id
stringlengths
6
8
text
stringlengths
40
2.77k
10_32_8
Ngay từ tháng 9 1940, quân Nhật đã xâm nhập Đông Dương, buộc chính quyền thực dân Pháp phải nhượng bộ. Khi chiến tranh Thái Bình Dương bùng nổ, quân Nhật tiếp tục tiến hành việc đánh chiếm khu vực Đông Nam Á. Nhật Bản kéo quân vào Thái Lan, kí hiệp ước liên minh với nước này và Thái Lan tuyên chiến với Mi - Anh. Nhật đ...
10_32_9
3. “Trật tự mới” của phe Trục và phong trào kháng chiến chống phát xít Hiệp ước Tam cường đã tuyên bố mục đích của phe Trục là thiết lập “trật tự mới” trên thế giới, thay cho trật tự cũ đã lỗi thời. Sự thống trị của phát xít Đức đã tạo ra cái gọi là “trật tự mới” ở châu Âu. Đối với các nước bị chiếm đóng, phát xít Đức ...
10_32_10
dựa vào các thuộc địa của Pháp và sự trợ giúp của Anh – Mĩ để chiến đấu. Tại Nam Tư, phong trào kháng chiến của Đảng Cộng sản do Nguyên soái Ti-tô đứng đầu, với 30 vạn quân giải phóng đương đầu thắng lợi với 24 sư đoàn quân phát xít. Tại Ba Lan, Đảng Cộng sản đã thành lập “Quân đội nhân dân”, còn lực lượng trung thành ...
10_32_11
17-7 S. Đông S. Đông VA-TU-TIN MAN-XTÊN RÔ-CÔ-XỐP-XKI 19-11 PAO-LÚT Xta-lin-grát 12-9 23-11 S. Von-ga 30-8 12-12 30-11 30-7 Quân Đức tấn công PAO-LÚT Đạo quân Đức (với tướng chỉ huy) Mặt trận ngày 18-11-1942 VA-TU-TIN Đạo quân Liên Xô (với tướng chỉ huy) phản công ------ Mặt trận ngày 30-11-1942 Thành phố Hình 94. Lược...
10_32_12
tháng 11 – 1943), đánh chiếm quần đảo Gin-be (11 – 1943) và quần đảo Mác-san (2 –1944) ; sau đó, với chiến thuật “nhảy cừu”, đánh thẳng vào đảo Sai-pan để chiếm quần đảo Ma-ri-an (6 1944). Quân Mĩ cũng chiếm lại Tân Ghi-nê (từ tháng 9 – 1943 đến tháng 7 – 1944). ? Dựa vào lược đồ, tường thuật diễn biến của trận phản cô...
10_32_13
Tháng 7 - 1944, Hồng quân Liên Xô tiến vào Ba Lan ; tháng 8, giải phóng Ru-ma-ni ; tháng 9, giải phóng Bun-ga-ri, tiến vào Slô-va-ki-a. Tháng 10, Hồng quân tiến vào ba nước vùng Ban-tích, phối hợp với quân của Nguyên soái Ti-tô giải phóng Nam Tư, tiến vào Hung-ga-ri và tấn công Thủ đô Bu-đa-pét. Cuộc tổng tấn công đại ...
10_32_14
Tại nước Đức, Hội nghị Pốt-xđam (từ 17 – 7 đến 2 – 8 – 1945) giữa các nguyên thủ của ba cường quốc Liên Xô, Mĩ, Anh được tổ chức để giải quyết các vấn đề sau chiến tranh ở châu Âu và việc tiêu diệt hoàn toàn phát xít Nhật. Hãy tường thuật diễn biến cuộc đổ bộ vào Noóc-măng-đi và nêu ý nghĩa của việc mở Mặt trận thứ hai...
10_32_15
3. Kết cục của Chiến tranh thế giới thứ hai Kết cục của chiến tranh là phe Đồng minh đánh bại hoàn toàn phe phát xít và diệt trừ tận gốc những kẻ gây chiến. Hậu quả của chiến tranh là vô cùng nặng nề đối với nhân loại : khoảng 60 triệu người chết, 90 triệu người bị tàn phế, nhiều thành phố, làng mạc và cơ sở kinh tế bị...
10_32_16
212 2. Dưới đây là bảng thống kê các số liệu của hai cuộc chiến tranh thế giới : Danh mục 1. Số nước tham chiến 2. Số người gia nhập quân đội (triệu người) 3. Số người chết vì chiến tranh (triệu người) 4. Số người bị tàn phế (triệu người) 5. Thiệt hại về vật chất (tỉ đôla Mĩ) Trong đó chi phí quân sự trực tiếp (tỉ đôla...
10_32_17
PHẦN ĐỌC THÊM Hiệp vớc liên minh tam côờng Đức _ I-ta-li-a _ Nhật Bản (kí ngày 27 _ 9_1940) Điều 1 – Nhật Bản thừa nhận và tôn trọng sự thống trị của Đức và I-ta-li-a trong việc thành lập một trật tự mới ở châu Âu. Điều 2 – Đức và I-ta-li-a thừa nhận và tôn trọng sự lãnh đạo của Nhật Bản trong việc lập trật tự mới ở Đạ...
10_33_1
Bài 32 ÔN TẬP LỊCH SỬ THẾ GIỚI HIỆN ĐẠI (Phần từ năm 1917 đến năm 1945) I – NHỮNG KIẾN THỨC CƠ BẢN VỀ LỊCH SỬ THẾ GIỚI HIỆN ĐẠI (1917 – 1945) Trong những năm 1917 – 1945, lịch sử thế giới đã chứng kiến nhiều đổi thay có tính cách mạng. Hàng loạt sự kiện lịch sử diễn ra ở khắp các châu lục, các quốc gia trên thế giới, d...
