abstract
stringlengths
40
681
section_names
stringlengths
11
94
article
stringlengths
4.61k
164k
Dự luật Đặc khu kinh tế của Việt Nam cần được 'thận trọng xem xét', 'tổ chức lấy ý kiến' của các tổ chức xã hội nghề nghiệp sâu rộng, một bức thư kiến nghị chính thức vừa được Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam gửi cho Tứ trụ lãnh đạo của nước này bao gồm Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ và Chủ tịch Quốc Hội.
Luật Đặc khu kinh tế nên ra 'chậm mà chắc'
Theo dự kiến Quốc Hội Việt Nam sẽ 'bấm nút' về Dự luật Đặc khu kinh tế vào ngày 15/6/2018 Kiến nghị với phần nhận xét luật dài 11 trang từ Trung ương Hội Kinh tế đề ngày 03/6/2018 cho rằng việc thông qua Dự luật nên lùi lại một kỳ họp Quốc Hội nữa để 'chậm mà chắc' trong lúc Việt Nam chờ đợi một Đặc khu kinh tế có 'tầm cỡ toàn cầu' hơn là mô hình và đề xuất như hiện nay với các đặc khu ở Vân Đồn, Bắc Vân Phong và Phú Quốc trên ba miền. "Có lẽ nên thận trọng xem xét, nhất là tổ chức lấy ý kiến của các tổ chức xã hội nghề nghiệp sâu rộng, tránh tình trạng "dựa dẫm" ý kiến nhau (?), nhất là đã có ý kiến chỉ đạo của cấp cao, nên khó cho Luật và cả cho thi hành," phần nhận xét Dự luật trong bức thư gửi đi hôm Chủ Nhật viết. 'Chưa an tâm' về ba đặc khu kinh tế VN Việt Nam: Quản lý và điều hành DNNN ‘bị lẫn lộn’ VN: mở mại dâm ở đặc khu 'táo bạo nhưng khó làm'? Một số đề án mô hình đặc khu đề xuất cho phép mở các sòng bạc, theo truyền thông Việt Nam. "(Kinh nghiệm khi thông qua dự án đường sắt cao tốc, cấp cao đã dành quyền để các đại biểu cân nhắc, nên thực tiễn mấy năm qua cho thấy đó là quyết định hoàn toàn chính xác, trong khi quyết định về bô-xit Tây nguyên có gì cần rút kinh nghiệm không?). "Thậm chí có ý kiến nên xem xét đẩy mạnh cải cách toàn diện Việt Nam để tăng sức mạnh cạnh tranh quốc gia hơn là chỉ làm ba đặc khu." Kiến nghị với các chuyên gia đứng tên như Phó Chủ tịch Hội, GS. TSKH. Phan Văn Tiệm, Phó Chủ tịch Hội, kiêm Tổng thư ký GS. TSKH. Nguyễn Quang Thái và nhiều người khác trong đó có TS. Lê Đăng Doanh, TS. Lưu Bích Hồ, GS. Viện sỹ Đặng Hữu, Nhà nghiên cứu Nguyễn Vi Khải, Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan, TS. Phạm Sỹ Liêm, PGS. TSKH. Võ Đại Lược, PGS. TS. Trần Đình Thiên, TS. Hàn Mạnh Tiến, GS.TSKH. Vũ Huy Từ, PGS. TS. Lê Xuân Bá, PGS. TS Đào Công Tiến, TS. Bùi Trinh, v.v... nêu rõ: "Kiến nghị nên lùi chậm một kỳ nữa (đến cuối năm) thì hay hơn. Như vậy, chậm mà chắc! "Trong khi chờ đợi một Đặc khu kinh tế Việt Nam tầm cỡ toàn cầu, cần đẩy mạnh các quyết sách đã có của Đảng và Nhà nước về cơ cấu lại nền kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng theo hướng nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và phát triển bền vững." 'Chưa đủ để phượng hoàng đẻ trứng' Nhận xét về Dự luật Đặc khu trong thư kiến nghị gửi Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, Chủ tịch nước Trần Đại Quang, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc và Chủ tịch Quốc Hội Nguyễn Thị Kim Ngân, mở đầu, nêu nhận định: Giáo sư Nguyễn Minh Thuyết cho rằng Quốc Hội Việt Nam cần trưng cầu dân ý về Luật Đặc khu Bàn tròn thứ Năm bàn về dự kiến mở phố Đèn Đỏ ở VN Phát ngôn 29/5: 'Ai chịu trách nhiệm tai nạn đường sắt? Việt Nam: Đảng viên có thể bị cấm xuất cảnh 'Phát ngôn ấn tượng' ngày 28/5 "Đặc khu kinh tế" (gọi tắt của đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt) có thể coi là kết quả học hỏi kinh nghiệm các nước, như Trung Quốc, Thái Lan, Hàn Quốc... "Nhưng ở các nước, người ta không làm tràn lan vì họ coi các Đặc khu là "phòng thí nghiệm" để từ kinh nghiệm có được (cả thành công và chưa thành công) về cơ chế, chính sách (gọi chung là thể chế) sẽ mở rộng ra toàn quốc, chứ không mở thêm nhiều đặc khu riêng lẻ sau thử nghiệm (Trung Quốc không mở rộng), khác với Ấn Độ mở hàng trăm đặc khu nên đạt hiệu quả ít, thậm chí thất bại..." "Kinh nghiệm vận hành 17 Khu kinh tế ven biển cho đến nay cho thấy cần "tập trung hơn", vì 17 khu kinh tế ven biển này có diện tích khoảng 800 nghìn ha, gấp 10 lần tổng diện tích của hơn 300 khu công nghiệp, nên không đủ vốn triển khai... "Do thiếu các nhà đầu tư chiến lược tầm cỡ toàn cầu, nên thiết kế các khu kinh tế chưa tương xứng yêu cầu có tầm cỡ để "xây ổ cho phượng hoàng đẻ trứng", thiết kế kém tầm nhìn xa, kém chất lượng, thiếu gắn kết... trong khi hội nhập cả nước đã đi vào bề sâu, với các Hiệp định FTA thế hệ mới mới, lại gần nền kinh tế khá thành công như Trung Quốc, Singapore và cạnh tranh gay gắt, dù có tham gia CPTPP." "Quốc Hội đang bàn dự thảo Luật đặc khu kinh tế nhắm đổi mới thể chế, nhưng nên theo phương châm "thà chậm mà chắc" còn hơn chỉ cố thông qua theo lịch trình đã có," Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam nhận định. Trưng cầu dân ý và xem xét lại? Có ý kiến gần đây đề nghị cho mở dịch vụ đặc biệt 'khu đèn đỏ' ở các đặc khu ở Việt Nam. Hôm Chủ Nhật, Giáo sư Nguyễn Minh Thuyết, nguyên Đại biểu Quốc Hội Việt Nam nói với BBC ông tin rằng Dự luật về Đặc khu kinh tế cần được đem ra trưng cầu dân ý rộng rãi trước khi thông qua, ban hành. Ông nói: "Hiến pháp Việt Nam quy định rõ là đất đai là sở hữu toàn dân, do nhà nước quản lý, thế thì khi mình ban hành một luật liên quan việc cho thuê đất đến 99 năm, việc này là việc rất lớn. Tốt nhất là chúng ta cần phải trưng cầu ý dân để xem người dân người ta có mong muốn hay không? "Tôi cho rằng đấy là một việc cần phải làm. Ý Đảng thì phải phù hợp với lòng dân," nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy van Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc Hội Việt Nam nói với BBC từ Hà Nội. Cũng hôm 03/6, từ New York, Mỹ, Tiến sĩ Vũ Quang Việt, nguyên Vụ trưởng Vụ Tài khoản Quốc gia thuộc Cục Thống kê Liên Hợp Quốc cho rằng nếu thấy có nhiều ý kiến băn khoăn, không đồng tình của nhiều người trong giới chuyên môn, trí thức, trong đó có các nhà kinh tế, thì nhà nước Việt Nam nên 'xem xét lại' dự luật: "Có lẽ là sao khi được thảo luận rộng rãi, và có ý kiến của nhiều người, và tôi thấy dư luận - dư luận trí thức - hầu hết là chống, đặc biệt là những nhà kinh tế hầu hết là chống, thì Đảng cầm quyền và chính quyền cũng nên xem xét lại vấn đề này." Từ Sài Gòn, cùng ngày, Luật sư Trần Quốc Thuận, nguyên Phó Chủ nhiệm Thường trực Văn phòng Quốc Hội Việt Nam, nêu quan điểm: Tiến sỹ Vũ Quang Việt từ Mỹ bình luận dự luật Đặc khu kinh tế mà Quốc hội VN đang xem xét. "Qua các phiên thảo luận, tôi thấy không có gì lớn, chỉ có nổi trội nhất là [điều khoản giao đất với thời hạn] 99 năm. Phải giải quyết nội hàm của cái 99 năm đó để làm gì? Khi đó mới có quy chế bằng văn bản để Quốc Hội biết. "Đó là câu chuyên phải sớm công bố công khai để mọi người yên tâm, người ta bảo 99 năm thì không phải một mình ông Thủ tướng [quy định] đâu, các bộ ban ngành, các ông lãnh đạo cấp trên cũng ngồi nghe để mà có ý kiến [đó]. "Tôi cho rằng nếu chặt chẽ như thế thì người ta yên tâm, nhưng nên chăng có văn bản cụ thể, chứ không nên nói bằng miệng," Luật sư Trần Quốc Thuận nói với BBC. Mời quý vị bấm vào các đường dẫn in đậm này để tham khảo thêm ý kiến từ một số chuyên gia, nhà phân tích khác về chủ đề liên quan.
Oliver McAfee lẽ ra đã phải về nhà vào dịp Giáng sinh 2017. Nhưng người làm vườn chuyên về phong cảnh 29 tuổi, người gốc từ Dromore, Hạt Down, Bắc Ireland, đã mất tích kể từ 21/11/2017.
Những chuyến đi làm con người bỗng dưng phát điên
Stendhal nói rằng tới thăm Thánh đường Santa Croce Basilica là "trải nghiệm sâu sắc nhất" McAfee đã đạp xe dọc theo Đường mòn Quốc gia Israel, gần thành phố sa mạc Mitzpe Ramon, trước khi anh biến mất. Người ta tìm thấy chiếc xe và chiếc lều du lịch của anh hai tháng sau đó, trong miệng núi lửa Ramon ở miền nam Israel. Những lữ khách đã trao ví, chìa khóa và máy tính bảng của anh, là các vật được phát hiện nằm dọc đường mòn. Vì sao nam chết vì tự tử nhiều hơn nữ Vì sao các sân ga Nhật Bản lắp đèn màu xanh Ngôn ngữ làm thay đổi cách ta nhận biết màu sắc Hội chứng Jerusalem Các báo đài đã nhanh chóng nêu ra khả năng là anh mắc hội chứng Jerusalem - một trạng thái tâm lý (hoặc tình trạng thoát ly khỏi thực tế) thường liên quan đến những trải nghiệm tôn giáo. Những người bị hội chứng này trở nên hoang tưởng. Họ nhìn thấy, nghe thấy những điều không xảy ra. Họ bị ám ảnh. Và đôi khi, họ biến mất. Vào lúc bước sang thiên niên kỷ này, các bác sĩ từ Trung tâm Sức khỏe Tâm thần Israel Kfer Shaul ở Israel báo rằng họ đã gặp khoảng 100 khách du lịch mỗi năm mắc hội chứng này, trong đó có 40 người cần nhập viện. Trong số những người này, phổ biến nhất là người Kitô giáo, nhưng cũng có một số người Do Thái, và một số ít người Hồi giáo. Hội chứng Jerusalem là một dạng rối loạn tâm thần, các bác sỹ viết trên Tạp chí Tâm thần học Anh, xảy ra tại một thành phố "gợi lên cảm giác về thánh thần, lịch sử và thiên đàng". Jerusalem "gợi lên cảm giác về thánh thần, lịch sử và thiên đàng" - tới mức có thể tạo cảm xúc mãnh liệt quá mức Nhiều người đã mang sẵn tình trạng rối loạn sức khỏe tâm thần, chẳng hạn như tâm thần phân liệt hoặc rối loạn lưỡng cực, và điều đó khiến họ dễ dàng rơi vào thứ mà họ ảo giác là thánh vụ họ cần làm. Các bác sĩ đã mô tả về trường hợp một du khách Mỹ mắc chứng tâm thần phân liệt: người bắt đầu tập tạ tại nhà và ngày càng trở nên trông giống như nhân vật Samson trong Kinh thánh. Thế giới sẽ hỗn loạn nếu không dối trá Ăn gì để không bị trầm cảm Năm cách hữu hiệu để cải thiện trí nhớ Ông này đi đến Israel, cố gắng di chuyển những khối đá khổng lồ của Bức tường Than khóc. Bị cảnh sát chặn lại, người đàn ông được đưa vào bệnh viện, điều trị bằng thuốc chống loạn thần và được cha ông đi kèm, bay về nhà. Nhưng còn có cả những người phát chứng tâm thần ở Jerusalem trong khi không có tiền sử bệnh tâm thần. Con số này tương đối nhỏ - 42 trong tổng 470 khách du lịch được ghi nhận trong 13 năm qua - nhưng lại là các trường hợp gây kịch tính đến không ngờ. Thông thường, những người này bị ám ảnh bởi sự sạch sẽ và tinh khiết ngay sau khi họ đến thành phố. Họ tắm vô số lần, cả tắm bồn lẫn tắm vòi hoa sen, và cắt móng chân móng tay sạch sẽ. Họ khoác tấm áo choàng toga trắng, mà thường là lấy từ khăn trải giường của khách sạn ra để quấn. Họ thuyết giảng, hô vang các câu thánh vịnh và hát thánh ca trên đường phố hoặc tại một trong những thánh địa của thành phố. Tình trạng rối loạn tâm thần này thường kéo dài trong khoảng một tuần lễ gì đó. Thỉnh thoảng, họ được điều trị bằng thuốc an thần hoặc được tư vấn - nhưng phương pháp chữa trị dứt điểm phải là đưa họ cách ly khỏi Jerusalem và các địa điểm thiêng liêng trong thành phố. Các tác giả cho rằng những du khách này (thường là từ "các gia đình cực kỳ sùng đạo") đã trải qua sự bất đồng giữa hình ảnh lý tưởng trong tiềm thức của họ về Jerusalem và thực tế trần trụi rằng đó là một thành phố thương mại sầm uất, dẫn đến hội chứng đó. Một nhà văn cho rằng thành phố này có thể là "nơi sản sinh ra sự ảo tưởng hàng loạt", ý nói tới hàng thế kỷ tranh chấp lãnh thổ giữa các tín ngưỡng với kết quả là "ma sát, âm mưu và suy nghĩ ảo tưởng". Thực sự thì hội chứng Jerusalem không phải là một vấn đề gì mới: có những lời kể cho thấy nó đã có từ thời Trung Cổ. Một người hành hướng đọc Kinh Thánh tại Nhà thờ Mộ Thánh ở Jerusalem Về khả năng Oliver McAfee có mắc hội chứng Jerusalem hay không, thì niềm đam mê tôn giáo không phải là chuyện gì mới mẻ đối với anh; anh đã được biết đến là một người Kitô giáo rất sùng đạo. Nhưng ngay sau khi ông mất tích, anh trai của anh bày tỏ sự lo lắng về những bức hình chụp trong máy ảnh của Oliver. "Nội dung các ảnh đó không giống như những gì phản ánh tính cách Oliver. Một trong số chúng cho thấy rất nhiều rác rưởi và mảnh vụn xung quanh lều trại của cậu ấy, mà điều đó hoàn toàn không giống cậu ấy chút nào." Những góc khuất khi bạn tin vào tình yêu đích thực Chế độ ăn kiểu Nhật giúp 'trường sinh bất lão'? Biện pháp chống tâm trạng chán nản công việc Tuy nhiên, tại một cuộc họp báo sau đó, sau khi đã xem xét thêm các bằng chứng khác, có vẻ như anh trai của Oliver đã thay đổi quan điểm, và nói họ đã bỏ ra "giờ này sang giờ khác để xem các bức ảnh, xem từng ghi chép và mọi thứ liên quan - tất cả cho thấy với Oliver đó là một chuyến đi bình thường". Các nhà điều tra đã chỉ ra việc phát hiện ra những đoạn rách từ Kinh Thánh được đè xuống bằng những tảng đá nơi anh biến mất, những đoạn trích trong Kinh Thánh mà anh chép tay ra, những ghi chép tham khảo mà anh viết về sự kiện Jesus nhịn ăn chay trên sa mạc, và theo một bản phúc trình, có một 'nhà nguyện' - một chỗ trống toàn cát, được gạt phẳng bằng một dụng cụ sửa xe đạp, nằm trong một vòng tròn đá. Một trang Facebook (@helpusfindollie) đã được mở sau khi anh mất tích. Và đây là nội dung một trong những bài viết cuối cùng: "Tôi đã tự hỏi 'Tôi sẽ nói gì khi không có gì để nói?' Ngày kỷ niệm tròn một năm việc Oliver mất tích đã đến và rồi đã đi; và thật đáng buồn là cảm giác như câu trả lời vẫn còn ở vạn dặm nơi xa." Hội chứng Stendhal Giống như các bác sĩ ở Jerusalem có thể dễ chẩn đoán hội chứng Jerusalem hơn vì họ gặp nó thường xuyên hơn, các bác sĩ tâm thần ở Florence gặp phải các triệu chứng tương tự trong các trường hợp khác nhau. Dường như du khách do bị cuốn hút bởi sự tráng lệ của nghệ thuật và kiến trúc thành phố mà đôi khi họ bị mắc chứng tâm thần. Một nghệ sĩ 72 tuổi đến thăm cầu Ponte Vecchio chỉ trong vài phút đã bị thuyết phục rằng ông đang bị các hãng hàng không quốc tế theo dõi và phòng khách sạn của ông bị gắn thiết bị nghe lén. Một phụ nữ ở độ tuổi 40 tin rằng các nhân vật trong các bức bích họa của Nhà nguyện Strozzi thuộc Nhà thờ Santa Maria Novella đang chỉ vào cô: "Dường như với tôi rằng họ đang viết bài báo về tôi, họ nói về tôi trên kênh phát thanh, và họ theo tôi trên đường phố. " Bác sĩ tâm thần Florence, Graziella Magherini mô tả hơn 100 khách du lịch đến bệnh viện Santa Maria Nuova từ năm 1977 đến 1986. Đó là những người bị cảm giác hồi hộp, đổ mồ hôi, tức ngực, chóng mặt và thậm chí bị ảo giác, mất phương hướng, cảm giác bị xa lánh và mất khả năng định danh. Một số người đã tìm cách huỷ hoại các tác phẩm nghệ thuật. Điều này là do, Magherini nói, "tính cách nhạy cảm, sự căng thẳng do di chuyển, và trạng thái tâm lý phát sinh từ việc tới một thành phố như Florence, nơi bị ám bởi những bóng ma vĩ đại, chết chóc và lịch sử". Những thứ đó, bà dự đoán, là quá mức chịu đựng đối với các du khách nhạy cảm. Bà đặt tên cho tình trạng này là Hội chứng Stendhal, lấy theo tên của tác giả người Pháp, người tự mô tả mình là kẻ "mê mẩn chiêm ngưỡng vẻ đẹp siêu phàm" và "bị tràn ngập cảm giác tim đập hồi hộp vô cùng mãnh liệt" khi ông đi vào Thánh đường Santa Croce Basilica của thành phố trong chuyến đi năm 1817. Gần đây, một người đàn ông đã lên cơn co giật khi ngắm bức hoạ Primavera (Mùa Xuân) của Botticelli Mặc dù ta chỉ thấy có hai hoặc ba trường hợp được gọi là hội chứng Stendhal mỗi năm, nhưng phòng tranh Uffizi Gallery ở Florence vẫn tiếp tục đón nhận những trường hợp khẩn cấp. Gần đây, đã có một người đàn ông đã lên cơn co giật khi nhìn chằm chằm vào bức tranh Primavera (Mùa Xuân) của danh họa Botticelli, một vị khách khác ngất xỉu trước tác phẩm Medusa của nghệ sỹ Caravaggio. Mỗi ngày nên uống bao nhiêu nước? Con người uống sữa bò có hợp lẽ tự nhiên? Tại sao chúng ta ngáp? Nói chuyện với tờ báo Corriere Della Sera ngay sau khi một khách tham quan bị đau tim trước một bức họa khác của Botticelli (bức Sự ra đời của Thần Vệ nữ), giám đốc phòng trưng bày Uffizi nói rằng "tôi không định chẩn đoán, nhưng tôi biết rằng khi tới một bảo tàng như bảo tàng của chúng tôi đây, nơi có toàn những kiệt tác cực phẩm, chắc chắn sẽ tạo thành một dạng cảm xúc, tâm lý và thậm chí là căng thẳng về thể chất cho du khách đến thăm". Ngược lại, đôi khi một thành phố không được như trong suy nghĩ của một người có thể cũng gây ra trạng thái tâm lý bất thường cho người đó. Hội chứng Paris "Hội chứng Paris" được dùng để chỉ các du khách Nhật Bản mắc chứng loạn thần (hơn 63 bệnh nhân được mô tả trong loạt trường hợp này) vì cảm giác tan nát khi thấy rằng Paris không giống như thành phố mà họ đã mơ nghĩ về nó. "Hội chứng Paris" được dùng để chỉ trạng thái phát sinh ở một số du khách Nhật, những người cảm thấy vỡ mộng khi cho rằng Paris không phải là thành phố trong mơ Căng thẳng bởi những khuôn mặt nghiêm khắc của dân địa phương và thái độ bị cho là lạnh lùng quá mức của các trợ lý cửa hàng thân thiện, một số người trở nên suy sụp thần kinh. "Tại các cửa hàng Nhật Bản, khách hàng là thượng đế," một đại diện hiệp hội hỗ trợ các gia đình Nhật định cư tại Pháp nói, "trong khi các trợ lý ở đây hầu như không buồn nhìn vào họ". Nhưng những hội chứng này có thực sự đặc trưng cho Jerusalem, Florence hay Paris không? Những thành phố này có đáng được trao nhãn hiệu cảnh báo hay không? Các vấn đề sức khỏe tâm thần nằm trong số những nguyên nhân hàng đầu khiến du khách ốm bệnh. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, "tình trạng khẩn cấp tâm thần" là một trong những lý do y tế phổ biến nhất khiến bệnh nhân cần được đưa đi sơ tán gấp bằng phi cơ. Cụ thể, rối loạn tâm thần cấp chiếm tới một phần năm trong số tất cả các vấn đề về sức khỏe tâm thần ở khách du lịch - và hầu hết những người này đều không phải là đang đứng trước Nhà thờ Giáng sinh hay Bức tường Than khóc của Bethlehem. Có đủ những lý do khác nhau khiến du khách 'ngã ngựa'. Mất nước, mất ngủ và trạng thái lệch múi giờ có liên quan đến rối loạn tâm thần khi đi du lịch, chưa kể còn việc dùng thuốc ngủ hoặc uống rượu trên chuyến bay, hoặc trong một số trường hợp là uống các loại thuốc như mefloquine ngừa bệnh sốt rét. Tỷ lệ sợ bay chiếm từ 2,5% đến 6,5% và tâm trạng lo lắng, hồi hộp cấp tính ở khách du lịch chiếm khoảng 60%. Còn nữa, đủ các thứ gây căng thẳng khác như phải trải qua kiểm tra an ninh sân bay, phải xếp hàng dài bên ngoài bảo tàng, rào cản ngôn ngữ và sự khác biệt văn hóa, và sau nữa, có lẽ là một cuộc hành hương tôn giáo hoặc văn hóa được chuẩn bị từ lâu, và thế là một cơn bão hoàn hảo được hình thành. Một khách tham quan khi tới Phòng tranh Uffizi ở Florence đã ngất xỉu trước bức hoạ Medusa của danh hoạ Caravaggio Trong nhiều trường hợp nghiêm trọng, có vẻ như các khách tham quan đã mắc tình trạng tâm thần không được chẩn đoán, hoặc có khuynh hướng bị rối loạn tâm thần từ lâu rồi, trước khi họ đến phòng tranh Uffizi hoặc Galleria dell'Accademia ở Florence. Hơn một nửa số người nhập viện trong nghiên cứu Magherini trước đó đã có liên hệ với bác sĩ tâm thần hoặc chuyên gia tâm lý học. Các nhà bình luận viết trên Tạp chí Tâm thần học Anh Quốc rằng "Jerusalem không nên bị coi là một yếu tố gây bệnh, vì ý tưởng bệnh hoạn của những du khách bị ảnh hưởng đã bắt nguồn từ nơi khác". Thậm chí bản thân Stendhal cũng có dấu hiệu như thế. Nhật ký chi tiết của ông về chuyến thăm Florence hồi năm 1817 đơn giản chỉ ghi chép những chuyện bình thường, chẳng hạn như phàn nàn về đôi giày bó chẽn mang trên chân, mà không hề có lời nào về cảm xúc mãnh liệt của ông tại Thánh đường Santa Croce Basilica, dẫu cho cuốn du ký được xuất bản của ông thì gọi đó trải nghiệm sâu sắc nhất, và rằng ông đã "đạt đến trạng thái như khi ta ở nơi thiên đàng". Liệu đó có thể là một lời tuyên bố rằng cảm xúc ngất ngây khi chiêm ngưỡng nghệ thuật Phục Hưng chính là điều khẳng định vị thế, sự tinh tế và mức độ ưu tú của một người? Hay chúng ta nên tin rằng sự huy hoàng, rực rỡ của nghệ thuật Phục Hưng chứ không phải là tình trạng bị lệch múi giờ và chuyện phải xếp hàng dài đợi vào xem bảo tàng, mới thực sự là lý do khiến cho ai đó trở nên tâm trí rã rời? Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Future.
