id
stringlengths
12
40
periodico
stringclasses
60 values
lugar
stringclasses
8 values
dominio
stringclasses
11 values
texto
stringlengths
50
1.96M
licencia
stringclasses
10 values
zientziaeus_0012221
zientziaeus
General
articulos cientificos
Atzo Donostiako Kursaal jauregian Energiaren Euskal Erakundeak (EVE-EEE) Eraikuntza Berriaren Etxebizitzako Eraginkortasun Energetikoko... Nicoletta del Bufalo «Jakinduria handia dago aspaldiko arkitekturan» - Zientzia.eus Nicoletta del Bufalo «Jakinduria handia dago aspaldiko arkitekturan» ECOTEC enpresa ingelesak Mad...
cc-by-sa
zientziaeus_0012222
zientziaeus
General
articulos cientificos
Besteak beste, jantziak tintatzeko eta azalari ezaugarri bereziak emateko prozedura alda dezakeen teknika Presio eta tenperatura baxuko plasmen teknologia 1960ko hamarkadan erabiltzen hasi zen elektronikari lotuta dauden aplikazio industrialetan. Hogei bat urte geroago erabilera esparru berrietan zabaldu zen, batez ere...
cc-by-sa
zientziaeus_0012223
zientziaeus
General
articulos cientificos
Bulegoan landare bat jartzen denean, gehienetan, naturaren oroigarri da, baina landare horien betebeharrak mitifikatu egin dira Zientzialariak ez dira ados jartzen. Ikerketa batzuen arabera, itxiguneak apaintzeko lantzen diren etxe barruko landareek airearen poluitzaileak nabarmenki urritzen dituzte. Beste ikerketa bat...
cc-by-sa
zientziaeus_0012224
zientziaeus
General
articulos cientificos
Datozen urteotarako patua, begiz ikus ezin daitezkeen gauza txikiek aginduko omen dute, eta begiz ikusi ezin direnez mikroskopioen garapenari erreparatu behar, horien garapenari esker izango baitute txikiek gero eta garrantzia handiagoa. Txikitasunean handi. Behin baino gehiagotan orrialde hauetan adierazi denez, horix...
cc-by-sa
zientziaeus_0012225
zientziaeus
General
articulos cientificos
Duela gutxi Ohioko aditu-talde batek hango lehen hezkuntzako 32 gela aztertu ditu. Guztietatik 2k baino ez zituzten betetzen gutxieneko akustika-baldintzak. Beraz, egoera horretan irakaslea ez da bere mezuak behar bezala helarazteko gai izaten, ... Nota txarrak eraman eta, sarri askotan, ikasleek galantak entzun behar ...
cc-by-sa
zientziaeus_0012226
zientziaeus
General
articulos cientificos
XX. mendean plazaratu diren aurrerapen zientifikoetan, injinerutza genetikoa eta bioteknologia dira, zalantzarik gabe, iritzi publikoaren gain ardura eta arreta gehien erakarri dutenak, beharbada oso azkar garatu direlako. Egiaztatu helbideaedo erabili bilaketa kutxa bilatu nahi duzuna aurkitzeko. Bilatzen ari zaren ed...
cc-by-sa
zientziaeus_0012227
zientziaeus
General
articulos cientificos
XX. mendean plazaratu diren aurrerapen zientifikoetan, injinerutza genetikoa eta bioteknologia dira, zalantzarik gabe, iritzi publikoaren gain ardura eta arreta gehien erakarri dutenak, beharbada oso azkar garatu direlako... Giza organoen tratamenduak iraultza jaso dezake hurrengo urteetan laborategietan hazitako zelul...
cc-by-sa
zientziaeus_0012228
zientziaeus
General
articulos cientificos
Lehiakide sexualen arteko borroka ez omen da espermaren bitartez gertatzen. Lehiakide sexualen arteko borroka ez omen da espermaren bitartez gertatzen. Ernalketan ez dago kamikazerik - Zientzia.eus Ernalketan ez dago kamikazerik Lehiakide sexualen arteko borroka ez omen da espermaren bitartez gertatzen Bi arren arteko ...
cc-by-sa
zientziaeus_0012229
zientziaeus
General
articulos cientificos
Miarritzeko astronauta MIRen egona da, eta NASAko zentro batean dago orain... Jaurtigailuak eta propultsio erak dira ikerketa espazialaren gakoak, Leopold Eihartsen ustez. - Zientzia.eus Jaurtigailuak eta propultsio erak dira ikerketa espazialaren gakoak, Leopold Eihartsen ustez. Espaziontzien propultsio sistemen garap...
cc-by-sa
zientziaeus_0012230
zientziaeus
General
articulos cientificos
1988. urtera arte, -Atlantikoaren bi aldeak elkartzen dituen zuntz optikoko kablea jarri zen arte- komunikazioek ez zuten bidezidorretatik irteterik izan. Ordudanik informazio-autopistak errealitate dira. Duela hamar urtera arte, gaur egungo informazio- eta komunikazio-trukea erabat ezinezkoa zen. Izan ere, komunikazio...
cc-by-sa
zientziaeus_0012231
zientziaeus
General
articulos cientificos
Sarearen barnealdean mugitzen diren pertsonaien eraso guztiak sareko administratzaileen hutsegite edo arduragabekeriaz gertatzen dira. Hacker-ek... Sare barneko marinelak... ala piratak? - Zientzia.eus Sare barneko marinelak... ala piratak? Internetera lotuta dauden ordenagailuek badute hainbat aukera eta zerbitzu: web...
cc-by-sa
zientziaeus_0012232
zientziaeus
General
articulos cientificos
Time-ekoek batetik teknologiako -horrela deitzen diote ordenagailuetako eta Interneteko arloari- gertaera aipagarrienak bildu dituzte; bestetik, berriz, zientzia arlokoak. Iragandakoa laburbildu eta gogoratu ahal izateko, urte-bukaera guztietan bada aurreko hamabi hilabeteetako gertakizun garrantzitsuenak bildu eta nol...