10_33_2
II – NHỮNG NỘI DUNG CHÍNH CỦA LỊCH SỬ THẾ GIỚI HIỆN ĐẠI (1917 – 1945) Trong vòng gần 30 năm (1917 – 1945), lịch sử thế giới hiện đại bao gồm những vấn đề chính sau đây : 1. Thời kì này đã diễn ra những chuyển biến quan trọng trong nền sản xuất vật chất của nhân loại. Những tiến bộ về khoa học – kĩ thuật đã thúc đẩy nền...
10_33_3
4. Chủ nghĩa tổ bản không còn là hệ thống duy nhất trên thế giới và trải qua những bước phát triển thăng trầm đầy biến động. Nếu như trong hơn 10 năm đầu sau chiến tranh (1918 – 1929), các nước tư bản từng bước ổn định và đạt mức tăng trưởng cao về kinh tế, thì trong 10 năm sau (1929 – 1939) đã lâm vào cuộc khủng hoảng...
10_33_4
Phân ba LỊCH SỬ VIỆT NAM (1858-1918) 217
10_34_1
Chương I VIỆT NAM TỪ NĂM 1858 ĐẾN CUỐI THẾ KỈ XIX Bài VIỆT NAM TRƯỚC NGUY CƠ BỊ PHÁP XÂM LƯỢC 33 Giữa thế kỉ XIX, sự phát triển mạnh mẽ về kinh tế đã thúc đẩy các nước tư bản phương Tây mở những cuộc chiến tranh giành giật thuộc địa. Các quốc gia phương Đông nói chung, Việt Nam nói riêng đã trở thành nạn nhân trực tiếp...
10_34_2
Hình 98. Lính hoàng thành Đời sống của nhân dân ngày càng cực khổ. Hàng loạt cuộc khởi nghĩa nông dân nổ ra như : khởi nghĩa của Phan Bá Vành ở Nam Định, Thái Bình (1821), của Lê Duy Lương ở Ninh Bình (1833), của Lê Văn Khôi ở Gia Định (1833), của Nông Văn Vân ở Tuyên Quang, Cao Bằng (1833 – 1835)... Khả năng phòng thủ...
10_34_3
Trong thế kỉ XVII, Giám mục A-lếch-xăng đờ Rốt hoạt động suốt 25 năm ở Việt Nam. Nhờ công lao của ông, Hội truyền giáo nước ngoài của Pháp được thành lập (1664). Thế kỉ XVIII, Giám mục Bá Đa Lộc (G. Pi-nhô đơ Bê-hen), thông qua việc giúp đỡ Nguyễn Ánh, đã thiết lập mối quan hệ giữa Pháp với Việt Nam(1), nhưng tình hình...
10_34_4
PHẦN ĐỌC THÊM Về tình hình binh lực thời Nguyễn Dưới (thời) Tự Đức, ngay chiếc thuyền bằng chèo, bằng buồm (cũng) không còn mấy nữa ; những chiếc thuyền ấy so với chiếc thuyền buôn của Pháp thì tựa như thuyền nan so với một thuyền bể, đừng nói chỉ so với chiếc thuyền máy của địch. Minh Mạng, Thiệu Trị có đóng ba loại t...
10_35_1
Bài CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG THỰC DÂN PHÁP 34 XÂM LƯỢC (1858 – 1884) Ngày 1 – 9 – 1858, quân Pháp nổ súng, mở đầu cuộc tấn công xâm lược Việt Nam. Quân dân ta đã anh dũng chiến đấu chống thực dân Pháp. Sau khi chiếm được thành Gia Định, quân Pháp lần lượt đánh chiếm ba tỉnh miền Đông (1862), rồi ba tỉnh miền Tây Nam Kì (...
10_35_2
Lực lượng quân Pháp và Tây Ban Nha) với khoảng 3 000 quân, được bố trí trên 14 tàu chiến (trong đó có những tàu lớn được trang bị tới 50 khẩu đại bác). Lực lượng quân ta ở đây có khoảng 2 000 người, khi chiến sự nổ ra được tăng cường thêm 2 000 người nữa. Các pháo đài ở Đà Nẵng được phòng thủ khá tốt, có rất nhiều đại ...
10_35_3
Triều đình cử Nguyễn Tri Phương làm Tổng chỉ huy mặt trận Quảng Nam. Ông huy động quân dân đắp luỹ ngăn không cho giặc tiến sâu vào nội địa. Nhân dân được lệnh làm “vườn không nhà trống”, gây cho quân Pháp nhiều khó khăn. Suốt 5 tháng liền, quân Pháp bị giam chân tại chỗ, lực lượng hao mòn dần, thuốc men, thực phẩm thi...
10_35_4
Hình 101. Quân Pháp đánh chiếm thành Gia Định phần lực lượng ở Gia Định cũng bị đưa sang Trung Quốc tham chiến. Tại Gia Định, Pháp chỉ còn khoảng 1 000 quân, rải trên một chiến tuyến dài 10 km. Tháng 3 – 1860, Nguyễn Tri Phương được cử vào mặt trận Gia Định. Ông đã huy động lực lượng, gấp rút xây dựng một hệ thống phòn...