Cuộc đình công của hàng trăm tài xế Grab mới đây cho thấy những xung đột mới trong mối quan hệ liên quan đến mô hình kinh tế không còn mới mẻ này.
Tài xế Grab đình công, giải pháp nào cho cuộc xung đột?
Hôm 7/12, hàng trăm tài xế Grab ở Hà Nội lẫn TP HCM kêu gọi nhau tắt ứng dụng, kéo đến trụ sở công ty Grab để phản đối mức khấu trừ mới được áp dụng từ ngày 5/12. Nghị định 126/2020 về quản lý thuế đã đưa ra quy định cách tính thuế VAT mới cho các doanh nghiệp trong thị trường vận tải công nghệ. Cụ thể, từ ngày 5/12, thuế VAT tăng từ 3% lên 10% với mỗi cuốc xe. Grab và Gojek 'bàn tính sáp nhập, thống lĩnh thị trường ĐNÁ' TPHCM: Taxi công nghệ ‘gấp đôi’ taxi truyền thống Với mức khấu trừ mới của công ty Grab, nhiều tài xế đã phản ứng lại vì cho rằng thu nhập bị ảnh hưởng, trong khi họ không phải là đối tượng của việc đánh thuế. Thuế VAT là thuế giá trị gia tăng (GTGT), được hiểu là thuế gián thu. Trả lời BBC hôm 8/12, luật sư Lê Trung Phát từ TP HCM lý giải: "Khi áp dụng quy định này, đồng nghĩa với cước phí di chuyển sẽ tăng thêm và người đi xe phải bỏ thêm phí. Để sau đó các đơn vị như Grab sẽ đứng ra kê khai thuế cho các tài xế dựa vào doanh thu của họ." Theo luật sư Phát, tài xế công nghệ hiện nay nhìn chung, chịu nhiều thiệt thòi. Vì đâu gây tranh cãi? Theo luật sư Phát, NĐ126 hướng dẫn Luật Quản lý thuế là một điển hình. Luật Thuế giá trị gia tăng năm 2008 sửa đổi 2013, 2016 quy định "thuế giá trị gia tăng là thuế tính trên giá trị tăng thêm của hàng hóa, dịch vụ phát sinh trong quá trình từ sản xuất, lưu thông đến người tiêu dùng". Với nguyên lý này, khoản thuế này nhắm vào người tiêu dùng chứ không phải bên phân phối, bán, hay cung cấp sản phẩm - dịch vụ. Như vậy, khoản thuế này đánh trực tiếp vào sản phẩm dịch vụ mà người tiêu dùng - tức khách hàng phải trả - chứ không làm ảnh hưởng đến tài xế chạy Grab. Kiến nghị nghị dừng taxi Uber và Grab ở Hà Nội Go-Jek vào VN cạnh tranh dịch vụ xe ôm Tuy nhiên, tranh cãi nổ ra khi cánh tài xế cho rằng cách tính phí của Grab được điều chỉnh lại là chưa thỏa đáng. Theo họ, dù Grab đã tăng giá cước một số dịch vụ để bù phí VAT nhưng mức tăng này vẫn chưa đủ bù cho khoản thu nhập mà họ bị mất trên mỗi cuốc xe. Số khác cho rằng, Grab tăng cước phí chỉ ở mức 6% để vẫn giữ được ưu thế về giá cho khách hàng gọi xe. Vì vậy, gánh nặng tiền thu hộ VAT lại được đặt lên các tài xế Grab. Cụ thể, sau NĐ 126, tỉ lệ khấu trừ tính trên doanh thu cuốc xe được Grab điều chỉnh như sau: mức khấu trừ đối với tài xế GrabCar trên mỗi chuyến xe tăng từ 23,6% lên 28,364% đối với tài xế chịu phí sử dụng ứng dụng 20%; tăng từ 28,375% lên 32,841% đối với tài xế chịu phí sử dụng ứng dụng 25% (bao gồm phí ứng dụng + phí GTGT + thuế thu nhập cá nhân). Như vậy, tỉ lệ khấu trừ tính trên doanh thu cuốc xe đối với đối tác tài xế GrabBike tăng từ 20% lên 27,273%. Trả lời trên VOV, PGS. TS. Đinh Trọng Thịnh, chuyên gia tài chính - thuế, đánh giá: "Việc tăng mức thuế GTGT từ 3% lên 10% là chủ trương hoàn toàn đúng nhưng Grab lấy đó làm cớ để tăng cả phần trích nộp các khoản giảm trừ của tài xế là không đúng. Bởi quy định mới này không làm tăng nghĩa vụ thuế đối với cá nhân tài xế công nghệ, thậm chí còn giảm do chỉ chịu thuế thu nhập cá nhân chứ không gánh thuế GTGT như lâu nay". Theo luật sư Phát, nhìn chung tài xế Grab sẽ chịu thiệt thòi. Ông phân tích: "Ở đây cho thấy có một vấn đề chưa phù hợp: Nếu như các đơn vị taxi truyền thống thu thuế GTGT thì vì họ đang áp dụng phương pháp khấu trừ thuế GTGT nên họ được sử dụng các dịch vụ có hóa đơn chứng từ để khấu trừ (như sửa xe, mua xăng dầu vận hành…) trong khi các tài xế xe công nghệ thì lại không được áp dụng việc này, dẫn đến họ bị thiệt thòi về khoản thuế GTGT đầu vào và phải kê khai toàn bộ phần thuế GTGT. Như vậy, sẽ ảnh hưởng đến quyền lợi của các tài xế xe công nghệ." Nói với BBC, một tài xế Grab chia sẻ: "Theo tôi hiểu, thuế VAT là đánh lên khách hàng nhưng thực tế lại đánh thẳng vào chén cơm của tài xế. Trước đây, chạy cuốc xe 100.000 đồng thì chiết khấu cho công ty 20.000 đồng. Nhưng với cách tính mới, tôi bị trừ 20% mỗi cuốc xe cho Grab, sau lại bị trừ tiếp 10% trên số tiền 80.000 đồng còn lại. Như vậy, chúng tôi mất khoảng 30% số tiền trên mỗi cuốc xe. Chưa kể, hiện tài xế như tụi tôi không được hưởng bảo hiểm y tế hay các lợi ích khác trong khi công việc chịu rủi ro cao. Hơn nữa, nếu tính cả chi phí xăng, điện thoại,... thì trên một cuốc 100.000 đồng thì còn lại tầm hơn 60.000 đồng mà thôi". Với con số như vậy, theo người này, anh phải chạy nhiều hơn, hoặc siêng hơn vào giờ cao điểm để mỗi cuốc xe cao giá hơn. "Tôi cũng như anh em khác, chỉ muốn Grab tính toán thế nào để đảm bảo thu nhập của tài xế từ việc tính mức cước phí cho khách hàng, mức chiết khấu cho đến điều chỉnh bản đồ đường đi.", anh nói. Grab phản hồi ra sao? Grab cho biết bắt đầu áp dụng chính sách này từ 11 giờ sáng ngày 5/12. Kể từ thời điểm này, thuế VAT 10% và thuế TNCN 1,5% sẽ được khấu trừ chung với phí sử dụng ứng dụng, trên mỗi chuyến xe. Trên VNExpress, đại diện Grab cho biết đã chịu một phần số VAT để chia sẻ cùng người tiêu dùng và đối tác tài xế để giữ mức giá cạnh tranh. Tài xế có thể giảm thu nhập khoảng 7% một năm nếu hãng không điều chỉnh tăng cước phí cơ bản. Với mức cước phí mới (đã tăng 5-6%), Grab tính toán, tài xế chỉ giảm thu nhập khoảng 1% một năm. Trả lời BBC hôm 8/12, đại diện Grab khẳng định phí sử dụng ứng dụng (chiết khấu) áp dụng cho đối tác tài xế vẫn được giữ nguyên không thay đổi. Đồng thời, Grab đã cân nhắc cẩn trọng để đề xuất giá cước mới phù hợp, đồng thời tiến hành khấu trừ nghĩa vụ thuế VAT 10% từ cước phí chuyến xe mà người dùng hiện đang chi trả theo quy định NĐ 126. Cũng nghị định này, cá nhân hợp tác kinh doanh (trong trường hợp này là đối tác tài xế) không thuộc trường hợp trực tiếp khai thuế, nộp thuế; mà doanh nghiệp có trách nhiệm thu hộ, nộp hộ thuế cho đối tác tài xế: "Vì vậy, Grab tiến hành khấu trừ khoản thuế phải nộp, kê khai, và nộp hộ cho các đối tác tài xế là tuân thủ quy định của NĐ 126. Toàn bộ phần thuế thu hộ đều được Grab nộp về Kho bạc Nhà nước và đều được cơ quan thuế xác nhận đã hoàn thành nghĩa vụ thuế.", thông cáo gửi đi cho hay. Đại diện Grab cũng cho biết trước và ngay sau khi NĐ 126 được ban hành đã tích cực chủ động góp ý trình bày cụ thể về tác động tới cơ quan quản lý thuế. Đồng thời, doanh nghiệp cũng nhiều lần gửi văn bản xin hướng dẫn thực hiện nghị định. Tuy nhiên, tới nay Grab vẫn chưa nhận được phản hồi chính thức từ các cơ quan này. Grab cũng khẳng định đang tích cực làm việc cùng các cơ quan chức năng để cân bằng quyền, lợi ích cho các bên có liên quan. Anh Nguyễn Trọng Nghĩa, người sử dụng dịch vụ Grab hàng ngày, chia sẻ với BBC: "Mỗi tháng tôi chi 2-3 triệu đồng để đi xe ôm công nghệ, giờ có thay đổi về giá, khoản tăng mà tôi phải trả sẽ đáng kể nên tôi sẽ đi ít hơn. Tôi nghĩ những loại hình như Grab, Gojek ra đời tạo ra nhiều thuận lợi cho người sử dụng phương tiện, chẳng hạn không bị chặt chém, không bị chở loanh quanh, biết trước giá, được tích luỹ điểm và an toàn hơn vì ít ra tài xế được quản lý khá chặt chẽ." "Sử dụng công nghệ để tiết kiệm chi phí cũng giúp các dịch vụ này rẻ hơn các loại hình truyền thống. Đấy là lý do tại sao tôi và nhiều người chọn. Nhưng nếu Grab mà giá cao thì một số lợi thế quan trọng nói trên bị mất đi. Thiết nghĩ, nhà nước cần có chính sách hợp lý để vừa không thất thu thuế, vừa kích thích các loại hình ứng dụng công nghệ này phát triển. Muốn vậy thì tư duy của nhà nước, trình độ và hạ tầng kỹ thuật phải theo kịp. Đừng kéo lùi sự phát triển của các loại hình kinh tế, của xã hội chỉ vì năng lực quản lý không theo kịp". Cơ quan quản lý cần làm gì? Đánh giá với BBC ngày 8/12, Tiến sỹ Nguyễn Quang A nói: "Những công ty công nghệ về dịch vụ xe như Grab hay về dịch vụ khách sạn AirBnb là bài toán đối với nhà nước không chỉ ở Việt Nam mà còn trên thế giới. Những tài xế xe Grab được xem là nhân viên cho công ty này hay là lao động tự do chỉ sử dụng dịch vụ của Grab? Thực tế, chưa có giải pháp nào được chấp nhận rộng rãi. Theo tôi cần có những thảo luận hơn nữa để hy vọng tìm ra phương án phù hợp." "Nếu là nhà nước, tôi sẽ không bắt những công ty như Grab hay Airbnb đứng ra như chủ sở hữu lao động giống công ty dệt may để đóng bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội cho công nhân. Nhưng tôi sẽ thu trọn gói, ví dụ như 20% doanh thu của công ty, trên cơ sở đó tôi cung cấp lại cho người lao động, những lái xe… Nói chung, cần quản lý nguồn thu từ gốc, và đánh một loại thuế để phục vụ cho người lao động," ông A gợi ý. "Giả dụ như mỗi người lái xe grab được 100.000 đồng, Grab lấy tiền chiết khấu 25.000 đồng thì trong 25.000 đồng đó, nhà nước thu 20% cho vào một quỹ, quỹ đấy để phục vụ cho người lao động. Đề xuất của tôi có thể chưa thực sự thỏa đáng, nhưng ý tôi là chúng ta cần có thêm thảo luận, nghiên cứu nghiêm túc về chính sách quản lý để làm sao không bóp chết, cản trở những mô hình mới, sáng tạo nhưng cũng không để cho loại hình này bóc lột người lao động," chuyên gia nhận định. Tiến sỹ Nguyễn Quang A cho rằng chính sách quản lý cần làm sao không bóp chết, cản trở những mô hình mới, sáng tạo nhưng cũng không để cho loại hình này bóc lột người lao động (ảnh minh họa) Còn luật sư Lê Trung Phát, Giám đốc Hãng luật Lê Trung Phát, TP HCM nói với BBC: "Trong bối cảnh hộ nhập quốc tế sâu rộng, Việt Nam đang đứng trước một cơ hội rất lớn để phát triển kinh tế. Một trong thử thách là làm sao kịp thời sớm nắm bắt được những xu hướng và định danh được nó. Để từ đó xây dựng được một thể chế (mà trong đó là nền tảng luật pháp) kịp thời điều chỉnh và quản lý tốt." "Nếu chúng ta không làm tốt được điều này, sẽ dễ dẫn đến việc tạo nên cơ chế quản lý bằng luật pháp chưa đáp ứng được thực tiễn, tạo ra sự không công bằng trong việc áp dụng. Lúc đó, vô tình tạo ra rào cản cho các nhà đầu tư, cũng như những người đang chịu sự tác động (trong đó có cả người tiêu dùng)", luật sư nói. Theo luật sư, cần phải xây dựng một hệ thống pháp luật thật sự thông thoáng để bảo đảm được lợi ích quốc gia và cũng không tạo ra rào cản với các nhà đầu tư. Trong đó, theo ông, nhà nước cần xây dựng cơ chế về thu thuế vì đây một trong những yếu tố rất quan trọng. "Việc này vừa giúp được nguồn thu của ngân sách, vừa đảm bảo các thành phần kinh tế tham gia vào cùng một lĩnh vực được công bằng với nhau. Có như vậy, mới đủ sức thu hút nhà tiềm lực keo gọi cho sự phát triển, phát huy được lợi thế cạnh tranh", ông Phát gợi ý.
Một series những bức ảnh xuất sắc của năm 2019 từ các hãng tin tức trên thế giới.
Thế giới biến động trong năm 2019 qua ảnh
Một nông dân cho đàn cừu của mình ăn tại Louth, Úc, hồi tháng Hai. Phần lớn miền đông Úc bị hạn hán kéo dài nhiều tháng, ảnh hưởng đến cộng đồng nông nghiệp. Tín đồ ném bột tumeric để cúng tế thần Khandoba trong khi những người khác rước kiệu trong lễ Somvati Amavasya, tại một ngôi đền ở Jejuri, India, hồi tháng Hai. Enia Joaquin Luis, 11 tuổi, thức dậy bên cạnh em gái Luisa, 6 tuổi, dưới những lớp túi nhựa để che chắn khỏi cơn mưa tại một trại tạm lánh ở Buzi. Cơn bão Idai ập vào bờ biển Mozambique hôm 14/3 gây ra nhiều thiệt hại nghiêm trọng về người và của. Liên Hiệp Quốc cho biết 1,7 triệu người đã sống trong khu vực đường đi của bão, và hơn 920.000 người khác ở Malawi và và hàng nghìn người ở Zimbabwe bị ảnh hưởng. Thủ tướng New Zealand Jacinda Ardern ôm một phụ nữ ở Đền thờ Hồi giáo Kilbirnie ở Wellington sau khi có một vụ xả súng ở Christchurch. Năm mươi người đã thiệt mạng hôm 15/3 khi một người theo chủ nghĩa da trắng thượng đẳng tấn công hai đền thờ Hồi giáo và phát sóng trực tiếp lên Facebook. Các gia đình người Kurd ăn mừng lễ Nowruz ở vùng miền núi quanh Akre ở Iraq. Lễ hội này diễn ra vào tháng Ba ở nhiều cộng đồng ở phương Tây và Trung Á. Jesus Tavarez và Juan De La O hôn nhau trên bậc thang được sơn màu cầu vồng trong tháng lễ Pride tại Công viên Franklin D Roosevelt Four Freedoms hồi tháng Sáu. Hàng trăm ngàn người đã tham dự sự kiện World Pride năm nay. Một buổi tuần hanh vào 30/3, một trong những sự kiện LGBT lớn nhất, xảy ra 50 năm sau khi cuộc bạo loạn Stonewall ở thành phố, vốn giúp bùng phát phong trào đấu tranh cho quyền bình đẳng đồng giới. Ngọn tháp của Notre-Dame chuẩn bị sụp xuống khi nhà thờ bị ngậm trong lửa hồi 15/4. Cấu trúc chính gồm hai tòa tháp chuông - đã được giữ gìn kịp thời nhờ những lính cứu hỏa làm việc xuyên đêm. Tổng thống Pháp ra một thời hạn 5 năm cho việc phục hồi. Những chiếc quan tài được đưa đi trong lễ tang tập thể ở Nhà thờ Sebastian vào 23/4 ỡ Negombo, Sri Lanka. Một đợt đánh bom nhắm vào các nhà thờ và khách sạn đã khiến hơn 250 người chết và nhiều người bị thương. Các vụ đánh bom xảy ra vào ngày lễ Phục sinh Chủ Nhật ở các thành phố Colombo, Negombo và Batticaloa. Sinh viên Alaa Salah, 22, được mệnh danh là Nữ hoàng Nubia sau khi một video lan truyền trên mạng cho thấy cô đưa ra những lời kêu gọi chống lại cựu Tổng thống Sudan Omar al-Bashir hồi tháng Tư. Tổng thống Trump đã gặp nhà lãnh đạo Triều Tiên, Kim Jong-un, tại ranh giới phân định Bắc và Nam Triều Tiên vào 30/6. Hai người bắt tay nhau, với ông Kim nói ông chưa nghĩ sẽ gặp tổng thống TRump tại nơi này. Ông Trump sau đó đã bước qua bên địa phận Triều Tiên và trở thành vị Tổng thống Mỹ đầu tiên làm như vậy. Lễ hội ném cà chua hàng năm lần thứ 10, Tomatina, diễn ra tại Sutamarchan, Colombia, vào tháng 6, để đánh dấu sự kết thúc của vụ thu hoạch cà chua. Các nhà giả lập quân sự nhìn theo 280 lính nhảy trên các cánh đồng ở Sannerville, Pháp. Các cựu chiến binh, gia đình, du khách và quân nhân đã tập trung vào ngày 6/6 để kỷ niệm 75 năm cuộc đổ bộ Normandy, nơi báo hiệu cuộc tiến công của quân Đồng minh đối với Đức và chiến thắng ở châu Âu 11 tháng sau đó. Hạ viện Hoa Kỳ đã bỏ phiếu lên án Tổng thống Donald Trump sau khi, trong một loạt các tweet vào tháng 7, ông nói rằng các nữ nghị sĩ Rashida Tlaib, Ilhan Omar, Alexandria Ocasio-Cortez và Ayanna Pressley "đến từ các quốc gia có chính phủ thảm họa" và họ nên" quay về nơi đó ". Nhà hoạt động môi trường Thụy Điển Greta Thunberg đứng cùng Ivy-Fleur Boileau, Virgile Mouquet, Adelaide Charlier và Alicia Arquetoux, của Phong trào Thanh niên vì Khí hậu, tham dự buổi tra vấn cho chính phủ tại Quốc hội ở Paris, vào tháng 7. Thunberg sau đó trở thành Nhân vật trẻ nhất được vinh danh trên tạp chí Time. Những người biểu tình ủng hộ dân chủ phản ứng khi cảnh sát phun vòi rồng ở Hong Kong vào tháng Chín. Các cuộc biểu tình bắt đầu vào tháng 6 về một dự luật dẫn độ gây tranh cãi nhưng sau đó đã trở thành các cuộc biểu tình chống chính phủ rộng lớn hơn đã siết chặt lãnh thổ trong hơn sáu tháng qua. Người Afghanistan lắng nghe các bài phát biểu trong cuộc vận động tranh cử cuối cùng của ứng cử viên tổng thống Abdullah Abdullah ở Bamiyan. Tỷ lệ cử tri thấp vì nhiều cử tri lo lắng về tình trạng an ninh sau các mối đe dọa từ Taliban. Một ngôi nhà bị phá hủy được nhìn thấy sau cơn bão Dorian ở Harbour Marsh, Great Abaco, Bahamas. Cơn bão mạnh nhất tấn công vào quần đảo Bahamas đã khiến ít nhất 43 người chết và nhiều người vẫn còn mất tích khi cơn bão này đi qua hồi tháng 9. Một người đàn ông đeo mặt nạ và quấn dây kẽm gai tham gia một cuộc biểu tình ở Srinagar hồi tháng 10, sau khi chính quyền Ấn Độ hủy bỏ tình trạng hiến pháp đặc biệt cho Kashmir. Lính cứu hỏa làm việc trên lưng một ngọn lửa trong nỗ lực kiểm soát đám cháy Maria, ở Santa Paula, California, vào tháng 11. Gần 400 km vuông đã bị thiêu rụi bởi hỏa hoạn và hàng ngàn người phải rời bỏ nhà cửa. Một người đàn ông thuộc cộng đồng Guajajara - một thành viên của Những Người Bảo hộ của Khu rừng, một nhóm được thành lập để chống lại các băng đảng khai thác gỗ trong khu vực - đứng bên một cạnh một đám cháy tại một trại khai thác gỗ trên vùng đất bản địa Arariboia gần thành phố Amarante, bang Maranhao. Tổng thống dân túy của Brazil Jair Bolsonaro đã đưa ra những lời chỉ trích mạnh mẽ trong nước và quốc tế vì đã không bảo vệ lãnh thổ của những người Bảo hộ ở khu vực phía đông Amazon. Một người phụ nữ che mặt khi đứng bên một con đường gần thị trấn Ras al-Ain của người Kurd Syria, dọc biên giới với Thổ Nhĩ Kỳ. Đằng sau cô, những đám khói từ các lốp xe bị bốc cháy để giảm tầm nhìn của các máy bay chiến đấu Thổ Nhĩ Kỳ. Vào tháng 10, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan đã chống lại lực lượng người Kurd sau khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố rút lực lượng quân lính Mỹ ra khỏi khu vực biên giới của Syria. Một em bé Mexico đợi cùng mẹ để được sang tị nạn ở Hoa Kỳ ở Cầu Quốc tế Gateway tại Matamoros. Tất cả hình ảnh đều thuộc về bản quyền của phóng viên ảnh và hãng tin.
