id
stringlengths
12
40
periodico
stringclasses
60 values
lugar
stringclasses
8 values
dominio
stringclasses
11 values
texto
stringlengths
50
1.96M
licencia
stringclasses
10 values
zientziaeus_0016521
zientziaeus
General
articulos cientificos
Gipuzkoako Foru-Aldundiak eta Nafarroako Gobernuak sinatutako akordioan Irurtzun eta Oria ibarra standard altuko autobide batez lotzea erabaki zen. Aurrikusitako obraren eta bere ezaugarri nagusien deskribapena egingo dugu. Nafarroako Foru-Aldundia bere lurraldeko errepideen administratzailea izan da betidanik eta auto...
cc-by-sa
zientziaeus_0016522
zientziaeus
General
articulos cientificos
Udako Euskal Unibertsitatearen Iruñeko XII. ekitaldian zehar egin genituen elkarrizketei jarraipena ematen diegu. Ale honetara, Iñaki Antigüedad geologoaren eritziak ekarri ditugu. Elhuyar.- Gaur UEU-ko ekitaldiaren barnean zure doktorego-tesiaren agerpena egin duzu. Laburbilduko al diguzu zertaz diharduen zure doktore...
cc-by-sa
zientziaeus_0016523
zientziaeus
General
articulos cientificos
Irratitelegrafia asmatu baino lehen, itsasoko untzietan isiltasuna zen nagusi. Untzijabeek bazekiten itsasoko bidaia noiz hasi zen, baina ez zekiten noiz amaituko zen. 1987/06/01 Azkune Mendia, Iñaki - Elhuyar Fundazioa Iturria: Elhuyar aldizkaria Irratitelegrafia asmatu baino lehen, itsasoko untzietan isiltasuna zen n...
cc-by-sa
zientziaeus_0016524
zientziaeus
General
articulos cientificos
Raymond Smullyan Joku Logikoen sorkuntzan saiatu da gehienbat, argitaratu duen bibliografia bere lanaren lekuko delarik. Raymond Smullyan Joku Logikoen sorkuntzan saiatu da gehienbat, argirataratu duen bibliografia bere lanaren lekuko delarik. Ale honetan, Joku Matematikoen sorkuntzan oso trebea den egile baten aurkezp...
cc-by-sa
zientziaeus_0016525
zientziaeus
General
articulos cientificos
Disko optikoak oso ezagunak dira elektronikaren munduan, baina azken bolada honetan informatika-arloan ere arrakasta handia izan dute. irakurketarako soilik direnak (OORM, Optical Only Read Memories), behin idaztea eta askotan irakurtzea onartzen dutenak (WORM, Write Once Read Many) eta nahi adina aldiz irakurri eta id...
cc-by-sa
zientziaeus_0016526
zientziaeus
General
articulos cientificos
MACE programak ezabatutako fitxategietan edota formateatutako diskoetan zegoen informazioa berreskuratzeko aukera emango digu. DOS sistema eragilean egonda fitxategi bat ezabatzen dugunean, katalogoa edo direktorioa eta fitxategien esleipen-taula (FAT) moldatzen dira, baina fitxategiak diskoan hartzen zituen sektoreak ...
cc-by-sa
zientziaeus_0016527
zientziaeus
General
articulos cientificos
1948.ean sartutako marmoten kopurua handitzen ari da. Piriniotan marmota hedatzen ari da - Zientzia.eus Piriniotan marmota hedatzen ari da Lehenengo marmotak 1948.ean sartu ziren Piriniotan, Alpetatik ekarritako aleez kolonia bat antolatu zenean. Orduz gero marmoten kopurua handitzen ari da eta kolonia berriak etengabe...
cc-by-sa
zientziaeus_0016528
zientziaeus
General
articulos cientificos
Bonbak plutonio eta tritioa libratu zuten eta 19 urte geroago ondorio hilgarriak somatzen hasi dira. 1968.eko urtarrilaren 21ean, lau bonba atomiko zeramatzan B-52 abioi ameriketar bat, Groenlandiako Thule basearen inguruan jauzi zen. Bonbak ez ziren lehertu, baina zuten plutonio eta tritioa libratu zuten eta 19 urte g...
cc-by-sa
zientziaeus_0016529
zientziaeus
General
articulos cientificos
Zeruaren misterioetan sartu arren, Galileo-ren arrakasta Lurraren azaletik hurbil dauden gorputzen higidura deskribatzeko erlazioetan zetzan. Ilargiak denbora-tarte batean bere higidura tangentzialaren poderioz bete zezakeen bidea. PM': Ilargiak Lurraren erakarpen soila dela bide, bete zezakeen bidea Cambridge-n, Newto...
cc-by-sa
zientziaeus_0016530
zientziaeus
General
articulos cientificos
Elektronikak eta mikroinformatikak osatzen duten "garunaren" eta mekanikak eskaintzen dituen sostengu eta higidura-organoen artean badira zalaparta handirik gabe aurrerapen bikaina egiten ari diren beste organo batzuk: eragingailuak. Makinen automatizazioa izugarrizko aurrerapenak ari da egiten azken bi hamarkada hauet...
cc-by-sa
zientziaeus_0016531
zientziaeus
General
articulos cientificos
Orain arte, Beringen itsasartea zeharkatuta duela 13.000 urte iritsi zela uste zen. Azkeneko aurkikuntza antropologikoek data hori zalantzan ipini dute. Noiz eta nola gertatu zen Ameriketaren kolonizazioa? Duela 30.000 urte inguru pintatutako harria. Pintura hauek Brasilen aurkitu dira. Gu geu, Homo Sapiens Sapiens-a a...
cc-by-sa
zientziaeus_0016532
zientziaeus
General
articulos cientificos
Kondaira askoren iturri, Euskal sukaldari berrien artean jaki gustagarri eta zenbaitzuen diru-iturri izan eta den animalia interesgarri honi buruz, ezer gutxi dakigu. Non jaiotzen da? Jaki gustagarri eta zenbaitzuen diru-iturri izan eta den animalia interesgarri honi buruz, ezer gutxi dakigu oraindik. Non jaiotzen da?....