10_35_5
Giữa lúc phong trào kháng chiến của nhân dân đang ngày càng phát triển khiến quân Pháp vô cùng bối rối thì triều đình Huế kí với Pháp Hiệp ước Nhâm Tuất (5 – 6 – 1862) gồm 12 điều khoản, trong đó có những điều khoản chính như : nhượng hẳn cho Pháp ba tỉnh miền Đông Nam Kì (Gia Định, Định Tường, Biên Hoà) và đảo Côn Lôn...
10_35_6
-西大元 Hình 102. Trương Định nhận phong soái Để đối phó với phong trào, quân Pháp phải xin thêm viện binh. Ngày 28 – 2 – 1863, chúng mở cuộc tấn công lớn vào căn cứ Tân Hoà. Nghĩa quân anh dũng chiến đấu suốt 3 ngày đêm, nhưng sau đó phải rút khỏi căn cứ để bảo toàn lực lượng. Trương Định cùng nghĩa quân ra sức xây dựng ...
10_35_7
Để dọn đường cho kế hoạch này, Pháp bước đầu thiết lập bộ máy cai trị ở ba tỉnh miền Đông, thôn tính Cam-pu-chia (1863), cô lập ba tỉnh miền Tây, yêu cầu triều đình Huế giao nốt ba tỉnh miền Tây cho chúng kiểm soát. Trong khi triều đình chủ trương điều đình, chỉ lo việc “chuộc đất” thì thực dân Pháp gấp rút tổ chức cuộ...
10_35_8
Rạch Giá (6 – 1867) ; khi bị giặc bắt và đưa ra chém, ông vẫn khảng khái nói : “Bao giờ người Tây nhổ hết cỏ nước Nam thì mới hết người Nam đánh Tây”. Nguyễn Hữu Huân bị bắt đi đày ở hải đảo, khi được tha về lại tiếp tục chống Pháp ở vùng Tân An, Mĩ Tho. Ít lâu sau bị bắt lại, trên đường ra pháp trường, ông vẫn ung dun...
10_35_9
Nhiều cuộc khởi nghĩa nổ ra ở vùng đồng bằng như khởi nghĩa của Trần Vĩnh (Hà Đông), Đỗ Văn Đạo, Nguyễn Văn Nam (Phúc Yên), Lê Văn Khuông, Đỗ Chuyên, Nguyễn Nhiễm, Nguyễn Văn Đàn (Bắc Ninh), Quản Thoả, Quản Uy và dư đảng Tạ Văn Phụng (Quảng Yên). Lợi dụng tình thế đó, nhiều toán thổ phỉ, hải phỉ từ Trung Quốc sang cướp...
10_35_10
Hải Dương (3 – 12), Ninh Bình (5 – 12), Nam Định (12 – 12). Trong vòng 3 tuần lễ, các tỉnh thành thuộc đồng bằng Bắc Kì đã lọt vào tay giặc. Hình 104. Nguyễn Tri Phðơng (1800_1873) Ngay từ phút đầu khi giặc nổ súng đánh thành Hà Nội, quân dân ta đã chống trả quyết liệt. Tại cửa Ô Thanh Hà, dưới sự chỉ huy của viên Chưở...
10_35_11
Ở Hà Nội, thấy lực lượng của giặc yếu và mỏng, quân ta xiết chặt vòng vây, buộc Gác-ni-ê phải tức tốc đưa quân về Hà Nội ứng cứu. Sáng 21 – 12 – 1873, quân Pháp định tiến ra vùng Hoài Đức, nhưng đã bị phục kích tại Cầu Giấy, viên chỉ huy Gác-ni-ê bị giết chết tại trận. Chiến thắng Cầu Giấy làm quân Pháp ở Hà Nội và các...
10_35_12
* Hình 106. Quân Pháp rút khỏi thành Hà Nội theo Hiệp đức 1874 Trong thời gian các cuộc khởi nghĩa nổ ra khắp nơi thì ở ngoài Bắc thường xuyên xảy ra nạn giặc giã. Bọn thổ phỉ, hải phỉ ra sức hoành hành ở vùng biên giới. Triều đình phải dốc gần hết lực lượng quân sự vào việc đối phó ; nhiều lần còn yêu cầu nhà cầm quyề...
10_35_13
III – NHÂN DÂN BẮC KÌ VÀ TRUNG KÌ TIẾP TỤC KHÁNG CHIẾN 1. Thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kì lần thứ hai (1882 1883) Từ những năm 70 của thế kỉ XIX, chủ nghĩa tư bản Pháp bước sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa. Nền kinh tế Pháp có những đòi hỏi ngày càng lớn về thị trường, nhân công và nguyên liệu. Không chịu đứng sau các ...
10_35_14
Hình 108. Quân Pháp chiếm thành Hà Nội, xây dựng lô cốt trên nền Điện Kính Thiên nhà Thanh đưa quân sang nước ta. Quân Thanh đóng rải rác ở các tỉnh Thái Nguyên, Tuyên Quang, Hưng Hoá, Cao Bằng, Lạng Sơn và Bắc Ninh, đồng thời bí mật thương thuyết với Pháp để chia nhau quyền lợi ở Việt Nam. Trong khi đó, vua Tự Đức vì ...
10_35_15
Ở Nam Định, nhân dân tự tay đốt cháy các dãy phố dọc sông Vị Hoàng để ngăn địch. Đề đốc Lê Văn Điểm, Án sát Hồ Bá Ôn đem quân ra ngoài thành nghênh chiến. Tại vùng nông thôn, Nguyễn Hữu Bản – con của Nguyễn Mậu Kiến, nối tiếp chí cha, mộ quân ứng nghĩa. Ở những nơi khác, nhân dân tích cực đắp đập, cắm kè cản địch trên ...