Chỉ còn vài ngày nữa, hội nghị thượng đỉnh APEC sẽ khai mạc tại Việt Nam, đại diện cho Tập Hợp Thanh Niên Dân Chủ, chúng tôi lại lên đường đi vận động quốc tế. Đích đến kì này là Ottawa, thủ đô của đất nước Canada.
Đi Canada trước Hội nghị APEC
Từ thứ Hai ngày 6.11 cho đến hết thứ Tư ngày 8.11, chúng tôi đã gặp lần lượt nhiều chính khách Canada để vận động cho dân chủ ở Việt Nam. Đó là các ông, David Kilgour-nguyên thứ trưởng ngoại giao Canada đặc trách các vấn đề châu Á -Thái Bình Dương, nguyên phó chủ tịch Quốc hội Canada, ông Deepak Obhrai - đại biểu quốc hội, đổng lý Văn phòng Bộ trưởng Ngoại giao, và thượng nghị sĩ Mac Harb. Chúng tôi cũng gặp ông Derek Lee -phó chủ tịch ủy ban tư pháp và nhân quyền tại Quốc hội. Ông đã rất ngạc nhiên khi biết Hiến pháp Việt Nam quy định rất rõ thể chế dân chủ tại Việt Nam, tôi là người đầu tiên cho ông biết điều này. Ví dụ như điều 2 Hiến pháp quy định Nhà nước Việt Nam là Nhà nước "của dân, do dân, vì dân", nghĩa là phải có bầu cử tự do và công bằng để nhân dân quyết định đường lối và người lãnh đạo của đất nước. Hơn nữa, điều 3 Hiến pháp quy định "Nhà nước đảm bảo thực hiện xã hội công bằng, dân chủ", nghĩa là mọi ý kiến, tư tưởng đều được chấp nhận và phải có đa nguyên, đa đảng. Do đó, chúng tôi trình bày rằng công việc dân chủ hóa Việt Nam là hoàn toàn hợp hiến, và những gì các bạn thanh niên trong Tập Hợp Thanh Niên Dân Chủ làm đều nằm trong những gì Hiến pháp quy định. Ông Derek Lee hết sức chú ý điểm này và hứa với tôi rằng, ông sẽ làm hết sức để đem vấn đề dân chủ và nhân quyền tại Việt Nam ra thảo luận tại Quốc hội Canada. Chính sách ngoại giao Tôi đã trình bày với ông những việc cụ thể mà phái đoàn Canada có thể làm tại Hội nghị APEC để giúp thúc đẩy quá trình dân chủ hóa Việt Nam. Ông lắng nghe chăm chú và nói rằng ông sẽ trình bày sự việc với thủ tướng. Sau khi gặp gỡ ông, tôi đến gặp Keith Fountain, cố vấn ngoại giao và an ninh quốc gia cho thủ tướng và ông Tenzin Khangsar, cố vấn về chính sách ngoại giao cho thủ tướng. Tại văn phòng ông Keith Fountain, tôi lại tiếp tục trình bày những công việc cụ thể mà phái đoàn Canada có thể làm tại Việt Nam. Chúng tôi đã thảo luận và bàn bạc với nhau rất kỹ lưỡng để chuẩn bị công việc. Trước khi ra về, ông Khangsar có hỏi tôi thanh niên Việt Nam nghĩ gì về những giúp đỡ của chính phủ Canada cho Việt Nam. Tôi có nói rằng những bạn thanh niên trong Tập Hợp Thanh Niên Dân Chủ rất biết ơn sự hỗ trợ của chính phủ Canada trong việc viện trợ, giúp đào tạo những chuyên viên tư pháp, luật sư và những dự án khác cho Việt Nam. Ngoài ra, tôi cũng cho ông biết việc thanh niên Việt Nam rất khó tiếp xúc với các thông tin và các khái niệm về dân chủ, nhân quyền do hệ thống tường lửa vì chính quyền Việt Nam cho rằng "dân chủ", "nhân quyền" là "phản động", dù các vị lãnh đạo của đảng cộng sản đang liên tục hô hào xây dựng "xã hội công bằng, dân chủ". Gặp thủ tướng Harper Chiều mồng 9.11, tôi được hân hạnh tiếp chuyện với thủ tướng Canada, ngài Stephen Harper. Ông Jason dẫn tôi đến văn phòng thủ tướng. Tôi rất cảm động khi thấy vị thủ tướng trẻ nhất trong lịch sử Canada, ông Stephen Harper đón tôi ngay tại cửa văn phòng. Tôi đã trình cho ông toàn bộ tài liệu mà tôi đã chuẩn bị, gồm những việc cụ thể mà phái đoàn Canada có thể làm tại Việt Nam, trường hợp của nữ luật sư Bùi Kim Thành và anh Nguyễn Vũ Bình, danh sách, địa chỉ những nhà dân chủ trong nước, thỉnh nguyện thư của đảng Dân Chủ XXI, Phong Trào Dân Chủ Việt Nam và Tập Hợp Thanh Niên Dân Chủ gửi ngài thủ tướng Canada. Trong 20 phút hội kiến, ngài Stephen Harper bày tỏ sự hậu thuẫn mạnh mẽ của chính phủ Canada với Tập Hợp Thanh Niên Dân Chủ cũng như các tổ chức dân chủ khác tại Việt Nam. Sau đó, chúng tôi chụp hình lưu niệm. Ngài Harper cẩn thận sửa lại quốc kỳ Canada trước khi chụp ảnh với tôi, tay trong tay thật chặt. Sau khi chia tay ngài thủ tướng Stephen Harper, ông Jason dẫn tôi trở ra. Ông có nói rằng chính phủ Canada sẽ bảo vệ các thành viên của Tập Hợp Thanh Niên Dân Chủ. Tôi đã cảm ơn ông và có nói với ông rằng những người cần bảo vệ chính là nhân dân Việt Nam, những người dân thấp cổ bé họng đang phải gánh chịu sự bất công do hệ thống độc đảng hiện hành. Ông hoàn toàn đồng ý với tôi và ông chúc các bạn thành viên Tập Hợp Thanh Niên Dân Chủ luôn vững bước và kiên trì với con đường đã chọn. Kỉ niệm chuyến đi Chuyến đi đã để lại những kỉ niệm khó quên trong tôi về thái độ gần dân, tôn trọng người dân của những viên chức chính phủ Canada. Ví dụ như khi tôi đang dùng bữa với ông David Kilgour, một vài người dân xung quanh nhận ra ông và tới nói chuyện với ông, ông đã bỏ bữa ăn đứng lên nói chuyện với họ một cách trân trọng dù bây giờ ông không còn là đại biểu quốc hội, nghĩa là ông không còn cần lá phiếu của người dân nữa. Việc vào WTO và hội nghị APEC sắp tới sẽ là nơi để Việt Nam hòa nhập vào nền kinh tế thế giới. Việt Nam sẽ cần phải thực thi một cách nghiêm chỉnh những cam kết với quốc tế. Thanh niên Việt Nam cũng sẽ được tiếp xúc và học hỏi nhiều hơn từ người dân, doanh nhân từ những quốc gia dân chủ, tiến bộ. Tiến trình dân chủ hóa đã không thể đảo ngược đuợc nữa. Và như thế, chuyến đi đã cho tôi thêm hành trang và niềm tin để tiếp tục con đường dân chủ hóa đất nước, xây dựng đất nước và đem lại những điều tốt đẹp cho quốc gia, dân tộc Việt Nam. Bài viết thể hiện quan điểm của tác giả. Quý vị có ý kiến gì xin chia sẻ với Diễn đàn BBC tại địa chỉ vietnamese@bbc.co.uk ----------------------------------------------------- Cao Chung, Đà NẵngThật đáng buồn về ý thức dân chủ tại VN. Với bộ máy tuyên truyền, độc quyền của đảng CS, cộng với sự sợ hãi của người dân miền Nam ở chế độ cũ, đã chôn vùi những tư tưởng dân chủ, nhân quyền trong một thời gian dài, nên ý thức hệ đấu tranh đòi dân chủ, nhân quyền đã lụi tàn ở các thế hệ trẻ. Nếu ai đã từng chứng kiến cảnh cưỡng chế lấy đất của dân, mới hiểu rõ dân chủ, nhân quyền ở Việt Nam thật sự có hay không? Các bạn trẻ hãy can đảm, đừng để nhiệt huyết lụi tàn vì những lợi ích nhỏ nhen riêng tư, hãy đấu tranh vì lý tưởng công bằng, dân chủ thật sự chứ không phải trên các loa truyền thanh hay khẩu hiệu trên các áp phích. Một thực tiễn rất dễ hiểu mà chúng ta thường thấy: Nơi nào có những bảng hiệu cấm đổ rác, cấm tiểu tiện thì nơi đó rác nhiều nhất và khai nhất! Phát, Sài GònHình như ta sẽ không bao giờ ngừng nghe những khẩu hiệu con vẹt, rẻ tiền như "người VN yêu nước thật sự" là người "yêu nước tức là yêu Đảng" hay "Đảng là VN, VN là Đảng". Nhớ ngày nào ông Hồ lang thang ở Liên Xô, Trung Quốc lập đảng CS thì lại có ai nói như các bạn này nhỉ? Có lẽ những khẩu hiệu trên chỉ xảy ra khi chính sách ngu dân được nhà nước CSVN phát động rộng rãi từ ngày giành được chính quyền mới nghe thấy thường xuyên mà thôi. Thật là tội nghiệp khi chính họ cũng không thể phân biệt thế nào là yêu nước và thế nào là con vẹt của XHCN. Fantome, ParisVâng, thưa bác Thế Vinh "người iu nước nồng nàn" ngày ngày sống trong nước chứng kiến người dân trong nước sống nghèo khổ dưới sự xa hoa của các "nhà đại tư bản VN". Bác là người "tâm huyết" thay vì lên BBC thì hãy hàng ngày lao động công ích cho đảng và dân được nhờ. The Vinh, Việt NamNgười VN có thể tự quyết định được tự do và dân chủ của chính mình. Không cần những người ở nước ngoài tự cho mình cái quyền đại diện cho người Việt Nam mà đi kêu gọi, đòi hỏi ở những nước khác. Nếu là người có tâm huyết, muốn xây dựng đất nước giàu đẹp thì phải về nước mà đóng góp chứ làm như vậy, xin thưa, những người VN yêu nước thật sự chẳng bao giờ cần. Pham QuangHoan nghêng Nguyễn Tiến Trung và Tập hợp Thanh niên Dân chủ. Tôi nghĩ các nhà đấu tranh cho công bằng, tự do, dân chủ tại Việt Nam, cần đoàn kết xây dựng để phát triển lâu dài, phát huy thế mạnh tương hỗ để ảnh hưởng đến tương lai. Cầu chúc sức khỏe, hạnh phúc, thành công.
Trong suốt hơn 100 năm qua, các giáo đường Do Thái ở Kolkata, Ấn Độ, đã được người Hồi giáo coi sóc, phản ánh tình bằng hữu, hoà hợp tôn giáo.
Giáo đường Do Thái được người Hồi giáo coi sóc ở Ấn Độ
Sự ra đời của cộng đồng 'Baghdadis' Trong gần 140 năm, từ 1772 đến 1911, Kolkata là thủ đô của Ấn Độ thuộc Anh - một thành phố thương mại nhộn nhịp bên bờ sông Hugli ở miền trung Tây Bengal. Vị trí chiến lược của nó, cách Vịnh Bengal khoảng 150km về phía thượng nguồn, không chỉ mang lại hoạt động ngoại thương nhộn nhịp mà còn thu hút cả nhiều cộng đồng nước ngoài tới sinh sống ở thành phố thịnh vượng này, từ người Hoa cho đến người Armenia, đến người Hy Lạp. Vì sao các nền văn minh vĩ đại lại sụp đổ Tôn giáo liệu có ngày diệt vong? Thành phố cổ 'không có linh hồn' của Jordan Trong số đó, có người Do Thái đến từ Trung Đông. Được biết đến với cái tên 'người Baghdadis', hay 'người Do Thái Baghdad', gọi theo nguồn gốc của họ, vốn là những nơi mà nay là Iraq, Syria và những nơi khác nói tiếng Ả Rập, dân nhập cư Do Thái bắt đầu định cư ở Kolkata vào năm 1798, sau khi một thương nhân có tên là Shalom Cohen tới đây để tìm cách làm giàu. Cùng với sự thành công của Cohen trong việc buôn bán kim cương, lụa, thuốc nhuộm chàm, thuốc phiện và bông, dân số Do Thái ở Kolkata cũng tăng lên nhanh chóng. Đến đầu thập niên 1900, đã có hàng ngàn người Do Thái đã sống hòa thuận bên cạnh người Ấn giáo và Hồi giáo. Dần biến mất Sau Đại chiến Thế giới lần thứ hai, có tới 5.000 người Do Thái cư trú ở Kolkata. Malta, xứ sở của những cuộc cạnh tranh quyết liệt Lịch sử tha hương của người Garifuna gốc Phi Nền văn minh của chúng ta tồn tại đến khi nào Trong thời kỳ hoàng kim của cộng đồng này, hồi thập niên 1940, Kolkata là nơi có năm giáo đường Do Thái cùng nhiều cơ sở kinh doanh, các tờ báo và trường học của người Do Thái. Ngày nay, những gì từng là cộng đồng Do Thái giáo lớn nhất Ấn Độ đã giảm xuống chỉ còn chưa tới 24 người, bởi nhiều người Do Thái Baghdad đã di cư sang Israel, Mỹ, Anh, Canada và Úc. Tuy nhiên, trong khi dân số Do Thái ở Ấn Độ ngày càng già đi, ít người đi, thì cộng đồng còn lại vẫn tiếp tục truyền thống đa văn hóa tồn tại trong ba thế hệ trước: ba toà nhà thờ cúng còn lại của họ được duy trì, chăm sóc bởi những người đàn ông Hồi giáo. Đa tôn giáo Leo lên cầu thang bằng đá cẩm thạch và đẩy qua cửa sổ kính màu của Giáo đường Do Thái giáo Beth El trong thành phố Kolkata, được xây dựng vào năm 1856, du khách có thể bắt gặp một cảnh tượng hiếm có: một nhóm bốn người đàn ông Hồi giáo mặc áo trắng đang đánh bóng ban công gỗ, quét sàn nhà bằng đá cẩm thạch để đảm bảo rằng Ngôi sao David và cỗ chân nến menorah bảy nhánh trang trí mặt tiền màu cát của tòa nhà được sạch sẽ. Một số người, chẳng hạn như Siraj Khan, người Hồi giáo thuộc thế hệ thứ ba của một gia đình đã chăm nom bảo dưỡng giáo đường Do Thái này từ suốt hơn 120 năm qua, đã lớn lên cùng với vài thành viên còn lại của Beth El. Theo AM Cohen, tổng thư ký của Cộng đồng Do Thái tại thành phố Kolkata, Khan và những người Hồi giáo khác chăm sóc các giáo đường Do Thái trong thành phố được coi là một phần của đại gia đình cộng đồng Do Thái nơi đây. Mối liên hệ tôn giáo Chỉ cách Beth El 300m, một trong những giáo đường Do Thái còn lại ở Kolkata là Magen David, một tòa nhà gạch đỏ kiểu Ý thời Phục Hưng, cũng được duy trì bởi bốn người đàn ông Hồi giáo từ bốn gia đình khác nhau. Đó là các gia đình đã trông nom ngôi đền qua nhiều thế hệ. Giống như tại Beth El, sau khi mở khóa cửa và bật đèn bàn thờ chiếu sáng dòng chữ Hebrew thể hiện Mười Điều Răn, những người coi sóc giáo đường Do Thái này thường tập trung tại khu vực sân, trải tấm thảm cầu nguyện, hướng về phía Mecca và phủ phục xuống lễ lạy Đấng Allah. Theo Jael Silliman, một trong những người Do Thái cuối cùng còn ở Kolkata và là tác giả của kho lưu trữ kỹ thuật số Nhớ lại Người Do Thái ở Calcutta, nơi lưu giữ những ký ức và di sản của cộng đồng Do Thái ở thành phố, thì luôn có sự quen thuộc về văn hóa giữa người Hồi giáo và người Do Thái ở Kolkata, bởi những người nhập cư Do Thái đầu tiên vào thành phố đã nói thứ tiếng Ả Rập - Do Thái, và mặc trang phục Ả Rập. Bên ngoài Kolkata, hai tôn giáo này còn có Đại chiến Thế giới lần thứ hai, nhiều người Do Thái châu Âu đã chạy trốn khỏi Đức Quốc xã và tìm được nơi ẩn náu an toàn ở Kolkata. Giống như những lớp người Trung Đông gốc Do Thái đi trước, những người tị nạn châu Âu mới đến này sớm nhận thấy rằng họ có nhiều điểm tương đồng với người Hồi giáo, những người tạo nên nhóm sắc tộc thiểu số đông nhất ở Kolkata - từ sự tương đồng giữa thức ăn kosher của người Do Thái và thức ăn halal của người Hồi giáo với âm nhạc và những điệu nhảy của hai bên. Tình yêu mến gắn bó đặc biệt "Chúa Trời ở khắp nơi nơi, tại nhà thờ Hồi giáo, đền thờ, nhà thờ Thiên chúa hay giáo đường Do Thái. Làm việc trong giáo đường kỳ quặc này cũng chính là phụng sự Chúa Trời, và tôi hết lòng tận tâm," ông Khan (trong ảnh) nói. Ông nội và cha của ông từng coi sóc Giáo đường Do Thái Beth El, nay đến lượt ông và anh trai đảm nhiệm công việc đó. "Gọi Ngài dưới cái tên nào, hay Ngài được thể hiện dưới hình thức nào, điều đó không gây nên sự khác biệt gì khi được thể hiện bằng ngôn ngữ của tình yêu và lòng tốt. Và tình yêu mến gắn bó đặc biệt này là những gì tôi cảm nhận được đối với giáo đường Do Thái này." 'Nồi đun chảy' Tây Bengal là nơi tập trung người Hồi giáo đông thứ ba tại Ấn Độ, và thủ phủ Kolkata của bang này luôn là nơi dung chứa sự khoan dung tôn giáo. Trong khi phần lớn trong tổng số dân 4,5 triệu người là người theo Ấn giáo, nhưng người Hồi giáo, Cơ đốc giáo, Do Thái giáo, Phật giáo và đạo Sikh từ khắp nơi trên thế giới từ lâu nay đã cùng sống hài hoà bên nhau trong 'Thành phố Hân hoan' này. Ngày nay, chuyện người Ấn giáo tham gia cùng người Hồi giáo ăn mừng lễ Eid-Al-Adha, tức 'Lễ Hiến sinh' - một trong những ngày lễ Hồi giáo linh thiêng nhất, không phải là chuyện hiếm. Trường nữ sinh Do Thái, được thành lập tại Kolkata năm 1881 nay chủ yếu học sinh là người Hồi giáo. Và hàng năm trong lễ kỷ niệm Durga Puja thiêng liêng của Ấn giáo và lễ Giáng sinh của Kitô giáo, một biển người Bengal, bất kể tôn giáo, thường xuyên đổ xuống đường nhảy múa, ăn mừng. Tàn lụi Theo AM Cohen, có một vài yếu tố dẫn đến việc dân số Do Thái ở Kolkata biến mất sau khi Chiến tranh Thế giới thứ hai kết thúc. Đầu tiên, việc Ấn Độ giành độc lập từ Anh vào năm 1947 báo hiệu một thời gian bất định cho người Do Thái ở Ấn Độ. Các ngân hàng, công ty bị quốc hữu hóa; nhiều chủ sở hữu người Do Thái lo sợ tài sản của họ có thể bị chính phủ Ấn Độ tịch thu nên đã quyết định rời sang Anh hoặc Mỹ. Ngoài ra, việc thành lập nhà nước Israel năm 1948 đã thúc đẩy người Do Thái ở Ấn Độ và từ khắp nơi trên thế giới di cư tới đất nước mới. Tương lai bất định Ngày nay, dân số người Do Thái ở Kolkata đang ngày càng giảm dần phải đối mặt với một tương lai rất không chắc chắn. Tuy cả hai giáo đường Beth El và Magen David hiện được công nhận là tòa nhà di sản được Cơ quan Khảo sát Khảo cổ Ấn Độ bảo vệ, nhưng chúng, cùng với giáo đường Do Thái cổ nhất trong thành phố là Neveh Shalom - đã không thực hiện các buổi lễ cầu nguyện thứ Bảy một cách thường xuyên kể từ cuối những năm 1980 tới nay. Lý do là bởi có quá ít tín đồ tham dự. Theo quy định về giáo đoàn Do Thái giáo thì cần có 10 người đàn ông trưởng thành hiện diện để thực hiện nghi lễ cầu nguyện nơi công cộng, và hiện không có đủ số lượng đó tới các giáo đường. Vào những năm 1940, Ian Zachariah, thủ quỹ của Quỹ Emunah của Người Do Thái tại Calcutta (Emunah Calcutta Jewish Trust), nhớ rằng những chiếc ghế gỗ tại các giáo đường Do Thái ở thành phố Kolkata đã từng phục vụ hàng trăm tín đồ trong các ngày lễ thiêng Rosh Hashanah ('ngày đầu năm') và Yom Kippur ('lễ chuộc tội'). Ngày nay, ba giáo đường này chỉ được mở theo một cuộc hẹn đặc biệt hoặc bằng cách yêu cầu một trong những người Hồi giáo coi sóc nơi đó, những người được Quỹ Emunah của Người Do Thái tại Calcutta trả tiền để làm nhiệm vụ dọn dẹp, cho vào. Trong số khoảng 24 người Do Thái còn đang sống ở Kolkata, hầu hết đều đã trên 50 tuổi, đa phần đều lớn tuổi hơn những người anh em Hồi giáo làm công việc coi sóc các giáo đường. Cảm hứng Ấn Độ Khi bạo lực và căng thẳng chính trị chống lại người Do Thái và Hồi giáo tiếp tục thu hút sự chú ý trên khắp thế giới, thì việc có những người Hồi giáo ở Kolkata coi sóc các giáo đường Do Thái một cách tận tâm là một lời nhắc nhở rằng hai cộng đồng này có nhiều điểm chung và và là điều nêu bật tầm quan trọng của việc yêu thương láng giềng. Dân số Do Thái ở Kolkata có thể sớm biến mất, nhưng chừng nào còn ai đó chăm sóc các giáo đường Do Thái nơi đó, mở cửa dọn dẹp và cho du khách vào trong, thì một phần di sản của họ sẽ còn tồn tại, nhờ sự tận tâm của các huynh đệ Hồi giáo. Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Travel.
Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng vừa ký quyết định miễn nhiệm và thuyên chuyển năm tướng lĩnh hàng đầu của Quân khu Thủ đô.
Miễn nhiệm lãnh đạo Quân khu Thủ đô
Trang tin điện tử của Chính phủ Việt Nam thông báo trong bốn quyết định được thủ tướng ký hôm thứ Hai 28/7 mang mã số 1001, 1002, 1003 và 1004/QĐ-TTg, các chính ủy, phó chính ủy, tham mưu trưởng và phó tư lệnh Quân khu Thủ đô đều bị miễn nhiệm "để Bộ Quốc phòng điều động công tác khác". Đó là các ông: Trung tướng Nguyễn Đăng Sáp (Chính ủy Quân khu Thủ đô); Thiếu tướng Trần Trung Khương (Phó Chính ủy); Thiếu tướng Lê Hải Bình (Phó Tư lệnh kiêm Tham mưu trưởng Quân khu Thủ đô) và Thiếu tướng Nguyễn Văn Nghinh (Phó Tư lệnh Quân khu Thủ đô). Trong khi đó, tại quyết định số 999/QĐ-TTg ký cùng ngày, Trung tướng Nguyễn Như Hoạt, Tư lệnh Quân khu Thủ đô, được thuyên chuyển sang giữ chức Giám đốc Học viện Quốc phòng. Như vậy, toàn bộ dàn lãnh đạo Quân khu Thủ đô bị cách chức hoặc chuyển công tác. Nhận xét về quyết định mới của thủ tướng Việt Nam, giáo sư Carl Thayer từ Học viện Quốc phòng Úc châu nói từ khi ông Nguyễn Tấn Dũng lên nhậm chức, "các thông tin về sắp xếp nội bộ, kể cả quân đội, mới bắt đầu được công khai" như thế này. Ông Thayer cũng nói, dường như đây không phải là một sự sắp xếp nhân sự thông thường, vốn chỉ xảy ra khi đến tuổi nghỉ hưu; và khó có việc cả một loạt tướng lĩnh cùng về hưu vì lý do tuổi tác. Bảo vệ Thủ đô Đây là lần đầu tiên có sự tái sắp xếp mức độ lớn như vậy tại một quân khu trọng yếu của Quân đội Nhân dân Việt Nam. Website của Chính phủ Việt Nam không đưa chi tiết lý do của việc miễn nhiệm các tướng lĩnh trên. Quân khu Thủ đô, một trong tám quân khu của Việt Nam, có nhiệm vụ tổ chức, xây dựng, quản lý và chỉ huy quân đội bảo vệ thành phố Hà Nội và tỉnh Hà Tây. Quân khu Thủ đô có năm cơ quan chính là Cục Chính trị, Bộ Tham mưu, Cục Hậu cần, Cục Kỹ thuật và Văn phòng Bộ tư lệnh. Ngoài các đơn vị chuyên hoạt động quân sự, Quân khu Thủ đô có một công ty kinh doanh là công ty Hà Thành, một bảo tàng quân đội và một tờ báo riêng mới bắt đầu xuất bản năm 2007. Quân khu Thủ đô cũng có quỹ nhà và quỹ đất tương đối lớn, mà trong bối cảnh Hà Nội mở rộng, chắc chắn có giá trị không nhỏ. Mới đây bộ Quốc phòng đã ra chỉ dấu ủng hộ việc Quốc hội tiếp tục theo dõi về việc thực hiện Nghị quyết về việc điều chỉnh địa giới hành chính TP Hà Nội và một số tỉnh có liên quan Việc thuyên chuyển và miễn nhiệm đồng loạt này gây ra những đồn đoán rằng có thể đang có những cáo buộc về sai phạm kinh tế, hoặc tham nhũng, đối với lãnh đạo Quân khu Thủ đô, nhất là khi đang có kêu gọi chấm dứt việc quân đội tham gia làm kinh tế. Một số đài báo nước ngoài cũng bình luận về vai trò của Thủ tướng Dũng trong quản lý nền quân đội. Tuan, HanoiViệc điều động một loạt các tướng lĩnh của quân khu thủ đô đi là để sắp xếp lại cơ cấu của quân khu thủ đô thôi. Sẽ không còn quân khu thủ đô nữa mà bây giờ sẽ là Bộ tư lệnh Thủ đô Hà Nội để phù hợp với nhiệm vụ mới sau khi mở rộng thủ đô Hà Nội. Khoanc, Vung TauTôi có nhớ là tại đại hội X, ĐCSVN đã ra kết luận là quân đội không được tham gia vào hoạt động kinh tế và thời hạn chấm dứt là trước năm 2009. Không biết việc này ĐCSVN triển khai đến đâu rồi, hay cũng chỉ là đánh trống bỏ dùi như thường thấy thôi? GhaThật là nực cười, tại sao bác Dương Lê lại cho rằng Thủ tướng có thể nghi ngờ có âm mưu đảo chính chứ. Luân chuyển cán bộ là một việc nên làm và bình thường trong nhận thức của đa số nhân dân. PinochioTôi không biết là chuyện gì xảy ra, cũng như không cần đoán già đoán non. Điều tôi biết là tôi ủng hộ Thủ Tướng đương nhiệm, việc của Ông làm chắc chắn có ích cho Nhân Dân, Đất nước. Chỉ một việc công khai vấn đề cơ cấu lại nhân sự là một chỉ dấu cho thấy có tiến bộ trong chuyện minh bạch Đảng và Chính Phủ với Nhân Dân. Một lần nữa xin nói lên ý kiến của tôi: ủng hộ Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng trong các đối sách của Ông hiện nay. Ju Mong, HNThiết nghĩ, việc này không phải đoán già đoán non nhiều quá. Hà Nội hợp với Hà Tây thì cơ cấu quân sự của thủ đô cũng phải thay đổi cho phù hợp. Cách đây vài tháng, các sĩ quan cao cấp của quân đội đã được thông báo về việc này. Người ta cũng giảm đi một số cơ quan, đơn vị của QKTĐ và có thể giải tán quân khu thủ đô, thành lập bộ chỉ huy biệt khu thủ đô, tương đương cấp tỉnh đội nhưng đặc biệt quan trọng hơn. Một số sĩ quan nói đùa là: "To hơn tỉnh đội nhưng nhỏ hơn quân khu". Cũng có vài tin đồn về tham nhũng của các cán bộ lãnh đạo QKTĐ, nhưng mà ở VN bây giờ có cơ quan nào không tham nhũng? Cho nên, việc thuyên chuyển điều động này liên quan đến tổ chức, chiến lược quân sự nhiều hơn là tranh chấp nội bộ. Nguyen Thanh Nhi, Ha NoiKhi sát nhập Hà Tây vào Hà Nội thì quân khu thủ đô cũng sẽ thay đổi về quy mô và cơ cấu tổ chức. Đây là một dịp thuân lợi để ông thủ tướng thay đổ bộ máy cũ và bổ nhiệm những người thân tín của mình vào các vị trí chủ chốt của quân khu TĐ. Đơn giản là để củng cố quyền lực của mình vì quân khu thủ đô có vai trò rất quan trọng và nhạy cảm. Ẩn danhCó thể việc điều động và bãi nhiễm này là do 5 tướng này không được "như ý". Thủ tướng là một người quyết đoán và tư tưởng cải cách mãnh liệt, có thể việc làm này giúp gia tăng quyền của thủ tướng đối với quân đội nhiều hơn. Shenlong, Nhật BảnKhông cần nghi ngờ làm gì, việc TT Dũng làm chắc chắn có nguyên do. Là công dân VN hãy ủng hộ nước mình, đừng ở đó đoán già đoán non. Làm gì có âm mưu đảo chính vớ vẩn trong này. Tôi cũng ủng hộ quan điểm chấm dứt việc quân đội tham gia hoạt động kinh tế để quân đội đúng nghĩa là quân đội lo bảo vệ đất nước, còn kinh tế là công việc của nhân dân. Duong Le, Sai GonCó vẻ như ông Dũng đã đi trước một bước khi nghi ngờ có âm mưu đảo chính chăng? Chính phủ thiếu năng lực, giảm uy tín nặng nề có lẽ những hành động cụ thể thế này sẽ còn xảy ra nhiều. Vu Huong, Ha NoiViệc này chẳng có gì phức tạp. Từ ngày 01/08 Hà Tây sáp nhập vào Hà Nội, thành đội Hà Nội sẽ đảm nhiệm công việc của Quân khu thủ đô. Do vậy các lãnh đạo của Quân khu thủ đô phải đi tìm công việc mới thôi. Cuong Le, Nghe AnViệc thuyên chuyển và thôi chức này có thể liên quan đến tham nhũng. Nhưng vấn đề này theo tôi không chính xác. Xử lý tham nhũng ở Việt nam không thể đơn giản và dễ như thế được, nhất với những vị tướng cấp cao như vậy Le Cuong, Ha NoiCó hai cách giải thích có thể xảy ra: Một là do tình hình khu vực dần trở nên phức tạp(Tranh chấp vùng biển Đông có yếu tố Trung Quốc). Hai là do phân chia quyền lợi(Đặc biệt là đất đai ở HN) mà quân khu Thủ đô sử dụng.
Mấy ngày nay, dư luận lại một lần nữa bị khuấy động về việc Philippines kiện Trung Quốc ở tòa quốc tế, và vì vụ kiện này sắp có phán quyết, mà theo dư luận đánh giá là “sẽ có lợi cho phía nguyên đơn là Philippines”.
Ý kiến: Biển Đông và tư thế Việt Nam hiện nay
Philippines đã đệ đơn kiện Trung Quốc vào 22/1/2013 trước Tòa Trọng tài Liên Hiệp Quốc về “Thẩm quyền trên các vùng biển của Philippines đối với Biển Tây Philippines” Trong bối cảnh đó, Trung Quốc càng tăng cường sức ép lên chính quyền Philippines và đe dọa quân sự. Ngược lại, trong vai trò đồng minh quân sự và có hiệp ước thủ hộ Philippines, Mỹ điều thêm hàng không mẫu hạm vào Biển Đông cũng như khẳng định sẽ bảo vệ nếu Philippines “bị tấn công”. Cần thấy là theo nhiều nhà nghiên cứu, chưa bao giờ Mỹ điều động nhiều quả đấm chiến thuật - hàng không mẫu hạm - như lần này, đến các khu vực có tranh chấp và có khả năng va chạm vũ trang. Cùng bị ảnh hưởng bởi chính sách bành trướng của Trung Quốc như Philippines là Việt Nam, và vì là công dân Việt Nam, nên tôi chú trọng bình xét chuyện Việt Nam. Việt Nam và ASEAN Phán quyết của tòa quốc tế trong vụ Trung Quốc-Philippines sẽ là một bước ngoặt quan trọng với tình hình tranh chấp Biển Đông về sau nên một sự đánh giá toàn diện, tổng hợp lúc này để tất cả cùng nhìn rõ là hết sức cần thiết. Trong bối cảnh là một nước nhỏ yếu và nội lực chưa đủ mạnh để bảo vệ chủ quyền vốn có ở Hoàng Sa-Trường Sa, Việt Nam chọn lựa quốc tế hóa tranh chấp Biển Đông cũng như tìm kiếm một sự đoàn kết từ ASEAN để đề kháng Trung Quốc là một việc có thể hiểu được. TQ tuyên bố chủ quyền ở Biển Đông dựa trên bản đồ 'lưỡi bò' Tuy nhiên, e rằng lựa chọn này còn thiếu tính khả thi trong bối cảnh khối ASEAN rời rạc, thiếu đồng nhất vì lợi ích riêng của từng quốc gia ở Biển Đông là khác nhau, chưa kể chính sách đối ngoại của từng quốc gia cũng khác nhau. Sự kiện hội nghị bộ trưởng ngoại giao ASEAN vừa qua rút lại tuyên bố chung về Biển Đông vào giờ chót là một bằng chứng cho thấy nỗ lực này của Việt Nam đã không mang lại nhiều kết quả. Vì Trung Quốc cần chiếm Biển Đông để giữ cân bằng cho việc mất kiểm soát eo biển Malacca, nên gần như chỉ có các nước ở khu vực Malacca trong khối ASEAN là có lợi ích trong việc chống bành trướng từ Trung Quốc. Đó là Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore. Các quốc gia khác như Thái Lan, Campuchia, Lào, Brunei, Myanmar hầu như không thiết tha trong việc này, vì họ hầu như chẳng bị ảnh hưởng gì nếu Trung Quốc thành công trong kế sách đường chín đoạn, nên việc họ thờ ơ và đôi khi ngả về Trung Quốc nếu được cho thêm lợi ích là điều dễ hiểu. Họ chỉ phản ứng lại khi Trung Quốc đe dọa trực tiếp đến chủ quyền của họ, điển hình như Campuchia. Còn lại, dĩ nhiên họ theo Trung Quốc vì lợi ích của Trung Quốc với các nước đó lớn hơn bất kỳ lợi ích nào của một nước trong ASEAN, như Việt Nam, có thể mang lại cho họ. Chúng ta đã học được nhiều bài học từ phản ứng của Thái Lan, Malaysia, Campuchia lâu nay. Do đó, tôi tổng kết là Việt Nam chỉ có khoảng 3-4 quốc gia trong ASEAN có thể coi là đồng minh trong tranh chấp Biển Đông, còn lại thì không hi vọng gì nhiều. Việc dựa vào ASEAN để “kháng Trung” coi như chỉ thành công được một phần ba, e rằng hơi ít. Cuộc họp các ngoại trưởng khối ASEAN đã rút lại tuyên bố chung về Biển Đông vào phút chót, hồi trung tuần tháng Sáu 2016 Việt Nam và Nga Nga là nước có quan hệ lâu đời về lịch sử với Việt Nam từ thời kỳ Xô Viết. Hiện nay Nga cũng là một quốc gia mà Việt Nam đang kỳ vọng có thể ủng hộ Hà Nội trong vấn đề an ninh khu vực. Chuyến đi đối ngoại đầu tiên mà tân thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc lựa chọn là Nga cho thấy điều đó. Tuy nhiên, tôi e rằng việc kỳ vọng vào Nga ủng hộ Việt Nam trong lúc này cũng khó khả thi. Quan hệ Nga-Trung đang được củng cố, và bằng chứng mới nhất là ngoại trưởng Nga đã có những phát ngôn “ủng hộ Trung Quốc” trong tranh chấp Biển Đông. Chưa kể tình hình nước Nga lúc này cũng đã suy yếu, vì nội lực suy yếu, ảnh hưởng và tiếng nói của Nga lúc này trên quốc tế không còn như trước. Đảng Cộng sản Nga không còn là đảng cầm quyền, nên quan hệ của hai đảng cộng sản Việt-Nga cũng không ảnh hưởng gì đến chính sách ngoại giao của Nga lúc này. Thành ra dùng Nga như một đối trọng để hy vọng có thể làm giảm uy hiếp từ Trung Quốc trên Biển Đông theo tôi e rằng hiệu quả kém. Giới lãnh đạo của Nga trong những năm gần đây đã có các chuyến thăm Việt Nam Việt Nam và Mỹ Chuyến đi của Tổng thống Obama đến Việt Nam vừa rồi chỉ là một điều cần thiết cho việc phát triển quan hệ Mỹ -Việt, còn xa lắm nó mới có hiệu quả trong việc Mỹ “giúp Việt Nam bảo vệ chủ quyền ở Biển Đông”. Về tư, Mỹ không có lợi ích cũng như cơ hội có chủ quyền lãnh hải ở Biển Đông, nên Mỹ không có động cơ riêng cá nhân trong việc ủng hộ một phe nào đó trong tranh chấp ở vùng biển này. Về công, quan hệ Việt –Mỹ chưa có đủ hành lang pháp lý để hậu thuẫn quân sự bảo vệ như quan hệ Mỹ-Philippines. Mỹ là nước thượng tôn pháp trị, nếu Mỹ muốn đưa quân bảo vệ Việt Nam, giữa hai nước cần ít nhất một hiệp ước quân sự làm cơ sở pháp lý để chính phủ Mỹ hành động. Về liên minh địa-chính trị để cùng chia lợi ích, vì Obama không nhận được 21 phát đại bác như Tập Cận Bình ở Việt Nam, nên Mỹ cũng chưa thể coi Việt Nam là quan hệ anh em như Mỹ-Israel để mà ra tay giúp. Do đó, nếu Việt-Trung xảy ra va chạm lúc này trên Biển Đông, Mỹ chỉ có thể ngồi nhìn, và hô hào “stop, stop” là chính. Khi đó, vì nhỏ yếu hơn, khả năng Việt Nam mất hết các khu vực còn lại ở Trường Sa là chuyện dễ thấy. Tuy được đón tiếp nồng nhiệt tại Việt Nam, nhưng ông Obama đã không được nghênh đón với loạt 21 phát đại bác như ông Tập Cận Bình Việt Nam và Trung Quốc Vì Trung Quốc đã chiếm hẳn Hoàng Sa từ 1974, và nhiều đảo ở Trường Sa từ năm 1988 bất chấp tình hữu nghị giữa hai đảng cộng sản Trung –Việt, nên chúng ta cần dẹp bỏ hi vọng vì “16 vàng 4 tốt” mà Trung Quốc sẽ dừng lại trong việc lấn chiếm thêm. Tuy nhiên, việc giữ tấm mặt nạ hữu nghị Trung-Việt để giảm sức ép nội bộ trong hai nước là cần thiết, nên Trung Quốc dù hô hào to lớn thế nào, họ vẫn sẽ hết sức tránh việc chủ động nổ súng trước khi Việt Nam nổ súng. Và vì Việt Nam khó chủ động va chạm trước, nên tình hình vẫn sẽ như lâu nay là Trung Quốc âm thầm bành trướng chiếm lãnh hải và không phận, vốn thuộc về Việt Nam, ở Biển Đông. Trung Quốc sẽ dùng tàu chiến, tàu cá, máy bay… để bao vây, cô lập tiếp tế ở các đảo mà Việt Nam còn chiếm giữ, dẫn đến Việt Nam phải từ bỏ. Chưa kể Trung Quốc đang và sẽ tiếp tục tung “hạm đội dân quân” tàu đánh cá có vũ trang, trá hình dân sự, để tung hoành và độc chiếm ở Biển Đông, ngăn chặn các tầu đánh cá của ngư dân Việt Nam. Sau đó, Trung Quốc chỉ việc lý luận rằng do Việt Nam tự từ bỏ chứ Trung Quốc không đánh chiếm vũ trang, và thế là Việt Nam mất nốt những gì còn lại. Qua thực tế từ 1974 đến nay, tôi e rằng Trung Quốc có đủ máy bay và tàu chiến để thực thi kế hoạch này. TQ hồi đầu 2016 đã cho tiến hành một số chuyến bay dân sự ra sân bay nhân tạo xây trên Bãi Chữ Thập ở Biển Đông Giải pháp ngắn và trung hạn Việc khởi kiện Trung Quốc thì có nhiều ý kiến khác nhau, nhưng cá nhân tôi vẫn nhớ lời phát ngôn của Hồng Lỗi, phát ngôn nhân của Bộ Ngoại Giao Trung Quốc trước đây, lúc đó tại Việt Nam nổ ra nhiều cuộc biểu tình phản đối Trung Quốc (giai đoạn 2007-2008). “Chúng tôi nhận thấy chính quyền Việt Nam có những tuyên bố khác nhau vào các thời điểm khác nhau,” ông Hồng Lỗi đã nói thế khi nhận định về chủ quyền của Trung Quốc ở Hoàng Sa-Trường Sa. Tôi e ngại rằng những điều ẩn sau phát ngôn này có thể gây bất lợi cho Việt Nam khi kiện Trung Quốc. Nên giải pháp khởi kiện cần cân nhắc cẩn thận. Thiết lập liên minh phòng thủ với Philippines là điều có thể và cần làm ngay. Với vị trí chiến lược của cảng Subic của Philippines, cảng Cam Ranh của Việt Nam, đảo Phú Quốc ở Vịnh Thái Lan, các nước có thể hình thành tam giác phòng tuyến hải-không quân án ngữ Trung Quốc bành trướng ra thêm, giữ vững ưu thế ASEAN ở Malacca, để có thêm điều kiện lôi kéo các nước trung lập còn lại trong khối này. Hiện nay ba nước Indonesia-Malaysia-Singapore đang liên kết lại là một thuận lợi theo chiều hướng này. Nên tạo cơ chế đấu tranh nhân dân, khuyến khích, hỗ trợ ngư dân Việt Nam khởi kiện tàu Trung Quốc khi có va chạm dẫn đến thiệt hại người và của trái luật quốc tế, và thỏa thuận của lãnh đạo cấp cao Việt-Trung. Bài học của Nhật Bản trong quan hệ Nhật-Mỹ sau 1945 nên và cần được áp dụng cho quan hệ Việt-Trung hiện nay, khi dân chúng Nhật ngày ngày biểu tình “chống Mỹ” trong khi chính phủ Nhật vẫn đi gặp Mỹ xin viện trợ và thiết lập cơ chế đồng minh. Chính quyền Việt Nam nên cho phép dân chúng biểu tình khi Trung Quốc có hành động bành trướng phi pháp, còn việc quan hệ hữu nghị Việt Trung vẫn duy trì là việc khác của đảng. Về đối ngoại, ngoài Nga, chính phủ Việt Nam cần củng cố quan hệ quân sự-đối ngoại với các quốc gia tuy chưa bằng Mỹ nhưng có sức mạnh và không ủng hộ Trung Quốc như Ấn Độ, Nhật, Úc..., nhất là những quốc gia có lợi ích bị tổn hại khi Trung Quốc có thể mạnh lên. Cũng còn nhiều giải pháp khác, nhưng trong phạm vi bài viết này, tôi không đi vào chi tiết. Rất đáng tiếc, với sự kiện những máy bay bị nạn vừa qua, theo tôi, với việc từ chối đề nghị từ Mỹ hỗ trợ trong việc tìm kiếm các máy bay bị nạn, cũng như chậm công bố thông tin từ chính quyền đã làm quần chúng hoài nghi "có yếu tố Trung Quốc" trong đó. Nếu từ bây giờ chúng ta không có những hành động thiết thực mà chỉ ngồi phản đối và hô hào suông, mai này con cháu chúng ta dựa vào cái gì, có sức mạnh gì để có thể đòi lại Hoàng Sa-Trường Sa? Bài viết phản ánh văn phong và quan điểm của riêng tác giả, hiện đang sống tại TP HCM.
