text
string | id
string | dump
string | url
string | date
string | file_path
string | license_abbr
string | license_version
string | license_location
string | license_in_head
bool | license_in_footer
bool | potential_licenses
dict | license_parse_error
bool | license_disagreement
bool | language_script
string | language
string | language_score
float64 | found_in_fw
bool |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Hulp
Bladsye wat na "Vitamien K" skakel
←
Vitamien K
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Vitamien K
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Mens
(
← skakels
wysig
)
Sjabloon:Voedingswaarde
(
← skakels
wysig
)
Nobelprys vir Fisiologie of Geneeskunde
(
← skakels
wysig
)
Tamatie
(
← skakels
wysig
)
Vet
(
← skakels
wysig
)
Avokado
(
← skakels
wysig
)
Broccoli
(
← skakels
wysig
)
Brusselse spruitjies
(
← skakels
wysig
)
Fitomenadioon
(aanstuurblad)
(
← skakels
wysig
)
Fillokinoon
(aanstuurblad)
(
← skakels
wysig
)
Menakinoon
(aanstuurblad)
(
← skakels
wysig
)
Sprietui
(
← skakels
wysig
)
Aspersie
(
← skakels
wysig
)
Pampoen
(
← skakels
wysig
)
Komkommer
(
← skakels
wysig
)
Lipied
(
← skakels
wysig
)
Pietersielie
(
← skakels
wysig
)
Haselneut
(
← skakels
wysig
)
Karwy
(
← skakels
wysig
)
Waterkers
(
← skakels
wysig
)
Parmesaan
(
← skakels
wysig
)
Vitamien
(
← skakels
wysig
)
Bespreking:Vitamien K
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Vitamien_K
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:bc51dada-e2a2-4640-bf87-65cc700bc2fb>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Vitamien_K
|
2019-07-21T20:01:05Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527196.68/warc/CC-MAIN-20190721185027-20190721211027-00015.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999045
| false
|
Hautes-Alpes
Franse departement
Hautes-Alpes (05) | |
---|---|
Gewes | Provence-Alpes-Côte d'Azur |
Prefektuur | Gap |
Onderprefekture | Briançon |
Bevolking | 137 000 inw. (2008) |
Bevolkingsdigtheid | 23 inw./vk km |
Oppervlakte | 5 549 vk km |
Arrondissemente | 2 |
Kantonne | 30 |
Munisipaliteite | 177 |
President van die Conseil général |
Jean-Yves Dusserre |
Eksterne skakelsWysig
Wikimedia Commons bevat media in verband met Hautes-Alpes. |
Hierdie artikel omtrent die geografie van Frankryk is slegs 'n saadjie en bied tans nog nie ensiklopediese dekking van die betrokke onderwerp nie. Jy kan Wikipedia help deur dit uit te brei. |
|
<urn:uuid:6c254d8b-57c2-42e7-b1f8-00afcac238e2>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Hautes-Alpes
|
2019-07-24T07:16:31Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195531106.93/warc/CC-MAIN-20190724061728-20190724083728-00335.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.991026
| false
|
Waleri Poljakof
Waleri Poljakof (Russies: Валерий Владимирович Поляков, gebore Valeri Ivanovich Korshunov) is 'n voormalige Russiese ruimtevaarder. Poljakof hou die rekord vir die langste enkele ruimtevlug in menslike geskiedenis. Hy was vir meer as 14 maande (437 dae, 18 uur) aan boort van die Mir-ruimtestasie gewees.[1]
Poljakof is in 1972 as ruimtevaarder gekies. Hy onderneem sy eerste vlug in 1988 aan boort van die Sojoes TM-6. Hy het na 240 dae aan boord van die TM-7 na die aarde teruggekeer. Sy tweede vlug van 437 dae, die langste in die geskiedenis, het in 1994–1995 plaasgevind. Dié vlug is met 'n Sojoes TM-6 gelanseer en het met 'n TM-20 teruggekeer. Gekombineerd is dit die langste wat 'n persoon nog in die ruimte deurgebring het.[2]
Beknopte biografie[wysig | wysig bron]
Waleri Poljakof is op 27 April 1942 as Valeri Ivanovitsj Korsjoenov gebore. Hy verander sy naam in 1957 na Valeri Vladimirovitsj Poljakov (sy stiefpa was Vladimir Poljakov). Hy behaal 'n diploma in 1959 waarna hy aan die I.M. Setsjenof Eerste Mediese Instituut in Moskou studeer. Hier behaal hy 'n doktorale graad waarna hy in ruimtekundige geneeskunde by die Instituut van Mediese en Biologiese Probleme van die ministerie van volksgesondheid (ook te Moskou) spesialiseer.
Hy is op 22 Maart 1972 uit Mediese Groep 3 as 'n ruimtevaarder gekies. Tydens sy loopbaan was hy die vlugdokter aan boord van die Sojoes TM-6, Sojoes TM-7, Sojoes TM-18, Sojoes TM-20 en ten slotte aan boord van die Mir-ruimtestasie. Aan boord van dieselfde Mir vestig hy die rekord vir die langste verblyf in die ruimte: 437 dae, 17 uur, 58 minute en 4 sekondes. Hy bly tot 1 Junie 1995 as 'n ruimtevaarder in diens.
Sy ruimtevlugte:
- Sojoes TM-6 / Sojoes TM-7 – 28 Augustus 1988 tot 27 April 1989 – 240 dae, 22 uur, 34 minute
- Sojoes TM-18 / Mir / Sojoes TM-20 – 8 Januarie 1994 tot 22 Maart 1995 – 437 dae, 17 uur, 58 minute
Poljakof is getroud en het een kind.
|
<urn:uuid:de328e36-ee2b-45e9-bff1-040cfdc32743>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Waleri_Poljakof
|
2019-07-24T06:51:02Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195531106.93/warc/CC-MAIN-20190724061728-20190724083728-00335.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.99987
| false
|
Файл:Flag of the Solomon Islands.svg
Исходный файл (SVG-файл, номинально 800 × 400 пикселей, размер файла: 862 байт)
История файла
Нажмите на дату/время, чтобы посмотреть файл, который был загружен в тот момент.
Дата/время | Миниатюра | Размеры | Участник | Примечание | |
---|---|---|---|---|---|
текущий | 17:08, 4 сентября 2014 | 800 × 400 (862 байт) | SiBr4 | Code | |
10:20, 15 января 2010 | 1200 × 600 (1 Кб) | Permjak | arctan(30/35)=40,6012946450045≈40,6 | ||
04:03, 7 января 2007 | 1000 × 500 (1 Кб) | Pumbaa80 | manually recoded, exact stars | ||
23:20, 20 ноября 2006 | 600 × 300 (4 Кб) | Rc3784 | The flag of the Solomon Islands. Source: Drawn by User:SKopp Edited by: User:Rc3784 to render correctly in firefox | ||
07:36, 28 сентября 2005 | Нет миниатюры | (5 Кб) | SKopp | The flag of the Solomon Islands. Source: Drawn by User:SKopp {{Template:Insignia}} Category:Flags of the Solomon Islands |
Использование файла
Глобальное использование файла
Данный файл используется в следующих вики:
- Использование Flag of the Solomon Islands.svg в af.wikipedia.org
- Britse Statebond
- Australië
- Lys van hoofstede
- Lys van lande volgens bevolking
- Cyril Ramaphosa
- Republiek China
- Stille Oseaan
- Lys van lande volgens bevolkingsdigtheid
- Lys van lande
- Lys van internasionale rugbyspanne
- Lys van lande volgens Menslike-ontwikkelingsindeks
- Sjabloon:Landdata Salomonseilande
- Lys van lande volgens BBP (nominaal) per capita
- Lys van lande volgens BBP (koopkragpariteit) per capita
- Lys van lande volgens oppervlak
- Lys van lande volgens geletterdheidskoers
- Olimpiese Somerspele 2008
- Olimpiese Somerspele 2012
- Olimpiese Somerspele 2004
- Olimpiese Somerspele 2000
- Olimpiese Somerspele 1996
- Olimpiese Somerspele 1992
- Olimpiese Somerspele 1988
- Olimpiese Somerspele 1984
- Olimpiese Somerspele 2016
- Paralimpiese Somerspele 2012
- Oseanië
- Huis van Windsor
- Lys van lande volgens lewensverwagting
- Lys van lande volgens kuslynlengte
- Lys van IOK-landkodes
- Salomonseilande
- Kategorie:Salomonseilande
- Olimpiese Somerspele 2020
- Honiara
- Cookeilande
- OFC
- Melanesië
- .sb
- Sjeikh Hasina
- Eilandnasie
- Muhammadu Buhari
- Vlae van Oseanië
- Vlag van die Salomonseilande
- Visumvereistes vir Suid-Afrikaanse burgers
- Hage Geingob
- Justin Trudeau
- Narendra Modi
- Theresa May
- Verspreiding van rykdom
Просмотреть глобальное использование этого файла.
|
<urn:uuid:1eb8ff41-7290-489d-b64c-9fc0fec65b6b>
|
CC-MAIN-2019-30
|
2019-07-24T08:27:37Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195531106.93/warc/CC-MAIN-20190724061728-20190724083728-00335.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.844468
| false
|
|
Kategorie:Wikipedia-artikels met SELIBR-identifiseerders
Jump to navigation
Jump to search
(vorige bladsy) (volgende bladsy)
Vir meer inligting, sien Wikipedia:Gesagbeheer.
Hierdie is 'n versteekte kategorie Dit kategoriseer bladsye vir administratiewe doeleindes. Dit vorm nie deel van die ensiklopedie nie. |
Bladsye in kategorie "Wikipedia-artikels met SELIBR-identifiseerders"
Die volgende 200 bladsye is in hierdie kategorie, uit 'n totaal van 2 525.
(vorige bladsy) (volgende bladsy)L
- Lobet Gott in seinen Reichen, BWV 11
- John Locke
- Lodewyk IX van Frankryk
- Lodewyk XIII van Frankryk
- Lodewyk XIV van Frankryk
- Lodewyk die Vrome
- Lodewyk II van Italië
- Lodewyk XVI van Frankryk
- Joeri Loezjkof
- Petrus Lombardus
- Michail Lomonosof
- Jack London
- Adolf Loos
- Mary Loos
- Pilar Lorengar
- Lotarius I
- Louis Andriessen
- Louvre
- Bessie Love
- Courtney Love
- Ada Lovelace
- Linda Lovelace
- Myrna Loy
- Lu Xun
- Cywia Lubetkin
- George Lucas
- Matt Lucas
- Luciano Berio
- Lucius Annaeus Seneca
- Lucretius
- Luiz Inácio Lula da Silva
- Patrice Lumumba
- Lusaka
- Martin Luther
- Albert Luthuli
- Witold Lutosławski
- Luxemburg
- Rosa Luxemburg
- John Lydon
- David Lynch
- Jean-François Lyotard
- Léo Delibes
M
- George Macartney
- Ernst Mach
- Niccolò Machiavelli
- Fritz Machlup
- Charles Rennie Mackintosh
- Shirley MacLaine
- Harold Macmillan
- Madagaskar
- Madonna
- Madrid
- Ferdinand Magellaan
- Veronica Maggio
- Albertus Magnus
- Magnus Magnusson
- Naguib Mahfouz
- Gustav Mahler
- Maimonides
- Wladimir Majakofski
- William Makepeace Thackeray
- Maksim Gorki
- Maksimiliaan I
- Maksimiliaan I van Meksiko
- Malcolm (Henry) Arnold
- Maleagi
- Maleisië
- Julius Malema
- Mali
- Malta
- Manchester United
- Nelson Mandela
- Benoît Mandelbrot
- Mando Diao
- Édouard Manet
- Manetho
- Henning Mankell
- Golo Mann
- Thomas Mann
- Karl Mannheim
- Jayne Mansfield
- Andrea Mantegna
- Saadat Hasan Manto
- Mao Zedong
- Diego Maradona
- Guglielmo Marconi
- Marcus Annaeus Seneca
- Margaret Bourke-White
- Margaret Mitchell
- Margrethe I van Denemarke
- Margrethe II van Denemarke
- Maria
- Maria I van Engeland
- Maria I van Skotland
- Maria II van Engeland
- Maria van Boergondië
- Marita van der Vyver
- Markus Aurelius
- Bob Marley
- Marokko
- Daniel Marot
- Abbas Maroufi
- Martialis
- Dean Martin
- George R. R. Martin
- Steve Martin
- Lee Marvin
- Groucho Marx
- Harpo Marx
- Karl Marx
- Mary Renault
- Maryland
- Maseru
- Léonide Massine
- Henri Matisse
- Matsuo Basho
- Matthias (HRR)
- Matthias Claudius
- Guy de Maupassant
- Maurice Ravel
- Mauricius van Bisantium
- Mauritius
- Johan Maurits
- Valerius Maximus
- Maxwell Anderson
- James Clerk Maxwell
- Karl May
- Govan Mbeki
- Thabo Mbeki
- John McCain
- Cormac McCarthy
- Ian McEwan
- Colin McGinn
- Phil McGraw
- Steve McQueen
- Lorenzo de' Medici
- Nikolai Medtner
- Dmitri Medwedef
- Meester Eckhart
- Mehmet II
- Dmitri Mendelejef
- Felix Mendelssohn
- Moses Mendelssohn
- Mengzi
- Yehudi Menuhin
- Freddie Mercury
- Maria Sibylla Merian
- Angela Merkel
- Marin Mersenne
- Mesopotamië
- Metallica
- Metropolitan Museum of Art
- Deon Meyer
- Karl E. Meyer
- Gustav Meyrink
- Michael Jackson
- George Michael
- Groothertog Michail Aleksandrowitsj van Rusland
- Michail van Rusland
- Adam Mickiewicz
- Microsoft
- Middellandse See
- Bette Midler
- Ludwig Mies van der Rohe
- Miga
- John Stuart Mill
- Arthur Miller
- Norma Miller
- Czesław Miłosz
- John Milton
- Liza Minnelli
- Minnie Muis
- Minsk
- Octave Mirbeau
- Miriam Makeba
- Joan Miró
- Helen Mirren
- Ludwig von Mises
- Yukio Mishima
- Mississippirivier
- Frédéric Mistral
- Edgar Mitchell
- Joni Mitchell
- John Mitchum
- Robert Mitchum
- Margarete Mitscherlich
- François Mitterrand
- Hayao Miyazaki
- Moctezuma II
- Modest Moessorgski
- Moeammar al-Ghaddafi
- Moeder Teresa
- Anna Moffo
- Mohammad Reza Pahlavi
- Mohammed
- Peter Mokaba
- Moldowa
- Molière
- Theodor Mommsen
- Piet Mondriaan
|
<urn:uuid:c6c746b6-6c5c-4e92-8b04-7d7dc43cd666>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Wikipedia-artikels_met_SELIBR-identifiseerders?from=Lj
|
2019-07-18T01:19:51Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525483.62/warc/CC-MAIN-20190718001934-20190718023934-00119.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.656432
| false
|
Helmut Kohl
Helmut Josef Michael Kohl (Duits: [ˈhɛlmuːt ˈjoːzɛf 'mɪçaʔeːl ˈkoːl]; Ludwigshafen am Rhein, 3 April 1930 – aldaar, 16 Junie 2017[1]) was 'n Duitse konserwatiewe politikus en staatsman. Hy was bondskanselier van Duitsland van 1982 tot 1998 (tot 1990 net van Wes-Duitsland en van 1990 tot 1998 van die herenigde Duitsland). Hy het van 1973 tot 1998 as voorsitter van die Christlich Demokratische Union Deutschlands (Christelik-Demokratiese Unie van Duitsland, CDU) gedien.
Helmut Kohl | |
Helmut Kohl in 1989 | |
Bondskanselier van Duitsland
(Wes-Duitsland tot 1990) | |
Ampstermyn 1 Oktober 1982 – 27 Oktober 1998 | |
Vise | Hans-Dietrich Genscher Jürgen Möllemann Klaus Kinkel |
---|---|
President | Karl Carstens Richard von Weizsäcker Roman Herzog |
Voorafgegaan deur | Helmut Schmidt |
Opgevolg deur | Gerhard Schröder |
Ministerpresident van Rynland-Palts
Ampstermyn 19 Mei 1969 – 2 Desember 1976 | |
Voorafgegaan deur | Peter Altmeier |
Opgevolg deur | Bernhard Vogel |
Persoonlike besonderhede
Gebore | Helmut Josef Michael Kohl 3 April 1930 Ludwigshafen am Rhein, Duitsland |
Sterf | 16 Junie 2017 (op 87) Ludwigshafen am Rhein, Duitsland |
Politieke party | Christelik-Demokratiese Unie |
Eggenoot/eggenote | Hannelore Renner (1960–2001; haar dood) Maike Richter (2008–2017; sy dood) |
Kind(ers) | 2 |
Alma mater | Universiteit van Heidelberg |
Religie | Rooms-Katolieke Kerk |
Handtekening | |
Toekennings | Karelsprys |
Sy ampsperiode van 16 jaar is die langste van alle kanseliers sedert Otto von Bismarck en het die einde van die Koue Oorlog ingesluit. Kohl word as die argitek van die Duitse hereniging beskou asook saam met die Franse president François Mitterrand 'n sleutelfiguur in die daarstelling van die Verdrag van Maastricht waarvolgens die Europese Unie opgerig is. Kohl en Mitterrand het daarvoor in 1988 saam die Internasionale Karelsprys van Aken ontvang.
Kohl is op 16 Junie 2017 oorlede.
Inhoud
PolitiekWysig
Kohl het reeds toe hy 16 jaar oud was lid van die CDU se jeugafdeling geword. Hy het in die deelstaat Rynland-Palts eers fraksievoorsitter en in 1969 die opvolger van ministerpresident Peter Altmeier geword. Hy het daarna ook op federale vlak aktief geword en probeer om in 1971 die CDU se voorsitter te word. Hy het nogtans teen Rainer Barzel verloor. Toe Barzel self vrugteloos probeer om kanselier te word, word Kohl CDU-voorsitter.
Kohl verkry as leier van die CDU/CSU meer as 48% van die stemme in die verkiesings van 1976 teen SPD-Kanselier Helmut Schmidt, maar die klein FDP vorm 'n koalisie met die SPD en Kohl word opposisieleier in die Bundestag.
Kanselier van Wes-Duitsland 1982–1989Wysig
Kohl moet in die verkiesings van 1980 die leierskap aan die Beierse CSU-voorsitter Franz Josef Strauß oorlaat. Strauß verloor setels gemeet teen 1976 se verkiesing, maar Kohl oortuig die FDP om nou met die CDU/CSU 'n koalisie te vorm. Op 1 Oktober 1982 neem die Bundestag 'n konstruktiewe mosie van wantroue teen Schmidt aan en Kohl word kanselier.
Daar word in Maart 1983 opnuut verkiesings gehou omdat Kohl liewer sy kanselierskap deur die kieser bevestig wil sien, en hy wen. In die binnelandse politiek wil hy meer patriotisme en 'n geistig-moralische Wende (geestlik-morele draai) bevorder. Die ekonomie het ná die tweede oliekrisis van 1979 sleg gefunksioneer en hy wil hervormings deurvoer, maar daar is opposisie in sy eie party en van die SPD. In die Bundesrat het hy nie altyd 'n meerderheid nie. In die buitelandse politiek het hy meer sukses. Hy probeer die versoeningsproses tussen Duitsland en sy ou vyande van die Tweede Wêreldoorlog af te handel en besoek in 1984 saam met François Mitterrand Verdun.
Kohl ondersteun die stasionering van kruisermissiele in Wes-Europa om die Sowjetunie na die onderhandelingstafel te dwing en oor die beperking van kernwapens te praat. Schmidt stem daarmee saam, maar het nooit steun daarvoor by sy eie party gekry nie. Daar was beduidende aktivisme daarteen en groot betogings het plaasgevind.
Die hereniging 1989/1990–1998Wysig
Hy wen opnuut die verkiesings van 1987, in 'n tyd toe groot veranderings in Oos-Europa begin het. In Rusland probeer Michail Gorbatsjof die Sowjetunie hervorm. Kohl se posisie is omstrede en politici soos Lothar Späth en Heiner Geißler probeer om 'n ander CDU-voorsitter te verkies. Kohl veg met sukses om sy amp. Op 9 November 1989 val die Berlynse Muur. Kohl is in Pole op 'n staatsbesoek en vlieg na Berlyn. Die vier geallieerde magte beheer nog steeds die verdeelde stad. Die Amerikaanse president Bush stem saam met hereniging, maar Thatcher, Mitterrand en Gorbatsjof sê dat Duitse hereniging 'n gevaar vir vrede in Europa is. Kohl werk hard om hulle te oortuig om hulle houdings te verander. Hy steun onmiddelike hereniging, ongeag die koste. Die teenstand daarteen is ook aansienlik in Wes-Duitsland. Die ekonomiese verskil tussen Wes- en Oos-Duitsland is enorm en derduisende "Ossi's" kom elke dag oor na die weste. Die posisie van Gorbatsjof wankel en 'n volgende Sowjetleier mag dalk 'n ander politieke benadering volg. Kohl vervul sy wens van 'n vinnige hereniging. Op 1 Julie 1990 volg 'n ekonomiese unie tussen die Bondsrepubliek en die Duitse Demokratiese Republiek (DDR) en op 3 Oktober 1990 volg die aansluiting van die "nuwe bondslande" by Duitsland.
Die ekonomiese koste vir die westlike deel van die land is enorm. Kohl se politiek sou nog lank hierna nie deur sommige belastingbetalers op die prys gestel word nie.
Ná die verkiesings van 1998 kom die SPD van Gerhard Schröder saam met die Groen Party aan bewind.
VerwysingsWysig
- Christian Wicke, Helmut Kohl's Quest for Normality: His Representation of the German Nation and Himself. New York: Berghahn Books 2015, ISBN 978-1-78238-573-8.
|
<urn:uuid:3d89a207-f68e-4d49-b1cb-95b7af602543>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Helmut_Kohl
|
2019-07-19T06:20:29Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526064.11/warc/CC-MAIN-20190719053856-20190719075856-00279.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999871
| false
|
A.S. Byatt
A.S. Byatt | |
Geboortenaam | Antonia Susan Drabble |
---|---|
Gebore | 24 Augustus 1936 Sheffield, Verenigde Koninkryk |
Nasionaliteit | Verenigde Koninkryk |
Beroep | Skrywer, digter |
Bekend vir | The Virgin in the Garden (1978) Still Life (1985) Possession (1990) The Biographer's Tale (2000) The Children's Book (2009) |
Eerbewyse | Booker-prys 1990 |
Dame Antonia Susan Duffy (gebore Drabble op 24 Augustus 1936), en professioneel bekend as A.S. Byatt, is 'n Engelse skrywer van romans, kortverhale, poësie, essays en literêre kritiek. Sy het die Booker-prys in 1990 gewen vir haar roman Possession.
Een van haar susters, Margaret Drabble, is ook 'n romanskrywer.
Werke[wysig | wysig bron]
Romans en kortverhaalbundels[wysig | wysig bron]
- The Shadow of the Sun (1964)
- The Game (1967)
- The Virgin in the Garden (1978)
- Still Life (1985)
- Sugar and Other Stories (1987)
- Possession: A Romance (1990)
- Angels and Insects (1992)
- The Matisse Stories (1993)
- The Djinn in the Nightingale's Eye (1994)
- Babel Tower (1997)
- Elementals: Stories of Fire and Ice (1998)
- The Biographer's Tale (2000)
- A Whistling Woman (2002)
- Little Black Book of Stories (2003)
- The Children's Book (2009)
- Ragnarok: The End of the Gods (2011)
Essays en biografieë[wysig | wysig bron]
- Degrees of Freedom: The Early Novels of Iris Murdoch (1965)
- Unruly Times: Wordsworth and Coleridge, Poetry and Life (1989)
- Passions of the Mind: Selected Writings (1991)
- Imagining Characters: Six Conversations about Women Writers (saam met Ignes Sodre) (1995)
- On Histories and Stories: Selected Essays (2000)
- Portraits in Fiction (2001)
- Peacock & Vine: On William Morris and Mariano Fortuny (2016)
|
<urn:uuid:cba1a6e2-1c70-4f9c-8b8b-9ebc90ebe245>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/A.S._Byatt
|
2019-07-19T06:10:20Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526064.11/warc/CC-MAIN-20190719053856-20190719075856-00279.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.864655
| false
|
Bespreking:289
Jump to navigation
Jump to search
Hierdie bladsy is 'n besprekingsbladsy waar verbeteringe tot die 289-artikel bespreek word. Hierdie bladsy is nie 'n forum vir 'n algemene bespreking van die artikel se onderwerp nie. |
Artikelriglyne
Daaglikse bladtrekke | |
|
<urn:uuid:2d671f3d-a41e-45df-a2ef-9d3f918e5cc9>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Bespreking:289
|
2019-07-19T06:12:44Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526064.11/warc/CC-MAIN-20190719053856-20190719075856-00279.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999993
| false
|
Erika Barnard
Lewe en skryfwerk[wysig | wysig bron]
Sy publiseer die digbundel “Animato”,[2] waarin sy veral oor die liefde en meditasies oor die natuur dig. Die titel dui op die vele musiekterme wat in die gedigte gebruik word en “animato” beteken lewendig en opgewek.[3] Die bundel word in twee dele verdeel, “briewe aan jacques” en “briewe aan melodie”. Sy slaag daarin om die liefde met musiek te vereenselwig en die een in terme van die ander te laat spreek.[4]
Die eerste deel handel oor die gevoelens na 'n mislukte verhouding, waar die eertydse liefde in musiekterme uitgedruk word asof dit soos 'n melodie was, maar wat spoedig in wanklanke verander. Hierdie gedigte het dan ook 'n sterk seksuele inslag.[5] Die tweede deel is nabetragtende briewe oor die liefde wat bestaan het. [6]
Publikasies[wysig | wysig bron]
- 1982 - Animato [7]
Verwysings[wysig | wysig bron]
- Kannemeyer, J.C. “Die Afrikaanse literatuur 1652-2004” Human & Rousseau Kaapstad en Pretoria Eerste uitgawe 2005
- Coetzee, Ampie “Standpunte” Nuwe reeks 170, April 1984
- Cloete, T.T. “Tydskrif vir Letterkunde” Jaargang 21 no. 3, Augustus 1983
- Van Coller, H.P. (red.) “Perspektief en Profiel Deel 2” J.L. van Schaik-Uitgewers Pretoria Eerste uitgawe 1999
- S.F. “Die Oosterlig” 30 Mei 1983
- Esaach: http://www.esaach.org.za/index.php?title=Barnard,_Erika
- Cloete, T.T. “Tydskrif vir Geesteswetenskappe” Jaargang 23 no. 4, Desember 1983
|
<urn:uuid:b62f4296-9bc0-42d7-b4c1-2e05229122ba>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Erika_Barnard
|
2019-07-19T06:39:52Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526064.11/warc/CC-MAIN-20190719053856-20190719075856-00279.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999991
| false
|
Kali Rocha
Jump to navigation
Jump to search
Kali Rocha | |
Geboorte | 5 Desember 1971 |
---|---|
Nasionaliteit | Amerikaans |
Kinders | 2 |
Beroep(e) | Aktrise en skryfster |
Internet-rolprentdatabasis-profiel |
Kali Rocha (gebore 5 Desember 1971) is 'n Amerikaanse aktrise en skryfster. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent Meet the Parents (2000) en in die televisiereekse Grey's Anatomy (2005), Liv and Maddie (2013), en Man with a Plan (2016).
Inhoud
Filmografie[wysig | wysig bron]
Rolprente[wysig | wysig bron]
- 1998: The Object of My Affection
- 2000: Meet the Parents
- 2005: Seagull
- 2009: TiMER
- 2014: Space Station 76
Televisiereekse[wysig | wysig bron]
- 2005: Grey's Anatomy
- 2006: Teachers.
- 2009: Sherri
- 2013: Liv and Maddie
- 2016: Man with a Plan
Televisierolprente[wysig | wysig bron]
- 2005: Family Plan
- 2012: Bits and Pieces
Video's[wysig | wysig bron]
- 2010: Video Night
|
<urn:uuid:5fc935c1-43c4-4d36-b792-b317062dbf2d>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kali_Rocha
|
2019-07-19T06:07:29Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526064.11/warc/CC-MAIN-20190719053856-20190719075856-00279.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.989325
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "My Chemical Romance" skakel
←
My Chemical Romance
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
My Chemical Romance
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Emo
(
← skakels
wysig
)
Last.fm
(
← skakels
wysig
)
My Chemmical Romance
(aanstuurblad)
(
← skakels
wysig
)
Bespreking:My Chemical Romance
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/My_Chemical_Romance
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:d08be779-3c46-4e61-b5e4-ce7578cc1968>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/My_Chemical_Romance
|
2019-07-19T06:08:33Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526064.11/warc/CC-MAIN-20190719053856-20190719075856-00279.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.995056
| false
|
Odusseus
Odusseus (Grieks: Ὀδυσσεύς) was in die Griekse mitologie die legendariese koning van Ithaca en die hoofkarakter in Homeros se epiese gedig die Odussee. Hy was ook ’n belangrike karakter in Homeros se Ilias en die werke van die Epiese Siklus.
Odusseus is veral bekend vir sy tien jaar lange reis huiswaarts ná die val van Troje, nadat hy tien jaar lank in die Trojaanse Oorlog geveg het. In sy afwesigheid is aangeneem dat hy dood is, en sy vrou, Penelope, moes in dié tyd hard probeer om ’n klomp vryers aan ’n lyntjie te hou wat graag met sy "weduwee" wou trou.
Die verbeelding van lesers en toehoorders is deur die eeue aangegryp deur die verhaal van die beroemde legendariese figuur. Die digters van antieke Griekeland het baie helde besing. Baie van hulle het stellig nooit geleef nie, maar sommige was waarskynlik histories. Eienaardige en wonderlike verhale uit die oorleweringe van hul volk is ingewerk in verhale soos die van Odusseus.
Karakter[wysig | wysig bron]
Ulysses soos die Romeine Odusseus genoem het, was 'n man van moed, krag en gesonde verstand. Twee besondere gawes het hom van ander manne onderskei: 'n onversadigvare nuuskierigheid en 'n buitengewone vindingrykheid. Hy het dit telkens ingespan om hom en sy makkers uit 'n penarie te kry. Soms moes hy die vermoëns gebruik om vriend en vyand skade aan te doen.
Die digter Homeros, ook Homerus, het baie van die plekke in die Odusseia so noukeurig beskryf dat die mense aangeneem het dat hy hierdie plekke self besoek het. Wat waarskynliker is, is dat hy die inligting by verbygaande matrose gekry het.
Sien ook[wysig | wysig bron]
Bronnelys[wysig | wysig bron]
- Kennis, 1980, vol 4, bl. 644-645, ISBN 0 7981 0826 6
|
<urn:uuid:40ab4af6-4f5d-419b-827f-d19c7d5c76bc>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Odusseus
|
2019-07-20T11:57:09Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526508.29/warc/CC-MAIN-20190720111631-20190720133631-00439.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 1.000008
| false
|
Patrick Lambie
Volle naam | Patrick Jonathan Lambie | ||||
---|---|---|---|---|---|
Bynaam | Pat | ||||
Geboortedatum | 17 Oktober 1990 | ||||
Geboorteplek | Durban, Suid-Afrika | ||||
Lengte | 1,78 m | ||||
Gewig | 87 kg | ||||
Skool | Clifton Preparatory School Michaelhouse College | ||||
Beroep | Professionele rugbyspeler | ||||
Rugbyloopbaan | |||||
Loopbaan as speler | |||||
Posisie(s) | Losskakel, heelagter | ||||
Springbokno. | 820 | ||||
Professionele / senior klubs | |||||
Jare | Klub / span | Weds | (pte) | ||
2017 | Racing 92 | 15 | (60) | ||
korrek soos op 6 April 2018. | |||||
Provinsiale- / Staatspanne | |||||
Jare | Klub / span | Weds | (pte) | ||
2010- | Natalse Haaie | 30 | (329) | ||
korrek soos op 31 Mei 2018. | |||||
Superrugby | |||||
Jare | Klub / span | Weds | (pte) | ||
2010- | Sharks | 71 | (757) | ||
korrek soos op 31 Mei 2018. | |||||
Nasionale span(ne) | |||||
Jare | Land | Weds | (pte) | ||
2008– | Suid-Afrika | 57 | (153) | ||
korrek soos op 31 Mei 2018. |
Patrick Lambie (17 Oktober 1990, Durban) is 'n Suid-Afrikaanse beroepsrugbyspeler. Hy speel op losskakel vir die Sharks (in die Superrugbykompetisie) en die Natal Haaie in die Curriebekerreeks. Hy het al meer as 55 rugbytoetse vir die Springbokke gespeel, meestal op heelagter of losskakel, en gereeld ook as plaasvervanger vir dieselfde twee posisies.[1]
Jeug[wysig | wysig bron]
Hy matrikuleer in 2008 by die prestige privaatskool Michaelhouse te Balgowan in die KwaZulu-Natal Middelande. Hy was hoofseun en kaptein van die skool se die eerste krieket- en rugbyspan in sy matriekjaar. Hy speel ook vir die SA Skolespan en was beide KwaZulu-Natal krieket- en Cravenweekkaptein.
Springbok[wysig | wysig bron]
Lambie maak sy debuut vir die Springbokke op 6 November 2010 teen Ierland in Dublin. Daarna is hy 'n plaasvervanger in twee Drienasiestoetse en in die beginvyftiental op losskakel teen die All Blacks op 30 Julie 2011. Tydens die Rugbywêreldbeker 2011 het Lambie op heelagter gespeel in al die groepfase wedstryde asook in die kwarteindstryd, waartydens Australië ongelukkig die Springbokke uitgeskakel het.
Lambie se veelsydige spel en sy vyfde plek op die puntetabel in superrugby het bygedra dat hy ingesluit is in die Springbokgroep vir Engeland se toer na Suid-Afrika in 2012. Hy draf op die veld ná rustyd met die telling gelyk op 6-6; daarna verseker hy die Springbokke se oorwinning van 22-17 oor Engeland. Dit was sy twaalfde toets.
Hy word ingesluit as die Springbokke se plaasvervangerheelagter vir die Castle Rugbykampioenskap in 2012. Lambie word heelaas in Augustus 2012 op die reserwebank gehou terwyl Zane Kirchner, die eerstekeuse heelagter, in die twee wedstryde teen Argentinië op die veld is. Op 6 Oktober 2012 verskyn hy in die 64ste minuut op die veld as heelagter teen die All Blacks in die FNB-stadion te Soweto.
Hy word gekies as Springboklosskakel en -stelskopper vir die toer na die Britse Eilande en Ierland gedurende November 2012, en behaal 11 punte in elk van die drie toetse, dus 33 punte op die toer. Patrick Lambie word erken vir sy bestendige en uitsonderlike spel in 2012 deur 'n nominasie as SARU se Speler-van-die-Jaar.
Aan die einde van die 2016-seisoen word hy ook kortstondig die Springbokkaptein, alhoewel dit nie vir 'n amptelike toetswedstryd was nie, maar wel teen die Barbarians.
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
- Patrick Lambie by SARugby.co.za
- Patrick Lambie by www.genslin.us/bokke
- Patrick Lambie se Sharks profiel
- Patrick Lambie by itsrugby.co.uk
Verwysings[wysig | wysig bron]
Voorafgegaan deur Adriaan Strauss |
Springbokkaptein 2016 (een nie-toets) |
Opgevolg deur Warren Whiteley |
|
<urn:uuid:c636c7f1-7edc-43a3-b99b-fa9338707ede>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Patrick_Lambie
|
2019-07-24T06:54:11Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195531106.93/warc/CC-MAIN-20190724061728-20190724083728-00359.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.99996
| false
|
Bladsygeskiedenis
7 September 2018
12 Maart 2018
18 November 2017
27 April 2016
23 Augustus 2015
15 Maart 2015
11 Augustus 2014
(Script) File renamed: File:Major frederick russell burnham dso 1904.jpg → File:Major Frederick Russell Burnham DSO 1901.jpg According to [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AMajor_frederick_russell_burnh...
k
16 Junie 2014
21 Mei 2014
20 Mei 2014
Skakel
+15
Skakel
+3
Ai!
-11
Eerstedagenvelop
+83
→Rhodesië: Spelfout
-1
→Suid-Afrika: Ai!
-13
→Rhodesië: Verbeter
+5
→Rhodesië: Skakel
+13
→Suid-Afrika: Skakel
+4
→Suid-Afrika: Verbeter
+19
→Suid-Afrika: Verbeter, sjoe moeilik om agter die kap van die byl te kom!
+21
→Suid-Afrika: Fritz Duquesne
+823
|
<urn:uuid:e2544d99-4872-4037-893c-95406a85e406>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Geskiedenis/Frederick_Russell_Burnham
|
2019-07-19T06:06:54Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526064.11/warc/CC-MAIN-20190719053856-20190719075856-00303.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.8581
| false
|
Samevloeiing
in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation
Jump to search
Die Samevloeiing van die
Ryn
en
Moesel
in die
duitse
stad van
Koblenz
.
'n
Samevloeiing
is waar twee of meer riviere mekaar ontmoet.
Hierdie artikel is ’n
saadjie
. Voel vry om Wikipedia te help deur dit
uit te brei
.
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Samevloeiing&oldid=1887402
"
Kategorie
:
Geografie
Versteekte kategorie:
Saadjies
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Ander projekte
Wikimedia Commons
Druk/eksporteer
Skep boek
Laai af as PDF
Drukbare weergawe
Gereedskap
Skakels hierheen
Verwante veranderings
Spesiale bladsye
Permanente skakel
Bladinligting
Wikidata-item
Haal dié blad aan
Ander tale
Aragonés
العربية
भोजपुरी
Brezhoneg
Català
Čeština
Ελληνικά
English
Esperanto
Español
فارسی
Suomi
Français
Gàidhlig
हिन्दी
Hrvatski
Bahasa Indonesia
Italiano
Қазақша
한국어
Къарачай-малкъар
Latina
Македонски
Bahasa Melayu
Nedersaksies
Nederlands
Norsk nynorsk
Norsk
Occitan
Português
Română
Саха тыла
Simple English
Slovenčina
ChiShona
தமிழ்
తెలుగు
اردو
Tiếng Việt
Walon
Wysig skakels
Die bladsy is laas op 16 Januarie 2019 om 11:53 bygewerk.
Die teks is beskikbaar onder die lisensie
Creative Commons Erkenning-Insgelyks Deel
. Aanvullende voorwaardes kan moontlik ook van toepassing wees. Sien die
Algemene Voorwaardes
vir meer inligting.
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:05efc06f-f5c6-42b2-a59d-66c8f84a0570>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Samevloeiing
|
2019-07-20T11:48:44Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526508.29/warc/CC-MAIN-20190720111631-20190720133631-00463.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.997499
| false
|
Dankie vir jou belangstelling in Wikipedia. Ons werk hier aan die ideaal van ’n gratis en vrylik beskikbare, vrylik bewerkbare, neutrale en volledige ensiklopedie.
Die Afrikaanse Wikipedia bestaan al sedert Desember 2001 en bevat reeds 82 775 artikels. Vanaf die begin van die projek het die gebruikers ’n aantal riglyne en uitgangspunte vir artikelbewerking en onderlinge samewerking opgestel. Nuwelinge kan hieruit voordeel trek. Jy mag dit behulpsaam vind om van die skakels in hierdie raampie te volg en met die projek vertroud te raak voordat jy begin bydra. Indien jou vingers jeuk om te eksperimenteer, kan jy gerus ons Sandput besoek: dit is juis vir die rede daar. Uiteindelik wil ons dat al ons gebruikers vry voel om hulle gang te gaan, maar dit doen natuurlik geen kwaad om ’n bietjie houvas te kry voor 'n mens in die diep kant in spring nie! Besoek gerus ook ons Geselshoekie, ons gebruikers staan gereed om hand by te sit, of bloot net hand te skud.
Hierdie bladsy, wat nou op jou skerm staan, is trouens jou persoonlike besprekingsbladsy. Die plek waar ander Wikipediane jou in die toekoms kan kontak en jy hulle dan kan beantwoord. Elke gebruiker het so ’n bladsy. Jy kan dus ook boodskappe op ander gebruikers se besprekingsbladsye los. Sluit boodskappe en besprekings altyd af met ~~~~ of deur op die handtekeningknop in die wysigingsvenster te kliek: sodoende word jou boodskap onderteken met jou gebruikersnaam en die datum en tyd waarop die boodskap voltooi is. Kliek dan as laaste op "Stoor bladsy" om enige bewerkings te stoor.
|
<urn:uuid:cd8d6711-e5a9-4560-9801-ed5a47ce4c79>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Gebruikerbespreking:Freko1988
|
2019-07-16T20:41:59Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524879.8/warc/CC-MAIN-20190716201412-20190716223412-00007.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 1.000002
| false
|
Heupvervanging
Heupvervanging is 'n mediese prosedure waartydens die heupgewrig met 'n prostetiese inplanting vervang word. Die operasie word gewoonlik uitgevoer om pyn as gevolg van artritis te verlig of om 'n beskadigde gewrig te herstel.
Inhoud
- 1 Beplanning en Voorbereiding
- 2 Moontlike implikasies en komplikasies
- 3 Langtermyneffek
- 4 Gevolge van Heupvervanging
- 5 Doelwit
- 6 Komplikasies
- 7 Ander aspekte
- 8 Post-operatiewe vooruitsigte
- 9 Bronnelys
Beplanning en Voorbereiding[wysig | wysig bron]
Die heupgewrig bestaan uit die kop van die dybeen (femur) wat artikuleer met die heuppotjie (asetabulum. Nuwe tegnologie in Amerika en Europa verbind gerekenariseerde tomografie (RT)(“CT” in Engels), rekenaarondersteunde ontwerp (ROO)(“CAD”), rekenaarondersteunde vervaardiging (ROV) (“CAM”), en snelprototipering ten einde lewensgrootte, fisiese modelle van die pelvis met die bestaande heupsok te kan vervaardig. Sodoende kan lewensgetroue plastiekmodelle verkry word wat getroue weergawes van die spesifieke pasiënt se pelvis daarstel, en wat die sjirurg in staat stel om presiese beplanning te doen van die operasie op die spesifieke pasiënt. Tans is die proses egter nog nie oral in Suid-Afrika beskikbaar nie, en sjirurge is nog aangewese op minder akkurate X-straal tegnologie, waaruit die hoeveelheid been wat uit die heupsok weg is nog nie presies bepaal kan word nie.
Beplanning van die operasie word nou so akkuraat as moontlik gedoen.
Waar die bogenoemde rekenaarondersteunde snelprototipering nie beskikbaar is nie, word natrekke vanaf x-straalplate gemaak en pre-operatiewe beplanning gedoen.
Tydens 'n epidurale inspuiting wat , indien moontlik, gekombineer word met algemene narkose, word die gewrig vervang. Alle eksostoses (skerp beenpunte) word verwyder, en die prostese-stel word in die voorbereide acetabulum en femur geplaas. 'n Kop word op die femorale prostese geplaas wat met die acetabulum (potjie) artikuleer. As gevolg van tegnologiese ontwikkeling het die samestelling en vorm van prosteses drasties verander. Die materiaal waaruit prosteses vervaardig word kan deesdae wissel van vlekvrye staal en titaan tot spesiale plastiek (poliëtileen) en keramiek. 'n Ander kontroversie is of die prostese met kleefstof (“sement”, nie “gom” nie) ingeplaas moet word al dan nie.
Moontlike implikasies en komplikasies[wysig | wysig bron]
Gevolge van Operasie vir Liggaam se Verdedigingsmeganisme[wysig | wysig bron]
Die groot hoeveelheid vreemde materiaal wat gebruik word in 'n heupvervanging verswak die liggaam se verdedigingsmeganisme. Profilaktiese antibiotika sal dit help voorkom. Gewoonlik ontwikkel pasiënte 'n pireksie.
Infeksie[wysig | wysig bron]
Enige operasie kan gekompliseer word deur infeksies, wat tot dodelike septiese skok kan ontwikkel. Groot sorg word egter getref om dit te voorkom. (Vgl Brody (aangeheg as Aanhangsel A). Operasies vind plaas in 'n ultraskoon teater ('n laminêre-vloei-teater) om infeksie te voorkom. In so 'n teater word die lug so gesuiwer dat slegs bakterievrye lug met die oop wond in aanraking kom, en die personeel dra ondeurlaatbare suigoorpakke. Op dié wyse word sepsis beperk tot so min as 0,06%.
Ontwrigting[wysig | wysig bron]
Ontwrigting mag onder andere voorkom as pasiënt nie die regte houding inneem met sy sit en opstaan nie, maar fisioterapeut lig pasiënt gewoonlik baie goed in.
Loslating[wysig | wysig bron]
Infeksie of ernstige trauma mag loslating veroorsaak. Inpak op heuparea kan ook hegting tussen kleefstof en been breek.. Sensitiwiteit vir metaal, veral vir kobalt, kan ook loslating veroorsaak, en daarom word metaal-op-plastiek-gewrigte of keramiekgewrigte verkies. As ernstige pyn ontstaan, sal die operasie herhaal moet word. Vergelyk ook [1].
Periartikulêre Ossifikasie[wysig | wysig bron]
Groot hoeveelhede nuwe been vorm soms rondom nuwe gewrigte, wat lei tot 'n groot mate van gewrigstyfheid agv die pasiënt se disposisie.
Langtermyneffek[wysig | wysig bron]
Tussen die oppervlakke ontstaan wrywing, en hoewel min, is dit onvoorkombaar. By een van die twee oppervlakke vind slytasie plaas. Absorpsie vind ook plaas, en soms word metaalspore in die naels en hare van pasiënte aangetref. In die geval van keramiekgewrigte kom hierdie effek nie voor nie. Komplikasies kom gelukkig in hierdie geval slegs voor in ± 3% van alle gevalle. Sorg en voorsorg word so goed moontlik getref om dit te vermy.
Gevolge van Heupvervanging[wysig | wysig bron]
Gewoonlik word heupvervanging op ouerige pasiënte uitgevoer. Huidige literatuur toon dat prosteses wat tans in gebruik is, 'n leeftyd van 15 – 20 jaar het, en keramiekprosteses selfs langer. Dus kan 'n bejaarde persoon 'n gemaklike oudwordperiode ervaar, mits daar nie ander gesondheidsprobleme ontstaan nie.
Indien instruksies noukeurig gevolg word van sit en opstaan, lê, draai, ens, sal ontwrigting nie voorkom nie. Pasiënt moet dan ook nie ver vooroor buig nie, sy been indraai, of die middellyn kruis nie. Persone met heupvervangings moet kontaksport vermy. Gladde en nat oppervlakke en los matte moet ook vermy word, wateroefeninge is baie goed, maar borsslag en duik kan probleme veroorsaak. Pasiënt mag gholf en rolbal speel na 8 tot 12 maande, mits die dokter en X-strale bevestig dat prostese stabiel is. Pasiënt mag 'n 80% beter beweegbare liggaam hê na 8 tot 12 maande, mits die riglyne korrek nagevolg word.
Die probleem wat post-operatief kan ontstaan is potensiële loslating van die prostese as dit te vinnig te veel gewig dra. 'n Formule vir gewigverspreiding in die prostese en die ledemaat is verkrygbaar op [ http://www.e-orthopaedics.com/loadtran/index.htm.],en kan afgetrek word van die Internet.
Die verwagte gevolg van die operasie is dat die prostese funksioneel moet wees, daarom moet pasiënt se toestand medies reg bestuur word.
Deeglike en omvattende basiese sorg moet tydens langtermynbehandeling verleen word, soos higiëne, velsorg, inname en uitskeiding, mobiliteitsbehoeftes, sowel as emosionele steun.
Wanneer prostese ingeplaas word, word die troganters afgesny en weer aangeheg (prosedures mag verskil van chirurg tot chirurg). Die been mag dus aanvanklik geen gewig dra nie.
Pynbeheer is ook van kardinale belang en moet positief bestuur word.
Oefening begin op die tweede dag postoperatief, die pasiënt is ambulant op die vierde dag, met behulp van 'n loopraam, en eers teen ses tot agt weke kan die totale gewig op die ledemaat geplaas word.
Pasiënt word met 'n driehoekige (Δ) abduksiekussing tussen die bene verpleeg, sodat die heupgewrig nie ontwrig kan word nie.
Die pasiënt mag op die gesonde (linker) sy gedraai word , maar sonder om abduksie te verloor.
Heup moet in ekstensie gehou word vir die eerste paar dae.
Pasiënt word in lae Fowlerposisie (± 45º) verpleeg.
Pasiënt kan regop in 'n stoel sit wat nie te diep is nie en dus nie akute fleksie van die heup veroorsaak nie.
Ontwrigting[wysig | wysig bron]
Ontwrigting manifesteer as
- skielike erge pyn in die heup;
- onvermoë om die heup enigsins te beweeg.
Doelwit[wysig | wysig bron]
Die doelwit moet wees om die pasiënt se mediese behoeftes só te bestuur dat hy so gou moontlik ambulant sal wees, met, indien moontlik, geen komplikasies nie. Pasiënt moet onafhanklik huis toe kan gaan.
Komplikasies[wysig | wysig bron]
Sorg moet gedra word vir die voorkoming van komplikasies soos velafbraak, wat sou kon ontstaan agv druksere. Gereelde twee-uurlikse draai van pasiënt is noodsaaklik.
Daar moet ook gesorg word vir die voorkoming van diepveneuse trombose as 'n baie algemene komplikasie, deur pasiënt in te lig oor:
- vroeë ambulansie;
- posisionering van bene;
- genoegsame vloeistofinname;
- gereelde en aanhoudende dra van emboluskous (TED-kous);
- gereelde toediening van antikuagulantterapie, soos Clexane;
- gereelde geassisteerde oefeninge en aktiewe bewegingsoefeninge.
Verhoogde stolbaarheid van bloed[wysig | wysig bron]
Verhoogde stolbaarheid van bloed kom voor as gevolg van beserings, groot (major) chirurgie soos bv heupvervangings, ens, asook stagnasie van bloed tydens bedrus, lang periodes in 'n sittende posisie, en immobilisasie van 'n ledemaat, (veral 'n heup). So 'n stolling kan 'n embolus word wat 'n long- of hartfunksie blokkeer.
Diep veneuse trombose weens stolling van bloed[wysig | wysig bron]
Die belangrikste maatreël om diep veneuse trombose te voorkom, was die eliminering of vermindering van predisponerende faktore, bv deur profilaktiese antikoagulantterapie soos Clexane-inspuitings. Sulke terapie moet post-op volgehou word.
Pasiënt moet ingelig word om
- nie met gekruisde bene te lê nie;
- so vroeg as moontlik te mobiliseer: minstens die 2de dag saam met die fisioterapeut;
- passiewe en aktiewe beenoefeninge te doen: die pompaksie van beenspiere verhoog veneuse terugvloei;
- elastiese (TED-)kous te dra;
- passiewe oefening te doen waar moontlik;
- vloeistofinname te verhoog – ys te suig;
- intravaskulêre toedienings van vloeistof te ontvang.
Ander aspekte[wysig | wysig bron]
Pynverligting[wysig | wysig bron]
As 'n pasiënt te veel pyn ervaar, kan hy nie sy samewerking gee nie, en sal dit aanleiding gee tot immobilisasie, wat kan bydra tot diepveneuse trombose en soms ook tot dermobstruksie en 'n paralitiese ileus. Bloeddruk sal ook verhoog.
Ambulansie[wysig | wysig bron]
Afhangend van die pasiënt se toestand word die pasiënt op die 2de dag post-operatief deur die fisioterapeut geleer om met sy geopereerde heup tot by die kant van die bed te skuif. Daarna kan die pasiënt in 'n nie te lae stoel gaan sit vir kort periodes. Die geopereerde heup se been moet reguit vooruitgestoot word met sit en opstaan. Voorkoming van ontwrigting van die geopereerde heup is baie belangrik. Hierin het die verpleegpersoneel die pasiënt voortdurend ondersteun. Hulpmiddels soos krukke en loopraam kan ook bydra tot suksesvolle rehabilitasie van pasiënte.
Beheer van eliminasie[wysig | wysig bron]
Met 'n totale heupvervanging word die pasiënt van 'n inblywende urienkateter voorsien om die pasiënt droog te hou. Die kateter bly egter net 'n paar dae in. Uitskeiding moet gereeld akkuraat gemeet en gerekordeer word. Daar moet seker gemaak word dat pasiënt voldoende hoeveelhede urine uitskei, dws minstens 75 ml /uur, met inagneming van hoeveel vloeistof wat ingeneem is. Pasiënt begin post-op deur ys te suig. Dit word opgevolg met inname van helder vloeistowwe, mits dermklanke hoorbaar is.
Die uriendreineringstelsel moet asepties gehanteer word, en 'n geslote dreineringstelsel moet gehandhaaf word om die risiko van infeksie te verminder. Hardlywigheid en fekale impaksie moet voorkom word.
Handhawing van Velintegriteit[wysig | wysig bron]
Die handhawing van velintegriteit vorm deel van die basiese higiëne van die pasiënt. Die vel is die eerste linie van beskerming teen infeksie. Effektiewe velsorg elke 2 – 4 uur is belangrik, en sluit posisieveranderinge in, asook die voorkoming van veluitdroging met smeermiddels. Sirkulasie word ook deur effektiewe velsorg bevorder. Sorg dat lakens kreukelvry en glad is. Krummels in die bed veroorsaak druksere.
Post-operatiewe vooruitsigte[wysig | wysig bron]
Heupvervanging kan verhoogde ambulansie in die hand werk en pasiënte kan selfs weer deelneem aan sportsoorte soos gholf.
Bronnelys[wysig | wysig bron]
- Brink, A.J. et al. 1997. Woordeboek van Afrikaanse Geneeskundeterme. Kaapstad: Pharos.
- Brody, J.E. “New Hope for Taming Deadly Septic Shock” in The New York Times, 5 Maart 2002. http://www.nytimes.com.
- E-orthopaedics: Load Tran – A numerical Laboratory for the Analysis of Prosthesis Fixation. http://www.e-orthopaedics.com/loadtran/index.htm.
- “An Implanted Prosthesis Can Restore Walking” in Hopkins Medical News , Lente 2000. http://www.hopkinsmedicine.org/hmn/sp00/mu_3.html
- Lippincott Manual of Practical Nursing, The. (Nettina, S.M. (Redakteur)). 2001. Philadelphia, PA: Lippincot.
- MIMS. Maart 2002. Jaargang 42 No 3.
- “Sulzer artificial hip implants recall of hip joint surgery” http://www.hip-implant-replacement.com
- Thibodeau, G.A. en Patton, K.T. 1987. Anatomy & Physiology St. Louis: Mosby.
- Taber’s Encyclopedic Medical Dictionary. (Thomas, C.L. (Red)) 1993. Philadelphia: F.A. Davis.
- Viljoen M.J. en Uys L.R. (Reds). 1997. Algemene Verpleegkunde - Mediese en Chirurgiese Handleiding. Deel 2. Pretoria: Kagiso.
- Vlok, M.E. 1989. Handboek van Verpleegkunde (Vol 1: Basiese Verpleegkunde). Kaapstad: Juta.
|
<urn:uuid:8dac8ec7-1ea0-4282-8754-a7a2a261b57b>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Heupvervanging
|
2019-07-16T21:25:30Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524879.8/warc/CC-MAIN-20190716201412-20190716223412-00007.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999945
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Letse Wikipedia" skakel
←
Letse Wikipedia
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Letse Wikipedia
:
Wys (vorige 50 |
volgende 50
) (
20
50
100
250
500
).
Afrikaanse Wikipedia
(
← skakels
wysig
)
Nederlandse Wikipedia
(
← skakels
wysig
)
Duitse Wikipedia
(
← skakels
wysig
)
Franse Wikipedia
(
← skakels
wysig
)
Poolse Wikipedia
(
← skakels
wysig
)
Japannese Wikipedia
(
← skakels
wysig
)
Italiaanse Wikipedia
(
← skakels
wysig
)
Engelse Wikipedia
(
← skakels
wysig
)
Swahili Wikipedia
(
← skakels
wysig
)
Sjabloon:Wikipedias
(
← skakels
wysig
)
Spaanse Wikipedia
(
← skakels
wysig
)
Portugese Wikipedia
(
← skakels
wysig
)
Russiese Wikipedia
(
← skakels
wysig
)
Sweedse Wikipedia
(
← skakels
wysig
)
Chinese Wikipedia
(
← skakels
wysig
)
Katalaanse Wikipedia
(
← skakels
wysig
)
Noorse Wikipedia
(
← skakels
wysig
)
Finse Wikipedia
(
← skakels
wysig
)
Oekraïense Wikipedia
(
← skakels
wysig
)
Tsjeggiese Wikipedia
(
← skakels
wysig
)
Hongaarse Wikipedia
(
← skakels
wysig
)
Roemeense Wikipedia
(
← skakels
wysig
)
Koreaanse Wikipedia
(
← skakels
wysig
)
Turkse Wikipedia
(
← skakels
wysig
)
Viëtnamese Wikipedia
(
← skakels
wysig
)
Indonesiese Wikipedia
(
← skakels
wysig
)
Deense Wikipedia
(
← skakels
wysig
)
Arabiese Wikipedia
(
← skakels
wysig
)
Esperanto Wikipedia
(
← skakels
wysig
)
Serwiese Wikipedia
(
← skakels
wysig
)
Litause Wikipedia
(
← skakels
wysig
)
Slowaakse Wikipedia
(
← skakels
wysig
)
Persiese Wikipedia
(
← skakels
wysig
)
Bulgaarse Wikipedia
(
← skakels
wysig
)
Hebreeuse Wikipedia
(
← skakels
wysig
)
Eenvoudige Engelse Wikipedia
(
← skakels
wysig
)
Kroatiese Wikipedia
(
← skakels
wysig
)
Griekse Wikipedia
(
← skakels
wysig
)
Estniese Wikipedia
(
← skakels
wysig
)
Hindi Wikipedia
(
← skakels
wysig
)
Aserbeidjanse Wikipedia
(
← skakels
wysig
)
Baskiese Wikipedia
(
← skakels
wysig
)
Pandjabi-Wikipedia
(
← skakels
wysig
)
Malgassiese Wikipedia
(
← skakels
wysig
)
Joroeba Wikipedia
(
← skakels
wysig
)
Waray-Waray Wikipedia
(
← skakels
wysig
)
Tamil Wikipedia
(
← skakels
wysig
)
Thai Wikipedia
(
← skakels
wysig
)
Maleisiese Wikipedia
(
← skakels
wysig
)
Zoeloe Wikipedia
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 |
volgende 50
) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Letse_Wikipedia
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:7ab3611b-6d0d-4f39-8623-601cd7ea47c3>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Letse_Wikipedia
|
2019-07-16T20:59:02Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524879.8/warc/CC-MAIN-20190716201412-20190716223412-00007.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.995812
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Michael C. Hall" skakel
←
Michael C. Hall
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Michael C. Hall
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Bespreking:Michael C. Hall
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Michael_C._Hall
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:dfd02914-c4ae-487d-b8d5-7c8b3a5d4c76>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Michael_C._Hall
|
2019-07-16T21:09:23Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524879.8/warc/CC-MAIN-20190716201412-20190716223412-00007.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.994824
| false
|
Industriële Revolusie
Die Industriële Revolusie (ook bekend as die Nywerheidsrevolusie of Nywerheidsomwenteling) het omstreeks 1750 begin in Engeland, toe nog die magtigste ryk op aarde. Dit het behels dat goedere al hoe minder met die hand gemaak is, maar eerder met masjiene in groot fabrieke. Die Industriële Revolusie het later ook na baie ander lande versprei en kan uiteindelik ’n "revolusie" (enorme omwenteling) genoem word omdat dit die hele wêreld en die doen en late van alle mense vir altyd verander het.
Die Industriële Revolusie het Engeland so magtig gemaak dat dit ekonomies, en soms ook militêr, ’n stewige greep op Europa gekry het. Engeland se militêre mag was gegrond op ’n ontploffende ekonomie en het onder meer daartoe gelei dat die land ’n reusevoorloper in die wedloop om kolonies was. Die Industriële Revolusie het Engeland ook gehelp om Frankryk onder die bewind van Napoleon Bonaparte militêr teen te staan.
'n Geïndustrialiseerde gemeenskap is deur die revolusie geskep – ’n gemeenskap waarin ’n gemeganiseerde vervaardigingsbedryf die landbou vervang het as die belangrikste verskaffer van werkgeleenthede. Talle mense het na geïndustrialiseerde gemeenskappe verhuis in die soeke na ’n werk met ’n bevredigende loon wat hulle in staat sou stel om kos en ander noodsaaklikhede te koop. Hierdie migrasieverskynsel het gelei tot enorme stedelike ontwikkelings en die wegkwyning van plattelandse gemeenskappe.
Sedert die Industriële Revolusie die wêreld begin verander het, het tegnologiese ontwikkelings en nywerheidsgroei feitlik nooit stoom verloor nie. Trouens, sedert 1900, en veral sedert die Tweede Wêreldoorlog, het dit in ’n enorme mate toegeneem. In ’n sekere sin het die revolusie wat teen nagenoeg 1750 begin het, nooit geëindig nie.
Inhoud
- 1 Algehele begrip
- 2 Gevolge van die Industriële Revolusie
- 3 Agtergrond
- 4 Die industrialisasie van Engeland
- 5 Begin van die fabriekstelsel
- 6 Die stoomenjin
- 7 Yster en steenkool
- 8 Vervoer en kommunikasie
- 9 Politieke en maatskaplike veranderings
- 10 Londen en die "Groot Stank"
- 11 Die uitbreiding van die Industriële Revolusie
- 12 Verwysings
Algehele begrip[wysig | wysig bron]
Wanneer daar in ’n breë sin na die "Industriële Revolusie" verwys word, is dit gerieflik om dit in ’n aantal eras in te deel. Die datums is by benadering, en verskeie van die tydvakke oorvleuel mekaar. Elk is genoem na die vernaamste soort brandstof, produk of kragbron wat dit gekenmerk het of nog steeds kenmerk.