10_35_16
3. Quân Pháp tấn công của biển Thuận An. Hiệp ước Hácmăng (1883) và Hiệp ước Patơnốt (1884) Ngày 17 – 7 – 1883, vua Tự Đức qua đời. Lợi dụng triều đình đang bận rộn với việc chọn người kế vị, thực dân Pháp đem quân đánh thẳng vào cửa Thuận An, sát Kinh đô Huế, buộc triều đình phải đầu hàng. Sáng 18 – 8 – 1883, Đô đốc C...
10_35_17
Hiệp ước Hácmăng đã vấp phải sự phản ứng quyết liệt trong dân chúng. Bất chấp lệnh bãi binh của triều đình, quân dân Bắc Kì vẫn tiếp tục đứng lên kháng chiến. Nhiều quan lại ở các địa phương không chịu về kinh đô, kiên quyết ở lại mộ nghĩa binh đánh giặc như : Tạ Hiện, Nguyễn Thiện Thuật, Hoàng Văn Hoè, Lã Xuân Oai... ...
10_35_18
CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP 1. Lập bảng niên biểu về các bước xâm lược Việt Nam của thực dân Pháp. 2. Thái độ của thực dân Pháp trong hai lần đưa quân ra đánh Bắc Kì có gì khác nhau ? Tại sao lại có sự khác nhau đó ? 3. Thông qua bài học, hãy so sánh thái độ của nhân dân và của triều đình Huế trong cuộc đấu tranh chống Pháp xâm...
10_36_1
Bài 35 TRÀO LƯU CẢI CÁCH, DUY TÂN Ở VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM CUỐI THẾ KỈ XIX Từ những năm 60 của thế kỉ XIX, nhiều quan lại sĩ phu tiến bộ thức thời đã đưa ra các đề nghị duy tân về nội trị, ngoại giao, kinh tế, văn hoá xã hội, mong cho nước nhà cường thịnh, có thể đương đầu với sự xâm lược của các nước tư bản phương T...
10_36_2
Các sĩ phu yêu nước tiến bộ đưa ra các đề nghị cải cách duy tân trong bối cảnh lịch sử nước ta như thế nào ? 2. Một số đề nghị cải cách, duy tân tiêu biểu Trong những năm trước khi Pháp đánh Hà Nội lần thứ nhất, ở nước ta đã rộ lên một phong trào đề nghị cải cách. Đi đầu trong phong trào đó là một số quan chức, sĩ phu ...
10_36_3
3. Kết cục của những đề nghị cải cách duy tân cuối thế kỉ XIX Xuất phát từ lòng yêu nước, lại có tư tưởng tiến bộ, muốn duy tân, phát triển đất nước để đối phó với âm mưu xâm lược từ bên ngoài, một số quan lại, sĩ phu đương thời đã vượt qua những định kiến, ghen ghét, đố kị và cả sự nguy hiểm để gửi lên triều đình nhữn...
10_36_4
ví biết phân phát tự gắng sức làm thì cái nghiệp phú cường cũng không khó lắm, chỉ phải văn thư quá phiền, nhiều việc câu chấp quá thôi”. Lời tâu của Lê Đính, bản thân nó đã là một sự phê bình chính sách triều đình, một sự thúc giục nên duy tân theo đường mà Nhật đã đi. Nhà vua nghe rồi để đấy. (Theo : Trần Văn Giàu, C...
10_37_1
Bài 36 PHONG TRÀO CHỐNG PHÁP CỦA NHÂN DÂN VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM CUỐI THẾ KỈ XIX Sau khi buộc triều đình Huế kí Hiệp ước Patơnốt (1884), thực dân Pháp về cơ bản đã đặt được ách thống trị trên toàn bộ Việt Nam. Nhưng chúng còn phải mất thêm hơn 10 năm liên tục, hao người, tốn của để tiến hành cuộc “bình định” bằng quâ...
10_37_2
Hành động của phái chủ chiến khiến cho thực dân Pháp hết sức lo lắng. Chúng biết rằng sẽ không thể thiết lập được nền bảo hộ ở Huế nếu không trừ khử được Tôn Thất Thuyết và phe cánh của ông. Từ tháng 10 – 1884, quân Pháp bắt đầu khiêu khích, cho quân chiếm đồn Mang Cá ở góc Đông Nam thành Huế và tìm cách buộc Hội đồng ...
10_37_3
Cánh quân thứ hai do đích thân Tôn Thất Thuyết và Trần Xuân Soạn chỉ huy, bao vây đồn Mang Cá, nơi tập trung nhiều binh lính và vũ khí của Pháp. Một toán quân khác phục kích ở cầu Thanh Long. Bị đánh bất ngờ, quân Pháp hoảng hốt đối phó, đội hình rối loạn. Sau đó, chúng củng cố lại lực lượng và rạng sáng 5 – 7 – 1885 t...
10_37_4
? – Trình bày nội dung cơ bản và ý nghĩa của chiếu Cần vương. Nêu diễn biến cuộc phản công của phái chủ chiến ở Kinh thành Huế (7 – 1885). 3. Các giai đoạn phát triển của phong trào Cần vương Phong trào chống Pháp nổ ra từ giữa năm 1885 kéo dài đến năm 1896, tuy với danh nghĩa Cần vương, nhưng thực chất là một phong tr...