Các cuộc bầu cử uỷ viên hội đồng quận của Hong Kong đã mang lại một chiến thắng chưa từng có cho phong trào dân chủ của thành phố, và đồng thời đã đem đến nhiều gương mặt mới trong danh sách những chính khách địa phương.
Hong Kong: Những gương mặt chính trị trẻ tuổi vừa thắng cử
Họ đã đánh bật nhiều đối thủ là những chính trị giá kỳ cựu, hầu hết là những ứng cử viên thân Bắc Kinh. Và đây là nhưng gương mặt trẻ tiêu biểu vừa trở thành uỷ viên hội đồng cấp quận Hong Kong. Nhà hoạt động Jimmy Sham Jimmy Sham đã bị tấn công hai lần trong năm nay Trong những tháng kể từ khi phong trào phản kháng bắt đầu, nhà lãnh đạo 32 tuổi của Mặt trận Nhân quyền Dân sự (CHRF), một trong những nhóm ủng hộ dân chủ lớn nhất Hong Kong đã tổ chức nhiều cuộc tuần hành lớn. Và trong thời gian đó, anh đã bị tấn công hai lần bằng búa và gậy bởi những kẻ tấn công lạ mặt vì những lý do vẫn chưa rõ ràng. Nhưng Sham đã giành chiến thắng trong khu vực bầu cử Lek Yuen, đánh bại uỷ viên đương nhiệm Michael Wong của Lực lượng Dân sự thân Bắc Kinh với hơn gần 1000 phiếu. Sham có thể đã nổi tiếng với tư cách là người lãnh đạo của CHRF nhưng anh cũng là một trong những nhà vận động quyền LGBT tích cực nhất trong nhiều năm qua. Và vì là người đồng tính, trong nhiều tháng qua, Sham phải hứng chịu nhiều đợt công trên mạng xã hội. Trong vụ tấn công gần đây nhất hồi tháng 10, Sham được trông thấy nằm trên đường với xung quanh đầy máu. CHRF cho rằng cuộc tấn công liên quan tới những người ủng hộ chính phủ. Sham vẫn kiên trì với chiến dịch đấu tranh ôn hoà và sau khi giành chiến thắng đã phát biểu: "Dù Carrie Lam có quyền lực đến đâu, tôi hy vọng bà ấy có thể thực hiện theo mong muốn của mọi người, thực hiện năm yêu cầu [và] cho các bạn trẻ cơ hội." Cử nhân đại học Karrine Fu Karrine Fu đã giành chiến thắng ở khu vực bầu cử Phố Fort với số phiếu chênh lệch chỉ hơn 59 phiếu. Cô gái 23 tuổi sinh ra và lớn lên ở khu vực Fortress Hill. Cô là thế hệ thứ ba một gia đình Phúc Kiến ở Hong Kong thuộc một cộng đồng người Phúc Kiến, vốn bảo thủ và thân Bắc Kinh hơn. Điều đó khiến chiến thắng của Fu trở nên đáng chú ý hơn. Cô đã đánh bại Hung Lin Cham, 45 tuổi, một giáo viên trung học đại diện cho Liên minh Dân chủ ủng hộ Bắc Kinh (DAB), người đã giành chiến thắng trong ba cuộc bầu cử trước mà không một ai ra thách thức vị trí này. Hung cũng là người gốc Phúc Kiến và đã nắm giữ quyền lực ở khu vực thành trì ủng hộ Bắc Kinh này từ năm 2007. Theo HK01, Fu là một sinh viên ngành nghệ thuật vừa tốt nghiệp Đại học Hong Kong và đã quyết định tham gia tranh cử hội đồng quận sau khi chứng kiến các cuộc biểu tình chống chính phủ. Fu nói rằng phong trào biểu tình khiến cô cảm thấy "có thêm động lực" để làm nhiều hơn cho Hong Kong. Có tin cho hay Fu đã được mời làm việc ở một trường học nhưng từ chối vì muốn tham gia phong trào biểu tình. Sinh viên năm cuối Jordan Pang Nhà lãnh đạo sinh viên Jordan Pang đã đánh bại siêu "ủy viên" Horace Cheung Sau giành chiến thắng tại khu vực bầu cử Sai Wan đêm qua, một sinh viên chính trị và hành chính công năm thứ tư đã đánh bại một cái tên vô cùng kỳ cựu: Horace Cheung. Ông Cheung là phó chủ tịch của DAB, đảng thân Bắc Kinh lớn nhất của Hong Kong. Jordan Pang nổi danh với sự thông minh và nhiệt huyết với phong trào biểu tình khi là lãnh đạo của Hội sinh viên trường đại học Hong Kong. Anh đánh bại ông Cheung, một luật sư 45 tuổi, người đại diện cho Sai Wan từ năm 2011, với hơn gần 800 phiếu bầu. Ông Cheung được gọi là siêu "ủy viên hội đồng" khi từng giữ ba vị trí uỷ viên hội đồng quận, uỷ viên Hội đồng Lập pháp và uỷ viên Hội đồng Điều hành. Cheung nói kết quả cuộc bầu cử "không liên quan nhiều đến công việc của địa phương". Trong một tuyên bố trên Facebook, Pang nói rằng anh "vinh dự" vì đã giành chiến thắng nhưng nói thêm rằng "vẫn còn một chặng đường dài phía trước". Chàng trai 21 tuổi này là một trong một số nhà lãnh đạo sinh viên nhận được tin nhắn nặc danh đe dọa. Pang nói có tin nhắn nói anh nên đầu hàng cảnh sát, hoặc đối mặt với cái chết - nhưng anh vẫn tiếp tục với chiến dịch của mình. "Chiến thắng ngày hôm nay và tỷ lệ người tham gia bỏ phiếu kỷ lục phản ánh chính xác tiếng nói của người dân trong bối cảnh quan trọng này," Pang nói với những người ủng hộ. Nhân viên ngân hàng Jocelyn Chau Jocelyn Chau Chau là một nhân viên quản lý 23 tuổi ở một ngân hàng tại North Point. Cô bị từng bị bắt hồi tháng Tám khi đang livestream một cuộc biểu tình nhưng chưa bao giờ bị truy tố, theo New York Times. Chau đánh bại Hui Ching-on, 53 tuổi, một nhà tư vấn tài chính, người đã giữ vị trí ủy viên ở North Point từ 1999 đến nay. Theo HK01, ông Hui chỉ nói vỏn vẹn đúng 80 giây trong các cuộc họp quận trong suốt 4 năm qua. Chau cũng phải nhận nhiều cú điện thoại nặc danh, bị xô ngã và bị đấm vào đầu khi tham gia vận động hồi tháng 10. Chau chỉ trích giới chức vì đã không có phản ứng thích đáng với tình trạng bạo lực trong quá trình tranh cử. Chuyên viên pháp chế Cary Lo Cary Lo Chiến thắng có lẽ bất ngờ nhất là của nhà hoạt động dân chủ Cary Lo của Đảng Dân chủ, sau khi ông đánh bại chính trị gia thân Bắc Kinh Junius Ho. Viên chức 37 tuổi này đã đánh bại ông Ho, một trong những chính trị gia gây tranh cãi nhất của thành phố, với hơn 1.200 phiếu bầu trong khu vực bầu cử của Lok Tsui. Ông Ho, một luật sư 57 tuổi, là thành viên của Hội đồng Lập pháp Hong Kong năm 2016 và vì vậy ông vẫn là một nhà lập pháp. Nhưng gần đây ông Ho đã trở thành một cái gai trong mắt các nhà hoạt động dân chủ, sau khi có hình ảnh gây nghi ngờ là ông đã giúp dàn dựng một cuộc tấn công vào người biểu tình ở trạm tàu tại quận Yuen Long. Ông Ho phủ nhận sự việc trên nhưng sự tức giận trong dân chúng có vẻ vẫn còn khi đầu tháng này ông đã bị đâm bởi một người đàn ông giả vờ là một trong những người ủng hộ ông. Sau khi kết quả bầu cử được công bố, nhiều người dân Hong Kong đã tụ tập trước văn phòng của ông để ăn mừng sự thất bại của Ho. Junius Ho trước giờ công bố kết quả bầu cử "Tôi thực sự cảm động, phe đối lập áp đảo tôi bằng những lời chúc mừng," Ho viết trên trang Facebook. "Đó không phải là một điều xấu khi biến sự tàn bạo của họ thành hòa hợp." Còn về Cary Lo, người đánh bại ông Ho, trang chiến dịch tranh cử trên Facebook của Lo có đoạn phim cho thấy ông chạy bộ dọc bờ sông và trò chuyện thân thiện với người dân. Nhiều nhà phân tích chỉ ra rằng chỉ riêng việc là đối thủ của Junius Ho, cũng đã đem lại một lợi thế lớn cho Cary Lo.
Một hành tinh không ô tô? điều này cũng có thể tin nổi. Các chính phủ trên thế giới trước đây dành ưu tiện cho ô tô thì nay tìm cách làm cho môi trường thành phố thân thiện với người đi xe đạp. Paris đang thực hiện kế hoạch 150 triệu USD để trở thành “thủ đô thế giới cho xe đạp” vào 2020. Thích đi xe đạp rồi thích kiểu xe, mỗi năm có thêm hàng chục xe kiểu mới, từ kiểu đơn giản đi bãi biển đến kiểu khung hỗn hợp pê đan điện đắt bằng ô tô. Ở đây chúng tôi chọn ra 10 kiểu ưa thích, kể cả kiểu bằng titan khi gấp kích thước chỉ còn bằng 1 bánh xe, kiểu bằng tre có thể tự làm, và kiểu xe thùng 4 bánh chở hàng, người đạp nằm ngửa, để thay thế xe ô tô tải ở các thành phố châu Âu.
10 kiểu xe đạp đầu bảng năm 2015
Đạp bằng chân, bỏ pít tông (Ảnh: Nuova Società Piemontese Automobili) Xe đạp gấp Helix Nước sản xuất: Canada (Ảnh: Helix Folding Bike) Chi tiết: Do hãng Helix ở Toronto sản xuất, xe đạp này đẹp miễn chê khi ở trên đường. Chỉ khi chứng kiến nó thay đổi được hình dạng ta mới thấy hết cái đẹp. Với một vài động tác nhanh và đơn giản là xe từ phương tiện mang vác thành vật mang vác được. Nói rằng khi gấp lại kích thước chỉ còn bằng 1 bánh xe là không quá đáng, thực tế là 23x25x9 inch. Xe chỉ nặng 12 kg do khung là trơn và bằng titan. Hãng Helix chuẩn bị đưa vào sản xuất bằng vốn hỗ trợ sáng kiến của Kickstarter và bắt đầu bán xe mùa hè này. Giá: 1.300-1.700 USD, tùy tính năng kỹ thuật cụ thể. Xe đạp đua Canyon Speedmax WHR Nước sản xuất: Đức (Ảnh: Canyon) Chi tiết: Đối với các nhà khí động học việc thiết kế xe đạp đua quanh vòng đua 1 giờ và đảm bảo tốc độ 53 km/giờ là phải nghĩ thâu đêm để có kỷ lục thế giớ. Hãng Canyon thiết kế riêng cho tay đua Alex Dowsett người Anh để phá kỷ lục vào 2/5/15 tại Manchester, cả người và xe sau đó đã nổi tiếng. Những quần áo, phụ tùng kèm của Dowsett được tối ưu hóa về khí động học. Giá: Chưa có Xe đạp gỗ WooBi của hãng Matteo Zugnoni Nước sản xuất: Italy (Ảnh: Matteo Zugnoni) Chi tiết: Xe đạp gỗ lúc này đang thịnh hành, giá từ 90 USD (bằng gỗ dán) đến 70.000 USD (xe đạp nghệ thuật gỗ sồi, uốn hơi nước). Được trưng bày 4/2015 trong Tuần Thiết Kế Milan, xe đạp WooBi kiểu Ý (kèm túi bao) là một trong những xe đạp đẹp nhất chưa từng thấy. Nó đặc biệt ở thành phần khung xe là tối giản, phuốc xe bằng gỗ tấm, và dây đai Gates không cần bôi mỡ thay xích thép. Khi xe WooBi được bán vào mùa hè này, người mua có thể chọn loại gỗ, gồm gỗ cây óc chó, gỗ hồng, ỗ đen, gỗ wenge châu Phi và các gỗ khác, và chọn mầu bánh xe, tay nắm và yên da của hãng Brooks. Sự phối hợp mầu đã được thiết kế hợp lý. Mầu sắc và vật liệu của xe đạp này là “thân thiện môi trường” nhất. Giá: 7.700 USD Xe đạp tre Bamboo Bee Nước sản xuất: Singapore (Ảnh: Bamboo Bee) Chi tiết: Một loại lau sậy mọc rất nhanh vừa được phát hiện để làm vật liệu xây dựng lý tưởng vừa cứng vừa dẻo. Nhưng điều trước tiên để áp dụng phép mầu của tre vào xe đạp là phải có nhựa dán cực bền, Công ty Bamboo Bee đã xử lý được mối nối ống trơn tru và rắn chắc. Công ty, được Kickstarter tài trợ cho việc khởi sự, sẽ vận chuyển các thành phần của xe đến lắp ráp tại nhà người sử dụng hoặc cửa hàng. Giá: 1.499- 3.399 USD Loại xe đạp kỳ dị Halfbike II Nước sản xuất: Mỹ (Ảnh: Halfbikes) Chi tiết: Mới đầu Halfbike một phần là giải pháp thông minh để di chuyển trong thành phố và một phần là cái chống ở Xiếc Mặt Trời. Cuối cùng giải pháp di chuyển thắng thế nhờ có sự thay thế một thanh cầm kiểu như súng lục bằng tay lái (ghi đông) thông thường. Tuy nhiên nó vẫn giữ được dáng vẻ ban đầu là người lái ở thế đứng với hệ cơ cấu kỳ quặc. Bánh xe phía trước được gắn với khung nhôm là bánh phát động, hai bánh sau có khớp xoay để lái. Tay lái rất cao gập xuống là ta có thể mang xe (10.3 kg) lên phương tiện giao thông công cộng nếu kiếm được chỗ ngồi. Giá: 599 USD Xe đạp đô thị Ford MoDe:Pro Nước sản xuất: Mỹ (Ảnh: Ford Motor) Chi tiết: Để tối ưu hóa để di chuyển trong trung tâm thành phố bi tắc nghẽn, ta đỗ xe ô tô khi không cần đến nó, và tiếp tục đi bằng xe đạp, đó là cách sáng tạo và hay để tránh ách tắc. Với ý đó, hãng Ford đã thiết kế xe đạp gấp E MoDe:Pro dùng cho “những người đưa công văn, thợ điện, đưa hàng và làm dịch vụ”, sau khi đã đỗ xe van 7 chỗ (xem ảnh). Hướng đi tới điểm đến không phải được truyền qua điện thoại di động mà qua xúc giác của thông tin phản hồi vào tay cầm của xe, nó sẽ rung về phía cần rẽ. Giá: Chưa có Xe đạp chở trẻ nhỏ Boxer Rocket Nước sản xuất: Anh (Ảnh: Boxer Cycles) Chi tiết: Có lẽ không một người lớn nào mà không thích chở trẻ em trên đường trong xe hình máy bay này. Khoang chứa được lắp vào một khung chắc chắn, chở được bốn cháu ngồi trên ghế đệm mầu đỏ, có 5 vị trí thắt dây an toàn. Có một động cơ điện hỗ trợ thêm lực đạp. Phía bên trong đầu xe có khoang để hàng, phía ngoài có một đèn trước có thể chiếu thẳng hoặc chiếu xuống. Có còi với tiếng kêu vui nhộn, đèn báo rẽ ở phía đầu và cuối, có ổ cắm sạc điện thoại. Thậm chí có cả bộ phận phát âm thanh máy bay với van tăng giảm âm lượng. Tuy nhiên không kèm mũ và kính phi công kiểu cổ. Giá: 4.950 bảng (khoảng 7.800 USD) Xe đạp chở hàng Velove Armadillo Nước sản xuất: Thụy Điển (Ảnh: Velove Bikes) Chi tiết: Xe đạp chở hàng điển hình có thể là 2 hoặc 3 bánh với thế ngồi thẳng đứng, khoang hàng là phía trước hoặc sau. Nhưng xe Velove Armadillo này không như vậy. Nó có 4 bánh, người đạp ở phía trước và ở thế nửa nằm nửa ngồi, việc đạp luôn được hỗ trợ bằng điện lực, và thùng hàng ở phía sau với dung tích 1,5 m3. Xe đạp thùng này rất thích hợp để chở hàng nên Cty DHL Express Hà Lan đã bắt đầu sử dụng một cái ở thành phố Almere (Hà Lan). Công ty cho biết trung bình một ngày chở được 160 kg bưu kiện đi 48 Km. Hiện xe ở thể nguyên mẫu nhưng nó sẽ được sản xuất hàng loạt vào năm tới. Nếu bạn không chờ được, chúng tôi nghe nói công ty DHL có thể cho thuê. Giá: Chưa có Xe đạp mui Zeppelin của Future People Nước sản xuất: Mỹ (Ảnh: The Future People) Chi tiết: Muốn được lòng người thích dùng năng lượng xanh thì sản phẩm phải hấp dẫn. Công ty Future People ở Michigan đã tạo xe đạp thành hang sư tử tại triển lãm Detroit 2015 và có ý định độc quyền sản xuất. Một trong hai nguyên mẫu là xe đạp Zeppelin có dáng quả khí cầu gợi nhớ đến cỗ máy Dymaxion của nhà sáng chế Buckminister Fuller năm 1930. Hai hành khách cùng đạp, phía sau có khoang lớn để hàng, sử dụng rất tốt để đi dạo quanh thành phố. Nhưng xe hiện không có những trang bị như trên và chỉ cấp thêm khi là phần thưởng. Giá: Chưa có Xe đạp sành điệu SPA Bicicletto Nước sản xuất: Italy (Ảnh: Nuova Società Piemontese Automobili) Chi tiết: Xe đạp đầy ấn tượng của hãng SPA của Ý, thuộc Società Piemontese Automobili, hãng sản xuất và thiết kế ô tô có tiếng từ 1906, lấy nguồn cảm hứng thiết kế từ xe đưa cà phê thời xưa. Nhưng nó rất hiện đại và áp dụng toàn bộ kỹ nghệ của thế kỷ 21, kể cả khung composite nên xe chỉ nặng 30 kg. Ắc quy nằm trong khung ống; Thùng xăng giả thực tế để đựng hàng và phía mặt trên có màn hình LED báo tốc độ và tình trạng ắc quy. Dùng điện năng, xe đạt tốc độ cao nhất 45 Km/giờ; nếu chỉ chạy điện xe đi được 48 Km, nếu thêm lực đạp của người thì được 120 Km. Ổ cắm nạp điện là ổ tiêu chuẩn, thời gian nạp là 5 tiếng. Cũng như xe hạng sang của Ý, xe Bicicletto là không rẻ. Khi xe này được bán ở Châu Âu vào cuối 2015 (trên thế giới vào năm 2016) nó đắt xấp xỉ một xe ô tô Fiat Panda mới. Giá: 11.000 USD Bộ sưu tập của Embacher Nơi sản xuất: Toàn cầu (Ảnh: Dorotheum) Chi tiết: Cứ 10.000 xe đạp chở người trên đường thì có lẽ chỉ có một hoặc hai chiếc là thực tế mang tính chở người. Khi những xe loại đặc biệt này được bán thì thế giới chố mắt nhìn. Nhà thiết kế Michael Embacher ở Vienna sắp bán đấu giá một phần trong bộ sưu tập của ông, được coi là một trong những bộ đẹp nhất thế giới, danh sách trong bộ sưu tập là cả một bách khoa toàn thư những xe tuyệt hảo. Xe đạp circa-1937 Schulz Funiculo, như trong ảnh, sẽ được bán, thế giới chỉ có 3 chiếc và chiếc này là mẫu duy nhất dùng được, Embacher trước đây đã mua nó ở Pháp với giá 20.000 USD. Chắc chắn người mua sẽ chồng tiền mang đến Lâu Đài Dorotheum ở Vienna ngày 19/5/2015. Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Auto
Điều không ai nghi ngờ là cả Bắc Kinh và Hà Nội đều đang cố gắng trình diễn ra một màn kịch hữu nghị.
Tàu Trịnh Hòa hàn gắn 'tình đồng chí'?