Só is daar onder meer die houtera (1750-1840), die stoomera (1769-1900), die era van steenkool en yster (1840-1860), van staal (wat in 1860 begin het), die atoomera (beginnende in 1942), en die satellietera (wat in 1957 begin het met die eerste satelliet in ’n wentelbaan om die aarde).
Die Industriële Revolusie kan ook ingedeel word in die "eerste" revolusie (1750-1860) en die "tweede" revolusie (wat in 1860 begin het). In die tweede tydperk het groot ontwikkelings plaasgevind, soos die moderne proses van staalvervaardiging, elektriese masjinerie en toestelle vir kommunikasie, binnebrandenjins, outomatisasie, transistors, rekenaars, atoomkrag en die verowering van die ruimte met al die geweldige tegnologiese vorderings wat daarmee saamgaan.
In ’n meer beperkte sin verwys die term "Industriële Revolusie" na ’n land se verandering van ’n landbou- en handelsekonomie na ’n nywerheidsekonomie. Hierdie proses is omstreeks 1850 in Engeland voltooi. In ander lande het die proses later begin en later geëindig. Trouens, dit het in sekere plekke, soos lande in Afrika, eers in die middel van die 20ste eeu begin.
Die meer beperkte betekenis van die term is die een wat gebruik is deur J.A. Blanqui, die 19de-eeuse Franse ekonoom wat met die term vorendag gekom het, en deur Arnold Toynbee, die Engelse ekonoom wie se boek The Industrial Revolution (1884) die term gewild gemaak het.
Gevolge van die Industriële Revolusie[wysig | wysig bron]
Die Industriële Revolusie het mense van die plattelandse gebiede na die stede laat stroom. Dit het tot hoër lewenstandaarde gelei deurdat goedkoop fabrieksgoedere te koop aangebied is. Die revolusie het ook in sy vroeë jare die uitbuiting van werkers veroorsaak, asook die ontstaan van krotbuurte en groot armoede weens periodieke werkloosheid.
Die wondere van die moderne wetenskap is die gevolg van die Industriële Revolusie, maar daarteenoor ook die verskrikkings van moderne oorlogvoering. Op ekonomiese terrein het die Industriële Revolusie tot die totstandkoming van kapitalisme gelei — asook van sosialisme en kommunisme. Vakbonde en landswette vir die beskerming van werkers is ook uitvloeisels daarvan.
Agtergrond[wysig | wysig bron]
Daar was in Engeland ’n lang aanloop na die Industriële Revolusie. Ten tyde van die Kruistogte (±1100-1200) is handelsroetes na verre lande oopgestel en het ’n handelsklas ontwikkel. In die 17de eeu het oorsese handel grootliks toegeneem vanweë ontdekkingsreise en die kolonisasie van die Amerikas. Handelaars het welvarend geword en ’n groot middelklas het ontstaan, wat tot ’n hoër lewenstandaard gelei het.
Engeland het uitgeblink in die vervaardiging van wol en katoen, en die groeter vraag daarna in die land self en in die kolonies het die Engelse tekstielbedryf bestendig laat groei. Aan die vooraand van die Industriële Revolusie was ’n stelsel in werking waarvolgens handelaars onverwerkte wol of katoen opgekoop en dit aan werkers voorsien het wat dit tuis tot draad gespin en tot materiaal geweef het.
Met die verval van die feodale stelsel en die opbloei van die sogenaamde "huisstelsel" van vervaardiging, het kleinboerdery afgeneem. Wette het dit vir welgestelde mense moontlik gemaak om verspreide lappies grond te koop waarop dorpenaars voorheen geboer het en dit in groot plase te konsolideer. Baie dorpenaars moes hulle tot die stede wend om werk te probeer vind.
Teen die middel van die 18de eeu het die huisstelsel begin verdwyn as gevolg van ’n reeks belangrike uitvindings. Handtoerusting kon nie meeding met duur, nuwe masjiene nie; laasgenoemde was kragaangedrewe en moes in groot geboue/fabrieke geïnstalleer word. Spinners en wewers is aangestel om in die fabrieke te werk, pleks van tuis. Die fabriekstelsel met sy kapitalisme was aan die ontwikkel, met werkers wat deur fabrieksbase gehuur is.
Die industrialisasie van Engeland[wysig | wysig bron]
Die eerste ontwikkeling wat die tekstielbedryf heeltemal sou verander, was John Kay se uitvinding in 1733 van die skietspoel, ’n toestel wat die weefproses aansienlik bespoedig het. Dit het egter nog nie werklik vinniger vervaardiging beteken nie, want die wewers moes steeds wag vir die gespinde drade, wat nog net so stadig as voorheen vervaardig is.
Omstreeks 1764 het James Hargreaves met ’n spinmasjien vorendag gekom wat hy die spinning jenny genoem het (na sy vrou, Jenny). Hiermee kon een mens soveel spin as agt mense op die ou manier. Sir Richard Awkright het die spinnery nog verder bespoedig deur waterkrag te gebruik vir die aandrywing van sy spinraam, wat in 1769 gepatenteer is.
Toe Samuel Crompton in 1779 sy spinmeul uitvind waardeur die werk honderd keer vinniger as voorheen gedoen kon word, was dit weer die wewers wat nie by die spinners kon byhou nie. Gelukkig het Edmund Cartwright toe uitgevind hoe om waterkrag vir die weeftoestel te gebruik en die agterstand is dus weer ingehaal.
In 1793 het Eli Whitney in Amerika die katoenpluismeul uitgevind wat katoenvesels vyftig keer vinniger van katoensade kon skei as wat met die hand gedoen kon word. Hierdie masjien het dit vir Amerikaanse katoenkwekers moontlik gemaak om geweldig baie katoen aan die Engelse meulens te lewer.
Die beroering wat deur die uitvinding van John Kay veroorsaak is, het ál verder uitgekring.
Begin van die fabriekstelsel[wysig | wysig bron]
Die gevolge van die omwenteling in die tekstielbedryf is ook in ander bedrywe gevoel. Metaalbewerking het eweneens van ’n huis- in ’n fabrieksbedryf verander. Haastig geboude fabrieksdorpe het oral opgeskiet. Die meeste werkers het hulle in lelike nedersettings bevind wat ná die ingebruikneming van stoomkrag gedurig onder ’n kombers van steenkoolrook en roet gelê het.
Die tekstielfabrieke het meestal vroue en kinders in diens geneem, want hulle kon die masjiene maklik hanteer en was tevrede met klein lone. Daar was geen wette wat lone, werkure of werkstoestande gereël het nie. Die werkdag kon selfs tot sestien uur lank wees.
Weeskinders en kinders van arm mense wat vir die tekstielbase gewerk het, is partykeer aan hul masjiene vasgeketting en die fabrieke was smerig. Wanneer werkers siek geword of deur ’n masjien beseer is, het hulle geen geld ontvang nie. Hul karige lone kon hulle skaars aan die lewe hou.
Die stoomenjin[wysig | wysig bron]
Stoomkrag is die eerste keer in die nywerheidswese gebruik toe die stoompomp in die vroeë 18de eeu gebruik is om water uit myne te verwyder. James Watt, ’n Skotse uitvinder en meganiese ingenieur, het daarop voortgebou en sy masjien het die ontwerp geword waarop alle moderne stoomenjins geskoei is.
Yster en steenkool[wysig | wysig bron]
In die vroeë ysteroonde is houtskool as brandstof gebruik, maar teen die 17de eeu het Engeland se hout skaars begin raak. In die vroeë 18de eeu is gevind kooks (steenkool wat deur verhitting van gas, swawel en teer gesuiwer is) raak by verbranding warm genoeg om yster te smelt. Die ru-yster wat in ’n kooksoond geproduseer is, het egter soveel koolstof bevat dat dit swak en bros was.
Die nuwe tekstielmasjiene en die stoomenjin het sterker metaal nodig gehad. In 1783 het Peter Onions en Henry Cort met ’n proses vorendag gekom waarin die meeste van die koolstof verwyder en smeeyster geskep is - ’n metaal wat sterk sowel as vormbaar is. Die gebruik van yster het vinnig toegeneem en daarmee saam die vraag na steenkool waarvan kooks gemaak word.
Die toestande in die steenkoolmyne was selfs hagliker as in die fabrieke. Omdat die myngange so laag was, is vroue en tieners dikwels in diens geneem om die steenkoolwaentjies te trek. Klein kinders is ook ingespan. Die werkdag was 12 tot 16 uur lank.
Vervoer en kommunikasie[wysig | wysig bron]
In die middel van die 17de eeu was die enigste hoofweë in Engeland dié wat die Romeine 14 eeue tevore daar gebou het. Maar met die nywerheidsontwikkeling het ’n goeie vervoerstelsel noodsaaklik geword en in die laat 1700's is met ’n padbouprogram begin. Mense soos John Metcalf, ’n blinde wat die gawe besit het om die geskikte roetes vir paaie met behulp van sy kierie aan te dui, en die twee Skotte Thomas Telford en John McAdam (uitvinder van die macadampad) het eintlik die moderne padnetwerk begin.
Steenkool en yster was egter te swaar om per pad vervoer te word. Daar is met die grawe van kanale begin en een onmiddellike gevolg was dat die vervoerkoste van steenkool met die helfte verminder is. Teen 1830 was daar sowat 6&nmbsp;500&nmbsp;km kanale en verbeterde riviere. Intussen was Robert Fulton in Amerika besig om die stoomboot te vervolmaak. Gereelde stoomvaarte oor die Atlantiese Oseaan het in 1838 begin.
Politieke en maatskaplike veranderings[wysig | wysig bron]
In die eerste deel van die Industriële Revolusie het die Britse regering hom daarvan weerhou om in die sake- en nywerheidswese in te meng. Die parlement is oorheers deur aristokrate en kapitaliste, wat deur die goedkoop arbeid bevoordeel is. Aan die einde van die 18de eeu was daar egter soveel besware oor die lot van die werkers dat die regering noodgedwonge moes optree. Die eerste twee fabriekswette (1802 en 1819) is uitgevaardig om die indiensneming van kinders te reguleer. Aangesien daar egter geen prosedure was om die wette af te dwing nie, is hulle nie nagekom nie.
Tussen 1811 en 1816 het ’n groep werkers wat hulself Luddites genoem het, in ’n reeks onluste beswaar gemaak teen werkloosheid wat deur die ingebruikneming van masjiene veroorsaak is. Die aandrang uit baie oorde op politieke en maatskaplike hervorming het so groot geraak dat die parlement uiteindelik opgetree het. In 1832 is ’n hervormingswetsontwerp aanvaar waarkragtens die nuwe nywerheidstede se verteenwoordiging in die parlement vermeerder is. Daarmee is ’n belangrike tydperk van hervorming ingelui.
Die stryd om algemene stemreg het ook voortgeduur totdat dit tot byna alle volwasse getroude mans uitgebrei is. Engeland het as regstreekse gevolg van die Industriële Revolusie in 1884 ’n demokratiese land geword, want toe het die meerderheid vir die eerste keer ’n aandeel in die landsbestuur gekry.
Londen en die "Groot Stank"[wysig | wysig bron]
Die maatskaplike veranderings wat die Revolusie in ’n stad soos Londen teweeggebring het, verdien spesiale vermelding. In die eerste helfte van die 1800's het die Britse hoofstad ’n ongekende bevolkingsontploffing beleef wat sy getal inwoners tot 2,5 miljoen laat opskiet het. Die stad het een van Europa se toonaangewende handels- en fabriekstede geword en hordes plattelanders het saam met hul vee op die Engelse hoofstad toegesak. Dikwels sou agt tot nege mense saam met hul diere in ’n kamer in ’n deelhuis woon.
Londen, soos ander groot stede van destyds, kon die geweldige toevloei van nuwe inwoners nie hanteer nie. Saam met die steeds toenemende mensemenigte het die ontsettende stank gekom van meer as 200 000 vuilputte en van die vullis wat in elke sloot en steeg opgehoop het. Boonop het die vuilgoed met die herhaalde reënstorms of met hoogwater van die Teems in die huise ingespoel en die markpleine oorstroom.
Teen die somer van 1858 was die stad gehul in die sogenaamde "Groot Stank". Die Teems het so erg begin stink dat duisende Londenaars uit die stad gevlug het. Selfs die parlement moes naderhand as gevolg van die stank sluit.
Die herhaalde uitbrake van siektes en ondraaglike reuke het die stadsvaders gedwing om nuwe riole te bou en die stad se water te beskerm. Die enorme herontwerpte rioolstelsel van Londen het as model gedien vir stadsbeplanners dwarsoor Europa, Amerika en elders. Hoewel epidemies en oorbevolkte agterbuurte die dryfveer was, het Engeland die leier op die gebiede van stedelike beplanning en openbare gesondheid geword.
Die uitbreiding van die Industriële Revolusie[wysig | wysig bron]
Die Industriële Revolusie het na ander lande soos Amerika, Frankryk en Duitsland, mettertyd na Japan en Rusland en naderhand dwarsoor die wêreld versprei. Engeland het ongetwyfeld die voortou geneem, en as gewese kolonies of protektorate in die Britse invloedsfeer sou die lande van Suider-Afrika (veral Suid-Afrika) deeglik daardeur beïnvloed word. Suid-Afrika kon byvoorbeeld myne ontwikkel met die masjiene wat deur die Industriële Revolusie moontlik gemaak is. Die Industriële Revolusie het ook die lewenstandaard van die gewone mens verhoog. Die industralisasie se uitwerking op die moderne beskawing was verreikend. Nie alleen is die produksiemetodes in die nywerhede en die landbou radikaal verbeter nie, maar die hele houding van die mensdom jeens die werkgewer en die werknemer en die welsyn van die werknemer is verander. In die verband was demokrasie een van die uitvloeisels van die industrialisering.
|
<urn:uuid:2e4e7333-7fc9-41f5-a6b2-ac7dcf5db0e5>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Industri%C3%ABle_Revolusie
|
2019-07-18T00:56:28Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525483.62/warc/CC-MAIN-20190718001934-20190718023934-00167.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999983
| false
|
Lansetvissies
Cephalochordata | ||||||
---|---|---|---|---|---|---|
Branchiostoma lanceolatum | ||||||
Wetenskaplike klassifikasie | ||||||
Die lansetvissies (Cephalochordata) is 'n groep rugstringdiere sonder skedel, werwelkolom of kake.
Vandag is daar net twee families met drie genera en ongeveer twintig spesies, maar hierdie groep moet baie oud wees en 'n groter verskeidenheid gehad het. 'n Fossiele vorm van 500 miljoen jaar gelede Pikaia behoort dalk tot hierdie groep. Omrede hulle liggaam geen harde dele het nie, is fossiele seldsaam. Daar is daarom min bekend oor hulle geskiedenis.
Lansetvissies het 'n ingegrawe lewenswyse in die seebodem op dieptes tussen 5 en 30 meter. Hulle filter plankton uit die water. Hulle is tot 5 cm lank en het liggevoelige orgaantjies aan die sykante van die kop.
Vanweë hulle anatomie is hulle baie belangrik vir die kennis van die Chordata omdat hulle toon watter bou die eerste Chordadiere se liggaam oorspronklik gehad het. Hulle het 'n notochord wat 'n elastiese rugstring vorm wat strek van die neuspunt tot die stert en waaraan die spiere van hul lyf geheg is. Hulle het geen ledemate nie. 'n neurale buis lê bo die notochord. In die embrionale stadium van alle chordadiere kan so 'n notochord aangetref word.
|
<urn:uuid:d9fe42e0-c3d6-4de6-a11f-5f72cbe71278>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Lansetvissies
|
2019-07-18T01:35:05Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525483.62/warc/CC-MAIN-20190718001934-20190718023934-00167.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999992
| false
|
Wikinews
Wikinews | |
---|---|
Tipe webblad | Wiki |
Taal(e) | Veeltalig |
Registrasie | Optioneel |
Eienaar | Wikimedia Stigting |
Opgerig | November 2004 |
Huidige status | Aktief |
URL | http://www.wikinews.org/ |
Wikinews is 'n projek van die Wikimedia Stigting wat poog om vrye inhoud nuus beskikbaar te stel. Die missie van Wikinews is om 'n "diverse omgewing te skep waar burger-joernaliste onafhanklik nuusgebeure kan opteken". Die webwerf is in November 2004 begin.
Daar is op die oomblik nie 'n Afrikaanse wikinuus webwerf beskikbaar nie.
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
Wikimedia Stigting | |||
---|---|---|---|
|
<urn:uuid:e554ed8d-6286-4404-b4f2-48ad74be09b2>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Wikinews
|
2019-07-18T01:34:26Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525483.62/warc/CC-MAIN-20190718001934-20190718023934-00167.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.994676
| false
|
Assirië
- Hierdie artikel gaan oor die antieke koninkryk. Vir die artikel oor die seun van Sem, sien Assirië (seun van Sem).
Assirië was 'n belangrike Mesopotamiese koninkryk en ryk van die Antieke Nabye-Ooste. Dit het sowat ses eeue lank as 'n onafhanklike staat bestaan – van omstreeks 1250 tot 612 v.C. (van die Vroeë Bronstydperk tot in die Laat Ystertydperk). Dit het daarna nog 13 eeue lank, van die 7de eeu v.C. tot die middel 7de eeu n.C., voortbestaan as 'n geo-politieke entiteit waaroor buitelandse magte die grootste deel van die tyd geheers het, hoewel 'n aantal klein Nieu-Assiriese state soos Assur, Adiabene, Osroene en Hatra tussen die 1ste eeu v.C. en die laat 3de eeu n.C. op verskillende tye ontstaan het.
As 'n aansienlike deel van die groter Mesopotamiese "wieg van die beskawing" wat Sumer, Akkad en heelwat later Babilonië ingesluit het, was Assirië die middelpunt van die tegnologiese, wetenskaplike en kulturele vooruitgang van sy tyd. Op sy hoogtepunt het die ryk gestrek van Siprus in die Middellandse See tot by Persië (Iran), en van wat nou Armenië is tot by die Arabiese Skiereiland en Egipte.
Assirië is genoem na sy oorspronklike hoofstad, Assur, wat van omstreeks 2600 v.C. bestaan het in wat nou Noord-Irak is; dit was aanvanklik een van 'n aantal Akkadiese stadstate in Mesopotamië. In die 25ste en 24ste eeu v.C. was die Assiriese konings landelike leiers, en in die laat 24ste eeu v.C. het hulle onder die mag van Sargon van Akkad gekom wat al die Akkadies-, Semities- en Sumeriessprekende volke van Mesopotamië onder die Akkadiese Ryk (omstreeks 2334 tot 2154 v.C.) verenig het. Ná die val van die Akkadiese Ryk omstreeks 2154 v.C.[1] en die kortstondige Nieu-Sumeriese Ryk (Ur III) wat net oor Suid-Assirië geheers het, het Assirië weer onafhanklik geword.
Die ryk se geskiedenis word ingedeel in drie tydperke, bekend as Oud-, Middel- en Nieu-Assiries. Hierdie terme word algemeen in Assiriologie gebruik en stem rofweg ooreen met onderskeidelik die Vroeë tot Middel-Bronstydperk, Laat Bronstydperk en Vroeë Ystertydperk. Tydens die Oud-Assiriese tydperk het die ryk kolonies in Klein-Asië en die Levant gestig en onder koning Ilushuma het dit ook beheer oor Suid-Mesopotamië oorgeneem. Van die middel 18de eeu v.C. het die ryk in konflik gekom met die pasgestigte staat Babilonië, wat die veel ouer Sumeries-Akkadiese state in die suide soos Ur, Isin, Larsa en Kisj oorskadu het.
Assirië het 'n magtige ryk geword tydens die tydperk van die Oud-Assiriese Ryk van die laat 21ste tot middel 18de eeu v.C. Daarna het dit in die 18de en 15de eeu v.C. vir kort rukke onder onderskeidelik Babiloniese en Mitannies-Horitiese heerskappy gekom. Nog 'n tydperk van groot mag het gevolg met die begin van die Middel-Assiriese Ryk (1365 tot 1056 v.C.) waartydens groot konings geheers het, soos Assur-uballit I, Arik-den-ili, Tukulti-Ninurta I en Tiglath-Pileser I. In dié tyd het Assirië ook die Mitanniese Ryk omvergewerp en die Hetitiese Ryk, Antieke Egipte, Babilonië, Elam en Frigië in die Nabye-Ooste oorskadu.
Van die veldtogte van Adad-nirari II in 911 v.C. af[2] het dit vir die volgende drie eeue 'n groot mag geword wat die 25ste Dinastie van Egipte omvergewerp en Egipte verower het.[2] Dit het ook Babilonië, Elam, Urartu, Armenië, Medië, Persië, Mannea, Gutium, Fenisië/Kanaän, Aram (Sirië), Arabië, Israel, Edom, Moab, Ammon, Samarra, Sisilië, Siprus, Galdea, Nabatea, Kommagene, Dilmun, Libië, die Horiete, Sutu en die Nieu-Hetiete oorrompel en die Ethiopiërs, Koesjiete en Nubiërs uit Egipte verdryf.[2] Hulle het die Kimmeriërs en Skitiërs onderwerp en belasting geëis van onder meer Frigië, Magan en die Land van Poent.[2]
Ná sy val tussen 612 en 605 v.C. het Assirië 'n provinsie en geo-politieke entiteit onder die Babiloniese, Mediese, Achaemenidiese, Seleukidiese, Partiese, Romeinse en Sassanidiese Ryk gebly tot met die Arabies-Islamitiese verowering van Mesopotamië in die middel 7de eeu n.C.
Dit het daarna finaal tot 'n val gekom en die oorblywende Assiriërs (teen dié tyd hoofsaaklik Oos-Assiriese Christene) het geleidelik 'n etniese, taalkundige, kulturele en godsdienstige minderheid in die tradisioneel Assiriese grondgebiede geword waar hulle tot vandag toe woon.[3]
Inhoud
- 1 Voorgeskiedenis
- 2 Vroeë Assirië, 2600–2335 v.C.
- 3 Tydens die Akkadiese en Nieu-Sumeriese Ryk
- 4 Oud-Assiriese Ryk
- 5 Middel-Assiriese Ryk, 1392–1056 v.C.
- 6 Nieu-Assiriese Ryk, 911–612 v.C.
- 7 Gemeenskap
- 8 Assirië ná die Assiriese Ryk
- 9 Assiriërs ná Assirië
- 10 Assiriese godsdiens
- 11 Taal
- 12 Kuns en wetenskap
- 13 Opgrawings
- 14 Verwysings
- 15 Eksterne skakels
Voorgeskiedenis[wysig | wysig bron]
In prehistoriese tye was die streek wat later as Assirië (ook voorheen as Subartu of Azuhinum) bekend was, die tuiste van 'n Neanderdaller-kultuur, waarvan bewyse gevind is by die Shanidar-grot in die huidige Irakse Koerdistan. Die eerste terreine uit die Nuwe Steentydperk in Assirië was die Jarmo-kultuur omstreeks 7100 v.C. en Tell Hassuna, die middelpunt van die Hassuna-kultuur omstreeks 6000 v.C.
In die 3de millennium v.C. het 'n baie intieme kulture simbiose ontstaan tussen die Sumeriërs en die Semitiese Akkadiërs regdeur Mesopotamië, wat wydverspreide tweetaligheid ingesluit het.[4] Die invloed van Sumeries, 'n geïsoleerde taal wat nie aan ander tale in die gebied verwant is nie, is op alle gebiede duidelik in onder meer leenwoorde, sintaksis en morfologie.[4]
Akkadies het Sumeries 'n tyd ná die oorgang van die 3de na die 2de millennium v.C. geleidelik vervang as die spreektaal van Mesopotamië,[5] maar Sumeries is steeds gebruik as 'n heilige, seremoniële, letterkundige en wetenskaplike taal in Mesopotamië tot die 1ste eeu n.C.
Die stede Assur en Nineve, asook 'n paar kleiner stede en dorpe het bestaan minstens sedert die middel 3de millennium v.C. (omstreeks 2600 v.C.); dit lyk egter of hulle toe eerder Sumeriese administratiewe sentrums was as onafhanklike state.
Volgens sommige Christelike skrywers is die stad Assur gestig deur Assirië, die seun van Sem en kleinseun van Noag, wat later as die stad se beskermgod beskou is. Daar is egter geen melding daarvan in die boek Genesis, waar hy genoem word nie.
Volgens die Assiriese tradisie was daar 'n vroeë koning, Uspia, wat sy eerste tempel in die stad in die 21ste eeu v.C. aan die god Assur opgedra het. Dit is hoogs waarskynlik dat die stad na dié god genoem is.
Stigtingsdatum[wysig | wysig bron]
George Syncellus haal in sy Chronographia vir Julius Africanus aan volgens wie Assirië in 2284 v.C. gestig is.[6] Die Romeinse historikus Velleius Paterculus haal Aemilius Sura aan wat sê Assirië is gestig 1995 jaar voordat Philip V in 197 v.C. deur die Romeine by die Slag van Kynoskephalai verslaan is,[7] dus in 2192 v.C. Diodorus Siculus haal 'n ander tradisie aan van Ktesias dat Assirië gestig is 1 306 jaar voor 883 v.C. (die begin van die bewind van Assurnasirpal II), dus 2189 v.C.[8] Die Kroniek van Eusebius gee 'n ander datum aan: die troonbestyging van Ninus in 2057 v.C., maar die Armeense vertaling van die kroniek gee 2116 v.C. aan. Nog 'n datum, wat in die Excerpta Latina Barbari aangegee word, is 2206 v.C. onder Belus.
Vroeë Assirië, 2600–2335 v.C.[wysig | wysig bron]
Dit lyk of Assur, Nineve en 'n paar ander Assiriese stede reeds teen 2600 v.C. gevestig was. Hulle kon egter Sumeriese administratiewe sentrums gewees het. Omstreeks die laat 26ste eeu v.C. het Eannatum van Lagasj, toe die dominante Sumeriese heerser in Mesopotamië, genoem dat hy "Subartu [die Sumeriese naam vir Assirië] wil straf". In die vroeë 25ste eeu v.C. noem Lugal-Anne-Mundu, die koning van die Sumeriese staat Adab, Subartu op 'n lys stede wat heffings aan hom betaal.
Min is beslis bekend oor hierdie vroeë tydperk in Assirië se geskiedenis. Op die Assiriese Koningslys is die eerste koning wat genoem word Tudia. Dit lyk in argeologiese verslae of Tudia se bedrywighede bevestig word deur 'n tablet waarop vertel word dat hy 'n ooreenkoms gesluit het vir die oprig van 'n karum (handelspos) in die Ebla-gebied met "koning" Ibrium van Ebla (wat eintlik die hofamptenaar van koning Ishar-Damu was). Of dit werklik koning Tudia was, word nou betwyfel.
Tudia word op die koningslys opgevolg deur Adamu en dan nog 13 heesers (Yangi, Shuhlamu, Harharu, Mandaru, Imshu, Harshu, Didanu, Hanu, Zuabu, Nuabu, Abazu, Belu en Azarah). Niks konkreets is oor dié name bekend nie, hoewel 'n heelwat jonger Babiloniese tablet wat die voorouers van Hammurabi, die Amoritiese koning van Babilon, noem, oënskynlik dieselfde name van Tudia tot met Nuabu net so gekopieer het.
Tydens die Akkadiese en Nieu-Sumeriese Ryk[wysig | wysig bron]
Tydens die tyd van die Akkadiese Ryk (2334–2154 v.C.) het die Assiriërs, nes al die Mesopotamiërs en die Sumeriërs, deel geword van die stadstaat Akkad in Sentraal-Mesopotamië. Die ryk wat Sargon van Akkad (ook Sargon die Grote) gestig het, het glo die omringende gebiede ("vier uithoeke") ingesluit.
Assiriese heersers was dus onderdanig aan Sargon en sy opvolgers, en die stad Assur het 'n administratiewe streeksentrum van die ryk geword.[10]
In dié tyd het die Akkadiessprekende Semiete van Mesopotamië oor 'n ryk begin heers wat nie net Mesopotamië ingesluit het nie, maar ook groot dele van Klein-Asië, antieke Iran, Elam, die Arabiese Skiereiland, Kanaän en Sirië.
Assirië was vermoedelik teen dié tyd gewikkel in handel in Klein-Asië; die vroegste bekende verwysing na Anatoliese karums in Hatti is ontdek op latere wigskriftablette wat die vroeë tydperk van die Akkadiese Ryk beskryf (omstreeks 2350 v.C.). Op dié tablette vra Assiriese handelaars in Burushanda die hulp van hul heerser, Sargon die Grote. Die naam "Hatti" is sowat 1 700 jaar lank regdeur die Assiriese Ryk gebruik. Dit verskyn selfs in latere vertellings oor Sargon se kleinseun, Naram-Sin, wat veldtogte in Anatolië gevoer het.
Assiriese en Akkadiese handelaars het skrif na Klein-Asië en die Levant versprei in die vorm van die Mesopotamiese wigskrif.
Teen die einde van Sargon die Grote se bewind het die Assiriese faksie teen hom gerebelleer; hulle is egter verslaan en Sargon het hulle "swaar gestraf".[11]
Die Akkadiese Ryk het in 2154 v.C. tot 'n einde gekom weens ekonomiese agteruitgang en interne burgeroorloë, gevolg deur aanvalle deur die barbaarse Gutiërs. Die heersers van Assirië het in die tydperk tussen omstreeks 2154 en 2112 v.C. weer heeltemal onafhanklik geword omdat die Gutiërs net in Suid-Mesopotamië geheers het. Die koningslys is egter die enigste inligting oor die Assirië van dié tydperk.
Die grootste deel van Assirië het deel geword van die Nieu-Sumeriese Ryk (of 3de dinastie van Ur) wat omstreeks 2112 v.C. tot stand gekom het. Die Sumeriese oorheersing het tot so ver as die stad Assur gestrek, maar blykbaar nie tot by Nineve en die verre noorde van Assirië nie.
Assur se heersers het blykbaar tot omstreeks 2050 v.C. onder Sumeriese oorheersing gebly; die koningslys noem Assiriese heersers van dié tyd en uit ander bronne is dit bekend dat van hulle ook die titel shakkanakka, of leengoewerneur vir die Nieu-Sumeriërs, gehad het.
Oud-Assiriese Ryk[wysig | wysig bron]
- Hoofartikel: Oud-Assiriese Ryk
Die eerste geskrewe inskripsies deur "verstedelikte" Assiriese konings het in die middel 21ste eeu v.C. verskyn nadat die Assiriërs die Sumeriese juk afgeskud het. Die gebied het toe uit 'n aantal klein Semitiese koninkryke bestaan, waarvan sommige aanvanklik onafhanklik van Assirië was. Die eerste groot tempel in die stad Assur word gewoonlik toegeskryf aan koning Uspia, wat omstreeks 2050 v.C. regeer het.
Die belangrikste vyande, bure en handelsvennote van die eerste Assiriese konings in die 22ste, 21ste en 20ste eeu v.C. sou die Hattiërs en Horiete in Klein-Asië in die noorde gewees het, asook die Gutiërs, Lullubi en Turukkeërs in die Zagrosgebergte in noordwestelike Antieke Iran in die ooste, die Elamiete in wat nou Suid-Sentraal-Iran is in die suidooste, die Amoriete in Sirië in die weste, en ander stede in Suid-Mesopotamië soos Isin, Kisj, Ur, Eshnunna en Larsa.[2]
Die mag in Assur het aan "die Stad" behoort en die staat het drie hoofgesagsliggame gehad – 'n vergadering van oudstes, 'n erfgenaamkoning en 'n eponiem. Die heerser het die vergadering gelei en sy besluite uitgevoer. Hy is nie "koning" (šarrum) genoem nie; dié titel is gebruik vir die stad se beskermgod, Assur, van wie die heerser die hoëpriester was. Die heerser selfs is net die "hofmeester van Assur" (iššiak Aššur) genoem. Die derde magsfiguur was die eponiem (limmum), wat jaarliks verkies is en na wie die spesifieke jaar genoem is waarin hy die amp beklee het. Hy was verantwoordelik vir die ekonomiese administrasie van die stad, wat die mag ingesluit het om mense aan te hou en beslag op eiendom te lê.
Dinastie van Puzur-Assur I, 2025–1809 v.C[wysig | wysig bron]
In omstreeks 2025 v.C. het Puzur-Assur I blykbaar die bewind oorgeneem en 'n nuwe dinastie gestig wat 216 jaar lank bestaan het. Sy afstammelinge het inskripsies agtergelaat wat hom noem in verband met die bou van tempels aan gode soos Assur, Adad en Isjtar. Dit is onbekend hoe lank hy regeer het.
Die bekendste koning ná hom was Erishum I[12] (omstreeks 1974–1935 v.C.), wat die Assiriese kolonies in Klein-Asië aansienlik uitgebrei het tydens sy lang bewind. Hy het ook van die vroegste geskrewe wette geskep en uitgebreide bouwerk onderneem om stadsmure te versterk en tempels te bou.
Sargon I (omstreeks 1920–1881 v.C.)[13] het hom opgevolg en 39 jaar lank regeer. Hy het die verdedigingsmure van groot Assiriese stede laat versterk en handelsbande in Klein-Asië behou. Tydens sy bewind is die aanvanklik klein stadstaat Babilon in 1894 v.C. gestig deur 'n Amoritiese prins, Sumuabum.
Erishum II (omstreeks 1818–1809 v.C.) was die laaste koning van die dinastie van Puzur-Assur I. Ná agt of nege jaar op die troon is sy bewind omvergewerp deur Shamshi-Adad I, 'n Amoritiese troonrower.
Amoritiese tydperk, 1809–1750 v.C.[wysig | wysig bron]
Shamshi-Adad I se bewind het geduur van omstreeks 1809–1776 v.C. en was 'n uitbreiding van die Semitiese Amoritiese stamme van die Khaburrivierdelta in die Noordoos-Levant. Hy het die koninkryk van Mari (in die hedendaagse Sirië) aan die Eufraat verower. Assirië het nou die hele Noord-Mesopotamië ingesluit en ook gebiede in Sentraal-Mesopotamië, Klein-Asië en Noord-Sirië. Hy het 'n nuwe hoofstad, Shubat-Enlil, in die Khaburvallei van Noord-Mesopotamië laat bou.
Die Amoritiese koning Hammurabi van Babilon het dié voorheen klein stadstaat intussen in 'n groot mag omskep. Dit was van sy bewind af dat Suid-Mesopotamië bekend geword het as Babilonië. Assirië is nou bedreig deur die toenemende mag van Babilon in die suide. Ishme-Dagan I (1774–1763 v.C.) het daarop gereageer deur bondgenootskappe te sluit met Babilon se vyande, en die magstryd het dekades voortgeduur sonder enige oplossing. Ishme-Dagan was nes sy pa 'n groot vegter en het die Babiloniese aanvalle afgeweer en suksesvolle veldtogte gelei teen ander vyande.
Babiloniese oorheersing, 1750–1732 v.C.[wysig | wysig bron]
Hammurabi het, nadat hy Mari, Larsa en Eshnunna verower het, eindelik in 1750 v.C. oor Ishme-Dagan se opvolger, Mut-Ashkur (1750–1740 v.C.), geseëvier en hom onderwerp. Die Assiriese monargie het oorleef, maar die Amoritiese konings wat Ishme-Dagan opgevolg het, was leenmanne van Babilonië onder Hammurabi en vir 'n kort rukkie onder sy opvolger, Samsu-iluna.
Adasi-dinastie, 1732–1451 v.C.[wysig | wysig bron]
Die kortstondige Babiloniese Ryk het ná Hammurabi se dood vinnig begin verval en beheer oor Assirië verloor tydens die bewind van Samsu-iluna (1750–1712 v.C.). 'n Plaaslike koning, Assur-dugul, het die troon in 1732 v.C. oorgeneem. Hy kon egter nie lank beheer behou nie en is gou deur 'n teenstander, Assur-apla-idi, onttroon. Die binnelandse onstabiliteit het voortgeduur onder nog vier konings wat mekaar binne ses jaar vinnig opgevolg het.
Eindelik het 'n koning met die naam Adasi (1726–1701 v.C.) omstreeks 1726 v.C. daarin geslaag om die onrus in die land te beëindig. Hy het die Babiloniërs en Amoriete uit Assirië verdryf en die Babiloniërs se invloed in Mesopotamië as geheel het daarna vinnig afgeneem. In 1595 v.C. is Babilonië verower deur die Kassiete, 'n volk van die Zagrosgebergte.
Dit lyk of Assirië hierna 'n relatief sterk en stabiele nasie was wat nie deur sy bure gepla is nie. 'n Verdrag is byvoorbeeld gesluit met die Kassiete wat Babilonië verower het. Puzur-Assur III (1521–1498 v.C.) was 'n sterk en energieke leier. Hy het baie geboue in Assur laat herbou, die stad versterk en die suidelike buurte in die stad se versterkingsmure laat insluit. Hy het in die laat 16de eeu v.C. 'n verdrag met die Kassitiese koning van Babilonië gesluit waarin die twee lande se grense vasgestel is.
Assirië se agteruitgang, 1450–1393 v.C.[wysig | wysig bron]
Die opkoms van die Mitanniese Ryk in die 16de eeu v.C. het eindelik gelei tot 'n kort tydperk van sporadiese Mitannies-Horitiese oorheersing in die laaste helfte van die 15de eeu. Die Egiptenare het die guns van Assur-nadin-ahhe I (1450–1431 v.C.) probeer wen omdat hulle 'n vastrapplek in die Nabye-Ooste probeer kry het teen Mitanni. Dit het waarskynlik daartoe gelei dat Saushtatar, die keiser van Mitanni, Assirië binnegeval en die stad Assur verwoes het. Mitanni se invloed blyk sporadies te gewees het en die ryk wou of kon vermoedelik nie altyd in Assirië se binne- en buitelandse sake inmeng nie.
Assur-bel-nisheshu (1417–1409 v.C.) was blykbaar nie onder Mitanni se invloed nie, soos blyk uit die ondertekening van 'n verdrag met die Kassitiese koning van Babilonië in die laat 15de eeu v.C. Hy het ook aansienlike herbouwerk in Assur onderneem en dit lyk of Assirië tydens sy bewind die ryk se voormalige gesofistikeerde finansiële en ekonomiese stelsels herontwikkel het. Eriba-Adad I (1392–1366 v.C.) het finaal die Mitanniese juk afgeskud.
Daar is tientalle Mesopotamiese wigskriftekste uit dié tydperk met presiese waarnemings van maans- en sonsverduisterings wat gebruik word as "ankers" in die verskeie pogings om die chronologie van Babilon en Assirië in die vroeë 2de millennium v.C. te bepaal.
Middel-Assiriese Ryk, 1392–1056 v.C.[wysig | wysig bron]
- Hoofartikel: Middel-Assiriese Ryk
Die begin van die Middel-Assiriese Ryk word gewoonlik aangedui as óf die einde van die Oud-Assiriese koninkryk van Shamshi-Adad I óf die troonbestyging van Assur-uballit I.
Uitbreiding, 1392–1056 v.C.[wysig | wysig bron]
Die belangrikste Assiriese stede van die middeltydperk was Assur, Kalhu (Nimrod) en Nineve, wat almal in die Tigrisriviervallei geleë was. Aan die einde van die Bronstydperk was Nineve baie kleiner as Babilon, maar steeds een van die wêreld se grootste stede, met 33 000 inwoners. Later was dit waarskynlik vir 'n ruk die grootste stad ter wêreld.[14]
Die Middel-Assiriese Ryk was goed georganiseerd en onder streng beheer van die koning, wat ook gedien het as die hoëpriester van die god Assur. Teen die bewind van Eriba-Adad I (1392–1366 v.C.) was Mitanni se invloed op Assirië aan die afneem. Eriba-Adad I van Mitanni het betrokke geraak in 'n dinastiese stryd tussen Tushratta en sy broer Artatama II. Hierna het sy seun Shuttarna II homself koning genoem en steun by die Assiriërs gesoek. 'n Pro-Assiriese faksie het in die hof van Mitanni ontstaan. Eriba-Adad I het dus finaal Mitanni se invloed oor Assirië verbreek en het nou 'n invloed op die sake van Mitanni uitgeoefen.
Assur-uballit I (1365–1330 v.C.) het die Assiriese troon in 1365 v.C. bestyg. Hy was 'n vurige, ambisieuse en magtige heerser. Assiriese druk vanuit die suidooste en Hetitiese druk vanuit die noorweste het hom in staat gestel om Mitanni se mag finaal te verbreek. Hy het die Mitanniese koning Shuttarna II verslaan en Assirië weer as 'n ryk gevestig wat geheers het oor Mitanni, die Kassitiese Babilonië, die Horiete en die Hetiete.
Enlil-nirari (1329–1308 v.C.) het Assur-uballit opgevolg en is dadelik aangeval deur Kurigalzu II van Babilon. Hy het hom egter verslaan en Babiloniese pogings om Assirië binne te val, gefnuik. Hy het Babilon toe aangeval en verower.
Enlil-nirari se opvolger, Arik-den-ili (omstreeks 1307–1296 v.C.), het Assirië se mag gekonsolideer en veldtogte gelei in die Zagrosgebergte in die ooste. Hy het die Lullubi en Gutiërs verower en in Sirië die Semitiese stamme van die sogenaamde Ahlamu-groep verslaan. Sy opvolger, Adad-nirari I (1295–1275 v.C.), het Nimrod sy hoofstad gemaak en aanhou uitbrei na die noordweste, hoofsaaklik ten koste van die Hetiete en Horiete. Hy het daarna in Noordoos-Klein-Asië inbeweeg en Shupria verower, en daarna in die suide in, waar hy Babiloniese grondgebied verower en die Kassitiese heersers gedwing het om 'n gunstige nuwe verdrag te sluit.
In 1274 v.C. het Salmaneser I (1274–1244 v.C.) koning geword. Hy was 'n goeie stryder en het die Horitiese koninkryk van Urartu verower wat in die 9de eeu v.C. die grootste deel van Oos-Anatolië en die Kaukasus beslaan het, asook die vurige Gutiërs van die Zagros. Hy het daarna die Mitanni-Horiete aangeval en koning Shattuara en sy Hetitiese en Aramese bondgenote verslaan.
Sy seun en opvolger, Tukulti-Ninurta I (1244–1207 v.C.), het by die Slag van Nihriya 'n groot oorwinning oor die Hetiete behaal. Hy het Babilonië daarna verower en sewe jaar lank self daar regeer. Hy het die titel "koning van Sumer en Akkad" aangeneem wat die eerste keer deur Sargon van Akkad gebruik is. Tukulti-Ninurta I was dus die eerste inheemse Akkadiessprekende Mesopotamiër wat oor Babilonië geheers het – dit is deur buitelandse Amoriete gestig en deur buitelandse Kassiete verower.
Die Assiriërs het die mure van Babilon afgebreek, baie van die inwoners vermoor en die hele stad geplunder. Tukulti-Ninurta het hom toe verklaar as "koning van Karduniasj, koning van Sumer en Akkad, koning van Sippar en Babilon, koning van Tilmun en Meluhha".[15]
Eindelik het die koning se seuns gerebelleer en hom vermoor. Hy is opgevolg deur Assur-nadin-apli (1206–1203 v.C.), wat die regering van sy ryk aan streeksgoewerneurs oorgelaat het. Nog 'n onstabiele tydperk het gevolg en Assirië is soms geruk deur interne onmin. Die nuwe koning het onsuksesvol probeer om Babilon ter herower nadat die Kassitiese konings die onrus in Assirië uitgebuit het om die stad te bevry van Assiriese heerskappy.
Assur-Dan I (1179–1133 v.C.) het tydens sy ongewone lang bewind stabiliteit gebring in Assirië. Hy het Noord-Babilonië verower en geplunder, onder meer die stede Zaban, Irriya en Ugar-sallu. Dit het Assirië egter in direkte konflik met Elam gebring wat die oorblywende deel van Babilonië ingeneem het. 'n Oorlog het uitgebreek en die magtige Elamiete het die Assiriese stad Arrapkha vir 'n kort rukkie verower. Dit is toe deur Assur-Dan I bevry en hy het eindelik die Elamiete verslaan.
Ná onrus tydens die bewind van Assur-Dan I se oudste twee seuns het 'n derde seun, Assur-resh-ishi I (1133–1116 v.C.) die troon bestyg. Dit het gelei tot 'n nuwe tydperk van uitbreiding. Nadat die Hetitiese Ryk deur die Indo-Europese Frigiërs verslaan is, het Babilon en Assirië albei hul oog op die Aramese gebiede (in die hedendaagse Sirië) gehad wat voorheen onder Hetitiese beheer was. Toe hul magte mekaar hier teenkom, het die Assiriese koning Assur-resh-ishi I op verskeie geleenthede vir Nebukadnesar I van Babilon verslaan. Assirië het toe Hetities beheerde grondgebied in Klein-Asië, Aram (Sirië), en Guties en Kassities beheerde gebiede in die Zagros ingeval en verower, waarmee die ryk aansienlik uitgebrei is.
Historici verskil oor wie die Middel-Assiriese Ryk gestig het: Tiglath-Pileser I (1115–1077 v.C.), Shamshi-Adad I of Assur-uballit I. Eersgenoemde was die seun van Assur-resh-ishi I en het die troon bestyg ná sy pa se dood. Hy het tydens sy bewind van 38 jaar een van die grootste Assiriese veroweraars geword.[16]
Sy eerste veldtog in 1112 v.C. was teen die Frigiërs, wat probeer het om sekere Assiriese distrikte in Klein-Asië in te neem. Nadat hy hulle uitgedryf het, het hy die Luwiese koninkryke Kommagene, Sisilië en Kappadosië verower en die Nieu-Hetiete uit die Assiriese provinsie Subartu verdryf. In 'n daaropvolgende veldtog het hy Urartu binnegedring en toe weswaarts beweeg om Malatya te onderwerp. Hy het ook die streke Kommagene, Sisilië en Kappadosië weer aangeval en daarna Noord- en Sentraal-Sirië. Hy het tot so ver as die oorsprong van die Tigrisrivier opgeruk.[16] Beheer oor die pad na die Middellandse See is verseker deur sy verowering van die Hetitiese dorp Pitru[17] by die sameloop van die Eufraat en Sajur; van daar het hy opgeruk na die Kanaänitiese/Fenisiese stadstate Bublos, Tirus, Sidon, Simira, Beritus (Beiroet), Aradus en eindelik Arwad.
Assur-bel-kala (1073–1056 v.C.) het geslaagde veldtogte teen Urartu en Frigië in die noorde en die Arameërs in die weste gelei. Hy het eers vriendskaplike bande met Babilonië gehad, maar die land eindelik binnegeval en 'n leenman in Babilon aangestel.
Laat tydens sy bewind het onrus in die Middel-Assiriese Ryk uitgebreek toe 'n rebellie op die been gebring is deur Tukulti-Mer, 'n aanspraakmaker op die Assiriese troon. Assur-bel-kala het die rebellie gestuit, maar teen die einde van sy bewind het Assirië beheer verloor oor streke in Sirië en Fenisië-Kanaän in die weste.
Einde van die Bronstydperk, 1055–936 v.C.[wysig | wysig bron]
Die agteruitgang van 1200 v.C. tot 900 v.C. aan die einde van die Bronstydperk was 'n donker eeu vir die hele Nabye-Ooste, Noord-Afrika, Klein-Asië, Kaukasus, Middellandse See-gebied en die Balkan, met groot omwentelinge en die massamigrasie van mense.
Assirië is die eerste 150 jaar nie baie geraak deur die gebeure in dié onstuimige tyd nie. Ná die dood van Assur-bel-kala in 1056 v.C. het die ryk egter vir die volgende 100 jaar of so begin agteruitgaan. Dit het aansienlik gekrimp en teen 1020 v.C. het dit blykbaar net oor dele naby Assirië self regeer.
Nuwe Wes-Semitiese volke soos die Arameërs, Galdeërs en Suteërs het na gebiede wes en suid van Assirië getrek en groot dele van Babilonië in die suide ingeneem; Indo-Europese Iranse volke soos die Mede, Perse en Partiërs het gebiede in die ooste oorgeneem; in die noorde het die Frigiërs die Hetiete verslaan en 'n nuwe Hetitiese staat, Urartu, het in die Kaukasus ontstaan; en Kimmeriërs, Kolchisiërs (Georgiërs) en Skitiërs het na die Swartsee en die Kaukasus migreer. Egipte was verdeel en die Israeliete het teen ander Semitiese Kanaäniete geveg. Die nie-Semitiese Filistyne (wat vermoedelik een van die sogenaamde Seevolke was)[18][19] het geveg vir beheer oor Suid-Kanaän.
Hoewel Assirië agteruitgegaan het, het dit 'n stabiele nasie gebly wat in 'n sterker posisie was as sy bure.[20] In 1018 v.C. het Assur-nirari IV die troon bestyg en die Babiloniese stad Atlila verower. Hy het ook veldtogte teen die Arameërs gevoer. Sy bewind is eindelik in 1013 v.C. deur sy oom Assur-rabi II (1013–972 v.C.) oorgeneem.
Die konings daarna het 'n rustige bewind gehad en hul voorgangers se beleidsrigtings voortgesit.
Nieu-Assiriese Ryk, 911–612 v.C.[wysig | wysig bron]
- Hoofartikel: Nieu-Assiriese Ryk
Assur-Dan II (935–912 v.C.) het Assirië se ekonomie en organisasie verbeter en die fondament gelê vir 'n nuwe, suksesvolle staat. Hy het strafekspedisies gereël buite die grense van Assirië en die ryk herbou.
Die begin van die Nieu-Assiriese Ryk word meestal beskou as die troonbestyging van Adad-nirari II in 911 v.C.
Uitbreiding, 911–627 v.C.[wysig | wysig bron]
Toe die donker eeu (wat in Assirië van 1050 tot 936 v.C. geduur het) eindelik oor was, het die wêreld drasties anders daar uitgesien. Antieke koninkryke soos Assirië, Babilonië, Elam en Egipte het steeds bestaan, asook die Hetiete in die vorm van kleiner Nieu-Hetitiese state. 'n Paar nuwe state het ontstaan soos Persië, Medië, Partië, Mannea, Israel, Urartu, Frigië, Lidië, die Aramese en Fenisiese state van die Levant, Doriese Griekeland, Putrië (Libië), Kolchis, Tabal en Nubië/Koesj.
Assirië het egter weer 'n grootse ryk geword wat hierdie nuwe volke asook ou vyande oor die volgende drie eeue sou verslaan.[2] Van die veldtogte van Adad-nirari II (911-892 v.C.) af het Assirië gegroei tot die grootste ryk wat daar nog in die wêreld was. Die nuwe koning het die voormalige Assiriese leengebiede weer onderwerp, en Aramese, Nieu-Hetitiese en Horitiese bevolkings in die noorde verower en verban. Hy het Babilonië daarna twee keer aangeval en verslaan, en 'n groot streek in Middel-Mesopotamië geannekseer.
Sy opvolger, Tukulti-Ninurta II (891–884 v.C.) het Assirië verder uitgebou en tot in die Zagrosgebergte in die hedendaagse Iran uitgebrei. Hy het die nuwe volke, die Perse, Partiërs en Mede, onderwerp en ook tot in Klein-Asië uitgebrei.
Assurnasirpal II (883–859 v.C.) was 'n dapper heerser wat deur Aram en Kanaän (die huidige Sirië, Libanon, Jordanië en Israel) en Klein-Asië opgeruk het tot by die Middellandse See. Hy het onder andere die Arameërs, Frigiërs en Fenisiërs verslaan en heffings ingestel. Hy het ook opstande deur die Mede en Perse in die Zagrosgebergte onderdruk en sy hoofstad geskuif na Kalhu (Nimrod). Die paleise, tempels en ander geboue wat hy laat bou het, spreek van aansienlike vooruitgang in rykdom, wetenskap, argitektuur en kuns.
Salmaneser III (858–823 v.C.) se mag is deur 'n groot alliansie van tientalle volke uitgedaag, waarvan sommige leengebiede was, insluitende Babilonië, Egipte, Elam, Persië, Israel, Fenisië, die Arabiere, Arameërs, Suteërs en Nieu-Hetiete. Hy het hulle egter verslaan en van die verswakte Babilonië weer 'n leengebied gemaak.
Ook verskeie ander gebiede is oorwin. In 831 v.C. het hy die Georgiese koninkryk Tabal onderwerp. Teen die einde van sy bewind van 27 jaar was Assirië die heerser van Mesopotamië, die Levant, Wes-Iran, Israel, Jordanië en 'n groot deel van Klein-Asië.
Aan die begin van sy opvolger, Shamshi-Adad V (822-811 v.C.), se bewind het burgeroorloë egter in Assirië self gewoed. Later tydens sy bewind het Shamshi-Adad V suksesvol opgeruk teen Babilonië en Elam en 'n verdrag in Assirië se guns aan die Babiloniese koning opgedwing. In 814 v.C. het hy die nuwe Babiloniese koning ook verslaan en die onderwerping van die Galdeërs, Arameërs en Suteërs wat na dele van Babilonië migreer het, voortgesit.
Hy is opgevolg deur Adad-nirari III (810–782 v.C.), 'n jong seun. Die ryk is toe deur sy ma, die beroemde koningin Semiramis regeer tot in 806 v.C. Sy het die ryk bymekaargehou en het blykbaar die Perse, Partiërs en Mede onderwerp. In 806 v.C. het Adad-nirari III die mag by sy ma oorgeneem. Hy het die Levant verower en die Arameërs, Fenisiërs, Filistyne, Israeliete, Nieu-Hetiete, Moabiete en Edomiete aan sy gesag onderwerp. Hy het ook Babilon gedwing om heffings te betaal. Sy volgende teikens was die migrerende Arameërs, Galdeërs en Suteërs wat in die suidooste van Mesopotamië kom woon het. Toe het hy ook die Arabiere in die Arabiese Skierieland gewing om heffings te betaal.
Adad-nirari III is in 782 v.C. voortydig dood en dit het gelei tot 'n tydelike tydperk van stagnasie, hoewel Assirië steeds militêr oorheers het. In 754 v.C. het Ashur-nirari V die troon bestyg. Die vroeë deel van sy bewind het bestaan uit 'n permanente interne revolusie. Later het hy egter 'n paar geslaagde veldtogte gelei in Klein-Asië en die Levant. Hy is in 745 v.C. deur die troonrower Tiglath-pileser III (745–727 v.C.) afgesit. Dié het 'n hernude uitbreiding in Assirië teweeggebring. Hy het Urartu, Persië, Medië, Mannea, Babilonië, Arabië, Fenisië, Israel, Juda, Samaria, Nabatea, Galdea, Siprus, Moab, Edom en die Nieu-Hetiete weer onderwerp en is tot koning verklaar in Babilonië. Die Assiriese Ryk het nou gestrek van die Kaukasus tot Arabië, en van die Kaspiese See tot by Siprus.
Tiglath-Pileser III het die leër georganiseer tot die eerste professionele gevegsmag in die geskiedenis. Hy het ook verslane volke in sy leërs opgeneem en so die weermag uitgebrei. Hy het die burgerlike administrasie van sy ryk grootliks verbeter en volke wat probleme veroorsaak het, na ander dele van sy groot ryk verban.[2]
Salmaneser V (726–723 v.C.) het die Assiriese mag tydens sy kort bewind uitgebrei en die Egiptenare gekeer om 'n vastrapplek in die Nabye-Ooste te kry. Hy het farao Sjosjenq V verslaan en uit die gebied verdryf.
Sargon II (722–705 v.C.) het die Krimmeriërs en Skitiërs verdryf uit Antieke Iran waar hulle die Mede en Perse, leenmanne van Assirië, aangeval en oorgeneem het. Toe 'n rebellie in 720 v.C. in Kanaän uitbreek, het koning Hanno die hulp van farao Osorkon IV van die 22ste Dinastie van Egipte gevra. Die farao het troepe gestuur om sy bondgenoot by te staan, maar die koalisie is verslaan. Die Assiriërs het Hanno lewend verbrand.[22][23]
In 716 v.C. het Sargon II 'n leër op Egipte se grens gestasioneer. Osorkon IV is gedwing om heffings aan Assirië te betaal om te keer dat die ryk Egipte binneval.[22] Mannea, Silisië, Kappadosië en Kommagene is verower, Urartu is verwoes, en Babilonië, Galdea, Aram, Fenisië, Israel, Arabië, Siprus en die beroemde koning Midas van Frigië is gedwing om heffings te betaal.
Sanherib (705-681 v.C.), 'n onverskrokke leier, het die Grieke verslaan wat 'n vastrapplek in Silisië probeer kry het, en daarna die Nubies beheerde Egipte. 'n Groot opstand teen hom het in sy ryk uitgebreek. Dit het 'n groot alliansie behels van onder andere Babiloniërs, Mede, Perse, Galdeërs, Elamiete, Partiërs, Manneërs en Aramene. Die groot alliansie kon nie Sanherib se bewind omverwerp nie. Die Assiriese koning het dié volke toe individueel onderwerp en Babilon geplunder.
Dit was tydens sy bewind dat die voorheen klein stad Nineve die hoofstad van Assirië geword het en gegroei het tot die grootste stad ter wêreld, met 'n bevolking van tot 150 000 mense.[24] Sanherib is deur sy eie seuns vermoor (volgens die Bybel Adrammelek en Sar-Eser).[25] Esarhaddon (680–669 v.C.) het Assirië verder uitgebrei tot diep in die Kaukasus in die noorde. Hy het Urartu heeltemal vernietig in die proses. Hy het die Skitiërs onderwerp, asook die Kimmeriërs in Klein-Asië en die Manneërs, Gutiërs, Mede en Perse in Antieke Iran.
Esarhaddon het eindelik moeg geraak vir Egipte, wat voortdurend probeer het om 'n vastrapplek in die Nabye-Ooste te kry. Hy het die land in 671 v.C. binnegeval, die Nubiërs/Koesjiete en Ethiopiërs verdryf en die Koesjitiese Ryk verwoes. Esarhaddon het hom toe tot "koning van Egipte, Libië en Koesj" verklaar. Hy het inheemse Egiptiese prinse oor die hele land aangestel om namens hom te regeer.
Hy het Assirië uitgebrei tot so ver suid as die hedendaagse Bahrein en Katar. Hy het Babilon heeltemal herbou tydens sy bewind en vrede na Mesopotamië in die geheel gebring. Hy is dood terwyl hy beplan het om weer na Egipte op te ruk om die Nubiërs te verdryf wat probeer het om weer die suide van die land oor te neem. Dié taak is suksesvol uitgevoer deur sy opvolger, Assurbanipal.
Onder Assurbanipal (669–627 v.C.) het die Assiriërs die gebied van die Kaukasus (die hedendaagse Armenië, Georgië en Azerbeidjan) in die noorde tot by Nubië, Egipte, Libië en Arabië in die suide oorheers, en van die oostelike Middellandse See-gebied, Siprus en Antiogië in die weste tot by Persië en die Kaspiese See in die ooste.
Assurbanipal het sy bewind begin met 'n stryd teen die Nubiese/Koesjitiese koning Taharqa, wat die suidelike deel van die Assiries beheerde Egipte probeer inval het. Memphis is verwoes. Assurbanipal het toe 'n reeks opstande deur die plaaslike Egiptenare self onderdruk en Necho I as 'n marionet-farao aangestel. In 664 v.C. het die Nubiese/Koesjitiese koning Tantamani weer probeer om Egipte binne te val. Hy is verslaan, Thebe is verwoes en geplunder en hy het na Nubië gevlug.
Phraortes, die koning van die Mede en Perse, het ook teen Assirië gerebelleer en probeer om Assirië self in 653 v.C. aan te val. Assurbanipal het hom egter verslaan. Die daaropvolgende Mediese konings, Madius en Cyaxares die Grote, is daarna albei deur Assurbanipal onderwerp.
In 652 v.C., net 'n jaar ná sy oorwinning oor Phraortes, het Assurbanipal se eie broer Shamash-shum-ukin, die Assiriese koning van Babilon, verklaar dié stad moet die ryk se hoofstad wees en nie Nineve nie. Hy het 'n sterk koalisie teen Assirië gevorm, met onder andere Babiloniërs, Galdeërs, Perse, Arameërs, Suteërs, Arabiere, Elamiete, Skitiërs, Kimmeriërs en selfs sommige Assiriërs. Die oorlog tussen die broers het vyf jaar aangehou, tot in 648 v.C., Babilon is verwoes en Shamash-shum-ukin verslaan. Hierna het Assurbanipal hom gewreek: Elam is heeltemal vernietig, die Arameërs, Galdeërs en Suteërs is wreed gestraf en Arabië is verwoes. Kores I van Persië (die oupa van Kores die Grote) is onderwerp.
Dit lyk of die laaste dekade van Assurbanipal se bewind vreedsaam was. Hy het baie biblioteke laat bou en 'n hernude vlaag bouwerk aan tempels en paleise begin. Hy was nou in beheer van sy hele ryk. In die ooste was Elam verwoes, die Manneërs en Iran se Mede en Perse was leenmanne. In die suide was Babilonië beset, die Galdeërs, Arabiere, Suteërs en Nabateërs was onderwerp, die Nubiese Ryk was verwoes, en Egipte het heffings betaal. In die noorde was die Skitiërs en Kimmeriërs uit Assirië verdryf, Urartu, Frigië en die Nieu-Hetiete was leenmanne, en Lidië het Assiriese beskerming gevra. In die weste was die Aarameërs, Siriërs, Fenisiërs, Israeliete, Juda, Samarra en Siprus onderwerp, en die Hellenistiese inwoners van Karia, Silisië, Kappadosië en Kommagene het heffings aan Assirië betaal.
Op sy hoogtepunt het die ryk die hele hedendaagse Irak, Sirië, Egipte, Libanon, Israel, Jordanië, Koeweit, Bahrein, Palestina en Siprus ingesluit, asook groot dele van Iran, Saoedi-Arabië, Turkye, Soedan, Libië, Armenië, Georgië en Azerbeidjan.