10_37_5
248 Phong Thổ Than Uyen ng Đông Văn Hong hay > Chợ Mới Bắc Sơn Văn Chấn U Phú Thọ Son Tay xin Hà Nội Cha Ba Bai Say Ninh Binh Cầm Thuỷ Nam h Kép Lang Thurang ương Bí g Hải Phòng Chu Thành Hoa Bà Đinh Nông Cổng thông Quảng Xương San -Anh Sơn Yên Thành ng Huangisan » Diễn Châu Vinh – Nghi Xuân Ấu Sơn Easy Hà Tĩnh (20-9-1...
10_37_6
Trong điều kiện chiến đấu mới, nghĩa quân phải chuyển địa bàn hoạt động từ vùng đồng bằng lên vùng trung du và rừng núi, quy tụ lại thành những cuộc khởi nghĩa lớn, có trình độ tổ chức cao hơn và duy trì cuộc chiến đấu dẻo dai trong nhiều năm cuối thế kỉ XIX. Tiêu biểu ở giai đoạn này phải kể đến khởi nghĩa Bãi Sậy (Hư...
10_37_7
Hình 116. Nguyễn Thiện Thuật (1844_1926) Dựa vào địa hình các tỉnh đồng bằng, nơi có nhiều tuyến giao thông quan trọng chạy qua, nghĩa quân đã triệt để áp dụng chiến thuật du kích, thường đánh úp đồn trại giặc trên đường Hà Nội – Hải Phòng, Hà Nội Nam Định, Hà Nội – Bắc Ninh hoặc trên các con sông lớn như sông Thái Bìn...
10_37_8
Từ năm 1885 đến cuối năm 1887, nghĩa quân đẩy lui nhiều cuộc càn quét của Pháp ở các vùng Văn Giang, Khoái Châu và vùng căn cứ Hai Sông. Nhiều trận đánh ác liệt đã diễn ra trên địa bàn các tỉnh Hưng Yên, Hải Dương, Bắc Ninh, Thái Bình, Quảng Yên, có trận quân ta tiêu diệt tới 40 tên địch, bắt sống chỉ huy. Sang năm 188...
10_37_9
Lợi dụng địa hình, địa vật ở đây tương đối thuận lợi, năm 1886 Phạm Bành và Đinh Công Tráng đã cho xây dựng một pháo đài chống Pháp kiên cố, nằm ngay giữa vùng đồng chiêm trũng nước ngập mênh mông, bùn đất lầy thụt. Sông đào từ Ninh Bình đến Thanh Lang Thượng Thọ Làng Mỹ Khê đan Công sự Làng, xóm Luỹ tre dày ++ Ruộng l...
10_37_10
Ngày 6 – 1 – 1887, dưới sự chỉ huy của Đại tá Brít-xô, khoảng 2 500 quân Pháp thuộc nhiều binh chủng khác nhau, có pháo binh yểm trợ, tấn công vào Ba Đình. Hàng trăm lính Pháp đã bị tiêu diệt, những tên còn sống sót hoang mang, dao động. Brít-xô chuyển sang chiến thuật vây hãm, cắt đường tiếp tế của nghĩa quân, phun dầ...
10_37_11
Ngoài căn cứ chính, nghĩa quân còn mở rộng địa bàn hoạt động, phối hợp chiến đấu với Đề Kiều, Đốc Ngữ ở vùng hạ lưu sông Đà và với nghĩa quân Phan Đình Phùng ở vùng rừng núi Nghệ An – Hà Tĩnh. Tổ chức của nghĩa quân khá quy củ. Mỗi huyện có một cơ binh, lấy tên huyện đặt tên cho đơn vị, ví dụ như Nông Thanh cơ (Nông Cố...
10_37_12
Dựa vào địa thế núi rừng hiểm yếu, nghĩa quân xây dựng lực lượng và cơ sở chiến đấu ở hai huyện Hương Sơn và Hương Khê (Hà Tĩnh). Khởi nghĩa Hương Khê có thể chia làm 2 giai đoạn chính : Từ năm 1885 đến năm 1888 là giai đoạn chuẩn bị, xây dựng lực lượng và cơ sở chiến đấu. Sau một vài trận tập kích địch không có hiệu q...
10_37_13
Hình 120. Phan Đình Phùng (1847_1895) và uy tín. Đại bản doanh của cuộc khởi nghĩa đặt ở núi Vụ Quang, thuộc huyện Hương Khê, tựa lưng vào dãy Trường Sơn. Từ đây, nghĩa quân có thể theo đường núi vào Quảng Bình, Quảng Trị, ra Nghệ An, Thanh Hoá hay theo đường sông đi xuống các vùng đồng bằng hoặc khi cần thiết có thể l...
10_37_14
cứ nghĩa quân. Y đã sai lính đào mộ Phan Đình Phùng, lấy thi hài đốt thành tro, rồi nhồi với thuốc súng bắn xuống sông La. Sang đầu năm 1896, những thủ lĩnh cuối cùng của cuộc khởi nghĩa đã bị Pháp bắt. Đến đây, cuộc khởi nghĩa Hương Khê tan rã. Một số nghĩa quân trốn được sang Thái Lan, sau này trở thành cơ sở của Việ...
10_37_15
Hình 121. Hoàng Hoa Thám (1858_1913) Khi thực dân Pháp mở rộng phạm vi chiếm đóng Bắc Kì, Yên Thế trở thành đối tượng bình định của chúng. Để bảo vệ cuộc sống của mình, nông dân ở đây đã đứng lên tự vệ. Cuộc khởi nghĩa Yên Thế bùng nổ năm 1884, kéo dài đến năm 1913. Những người lãnh đạo khởi nghĩa gồm phần lớn là nông ...