cc-by-sa
zientziaeus_0012233
zientziaeus
General
articulos cientificos
Royal Observatory Greenwichek garbi esan du: 2001. urtean hasiko da XXI. mendea. Azken hilabeteetan mendebaldeko mundua burua galduta ibili da. Etorkizunaren kontzeptuarekin luzaroan lotuta egon den 2000. urtean gaude jada. Orain galdera da urte hori zer den: mende eta milurteko honen azken urtea al da? Urtebete zain e...
cc-by-sa
zientziaeus_0012234
zientziaeus
General
articulos cientificos
Mamalioen genoma (zeluletan kokatzen den informazio genetikoaren multzoa) tipikoak 3.000 milioi nukleotido-pare ditu, ... Etxabereen identifikazio genetikoa - Zientzia.eus Etxabereen identifikazio genetikoa Geneez (hots, produktu bat, adib. proteina bat, emateko irakurtarau bat osotzen duten sekuentziez) aparte, genoma...
cc-by-sa
zientziaeus_0012235
zientziaeus
General
articulos cientificos
Patataren historia aztertuta, jatorria Amerikako Andeetan duela ikusten da, han asko lantzen den "papa" izeneko tuberkuluan. 2000/01/01 Lorenzo, Arantza Uranga, Ane Miren Iturria: Elhuyar aldizkaria % 65-78ko ur-kopurua du eta zati lehorraren gehiengoa gluzido edo karbohidratoek osatzen dute (% 20). Horietatik ugariena...
cc-by-sa
zientziaeus_0012236
zientziaeus
General
articulos cientificos
Espazioaren esplorazioan istripuak edo porrotak gertatzen direnean ohizkoa da jardun horren arrazoia eta zentzuna kolokan jartzea. Neronek, egia esan, zalantza-izpirik ez dut. Espazioaren esplorazioan usatutako dirua ondo inbertuta dago oro har. Espazioan sateliteak, zundak, estazioak, laborategiak edo transbordadoreak...
cc-by-sa
zientziaeus_0012237
zientziaeus
General
articulos cientificos
Zelula anitzetako espezie baten bizi-iraupena milioi bat eta hamabost milioi urte bitartekoa da. Txissst!!! Ozeano-hondoan mugimendua nabari da. Itsas azaletik 200 m-ko sakoneran dagoen kobazulotik hamar bat arrain irten berri dira. Ilun dago, baina ongi ikustea lortuz gero, kobaltoaren kolore urdina, orban zuriak eta ...
cc-by-sa
zientziaeus_0012238
zientziaeus
General
articulos cientificos
2000. urtea, zenbaki biribila, Matematikaren eta Matematikarien urtea. Nazioarteko Matematika Elkarteak horrela izendatu du. 2000/01/01 Kortabarria Olabarria, Beñardo - Elhuyar Zientzia Iturria: Elhuyar aldizkaria Nazioarteko Matematika Elkarteak oinarrizko hiru helburu jarri dizkio 2000. urteari, Matematikaren urteari...
cc-by-sa
zientziaeus_0012239
zientziaeus
General
articulos cientificos
Igogailu batean zaudela, jaisten hasten denean ez al duzu inoiz sentsazio berezi bat hauteman? Hasiera-hasieran, igogailuaren zorua jaisten abiatzen denean, eta guk gelditzetik abiatzeagatik ez dugu oraindik haren abiadura lortu, gure gorputzak ez du ia presiorik egiten zoruaren gainean eta, beraz, gure pisuaren sentsa...
cc-by-sa
zientziaeus_0012240
zientziaeus
General
articulos cientificos
Harritu egingo zen bat baino gehiago Matematikaren urtea ospatu behar zela entzutean. Matematikaren presentzia ezkutua erakutsi behar dugu. Zergatik diot ezkutua? Gaur egungo bizimodua teknologiak betetzen duela ez du inork ukatzen, nahikoa da ingurura begiratzea. Baina zenbat jende ohartzen da teknologia horren oinarr...
cc-by-sa
zientziaeus_0012241
zientziaeus
General
articulos cientificos
Sukaldean bazkaria prestatzen ari garen bitartean beste gela batean lo dagoen haurra zaintzen egotea, edo lanetik irtetera goazenean ... Internet home: etorkizuneko etxeak gaur - Zientzia.eus Internet home: etorkizuneko etxeak gaur 2000/01/01 Waliño, Josu - Elhuyar Fundazioa Iturria: Elhuyar aldizkaria Gaur egun dagoen...
cc-by-sa
zientziaeus_0012242
zientziaeus
General
articulos cientificos
1957ko apirilaren 28an jaio zen Miarritzen. Txikitatik espazio-kontuetarako zaletasun handia izan zuen 1979an ingeniari aeronautiko titulua eta 1980an ehiza-hegazkinetarako pilotu-diploma eskuratu, eta ehiza-pilotu lanetan ibili zen 8 urtetan. 1988an Brétigny-sur-Orge-ko Aireko SaiakuntzaZentroan sartu eta han hegazkin...
cc-by-sa
zientziaeus_0012243
zientziaeus
General
articulos cientificos
Duela gutxi aurkitu dute, biltegi batean ahaztuta, Australian garatutako lehen ordenagailua. Zortzi urte baino gehiago eman zituzten CSIRAC ordenagailua garatzen; munduko zortzigarren ordenagailu elektronikoa izan zen. Garai hartatik geratzen den ordenagailu bakarra da, bere belaunaldiko guztiak aspaldi desegin baitzit...
cc-by-sa
zientziaeus_0012244
zientziaeus
General
articulos cientificos
Ahoz aho dabilen ADSL Internet-era konektatzeko sistema berriak ere baditu akatsak. 2000/01/01 Waliño, Josu - Elhuyar Fundazioa Iturria: Elhuyar aldizkaria Ahoz aho dabilen ADSL Internet-era konektatzeko sistema berriak ere baditu akatsak. Duela gutxi jakin izan denez, AM irratiek interferentziak egiten dituzte ADSL li...
cc-by-sa
zientziaeus_0012245
zientziaeus
General
articulos cientificos
2000 efektua deitu duten hori 2.000 milioien efektua ere deitzea bazuten, hura saihesteak ekarri duen kostua ikusita. Poz adina buruhauste eman dituen MIR espazio-estazio errusiarra desagertu egingo da hilabete gutxi barru; lurrera ekarrieta itsasoan hondoratuko dute. 2000/01/01 Carton Virto, Eider - Elhuyar Zientzia I...