cc-by-sa
zientziaeus_0016533
zientziaeus
General
articulos cientificos
Kometatxoz bonbardatua izaten da Lurra egunero. Kometa hauek urtero itsas maila milimetro-laurehunena igotzen dute. Eguratsa ukitzerakoan ur bilakatzen diren hamaika kometatxoz bonbardatua izaten da Lurra egunero. Iowa-ko unibertsitateko Louis Frank-en arabera, kometa hauek urtero itsas maila milimetro-laurehunena igot...
cc-by-sa
zientziaeus_0016534
zientziaeus
General
articulos cientificos
Lerrakuntzak, arrainak ekialderantz eraman zituen eta arrain fosil hauen ondorengoak horrexegatik daude Ozeano Barean egun. Argazkietan ikus ditzakezuen fosil eder hauek, Italiako Verona hirian daude. Hiri txiki hau harro egon daiteke duen fosil-bilduma zoragarri honetaz. Fosil hauen inguruan Mendebaldeko zientzi museo...
cc-by-sa
zientziaeus_0016535
zientziaeus
General
articulos cientificos
Angkor Vat, berritzen hasi da arkeologo indiarrez osatutako talde bat. Angkor Vat, berritzen hasi da arkeologo indiarrez osatutako talde bat. Angkor, garai baten lekuko - Zientzia.eus Angkor, garai baten lekuko Angkor Vat, eliza den hiria, berritzen hasi da arkeologo indiarrez osatutako talde bat. Khmer-en santutegi et...
cc-by-sa
zientziaeus_0016536
zientziaeus
General
articulos cientificos
Indiar Ozeanoan anemona erraldoiak eta arrain anemonak sinbiosian bizi dira. Indiar Ozeanoan anemona erraldoiak eta arrain anemonak sinbiosian bizi dira. Urazpiko sinbiosia - Zientzia.eus Urazpiko sinbiosia Indiar Ozeanoan anemona erraldoiak eta arrain anemonak sinbiosian bizi dira. Baina arrain bakoitzak bizi deneko z...
cc-by-sa
zientziaeus_0016537
zientziaeus
General
articulos cientificos
Mende honen hasiera aldean egin omen zen Donostia eta Iruñea lotzeko eta orduko premiei ongi erantzuteko errepidea. Ale honetan ekologisten eritzia ekarri dugu. Hurrengo baten proposatzaileena ekarriko dugu. 1987/04/01 Autobidearen aurkako koordinadora Iturria: Elhuyar aldizkaria Geroztik urte-andana ederra pasatu da, ...
cc-by-sa
zientziaeus_0016538
zientziaeus
General
articulos cientificos
Garai batean, untziko lemari pilotuak edo kapitainak gogor eutsi behar zion. Gero, pilotu automatikoa asmatu zuten, eta portu desberdinen artean lemarik ukitu gabe gida zitekeen untzia. Orain, satelite bidezko nabigazioari esker untziak tripulaziorik gabe joan daitezke itsasoan zehar. Garai batean, untziko lemari pilot...
cc-by-sa
zientziaeus_0016539
zientziaeus
General
articulos cientificos
Igelak anfibio bitxi eta ederrak dira. Horien arteko ederrena, zuhaitz-igela, aztertzen du. Nola gusta dakizkioke inori horren, hotz, heze, lirdingatsu eta irristakor diren animaliatxo nazkagarri horiek? Gauza jakina da jadanik, gizarte zibilizatu eta gero eta urbanizatuago honetan Natura eta planetaren lurrazalean biz...
cc-by-sa
zientziaeus_0016540
zientziaeus
General
articulos cientificos
Zientzilari-talde honek, Ilargiko harriek ez dituztela beren sekretuak argitu esango dizu, eta baita beste hau ere: eginiko lehenengo ikerketen ondorioz Ilargiari buruz emandako irudia guztiz okerra ez bada ere, ez dela osoa. Ilargiko harri hitzak esan eta jendea ahozabalik geldituko da. Baina Houston-eko (Texas) Johns...
cc-by-sa
zientziaeus_0016541
zientziaeus
General
articulos cientificos
Kimikaren ikuspegitik aztertuta, Borax izeneko substantzia sodio borato hidratatua da. Substantzia hau ez da agian jendartean oso ezaguna, baina produktu askoren osagarri bazterrezina da. Winters-ek 1885. urte inguruan aurkitutako lehenengo hobia; Harmony Aintzinatik erabili izan da boraxa teknologian. Babyloniarrek ja...
cc-by-sa
zientziaeus_0016542
zientziaeus
General
articulos cientificos
Gure gizartearen azken jostailua ordenadorea dela esan genezake. Ohartu al gara geuk ere "ordenadorea" geure garunean badugunaz?. Eta zein da, bada, ordenadore hori? Erantzuna oso sinplea da: oroimena. Gure gizartearen azken jostailua ordenadorea dela esan genezake. Baina ohartu al gara geuk ere "ordenadorea" geure gar...
cc-by-sa
zientziaeus_0016543
zientziaeus
General
articulos cientificos
Antartikoko atmosferaren ozono-kantitatea %40 txikiagotu da. Aldi berean, Ipar Poloan fenomeno berdina gertatzen ari da, maila apalagoan. Hau dela eta, zientzilariak gizakiaren etorkizuna hein handi batean baldintza dezakeen fenomeno honen zergatia ikertzen ari dira. 1985.eko maiatzean Joe Farman, B. Gardiner eta J. Sh...
cc-by-sa
zientziaeus_0016544
zientziaeus
General
articulos cientificos
Irudiak sortzeko metodo berri honek, beirazko banda mehe eta paraleloz osatutako sarea du. Londreseko Zientzi eta Teknologi Ikastetxe Inperialean, pantaila launa garatzen ari dira azken aldi honetan. Londreseko Zientzi eta Teknologi Ikastetxe Inperialean, beste gauza batzuen artean pantaila launa garatzen ari dira azke...
cc-by-sa
zientziaeus_0016545
zientziaeus
General
articulos cientificos
Uda partean suteen berriak maiz izaten ditugu gure artean. Zenbait lekutan baso eta mendiak kixkalita ikus daitezke suteen ondorioz. Nazio askok arazo hau jasan baldin badu ere, Mediterranioko lurraldeak izan dira azken urteetan gehien erre direnak. Sute ugariko estaturik bada, Espainia da adibide egokiena. Urtero mila...