10_37_16
S. Gam TUYÊN QUANG BẮC KẠN S. Hồng CĂN CỨ YÊN THẾ A LẠNG SƠN Phồn Xương THÁI NGUYÊN Hồ Chuối S.Thương Bố Hạ ° Nhã Nam VĨNH YÊN BẮC GIANG, PHÚC YÊN. BẮC NINH HÀ NỘI S. Đuống Kép TRUNG QUỐC S. Lục Nam Căn cứ của nghĩa quân Những nơi hoạt động của nghĩa quân Hồng Hình 122. Lỗợc đồ khởi nghĩa Yên Thế Đến tháng 11 – 1895, P...
10_37_17
2. Phong trào đấu tranh của đồng bào miền núi và các dân tộc thiểu số Vùng trung du và miền núi là nơi thực dân Pháp bình định muộn hơn. Phong trào đấu tranh ở đây nổ ra sau vùng đồng bằng, nhưng tồn tại lâu dài, bền bỉ hơn. Từ giữa thế kỉ XIX, đồng bào Khơ-me, Xtiêng ... đã tham gia chống Pháp trong cuộc khởi nghĩa Tr...
10_37_18
CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP 1. Nguyên nhân bùng nổ và diễn biến của phong trào Cần vương chống Pháp. 2. Những nguyên nhân nào khiến cho các cuộc khởi nghĩa chống Pháp cuối thế kỉ XIX thất bại ? 3. Hệ thống kiến thức về phong trào đấu tranh vũ trang chống Pháp cuối thế kỉ XIX theo bảng sau đây : Tên cuộc khởi |Thời gian | Người ...
10_37_19
262 Cứu nguy chống đổ, mở chỗ truân chiên, giúp nơi kiển bách, đều không tiếc gì tâm lực, ngõ hầu lòng người giúp thuận, chuyển loạn thành trị, chuyển nguy thành an, thu lại bờ cõi. Ấy cái cơ hội này, phúc của tôn xã tức là phúc của thần dân, cùng lo với nhau thì cùng nghĩ với nhau, há chẳng tốt lắm ư ? Bằng cái tâm sợ...
10_38_1
Chương II VIỆT NAM TÙ ĐẦU THẾ KỈ XX ĐẾN HẾT CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT Bài SỰ CHUYỂN BIẾN VỀ KINH TẾ, XÃ HỘI VÀ TA TƯỞNG Ở VIỆT NAM ĐẦU THẾ KỈ XX 37 Sự chuyển biến về kinh tế, xã hội ở Việt Nam, do cuộc khai thác lần thứ nhất của thực dân Pháp và các trào lưu tư tưởng tư sản từ bên ngoài xâm nhập vào, đã đưa tới sự ...
10_38_2
Thực dân Pháp còn đẩy mạnh việc cướp ruộng đất để lập đồn điền trồng lúa, chè, cà phê, cao su. Nông dân Việt Nam bị mất ruộng ngày càng nhiều lại phải chịu nhiều loại thuế, khổ cực trăm bề. Chính sách cai trị, khai thác, bóc lột của thực dân Pháp đã làm cho cơ cấu kinh tế ở Việt Nam bước đầu thay đổi, kéo theo sự phân ...
10_38_3
- - Thực dân Pháp tiến hành cuộc khai thác lần thứ nhất trong hoàn cảnh nào ? - Cuộc khai thác ấy tác động đến tình hình kinh tế – xã hội ở Việt Nam đầu thế kỉ XX như thế nào ? 2. Ảnh hưởng của trào lưu tư tưởng dân chủ tư sản từ bên ngoài vào Việt Nam Từ những năm cuối cùng của thế kỉ XIX, sang đầu thế kỉ XX, những th...
10_38_4
3. Phong trào giải phóng dân tộc theo khuynh hướng dân chủ tư sản Trước những chuyển biến về kinh tế – xã hội Việt Nam và ảnh hưởng của trào lưu tư tưởng tư sản từ bên ngoài dội vào, bộ phận sĩ phu yêu nước đầu thế kỉ XX đã nhận ra rằng công cuộc giải phóng dân tộc phải gắn liền với duy tân và thay đổi chế độ xã hội. N...
10_39_1
PHẦN ĐỌC THÊM Khai thác mỏ trong cuộc khai thác lần thứ nhất của thực dân Pháp Ngành mỏ là ngành được tư bản thực dân Pháp quan tâm vì ngành này nhanh chóng thu được nhiều lợi nhuận. Số giấy phép thăm dò toàn Đông Dương tăng theo từng năm, 1907 : 469 giấy phép, 1908 : 664, 1909 : 859, 1910 :1251, 1911: 2370, 1912 : 307...
10_39_2
Phan Bội Châu là “bậc anh hùng, vị thiên sứ, đấng xả thân vì độc lập, được 20 triệu con người trong vòng nô lệ tôn sùng”(I). Phan Bội Châu gắn liền với cuộc đấu tranh giải phóng của dân tộc Việt Nam 25 năm đầu thế kỉ XX. Ông bị thực dân Pháp bắt ở Thượng Hải ngày 30 – 6 – 1925, bị giam lỏng ở Huế. Ông mất ngày 20 – 10 ...
10_39_3
Phan Bội Châu và các yếu nhân của Việt Nam Quang phục hội. Ngày 24 – 12 – 1913, Phan Bội Châu bị bắt và bị giam ở nhà tù Quảng Đông (Trung Quốc). Hoạt động của Việt Nam Quang phục hội nói riêng và cách mạng Việt Nam nói chung gặp khó khăn. – Tại sao Phan Bội Châu và những người sáng lập Hội Duy tân lại chủ trương dựa v...