Dit het gelyk of Assirië nou sterker as ooit was, maar die lang oorloë om volke te onderwerp en die konstante veldtogte oor drie eeue heen om die ryk na al die windstreke uit te brei, het sy merk op Assirië gelaat; sy rykdom en mannekrag was uitgeput en ná die dood van Assurbanipal het groot bugerlike onrus in Assirië self uitgebreek.
Die val van Assirië, 626–605 v.C.[wysig | wysig bron]
Nadat Sin-shar-ishkun (622–612 v.C.) die bewind oorgeneem het, moes hy konstante gewelddadige opstande in Assirië die hoof bied. Dié situasie het gelei tot 'n volle rewolusie in Babilonië, en baie provinsies rondom die ryk het ophou heffings betaal. Die Skitiërs en Kimmeriërs het van die onrus gebruik gemaak om strooptogte op Assiriese kolonies uit te voer.
Groot dele in die ryk het stilweg hul onafhanklikheid begin terugwin. Teen 620 v.C. het Nabopolassar, 'n Galdeër, Babilon en ander dele van Babilonië ook in die chaos verower. Sin-shar-ishkun het 'n leër op die been gebring om teen Nabopolassar op te ruk, maar intussen het nog 'n groot opstand in Assirië self uitgebreek en die grootste deel van sy leër moes omdraai. Ondanks die swak toestande in Assirië kon Nabopolassar nie beheer oor die hele Babilonië behou of Assirië binneval nie. In die volgende vier jaar het die Assiriërs verbete beheer in Babilonië probeer terugwen.[2]
In 615 v.C. het Nabopolassar egter 'n verbond gesluit met Cyaxares, koning van Medië, 'n voormalige leenstaat van Assirië, wat van die wanorde gebruik gemaak het om die Iranse volke te bevry en dié volke (die Mede, Perse en Partiërs) asook die Elamitiese, Gutiese en Kassitiese gebiede te verenig.
Die alliansie van Iranse volke het Assirië aangeval en in 612 v.C. is Nineve beleër en ingeneem. Sin-shar-ishkun is gedood in die bitter straatgevegte in die stad. Ashur-uballit II (612- 605 v.C.) het in Nineve die troon bestyg en geweier om hom aan Nabopolassar, Cyaxares en hul bondgenote te onderwerp. Hy het daarin geslaag om uit Nineve te breek en sy pad oopgeveg na die Noord-Assiriese stad Harran. Hy het die stad verower en dit sy nuwe hoofstad gemaak. Vyf jaar later is Harran ook beleër en deur die Mede, Babiloniërs en Skitiërs ingeneem. Ashur-uballit II het weer eens daarin geslaag om uit te breek.
Egipte, self 'n voormalige leenstaat van Assirië, het toe tot die ryk se hulp gekom, maar die twee lande is in 605 v.C. eindelik deur die Mede en Perse verslaan by Carshemish. Teen 599 v.C. op die laatste het Assirië ophou bestaan as 'n onafhanklike politieke entiteit, hoewel dit 'n geo-politieke streek en etniese entiteit gebly het tot in die laat 7de eeu n.C., met klein Assiriese state wat tussen die 2de en 4de eeu n.C. in die streek ontstaan het.
Gemeenskap[wysig | wysig bron]
Middel-Assiriese tydperk[wysig | wysig bron]
Die Middel-Assiriese tydperk word gekenmerk deur lang oorloë wat Assirië in 'n gemeenskap van vegters omskep het. Die koning het op die burgerklas en priesters in sy hoofstad staatgemaak, asook die landelike adelklas wat die perde verskaf het wat die soldate nodig gehad het. Die belangrikheid van laasgenoemde word in dokumente en briewe gestaaf. Assirië het minder besproeiing nodig gehad as Babilonië en perdeteling het algemeen voorgekom. Lang tekste oor die versorging en opleiding van perde is al ontdek.
Handel is gedryf in alle windrigtings. Die bergstreek in die land was 'n belangrike bron van metaalerts en hout.
Regstelsel[wysig | wysig bron]
Alle vry manlike burgers moes vir 'n tyd in die weermag diens doen. Volgens 'n regskode wat in die 14de en 13de eeu v.C. opgestel is, het vroue in Assirië 'n laer status as in naburige gemeenskappe gehad. Mans mag van hul vrou geskei het sonder dat laasgenoemde enige vergoeding gekry het. As 'n vrou owerspel gepleeg het, kon sy doodgeslaan word. Dit is onbekend of hierdie wette streng toegepas is, want dit lyk volgens ouer dokumente of daar gelyke vergoeding vir albei partye was in 'n egskeiding.
Die vroue in die koning se harem en hul bediendes is ook swaar gestraf; hulle is geslaan, vermink en doodgemaak. Assirië het oor die algemeen strenger wette as ander lande in die streek gehad. Teregstellings en gedwonge arbeid was nie algemeen nie, maar vir sommige oortreders kon 'n verhoor onder marteling plaasgevind het. Een tablet oor eiendomsreg bevat wrede strawwe vir oortreders. 'n Man kon iemand wat aan hom geld geskuld het, dwing om vir hom te werk, maar hy kon hom nie verkoop nie.
Assirië was, nes die res van Mesopotamië, aanvanklik oop vir homoseksuele verhoudings tussen mans. Sommige manlike prostitute en eunugs het groot roem en invloed gehad.[26] In die Middel-Assiriese tydperk is seksoortredings gestraf ongeag of dit homo- of heteroseksueel was.[26][27] Homoseksuele dade tussen sosiale gelykes, of wanneer iemand van 'n hoër status deur iemand van 'n laer status gepenetreer is, is as verkragting beskou. 'n Man kon egter iemand van 'n laer stand of aanbidders van die god Isjtar (wie se geslagsrolle nie as sterk manlik beskou is nie) penetreer. Voorbode-tekste verwys sonder vooroordeel of goedkeuring na homoseksuele dade, maar 'n persoon se sosiale stand sou bepaal of die voorbode voor- of nadelig was. Soms het dié voorbodes gebots met die regskodes, hoewel die wette gemaak kon gewees het om die mag van die voorbodes te beperk.[27] Die historikus James Neill meen die wette sou nie soveel besonderhede oor homoseksualiteit bevat het "as homoseksuele gedrag nie 'n bekende aspek van die daaglikse lewe in die vroeë Mesopotamië was nie."[28]
Argitektuur, letterkunde en kuns[wysig | wysig bron]
Die Assiriese argitektuur is, nes dié van Babilonië, beïnvloed deur Sumeries-Akkadiese style (en in 'n mindere mate dié van Mitanni), maar 'n eie styl het vroeg reeds ontwikkel. Paleise het kleurryke muurversierings gehad en seëlafdrukke was algemeen.
In skole vir skribas is beide die Babiloniese en Assiriese dialek van Akkadies geleer, en letterkundige werke is dikwels uit 'n Assiriese oogpunt oorgeskryf. Die Assiriese dialek van Akkadies is in regs-, godsdiens- en amptelike geskrifte gebruik, asook in praktiese tekste soos vir mediese sorg en die vervaardiging van artikels.
Tussen die 13de en 10de eeu v.C. het prentverhale as 'n nuwe kunsvorm ontwikkel: 'n reeks beelde met onderskrifte is op vierkantige klipsteles uitgekerf. Dit het oorloë en jagtogte uitgebeeld en het mekaar opgevolg van die boonste linkerhoek van die stele na die onderste regterhoek. Dit en uitstekende seëlafdrukke het gewys Assiriese kuns het dié van Babilonië begin oorskadu. Nuwe boustyle vir ziggurats (piramide-agtige geboue), met twee torings en kleurryke teëls, het ook ontstaan.
Assirië ná die Assiriese Ryk[wysig | wysig bron]
Assirië is ná sy val aanvanklik deur die kortstondige Mediese Ryk (605-549 v.C.) regeer. Nabonidus, die laaste koning van Babilonië (saam met sy seun en medeheerser, Belsasar) was toevallig self 'n Assiriër van Harran. Hy het die Galdeërs se bewind in Babilonië omvergewerp en die volk heeltemal uitgewis. Hy het egter nie veel gedoen om Assirië te herbou nie. Sommige dorpe en stede soos Harran was onaangeraak en ander soos Assur was nie heeltemal vernietig nie, maar stede soos Nineve en Kalhu was verwoes, met net klein groepe Assiriërs wat tussen die ruïnes gewoon het. Assirië het dus vir 'n kort ruk ná sy val in 'n toestand van verwoesting voortbestaan.
Achaemenidiese Assirië, 549–330 v.C.[wysig | wysig bron]
Nadat die Perse die Mede verslaan en die oorheersende mag in Antieke Iran geword het, is Assirië van 549 tot 330 v.C. deur die Persiese Achaemenidiese Ryk regeer as Athura (die Oos-Aramese naam vir Assirië). Tussen 546 en 545 v.C. het Assirië in opstand gekom teen die nuwe Persiese dinastie, maar die rebellie is deur Kores die Grote onderdruk.
Dit lyk of Assirië goed herstel en in dié tyd floreer het. Dit het 'n groot landbou- en administratiewe sentrum van die Achaemenidiese Ryk geword, en sy soldate het belangrike posisies in die Persiese leër beklee.[29] Die streek het so sterk geword dat dit in 520 tot 519 v.C. weer eens 'n volskaalse rebellie teen die Persiese Ryk kon loods.
Die Perse is vroeër eeue lank deur Assirië oorheers (hul eerste leier, Achaemenes, en sy opvolgers was leenmanne van Assirië), en Assiriese invloede kan in die Achaemenidiese kuns, infrastruktuur en administrasie gesien word. Vroeë Persiese heesers het hulself beskou as opvolgers van Assurbanipal, en Mesopotamiese Aramees is 200 jaar lank behou as die ryk se taal.[30]
Nineve is nooit herbou nie, maar Assur het weer ryk en vooruitstrewend geword.[31]
In die 5de eeu v.C. het die taal Siries en die Siriese skrif ontwikkel. Vyf eeue later sou dit 'n wêreldwye invloed hê as die liturgiese taal en skrif van die Siriese Christendom, asook die skrif van die meegaande Siriese letterkunde wat in Assirië begin en later deur Klein-Asië, die Kaukasus, Sentraal-Asië, die Indiese subkontinent en China versprei het.
Masedoniese en Seleukidiese Assirië[wysig | wysig bron]
In 332 v.C. is Assirië verower deur Alexander die Grote, die Masedoniese keiser van Griekeland, wat die inwoners Assirioi genoem het. Die Masedoniese Ryk (332 tot 312 v.C.) is in 312 v.C. verdeel en Assirië het daarna deel van die Seleukidiese Ryk (312 v.C.) geword. Dit is toe Sirië genoem: 'n Horitiese, Luwiese en Griekse naam vir Assirië. Laasgenoemde term het voorheen baie eeue lank net gedui op Assirië en die Assiriërs, en nie na die Levant en sy grootliks Aramese, Fenisiese en Nieu-Hetitiese inwoners nie.[32] Die naam Sirië het nou ook streke ingesluit wat deel van die Assiriese Ryk was, maar nooit van Assirië self nie. Dit is ná die Persiese tydperk steeds gebruik, maar vir beide die Assiriërs van Noord-Mesopotamië en die Arameërs en Fenisiërs van die Levant, ongeag etnisiteit, geskiedenis of geografie.
In die Seleukidiese tydperk is die Assiriërs in die leër vervang met Grieke. Grieks het ook Aramees vervang as die ryk se taal, hoewel dit nie die Assiriërs geraak het nie omdat hulle nie in dié tydperk vergrieks het nie.
Babilon is geleidelik verlaat ten gunste van 'n nuwe hoofstad in Suid-Mesopotamië, Dura Seleukos. Dit was effektief die einde van "Babilonië".
Partiese Assirië, 150–116 v.C.; Adiabene, 69–117 v.C.[wysig | wysig bron]
Teen 150 v.C. was Assirië grootliks onder beheer van die Partiese Ryk, weer eens as Athura. Dit lyk of die Partiërs die streek net losweg beheer het. Tempels is in baie stede en dorpe weer gebou vir die plaaslike Assiriese gode. 'n Paar onafhanklike Nieu-Assiriese state het ontstaan, soos Adiabene (69 tot 117 n.C.). Die historikus Georges Roux beskryf Adiabene as in werklikheid 'n herlewing van Assirië.
Romeinse Assirië, 116–118 n.C.[wysig | wysig bron]
In 116 n.C. het die Romeinse Ryk onder Trajanus Assirië en sy onafhanklike state verower en as 'n Romeinse provinsie by die ryk ingelyf. Die Romeinse heerskappy het net 'n paar jaar geduur en daarna het die Partiërs weer beheer oorgeneem met die hulp van die Assiriërs.
'n Aantal Asiriërs is egter in die Romeinse leër opgeneem en het op plekke soos Antieke Engeland geveg.[33]
Partiese Assirie herstel, 119–225 n.C.; Osroene; Hatra[wysig | wysig bron]
Die Romeine en Partiërs het in die volgende eeu geveg om heerskappy oor Assirië en die res van Mesopotamië, en in dié tyd het die Nieu-Assiriese state Osroene (132 v.C. tot 244 n.C.) en Hatra (155 tot 241 n.C.) ontstaan. Osroene het 'n groot sentrum vir die Assiriese Christendom geword.
Die antieke stad Assur het ook weer begin floreer en blykbaar in die 2de en 3de eeu n.C. onafhanklik geword. Tempels is weer eens gewy aan die Assiriese gode Assur, Sin, Hadad, Isjtar en Sjamasj. Volgens die bekende Assirioloog Simo Parpola kon Assirië vir 'n tyd weer ten volle onafhanklik geword het.
Sassanidiese Assirië, 226–650 n.C.[wysig | wysig bron]
In 226 n.C. is Assirië grootlik deur die Sassanidiese Ryk oorgeneem. Nadat die Sassanidiese heersers die Romeine en Partiërs verjaag het, het hulle die onafhanklike state in Assirië tot niet gemaak; Hatra is in 241 ontbind en Osroene in 244, en Assur is in 256 verwoes.
Die streek was nou bekend as Asuristan (die Sassanidiese naam vir Assirië). Dit was die geboorteplek van die Kerk van die Ooste (nou verdeel in die Assiriese Kerk van die Ooste en die Galdeeuse Katolieke Kerk), met 'n florerende Siriese (Assiriese) kerkkultuur wat vandag steeds bestaan. Tempels is in die 4de eeu steeds aan Assur gewy in sy tuisstad en in Harran, wat wys die Assiriese identiteit was steeds sterk.
In dié tydperk is 'n groot deel van wat eens as Babilonië bekend was, in Assirie opgeneem.
Dit lyk of dele van Assirië tot in die laaste deel van die 4de eeu n.C. steeds semi-onafhanklik was, met 'n koning Sanhereb II wat in die 370's in die noorde regeer het.
Assiriërs ná Assirië[wysig | wysig bron]
Eeue van konstante oorloë tussen die Bisantynse en die Sassanidiese Ryk het albei ryke uitgeput en Moslemse Arabiere toegelaat om van die Arabiese Skiereiland af dié twee ryke se gebiede binne te dring. Ná die Arabiese Islamitiese verowering in die 7de eeu het Assirië as 'n entiteit ophou bestaan, hoewel die Assiriese bevolking steeds die gebied beskou het as Athura, 'n naam wat tot in die 19de eeu voortbestaan het. Mesopotamië as 'n geheel het onder die Arabiese en Islamitiese invloed gekom en daar was 'n groot binnevloei van "nie-inheemse" groepe in die gebied, soos Arabiere, Koerde, Perse en Turke. Die inheemse Assiriërs van Noord-Mesopotamië het weerstand gebied teen dié proses en hul taal, godsdiens, kultuur en identiteit behou.
Die voorheen basiese beskawing van die woestyn-Arabiere is grootliks verbeter en verryk deur die invloed en kennis van inheemse Mesopotamiese wetenskaplikes, dokters, wiskundiges, teoloë, sterrekundiges, argitekte, kunstenaars, landboukundiges en sterrevoorspellers.
Onder die Arabiese Islamitiese ryke is die Assiriërs wat Christene was, as dhimmis geklassifiseer, 'n soort tweedehandse burger waarop sekere beperkings van toepassing was, maar hul regte is ten volle beskerm en hulle het in sekere sake vryheid gehad. Hulle is weerhou van spesifieke pligte en beroepe wat vir Moslems gereserveer is; het nie dieselfde politieke regte as Moslems geniet nie; hul woord was nie soveel werd as dié van Moslems in regs- en burgerlike aangeleenthede nie; hulle moes as Christene 'n spesiale belasting, jizyah, betaal; hulle is verbied om hul godsdiens verder in Moslemlande te versprei; en Assiriese mans mag nie met Moslemvroue getrou het nie. Hulle moes egter dieselfde wette as die Moslems gehoorsaam in verband met eiendom, kontrakte en verpligtinge. Sake soos huwelike en egskeidings kon egter plaasvind volgens Assiriese wette, die interne disspline is gehandhaaf deur godsdiensleiers wat aan die Moslems verantwoording moes doen, hulle kon alkohol drink en is teen enige vorm van aggressie beskerm.[35][36]
Hoewel hulle oorwegend Chrstene was, het 'n minderheid van Assiriërs tot in die 10de eeu hul antieke Mespotamiese geloof beoefen.[37]
Assiriërs wat steeds die Oos-Aramees gepraat het wat deur Akkadies beïnvloed is en wat tot die Assiriese Kerk van die Ooste behoort het, het in Noord-Mesopotamië (wat Assirië was) bly oorheers tot in die laat 14de eeu[38] en die stad Assur is onder Islamitiese heerskappy nog deur Assiriërs bewoon tot die middel 14de eeu, toe die Turks-Mongoolse krygsheer Tamerlane 'n godsdiensgemotiveerde slagting onder Assiriese Christene geloods het. Daarna was daar geen tekens van 'n nedersetting in Assur in die argeologiese rekords nie en sedertdien was daar baie minder Assiriërs in hul tuisland.[39]
'n Skeuring het in die 16de en 17de eeu onder die Assiriërs ontstaan toe baie van hulle van die Assiriese Kerk van die Ooste in die verre noorde van Mesopotamië die Katolieke geloof aanneem. Hulle was ontevrede met die leierskap van die Assiriese Kerk en kon nie in die Siries-Ortodokse Kerk aanvaarding vind nie. Rome het die nuwe kerk in 1553 die Kerk van Assirië en Mossul gedoop en sy eerste leier die Patriarg van die Oos-Assiriërs genoem. In 1683 het Rome egter die naam na die Galdeeuse Katolieke Kerk verander en die lidmate het bekend geraak as Galdeeuse Katolieke, hoewel hulle geen etniese, historiese, geskiedkundige of geografiese verbintenis het met die lang bestaande Galdeeuse volk van Suidoos-Mesopotamië nie.
Verskeie godsdiens- en etnies gemotiveerde slagtings het in die 17de, 18de en 19de eeu onder die Assiriërs plaasgevind,[40] wat tot 'n hoogtepunt gevoer is met die grootskaalse slagting van ongewapende mans, vroue en kinders deur Moslemse Turke en Koerde in die laat 19de eeu onder Abdülhamid II van die Ottomaanse Ryk. Dit het getalle verder aansienlik laat afneem, veral in Suidoos-Turkye.
Die Assiriërs was ook van 1915 tot 1918, tydens die Eerste Wêreldoorlog, die slagoffers van 'n godsdiens- en etnies geïnspireerde volksmoord deur die Ottomane en hul Koerdiese en Arabiese bondgenote.[41][42][43][44] Volgens sommige bronne is tot 750 000 Assiriërs in dié tyd vermoor, terwyl in 'n Assiriese opname in 1922 'n getal van 275 000 aangedui is. Die Assiriese Volksmoord het min of meer saamgeval met die Armeense en Griekse Volksmoord. In reaksie op die Turkse wreedheid het die Assiriërs teen hulle in opstand gekom in 'n Assiriese onafhanklikheidsoorlog tydens WOI. Hulle het 'n tyd lank suksesvol geveg teen 'n oormag van Turke en 'n paar oorwinnings oor die Ottomane en Koerde behaal, asook teen vyandelike Arabiese en Iranse groepe. Hierna het hul Russiese bondgenote die oorlog verlaat ná die Russiese Rewolusie, en Armeense weerstand het verbrokkel. Die Assiriërs was afgesny en omsingel, en het nie kos gehad nie. Hulle het hul pad oopgeveg na die veiligheid van die Britse linies en hul mede-Assiriërs in Noord-Irak. So is die aansienlike teenwoordigheid van Assiriërs in Suidoos-Anatolië wat langer as vier millenniums bestaan het, verminder tot sowat 15 000 mense aan die einde van WOI.
Die Assiriese Kommando is in 1928 in Brittanje gestig met antieke Assiriese militêre range soos Rab-shakeh, Rab-talia en Tartan. Hulle is deur Brittanje geprys vir hul dapperheid en trou, en is gebruik om onrus onder Arabiere en Koerde te onderdruk, die grense van Iran en Turkye te bewaak en Britse militêre installasies op te pas.[45]
Nadat Irak in 1933 onafhanklik van Brittanje geraak het, het die Simele-slagting van Assiriërs plaasgevind toe duisende ongewapende mans, vroue en kinders deur Arabies-Koerdiese magte van die Irakse leër vermoor is. Die slagting het gevolg op 'n botsing tussen Assiriërs en die Irakse leër; die Irakiërs het 'n groot verlies gely het toe hulle probeer het om die Assiriërs se wapens af te neem omdat hulle bang was die Assiriërs wil van Irak afstig. Brittanje het die gewapende Assiriese Kommando verbied om die burgerlikes te help.
Die Assiriërs het hulle in die Tweede Wêreldoorlog by die Britte geskaar. Elf Assiriese kompanies het in Palestina/Israel geveg en nog vier in Siprus. Die Valskermkompanie was deel van die Royal Marine Commando wat betrokke was in gevegte in Albanië, Italië en Griekeland. Assiriërs het 'n groot rol gespeel in die oorwinning oor Arabies-Irakse magte in 1941 toe die Irakse regering besluit het om aan die kant van Nazi-Duitsland te veg. Die Britse teenwoordigheid in Irak het tot 1955 geduur en die Assiriese Kommando het tot aan die einde deel van die Britse leër uitgemaak.
Van die 1940's tot 1963 was daar 'n tydperk van verligting vir die Assiriërs. Veral onder die bewind van president Kassim is die Assiriërs in die hoofstroomgemeenskap opgeneem. Baie stedelike Assiriërs het suksesvolle sakemanne geword, ander was in die politiek en die weermag, hul dorpe het in vrede floreer en hulle het in sport soos boks, rugby, atletiek, stoei en swem uitgeblink.
In 1963 het die Ba'ath-party egter die bewind in Irak met geweld oorgeneem. Hoewel die party sekulêr was, was hulle Arabiese nasionaliste en wou hulle die baie nie-Arabiese volke in Irak "Arabies" maak, onder andere die Assiriërs. Ook die Koerde, Armeniërs, Turkmene, Perse, Sirkassiërs en vele ander is geteiken.
Die beleid het ingesluit die weiering om die Assiriërs as 'n etniese groep te erken en 'n verbod op geskrewe materiaal in Oos-Aramees, op die leer van die taal in skole, op Assiriese name vir kinders en op Assiriese politieke partye. Beheer is oorgeneem oor Assiriese kerke in 'n poging om Assiriërs op godsdiensgebied te verdeel en daar was gedwonge verskuiwings van Assiriese tradisionele gebiede na die groot stede.
In antwoord hierop het die Zowaa-beweging in die Assiriese Demokratiese Beweging in 1982 'n gewapende stryd teen die Irakse regering begin onder die leierskap van Yonadam Kanna.[46] In die vroeë 1990's het hulle verenig met die Iraks-Koerdiese Front (IKF). Yonadam Kanna was baie jare lank 'n teiken van Saddam Hoesein se Ba'ath-regering.
Ook in Turkye het die regerings sedert die 1920's geweier om die Assiriërs as 'n etniese groep te erken en hulle probeer "turkifiseer" deur hulle "Semitiese Turke" te noem en hulle te dwing om Turkse name aan te neem. En in Sirië ondervind Assiriese/Siriese Christene druk om hulself "Arabiese Christene" te noem.
In onlangse jare het die Assiriërs in Noord-Irak en Noordoos-Sirië die teiken van uiterse Islamitiese terrorisme sonder oorsaak geword. As gevolg daarvan het Assiriërs en ander groepe soos Koerde, Turkmene en Armeniërs hulle bewapen om aanvalle af te weer deur Al-Kaïda, ISIS/ISIL, Jabhat al-Nusra en ander Islamitiese fundamentalistegroepe. In 2014 het Islamitiese terroriste Assiriese dorpe in die Assiriese tuisland Noord-Irak aangeval, asook stede soos Mosoel en Kirkoek, wat groot Assiriese bevolkings het.
Sedertdien was daar berigte van wreedheid deur ISIS-terroriste, onder meer onthoofdings, kruisigings, kindermoorde, verkragtings, etniese suiwering, rooftogte en uitbuitings soos onwettige belasting vir nie-Moslems. Assiriërs het Irak het in reaksie daarop gewapende militias gevorm om hulself te beskerm.
Assiriese godsdiens[wysig | wysig bron]
Die Assiriërs het, nes die res van die Mesopotamiese volke, die Sumeries-Akkadiese Mesopotamiese godsdiens aangehang. Die nasionale godheid aan die hoof van die panteon was Assur. Dié godsdiens het van omstreeks 3500 v.C. bestaan tot met die geleidelike afname daarvan vanweë die Christendom tussen die 1ste en 10de eeu n.C.[37]
Die inheemse godsdiens is streng nagevolg tot minstens die 4de eeu n.C. en het in kleiner gebiede voortbestaan tot minstens die 10de eeu n.C.,[37] hoewel die Assiriërs die Christendom tussen die 1ste en 3de eeu n.C. begin aanvaar het. Hulle is vandag uitsluitend Christene, met die meeste wat tot die Assiriese Kerk van die Ooste, Galdeeuse Katolieke Kerk, Antieke Kerk van die Ooste en die Siries-Ortodokse Kerk behoort.
Taal[wysig | wysig bron]
In die 3de millennium v.C. het 'n baie intieme kulturele simbiose ontwikkel tussen die Sumeriërs en Akkadiërs, wat wydverspreide tweetaligheid ingesluit het.[4] Die invloed van Sumeries op Akkadies en omgekeerd is op alle terreine sigbaar, van leenwoorde tot op sintaktiese, morfologiese en fonologiese gebied.[4]
Akkadies het Sumeries tussen die 3de en 2de millennium v.C. geleidelik as die spreektaal van Mesopotamië vervang,[5] maar Sumeries het steeds in Mesopotamië as 'n heilige, seremoniële, letterkundige en wetenskaplike taal voortbestaan tot in die 1ste eeu n.C.
In antieke tye het die Assiriërs 'n dialek van Akkadies gepraat. Die eerste inskripsies, wat Oud-Assiries genoem is, is in die Oud-Assiriese Ryk gemaak.[47] In die Nieu-Assiriese Ryk het Aramees al hoe meer algemeen geraak[48] en is dit meer dikwels gebruik as Akkadies – vermoedelik weens die massaverskuiwings onder Assiriese konings[49] waarin groot Arameessprekende bevolkings wat deur die Assiriërs verower is, na Assirië geskuif is en met die Assiriërs verbaster geraak het. Die antieke Assiriërs het ook Sumeries in hul letterkunde en liturgie gebruik,[49] maar in 'n meer beperkte mate in die Middel- en Nieu-Assiriese tydperk, toe Akkadies die belangrikste letterkundige taal geword het.[49]
Die verwoesting van die Assiriese hoofstede Nineve en Assur deur die Babiloniërs, Mede en hul bondgenote, het daartoe gelei dat 'n groot deel van die tweetalige elite verdwyn het. Teen die 7de eeu v.C. het die meeste Assiriërs 'n Oos-Aramese dialek gepraat wat deur Akkadies beïnvloed is, en nie Akkadies self nie. Die laaste Akkadiese inskripsies in Mesopotamië dateer van die 1ste eeu n.C. Oos-Aramese dialekte, sowel as Akkadiese en Mesopotamies-Aramese voorname en vanne bestaan vandag nog onder Assiriërs in Noord-Irak, Suidoos-Turkye, Noordwes-Iran en Noordoos-Sirië.[49]
Kuns en wetenskap[wysig | wysig bron]
Assiriese kuns wat tot vandag behoue gebly het, dateer hoofsaaklik uit die Nieu-Assiriese tydperk. Kunswerke wat gevegte uitbeeld en soms die deurboring van vyande in wrede besonderhede wys, het die mag van die koning vertoon en was gewoonlik vir propagandadoeleindes. Hierdie klipreliëfwerke het die mure van die paleise versier waar die konings buitelandse besoekers onthaal het. Ander klipreliëfwerke beeld die koning saam met verskillende gode uit en waar hy godsdienstige seremonies uitvoer. Baie van dié werke is in die koninklike paleise by Nimrod en Chorsabad ontdek. 'n Seldsame ontdekking van metaalplate wat vir houtdeure gebruik is, is in Balawat gedoen.
Assiriese beeldhouwerk het 'n hoë mate van afwerking gehad in die Nieu-Assiriese tydperk. Een voorbeeld is die gevleuelde bul Lamassu, wat die ingange van die paleis bewaak het. Dit was bedoel om die bose af te weer.
Hoewel werke van edelgesteentes gewoonlik nie behoue bly nie, is 'n paar uitstekende voorbeelde van Assiriese juweliersware in koninklike graftombes by Nimrod ontdek.
Daar is 'n debat onder akademici oor die aard van die Nimrod-lens, 'n stuk kwarts wat in 1850 deur Austen Henry Layard ontdek is in die Nimrod-paleiskompleks in Noord-Irak. Sommige meen dit is 'n bewys van die bestaan van antieke teleskope in Assirië, wat die groot akkuraatheid in die Assiriese sterrekunde kan verduidelik. Ander voorstelle is die gebruik daarvan as 'n vergrootglas vir juweliers of as 'n dekoratiewe inleg vir meubels. Die Nimrod-lens word in die Britse Museum gehou.[51]
Die Assiriërs was ook bedrewe in militêre tegnologie met die gebruik van perderuitery, genietroepe, beleëringswerktuie ensovoorts.
Opgrawings[wysig | wysig bron]
Assiriologie[wysig | wysig bron]
Baie eeue lank was Europa se kennis van Mesopotamië beperk tot twyfelagtige klassieke bronne soos die Bybelgeskrifte. Van die Middeleeue af is 'n paar keer geskryf oor antieke Mesopotamiese ruïnes. In die 12de eeu al is die ruïnes van Nineve geïdentifiseer deur Benjamin van Tudela, 'n rabbi van Navarra wat deur die Midde-Ooste gereis het.[52] Babilon is in 1616 geïdentifiseer deur Pietro della Valle. Hy het nie net die terrein beskryf nie, maar ook stene met inskripsies op wat hy by Nineve en Ur ontdek het, na Europa teruggeneem.[53]
Tussen 1761 en 1767 het Carsten Niebuhr, 'n Deense wiskundige, afskrifte van inskripsies by Persepolis gemaak, asook sketse van Nineve. Ná hom het André Michaux, 'n Franse botanis en verkenner, 'n grenssteen met 'n inskripsie wat hy naby Bagdad ontdek het, aan die Franse Bibliothèque Nationale de Paris verkoop.[53]
Die eerste bekende argeologiese opgrawings in Mesopotamië het plaasgevind onder leiding van abbé Beauchamp, 'n pouslike vikaris-generaal in Bagdad.[54] Abbé Beauchamp se memoires van sy reise het in 1790 groot opspraak onder geleerdes gewek toe dit gepubliseer is, en dit het gelei tot 'n aantal argeologiese en akademiese ekspedisies na die Midde-Ooste. In 1811 het Claudius James Rich, 'n Engelse inwoner van Bagdad, die ruïnes van Babilon en Nineve begin aanteken en karteer. Hy het talle stene met inskripsies, tablette, grensstene en silinders ontdek, onder meer die Sanherib- en die beroemde Nebukadnesar-silinder, wat die kern van die Mesopotamiese antieke versameling van die Britse Museum uitmaak.[54] Voor sy voortydige dood op 34 jaar het hy twee memoires geskryf oor die ruïnes van Babilon en die inskripsies wat hy daar ontdek het.[54] Dit kan as die begin van Assiriologie beskryf word.
Ontsyfering van wigskrif[wysig | wysig bron]
Een van die grootste probleme waarmee geleerdes aanvanklik te doen gehad het, was die ontsyfering van die driehoekeige merke op baie van die artefakte en ruïnes. Dié merke, wat Thomas Hyde in 1700 wigskrif genoem het, is lank beskou as blote versierings. Eers in 1778 het Niebuhr akkaurate afskrifte gepubliseer van drie drietalige inskripsies uit die ruïnes van Persepolis.[55] Niebuhr het ontdek die inskripsies is van links na regs geskryf en dat elk van die drie inskripsies drie verskillende soorte wigskrif bevat het; hy het dit klas I, II en III genoem. Daar is gevind klas I is alfabeties en bestaan uit 44 Oud-Persiese karakters. Dit is tussen 1802 en 1848 vir die eerste keer ontsyfer.[56] In 1850 het Edward Hincks bewys klas II is nie alfabeties nie, maar beide lettergrepig en ideografies, en dit het gelei tot die ontsyfering daarvan tussen 1850 en 1859. Die taal is eers Babilonies en/of Assiries genoem, maar is nou bekend as Akkadies.
Intussen is die Biblioteek van Assurbanipal in Nineve in 1845 ontdek en sedertdien word die legkaartstukke van die eens vergete geskiedenis van Mesopotamië stuk vir stuk inmekaargepas.
Verwysings[wysig | wysig bron]
- Georges Roux (1964), Ancient Iraq, bl. 161–191.
- Georges Roux (1964), Ancient Iraq
- Parpola, Simo (2004). "National and Ethnic Identity in the Neo-Assyrian Empire and Assyrian Identity in Post-Empire Times" (PDF). Journal of Assyrian Academic Studies (JAAS)
- Deutscher, Guy (2007). Syntactic Change in Akkadian: The Evolution of Sentential Complementation. Oxford University Press US. pp. 20–21. ISBN 978-0-19-953222-3.
- Woods C. 2006 "Bilingualism, Scribal Learning, and the Death of Sumerian". In S.L. Sanders (red.) Margins of Writing, Origins of Culture: 91–120 Chicago [1]
- Cory's Ancient Fragments, Isaac Preston Cory, 1832, bl. 74.
- Roman History, Book 1, Chapter 6.
- The History of Antiquity deur Maximilian Duncker, 1877, p. 26–30.
- Saggs, The Might, 24.
- Malati J. Shendge (1 Januarie 1997). The language of the Harappans: from Akkadian to Sanskrit. Abhinav Publications. p. 46. ISBN 978-81-7017-325-0. Besoek op 22 April 2011.
- Malati J. Shendge (1 Januarie 1997). The language of the Harappans: from Akkadian to Sanskrit. Abhinav Publications. bl. 46. ISBN 978-81-7017-325-0. URL besoek op 22 April 2011.
- Tablet copies: An 201139 en An 20114
- Klaas R. Veenhof, The old Assyrian list of year eponyms from Karum Kanish and its chronological implications (Ankara, Turkish Historical Society, 2003
- Chandler, 1987.
- J. M. Munn-Rankin (1975). "Assyrian Military Power, 1300–1200 B.C.". In I. E. S. Edwards. Cambridge Ancient History, Vol. 2, Deel 2, History of the Middle East and the Aegean Region, c. 1380–1000 BC. Cambridge University Press. pp. 287–288, 298.
- The encyclopædia britannica: a dictionary of arts, sciences, literature and general information, Volume 26, Red. Hugh Chrisholm, 1911, bl. 968
- Bryce, Trevor. The Routledge Handbook of The People and Places of Ancient Western Asia: The Near East from the Early Bronze Age to the fall of the Persians Empire, p.563
- Killebrew, Ann E. (2013), "The Philistines and Other "Sea Peoples" in Text and Archaeology", Society of Biblical Literature Archaeology and biblical studies (Society of Biblical Lit) 15: p. 2, ISBN 9781589837218, https://books.google.com/books?id=gBCl2IQfNioC&pg=PA1#v=onepage&q&f=false
- The End of the Bronze Age: Changes in Warfare and the Catastrophe Ca. 1200 B.C., Robert Drews, bl. 48–61
- Volgens Georges Roux (1964), Ancient Iraq, pp. 282–283.
- Olmstead, A.T. (1918). The Calculated Frightfulness of Ashur Nasir Pal. Journal of the American Oriental Society. 38. pp. 209–263.
- Kitchen, §§ 333–36; 463–64
- Grimal, pp. 341–42
- Thorkild Jacobsen and Seton Lloyd, Sennacherib's Aqueduct at Jerwan, Oriental Institute Publication 24, University of Chicago Press, 1935
- 2 Kon 19:37; Jes 37:38
- Homosexuality in the Ancient World, deur Wayne R. Dynes, Taylor & Francis, 1992, bl. 8 en 460
- Homoeroticism in the Biblical World: A Historical Perspective, by Martti Nissinen, Fortress Press, 2004, bl. 24-28
- The Origins and Role of Same-Sex Relations in Human Societies, deur James Neill, McFarland, 27 Oktober 2008, bl. 83
- "Assyrians after Assyria". Nineveh.com. 4 September 1999. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 14 Julie 2011. Besoek op 19 Junie 2011.
- Van de Mieroop, History, bl. 293.
- Curtis, John (November 2003). "The Achaemenid Period in Northern Iraq". L’archéologie de l’empire achéménide (Parys, Frankryk): 12.
- "The Terms "Assyria" and "Syria" Again" (PDF). Geargiveer (PDF) vanaf die oorspronklike op 13 Junie 2011. Besoek op 19 Junie 2011.
- http://www.theguardian.com/culture/charlottehigginsblog/2009/oct/13/hadrians-wall
- Assyria
- H. Patrick Glenn, Legal Traditions of the World. Oxford University Press, 2007, bl. 219.
- Clinton Bennett (2005). Muslims and Modernity: An Introduction to the Issues and Debates. Continuum International Publishing Group. bl. 163. ISBN 082645481X. Retrieved 2012-07-07
- http://www.nineveh.com/parpola_eng.pdf
- Volgens Georges Roux en Simo Parpola
- "History of Ashur". Assur.de. Besoek op 12 Junie 2012.
- Aboona, H (2008). Assyrians and Ottomans: intercommunal relations on the periphery of the Ottoman Empire. Cambria Press. bl. 218–219. ISBN 978-1-60497-583-3.
- Akçam, Taner (2012). The Young Turks' Crime against Humanity: The Armenian Genocide and Ethnic Cleansing in the Ottoman Empire. Princeton University Press. bl. xx–xxi. ISBN 9781400841844. URL besoek op 26 Februarie 2015.
- Genocide Scholars Association Officially Recognizes Assyrian Greek Genocides. 16 Desember 2007. URL besoek op 2010-02-02
- Khosoreva, Anahit. "The Assyrian Genocide in the Ottoman Empire and Adjacent Territories" in The Armenian Genocide: Cultural and Ethical Legacies. Ed. Richard G. Hovannisian. New Brunswick, NJ: Transaction Publishers, 2007, bl. 267–274. ISBN 1-4128-0619-4.
- Travis, Hannibal. "Native Christians Massacred: The Ottoman Genocide of the Assyrians During World War I." Genocide Studies and Prevention, Vol. 1, No. 3, Desember 2006.
- Len Deighton (1993), Blood, Tears and Folly
- http://www.zowaa.org/
- Georges Roux (1964), Ancient Iraq, bl. 188
- Georges Roux (1964), Ancient Iraq, bl. 308
- Georges Roux (1964), Ancient Iraq, bl. 382
- "Ancient world dictionary finished—after 90 years". News.yahoo.com. Associated Press. 4 Junie 2011. Besoek op 19 Junie 2011.
- Lens, Britse Museum.
- The Sumerians: Their History, Culture, and Character, by Samule Noah Kramer, University of Chicago Press, 1963, bl. 7
- The Sumerians: Their History, Culture, and Character, deur Samuel Noah Kramer, University of Chicago Press, 1963 bl. 7
- The Sumerians: Their History, Culture, and Character, deur Samuel Noah Kramer, University of Chicago Press, 1963. bl. 8
- The Sumerians: Their History, Culture and Character, deur Samuel Noah Kramer, University of Chicago Press, 1963, bl. 11
- The Sumerians: Their History, Culture and Character, deur Samuel Noah Kramer, University of Chicago Press, 1963, ble. 13–15
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
- "Assyrian Information Management" (AIM)
- Assirië in "Ancient History Encyclopedia"
- Assiriese administratiewe briewe
- "Assyrian Legacy", video
- "Assyria", LookLex Encyclopedia
- Theophilus G. Pinches, The Religion of Babylonia and Assyria, in "btm"-formaat
- Jastrow, Morris jr., The Civilization of Babylonia and Assyria: its remains, language, history, religion, commerce, law, art, and literature, Londen: Lippincott (1915); ook beskikbaar by PDF
|
<urn:uuid:9ea3e98a-c199-4296-99fb-6f2937e445ed>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Assirioloog
|
2019-07-21T19:22:29Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527196.68/warc/CC-MAIN-20190721185027-20190721211027-00087.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999979
| false
|
Файл:Flag of Germany (1935–1945).svg
Повна роздільність (SVG-файл, номінально 1000 × 600 пікселів, розмір файлу: 373 байтів)
Історія файлу
Клацніть на дату/час, щоб переглянути, як тоді виглядав файл.
Дата/час | Мініатюра | Розмір об'єкта | Користувач | Коментар | |
---|---|---|---|---|---|
поточний | 13:19, 23 серпня 2017 | 1000 × 600 (373 байтів) | M1deo | Reverted to version as of 21:29, 12 August 2011 (UTC) | |
12:50, 27 серпня 2015 | 1000 × 600 (398 байтів) | Jdh8 | Add viewBox to ease embedding | ||
21:29, 12 серпня 2011 | 1000 × 600 (373 байтів) | Alkari | code cleanup | ||
17:19, 4 вересня 2008 | 1000 × 600 (3 КБ) | Fornax | {{Information |Description={{de|1=National- Handelsflagge Deutschlands, zugleich Gösch der Kriegsschiffe 1935-1945 mit nach innen versetztem Hakenkreuz}} |Source=Own work by uploader {{Inkscape}} |Author=Fornax |Date=2008 |Permission= |ot |
Використання файлу
Глобальне використання файлу
Цей файл використовують такі інші вікі:
- Використання в ab.wikipedia.org
- Використання в ace.wikipedia.org
- Використання в af.wikipedia.org
- 15 September
- Nazi-Duitsland
- Eva Braun
- Tweede Wêreldoorlog
- Nobelprys vir Vrede
- Hannah Arendt
- Duitse Demokratiese Republiek
- Adélieland
- Koningin Maudland
- Peter I-Eiland
- Antártica Chilena
- Argentyns-Antarktika
- Opstand in die Warskou-ghetto
- Jürgen Stroop
- Waffen-SS
- Warskou-opstand
- Ferdinand von Sammern-Frankenegg
- Wehrmacht
- Inval van Pole
- Spaanse Burgeroorlog
- Sjabloon:Landdata Duitsland
- Nobelprys vir Chemie
- Parc des Princes
- Wernher von Braun
- Slag van Normandië
- Ludwig Müller
- Olimpiese Somerspele 1936
- Olimpiese Winterspele 1936
- Europese Nasiesbeker
- Vlag van Duitsland
- Alfons Rebane
- FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1938
- Wes-Duitsland
- Nobelprys vir Fisiologie of Geneeskunde
- Fritz Joubert Duquesne
- Australies-Antarktiese Gebied
- Brits-Antarktiese Gebied
- Ross-Afhanklikheid
- Lys van Nederlandse oorloë
- Hanns Johst
- Beleg van Leningrad
- Slag van Noord-Kaap
- Sjabloon:Landdata Nazi-Duitsland
- Slag van Gazala
- Wilhelm Keitel
- Erwin Rommel
- Slag van die Rio de la Plata
- Slag van Duinkerken
Переглянути сторінку глобального використання цього файлу.
|
<urn:uuid:5d123f61-f3b6-49d6-8db2-7114593ac6ae>
|
CC-MAIN-2019-30
|
2019-07-24T07:36:46Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195531106.93/warc/CC-MAIN-20190724061728-20190724083728-00407.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.67029
| false
|
|
Kategorie:Berge van Frankryk
Jump to navigation
Jump to search
Wikimedia Commons bevat media in verband met Berge van Frankryk. |
|
<urn:uuid:87143daf-5ab2-4c41-8efd-9f335fca6388>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Berge_van_Frankryk
|
2019-07-16T21:32:35Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524879.8/warc/CC-MAIN-20190716201412-20190716223412-00031.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.840869
| false
|
Administrateur CommonsDelinker vervang "CarteLocal.png" met "Localisation_de_l'ile_de_Clipperton.png" omrede: File renamed: old name is not meaningful
Tydens die [[Hervormingsoorlog]] is op [[5 Februarie]] [[1857]] ’n liberale grondwet vir Meksiko uitgereik wat die invloed van die Rooms-Katolieke Kerk beperk het, waarteen konserwatiewe kragte gestry het. In die winter [[1861]]/[[1862|62]] het Meksiko in ’n skuldkrisis beland wat tot die besetting van dele van die golfkus deur Frankryk, Spanje en die [[Verenigde Koninkryk]] gelei het. Op [[1 Desember]] [[1861]] het die [[Franse intervensie in Meksiko|Franse intervensie]] onder keiser [[Napoleon III van Frankryk]] begin en die [[Tweede Meksikaanse Keiserryk]] (1864–1867) met die Oostenrykse aartshertog [[Maksimiliaan I van Meksiko|Maksimiliaan I]] van [[Habsburg]] as keiser is gestig. Die Republikeine onder [[Benito Juárez]] het na [[Monterrey]] gevlug. Ná die uitsetting van Franse soldate deur die Verenigde State en die teregstelling van Maksimiliaan I is die Tweede Republiek in [[1867]] uitgeroep, nadat Benito Juárez op [[15 Julie]] 1867 Meksikostad bevry het.
[[Lêer:CarteLocalLocalisation de l'ile de Clipperton.png|duimnael|Ligging van die [[Clipperton]]-eiland voor die kus van Meksiko]]
In [[1905]] is die suidelike [[Clipperton]]-eiland beset, wat ná ’n bemiddeling van die [[Italië|Italiaanse]] koning [[Viktor Emanuel III van Italië|Viktor Emanuel III]] in [[1931]] aan Frankryk oorhandig en op [[12 Junie]] [[1935]] amptelik in besit geneem is.
|
<urn:uuid:3cd04ad2-c86d-4951-893d-77153fc2e682>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:MobileDiff/1363519
|
2019-07-18T00:32:18Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525483.62/warc/CC-MAIN-20190718001934-20190718023934-00191.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998243
| false
|
Tiofeen
Algemeen | |
---|---|
Naam | Tiofeen |
Ander name | Tiofuraan |
Chemiese formule | C4H4S |
Molêre massa | 84,14 g/mol |
CAS-nommer | 110-02-1 |
Voorkoms | Kleurlose vloeistof |
Fasegedrag | |
Smeltpunt | 3,82 °C |
Kookpunt | 84,16 °C |
Digtheid | 2,9 (rel water) |
Oplosbaarheid | |
Suur-basis eienskappe | |
pKa | |
Veiligheid | |
Flitspunt | 0,1 °C |
LD50 | 420 mg/kg (muis; akuut, oraal)[1] |
Tensy anders vermeld is alle data vir standaardtemperatuur en -druk toestande. | |
Tiofeen is 'n heterosikliese aromatiese verbinding met die formule C4H4S.
'n Manier om dit te vervaardig is om van 'n 1,4-butadial uit te gaan, met P4S10:
Tiofeen word as oplosmiddel gebruik en het eienskappe wat aan benseen s'n verwant is. Dit word egter meer as tussenproduk vir die vervaardiging van kleur- en geurstowwe en geneesmiddels gebruik. Tiofeen kan ook as monomeer in kondensasie-kopolimere gebruik word.[2]
GeskiedenisWysig
Tiofeen is in 1882 deur Victor Meyer in Zürich (Switserland) as 'n onsuiwerheid in benseen ontdek. Claisen het tien jaar vroeër gevind dat benseen uit koolteer 'n pers kleur gee met swawelsuur en fenielglioksielsuur. Hy het geglo dat dit kenmerkend vir benseen was, maar Meyer het in 'n klasdemonstrasie uitgevind dat dit nie met suiwer benseen werk nie. Hy het daarna groot hoeveelhede (ongeveer tien liter) benseen met swawelsuur behandel en uiteindelik 'n milliliter tiofeen verkry. Daarna is dit met 250 liter benseen en 25 liter swawelsuur herhaal. [3]
Een van die eerste reaksieprodukte van die nuwe verbinding was 'n brominasieproduk:
|
<urn:uuid:2ee34457-dde2-4901-bf66-7e0297680daf>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Tiofeen
|
2019-07-18T00:56:27Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525483.62/warc/CC-MAIN-20190718001934-20190718023934-00191.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999718
| false
|
Islington
Islington | |
Die bekende kroeg The Angel, Islington | |
Koördinate: Koördinate: | |
Land | Verenigde Koninkryk |
---|---|
Land | Engeland |
Graafskap | Groter Londen |
Borough | Islington |
Tydsone | MGT (UTC±00:00) |
- Somer (DST) | BST (UTC+01:00) |
Poskode | N1 |
Skakelkode(s) | 020 |
Islington [ˈɪzlɪŋtən] is 'n stadsdeel van Groter Londen, Engeland wat net noord van die Britse hoofstad se sake- en finansiële sentrum, die City of London, geleë is. Dit is die sentrale naamgewende buurt vir die administratiewe distrik London Borough of Islington wat in 1965 met die samesmelting van twee vroeëre metropolitaanse distrikte, Islington en Finsbury, gevorm is. Die naam Islington het oorspronklik na die huidige distrik of borough se noordelike buurte verwys. Sy etimologiese oorsprong is die Angel-Saksiese pleknaam Gislandune ("Gisla se heuwel"). In die Domesday Book van 1086 word na die nedersetting verwys as Iseldone.
Islington was oorspronklik 'n herstellingsoord vir welgesteldes wat eers teen die einde van die 18de eeu minder aantreklik vir welvarende Londenaars geword het. Later, in die 20ste eeu, is Islington met literêre persoonlikhede soos Evelyn Waugh, George Orwell en Joe Orton verbind. Uiteindelik het ook Londenaars uit die hoër middelklas hulle tot die buurt aangetrokke gevoel en begin om ou woonhuise te renoveer. So was Islington ná die einde van die Tweede Wêreldoorlog een van die eerste stadsdele in Sentraal-Londen wat aan gentrifikasie blootgestel is.
Vandag is Islington 'n hoofsaaklik residensiële buurt van Londen se middestad (Inner London) wat van Islington High Street tot Highbury Fields strek en die gebied rondom die besige Upper Street, Essex Road en Southgate Road in die ooste insluit.
|
<urn:uuid:e5a4c27b-75f9-420b-925b-70c53a096c2b>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Islington
|
2019-07-18T01:19:03Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525483.62/warc/CC-MAIN-20190718001934-20190718023934-00191.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999872
| false
|
Verwante veranderings
Jump to navigation
Jump to search
Tik 'n bladsynaam om veranderinge aan bladsye te sien wat daarvan of daarheen skakel. (Om inskrywings van 'n kategorie te sien, tik Kategorie:Naam van kategorie). Veranderinge aan bladsye op u dophoulys word in vetdruk aangedui.
Lys van afkortings:
- N
- Met die wysiging is 'n nuwe bladsy geskep. (sien ook die lys van nuwe bladsye)
- k
- Hierdie is 'n klein wysiging
- b
- Hierdie wysiging is deur 'n bot gemaak
- D
- Wikidata-wysiging
- (±123)
- Bladsy is met die aantal grepe gewysig
18 Julie 2019
- 1981; 17:09 +83 Aliwal2012 →Geboortes: +Roger Federer
- Frankryk; 10:07 +63 Voyageur →Geloof Etiket: 2017-bronwysiging k
- Frankryk; 09:58 +323 Voyageur →Geloof Etiket: 2017-bronwysiging k
- Frankryk; 09:53 +283 Voyageur →Geloof Etiket: 2017-bronwysiging k
16 Julie 2019
- Module:Citation/CS1; 20:38 -23 768 K175 Wysigings deur K175 teruggerol na laaste weergawe deur Fluxbot Etiket: Terugrol k
- Module:Citation/CS1; 20:37 +23 768 K175 Sinchroniseer vanaf en:Module:Citation/CS1
- Prins William, Hertog van Cambridge; 08:05 +14 Voyageur Nuwe beeld Etiket: 2017-bronwysiging k
|
<urn:uuid:06bdcd21-72b1-4d48-9f00-af6ac99dd801>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:OnlangseVeranderingsMetSkakels/Diana,_Prinses_van_Wallis
|
2019-07-19T06:07:56Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526064.11/warc/CC-MAIN-20190719053856-20190719075856-00351.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998665
| false
|
Pous Johannes VI
Pous Johannes VI | |
---|---|
Pontifikaat begin | 30 Oktober 701 |
Pontifikaat eindig | 11 Januarie 705 |
Voorganger | Sergius I |
Opvolger | Johannes VII |
Gebore | Efese |
Sterf | 11 Januarie 705 Rome, Italië |
Ander pouse genaamd Johannes |
Inhoud
BiografieWysig
Pous Johannes VI is van Griekse afkoms gebore in Efese. Op 30 Oktober 701 volg hy Pous Sergius I op en regeer tot sy dood op 11 Januarie 705. Hy word opgevolg deur Pous Johannes VII. Die naam ‘Johannes’ beteken 'God is genadig'.
PontifikaatWysig
Tydens Johannes VI se pontifikaat was daar stryd teen die Lombarde. Die pous het goewerneur Theophylactos, die deur keiser Justinianus II na Italië gestuur is, gehelp en voorkom dat geweld teen Rome gebruik word. Gedeeltelik deur oorreding en gedeeltelik deur omkopery slaag hy daarin om die Lombardiese hertog Gisulf van Benevento te laat terugtrek uit die keiserlike ryk.
BibliografieWysig
- Davis, R. (2001) Book of the Pontiffs (English Translation of the Liber Pontificalis) Liverpool University Press. ISBN 0-85323-545-7
- Duff, Eamon. Saints and Sinners: A History of the Popes, Yale University Press, 2001. pp 62–63. ISBN 0300091656
- Maxwell-Stuart, P. G. Chronicle of the Popes: The Reign-by-Reign Record of the Papacy from St. Peter to the Present, Thames & Hudson, 2002, p. 47. ISBN 0500017980.
Eksterne skakelsWysig
- CE Inskrywing in die Catholic Encyclopedia (Engels)
- BBKL Inskrywing (met Literatuurverwysings) in die Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (Duits)
- PTA Inskrywing in "Popes through the Ages" deur J. Brusher S.J. (Engels)
|
<urn:uuid:17953339-d99d-482f-bf87-ee92ed1a9d97>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Pous_Johannes_VI
|
2019-07-18T00:56:06Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525483.62/warc/CC-MAIN-20190718001934-20190718023934-00215.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.996863
| false
|
Achtkarspelen
Achtkarspelen | |||
Raadhuis in Buitenpost | |||
Ligging van die Achtkarspelen-munisipaliteit | |||
Kaart van Achtkarspelen | |||
Koördinate: Koördinate: | |||
Stigting | 1851 | ||
---|---|---|---|
Regering | |||
- Burgemeester | Gerben Gerbrandy (FNP) | ||
Oppervlak | |||
- Munisipaliteit | 103,98 km² (40,1 vk m) | ||
- Land | 102,40 km² (39,5 vk m) | ||
- Water | 1,58 km² (0,6 vk m) | ||
Hoogte | 2 m (7 vt) | ||
Bevolking (31 Mei 2018) | |||
- Munisipaliteit | 27 897 | ||
- Digtheid | 272/km² (704,5/myl2) | ||
Tydsone | IST (UTC+1) | ||
- Somer (DST) | IDT (UTC+2) | ||
Poskode | 9230-9233, 9280-9289, 9870-9873 | ||
Skakelkode(s) | 0511, 0512 | ||
Bestuurlike sentrum | Buitenpost | ||
Webwerf: www.achtkarspelen.nl |
Achtkarspelen is 'n munisipaliteit in die Nederlandse provinsie Friesland, met 'n bevolking van 28 000 in 2018 en 'n oppervlakte van 104 km².
Achtkarspelen lê in die noordooste van die provinsie en grens aan die provinsie Groningen.
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
Munisipaliteite in Friesland (Fryslân) (18) | ||
---|---|---|
Achtkarspelen | Ameland | Dantumadiel | De Fryske Marren | Harlingen | Heerenveen | Leeuwarden | Noardeast-Fryslân | Ooststellingwerf | Opsterland | Schiermonnikoog | Smallingerland | Súdwest-Fryslân | Terschelling | Tytsjerksteradiel | Vlieland | Waadhoeke | Weststellingwerf |
|
<urn:uuid:9e3ca438-92b5-41b1-94ed-b32a0ebd5a39>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Achtkarspelen
|
2019-07-18T01:21:35Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525483.62/warc/CC-MAIN-20190718001934-20190718023934-00215.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.696804
| false
|
Euler se formule
Euler se formule stel dat, vir enige reële getal x,
waar e die basis van die natuurlike logaritme is, i is die imaginêre eenheid, en cos en sin die trigonometriese funksies is (daar word hier aangeneem dat waar sinus en cosinus bereken word, x in radiale gemeet is eerder as in grade). Die formule is steeds geldig as x 'n komplekse getal is, en daar word dus algemeen na die meer algemeen komplekse weergawe as Euler se formule verwys.[1]
Waneer , word hierdie formule
|
<urn:uuid:81f25dbe-257d-4baa-9a34-da2f1f8186dd>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Euler_se_formule
|
2019-07-20T12:19:44Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526508.29/warc/CC-MAIN-20190720111631-20190720133631-00535.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999892
| false
|
Australiese herdershond
Die Australiese herdershond is 'n honderas wat as 'n werkshond geklassifiseer word en op plase in die Westelike gedeeltes van die Verenigde State van Amerika geteel is. Ondanks die naam, ook bekend as 'n Aussie, het die ras nie sy oorsprong in Australië nie.[1][2] Hulle het hul naam te danke aan die vereenselwiging met die Australiese skaapherders wat na Amerika verhuis het.[1]
Australiese herdershonde het vinnig gewild geword na die groei van Western Riding na die Eerste Wêreldoorlog. Hulle het bekendheid verwerf deur rodeo's, perdeskoue en deur Disney-rolprente wat vir televisie gemaak is.
Dekades lank is hierdie honde deur herders waardeer vir hulle inherente veelsydigheid en opleibaarheid. Ondangs die feit dat hulle bly werk as herdershonde en in herderskompetisies deelneem, het die ras ook aansien verwerf in ander rolle, te danke aan hulle opleibaarheid en begerigheid om te behaag. Hulle besit hoë aansien vir hulle vermoëns in gehoorsaamheidstoetse.
Soos alle werksrasse, het hierdie honde heelwat energie en dryfkrag en benodig gewoonlik 'n werk om te doen. Aussies blink gereeld uit in hondesporte soos honderatsheid (( agility), vliegbal ( ) ( flyball) en honde-frisbee. Hulle is ook baie suksesvol as soek-en-red-honde, ramphonde, snuffelhonde, gidshonde, dienshonde en terapiehonde. )
Bowenal is hulle geliefde familiegenote. Aussies kan baie beskermend wees en mag dalk nie van vreemdelinge hou nie. Hulle sal ook probeer om as herder op te tree teenoor enige iets wat beweeg, insluitend mense en alle ander tipes diere.
Verwysings[wysig | wysig bron]
- "FCI: Australian Shepherd Short Historical Survey".
- United States Australian Shepherd Association. "About Aussies".
- Cunliffe, Juliette (2004). The Encyclopedia of Dog Breeds. Parragon Publishing. ISBN.
- Fogle, Bruce (2000). The New Encyclopedia of the Dog. Dorling Kindersley (DK). ISBN.
- McCormick, Marla. "Buster Alert".
Rasboeke[wysig | wysig bron]
- Hartnagle, Carol Ann, Hartnagle, Ernest (2006). Total Australian Shepherd:Beyond the Beginning. Hoflin Publishing. ISBN #0-86667-072-6.
- Hartnagle-Taylor, Jeanne Joy (1996,2005). All About Aussies. Alpine Publishing. ISBN # 1-57779-074-X. Gaan datum na in:
|date=
(help)
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
Wikimedia Commons bevat media in verband met Australian Shepherd. |
- Rasklubs
- Canadian National Australian Shepherd Association
- Australian Shepherd Club of America (ASCA)
- United States Australian Shepherd Club
- Western European Working Australian Shepherd Club
- National Australian Shepherd Association
- Australian Shepherd Club of Victoria Inc.
- Australian Shepherd Association of New South Wales
- Australian Shepherd Club of New England
- Inligting
- Opvoedkundige Webruimte wat die Werksstyl van die Australiese Herdershond beskryf
- United States Australian Shepherd Foundation
- Australian Shepherd Health and Genetics Institute
- Historiese Fotos
- Ras oorsprong en Geskiedenis
- ASCA Geskiedenis
- Australian Shepherd Genealogiese Kaart
- 'n Blik op die Australiese Herdershond Geskiedenis
- Australiese Herdershond Versorging
- Australian Shepherd Homozygous "Lethal White" Merles
- Australiese Herdershond Inligting Bladsy
- Rasreddingsgroepe (honde vir aanneming)
Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Engelse Wikipedia vertaal. |
|
<urn:uuid:6044e458-7b53-44b1-a572-a42304fa9977>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Australiese_herdershond
|
2019-07-21T19:30:33Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527196.68/warc/CC-MAIN-20190721185027-20190721211027-00135.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999602
| false
|
Gert van den Bergh
Gert van den Bergh | |
Geboorte | 16 Oktober 1920 Johannesburg |
---|---|
Nasionaliteit | Suid-Afrika |
Sterfte | 16 Februarie 1968 Kaapstad |
Beroep(e) | Akteur |
Aktiewe jare | 1958–1968 |
Toekennings | Erepenning vir Speelkuns |
Internet-rolprentdatabasis-profiel |
Gert van den Bergh (1920–1968) was ’n Suid-Afrikaanse akteur.