cc-by-sa
zientziaeus_0016546
zientziaeus
General
articulos cientificos
Erroma K.a. 753. urtean izan zen fundatua. Bere hasierako mendeetan zehar, besteak bezalako nazio normala baino ez zen izan, baina K.a. III. mendetik aurrera garrantzi handiagoa hartzen hasi zen. Erromatarrak K.a. 168. urtean Mazedoniaren konkista zela eta, Greziako kulturarekin harreman hertsian hasi ziren. Hasiera ba...
cc-by-sa
zientziaeus_0016547
zientziaeus
General
articulos cientificos
Lehen urpekuntzia, David Bushell-ek eraiki zuen Iparrameriketan. 1771. urtean proiektua osatua edukitzetik 1776.ean uretaratu bitartean oso denbora gutxi igaro zitzaion, noski. 1987/04/01 Azkune Mendia, Iñaki - Elhuyar Fundazioa Iturria: Elhuyar aldizkaria Urpekuntziaren sorreran, helizea ezartzeak eta torpedoa erasotz...
cc-by-sa
zientziaeus_0016548
zientziaeus
General
articulos cientificos
Programa honek maila bakoitiko karratuak bakarrik sortzen ditu. Horren arrazoia oso sinplea da: maila bakoitiko karratu guztiek erregela berdinari jarraituz osatzen dira, baina erregela honek ez du balio karratuaren maila bikoitia bada. Oraingo ale honetan sorgin-karratuen gaia aztertu nahi dugu. Jakina denez sorgin-ka...
cc-by-sa
zientziaeus_0016549
zientziaeus
General
articulos cientificos
Zenbakiz edo letraz osatutako zerrenda ordenatzea eguneroko lelo bilakatu den une honetan, badu programatzaileak arazo honi berehalako irtenbidea aurkitzeko beharra. Taula alfabetikoki ordenatu nahi dugula. Orain, eta zure imajinazioa martxan ipiniz, pentsa ezazu taula hau bost leihatilez osatutako T izeneko taulako ba...
cc-by-sa
zientziaeus_0016550
zientziaeus
General
articulos cientificos
Galtzada zaharraren materialak erabiliz galtzada berria egitea da makina berri baten lana. ARC 600-ak galtzada zaharrari eraso egiten dio eta wolframio karburozko hortzak dituen fresa baten bidez galtzada 33 cm-raino altxatu egiten du. Ondoren, puskatutako material hau altzairuzko barra batzuen artean pasatzen da gehia...
cc-by-sa
zientziaeus_0016551
zientziaeus
General
articulos cientificos
Wind Star pakebotearen ezaugarririk nabariena belak zabalduta izatea da. Teknologia garatuenek eta antzinako belek bat egin dute energia aurreratzeko. Irudian duzuen untzia, Wind Star pakebotea da, eta bere ezaugarririk nabariena belak zabalduta izatea da. Bere lana, Caribean zehar bidaiatan aritzea izango da. Belaranz...
cc-by-sa
zientziaeus_0016552
zientziaeus
General
articulos cientificos
Asmatu duten robot txiki honek, 480 m^ Zu lasai; berak garbituko du - Zientzia.eus Zu lasai; berak garbituko du Robot txiki hau, 480 m2 ordubetean garbitzeko eta argizariztatzeko gai da. Gizon batek hamar ordu beharko lituzke lan berdina egiteko. Toshibak eraikitako robot honen helburua, garbitasunerako pertsonalak sor...
cc-by-sa
zientziaeus_0016553
zientziaeus
General
articulos cientificos
Betirako galduta zegoela uste zen marfil-okil hegaztia topatu dute. Betirako galduta zegoela uste zen marfil-okil hegaztia topatu dute. Desagertutzat jotako txoria aurkitu - Zientzia.eus Desagertutzat jotako txoria aurkitu Kubatarrak pozik egon daitezke; betirako galduta zegoela uste zen marfil-okil izeneko hegazti bat...
cc-by-sa
zientziaeus_0016554
zientziaeus
General
articulos cientificos
Estres fisiko eta emozionalak atleten inmunitatean duen eragina aztertzeko zenbait azterketa egin dute sobietarrek. Kirola eta ariketa fisikoa baino gauza osasuntsuagorik ez dagoela pentsatzen da. Zientzilari sobietar batzuen arabera ordea, oker egon gintezke. Estres fisiko eta emozionalak atleten inmunitatean duen era...
cc-by-sa
zientziaeus_0016555
zientziaeus
General
articulos cientificos
Paludismoari aurre egiteko bide berri eta kurioso bat jarri dute martxan Somaliako iparraldean. Burao-ko eskualdeko ur-putzuetan arrain hauek sartu dituzte (arrain bat 3m2-ko) eta moskitoak ia erabat desagertu egin dira eskualde horretatik. Gainera paludismoaren eragina %20-tik zerora jaitsi da. Agintarien lana orain, ...
cc-by-sa
zientziaeus_0016556
zientziaeus
General
articulos cientificos
Yang-tsen-Kiang ibaiak horrenbeste lohi eramateari uzten ez badio, aurki Ibai Horia izango da. Yang-tsen-Kiang ibaiak (gure artean ibai Urdina izenaz ezagunago denak) horrenbeste lohi eramateari uzten ez badio, aurki Ibai Horia izango da. Hain zuzen ere ibai Horiak lohi-garraitzaileen arteko mundu-recorda du. Txinako i...
cc-by-sa
zientziaeus_0016557
zientziaeus
General
articulos cientificos
Begi barneko lentetxoak, prozedura kirurgiko labur baten bidez begilausoa daukaten pertsonei jartzen zaizkie. zken urte hauetan begiko kirurgiak aurrerapen handia izan du. Begi barneko lentetxoen (BBL) eremua izan da aurreratu deneko arlo bat. BBLak, prozedura kirurgiko labur baten bidez begilausoa daukaten pertsonei j...