cc-by-sa
zientziaeus_0012246
zientziaeus
General
articulos cientificos
Adituek esaten dutenez demografi eztandarekiko beldurra lekuz kanpokoa da. Datorren mendean, jaiotza-tasa txikiez arduratuko gara, ez handiez. 1999ko urrian, 6.000 milioigarren bizilaguna jaio da munduan nonbait. Baliteke Londreseko ospitale batean gertatu izana, baina ziurrenik Sao Paulo-ko favelaren batean edo Kalkut...
cc-by-sa
zientziaeus_0012247
zientziaeus
General
articulos cientificos
Lehen belaunaldietako ordenagailuei aginduak emateko, zulatutako txartelak erabiltzen ziren, gerora teklatuek bete dute funtzio hori, eta gaur egun saguekin ... Duela hilabete batzuk, euskarazko ahotsen datu-basea eratu nahi zuela eta, Telefonicak 10.000 euskaldunen ahotsak grabatzeko deialdia egin zuen. Horretarako do...
cc-by-sa
zientziaeus_0012248
zientziaeus
General
articulos cientificos
Seguruenik urte-sasoi batzuetan denok egongo gara nekatuak, eta morala lurrean edukiko dugu: bizimodu monotono eta aspergarri ... Neke kronikoaren sindromea - Zientzia.eus Neke kronikoaren sindromea Ostiral arratsaldea da lerro hauek idazten ari naizenean, eta bost eguneko "akueduktu" luzea daukagu aurrean, bost egun l...
cc-by-sa
zientziaeus_0012249
zientziaeus
General
articulos cientificos
Era honetako laguntza egoki batekin gaixotasunak eragindako herstura edo antsietatea gaindi daiteke, ... Neke kronikoari aurre egiteko aholkuak - Zientzia.eus Neke kronikoari aurre egiteko aholkuak 2000/01/01 Agirre, Jabier - Medikua eta OEEko kidea Iturria: Elhuyar aldizkaria Era honetako laguntza egoki batekin gaixot...
cc-by-sa
zientziaeus_0012250
zientziaeus
General
articulos cientificos
Kanada-France-Hawaii teleskopioak, teknika berri bati esker, Eugenia asteroidearen inguruan biraka dabilen asteroide txikiagoa behatu du. Kanada-France-Hawaii (CFHT) teleskopioak, teknika berri bati esker, Eugenia asteroidearen inguruan biraka dabilen asteroide txikiagoa behatu du. 1.190 km-ra dago eta 5 eguneko iraupe...
cc-by-sa
zientziaeus_0012251
zientziaeus
General
articulos cientificos
Ostrak jatea atsegin duen jendea zorioneko dago, haiek sor ditzaketen gaitzak antzemateko gai den test hobea asmatu baita. Ostrek gainera, polimerasa-erreakzioa inhibitzen duten konposatu naturalak dituzte eta horrek gehiago zailtzen du birusen bilaketa, erreakzio hori erabiltzen baita birusen DNA eta RNA kateen ugaltz...
cc-by-sa
zientziaeus_0012252
zientziaeus
General
articulos cientificos
Beldarra Moccasin (Modular Observation Crawler and Sensing Instrument) deritzon robot txikia da ... Bizia salba diezagukeen beldarra - Zientzia.eus Bizia salba diezagukeen beldarra Robota hodien barnetik gora eta behera ibil daiteke eta, arnasa, ahotsa edo bibrazioak antzeman ditzakeen oso mikrofono sentikorrak ditu. B...
cc-by-sa
zientziaeus_0012253
zientziaeus
General
articulos cientificos
Paris Montreal baino iparralderago dago, baina bertako klima askoz leunagoa da. Paris Montreal baino iparralderago dago, baina bertako klima askoz leunagoa da. Europa hozten ari da - Zientzia.eus Europa hozten ari da Planetaren beroketaren ondorioz Golkoko ur-lasterrak mugitzeari utz ziezaiokeela iradoki zuten zenbait ...
cc-by-sa
zientziaeus_0012254
zientziaeus
General
articulos cientificos
Kalifornia Hegoaldeko Unibertsitateko Biomedikuntza Sailean hitzak ulertzeko gai den ordenagailu bat sortu dute, ... Ahoz esandako hitzak gizakiok baino hobeto ulertzeko gai den sare neuronala - Zientzia.eus Ahoz esandako hitzak gizakiok baino hobeto ulertzeko gai den sare neuronala Izan ere, konputagailu hori sare neu...
cc-by-sa
zientziaeus_0012255
zientziaeus
General
articulos cientificos
Bada denbora medikuek VIII faktorea deritzon proteina ezagutzen dutena. Proteina odolusteak geldiarazteko gai da eta hemofilia tratatzeko erabiltzen da. Aurkikuntza Seattle-ko Minbiziaren kontrako Ikerketa Zentroan egin dute eta horretarako proteinaren gune berezi bat aztertu dute: odoleko zirkulazio-arazoak sumatu eta...
cc-by-sa
zientziaeus_0012256
zientziaeus
General
articulos cientificos
Massachusetts Teknologia Institutuko ingeniari-talde batek autoek sortutako poluzioa gutxitzeko beste modu bat asmatu dute... Erregai garbiak - Zientzia.eus Erregai garbiak Hidrogenoa gordetzea zaila denez, ingeniariek hidrogenoa sortuko duen sistema garatu dute. "Plasmatron" deritzon botilan aire eta hidrokarburo naha...
cc-by-sa
zientziaeus_0012257
zientziaeus
General
articulos cientificos
Joan den azaroaren 7an lehenengoz ikusi zuten astronomoek Eguzki Sistematik kanpo dagoen planeta bat. Aurrez kalkulatu bezala, planeta berria HD 209458 izarraren (Lurretik 153 milioi argi-urtera dago izar hori, 160 mila milioi km-ra) aurretik igaro zen azaroaren 7an eta, izarrak, bere argi-intentsitatearen % 1,7 galdu ...