Hy maak sy rolprentdebuut in 1942 in die dokumentêr Lig van 'n Eeu. Sy tweede rolprent (sy eerste vermaaklikheidsprent) was Pikkie se Erfenis in 1946. In 1965 ontvang Van den Bergh die Erepenning vir Speelkuns van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns.
Filmografie[wysig | wysig bron]
- Sandy the Seal, 1969 as Jacobson
- Die Kandidaat, 1968 as Lourens Niemand
- Die Professor en die Prikkelpop, 1967 as Dr. Hattingh
- Wild Season, 1967 as Dirk Maritz
- The Second Sin, 1966 as Anton Rossouw
- Der Rivonia-Prozeß (TV-fliek), 1966 as Alan Paton
- The Naked Prey, 1966 as Man #2
- Die Wonderwêreld van Kammie Kamfer, 1965
- King Hendrik, 1965
- Diamond Walkers, 1965 as Piet Truter
- Tokoloshe, 1965
- Mozambique, 1965 Die Arabier
- Debbie, 1965
- Seven Against the Sun, 1964 as Kapelaan Smit
- Code 7, Victim 5, 1964 as Vanberger
- Piet my Niggie, 1964 as Radioomroeper (nie gekrediteer nie)
- Zulu, 1964 as Adendorff (as Gert Van Den Bergh)
- Rider in the Night, 1963 as Lodewyk van Reenen
- Jy's Lieflik Vanaand, 1962 as Anton Fourie
- Stropers van die Laeveld, 1962
- Tom, Dirk en Herrie, 1962 as Grové
- Die Tweede Slaapkamer, 1962
- The Hellions, 1961 as Dr. Weiser (nie gekrediteer nie)
- Die Vlugteling, 1960
- Nooi van my Hart, 1959 as Hans (stem) (nie gekrediteer nie)
- Rip van Wyk as Oom
- Diamond Safari, 1958 as Kompleks se bestuurder
- Dis Lekker om te Lewe, 1957 as Kommandant (stem) (nie gekrediteer nie)
- Vadertjie Langbeen, 1955 as Jacques (stem) (nie gekrediteer nie)
- ’n Plan is ’n Boerdery, 1954
- Inspan, 1953 as Dirk de Vos
- Hans-die-Skipper, 1952 as Johan
- Die kaskenades van Dr. Kwak, 1948 as Poggenpoel
- Simon Beyers, 1947 as Nicolaas Beyers
- Pikkie se Erfenis, 1946
- Lig van 'n Eeu, 1942
|
<urn:uuid:3810b9e3-82b0-44fc-ac9f-3aadbb53a442>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Gert_van_den_Bergh
|
2019-07-21T19:38:32Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527196.68/warc/CC-MAIN-20190721185027-20190721211027-00135.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998171
| false
|
Clayton LeBouef
Jump to navigation
Jump to search
Clayton LeBouef | |
Geboorte | 12 November 1954 |
---|---|
Nasionaliteit | Amerikaans |
Beroep(e) | Akteur |
Internet-rolprentdatabasis-profiel |
Clayton LeBouef (gebore 12 November 1954) is 'n Amerikaanse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprent The Meteor Man (1993) en in die televisiereekse Homicide: Life on the Street (1993) en The Wire (2002).
Filmografie[wysig | wysig bron]
Rolprente[wysig | wysig bron]
- 1993: The Meteor Man
Televisiereekse[wysig | wysig bron]
- 1993: Homicide: Life on the Street
- 2002: The Wire
|
<urn:uuid:cc1eee0e-7d93-4a8e-9f0e-6c2cdf5afc25>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Clayton_LeBouef
|
2019-07-20T11:41:03Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526508.29/warc/CC-MAIN-20190720111631-20190720133631-00559.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.994866
| false
|
Kategorie:Wikipedia-artikels met ULAN-identifiseerders
Jump to navigation
Jump to search
(vorige bladsy) (volgende bladsy)
Vir meer inligting, sien Wikipedia:Gesagbeheer.
Hierdie is 'n versteekte kategorie Dit kategoriseer bladsye vir administratiewe doeleindes. Dit vorm nie deel van die ensiklopedie nie. |
Bladsye in kategorie "Wikipedia-artikels met ULAN-identifiseerders"
Die volgende 200 bladsye is in hierdie kategorie, uit 'n totaal van 1 018.
(vorige bladsy) (volgende bladsy)G
- Frank Gehry
- Pous Gelasius I
- Arnold Genthe
- George I van Groot-Brittanje
- George II van Groot-Brittanje
- George III van die Verenigde Koninkryk
- George IV van die Verenigde Koninkryk
- George VI van die Verenigde Koninkryk
- Georgi Plechanof
- Germanicus
- Domenico Ghirlandaio
- Basil Gill
- Allen Ginsberg
- Lillian Gish
- Philip Glass
- Johann Wolfgang von Goethe
- Nikolai Gogol
- David Goldblatt
- Robert Jacob Gordon
- Jason Gould
- Francisco Goya
- Günter Grass
- Gratianus
- Sophia Gray
- Spalding Gray
- Greenpeace
- Pous Gregorius I
- Alfred Grenander
- Lady Jane Grey
- Matt Groening
- Félix Guattari
- Laurynas Gucevičius
- Johannes Gutenberg
H
- Ernst Haas
- Jürgen Habermas
- Zaha Hadid
- Hadrianus
- Hafez
- Gunther von Hagens
- William Haines
- Hampton Court-paleis
- Hannibal
- Hans-Georg Gadamer
- Thomas Hardy
- Ed Harris
- Richard Harris
- William Henry Harrison
- Erich Hartmann
- Władysław Hasior
- Václav Havel
- Joseph Haydn
- Friedrich August Hayek
- William Randolph Hearst
- Georg Wilhelm Friedrich Hegel
- Martin Heidegger
- Ernest Hemingway
- Hendrik II van Engeland
- Hendrik VII van Engeland
- Hendrik VIII van Engeland
- Henry Moore
- Simon Hantaï
- Katharine Hepburn
- Johann Gottfried von Herder
- Hergé
- Herodes Antipas
- Herodes die Grote
- Herodotos
- John Herschel
- Hieronimus van Stridon
- Cecil Higgs
- Hildegard van Bingen
- Hippokrates
- Alfred Hitchcock
- Adolf Hitler
- E.T.A. Hoffmann
- Katsushika Hokusai
- Homeros
- Robert Hooke
- Dennis Hopper
- Horatius
- John Howard (Amerikaanse akteur)
- Barnard Hughes
- Patrick Hughes (kunstenaar)
- Victor Hugo
- Johan Huizinga
- Alexander von Humboldt
- David Hume
- Friedensreich Hundertwasser
- Christiaan Huygens
I
J
- J. Paul Getty Museum
- Shah Jahan
- Helmut Jahn
- Jakobus I van Engeland
- Jakobus II van Engeland
- Jalal Uddin Rumi
- Henry James
- Jayavarman II
- Thomas Jefferson
- Steve Jobs
- Johan die Blinde
- Pous Johannes Paulus II
- Pous Johannes XXIII
- John Dewey
- Philip Johnson
- Samuel Johnson
- Shirley Jones
- James Joyce
- Julius Caesar
- Justinianus II van Bisantium
K
- Franz Kafka
- Frida Kahlo
- Wassily Kandinsky
- Kano Motonobu
- Immanuel Kant
- Karel die Grote
- Karel die Stoute
- Karel I van Engeland
- Karel II van Engeland
- Karel V
- Karel VI van Frankryk
- Katharina II van Rusland
- Andy Kaufman
- Buster Keaton
- Diane Keaton
- John Keats
- John F. Kennedy
- William Kentridge
- Jack Kerouac
- Omar Khayyám
- Wolf Kibel
- Paul Klee
- Heinrich von Kleist
- Georg Wenzeslaus von Knobelsdorff
- Johann Koch
- Koeblai Khan
- Peter Kolbe
- Käthe Kollwitz
- David Koloane
- Konfusius
- Konstantinos Petrou Kavafis
- Konstantyn VII van Bisantium
- Kores die Grote
- Cornelius Krieghoff
- Akira Kurosawa
L
- Jacques Lacan
- Karl Lagerfeld
- Hugh Lane
- Charles Lanyon
- Denys Lasdun
- Else Lasker-Schüler
- Maggie Laubser
- Charles Laughton
- Charles Laval
- T. E. Lawrence
- Le Corbusier
- Le Roux Smith le Roux
- Francois le Vaillant
- Robert E. Lee
- Spike Lee
- Gottfried Wilhelm Leibniz
- Cornelis Lely
- Wladimir Lenin
- Peter Joseph Lenné
- John Lennon
- Leo VI van Bisantium
- Leopold I van België
- Leopold I, Heilige Romeinse Keiser
- Leopold II, Heilige Romeinse Keiser
- Michail Lermontof
- Mervyn LeRoy
- Claude Lévi-Strauss
- John Frederic Lewis
- Arthur Lasenby Liberty
- Carolus Linnaeus
- John Locke
- Lodewyk IX van Frankryk
- Lodewyk XIII van Frankryk
- Lodewyk XIV van Frankryk
- Lodewyk XVI van Frankryk
- Raymond Loewy
- Michail Lomonosof
- Londense Tower
- Adolf Loos
- Louise van Hesse-Kassel
- Louvre
- Lu Xun
- George Lucas
- Lucius Annaeus Seneca
- Charles Ludlam
- Ludwig Forum vir Internasionale Kuns
- Ludwig von Herterich
|
<urn:uuid:a301a90f-4d5b-4504-bb73-2c990b94d270>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Wikipedia-artikels_met_ULAN-identifiseerders?from=Gb
|
2019-07-20T11:51:17Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526508.29/warc/CC-MAIN-20190720111631-20190720133631-00559.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.910305
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Verbondsark" skakel
←
Verbondsark
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Verbondsark
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Gebruiker:Burgert Behr/Mitologie
(
← skakels
wysig
)
Ron Wyatt
(
← skakels
wysig
)
Ark van die verbond
(aanstuurblad)
(
← skakels
wysig
)
Ark (dubbelsinnig)
(
← skakels
wysig
)
Bespreking:Verbondsark
(
← skakels
wysig
)
Koninkryk Aksum
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Verbondsark
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:aac3f61f-7c75-4fe4-9cf0-a7c5de23e293>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Verbondsark
|
2019-07-20T12:22:48Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526508.29/warc/CC-MAIN-20190720111631-20190720133631-00559.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998131
| false
|
polichromaties
Jump to navigation
Jump to search
Inhoud
Byvoeglike naamwoord | ||||
---|---|---|---|---|
Trap | Predikatief | Attributief | Partitief | |
Stellend | polichromaties | polichromatiese | polichromaties | |
Vergrotend | polichromatieser | polichromatiesers | ||
Oortreffend | polichromatieste | |||
Gesubstantiveer | ||||
Enkelvoud | Meervoud | |||
die polichromatieste |
- IPA:
- stellend: [puliχruˈmɑːtis], attributief: [puliχruˈmɑːtisə], partitief: [puliχruˈmɑːtis]
- vergrotend: [puliχruˈmɑːtisər], partitief: [puliχruˈmɑːtisərs]
- oortreffend: [puliχruˈmɑːtistə]
- stellend: predikatief: پُولِیخْرُومَاتِیسْ , attributief: پُولِیخْرُومَاتِیسِی , partitief: پُولِیخْرُومَاتِیسْ
- vergrotend: پُولِیخْرُومَاتِیسِرْ , partitief: پُولِیخْرُومَاتِیسِرْسْ
- oortreffend: پُولِیخْرُومَاتِیسْتِی
- Meer as een kleur
- Elektromagnetiese straling wat uit meer as een golflengte bestaan.
Vertalings: polichromaties | |||
---|---|---|---|
|
<urn:uuid:4ec51a8e-a909-4e1e-92ec-46425312f5b9>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wiktionary.org/wiki/polichromaties
|
2019-07-21T19:47:28Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527196.68/warc/CC-MAIN-20190721185027-20190721211027-00159.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.71125
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Lys van vuurtorings en vuurskepe in Denemarke" skakel
←
Lys van vuurtorings en vuurskepe in Denemarke
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Lys van vuurtorings en vuurskepe in Denemarke
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Rubjerg Knudevuurtoring
(
← skakels
wysig
)
Bespreking:Lys van vuurtorings en vuurskepe in Denemarke
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Lys_van_vuurtorings_en_vuurskepe_in_Denemarke
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:f018a79c-b4b8-4081-af21-63824043ba49>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Lys_van_vuurtorings_en_vuurskepe_in_Denemarke
|
2019-07-23T00:51:42Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528635.94/warc/CC-MAIN-20190723002417-20190723024417-00319.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.995721
| false
|
Phil McGraw
Jump to navigation
Jump to search
Phil McGraw | |
Geboortenaam | Phillip Calvin McGraw |
---|---|
Nasionaliteit | Amerikaans |
Kinders | 2 |
Beroep(e) | Vervaardiger, skrywer, en akteur |
Internet-rolprentdatabasis-profiel |
Phil McGraw is 'n Amerikaanse vervaardiger, skrywer, en akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Scary Movie 4 (2006) en Madea Goes to Jail (2009), en in die televisiereekse Dr. Phil (2002) en Bull (2016).
Inhoud
Filmografie[wysig | wysig bron]
Rolprente[wysig | wysig bron]
- 2006: Scary Movie 4
- 2007: Through Your Eyes
- 2009: Madea Goes to Jail
Televisiereekse[wysig | wysig bron]
- 2002: Dr. Phil
- 2007: Decision House
- 2010: Celebrity Tennis
- 2011: Finding Sarah
- 2011: Ask Oprah's All-Stars
- 2011: Oprah's Lifeclass
- 2016: Bull
Televisierolprente[wysig | wysig bron]
- 2004: A Dr. Phil Primetime Special: Family First
- 2005: A Dr. Phil Primetime Special: Romance Rescue
- 2005: Serving for Tsunami Relief
- 2005: A Dr. Phil Primetime Special: Behind the Headlines
- 2005: A Dr. Phil Primetime Special: Escaping Addiction
- 2005: Christmas in Washington
- 2006: A Dr. Phil Primetime Special: Love Smart
- 2006: A Dr. Phil Primetime Special: Escaping Addiction II
- 2006: A Dr. Phil Primetime Special: Escaping Danger
- 2007: A Dr. Phil Primetime Special: Caged?
- 2008: Christmas in Washington
- 2012: NCIS: Special Agent DiNozzo Visits Dr. Phil
- 2015: Dr. Phil meets Tracey
Video's[wysig | wysig bron]
- 2006: A Real World Afterschool Partnership
- 2017: Bull: Season 1 - The Verdict: Bull Season 1
- 2017: Paul Joseph Watson Doesn't Understand Anything
|
<urn:uuid:8827bccc-186e-4ceb-b99c-3c84aa8b1e51>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Phil_McGraw
|
2019-07-18T01:07:24Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525483.62/warc/CC-MAIN-20190718001934-20190718023934-00263.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.697747
| false
|
Guatemala-stad
Kaart | Wapen |
Vlag | |
Land | Guatemala |
Department | Guatemala |
Koördinate | |
Stigting | 1776 |
Oppervlakte: | |
- Totaal | 692 vk km |
Hoogte bo seevlak | 1 500 m |
Bevolking: | |
- Totaal (2012) | 2 110 100 |
- Bevolkingsdigtheid | 3 049/vk km |
- Metropolitaanse gebied | 4 500 000 |
Tydsone | CST (UTC -6) |
Burgemeester | Álvaro Arzú |
Amptelike Webwerf | muniguate.com |
Guatemala-stad (Spaans: Ciudad de Guatemala) is die hoofstad en grootste stad van Guatemala. Die stad het 'n bevolking van 2 110 100 in 2012 gehad en 'n oppervlakte van 692 km². Guatemala-stad is in 1776 deur Spanjaarde gestig en is die mees bevolkte stad in Sentraal-Amerika.
|
<urn:uuid:b46ac3e4-8044-413c-a4e2-c950ae493c31>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Guatemala-stad
|
2019-07-19T06:13:48Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526064.11/warc/CC-MAIN-20190719053856-20190719075856-00423.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.925071
| false
|
NG gemeente Malvern
Die NG gemeente Malvern was 'n gemeente van die Nederduitse Gereformeerde Kerk in die ooste van Johannesburg wat op 18 September 1940 van Jeppestown afgestig en 52 jaar later met die moedergemeente saamgesmelt het om die nuwe gemeente Kensington te vorm. (Daar bestaan ook 'n NG gemeente Malvern in KwaZulu-Natal, maar die NG gemeente Kensington in die Port Elizabeth is by Parkheuwel ingelyf).
Inhoud
AgtergrondWysig
Van 1897 met die gelyktydige afstigting van Johannesburg-Oos en Jeppestown was daar meer as vier dekades lank net twee NG gemeentes in die ooste van Johannesburg. Aanvanklik was daar in die weste van die stad, waar baie meer Afrikaanssprekendes hulle mettertyd gaan vestig het, ook twee gemeentes, Langlaagte (1892) en Fordsburg (1896). Maar voor Malvern as derde gemeente in die ooste sou afstig, het daar tussen 1920 en 1938 ses gemeentes in die weste ontstaan, naamlik Melville (1920), Waterval (1921), Vrededorp (1927, sedert 1957 Cottesloe), Linden (1936), Brixton (1938) en Westdene (1938).
Die stadwaartse trek van veral minder gegoede Afrikaners het egter ook in die ooste neerslag gevind sodat Jeppestown reeds van 1933 vir ds. Gerrit le Roux as hulpleraar moes aanstel, waarna hy van 1937 - 1938 voltydse leraar is. In die eerste jaar van sy opvolger, ds. Jacobus Odendaal, se dienstyd vra die gemeente vir prop. Santie Sandenbergh om ook as hulpleraar te kom help. Gedurende April 1939 neem hy sy intrek in Malvern. Kort voor lank besluit die kerkraad om 'n dubbele predikantspos te skep en die keuse val op prop. Sandenbergh. Met die oog op permanente huisvesting vir sy eerste medeleraar besluit die kerkraad om langs die kerksaal in Malvern 'n tweede pastorie te bou.
OntstaanWysig
Die Ring van Johannesburg kom op 13 Augustus 1940 byeen en gee opdrag aan sy Ringskommissie om 'n nuwe gemeente, met Malvern as middelpunt, te stig. Op 18 September vergader die Ringskommissie in die kerksaal van Malvern en 'n nuwe gemeente word gestig. (Ds. Sandenbergh het in dieselfde maand 'n beroep na Boksburg aanvaar.) As bruidskat ontvang die nuwe gemeente drie standplase met die kerksaal en pastorie daarop, eiendom ter waarde van £3 585. Ses dae later (24 September 1940) word die eerste kerkraadsvergadering onder leiding van ds. Odendaal gehou. Op 9 Oktober hou die gemeente 'n gekombineerde kerkraadsvergadering en beroep vir ds. A.J. Pienaar van Nelspruit, wat die beroep aanvaar. Hy bly in die gemeente aan tot hy in 1945 'n betrekking as Sekretaris van Evangelisasie aanvaar.
Reeds op die tweede kerkraadsvergadering maak ds. Pienaar melding van "die baie kommissies wat daar bestaan" en stel voor "dat dit beter sou wees om 'n Dagbestuur aan te stel". Die kerkraad besluit om die verskillende kommissies af te skaf en benoem so 'n dagbestuur.
BouwerkWysig
In die notule van die kerkraadsvergadering van 25 Maart 1942 is die toekenning deur die stadsraad aangeteken van die grond waarop die kerk later gebou is. Die gemeente koop boumateriaal aan terwyl die kerkraad reëlings tref om die nodige geld te leen. Die firma Geers & Geers trek die bouplanne op. Tydens 'n kerkraadsvergadering op 21 Mei 1943 word gerapporteer dat die boupermit gekom het en ontmoet die kerkraad mnr. F.P. van Heerden, die bouaannemer. Tydens dieselfde vergadering besluit die kerkraad om die pastorie wat die moedergemeente opgerig het, te verkoop en een in Oxfordweg te koop.
Die kerkgebou word op 19 Augustus 1944 ingewy. Die gemeente besluit hierna om die kerksaal vir £4 500 te verkoop, wat net soos die pastorie as bruidskat van Jeppestown ontvang is. Op 14 Februarie 1948 wy die gemeente sy orrel in.
SamesmeltingWysig
Ná die bloeitydperk van die veertiger-, vyftiger- en vroeë sestigerjare begin Afrikaanssprekendes geleidelik wegtrek uit die oostelike voorstede van Johannesburg. So daal Malvern se lidmaattal van 489 in 1973 tot 411 in 1979. In 1980 kom daar 'n opflikkering met in die inlywing van NG gemeente Belgravia sodat die lidmaattal in 1985 op 502 staan, maar in 1990 daal dit tot net 346. Op 1 November 1992 smelt Malvern saam met Jeppestown as Kensington en van toe af dien Malvern se gebouekompleks in Kingstraat as die nuwe gemeente se tuiste.
LiggingWysig
LeraarsWysig
- Andries Jacobus Pienaar, 1941 - 1945
- Dr. Francis Edward O'Brien Geldenhuys, 1945 - 1948
- John Murray du Toit, 1948 - 1953
- Lourens Petrus Swart, 1954 - 1959
- Gerhardus Albertus Cruywagen, 1960 - 1963
- Johan André Wolfaardt, 1964 - 1968
- Pieter Cornelius Poley, 1968 - 1973
- Hendrik Jacobus le Roux, 30 Maart 1974 - 1982
- Cornelius Joubert Steyn, 1983 - 1986
- Dr. Gerhardus Petrus Viljoen du Plooy, 27 September 1986 - 1992
VerwysingsWysig
- Kingstraat, Malvern, Google Maps
|
<urn:uuid:6da6c779-7221-4c34-bb4b-7f8b63e6290c>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/NG_gemeente_Malvern
|
2019-07-19T06:43:21Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526064.11/warc/CC-MAIN-20190719053856-20190719075856-00423.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999892
| false
|
File:Flag of Ghana.svg
Jump to navigation
Jump to search
(newest | oldest) View (newer 10 | older 10) (10 | 20 | 50 | 100 | 250 | 500)
Original file (SVG file, nominally 450 × 300 pixels, file size: 343 bytes)
File history
Click on a date/time to view the file as it appeared at that time.
(newest | oldest) View (newer 10 | older 10) (10 | 20 | 50 | 100 | 250 | 500)Date/Time | Thumbnail | Dimensions | User | Comment | |
---|---|---|---|---|---|
current | 20:25, 25 September 2014 | 450 × 300 (343 bytes) | SiBr4 | More accurate star (it previously overlapped the red stripe slightly) | |
21:51, 8 March 2014 | 450 × 300 (291 bytes) | SiBr4 | Reverted to version as of 22:45, 18 March 2012 - Newer version lacks width and height definition, which renders correctly in MediaWiki but adds whitespace in IE, Firefox, Chrome and Safari | ||
20:13, 8 March 2014 | 512 × 341 (274 bytes) | Vyacheslav Nasretdinov | Resized | ||
22:45, 18 March 2012 | 450 × 300 (291 bytes) | Magasjukur2 | Final cleanup? | ||
02:43, 24 February 2012 | 450 × 300 (319 bytes) | Magasjukur2 | Then some | ||
12:52, 11 February 2012 | 450 × 300 (377 bytes) | Magasjukur2 | Even more | ||
18:42, 27 November 2009 | 450 × 300 (600 bytes) | Zscout370 | More cleanup | ||
04:39, 20 March 2007 | 450 × 300 (775 bytes) | Indolences | final cleanup. | ||
04:34, 20 March 2007 | 450 × 300 (991 bytes) | Indolences | testing new edited svg | ||
03:15, 20 March 2007 | 450 × 300 (3 KB) | Indolences | Reverted to earlier revision |
File usage
Global file usage
The following other wikis use this file:
- Usage on ace.wikipedia.org
- Usage on ady.wikipedia.org
- Usage on af.wikipedia.org
- Afrika
- Ghana
- Johannesburg
- Britse Statebond
- Engels
- Nobelprys vir Vrede
- Kategorie:Ghana
- Atlantiese Oseaan
- Londen
- Lys van hoofstede
- Lys van lande volgens bevolking
- Pan-Afrika kleure
- FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010
- Cyril Ramaphosa
- Washington, D.C.
- Chicago
- Vrystaatstadion
- Lys van lande
- Lys van internasionale rugbyspanne
- Lys van lande volgens Menslike-ontwikkelingsindeks
- Sjabloon:Landdata Ghana
- Lys van lande volgens BBP (nominaal) per capita
- Lys van lande volgens BBP (koopkragpariteit) per capita
- Lys van lande volgens oppervlak
- Lys van lande volgens geletterdheidskoers
- Accra
- YouTube
- Olimpiese Somerspele 2008
- Olimpiese Somerspele 2012
- Olimpiese Somerspele 2004
- Olimpiese Somerspele 2000
- Olimpiese Somerspele 1996
- Olimpiese Somerspele 1992
- Olimpiese Somerspele 1988
- Olimpiese Somerspele 1984
- Olimpiese Somerspele 2016
- Olimpiese Somerspele 1972
- Olimpiese Somerspele 1968
- Olimpiese Somerspele 1960
- Olimpiese Winterspele 2010
- Paralimpiese Somerspele 2008
- Paralimpiese Somerspele 2004
- Paralimpiese Somerspele 2012
- Paralimpiese Somerspele 1992
- Huis van Windsor
- Gebruiker:Oesjaar
View more global usage of this file.
|
<urn:uuid:3190d7c4-a610-478b-b089-30670e7132fc>
|
CC-MAIN-2019-30
|
http://www.let.rug.nl/~gosse/termpedia2/termpedia.php?language=dutch_general&density=7&link_color=000000&termpedia_system=perl_db&url=http%3A%2F%2Fen.wikipedia.org%2Fwiki%2FFile%3AFlag_of_Ghana.svg
|
2019-07-20T13:29:40Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526517.67/warc/CC-MAIN-20190720132039-20190720154039-00023.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.679473
| false
|
Bespreking:Newclare
Jump to navigation
Jump to search
Hierdie bladsy is 'n besprekingsbladsy waar verbeteringe tot die Newclare-artikel bespreek word. Hierdie bladsy is nie 'n forum vir 'n algemene bespreking van die artikel se onderwerp nie. |
Artikelriglyne
Daaglikse bladtrekke | |
|
<urn:uuid:28bfa238-9b1e-4990-9f07-50370889522f>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Bespreking:Newclare
|
2019-07-20T14:08:27Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526517.67/warc/CC-MAIN-20190720132039-20190720154039-00023.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999985
| false
|
Brighton (dubbelsinnig)
Jump to navigation
Jump to search
Brighton kan na een van die volgende nedersettings verwys:
- Brighton, 'n dorp in Sussex, suidelike Engeland,
- Brighton, Nieu-Seeland
- Brighton, Ontario, Kanada
- Brighton, Alabama, Verenigde State
- Brighton, Colorado, Verenigde State
- Brighton, Indiana, Verenigde State
- Brighton, Iowa, Verenigde State
- Brighton, Ohio, Verenigde State
- Brighton, Vermont, Verenigde State
|
<urn:uuid:9a9547a4-27a7-4684-ba9d-18c92aab0ea0>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Brighton_(dubbelsinnig)
|
2019-07-20T14:27:19Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526517.67/warc/CC-MAIN-20190720132039-20190720154039-00023.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.99091
| false
|
Rouyn-Noranda
Rouyn-Noranda | |
Slagspreuk: Fierté, Solidarité, Savoir (Frans: Trots, Solidariteit, Kennis) | |
Koördinate: Koördinate: | |
Land | Kanada |
---|---|
Provinsie | Quebec |
Region | Abitibi-Témiscamingue |
Regionale County | Rouyn-Noranda |
Stigting | 1926 |
Stadstatus | 1986 |
Regering | |
- Burgemeester | Mario Provencher |
Oppervlak | |
- Stad | 6 435,64 km² (2 484,81 vk m) |
- Land | 5 991,06 km² (2 313,16 vk m) |
Hoogte | 304-510 m (-1 369 vt) |
Bevolking (2011) | |
- Stad | 41 012 |
- Digtheid | 6/km² (17/vk m) |
Tydsone | EST (UTC-05:00) |
- Somer (DST) | EDT (UTC-04:00) |
Poskode | J9X, J9Y |
Skakelkode(s) | 819 |
Webwerf: ville.rouyn-noranda.qc.ca |
Rouyn-Noranda het in 1986 ná die samesmelting van twee dorpe, Noranda en Rouyn, ontstaan. Rouyn, wat net soos Noranda aan die oewer van die Osiskomeer lê, is ná die ontdekking van ryk koperafsettings in 1917 gestig. Noranda - die dorp se naam is 'n kofferwoord wat uit North Canada gevorm is - is eers later rondom die Horne-myn gestig en staan vandag onder meer bekend vir die gelyknamige kopermyn. Die dorpe is in 1926 (Noranda) en 1927 (Rouyn) geïnkorporeer.
In 1966 het Rouyn-Noranda sowel die administratiewe gewestelike hoofstad asook die setel van verskeie plaaslike kantore van die provinsiale regering van Quebec geword. Myn- en bosbou is nog steeds belangrike bronne van inkomste vir die gebied, maar word intussen aangevul met dienste, veral toerisme.
|
<urn:uuid:ebb22762-4907-4c4a-bca0-2d1a09cb625d>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Rouyn-Noranda
|
2019-07-20T14:41:03Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526517.67/warc/CC-MAIN-20190720132039-20190720154039-00023.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.996886
| false
|
Erik LaRay Harvey
Jump to navigation
Jump to search
Erik LaRay Harvey | |
Nasionaliteit | Amerikaans |
---|---|
Beroep(e) | Akteur |
Aktiewe jare | 1996–nou |
Internet-rolprentdatabasis-profiel |
Erik LaRay Harvey is 'n Amerikaanse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Twister (1996) en K-PAX (2001), en in die televisiereekse Boardwalk Empire (2010) en Luke Cage (2016).
Filmografie[wysig | wysig bron]
Rolprente[wysig | wysig bron]
- 1996: Twister
- 2001: K-PAX
- 2016: The Charnel House
- Bolden
- Heartlock
Televisiereekse[wysig | wysig bron]
- 2010: Boardwalk Empire
- 2016: Luke Cage
Televisierolprente[wysig | wysig bron]
- Blanco
|
<urn:uuid:1f6f2729-80ed-4779-92f9-165caba0a766>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Erik_LaRay_Harvey
|
2019-07-21T19:36:55Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527196.68/warc/CC-MAIN-20190721185027-20190721211027-00183.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.993162
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Da Brat" skakel
←
Da Brat
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Da Brat
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
14 April
(
← skakels
wysig
)
Bespreking:Da Brat
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Da_Brat
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:e71380d6-2856-47bd-b77f-14330cbfbeb8>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Da_Brat
|
2019-07-21T19:27:02Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527196.68/warc/CC-MAIN-20190721185027-20190721211027-00183.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.995783
| false
|
Verwante veranderings
Jump to navigation
Jump to search
Tik 'n bladsynaam om veranderinge aan bladsye te sien wat daarvan of daarheen skakel. (Om inskrywings van 'n kategorie te sien, tik Kategorie:Naam van kategorie). Veranderinge aan bladsye op u dophoulys word in vetdruk aangedui.
Lys van afkortings:
- N
- Met die wysiging is 'n nuwe bladsy geskep. (sien ook die lys van nuwe bladsye)
- k
- Hierdie is 'n klein wysiging
- b
- Hierdie wysiging is deur 'n bot gemaak
- D
- Wikidata-wysiging
- (±123)
- Bladsy is met die aantal grepe gewysig
16 Julie 2019
- Wikipedia:Geselshoekie; 17:34 +194 Jcwf →Varkgriep
- Wikipedia:Geselshoekie; 06:27 +150 Voyageur →Varkgriep Etiket: 2017-bronwysiging k
- Wikipedia:Geselshoekie; 01:13 +112 Jcwf →Varkgriep
14 Julie 2019
- Wikipedia:Geselshoekie; 16:33 +607 K175 →Verwysingsjablone
- Wikipedia:Geselshoekie; 05:25 +158 Rooiratel →Gemorspos-filter Etikette: 2017-bronwysiging, PHP7
- Wikipedia:Geselshoekie; 05:19 +460 K175 →Gemorspos-filter
- Wikipedia:Geselshoekie; 01:24 +395 Rooiratel →Gemorspos-filter Etikette: 2017-bronwysiging, PHP7
13 Julie 2019
- Wikipedia:Geselshoekie; 21:46 +473 K175 →Artikels wat Arabiestalige teks bevat
- Wikipedia:Geselshoekie; 21:29 +209 K175 →Verwysingsjablone
- Wikipedia:Geselshoekie; 21:28 +185 K175 →Verwysingsjablone
12 Julie 2019
- Wikipedia:Geselshoekie; 23:36 +252 Jcwf →Varkgriep: nuwe afdeling
- Wikipedia:Geselshoekie; 07:10 0 K175 →Gemorspos-filter
- Wikipedia:Geselshoekie; 07:10 +343 K175 →Gemorspos-filter
- Wikipedia:Geselshoekie; 07:07 +4 K175 →Gemorspos-filter
- Wikipedia:Geselshoekie; 07:06 +569 K175 →Verwysingsjablone
11 Julie 2019
- Wikipedia:Geselshoekie; 19:25 +675 JMK →Verwysingsjablone: nota Etiket: PHP7
- Wikipedia:Geselshoekie; 19:05 +854 JMK →Verwysingsjablone: nuwe afdeling Etiket: PHP7
- Afrikaanse Wikipedia; 08:58 +60 188.8.131.52 →Mylpale
- Afrikaanse Wikipedia; 08:43 0 K175 →Besoeke en Wysigings Etiket: Visuele teksverwerker
- Afrikaanse Wikipedia; 07:40 +50 Rooiratel →Mylpale: 82000 Etikette: 2017-bronwysiging, PHP7 k
|
<urn:uuid:5fb0b361-8500-4b07-900d-720d748b43a2>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:OnlangseVeranderingsMetSkakels/Gebruikerbespreking:DeSinT
|
2019-07-16T21:18:50Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524879.8/warc/CC-MAIN-20190716201412-20190716223412-00127.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.95287
| false
|
Boekarest
Boekarest (Roemeens: București) is die hoofstad en industriële en kommersiële sentrum van Roemenië. Dit is in die suidooste van die land geleë by , aan die oewer van die Dâmboviţarivier. Dit het aanvanklik as die Dâmboviţa-sitadel bekend gestaan.
București | |||
Bynaam: Klein Parys, Parys van die Ooste | |||
Slagspreuk: Patria si Dreptul Meu (My Land en My Reg) | |||
Ligging van Boekarest in Roemenië (in rooi) | |||
Koördinate: Koördinate: | |||
Land | Roemenië | ||
---|---|---|---|
Graafskap | Munisipaliteit van Boekarest | ||
Gestig | 1459 (eerste amptelike rekord) | ||
Regering | |||
- Burgemeester | Gabriela Firea (PSD) | ||
Oppervlak | |||
- Stad | 228 km² (88 vk m) | ||
- Metro | 238 km² (91,9 vk m) | ||
Hoogte | 60 – 90 m (197–295 vt) | ||
Bevolking (11 Julie 2007) | |||
- Stad | 1 940 500 | ||
- Metrodigtheid | 8 510/km² (22 040,8/vk m) | ||
Tydsone | OET (UTC+2) | ||
- Somer (DST) | OEST (UTC+3) | ||
Poskode | 0xxxxx | ||
Skakelkode(s) | +40 21 | ||
Nommerplate | B | ||
Webwerf: www.pmb.ro |
In vergelyking met ander Europese stede is Boekarest relatief jonk. Die vroegste verwysing na die stad dateer uit 1459.[1] Sedertdien het die stad verskeie veranderinge ondergaan. Boekarest het in 1862 die hoofstad van Roemenië geword en geleidelik sy posisie in die middelpunt van Roemeense massamedia, kultuur en kuns verstewig. Die stad se eklektiese argitektuur verteenwoordig 'n mengsel van historiese, tussenoorlogse, Kommunistiese-era en moderne boustyle. In die tydperk tussen die twee Wêreldoorloë het die stad se elegante argitektuur en die gesofistikeerdheid van die plaaslike elite Boekrest die bynaam die "Parys van die Ooste" of "Klein Parys" (Micul Paris) geëin.[2] Hoewel baie geboue en distrikte in die geskiedkundige stadskern beskadig of vernietig is deur oorlog, aardbewings en eermalige president Nicolae Ceaușescu se program van sistematisering, het baie behoue gebly. In die laaste paar jaar het die stad 'n ekonomiese en kulturele voorspoedgolf beleef.[3]
Volgens amptelike skattings het die eintlike Boekarest teen Januarie 2006 'n bevolking van 1 930 390 gehad.[4] Die stedelike gebied strek verby die grens van die stad self en het 'n bevolking van 2,1 miljoen.[5] As die satellietdorpe om die stedelike gebied ingesluit word, het die metropolitaanse gebied van Boekarest 'n bevolking van 2,6 miljoen mense.[5] Boekarest is die sesde grootste stad in die Europese Unie volgens bevolking.
VerwysingsWysig
- Bucharest Travel Guide, Fodors
- Bucharest, the small Paris of the East, on the Museums from Romania web site.
- Bucica, 2000, p.6.
- ( ) INS, Government of Romania. ""Populatia Romaniei scade de la an la an"". Besoek op 2007-03-07.
- ( XIX Meeting of METREX Network, Nürnberg, 15- ) 18 Junie 2005. ""Bucharest: Few expectations for urban development", page 29" (PDF). Besoek op 2007-03-07.
|
<urn:uuid:5860dcb5-8d3d-4c6c-aa87-effad52a529e>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Boekarest
|
2019-07-19T06:24:19Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526064.11/warc/CC-MAIN-20190719053856-20190719075856-00447.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998641
| false
|
Filantroop
'n Filantroop (Grieks: ὁ φιλος (Ho filos) + ὁ ὰντροπος (Ho antropos); Afrikaanse vertaling: "mensevriend") is 'n weldoener wat sy persoonlike tyd, geld en goedere aanwend om ander mense te help. Sommige filantrope doen dit deur 'n testament na te laat, terwyl ander dit doen terwyl hulle nog lewe. Mense wat Wikipedia opdateer en sodoende kennis in hulle moedertaal aan ander beskikbaar stel, kan as filantrope gesien word. Ander filantropiese dade sluit in: hulpverlening tydens noodsituasies, skenkings (geld, kos en goeder) aan behoeftiges, opruimaksies (soos die skoonmaak van riviere), ens.
Bekende filantropeWysig
'n Paar bekende filantrope, ter illustrasie:
- Anton Rupert (1916–2006), bring stigtings tot stand vir die bevordering van onderwys, kuns, musiek en die bewaring van historiese geboue.
- Hans Merensky (1871–1952), het sy rykdom gebruik om sy geboorteland te ontwikkel.
- Jannie Marais (1851–1915), 'n kampvegter vir Afrikaans wat o.a. die stigting van die Universiteit van Stellenbosch moontlik gemaak het.
- Raymond Ackerman
|
<urn:uuid:2615cc8d-f694-420d-bd27-4d75bac11d94>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Filantroop
|
2019-07-19T06:01:11Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526064.11/warc/CC-MAIN-20190719053856-20190719075856-00447.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999949
| false
|
Honduras
Honduras (Spaans: [onˈduɾas]), amptelik die Republiek Honduras (República de Honduras), is 'n demokratiese republiek in Sentraal-Amerika. Honduras is die armste van die Sentraal-Amerikaanse republieke, hoewel die land oor groot voorrade ruolie en edelmetale beskik. Piesangs is die belangrikste uitvoerproduk, maar die handel is geheel en al in Amerikaanse hande. Die geskiedenis van die land word gekenmerk deur outoritêre regerings, konflikte met buurstate en natuurrampe.
Nasionale leuse: Libre, Soberana e Independiente (Spaans vir: "Vry, soewerein en onafhanklik") | |||||
Volkslied: Himno Nacional de Honduras | |||||
Hoofstad | Tegucigalpa
Grootste stad | Tegucigalpa | ||||
Amptelike tale | Spaans | ||||
Regering | Grondwetlike republiek Juan Orlando Hernández Ricardo Álvarez Arias | ||||
Onafhanklikheid | 15 September 1821 1 Julie 1823 5 November 1838 | ||||
Oppervlakte - Totaal - Water (%) |
112 492 km2 (101de) 43 433 myl2 | ||||
Bevolking - 2016-skatting - 2007-sensus - Digtheid |
9 112 867[1] (95ste) 7 529 403 64 / km2 (128ste) 165,8 / myl2 | ||||
BBP (KKP) - Totaal - Per capita |
2018-skatting | ||||
BBP (nominaal) - Totaal - Per capita |
2018-skatting | ||||
MOI (2014) | 0,606[3] (131ste) – medium | ||||
Gini (2016) | 50[4] – hoog | ||||
Geldeenheid | Lempira (HNL )
Tydsone - Somertyd |
CST (UTC-6) nie toegepas nie (UTC-6) | ||||
Internet-TLD | .hn | ||||
Skakelkode | +504 |
Dit het 'n oppervlakte van 112 492 km² en het 'n bevolking van 7 793 000 inwoners in 2009 gehad. Honduras lê in die ooste van Guatemala en El Salvador, in die noorde van Nicaragua en in die suidweste van die Karibiese See. Die hoofstad en grootste stad is Tegucigalpa.
Inhoud
Ligging en klimaatWysig
Honduras, met 'n oppervlakte van 120 492 km², grens in die noorde aan die Karibiese See, in die weste aan Guatemala en El Salvador, in die suide aan die Stille Oseaan by die Golf van Fonseca en in die ooste aan Nicaragua. Grensgeskille met Guatemala en El Salvador is in 1936 bygelê en die grense van die lande kom op die Cerro Monte Cristo (2 419 m) bymekaar.
Die grens met El Salvador bly egter vaag en sedert 1970 – 'n jaar na die sogenaamde Sokkeroorlog – bestaan dit uit ’n gedemilitariseerde sone. 'n Grensdispuut met Nicaragua is in 1961 vreedsaam geskik. Honduras het 'n tropiese reënwoudklimaat met 'n jaarlikse reënval van tussen 2000 en 3000 mm in die noorde en ooste. Die oostelike laagland is baie warm met gemiddelde jaarlikse temperature van tussen 26° C en 28° C.
Die temperatuur neem egter met die hoogte af – op 2 000 m is die gemiddelde jaarlikse temperatuur slegs 14° C. In die somermaande kan groot orkane (byvoorbeeld Fifi in 1974, toe 5 000 tot 6 000 mense dood en 80% van die plantasies verwoes is) die land teister.
Reliëf, bodem en hidrografieWysig
Die grootste gedeelte van die land word deur uitloopsels van die Andesgebergte beslaan. Die bergreeks loop in 'n ooswes-rigting en word in die noorde en ooste deur alluviale laagvlaktes omring. Ander bergreekse soos die Cordillera entre Rios kom in die suide voer. Die vlakte van Mosquitia lê tussen die monding van die Rio Coco, die suidelike grensrivier, en die Rio Patuca.
Die Lagune van Caratasca met die eiland Isla de Tansin is op die vlakte. Heelwat ander lagunes kom verspreid oor die land voor. ’n Aantal riviere wat in die suidwestelike bergland ontspring en na die Karibiese See vloei, is die Rio Sico, Rio Aguán, Rio Ulúa en Rio Chamelecón. Die sentrale bergland het donkerige vulkaniese grond en die omringende laagvlaktes klei- en leemagtige grond.
Sosio-ekonomiese besonderhedeWysig
Honduras is een van die armste en onontwikkeldste republieke van Sentraal-Amerika. Ondanks verpligte skoolbywoning vir kinders tussen 7 en 15 jaar is meer as die helfte bo 10 jaar analfabete. Die enigste universiteit is in Tegucigalpa met fakulteite in San Pedro Sula en La Ceiba. Mediese voorsiening is minimaal. Daar is net 30 hospitale in die land, waarvan 10 in die hoofstad is. Die amptelike spreektaal is Spaans en vyf dagblaaie word in Honduras versprei. Die meeste Hondurese is Rooms-Katolieke. Hondurese maak hul bestaan uit bosbou, vissery en in die laaste jare ook rysverbouing. Die noordelike kusvlakte word gebruik vir die verbouing van piesangs, maar later het die United Fruit-maatskappy, die Standard Fruit-maatskappy en die Del Montevereniging hul ook begin toespits op ander vrugtesoorte. Die teel van varke en beeste speel ook ’n belangrike rol.
Ander produkte wat gelewer word, is koffiebone, kokosneute, tabak en katoen. Hoewel daar heelparty minerale bronne is, word dit nie aktief ontgin nie. Die geldeenheid is die lempira. In Honduras skep die berge ernstige vervoerprobleme en daar moet dikwels van vliegtuie gebruik gemaak word am afgeleë plekke te bereik.
GeskiedenisWysig
Gedurende die eerste helfte van die 16de eeu is Honduras geleidelik deur die Spanjaarde vanaf Guatemala gekoloniseer nadat dit reeds in 1502 deur Christophorus Columbus vir Europa ontdek is. In 1524 is die hoofstad, Tegucigalpa, naby die silwermyne gestig. In 1525 het Hernán Cortés in die land aangekom en 'n koloniale bestuur tot stand gebring wat tot aan die begin van die 19de eeu geduur het. Die eerste eeu na onafhanklikwording was baie onrustig vanweë die opeenvolging van diktators. Eers teen die einde van die 19de eeu is op die gebied van wetgewing, onderwys en verkeer behoorlik vordering gemaak.
Die ekonomie en binnelandse politiek is deur Amerikaanse ondernemingswet die piesangplantasies met swart mense uit die Karibiese gebied bewerk het – beheer. Tot in 1950 het diktature modernisering teengestaan. Juan Manuel Cálvez, die land se president van 1949 tot 1954 het ’n aktiewe rol gespeel in die modernisering van die land – 'n beleid wat deur Villeda Morales verder gevoer is. Daar is begin met landshervorming en die wetlike beskerming van die werknemer is verbeter. In 1963 het kol. Oswaldo López Arellano (1921–2010) van Morales ontslae geraak en hoewel daar ander opvolgers was, het hy die sterk man agter die skerms gebly. Dit het in 1972 tot 'n tweede staatsgreep gelei.
Teen die einde van 1960 het die administrasie strenger geword, wat gedeeltelik te wyte was aan die Sokkeroorlog tussen Honduras en El Salvador wat 20 000 slagoffers binne in 'n week in Julie 1969 geëis het. 'n Sokkerwedstryd het tot die konflik aanleiding gegee maar die onderliggende rede was die onwettige immigrasie van ongeveer 300 000 mense uit 'n oorbevolkte El Salvador. Duisende immigrante moes terugkeer. Na die afsetting van Arellano in April 1975, het kol. Juan Alberto Melgar hom opgevolg. Honduras is sedert 1957 ’n republiek met 'n president as staatshoof. Die president word vir ’n termyn van ses jaar verkies. Die wetgewende mag berus teoreties grootliks by die kongres.
VerwysingsWysig
- ( ) "World Population Prospects: The 2017 Revision". ESA.UN.org (custom data acquired via website). United Nations Department of Economic and Social Affairs, Population Division. Besoek op 12 Augustus 2018.
- ( ) "Honduras". Internasionale Monetêre Fonds. Besoek op 12 Augustus 2018.
- ( ) "Human Development Report 2015" (PDF). Verenigde Nasies. 2015. Besoek op 12 Augustus 2018.
- ( ) "Gini Index". Wêreldbank. Besoek op 12 Augustus 2018.
BronneWysig
- Wêreldspektrum, 1982, ISBN 0-908409-50-8
|
<urn:uuid:0dc4130f-a477-4b4d-b9f6-b7b2441359c5>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Honduras
|
2019-07-19T05:44:34Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526064.11/warc/CC-MAIN-20190719053856-20190719075856-00447.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999837
| false
|
Seldjoekse Ryk
Die Seldjoekse Ryk was ’n Middeleeuse Turks-Persiese[8][9][10][11] ryk. Dit was in beheer van ’n groot gebied van die Hindoekoesj tot Oos-Anatolië en van Sentraal-Asië tot die Persiese Golf. Van hul tuislande naby die Aralmeer het hulle eers in Chorasan en toe in Persië inbeweeg voordat hulle eindelik Oos-Anatolië verower het.
GeskiedenisWysig
Die ryk is in 1037 deur Toeghril Beg (1016–63) gestig. Hy is deur sy oupa, Seldjoek-Beg, grootgemaak wat ’n hoë posisie in die Turkse staat Oghuz Yabgu beklee het. Seldjoek se naam is gebruik vir die ryk sowel as die dinastie. Die Seldjoeke het die verbrokkelde politieke toneel van die oostelike Islamitiese wêreld verenig en ’n sleutelrol gespeel in die Eerste en Tweede Kruistog. Hul kultuur en taal was in ’n groot mate Persies[12][13][14] en hulle het ’n groot rol gespeel in die ontwikkeling van die Turks-Persiese tradisies.[15] Die vestiging van Turkse stamme in die noordwestelike streke van die ryk, vir die strategiese militêre doel om invalle van buurstate af te weer, het gelei tot die turkifisering van dié gebiede.[16]
VervalWysig
Ahmad Sanjar (1097 tot 1118) het te doen gekry met opstande in verskeie dele van die ryk, sowel as nomadiese volke wat die ryk binnegeval het. In 1141 is die Seldjoeke verslaan en die leër het groot verliese gely. Hierna het hul aansien baie afgeneem en hulle het al hul oostelike provinsies verloor.[17]
Die Koninkryk van Georgië en die Armeense Koninkryk van Silisië het ook in dié tyd sterk magte geword en hul grense uitgebrei tot nadeel van die Seldjoeke. In 1194 het die Seldjoekse Ryk eindelik geval. In die middel van die 13de eeu het die Mongoolse Ryk Anatolië binnegeval en dit in kleiner emirate verdeel. Eindelik het een van dié emirate, die Ottomane, magtig geword en die res van die gebied verower.
VerwysingsWysig
- Savory, R. M., red. (1976). Introduction to Islamic Civilisation. Cambridge University Press. p. 82. ISBN 0-521-20777-0.
- Black, Edwin (2004). Banking on Baghdad: Inside Iraq's 7,000-year History of War, Profit and Conflict. John Wiley and Sons. p. 38. ISBN 0-471-67186-X.
- C.E. Bosworth, "Turkish Expansion towards the west" in UNESCO History of Humanity, Volume IV, titled "From the Seventh to the Sixteenth Century", UNESCO Publishing / Routledge, bl. 391
- Concise Encyclopedia of Languages of the World, Ed. Keith Brown, Sarah Ogilvie, (Elsevier Ltd., 2009), 1110
- A New General Biographical Dictionary, Vol.2, Ed. Hugh James Rose, (London, 1853), 214.
- Grousset, Rene, The Empire of the Steppes, (New Brunswick: Rutgers University Press, 1988), 167.
- Grousset, Rene (1988). The Empire of the Steppes. New Brunswick: Rutgers University Press. pp. 159, 161. ISBN 0-8135-0627-1.
- "Aḥmad of Niǧde's al-Walad al-Shafīq and the Seljuk Past", A.C.S. Peacock, Anatolian Studies, Vol. 54, (2004), 97
- Meisami, Julie Scott, Persian Historiography to the End of the Twelfth Century, (Edinburgh University Press, 1999), 143
- Encyclopaedia Iranica, "Šahrbānu", aanlyn uitgawe
- Josef W. Meri, Medieval Islamic Civilization: An Encyclopedia, Routledge, 2005, p. 399
- Michael Mandelbaum, "Central Asia and the World", Council on Foreign Relations (Mei 1994), p. 79
- Jonathan Dewald, "Europe 1450 to 1789: Encyclopedia of the Early Modern World", Charles Scribner's Sons, 2004, bl. 24
- C.E. Bosworth, "Turkmen Expansion towards the west" in Unesco History of Humanity, Volume IV, met die titel "From the Seventh to the Sixteenth Century", Unesco Publishing / Routledge, bl. 391
- Daniel Pipes: "The Event of Our Era: Former Soviet Muslim Republics Change the Middle East" in Michael Mandelbaum, "Central Asia and the World: Kazakhstan, Uzbekistan, Tajikistan, Kyrgyzstan, Turkemenistan and the World", Council on Foreign Relations, bl. 79
- Peter Benjamin Golden. An Introduction to the History of the Turkic Peoples. Otto Harrasowitz, 1992, bl. 386
- Biran, Michel, The Empire of the Qara Khitai in Eurasian History, (Cambridge University Press, 2005), 44.
- Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
|
<urn:uuid:b5d2e9d5-9cd9-4791-99ad-b9c423d868bf>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Seldjoekse_Ryk
|
2019-07-19T07:00:03Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526064.11/warc/CC-MAIN-20190719053856-20190719075856-00447.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.996876
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Steenbok (sterreteken)" skakel
←
Steenbok (sterreteken)
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Steenbok (sterreteken)
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Bespreking:Bok
(
← skakels
wysig
)
Sjabloon:Diereriem
(
← skakels
wysig
)
Ram (sterreteken)
(
← skakels
wysig
)
Bul (sterreteken)
(
← skakels
wysig
)
Steenbok (sterrebeeld)
(
← skakels
wysig
)
Tweeling (sterreteken)
(
← skakels
wysig
)
Kreef (sterreteken)
(
← skakels
wysig
)
Leeu (sterreteken)
(
← skakels
wysig
)
Maagd (sterreteken)
(
← skakels
wysig
)
Weegskaal (sterreteken)
(
← skakels
wysig
)
Skerpioen (sterreteken)
(
← skakels
wysig
)
Boogskutter (sterreteken)
(
← skakels
wysig
)
Waterdraer (sterreteken)
(
← skakels
wysig
)
Visse (sterreteken)
(
← skakels
wysig
)
Planete in astrologie
(
← skakels
wysig
)
Diereriem
(
← skakels
wysig
)
Huis (astrologie)
(
← skakels
wysig
)
Uranometria
(
← skakels
wysig
)
Gebruiker:Burgert Behr/Oorgeskryf
(
← skakels
wysig
)
Enki
(
← skakels
wysig
)
Seksualiteit in antieke Rome
(
← skakels
wysig
)
Kumbh Mela
(
← skakels
wysig
)
Bespreking:Steenbok (sterreteken)
(
← skakels
wysig
)
Os (astrologie)
(
← skakels
wysig
)
Chinese astrologie
(
← skakels
wysig
)
Capricornus
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Steenbok_(sterreteken)
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:b4955a97-dcc1-4f6b-92e8-53adc86a8051>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Steenbok_(sterreteken)
|
2019-07-20T14:13:23Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526517.67/warc/CC-MAIN-20190720132039-20190720154039-00047.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998227
| false
|
Antoniem
Antonieme is slegs van toepassing op die betekenis van woorde en nie die werklike konsepte wat die woorde onderlê nie. "Kind" en "ouer" is byvoorbeeld antonieme, maar iemand wat 'n ouer is, mag ook weer 'n ander persoon se kind wees.