cc-by-sa
zientziaeus_0016558
zientziaeus
General
articulos cientificos
Axel Heiberge kanadiar ugartean aurkitutako baso fosilak 45 milioi urte dauzka. Axel Heiberge kanadiar ugartean aurkitutako baso fosilak 45 milioi urte dauzka. Baso fosila ipar poloan - Zientzia.eus Baso fosila ipar poloan Basoa ez dago harri bihurtuta, eta aurkitzaileek egurra ebaki eta sua piztea lortu dute. Alabaina...
cc-by-sa
zientziaeus_0016559
zientziaeus
General
articulos cientificos
Elektrizitatea mugitu gabe maneiatzea, hari eta entxufeak kentzea, posible da printzipio fisiko arruntak erabiltzen dituzten sistemen bidez. Bada jadanik urte gutxiren buruan elektrizitatearen banaketa eta instalazioa erabat alda dezakeen zenbait berrikuntza. Horietako bat, iturri elektriko izenekoa da. Bi elementu dit...
cc-by-sa
zientziaeus_0016560
zientziaeus
General
articulos cientificos
Animalia harrigarrik bada, dromedarioa da bat dudarik gabe. Basamortuan eguzki galdatan ibil daiteke, gutxi janez eta are gutxiago edanez. Animalia harriagarrik bada, dromedarioa da bat dudarik gabe. Basamortuan eguzki galdatan ibil daiteke, gutxi janez eta are gutxiago edanez. Bere gorputzaren pisuaren laurden bat gal...
cc-by-sa
zientziaeus_0016561
zientziaeus
General
articulos cientificos
Pluton, gure sistemako planetarik urrunena da eta lehen uste baino txikiago eta astunagoa da. Astronomoek orain arte pentsatu duten bezala metano solidoz osatutako "izotz zikineko bola" ez dela. Txaron Plutonen aurretik pasatzen denean, honen azalaren zati bat izkutatu egiten du eta distira osoa txikiagotu egiten da. A...
cc-by-sa
zientziaeus_0016562
zientziaeus
General
articulos cientificos
Zientzilari britainiar batzuek, lehenengo eroale ez-metalikoa aurkitu dute. Bi dimentsiotan zehar eroaten du zero absolutuaren inguruko tenperaturan. Zientzilari britainiar batzuek, lehenengo eroale ez-metalikoa aurkitu dute. Eroale honek bi dimentsiotan zehar eroaten du zero aboslutuaren ingurko tenperaturan. Honelako...
cc-by-sa
zientziaeus_0016563
zientziaeus
General
articulos cientificos
Txinako Xangai hiriko agintarien arazo bakarra ez dirudi ikasleen manifestazioak direnik. Poluzioak burukomin handiak sortzen dizkie. Xangaiko agintariak, hiriko estolderi sistema berritzeko mila milioi dolarreko aurrekontu bat kontsideratzen ari dira. Egunero, etxe eta lantegietatik 3,4 milioi m3 hondar-ur isurtzen di...
cc-by-sa
zientziaeus_0016564
zientziaeus
General
articulos cientificos
Lurraren nukleoa ez da esfera perfektua; mantoaren mugan mendiak eta ibarrak dauzka. Hau da bederen ikerlari-talde batek joan den abenduan aditzera eman zuena. Mantoa, urtutako harriz osatutako eskualdea da; Lurraren azal mehe eta nikel/burdinazko nukleo likidoaren artean dagoena. Mugaren mapa osatzeko, tomografia sism...
cc-by-sa
zientziaeus_0016565
zientziaeus
General
articulos cientificos
Arizonako Unibertsitateko hiru astronomok 16 metroko infragorrizko espazio-teleskopio bat eraikitzea proposatu dute. Teleskopioa, eraiki ahal izateko handiegia da. Beraz, zatiak Lurrean egin eta piezak espazioan jarri ondoren, bertan mekano baten moduan muntatuko litzateke. Teleskopio honen giltzarria, iluntze-eraztun ...
cc-by-sa
zientziaeus_0016566
zientziaeus
General
articulos cientificos
Manatiek, itsas ugaztun geldo eta handi horiek, beroa maite dute. Horregatik 20oC-tik jaisten denean, toki epelagoetara mugitzen dira. Manatiek, itsas ugaztun geldo eta handi horiek, beroa maite dute. Giro hotza ezin dute jasan. Horregatik uraren tenperatura 20°C-tik jaisten denean, toki epelagoetara mugitzen dira. Gar...
cc-by-sa
zientziaeus_0016567
zientziaeus
General
articulos cientificos
Ordenadorez lagunduriko itzulpen-sistema bat prestatu dute. Itzultzaile profesionalen errendimendua bikoiztuko duen sistema hain zuzen. ITT enpresaren Itzulpen eta Hizkuntzalaritzarako Zentruan ordenadorez lagunduriko itzulpen-sistema bat prestatu dute; itzultzaile profesionalen errendimendua bikoiztuko duen sistema ha...
cc-by-sa
zientziaeus_0016568
zientziaeus
General
articulos cientificos
Guztiok dakigu jakin, petrolioa garai bateko animalia eta landareen hondakinetatik datorrela. Suedian hasi berri den zulatze-proiektu batek, guztiok oker gaudela demostratu nahi du. Gehienek petrolioa eta gas naturala (metanoa da ia erabat) substantzia biologikoetatik datozela uste dute. Landare eta animalien hondakina...
cc-by-sa
zientziaeus_0016569
zientziaeus
General
articulos cientificos
Kalkulu infinitesimala, deribatua eta integralaren inguruan eratu den Matematikaren saila da. Eta Historiako liburuei kasu eginez gero, Newton eta Leibniz izan ziren, nor bere aldetik, Kakuluaren sortzaileak. 1987/04/01 Duoandikoetxea Zuazo, Javier - EHUko matematika irakaslea Iturria: Elhuyar aldizkaria Greziako Matem...
cc-by-sa
zientziaeus_0016570
zientziaeus
General
articulos cientificos
Materia definitzeko ditugun lau oinarrizko indarretatik bi batu egin dira esperimentalki. Indar bortitza batzeko Batasun Handieneko Teoriak sortu dira. Baina fisikari teorikoek teoria superzabal baten bila dabiltza lau indarrak marko teoriko soil baten elkartzeko. 1987/04/01 Martinez Lizarduikoa, Alfontso Iturria: Elhu...