cc-by-sa
zientziaeus_0012258
zientziaeus
General
articulos cientificos
Gaurdaino, zurezko gitarrak beste materialez ordezkatzeko egindako saiakerek porrot egin dute, ... Plastikozko gitarra - Zientzia.eus Plastikozko gitarra Owain Pedley diseinatzaileak ordea, polikarbonatoa erabili du gitarrak egiteko. Gitarraren soinu-kaxaren azala aire-burbuilak dituen polikarbonato hedatuz egina dago;...
cc-by-sa
zientziaeus_0012259
zientziaeus
General
articulos cientificos
ROBOTIKER zentro teknologikoak Euskal Herriko behiak eta ardiak elektronikoki identifikatzeko TRANSPONDER sistema garatu du. Oraingoz, Arabako landetxe bateko 300 ardiri ezarri diete TRANSPONDER sistema baina laster Euskal Herri osora zabalduko delakoan daude asmatzaileak, bi urte barru nahitaezkoa izango baita Europan...
cc-by-sa
zientziaeus_0012260
zientziaeus
General
articulos cientificos
Domenico Piatti ingeniari italiarrak errepideetako zein trenbideetako tunel luzeak seguruagoak egin ditzakeen sistema asmatu du 3.000 litro ur jaurti ditzake minutuko eta 1.000 oC-tik gorako tenperaturak jasan. "Robogat" urrutiko kontrolez gida daiteke eta suhiltzaileak sutearen gunera garraiatu edo, zaurituak tuneleti...
cc-by-sa
zientziaeus_0012261
zientziaeus
General
articulos cientificos
Ekialdeko Senegal-en ezohiko aurkikuntza egin dute Anh Galat-Luong eta Gérard Galat ikertzaileek: ibai-ohe lehorren ondoko lurretan txinpantze ... Tximinoek ere ur garbia nahi izaten dute - Zientzia.eus Tximinoek ere ur garbia nahi izaten dute Matilde 1997an aurkitu zuen NEAR (Near Earth Asteroid Rendezvous) espazio-on...
cc-by-sa
zientziaeus_0012262
zientziaeus
General
articulos cientificos
Errealitate Birtuala era guztietako simulazioak egiteko tresna paregabea da eta, ondorioz, mundu hori gure eguneroko bizitzan gutxinaka sartzen ari da, ... Demagun arkitekto-talde bat proiektu bat aztertzeko biltzen dela; arkitekto bakoitzak hiru dimentsioko diseinu bat eramango du disko batean eta, mahai baten gainean...
cc-by-sa
zientziaeus_0012263
zientziaeus
General
articulos cientificos
Eusko Jaurlaritzak jendearen kudeaketa administratiboa egin ahal izango duen Intranet erraldoia eratu nahi du Eusko Jaurlaritzaren sareak "Jakina" izena hartuko du eta balio ofizialeko eragiketak egiteko gai izango den datu-base eta sistema aurreratuz horniturik egongo da. Zerbitzu horrek, besteak beste, Etxebide zerbi...
cc-by-sa
zientziaeus_0012264
zientziaeus
General
articulos cientificos
IBM etxeak 1997an Kasparov xake-jokalaria garaitu zuen Deep Blue ordenagailu ezaguna baino mila aldiz indartsuagoa den ordenagailu erraldoia eraiki nahi du 2005 urterako Mikroprozesadore bakoitzak oso eragiketa sinpleak egingo ditu eta ordenagailuak 8 milioi prozesu egin ahal izango ditu paraleloan; egungo muga 5.000 p...
cc-by-sa
zientziaeus_0012265
zientziaeus
General
articulos cientificos
Zer egiten du gure adimenak lo gaudenean? Zergatik eta zertarako egiten dugu amets? Rockefeller Unibertsitateko ikertzaile-talde batek saguak ikertu ditu loaldian garunaren funtzionamendua nolakoa den jakiteko asmoz eta, egunez esperientzia berriak izandako saguek loaldian garun-aktibitate handiagoa dutela ikusi dute. ...
cc-by-sa
zientziaeus_0012266
zientziaeus
General
articulos cientificos
Bizkaiko enpresa bat soilik material eta energia "garbiak" erabilita etxe ekologiko bat eraikitzen ari da Caceresko Gata Mendizerran. Modularra hitzak zatitan bana daitekeela esan nahi du; hau da, zatika munta eta desmunta daiteke eta ez du ez zimendurik, ez linea elektrikorik, ez hobi septikorik. Horri esker, etxea al...
cc-by-sa
zientziaeus_0012267
zientziaeus
General
articulos cientificos
Primate antropoideak gorila, txinpantze, orangutan, giboi eta gizakien aitzindariak izan ziren eta Afrikan aurkitu dira espezimen zaharrenak... Primate antropoide zaharrena Asian - Zientzia.eus Primate antropoide zaharrena Asian Aztarnak Eosiniidae-en familiako primate bati dagozkio eta ikertzaileek Bahinia poundaungen...
cc-by-sa
zientziaeus_0012268
zientziaeus
General
articulos cientificos
Labelak "Euskalsoft" izena edukiko du eta euskal softwarea kanpoko merkatuetara bultzatzeko asmoarekin sortu da. GAIA Telekomunikazio Cluster erakundeak Euskal Herrian paketatzen den softwareari kalitatezko labela ezartzeko asmoa agertu du. Labelak "Euskalsoft" izena edukiko du eta euskal softwarea kanpoko merkatuetara...
cc-by-sa
zientziaeus_0012269
zientziaeus
General
articulos cientificos
Estatu Batuetako Louisiana Unibertsitateko ikertzaile-talde batek tenperatura handitzerakoan supereroale bilakatzen den material berri bat sintetizatu dute. Tenperaturarekiko portaera hori supereroale klasikoek dutenaren kontrakoa da. Tenperatuta igotzean erresistentzia elektrikoa galtzen du eta tenperatura jaistean er...
cc-by-sa
zientziaeus_0012270
zientziaeus
General
articulos cientificos
Informazioaren globalizazioaren aroan bete-betean sartu gara eta komunikazio-sistema globalak behar ditugu. Zer da hori? Edozein motatako informazioa -testuak, irudia, soinua, bideoak... informazio multimedia alegia- oso azkar eta munduko edozein bazterretatik maneiatzea. Horretarako, telekomunikazio-enpresa nagusiek a...
