Gebruiker:Jpm
(
← skakels
wysig
)
Gebruiker:Ace111
(
← skakels
wysig
)
Gebruiker:JohnnyWiki
(
← skakels
wysig
)
Gebruiker:Aliwal2012
(
← skakels
wysig
)
Gebruiker:Jelena.vdw
(
← skakels
wysig
)
Gebruiker:Naudefj
(
← skakels
wysig
)
Gebruiker:Legobot/Wikidata/General
(
← skakels
wysig
)
Gebruiker:Katangais
(
← skakels
wysig
)
Gebruiker:Rooiratel
(
← skakels
wysig
)
Gebruiker:Dumbassman
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Kategorie:Gebruiker_Wikipedia/Firefox
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Kategorie
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:35d8c370-21e0-4577-beba-07591c1349ed>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Kategorie:Gebruiker_Wikipedia/Firefox
|
2019-07-20T12:14:09Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526508.29/warc/CC-MAIN-20190720111631-20190720133631-00079.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.996951
| false
|
1705
Jump to navigation
Jump to search
1705 |
◄ | 17de eeu | ◄18de eeu► | 19de eeu | ► |
Dae | Eeue | Geskiedenis | Geskiedenisportaal |
Sien ook: Kategorie:1705 |
Kalenders | |
Keiser Leopold I | |
Die jaar 1705 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Donderdag begin het. Dit was die 5de jaar van die 18de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Gebeure[wysig | wysig bron]
- 20 Mei – Pous Clemens XI verklaar Theresa van Portugal heilig.
- 16 Julie – Pous Clemens XI publiseer die bul Vineam Domini teen die Jansenisme.
- 2 November – Lorenzo Ganganelli, (later Pous Clemens XIV), word gedoop.
- 13 Desember – Pous Clemens XI verklaar Sancha van Portugal heilig.
Geboortes[wysig | wysig bron]
- 31 Oktober – Lorenzo Ganganelli, later Pous Clemens XIV, die 249ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk (* 1774).
Sterftes[wysig | wysig bron]
- 5 Mei – Leopold I, Heilige Romeinse Keiser (* 1640).
- 16 Augustus – Jacob Bernoulli, Switserse wiskundige en wetenskaplike (* 1654).
Boeke[wysig | wysig bron]
- Die Vocabularium Venedicum van die dominee Christian Hennig von Jessen, die belangrikste Polabiese bron.
|
<urn:uuid:e6110186-6d62-4700-a1b1-d89d99b4c2c3>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/1705
|
2019-07-21T17:19:48Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527089.77/warc/CC-MAIN-20190721164644-20190721190644-00239.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998784
| false
|
Freedom Park, Noordwes
Jump to navigation
Jump to search
Freedom Park | |
Freedom Park se ligging in Noordwes
Koördinate: Koördinate: | |
Land | Suid-Afrika |
---|---|
Provinsie | Noordwes |
Distrik | Bojanala |
Munisipaliteit | Rustenburg |
Oppervlak[1] | |
- Dorp | 6,32 km² (2,4 vk m) |
Bevolking (2011)[1] | |
- Dorp | 23 156 |
- Digtheid | 3 664/km² (9 489,7/myl2) |
Rasverdeling (2011)[1] | |
• Blank | 0.1% |
• Indiër/Asiër | 0.2% |
• Kleurling | 0.2% |
• Swart | 98.6% |
• Ander | 1.0% |
Taal (2011)[1] | |
• Tswana | 29.7% |
• Xhosa | 29.6% |
• Sotho | 19.0% |
• Tsonga | 9.3% |
• Ander | 12.5% |
Poskode (strate) | 1811 |
Skakelkode(s) | 012 |
Freedom Park is 'n informele nedersetting naby aan Rustenburg in die Noordwesprovinsie van Suid-Afrika. Dit val onder die Rustenburg Plaaslike Munisipaliteit wat onder die Bojanala-distriksmunisipaliteit ressorteer.