cc-by-sa
zientziaeus_0016571
zientziaeus
General
articulos cientificos
Eguzkiaren inguruan biratzen ari diren planetak eta beste gorputzak zoriaren ondorio diren ala, aitzitik, jaiotze-prozesu beraren parte ditugun. Gure Eguzki-sistemaren ezagumenduak eta beraren osagaien azterketak berez sortzen dituen arazo guztiez gain, gai hau beti beste galdera batekin lotua aurkezten zaigu: gurearen...
cc-by-sa
zientziaeus_0016572
zientziaeus
General
articulos cientificos
Zientzilariek azken urteetan erlazionatzen saiatu diren bi fenomenoren gaur egungo ezagutze-egoera deskribatuko dugu. Oraingoan ere gure Eguzki-sistemarekin zerikusia duten fenomeno batzuez arduratuko gara. Zehaztasun handiagoz esateko, zientzilariek azken urteetan erlazionatzen saiatu diren bi fenomenoren gaur egungo ...
cc-by-sa
zientziaeus_0016573
zientziaeus
General
articulos cientificos
Bainerako kanila tantaka ari da. Segundo bakoitzeko tanta bat erortzen da, bainerako uretan uhin txiki bat sortuz. Bidaia hori bizpahirutan egin ondoren, uhina guztiz desgertuko da. Uhinen maiztasuna, denbora-unitateko puntu batetik pasatzen diren uhinen kopuruak ematen digu. Pentsa dezagun gure baineran segundoko tant...
cc-by-sa
zientziaeus_0016574
zientziaeus
General
articulos cientificos
Entzumena edo sentikortasuna hunkitzen duten soinuen segida bezala definitzen da musika. Baina, soinuz osatutako edozein segidak sentikortasuna hunkitzen duen ala ez zehazki adieraztea zaila da. Zehatz-mehatz esanda, soinua, soinu-uhin bat airearen bitartez gure belarri barneetara heltzen denean entzuten duguna da. Psi...
cc-by-sa
zientziaeus_0016575
zientziaeus
General
articulos cientificos
Zurezko etxagintzak Siberian nolako garrantzia duen ikusteko, nahikoa da herrixketan ehundik larogeitamar bizileku honelakoak direla adieraztea. 500.000 biztanleko Irkust hirian, zurezko etxe asko aurki daiteke hiri barruan, bai bakarka eta baita kaleak osatuz ere. Etxearen solairua, berrogeiren bat zentimetroko betela...
cc-by-sa
zientziaeus_0016576
zientziaeus
General
articulos cientificos
86-87ko neguan ohizko skiei material ultraberrituak aplikatzeko aukera egongo da. 1987. urtean ski on bat luzea, malgua, izotzarekiko itsatskorra eta elur zanpatugabean pasatzeko modukoa izan daiteke. Gailu elektronikoa daraman zinta botan itsasten da, irudian ikusten denaren antzera. Teknologia suediarren azken fruitu...
cc-by-sa
zientziaeus_0016577
zientziaeus
General
articulos cientificos
Robert Fulton-en Clermont baporea, 1807. urteko abuztuaren 17an New York-etik abiatu eta hurrengo egunean iritsi zen Clermont hiriko portura, 180 kilometroko bidea egin ondoren. 1987/02/01 Azkune Mendia, Iñaki - Elhuyar Fundazioa Iturria: Elhuyar aldizkaria Untzia, New York eta Albany arteko bidaiak behin eta berriz eg...
cc-by-sa
zientziaeus_0016578
zientziaeus
General
articulos cientificos
Aurtengo udan hotza pasa behar ote dugu? Aurtengo negua nolakoa izango ote da? Iragarpen hauek badute ohizko bizimoduan ezinbesteko eragina. Sumendien edertasuna bizi-bizian. Leningradon kokaturik dagoen Behatoki Geofisiko Nagusiko zientzilariek, eguzkitiko izpi bakoitzarentzat eguratsak izan duen gardentasunaren datua...
cc-by-sa
zientziaeus_0016579
zientziaeus
General
articulos cientificos
Gure gorputzaren osagai nagusienetariko bat ura da; neurri edo muga batzuen barnean konstante mantentzen den osagarria. Gure gorputzaren osagai nagusienetariko bat (nagusiena ez esateagatik) ura da; neurri edo muga batzuen barnean konstante mantentzen den osagarria. Pertsona heldu baten gorputzeko pisuaren %60 gutxi go...
cc-by-sa
zientziaeus_0016580
zientziaeus
General
articulos cientificos
Hauetako batzuk 4900 urte dauzkate. Gure planetako bizidunik zaharrenak dira. Kalifornian bizi dira zuhaitz hauek. Zuhaitzak kaltetu gabe barne-eraztunei laginak ateratzeko teknika. Hare ekaitzen erasopean, harriz jositako zoluan tinko diraute sekuladanik. Kalifornia eta Nevada artean dauden White Mountains delakoetan ...
cc-by-sa
zientziaeus_0016581
zientziaeus
General
articulos cientificos
Zenbait naturzale usurbildarrek sortu duten IZADI elkartearen berri ematen digu Daniel Palacios-ek. Berarengana hurbildu gara berarekin hitzaspertu bat egiteko asmoz. Gure herriko pertsonengan bada makina bat asmo eta ideia, baina gorputz hartzeko garaian pentsa ezinezko eragozpenez inguraturik aurkitzen gara. Dena den...
cc-by-sa
zientziaeus_0016582
zientziaeus
General
articulos cientificos
Badaude Zientziaren historian garrantzi handiko mugarri diren pertsona eta lanak. Oraingo honetan Newton nor zen azaltzen da eta hurrengoetan haren ekarpenetara hurbilduko gara. 1987/02/01 Duoandikoetxea Zuazo, Javier - EHUko matematika irakaslea Duoandikoetxea, J. Andoni Iturria: Elhuyar aldizkaria Badaude Zientziaren...