Chuyến thăm của tàu hải quân Trịnh Hòa đến cảng Đà Nẵng tuần này (18-22 tháng 11) đánh dấu sự kiện lần đầu tiên từ bảy năm qua trong quan hệ của Việt Nam với nước láng giềng "vừa là đồng chí, vừa là anh em" ở Phương Bắc. Tàu Trịnh Hòa là chiến thuyền huấn luyện mang tên vị đô đốc vốn là hoạn quan, người từng chỉ huy hạm đội vượt biển qua Việt Nam đi nhiều nơi trên thế giới trước khi Christopher Columbus 'phát hiện' ra châu Mỹ. Các chuyến viễn du mang màu sắc đế chế Trung Hoa đó phản ánh sự thống trị của Trung Quốc trên các đại dương gần sáu thế kỷ trước. Trung Quốc hy vọng giành lại vị thế đó sau hàng chục năm tăng trưởng kinh tế hoặc ít ra thì cũng phát triển hải quân lớn tới mức đủ sức bảo vệ 19 nghìn hải lý bờ biển mà nước này nhận là của mình. Cũng một cách tình cờ, ngay trước chuyến thăm đến Việt Nam, các tư lệnh của Trung Quốc xác nhận họ có tham vọng xây dựng và triển khai một hàng không mẫu hạm để 'phòng thủ bờ biển'. Đây là một tín hiệu mạnh gửi tới Đài Loan, nhưng cũng có thể gây xôn xao ở Việt Nam và các nước khác, nơi người ta lo ngại về tham vọng vươn ra "vùng nước xanh" của Trung Quốc. Tranh chấp hải phận Việt Nam và Trung Quốc từng cùng sát cánh chống lại Hoa Kỳ nhưng quan hệ xấu đi sau đó, dẫn tới cuộc chiến Biên giới năm 1979. Các vụ xung đột trên biển xảy ra ngoài vùng biển Nam Trung Hoa (Biển Đông) từ 1974 và năm 2002 quanh các quần đảo Paracels và Spratlys. Trung Quốc gọi đây là Tây Sa và Nam Sa trong khi Việt Nam đặt tên Hoàng Sa và Trường Sa. Cả hai nước đều nói mình có chủ quyền đối với hai vùng quần đảo. Mới chỉ vài tháng trước, Trung Quốc cảnh cáo việc khai thác dầu trong vùng nước tranh chấp khi Việt Nam hợp tác với một số công ty dầu nước ngoài. Đây chính là bối cảnh khiến chuyến thăm hiện nay của tàu Trung Quốc thu hút sự quan tâm đặc biệt. Chiến lược của họ là giữ thái độ yên lặng và kín đáo trong khu vực. Trung Quốc đã giải quyết xong vấn đề biên giới trên bộ rất dài với Nga và tạm thời gác lại tranh chấp với Nhật Bản về phía Đông. Nay Trung Quốc quay sang các vấn đề biên giới với Việt Nam và khi Chủ tịch Hồ Cẩm Đào đón Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng tại Bắc Kinh tháng trước, ông muốn nước láng giềng phía Nam đồng ý cùng phát triển và khai thác các vùng tranh chấp. Quan hệ ASEAN Một đường biên giới yên ả với Việt Nam sẽ có tác dụng lâu dài tạo ổn định với các nước còn lại trong ASEAN. Nay Trung Quốc hy vọng sẽ mở rộng hợp tác và quan hệ thương mại với Hiệp hội các nước Đông Nam Á theo mô hình Thị trường chung châu Á trong lúc cán cân quyền lực toàn cầu chuyển dịch sang phía Đông. Bắc Kinh không hề muốn bất cứ xung khắc vào với Hà Nội làm hỏng chiến lược lớn này. Đó là lý do vì sao Trung Quốc đã ký Quy tắc Hành xử trên biển Nam Trung Hoa. Như là một sự tình cờ, tàu Trịnh Hòa đã thăm Campuchia và Thái Lan, cũng là hai nước ASEAN. Bắc Kinh rất kiên nhẫn trong trận cờ này dù rằng một số nhà hoạch định kế hoạch quốc phòng của họ không kiên nhẫn lắm. Chiến lược của Trung Quốc vào lúc này là không đối đầu mà “không cần dụng binh vẫn chiến thắng” như Tôn Tử đã dạy. Gửi ra một chiến hạm chuyên về huấn luyện là cách làm giảm căng thẳng và hiểu lầm nhưng cũng là cách tế nhị nhắc nhở về một tiềm năng quân sự đứng đằng sau. Trận cờ quyền bính Mặt khác, Trung Quốc cũng ý thức được các thế lực khác đang có mặt trong cuộc chơi ở Tây Thái Bình Dương. Có những dấu hiệu rằng Việt Nam đang toan tính trong cách đi của mình rằng họ được nước cựu thù là Hoa Kỳ quan tâm. Các nước khác như Nga và Ấn Độ cũng để mắt đến Việt Nam. Cho đến nay, Việt Nam có vẻ như cân bằng được quan hệ với các cường quốc. Có những tin tức nói việc bố trí để tàu Trịnh Hòa vào Đà Nẵng gần như lặp lại cách khu trục hạm USS Mustin của Hoa Kỳ đến thăm hồi tháng 10. Trung Quốc chắc chắn không muốn đẩy Việt Nam vào một liên minh quân sự với Mỹ hoặc các đồng minh của Washington ở châu Á. Bởi vậy, Bắc Kinh muốn bỏ lại đằng sau những xung khắc để ra quân bằng ngoại giao quân sự. Mặt khác, vùng biển Nam Trung Hoa lại quá quan trọng đối với Trung Quốc vì các tuyến đường biển chiến lược cũng như các mỏ khí đốt và dầu thô. Trung Quốc đang đi hai bài: ngoại giao và chiến thuật quân sự mạnh mẽ. Hải quân của Quân Giải phóng đang xây dựng sự hiện diện rõ rệt tại Tam Á trên bờ phía Nam của đảo Hải Nam trong khi chính quyền trung ương đặt nền móng cho bất cứ cuộc tranh chấp trọng tài nào trong tương lai bằng cách lập ra thành phố Tam Sa với nhiệm vụ quản lý cả ba nhóm đảo và quần đảo. Trước mắt, quan hệ hai bên giữa Việt Nam và Trung Quốc còn vướng mắc vào cả một mạng lưới quyền lợi. Hai nước cần thúc đẩy sự thông biểu và tránh tính tính toán sai lạc. Chuyến thăm của tàu Trịnh Hòa có thể chỉ là bước đi đầu tiên và còn nhỏ để giảm căng thẳng giữa hai nước láng giềng nhưng sẽ không thực tiễn khi ta mong đợi hai nước một lần nữa “vừa là đồng chí vừa là anh em” trong tương lai gần.
Có tam quyền phân lập, có tư pháp độc lập liệu mới mong giảm hay chấm dứt được các vụ án xét xử oan sai, theo bình luận của một luật sư cũng là cựu tù chính trị ở Việt Nam.
Tòa Việt Nam: 'Có tam quyền phân lập mới hết được án oan sai!'
Luật sư Nguyễn Văn Đài trong một cuộc gặp với thượng nghị sĩ Mỹ John McCain Chánh án TANDTC: 'Hồ Duy Hải có mặt hiện trường khi vụ án xảy ra' 20 phút xuất hiện của luật sư có giúp gì cho tử tù Hồ Duy Hải? Mẹ Hồ Duy Hải: "Từ hiền lành chất phác tôi thành người đàn bà dữ dằn." Luật sư Nguyễn Văn Đài, đang sống ở Đức, nói với BBC News Tiếng Việt hôm 06/5/2020. "Việc tôi được trả tự do và xuất cảnh sang Đức là quá trình rất dài," luật sư Nguyễn Văn Đài từ Berlin nói với BBC. Ông Đài từng bị bắt ở Việt Nam cuối năm 2015, sau đó vào năm 2018 bị tòa ở Hà Nội xử 15 năm tù với tội danh Hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân. Đêm 7/06/2018, ông Đài và cộng sự bà Lê Thu Hà được đưa khỏi nhà tù, tới sân bay quốc tế Nội Bài rời Việt Nam để sang Đức. Dựa theo trải nghiệm trong tù, ông Đài nói về cuộc sống của người tử tù ở Việt Nam trong lúc chờ đợi tái thẩm hay thi hành án: "Ở Việt Nam, cuộc sống của người tử tù rất cực khổ. Họ bị còng chân 24/24 giờ, họ chỉ được mở còng khi đi vệ sinh và thậm chí ăn uống thì vẫn phải còng. "Cho nên nếu kéo dài nhiều năm như ở Hoa Kỳ, thì người tử tù không thể sống nổi vì họ bị còng chân suốt cả 24 giờ trong một ngày." Về vụ án tử tù Hồ Duy Hải mà có ý kiến phổ biến trong dư luận cho rằng có dấu hiệu oan sai, luật sư Đài bình luận: "Tôi đã theo dõi vụ án của Hồ Duy Hải ngay từ lúc đầu, khi mà mẹ của Hồ Duy Hải từ Long An ra ngoài Hà Nội kêu oan, thì tôi cũng có cơ hội gặp bà. "Sau khi xem hồ sơ, cùng với tất cả chứng cứ mà các luật sư của Hồ Duy Hải đã biện luận trước tòa trước đây, tôi cho rằng đây là một vụ án oan, bởi vì tất cả những dụng cụ để gây án, thì đều được cơ quan điều tra mua ở ngoài chợ đưa vào. Hồ Duy Hải trong một phiên tòa "Còn những chứng cứ theo lời khai thì hoàn toàn không có trong vụ án, cho nên có thể nói đây là một vụ án có rất nhiều tình tiết mà có thể dẫn đến gây oan sai. "Sau khi có thông tin là Hồ Duy Hải bị đưa ra tử hình vào ngày 05/12/2014, thì mẹ của Hồ Duy Hải đã kêu oan và ngay lập tức được các cơ quan lắng nghe và họ đã phải đình chỉ thi hành án cho đến tận giờ phút này, và rất may là được quốc tế quan tâm, cũng như là được một số đại biểu quan tâm. "Cho nên vụ án của Hồ Duy Hải đã được Viện Kiểm sát kháng nghị ngày 23/12/2019 và ngày 06/5/2020 xét xử lại, theo thủ tục giám đốc thẩm, tôi hy vọng là trong ba ngày xét xử, mọi vấn đề sẽ được xem xét một cách kỹ lưỡng và hy vọng Hồ Duy Hải sẽ được minh oan tại phiên tòa này." Bà Nguyễn Thị Loan, mẹ Hồ Duy Hải, không được vào dự phiên Giám đốc thẩm hôm 6/5. Bà đã đi đòi công lý cho con 12 năm qua Chi tiết nhạy cảm, đảo ngược? Khi được hỏi đâu là chi tiết then chốt, nhạy cảm, có thể giúp đảo ngược phán quyết trong vụ án này, Luật sư nhân quyền từ CHLB Đức nói: "Có rất nhiều chi tiết, không chỉ một chi tiết. Thứ nhất là các phương tiện như con dao gây án, rồi nhân chứng cũng không nhìn rõ. Tất cả mọi chi tiết đều chống lại việc Hồ Duy Hải phạm tội." "Chúng ta biết rằng để một vụ án được minh oan, thì sẽ ảnh hưởng đến rất nhiều, từ cơ quan điều tra, viện kiểm sát và tòa án cấp sơ thẩm, cũng như là cấp phúc thẩm. "Khi một vụ án được tuyên là vô tội, oan sai, cụ thể như vụ án của Hồ Duy Hải, nếu như sau ba ngày Hội đồng thẩm phán của Tòa án Tối cao tuyên án Hồ Duy Hải vô tội, thì chắc chắn một loạt quan chức của ngành công an, viện kiểm sát, tòa án từ hai cấp sơ thẩm, phúc thẩm sẽ phải chịu tội, bởi vì họ đã kết án oan một người. "Cho nên, chúng ta biết là ở Việt Nam, vụ án như là của ông Huỳnh Văn Nén, rồi hàng loạt các vụ án đã từng được minh oan trước đây, do vấn đề hậu quả của việc xét xử đó, nên ngành tòa án họ rất là ngại, hoặc kéo dài thời gian để xem xét xem một vụ án như thế này có oan sai hay không." Tam quyền phân lập giảm án oan sai? Khi được hỏi liệu tam quyền phân lập, tư pháp độc lập có thể giúp cho việc thuyên giảm các án oan, sai hay không, Luật sư Nguyễn Văn Đài nói: "Chúng ta biết rằng ở Việt Nam không có hệ thống tam quyền phân lập, theo điều 4 Hiến pháp, đảng Cộng sản và nhà nước lãnh đạo xã hội một cách toàn diện, cho nên Tòa án đều dưới sự lãnh đạo của đảng Cộng sản. "Ví dụ như Viện trưởng Viện Kiểm Sát tối cao, hay Chánh án Tòa án Nhân dân Tối cao đều là ủy viên Ban chấp hành Trung ương của đảng Cộng sản Việt Nam, cho nên đảng luôn luôn chỉ đạo mọi vấn đề. "Ví dụ như các vụ án lớn như là tham nhũng, thì ngoài Ban Nội chính Trung ương ra, thì trước khi xét xử, họ còn có họp liên ngành, gồm có cơ quan điều tra, Viện Kiểm sát, Tòa án cùng với Ban Nội chính, họp để xem xét đánh giá vụ án này như thế nào, đường hướng xét xử ra sao." Trước câu hỏi liệu án oan sai ở Việt Nam còn nhiều, còn do lý do là ngành pháp chế của Việt Nam còn nhiều chồng chéo, Luật sư Đài nêu quan điểm: "Vấn đề ở đây không phải là vấn đề chồng chéo, mà chúng ta biết rằng Luật Tố tụng Hình sự Việt Nam đã cho phép luật sư được tham gia ngay khi có việc tạm giữ bị can, nhưng trên thực tế, một vụ án gần đây nhất chúng ta có thể nhìn thấy rất rõ, là vụ án Đồng Tâm, thì sau ngày 09/01/2020, sau khi xảy ra, họ đã bắt giam 26 người. "Và cho đến ngày hôm nay, rất nhiều người trong số đó, mặc dù gia đình đã thuê luật sư rồi, nhưng cơ quan điều tra hoàn toàn không cho luật sư tiếp cận với các thân chủ của họ, thì chúng ta nhìn thấy rất rõ ràng, mặc dù có quy định như thế, nhưng thực tế, cơ quan điều tra đều cố trì hoãn, để sau khi hoàn tất hầu như xong cá hồ sơ rồi, thì luật sư mới được vào." "Mà khi luật sư vào rồi, thì còn không có tác dụng gì nữa trong việc lật lại vấn đề hồ sơ. "Các luật sư Việt Nam thường có câu là "án tại hồ sơ", khi mà hồ sơ đóng lại thì Việt Kiểm sát và Tòa án cứ thế mà xét xử theo hồ sơ đã có, ít khi mà các tiếng nói phản biện hay là bảo vệ của luật sư trước tòa án mà có giá trị." Khi được hỏi, nếu như vậy thì vai trò của luật sư còn để làm gì nữa, Luật sư Đài đáp: "Với chế độ Cộng sản, họ chỉ coi luật sư là vật trang trí cho đủ phiên tòa, để họ tránh sự chỉ trích từ quốc tế, cũng như từ người dân, còn đối với những người đấu tranh như chúng tôi, thì vai trò của luật sư cũng quan trọng một phần. "Đó là gì? Họ được thông tin cho thân chủ của mình biết tình hình bên ngoài như thế nào, gia đình ra sao, rồi thông tin ngược lại, thân chủ của họ có tình hình sức khỏe như thế nào, đối với gia đình. "Vấn đề của luật sư trong các vụ án chính trị ở Việt Nam là vai trò đưa tin, thông tin cho hai bên, chứ còn ra phiên tòa hoàn toàn không có tác dụng. "Thứ hai nữa là luật sư có vai trò đối với thông tin đối với báo chí quốc tế về nội dung của vụ án đó, đó là vai trò của luật sư trong các vụ án chính trị ở Việt Nam là như vậy," Luật sư Nguyễn Văn Đài nêu quan điểm riêng với BBC. Mời quý vị bấm vào đường dẫn này để theo dõi ý kiến của các luật sư về chủ đề có liên quan nói trên trong một chương trình của BBC News Tiếng Việt hôm 06/5/2020.
Trong lịch sử nước Mỹ, lần duy nhất tòa nhà quốc hội của Hoa Kỳ bị xâm chiếm là ngày 24/8/1814, bởi quân đội Anh trong chiến tranh Cách Mạng.
Sau 4 năm Trump, ánh sáng dân chủ Mỹ vừa le lói
Ngày 6/1/2021, 207 năm sau Trumpism xâm chiếm tòa nhà Quốc hội, trái tim của nền móng dân chủ của Mỹ, với kêu gọi và khích động của Tổng Thống Donald J. Trump, người thua cuộc, để can thiệp vào sự kiện chứng nhận phiếu bầu của Tổng Thống kế tới, tuân theo theo vận hành của nền dân chủ Mỹ 245 năm. Trumpism đã bị nhanh chóng dẹp tan, nhưng vết nhơ lịch sử sẽ muôn đời để lại - ngày ô nhục của Trumpism cho nước Mỹ. Những câu hỏi về lỗ hổng an ninh của Điện Capitol Mỹ Tu chính án thứ 25 được sử dụng như thế nào? Bốn năm vừa qua, là 4 năm tang tóc của Mỹ. Mặc dù có nền y tế tột đỉnh, gấp đôi số người đã chết vì dịch COVID-19 so với các nước cùng nền kinh tế. Lòng dân tan nát chia rẽ chưa từng có, kinh tế ngừng trệ, ngân sách thâm thủng, Trung Quốc và Nga lấn át trên trường quốc tế, đồng minh mất tin tưởng, với chính sách bảo hộ. Theo Trung Tâm Nghiên cứu Kinh Tế và Thương Mãi (Center for Economics and Business Research) uy tín, Trung Quốc sẽ vượt qua Mỹ về kinh tế năm 2028, sớm hơn 5 năm, vì cách thức xử lý dịch thất bại của Mỹ. Vượt trội kinh tế sẽ tạo thêm ảnh hưởng của Trung Quốc và bớt đi ảnh hưởng của Mỹ trên trường quốc tế. Tại sao nước Mỹ đến nông nổi này? Câu trả lời đơn giản - Trumpism. Trumpism là sức hấp dẫn hào nhoáng của một đại gia thành công và nổi tiếng, tính cách mạnh mẽ, cái gì cũng có thể làm được. Trumpism là người hùng bình dân của những người có ý tưởng dân túy, bảo hộ và phân chia, của an toàn cá nhân hơn là một xã hội dân sự. Nhưng mặt tối của Trumpism, người ủng hộ không biết. Tổng Thống Trump đã có một kỳ tích lôi kéo được nhiều người tôn sùng và trung thành chưa từng có trong lịch sử nước Mỹ. Ông được ủng hộ vì lối cư xử mạnh bạo, không ngại ngùng, khuếch đại chia rẽ hơn là hàn gắn, bạo miệng nói ra những điều ấp ủ của nhiều người không dám nói, bình thường hóa những điều trước đây được coi là cấm kỵ, nhằm nâng cao độ thù hằn của dân Mỹ. Cựu chiến binh Không quân Hoa Kỳ chết trong bạo loạn Hỗn loạn Capitol Hill là “món quà Trump” tặng TQ? Ông đã từng biết chiến lược của ông sẽ lôi kéo theo nhiều người cuồng tín và trung thành, để ông có thể tuyên bố, ông có thể bắn chết người trên đại lộ số Năm, người ta vẫn ủng hộ ông. Đối với những người theo Trumpism, ông là cứu cánh duy nhất của họ, và của xã hội, đất nước, và thậm chí thế giới. Họ xây dựng riêng cho họ một thế giới ảo, dựa theo lợi ích và thế giới của một người - Donald Trump. Donald Trump được đánh bóng lên như một vị cứu tinh, ngược hẳn con người thật và đời thường của ông, vị kỷ, gian manh, không tư cách, hung bạo, độc đoán. Lịch sử và con người của ông đã được phơi bày bởi những người biết rõ ông. Nhưng những người theo Trumpism đã bị mù đi để không nhìn thấy những gì không tốt của ông. Tựa như là cô gái yêu mù quáng thấy chàng trai mình cái gì cũng tốt và cái xấu không thấy, hay dễ dàng chấp. Vì thế, những thực tế xảy ra chung quanh họ, ̣đều được họ nhìn qua lăng kiếng màu hồng được đưa ra của những kẻ có thâm ý đưa Trump lên theo ý đồ riêng của họ, và đưa họ vào tư tưởng cực hữu. Ngay đến cả Donald Trump, một người các nhà tâm lý học phân tích là rối loạn nhân cách ái kỷ (narcissism) cũng lạc vào thế giới ảo tưởng đó, trong đó, ông là người hùng, người duy nhất và trên hết. Bản thân ông Trump là một người không thích lắng nghe, không đồng cảm, mà chỉ theo cảm tính của mình, nên ông thích hợp hơn với những lời nịnh hót. Dần dần, những người chân chính bỏ ông đi. Thế giới của Trumpism rất khác với thế giới thực. Liên tiếp những cảnh báo đại dịch, đều bị ông Trump bác bỏ, mạng người đối với ông, chết là chuyện tự nhiên. Những người phò ông cũng đối xử dịch như thế, đến độ, khi họ sắp chết vì COVID-19, họ vẫn nghĩ là y tá và bác sĩ nói dối họ. Các chính trị gia Cộng Hòa chân chính đều sợ hãi Tổng Thống Trump, người nắm cổ họng chính trị của họ. Một tweet của ông có thể làm tiêu tan cả sự nghiệp chính trị của họ. Nhưng có những người bám đuôi Tổng Thống Trump để lấy được số phiếu của những người ủng hộ Trump. Có người bán cả tư cách để ngậm miệng, bỏ qua lời ông Trump nhục mạ lên bố và vợ, để có hy vọng nối ngôi Trump sau này, như ông Ted Cruz. Hay ông Mike Pence, biết Trump xấu, mà vẫn bênh vực, hy vọng ông Trump ủng hộ cho sự nghiệp chính trị của ông. Cuộc bầu cử Tổng Thống năm 2020 cho ông Biden, và những thất bại liên tiếp của Trump là sự thật. Nhưng những người ủng hộ Trumpism đã liên tục đưa ra những thuyết âm mưu kể cả nhiều tuyên bố chứng cứ không căn cứ, để trong tuyệt vọng cố gắng níu lại người mà họ coi là cứu tinh duy nhất. Từng thuyết âm mưu qua trình tự thực tế bị đổ vỡ, nhưng họ vẫn tiếp tục níu cái phao ảo tưởng. Phe Trump một mặt tuyền truyền vào lòng những người ủng hộ là có gian dối bầu cử, một mặt không dám đưa chứng cứ ra tòa. Nói dối trong tòa, sẽ mất bằng hành nghề. Đến tối cao pháp viện cũng phải thảy đi kiện cáo vô bằng cớ của phe Trump. Rồi đến các quan chức tiểu bang cũng bị áp lực bỏ phiếu bầu phổ thông. Bang Georgia của đảng Cộng Hòa cầm quyền, đếm phiếu ba lần không thay đổi kết quả, bị hăm dọa trực tiếp qua cú điện thoại của Trump, để tìm phiếu lật ngược. Sau đó áp lực lên quốc hội Mỹ bỏ phiếu bầu phổ thông, đòi hỏi phó Tổng Thống Mike Pence phản lại Hiến Pháp. Cảnh tượng hỗn loạn chưa từng có ở Quốc hội Mỹ Ván bài cuối cùng là ông Trump khích động bằng những lời mạnh mẽ khiêu khích vũ lực một cách gián tiếp. Ông kêu gọi những người ủng hộ ông tụ họp tại thủ đô biểu tình ngày 6 tháng 1, 2021, ngày quốc hội chứng nhận Tổng Thống mới, để nhằm can thiệp vào sự kiện bỏ phiếu cho Tân Tổng Thống Joseph Biden. Ông Rudy Guliani kêu gọi người ủng hộ đòi hỏi tự làm tòa án bằng vũ lực (Trial by Combat). Khi người ủng hộ Trump phá rào tràn vào và đập phá tòa nhà Quốc hội, phá tan sự tôn nghiêm của nền móng dân chủ của nước Mỹ, Trump tiếp tục khích động họ qua tweets. Đêm đó, vì áp lực mạnh mẽ của chính quyền, Trump phải kêu gọi những người nổi loạn về nhà, và gọi họ là những người đặc biệt, và yêu họ. Tính tham quyền cố vị của Tổng Thống Trump đã bị nhân quả. Ngày 6/1/2021 đã trở thành ngày ô nhục của Trumpism cho nước Mỹ khi hàng loạt người ủng hộ Trumpism, chiếm tòa nhà đại diện cho tự do của nước Mỹ, ngăn chận tiến trình dân chủ của nước Mỹ. Họ đã làm chậm lại xác nhận Tân Tổng Thống Biden nhiều giờ. Nước Mỹ, trong khoảng khắc này, đã cùng đoàn kết, để đứng lên lên án người ủng hộ Trump và bản thân của Trump. Tất cả những thành viên của Quốc Hội phản đối hành động nổi loạn của Trumpism, và nhiều người, kể cả các đồng minh của Trump, đã gay gắt lên án Trump. Quốc hội, trong đó có Phó Tổng Thống Mike Pence, quyết tâm xác nhận Tân Tổng Thống Joseph Biden không chậm trễ, làm việc đến 4 giờ sáng để xong trách nhiệm thiêng liêng đặt lên vai họ. Nhiều quan chức đang làm việc cho Trump, ̣đồng loạt từ chức. Các quan chức Cộng Hòa trước ủng hộ Trump, hầu hết thay đổi tư thế của họ, Các nhà thương mãi gia, các tướng lĩnh, đều lên án Trump, và rất nhiều kêu gọi bắt buộc Trump phải từ chức ngay lập tức. Các hãng Facebook, Tweeter, Twitch, cũng không cho Trump xử dụng tài khoản của mình để khích động thêm. Ngay cả những chính trị gia bán lương tâm như Ted Cruz cũng phải tránh nói về Trump. Trumpism bây giờ là đồng nghĩa với phá hoại nền dân chủ Mỹ. Trước đây, người ta vẫn nghĩ dù Trump thua, Trumpism vẫn còn là bóng đè ảnh hưởng cả đảng Cộng Hòa. Nhưng ảnh hưởng của Trump sau thất bại của hai ghế Thượng Viện Cộng Hòa ở Georgia đã bắt đầu lu mờ, vì hai Thượng Nghĩ Sĩ đương nhiệm, vì Trump, đã bị thua. Sau ngày ô nhục của Trumpism ngày 6/1, tên của Trump sẽ trở thành a-xit cho những ai được Trump ủng hộ, cho dù một số lớn người trung thành với Trumpism vẫn còn đó. Nhất là cho những đảng viên Cộng Hòa ôn hòa. Oái ăm thay, sau ngày ô nhục của Trumpism, họ đã thoát được ách Trump trên đầu họ. Nhiều người theo Trumpism, sau ngày này đã bừng tỉnh ngộ vào thực tế, và biết rằng mình đã bị lừa dối. Khi nhìn lại điêu tàn của nước Mỹ trong bốn năm qua, nhiều người nổi tiếng ủng hộ Trump, để đạt được ý muốn của mình, đã hối hận. Từ những chính trị gia đã từng ủng hộ Trump để giành phần chiến thắng cho họ, cho đến những nhân vật thương mãi hàng đầu. Họ thấy rằng tín dụng một người mạnh mẽ, nhưng thiếu nhân cách, sau cùng chỉ hại đại cuộc. Tướng John Kelly, từng là Tổng Quản Lý của Tổng Thống Trump, tuyên bố sau sự kiện ô nhục của Trumpism. "Chúng ta phải nhìn rất rất kỹ vào người nào được bầu lên. Nhìn vào tư cách, con người, lịch sử con người, trung thực, điễm xấu, cái gì họ nói về phụ nữ, và thiểu số, tại sao họ lại muốn ứng cử, và sau cùng mới nhìn vào chính sách họ đề nghị". Mặc dù nước Mỹ sẽ còn phải nhậm gấm bài học Trumpism rất lâu, nhưng ánh sáng mặt trời đã bắt đầu le lói một bình minh cho nền dân chủ Mỹ, sau bốn năm u tối. * Bài viết thể hiện văn phong và quan điểm riêng của tác giả Ngọc Lang.