10_39_4
Với phương châm đó, Phan Châu Trinh đã đi khắp tỉnh Quảng Nam và đến các tỉnh Trung Kì để vận động cải cách. Cuộc vận động duy tân diễn ra với nhiều hình thức phong phú. Nhiều trường học đã ra đời, chương trình học gồm các môn : Toán, Cách trí (Khoa học thường thức), Vệ sinh, Sử – Địa, Thể dục... với nội dung mới. Nhà ...
10_39_5
? - Tư tưởng cứu nước của Phan Châu Trinh và Phan Bội Châu có điểm gì giống và khác nhau ? – Tại sao phong trào đòi giảm thuế, chống đi phu bùng nổ năm 1908 ở Trung Kì ? – Em có suy nghĩ gì khi quan sát bức ảnh “Những sĩ phu yêu nước bị bắt...” ? - Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến sự tan rã của phong trào đòi giảm thuế, chố...
10_39_6
nhà trường tự biên soạn để giảng dạy. Nội dung các sách rất chú trọng đề cao truyền thống dựng nước và giữ nước của dân tộc. Ngoài ra, trường còn có một thư viện với nhiều Tân thổ nhập từ Trung Quốc, Nhật Bản để học viên và các độc giả khác mượn về đọc. Nội dung hoạt động của trường rất phong phú. Ngoài chương trình dạ...
10_39_7
đối xử, khi ra trận thì bị đẩy lên phía trước làm bia đỡ đạn, buộc phải đi đàn áp bà con, tàn phá làng xóm của mình. Vì vậy, các sĩ phu yêu nước có xu hướng bạo động và Hoàng Hoa Thám rất chú ý đến việc tuyên truyền, vận động, giác ngộ binh lính. sẵn Vào cuối năm 1907, cùng với những binh sĩ được giác ngộ, Hoàng Hoa Th...
10_39_8
5. Những năm cuối cùng của khởi nghĩa Yên Thế Cuộc hoà hoãn lần thứ hai (từ tháng 12 – 1897 đến tháng 1 – 1909) diễn ra khi nghĩa quân Yên Thế lâm vào tình thế khó khăn. Hoàng Hoa Thám đã tranh thủ thời gian để củng cố các đồn trại, mở thêm một số vị trí mới ở Bố Hạ, Nhã Nam ; cho thuộc hạ đi mua vũ khí, vật dụng ở vùn...
10_39_9
của tướng Ba-tay tấn công vào đồn Phồn Xương. Nghĩa quân đã thực hiện kế hoạch di chuyển, tránh sức mạnh của đối phương, đánh một số trận và giành được một số thắng lợi như : trận chợ Gồ, Sơn Quả, Rừng Phe (ở Bắc Giang, tháng 2 – 1909), đặc biệt là trận núi Sáng (Lập Thạch, Vĩnh Phúc, ngày 5 – 10 – 1909), tiêu diệt 50 ...
10_39_10
276 Trời Nam một dải non sông. Ngàn năm cơ nghiệp cha ông hãy còn. Từ khi đá lở sóng cồn, Nước non trơ đó nào hồn ở đâu ? Xin hồn đã tỉnh đừng mê, Tỉnh ra rồi sẽ liệu bề khuyên nhau. Khuyên nhau lấy chữ đồng bào, Lấy câu ích quốc, lấy điều lợi dân. Đường bảo chủng, nghĩa hợp quần Tự côờng thể ấy, duy tân thế nào ? Sự h...
10_40_1
Bài 39 VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT (1914 1918) Ngày 1 – 8 – 1914, Chiến tranh thế giới thứ nhất bùng nổ. Chính phủ Pháp cũng tham gia vào cuộc chiến. Chính sách cai trị thời chiến của Pháp đã tiếp tục làm thay đổi cơ cấu kinh tế, xã hội các nước thuộc địa Pháp, trong đó có Việt Nam. Trong thờ...
10_40_2
phải đóng nhiều loại thuế, phải mua công trái, “phiếu quốc phòng”, góp tiền vào quỹ “chiến tranh”, nộp tiền cho chính quyền Đông Dương và các địa phương đặt ra. Trong 4 năm chiến tranh, thực dân Pháp đã thu được hơn 184 triệu phrăng tiền công trái và gần 14 triệu phrăng tiền quyên góp, cùng hàng trăm tấn lương thực, lâ...
10_40_3
3. Tình hình phân hoá xã hội Chính sách cai trị và những biến động về kinh tế ở Việt Nam trong những năm chiến tranh đã đẩy mạnh sự phân hoá xã hội Việt Nam. Nạn bắt lính mà đối tượng chính là nông dân đã làm cho sức sản xuất ở nông thôn giảm sút ; nạn chiếm đoạt ruộng đất, sưu thuế ngày càng nặng, bão lụt, hạn hán xảy...
10_40_4
Đỗ Chân Thiết, một hội viên Việt Nam Quang phục hội, đã thành lập chi hội ở Vân Nam mà đa số hội viên là công nhân và viên chức hoả xa trên tuyến đường sắt Hải Phòng – Vân Nam. Họ dự định liên kết với binh lính Việt Nam để đánh thành Hà Nội. Kế hoạch bị lộ, Đỗ Chân Thiết và 58 người khác bị bắt. Từ cuối năm 1914, Việt ...
10_40_5
Hình 128. Vua Duy Tân lúc mới lên ngôi Trước khí thế sục sôi hưởng ứng của nhân dân, đặc biệt ở hai tỉnh Quảng Nam và Quảng Ngãi, Thái Phiên và những người chỉ huy quyết định khởi sự ngay. Theo dự tính, khởi nghĩa sẽ diễn ra vào giữa tháng 5 – 1916, nhưng vì kế hoạch bị lộ nên thực dân Pháp đã ra lệnh giới nghiêm, tước...