cc-by-sa
zientziaeus_0016583
zientziaeus
General
articulos cientificos
Zer izen du gaizkileek gordetzeko aukeratu zuten erakunde famatu eta ohoredunak? Nola bereizi zituen hirukotean Sasik gaizkileak? Kotxe baten barruan eta Urbieta kalean gora, Amaratik erdialdera datorrela, gizon serio bat ikusten da; gure historio honetako protagonista, Sasiletrau detektibea. Donostian gaude. Urgul men...
cc-by-sa
zientziaeus_0016584
zientziaeus
General
articulos cientificos
Informatika-lanetan ari direnak ezin esan teklatua erremintarik egokiena denik. Badirudi frantsesek arazo honi konponbidea aurkitu diotela: teklatua baztertzea. Informatika-lanetan ari direnak bi edo hiru hatzekin eta begiak tekletatik kendu gabe tekleatzen ahalegin guztiak egiten ikusirik, ezin esan teklatua erreminta...
cc-by-sa
zientziaeus_0016585
zientziaeus
General
articulos cientificos
BASIC Lengoaian egindako programa honek, LOGOren filosofian oinarritutako emaitza du. Grafikoak eta irudiak egiteko oso aproposa da. Irudiko teklen bidez kontrolatuko dugu marraketaren norabidea. 3 norabide ditugu, baina hauetako bi alternatiboki sakatuz gero, beste bat lortzen da. Edozein unetan marraketaren kurtsorea...
cc-by-sa
zientziaeus_0016586
zientziaeus
General
articulos cientificos
Alde batetik, Xenix V/386, Unix sistemaren bertsioa dago. Urtearen hasieran kalean aurkitzea espero da. Hau dela eta Seattle etxeak beste bi produktu berri atera nahi ditu urtearen hasieran. Compaq 386 mikroordenadorea kaleratu den une honetan eta 80386 mikroprozesadorean oinarritutako beste makina batzuen aurkezpena e...
cc-by-sa
zientziaeus_0016587
zientziaeus
General
articulos cientificos
APPLE II GS-a, heziketarako prestatuak zeuden beste APPLE mikroordenadoreen eta gestiora zuzenduta zegoen Macintosharen arteko hutsunea betetzera dator. 8 Mbyte-raino zabal daitekeen 256 Kbyteko RAM memoria du, eta Mbyte bateraino zabal daitekeen 128 Kbyteko ROM memoria. Mikroordenadore honen eragozpen bakarra, bere pr...
cc-by-sa
zientziaeus_0016588
zientziaeus
General
articulos cientificos
Compaq Computers etxeak, merkatuan dagoen ordenadore pertsonal potenteenetakoa aurkeztu du. Simo erakustazokan agertutako berrikuntzen artean, Compaq Computers etxe amerikarrak aurkeztu duen ordenadore pertsonala da merkatuan dagoen potenteenetakoa; Compaq DeskPro 386. Hona hemen bere ezaugarriak: 32 biteko Intel 80386...
cc-by-sa
zientziaeus_0016589
zientziaeus
General
articulos cientificos
Amstrad etxeak aurkeztu duen mikroordenadore berria, IBM PC-ekin bateragarria da. Amstrad etxeak aurkeztu duen mikroordenadore berri hau, IBM PC-ekin bateragarria da. "PC 512" ekipo hau oso ekipo osatua da eta prezio egokia du. 512 Kko RAM memoria dauka, monitore helbideragarria, xagua, grafikoak eta koloreak, inprimag...
cc-by-sa
zientziaeus_0016590
zientziaeus
General
articulos cientificos
Elektrodinamika kuantikoak lortutako arrakastak zientzilariak eremu elektromagnetikoa eta ahula batzera bultzatzen ditu, eta horretarako gauge simetria boteretsuagoa asmatu behar da. 1. irudia. Argi-konoa. Espazioko puntu jakin batetik eta momentu jakin batean eskuragarri diren unibertsoaren zonak definitzen ditu. Grab...
cc-by-sa
zientziaeus_0016591
zientziaeus
General
articulos cientificos
Izenburu hau zuen pelikula, Gupidaz emandako artsenikoa - Zientzia.eus Gupidaz emandako artsenikoa Izenburu hau zuen pelikula, Frank Capprak zuzendutakoa eta Gary Grant-ek protagonizatutakoa, ikusterakoan algara handiak egin genituen. Gary Grant-en bi izebatxo xahar maitagarriek eskale eta behartsuak munduko sufrimentu...
cc-by-sa
zientziaeus_0016592
zientziaeus
General
articulos cientificos
Japoniarrak trebeak dira konputagailu-programak idazten, baina ez dute eraginkortasunik lortzen lan honetan. Automatizazio eta software-liburutegi batek konponduko lituzkete hauek dituzten arazoak. Japoniarrak konputagailu-programak idazten, baina ez dute eraginkortasunik lortzen lan honetan. Agian, automatizazio eta s...
cc-by-sa
zientziaeus_0016593
zientziaeus
General
articulos cientificos
Iaz istripu ugari eta kaltegarriak gertatu dira goi-mailako teknologian. Istripu horien ondorio kaltegarriak noraino iritsi diren ondo jakiteko, denborak luze pasa beharko du. Iaz istripu ugari eta kaltegarriak gertatu dira goi-mailako teknologian. Sobietarrek Txernobil izan zuten. Istripu horien ondorio kaltegarriak n...
cc-by-sa
zientziaeus_0016594
zientziaeus
General
articulos cientificos
Europako Ekonomi Elkarteko estatuetako burdinbidezko merkantzi garraioaren eboluzioa aztertzen bada, 1985ean trafiko osoan 3100 milioi 1987/02/01 Sarriegi Eskisabel, Andoni Iturria: Elhuyar aldizkaria Revue Générale des Chemins de Fer aldizkariak, bere 1986ko Iraileko alean dakarrenez, UIC-k (Union International des Ch...
cc-by-sa
zientziaeus_0016595
zientziaeus
General
articulos cientificos
Pixkanaka-pixkanaka sobietarren estazio espazial berria bere izkutuko sekretuak azaltzen hasi da. Pixkanaka-pixkanaka sobietarren estazio espazial berria (Mir izenekoa) bere izkutuko sekretuak azaltzen hasi da. Joan den urteko urrian Innsbrück-en ospatutako Nazioarteko 37. Astronautika-Kongresuan aditzera eman zenez, a...