Sien ook[wysig | wysig bron]
Verwysings[wysig | wysig bron]
- "Hoofplek Freedom Park". Sensus 2011.
|
<urn:uuid:773f584c-5d15-42b8-ab91-3ac4593cd92e>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Freedom_Park,_Noordwes
|
2019-07-21T17:12:15Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527089.77/warc/CC-MAIN-20190721164644-20190721190644-00239.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.819424
| false
|
Kategorie:Grafiese ontwerp
Jump to navigation
Jump to search
Wikimedia Commons bevat media in verband met Grafiese ontwerp. |
Subkategorieë
Hierdie kategorie bevat die volgende 2 subkategorië, uit 'n totaal van 2.
|
<urn:uuid:e53e0fda-9d34-457b-911a-297734f24d7b>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Grafiese_ontwerp
|
2019-07-21T17:16:41Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527089.77/warc/CC-MAIN-20190721164644-20190721190644-00239.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.977065
| false
|
Mary Elizabeth McGlynn
Jump to navigation
Jump to search
Mary Elizabeth McGlynn | |
Nasionaliteit | Amerikaans |
---|---|
Beroep(e) | Aktrise |
Aktiewe jare | 1981–nou |
Internet-rolprentdatabasis-profiel |
Mary Elizabeth McGlynn (gebore 16 Oktober 1966) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die televisiereekse Cowboy Bebop (1998), Steven Universe (2013), Star Wars Rebels (2014), en Critical Role (2015).
Inhoud
Filmografie[wysig | wysig bron]
Rolprente[wysig | wysig bron]
- 1996: Space Armageddon
- 1998: Mom's Outta Sight
- 1998: Billy Frankenstein
- Theatre for the Mind: Resurrecting the Radio Play
Televisiereekse[wysig | wysig bron]
- 1998: Cowboy Bebop
- 1998: El Hazard: The Alternative World
- 2002: Ghost in the Shell: Stand Alone Complex
- 2009: Kurokami: The Animation
- 2013: Steven Universe
- 2013: Digimon Fusion
- 2014: Star Wars Rebels
- 2015: Critical Role
- 2017: Valt the Wonder Deer
Televisierolprente[wysig | wysig bron]
- 2002: Biography of a Corpse
Video's[wysig | wysig bron]
- 1998: Invisible Dad
- 2001: Toonami: Broken Promise (Dreams)
- 2007: The Condor
|
<urn:uuid:9b177945-18a3-4da9-95c0-067f2afbe88d>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Mary_Elizabeth_McGlynn
|
2019-07-21T17:24:19Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527089.77/warc/CC-MAIN-20190721164644-20190721190644-00239.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.883498
| false
|
Chemiese wapen
- Die term chemiese wapen kan ook gebruik word in die verband van enige giftige (toksiese) chemikalieë of sy voorloper wat die dood, beserings, tydelike ongeskiktheid, of sensoriese irritasie deur chemiese reaksies veroorsaak. Ammunisie of ander afleweringsmeganismes wat ontwerp is om chemiese wapens te dra, gelaai of ongelaai, word ook as wapens op sigself beskou.[1]
Dit word geklassifiseer as wapens van massavernietiging (WMV's), hoewel dit onderskei word van kernwapens, biologiese wapens, en radiologiese wapens (wat radioaktiewe verval as elemente gebruik). Dit alles kan gebruik word vir oorlogvoering, wat in die wandel as KBC, (kern, biologies, en chemiese oorlogvoering), bekend staan. Wapens van massasvernietiging is duidelik anders as konvensionele wapens, wat primêr doeltreffend is weens die plofbare-, kinetiese energie-, of verbrandingsvermoëns daarvan. Chemiese wapens kan oor 'n wye spektrum in gas, vloeibare stof, en in soliede vorms versprei word, en kan onskuldige mense baie maklik ook saam met die teikens tref. Senuweegas, traangas en pepersproei is drie hedendaagse voorbeelde hiervan.
Dodelike, unitêre, chemiese middels is ontsettend vlugtig en bestaan uit 'n klas van gevaarlike chemiese wapens wat nou deur baie lande gestapel word. (Unitêre middels is op hul eie doeltreffend en is nie nodig om met enige ander middels te meng nie.) Die gevaarlikste hiervan is senuweegas GA (tabungas), GB (saringas), GD (somangas), VX, en blaastrekkende middels (soos in 'n mens se vel vol blase te brand), wat formules van swaelmosterd is. Dit is alles vloeistowwe teen normale kamertemperatuur, maar skakel om in gasse sodra dit vrygelaat word. Senuweegas, ook bekend as mosterdgas, was baie algemeen in die Eerste Wêreldoorlog gebruik. Die uitwerking van die fosgeengas was longverbranding, blindheid, verminking en die dood.