10_40_6
Hình 129. Trịnh Văn Cấn (? 1918) Cuộc khởi nghĩa nổ ra đêm 30 rạng - sáng 31 8 – 1917. Nghĩa quân giết tên Giám binh Nô-en, phá nhà lao, thả tù chính trị, lần lượt chiếm toà sứ, toà án, kho vũ khí, kho bạc... làm chủ toàn bộ thị xã, trừ trại lính Pháp. Ngọn cờ “Nam binh phục quốc” bay trên bầu trời tỉnh lị Thái Nguyên....
10_40_7
của đồng bào Mông ở Lai Châu (1918 – 1922), của binh lính đồn Bình Liêu ở Quảng Ninh (1918), của đồng bào Mnông ở Tây Nguyên (1912 – 1935). Cuộc khởi nghĩa của đồng bào Thái ở Tây Bắc do Lường Bảo Định, Bạc Cầm Chân, Lường Văn No... lãnh đạo, diễn ra từ đầu tháng 11 – 1914 trên một địa bàn rộng gồm Lai Châu, Sơn La và ...
10_40_8
Trong 4 năm Chiến tranh thế giới thứ nhất, hội kín ở Nam Kì phát triển mạnh, nhất là ở Biên Hoà, Bến Tre, Châu Đốc... Thành phần tham gia đông nhất là nông dân và dân nghèo thành thị. Các hội kín hoạt động độc lập, nhưng tất cả đều suy tôn Phan Xích Long làm hoàng đế. Hoạt động có tiếng vang lớn trong phong trào hội kí...
10_41_1
lâu trú ngụ bên Tàu, bên Nhật, giờ này sắp sửa đem quân nhu khí giới về giúp ta, hợp lực với ta đánh đuổi Pháp tặc. Ta chiêu tập những anh em có tinh thần tự do độc lập, có nhiệt tâm yêu nước thương nòi, lập thành những đạo binh cứu quốc và hôm nay ta bắt đầu khôi phục lấy tỉnh Thái Nguyên. Lá cờ năm ngôi sao đã kéo lê...
10_41_2
Trước Chiến tranh thế giới thứ nhất, công nhân Việt Nam có khoảng 10 vạn người, trong số đó có khoảng 5 vạn công nhân chuyên nghiệp ở các cơ sở công nghiệp, đồn điền, thương mại. Trong những năm chiến tranh, công nhân Việt Nam phát triển thêm về số lượng. Công nhân Việt Nam ra đời đã tiếp thu được truyền thống yêu nước...
10_41_3
và các nhà yêu nước khác ở đầu thế kỉ XX, nhưng không đi theo con đường của họ vì Người đã nhìn thấy sự bế tắc của các con đường cứu nước đó. Năm 1906, Nguyễn Tất Thành theo cha vào Huế. Trong thời gian học ở trường Tiểu học Pháp – Việt và trường Quốc học Huế, được tiếp xúc với nền văn minh Pháp, với những khẩu hiệu “T...
10_41_4
nói chung. Trên cơ sở đó, Người rút ra một số kết luận cơ bản : ở đâu bọn đế quốc, thực dân cũng tàn bạo, độc ác ; ở đâu người lao động cũng bị bóc lột, áp bức nặng nề, và “dù màu da có khác nhau, trên đời này chỉ có hai giống người : giống người bóc lột và giống người bị bóc lột. Mà cũng chỉ có một mối tình hữu ái là ...
10_42_1
sông Sài Gòn. Các gia đình nghèo ở sáu tỉnh Nam Kì đang tập trung về cảng tìm việc làm thuê kiếm sống. Xứ Nam Kì đang chìm ngập trong chính sách mở rộng khai thác tài nguyên của thực dân Pháp. Các tàu biển mang cờ hiệu nước ngoài đậu dày trong cảng. Thuyền buồm vào ra tấp nập. Cảng Nhà Rồng đang mở thêm cầu tàu, dựng t...
10_42_2
Sau một thời gian dài “nhòm ngó” nước ta, tư bản Pháp đã tiếp tục tìm cách thâm nhập vào Việt Nam thông qua hoạt động của các giáo sĩ trong Hội truyền giáo nước ngoài của Pháp. Bằng nhiều thủ đoạn, chúng đã thiết lập được những cơ sở chính trị, xã hội đầu tiên trên đất nước ta, dọn đường cho cuộc chiến tranh xâm lược s...
10_42_3
trào chống xâm lược của nhân dân ta với mục tiêu giải phóng dân tộc dưới ngọn cờ lãnh đạo của các sĩ phu, văn thân yêu nước, theo hệ tư tưởng phong kiến. Phong trào Cần vương nổ ra đồng thời với phong trào đấu tranh tự vệ ở các địa phương, tiêu biểu nhất là cuộc khởi nghĩa của nông dân Yên Thế, là biểu hiện cụ thể, sin...
10_42_4
4. Phong trào yêu nước và cách mạng Cuối thế kỉ XIX, ngọn cờ phong kiến đã tỏ ra lỗi thời. Giữa lúc đó, một trào lưu tư tưởng cách mạng bắt đầu thâm nhập mạnh mẽ vào Việt Nam. Đang trong lúc bế tắc, các sĩ phu yêu nước Việt Nam thời đó đã hồ hởi đón nhận những ảnh hưởng của trào lưu tư tưởng dân chủ tư sản (cho dù đã t...