cc-by-sa
zientziaeus_0016596
zientziaeus
General
articulos cientificos
Antartidan sobietar estazio batek itsasorako bidea hartu du iceberg baten gainean. Sobietarren estazioa 1975.ean eraiki zen; itsas ertzetik gertu, Filchner izotz-geruza handian. 130 lagunek erabiltzen zuten base moduan udan zehar, gertu dituen Pensacola eta Shackleton mendikateetan azterketa geologikoak egiteko. Izoztz...
cc-by-sa
zientziaeus_0016597
zientziaeus
General
articulos cientificos
Astrofisiko frantses batzuk, azido zianhidrikoa identifikatu dute Titan izeneko Saturnoren satelitean. Astrofisiko frantses batzuk, azido zianhidrikoa (HCN) identifikatu dute Titan izeneko Saturnoren satelitean. Aurkikuntza honek benetako garrantzia du eta ondorioak izan ditzake. Jakina zen Titanen eguratsa berezia zel...
cc-by-sa
zientziaeus_0016598
zientziaeus
General
articulos cientificos
Mendizaleek otorduetan janari hotzak jan behar izaten dituzte. Honek badu ordea konponbidea: kontserba-pote autoberotzaileak. Egun eguzkitsuan eta zeru urdinaren pean mendian ibiltzea baino plazer ederragorik gutxi dago. Baina tamalez mendizaleek badute arazo konpongaitz bat, pisu handiegirik bizkarrean hartu behar ez ...
cc-by-sa
zientziaeus_0016599
zientziaeus
General
articulos cientificos
Iparramerikarrek xelebrekeriak laket dituztela gauza jakina da. Hona hemen horren adibide egoki bat. Estatu Batuetako zientzilariek, material biologikoa etanol bilakatzeko prozesua erabat merkatu dezaketen onddoak identifikatu dituzte. Onddoek, landareak petroliaoren etsai bihur ditzakete. Estatu Batuetako zientzilarie...
cc-by-sa
zientziaeus_0016600
zientziaeus
General
articulos cientificos
Duela hamar urte bi Viking zundek, Martitzen egon zitekeen biziaren arazoari amaia eman zioten: ez zegoen bizirik. Uda honetan, han egin zen esperimentu batek bizia egon daitekeela aldarrikatu du. Duela hamar urte bi Viking zundek, Martitzeratu zirenean, Martitzen egon zitekeen biziaren arazoari amaia eman zioten: ez z...
cc-by-sa
zientziaeus_0016601
zientziaeus
General
articulos cientificos
Suediako Asea AB enpresak, trenbide zaharretara egokituko den tren azkar baten 20 unitate eraikitzeko agindua jaso du Suediako Trenbide konpainiatik. Suediako Asea AB enpresak, XIX. mendeko trenbide zaharretara egokituko den tren azkar baten 20 untiate eraikitzeko agindua jaso du Suediako Trenbide konpainiatik. Teknolo...
cc-by-sa
zientziaeus_0016602
zientziaeus
General
articulos cientificos
Australiako zientzilariak, eukalitu harrigarri baten hazi bat hazten ari dira. Hau izan daiteke Australiako azken izotz-aroaz gero ernaltzen den espezie honetako lehenengo hazia. Australiako National Botanic Gardens izeneko erakundeko zientzilariak, eukalitu harrigarri baten hazi bat hazten ari dira. Hau izan daiteke A...
cc-by-sa
zientziaeus_0016603
zientziaeus
General
articulos cientificos
Europako zientzilariak, Bassel inguruan Rhin ibaian egon diren intsektizida-isuriek sortutako kalteak ebaluatzen ari dira. Hamar urte beharko ditu onera etortzen. Batzuen ustetan, denbora laburragoa behar izango du ibaiak sendatzeko. Horrela pentsatzen dutenetako bat, Michel Goppel, Rhin-eko Poluzioaren Kontrako Nazioa...
cc-by-sa
zientziaeus_0016604
zientziaeus
General
articulos cientificos
Azterketa kliniko zabal baten ondoren, diabetea tratatzeko metodo batek itxurazko emaitzak sortu ditu. Oraingo honetan fidagarria dirudi itxaropenak. Munduan lehenengo aldiz, azterketa kliniko zabal baten ondoren, diabetea tratatzeko metodo batek itxurazko emaitzak sortu ditu. Ziklosporina, aztertu den botika, molekula...
cc-by-sa
zientziaeus_0016605
zientziaeus
General
articulos cientificos
Argazki-pelikularenak egin du. Hona hemen, koloretako argazki magnetikozko lehenengo sistema. Bai, horrela da! Argazki-pelikularenak egin du. Hona hemen, koloretako argazki magnetikozko lehenengo sistema. Hemen kamera daukagu eta aparte beste hauek daude: disko magnetikoaren 50 imajinak pantailan erreproduzituko dituen...
cc-by-sa
zientziaeus_0016606
zientziaeus
General
articulos cientificos
Sugeak bonbila bi irensteko gai dira oilo-arrautza gustagarriak direlakoan. Sugeak bonbila bi irensteko gai dira oilo-arrautza gustagarriak direlakoan. Mundu harrigarria - Zientzia.eus Mundu harrigarria Argazkian duzuen erradiografiako sugeak, bista txarra izanik eta betaurrekorik ezean, bonbila bi irentsi zituen oilo-...
cc-by-sa
zientziaeus_0016607
zientziaeus
General
articulos cientificos
Pentsa dezakezunez, medikuntz ikerketetan bide desberdin asko jorratzen da. Baina, nagusienetako bat, giza bihotzari dagokiona dugu, eta berari ekingo diogu ondorengo lerroetan. 1986/12/01 Arrojeria, Eustakio - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa Iturria: Elhuyar aldizkaria Bihotz-transplantearen belaunaldi honetan, itxar...
cc-by-sa
zientziaeus_0016608
zientziaeus
General
articulos cientificos
Alexandro Haundiarekin batera, zibilizazioaren beste aro berri batean sartzen garela esan daiteke. Alexandro Haundiaren heriotzaren ondoan, bere imperioa sakabanatu egin zen. Sakabanaketa honek sortutako estatu grekoen artean gure helburutarako garrantzirik handiena duena, Egypto, helenizatuta daukagu; berak eraiki bai...