Inhoud
Voorbeelde
Voorbeelde van antonieme:
A
- aaklig – mooi, aangenaam, lekker, heerlik,opwindend
- aan — af
- aan (vas) – los
- aanbeland – weggaan, vertrek
- aanbeveel – afkeur, afwys
- aanbeveling – afkeuring, afwysing
- aanbid – minag, haat
- aanbind – losbind
- aanblaas – doodblaas
- aanbly – vertrek, weggaan
- aanbod – vraag
- aand – oggend, dagbreek, vroegdag, skemerdag, dagbreek, hoenderkraai, daglumier
- aandag – onopmerksaamheid, onoplettendheid, aandagloosheid, afgetrokkenheid
- aandagtig – onoplettend, onopmerksaam, afwesig, afgetrokke
- aandblad – oggendblad, oggendkoerant
- aanddiens – oggenddiens, môrediens
- aandpak – dagpak, dagklere
- aandpraatjie – môrepraatjie
- aandraai – losdraai
- aandrok – dagrok, kort rok
- aandrooi – môrerooi
- aandruk – sloer, luier, talm
- aandryf – keer, laat ophou
- aandskof – oggendskof, dagskof
- aandstond – môrestond, morestond, oggendstond
- aandurf – beëindig, eindig
- aaneen – onderbroke, afgebroke, sporadies
- aaneengeslote – oop, onderbroke, los, uiteen
- aaneenlas – losmaak, uiteengooi
- aaneenlopend – los, oop, onderbroke
- aaneenskakel – losmaak, uitmekaarmaak, ontbind
- aaneenskakeling – losmaking; ontbinding
- aaneenskryf – los skryf, los skrywe
- aaneensluit – losmaak, ontbind, uitmekaarmaak
- aaneensmee – losmaak, uitmekaarmaak, uitmekaarhaal
- aangaan – ophou, staak; beëindig, eindig
- aangebore – onnatuurlik; verworwe
- aangedaan – vrolik, opgewek, laggend, bly
- aangee – neem, vat, terugneem, terugvat
- aangeklaagde – aanklaer, klaer
- aangeklam – nugter
- aangekomene – vertrekkende
- aangenaam – onaangenaam; onvriendelik, ongaaf, stuurs, goor
- aangeprys – afgekeur, afgewys
- aangeskrewe – ongeag, ongeëer; onbekend
- aangespe – losgespe, losmaak
- aangesprokene – spreker, prater, taalgebruiker
- aangetrek – kaal, naak, onaangetrek
- aangetrokke – onbekoor, onaangetrokke, afstotend, afstootlik
- aangewese – ongeskikste, onbevoegdste, onaangewese, nie–aangewese
- aangord – losgord, losbind, lostrek
- aangrensend – nie–aangrensend, ver, nie–aanliggend
- aangroei – verminder, afneem
- aangryns – toelag
- aangryp – los, loslaat
- aangrypend – onaangeraak, onbetrokke; lelik, afskuwelik
- aanhaak – losmaak, afhaal; losmaak, uitspan
- aanhaal – losmaak, afhaal; lostrek, uitmekaarhaal
- aanhalig – onvriendelik, stuurs, afstootlik
- aanhang – teenstanders, opposisie
- aanhang – losmaak, afhaak, afhaal
- aanhanger – teenstander, vyand; leier, meester
- aanhanklik – los, ontrou; liefdeloos, onbelangstellend
- aanhef – epiloog, sluitstuk, slot, einde, naskrif, nawoord
- aanhef – afsluit, beëindig
- aanheg – losmaak, afhaal, lostrek, uitmekaartrek
- aanhelp – keer, verhinder, stuit, belemmer
- aanhits – keer, kalmeer, laat bedaar
- aanhoor – praat, sê
- aanhorig – nie–behorend, vreemd
- aanhou – ophou, staak; vrylaat, loslaat
- aanhoudend – ophoudelik, sporadies, kort, afgebroke, af en toe
- aanhouding – vrylating, loslating; onderbreking
- aanhouer – staker, tou–opgooier
- aanja – luier, sloer, draal
- aankant – deurmekaar, onnet, vuil
- aankeer – wegkeer, wegja, voortja; vrylaat, loslaat
- aankla – vryspreek
- aanklaer – verdediger
- aanklam – droogmaak, droog, droë
- aanklamp – losmaak, afhaal
- aanklee – uittrek, uitklee
- aankleef – los, losmaak
- aanklewing – losmaking
- aanklink – uitmekaarhaal, losmaak
- aanknip – afsnit, afskakel
- aanknoop – losknoop, losmaak; eindig, beëindig
- aanknopingspunt – eindpunt; einde, slot
- aankom – weggaan, vertrek; verder gaan; bly
- aankomde – verlede, laas
- aankomeling – vertrekker, voortganer; kenner, gesoute; volwassene, grootmens
- aankomende – verlede, laas, passeerde
- aankoms – vertrek, weggaan
- aankoop – verkoop, van die hand sit
- aankruie – voortstap, stad, drafstap; hardloop
- aankry – uittrek, uitkry; verloor
- aankyk – wegkyk
- aanlag – aangluur, aangryns, begluur
- aanland – vertrek, weggaan
- aanlap – losmaak, uitmekaarhaal, loswerk
- aanloklik — afstootlik
- aanstel — afdank
- armoede – rykdom
- aktief – onaktief
B
- baie – min
- beter – slegter
- bombasties – teruggetrokke
- bekend-ondbekend
C
- chaos – orde, kosmos
- chronies – akuut
- chronologies – achronologies
- cul–de–sac (doodloopstraat) – deurpad, deurloopstraat
D
- dom – slim
- dronk – nugter
E
- eerlik – oneerlik
F
- faal – slaag, regkry
- faam – berugtheid
- fabelagtig – waar, geloofbaar
- fakultatief – verpligtend, verplig
- fameus – onbekend
- familiêr – vreemd, afwysend, stug
- fantasie – werklikheid, realiteit
- fantasties – werklik, reëel
- fassineer – verveel
- fatsoenlik – onfatsoenlik, ongemanierd
- fauna (uitgespreek fa–oena) – flora, plantlewe
- fees – begrafnis
- feestelik – gedemp, somber
- feit – denkbeeld, idee, voorstelling, abstraksie
- feitedwaling – regsdwaling, error juris
- feitlik – net nie, glad nie
- fel – lig, swak
- fier – slap, pap
- fiets – motorfiets
- figuratief – nie-figuratief
- figuurlik – letterlik
- fiks – onfiks, swak, pap
- fiksie – nie-fiksie, feiteliteratuur
- filantroop – misantroop, onderdrukker, mensehater
- filiaal – moedersaak, moederwinkel, moedermaatskappy, hoofmaatskappy
- finaal – aanvanklik, beginnend, openend
- fisiek – geestelik
- fisies – geestelik
- flagrant – verskuil
- flegma – opgewondenheid, onduurte, onrustigheid
- flegmaties – opgewonde, onrustig
- flets – helder, skerp
- fleur – ouderdom, herfstyd, winter, afgeleefdheid
- flikker – skyn, blink
- flink – dooierig, lusteloos, pap, vaal, lui
- flora – fauna, diereryk
- floreer – verwelk, doodgaan
- flou – bewus, fluks, sterk, lewendig
- flouiteit – pittigheid, geestigheid
- floute – bewustheid
- fluister – bulder, hard praat, duidelik praat, openlik sê
- fluks – lui, onwillig, traag
- flussies – lankal, lank gelede
- fondament – bobou, gebou
- formeel – informeel, gemoedelik, natuurlik
- fors – tingerig, kragloos, pieperig, swak
- forte – piano, sag
- fout – juistheid, korrektheid
- foutief – juis, reg, korrek
- foutloos – onsuiwer, vuil
- fraai – lelik, onsierlik, grof
- fraksie – geheel
- frank – onvrymoedig, bedek
- frase – sin, volsin, periode
- frekwent – soms, sporadies
- fris – swak, pap, muf, oud
- front – agterkant, agteraansig
- frustrasie – oplugting, verligting
- frustreer – help, aanhelp, deurhelp
- fundamenteel – afgelei
- fusie – splyting, splitsing, verdeling
- futloos – energievol, energiek, fluks
- futuristies – oudtyds, antiek, modern
- fyn – grof, ru, dik, onfyn
- fynbesnaar – grof, ru, ongevoelig, onsensitief
- fynmeel – growwe meel, bruinmeel
G
- gaaf – nors, afstootlik, bars, onaangenaam, stukkend, gekeep
- gaan – kom, aankom, arriveer
- gaande – stil, ingetoë, rustig, luierend
- gaandeweg – gou, onmiddellik, dadelik
- galant – onbeleefd, onhoflik, ongemanierd, stuurs, ru
- galbitter – stroopsoet, siet
- galop – draf, stap
- gangbaar – onbevredigend, onbruikbaar, swak
- gans – glad nie
- gansegaar – niks
- gasvry – onvriendelik, stug, koud
- gat – kop, bokant
- gebarespel – geluidspel, hoorspel, drama, toneelopvoering
- gebaretaal – praat, taalgebruik
- gebied – luister, hoor, gehoorsaam
- gebiedend – gehoorsaam, inskiklik
- geboorte – sterfte, dood, oorlye
- gebrekkig – heel, foutloos, goed, reg
- gebreklik – welgeskape
- gebroke – heel, reguit, opgewek
- gebruik – ongebruik, verouderdheid
- gebruik – misbruik
- gebruiklik – ongebruiklik, ongewoon
- gebukkend – regop
- gedaan – energieryk, fluks, lewendig, volop, baie
- gedagteloos – nadenkend
- gedeë – vermeng, gemeng
- gedeelte – geheel, voltooidheid
- gedeeltelik – heeltemal, geheel
- gedemp – leeg, hard, hardop
- gedenk – vergeet
- gedetailleer – breedweg, algemeen, oorsigtelik, sinopties, samevattend
- gedetermineerd – weifelend, onseker
- gedienstig – gebiedend, oorheersend
- gedig – roman, prosawerk
- gedoriewaar – glad nie, geensins, nottendêm
- gedraai – haas, vinnigheid, spoed, fluksheid
- gedug – klein, onbenullig, swak, nikswerd
- geduld – ongeduld, onverdraagsaamheid
- gedurig – soms, af en toe, sporadies
- gedwee – koppig, balhorig, stuurs, dwars
- gedwonge – vrywillig, natuurlik, ongekunsteld, opreg, eg
- gedy – sterf, afsterf, verknot, kwyn
- gee – neem, vat
- geen – almal, iedereen, elkeen
- gees – liggaam, vlees
- geesdodend – opwekkend, interessant, afwisselend, dinamies
- geesdrif – papheid, leweloosheid, futloosheid
- geestelik – liggaamlik, lyflik, wêrelds; ongodsdienstig, verstandeloos, onintellektueel
- geestelike – leek, lekeprediker
- geestesarbeid – liggaamwerk, liggaamlike inspanning, arbeid
- geestesgesteldheid – liggaamsgesteldheid
- geesteskrag – papheid, lamsakkigheid, energieloosheid, daadloosheid
- geestig – droog, droogstoppelrig, humorloos
- gegoed – arm, onbemiddeld
- gegroef – glad, plooiloos
- gehard – sag, gevoelig, onbestand
- gehawend – heel, onbeskadig, onaangeraak
- geheel – deel, gedeelte, onderdeel, subgeheel
- geheel – gedeeltelik
- geheelonthouer – alkoholis, drinker, drankverslaafde, verslaafde
- geheg – los van, ongebonde
- geheim – openbaarheid, openbaarmaking, openlikheid, verklaarbaarheid
- geheim – openbaar, publiek
- geheimenis – openbaarmaking, bekendmaking, bekendstelling
- geheimsinnig – openlik, bekend
- geheue – vergeetagtigheid
- gehoorsaam – ongehoorsaam
- gehuggie – stad, woning
- gehuud – ongehuud, ongetroud
- geil – skraal, onvrugbaar
- gejaag – rustig, stil, kalm
- gek – normaal, ernstig
- gekant – daarvoor, pro, vir
- gekheid – slimheid
- geklik – ernstig, sedig
- gekonfyt – onbedrewe, lomp, onervare, onkundig
- gekunsteld – ongekunsteld, natuurlik
- gelate – opstandig, murmererend
- gelatenheid – opstandigheid, murmurering
- geldadel – erfadel, adel
- geldgierig – mededeelsaam, onselfsugtig
- geldig – ongeldig
- geldigverklaring – ongeldigverklaring, invalidasie
- geldskieter – lener, geldlener
- gelede – toekomstig, toekomend
- geleë – ongeleë, onvanpas, ongeskik
- geleerd – nie–geleerd, nie–opgevoed, ongeleerd
- geleidelik – vinnig, onmiddellik, oombliklik, dadelik, skielik
- geletterd – ongeletterd
- geliefkoosde – gehate, afgekeurde
- geloof – ongeloof, heidensheid
- geloofwaardig – ongeloofwaardig, onbetroubaar
- geluk – ongelukkigheid, ongeluk, smart, onheil
- geluk – misluk
- gelukkig – ongelukkig, treurig, smartlik
- geluksbode – ongeluksbode, jobsbode
- gelukskoot – ongeluk, mislukking, teenspoed
- gelyk – ongelyk, oneffe, bulterig
- gelyke – ongelyke
- gelykheid – ongelykheid
- gelykmatig – ongelykmatig, ongelyk
- gelyksoortig – ongelyksoortig, heterogeen
- gelykstroom – wisselstroom
- gelyktydig – ongelyktydig
- gelykvormig – verskillend, heterogeen
- gemaak – opreg, natuurlik, ongekunsteld
- gemak – ongemak
- gemaklik – ongemaklik, ongerieflik, moeilik
- gemanierd – ongemanierd
- gemaniëreerd – natuurlik, ongekunsteld
- gematig – ongematig, oordrewe, onbesadig
- gemeenskap – individu, enkeling
- gemeenskaplik – individueel
- gemeng – eensoortig, ongemeng
- gemiddeld – buitengewoon, bogemiddeld, ondergemiddeld, bonormaal, ondernormaal
- gemiddelde – uiterste
- gemoedelik – nors, bars, stuurs, onvriendelik, onaangenaam
- gemoeid – ongemoeid, onbetrokke
- gemors – voortreflikheid, knapheid
- genaakbaar – ongenaakbaar, ontoeganklik
- genade – ongenade; geregtigheid
- genadeloos – genadig
- geneig – ongeneig, ongeneë
- generaal – weerman, burger
- generatiewe voortplanting – vegetatiewe voortplanting
- generies – spesifiek
- geniaal – idioties, imbesiel
- genialiteit – domheid
- genie – idioot, imbesiel, moroon (die normale IK is 100: 'n idioot het 'n IK van 25 en minder, 'n imbesiel tussen 25 – 40; 'n moroon tussen 40 – 60; grensgevalle van tussen dom en swaksinnig is tussen 60 – 70; dommes tussen 70 – 90; normales tussen 90 – 110; superieures tussen 110 – 120; hoog superieures tussen 120 – 140. Genieë het 'n IK bo 140 – 'n 10-jarige genie sal dus 'n verstandsouderdom van 'n 14+-jarige hê, terwyl 'n idioot dié van 'n 2½-jarige het).[1]
- geniepsig – liefderik, sag, strelend
- genoeglik – ongenoeglik, onaangenaam
- genoegsaam – ongenoegsaam, te min, te weinig, onvoldoende
- geometrie – algebra, stelkunde
- geoorloof – ongeoorloof, onwettig
- gepaard – ongepaard, enkel, een–een
- gepas – ongepas, onbetaamlik, inopportuun, ongeleë
- gepeupel – aristokrasie, adel, hoë stand
- geraak – ongeërg, ongeraak, gaaf
- geraas – stilte, kalmte
- geraffineer – grof, onverfyn, ongeraffineer
- geredelik – onbereidwillig, stuurs, koppig
- gereed – ongewillig, onvoorbereid, onbeskikbaar
- gereeld – ongereeld, onreëlmatig, sporadies, af en toe
- gereg – onderwêreld, misdadigers
- geregtelik – ongeregtig
- geregtigheid – ongeregtigheid, onreg, onbillikheid, onregverdigheid
- geregverdig – ongeregverdig, onwaar, onjuis
- gerek – bondig, kort, onomwonde
- gereserveer – ongereserveer, onbespreek; voor op die wa, vrymoedig
- gerief – ongerief, ongemak
- gerieflik – ongerieflik, ongemaklik
- gering – groot, groots, omvangryk; baie; belangrik; aansienlik.
- geringskat – hoogskat
- geroepe – verbygaan, ongeroepe, vergete
- gerug – bevestiging, bevestigde berig
- geruis – stilte, kalmte, geruisloosheid
- geruisloos – hard, lawaaierig, rumoerig
- gerus – ongerus, onrustig, bevrees, bekommerd
- gesag – onderworpenheid, ondergeskiktheid
- gesaghebbend – onderworpe, onderdanig
- gesaghebbende – ondergeskikte, onderdanige
- gesamentlik – gedeeltelik, verdeel, versprei enkeld, een–een
- gesang – praat, pratery, gepraat
- geseën – verdoem, veroordeel, vervloek
- gesegde – onderwerp, naamwoorddeel, naamwoordstuk
- gesellig – ongesellig, onvriendelik, onaangenaam
- geset – slank, maer, dun
- gesiene – geminagte, mindere, lae
- geskik – ongeskik, onpas, onbruikbaar; ongemanierd
- geskool – ongeskoold, onbedrewe, ongeleerd
- geslepe – eerlik, opreg, openlik
- geslote – oop, gemeensaam, spraaksaam
- gesog – natuurlik, ongekunsteld, ongewild, onpopulêr
- gesond – siek, ongesond, swak, bedorwe, kunsmatig
- gespanne – ontspanne, gemoedelik, vriendelik, goedgesind
- gespe – losgespe, losmaak
- gespuis – wetsgehoorsames, ordentlikes
- gestadig – ongestadig, onderbroke, ongereeld, onreëlmatig
- gesuiwer – vuilgemaak
- geswolle – natuurlik, eg, onversierd
- getitel – ongetitel, naamloos
- getrou – ontrou, onbetroubaar, onnoukeurig
- getroud – ongetroud, enkel, enkellopend, alleenlopend, ongehuud
- geurig – stinkend, onwelriekend
- gevaar – ongevaar, gevaarloosheid, veilig
- gevaarlik – veilig
- gevangenis – vryheid
- gevestig – tydelik, onvas, beweeglik
- gevleuel – ongevleuel, vlerkloos
- gevoelig – gevoelloos, ongevoelig, onsensitief, grof
- gevoelvol – gevoelloos
- gevolg – oorsaak, rede
- gewaagd – mak, ongevaarlik, veilig
- gewapen – ongewapen, onbewapen, onvoorbereid
- geweld – geweldloosheid, sagtheid, vreedsaam
- geweldig – tingerig, tengerig, klein, onopmerklik, nietig
- geweldig – min, weinig, nietig
- gewens – ongewens, onwenslik
- gewese – toekomstige, aanstaande, komende
- gewestelik – algemeen, standaard, algemeen–beskaafd, landswyd (het betrekking op taal)
- gewettig – ongewettig, ongeregverdig
- gewigtig – nie–ernstig, lughartige, skertsend, ligweg, onbelangrik
- gewild – ongewild, onpopulêr
- gewis – onseker, nie, glad nie
- gewoon – buitengewoon, spesiaal, ongewoon, opvallend, buitenissig, eksentriek
- gewoond – onvertroud, vreemd
- gewoonlik – soms, af en toe, nou en dan, dan en wan
- geyk – ongeyk, vars, nuut, opvallend (het betrekking op taal)
- gids – volgeling, volger, reisiger, toeris
- gierig – mededeelsaam, vrygewig
- gierigheid – uitdeler, vrygewige, mededeelsame, gulhartige
- giftig – liefdevol, goed
- gimnosperm – angiosperm, bedeksadige, bedeksadige plant
- gimnospermies – angiospermies, bedeksadig
- glad – ru, grof
- glans – dofheid, ondeursigtigheid
- glans – verdof, dof skyn
- glashelder – onduidelik, ingewikkeld, moeilik, duister
- glibberig – stewig, grof, ru
- gloedvol – glansloos, ongeesdriftige, lou
- gly – vassteek, vassit
- God – duiwel, Satan
- goddeloos – gelowig, Christelik, eerbiedig, soet
- godloënaar – gelowige, bekeerde, Christen
- godsadvokaat – duiwelsadvokaat, advocatus diaboli
- godsdiens – goddeloosheid
- godsman – ongelowige, onbekeerde, ateïs
- godvresend – godloënend, ateïsties
- goed – kwaad, slegte
- goed – sleg, swak, nikswerd
- goedaardig – kwaadaardig, sleg, kwaai
- goeddunke – afkeuring
- goedgunstig – onwelwillend, ongaaf
- goedhartig – sleghartig, liefdeloos
- goedkeur – afkeur
- goedkeuring – afkeuring
- goedkoop – duur, duursaam, skaars
- goedpraat – slegpraat
- goedskiks – kwaadskiks
- goeiewyn – stookwyn, distilleerwyn
- gomtor – fat, laventelhaan
- goor – vars, nuut, verfrissend
- gou – later, stadig, uiteindelik
- gouigheid – stadigheid, sloerdery, gesloer
- gourmand – gourmet, fynproewer
- gourmet – gourmand, vraat, smulpaap
- gradueel – skielik, onmiddellik, springend
- grasieus – grasieloos, lomp, stokkerig
- gratis – verskuldig, te betaal
- gravisaksent – akuutaksent, akuut
- grensloos – begrens, beperk, eindig
- gretig – onbegerig, onbelangstellend
- gretigheid – ongretigheid, onhulpvaardigheid
- grimas – glimlag, lag
- grimmig – geduldig, vriendelik, lankmoedig
- groei – kwyn, agteruitgaan, verswak, verminder, verklein
- groeiende – kwynende, verswakkende, verminderende
- groen – ryp, bekwaam, ervare, wys
- groep – individu, enkeling
- grof – fyn, tingerig, tengerig, dun, klein, verfynd, afgewerk, beskaafd
- grond – hemel, lug
- grondbeginsel – afleiding, deduksie
- grondig – oppervlakkig, ondeurdag, ligweg
- grondlaag – bolaag, toplaag, boonste laag, boverf
- grondstof – produk, bewerkte stof, bewerking
- grondvlak – bovlak, verhewe vlak, verdieping
- groot – klein, onbelangrik
- grootbek – beskeie mens, teruggetrokkene
- grootderm – dunderm
- grootdoenerig – beskeie, natuurlik, sober
- grootdoenery – natuurlikheid, soberheid, beskeidenheid
- groothandel – kleinhandel
- grootheid – kleinheid, onbelangrikheid
- grootjie – agterkleinkind
- grootmoedig – kleinlik, selfsugtig
- grootouer – kleinkind
- grootpad – plaaspad
- groots – klein, onbenullig, onopvallend
- grootskaals – kleinskaals
- grootstad – stad, dorp
- grotesk – gewoon, alledaags
- grou – afwisselend, opgewek, vrolik, opwekkend
- growwerig – glad, gladderig
- growwerigheid – gladheid, gladdigheid, gelykheid
- gruwelik – aantreklik, aanvallig, mooi, pragtig, beeldskoon
- grynslag – lag, glimlag
- gryse – jongste, resente
- gul – ongasvry, onvriendelik, grypsugtig, benepe
- gulhartig – suinig, stuurs, nors, onvriendelik
- gulsig – matig
- gun – beny
- guns – onguns
- gus – vrugbaar, fertiel
- guur – kalm, rustig, plesierig, aangenaam (het betrekking op die weer)
H
- haat — liefde
- hoog - laag
J
- ja — nee
- jammer — vreugde, blydskap
- (ge)jammer — lag, bly wees
- jammerhartig — hardvogtig
- jammerlik — opwekkend, opgewek, vreugdevol
- jawoord — neewoord, afwysing, nee
- jeug — ouderdom, afgeleefdheid
- jeugdig — oud, volwasse
- jingo — vaderlander, patriot
- joie de vivre — treurigheid
- jolig — treurig
- jong / jonk — oud
- jongetjie — meisie, dogter, meisiekind, dogterkind
- jongmense — oumense
- jubel — treur, huil, ween
- juig — huil, treur, ween
- juis — onjuis, foutief, inkorrek
- juistheid — onjuistheid, fout
- junior — senior, ouere
M
- maer – vet
- mooi - lelik
- massief - klein
- min - baie
- matig - gulsig
- man - vrou
N
- netjies – onnetjies
- nors - vriendelik
- nag - dag
O
- opgewonde – hartseer
- opgewek – neerslagtig
P
- paar – baie, heelwat, talle
- padlangs – agteraf, oneerlik
- pap – styf, stewig, karaktervas
- papbroek – man, held; werker
- papnat – kurkdroog
- paraat – onvoorbereid, onparaat
- paradys – hel
- parallel – onewewydig, ongelyk, verskillend
- paralogisme – sofisme
- parmantig – inskiklik, gehoorsaam
- part – geheel
- partydig – onpartydig, onbevooroordeeld
- partykeer – altyd, steeds
- pas – lankal, lank gelede
- paslik – onpaslik, onbetaamlik, ongepas
- passend – nie–passend, onpassend, ongepas, onbehoorlik, onbetaamlik
- passief – aktief, aktiefvorm, bedrywende vorm
- passief – aktief
- pejoratief (ongunstig) – amelioratief, gunstig
- perigee – apogee, apogeum, toppunt
- periodiek – ongereeld, sporadies
- permanent – tydelik, onvas
- permitteer – verbied, weier
- perpetueer – beëindig
- persoonlik – onpersoonlik
- pervers – goed, regskape, natuurlik, skoon
- pessimis – optimis
- pessimisties – optimisties
- piek – dal, vallei
- piepjonk/piepjonk – horingoud
- pikdonker – helder, lig; helderlig
- pitboom – entboom
- plaasjapie – stadsjapie, dorpsjapie
- plaaslewe – stadslewe, dorpslewe
- plafon – vloer, vloerbedekking
- plafonprys – vloerprys, minimumprys
- plankdun – spekvet
- planmatig – onsistematies, onstelselmatig, onordelik, deurmekaar, chaoties
- planteryk – diereryk
- plat – skuins, ongelyk; verhewe
- plato – laagland, kusvlakte, kusgebied
- platslaan – oprig, bou
- platteland – stad
- plattelander – stedeling, stadsbewoner, stadsjapie
- plebejer – patrisiër, beskaafde mens
- plebs – snobs
- plesier – treurigheid, pyn, onplesierigheid, ongelukkigheid
- plesierig – treurig, onplesierig, ongenietlik,
- pligsgetrou – ongetrou, nalatig, ontrou, slap, gewetenloos
- plomp – skraal, dun, maer
- plooibaar – styf, strak, onbuigsaam
- pluralisme – monisme
- plus – minus
- plusteken – minusteken
- plutokraat – armlastige, bedelaar
- poëtaster – digter, poëet
- polifonie – homofonie, monofonie
- poligamie – monogamie
- polisemie – sinonimie, homonimie
- polisillabies – monosillabies, eensillabig
- politeïsme – monoteïsme
- positief – negatief
- positief – negatief, ontkennend
- postdateer – antedateer, terugdateer
- postlude – prelude, voorspel
- postnataal – prenataal, voorgeboortelik
- power – ryk, goed, uitstekend
- praat – stilbly, swyg
- prag – lelikheid
- pragmaties – teoreties
- pragtig – lelik, afskuwelik
- prakties – teoreties, abstrak
- praktyk – teorie
- predikaat – subjek, onderwerp
- prehistorie – geskiedenis, beskrewe geskiedenis
- prehistories – histories, geskiedkundig
- preliminêr – finaal
- prelude – postlude, naspel
- prenataal – postnataal, nageboortelik
- presies – onpresies, onnoukeurig
- presto – largo, lento, adagio
- pretensie – beskeidenheid, nederigheid
- prettig – onprettig, onaangenaam
- prikkelbaar – gelykmatig, goedgehumeurd, kalm, onverstoord
- primêr – sekondêr
- prinsipaal – assistent, onderwyser
- prinsipale – assistente, onderwyseres
- privaat – publiek, openbaar
- privaatreg – publiekereg, publieke reg
- produktief – onproduktief, onvrugbaar
- produsent – verbruiker, konsument
- proefhoudend – ongeskik, gehalteloos
- proefondervindelik – apriories
- profaan – heilig, Christelik, gewyd
- profanasie – heiliging, verering
- professioneel – amateur
- progressie – regressie, agteruitgang
- progressief – regressief
- prohibitief – permissief, toelatend, toegeeflik
- proloog – epiloog
- promoveer – demoveer
- pront – hakkelend, stadig, sukkelend, lomp
- proporsioneel – onproporsioneel, oneweredig
- propvol – dolleeg
- prosa – poësie
- protagonis – antagonis, opponent, teëstander, teenstander
- provisioneel – permanent, vas, finaal
- psige – liggaam
- psigies – liggaamlik, fisies, fisiek
- publiek – geheim, privaat
- publiekreg – privaatreg
- puik – vrot, swak, nikswerd
- punt – lyn, streep
- puntespel – syferspel
- puntig – stomp
- puur – onsuiwer
- pylreguit – hoepelkrom
S
- saam – alleen
- siek – gesond
- slaap – wakker
- stilte – geraas
- slaag – druip; agtergehou
- soebat – beveel
- slim – dom
U
- uit — in
- uitasem — inasem
- uitbetaal — inbetaal, ontvang
- uitblaas — aanblaas
- uitbly — inkom, opdaag, verskyn
- uitbou — verklein, beperk, inperk
- uitbrei — inperk, verklein, verminder
- uitbreiding — inkorting, inperking, verkleining
- uitbundig — teruggetrokke, ingehoue, treurig
- uitdraai — indraai
- uitdruk — indruk, inpers
- uitdrukkingloos — uitdrukkingsvol
- uitdrukkingsvol — uitdrukkingloos
- uitdruklik — verhole, implisiet, onduidelik
- uitdryf — indryf, injaag
- uitdy — inkrimp, verklein, verminder
- uiteen — bymekaar, ineen, verstrengel
- uiteenlopend — eenders, dieselfde, eensoortig
- uiteinde — begin, aanvang
- uiterlik — diepgaande, innerlik, werklik
- uiterste — minste, kleinste, naaste
- uitgaan — ingaan, ingang, begin
- uitgaan — ingaan, binnegaan
- uitgaande — inkomende
- uitgang — ingang, ingangsopening, woordbegin
- uitgawe — inkomste
- uitgebrei — beperk, ingekort, verkort, klein
- uitgedien — nuut, vars, oorspronklik
- uitgedruk — ingedruk
- uitgee — ontvang, kry, verkry
- uitgegroei — klein, jonk, jeugdig, onvolwasse, onvolgroeid
- uitgelate — terneergedruk, treurig
- uitgeput — vol; fluks, lewendig
- uitgerus — moeg, tam, onbekwaam
- uitgesproke — onuitgesproke, onseker
- uitgestrek — klein, beperk
- uitgeteer — vet, plomp, gevoed
- uithaal — insit, inplaas
- uitheems — inheems, vertroud, bekend
- uithou — swig
- uitjou — eer, respekteer, toejuig
- uitkom — inkom
- uitlander — binnelander, bekende, landgenoot
- uitlands — bekend, binnelands
- uitmekaar — aaneen, heel
- uitmekaarspat — byeenkom, bymekaarkom
- uitputting — uitgerustheid, varsheid
- uitreis — tuisreis, terugreis
- uitrek — verkort, inkort
- uitskakel — inskakel, aanskakel
- uitsondering — reël
- uitsonderlik — gewoon, normaal
- uitsteek — insteek
- uitstekend — swak, derdeklas, derderangs, derdegraads, vrot, hopeloos, nikswerd
- uitstroming — instroming, invloei, invloeiing
- uittog — intog
- uitverkorene — swartskaap
- uitvoer — invoer, import
- uitvoer — invoer, importeer
- uitvoerbeheer — invoerbeheer
- uitwendig — inwendig, innerlik
- uniek — doodnormaal, doodgewoon
- uniform — verskillend, ongelykvormig
- universeel — lokaal, plaaslik
W
- wa — kar, motor
- waaghals — durfniet, papbroek, lafaard
- waaghalsig — ongevaarlik, gevaarloos
- waak — slaap
- waaksaam — onoplettend, onopmerksaam
- waar — onwaar, vals, verkeerd, onopreg
- waaragtig — onwaaragtig, onwerklik
- waarde — waardeloosheid
- waardevol — waardeloos
- waardigheid — onwaardigheid
- waarheen — daarheen, daarnatoe
- waarheid — valsheid, verkeerdheid, inkorrektheid
- waarlik — nie, glad nie
- waarneembaar — onwaarneembaar, onsigbaar, onmerkbaar
- waarskynlik — seker, vasstaande
- wag — gaan, deurgaan, voortgaan, vertrek
- wakker — slapend
- wal — dam, rivier, stroom, kanaal
- wanbetaling — betaling, vereffening
- wandelend — staande
- wanhoop — hoop, moed
- wanorde — orde, ordelikheid, ordening
- wanordelikheid — orde, ordelikheid
- wantrou — vertrou
- wantroue — vertroue, geloof
- wanvoeglik — welvoeglik, kuis
- warboel — orde
- warm — koud
- warmbloedig (emosie) — koud
- warm kleure — koue kleure
- warmte — koue, koudheid
- wasig — helder, duidelik
- waterdig — deurdringbaar, deurlaatbaar, ondig
- waterhalfrond — landhalfrond, landhemisfeer
- waternat — kurkdroog, stofdroog
- waterverf — olieverf
- watervloed — droogte, uitdorring
- watwonders — nikswerd, swak
- wederregtelik — wettig
- wederregtelikheid — wettigheid
- week — hard, stewig, styf, gehard
- weelde — armoede, eenvoud, gebrek
- weelderig — eenvoudig, kaal, onversier, onopgesmuk
- weerbaar — weerloos
- weerbarstig — inskiklik, meegaande
- weergaloos — swak, betekenisloos
- weerhou — toelaat, deurlaat
- weerloos — weerbaar, strydkragtig
- weerspannig — inskiklik, meegaande
- weerspreek — saamstem, instem
- weerstrewig — inskiklik, meergaande
- weetal — weetniet, domkop
- weetniet — weetal, slimkop
- weg — gevind, hier
- wegdraai — indraai
- weggee — ontvang, kry
- weglaat — invoeg, byvoeg
- wegsteek — openbaar, bekend maak
- wegtrek — aantrek, intrek
- weier — inwillig, toestem, instem
- weifel — besluit, beslis optree
- weinig — baie, veel
- weldadig — onmededeelsaam
- welgemoed — treurig, terneergedruk
- welgesteld — arm, onbemiddeld
- welig — yl, dun, armoedig
- welkom — onwelkom
- wellewend — onwellewend, onbeskaaf, ongemanierd
- welluidend — wanklinkend, steurend
- wellustig — kuis, rein, maagdelik
- weloorwoë — ondeurdag
- welsprekend — vervelig
- welstand — siekte, teenspoed, armoede
- welvaart — armoede
- welvarend — onwelvarend, ongesond, arm
- welvoeglik — onwelvoeglik
- welwillend — kwaadgesin, vyandig
- wen — verloor
- wen — afleer, afwen
- wenslik — ongewens
- wêreld — hemel
- wêreldlik — kerklik, geestelik
- wêreldling — bekeerling, bekeerde, Christen
- wêrelds — hemels, ewig, ernstig
- werk — ledigheid
- werkby — waterdraer, hommel
- werkgewer — werknemer, werker, arbeider, geëmplojeerde, ondergeskikte
- werklik — onwerklik, irreëel, abstrak, denkbeeldig
- werkloos — werksaam, werkend
- werknemer — werkgewer, emplojeerder
- werksaam — werkloos
- werksku — ywerig, vlytig, fluks
- werktuiglik — bewustelik
- werkwillige — staker, werkstaker
- wesenlik — onwerklik, onwesenlik, nie— essensieel, toevallig, bykomend
- Weste — Ooste, Oriënt
- Westerling — Oosterling
- Westers — Oosters, Oriëntaal
- wetenskap — preteoretiese kennis, gesonde verstand (bedoelende "common sense")
- wetenskaplik — onwetenskaplik, preteoreties
- wetgewend — uitvoerend
- wetgewende mag — uitvoerende mag, uitvoerende gesag
- wetlik — onwettig, illegaal, onwetlik
- wetsgehoorsaam — ongehoorsaam, ordeversteurend, oproerig, wetteloos
- wetteloos — ordelik, gehoorsaam, wetsgehoorsaam
- wettig — onwettig, illegaal, onwetlik, misdadig, krimineel
- wettigheid — onwettigheid, onwetlikheid, illegaliteit, misdryf, misdaad, oortreding
- wewenaar — weduwee
- wild — mak, beskaaf, rustig, oorwoë
- wildvreemd — oorbekend
- willekeurig — bewustelik, gereël, ordelik, sistematies
- willoos — beslis
- wilskrag — wilswakheid, wilswakte
- wilswakheid — wilskrag
- winderig — windstil, stil
- windmakerig — beskeie
- windstil — winderig
- winter — somer
- winters — somers, warm
- winterveld — somerveld, somerweiding
- wispelturig — standvastig, onveranderlik
- wisseling — bestendigheid
- wisselstroom — gelykstroom
- wisselvallig — gereeld, bestendig
- wit — swart
- witbrood — bruinbrood, growwebrood
- woed — bedaar, gaan lê
- woelig — rustig, kalm
- woes — mak, bewerk, getem, rustig
- woestyn — oase
- wonderbaarlik — gewoon, doodgewoon, normaal
- wonderlik — alledaags, gewoon
- woonbuurt — fabrieksbuurt, winkelbuurt
- woonkamer — slaapkamer
- woud — vlakte
- wraak — vergifnis
- wreed — sag, menslik, mensliewend
- wreedaard — goedhartige mens, meelydende mens
- wyd — smal, nou
- wyndruiwe — tafeldruiwe, eetdruiwe
- wysheid — domheid, dwaasheid
Y
- yl — dig, ondeursigtig
- yskoud — vuurwarm
Verwysing
- Die Afrikaanse Kinderensiklopedie, 1959, bl. 3210, Wat beteken genie, slim, dom, imbesiel, idioot?
Sien ook
- Sinoniem, woorde wat dieselfde betekenis het
- Homograaf, woorde wat dieselfde spelling het, maar nie dieselfde betekenis, klankvorm of oorsprong het nie.
- Homofoon, woorde wat eenders klink, maar waarvan die betekenis en spelling verskil
- Homoniem, woorde met dieselfde spelling en wat dieselfde klink, maar met verskillende betekenisse
|
<urn:uuid:5cddbdc6-19c3-4018-ac08-fd2cc258e5ee>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Antoniem
|
2019-07-24T07:14:09Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195531106.93/warc/CC-MAIN-20190724061728-20190724083728-00527.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.994434
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Sjabloon:Dokumentasie/sandput" skakel
←
Sjabloon:Dokumentasie/sandput
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Sjabloon:Dokumentasie/sandput
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Sjabloon:Dokumentasie
(
← skakels
wysig
)
Sjabloon:Dokumentasie/doc
(
← skakels
wysig
)
Sjabloon:Dokumentasie/sandbox
(
← skakels
wysig
)
Sjabloon:Dokumentasie/sandput/doc
(
← skakels
wysig
)
Sjabloon:Dokumentasie/toetsgevalle
(insluiting)
(
← skakels
wysig
)
Sjabloon:Dokumentasie/vooraflaaitoetsgevalle
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Sjabloon:Dokumentasie/sandput
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Sjabloon
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:ea328920-227c-4c0e-b926-e142818bdc85>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Sjabloon:Dokumentasie/sandput
|
2019-07-24T06:47:23Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195531106.93/warc/CC-MAIN-20190724061728-20190724083728-00527.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.989759
| false
|
1455
Jump to navigation
Jump to search
1455 |
◄ | 14de eeu | ◄15de eeu► | 16de eeu | ► |
Dae | Eeue | Geskiedenis | Geskiedenisportaal |
Sien ook: Kategorie:1455 |
Kalenders | |
Die jaar 1455 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Maandag begin het. Dit was die 55ste jaar van die 15de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Gebeure[wysig | wysig bron]
- 8 Januarie – Pous Nicolaas V publiseer die bul Romanus Pontifex wat die slawehandel weereens goedkeur.
- 8 April – Pous Callixtus III volg Pous Nicolaas V op as pous van die Rooms-Katolieke Kerk.
- 20 April – Pous Callixtus III word gekroon deur kardinaal Prospero Colonna.
- 10 Mei – Rodrigo Borgia (later Pous Alexander VI) word deur Pous Callixtus III benoem as apostoliese protonotarius.
- 3 Junie – Rodrigo Borgia (later Pous Alexander VI) word diaken van Santa Maria in Xativa.
Geboortes[wysig | wysig bron]
- 2 Februarie – Hans, koning van Denemarke († 1513).
- 3 Maart – Johan II, koning van Portugal († 1495).
|
<urn:uuid:7b9f2ece-ad91-41e6-a3c5-5986112f6699>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/1455
|
2019-07-18T01:00:05Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525483.62/warc/CC-MAIN-20190718001934-20190718023934-00311.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999596
| false
|
25ste Dinastie van Egipte
Die dinastie se heersers was ’n lyn konings wat in die Nubiese Koninkryk van Koesj ontstaan het en Napata as hul spirituele tuisland beskou het. Hulle het van 760 tot 656 v.C. oor ’n deel of die hele Egipte regeer.[1] Die dinastie het begin met Kasjta se verowering van Bo-Egipte, wat gelei het tot ’n paar jaar van onsuksesvolle oorloë teen die Assiriese Ryk. Nadat die Assiriese konings Sargon II en Sennacherib pogings van die Nubiese konings afgeweer het om ’n vastrapplek in die Nabye-Ooste te kry, het hul opvolgers Esarhaddon en Ashurbanipal Egipte binnegeval en die Nibiërs verdryf. Hulle het toe oor Egipte regeer en is opgevolg deur die 26ste Dinastie, die laaste plaaslike dinastie van Egipte voor die Persiese verowering van die land.
Heersers[wysig | wysig bron]
Die bekende heersers van die 25ste Dinastie was:
Farao | Troonnaam | Bewind | Graftombe | ||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Kasjta | Maatre | c. 760-752 v.C. | El-Koerroe 8 | ||||||||||||||||
Pije | Mencheperre Oesermaatre | c. 752-721 v.C. | Koerroe 17 | ||||||||||||||||
Sjabaka | Neferkare | 721-707 v.C. | Koerroe 15 | ||||||||||||||||
Sjebitkoe | Djedkare | 707-690 v.C. | Koerroe 18 | ||||||||||||||||
Taharqa | Choenefertoemre | 690-664 v.C. | Noeri 1 | ||||||||||||||||
Tantamani | Bakare | 664/664-656 v.C. | Koerroe 16 |
Verwysings[wysig | wysig bron]
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
Voorafgegaan deur ← 24ste Dinastie |
25ste Dinastie | Opgevolg deur 26ste Dinastie → |
|
<urn:uuid:6faf730d-20e0-4e77-91cb-0b5f9cd9336b>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/25ste_Dinastie
|
2019-07-18T01:01:39Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525483.62/warc/CC-MAIN-20190718001934-20190718023934-00311.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999453
| false
|
Juan Antonio Villacañas
Jump to navigation
Jump to search
Juan Antonio Villacañas | |
Gebore | 1922 Toledo, Spanje |
---|---|
Oorlede | 2001 Toledo, Spanje |
Nasionaliteit | Spanje |
Beroep | Digter, essayis en literêre kritikus |
|
<urn:uuid:9fb4d8b0-6734-4c0f-9d40-350513e4ca4f>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Juan_Antonio_Villaca%C3%B1as
|
2019-07-18T01:24:28Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525483.62/warc/CC-MAIN-20190718001934-20190718023934-00311.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.874202
| false
|
Vatikaanstad
Volkslied: Inno e Marcia Pontificale (Italiaans vir: "Pouslike volkslied en mars") | |||||
Hoofstad | Vatikaanstad
Grootste stad | Vatikaanstad | ||||
Amptelike tale | Italiaans, Latyn | ||||
Regering • Soewerein • Staatsekretaris • President van die regering |
Kerklike;[1] priesterlike-monargiese;[2] absolute monargie;[3] elektiewe monargie;[4] elektiewe teokrasie.[5] Pous Franciskus Pietro Parolin Giuseppe Bertello[6] | ||||
Onafhanklikheid Onafhanklikheid
• Lateraanse Verdrag |
van Italië 11 Februarie 1929 | ||||
Oppervlakte - Totaal - Water (%) |
0,44 km2 (249ste) 0,17 myl2 feitlik niks | ||||
Bevolking - April 2017-skatting - Digtheid |
605[1] (240ste) 1 375 / km2 (6de) 3 559 / myl2 | ||||
Geldeenheid | Euro (€) (EUR )
Tydsone - Somertyd |
MET (UTC+1) MEST (UTC+2) | ||||
Internet-TLD | .va | ||||
Skakelkode | +379 |
Die Vatikaan of Vatikaanstaat, amptelik die Staat van die Vatikaanstad (Italiaans: Stato della Città del Vaticano, Latyn: Status Civitatis Vaticanæ), is 'n klein soewereine staat met 'n ingeslote gebied (enklawe) binne die stadsgebied van Rome, Italië as sy staatsgebied. Omdat dit regeer word deur die Biskop van Rome, die Pous, kan die regering daarvan beskryf word as ekklesiasties en die hoogste staatsampte word volgestaan deur kerklikes. Die Vatikaan is die laaste absolute (en elektiewe) monargie in Europa waar die pous as staatshoof volgens artikel 1 van die grondwet wetgewende, uitvoerende en regterlike gesag het.[7] Al is dit nooit toegepas nie, is die doodstraf eers in die 1960's afgeskaf.
Die moderne tuiste van die Pous is die kleinste onafhanklike nasie in die wêreld in terme van oppervlakte en bevolking wat in sy huidige vorm volgens die Verdrag van Laterane, wat op 11 Februarie 1929 met die Italiaanse regering gesluit (en op 18 Februarie 1984 hersien) is, geskep is. Die verdrag waarborg die onafhanklikheid en soewereiniteit van die Heilige Stoel.
Die Vatikaanstad is die enigste staat ter wêreld met Latyn as ampstaal. Dit is die territoriale setel van die Heilige Stoel, die institutionele entiteit verteenwoordig deur die Pous, die Biskop van Rome, en daarom ook die hoof ekklesiale setel van die Rooms-Katolieke Kerk van beide die ooste en die weste. Die Vatikaanstad is in 1984 deur Unesco as wêrelderfenisgebied gelys.
Buite die Vatikaanstad het die pouslike somerresidensie in Castel Gandolfo met 60 hektaaar (sowat 25 km buite Rome geleë) en enkele kerke en paleise in Rome eksterritoriale status. Die laasgenoemdes dien as die ampsetels van dikasterieë (departemente) of ander strukture en liggame wat ondergeskik is aan die Romeinse Curie.
Infrastruktuur[wysig | wysig bron]
Die Staat van die Vatikaanstad beskik oor sy eie regstelsel en regspraak, polisiediens, treinstasie, bank, pos- en muntkantoor, supermark, apteek, uitgewery, radiostasie, biblioteek en argief. Posseëls, wat deur die Vatikaan se posdiens in beperkte oplaag uitgereik en in drie poskantore verkoop word, is gewild by filateliste, net soos die Vatikaan se Euromuntstukke met die pous se reliëfportret by muntversamelaars. Hulle is derhalwe nouliks in omloop.
Bevolking[wysig | wysig bron]
Volgens die Vatikaanstaat se amptelike statistieke het 532 van die sowat 900 mense, wat in 2007 die Vatikaanstad woonagtig was, Vatikaanse burgerskap gehad (onder wie 62 kardinale, 350 geestelikes, 101 lede van die Switserse Garde wat tydelike Vatikaanse burgers is, en vyftig ander nie-geestelike leke).[8]
Vatikaanse burgerskap word net tydelik verleen en is steeds aan die pos gekoppel wat 'n burger in Vatikaanstad beklee. Dit vervang ook nooit die "natuurlike" burgerskap nie en word toegeken aan leidende verteenwoordigers van die kurie, lede van die Switserse Garde, kardinale, wat in Rome of Vatikaanstad woon, en persone wat hulle permanente woonplek met toestemming van die Pous in Vatikaanstad het.
Sowat veertig persent van die Vatikaanse burgers bly egter nie in Vatikaanstad nie. Dit is meestal lede van die pouslike gesantskappe in die buiteland, aan wie tydens hulle ampstermyn ook Vatikaanse burgerskap toegeken word. Vatikaanstad reik slegs diplomatieke paspoorte uit.
Daar is sowat 3 000 werknemers in Vatikaanstad, soos byvoorbeeld lede van die administrasie, verkopers, restourateurs, kokke, kantoorwerkers, drukkers, mense in diens van die Vatikaanse bank of skoonmakers, wat gewoonlik nie in Vatikaanstad woon nie.
Die amptelike tale van Vatikaanstad is Italiaans en Latyn (slegs vir amptelike verklarings). Vir diplomatieke korrespondensie word Frans en Engels gebruik. Italiaans en soms ook ander tale word vir persoonlike onderhoude, publikasies en die Vatikaanse radio- en televisiediens gebruik. Die Switserse Garde gebruik Duits as hulle taal. Die amptelike webwerf van Vatikaanstad is in Italiaans, Duits, Engels, Frans, Spaans en Portugees beskikbaar.
Misdaad[wysig | wysig bron]
Die Vatikaanstad het (in verhouding tot sy betreklik klein bevolking) een van die hoogste misdaadsyfers ter wêreld omdat sakkerollers en grypdiewe aangetrokke voel deur die besoekermassa's. Gewoonlik is alle misdadigers buitelanders wat vanuit Italiaanse staatsgebied afkomstig is. Aangesien hulle meestal ook daarheen terug vlug, word niemand in die Vatikaan se twee tronkselle opgesluit nie.[9]
Opmerking[wysig | wysig bron]
In die Vatikaanstad kan selfs die outobanke Latyns praat, wanneer jy gaan geld trek.
Verwysings[wysig | wysig bron]
- ( ) "Holy See (Vatican City)". CIA—The World Factbook. Besoek op 27 Julie 2014.
- ( ) "Vatican City". Catholic-Pages.com. Besoek op 27 Julie 2014.
- ( ) "Internet portal of Vatican City State". Vatikaanstad. Besoek op 27 Julie 2014.
- ( ) Gerhard Robbers, Encyclopedia of World Constitutions, Infobase Publishing, 2006, ISBN 978-0-8160-6078-8, bl. 1009
- ( Nick Megoran, ) "Theocracy" in International Encyclopedia of Human Geography, vol. 11, Elsevier 2009 ISBN 978-0-08-044911-1, bl. 226
- ( ) "Governorate". Vaticanstate.va. Besoek op 27 Julie 2014.
- Stato della Città del Vaticano - Stato e Governo: Organi dello Stato. «La forma di governo è la monarchia assoluta. Capo dello Stato è il Sommo Pontefice, che ha la pienezza dei poteri legislativo, esecutivo e giudiziario.» Besoek op 11 Junie 2019
- ( Der Fischer Weltalmanach 2007. Frankfurt am Main: Fischer Taschenbuch Verlag 2006, bl. 497 )
- Focus Online, 22 Mei 2016: Kuriose Reise-Fakten - Der Vatikan ist der kriminellste Ort der Welt. Besoek op 11 Junie 2019
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
- Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Vatikaanstad.
- ( Toerisme-inligting oor ) Vatikaanstad op Wikivoyage
- Amptelike webwerf
- ( ) ( ) Amptelike Unesco-bladsy
- ( ) Foto's van Vatikaanstad
|
<urn:uuid:985b275f-9759-4e63-9616-ae5cb011271c>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Vatikaan
|
2019-07-18T01:01:46Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525483.62/warc/CC-MAIN-20190718001934-20190718023934-00311.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999787
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Kategorie:Geboortes in 1453" skakel
←
Kategorie:Geboortes in 1453
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Kategorie:Geboortes in 1453
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Kategorie:Geboortes in 1454
(
← skakels
wysig
)
Kategorie:Geboortes in 1450
(
← skakels
wysig
)
Kategorie:Geboortes in 1451
(
← skakels
wysig
)
Kategorie:Geboortes in 1455
(
← skakels
wysig
)
Kategorie:Geboortes in 1457
(
← skakels
wysig
)
Kategorie:Geboortes in 1452
(
← skakels
wysig
)
Kategorie:Geboortes in 1459
(
← skakels
wysig
)
Kategorie:Geboortes in 1456
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Kategorie:Geboortes_in_1453
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Kategorie
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:ae0e4912-e16f-4e2a-bd61-9e759edf7d2b>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Kategorie:Geboortes_in_1453
|
2019-07-20T14:26:48Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526517.67/warc/CC-MAIN-20190720132039-20190720154039-00071.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.994646
| false
|
Beverly Aadlen
Jump to navigation
Jump to search
Beverly Aadland | |
Geboortenaam | Beverly Elaine Aadland |
---|---|
Geboorte | 16 September 1942 |
Nasionaliteit | Amerikaans |
Sterfte | 5 Januarie 2010 (op 67) |
Kinders | 1 |
Beroep(e) | Aktrise |
Aktiewe jare | 1951–1959 |
Internet-rolprentdatabasis-profiel |
Beverly Aadland (16 September 1942 – 5 Januarie 2010) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente South Pacific (1958) en Cuban Rebel Girls (1959).
Filmografie[wysig | wysig bron]
Rolprente[wysig | wysig bron]
- 1958: South Pacific
- 1959: Cuban Rebel Girls
- 1959: The Truth About Fidel Castro Revolution
Video's[wysig | wysig bron]
- 1990: When the Applause Died
|
<urn:uuid:af46f1d3-4fc7-41ca-bfd2-922177033a05>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Beverly_Aadlen
|
2019-07-24T07:22:01Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195531106.93/warc/CC-MAIN-20190724061728-20190724083728-00551.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.989883
| false
|
Universele Verklaring van Menseregte
Die Universele Verklaring van Menseregte (UVMR) is 'n verklaring deur die Algemene vergadering van die Verenigde Nasies ( A/RES/217, 10 Desember 1948) in die Palais de Chaillot in Parys, Frankryk aangeneem en is veronderstel om die organisasie se siening oor menseregte uiteen te sit. John Peters Humphrey van Kanada was die hoofopsteller en is bygestaan deur Eleanor Roosevelt van die Verenigde State, René Cassin van Frankryk en P. C. Chang van China, onder andere.
48 state uit 58 het dit aanvaar. Geen state het daar teen gestem nie, en slegs agt het hulle weerhou. Onder andere, Suid-Afrika in die apartheidsera ontken die reg van gelykheid ten spyte van geboorte of ras. Die teks is geïnspireer deur die Franse Verklaring van Mense en burgerregte van 1789.
Al is dit nie 'n wettig bindende dokument nie, het dit gedien as grondslag vir die oorspronklike twee wettig bindende VN handveste van menseregte, die Internasionale Handves van Burgerlike en Politieke Regte en die Internasionale Handves van Ekonomiese, Maatskaplike en Kulturele Regte. Dit word nog algemeen deur akademici, voorstanders en grondwetlike howe aangehaal. Internasionale regskenners debatteer dikwels oor watter voorsienings internasionale gewoontereg verteenwoordig. Menings verskil baie oor hierdie onderwerp en wissel tussen 'n geringe gedeelte daarvan tot die verklaring in sy geheel.
Die Guinness Book of Records beskryf die UVMR as die mees vertaalde dokument in die wêreld, en met ingang 2004 is dit in 321 tale en dialekte vertaal. Daar bestaan egter ander werke wat meer vertaal is, soos byvoorbeeld die Bybel, wat volgens die Guinness Book of Records in 2233 tale en dialekte vertaal is.
Eleanor Roosevelt het na die Universele Verklaring van Menseregte verwys as die Magna Carta vir die ganse mensdom.
Notas[wysig | wysig bron]
- Sien Aanhaling oor vertaling van die UVMR onder Arts and Media - Books & Magazines by die Guinness World Records webwerf, http://www.guinnessworldrecords.com/ Verkry op 13 September, 2005.
- Sien Aanhaling oor Bybelvertaling onder Arts and Media - Books & Magazines by die Guinness World Records webwerf, http://www.guinnessworldrecords.com/ Verkry op 13 September, 2005.
Sien ook[wysig | wysig bron]
- Magna Carta, Engeland, 1215
- Engelse Verklaring van Regte, 1689
- Virginia Verklaring van Regte, Junie, 1776
- Verenigde State Verklaring van Regte, in 1789 voltooi, in 1791goedgekeur
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
Wikisource bevat oorspronklike teks in verband met |
|
<urn:uuid:551d83e3-1444-4242-8918-f0d6f9ed105d>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Universele_menseregteverklaring
|
2019-07-24T07:36:17Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195531106.93/warc/CC-MAIN-20190724061728-20190724083728-00551.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999944
| false
|
5 Augustus
Jump to navigation
Jump to search
<< | Augustus 2018 | >> | ||||
So | Ma | Di | Wo | Do | Vr | Sa |
1 | 2 | 3 | 4 | |||
5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 |
19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 |
26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 | |
Al die dae |
Gebeure[wysig | wysig bron]
- 1087 – Pouslike troepe, gestuur deur Pous Victor III verower El Mahadia in Oos-Tunesië.
- 1305 – William Wallace, leier van die Skotse weerstand teen Engeland, word gevangene geneem naby Glasgow en na Londen vervoer vir verhoor en teregstelling.
- 1523 – Pous Adrianus VI word dodelik siek.
- 1669 – Pous Clemens IX stel twee nuwe kardinale aan waaronder Emmanuel Théodose de la Tour d'Auvergne de Bouillon.
- 1858 – Cyrus West Field en kollegas voltooi die eerste transatlantiese telegraafkabel.
- 1884 – Stigting van die Nieuwe Republiek met Vryheid as die hoofstad.
- 1914 – Die eerste elektriese verkeerslig word in Cleveland, Ohio geïnstalleer.
- 1960 – Burkina Faso word van Frankryk onafhanklik.
- 1962 – Marilyn Monroe word dood in haar bed aangetref met 'n leë botteltjie slaappille aan haar sy.
- 1973 – Arabiese gewapende mans brand los op 'n stampvol vertreksaal by die lughawe in Athene, Griekeland met drie sterfgevalle en 55 beserings tot gevolg.
- 1983 – Lede van die Ierse Republikeinse Leër word tot gesamentlik tot meer as 4 000 jaar gevangenis straf gevonnis na een van Noord-Ierland se grootste massa-verhore.
- 1983 – Die skip Castillo de Bellver slaan aan die brand en veroorsaak 'n groot olie-besoedelingsramp aan die Weskus.
- 2013 – Radio Rippel se naam verander na Groot FM.
Geboortes[wysig | wysig bron]
- 1802 – Niels Abel, Noorweegse wiskundige († 1829).
- 1921 – Ds. Pieter du Toit, predikant van die NG gemeente Drieankerbaai († 1989).
- 1930 – Neil Armstrong, Amerikaanse ruimtevaarder († 2012).
- 1964 – Annesu de Vos, Suid-Afrikaans gebore Kanadese skryfster.
- 1968 – Marine Le Pen (Marion Anne Perrine Le Pen), advokaat en Franse politikus.
Sterftes[wysig | wysig bron]
- 1946 – Wilhelm Marx, Duitse politikus en rykskanselier (* 1863).
- 1962 – Marilyn Monroe, Amerikaanse aktrise (* 1926).
- 1984 – Richard Burton, Britse akteur (* 1925).
Vakansies, vierings, en waarnemingsdae[wysig | wysig bron]
- Feesdag van Pous Anterus in die Ortodokse Kerk.
- Feesdag van Pous Fabianus in die Ortodokse Kerk.
- Onafhanklikheidsdag in Burkina Faso (1960).
Wikimedia Commons bevat media in verband met 5 August. |
|
<urn:uuid:64f70239-3ecc-4301-b445-8686a6899faf>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/5_Augustus
|
2019-07-18T00:57:39Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525483.62/warc/CC-MAIN-20190718001934-20190718023934-00335.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999129
| false
|
Rekenaarnetwerk
Inhoud
Basiese onderdele van rekenaarnetwerke[wysig | wysig bron]
Rekenaars[wysig | wysig bron]
Baie van die onderdele van 'n gemiddelde netwerk bestaan uit indiwiduele rekenaars wat of werkstasies (wat persoonlike rekenaars insluit) of bedieners kan wees. Die werkstasies kan wissel van eenvoudige masjiene met slegs basiese funksionaliteit tot rekenaars met baie geheue, vinnige verwerkers, groot hardeskywe en hoë-vlak grafiese verwerkingsvermoëns.
Die rekenaarbedieners kan wissel van veeldoelmasjiene tot doelgerigte masjiene soos onder andere lêer-, drukker-, pos-, faks-, telefonie-, instaan-, Afstandstoegang-, Toepassings-, Web- en rugsteunbedieners.
Drukkers[wysig | wysig bron]
Baie drukkers het die ingeboude vermoë om deel van 'n netwerk te wees sonder dat dit direk aan 'n ander rekenaar of toestel gekoppel hoef te wees.
Dun kliënte[wysig | wysig bron]
Hierdie tipe rekenaars is basies rekenaartoestelle wat veel minder verwerkings- en stoorvermoë het as 'n tipiese werkstasie en word gewoonlik gebruik vir eenvoudige data-invoer en soms hardloop die programmatuur geheel en al op die bediener.
Ander toestelle[wysig | wysig bron]
Daar bestaan ook baie ander toestelle wat gebruik word om 'n netwerk te bou en te bestuur. Sulke hardeware sluit in Netwerkskakelaars, Brandmure wat in hardeware geïmplementeer is asook roeteerders. Vele ander toestelle word ook dikwels direk aan netwerke verbind soos byvoorbeeld sekuriteits- en web-kameras.
|
<urn:uuid:db6f63be-61b3-494f-81a4-b9ab7741b82c>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Rekenaarnetwerk
|
2019-07-18T00:53:18Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525483.62/warc/CC-MAIN-20190718001934-20190718023934-00335.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999899
| false
|
Maak hoofkeuseskerm oop
Soek
Wysigings
← Ouer wysiging
Nuwer wysiging →
Kategorie:Voormalige lande
(wysig)
Wysiging soos op 18:08, 25 Junie 2012
2 grepe verwyder
,
7 jaar gelede
k
r2.7.3) (robot Verander:
tr:Kategori:Tarihî devletler
[[th:หมวดหมู่:รัฐสิ้นสภาพ]]
[[tl:Kategorya:Mga dating bansa]]
[[tr:Kategori:
Tarihteki
Tarihî
devletler]]
[[uk:Категорія:Історичні держави]]
[[ur:زمرہ:سابقہ ممالک]]
YFdyh-bot
Robotte
2 576
wysigings
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:MobileDiff/977229
"
|
<urn:uuid:05d72bdf-f78e-41f0-944f-e61e49f1e0a5>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:MobileDiff/977229
|
2019-07-19T06:20:11Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526064.11/warc/CC-MAIN-20190719053856-20190719075856-00495.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.918581
| false
|
Kategorie:Geografie van Frankryk
Jump to navigation
Jump to search
Wikimedia Commons bevat media in verband met Geografie van Frankryk. |
Subkategorieë
Hierdie kategorie bevat die volgende 9 subkategorië, uit 'n totaal van 9.
D
-
N
-
O
-
R
-
V
-
Bladsye in kategorie "Geografie van Frankryk"
Die volgende 18 bladsye is in hierdie kategorie, uit 'n totaal van 18.
|
<urn:uuid:a248b0fc-e507-4586-be99-103a970963f9>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Geografie_van_Frankryk
|
2019-07-20T14:43:11Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526517.67/warc/CC-MAIN-20190720132039-20190720154039-00095.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998113
| false
|
Altaïes
Altaïes Алтай тили, Altay tili | ||
---|---|---|
Gepraat in: | Rusland | |
Gebied: | Altai | |
Totale sprekers: | 57 400[1] | |
Taalfamilie: | Altaïes Turks Siberies-Turks Altaïes | |
Skrifstelsel: | Cyrilliese alfabet | |
Amptelike status | ||
Amptelike taal in: | Rusland | |
Gereguleer deur: | geen | |
Taalkodes | ||
ISO 639-1: | geen | |
ISO 639-2: | alt | |
ISO 639-3: | alt atv, alt | |
Nota: Hierdie bladsy kan IFA fonetiese simbole in Unicode bevat. |
Klassifikasie[wysig | wysig bron]
Vanweë sy afgesonderde posisie in die Altaiberge en kontak met omringende tale, word die klassifikasie van Altaïes binne die Turkse taalfamilie dikwels betwis. Weens sy geografiese nabyheid aan die tale Sjor en Chakas word dit soms in die Noord-Turkse subgroep geplaas.[2]
Vanweë ooreenkomste met Kirgisies word dit soms ook saam met die Kiptsjak-tale geklassifiseer.
Verspreiding[wysig | wysig bron]
Altais word hoofsaaklik gepraat in die Republiek van Altai (Suid-Altai) en die Altai-krai (Noord-Altai). Dit is saam met Russies die amptelike taal van die Republiek van Altai. Die amptelike taal is geskoei op die suidelike dialek, maar dit het in onlangse jare ook na die noordelike dele versprei.
Verwysings[wysig | wysig bron]
- ( ) "Ethnologue: Languages of the World, Seventeenth edition, Altai". Ethnologue. Besoek op 19 Oktober 2015.
- Gordon, Raymond G., Jr., red. (2005). "Etnologieverslag vir Noord-Turks". SIL International. Besoek op 14 September 2007.
|
<urn:uuid:f2ec48f2-10ab-4ce5-aee0-4dc286894bf5>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Alta%C3%AFes
|
2019-07-21T19:23:21Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527196.68/warc/CC-MAIN-20190721185027-20190721211027-00255.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999529
| false
|
Kategorie:Natuurlike hulpbronne
Jump to navigation
Jump to search
Hierdie blad is 'n opsomming van al die artikels in Wikipedia wat verband hou met Natuurlike hulpbronne.
Wikimedia Commons bevat media in verband met Natuurlike hulpbronne. |
Subkategorieë
Hierdie kategorie bevat die volgende 5 subkategorië, uit 'n totaal van 5.
|
<urn:uuid:8df1406e-e435-47a9-90cf-acc6d9aaff41>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Natuurlike_hulpbronne
|
2019-07-21T19:35:04Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527196.68/warc/CC-MAIN-20190721185027-20190721211027-00255.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.996154
| false
|
Gebruikerbespreking:Voyageur/Argief32007
Inhoud
- 1 Québec
- 2 Webjoernaal in Franse kanada
- 3 Humanae Vitae
- 4 Adam Dollard des Ormeaux
- 5 Guernésiais
- 6 Kaas
- 7 en:Walter Veith, de:Walter Veith und de:Benutzer:email@example.com/Meine_Spielwiese
- 8 Hi
- 9 Polish government in exile
- 10 Skakels toegevoeg aan Nicolas Sarkozy
- 11 Voorbladartikels
- 12 John Milton
- 13 Rote Insel
- 14 Hulp met vertaling
- 15 Beeld:Kveca1345s.jpg
- 16 Beeldresolusies
- 17 Bronne en etikette van beelde
- 18 Bronne van beelde
- 19 Beeld:Hddvd logo.jpg
- 20 22.214.171.124
- 21 Duitsland
- 22 Aangaande PROF. DR. J.A. (BOBBY) LOUBSER
- 23 Hulp met vertaling
- 24 Beeld:Die vuurtoring van Paon.jpg
- 25 Luxemburg
- 26 Artikels verwant aan 2007 Rugby Wêreldbeker
- 27 Fundraiser 2007 - please help during the preparation
- 28 Thankyou very much
- 29 Franse dorpe /stede met betrekking op Johanna van Arkel
- 30 Wêreldomgewingsdag
- 31 Beeld:800px-Kookplaat inductie.jpg
- 32 Voyageur
- 33 Benedictus I
- 34 Beeld:Tshwanelogo.jpg
- 35 Haai Voyageur
Québec[wysig bron]
Hallo Voyageur,
Ik ben vandaag bezig geweest een paar artikelen over Québec aan te vullen in de Nederlandstalige Wikipedia, en kort voordat ik ermee wilde stoppen zag ik wat een schitterende bijdragen jij in het Afrikaans hebt geschreven! Jammer dat ik er zo laat achter kom, want ik weet niet of ik nog veel tijd heb binnenkort om verder te schrijven. Ik zou jouw artikelen namelijk heel goed als basis kunnen nemen voor de mijne...