Thủ tướng Anh Theresa May bị cáo buộc là đã "lừa dối Quốc hội, tuy là không chủ tâm" sau khi toàn bộ nội dung tư vấn pháp lý đối với chính phủ của bà về thỏa thuận Brexit được công bố.
Quốc hội Anh nổi giận vì bị Thủ tướng May 'lừa dối'
Nội dung trên được công bố lúc 11:30 trưa ngày 5/12. Đảng SNP nói bà đã "che giấu các sự kiện" sau khi lời tư vấn với nội dung cảnh báo về thỏa thuận thiết lập chốt chặn 'backstop' với EU được đưa ra. Các thành viên chính phủ hôm thứ Ba bị cho là đã coi khinh Quốc hội khi chỉ cung cấp bình luận pháp lý khái quát về thỏa thuận. Tuy nhiên, bà May nói hai tài liệu trên có nội dung phù hợp với nhau và quan điểm pháp lý trong đề xuất thiết lập hệ thống hải quan 'tạm thời' với EU được nêu ra trong đó là rất rõ ràng. Tuy Anh không có quyền đơn phương rút khỏi 'backstop' - là biện pháp nhằm tránh việc phải thiết lập trở lại các chốt kiểm tra thực sự trên đường biên giới với Ireland - nhưng bà thủ tướng nói rằng cả Anh lẫn EU lúc ban đầu đều không muốn có 'backstop' - các chốt chặn thực tế. Tuy nhiên, đảng Democratic Unionists nói rằng họ không thể chấp nhận việc Bắc Ireland phải chịu áp dụng các quy định khác so với phần còn lại của Anh quốc, mà trên thực tế sẽ biến khu vực này trở thành 'nước thứ ba' trong khối Liên hiệp Vương quốc Anh và Bắc Ireland. Chính phủ nói rằng nội dung phân tích của Tổng chưởng lý Geoffrey Cox đối với thỏa thuận Brexit là đủ, và việc tiết lộ toàn bộ nội dung đó sẽ không phục vụ lợi ích quốc gia. Đảng Lao động và các đảng đối lập khác nói rằng các thành viên chính phủ đã "cố ý" khước từ việc tuân theo kết quả biểu quyết có tính ràng buộc mà Hạ viện đưa ra hồi tháng trước, theo đó đòi nội dung trên phải được tiết lộ đầy đủ, và việc biểu quyết của các dân biểu hôm thứ Ba, 4/12, cũng đưa ra yêu cầu đó. Cuộc chiến quá khó khăn Trong hôm thứ Tư 5/12, các thành viên chính phủ tiếp tục cuộc chiến nhằm giành sự ủng hộ của giới dân biểu đối với thỏa thuận Brexit của bà Theresa May, một ngày sau khi chính phủ chịu liên tiếp ba thất bại trong các đợt biểu quyết then chốt. An ninh là nội dung trọng tâm trong ngày thứ hai của năm ngày tranh luận tại Hạ viện Anh. 'Anh có quyền đơn phương hủy Brexit' Lãnh đạo EU phản ứng về Brexit Thủ tướng Anh dám để Brexit 'rơi tự do' Điểm mấu chốt vào lúc này là các dân biểu đã hậu thuẫn cho yêu cầu cần làm rõ điều gì sẽ xảy ra nếu như thỏa thuận của bà May bị bác bỏ vào tuần tới. Các thành viên chính phủ đồng ý công bố toàn bộ nội dung tư vấn pháp lý về thỏa thuận sau khi các dân biểu hôm thứ Ba bỏ phiếu thuận rằng chính phủ đã coi thường Quốc hội khi phớt lờ việc Hạ viện đã biểu quyết đòi phải công bố nội dung đó. Thủ tướng Theresa May đang phải chống đỡ vất vả trước sự phản đối của các đảng phái khác trong Quốc hội và cả từ một số dân biểu thuộc Đảng Bảo thủ của chính bà Thỏa thuận mà bà thủ tướng đưa ra đã được các lãnh đạo EU chấp thuận, nhưng cần phải được Quốc hội Anh thông qua mới có hiệu lực. Theresa May - Người tù trong dinh thủ tướng? Kêu gọi ủng hộ dự thảo Brexit Trump: Kế hoạch Brexit có thể đe dọa thương mại Anh-Mỹ Các dân biểu sẽ quyết định việc thông qua hay bác bỏ vào thứ Ba tới, 11/12. Anh sẽ rời Liên hiệp châu Âu vào ngày 29/3/2019. Các thành viên chính phủ nói nếu các dân biểu bác bỏ thỏa thuận này thì cũng có nghĩa là họ đang đẩy mạnh khả năng hoặc là Anh rời khỏi EU mà không dạt được thỏa thuận gì, hoặc Anh sẽ không rời EU nữa. Các thành viên chính phủ sẽ nỗ lực giành sự ủng hộ của các dân biểu trong hôm thứ Tư, là ngày sẽ có tám giờ đồng hồ tranh luận về các vấn đề an ninh và nhập cư nêu trong thỏa thuận rút khỏi EU. Bà May được trông đợi là sẽ tiếp tục thuyết phục các nhóm nhỏ dân biểu qua các cuộc họp riêng. Bà sẽ đương đầu với lãnh đạo đảng Lao động, ông Jeremy Corbyn, trong phần chất vấn thủ tướng sẽ diễn ra vào giữa ngày, trước khi cuộc tranh luận về Brexit diễn ra. Một báo Anh nói bà May đã 'mất quyền kiểm soát' tại Hạ viện Tổng chưởng lý Geoffrey Cox nói toàn bộ nội dung tư vấn pháp lý mà ông nói với chính phủ cần phải được giữ bí mật Lời cảnh báo bị phớt lờ? Thành viên nội các, Bộ trưởng Môi trường Michael Gove, người chủ trương theo đuổi việc Anh ra khỏi EU, cảnh báo các dân biểu rằng nếu họ không bỏ phiếu ủng hộ thì có nguy cơ "sẽ không có Brexit". Tuy nhiên, Mark Harper, cựu lãnh đạo nắm quyền kiểm soát kỷ luật đối với các dân biểu thuộc đảng Bảo thủ trong Hạ viện và là người muốn Anh ở lại EU, nói rằng ông thấy bà thủ tướng sẽ không hội đủ số phiếu ủng hộ. Ông Harper nói với báo Daily Telegraph rằng ông sẽ bỏ phiếu chống thỏa thuận của bà May, và dự đoán thỏa thuận này sẽ bị khoảng 80 dân biểu trong đảng của ông bác bỏ. Ông thúc giục bà thủ tướng hãy tái đàm phán thỏa thuận và nói kế hoạch rời khỏi EU như hiện nay sẽ khiến nước Anh thiệt thòi. Vì sao các thất bại mới đây có ý nghĩa quan trọng? Trước tiên, chính phủ đã thua trong việc muốn nội dung tư vấn pháp lý được xem xét riêng biệt bởi Ủy ban Đặc biệt của Hạ viện. Trong lần biểu quyết thứ nhì, các thành viên chính phủ bị kết luận là đã coi khinh quốc hội và bị buộc phải chấp nhận rằng họ lẽ ra phải công bố đầy đủ nội dung tư vấn đó, trong lúc trước đó chính phủ nói rằng việc công bố như vậy là vi phạm quy ước làm việc và không phục vụ lợi ích quốc gia. Quan trọng nhất là lần thất bại thứ ba, có nội dung quanh các thay đổi về thủ tục cần tiến hành trong Quốc hội nếu xảy ra trường hợp Hạ viện bỏ phiếu bác bỏ thỏa thuận của bà May. Thay vì được giới hạn trong phạm vi "ghi biên bản" về những gì chính phủ trình bày trước Hạ viện, thì các dân biểu cũng có thể gây thêm ảnh hưởng với việc biểu quyết về những gì họ muốn chính phủ sẽ làm tiếp. Anh Quốc vẫn chia rẽ bởi hai phái ủng hộ và chống lại Brexit Điều này có thể sẽ dẫn tới việc Quốc hội tước quyền kiểm soát tiến trình Brexit từ tay chính phủ, nếu như các dân biểu thúc đẩy cho "Phương án B" - điều mà hiện nay đang được cho là sẽ xảy ra - thay cho thỏa thuận của bà May, và tìm cách chặn cơ hội Anh rời EU mà không đạt được thỏa thuận nào. Xem thêm về Anh Quốc: Phong cách Anh trong những quán ăn 'đặc Anh' Người Anh nói tiếng Anh khó hiểu nhất? 'Anh có quyền đơn phương hủy Brexit'
Kết luận của Thanh tra chính phủ công bố tối 7/9 về Khu đô thị (KĐT) mới Thủ Thiêm cho hay có nhiều sai phạm trong quy hoạch và đền bù, theo truyền thông Việt Nam.
Công bố 'nhiều sai phạm' trong quy hoạch KĐT Thủ Thiêm
Người dân Thủ Thiêm bức xúc khi trao đổi với các Đại biểu Quốc Hội ngày 9/5 Cuộc thanh tra được tiến hành trong hai tháng, từ 15/5 - 11/7, việc 'hoàn thiện và lấy ý kiến các bên' diễn ra hai tháng sau đó, trước khi được công bố chính thức. Theo kết luận này, quyết định của Thủ tướng chính phủ năm 1996 phê duyệt quy hoạch KĐT mới Thủ Thiêm theo bản đồ 1/5.000 là 'đúng thẩm quyền'. Vụ Thủ Thiêm: 'Dân mất, chính quyền cũng mất' Thủ Thiêm: Hòn ngọc bị đánh cắp? Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chỉ đạo vụ Thủ Thiêm KĐT mới Thủ Thiêm và Khu tái định cư có tổng diện tích 930ha, nằm bên bờ đông sông Sài Gòn, được kỳ vọng trở thành một trung tâm hành chính, thương mại cao cấp của thành phố và có vị trí quốc tế. Nhưng khi thực hiện, các đơn vị chịu trách nhiệm liên quan đã để xảy ra nhiều sai sót, bản kết luận thanh tra cho hay. Việc xây dựng khu đô thị mới Thủ Thiêm bị đình trệ do người dân khiếu nại kéo dài, hàng trăm người có nhà bị thu hồi sống trong cảnh tạm bợ 20 năm qua, theo truyền thông Việt Nam. Không trong quy hoạch vẫn mất nhà Dân Thủ Thiêm bám trụ không đi, sống tạm bợ khổ sở mấy chục năm nay Kết luận thanh tra cho hay, có chín hộ dân bị thu hồi nhà dù không nằm trong quy hoạch. Đó là các hộ thuộc Khu phố 1, phường Bình An. Ranh giới, vị trí quy hoạch không được nêu đầy đủ trong các văn bản của UBND TP Hồ CHí Minh. Không có các bản đồ quy hoạch gốc như bản đồ quy hoạch 1/5.000. Việc điều chỉnh diện tích và ranh giới khu quy hoạch 1/2.000 do UBND TP Hồ Chí Minh giao cho Kiến trúc sư trưởng phê duyệt năm 1998 là không đúng thẩm quyền. Quyết định của Kiến trúc sư trưởng năm 1998 ghi vị trí giới hạn không đúng so với bản đồ thực địa là một trong các nguyên nhân dẫn đến người dân khiếu nại về ranh quy hoạch và đền bù, giải phóng mặt bằng. Không đủ đất tái định cư Kết luận của Thanh tra chính phủ cho hay việc UBND TP Hồ Chí Minh thu hồi 930 ha đất năm 2002 mà không xác định ranh giới, vị trí khu tái định cư, là chưa đủ cơ sở pháp lý, thiếu căn cứ thực hiện, không xác định đúng, đủ diện tích đất cần để tái định cư theo quy hoạch. Việc giải phóng mặt bằng và đền bù trong 15 năm qua không dược thực hiện đầy đủ, đúng quy định. Giải phóng mặt bằng mà không có kế hoạch xây nhà tái định cư trước, dẫn đến khiếu nại về chế độ, chính sách đền bù. Khu tái định cư 160ha không nêu cụ thể vị trí, ranh giới, không có hồ sơ, quy hoạch kèm theo, và cũng không được Bộ Xây dựng thẩm định. Kết luận thanh tra quy hoạch KĐT Thủ Thiêm của Thanh tra Chính phủ UBND TP Hồ Chí Minh sử dụng đất tái định cư đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt vào nhiều mục đích khác, dẫn đến không đủ đất để bố trí tái định cư cho dân, phá vỡ không gian quy hoạch. Quá trình giao đất cho doanh nghiệp cũng có nhiều sai phạm, như không có hợp đồng vẫn giao đất, sử dụng đất không đúng giấy phép kinh doanh, tính tiền sử dụng đất không đúng quy định... Thanh tra chính phủ kiến nghị Thủ tướng xử lý trách nhiệm các tổ chức, cá nhân vi phạm trong thẩm định, lưu trữ hồ sơ, bản vẽ, trong phê duyệt điều chỉnh quy hoạch, thu hồi đất, đền bù, tái định cư. Đồng thời, Thanh tra chính phủ cũng yêu cầu TP Hồ Chí Minh rà soát từng trường hợp khiếu nại cụ thể để có hỗ trợ, bồi thường thỏa đáng, chấm dứt khiếu nại. Người dân nói gì? Dân Thủ Thiêm bám trụ không đi, sống tạm bợ khổ sở mấy chục năm nay Ông Nguyễn Văn Lung, một trong những cư dân Thủ Thiêm từng đi khiếu kiện 20 năm ròng, nói ông 'vui mừng'. Và với kết luận này, ông tin mình sẽ thắng trong phiên tòa ngày 19/9 sắp tới, theo Zing.vn. Đây là phiên tòa xét xử vụ khiếu kiện về quyết định hành chính của UBND quận 2, hành vi hành chính của Chủ tịch UBND quận 2 và bồi thường thiệt hại do ban hành quyết định trái luật. Ông Lung nói ông tin với kết luận này, ông sẽ chứng minh được nhà ông lẽ ra không bị thu hồi vì không nằm trong quy hoạch. Nhưng ông cũng nói bản kết luận này mới chỉ nhắc đến 9 hộ dân Khu phố 1, phường Bình An bị di dời sai, còn hơn 100 hộ khác cũng ở khu phố này thì không được nhắc đến. Cũng theo ông Lung, sau kết luận của Thanh tra chính phủ, còn phải chờ chỉ đạo của Thủ tướng. Ông nói điều bà con Thủ Thiêm mong chờ nhất là cách thức, phương án giải quyết, bồi thường cho người dân, và xử lý những người làm sai. Trong khi đó, bà Lê Thị The (75 tuổi), nói với Zing.vn rằng bà 'buồn' chứ không lấy gì làm vui. Bởi vì nhà bà ở Khu phố 1, phường Bình An, nằm trong số 100 hộ dân không được nhắc đến. Bà nói chắc bà lại phải ra Hà Nội khiếu kiện tiếp. "Hết đời người rồi cũng không biết có đòi lại được gì cho con cháu không," Zing.vn dẫn lời bà The. 20 năm khiếu kiện Một người dân ngất xỉu trong cuộc họp ngày 9/5 Hồi đầu tháng Năm, dư luận Việt Nam bắt đầu quan tâm tới việc chính quyền TP.HCM công khai thừa nhận "chưa tìm thấy" bản đồ quy hoạch tỷ lệ 1/5.000 khu đô thị mới Thủ Thiêm kèm theo Quyết định số 367/QĐ-TTg ngày 4/6/1996 của Thủ tướng. Bản đồ quy hoạch này được xem là tài liệu quan trọng để giải quyết khiếu nại kéo dài của nhiều hộ dân bị thu hồi đất trên phạm vi đất đai thuộc quy hoạch. Truyền thông Việt Nam cho hay đã có 15.000 hộ dân bị di dời khỏi bán đảo Thủ Thiêm, với chi phí 30.000 tỉ đồng để chi trả bồi thường, tái định cư. Nhưng còn không ít hộ dân tiếp tục khiếu nại, cho rằng nhà họ không nằm trong quy hoạch, và bồi thường di dời không thỏa đáng. Họ cũng yêu cầu chính quyền cung cấp tấm bản đố 1996 để xác định diện tích và ranh giới quy hoạch. Cuộc tiếp xúc cử tri ngày 9/5 của đại biểu Quốc Hội trở thành buổi đối thoại với người dân Thủ Thiêm, với nhiều người dân khóc, ngất xỉu, khi trình bày nỗi oan mất đất hơn 20 năm qua. Truyền thông Việt Nam thời điểm đó cho hay vấn đề này dân Thủ Thiêm cho hay đã khiếu nại hơn 20 năm qua, nhưng đây là "lần đầu tiên chính quyền lắng nghe", Các ý kiến trên mạng xã hội thời điểm đó thì cho rằng trong vụ Thủ Thiêm không chỉ tài sản, sinh kế, yên bình, tương lai, hy vọng, uy tín, mà niềm tin cũng đã bị đánh mất. Mạng xã hội nói gì? Facebooker Nguyễn Tường Minh viết: "Cuối cùng Thanh tra Chính phủ cũng đã "chỉ mặt đặt tên" những sai phạm tại Thủ Thiêm, đã kết luận rằng dân Thủ Thiêm đúng, chính quyền TP Hồ Chí Minh sai!" "Dẫu hành trình công lý còn nhiều chông gai, nhưng bản kết luận này là nền tảng, là "chìa khóa" pháp lý mở ra nhiều cánh cửa quan trọng nhất để các cơ quan tố tụng và các cấp xử lý nghiêm minh những kẻ đã gây ra oan khuất cho người dân Thủ Thiêm suốt 2 thập niên, lấy lại công bằng và niềm tin từ dân." Facebooker Nguyễn Sin bình luận: "Nói về Thủ Thiêm là nói về tội ác! Cuối cùng thì Thanh Tra chính phủ cũng đã kết luận Thủ Thiêm có sai phạm, điều mà người dân Thủ Thiêm mong chờ cả chục năm qua." "Ở thời đương nhiệm của ông Lê Thanh Hải - Lê Hoàng Quân, dù bà con có kêu gào cách mấy thì sự việc Thủ Thiêm vẫn bị dập tắt, tắt một cách có chủ đích." "Bạn cứ thử nghĩ đi, gia đình bạn đang sống yên ổn hạnh phúc, bị chính quyền địa phương tới cưỡng chế hết nhà cửa, sau đó bồi thường cho bạn số tiền chỉ đủ để xây cái chòi ở tạm bợ, liệu bạn có chấp nhận được không?" "Họ lấy danh nghĩa phục vụ lợi ích đất nước, sau đó phân lô bán nền. Họ lấy quy hoạch về một Thủ Thiêm toàn màu hồng để đẩy người dân vào cảnh lầm than, thật đê hèn và độc ác." "Tôi đi gặp bà con Thủ Thiêm, ngồi lấy tin để viết bài về Thủ Thiêm, họ xem chúng tôi, những người làm báo như một vị cứu tinh, họ rất tin vào báo chí. Và họ đã đúng."
Trong 17 năm, Aina Harold và người em gái Kahala đã luôn bắt đầu mỗi sáng cùng nhau trong bếp. Khoảng bảy giờ sáng, họ cân đong và trộn các thành phần như bột, đường, trứng và quan trọng nhất là hàng kí lô chuối mới thu hoạch trong vườn nhà với nhau.