Pepersproei is deesdae in algemene gebruik vir selfverdediging, en is potensieel dodelik. Daar bestaan geen onlangse bewyse dat dit in oorlogtoestande gebruik is nie, hoewel dit minder beserings en newe-effekte het in vergelyking met impak- en plofbare wapens.
Ingevolge die Konvensie vir Chemiese Wapens van 1993, is daar 'n wêreldwye wetlik afdwingbare verbod op die vervaardiging, stapeling, en gebruik van chemiese wapens. Nieteenstaande die internasionale verbod, is daar tog lande wat dit stapel, met die verskoning van 'n afskrikmiddel teen 'n potensiële aggressor.
Inhoud
Internasionale reg op chemiese wapens[wysig | wysig bron]
Voor die Tweede Wêreldoorlog[wysig | wysig bron]
Internasionale reg verbied sedert 1899, ingevolge die Den Haagse Konvensie, die gebruik van chemiese wapens, en in besonder "gif- en vergiftigtingswapens".[2][3] 'n Afsonderlike Deklarasie bepaal dat, in enige oorlog tussen die ondertekenaars, daar nie projektiele gebruik sal word wat versmoring of dodelike gasse sal vrystel nie."[4]
Die Washington Vlootverdrag, wat op 6 Februarie 1922 onderteken is (ook bekend as die Vyfnasieverdrag), om chemiese wapens te verbied, was onsuksesvol want die Franse het dit verwerp. Die mislukking van die verdrag het 'n toename in wapenstapeling tot gevolg gehad.[5]
Die Geneefse Protokol, amptelik bekend as die Protokol vir die Verbod op die Gebruik, in 'n oorlog, van Versmoring-, Giftige- of ander Gasse, en of die gebruik van Bakteriologiese Metodes van Oorlogvoering, is 'n internasionale verdrag vir die verbod op die gebruik van chemiese en biologiese wapens. Dit is op 17 Junie 1925 in Genève onderteken en op 8 Februarie 1928 van krag gemaak. 'n Totaal van 33 lande het dit onderteken en die jongste ondertekenaar (7 Augustus 2003) is die Oekraïne.[6] Die verdrag bepaal dat chemiese en biologiese wapens "geregverdig deur die algemene opvatting van die beskaafde wêreld, veroordeel word". Hoewel die verdrag die gebruik van chemiese en biologiese wapens verbied, word die vervaardiging en opgaar nie verbied nie. Latere verdrae het dit aangespreek en verorden.
Die 1993 Chemiese Wapenskonvensie (CWK) is die mees onlangse ooreenkoms vir wapenbeheer wat deur Internasionale reg afdwingbaar is. Die volle naam van die ooreenkoms is die Konvensie vir die Verbod op die Ontwikkeling, Vervaardiging, Stapeling en Gebruik van Chemiese Wapens en vir die Vernietiging daarvan. Die beheer word deur die Organisasie vir die Verbod op Chemiese Wapens (OVCW) geadministreer. Dit is 'n onafhanklike liggaam met sy hoofkantoor in Den Haag.[7]
Die OVCW administreer die bepalings van die CWK namens 192 ondertekenaars wat 98% van die wêreld se se totale bevolking verteenwoordig. Teen Oktober 2015 is geverifieer dat 65 720 van 75 531 (90%) metrieke ton van die wêreld se gestapelde voorraade vernietig is.[8] Die OVCW het 4 167 inspeksies by 195 persele, wat verband hou met chemiese oorlogswapens, en 1 103 industriële persele gedoen. Dié inspeksies was op die soewereine grond van 81 lande, en die inspeksies is sedert April 1997 uitgevoer. Wêreldwyd is daar 4 913 industriële persele wat aan die inspeksies onderworpe is.[9]