cc-by-sa
zientziaeus_0012271
zientziaeus
General
articulos cientificos
Betidanik nekazariek landare ezberdinak helburu ezberdinetarako landatu izan dituzte; batzuetan fruituak eta igaliak lortzeko, ... Industriarako entzimak eta janaria landare berean - Zientzia.eus Industriarako entzimak eta janaria landare berean Estatu Batuetako Energia Departamentuko Northwest National laborategiak, a...
cc-by-sa
zientziaeus_0012272
zientziaeus
General
articulos cientificos
Azaroaren 11n Europako Espazio Agentziako (ESA) Zientzia Programako Batzordeak Smart-1 misioari azken oniritzia eman zion. Misioaren helburua Ilargiak eta Lurrak osatzen duten sistemaren jatorria aztertzea eta Ilargiko zoruaren higaduraren erantzule diren prozesu dinamiko eta termalak ikertzea da. Jaurtiketa 2002. urte...
cc-by-sa
zientziaeus_0012273
zientziaeus
General
articulos cientificos
Endogamia da naturan dauden zein gatibu diren animalia asko galtzeko bidean jartzen dituen arazoetako bat. Anizkoiztasun genetikoa neurtzeko "nukletotidoen anizkoiztasun aurkibidea" erabiltzen dute ikertzaileek: aurkibideak populazio jakin bateko espezimen bakoitzaren eta taldearen arteko batez besteko desberdintasun g...
cc-by-sa
zientziaeus_0012274
zientziaeus
General
articulos cientificos
Itsas hondoetatik etengabe datorkigu izaki bitxienberri. Itsas hondoetako misterioak - Zientzia.eus Itsas hondoetako misterioak Itsas hondoetatik etengabe datorkigu izaki bitxienberri. Izaki horiek milaka metroko sakoneran bizi dira, bertako sumendien berotasunaren babesean. Fotosintesia egiteko aukerarik ez dutenez (e...
cc-by-sa
zientziaeus_0012275
zientziaeus
General
articulos cientificos
Miosina besteak beste muskuluetan daukagun proteina da. Miosina berezia - Zientzia.eus Miosina berezia Miosina besteak beste muskuluetan daukagun proteina da. 15etik gora mota daude eta ATP molekula (izaki bizidunen energia-iturri unibertsala) hidrolizatuz lan egiten dute. ATP molekula hidrolizatuaz batera beren buztan...
cc-by-sa
zientziaeus_0012276
zientziaeus
General
articulos cientificos
horrelako produktuen ekoizleak ez daude gustura, transgenikoak hazten ari diren heinean, elikagai transgenikoek osasunean izan dezaketen eraginari buruzko eztabaida ere hazi egin baita. Transgenikoei buruzko gero eta gauza gehiago irakurri, entzun, eta ikusten dira komunikabideetan. Normala, elikagai transgenikoen indu...
cc-by-sa
zientziaeus_0012277
zientziaeus
General
articulos cientificos
Deinococcus radiodurans bakterioak ez dio beldurrik erradiazioari. Bakterio hori beste batzuk bizi ezin izango liratekeen tokietan bizi da, ... Erradiazioaz arduratzen ez diren bakterioak - Zientzia.eus Erradiazioaz arduratzen ez diren bakterioak Bakterio hori beste batzuk bizi ezin izango liratekeen tokietan bizi da, ...
cc-by-sa
zientziaeus_0012278
zientziaeus
General
articulos cientificos
Gaztaroan erantzungo duzue gehienok, eta arrazoia izango duzue, baina ez erabatekoa. Horrela esanda ikerketak ez dirudi oso interesgarria, baina kontua da ahotsa aztertuta, tonua batez ere, adinekoen osasun-egoera nolakoa den jakiteko datu gehiago izango direla.
cc-by-sa
zientziaeus_0012279
zientziaeus
General
articulos cientificos
Lehenengoz hatz-marka bidez itxi eta irekiko diren segurtasun-kontsignak jarriko dira . Belfast-eko (Ipar Irlanda) Great Victoria Street tren-geltokian jarriko dira lehenengoz hatz-marka bidez itxi eta irekiko diren segurtasun-kontsignak, segurtasun-sarrailak beraz. Bidaiariak utzitako hatz-marka ordenagailuak jasoko d...
cc-by-sa
zientziaeus_0012280
zientziaeus
General
articulos cientificos
ikerkuntza- eta garapen-gaietan lan egin dutenak XXI. mendea prestatzen ari dira.Orain badirudi japoniarren gidaritza eta grina apurka-apurka itzaldu egin dela. Irudikapena besterik ez da, japoniarrak datorren mendea ustekabez betetzeko lanean ari baitira. Mendea bukatzeko urtebete falta den arren, ikerkuntza- eta gara...
cc-by-sa
zientziaeus_0012281
zientziaeus
General
articulos cientificos
Ikerlariak Lurraren kanpoaldeko nukleoan dauden baldintzen simulazioa egin dute, nukleoa bera inguratzen duen zatiarena alegia. Ez da denbora gehiegi orrialde hauetan Lurraren nukleoaren egiturari buruzko erreportajea argitaratu zela. Artikulu hartan, besteak beste, Lurraren barnealdea oraindik ezezaguna zela adierazte...
cc-by-sa
zientziaeus_0012282
zientziaeus
General
articulos cientificos
Gizakiaren eboluzioa ikertzen ari diren adituek uste dute mintzamena, eboluzioaren ezaugarri izateaz aparte, bi hanken gainean ibiltzeko gai izatearen ondorioa dela. Eboluzioaren ikertzaileek diotenez, eboluzioan une erabakigarriak izan dira. Horietako bat bi hanken gainean ibiltzea. Gizakiak oinez ikasi zuenean, eskua...
cc-by-sa
zientziaeus_0012283
zientziaeus
General
articulos cientificos
Aktibitate handiko udazkenaren ondoren negua iritsi zaigu. Animalia batzuentzat lasaiagoa izan badaiteke ere, negua orokorrean gehienentzat gogorra suertatzen da. Ia oharkabean urteko egunik motzenetan eta gaurik luzeenetan murgildu gara. Tarteka, eguzkia ikusten dugu, baina garaiotan alfer antza dabilenez, gora igotze...