Hartelijke groet, en nogmaals mijn complimenten
Pepijntje (ik ben in de Afrikaanse Wikipedia niet geregistreerd)
- Bedankt voor je complimenten, Pepijntje! --Voyageur 13:21, 1 Januarie 2007 (UTC)
Webjoernaal in Franse kanada[wysig bron]
Hi Voyageur, Alias het daarop gewys dat die bestaande Webjoernaal artikel bietjie anglosentries is. My bietjie speurwerk dui daarop dat die Quebecers nogal bedrywig is in die veld. Wil jy nie dalk 'n ogie gooi op die artikel en kyk of jy die perspektief kan bywerk nie. Ek het reeds een toevoeging gemaak maar ek dink meer is dalk nodig.
Groete Laurens 09:23, 15 Januarie 2007 (UTC)
- Hi Laurens, ek dink Sobaka het al 'n interessante toevoeging oor webjoernale in ander tale gemaak. Ek weet ongelukkig nie of mense in Québec werklik 'n groot rol by die ontwikkeling van weblogs gespeel het nie... Die Franse Minister van Binnelandse Sake, Nicolas Sarkozy, is een van die bekendste Franse bloggers, en hy het ook eens met Frankryk se leidende "onafhanklike" blogger oor sy uitlatings tydens die onluste in Franse voorstede gesels. Ek het egter nog meer inligting oor daardie onderhoud nodig. M. Sarkozy se webjoernaal is hier: [1].
- Groete --Voyageur 22:41, 15 Januarie 2007 (UTC)
- Thanks, for your help on the Humanae Vitae page.
- Danke, für deine Hilfe bei der Seite Humanae Vitae.
- Merci, pour ton aide sur la page Humanae Vitae. Gebruikrsnaam 04:37, 19 Januarie 2007 (UTC)
Adam Dollard des Ormeaux[wysig bron]
Hallo daar...
Hoekom het jy "militariste" as 'n kategorie vir Adam Dollard des Ormeaux verwyder? Ek het nie 'n Afrikaanse woordeboek nie, maar die Engelse verklaring vir 'n militaris is " of or relating to soldiers, arms, or war". As jy dink dat ons aan 'n ander benaming moet dink vir 'n kategorie vir soldate, vryheidsvegters, ens. sal ek graag jou voorstelle wil hoor. Anrie 13:32, 3 Maart 2007 (UTC)
- Anrie, 'n militaris is volgens my woordeboeke a student of military science of one imbued with militarism. Militarisme is an excess of the military spirit; domination by an army , or military class or ideals; belief in such domination; a tendency to overvalue military power or to view things from the soldier's point of view. Hierdie definies is almal ongeskik vir Adam Dollard des Ormeaux en die oorlog tussen Franse setlaars en die Irokese.
- Adam Dollard des Ormeaux word nog steeds as een van Frans-Kanada se nasionale patriotte beskou, en selfs as ons aanvaar dat sy historiese rol tans herwaardeer word, is hy allesbehalwe 'n militaris. Anders sou ons ook die destydse Irokese-stamme, Suid-Afrika se ou struggle-comrades insluitende Nelson Mandela esv. in hierdie kategorie kon oplys ;) 'n Kategorie soos "(Geskiedenis van) Nieu-Frankryk" sou miskien 'n beter oplossing wees. --Voyageur 14:08, 3 Maart 2007 (UTC)
- "Vryheidvegters", miskien? Dis net dat ek voel dat, soos ons digters en wetenskaplikes in hulle eie kategorie plaas, hierdie mense ook hulle eie kategorie verdien. Anrie 14:40, 3 Maart 2007 (UTC)
- Aangesien albei - Irokese en Dollard des Ormeaux - ook om ekonomiese redes oorlog gevoer het, sou ek hulle nie as vryheidsvegters wil beskryf nie. Die Kanadese regering het Dollard des Ormeaux daarnaas tydens die Eerste Wêreldoorlog ook misbruik om diensplig vir Frans-Kanadese aantreklik te maak, sodat "vryheidsvegter" 'n minder geskikte kategorie vir sommige gebruikers oos van Ontario sou wees... ;) As ons die Franse en Engelse voorbeeld wil volg, stel ek voor ons skep 'n kategorie "Mense (of Persoonlikhede) van Nieu-Frankryk". --Voyageur 14:54, 3 Maart 2007 (UTC)
Guernésiais[wysig bron]
Haai Voyageur.
- Net ook in-"chip", ek stem saam vir wat dit werd is - veral die eerste een. Anrie 09:37, 19 April 2007 (UTC)
- "Leon the Milkman" kan gaan; die ander skakel is nuttig, alhoewel die webwerf nie in Afrikaans aangebied word nie. --Voyageur 10:40, 19 April 2007 (UTC)
Haai Voyageur,
lebst Du in Kapstadt? Ich suche für einen Artikel einige Details zu Walter Veith. Leider gibt es für Südafrika kein einzelnes Yahoo oder Google. Was meinst Du? Kannst Du mir helfen? Dachte in der südafrikanischen Wikipedia etwas über ihn zu finden. Das war aber nichts. Bräuchte genaueres Geburtsdatum und -ort. Auf Deine ANtwort bin ich schon gespannt. Herzlichst -- Jlorenz1 00:13, 22 April 2007 (UTC)
- Hallo Jlorenz1,
leider wohne ich nicht in Kapstadt, und Prof. Veith ist mir völlig unbekannt. Wenn ich biografische Daten über ihn finden sollte, helfe ich gerne. Ich denke, in unserer Wikipedia könnte Benutzer Piet Delport helfen, er wohnt - glaube ich - in Kapstadt. Oder hast Du vielleicht schon versucht, über die Website www.kapstadt.de etwas herauszufinden? Dort müsste man auf viele Deutsche in der Kapregion stoßen, die vielleicht weiterhelfen können. Viel Erfolg! --Voyageur 00:28, 22 April 2007 (UTC)
- Hast Du schon versucht, Walter Veith oder seine Organisation direkt zu kontaktieren? CreationWiki hat einen Link: [2]
- Haai Voyageur, den Link kenne ich schon. Informationen erscheinen über ihn meist stereotyp. Eine Linksammlung habe ich auch schon auf der Benutzer- bzw. Talkseite von de:Walter Veith angelegt. Ich schreib mal Piet an. OPrganisationen hab ich auch schon angeschrieben - ohne Erfolg bisher. Danke -- Jlorenz1 01:06, 22 April 2007 (UTC)
Hi[wysig bron]
- Is die land se naam Tajikistan (b.v die kategorie, Kategorie:Tadjikistan), of Tadzhikistan (b.v. Lys_van_lande_deur_bevolking)? Greenman 14:37, 22 April 2007 (UTC)
- Ek sou eintlik Tadjikistan verkies - hierdie skryfwyse kom ooreen met die Afrikaanse uitspraak. --Voyageur 15:01, 22 April 2007 (UTC)
- Hi, I was wondering if you could help me, I am trying to find the correct word for "Computational linguistics", your page on Taalwetenskappe has 'Computationele taalkunde', but I can't find any hits in .za for this. I have looked and 'Rekenaar-Linguistiek' seems more used. Which would you use, are the terms interchangeable? Dankie, - Francis Tyers 15:39, 25 April 2007 (UTC)
- I would generally prefer rekenaarlinguistiek. Computationele taalkunde is a Dutch term not used in Afrikaans. --Voyageur 15:50, 25 April 2007 (UTC)
Polish government in exile[wysig bron]
The Government of the Polish Republic in Exile was the government of Poland after the country had been occupied by Germany and the Soviet Union during September-October 1939. The Polish Government in Exile commanded Polish armed forces operating in Poland (the Polish Home Army) and abroad during the war. Though largely unrecognized and without effective power after World War II, it remained in existence until the end of Communist rule in Poland in 1990, when it formally passed on its responsibilities to the new government.
könntest du das für mich übersetzen ? Schöne Grüsse :) --Sisco 04:34, 1 Mei 2007 (UTC)
Hi Sisco, ich habe den Text auf Deiner Diskussionsseite gespeichert. Viele Grüße --Voyageur 09:09, 1 Mei 2007 (UTC)
Skakels toegevoeg aan Nicolas Sarkozy[wysig bron]
Haai Voyageur,
'n Anonieme gebruiker het vanoggend twee skakels aan die Nicolas Sarkozy artikel toegevoeg. Dit het vir my maar na advertensies gelyk, dus het ek die artikel teruggerol. Wil jy my nie asseblief 'n klein guns doen en net gaan loer daarna nie - ek verstaan nie Frans nie, dus is daar 'n moontlikheid dat dit wel geldige skakels was. Anrie 07:20, 1 Mei 2007 (UTC)
- Hulle kan gerus gaan. --Voyageur 09:10, 1 Mei 2007 (UTC)
Voorbladartikels[wysig bron]
Haai Voyageur,
Ek is telken verbaas om 'n artikel soos Chicago te ontdek en dan te sien dat nie reeds 'n voorbladartikel was nie en ook nie huidiglik as 'n voorbladartikel genomineer is nie. Is jy maar net nederig dat jy nie jou eie artikels wil nomineer nie, of is daar 'n ander rede daarvoor? Anrie 13:36, 10 Mei 2007 (UTC)
- Dankie vir jou komplimente, Anrie. Die artikel is redelik nuut en kort dalk nog 'n paar dinge, maar sal binnekort as 'n voorbladartikel-kandidaat gelys kan word. --Voyageur 13:51, 10 Mei 2007 (UTC)
John Milton[wysig bron]
Hallo Voyageur,
ich war ja absolut geplättet, als ich neulich herausfand, dass der Artikel über "meinen" Kiez, den ich vor ca. zwei Jahren (noch unter anderem Benutzernamen) angelegt hatte, mittlerweile in einer afrikaansen (sagt man so?) Übersetzung vorliegt. Vielen lieben Dank für Deine Bemühungen! sagt Rainer Lewalter.
- Hallo Rainer,
- wir haben zu danken für Deinen exzellenten Artikel! Wir haben hier ja schon einen größeren Beitrag zu Berlin, den ich jetzt gerne ab und zu durch ein paar Artikel über Bezirke und Ortsteile ergänzen möchte. Ich habe vor kurzem den deutschen Artikel über Marlene Dietrich für die afrikaanse Wikipedia übersetzt, da durfte die Rote Insel natürlich nicht fehlen. Schade nur, dass das Restaurant "Blauer Engel" seine Räumlichkeiten in die Pohlstraße verlegen musste... Naja, vielleicht begeben sich wirklich irgendwann auch Touristen aus Südafrika auf Spurensuche... Viele Grüße, --Voyageur 11:38, 29 Mei 2007 (UTC)
- Woran liegt es nur, dass mir schon die ganze Zeit schwant, Dein Rechner stünde nicht ganzjährig in Kapstadt oder Jo'burg ;-) ? Aber egal! Was das Restaurant angeht, war ich zwar auch etwas betrübt, bezweifle aber, dass das Andenken an Marlene im Kiez nicht schnell wieder an anderer Stelle prominent zelebriert werden wird. Rainer Lewalter
Hulp met vertaling[wysig bron]
Haai, Voyageur,
Siende dat jy die Franse expert hier is, kan jy my asseblief miskien help met die volgende sin? "Le surréalisme, c'est moi". "Ek is surrealisme/ Surrealisme is ek?" Wat sou die korrekte manier wees om die sin in Afrikaans te gebruik? Byvoorbaat dank, Anrie 08:25, 4 Junie 2007 (UTC)
- Ek stel voor Ek is (die) surrealisme. --Voyageur 10:27, 4 Junie 2007 (UTC)
- Baie dankie, Voyaguer. Anrie 12:53, 4 Junie 2007 (UTC)
Haai, Voyaguer,
Rakende bogenoemde beeld: wat bedoel jy met "Met toestemming gebruik"? Is die beeld gekopiereg of nie? Anrie 17:57, 21 Junie 2007 (UTC)
- Die beeld is gekopiereg en mag volgens die riglyne of guidelines van www.aviewoncities.com vrylik op ander webwerwe gebruik word, mits erkenning aan die kopiereghouer gegee word. Aangesien die kopiereghouer die gebruik van die beeld aan enigeen toestaan - en nie net Wikimedia nie - is daar ook geen rede om dit as "billike gebruik" te kenmerk nie. Solank ons deur kopiereg beskermde bronne moet gebruik, kan ons ook geen besware teen hierdie soort beelde aanteken nie. --Voyageur 18:58, 21 Junie 2007 (UTC)
- Inderdaad, dankie dat jy die ekstra inligting by die beeld bygewerk het. "Billike gebruik" is nie nodig in so 'n geval nie, aangesien die beeld reeds vry is (dit sou in elk geval nie 'n geldige verdediging gewees het nie). Ek sal die vertaling van die etiket wat jy gebruik is op my "to do"-lys sit en dan 'n sjabloon skep wat deur alle gebruikers in die toekoms in sulke gevalle gebruik kan word. Dankie vir jou moeite, ek waardeer dit regtig baie. Anrie 20:42, 21 Junie 2007 (UTC)
Beeldresolusies[wysig bron]
Haai, Voyageur...
Is daar 'n spesifieke rede hoekom jy altyd 'n kleiner weergawe van 'n beeld oplaai? Bv. Beeld:775px-Ardennenoffensive_-_Battle_of_the_Bulge.jpg en Beeld:800px-OurVei23.jpg: die aaapx dui aan dat daar 'n hoër resolusie beskikbaar is. Wanneer jy op die (oorspronklike) beeldblad is, moet mens eers weereens op die beeld kliek en dan sê "save", anders stoor hy gewoonweg die huidige resolusie (en dui dit dan soos bo aan). Anrie 13:57, 27 Junie 2007 (UTC)
NS. Ek sien ek het in eerdere gesprekke jou naam verkeerd gespel. Jammer! Ek weet nie hoe ek so onoplettend kon wees nie. Anrie 13:58, 27 Junie 2007 (UTC)
- Haai Anrie,
- meestal is daar min verskille - behalwe vir die grootte. Ek gee dus gewoonlik nie om of daar 'n groter weergawe beskikbaar is nie. --Voyageur 16:15, 27 Junie 2007 (UTC)
- Dis natuurlik altyd verkieslik om die groter weergawe te hê - mens kan nie voorspel waarvoor ander mense die beelde kan gebruik nie: hulle bestaan natuurlik onafhanklik van die artikels waarin hulle verskyn (alhoewel die verskyning in artikels 'n vereiste vir hul bestaan is) en is dit raadsaam om die weergawe van die hoogste kwaliteit te bied. Anrie 18:05, 27 Junie 2007 (UTC)
Bronne en etikette van beelde[wysig bron]
Haai Voyageur,
Soos jy seker al opgemerk het, ek is besig om al die beelde in die prentelys na te gaan vir bronne en lisensies. Ek sal graag, soos ek voortgaan, by hierdie boodskap beelde wil lys wat of 'n bron of 'n lisensie kort. Ek besef dat sommige van hierdie beelde baie lank gelede opgelaai is, so ek vra asseblief jou begrip. OOr die algemeen probeer ek eers die bron self opspoor, maar dit is nie altyd suksesvol nie.
Maandag, 9 Julie 2007[wysig bron]
Dinsdag, 10 Julie[wysig bron]
- Beeld:800px-Bruxelles-grand-place.jpg [vervang --Voyageur 16:25, 10 Julie 2007 (UTC)]. Ek neem aan dat jy hierdie beeld by die Franse Wikipedia gekry het? Daar is 'n skrapping van 'n gelyknamige beeld in hulle log: [3]. Mens hoef nie werklik Frans te verstaan om uit te syfer dat die beeld daar verwyder is omdat hy nie ingebruik was nie (so lyk dit vir my altans). Wil jy miskien 'n nuwe beeld vir jou artikel kies by die Commons? Indien nie, sal ek dit self na twee weke doen as jy nie omgee nie. Anrie 12:09, 10 Julie 2007 (UTC)
- Dankie, Voyageur! Ek het regtig nie verwag dat jy so gou hieraan aandag sou gee nie; jou medewerking word baie waardeer. Anrie 07:01, 11 Julie 2007 (UTC)
Donderdag, 12 Julie[wysig bron]
- In hierdie geval glo ek dat jy die beeld by die Duitse wp gekry het? Daar is 'n beeld met 'n soortgelyke naam wat daar verwyder is. Indien die bron nie verskaf kan word nie, is jy welkom om die beeld te vervang, anders sal dit na twee weke self doen. Anrie 11:00, 12 Julie 2007 (UTC)
- Ek weet nie waar jy hierdie beeld oorspronklik gekry het nie, maar hy is ook van die Commons verwyder, aangesien hy as nie-vry beskryf word van die webwerf waar hy afkomstig van is nie. Ek het die beeld dus verwyder en vervang met Beeld:Bariloche - Lago Nahuel Huapi.JPG. Jy is natuurlik welkom om dit weer met 'n ander beeld te vervang, indien jy verkies. Anrie 11:10, 12 Julie 2007 (UTC)
- Beeld:Buenos aires2.jpg [vervang met Abasto/Corrientes uit Commons --Voyageur 13:11, 12 Julie 2007 (UTC)]
- Ek neem aan dat hierdie weer van die fr.wp geneem is? Daar is 'n gelyknamige beeld daar verwyder. Anrie 11:19, 12 Julie 2007 (UTC)
Maandag, 16 Julie[wysig bron]
- Beeld:Edmonton skyline distant.jpg. (Jy sal my verskoon as ek nie telkens 'n lang relaas lewe nie?) Anrie 09:31, 16 Julie 2007 (UTC)
Reeds vervang met beeld van Commons. --Voyageur 15:52, 16 Julie 2007 (UTC)
Dinsdag, 17 Julie[wysig bron]
Vervang met beeld van Flickr.com. --Voyageur 11:29, 17 Julie 2007 (UTC)
Woensdag, 18 Julie[wysig bron]
- Image:Old montreal.jpg - (Die Engelse een maak ook nie melding van 'n bron nie.) Anrie 09:36, 18 Julie 2007 (UTC)
- Alhoewel dit waarskynlik is dat en:User:PZFUN die beeld geskep het, word dit nie so aangedui op die Engelse blad waar hy die beeld heen opgelaai het nie. Aangesien dit nie verifieerbaar is dat die persoon wel die beeld geneem het nie, kan ons dit nie goedsmoeds aanneem nie. Ek sien die gebruiker is tans nog aktief op Wikipedia - ek het hom ook 'n epos gestuur en hoop dat hy gou sal antwoord. In die tussentyd plaas ek die "geen bron"-sjabloon terug, aangesien die beeld geen verifieerbare bron bevat nie. Indien die beeld verwyder word voor ons van die gebruiker hoor, is daar steeds 'n geruime periode waarin die beeld herstel ("undeleted") kan word. Anrie 14:00, 18 Julie 2007 (UTC)
Maandag, 23 Julie[wysig bron]
- Beeld:1e_fra.png. Nie 'n bron die keer nie (alhoewel dit wel kort!). Ek het die beeld genomineer vir verwydering aangesien dit blykbaar nie onder 'n vrye lisensie val nie. Dis 'n bietjie van 'n tricky een, alhoewel beelde van die voorkant van die munte vryelik gebruik kan word. (Jammer as die nominasie jou Maandag 'n bietjie blou kleur.) Anrie 10:38, 23 Julie 2007 (UTC)
Donderdag, 26 Julie[wysig bron]
- Beeld:France Départements.png . Ek sien die beeld is ook by die Franse Wikipedia verwyder en ek aanvaar dat jy dit oorspronklik daar gekry het? Ek sien hulle gebruik tans Image:Départements et régions de France.svg. Ek weet nie of jy miskien sal omgee as ek sulke beelde - dis nou, beelde wat jy van 'n ander wp gekry het en wat nie meer daar bestaan nie en hier 'n bron kort - vervang nie, en of jy hulle miskien self elke keer wil vervang nie? Ek sal die outjie in elk geval maar merk as "geen bron" solank. Anrie 12:04, 26 Julie 2007 (UTC)
- Jy kan sulke beelde gerus vervang. --Voyageur 15:24, 26 Julie 2007 (UTC)
Bronne van beelde[wysig bron]
Haai, Voyageur
Dankie vir jou moeite met die bronne van Graaf se beelde. Na jy 'n bron bygevoeg het, is jy natuurlik welkom om die "geen bron"-sjabloon te verwyder! Anrie 07:04, 16 Julie 2007 (UTC)
Haai, Voyageur...
Ek sien jy het die kopieregsjabloon vervang met teks wat dit as 'n handelsmerk beskryf. Gebruik gerus die sjabloon, {{handelsmerk}}, hiervoor (ek het dit reeds in die geval vervang. Om die waarheid te sê het ek dit maar ook oorweeg om eerder die sjabloon eerder as die kopiereg-ene te gebruik, maar was maar liewer "bang Jan". In elk geval, ek stem saam dat ons maar die huidige een kan gebruik. Anrie 13:09, 1 Augustus 2007 (UTC)
- Die HD-DVD-uitgewers is nog steeds in 'n formaat-oorlog met die Blu-Ray-vervaardigers verwikkel en sal ons artikeltjie waarskynlik verwelkom... ;) Ek stem saam dat ons nie sommer net 'n logo mag gebruik nie, maar ek dink platemaatskappye en uitgewers sal die gebruik van lae-resolusie-weergawes van logo's, omslae en ander materiaal verwelkom mits ons ensiklopediese inligting oor hierdie "kulturele goedere" verskaf wat vir verbruikers van waarde sal wees. Hulle het die Engelse Wikipedia se artikels lankal raakgesien en nooit enige geregtelike stappe geïnisieer nie. Hulle sal dit natuurlik nie verwelkom as iemand sy eie webwerf begin saamstel wat met die amptelike weergawe verwar sal kan word nie. --Voyageur 13:20, 1 Augustus 2007 (UTC)
126.96.36.199[wysig bron]
Ek het dit oorweeg om die outjie tydelik te blok, maar ek sien hy't nou opgemerk ons steur ons nie aan hom nie. As ek vroeër hier was sou ek hom wel geblok het, maar as gevolg van die lukrake IP-storie sal ek dit nou maar los. Indien ons weer van hom hoor sal ek egter nie huiwer nie. Anrie 15:38, 5 Augustus 2007 (UTC)
Haai, Voyageur
Ek sien jy het Duitsland verwyder van die "Tans besig met"-afdeling. Is jy klaar met die artikel? Ek sou die afdeling graag vir voorbladartikel wil nomineer, maar ek het so idee jy verkies dit om 'n artikel eers "klaar" te hê voor dit genomineer word. Anrie 09:27, 6 Augustus 2007 (UTC)
- Haai Anrie,
- die artikel oor Duitsland is klaar. --Voyageur 11:40, 6 Augustus 2007 (UTC)
Aangaande PROF. DR. J.A. (BOBBY) LOUBSER[wysig bron]
- Hy was 'n professor aan die Universiteit van Zoeloeland (Dept. Teologie) wat twee jaar lank teen kanker geveg het. In die hospitaal het hy begin om sy eie blog te skryf en toevallig afgekom op ons webwerf. Hy het toe besluit om 'n fonds vir die uitbou van die Afrikaanse Wikipedia te stig - blykbaar wou hy mense in Suid-Afrika aanmoedig om meer bydraes te skryf. Sy familie het ons verlede jaar in die geselshoekie gekontak en oor sy planne gesels. Ek het nou gesien dat hy al op 28 Julie 2006 oorlede is. --Voyageur 18:37, 14 Augustus 2007 (UTC)
- Ek weet ongelukkig nie of hy 'n rekening geskep het nie. --Voyageur 18:55, 14 Augustus 2007 (UTC)
Hulp met vertaling[wysig bron]
Haai, Voyageur
Ek sal graag jou mening wil hê oor die vertaling van die volgende paragraaf. Dit kom uit die Franse Wikipedia-artikel, Airbus A380:
Environ 4 à 5 minutes avant la mise des gaz et alors que l'A380 était déjà aligné sur la piste, un petit jet type « Corvette » a décollé sur la piste « 32 droite », a décrit un grand cercle pour se réaligner en rase-mottes et arriver derrière l'A380 afin de le suivre. Parvenu à quelques centaines de mètres derrière l'A380, il a filmé l'accélération de l'A380 sur la piste et son décollage. Pendant les 3h51 du vol, l'équipage a pu, à une altitude maximale d'environ 10 000 Pieds (3 000 mètres), tester les volets, la vitesse et les commandes de vol, ainsi que l'équilibrage de l'avion, en jouant sur les ballasts remplis de tonnes d'eau qui se trouvaient dans le fuselage de l'appareil.
Laurens het dit vertaal as volg:
Omtrent 4 tot 5 minute voor die enjins aangesteek is en toe die A380 reeds op die aanloopbaan gereed gestaan het, het 'n klein « Corvette » spuitvliegtuig van die loopbaan opgestyg van aanloopbaan "32 droite", in 'n groot sirkel gevlieg om hom met die rase-mottes te herbelyn en agter die A380 aan te kom om dit te volg. Die vliegtuig wat 'n paar tiene meter agter die A380 aangekom het, het dit die versnelling van die A380 op die aanloopbaan en die opstyg daarvan verfilm. Tydens die vlug van 3 uere en 51 minute kon die bemanning, teen 'n maksimum hoogte van ongeveer 10 000 voet (3 000 meter), die flappe, die vlugbeheerstelsel, asook die balans van die vliegtuig, terwyl met die ballasts gevul met tonne water in die romp gespeel is, toets.
Waarna ek dit verander het na:
Omtrent vier tot vyf minute voor die enjins aangesteek is en toe die A380 reeds op die aanloopbaan gereed gestaan het, het 'n klein spuitvliegtuig, "Corvette", van die loopbaan opgestyg van aanloopbaan "32 droite" ("32 regs") en na 'n groot sirkelvormige skeervlug inlyn en agter die A380 in beweeg om dit te kan volg. Die vliegtuig het 'n paar honderd meter agter die A380 geland en het daarin geslaag om die versnelling van die A380 op die aanloopbaan en die opstyg daarvan te verfilm. Tydens die vlug van 3 ure en 51 minute kon die bemanning, teen 'n maksimum hoogte van ongeveer 3000 meter (10 000 voet), die flappe, die vlugbeheerstelsel, en die balans van die vliegtuig toets, terwyl daar op die ballasse (gevul met tonne water) in die romp gespeel is.
Ek is redelik seker oor my vertaling rondom die "rase-mottes" storie, maar as jy net kan seker maak of die Afrikaanse teks darem dieselfde sê sal ek bly wees: 'n "skeervlug" is 'n vliegtog laag oor die grond, met af en toe 'n styging om oor hindernisse te kom.
Die heel laaste sin weet ek glad nie wat die probeer sê nie, dus weet ek nie mooi wat die korrekte vertaling moet wees nie.
Enige hulp of raad sal waardeer word. (Jammer ek kontak jou ook net as ek iets wil hê...) Anrie 13:53, 16 Augustus 2007 (UTC)
- Ek sit nou so en dink, die sin "het 'n klein spuitvliegtuig, "Corvette",", moet seker "het 'n klein Corvette-spuitvliegtuig" wees? Anrie 15:19, 16 Augustus 2007 (UTC)
- Ek het die laaste sin nou 'n bietjie aangepas. --Voyageur 17:11, 16 Augustus 2007 (UTC)
- Ag, dankie, man. Dit maak sommer nou baie meer sin. Anrie 19:25, 16 Augustus 2007 (UTC)
Haai, Voyageur
Nou, na ek die "usual suspects" ondervra het (en, de, fr) het ek geen spoor van die beeld kon kry nie. Nie eers 'n rooi skakel op die 2 Junie 2005-weergawe van die bladsy nie (toe jy die beeld opgelaai het nie). Ek het ook gesoek vir "Le Phare du Paon" by die Franse wikipedia, maar met geen sukses. Ek wil dus nie 'n beeld vervang as ek geen bewyse het dat jy die beeld by 'n ander wikipedia gekry het nie en dat dit nie meer daar bestaan nie. Indien jy nie oor 'n bron vir die beeld beskik nie, miskien wil jy hom met 'n beeld uit die Commons vervang, voor ek dit verwyder? (Ek het by die Commons gekyk, maar kon nie 'n ander beeld van hierdie spesifieke vuurtoring sien nie.) Anrie 10:58, 17 Augustus 2007 (UTC)
- Die foto is geneem deur Christophe Jacquet (Utilisateur:ChrisJ op die Franse Wikipedia) en vrygestel onder die GFDL-lisensie soos aangedui Image Phare du Paon. Ek sal die volledige sjabloon later byvoeg. --Voyageur 21:59, 17 Augustus 2007 (UTC)
- Dankie, Voyageur. Ek sal die beeld na die Commons skuif met die nodige inligting en lisensiëring. Anrie 07:12, 18 Augustus 2007 (UTC)
Haai, Voyageur
Ek moet jou om verskoning vra: ek sien jy het onlangs die beeld, Beeld:Henri de Luxembourg.jpg, met Beeld:Grand Duke Henri 29.09.2006.jpg moes vervang na ek die eersgenoemde van die bedieners af verwyder het. Ek vervang altyd die beelde self as dit vervangbaar is (deur die skakels onder "Prentskakels" op die beeldblad te volg). Ek kan nie indink hoekom ek dit nie hier gedoen het nie. Ek het al gemerk dat (by ander Wikipedias) mense nou en dan kla dat die skakels by hierdie afdelings soms nie alle gebruiksinstansies toon nie. Dit is moontlik wat hier gebeur het, of dit kan wees dat ek net soos my dinges gekyk het. In elk geval, baie jammer daaroor. Ek sal bietjie meer noukeurig oplet in die toekoms. Anrie 14:11, 27 Augustus 2007 (UTC)
- Ek hoop maar die Luxemburgers sal ons nie tot 'n tronkstraf vonnis weens majesteitsbelediging nie... ;) --Voyageur 14:19, 27 Augustus 2007 (UTC)
Artikels verwant aan 2007 Rugby Wêreldbeker[wysig bron]
Hi Voyageur
Groete Laurens
Dit maak my vakansie so 'n bietjie kreatief... Ek probeer ook die ander twee nog aanpak... Groete --Voyageur 12:54, 6 September 2007 (UTC)
Fundraiser 2007 - please help during the preparation[wysig bron]
Hi, well, I noted that messages in the village pump apparently are not really read. There are some tasks where we need the help of the community for the preparation of the fundraiser 2007 and therefore I now decided to ask single people directly. There is at least one thing where anybody can help and this is with a photo for the Flickr group. If you feel like adding something written why you love wikipedia or about which other project you love or whatever you feel matches, it would be great, but also the photo itself would be great, since it would show how the community is able to work together. Of course you do not need to put your name under the photo. If you don't want to upload it yourself on flickr you can also send it to me: scretella (at) wikimedia (dot) org. Besides that we are searching for people who can help to create buttons that link to the fundraiser to be used on peoples blogs and websites. Please find further information and examples of buttons on meta. You can see an example of how a button is integrated in a blog on my blog. Thank you for your attention and cooperation! -- 16 September 2007 Sabine
Thankyou very much[wysig bron]
- THANKYOU SO MUCH Voyageur don for your Excellent Translation help!
- Your help is very Gratefully Appreciated.
- May you be Blessed!
- If you want any favourite articles to be translated into the Chinese or Taiwanese language, then I would gladly help you.
- Yours Sincerely, From --Jose77 02:12, 21 September 2007 (UTC)
Franse dorpe /stede met betrekking op Johanna van Arkel[wysig bron]
Hi Voyageur,
Ek is tans besig met die artikel oor Johanna van Arkel en het gewonder of jy nie sou belangstel om aan van die artikels oor dorpe en stede in Frankryk wat in die artikel genoem word te werk nie. 'n Paar voorbeelde sluit in Reims, Compiègne, Troyes, Domrémy, Vaucouleurs, Auxerre en Chinon. Dan is daar ook ander geografiese onderwerpe soos Loire.
Groete laurens 07:01, 2 November 2007 (UTC)
- Hi Laurens,
- ek gaan probeer om die betrokke artikels (of tenminste saadjies) oor die naweek te skep.
- Groete --Voyageur 13:54, 2 November 2007 (UTC)
- Uitstekend! Ek sien jy het reeds van hulle begin takel. laurens 15:40, 2 November 2007 (UTC)
In Europese Frans beteken voyageur net "reisiger". Lees gerus die artikel Coureur de bois wat hierdie woord se spesifiek Noord-Amerikaanse betekenis verduidelik. --Voyageur 17:10, 18 November 2007 (UTC)
Hi Voyageur, please tell me: Who is the author of this picture and why does it have this strange name? Thanks, --Flominator 21:19, 18 November 2007 (UTC)
- Hi Flominator, man spricht auch gerne deutsch hier... :) Das Bild ist von Benutzer Erik 1980 (Niederländische Wikipedia) für den niederländischen Artikel "Kookplaat" aufgenommen worden und inzwischen auf Wikimedia Commons verfügbar. --Voyageur 21:37, 18 November 2007 (UTC)
- Hallo Voyageur, vielen Dank. --188.8.131.52 10:04, 19 November 2007 (UTC)
Voyageur[wysig bron]
- Haai Adriaan, ek sien jy het die meeste terme moontlik reeds vertaal. In elk geval, ek sou activité en années d'activité as die tydperk aandui waartydens 'n kunstenaar of groep in die musiekbedryf was. Die term entourage verwys na die ander musikante wat saam met die betrokke kunstenaar speel/optree of gespeel/opgetree het. --Voyageur 16:15, 19 November 2007 (UTC)
Benedictus I[wysig bron]
Dankie vir die korreksie van die Benediktyner-kloosterorde. Groete
hansjoseph 18:15, 20 November 2007 (UTC)
- Ek merk op dat jy skryf Benediktyne-kloosterorde. (sonder die r)
- Vir my klink Benediktyner-kloosterorde beter. Wat is jou mening?
- Groete hansjoseph 17:07, 22 November 2007 (UTC)
- Benediktyner klink vir my 'n bietjie Duits ("Benediktiner"); ek dink dat ons in Afrikaans net soos in Nederlands eerder van Fransiskane, Dominikane, Augustyne en Benediktyne praat. Moontlik is daar ook 'n alternatiewe vorm soos Benediktyner, maar ek het net nou ongelukking geen woordeboek ter beskikking nie.
- Wat die spelling van "Benedictus" betref, is Nederlands meer konserwatief as Afrikaans, en spellings soos "Benedictus" weerspieël die Nederlandse tradisie om eerder die Latynse vorm te gebruik. Aangesien ons spelling net soos dié van Amerikaanse Engels wegbeweeg het van die oorspronklike historiese spelling (ons skryf "teater" in plaas van Nederlands "theater"), sou dit eintlik "Benediktus" moet wees. Dis moontlik nog steeds die sterk invloed van Engels wat spellings soos "Benedictus" en "revolusie" aan die lewe hou. Hulle pas eintlik nie by die sistematiek van ons spellingreëls nie... *sug*. Groete --Voyageur 17:57, 22 November 2007 (UTC)
- Dankie vir die kommentaar; ek stem saam. Maar is jy nie die ou van die "Etruskers" pleks van die "Etruske" nie? Jy praat van die sistematiek van ons spellingreëls ? Wat jy waar kry?? ;) Groete hansjoseph 11:22, 23 November 2007 (UTC)
- Ek het naas ekonomie ook in kommunikasie- en taalkunde gespesialiseer en pla julle derhalwe soms met dogmatiese opmerkings t.o.v. taalgeskiedenis en vergelykende taalkunde... Taalverandering in Kaapse Nederlands en die ontwikkeling van Afrikaans is nogal my gunstelingonderwerpe.
- Woorde soos "Suid-Afrikaner" en "Etrusker/Etruskers" is tipiese voorbeelde van taalverandering in Afrikaans - Nederlands het hier nog "Zuid-Afrikaan" en "Etrusken" (ek weet nie of daar 'n Nederlandse enkelvoudsvorm soos "Etrusk" bestaan nie; moontlik gebruik hulle dan eerder "Etruriër" as 'n alternatief). "Benediktyne" het 'n minder belangrike rol in die Suid-Afrikaanse geskiedenis gespeel; die kennis en tekste in verband met hierdie orde was vermoedelik meestal van Nederlandse oorsprong, en Afrikaans het hier moontlik die ou spelling van Nederlands oorgeneem. Volgens die sistematiek van Afrikaans moes daar teoreties ook 'n term soos "Benediktyner" ontstaan het. Dit kom egter nouliks in geskrewe Afrikaans voor.
- My persoonlike teorie is nog steeds dat die oorgrote meerderheid van setlaars aan die Kaap van Duitse afkoms was sodat Duits (of Noord-Duitse dialekte) as 'n substraattaal (of moedertaal) 'n baie groot invloed op die gebruik van Nederlands as omgangstaal uitgeoefen het (alhoewel die woordeskat minder sterk beïnvloed is).
- Alhoewel daar meer radikale voorstelle t.o.v. van die spelreëls vir Afrikaans as 'n selfstandige taal was, weerspieël die huidige ortografie die taalverandering en tipiese uitspraak van Afrikaans redelik goed. Ons taal het byvoorbeeld geen "v"-klank tussen klinkers nie sodat ons "eweneens, alternatiewe, howe" in plaas van Nederlands "eveneens, alternatieve, hoven" moet spel - "revolusie" is dus byvoorbeeld 'n foutiewe spelling wat nie Standaardafrikaans kan wees nie, alhoewel die meeste mense "rewolusie" nou op hierdie manier spel. Groete Voyageur 15:34, 23 November 2007 (UTC)
- Die "v"-klank dui daarop dat dit op 'n tyd amper as "w" uitgespreek was: "f" en "v" het nie altyd dieselfde klank voorgestel nie (woord soos "afkorting" was op 'n tyd "ferkorting" om "v", of liewer "f" klank aan te dui). Dit is egter steeds so in Nederlands (waar woorde soos "vennoot" amper "wennoot" uitgespreek word, maar dis nie heeltemal 'n "w" nie), alhoewel dit hier ook (ongelukkig) aan die verdwyn is. Terloops, die enkelvoud vir Etruskers is ook "Etrusker" in Nederlands. Anrie 16:46, 23 November 2007 (UTC)
- Interessante opmerking oor die gebruik van die "v" in Afrikaans, my dogter het 'n familienaam van Tjeggiese oorsprong wat met 'n "v" begin en as 'n "w" uitgespreek word, maar dis interresant hoe min Afrikaners dit verstaan. Moes dalk die spelling verander het om met 'n "w" te begin toe ek haar gedoop het dan sou sy minder las gehad het met die naam. --RAM 18:10, 23 November 2007 (UTC)
- Nederlands heeft inderdaad een c in benedictijn. In 1954 zijn een deel van de c's vervangen maar lang niet allemaal. Later is er nog wel wat aan bijgesteld -soms is men zelfs teruggegaan: insekt is nu weer insect- maar de rommel is nooit opgeruimd. Verder zijn fel, vel en wel drie verschillende woorden. Bij alle drie zet je de boventanden tegen de onderlip. Bij de [f] blaas je alleen, bij de w [ʋ] gebruik je alleen je stembanden, bij de [v] doe je allebei tegelijk. Nu zijn er wel regio's waar dat anders is. Noord-Holland kent geen v, daar is alles f. (Friese infloed) Suriname en Vlaanderen hebben een [w] zoals in Engels.
- Ja, maar behoorlijke kennis van Zuid-Afrikaans, Nederlands (met Nederlandse en Belgische dialecten) en Duits is beslist noodzakelijk om de onderliggende structuur van deze talen te kunnen vergelijken. De uitspraak, woordenschat en grammatica van het Kaaps-Nederlands en Zuid-Afrikaans zijn door sprekers van talen zoals Duits en Frans toch heelwat veranderd. Ik ga ervan uit dat Nederduits een belangrijke substraattaal aan het Kaap was. Er is nu dezelfde "f"-klank zoals in het Noord-Hollands, al heeft men de "v"-spelling in het Zuid-Afrikaans om etymologische redenen niet aangetast.
- "Etruskers" is inderdaad Zuid-Afrikaans; je hebt ook woorden zoals "Suid-Afrikaner/s" tegenover "Zuid-Afrikaan/-Afrikanen" in het Nederlands.
- Ten opzichte van zijn spelling heeft het Zuid-Afrikaans een mooie kans gekregen om een doorgedreven fonetisch stelsel in te voeren. Er zijn echter nog vele uitzonderingen zoals een corpus van overbodige Nederlandse woorden en spellingen, ongeacht het feit dat de taal al zijn eigen schrijfwijze heeft ontwikkeld, zoals bijvoorbeeld Ndl. Ciprus / Z.-Afr. Siprus, Macedonië/Masedonië, Feniciër/Fenisiër, Wenen/Wene, Warschau/Warskou, revolusie/rewolusie enz. die eigenlijk dienen geschrapt te worden. Ik ben hier steeds bezig met opruimen, maar er bestaat noch steeds weerstand tegen deze soort modernisering ;). --Voyageur (kontak) 17:38, 19 Januarie 2009 (UTC)
Haai, Voyageur/Argief32007
Dis is tans nie 100% duidelik wat die lisensie van die bogenoemde beeld is nie. Alhoewel Wikipedia CC-BY-SA-lisensie vir alle bydraes aanmoedig, bestaan daar ook 'n aantal ander lisensies wat hier aanvaar is. Voeg asseblief die gepaste lisensie by die beeld, ten einde die toestemming tot hergebruik en wysiging van die beeld duidelik te maak. Indien jy enige vrae of probleme het, moet jy asseblief nie huiwer om my op my besprekingsblad te kontak nie.
Let wel: indien 'n aanvaarbare lisensie nie binne 2 weke van hierdie boodskap bygevoeg word nie, mag die beeld verwyder word. Die lisensie moet asseblief by die beeldblad self gevoeg word en nie slegs hier gemeld word nie. -Anrie 15:10, 3 Desember 2007 (UTC)
Haai Voyageur[wysig bron]
Could you please help placing a short version the English-language wikipedia article of the English-Wikipedia article found here (a party that is a full-fledged member of Die Sosialistiese Internasionaal) for the af wikipedia? The PIP party worked closely together with figures such as Olof Palme to contribute in the struggle against Apartheid.
- I greatly appreciate your help with this!!! It would mean so much to me, and just one or two sentences would be enough to get the article going (the essential information would be more than enough).
- Happy Holidays, thanks so much!
- AnnaLindPalme 15:20, 27 Desember 2007 (UTC)
Hi Anna,
Med nöje! Jag ska skriva denna artikel så snart som möjligt. Välkommen åter, om du behöver hjälp. --Voyageur 15:38, 27 Desember 2007 (UTC)
Canceled. Multiple spam-like requests posted, article is of limited encyclopedic value for this project at this time. --Voyageur 18:26, 27 Desember 2007 (UTC)
|
<urn:uuid:ed460bf8-628e-4a56-a84c-4c1e6de674dc>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Gebruikerbespreking:Voyageur/Argief32007
|
2019-07-24T09:03:15Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195532251.99/warc/CC-MAIN-20190724082321-20190724104321-00015.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
false
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.997172
| false
|
Kategorie:Geskiedenis van Suid-Korea
Jump to navigation
Jump to search
Wikimedia Commons bevat media in verband met History of South Korea. |
Subkategorieë
Hierdie kategorie bevat die volgende 2 subkategorië, uit 'n totaal van 2.
Bladsye in kategorie "Geskiedenis van Suid-Korea"
Die volgende 7 bladsye is in hierdie kategorie, uit 'n totaal van 7.
|
<urn:uuid:162c7344-6069-4e0a-97d8-4ab89159a195>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Geskiedenis_van_Suid-Korea
|
2019-07-24T09:04:40Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195532251.99/warc/CC-MAIN-20190724082321-20190724104321-00015.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.997265
| false
|
Bespreking:1095
Jump to navigation
Jump to search
Hierdie bladsy is 'n besprekingsbladsy waar verbeteringe tot die 1095-artikel bespreek word. Hierdie bladsy is nie 'n forum vir 'n algemene bespreking van die artikel se onderwerp nie. |
Artikelriglyne
Daaglikse bladtrekke | |
|
<urn:uuid:2d90dcfb-efd6-47b9-9478-165564999546>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Bespreking:1095
|
2019-07-16T20:56:13Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524879.8/warc/CC-MAIN-20190716201412-20190716223412-00199.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.99999
| false
|
Hirola
Hirola | ||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Bewaringstatus | ||||||||||||||||
Wetenskaplike klassifikasie | ||||||||||||||||
Binomiale naam | ||||||||||||||||
Beatragus hunteri (P. L. Sclater, 1889) | ||||||||||||||||
Verspreidingsgebied van die hirola
Sinonieme | ||||||||||||||||
Cobus hunteri Sclater, 1889 |
Die Hirola (Beatragus hunteri soms Damaliscus hunteri), ook bekend as Hunter se hartebees, is die enige lid van die geslag Beatragus.
Uiterlik[wysig | wysig bron]
Hirola's staan bekend as die "vieroog-antilope", vanweë hul groot preorbitaalkliere. Die dier het 'n skofhoogte van 100 tot 125 cm, is 120 tot 200 cm lank en weeg 80 tot 118 kg. Die stert is 30 tot 45 cm lank. Hul pels is sandbruin van kleur, gryser by die bulle as by die koeie, met 'n ligte pens en 'n klein wit, brilagtige, strook op die brug van die neus. Die horings is liervormig en baie opvallend geringd.
Leefgebied[wysig | wysig bron]
Die hirola kom deesdae slegs op groot, droë vlaktes op die grens van Kenia en Somalië voor. Voorheen is die soort ook in Somalië aangetref, maar daar word vermoed dat hulle sedert 2005 uitgesterf is in dié land.
Gedrag[wysig | wysig bron]
Kuddes bestaan uit twee tot veertig koeie onder leiding van 'n territoriale bul. Vrygeselkuddes van vyf of meer bulle kom algemeen voor. Die dominante mannetjies is baie gebiedsgebonde. As die bulle veg, sak hulle af op die knieë, terwyl hulle met hul horings die teenstander met die agterpote vorentoe stoot.
Weiding[wysig | wysig bron]
Bedreig[wysig | wysig bron]
Die hirola is 'n ernstig bedreigde diersoort. Daar is op die oomblik slegs nog tussen 500 en 1 000 eksemplare in die natuur oor. In 1990 was daar nog ongeveer 7 000 diere en slegs tien jaar vroeër is daar nog meer as 14 000 getel. Die sterk afname is omrede hulle moet meeding met ander vee waar daar nie voldoende voedsel in 'n gebied is nie, en ook omdat hul habitat al meer geteister word deur ernstige droogtes. Die jagmaak op die dier het ook 'n rol gespeel.
Verwysings[wysig | wysig bron]
- IUCN SSC Antelope Specialist Group (2008). Beatragus hunteri. 2008 IUBN Rooi Lys van bedreigde spesies. Internasionale Unie vir die Bewaring van die Natuur 2008. Verkry op 5 April 2009 Databasisinskrywing bevat 'n kort motivering waarom hierdie spesie as krities bedreig gelys is.
Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Nederlandse Wikipedia vertaal. |
|
<urn:uuid:6773c020-8e55-4c48-ab7e-ce5f57bda595>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Hirola
|
2019-07-16T20:48:07Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524879.8/warc/CC-MAIN-20190716201412-20190716223412-00199.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999851
| false
|
Skåne
Skåne (Sweeds en Deens Skåne, Latyn Scania) is 'n historiese provinsie in die suide van Swede wat tot in die 17de eeu deel uitgemaak het van die Koninkryk Denemarke. Dit kom grootliks ooreen met die huidige provinsie (Sweeds: län) Skåne län en gebied van die provinsiale munisipaliteit (wat ook 'n vroeër selfstandige munisipaliteit in die historiese provinsie Halland insluit).
Die belangrikste stedelike sentra is Malmö (die provinsiale hoofstad), Helsingborg, Kristianstad, Landskrona, Lund, Trelleborg en Ystad. Skåne maak saam met die Deense eilande Seeland, Bornholm, Lolland, Falster en Møn deel uit van die transnasionale Öresundstreek.
Vanweë die nabyheid aan Denemarke klink in die plaaslike Sweeds nog steeds 'n Deense aksent deur. Sowel Denemarke en Swede het eeue lank aanspraak op Skåne, Halland en Blekinge gemaak, en eers in 1658 is hierdie gebiede by Swede ingelyf.
Danksy sy vrugbare bodem, sy milde klimaat en sy ryk visgronde het Skåne steeds 'n beduidende rol as die belangrikste landboustreek van Swede gespeel. Die plaaslike landskap word deur saggies golwende heuwellande en groen weivelde in die kusgebiede gekenmerk, waarby Österlen in die suidooste 'n gewilde trekpleister vir toeriste en kunstenaars geword het. Die binneland word deur die heuwelreekse Söderåsen, Romeleåsen en Linderödsåsen en klein mere oorheers, waarvan Ringsjö en Krankesjö as voëlparadyse bekend staan.
Vervoer[wysig | wysig bron]
In die 1950's is in Skåne met die bou van snelweë begin – die gedeelte tussen Malmö en Lund was selfs die eerste snelweg in Swede en vorm tans die beginpunt van die Europese roete E 22. Kort daarna is 'n snelweg-netwerk volgens die Duitse voorbeeld gebou. Skåne was in hierdie opsig rigtingwysend aangesien die res van die land nog in die 1960's slegs oor kort snelweë beskik het wat nie met mekaar verbind was nie. Skåne se netwerk het vanuit die internasionale veerboothawens geloop, en intussen maak ook die Öresund-brug deel uit van hierdie netwerk.
Skåne beskik daarnaas ook oor 'n eersterangse spoorwegnetwerk. Op die lyn tussen Malmö en Stockholm ry moderne X 2000-hoëspoedtreine, terwyl die treindienste Pågatåg en Öresundståg belangrike nedersettings in Skåne met mekaar verbind. Met die voltooiing van die Öresund-brug is die treinskedules in Skåne by dié van die Deense eiland Seeland aangepas.
|
<urn:uuid:f2b9b76a-ceb0-4bb0-aa58-2dec9ed1b298>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Sk%C3%A5ne
|
2019-07-16T20:41:02Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524879.8/warc/CC-MAIN-20190716201412-20190716223412-00199.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999973
| false
|
Vlugsout
Vlugsout is ‘n middel wat gebruik word om mense wat flou geword het weer by te bring en die bewussyn aan te wakker.
Die aktiewe bestanddeel van vlugsout is ammoniumkarbonaat. Gewoonlik kom dit voor as wit kristalle. Vir die gerief van en om die reuk meer aanvaarbaar te maak word dit gewoonlik as ‘n vloeistof geparfumeer met laventel- of bloekomolie bemark.
Vlugsout is ‘n snel vervlietende sout wat ammoniumgas vrystel. Dit het ‘n skerp prikkelende geur wat die slymvliese van die mond, neus en longe irriteer. Daardeur stimuleer dit die spiere wat die asemhaling beheer. Daarom gebruik atlete vlugsout as ‘n stimulant om hul prestasie te verhoog. Boksers wat uitgeslaan word, gebruik dit om vinnig hul bewussyn te herwin. Die gebruik van hierdie gas in groot hoeveelhede oor ‘n lang tydperk kan vir die mens egter gevaarlik wees.
|
<urn:uuid:87bfda52-3706-4ab9-b607-05b51a326441>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Vlugsout
|
2019-07-16T20:58:11Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524879.8/warc/CC-MAIN-20190716201412-20190716223412-00199.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999997
| false
|
Basel
Kaart | Wapen |
Vlag | |
Land | Switserland |
Kanton | Basel |
Koördinate | |
Stigting | 237/238 |
Oppervlakte: | |
- Totaal | 22,75 vk km |
Hoogte bo seevlak | 260 m |
Bevolking: | |
- Totaal (31 Oktober 2010) | 170 648 |
- Bevolkingsdigtheid | 7 501/vk km |
Tydsone | UTC +1 (MET) |
Amptelike webwerf | Stadt Basel |
Basel (Duits en Engels: Basel, Frans: Bâle, Nederlands: Bazel, Italiaans, Romansch en Spaans: Basilea, Latyn: Basilia, somtyds in Engels: Basle) is die derde grootse stad in Switserland naas Zürich en Genève, en het 'n bevolking van sowat 171 000 (2010). Die drielandestad lê in die noordweste van die land, aan die grens met Duitsland (die stad Weil am Rhein) en Frankryk (die nedersettings Saint-Louis en Huningue). Die Rynrivier vloei deur die stad.[1]
In die stad word 'n vorm van die Nederalemanniese Duitse dialek gepraat, die Baselduitse subdialek wat verwant is aan die nabygeleë Elsasser Duitse subdialek maar verder 'n taal-enklawe vorm in die Hoogalemanniese Duitse dialekgebied.
In 1529 het die Reformasie ingang in Basel gevind. Later, in 1897, het Basel danksy die inisiatief van die Oostenrykse joernalis Theodor Herzl as gasheerstad van die eerste Sionistiese Wêreldkongres opgetree wat die stigting van 'n Joodse staat in Palestina bepleit het.
Verwysings[wysig | wysig bron]
- HAT Taal-en-feitegids, Pearson, Desember 2013, ISBN 978-1-77578-243-8
|
<urn:uuid:0952fbcb-81d4-4237-b239-65196627fdc5>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Basel
|
2019-07-18T01:43:25Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525483.62/warc/CC-MAIN-20190718001934-20190718023934-00359.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.996095
| false
|
Kategorie:Seë van Europa
Jump to navigation
Jump to search
Subkategorieë
Hierdie kategorie bevat die volgende 4 subkategorië, uit 'n totaal van 4.
Hierdie kategorie bevat die volgende 4 subkategorië, uit 'n totaal van 4.
|
<urn:uuid:fb880717-6009-4ef0-8528-6a95df0e6fbf>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Se%C3%AB_van_Europa
|
2019-07-18T01:16:25Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525483.62/warc/CC-MAIN-20190718001934-20190718023934-00359.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.994547
| false
|
Kernkrag
Kernkrag is die energie wat deur middel van beheerde (nieplofbare) kernreaksies geproduseer word. Kommersiële aanlegte gebruik tans hoofsaaklik kernsplytingsreaksies om elektrisiteit op te wek. Elektriese nutsreaktore verwarm water om stoom te produseer, wat dan aangewend word om elektrisiteit op te wek.
In 2009 was 15% van die wêreld se elektrisiteit deur middel van kernkrag opgewek. Daar is ook meer as 150 vlootvaartuie gebou wat kernaandrywing gebruik.
Inhoud
- 1 Inleiding
- 2 Kernontwikkeling
- 3 Kernsmelting (fusie)
- 4 Brandstof
- 5 Kernkragsentrale
- 6 Koeberg
- 7 Veiligheid
- 8 Kernenergie en die omgewing
- 9 Bronne
- 10 Eksterne skakels
Inleiding[wysig | wysig bron]
Kernenergie was reeds in die eerste eksperimente met radioaktiewe stof aanwesig, maar is op sigself eers as energievorm wat op groot skaal gebruik kan word, oorweeg toe die wetenskaplikes besef het dat die energie, wat grootliks as warmte vrykom, in stoominstallasies gebruik kon word.
Radioaktiwiteit is in 1896 deur ʼn Franse skeikundige, Henri Becquerel, ontdek toe hy vasgestel het dat die nabyheid van die sout kaliumuranielsulfaat 'n donker vlek op fotografiese film laat wanneer dit ontwikkel word. Hy het vasgestel dat die uraan in die sout daarvoor verantwoordelik was, en gedink dat dit 'n vorm van X-strale is, hoewel dit later geblyk het radioaktiwiteit te wees.
Ander wetenskaplikes, onder wie Marie en Pierre Curie, se belangstelling is deur die ontdekking gaande gemaak. Die egpaar het die mineraal uraanpikblende aan chemiese analise onderwerp en uraan, radium en polonium daarin uitgeken as radioaktiewe elemente. Na aanleiding van die besondere soort straling van die elemente het Marie Curie die verskynsel radioaktiwiteit genoem. Toe 'n stukkie radioaktiewe stof in 'n afgeskermde holte geplaas is, is vasgestel dat die straling, afkomstig uit die stof, geweldig deurdringend is en maklik deur materiaal soos papier en metaalplaatjies gedring het.
Die straling het blykbaar deeltjies bevat wat deur die fisikus Rutherford alfa en beta genoem is. Daar is vasgestel dat die radioaktiewe stowwe ook gammastrale, wat eers vir X-strale aangesien is, saam met die 2 soorte deeltjies uitgestraal het. Teen daardie tyd was Rutherford daarvan bewus dat die materiaal wat hy bestraal het, uit sogenaamde atoomdeeltjies bestaan. 'n Ander fisikus, J.J. Thompson, het die bestaan van negatiewe deeltjies, tans bekend as elektrone, reeds bewys, en voorgestel dat daar iets soos atome moet wees. Volgens hom was atome (die kleinste deeltjies waaruit materie bestaan) sfere met positiewe ladings waaraan elektrone gekleef het.
Die fisikus Niels Bohr het die gedagte van atome verder gevoer en 'n model gebou waarmee hy aangedui het dat 'n atoom bestaan uit ʼn kern waarom die elektrone wentel. Volgens hom was die kern, wat opgebou is uit protone, positief gelaai. Met hierdie inligting het Rutherford 'n goudblaadjie met alfadeeltjies bestraal en vasgestel dat sommige van die deeltjies regdeur gegaan het, ander wel deurgegaan het maar effens afgewyk het, terwyl enkele deeltjies teruggespring het. Die reaksie het gestrook met die teorie van Bohr. Die feit dat sommige van die deeltjies regdeur die goudblaadjie gegaan het, het die teorie gestaaf dat die grootste volume van 'n atoom deur vinnig bewegende elektrone gevul word, wat 'n wolk om die kern vorm. Die deeltjies kon dus deur die atome in die blaadjie dring, byna soos hael deur 'n wolk. Dat sommige van die deeltjies effens afgewyk het, kon verklaar word aan die hand van die positiewe lading van die atoomkerne in die goudblaadjie wat die alfadeeltjies afgestoot het. Volgens Rutherford moes die deeltjies wat teruggespring het, teen die kerne gebots het. Nou het wetenskaplikes nie meer die materiale bestraal nie, maar "gebombardeer" in 'n doelbewuste poging om die kern te tref. In die proses het hulle bewus geword van die bestaan van 'n neutrale (ongelaaide) deeltjie in die kern, wat min of meer dieselfde massa as ʼn proton het.
Die deeltjies is neutrone genoem. 'n Beeld van hoe materie daar uitsien, is gevorm en word vandag nog aanvaar. Alle materie is opgebou uit molekules, die kleinste deeltjies wat nog dieselfde eienskappe as die materie het. As die molekules verder afgebreek word, kan die verskillende atome onderskei word. In die kern van die atome is daar protone en neutrone, saam nukleone genoem. Dit beslaan feitlik die hele massa van die atoom maar maak 'n uiters klein deeltjie van die volume uit. Om die kern wentel die elektrone, wat 'n onbeduidende massa het, maar feitlik die hele volume van die atoom beslaan. As E die materie of die element voorstel, A die getal nukleone (protone + neutrone) en Z die getal protone, dan sal A Z E die kern van die element voorstel. 'n Element soos waterstof het byvoorbeeld 'n kern met een proton en een neutron waarom een elektron wentel (2 1H). Elemente wat meer protone as elektrone het, verkry 'n positiewe lading en word ione genoem, en die met meer of minder neutrone as protone, staan bekend as isotope. Die atoomgetal word deur die aantal protone, en die atoommassa deur die som van die protone en neutrone bepaal.
Tydens die eksperimente met radioaktiewe stowwe waarby alfa- en betadeeltjies en gammastrale uitgestraal word, het wetenskaplikes waargeneem dat die uitstraling van 'n alfadeeltjie die massagetal van ʼn element verminder, terwyl die uitstraling van 'n betadeeltjie die atoomgetal verhoog. Dit was dus moontlik om die samestelling van ʼn element te verander, en Rutherford het later daarin geslaag om stikstof in fluoor en suurstof te verander. Maar stikstof het sewe protone in sy kern en suurstof het agt. As enkele protone by die kern van 'n atoom bygevoeg of weggeneem kan word, waarom nie die hele kern, bevattende protone en neutrone, in twee deel nie? Die bombardering van materiale met alfa- en betadeeltjies uit 'n bron van radioaktiwiteit het egter nie altyd slegs protone opgelewer nie. Die ligte metaal berillium het deurdringende strale sonder elektriese lading uitgestuur, wat nie X- of gammastrale was nie, maar wel neutrone.
Neutrone is geweldig deurdringend en daar is gereken dat neutronbombardering wel 'n kern sou kon verdeel. Die wetenskaplikes het egter ook begin beset dat daar verdere neutrone tydens 'n bombardering kan vrykom, wat self kerne sou kon opbreek en ʼn kettingreaksie veroorsaak. Die formule E = mc2, wat opgestel is deur die beroemde wetenskaplike Albert Einstein en aandui dat energie en materie ekwivalent is, het dit duidelik gemaak dat daar ʼn enorme hoeveelheid energie tydens 'n kettingreaksie kan vrykom.
Die kern is vir die eerste maal onder leiding van Enrico Fermi in ʼn eksperimentele reaktor deur neutrone gekloof. 'n Kernreaksie verskil van ʼn konvensionele chemiese reaksie deurdat 'n chemiese reaksie op elektron aktiwiteit en 'n kernreaksie op 'n nukleone aktiwiteit berus. Tydens 'n kernreaksie kom daar heelwat energie in die vorm van hitte vry wat nuttig aangewend kan word in die ontwikkeling van elektrisiteit. Warmte, wat voorheen grootliks verkry is uit die verbranding van fossielbrandstof, is noodsaaklik vir die bedryf van ʼn kragsentrale. Omdat die wêreld se fossielbrandstof uitgeput kan raak, word kernenergie voorlopig as die alternatief beskou.
Radioaktiwiteit en straling[wysig | wysig bron]
Stowwe soos radium en uraan is radioaktief en gee 'n spontane straling uit wat baie deurdringend is en byvoorbeeld die vermoë het om fotografiese film te affekteer sonder die tussenkoms van 'n ander chemiese of fisiese proses. In die kern van 'n atoom is daar protone en neutrone: die protone is elektries positief en die neutrone elektries neutraal. Aangesien ʼn positiewe en 'n negatiewe lading mekaar aantrek en twee positiewe ladings mekaar afstoot, behoort die protone (almal positief) mekaar eintlik af te stoot en die kern uitmekaar te val.