Chemiese oorlogvoering gebruik die giftige eienskappe van chemiese middels as wapens. Dié tipe van oorlogvoering is duidelik onderskeidbaar van Kernoorlog en Biologiese oorlogvoering en word tesame KBC genoem, die militêre afkorting vir, Kern, Biologiese en Chemiese (oorlogvoering en wapentuig). Nie een hiervan val onder die term konvensionele wapens nie, wat primêr doeltreffend is weens die verwoestende uitwerking daarvan. Chemiese oorlogvoering maak nie staat op plofbare elemente om 'n einddoel te bereik nie. Dit maak eerder staat op die unieke eienskappe van die chemiese agent wat deur ingenieurskap bewapen word. 'n Dodelike agent (middel) is ontwerp om dood te maak of die slagoffer buite aksie te plaas. Ontblaarders (defoliante) word gebruik om plantegroei, wat as skuiling of dekking gebruik word, vinnig te verwoes. Chemiese middels kan ook op landbouprodukte en vee gebruik word om voedseltekort en hongersnood te skep. Chemiese loonvragte kan gebruik word om, met die hulp van afstandbeheer, op vliegtuie of met projektiele, oor 'n afstand, oor 'n teikengebied vry te laat. Beskerming teen chemiese wapens sluit in:
- Behoorlike toerusting
- Opleiding en,
- Maatreëls vir dekontaminasie
Lande met wapenstapels[wysig | wysig bron]
CWK-lande met verklaarde stapeling[wysig | wysig bron]
Van die 190 lande wat die CWK onderteken het, het die onderstaande lande ook hul stapelings-arsenale verklaar, en ingestem tot monitering en verifikasie. In sommige gevalle het van dié lande die gebruik van chemiese wapens erken. In 2015 is bepaal, dat daar net drie lande is wat chemiese wapens het, naamlik Rusland, Noord-Korea en die Verenigde State van Amerika. Van die vernaamste ondertekenaars van die OVCW is:
Israel en Noord-Korea, wat ook met voorrade sit, het nie die ooreenkoms onderteken nie.
Amerika het sy chemiese wapens by agt verskillende leërbasisse gestoor. Die voorrade is in sogenaamde uitsluitings-sones geberg.[12]
Die Amerikaanse beleid vir die gebruik van chemiese wapens is die reg om onder omstandighede van só 'n aanval, terug te kan slaan. Die eerste gebruik van chemiese wapens, of in die geval waar voorkomend, voor so 'n aanval opgetree word, is 'n verbreking van die verklaarde beleid. Net die Amerikaanse president kan die eerste vergeldingsgebruik van chemiese wapens magtig.[13] Die jongste amptelike beleid weerspieël nou die vrese dat chemiese wapens as terorristewapens gebruik kan word.[14][15]
Chemiese wapens word beskryf as die "opsetlike gebruik van giftige eienskappe van chemiese bestanddele om dood te maak".[16] Toe die Tweede Wêreldoorlog uitbreek is daar in die koerante gewaarsku dat "totale streke van Europa" in "lewelose woesterny" gaan ontaard.[17] Die gebruik van chemiese wapens is egter nie met die verwagte omvang in die oorlog gebruik soos gevrees is nie.
Sowat 628 mense is in die hawe van Bari beseer in 'n fratsvoorval toe die Duitsers die nag van 2 Desember 1943 'n Amerikaanse skip in 'n aanval beskadig het. Mosterdgas aan boord van die skip is in die voorval vrygestel.[18][19][20]
Die Amerikaanse regering is erg gekritiseer omdat Amerikaanse soldate aan chemiese stowwe ontbloot is tydens toetse om die uitwerking hiervan vas te stel. Hierdie toetse is dikwels uitgevoer sonder dat die troepe daarvan geweet het.[21] Talle Australiese dienspersoneel is ook tydens die sogenaamde "Brooks Eilandtoetse" aan dié stowwe blootgestel[22] toe die Britse regering die nagevolge van 'n chemiese aanval onder tropiese toestande wou vasstel. In daardie stadium was daar nog baie min kennis hieroor beskikbaar gewees. Sommige chemiese middels is ontwerp om gedagteverandering te veroorsaak sodat die slagoffer nie sy opdragte kan uitvoer nie. [23]
Blootstelling tydens Operasie Iraqi Freedom en Operasie New Dawn[24][wysig | wysig bron]
Soldate wat tydens Operasie Iraqi Freedom en Operasie New Dawn ou ploftoestelle hanteer of moes vernietig het, was moontlik aan chemiese oorlogsmiddels blootgestel. Die chemiese middels wat tot dusver in hierdie arsenale geÏdentifiseer is, is velbrandmiddels (morsterdgas), senuweemiddels (saringas). Die blootstelling aan dié middels was gering, terwyl die blootstelling aan saringas nog minder as aan mosterdgas was.