cc-by-sa
zientziaeus_0012284
zientziaeus
General
articulos cientificos
Zer da iluna eta zer da argia? Lurreko radarrek hegazkin bila zerua arakatzen duten modu berean, Lurraren azala irakurriz, marrazten du RADARSATek gure planeta. 1999/12/01 Mujika, Alfontso - Elhuyar Fundazioa Iturria: Elhuyar aldizkaria strong>Antartika, ezezagun hori, izotzak estalitako kontinentea. Baina dagoeneko ez...
cc-by-sa
zientziaeus_0012285
zientziaeus
General
articulos cientificos
Gipuzkoako Medikuen Elkarteak E.A.En C hepatitisaren birusarekin infektatuak daudenak 50.000 pertsona inguru direla jotzen du, ... C hepatitisa, ezezaguna baina garrantzitsua - Zientzia.eus C hepatitisa, ezezaguna baina garrantzitsua 1999/12/01 Agirre, Jabier - Medikua eta OEEko kidea Iturria: Elhuyar aldizkaria Gipuzk...
cc-by-sa
zientziaeus_0012286
zientziaeus
General
articulos cientificos
Ikerlan zentro teknologikoak, 25 urte bete zituela eta, Berrikuntza Teknologikoari buruzko jardunaldia antolatu zuen joan den azaroaren 3an Donostiako Kursaalen. 1999/12/01 Mujika, Alfontso - Elhuyar Fundazioa Iturria: Elhuyar aldizkaria Zer da, hitz gutxitan, hil honetan bertan onartuko den Zientzi Ikerketa eta Teknol...
cc-by-sa
zientziaeus_0012287
zientziaeus
General
articulos cientificos
Hemengotzat jotzen dira gaztainondoak, eta izan bada horren adierazgarri den hainbat aztarna (...) gaur egungo malkar biluztu eta paraje soilduetara begira, garai bateko Euskal Herriko gaztainondo-baso eder haietan pentsatzearekin batera tristura-puntu bat sentitzea ezinbestekoa da. (...) Garai batean gaztainondoz osat...
cc-by-sa
zientziaeus_0012288
zientziaeus
General
articulos cientificos
Baina Euskal Autonomia Erkidegoan duela 7 urte hasi zen teknika hau erabiltzen, Bilbon hain zuzen. Pilareko Osasun Zentroan daukagun laserra oso berria da, urte honen hasieran erosia. Baina Euskal Autonomia Erkidegoan duela 7 urte hasi zen teknika hau erabiltzen, Bilbon hain zuzen. Bete beharreko lehen baldintza akats-...
cc-by-sa
zientziaeus_0012289
zientziaeus
General
articulos cientificos
"Garai batetan bazen Euskal Herrian gaztainadi ederrik franko. (...) Baina gaztainondoak gure asaba zaharrei, batez ere, otordurako jakia eskaintzen zien ausarki. 1999/12/01 Kortabarria Olabarria, Beñardo - Elhuyar Zientzia Iturria: Elhuyar aldizkaria Julian Alustizak 1985. urtean argitaratu zuen Euskal baserriaren ing...
cc-by-sa
zientziaeus_0012290
zientziaeus
General
articulos cientificos
Miopia, hipermetropia eta astigmatismoa Akats errefraktiboak - Zientzia.eus Akats errefraktiboak Begi-globoa eta kornearen makurdura normalean baino handiagok dira. Ondorioz argi-izpiak erretinaren aurrealdean fokatzen dira eta urruneko objektuak lausotuak ikusten dira. Hurbileko ikusmena, ordea, zuzena da. Begi globoa...
cc-by-sa
zientziaeus_0012291
zientziaeus
General
articulos cientificos
Jaime Aranberri mediku Donostiarrak Donostiako Pilareko Ama Osasun Zentroan, ... Jaime Aranberri - Zientzia.eus Jaime Aranberri Jaime Aranberri mediku Donostiarrak Donostiako Pilareko Ama Osasun Zentroan, Gasteizko Clínica Oftalmológica-n eta Gipuzkoako Ospitalean egiten du lan. 1988an lizentziatu zen Medikuntzan EHUn ...
cc-by-sa
zientziaeus_0012292
zientziaeus
General
articulos cientificos
Gaur egun, ia ezinezkoa gertatzen zaigu ulertzea antzinako zenbait zibilizazioren kulturak nola hedatu ahal izan ziren hain lur-eremu zabaletan barrena, ... 1999/12/01 Ezpeleta Arenaza, Txema Ruiz-Larrea, Isabel Iturria: Elhuyar aldizkaria Nola liteke, orduan, duela bost mende herri batek Kolonbiatik Argentinaraino -An...
cc-by-sa
zientziaeus_0012293
zientziaeus
General
articulos cientificos
Zaharrek kontatzen dute gazteak zirenean udazkenero mendiak gaztainez betetzen zirela. Haizeak hegotik jotzen zuenean, ... Gaztaina gutxi negu hotzerako - Zientzia.eus Gaztaina gutxi negu hotzerako Ez dago jakiterik zaharrenek kontatzen dutena zenbateraino den gaztaro gozoaren oroitzapen desitxuratua, eta zenbateraino ...
cc-by-sa
zientziaeus_0012294
zientziaeus
General
articulos cientificos
Lehen ere Fausto eta Juan Jose Elhuyar anaiez eta Bergarako Erret Mintegiaz zenbait lan argitaratu izan da Elhuyar aldizkarian Aipatutako liburuaren egileak Inés Pellón González eta Pascual Román Polo dira eta honako izenburua du: La Bascongada y el Ministerio de Marina. Espionaje, Ciencia y Tecnología en Bergara (1777...
cc-by-sa
zientziaeus_0012295
zientziaeus
General
articulos cientificos
Telemedikuntza hurrengo mendearen hasierako aurrerapen garrantzitsuenetakoa izan daiteke Telemedikuntzak, ordea, badu arrisku handi bat: Interneten bidez bidaltzen den informazioa beste pertsona batzuek ere eskura dezakete alegia. Kreditu-txartelen kodeekin gertatzen den bezala, gaixoari buruzko datuak babestu beharra ...