Die neutrone verskaf egter die neutraliteit in die kern en oefen in der waarheid so ʼn groot krag uit dat die kern stabiel is, en protone slegs gedurende 'n kernreaksie van mekaar geskei kan word. By swaarder elemente (uraan) is daar 'n groot aantal protone in die kern van die atoom (92), wat ʼn groot afstootkrag ten opsigte van mekaar uitoefen sodat die kern nie meer baie stabiel is nie. Dit is ook opvallend dat daar baie meer neutrone as protone in die kern is (146). klaarblyklik om die ewewig in die kern te behou. So 'n swaar kern verkeer onder 'n geweldige spanning, in so 'n mate dat dit dikwels self 'n deeltjie, bestaande uit 2 protone en 2 neutrone, uit die kern skiet. So kan dit ook gebeur dat die onstabiele atoom 'n elektron uitskiet.
AI die deeltjies wat uitgeskiet word, het 'n baie hoë snelheid en is baie deurdringend, 'n verskynsel wat radioaktiwiteit genoem word. In die ondersoek van radioaktiewe stowwe het die straling wat dit uitgegee het, bestaan uit deeltjies genaamd alfa en beta, en elektromagnetiese golwe, bekend as gammastrale. Die alfadeeltjies is geïdentifiseer as helimkerne en wanneer dit uitgestraal word, word die massagetal van die stof wat dit uitstraal, met 4 en die atoomgetal met 2 verminder. 'n Stof soos uraan het 92 protone in die kern en as dit protone verloor, beteken dit dat die samestelling daarvan verander en daar inderdaad 'n nuwe element gevorm word, wat twee plekke links van uraan in die Periodieke Tabel sal voorkom. In die geval van betadeeltjies word daar elektrone uit die kern geskiet en die atoomgetal word groter, in plaas van kleiner soos met alfadeeltjies. 'n Nuwe element wat So gevorm word, sal 'n posisie regs van die oorspronklike element op die Periodieke Tabel beklee. Radioaktiewe stowwe neig dus om vanself in nuwe elemente te "verval".
Die verval vind in ʼn besondere tempo plaas, wat kenmerkend is vir elke verskillende radioaktiewe element. In die geval van radium is dit elke 1600 jaar. Radium sal elke 1600 jaar nog verder verval totdat dit uiteindelik ʼn baie stabiele element, naamlik lood (Pb), gevorm het. Die tempo waarin 'n element verval, is sodanig dat die helfte daarvan na. 'n sekere tyd verval het, die helfte van die oorblywende helfte na 'n gelyke verdere tydperk ensovoorts, wat aanleiding gegee het tot die term die "halfleeftyd" van 'n element. Die halfleeftyd dui op die tydperk wat tussen elke verval verloop. In die geval van radium sal dit dan na 16 000 jaar so verval het dat daar net 1/1 204 e van die oorspronklike elemente oor is, wat nog radioaktief is.
Die res het dan in lood verander. Met die uitgee van 'n alfa- of betadeeltjie is daar gewoonlik ʼn uitbarsting van gammastrale, baie kort elektromagnetiese golwe wat geweldig deurdringend is. Saam met die vinnig bewegende alfa- en betadeeltjies kan dit gevaarlik wees vir 'n persoon wat daaraan onderwerp word. Straling word in röntgen (R), rad (radiation absorbed dose) of rem (Röntgen equivalent man) gemeet. Die rad en rem is groot eenhede en word deur 1 000 gedeel om in millirad (mrad) of millirem (mrem) uitgedruk te word. Straling van radioaktiewe stowwe word gewoonlik met die van 1 gram radium vergelyk, wat 37 X 109 emissies per sekonde veroorsaak en as 1 curie (Ci) radioaktiwiteit gedefinieer word.
Die energie verbonde aan emissies word in joule/kilogram gemeet en 1 rad = 0,01 J/kg vir X-strale. Een rem is die biologiese ekwivalent van 1 rad, so uitgedruk omdat verskillende radioaktiewe stowwe, al gee dit dieselfde hoeveelheid energie af, skadeliker as die eweknie (X-strale) is. Die intensiteit van 1 mrem alfadeeltjies is byvoorbeeld soveel skadeliker as X-strale vir die mens dat slegs die energie van 0,25 mrad vereis word vir dieselfde gevaartoestand. Tydens die neem van X-straalfoto’s doen ʼn persoon ongeveer 100 tot 200 mrem straling op, en vir radiografiste word ʼn maksimum bestraling van 5 000 mrem/jaar toegelaat.
Vir die kernnywerheid word ʼn maksimum van 10 mrem stralinglekkasie per jaar toegelaat, wat eintlik min is as daar in gedagte gehou word dat die natuurlike stralingspeil in ʼn stad soos Johannesburg ongeveer 150 mrem/jaar en in Kaapstad ongeveer 100 mrem/jaar is. Daar bestaan nog baie onsekerheid oor die uitwerking van radio-aktiewe strale op lewende organismes, maar daar is bewys dat alfa-, beta-, neutron – en gammadeurdringing deur lewende weefsel die biochemiese gedrag daarvan versteur en lewende organismes gevolglik nadelig kan beïnvloed. Die bestraling dra energie aan die molekules in die weefsel oor en die versteuring wat plaasvind, is feitlik eweredig aan die lineêre energie-oordrag van die bestraling.
Beta-deeltjies en gammastrale het ʼn lae lineêre energie-oordrag, maar alfa-deeltjies en neutrone het ʼn hoë lineêre energie-oordrag en is veel skadeliker as die ander twee. Natuurliker radioaktiewe straling is afkomstig van kosmiese strale (van die son), die uraan- en toriumafsetting in die aarde, en van radioaktiewe isotope in die menslike liggaam self, waaronder kalium -40. Hoewel bioloë daarop wys dat lewende organismes hulle biologies by radioaktiwiteit aanpas, geld dit steeds dat dit nie noodwendig onskadelik is nie.
Kernontwikkeling[wysig | wysig bron]
ʼn Klowingstof bestaan uit atoomkerne wat gekloof kan word en vanweë die energie wat vrykom, geskik is as kernbrandstof. Die kloofbare atoomkerne staan bekend as nukliede en die klowing as fissie. Van die ruim 200 isotope wat in die natuur voorkom, is uraan-235 (U-235) die geskikste vir beheerde kernreaksies. Die getal 235 dui op die som van die protone en neutrone in die kern. Aangesien daar 92 protone in die atoomkern van uraan is, is daar dus 143 neutrone in U-235. So word daar ʼn onderskeid gemaak tussen natuurlike uraan U-238 en die isotope U-233, U-235 en U-239.
ie uraanisotope het almal dieselfde aantal protone (92), maar ʼn verskillende aantal neutrone. Die isotope U-233 en U-239 (plutonium) word verkry tydens die straling van torium-232 en uraan-238 in ʼn kernreaktor. Sommige reaktors, die sogenaamde kweekreaktors, word spesiaal ingerig vir die maak van nuwe klowingstowwe, maar origens is die kweekproses ʼn neweproses van kernkragontwikkeling. Die spontane klowing van ʼn kern op aarde kom uiters selde tot stand en ʼn natuurlike kernontploffing is in normale omstandighede dus nie werklik moontlik nie. In die kerntegniek word klowing doelbewus aangehelp en is dit die gevolg van ʼn neutron wat met ʼn kloofbare kern bots.
Tydens die botsing val die nukliede in twee brokstukke, waaruit verdere neutrone, ʼn geweldige hoeveelheid energie in die vorm van warmte en radio-aktiewe straling vrykom. Die neutrone wat vrykom (teen ongeveer 20 000km/s), kan weer ander kerne tref en so ontstaan ʼn kettingreaksie. Die brokstukke staan bekend as die klowingsprodukte en in die geval die klowing van U-235 is die stronsium en xenon, wat albei sterk radioaktief is. Die kanse dat ʼn neutron ʼn kern sal tref, is klein, veral as dit vinnig beweeg, en die kernbrandstof moet dus genoeg U-235-kerne bevat (of dit moet gekonsentreer wees). Tydens die botsing kom die neutrone reproduksiefaktor (k) ter sprake, wat aandui hoeveel neturone na die eerste klowing weer tot ander klowings lei.
As k=1, dan is die aantal klowings per sekonde gelyk en die reaksie dus kritiek. By k < 1 neem die aantal klowings af (onderkritiek) en by k > 1 neem dit toe (superkritiek). ʼn Atoombom is byvoorbeeld superkritiek en die aantal klowings neem eksponensiaal snel tydens die ontploffing toe, waardeur daar in ʼn breukdeel van ʼn sekonde ontsaglik baie energie vrykom. ʼn Ontploffing kan egter net by ʼn stof voorkom wat feitlik geheel en al uit kloofbare kerne bestaan.
In ʼn kernfaktor word ʼn verdunde klowingstof gebruik, waardeur die reproduksiefaktor nouliks hoër as een kan wees en ʼn ontploffing fisies onmoontlik is. Uraan, wat in die natuur vry voorkom, bevat minder as 1% kloofbare U-235; die res is U-238 en ander elemente kan nie kritiek word nie. Om wel ʼn kritieke stof te verkry, word die uraan eers verryk met U-235, of met suiwer plutonium of uraan-233, of met suiwer plutonium of uraan-233 vermeng. Die meeste brandstowwe bestaan uit U-238, wat met U-235 (tot 2 of 3%) verryk is. Selfs hierdie verrykte uraan is nog nie baie kritiek nie en die snel bewegende neutrone moet gerem word, anders tref dit nie die kerne nie.
Dit gebeur met behulp van ʼn remstof (water, grafiet) wat so min as moontlik van die neutrone moet absorbeer, anders beïnvloed dit die klowings. Deur botsings met die atome in die remstof verloor die neutrone geleidelik energie en dneem die snelheid daarvan tot sowat 2 km/s af, waarna dit as termiese neutrone bekend staan. Vir termiese neutrone is die kanse op klowing veel groter en kan die klowingstof kritiek raak. Reaktors wat met hierdie stof werk, word ook dikwels termiese reaktors genoem.
Sonder remstof moet die kernbrandstof vanweë die snelle beweging van die neutrone ongeveer 20% klowingstof bevat om bruikbaar te wees in ʼn reaktor. Sulke reaktors is bekend as snelkweek reaktors en daarin speel en daarin speel kweekprosesse ʼn belangrike rol waardeur selfs meer brandstof kan ontstaan as wat gebruik kan word. Hierdie reaktors kan teoreties eeue lank energie lewer, in teenstelling met termiese reaktors, waarvoor die beperkte brandstofvoorraad hoogstens vir ʼn halfeeu voldoende is.
Kernsmelting (fusie)[wysig | wysig bron]
Net soos die klowing van kerne moontlik is, is ook die samesmelting daarvan moontlik waarby daar selfs nog meer energie en, belangrik, minder radioaktiewe afval vrygestel word. Ligte atome, byvoorbeeld die van litium en deuterium (swaarwaterstof), leen hulle gunstig tot fusie (kernsamesmelting). Die deuteriumioon of –kern word ook ʼn deuteron genoem. Vir die fusie van ligte kerne word ʼn hoë kinetiese energie of ʼn baie hoë temperatuur vereis. In die son word die elektrone van deurteriumatome byvoorbeeld by temperature van miljoene grade Celsius van die atome weggeskeur en vorm ʼn plasma. Die deurteriumkerne (atoomgetal 1) smelt dan saam en dit gaan gepaard met die vrystelling van energie en neutrone (massa), waartydens heliumkerne (atoomgetal 2) gevorm word.
Plasma[wysig | wysig bron]
Plasma, wat ook die vierde staat van materie genoem word, word in vlamme, boogsweisvonke, weerligstrale en neon- en fluoresseerbuise aangetref. Dit is ʼn elektriese geleidende medium met ʼn komplekse mengsel van partikels (deeltjies) wat in ʼn vinnige, termiese beweging verkeer. Wanneer ʼn vaste stof, byvoorbeeld ys, verhit word, vorm dit ʼn vloeistof (water) en as dit verder verhit word, ʼn gas ʼn goeie isolator, maar as dit verder verhit word, tree dit op as ʼn geleier van elektrisiteit en die termiese beweging van atome en molekules in die gas neem toe. Die kinetiese energie wat met die beweging gepaard gaan, veroorsaak dat ione uit die atome en molekules gevorm word.
Ione (atome waarin daar minder elektrone as protone is) is positief gelaai. By ʼn hoë temperatuur disintegreer die atome en molekules in die gas in elektrone (negatief) en ione (positief), en as die temperatuur hoog genoeg is, word ʼn plasma geld ʼn ander graad van elektrondigtheid (ne – die hoeveelheid elektrone per volume-eenheid), temperatuur (Te) en ionisasie. In sekere omstandighede gehoorsaam plasma die wette van die magnetohidrodinamika, dit wil sê die studie van die gedrag van elektries geleidende vloeistowwe en gasse in die teenwoordigheid van elektriese en magnetiese velde. Plasma is as 'n materietoestand bekend gestel toe eksperimente met sterk elektroliete (mengsels wat maklik ioniseer en elektrisiteit gelei) en geïoniseerde gasse, onderworpe aan magneetvelde, uitgevoer is. Die gedrag daarvan het die navorsers aan 'n jellieagtigheid herinner en dit is toe plasma genoem.
Behalwe dat plasma onder andere ook in sekere vaste stowwe soos kristalle voorkom, kom dit nie natuurlik op die aarde voor nie, maar gewoonlik as 'n produk van gasse by hoe temperature. Die atome van stowwe soos kalium en natrium ioniseer maklik en vorm by ongeveer 2 700 ˚C plasmas. Die meeste gasse moet egter tot 10 000 °C verhit word om plasmas te vorm, en aangesien alle bekende materiale teen daardie tyd al sou gesmelt het, kan gasse nie ekstern verhit word nie, dit wil sê gasse kan nie op die konvensionele manier in 'n houer geplaas en met 'n brander verhit word nie. In stede daarvan kan gasse intern verhit word deur dit aan 'n elektriese veld te onderwerp.
Een metode is om die gas tussen 2 elektrodes te plaas en 'n baie hoe elektriese spanning op die elektrodes te plaas. In die aanwesigheid van die elektriese veld word die atome versnel, die gas verhit en 'n plasma gevorm. Die gas kan ook met behulp van ʼn transformatoraksie aan 'n veld wat deur 'n vinnig wisselende magneetveld ontstaan, onderwerp en verhit word. Die intensiteit van die veld word bepaal deur die geometrie daarvan en die aanwesige hoeveelheid gasdruk.
Elektrone het 'n laer energieuitruiling (verloor minder energie) as ander deeltjies en kan tot by baie hoër temperature verhit word (in ʼn plasma). Daar gaan egter elektrone verlore tydens die verhitting, en so lank daar meer elektrone verlore gaan as wat geproduseer word, kan die plasma nie gevorm word nie. In laboratoriums is reeds daarin geslaag om temperature van 10 000 000 °C en elektrondigthede van 1019/m3 te verkry. 'n Fusiereaktor met deurteriumtritium as plasma kan byvoorbeeld as bron van warmte vir stoominstallasies gebruik word. Kernsmelting van deuterone vind by uiters hoë temperature plaas en laat nog meer energie vry, want dit voeg warmteenergie by die kinetiese energie van die termies bewegende partikels. Hierdeur word verdere kerne saamgesmelt en die proses sal naderhand vanself voortgaan (as die elektriese veld verwyder spu word) solank deuterium (swaarwaterstof) toegevoeg word.
Plasma het egter die eienskap dat dit maklik uit 'n ruimte ontsnap en daarom was fusie nog nie in ʼn aanleg prakties uitvoerbaar nie. Plasma is wel onderhewig aan die aantrek- en afstootkragte van elektriese en magneetvelde omdat dit ʼn geleier van elektrisiteit is, en daar word beplan om dit in 'n ruimte tussen enorme elektromagnete vas te keer sodat fusie daarin bewerkstellig kan word. As die warmte wat tydens fusie ontstaan, doeltreffend na 'n hitteruiler gelei kan word, kan stoom vir stoomturbines opgewek word.
Plasma bied ook die moontlikheid om die hitte-stoom-meganika-kringloop heeltemal uit te skakel. Net soos plasma in 'n elektriese veld gevorm word, kan 'n elektriese veld ook deur plasma gevorm word. Ooreenkomstig Faraday se wette sal plasma, as dit reghoekig met ʼn magneetveld in 'n ruimte beweeg, ʼn elektromotoriese krag reghoekig met die veld en die rigting van die plasmabeweging ontwikkel. As daar nou elektrodes in die ruimte aangebring word, sal daar 'n potensiaalverskil oor die elektrodes ontstaan. So kan die hitte-oordrag en rotasiebeweging van die konvensionele kragsentrales heeltemal uitgeskakel word.
Brandstof[wysig | wysig bron]
Uraan is betreklik algemeen oor die aarde versprei, maar die konsentrasie daarvan in erts is laag, gemiddeld sowat 0,25 %. Ongeveer 250 000 ton erts is dus nodig om 1 000 ton uraan te produseer. Uraan bevat ook min kloofbare kerne, ofte wel U-235. Nadat die erts gewin is, word dit fyngemaal en die uraan chemies onttrek, waartydens dit ʼn gelerige slyk vorm. Die geel slyk word dan na 'n suiweringsaanleg vervoer, waar dit gesuiwer en omgesit word in uraanheksafluoried (heks).
Heks word verder in 'n vaste vorm as brandstof verwerk, maar kan ook by normale temperature as 'n gas bestaan. In gasvorm kan die heksafluoried verryk word. In die brandstofvervaardigings-aanleg word uraanheksafluoried uiteindelik omgesit in uraandioksied, 'n donkergrys poeier. Die poeier word in pastille saamgepers (silindriese pille wat ongeveer 25 mm lank en 10 mm in deursnee is) en hoe digter dit saamgedruk kan word, hoe beter. Die digtheid verskat nie alleen 'n beter kernreaksie nie, maar ook beter warmtegeleiding en 'n beter inhoud van die gasagtige klowingsprodukte wat tydens fissie gevorm word.
Straling word sodoende beperk. Brandstofpastille word in buise wat sowat 3,7 m lank is, gelaai en die buise in bondels saamgebind, wat die reaktorelement vorm. Die reaktorelemente word tydens brandstoflading by 'n kernkragsentrale in die "hart" van die reaktor geplaas. Voordat die brandstof reageer, is dit nie besonder radioaktief nie, maar wanneer die elemente eendag verwyder moet word, is dit wel gevaarlik radioaktief, en bevat benewens die afvalprodukte ook plutonium. Plutonium bevat selfs nog meer neutrone en kloofbare kerne as die oorspronklike brandstof. Wanneer die elemente van die reaktorkern tydens herlading verwyder word, word dit na 'n herwinningsaanleg gestuur. In die herwinningsaanleg word die plutonium van die ander radioaktiewe a1val geskei en bewaar. Die afval word in verseëlde houers geplaas en dit is juis die houers wat nêrens welkom is nie.
Uraanverryking[wysig | wysig bron]
Uraan, selfs nadat dit uit erts gewin en gesuiwer is, bevat heeltemal te min van die meer geskikte kloofbare U-235-kerne wat vir 'n beheerde kernreaksie nodig is. Uraan moet dus "verryk" word deur U-235 by te voeg, sodat die inhoud in U-238 van minder as 1 % tot sowat 3 % verhoog kan word. Die verryking kan nie chemies gedoen word nie want chemies gesproke is daar min verskil tussen U-235 en U-238. Bowendien vereis chemiese metodes 'n elektronaktiwiteit en kernreaksies ʼn nukleoneaktiwiteit.
Daar is egter 'n klein verskil in die massa van U-235 en U-238 en dit veroorsaak sekere fisiese verskynsels wat 'n meetbare verskil in die gedrag van die twee elemente meebring en as basis gebruik kan word vir die skeiding tussen die twee. U-238 word in 'n verrykingsaanleg aan die uraanheksafluoried onttrek en word later weer in 'n meer gekonsentreerde vorm by die reaktorbrandstof bygevoeg. Die geel slyk wat by uraanwinning ontstaan, word omgesit in heksafluoried waarin daar U-238 en 'n klein hoeveelheid U-235 is.
Heks word in 'n gasvorm aan diffusie onderwerp, waartydens die uraan deur ʼn poreuse membraan dring. Die onderskeie massas van U-238 en U-235 is onderworpe aan verskillende tempo's van diffusie vanweë die massaverskil en U-235 dring baie makliker deur die membraan. Gasdiffusie word gedoen in 'n sel met metaalwande, waar die twee helftes deur 'n membraan geskei word. Hoë vereistes word aan die membraan gestel aangesien dit laterale drukke en korrosie moet kan weerstaan terwyl die skeiding van die twee tipes uraan plaasvind. Heksafluoriedgas (UF6) is geweldig korrosief sowel as reaktief en hoogstaande metallurgiese eienskappe word vir die houers sowel as die membrane vereis. Die heksafluoriedgas word onder beheerde druk in die een ruimte van die sel ingelaat en deur middel van diffusie dring die U-235-atome vinniger as die U-238 deur die membraan na die ander helfte van die sel, waarna dit afgeskei word.
Met behulp van pompe en kondensators word die gas aanhoudend deur 'n aantal selle gesirkuleer totdat soveel moontlik U-235 uit die uraan gehaal is. Die selopstelling is gewoonlik so dat die eerste selle in die reeks groter is as die laastes omdat die U-235 na die einde toe al hoe meer gekonsentreer raak. AI is net hoogstens 3% verrykte uraan vir beheerde kernreaksies nodig, word die uraan soms tot 99 % gesuiwer. Diffusie aanlegte gebruik ʼn enorme hoeveelheid elektrisiteit tydens die proses, wat. Ironies genoeg, uit fossielbrandstofkragsentrales verkry word. In Europa is 'n goedkoper en effens doeltreffender metode vir die skeiding van U-235 uit U-238 ontwikkel waarin daar van 'n sentrifugale krag gebruik gemaak word.
Die gas word in 'n baie vinnig roterende houer ingelaat en die swaarder U-238 word na buite uitgeswaai, terwyl die ligter U-235 naby die middelpunt ophoop en uitgelei word. Sommige uraanverrykingsaanlegte maak van spuitstukke gebruik waaruit die gas in 'n fyn sproei geblaas word. Die gassproei word aan sekere kragte onderwerp, en die ligte U-235 word in die een rigting en die swaarder U-238 in 'n ander geblaas. 'n Unieke tegniek is die gebruik van laserstrale wat in uiters 1yn bundels op die heksgas gerig word. Die bestraling ioniseer slegs die U-235 in die gas, waardeur dit gevoelig raak vir magnetiese en elektriese velde. Die heksgas met die gasione daarin word dan deur ʼn elektriese veld gestuur, die U-235 word gedeflekteer, sif uit die gaswolk en word na onttrekking afgeskei. Die suiwer U-235 word weer in gekontroleerde hoeveelhede by die U-238 gevoeg, waardeur dit verryk word tot die nodige 2 tot 3 %. Die heksafluoried, wat verrykte U-238 bevat, word dan in uraandioksied omgesit, waaruit die brandstofpastille saamgepers word. Die vereistes vir goeie kernbrandstof is onder andere die volgende:
- dit moet hitte met gemak kan gelei;
- dit moet duursaam bly tydens kernreaksies;
- dit moet chemies stabiel wees;
- dit moet suiwer wees, dit wil sê, vry bly van los neutrone;
- dit moet nie fisies of meganies verweer nie.
'n Kernreaktor word met ongeveer 6 000 000 pastille gelaai, waarna dit krities raak en in bedryf gestel word. In die hart van die reaktor vind daar omtrent 1013 klowings per sekonde plaas. Een kilogram uraan bevat 2 600 X 1021 atome en die massa daarvan verminder met sowat 1 gram tydens die kernreaksies. Elke pastil lewer omtrent 0,5 kW warmte-energie, waardeur 'n totale 3 000 000 kW (3 000 MW) uit die reaktor verkry word. As gevolg van verliese is daar uiteindelik sowat 1000 van die 3 000 MW beskikbaar, wat die doeltreffendheid van die reaktor op 33 % stel. Die pastille word in buise van 3,7 m verpak en gebind in bondels van 63, wat dan as reaktorelement dien.
Van sowat 100 metrieke ton brandstof in die hart van 'n kernreaktor kan 1 000 MW elektrisiteit ontwikkel word en die brandstof bly vir 3 tot 4 jaar daarin. Sommige reaktors kan gedurende die bedryf herlaai word en hoef nie noodwendig op te hou produseer nie. Die verbruikte brandstof, wat tydens herlading verwyder word, word eers omtrent 3 maande lank onder water geberg voordat dit na die herwinningsaanleg vervoer word. In die herwinningsaanleg word die plutonium wat tydens die kernreaksies gevorm is, van die afvalprodukte geskei en die afval in geskikte houers geplaas. Die radioaktiewe afval verval met verloop van tyd, 'n proses wat tot honderde jare kan duur. Om die rede word die afval saam met verglasingsmateriaal soos sand en kalk versmelt sodat dit in die houer behoue bly en nie per abuis kan oplos nie.
Kernkragsentrale[wysig | wysig bron]
'n Kernkragsentrale is 'n installasie waarin kernkrag gebruik word om elektrisiteit te ontwikkel. Die kernkrag, afkomstig van kernreaksies, word in die kernreaktor ontwikkel en stel energie in die vorm van warmte vry. Die hitte word in die reaktorkoelmiddel van die reaktorhart af weggelei na 'n hitteruiler. In die hitteruiler word die warmte wat die koelmiddel opgeneem het, oorgedra op water, wat stoom vorm. Die stoom word gebruik om stoomturbines, waaraan elektriese generators verbind is, aan te dryf en die generators ontwikkel dan elektrisiteit, wat met behulp van transformators na die elektrisiteitsverspreidingsnet oorgedra word. Met behulp van kondensators word die stoom afgekoel tot water wat hersirkuleer en weer eens in stoom omgesit word.
By die aanvang van kernkragontwikkeling word die reaktor met die kernbrandstof gelaai. Die kernbrandstof is in hermeties verseëlde metaalomhulsels verpak, bekend as die reaktorelemente. 'n Paar honderd van hierdie elemente is nodig vir grootskaalse warmteopwekking en vorm saam met die remstof en die beheerstawe die reaktorhart. reaktorhart. Die reaktorhart is omring met 'n koelmiddel, byvoorbeeld water, wat die ontwikkelde warmte afvoer. In 'n eenvoudige reaktor, soos die kookwaterreaktor, word die koelmiddel na 'n hitteruiler verplaas, waar die water stoom vorm en gebruik word om die stoomturbines aan te dryf. 'n Reaktor moet gereguleer kan word om aan te pas by die aanvraag. Dit geskied met behulp van die beheerstawe, bestaande uit boron of kadmium, wat in die reaktorhart gesteek word. Die aantal klowings per sekonde van die reaktorbrandstof hang af van die posisie van die stawe, en as dit heeltemal uitgetrek word, raak die reaktor oorkritiek, terwyl dit minder kritiek en later onderkritiek raak namate die stawe ingesteek word. So word die aantal klowings per sekonde beheer en daarmee saam die opgewekte warmte.
Die reaktors het egter nie almal, soos met die kookwaterreaktor die geval is, 'n enkele waterkringloop nie, maar twee of meer. Die water wat in die reaktorhart verhit word, vorm deel van die primêre kringloop. In die hitteruiler verhit die water van die primêre kring die water in die sekondêre kring, waardeur stoomgevorm word. Dikwels word 'n derde kringloop ook gebruik om die stoom af te koel, wat weer as water gehersirkuleer word. Behalwe gewone water, ook ligtewater genoem, word ander stowwe in die kringlope van reaktors gebruik. Dit kan onder andere swaarwater, gasse (helium), gesmelte metale (natrium) of soute wees. Swaarwater is water waarin die normale waterstofatome H-1 (met 1 neutron) deur die waterstofisotoop H-2 (2 neutrone) vervang is en staan bekend as deuterium. Swaarwater kan 'n tweeledige funksie in die reaktor vervul, naamlik die van remstof sowel as koelmiddel.
Nuttigheidsgraad[wysig | wysig bron]
Die rendement van die meeste kernreaktors is laag, ongeveer 32 %, vergeleke met die 40 % van fossielbrandstofkragsentrales. Kernkragsentrales plaas ook 'n groot belasting op koelsisteme en dus op riviere of ander bronne van koelmiddels. Daarbenewens is daar ook die gedurige vrees dat die riviere en die see met radioaktiewe stof besoedel kan word. Om sommige van hierdie probleme te oorbrug, word daar oorweging geskenk aan 'n koppeling tussen kern- en ander energiestelsels.
Een moontlikheid is om ʼn sentrale kernreaktor te gebruik am stoom tot 600°C te verhit en oor steenkool te laat vloei, waardeur gasse met 'n hoë verbrandingswaarde ontstaan. Die gevormde gasse kan dan met behulp van pypleidings na verskillende kragsentrales vervoer en vir konvensionele verbranding en stoomopwekking gebruik word. ʼn Heliumverkoelde reaktor by Jülich, Wes-Duitsland, word volgens hierdie beginsel eksperimenteel bedryf.
Reaktors[wysig | wysig bron]
Hoewel die stoomturbines en generators by kernreaktors min verskil van die in konvensionele fossielbrandstofkragsentrales, is daar verskillende soorte kern reaktors waarmee warmte opgewek kan word. Die reaktors het egter dieselfde basiese onderdele, naamlik die reaktorhart, die reaktorvat en die hitteruiler. Almal maak gebruik van 'n brandstof, 'n remstof, 'n koelmiddel en beheerstawe in die reaktorhart. Brandstowwe bestaan uit 'n verskeidenheid stowwe, so os byvoorbeeld natuurlike uraanoksied, verrykte uraanoksied, metaaluraan, toriumoksied, torium-fluoried en plutoniumoksied of-karbied. Die brandstowwe word verpak in bundels wat die reaktorelemente uitmaak.
Die belangrikste faktor vir brandstof is die digtheid daarvan (soms ook na verwys as die neutronedigtheid), wat die totale reaktorinhoud bepaal. Die koste van 'n groot kern met goedkoop brandstof (lae digtheid) word gewoonlik deur ingenieurs uitgespeel teen die koste van 'n kleiner, goedkoop kern met duur (hoë digtheid) brandstof. Die meeste reaktors verkry hul benamings van die tiperende remstowwe of koelmiddels wat daarin gebruik word. Bekende remstowwe is byvoorbeeld gewone water (Iigtewater), swaarwater en grafiet. Die voordeel van ligte- en swaarwater is dat dit terselfdertyd as remstof en koelmiddel kan dien. Ligtewater (gewone water) is die goedkoopste en beskikbaarste remstof. Swaarwater is water wat twee in plaas van een neutron in die kern het en in ʼn spesiale proses berei word. Dit staan bekend as deuterium en is baie skaarser en duurder as gewone water.
Grafiet is 'n vorm van koolstof en word as 'n vaste stof in die reaktorhart gebruik. Koelmiddels is onder meer die reeds genoemde ligte- en swaarwater, asook gasse, soute en vloeibare metale. Die vereistes vir koelmiddels is dat dit veral warmte goed moet kan gelei en geen neutrone moet absorbeer nie. Beheerstawe bestaan uit neutronabsorberende materiaal soos boron of kadmium. As die beheerstawe geheel in die reaktorhart geleë is, vind daar feitlik geen reaksie plaas nie, maar die aktiwiteit neem toe namate die beheerstawe uitgetrek word, en daarmee saam die warmte. Reaktorvate is van staal of beton en die keuse van die materiaal hang af van die straling en remstof wat gebruik word.
Die brandstofelemente waarin die brandstofpastille verpak word, bestaan uit sirkonium-allooi, vleklose staal of keramiek. Sirkonium-allooi is baie geskik maar geweldig duur, terwyl goedkoper vleklose staal redelik goed daarvoor gebruik kan word, maar neig om neutrone te absorbeer. By baie hoë temperature, waar allooie of staal nie meer stabiel is nie, word keramiek gebruik. Hitteruilers word deur die koelmiddel van die reaktor omring en sit die warmte van die koelmiddel om in stoom waardeur die stoomturbines aangedryf word. Baie lande beskik oor eksperimentele reaktors waarin hulle probeer om meer te wete te kom van onder meer:
-druk;
- temperatuur;
- neutrondigtheid;
- die opbou van plutonium;
- radioaktiwiteit en
- die neweprodukte, waaronder die radioaktiewe afval.
Reaktors word hoofsaaklik in 3 groepe ingedeel. Die eerste is die termiese reaktors ("burners"), waarin die blote verbranding van brandstof plaasvind, hoewel op kleiner skaal as met fossielbrandstof. Die tweede is die snelkweekreaktors ("breeders"), waarmee daar geprobeer word om brandstof vinniger te produseer as wat dit verbruik word.
Die derde is die tot nog toe nie-gerealiseerde fusiereaktors waar kernsmelting in plaas van klowing gedoen word. AI die omstandighede in ag genome, blyk ligtewater reaktors op die oomblik die doeltreffendste en die ekonomiesste te wees. Van die sowat 374 reaktors in die wêreld wat in gebruik of op bestelling is, is 273 ligtewater reaktors. Die rede daarvoor is dat ligtewater (gewone water) geredelik beskikbaar en goedkoop is, en sulke reaktors nie groot tegniese probleme oplewer nie. Die water word uit die see of riviere verkry en aanhoudend gesirkuleer. Die volgende tabel gee 'n uiteensetting van die verskillende reaktors om 'n duideliker beeld van die remstowwe, koelmiddels en brandstowwe wat daarin gebruik word, te verkry.
Koeberg[wysig | wysig bron]
Die eerste kernkragsentrale in Suid-Afrika, naamlik Koeberg, is in Wes-Kaapland en ongeveer 28 km noord van Kaapstad geleë. Dit is 'n ligtewaterreaktor wat aanvanklik 1000 MW, maar later 2 000 MW sal lewer. Die kernkragsentrale is by die Weskus opgerig omdat die land se huidige distribusienetwerk nie meer in die toenemende vraag in Wes-Kaapland kan voorsien nie. Die alternatief was dus om 'n konvensionele kragsentrale ter plaatse op te rig, maar dit sal heeltemal onekonomies wees om steenkool daarheen te vervoer. Die son, die wind en die golwe van die see kan nog nie ekonomies as energie bronne aangewend word nie en daarom is daar op kernenergie besluit.
Aanvullende redes vir kernkragontwikkeling is dat steenkool waardevolle valuta in die buiteland kan verdien en bowendien toenemend vir die petrochemiese en plastiekbedryf aangewend word. Verder sal feitlik die helfte van die materiaal en dienste vir die bou van 'n kernkragsentrale uit die Republiek self voorsien word en meebring dat die binnelandse handel gestimuleer en nuwe tegnieke aangeleer word. Eskom (EIektrisiteitsvoorsieningskommissie) het by die destydse Raad op Atoomkrag om 'n lisensie aansoek gedoen om uraan te gebruik en ook 'n hele aantal instansies geraadpleeg oor aspekte rakende die seevissery, die geologie, besoedeling, ensovoorts.
Koeberg sal ongeveer 100 ton seewater per sekonde nodig hê vir verkoeling. Die sirkulasie van die water deur die reaktor sal meebring dat die water in die onmiddellike omgewing in die see warmer word en die temperatuur sal van ongeveer 13°C tot 23 °C styg. Navorsers voorsien dat die seelewe in die omgewing van Koeberg meer soos die in die Indiese Oseaan daar sal uitsien. Kaapstad en sy nywerheidsentra sal dan voorsien wees van krag wat uit olie, steenkool en kernkrag ontwikkel word.
Die Tafelbaaise kragsentrale werk met olie, die krag uit die distribusienet is uit steenkool afkomstig en Koeberg sal die kern-ontwikkelde elektrisiteit voorsien. Die eerste vereiste vir die kragsentrale by Koeberg was dat dit ooreen moet kom met identiese kragsentrales in die buiteland wat reeds 3 jaar lank in bedryf is. Aangesien daar reeds in 22 lande van ligtewater-reaktors gebruik gemaak word, sal die identiese reaktors feitlik 10 000 bedryfsjare agter die rug hê voordat Koeberg in bedryf kom.
Uit hierdie voorafgaande ondervinding en ervaring sal Koeberg ook kan baat vind. Die kernkragsentrale by Koeberg is 'n PWR (pressure water reactor) wat seewater as koelmiddel sal gebruik. Om besoedeling van die see te voorkom, word alle moontlike voorsorgmaatreëls getref. Hoewel die strengste veiligheidsmaatreëls daar geld, word daar tog beheerde hoeveelhede radioaktiewe gasse in die atmosfeer uitgelaat omdat dit onekonomies is om alles te probeer suiwer.
Die radioaktiewe gasse xenon en kripton sal egter ʼn stralingspeil van 10 mrem/jaar meebring, wat heelwat minder is as die maksimum-toelaatbare grens wat deur die Raad op Atoomkrag voorgeskryf is. Ander radioaktiewe stowwe sal in die see uitgelaat word, maar in 'n baie verdunde vorm. Die neweprodukte en vaste afval sal op die terrein van Koeberg bewaar en waarskynlik later na herwinningsaanlegte in die buiteland verskeep word, aangesien Suid-Afrika nog nie oor sy eie beskik nie. Suid-Afrika beskik egter wel oor sy eie uraanafsettings en die Raad op Atoomkrag het aanvanklik aangekondig dat uraan plaaslik relatief goedkoop verryk kan word, maar vertragings en probleme op hierdie gebied word ondervind.
Gedurende Mei 1982 het die Minister van Mineraal- en Energiesake in die Parlement aangekondig dat die Koebergkragsentrale gedurende die eerste helfte van 1983 ten volle in bedryf gestel sal word. Dit is later as wat aanvanklik beplan is en die vertraging word toegeskryf aan die feit dat Koeberg Suid-Afrika se heel eerste kernkragsentrale is. Die probleme en vertragings wat tot dusver opgeduik het, word nie deur die owerheid as buitengewoon beskou nie.
Eskom het die brandstof vir die kernkragsentrale intussen uit ʼn ander bron bekom as wat oorspronklik beoog is, en daar was ook vertragings in die lewering van hierdie brandstof. Uiteraard het die vertragings in lewering ook vertragings in die voltooiing van die projek veroorsaak. Meer as R315 miljoen is in die finansiële jaar 1982/83 aan kernenergie- ontwikkeling in Suid-Afrika bestee (die meeste daarvan aan uraanverryking). Daar is ook meer duidelikheid oor wat met die radioaktiewe afval sal gebeur.
Die Minister het verslag gelewer dat doeltreffende voorsiening gemaak is vir die veilige hantering en opberging van die afval. Hoëaktiewe vaste afval sal eers oor 10 jaar vir Suid-Afrika ʼn werklike probleem word as die hoogs radioaktiewe materiaal, wat volgens kontrak in Frankryk geprosesseer sal word, teruggeneem sal moet word. In 1982 was dit nog nie duidelik of Suid-Afrika die bou van nog kernkragsentrales oorweeg nie.
Veiligheid[wysig | wysig bron]
Die veiligheidsmaatreëls in 'n kragsentrale word nie slegs toegepas kernenergie om die sentrale teen beskadiging van buite te beskerm nie, 'maar ook om die buitewêreld teen radioaktiewe bestraling en besoedeling uit die reaktor te beskerm. Die grootste enkele risiko is die van radioaktiewe bestraling en nie soseer 'n kernontploffing, soos wat deur die meeste mense gevrees word, nie. 'n Ontploffing is fisies onmoontlik aangesien die kernbrandstof sterk verdun is (2 tot 3 % klowingstof), terwyl feitlik suiwer klowingstof (tot 99%) vir 'n kernontploffing nodig is.
In die laaste 25 jaar is daar heelwat ondervinding betreffende kernveiligheidsrisiko's opgedoen en stappe geformuleer wat die moontlikhede van 'n werklik ernstige ongeluk feitlik uitsluit. Daar word selfs beweer dat dit so min as 1 ongeluk per 100 000 tot 1 000 000 reaktorbedryfsjare kan wees, maar die teenstanders van kernenergie betwis hierdie stelling. Onder ʼn ernstige ongeluk word verstaan dat alle veiligheidstelsels faaI en ʼn groot hoeveelheid radioaktiwiteit vrykom wat nie binne die reaktor afgesluit word nie.
Dit vereis werklik 'n kombinasie van katastrofes waar-deur die koel- en noodkoelstelsels faaI en die reaktorkern smelt. Sou so iets wel gebeur, sal die gesmelte kern deur die beskermde omhulsel brand en die radioaktiewe inhoud vrykom, waaronder vlugtige elemente soos edelgasse, halogene en alkalimetale. Afhangende van die klimaatstoestande (windrigting ingesluit) en die ligging van die kragsentrale ten opsigte van bewoonde gebiede, kan die radioaktiwiteit gevaarlik wees vir alle lewende organismes. Tot sowat 15 km van die sentrale af sal die omgewing ontruim moet word, die mense wat verder bly, binnenshuis moet bly, die vensters afgedig moet word, oop water vermy moet word en dies meer, Volgens publikasies van die teenstanders van kernenergie sal die hele wêreld naderhand besoedel wees en sekere gebiede jare lank ontruim moet bly.
Tegniese aspek[wysig | wysig bron]
By die klowing van atoomkerne word daar 2 klowingsprodukte gevorm met atoommassas wat wissel tussen 80 en 160, onstabiel is, en die grootste gevaar van radioaktiewe besmetting skep. Dit word egter binne die klowingstof self gevorm en sal nie maklik versprei nie, want die klowingstof is in 'n beskermende omhulsel. As die omhulsel nie defek raak nie, bly die klowingstof behoue, Sou die omhulsel lek, word die radioaktiewe stowwe in die primêre koelstelsel vrygelaat, wat self baie goed geïsoleer is.
Die koelstelsel is van die grootste belang in 'n kernreaktor. Sonder voldoende verkoeling kan die kern van die reaktor smelt en die reaktorvat beskadig of selfs deur die bodem brand. As dit in die water beland, word 'n stoomontploffing veroorsaak, Die warmteproduksie in die reaktorkern word gereguleer met behulp van die beheerstawe wat, indien nodig, met die hand in die kern gesteek kan word. As daar geen fout met die beheerstawe is nie, word die klowings binne sekondes verminder, en die energieproduksie daal tot sowat 5%, (Die restante energie is afkomstig van die radioaktiewe klowingsprodukte.)
Eksterne geweld[wysig | wysig bron]
Tot die noodsaaklike vredestydse veiligheidsvoorsiening behoort ook die beskerming van die sentrale teen vliegtuie wat moontlik kan val, teen aardbewings, ensovoorts. Brande en klein ontploffings wat om verskillende redes ontstaan, het ʼn beperkte uitwerking aangesien dit net in 'n gedeelte van die sentrale voorkom. Deur die belangrike dele van dubbele wande te voorsien, kan brande en ontploffings geïsoleer word. 'n Stelsel van skeiding, dubbele wande en dubbele stelsels kan voorkom dat ernstige skade en lewensverlies veroorsaak word. Veiligheidstelsels dien ook om ʼn sentrale minder kwesbaar teen terrorisme en sabotasie te maak, wat verder bemoeilik word deur die buitengewone tegniese kennis en vertroudheid met die installasie wat nodig is om beduidende skade aan te rig.
Mobiele kernkrag[wysig | wysig bron]
Kernkragaandrywing word tot op hede nog nie as prakties uitvoerbaar vir voertuie beskou nie omdat die voertuig lomp raak met al die verwante stelsels. Dit is ook baie moeilik om straling doeltreffend te beperk en verder is die voertuig onderhewig aan botsings en ander ongelukke. Hoewel talle skepe, veral duikbote, reeds van kernkragaandrywing gebruik maak, bestaan die gevaar dat wanneer die skip sou sink, dit nie geberg kan word nie en die water besoedel kan raak.
Kernenergie en die omgewing[wysig | wysig bron]
In die meeste besprekings oor die voor- en nadele van die ontwikkeling van kernenergie word veral die nadelige uitwerking wat vrygestelde radioaktiewe stowwe op die gesondheid van die mens kan hê, te dikwels beklemtoon. Minder aandag word gewoonlik aan die ekologiese gevolge bestee, waarskynlik omdat dit in hierdie gevallangtermyneffekte behels wat nie so maklik gemeet of dadelik waargeneem kan word nie. Radio-ekologie (stralingsekologie) is 'n onderafdeling van die ekologie wat probleme bestudeer in verband met die akkumulasie (ophoping) van radioaktiewe materiaal in die omgewing, en die invloede ondersoek wat hierdie radioaktiewe straling op die lewende organismes in die natuur het. Dit is ook 'n studie van die gevolge wat die straling moontlik op die lang termyn vir die organismes self en vir die biosfeer in sy geheel kan inhou. Die besoedeling van die omgewing deur die vrystelling van groot hoeveelhede koelwater word elders bespreek.
Akkumulasie[wysig | wysig bron]
In die natuur is daar as gevolg van kosmiese straling en radioaktiewe elemente in die aardkors normaalweg ook 'n sekere hoeveelheid radioaktiewe straling aanwesig. Die hoeveelheid straling wat die mens as gevolg van hierdie natuurlike radioaktiwiteit ontvang, bedra ongeveer 0,10 tot 0,15 rem per persoon per jaar, afhangende van die plek op aarde. Op groot hoogtes is daar meer kosmiese uitstrating, en op plekke waar radioaktiewe ertse gevind word en in die omgewing van uraanhoudende gesteente, is die straling hoër (soms selfs aansienlik hoër as die gemiddelde).
Die voorstanders van die gebruik van kernenergie beweer juis dat die hoeveelheid radioaktiewe straling wat daar by die normale produksie van 'n kernkragsentrale vrygestel word, so gering is dat dit selde die gemiddelde natuurlike radioaktiewe uitstraling oorskry en dikwels minder is. Die feit dat die natuurlike radioaktiwiteit van oudsher aanwesig was, en waarskynlik 'n belangrike rol gespeel het in die ontwikkeling van organismes, beteken egter nie dat radioaktiwiteit in die natuur onskadelik is nie. Dit word deur verskeie wetenskaplike navorsers as 'n feit aanvaar dat spontaan optredende erflike siektes, aangebore afwykings, kanker- en leukemiegevalle deels toegeskryf kan word aan die natuurlike stralingsinvloed. Elke toevoeging van radioaktiwiteit wat die gemiddelde natuurlike straling verhoog, sal daarmee ook die kanse op die voorkoms van derglike defekte vergroot.
Invloed op die organismes[wysig | wysig bron]
Die belangrikste bronne van radioaktiewe omgewingsbesoedeling word gevorm deur tritium (H-3), kripton-85, stronsium-90 en sesium-137, almal produkte met 'n lang halfleeftyd (met ander woorde dit duur baie lank voordat hierdie stowwe se natuurlike vervalproses begin en geleidelik dan minder skadelik raak), By ander radioaktiewe isotope soos jodium-131 is die halfleeftyd so gering dat hulle net in die geval van 'n ongeluk gevaarlik kan wees.
Die verspreiding van radioaktiewe afvalstowwe in die omgewing verskil in beginsel nie van die verspreiding van ander besoedelende stowwe nie. Deur die grond, die water en die lug beland hulle deur voedselopname en tydens asemhaling in die stofwisselingsproses van organismes. Verdunning van die radioaktiewe stof of straling help nie altyd om dit minder gevaarlik te maak nie, al word dit ook in 'n veer kleiner hoeveelheid oor 'n groter gebied versprei. Soos in die geval van swaar metale en insektedoders wat in die natuur beland, word sommige radioaktiewe stowwe byna selektief deur organismes uit die omliggende omgewing opgeneem (al is dit in geringe hoeveelhede). Dit word nie weer uitgeskei nie, waardeur die radioaktiewe stof in die liggaam ophoop. Sommige radioaktiewe isotope versprei deur die hele liggaam, terwyl ander weer in bepaalde weefsels ophoop of in 'n sekere fase van die stofwisseling ingryp.
So byvoorbeeld konsentreer stronsium-90 in die beenstelsel van diere, Radioaktiewe jodium hoop in die skildklier op en sesium in die spierweefsel. Tritium kan as ʼn bestanddeel van 'n watermolekule deur die hele liggaam versprei. Sodra daar van ophoping in ʼn orgaan sprake is, word die orgaan of liggaamsdeel radio-aktief oorbelas en geld die toelaatbare dosis radioaktiwiteit wat die liggaam van nature kan weerstaan, nie meer nie, Die gemiddelde natuurlike straling is te veel vir so 'n liggaam. Die biologiese uitwerking hang bowendien dikwels af van die chemiese toestand waarin die elemente verkeer. Tritium rig byvoorbeeld ongeveer 50 tot 50 000 maal meer skade aan die chromosome aan as dit in die vorm van timien in voedsel voorkom as wanneer dit as ioon uit die water opgeneem word. Oor wat presies as 'n toelaatbare stralingsdosis beskou kan word, bestaan daar geen sekerheid nie.
ʼn Bykomende probleem in derglike berekeninge is die feit dat die radioaktiewe dogterprodukte (stowwe wat ontstaan tydens die verval van 'n ander radioaktiewe stof en op die manier radioaktief geïnduseer word) dikwels nog op onbekende wyses in die stofwisseling ingryp. Uit 'n ondersoek met muise het dit geblyk dat diere wat stronsium-90 opgeneem het, veral in hul geslagsorgane 'n hoë stralingsbelasting vertoon het. Hierdie hoër belasting is veroorsaak deur 'n dogterproduk van stronsium-90, naamlik yttrium- 90. Bowendien het hierdie selfde eksperiment getoon dat die vroulike geslagsorgane ongeveer een en ʼn half tot twee keer soveel yttrium-90 opgeneem het as die testes van manlike diere. As gevolg van die akkumulasie in die geslagsorgane is die daaruitvolgende bestraling van die geslagselle (wat natuurlik ʼn invloed op die nageslag uitoefen) baie groter as wat die geval sou wees as die radioaktiewe stof deur die hele liggaam versprei sou wees.
Ander verskynsels wat na die toediening van radioaktiewe straling by proefdiere waargeneem is, is onder meer 'n ophoping van radionukliede in die alvleisklier en die hipofise (die belangrikste regulator van die hormonale prosesse in die liggaam), 'n verminderde lewensvatbaarheid van embrio's en ontwikkelingsteurnisse. In die geval van 'n konsentrasie van yttrium-90 in die drinkwater wat nie die wettig toelaatbare grens oorskry het nie, het viseiers steurnisse vertoon. In die eieromhulsels het soveel yttrium versamel dat die konsentrasie van die stof hierin 10 000 maal hoër was as in die omringende water. Na die atoombomaanval op Hirosjima en Nagasaki (1945) het die aantal nie-volledig volgroeide en erg misvormde babas in Japan toegeneem. Ook in die omgewing van die Dresden-reaktor in Illinois (VSA) is daar 'n derglike betekenisvolle toename in die aantal kinders wat met aangebore afwykings gebore is, aangeteken.
Die destydse omstrede Amerikaanse statistiek oor die korrelasie tussen radioaktiewe uitstraling en kindersterftes in die omgewing van die bron is weliswaar deur die elektrisiteitsmaatskappye ontken, maar nooit met syfers weerlê nie. Op grond van die ondersoeke wat tot dusver gedoen is, kan aanvaar word dat sekere soorte organismes met 'n langer generasieduur gevoeliger is vir chroniese blootstelling aan radioaktiewe straling. Hierdie spesies word populasiegeneties ook sterker negatief beïnvloed as spesies met 'n kort generasieleeftyd. By al die afgehandelde ondersoeke is daar tot dusver nog nie rekening gehou nie met die moontlikheid dat die radioaktiewe stowwe en die reeds aanwesige besoedeling in die grond, lug en water mekaar se werking net kan versterk. Die proses word sinergisme genoem en in so 'n geval kan daar verwag word dat die nagevolge van radioaktiewe straling eerder nog groter as kleiner sal wees as wat tot dusver vasgestel is.
Invloed op die lang termyn[wysig | wysig bron]
Oor die vraag in hoeverre die ekostelsel waarvan die organismes deel is (nie die afsonderlike organismes self nie), deur 'n toename in radioaktiwiteit in die omgewing beïnvloed sal word, kan daar tot dusver nog net gespekuleer word. In natuurlike bevolkings is daar gewoonlik 'n enorme oorproduksie om seker te maak van 'n potensiële nageslag. Die hoeveelheid saadjies by plante en eiertjies by diere wat geproduseer word, is in ieder geval baie meer as die aantal wat die jeugstadium oorleef en uiteindelik self voortplant.
Dit is die gevolg van natuurlike seleksie wat die swakker aangepaste tipe op die manier elimineer, sodat hulle nie kan bydra tot die erflikheidsmateriaal van die spesies nie. Die spesies met so 'n groot oorproduksie wat hulle reeds aangepas het by 'n geharde seleksieproses, sal relatief weinig skade berokken kan word wanneer hulle blootgestel word aan hoër radioaktiewe straling as die gemiddelde. Hulle sal ook minder deur die verhoogde stralingsopgewekte mutasiefrekwensie aangetas word. Na eliminasie van die ongunstige mutante bly daar gewoonlik nog genoeg normale eksemplare oor am die voortbestaan van die spesifieke spesies te verseker. 'n Voorbeeld van organismes wat aan 'n besonder geharde seleksieproses gewoond is, is insekte. Gedurende hul ontwikkelingsverloop het hierdie diere die vermoë verwerf om hulle baie vinnig aan te pas by die verskillende gifstowwe wat van nature in plante voorkom.
Op grond daarvan is hulle ook opgewasse teen die insektedoders waarmee die mens hulle bestry. Vanweë die groot mutasiefrekwensie bly daar altyd enkele eksemplare oor wat die toedieningvan die gif oorleef en immuun raak teen die spesifieke middel. Danksy die massale reproduksie van insekte bestaan die hele populasie reeds na enkele generasies uit individue wat weerstand bied omdat net die wat nie immuun is nie, uitsterf. Dit beteken dat insekte waarskynlik ook opgewasse is teen ander seleksiefaktore wat kunsmatig geskep is. ʼn Verhoogde mutasiefrekwensie weens 'n verhoogde stralingsvlak verbeter eerder die moontlikhede van sulke soorte om hulle by uiterste milieufaktore te kan aanpas.
Die mutasies is dikwels ʼn hulpmiddel vir oorlewing. In die geval van spesies met 'n lae produksie en daarmee saam ʼn kleiner potensiële nageslag, verloop die oorlewingskanse anders. Ondanks die lae produksie oorleef byna alle potensiële nakomelinge as gevolg van die beskermende omgewing waarin hulle groot word. Die duidelikste voorbeeld in die geval is die mens, huisdiere en kultuurgewasse. Deur die druk van byna alle natuurlike seleksieprosesse uit te skakel, word 'n toestand geskep waarin allerlei minder lewenskragtige mutante hulle kan bly handhaaf en selfs voortplant. Die gevolg is dat hierdie soort populasies in hul geheel ernstig verswak word deur die aanwesigheid van talle ongunstige erflike eienskappe.
'n Verhoging in die stralingsdosis en daarmee gepaardgaande verhoogde mutasiefrekwensie kan waarskynlik net die degenerasie bespoedig. Met ʼn verhoging van die algemene stralingvlak as gevolg van kernenergie sal nie net die organismes direk beïnvloed word nie. Vanweë die bevoor- of benadeling van bepaalde spesies (die vlak van mededinging sal versteur word) sal die oorlewingskanse van spesies in hul geheel beïnvloed word.
Bronne[wysig | wysig bron]
- Wêreldspektrum, 1982, ISBN 0908409559 band
|
<urn:uuid:c21244cd-e4c0-4f42-ad9c-8a40e6a6aed4>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kernkrag
|
2019-07-18T01:32:51Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525483.62/warc/CC-MAIN-20190718001934-20190718023934-00359.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999989
| false
|
Qinhuangdao
Qinhuangdao 秦皇岛 |
'n Uitsig oor Qinhuangdao. | |
Ligging in die Volksrepubliek China
Koördinate: Koördinate: | |
Land | Volksrepubliek China |
---|---|
Provinsie | Hebei |
Regering | |
- Burgemeester | Zhu Haowen (朱浩文) |
Oppervlak | |
- Stad | 7 467 km² (2 883 vk m) |
- Stedelik | 383 km² (148 vk m) |
Bevolking (2010) | |
- Stad | 2 897 605 |
- Digtheid | 390/km² (1 000/vk m) |
- Stedelik | 820 800 |
- Stedelike bevolkingsdigtheid | 2 100/km² (5 600/vk m) |
Tydsone | SST (UTC+08:00) |
Poskode | 066000 |
Skakelkode(s) | 335 |
Webwerf: qhd.gov.cn |
Qinhuangdao (Chinees: 秦皇岛) is 'n stad in die Chinese provinsie Hebei met 'n bevolking van 2 897 605 in 2010. Die stad is in die noordooste van China, noordoos van Beijing en Tianjin aan die kus van die Geelsee geleë.
Qinhuangdaon grens in die suidweste aan Tangshan, in die noordweste aan Chengde en in die noordooste aan Liaoning. Dit is 'n belangrike hawestad van die land. Tydens die Bokseropstand in 1900 het buitelandse magte China hier binnegeval.
|
<urn:uuid:87f115c7-ee41-4b16-826e-a70df972c84b>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Qinhuangdao
|
2019-07-18T01:47:27Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525483.62/warc/CC-MAIN-20190718001934-20190718023934-00359.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.903089
| false
|
Ernst van Heerden
Ernst van Heerden (20 Maart 1916 – 30 September 1997) behoort tot die vooraanstaande Afrikaanse digters. Sy werk sluit vyftien digbundels, een epiese gedig, 'n aantal opstelle, reisdagboeke en outobiografiese werke in. Hoewel hy geen geheim gemaak het van sy seksuele oriëntasie nie,[1] skryf hy eers in sy laaste bundels enkele gedigte met 'n gay strekking. Gedigte oor liggaamlikheid en sportfigure maak van meet af aan 'n belangrike deel van sy oeuvre uit, en in 1948 verwerf hy internasionale bekendheid met die toekenning van 'n Olimpiese Spele-silwermedalje vir sy Ses gedigte.
Ernst van Heerden | |
Ernst van Heerden
Gebore | 20 Maart 1916 Pearston, Oos-Kaap |
---|---|
Oorlede | 30 September 1997 Johannesburg |
Nasionaliteit | Suid-Afrika |
Beroep | Digter |
Bekend vir | Poësie |
Eerbewyse | Verskeie, sien teks. |
Inhoud
BiografieWysig
Die boorling van Pearston (Oos-Kaap, Suid-Afrika) verwerf sy matriek by die Hoërskool Grey in Port Elizabeth en studeer aan die Universiteit van Stellenbosch, waar hy in 1936 sy M.A. behaal, en aan die Gemeentelijke Universiteit van Amsterdam, waar hy die digters William Ewart Gladstone Louw (1913–1980), een van die Digters van Dertig, en Willem Jacobus du Plooy Erlank (1901–1984), beter bekend onder sy pseudoniem Eitemal, ontmoet.
Met die uitbreek van die Tweede Wêreldoorlog keer hy na Suid-Afrika terug en doseer aan die universiteite van Stellenbosch en Pietermaritzburg. Vanaf 1943 word hy eers 'n dosent in Engels en later in Afrikaans by die Departement van Onderwyskunde aan die Universiteit van Stellenbosch.
In 1959 word 'n beurs van die Carnegie-stigting aan hom toegeken, wat hom in staat stel om na die VSA te reis en die Amerikaanse Letterkunde te studeer. In hierdie tyd ontmoet hy vooraanstaande Amerikaanse digters soos Theodore Roethke en Richard Wilbur. In die somers van die jare 1963 en 1964 reis hy dwarsdeur Suid-Amerika.
In 1960 word van Heerden 'n dosent in poësie aan die Universiteit van die Witwatersrand in Johannesburg. Later word hy 'n senior dosent en in 1967 uiteindelik 'n professor van die Departement Afrikaans en Nederlands.
OeuvreWysig
PoësieWysig
- 1942: Weerlose uur
- 1946: Verklaarde nag
- 1951: Die sewe vrese
- 1952: Die bevryding (epiese vers in drie dele)
- 1953/1977: Reisiger
- 1956: Koraal van die dood
- 1961: Die klop
- 1963: Op die mespunt (1982: nuwe uitgawe van hersiene gedigte, saamgestel deur A.P. Grové)
- 1966: Anderkant besit
- 1972: Teenstrydige liedere
- 1975: Tyd van verhuising
- 1976: Die ysterwoud (faksimilee-uitgawe ter herdenking van sy 60ste verjaarsdag, later opgeneem in Kanse op 'n wrak, 1982)
- 1981: Kleur van donkerte: Verse 1942–1956 (Versameling van eerste 6 bundels gepubliseer ter herdenking van sy 65ste verjaarsdag)
- 1985: Die swart skip
- 1986: The runner and the shadow (’n seleksie van verse vertaal deur Jean Branford et al)
- 1987: Amulet teen die vuur
- 1990: Kwadratuur van die sirkel
- 1993: Najaarswys
- 1996: Die herfstelike lig
ReisWysig
- 1961: Etikette op my koffer
- 1964: Wolk van die mooi weer
OutobiografiesWysig
- 1966: Die aamborstige klok
- 1988: Die ligtende trein
Literêre KritiekWysig
- 1963: Rekenskap
- 1963: N.P. van Wyk Louw
- 1969: Die ander werklikheid
- 1977: Digterlike diagnose
- 1984: Huis van stemme
Pryse en toekenningsWysig
- 1948: Silwermedalje by die Internasionale poësiekompetisie van die Olimpiese Spele vir Ses gedigte / Six poems
- 1949: SAUK Prys vir ’n gedig wat hy later publiseer as Die bevrydiging
- 1962: Hertzogprys vir Die klop (1961)
- 1975: Hertzogprys vir Teenstrydige liedere (1972)
- 1977: Diploma van die União Brasileira de Escritores van Manaus
- 1981: ’n Spesiale uitgawe van Standpunte, gewy aan Ernst van Heerden verskyn in Maart 1981.