cc-by-sa
zientziaeus_0016609
zientziaeus
General
articulos cientificos
Pentsa dezakezunez, medikuntz ikerketetan bide desberdin asko jorratzen da. Baina, nagusienetako bat, giza bihotzari dagokiona dugu, eta berari ekingo diogu ondorengo lerroetan. Teknikaren aurrerapenak, gizakiaren aukerak areagotzen ditu, baina aldizka eta pixkanaka-pixkanaka osasuna hondatu ere bai; alferkeriari ateak...
cc-by-sa
zientziaeus_0016610
zientziaeus
General
articulos cientificos
Lehenengo belaunaldiko konputagailuak makina-lengoaiaz programatzen ziren. Bigarrenekoak mihiztadura-lengoaiaz. Hirugarren eta laugarrenekoak goimailako lengoaiaz programatzen dira. Boskarren belaunaldikoak, berezko lengoaiatik gertuko lengoaiaz programatuko omen dira. Beraz gaur eguneko konputagailu bat programatzeko,...
cc-by-sa
zientziaeus_0016611
zientziaeus
General
articulos cientificos
Jaioberria bada ere, disko optikoak bidea luzea ibili du. Disko ezabagarriarena da azken aurrerapena. Duela zenbait urte (hamar bat), bideo-informazioa metatzeko euskarri bezala disko optikoa (bideo-diskoa) azaldu zen. Baina merkatuaren gorabeherak zirela eta, disko honek ez zuen merkaturatze normala izan. Urte batzuk ...
cc-by-sa
zientziaeus_0016612
zientziaeus
General
articulos cientificos
Dunez hitzegiterakoan, basamortuetako harea-eremu zabalez pentsatzen da normalean. Ilara luze bati jarraituz dabiltzan dromedarioak datozkigu burura. Oraingo honetan galtzear dauden kostaldeko dunez arituko gara. Kostaldeko dunek ekosistema berezia osatzen dute. Itsasoarekin oreka dinamikoan dagoen sistema osatzen dute...
cc-by-sa
zientziaeus_0016613
zientziaeus
General
articulos cientificos
Donostian Nazioarteko Medikuntz Zinemaldia horietako bat izaten da. Aurtengo irailaren bukaeran eta urriaren hasieran, zinemaldi espezializatu honen XVII. ihardunaldia. Guztiz ezaguna da Donostian irailero gauzatzen den Nazioarteko Zinemaldi ospetsua. Hala ere, badira Donostian bertan publiko zabalarentzat horren ezagu...
cc-by-sa
zientziaeus_0016614
zientziaeus
General
articulos cientificos
Oraingo honetan Logikako kontuak alde batera utziz, Aritmetikaren mundura bueltatuko gara. Prest gaude, matematiko abentura hasteko. Oraingo honetan Logikako kontuak alde batera utziz, Aritmetikaren mundura bueltatuko gara. Hasteko, gure egoera negargarriaren berri ematea justiziazko kontua iruditzen zaigu. Ez digu ino...
cc-by-sa
zientziaeus_0016615
zientziaeus
General
articulos cientificos
Elkarrizketek garrantzi handia duteneko programak ugariak dira irakaskuntzan. Eta gaur, hemen planteiatzen den programa hau, horietako bat da. 1986/12/01 Arrojeria, Eustakio - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa Lizaso, Pili - Informatika SailaElhuyar Fundazioa Iturria: Elhuyar aldizkaria Hemen planteiatzen den programare...
cc-by-sa
zientziaeus_0016616
zientziaeus
General
articulos cientificos
Urtero bezala, udazkenarekin batera Nobel Sarien banaketarako ordua iritsi da. Urtero bezala, udazkenarekin batera Nobel Sarien banaketarako ordua iritsi da. Nobel sariak - Zientzia.eus Nobel sariak Urtero bezala, udazkenarekin batera Nobel Sarien banaketarako ordua iritsi da. Aurten, azken urteotan ohizko bihurtzen ar...
cc-by-sa
zientziaeus_0016617
zientziaeus
General
articulos cientificos
Hubbard glaziarea Alaskan daudenetako bat da. Glaziare ikaragarri honek, hondamen izugarria sor dezake ingurugiroan. Hubbard glaziarea Alaskan daudenetako bat da. Glaziare ikaragarri hau, (150 km-ko luzera du!) aurrera egiten ari da eta hondamen izugarria sor dezake ingurugiroan. Glaziarea 35 m/egun abiaduraz Disenchan...
cc-by-sa
zientziaeus_0016618
zientziaeus
General
articulos cientificos
Donostia eta Iruñea lotuko omen dituen errepide berriak, iskanbila eta protesta ugari sortu du ekologista eta naturazaleen artean. Errepide berriek Euskal Herritik at ere eztabaida-iturri badira. Londres-en errepide-sistema berri bat egiteko asmoa dago. Errepide-sistema honen helburua, hiri-zentrura doan trafikoa arint...
cc-by-sa
zientziaeus_0016619
zientziaeus
General
articulos cientificos
Bi ikerlari japoniarrek bi zelakanto bizirik filmatzea lortu dute. Bi ikerlari japoniarrek bi zelakanto bizirik filmatzea lortu dute. Zelakantoa, fosil biziduna - Zientzia.eus Zelakantoa, fosil biziduna Bi ikerlari japoniarrek bi zelakanto bizirik filmatzea lortu dute. Fosil bizidun honen lehenengo aleak, 1938.ean harr...
cc-by-sa
zientziaeus_0016620
zientziaeus
General
articulos cientificos
Fuji etxe japoniarrak salgai jarri berri duen kamera berrerabiltezin hau, 10 cm luze eta 75g pisatzen ditu. Irudian duzuen kutxatxoa, berrerabiltzerik ez dagoen argazki-kamera da. Fuji etxe japoniarrak salgai jarri berri duen kamera berrerabiltezin hau, 10 cm luze besterik ez da eta oso arina gainera; 75g besterik ez b...
cc-by-sa