cc-by-sa
zientziaeus_0012296
zientziaeus
General
articulos cientificos
Erreaktibo klorodunek atmosferan eta ingurugiroan duten eragin suntsitzailea ezaguna da... Erreaktibo klorodunen isurketa nagusien zerrenda - Zientzia.eus Erreaktibo klorodunen isurketa nagusien zerrenda Ikerketak isurketa naturalak zein artifizialak hartu ditu kontuan, geroago gizakion gaineko zenbatekoa den kalkulatu...
cc-by-sa
zientziaeus_0012297
zientziaeus
General
articulos cientificos
Gaur egun erabiltzen diren plastiko gehienen arazorik handiena degradatzeko behar duten denbora luzea da. Osagai biologikoak izanik, askoz azkarrago degradatzen dira plastiko hauek, teorian behintzat. Horrelako plastikoak gero eta gehiago erabiliko direla ikusirik, bioteknologiako enpresak sistema merkeagoak garatzen a...
cc-by-sa
zientziaeus_0012298
zientziaeus
General
articulos cientificos
NASAren Space Shuttle izeneko espazio-transbordadoreen programarako garatutako teknologia bati esker, ... Espazioko teknolgia garuneko minbizia sendatzeko - Zientzia.eus Espazioko teknolgia garuneko minbizia sendatzeko Ondorioz, drogak tumorea ezabatzeari ekiten dio. Argi-izpi berezi horiek laser-izpiak baino barrurago...
cc-by-sa
zientziaeus_0012299
zientziaeus
General
articulos cientificos
Tokioko Teknologia Institutuko ikerlari batek esan duenez, milioi bat urte baino lehen Lurra urik gabeko planeta izango da. Han, presio ikaragarriaren eraginez, itsasoko ura zurgatzen duten mineralak sortzen dira. Mineral horiek lur barnean pilatu eta itsas sumendietatik jaurtikiak izango dira ondoren. Horrela, zurgatu...
cc-by-sa
zientziaeus_0012300
zientziaeus
General
articulos cientificos
Berlin-eko Karitate Ospitaleak bularreko minbizia antzemateko metodo berria jarri berri du martxan. Itxura eta dentsitatearen arabera tumorea onbera edo gaiztoa den iragarri eta tumorearen kokalekua zehaztasun handiz mugatu dezake teknika berri horrek. Aldi berean, errentagarria ere bada, erradiografiak baino kostu txi...
cc-by-sa
zientziaeus_0012301
zientziaeus
General
articulos cientificos
Laser hitza non-nahi entzuten da gaur egun, elkarrekin zerikusirik ez duten arlo askotan erabilia baita. Ongi ikusi beharra ez da gaur egungo gauza. Garai batean, miopia zutenek hondar-zakuak begietan jarrita lo egiten omen zuten. Zakuek eragindako presioak kornearen makurdura aldatzen zuen eta behin-behineko ikusmen e...
cc-by-sa
zientziaeus_0012302
zientziaeus
General
articulos cientificos
Arrasateko Ikerlan zentro teknologikoak 25 urte bete ditu. 1970eko hamarkadako ikerkuntza-premiaren eta kooperatibetako batasunaren ondorio da zentroa. Carlos Redondok berak dioenez, duela 25 urte dagoeneko zerbait entzuten zen ikerkuntzaz. Gaur egungo Ikerlaneko zuzendaria, 1974. urtean, beste 7-8 lagunekin batera, Ar...
cc-by-sa
zientziaeus_0012303
zientziaeus
General
articulos cientificos
Zurich-eko Unibertsitateko eta Friederich Miescher de Ble Institutuko ikerlari-talde batek hazkundea kontrolatzen duen genea aurkitu du. Zurich-eko Unibertsitateko eta Friederich Miescher de Bâle Institutuko ikerlari-talde batek hazkundea kontrolatzen duen genea aurkitu du, antza: d6K genean mutazioa eragin eta normale...
cc-by-sa
zientziaeus_0012304
zientziaeus
General
articulos cientificos
Jet Propulsion Laboratory-ko ingeniariek garatutako zunda Jupiterren Europa sateliterantz abia daiteke etorkizunean, ... Ozeano hondoak aztertzeko zunda - Zientzia.eus Ozeano hondoak aztertzeko zunda Zundak atariko froga gainditu zuen Monterrey-ko Akuarioan. Itxura zilindrikoa du, itsas-hondoetako baldintza gogorrak ja...
cc-by-sa
zientziaeus_0012305
zientziaeus
General
articulos cientificos
Ordenagailua, analisi-programa, antena eta irrati-uhinak harrapatzeko sistema egoki bat nahikoa dira hurbil dauden beste ordenagailuak zelatatzeko. Arriskuari aurre egiteko babes-sistema garatu dute Cambridge Unibertsitatean. Hiru dira hartu beharreko segurtasun-neurriak: disko gogorraren buru magnetikoak daturik ez da...
cc-by-sa
zientziaeus_0012306
zientziaeus
General
articulos cientificos
Mitsubishi eta Sumitomo Japoniako enpresek eta Tokioko Matsuhita ikerketa-zentroak inurriaren tamainako mikrorrobotak eraiki dituzte. Mikrorrobotak 3 cm-ko diametroko hodietan frogatu dituzte eta emaitza onak lortu dira. Ikertzaileen asmoa mikrorobotak hodien akatsak igartzeko gai diren sistemez hornitzea da, ikuskari-...
cc-by-sa
zientziaeus_0012307
zientziaeus
General
articulos cientificos
Zientzialariek jatorri estralurtarreko munduko krater handiena berraurkitu dute Vredefort-en, ... Kraterrik handiena Hegoafrikan - Zientzia.eus Kraterrik handiena Hegoafrikan Kraterrak 250 eta 300 km bitarteko diametroa du eta Kanadako Sudbury edo Yukataneko Chicxulub kraterrak baino handiagoa da. Zuloa duela 2.100 mil...