- 1982: Doctor honoris causa: Universiteit van die Witwatersrand
- 1985: Doctor honoris causa: Rhodes Universiteit
- 1981: Hulsels van kristal (opstelle byeengebring deur A.J. Coetzee en gepubliseer ter herdenking van die digter se 65ste verjaarsdag)
- 1988: W.A. Hofmeyrprys vir Amulet teen die vuur (1987)
- 1988: C.N.A. prys vir Amulet teen die vuur (1987)
- 1991: Gustav Preller Prys vir Literêre Kritiek
- 1991: Doctor honoris causa: Universiteit van die Oranje Vrystaat
- 1991: Verse vir Ernst, ’n geleentheidsbundel met gedigte in sy eer deur kollegas
- 1995: Doctor honoris causa: Universiteit van Stellenbosch
VerwysingsWysig
- ( ) Ernst van Heerden, remembered.co.za. URL besoek op 1 Desember 2016.
|
<urn:uuid:51c271d9-30c9-4b81-a397-a596efcbef84>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Ernst_van_Heerden
|
2019-07-19T05:57:58Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526064.11/warc/CC-MAIN-20190719053856-20190719075856-00519.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999902
| false
|
George Formby
Jump to navigation
Jump to search
George Formby | |
Geboorte | 26 Mei 1904 |
---|---|
Nasionaliteit | Engels |
Sterfte | 6 Maart 1961 (op 56) |
Beroep(e) | Akteur |
Internet-rolprentdatabasis-profiel |
George Formby (26 Mei 1904 – 6 Maart 1961) was 'n Engelse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Boots! Boots! (1934), Matchstick Men (2003), Never Let Me Go (2010), en Tinker Tailor Soldier Spy (2011).
Filmografie[wysig | wysig bron]
Rolprente[wysig | wysig bron]
- 1915: By the Shortest of Heads
- 1934: Boots! Boots!
- 1935: No Limit
- 1935: Off the Dole
- 1936: Keep Your Seats, Please!
- 1937: Feather Your Nest
- 1937: Keep Fit
- 1938: I See Ice
- 1938: George Takes the Air
- 1939: Come on George!
- 1939: Trouble Brewing
- 1940: To Hell with Hitler
- 1940: Spare a Copper
- 1941: South American George
- 1941: Turned Out Nice Again
- 1942: Much Too Shy
- 1943: Get Cracking
- 1944: Bell-Bottom George
- 1945: He Snoops to Conquer
- 1945: I Didn't Do It
- 1946: George in Civvy Street
- 1974: Ain't Misbehavin'
- 2003: Matchstick Men
- 2010: Never Let Me Go
- 2011: Tinker Tailor Soldier Spy
Televisierolprente[wysig | wysig bron]
- 1957: Dick Whittington
- 1957: A Boxing Day Party
- 1994: Songs That Won the War
- 2005: Shepperton Babylon
- 2011: Frank Skinner on George Formby
- 2014: Britain's Most Dangerous Songs: Listen to the Banned
Video's[wysig | wysig bron]
- 1988: The 1940's: Music, Memories & Milestones
|
<urn:uuid:701b26ed-4ac2-4f64-ab17-9792f9aad471>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/George_Formby
|
2019-07-19T06:29:39Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526064.11/warc/CC-MAIN-20190719053856-20190719075856-00519.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.679062
| false
|
Kategorie:Liedartikels sonder liedskrywers
Hierdie is 'n versteekte kategorie Dit kategoriseer bladsye vir administratiewe doeleindes. Dit vorm nie deel van die ensiklopedie nie. |
This category is for articles about songs where the article is missing the songwriters, because it has not been researched, noted in the relevant article, or available in a reliable source. If the songwriter is never likely to be known (e.g. for historical works), please use Category:Songwriter unknown.
Hierdie kategorie bevat geen bladsye of media nie.
|
<urn:uuid:4d1ebe24-27b5-4ec7-96f2-eb7d3ddbf947>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Liedartikels_sonder_liedskrywers?from=Hn
|
2019-07-24T08:51:36Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195532251.99/warc/CC-MAIN-20190724082321-20190724104321-00039.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.909397
| false
|
Gebruikersbydraes
For Tappancs
- 11:30, 26 September 2010 -16 k Wikipedia:Geselshoekie →Voorbladartikel aanpas
- 11:29, 26 September 2010 +339 Wikipedia:Geselshoekie →Voorbladartikel aanpas: nuwe afdeling
- 15:47, 7 Mei 2010 -33 k Apartheid Rol weergawe 615018 deur 22.214.171.124 (bespreek) terug.
- 20:33, 1 Mei 2010 +227 Hubble-ruimteteleskoop →Herstelling en instandhouding: + inligting oor einde van Hubble
- 20:21, 1 Mei 2010 +24 k Hubble-ruimteteleskoop →Belangrike ontdekkings: Proeflees
- 19:41, 1 Mei 2010 +71 k Hubble-ruimteteleskoop →Impak op sterrekunde: Proeflees
- 19:31, 1 Mei 2010 +2 k Hubble-ruimteteleskoop →Dataverwerking: Proeflees
- 19:21, 1 Mei 2010 +1 k Hubble-ruimteteleskoop →Werking: Proeflees
- 19:31, 27 April 2010 0 Hubble-ruimteteleskoop korreksie: columbia-ramp was in 2003
- 19:30, 27 April 2010 0 k Hubble-ruimteteleskoop →Herstelling en instandhouding: proeflees
- 14:58, 25 April 2010 +27 Skaak →Geboorte van 'n sport (1850–1945): proeflees; wysig Steinitz-bewering effens vir akkuraatheid
- 14:44, 25 April 2010 -3 k Skaak →Oorspong van die moderne spel (1450–1850): proeflees
- 14:36, 25 April 2010 +21 k Skaak →Voorgangers: proeflees
- 13:09, 28 Maart 2010 +123 k Skaak →Eindspel: proeflees
- 12:56, 28 Maart 2010 +365 Skaak →Middelspel: proeflees; benadruk verhouding tussen opening en middelspel; voeg "kwaliteit" en vermyding van eindspel by
- 19:08, 8 Maart 2010 +20 k Swangerskap Vergete woorde toegevoeg
- 12:50, 7 Maart 2010 +149 Skaak →Opening: verwyder verwys na ECO - geen rede waarom dié uitgesonder moet word nie; verwyder sin met "presiese opeenvolging": impliseer 'n statiese opening wat onveranderbaar is.
- 12:14, 7 Maart 2010 -86 Skaak →Grondbeginsels van taktiek: verwyder beeld, Lucena1497.jpg: bloot te min teks vir twee beelde, gesien die uitleg - miskien kan 'n "cropped" weergawe later teruggeplaas word
- 12:13, 7 Maart 2010 0 k Skaak →Grondbeginsels van taktiek
- 12:13, 7 Maart 2010 +4 k Skaak →Grondbeginsels van taktiek: uitleg
- 12:12, 7 Maart 2010 +10 k Skaak →Opening: uitleg
- 12:12, 7 Maart 2010 +4 k Skaak →Opening: uitleg
- 12:11, 7 Maart 2010 -10 k Skaak →Grondbeginsels van taktiek: uitleg
- 12:10, 7 Maart 2010 -176 Skaak →Grondbeginsels van taktiek: proeflees, verwyder sin oor verskillende taktiese skuiwe - name is sinneloos sonder voorbeelde en groot onsekerheid oor korrekte. afr. terme
- 08:24, 29 Oktober 2009 +206 Kategoriebespreking:Prins-Edward-Eiland
- 17:10, 11 Oktober 2009 +19 k Aarde →Toekoms: Verbeteringe aangebring
- 16:54, 11 Oktober 2009 +1 k Aarde →Evolusie van lewe: Typfout herstel
- 16:54, 11 Oktober 2009 +17 k Aarde →Evolusie van lewe: Verbeteringe
- 16:16, 11 Oktober 2009 +11 k Aarde Inleiding: proeflees en verbeter
- 14:25, 11 Oktober 2009 +1 k Aarde →Weer en klimaat
- 16:13, 20 September 2009 +347 Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad →Skaak: gekant teen nominasie
- 16:10, 20 September 2009 +225 k Skaak →Strategie en taktiek: vertaling van "fiercest";algemene verbeteringe (nog nie klaar nie)
- 14:24, 6 September 2009 +82 k Skaak →Skuiwe: noem dat "stuk" nie na pion verwys nie
- 14:22, 6 September 2009 +940 Skaak →Notasie vir die opskryf van skuiwe: proeflees, herskryf gedeeltelik om meer verstaanbaar vir die leek te maak, uitleg vir optimale begrip
- 19:09, 21 Junie 2009 -13 k Skaak →Tydbeheer: alg. red.
- 19:04, 21 Junie 2009 +93 k Skaak →Voltooiing van die spel: Algemene redigering en toevoeging: verloor op tyd by onvoldoende materiaal
- 18:55, 21 Junie 2009 +174 k Skaak →Spesiale skuiwe: algemene redigering. Herbewoord "en passant" reëls vir duidelikheid.
- 18:42, 21 Junie 2009 +30 k Skaak →Skuiwe: algemene redigering
- 16:36, 21 Junie 2009 +2 k Skaak →Aanvangsposisie: gemake verander na gemaakte
- 16:30, 21 Junie 2009 -1 k Skaak →Aanvangsposisie: tikfout
- 16:28, 21 Junie 2009 -1 k Skaak →Voltooiïng van die spel: spelfout
- 16:27, 21 Junie 2009 +201 Skaak →Aanvangsposisie: alg. red.; + korrigeer rye/lyne/kolomme/geledere (horisontaal=gelid, vert.=lyn)
- 16:05, 21 Junie 2009 0 k Skaak Verbetering jaartal eerste wedstryd Kasparov - Deep Blue
- 16:02, 21 Junie 2009 +219 Skaak + aantekening oor Kasparov-wedstryd en alg. redigering
- 15:52, 21 Junie 2009 +204 Skaak Skaak is nie 'n olimpiese sport nie
- 06:33, 27 April 2009 -11 Sjabloon:Aktueel gebeurtenisse moet in teenwoordige tyd, soos ook met "hierdie dag in die geskiedenis" om die "aktueel" te hou
- 15:02, 28 Februarie 2009 -4 k Gebruiker:Tappancs
- 15:01, 28 Februarie 2009 +28 k Gebruiker:Tappancs Sjabloon toegevoeg
- 14:59, 28 Februarie 2009 -4 k Gebruiker:Tappancs Dis die vlag wat ek geken het
- 14:58, 28 Februarie 2009 +541 Gebruiker:Tappancs Gebruikersjabloongespeel
|
<urn:uuid:77cdc746-953a-41d1-9d17-ef7801ae72bb>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Bydraes/Tappancs
|
2019-07-24T09:05:57Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195532251.99/warc/CC-MAIN-20190724082321-20190724104321-00039.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.996905
| false
|
Lombardies
Die term Lombardies (Lombardies: lumbard of lumbaart) verwys na 'n groep verwante dialekte wat hoofsaaklik in die suide van Switserland (in die kantons Ticino en Graubünden/Grisons) en in Lombardye (Noord-Italië) gepraat word.
Lombardies lumbaart | ||
---|---|---|
Gepraat in: | Italië Switserland | |
Gebied: | Lombardye Piëmont Trentino-Suid-Tirool Tessin Graubünden | |
Totale sprekers: | 3,5 miljoen | |
Taalfamilie: | Indo-Europees Romaans Wes-Romaans Galloitalies Lombardies | |
Skrifstelsel: | Latynse alfabet | |
Amptelike status | ||
Amptelike taal in: | ||
Gereguleer deur: | geen | |
Taalkodes | ||
ISO 639-1: | - | |
ISO 639-2: | - | |
ISO 639-3: | lmo | |
Nota: Hierdie bladsy kan IFA fonetiese simbole in Unicode bevat. |
Alhoewel Lombardies in taalkundige opsig as 'n dialek van Italiaans beskou kan word en sodoende geen standaardskryftaal in die Lombardiese dialek- of taalgebied ontwikkel is (Standaarditaliaans vervul hierdie funksie), word dit deur Ethnologue en UNESCO se "Rooi boek van bedreigde tale" as 'n selfstandige taal geklassifiseer.
Lombardies maak deel uit van dialek-kontinuüm wat aangrensende Italiaanse dialekte soos Piëmontees, Liguries, Venesiaans, Retoromaans en Frankoprovensaals insluit. Die Noord-Italiaanse variant van Lombardies is onder meer deur Hoogduits (Opperduits) as substraattaal beïnvloed. Die variante van Lombardies kan in twee hoofgroepe verdeel word: Wes-Lombardies in Milaan, Varese, Como en Lecco asook in die Switserse kanton Ticino, Oos-Lombardies in Bergamo, Brescia en Crema. Die Oos-Lombardiese dialekte in die Veltlin-streek en die kanton Graubünden toon baie ooreenkomste met aangrensende variante van Retoromaans.
Die variante van Lombardies en Italiaans is nie altyd onderling verstaanbaar nie. Binne die Italoromania of Romaanse taalgroep in Italië word Lombardies saam met Piëmontees en Liguries tot die meer ingewikkelde dialekte gereken.[1] Sedert die 1970's is daar 'n neiging om Standaarditaliaans sowel as skryf- asook as omgangstaal te gebruik sodat 'n stadige agteruitgang van Lombardies in die alledaagse lewe bespeur kan word.
VerwysingsWysig
- Andreas Michel: Einführung in das Altitalienische. Tübingen: Gunter Narr 1997, bl. 184
|
<urn:uuid:d37783f3-6f42-433e-ad81-c22f43796b2f>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Lombardies
|
2019-07-18T00:39:31Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525483.62/warc/CC-MAIN-20190718001934-20190718023934-00383.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998677
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Cueva de Ágreda" skakel
←
Cueva de Ágreda
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Cueva de Ágreda
:
Wys (vorige 50 |
volgende 50
) (
20
50
100
250
500
).
Gebruiker:Jeneme~afwiki
(
← skakels
wysig
)
Almazán
(
← skakels
wysig
)
Ágreda
(
← skakels
wysig
)
San Leonardo de Yagüe
(
← skakels
wysig
)
Provinsie Soria
(
← skakels
wysig
)
Abejar
(
← skakels
wysig
)
Adradas
(
← skakels
wysig
)
Alconaba
(
← skakels
wysig
)
Alcubilla de las Peñas
(
← skakels
wysig
)
Aldealafuente
(
← skakels
wysig
)
Alcubilla de Avellaneda
(
← skakels
wysig
)
Aldealices
(
← skakels
wysig
)
Almajano
(
← skakels
wysig
)
Yelo
(
← skakels
wysig
)
Aldealpozo
(
← skakels
wysig
)
Aldealseñor
(
← skakels
wysig
)
Alentisque
(
← skakels
wysig
)
Aliud
(
← skakels
wysig
)
Almaluez
(
← skakels
wysig
)
Almarza
(
← skakels
wysig
)
Cubilla
(
← skakels
wysig
)
Covaleda
(
← skakels
wysig
)
Ciria
(
← skakels
wysig
)
Cigudosa
(
← skakels
wysig
)
Dévanos
(
← skakels
wysig
)
Cihuela
(
← skakels
wysig
)
Coscurita
(
← skakels
wysig
)
Barca
(
← skakels
wysig
)
Nepas
(
← skakels
wysig
)
Nolay
(
← skakels
wysig
)
Noviercas
(
← skakels
wysig
)
Liceras
(
← skakels
wysig
)
La Losilla
(
← skakels
wysig
)
Portillo de Soria
(
← skakels
wysig
)
Oncala
(
← skakels
wysig
)
Ólvega
(
← skakels
wysig
)
Rioseco de Soria
(
← skakels
wysig
)
La Riba de Escalote
(
← skakels
wysig
)
Renieblas
(
← skakels
wysig
)
Quintana Redonda
(
← skakels
wysig
)
Los Rábanos
(
← skakels
wysig
)
Recuerda
(
← skakels
wysig
)
Rebollar
(
← skakels
wysig
)
Almazul
(
← skakels
wysig
)
Baraona
(
← skakels
wysig
)
Blacos
(
← skakels
wysig
)
Calatañazor
(
← skakels
wysig
)
Candilichera
(
← skakels
wysig
)
Caltojar
(
← skakels
wysig
)
Tajahuerce
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 |
volgende 50
) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Cueva_de_Ágreda
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:abbcbd0b-5f15-4fda-aeb7-170ac36ebe4a>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Cueva_de_%C3%81greda
|
2019-07-20T14:42:02Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526517.67/warc/CC-MAIN-20190720132039-20190720154039-00143.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.995311
| false
|
Jean Dixon
Jump to navigation
Jump to search
Jean Dixon | |
Geboortenaam | Jean Jacques |
---|---|
Geboorte | 14 Julie 1896 |
Nasionaliteit | Amerikaans |
Sterfte | 12 Februarie 1981 (op 84) |
Beroep(e) | Aktrise |
Aktiewe jare | 1929–1960 |
Internet-rolprentdatabasis-profiel |
Jean Dixon (14 Julie 1896 – 12 Februarie 1981) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Sadie McKee (1934), My Man Godfrey (1936), Holiday (1938), en Joy of Living (1938).
Filmografie[wysig | wysig bron]
Rolprente[wysig | wysig bron]
- 1934: Sadie McKee
- 1935: Mister Dynamite
- 1936: My Man Godfrey
- 1936: Magnificent Brute
- 1937: Swing High, Swing Low
- 1937: You Only Live Once
- 1938: Holiday
- 1938: Joy of Living
Televisierolprente[wysig | wysig bron]
- 1960: The Valley of Decision
|
<urn:uuid:d0c6b757-2e6c-4447-a95f-4cd792d7a193>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Jean_Dixon
|
2019-07-21T19:19:50Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527196.68/warc/CC-MAIN-20190721185027-20190721211027-00303.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.991563
| false
|
Kategorie:Riviere in die Verenigde State van Amerika
Jump to navigation
Jump to search
Wikimedia Commons bevat media in verband met Riviere in die Verenigde State van Amerika. |
Bladsye in kategorie "Riviere in die Verenigde State van Amerika"
Die volgende 20 bladsye is in hierdie kategorie, uit 'n totaal van 20.
|
<urn:uuid:2ad2b433-cfea-4242-9343-060d9c98f23f>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Riviere_in_die_Verenigde_State_van_Amerika
|
2019-07-21T20:09:23Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527196.68/warc/CC-MAIN-20190721185027-20190721211027-00303.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998779
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Makriel" skakel
←
Makriel
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Makriel
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Atlantiese Oseaan
(
← skakels
wysig
)
Middellandse See
(
← skakels
wysig
)
Alfabetiese lys van visse
(
← skakels
wysig
)
Vleis
(
← skakels
wysig
)
Mecklenburg-Voorpommere
(
← skakels
wysig
)
Oktoberfest
(
← skakels
wysig
)
Ofotfjord
(
← skakels
wysig
)
Scomber colias
(
← skakels
wysig
)
Elf (vis)
(
← skakels
wysig
)
Geelbek
(
← skakels
wysig
)
Gebruiker:SunCreator/af
(
← skakels
wysig
)
Seilvis
(
← skakels
wysig
)
Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
(
← skakels
wysig
)
Gestreepte marlyn
(
← skakels
wysig
)
Scombridae
(
← skakels
wysig
)
Wikipedia:Geselshoekie/Argief2011
(
← skakels
wysig
)
Bramidae
(
← skakels
wysig
)
Scomber japonicus
(aanstuurblad)
(
← skakels
wysig
)
Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
(
← skakels
wysig
)
Smørrebrød
(
← skakels
wysig
)
Vitamien D
(
← skakels
wysig
)
Vis (voedsel)
(
← skakels
wysig
)
Roofvis
(
← skakels
wysig
)
Soesji
(
← skakels
wysig
)
Oorbevissing
(
← skakels
wysig
)
Gebruikerbespreking:Oesjaar/argief2014
(
← skakels
wysig
)
Bespreking:Makriel
(
← skakels
wysig
)
Sjabloon:Vleis
(
← skakels
wysig
)
Rooivleis
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Makriel
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:42c6a438-1858-4c2a-a77b-914d1f51ca00>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Makriel
|
2019-07-16T21:11:29Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524879.8/warc/CC-MAIN-20190716201412-20190716223412-00247.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998634
| false
|
Kategorie:Sportsjablone
Jump to navigation
Jump to search
Subkategorieë
Hierdie kategorie bevat die volgende 5 subkategorië, uit 'n totaal van 5.
Bladsye in kategorie "Sportsjablone"
Die volgende 21 bladsye is in hierdie kategorie, uit 'n totaal van 21.
|
<urn:uuid:5ffa9001-9178-4033-8b1c-60732ea6ac76>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Sportsjablone
|
2019-07-18T01:07:10Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525483.62/warc/CC-MAIN-20190718001934-20190718023934-00407.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.995694
| false
|
disprosium
Jump to navigation
Jump to search
Inhoud
Enkelvoud | Meervoud |
---|---|
disprosium | — |
- Van die Griekse dysprositos , wat "moeilik om te vang" beteken.
- dis•pro•si•um
- (chemie) Chemiese element in die periodieke tabel met simbool Dy en atoomgetal 66.
- Disprosium is 'n glansende silwerwit metaal wat in die lug taamlik stabiel is, maar selfs in verdunde sure maklik oplos en waterstof vrystel.
Vertalings: disprosium | |||
---|---|---|---|
- Sien Wikipedia vir meer inligting oor disprosium.
|
<urn:uuid:a0590787-da1a-4485-b876-26b01f7fc256>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wiktionary.org/wiki/disprosium
|
2019-07-20T14:15:36Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526517.67/warc/CC-MAIN-20190720132039-20190720154039-00167.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.995663
| false
|
Bespreking:1958
Jump to navigation
Jump to search
Hierdie bladsy is 'n besprekingsbladsy waar verbeteringe tot die 1958-artikel bespreek word. Hierdie bladsy is nie 'n forum vir 'n algemene bespreking van die artikel se onderwerp nie. |
Artikelriglyne
Daaglikse bladtrekke | |
Noordpool[wysig bron]
Puvircho: die duikboot kon nie onder deur die Noordpool vaar en dit dan oorsteek nie!? Of hoe? Oesjaar
|
<urn:uuid:4928f516-4f38-4ec1-a2c6-0bb3453d53ff>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Bespreking:1958
|
2019-07-21T19:24:34Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527196.68/warc/CC-MAIN-20190721185027-20190721211027-00327.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999996
| false
|
Minority Front
Minority Front | |
MF | |
Leier | Shameen Thakur-Rajbansi |
---|---|
Gestig | November 1993 |
Hoofkwartier | Chatsworth, KwaZulu-Natal |
Internasionale affiliasie | Geen |
Amptelike kleure | Rooi, blou |
Webblad | www |
Die Minority Front is 'n politieke party in Suid-Afrika. Die eerste leier was Amichand Rajbansi tot by sy dood op 29 Desember 2011. Alhoewel die party voorhou om minderheidsgroepe in Suid-Afrika te verteenwoordig kom steun vir die party hoofsaaklik uit die Indiërgemeenskap in Suid-Afrika. Die party se grootste steunbasis is in KwaZulu-Natal, veral in Durban wat die kulturele en demografiese sentrum van Suid-Afrika se Indiërgemeenskap is.
Die party is in November 1993 gestig as opvolger van die National People's Party wat in die destydse Driekamerparlement gedien het. Hulle behaal 0,07% van die stemme tydens die eerste volledig demokratiese parlementsverkiesing van April 1994. Tydens die verkiesing van 1999 bekom hulle hul eerste parlementêre setel.
Na Rajbansi se dood is sy weduwee, Shameen Thakur-Rajbansi in Januarie 2012 as leier aangewys.[1] Dit gee aanleiding tot 'n familie- en leierskap-twis. Rajbansi se seun (Vimal) en sy eerste vrou (Asha Devi Rajbansi) vra haar om as leier te bedank. Roy Bhoola word daarna tydens 'n wegbreek-konferensie as leier aangewys, maar dit hou nie lank water nie.[2][3]
Inhoud
Verkiesingsresultate[wysig | wysig bron]
Nasionale verkiesings[wysig | wysig bron]
Verkiesing | Stemme | % | Setels |
---|---|---|---|
2019 | 11,961 | ▬ 0.07 | ▬ 0 |
2014 | 22,589 | ▬ 0.25 | 0 |
2009 | 43,474 | 0.25 | 1 |
2004 | 55,267 | 0.35 | 2 |
1999 | 48,277 | 0.30 | 1 |
1994 | 13,433 | 0.07 | 0 |
Munisipale verkiesings[wysig | wysig bron]
Verkiesing | Stemme | % |
---|---|---|
2016 | 13,407 | 0.03% |
2011 | 113,195 | 0.4% |
2006 | 84,785 | ▬ 0.3% |
2000 | 0.3% |
Sien ook[wysig | wysig bron]
Verwysings[wysig | wysig bron]
Eksterne skakel[wysig | wysig bron]
- ( ) Minority Front (Amptelike webwerf)
|
<urn:uuid:25d42790-3132-4d86-bdb8-3607197292b9>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Minority_Front
|
2019-07-24T08:54:02Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195532251.99/warc/CC-MAIN-20190724082321-20190724104321-00087.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.9997
| false
|
'''Berta Smit''' ([[Hopefield]], [[Suid-Afrika]], [[17 September]] [[1926]] – [[Stellenbosch]], [[Suid-Afrika]], [[17 Februarie]] [[1997]]) was ’n uitgewer en [[Afrikaans]]e [[skrywer]] van godsdienstige literatuur en romans, wat die Andrew Murray-prys vir haar skryfwerk verower het.
|
<urn:uuid:2793fe49-a352-4578-a90d-23486c80fd8a>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:MobileDiff/1513279
|
2019-07-18T00:50:01Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525483.62/warc/CC-MAIN-20190718001934-20190718023934-00431.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999357
| false
|
Lantaan
Algemeen | ||||||||||||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Naam, simbool, getal | lantaan, La, 57 | |||||||||||||||||||||||||||
Chemiese reeks | Lantaniede | |||||||||||||||||||||||||||
Groep, periode, blok | 3, 6, f | |||||||||||||||||||||||||||
Voorkoms | ||||||||||||||||||||||||||||
Atoommassa | 138.90547(7) g/mol | |||||||||||||||||||||||||||
Elektronkonfigurasie | [Xe] 5d1 6s2 | |||||||||||||||||||||||||||
Elektrone per skil | 2, 8, 18, 18, 9, 2 | |||||||||||||||||||||||||||
Fisiese eienskappe | ||||||||||||||||||||||||||||
Toestand | vastestof | |||||||||||||||||||||||||||
Digtheid (naby k.t.) | 6.162 g/cm³ | |||||||||||||||||||||||||||
Vloeistof digtheid teen s.p. | 5.94 g/cm³ | |||||||||||||||||||||||||||
Smeltpunt | 1193 K (920 °C) | |||||||||||||||||||||||||||
Kookpunt | 3737 K (3464 °C) | |||||||||||||||||||||||||||
Smeltingswarmte | 6.20 kJ/mol | |||||||||||||||||||||||||||
Verdampingswarmte | 402.1 kJ/mol | |||||||||||||||||||||||||||
Warmtekapasiteit | (25 °C) 27.11 J/(mol·K) | |||||||||||||||||||||||||||
Atoomeienskappe | ||||||||||||||||||||||||||||
Kristalstruktuur | heksagonaal | |||||||||||||||||||||||||||
Stukturbericht-kode | A3' | |||||||||||||||||||||||||||
Oksidasietoestande | 3 (sterk basiese oksied) | |||||||||||||||||||||||||||
Elektronegatiwiteit | 1.10 (Skaal van Pauling) | |||||||||||||||||||||||||||
Ionisasie-energieë | 1ste: 538.1 kJ/mol | |||||||||||||||||||||||||||
2de: 1067 kJ/mol | ||||||||||||||||||||||||||||
3de: 1850.3 kJ/mol | ||||||||||||||||||||||||||||
Atoomradius | 195 pm | |||||||||||||||||||||||||||
Kovalente radius | 169 pm | |||||||||||||||||||||||||||
Diverse | ||||||||||||||||||||||||||||
Magnetiese rangskikking | ? | |||||||||||||||||||||||||||
Elektriese weerstand | (k.t.) (α, poly) 615 nΩ·m | |||||||||||||||||||||||||||
Termiese geleidingsvermoë | (300 K) 13.4 W/(m·K) | |||||||||||||||||||||||||||
Termiese uitstetting | (k.t.) (α, poly) 12.1 µm/(m·K) | |||||||||||||||||||||||||||
Spoed van klank (dun staaf) | (20 °C) 2475 m/s | |||||||||||||||||||||||||||
Young se modulus | (α form) 36.6 GPa | |||||||||||||||||||||||||||
Skuifmodulus | (α form) 14.3 GPa | |||||||||||||||||||||||||||
Massamodulus | (α form) 27.9 GPa | |||||||||||||||||||||||||||
Poissonverhouding | (α form) 0.280 | |||||||||||||||||||||||||||
Mohs se hardheid | 2.5 | |||||||||||||||||||||||||||
Vickers hardheid | 491 MPa | |||||||||||||||||||||||||||
Brinell hardheid | 363 MPa | |||||||||||||||||||||||||||
CAS-registernommer | 7439-91-0 | |||||||||||||||||||||||||||
Vernaamste isotope | ||||||||||||||||||||||||||||
Verwysings |
Inhoud
Merkbare eienskappe[wysig | wysig bron]
Lantaan is 'n silwerig-wit metallieke element wat aan groep 3 van die periodieke tabel behoort en word dikwels as deel van die lantaniede gesien, hoewel dit geen f-elektrone besit. Dit word in sommige seldsame aardminerale aangetref, gewoonlik saam met serium en ander seldsame aardelemente. Lantaan is smeebaar, rekbaar en sag genoeg dat dit met 'n mes gesny kan word. Dit is een van die mees reaktiewe van die seldsame aardmetale. Die metaal reageer direk met die elemente koolstof, stikstof, boor, seleen, silikon, fosfor, swael, en halogene. Dit oksideer vinnig as dit aan lug blootgestel word. Koue water val lantaan stadig aan, terwyl warm water dit baie vinniger aanval.
Toepassings[wysig | wysig bron]
Gebruike van lantaan:
- Koolstof beligtingtoepassings, veral deur die filmbedryf vir ateljeebeligting en projeksie.
- La2O3 verbeter die alkaliweerstand van glas, en word gebruik in die vervaardiging van spesiale optiese glasse, soos:
- Klein hoeveelhede lantaan wat by staal gevoeg word verbeter die smeebaarheid, weerstand tot impak en rekbaarheid daarvan.
- Klein hoeveelhede lantaan wat by yster gevoeg word help om knoetserige gietyster te vorm.
- Klein hoeveelhede lantaan wat by molibdeen gevoeg word verminder die hardheid van die metaal en die sensitiwiteit daarvan ten opsigte van verandering in temperatuur.
- Mischmetal, 'n piroforiese allooi wat in aanstekerflinte gebruik word bevat ongeveer 25% tot 45% lantaan.
- Lantaanoksied en die boried word in elektroniese vakuumbuise as warmkatode materiale met sterk emissiwiteit van elektrone gebruik. Kristalle van LaB6 word in hoë helderheid, verlengde lewe, termioniese elektron-emissiebronne vir skandering-elektronmikroskopes gebruik.
- in Tungstengas-sweiswerk elektrodes, as 'n plaasvervanger vir radioaktiewe thorium.
- Waterstof-sponsallooie kan lantaan bevat. Die allooie het die vermoë om tot 400 keer hulle eie volume waterstofgas in 'n omkeerbare adsorpsieproses op te neem.
- Petroleum cracking katalisatore.
- Gaslantern mantels.
- Glas and lapidarie poleermiddel.
- La-Ba ouderdom-datering van rotse en ertse.
- Lantaankarbonaat word medies as 'n fosfaatverbinder vir die behandeling van hyperphosphatemia gebruik. Kyk detail onder Biologiese rol.
- Lantaan nitraat word hoofsaaklik in spesialiteit glas, waterbehandeling en katalise gebruik.
- Serium-geaktiveerde Lantaanbromied is die onlangse anorganiese scintillator wat 'n kombinasie van hoë lig opbrengs en die beste energie-resolusie bied.
Geskiedenis[wysig | wysig bron]
Lantaan is in 1839 deur die Sweedse chemikus Carl Gustav Mosander ontdek toe hy 'n monster van seriumnitraat gedeeltelik onbind het deur dit te verhit en die resulterende met verdunde salpetersuur behandel het. Uit die oplossing wat verkry is het hy 'n nuwe seldsame aardmetaal geïsoleer wat hy lantana genoem het. Lantaan is in 1923 na 'n betreklik suiwer vorm verwerk.
Die woord lantaan kom van die Grieks λανθανω [lanthanō], d.i. "om verberg te wees"..
Voorkoms[wysig | wysig bron]
Alhoewel lantaan behoort aan die chemiese elementgroepering wat as seldsame aardmetale bekend staan, is dit geensins seldsaam nie. Lantaan word in betreklik groot hoeveelhede aangetref (32 ppm in die aardkors).
Isotope[wysig | wysig bron]
Natuurlik voorkomende lantaan bestaan uit een stabiele (139La) en een radioaktiewe (138La) isotoop, met die stabiele isotoop, 139La, wat die volopste is (99.91% natuurlike voorkoms). 38 radioisotope is gekarakteriseer waarvan die stabielste 138La met 'n halfleeftyd van 105×109 jaar , en 137La met 'n halfleeftyd van 60 000 jaar is. Al die ander radioaktiewe isotope het halfleeftye van minder as 24 uur en die meeste het halfleeftye van minder as 1 minuut. Die element het ook 3 meta state.
Verwysings[wysig | wysig bron]
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
Wikimedia Commons bevat media in verband met Lanthanum. |
Sien lantaan in Wiktionary, die vrye woordeboek. |
H | He | ||||||||||||||||||||||||||||||
Li | Be | B | C | N | O | F | Ne | ||||||||||||||||||||||||
Na | Mg | Al | Si | P | S | Cl | Ar | ||||||||||||||||||||||||
K | Ca | Sc | Ti | V | Cr | Mn | Fe | Co | Ni | Cu | Zn | Ga | Ge | As | Se | Br | Kr | ||||||||||||||
Rb | Sr | Y | Zr | Nb | Mo | Tc | Ru | Rh | Pd | Ag | Cd | In | Sn | Sb | Te | I | Xe | ||||||||||||||
Cs | Ba | La | Ce | Pr | Nd | Pm | Sm | Eu | Gd | Tb | Dy | Ho | Er | Tm | Yb | Lu | Hf | Ta | W | Re | Os | Ir | Pt | Au | Hg | Tl | Pb | Bi | Po | At | Rn |
Fr | Ra | Ac | Th | Pa | U | Np | Pu | Am | Cm | Bk | Cf | Es | Fm | Md | No | Lr | Rf | Db | Sg | Bh | Hs | Mt | Ds | Rg | Cn | Nh | Fl | Mc | Lv | Ts | Og |
Alkalimetale | Aardalkalimetale | Lantaniede | Aktiniede | Oorgangsmetale | Hoofgroepmetale | Metalloïde | Niemetale | Halogene | Edelgasse | Chemie onbekend |
|
<urn:uuid:7a8a0af0-6207-4baf-b8fb-27dc6fc93d3f>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Lantaan
|
2019-07-18T01:39:35Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525483.62/warc/CC-MAIN-20190718001934-20190718023934-00431.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.893526
| false
|
Staat
'n Staat is 'n organisasie wat gesag oor die bevolking binne 'n geografiese gebied uitoefen. Hulle verteenwoordig hierdie bevolking na buite en beskik oor magsmiddele ter verdediging van hul grondgebied en die handhawing van interne wet en orde.
'n Staat kan een van verskeie regeringsvorme hê, so is sommige state republieke en ander monargieë. Soms vorm 'n staat sy eie land. State kan ook saamwerk om 'n land te vorm, soos in die geval van die Verenigde State van Amerika.
Die meeste lande het hulle eie gewapende magte, staatsdiens, regbank en polisie. Dit gebeur soms dat 'n staat (gedwonge of vrywillig) sy mag aan 'n ander staat oordra, of dat state deur 'n federale of konfederale verband 'n deel van hul mag aan 'n oorkoepelende staat toevertrou.
Inhoud
Komponente van die staat[wysig | wysig bron]
Die staat is saamgestel uit 'n aantal spesifieke elemente wat hom sy hoofeienskappe gee. Hierdie elemente is (volgens die internasionale reg):
- 'n Grondgebied
- 'n Bevolking
- Politieke en wetlike organisasie (deur instellings wat wette maak en dit toepas)
Grondgebied[wysig | wysig bron]
Die grondgebied bepaal die geografiese sone waar die staat sy bevoegdhede kan uitoefen. Een van die belangrikste funksies van 'n staat is om sy territorium af te baken. Dit geld op land, ter see, sowel as in die lug. Hierdie bepaling staan as die territorialiteitsbeginsel bekend.
Vir ouder state is die bepaling van grense nie 'n probleem nie. Vir nuwer state, wat hul grense byvoorbeeld na die koloniale periode gekry het, of selfs meer onlangs, wat deel van die Sowjetunie was, is dit egter nie so voor die hand liggend nie. Buiten dit word sekere elemente van afbakening gereeld betwis, wat tot vyandighede kan lei.
Bevolking[wysig | wysig bron]
Die bevolking is die onderdane van die staat. Hierdie onderdane bestaan uit een of meer volke of nasies. Die begrip nasionaliteit word gebruik om aan te dui dat 'n persoon 'n onderdaan van 'n bepaalde staat is, ongeag of dié staat sy gesag oor 'n enkele of 'n aantal volke en nasies uitoefen.
Hoewel die Westerse wêreld van die 21ste eeu dit byna as vanselfsprekend beskou dat 'n staat één nasie saambind en verteenwoordig, is dit nie altyd die geval nie. Baie state, soos Suid-Afrika, is meervolkige of plurale state. As 'n staat slegs een nasie saambind, word dit 'n nasionale of nasiestaat genoem.
Politieke en wetlike organisasie[wysig | wysig bron]
Politieke en wetlike organisasie is nodig om die behoud en die kontinuïteit van die staat op sy grondgebied te verseker. Hierdie organisasie toon drie kenmerke: morele persoonlikheid, soewereiniteit en die uitoefening van mag.
Morele persoonlikheid[wysig | wysig bron]
Die staat is 'n entiteit, voorsien van magte en regte, met 'n eie en onafhanklike bestaan t.o.v. sy lede, en in die besonder van sy bestuur. Die staat is permanent: die veranderinge wat by die samestelling daarvan mag opduik het geen invloed op sy bestaan of op die duur van sy besluite nie.
Soewereiniteit[wysig | wysig bron]
'n Staat is soewerein as hy nie sy gesag van 'n ander sosiale organisasie ontvang nie, en daar geen ander sosiale groep is wat bokant dit gestel is nie. Die staat is soewerein, op internasionale gebied, asook in sy interne bestel. Soewereiniteit kan egter vrywillig ingeperk word. Dit is onder andere die geval by Niue en die Cookeilande, wat Nieu-Seeland gevra het om hul buitelandse sake te reël.
As gevolg van sy soewereiniteit het die staat 'n monopolie op georganiseerde dwang, wat hy in die hande van sy howe, polisie en weermag plaas. Volgens Max Weber word die staat trouens gedefinieer deur sy monopolie op die wetlike aanwending van geweld.
Uitoefening van mag[wysig | wysig bron]
Die magte van die staat kan in twee groot kategorieë verdeel word:
- Die mag om die samelewing te organiseer: die staat kan aan die hand van wetlike bepalings die aktiwiteite van sy burgers reguleer.
- Die mag om op sekere inisiatiewe te neem: so lewer die staat dienste en goedere aan die gemeenskap (hierdie funksie is tans belangriker as in die 19de eeu).
|
<urn:uuid:e98fc2db-bee7-4838-9ba2-d8392a4cbd06>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Staat
|
2019-07-18T01:37:46Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525483.62/warc/CC-MAIN-20190718001934-20190718023934-00431.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 1.000002
| false
|
Bespreking:803
Jump to navigation
Jump to search
Hierdie bladsy is 'n besprekingsbladsy waar verbeteringe tot die 803-artikel bespreek word. Hierdie bladsy is nie 'n forum vir 'n algemene bespreking van die artikel se onderwerp nie. |
Artikelriglyne
Daaglikse bladtrekke | |
|
<urn:uuid:5a940a8d-8708-41ba-a5c6-6093bdbf6368>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Bespreking:803
|
2019-07-20T14:46:53Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526517.67/warc/CC-MAIN-20190720132039-20190720154039-00191.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999996
| false
|
Curriebeker 2005
2005 | |
---|---|
Die ABSA Curriebeker se amptelike logo. | |
Verdedigende kampioene | Blou Bulle |
Kampioene | Cheetahs |
Die 2005 ABSA Curriebeker seisoen was vanaf Junie tot Oktober 2005 gespeel. Die Curriebeker is 'n jaarlikse rugbykompetisie wat tussen provinsiale spanne in Suid-Afrika uitgespook word. Die beker is deur die Cheetahs gewen deur die Blou Bulle met 29–25 in die finale rondte te verslaan. Hierdeur wen hulle hulle eerste Curriebeker sedert 1976.
Top spelers[wysig | wysig bron]
Die spelers wat die meeste punte verdien het is:
Naam | Drieë | Doelskoppe | Strafskoppe | Skepskoppe | Totaal |
---|---|---|---|---|---|
Morné Steyn | 1 | 13 | 9 | 58 | |
Naas Olivier | 2 | 14 | 3 | 47 | |
Willem de Waal | 8 | 10 | 46 | ||
Peter Grant | 10 | 5 | 35 | ||
Justin Peach | 1 | 6 | 5 | 32 |
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
- "Die amptelike Curriebeker tuisblad". sarfu.org.za.
|
<urn:uuid:43f7d310-f56c-4cb3-991b-4ef87e7f6836>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Curriebeker_2005
|
2019-07-20T14:10:36Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526517.67/warc/CC-MAIN-20190720132039-20190720154039-00191.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999606
| false
|
Hendrik VI van Engeland
Hendrik VI van Engeland | |
---|---|
Koning van Engeland | |
Hendrik VI van Engeland, Koning van Engeland | |
Dinastie | Plantagenet, Lancaster tak |
Bewind | 31 Augustus 1422 - 4 Maart 1461 en 30 Oktober 1470 - 11 April 1471 |
Kroning | 6 November 1429 |
Gebore | 6 Desember 1421 |
Windsor-kasteel | |
Gesterf | 21 Mei 1471 |
Londense Tower | |
Windsor-kasteel | |
Voorganger | Hendrik V |
Opvolger | Edward IV |
Gade | Margereta van Anjou (1429–1482) |
Kinders | Edward, Prins van Wallis (1453–1471) |
Vader | Hendrik V (1387–1422) |
Moeder | Catherina van Valois (1401–1437) |
Hendrik VI (Engels: Henry VI) (6 Desember 1421 – 21 Mei 1471) was koning van Engeland van 1422 tot 1461 (met 'n regent wat namens hom regeer het tot 1437) en van 1470 tot 1471, en omstrede koning van Frankryk van 1422 tot 1453.
Inhoud
Die Kinderkoning[wysig | wysig bron]
Hendrik was die enigste kind van koning Hendrik V van Engeland en was sy erfgenaam en daarom is groot dinge van hom verwag van sy geboorte af. Hy is op 6 Desember 1421 by Windsor gebore en het die troon bestyg op die ouderdom van nege maande op 31 Augustus 1422 toe sy vader te sterwe gekom het. Sy moeder Catherina van Valois, was slegs twintig jaar oud en as 'n dogter van Koning Karel VI van Frankryk is sy nie vertrou om volledig verantwoordelik te wees vir die grootmaak van haar seun nie.
Op 28 September 1423 het die adellikes trou gesweer aan Hendrik VI. Hulle het die Parlement in die Koning se naam byeen geroep en 'n regentskapraad gevestig. Humphrey, Hertog van Gloucester, Hendrik IV se jongste seun en Hendrik VI se oom is as Beskermer en Verdediger van die Koningkryk en die Kerk aangestel tot die Koning mondig sou word. Sy aanstelling kon egter op enige stadium deur die Raad opgehef word. Sy pligte was beperk tot die bewaar van vrede en die byeen roep en verdaging van die parlement. Biskop Hendrik Beaufort (Kardinaal van 1426 af) wat Hendrik V se half-oom was, het 'n belangrike posisie in die raad beklee. Hendrik IV se oudste oorlewende seun, Jan van Lancaster, 1ste Hertog van Bedford, was die senior regent, wat as Regent van Frankryk (aan die hoof van die voortslepende oorlog) opgetree het en Gloucester as Regent van Engeland vervang het wanneer ook al Bedford self in die land was.
Van 1428 af was Hendrik se leermeester die Graaf van Warwick, wie se vader instrumenteel was in die opposisie tot Richard II se bewind. Hendrik is ook beïnvloed deur Hendrik Beaufort, en later William de la Pole, 1ste hertog van Suffolk. Die koning was naderhand ten gunste van 'n beleid van vrede in Frankryk.
Hendrik se half-broers, Edmund en Jasper, die seuns van sy weduwee moeder se verhouding met Owen Tudor, is later graafskappe toegeken. Edmund Tudor was die vader van Hendrik Tudor wat later die troon sou bekom as Hendrik VII van Engeland.
Hendrik is uiteindelik as Koning van Engeland gekroon by Westminster Abbey op 6 November 1429, 'n maand voor sy agste verjaarsdag, en as Koning van Frankryk by die Notre Dame in Parys on 16 Desember 1431. Hy het egter nie begin regeer totdat hy in 1437, die jaar waarin sy moeder gesterf het, mondig verklaar is nie.
Wat betref sy ooms Jan, Hertog van Bedford en Humphrey, Hertog van Gloucester, wat in die begin van sy lewe die magtigste regente was; eersgenoemde het in 1435 gesterf; laasgenoemde het in skande verval en in aanhouding gesterf in 1447, waarskynlik van 'n hartaanval, voor hy van verraad aangekla kon word.
Hendrik se huwelik met Margareta van Anjou[wysig | wysig bron]
Engelse koninklikes |
---|
Huis van Lancaster |
Wapenskild van Plantagenet |
Hendrik VI |
Edward, Prins van Wallis |
As gevolg van sy suksesse in die Honderdjarige Oorlog het Hendrik V Engeland in besit gelaat van aansienlike gebiede in in Frankryk, maar die momentum het teen sy afsterwe verlore gegaan. Vandat Hendrik VI nog 'n kind was, en Engeland deur 'n regentregering geheers is, is baie grondgebied wat deur sy vader ingepalm is verloor. 'n Herlewing in Franse geluk, wat begin het met die militêre oorwinnings van Johanna van Arkel, het gelei tot die verwerping van Hendrik se titel om oor Frankryk te heers en die kroning van die Franse Dauphin (kroonprins) by Reims. Diplomatieke flaters sowel as militêre mislukkings het gelei tot die verlies van meeste van die Engelse gebiede in Frankryk.
Teen sy mondigwording het dit geblyk dat Hendrik VI 'n diep geestelike man was wat die wêreldse wysheid ontbreek het wat nodig was om effektief te regeer. Van die moment wat hy in 1437 as koning beheer oor geneem het, het hy toegelaat dat 'n paar adellike gunstelinge; die faksie wat ten gunste van die beëindiging van die oorlog in Frankryk was, gedomineer het terwyl Richard, Hertog van York en Humphrey, Hertog van Gloucester, die leier van die pro-oorlog kasie geïgnoreer is.
Kardinaal Beaufort en Suffolk het die koning intussen oortuig dat die beste manier om vrede met Frankryk te bewerkstellig was 'n huwelik met Karel VII se kleinniggie Margareta van Anjou was. Hendrik het ingestem, veral toe hy verslae gehoor het van Margareta se skoonheid, en het Suffolk gestuur om met Koning Karel te gaan onderhandel. Karel het tot die huwelik ingestem op voorwaarde dat hy nie die gebruiklike bruidskat sou moes verskaf nie en in plek daarvan die gebiede Maine en Anjou van die Engelse sou bekom. Daar is tot die voorwaardes ingestem in die Verdrag van Tours, maar die oordrag van Maine en Anjou is van die parlement geheim gehou aangesien daar besef is dat dit baie ongewild by die Engelse bevolking sou wees.
Die huwelik is in 1445 voltrek en dit blyk dat Margareta se karakter dié van Hendrik aangevul het. Sy was naamlik bereid om besluite te neem en leierskap te vertoon terwyl hy tevrede was dat sy die inisiatief geneem het. In die opsig was Margareta 'n baie meer bekwame heerser as wat Hendrik ooit was, selfs al was sy op daardie stadium slegs sestien jaar oud. Die netelige kwessie van Maine en Anjou moes nog aangespreek word. Hendrik het die vervulling van sy onderneming aan Karel VII bly uitstel in die wete dat dit baie ongewild sou wees en dat veral die oorlogsgesindes onder Humphrey, baie krities daaroor sou wees. Margareta was egter vas beslote dat hy dit sou deurvoer en dit is uiteindelik in 1446 openbaar gemaak. Meeste van die publiek se woede is op Suffolk uitgehaal wat die Verdrag van of Tours onderhandel het, maar Hendrik en Margareta het hom verdedig. Hulle het ook besef dat hulle blootgestel was aangesien hulle ten volle bewus was van die voorwaardes tot die huwelik.
In 1447 het die koning, die koningin en die groep wat hulle omring het (Suffolk, Somerset, en die ouerwordende Kardinaal Beaufort) Gloucester voor die parlement gedaag op aanklag van verraad in Bury St Edmunds. Hy het in aanhouding gesterf voor die verrigtinge voltooi is. Die dood van Gloucester het York as Hendrik se vermoedelike opvolger gelaat, maar hy het dit nooit amptelik erken nie en York is steeds uit die hof binnekring gehou en is weggestuur om Ierland te regeer, terwyl Hendrik en Margaret Suffolk en Edmund Beaufort tot hertoë bevorder het, ('n titel wat gewoonlik slegs tot naverwante aan die monarg beperk is). Beaufort, die nuwe Hertog van Somerset (en Kardinaal Beaufort se kleineef) is na Frankryk gestuur om die oorlog te lei.
Stygende ongewildheid en waansin[wysig | wysig bron]
Die regering se stygende ongewildheid was te wyte aan die verlies van wet en orde, korrupsie, die verspreiding van koninklike grond aan die koning se gunstelinge, die slegte toestand van die kroon se finansies en die geleidelike verlies van grondgebied in Frankryk. In 1447 het die ongewildheid die vorm van 'n Commons veldtog aangeneem teen die Hertog van Suffolk, wat die mees ongewilde van die koning se gevolg was en algemeen as 'n verraaier gesien is. Hendrik is gedwing om hom uit die land te ban, maar sy skip is in die Engelse Kanaal onderskep en hy is vermoor. Sy liggaam is op die stand by Dover aangetref.
In 1449 het Beaufort, wat die veldtog in Frankryk gelei het, vyandighede in Normandië hervat. Teen die herfs is hy egter tot by Caen teruggedryf. Teen 1450 het die Franse die hele provinsie teruggeneem waarvoor Hendrik V so hard geveg het. Terugkerende troepe wat baie keer nie betaal is nie het bygedra tot die atmosfeer van wetteloosheid in die suidelike graafskappe van Engeland. Jack Cade het 'n rebellie in Kent gelei in 1450 en homself "John Mortimer" genoem in simpatie met York en sy woning by die White Hart Inn in Southwark gevestig (die wit hart was die simbool van die afgesette Richard II). Hendrik het met 'n leër na Londen gemarsjeer om die rebellie te onderdruk. Hy is egter oortuig om helfte van sy troepe agter te laat terwyl die ander helfte Cade by Sevenoaks ontmoet het. Cade het 'n oorwinning behaal en Londen beset. Die rebellie het op die ou einde op niks uitgeloop nie en Londen is na 'n paar dae van wanorde teruggeneem. Die rebellie het egter aangetoon dat die gevoelens van ontevredenheid hoog geloop het.
In 1450 het die Hertogdom van Akwitanië, wat sedert Hendrik II se tyd in Engelse hande was, ook verlore gegaan wat Calais as Engeland se enigste oorblywende gebied in Frankryk gelaat het. Teen 1452 is York oortuig om van Ierland af terug te keer en sy regmatige plek op die raad in te neem en 'n einde te bring aan swak regering. Sy strewe was 'n gewilde aangeleentheid en hy het spoedig 'n leër by Shrewsbury saamgestel. Die hof-party het intussen 'n soortgelyke mag in Londen byeen gebring. 'n Ontmoeting het suid van Londen plaasgevind met York wat 'n lys griewe en eise aan die hofsirkel aangebied het, insluitend die inhegtenisneming van die Hertog van Somerset. Die koning het aanvanklik ingestem, maar Margareta het tussenbeide getree om die arres van Somerset te verhoed. Teen 1453 is sy invloed herstel en was York weer geïsoleer. In tussentyd het 'n Engelse mag in Akwitanië Bordeaux herower. Die koningin het ongeveer op die selfde stadium aangekondig dat sy verwagtend was.
Die Engelse sukses in Akwitanië was egter van korte duur. Toe Hendrik in Augustus 1453 tyding ontvang het van die Engelse nederlaag het hy 'n senu-ineenstorting gehad en was nie meer bewus van wat om hom aangegaan het nie. Dit sou vir meer as 'n jaar voortduur en Henrdik sou selfs nie eers reageer op die geboorte van sy seun en erfgenaam wat gedoop is Edward (Edward van Westminster en Prins van Wallis). York het intussen 'n belangrike bondgenoot verkry, Richard Neville, Graaf van Warwick, een van die mees invloedryke magnate en moontlike selfs ryker as York self. York is regent benoem as beskermer van die Koninkryk in 1454. Hy het uiteindelik die magsposisie gehad wat hy wou hê. Die koningin is geheel en al uitgesluit en Somerset is in die Londense Tower aangehou. baie van York se ondersteuners het gerugte versprei dat die koning se kind nie syne was nie, maar Somerset s'n. Behalwe daarvoor is York se maande as regent gespandeer om die probleme van regeringswanbesteding te takel. Op Kersdag 1454 het Hendrik egter tot sy sinne gekom.
Hendrik het sy geestelike siekte waarskynlik van Karel VI van Frankryk, sy grootvader aan sy moeder se kant, geërf. Dié het oor die laaste dertig jaar van sy lewe periodes van waansin beleef. Hy het dit op sy beurt in alle waarskynlikheid van sy moeder Johanna van Bourbon geërf. Sy het self tekens van geestelike siekte vertoon en haar Bourbon familie, insluitend haar oupa Lodewyk I, Hertog van Bourbon, haar vader Pieter I, Hertog van Bourbon en haar broer Lodewyk II, Hertog van Bourbon, het almal simptome van die siekte vertoon.
Die Roseoorloë[wysig | wysig bron]
Ontevrede adellikes wie se mag onder Hendrik se bewind gegroei het, in besonder die Grawe van Warwick en Salisbury) het sake in hulle eie hande geneem deur die aanspraak van die Huis van York te ondersteun, eers tot die Regentskap, en daarna tot die troon self. Na 'n geweldadige stryd tussen die huise van Lancaster en York in wat as een van die Roseoorloë gesien word, is Hendrik afgeset en op 4 Maart 1461 deur sy neef, Edward van York gevangene geneem. Edward van York het Koning Edward IV van Engeland geword. Teen hierdie tyd het Hendrik aan 'n erge periode van waansin gelei waar hy blykbaar gelag en gesing het tydens die tweede Slag van St. Alban. Dit het gelei tot sy vrylating. Edward was egter steeds in staat om die troon te neem, maar kon nie vir Hendrik en sy vrou, wat daarin geslaag het om na Skotland te vlug, vang nie. Tydens die eerste periode van Edward IV se bewind het Lancasterse weerstand voortgeduur, hoofsaaklik onder die leierskap van Koningin Margareta en 'n paar adellikes wat steeds lojaal was aan haar in die noordelike graafskappe van Engeland en Wallis. Hendrik is in 1465 wel deur Koning Edward gevang en is daarna in die Toring van Londen aangehou.
Koningin Margareta wat in asiel in Skotland en later in Frankryk geleef het, was vasbeslote om die troon namens haar man en seun terug te wen. Met die bystand van Koning Lodewyk XI van Frankryk het sy 'n alliansie te vorm met Richard Neville, Graaf van Warwick, wat 'n uitval met Edward IV gehad het. Nadat hy sy dogter met die Prins van Wallis laat trou het, het Warwick na Engeland teruggekeer en die Yorke in oorlog verslaan, Hendrik VI bevry en hom tot die troon herstel op 30 Oktober 1470. Hendrik se terugkeer tot die troon het nie lank geduur nie. Die jare van wegkruip gevolg deur jare van aanhouding het sy tol geëis. Hendrik het moeg en verlate gelyk toe Warwick en sy manne hom deur die strate van Londen geparadeer het as die regmatige Koning van Engeland. Die kontras met die imposante Koning Edward wat hy vervang het kon nie skerper gewees het nie. Binne 'n paar maande het Warwick te ver gestrewe toe hy oorlog teen Boergondië verklaar het. Die Hertog van Boergondië het gereageer deur Edward IV die hulp te verleen wat hy nodig gehad om die troon met mag terug te neem. Die Prins van Wallis is by die Slag van Tewkesbury in 1471 dood.
Dood en nalatingskap[wysig | wysig bron]
Hendrik VI is in die Toring van Londen gevange gehou. Hy is op 21 Mei 1471 daar vermoor. Populêre legende het Richard, Hertog van Gloucester van sy moord beskuldig sowel as die moord op Hendrik VI se seun Edward van Westminster. Koning Hendrik VI is oorspronklik in Chertsey Abdy begrawe. In 1485 is sy oorskot na Sint George Kapel by Windsor-kasteel geskuif.
|
<urn:uuid:40345f26-2b0e-4512-bd3c-629ab4817d49>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Henry_VI_van_Engeland
|
2019-07-20T14:09:32Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526517.67/warc/CC-MAIN-20190720132039-20190720154039-00191.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999996
| false
|
Nederduitse Gereformeerde Kerkfamilie
Die Nederduitse Gereformeerde Kerkfamilie is 'n losse groepering van Christelike kerke. Dit bestaan uit kerkgenootskappe in Suid-Afrika en nege in die buiteland, waarvan agt in Afrika en een in Europa.[1]
Inhoud
Suid-Afrikaanse lede[wysig | wysig bron]
- Nederduitse Gereformeerde Kerk (NG Kerk)
- Nederduitse Gereformeerde Kerk in Afrika (NGKA)
- Verenigende Gereformeerde Kerk (VGK).
- Reformed Church in Africa (RCA)
Buitelandse lede[wysig | wysig bron]
- Reformed Church in Zimbabwe
- Swaziland Reformed Church
- Church of Central Africa Presbyterian – Nkhoma Synod
- Church of Central Africa Presbyterian – Harare Synod
- Reformed Church in Zambia
- Dutch Reformed Church in Botswana
- Egreja Reformada em Moçambique
- Egreja Reformada Evangélica Portugal
- Reformed Church of East Africa
Die Nederduitse Gereformeerde Kerkfamilie is deel van die Gereformeerde of Protestante vertakking van die Christendom. Die Nederduitse Gereformeerde Kerkfamilie is 'n lid van die Wêreldraad van Kerke.
Belydenisskrifte[wysig | wysig bron]
Die leer van die NG Kerkfamilie, soos verskeie ander gereformeerde kerke, word uiteengesit in die volgende geskrifte:
Die eerste geloofsbelydenisse[wysig | wysig bron]
- Apostoliese Geloofsbelydenis (ook genoem die Twaalf Artikels van ons algemene ontwyfelbare Christelike geloof.)
- Geloofsbelydenis van Nicéa, opgestel in die konsilie van Nicéa in 325 n.C.
- Geloofsbelydenis van Athanasius.
Die Gereformeerde belydenisskrifte[wysig | wysig bron]
Daar was al heelwat bespreking oor die gebruik van die Belydenis van Belhar.
Verwysings[wysig | wysig bron]
- ( ) Webtuiste van die NGK. URL besoek op 27 Julie 2016.
|
<urn:uuid:7d72c1a1-b03b-4baf-9ee2-810b739f3b64>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Nederduits_Gereformeerde_Kerkfamilie
|
2019-07-20T14:02:51Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526517.67/warc/CC-MAIN-20190720132039-20190720154039-00191.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999662
| false
|
SC Hauenstein
Volledige naam | Sport-Club Hauenstein 1919 e.V. |
Bynaam | |
Stigtingsdatum | 24 Maart 1919 |
Tuisveld | Stadion "Am Neding", Hauenstein |
Kapasiteit | 4 000 |
Kompetisie | Oberliga Suidwes |
Die klub is op 24 Maart 1919 in die gastehuis Zum Schwan in Hauenstein gestig. In 1930 is daar met DJK Hauenstein saamgesmelt. Die klub is in die 1934/35-seisoen deur die Nazi’s ontbind, maar is na die Tweede Wêreldoorlog weer herstig. Op 26 Junie 1946 het die klub met TV Hauenstein saamgesmelt om Sportgemeinschaft Hauenstein te vorm, maar op 10 Maart 1950 het die klub ontbind. Die klub is 7 dae later weer herstig, maar met die ou naam, SC Hauenstein. Sedert die tennisafdeling in 1996 onafhanklik geword het, is die klub 'n suiwer sokkerklub.
Onlangse ligaposisionering[wysig | wysig bron]
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
Oberliga Suidwes 2007/08-seisoen | |
Eintracht Bad Kreuznach - SV Roßbach/Wied - FV Engers 07 - FSV Mainz 05 II - SC Hauenstein - |
|
<urn:uuid:8f713070-613f-4ef6-94f2-ede72a39ff7b>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/SC_Hauenstein
|
2019-07-20T14:50:17Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526517.67/warc/CC-MAIN-20190720132039-20190720154039-00191.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.99938
| false
|
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.