Die gevare van blywende skade met eenkeer se blootstelling hang alles af van die intensiteit van die blootstelling. Die ernstige graad van blootstelling word vasgestel volgens die tekens en simptome tydens die blootstelling en hoe lank dit neem vir die blootstelling om te manifesteer.
Unitêre versus binêre wapens[wysig | wysig bron]
Binêre ammunisie bevat twee, ongemengde en geÏsoleerde chemikalieë wat nie dodelik is nie, totdat dit meng. Dit gebeur gewoonlik net voordat dit op die slagveld gebruik gaan word. In teenstelling hiermee is unitêre wapens dodelike chemiese ammunisie in sy bestaande vorm.[25] Die meerderheid chemiese wapenvoorraad wat bestapel word, is unitêre wapens, en die meeste daarvan word in eenton-grootmaatbehouering gestoor.[26][27]
Verwysings[wysig | wysig bron]
- "Brief Description of Chemical Weapons". Organisation for the Prohibition of Chemical Weapons. Organisation for the Prohibition of Chemical Weapons. Besoek op 21 Oktober 2014.
- Article 23. wikisource.org.
- (29 Julie 1899).
- (July 29, 1899).
- Shrivastav, Sanjeev Kumar (Januarie 2010).
- High Contracting Parties to the Geneva Protocol. sipri.org.
- Status as at: 07-11-2010 01:48:46 EDT, Chapter XXVI, Disarmament. un.org.
- "Demilitarisation". Organisation for the Prohibition of Chemical Weapons. Besoek op 29 Maart 2014.
- Organisation for the Prohibition of Chemical Weapons (home page). opcw.org.
- "Converting Former Soviet Chemical Weapons Plants" (PDF).
- (8 November 2010).
- "Public Law 99-145 Attachment E" (PDF).
- "FM 3-9 (field manual)" (PDF).
- "FM 8-285 (field manual)" (PDF).
- "Umatilla Chemical Depot (press release)".
- "TextHandbook-EforS.fm" (PDF).
- "[2.0] A History Of Chemical Warfare (2)".
- Mustard Disaster at Bari. osd.mil.
- "Naval Armed Guard: at Bari, Italy".
- "Text of the Biological and Toxin Weapons Convention".
- "IS MILITARY RESEARCH HAZARDOUS TO VETERANS' HEALTH?
- "Brook Island Trials of Mustard Gas during WW2".
- "007 Incapacitating Agents".
- U.S. Army Public Health Command Chemical Warfare Agents webpage. http://phc.amedd.army.mil/topics/envirohealth/em/Pages/CWA.aspx.
- Alternative technologies for the destruction of chemicam agents and munitions.
- "Beyond the Chemical Weapons Stockpile: The Challenge of Non-Stockpile Materiel".
- Veterans at Risk: the health effects .
|
<urn:uuid:1f41e489-21ba-432b-bd73-a440acf11cf2>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Chemiese_wapen
|
2019-07-24T05:00:55Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195530385.82/warc/CC-MAIN-20190724041048-20190724063048-00559.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999801
| false
|
Heinrich Bullinger
Heinrich Bullinger | |
Gebore | 18 Julie 1504 Bremgarten, Aargau, Switserland |
---|---|
Oorlede | 17 September 1575 (op 71) Zürich, Switserland |
Nasionaliteit | Switserland |
Ouers | Heinrich Bullinger senior Anna Wiederkehr |
Beroep | Teoloog, Biskop |
Religie | Gereformeerde Kerk |
Huweliksmaat | Anna Adlischwyler |
Heinrich Bullinger (* 18 Julie 1504 in Bremgarten, kanton Aargau; † 17 September 1575 in Zürich) was 'n Switserse kerkhervormer en het 44 jaar lank as antistes (kerkleier) van die Gereformeerde Kerk in Zürich gefungeer.
Bullinger was een van die leidende 16de eeuse Protestantse teoloë. Ethelbert William Bullinger (1837-1913), 'n leidende teoloog van die Amerikaanse Protestantisme en redakteur van die Companion Bible, is 'n regstreekse nakomeling van Heinrich Bullinger.
|
<urn:uuid:e6005ce8-1ae8-4fdd-a5ff-42a23262bfc3>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Heinrich_Bullinger
|
2019-07-24T05:09:33Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195530385.82/warc/CC-MAIN-20190724041048-20190724063048-00559.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.981159
| false
|
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.