cc-by-sa
zientziaeus_0012308
zientziaeus
General
articulos cientificos
Berkeley-ko erradiokimikari-talde batek Bernako Paul Scherrer Institutuko Philips ziklotroia erabiliz Borioaren lurrunkortasuna kalkulatzea lortu du. Kimikarientzat orain arte Taula Periodikoa 106. elementuan "bukatzen zela" esan zitekeen, baina aurkikuntza horri esker 107. elementuaren propietateak ezagutzen dira. Ike...
cc-by-sa
zientziaeus_0012309
zientziaeus
General
articulos cientificos
Abenduaren 10ean Ariane-5 jaurtigailu europarrak XMM satelitea espazioratuko du. Satelitea Europako Espazio Agentziarena da (ESA) eta espazioako X izpien sorburuak antzemateko gai diren teleskopioez hornituta dago. Astronomoek izpi horien miloika sorburu aurkitzea espero dute, galaxien sorrerari buruzko informazio bali...
cc-by-sa
zientziaeus_0012310
zientziaeus
General
articulos cientificos
Europako Espazio Agentziak (ESA) kristalezko kupula bat eraiki du, 2003 urtean Nazioarteko Espazio Estazioan (ISS) ezarriko dena. Espazioko eraikuntza batean kristalezko osagaiak jarriko diren lehen aldia izango da. 2 m-ko diametroa eta hexagono-itxura du kupulak eta material guztiz gardenez eraikia dago. Materiala sil...
cc-by-sa
zientziaeus_0012311
zientziaeus
General
articulos cientificos
Zelula eta ingurunearen arteko trukeak zelulak dituen poroen zehar gertatzen dira, baina orain arteko teknika mikroskopikoekin ezin ziren truke horiek behatu, ... Luzatzerakoan poroak zabaldu egiten dira eta inguruneak duen likatasunaren ondorioz, normalean baino polikiago itxiko dira. Mikroskopio optiko baten bidez po...
cc-by-sa
zientziaeus_0012312
zientziaeus
General
articulos cientificos
Klima-gailurretan, ez dira bertan aurkeztutako ikerketa guztiak behar bezala jorratu eta eztabaidatzen, ... Klimari buruzko gailurra - Zientzia.eus Klimari buruzko gailurra Gaur egun, munduan orduko kontsumitzen den energiatik % 76 inguru erregai fosilen erabileratik datorkigu: % 33 petroliotik, % 23 ikatzetik eta % 20...
cc-by-sa
zientziaeus_0012313
zientziaeus
General
articulos cientificos
Inmunologiak estudiatzen dituen defentsarako fenomeno biokimiko eta fisiologikoen bidez, organismo bizidun batek berezkoa dena ... Aplikazio biomedikoetarako latexak - Zientzia.eus Aplikazio biomedikoetarako latexak Inmunoanalisi edo inmuno-saioak antigeno bat eta antigorputz baten arteko erreakzio espezifikoan oinarri...
cc-by-sa
zientziaeus_0012314
zientziaeus
General
articulos cientificos
Eusko Jaurlaritzako Zientzi Politikarako Zuzendari Plan berriari buruz zer iritzi duen galdetu diogu Planaren arabera, Estatuko Administrazioak 508.000 milioi pezeta bideratuko ditu I+Gra 2000. urtean. Eta 2003. urtean I+Gko gastua estatuko barne-produktu gordinaren (BPG) % 1,3 izatea du helburu Plan berriak. 1998an % ...
cc-by-sa
zientziaeus_0012315
zientziaeus
General
articulos cientificos
Elhuyar hiztegigintzan etengabe lanean ari da. Euskara-Gaztelania/ /Castellano-Vasco hiztegiaren kasuan, Internet-en gehien erabiltzen diren zerbitzuetakoak hiztegiak dira. Jende askok dauka Internet-era jotzeko ohitura hiztegi bat kontsultatu nahi duenean. Aukera hori eskaintzen duten hiztegi ugari daude, eta badaude ...
cc-by-sa
zientziaeus_0012316
zientziaeus
General
articulos cientificos
Hona hemen Garcilasok idatzitako "Comentarios Reales" liburuko VIII. kapitulutik hartutako zati baten moldaketa, quipuari buruz diharduena "Hari eta korapiloen bidez zenbatzen zuten, eta uste osoa zegoen zenbatzaileengan. Quipu hitzak lotu eta korapilo esan nahi du, baita zenbatzea ere, korapiloen bidez edozer gauza ze...
cc-by-sa
zientziaeus_0012317
zientziaeus
General
articulos cientificos
Kafeinak eragiten dituen efektu nagusietakoak tentsioaren igoera eta deskaltzifikazioa dira. Nork ez du esamolde hau sekula erabili? Lantokian, lagun artean, etab.etan, maiz hartu izan dugu kikarakada bat kafe; hutsa, esne-tanta batekin edo kafesne-modura. Kikarakada-kafeak ez du nutrizioaren ikuspegitik zer esan handi...
cc-by-sa
zientziaeus_0012318
zientziaeus
General
articulos cientificos
Hainbat hegazkin-konpainiak, bidaiariei airean dauden bitartean Internet-era konektatzeko aukera eskaini nahi diete. Sistema erabiltzeko, bidaiariek beren ordenagailu eramangarria hegazkinean izango duten modem batera konektatu beharko dute eta, horrela, beren zerbitzariarekin konektatuko dira. Litekeena da sistema hor...
cc-by-sa
zientziaeus_0012319
zientziaeus
General
articulos cientificos
IBMk garatu berri dituen transistore malguei esker, bil daitezkeen pantailak egin ahal izango dira laster. Orain arte, transistoreak material zurrunezkoak ziren; IBMk garatu dituen transistore horiek, ordea, material organiko eta ez-organikoak geruzetan elkartzen dituzte eta geruza bakoitza ile arrunt bat baino ehunka ...
cc-by-sa
zientziaeus_0012320
zientziaeus
General
articulos cientificos
Ordizian jaio zen. Aristrain Fundazioaren beka bat zela medio, ikasketak Donostiako Injineru Eskolan egin ahal izan zituen... Carlos Redondo - Zientzia.eus Carlos Redondo Carlos Redondo Ordizian jaio zen. Aristrain Fundazioaren beka bat zela medio, ikasketak Donostiako Injineru Eskolan egin ahal izan zituen. Bukatu bez...
cc-by-sa