Món bánh chuối cả thế giới mê trong thời Covid-19
"Sau nhiều năm chúng tôi đã làm theo cách khoa học," Harold giải thích. "Đôi khi tôi sẽ nướng bánh, có lúc cô ấy làm. Với hai người chúng tôi mọi việc rất dễ." Ở những nơi lòng tốt lên ngôi Amabie, 'bùa yểm' chống Covid-19 của người Nhật Đây là món nướng Hàn Quốc đậm đà nhất? Chỉ hơn một giờ sau đó, họ sẽ kéo hơn 60 ổ bánh mì chuối tươi mới khỏi lò nướng và đưa chúng đến thẳng quầy hàng nông sản của gia đình trên đảo Maui ở Hawaii. Con đường đến Hana ở Maui nổi tiếng vì cung đường uốn lượn, các bãi biển hẻo lánh và các quầy bánh mì chuối dọc đường Quầy hàng Thác Đôi, được ghi bằng biển hiệu sơn màu sáng giống hình dạng một chiếc ván môn lướt sóng, là ngã rẽ lớn đầu tiên khi rẽ vào Road to Hana, một chặng đường dài 64 dặm nổi tiếng với ngã rẽ quanh co, những bãi biển hẻo lánh cát đen và những quầy bánh mì chuối. Amazake, món cơm rượu thần kỳ của người Nhật Ăn cá biển ngày càng dễ bị ngộ độc hơn Món hạt tiêu ngon nhất thế giới ở Campuchia Bánh mì do chị em nhà Harold làm thường xuyên được ca ngợi là ngon nhất. Những ổ bánh mì được bán với giá 6 đô la Mỹ, luôn mềm ngọt, với những miếng chuối to bên trong. "Chúng tôi đưa bánh nóng ra quầy lúc 9 giờ sáng, và đến khoảng 12 giờ sáng là hết bánh." Harold cho biết một số khách hàng mang theo một thanh bơ để quết lên bánh mì, và những ổ bánh mì này thường được họ lấy ra khỏi túi ăn ngay trong bãi giữ xe. "Họ sẽ mở gói bánh ra, xé từng miếng lớn chia cho mọi người." Nhưng từ ngày 18/3/2020, Harold, 43 tuổi và em gái bà, 34 tuổi, đã phải tạm dừng thói quen nướng bánh vì họ không có khách ghé ăn nữa. Du lịch đến Hawaii đã trở thành chuyện không tưởng vì dịch bệnh virus corona. Thống đốc bang đã yêu cầu du khách tránh xa nơi này; tất cả khách đến thăm và cư dân đều buộc phải cách ly 14 ngày và tự trả chi phí. Thêm vào đó, cung đường Road to Hana cũng bị đóng hoàn toàn trừ cư dân địa phương. Trong khi đó thì cơn thèm bánh mì chuối lại dâng cao hơn bao giờ hết. Nướng bánh tại nhà đã trở nên cực kỳ phổ biến trong thời gian diễn ra đại dịch virus corona. Google nói rằng nội dung tìm kiếm bánh mì chuối đã tăng cao đến mức chưa từng có, biến nó thành công thức nấu ăn được tìm kiếm nhiều nhất thế giới. (Ngoài ra những nội dung được tìm kiếm nhiều nhất gồm có cách nhồi ủ bột làm bánh pizza, bánh mì nướng kiểu Pháp và cách làm bánh chocolate). Lượng tìm kiếm về bánh mì chuối cực kỳ nhiều ở Canada, Úc, New Zealand, Ireland, Hoa Kỳ, Nam Phi, Anh Quốc, Thổ Nhĩ Kỳ, Hà Lan và Costa Rica. Các chuyên gia ẩm thực không lấy làm ngạc nhiên. "Giờ đây mọi người nướng bánh vì họ ở nhà và họ sợ hãi và họ cần chút gì đó trấn an," PJ Hammel, tác giả viết sách nấu ăn và là blogger làm việc cho công ty Bột King Arthur có trụ sở ở Mỹ cho biết. Bà chia sẻ rằng bánh mì chuối mà lựa chọn tốt nhất để bắt đầu vì món này rất dễ làm, không cần gì ngoài chuối, đường, chất béo, bột và men nở. "Đây là món mọi người thường gọi là công thức đơn giản. Bạn không cần phải nấu chảy thứ gì. Một khi bạn đã nghiền chuối ra, bạn chỉ cần trộn các nguyên liệu lại với nhau và đổ chúng vào khuôn và nướng. Không thể nào đơn giản hơn." Bánh mì chuối nằm trong nhóm bánh mì làm nhanh, có thể làm mà không cần đến men nở. Chúng trở nên nổi tiếng vào thập niên 1990 với sự phổ biến ngày càng rộng rãi của baking soda và bột nướng bánh, thường được thêm vào công thức làm bánh trong vai trò làm chất nở bánh. "Cuộc cách mạng bột làm bánh cực kỳ lớn," tác giả sách nấu ăn Nancie McDermott, chuyên về làm bánh tại gia đình cho biết. "Nó khiến tất cả mọi món bánh đều trở nên dễ làm." Đảo Maui ở Hawaii có rất nhiều chuối Chuối có nhiều ở Đông Nam Á và đã là nguồn thực phẩm trong hàng ngàn năm. Nhưng trang web Foodtimeline.org tìm ra nguồn gốc bánh mì chuối thời hiện đại xuất hiện sớm nhất là ở Hoa Kỳ. Công thức làm món này lần đầu xuất hiện vào thập niên 1930, do một thủ thư nghĩ ra dựa trên việc tham khảo các cuốn sách nấu ăn cổ, cách nấu ăn kiểu cũ và từ việc tham khảo từ một số nguồn khác. "Một số nhà lịch sử ẩm thực đặt ra giả thiết là công thức này được các bà nội trợ tiết kiệm 'chế' ra vì họ không muốn vứt những quả chuối chín quá đi." Dù có nguồn gốc từ đâu, thì công thức làm bánh này cũng nhanh chóng nổi tiếng, và đến thập niên 1950 đã trở thành món chủ đạo khi người ta nghĩ tới việc nướng bánh tại nhà. Sự phổ biến này cũng tăng lên khi người ta ưa chuộng ẩm thực tự nhiên và lành mạnh cho sức khỏe vào thập niên 1970, và không có dấu hiệu gì cho thấy mối quan tâm này sẽ chựng lại. Sau hết thì chuối là loại trái cây phổ biến thứ hai trên thế giới, chỉ sau cà chua, và được đón nhận rộng khắp. Maui đã đưa sáng tạo của họ vào việc làm ra ổ bánh mềm xốp ngập tràn hương vị chuối. Bánh ở đây mềm hơn, đặc hơn và giống với bánh ngọt hơn là bánh mì. Một số người làm bánh trên đảo bỏ thêm vụn chocolate, hạt macadamia, quả dâu tây, dừa hoặc dứa vào bánh. Dù vậy, Harold vẫn giữ cách làm ra ổ bánh đơn giản. Bà làm theo công thức mẹ bà dạy, mà có thể mẹ bà đã học từ bà ngoại, bà chia sẻ. Bà không rõ điều gì đã khiến bánh chuối Maui trở nên đặc biệt như vậy, nhưng có thể là vì các loại chuối có sẵn ở nơi này. Bà dùng cả hai loại chuối là chuối Cavendish, loại chuối phổ biến nhất thế giới, và chuối táo, một giống chuối nhỏ hơn có ở Hawaii, vị hơi chát và thịt chuối chắc mịn. Cả hai loại bà đều trồng trong vườn sau nhà và sẽ ngon nhất khi chuối bắt đầu ngả màu nâu. "Chúng trông càng xấu xí thì lại càng ngọt," bà chia sẻ. Nhưng bà ngờ rằng còn có thêm yếu tố nào đó nữa. "Mọi người sẽ cắn một miếng và nói: 'Còn nhớ khi bà ngoại làm bánh mì chuối không? Tôi không rõ liệu bây giờ mọi người còn làm bánh không, nhưng món ăn thường ngon hơn khi bạn làm bánh lúc gia đình tụ họp, và cùng nhau nhào bột làm bánh." Bánh chuối là công thức được tìm kiếm nhiều nhất trên internet Đó là điều khiến cho Darlene Fiske nướng bánh với cậu con trai 17 tuổi vào tuần trước. Là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Austin, Texas, bà nói gia đình bà vẫn nhớ bánh chuối từ chuyến du lịch đến đảo Hawaii bảy năm về trước. Bà đã được nghe đồn về món ngon Maui, và rồi bà nhìn thấy một sạp hàng khi cả gia đình đang đi dọc theo Cao tốc Hana. "Tôi nói 'Ồ, Chúa ơi, chúng ta phải dừng ở đây.' Chúng tôi rẽ vào và đã được ăn món bánh chuối ngon chưa từng có. Chúng tôi luôn ăn món bánh này mỗi khi trên đường về khách sạn." Trải nghiệm đó vẫn còn nguyên trong đầu khi bà đi mua sắm tuần trước. "Dĩ nhiên, chúng tôi mua quá nhiều chuối. Có lẽ là trong vô thức, tôi muốn vài quả sẽ hỏng để tôi có thể có được trải nghiệm gắn bó với con trai trong mùa đại dịch này." Bà làm phụ bếp còn cậu con trai làm bếp trưởng nướng bánh, dùng công thức từ quyển sách nấu ăn dành cho trẻ em mà bà nội đã cho cậu bé. Trang làm bánh chuối hơi bẩn vì đã qua nhiều lần sử dụng. Và khi ổ bánh mì hiện ra trong lò nướng, cả gia đình đều nghĩ về Hawaii. "Rõ ràng Maui luôn ở trong tâm trí chúng tôi," Fiske nói. Bà chụp một bức ảnh đăng Facebook trước khi cả gia đình ăn bánh. "Khi tôi đăng bức ảnh đó, rất nhiều người đã liên lạc với tôi và nói: 'Tôi cũng vừa nướng một ổ tại nhà đây.' Đây đúng là món ăn an ủi dành cho tất cả mọi người." Tuy vậy, ổ bánh vẫn không có vị giống hệt như bánh chuối họ đã ăn ở Hawaii. Dù hầu hết dân làm bánh địa phương đều ngần ngại tiết lộ công thức làm bánh của họ, nhưng Harold thì nói rằng một trong những bí kíp của bà là không nghiền chuối bằng máy. Aina Harold, người làm bánh ở Maui nói bạn hãy nghiền chuối bằng tay hoặc dùng dụng cụ nghiền thủ công "Tôi không chấp nhận máy nghiền bằng điện. Hoặc là chúng tôi đeo găng tay vào và dùng tay bóp chuối, hoặc chúng tôi sử dụng dụng cụ nghiền thủ công, tốn 20 phút. Làm vậy thì bạn sẽ vẫn còn những miếng chuối nguyên trong ổ bánh." Arnold Magbual, 51 tuổi, người quản lý tiệm bánh Four Sisers Bakery ở thị trấn Wailuku ở phía tây Maui, cho biết rất khó để chỉ ra sự nổi bật trong loại bánh mì của ông. "Điểm khác biệt là gì hả? Tôi cũng không biết nữa." Trước đại dịch, tiệm bánh nhà ông làm 1.000 ổ bánh mỗi tuần, nhưng ông luôn trì hoãn cơ hội mở rộng tiệm. "Chúng tôi không chọn cách đi tắt. Chúng tôi là tiệm bánh gia đình và nhỏ như bây giờ, điều đó đem lại cảm giác như làm bánh tại nhà." Magbual, một người Mỹ gốc Philippines, có được công thức làm bánh do cha ông truyền lại khi ông tiếp quản tiệm bánh 20 năm trước. Nhưng ông lập tức bắt đầu điều chỉnh công thức, thêm sữa trứng (custard - người Mỹ gọi là pudding) vị vanilla, khiến ổ bánh cực kỳ mềm mịn. "Nếu bạn không thêm pudding vào, bạn có thể thêm kem chua. Nó sẽ khiến bánh ngon và nhẹ nhàng và có thêm vị kem." Và còn có một thứ khác khiến bánh mì của ông đặc biệt, ông nói. "Chúng tôi bỏ aloha vào bánh - là rất nhiều tình yêu." *** Công thức bánh chuối với hạt của Eileen 1 1/2 chén đường (1 chén tương đương 200gr) 3/4 chén dầu ăn (1 chén tương đương 224ml) 4 quả trứng một gói (khoảng 3,4 ounces / 96gr) sữa trứng vị vanilla (custard) 2 1/2 chén bột 1 thìa cà phê muối 1/2 thìa cà phê bột baking powder 2 thìa cà phê baking soda 3 chén chuối nghiền 1 1/2 muỗng các loạt hạt xay vụn Làm nóng lò nướng đến nhiệt độ 175 độ C. Xịt dầu ăn vào ba khay nướng bánh nhỏ. Đường, dầu và trứng và trộn đều. Bỏ thêm các nguyên liệu còn lại vào. Đổ hỗn hợp vào khay nướng bánh. Nướng trong 55 phút. Sẽ được 12 phần bánh. (Thông tin từ công ty thiết bị điện Hawaiian Electric) Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Travel.
Một nhân vật có tiếng trong giới bất đồng chính kiến ở Việt Nam đã ký vào giấy cam kết đồng ý ngừng tham gia các hoạt động đấu tranh dân chủ.
Đỗ Nam Hải 'tạm lui vì chữ hiếu'
Ông Đỗ Nam Hải, người gần đây được giải thưởng của một tổ chức nhân quyền quốc tế, nói ông phải nhượng bộ vì điều ông mô tả là "chữ hiếu" và vì lo lắng cho bình an của bố mẹ và người thân. Tin tức cho biết vào ngày 16-3, vì áp lực từ phía gia đình, ông Đỗ Nam Hải đã ký vào giấy cam kết với công an rằng ông sẽ rút lui khỏi phong trào dân chủ. Khi đài BBC liên lạc hôm 21.03, ông Hải nói hiện tại ông từ chối trả lời phỏng vấn của báo chí, nhưng xác nhận việc ông tạm thoát ly là có thật. Không ưa độc đảng Ông Đỗ Nam Hải, 48 tuổi, bắt đầu được biết đến khi ông công bố trên mạng internet một số bài viết về tình hình chính trị, xã hội Việt Nam. Trong một bài viết năm 2000, ông đề nghị Việt Nam tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý để người dân trả lời câu hỏi nên hay không nên theo chế độ đa đảng. Theo tác giả, vấn nạn nghiêm trọng nhất của Việt Nam là thể chế chính trị độc đảng, không cho phép có sự cạnh tranh giữa các lực lượng chính trị. Dần dần ông Đỗ Nam Hải trở thành một cái tên quen thuộc trong phong trào bất đồng chính kiến còn manh nha và ít người tham gia ở Việt Nam. Và vào tháng Hai năm nay, khi một tổ chức nhân quyền ở Mỹ, Human Rights Watch, trao giải thưởng cho tám nhân vật ở Việt Nam, ông Đỗ Nam Hải cũng có tên trong danh sách. Human Rights Watch nói giải thưởng nhằm "vinh danh lòng dũng cảm của những người đối lập tại Việt Nam". Với những người quan tâm đến giới bất đồng chính kiến ở Việt Nam, cảm giác chung là một sự thông cảm cho hành động của ông Đỗ Nam Hải. Bà Ngô Thị Hiền, Chủ tịch Ủy Ban Tự Do Tôn Giáo cho Việt Nam, một tổ chức hoạt động ở Mỹ, bày tỏ sự tán thành. “Chúng tôi rất thông cảm với anh Đỗ Nam Hải, một người tranh đấu cho dân chủ nhiều năm qua. Nay nhà nước đem tình gia đình để đe dọa. Nếu Đỗ Nam Hải cứng rắn trong trường hợp này, chưa chắc đã là điều tốt.” “Nhưng hình ảnh một người phải tạm rời bỏ phong trào vì chính quyền dùng cha yếu mẹ già để gây khó dễ, nó đã nói lên rằng đây là một chính quyền không bình thường.” Được biết từ đầu tuần đến hôm 21/03/2007, ông Đỗ Nam Hải vẫn phải lên làm việc với cơ quan công an. Ông Hải cũng đang yêu cầu nhà chức trách trả lại máy tính cho ông. ===============================Ẩn DanhGởi bạn Minh: chính trị lúc nào cũng phải đi đôi với kinh tế. Nếu muốn dân giàu nước mạnh thì trong chính phủ phải có nhân tài có khả năng giải quyết khó khăn và có sáng kiến. Nhưng không phải nhân tài nào cũng chịu cúi đầu trước ĐCS. Cho nên, nếu muốn đất nước phát triển thì phải có sự tranh đua lành mạnh. Người có Sáng kiến hay sẽ lãnh trách nhiệm lãnh đạo đất nước. Bạn hãy nhìn khắp thế giới. Ở đâu có dân chủ thì ở dân mới giàu, nước mới mạnh. Minh, Hà NộiTôi là người sống trong nước, chẳng dám tự xưng là người yêu nước, đấu tranh vì dân chủ, nhân quyền gì gì. Là người làm thuê hàng ngày chỉ lo kiếm miếng cơm manh áo nuôi sống bản thân và gia đình. Các bác ở nước ngoài lâu ngày về VN sống thử ít bữa đi rồi bình luận. Tôi thấy thật nực cười khi cứ phải đặt vấn đề yêu hay không yêu Đảng. Đảng có phải cha mẹ,vợ con tôi đâu. Họ là một lực lượng chính trị và do hoàn cảnh lịch sử của VN để lại thì họ là lực lượng chính trị duy nhất được nắm quyền cai trị đất nước. Những chuyện thối tha đời nào cũng có, nơi nào cũng có. Nếu họ không tự thay đổi mình để phù hợp với thời đại này thì ắt một ngày sẽ bị thay thế và đào thải. Cái gì tồn tại tức cái đó còn hợp lý, nói đúng hơn là nó cũng đang tự thay đổi để tồn tại được. Ai ở trong nước, tự nhìn và so sánh cái mâm cơm, cái giường ngủ, cái quần, cái áo mình mặc bây giờ với 10 năm, 20 năm trước thì khắc hiểu dân chủ có thể được mang lại do những ông bà đang đấu tranh rồi nghe vài câu dọa dẫm lại thôi hay không. Dân chủ - đương nhiên rất tốt. Nhưng khái niệm thế nào là dân chủ cho một đất nước như VN thì còn phải bàn dài dài. Tôi không phải Đảng viên, không phải công chức của chính quyền cộng sản, nhưng tôi không vì thế mà tin rằng sớm mai ngủ dậy chính phủ cộng sản sụp đổ thì các ông bà đấu tranh vì nhân quyền và dân chủ, bằng cấp đầy mình ở nước ngoài có thể về lo cơm no áo ấm và quyền ngôn luận đủ cho hơn 80 triệu con dân. Nếu có lòng với dân, với nước, hãy bàn xem làm sao để dân ta, nước ta giàu mạnh; hoặc chí ít cũng đừng đem cái dân chủ nửa mùa kiểu ra khuấy động hơn 80 triệu dân lành đang còn bận làm ăn. Cảm ơn. Không tênTự do bầu cử. Nếu Việt Nam có dân chủ, dân tự tuyển chọn người tài. Sống đông sẽ thắng. Lúc đó tự nhiên sẽ đoàn kết. Bạn kêu gọi dân Việt Nam khắp thế giới nên đoàn kết. Nhưng ĐCS dù bất tài vô dụng nhưng vẫn muốn tiếp tục độc quyền cai trị Việt Nam thì làm sao kêu gọi đoàn kết được. Mong bạn suy nghĩ lại. NguyễnGởi bạn Sơn, Việt Nam tuy có 30 năm "Độc Lập" nhưng vẫn chịu 30 năm "ĐỘC TÀI CS". Độc lập nhưng không có tự do dân chủ thì cũng không khá gì hơn. Chế độ Độc tài cũng là một đại nạn cho dân tộc Việt nam. Ngoại xâm thì có thể đuổi đi được nhưng Nội gian như ĐCS thì khó hơn nhiều. Tôi cảm thấy ĐCS không hề có gì hay ngoài là dùng bạo lực và nghèo đất nước ra. Nếu ĐCS không có khả năng giải quyết khó khăn thì tại sao vẫn không giao trả quyền làm chủ đất nước lại cho dân. Để dân có thể tìm nguời tài khác có khả năng giải quyết khó khăn. An Nam, Sài gòn, Gia ĐịnhThân chào các bạn ủng hộ hay chống đối ĐCSVN, Theo ý kiến của mình, các vị nào chưa từng ăn cơm nấu từ gạo được trồng trên đất Nam Việt, chưa từng uống nước trên các con sông của Nam Việt, nói chung là chưa từng được nuôi dưỡng và trưởng thành trên mảnh đất của mước Đại Việt chúng ta thì ko có quyền gì nói tới đất nước này sẽ như thế nào vì các vị không còn là người của 1 nước từng chống lại đế quốc mông cổ, từng đánh bại thực dân Hà Lan, từng đánh thắng liên quân Pháp + Tây Ban Nha giành chủ quyền các hải đảo cho quốc gia. DCS VN nếu thật sự đã đến thời kì kết thì sẽ do các con người sống và trưởng thành trên đất Đại Nam Việt tiến hành kết liễu ko cần các vị được nuôi sống trên đất của người khác xía vào. Nếu họ (DCS) xây dựng xã hội này bằng sự dối trá thì ngày phán xét sẽ đến mau thôi. Nếu DCSVN thật sự làm khổ dân mà có 1 số người còn tiếp tay thì quả thật những người đó còn thua cả 1 bọn Việt Gian, không xứng đáng là người Đại Việt, là 1 bọn mà người ta sẽ gọi là Việt Cẩu. Mình tự hỏi đến bao giờ anh em ta sống rải rác trên khắp điạ cầu này ko còn chửi nhau? 1000 năm Bắc thuộc, 100 năm Tây thuộc, 20 năm nội chiến, trên 30 năm anh em cắn nhau như chó với mèo. Người gọi ta Cộng Nô, ta gọi người Tay Sai, biết bao giờ dân tộc ta sẽ được huy hoàng như thời kì xa xưa. Ẩn DanhAi khẳng định được Công an VN đe dọa gia đình ông Hải? Cái diễn đàn này hay thật đấy, cứ lao vào bình luận, cãi vã mà không rõ được cái mà đang cãi vã nhau có tồn tại hay không. Tôi cho rằng việc ông Hải nghỉ phải chăng chỉ là do ông Hải đã thấy cái công dã tràng của mình suốt gần 10 năm qua không được việc gì. Tôi cũng vậy thôi, làm một việc không làm nổi thì tôi không làm, cho dù việc đó được một số người cho nhiều tiền hay cổ vũ đến đâu chăng nữa. Nguyễn Sơn Đông, Tp HCMĐọc qua những bài viết của các bạn, tôi xin đóng góp 1 vài ý kiến sau: nước VN chỉ mới độc lập hơn 30 năm (không chịu sự cai trị của ngoại bang), quá trình phát triển để có được ngày hôm nay phần lớn là nhờ sự lãnh đạo của Đảng. Tất nhiên Đảng có những cái hay và chưa hay. Đường lối lãnh đạo của Chủ Tịch Hồ Chí Minh, của Đảng theo tôi hết sức tốt đẹp.Thế nhưng bộ máy lãnh đạo điều hành đất nước trong từng thời kỳ còn nhiều thiếu sót..và một trong những sai lầm đó là chưa thực sự dân chủ. Tôi xuất thân từ 1 gia đình cách mạng, nhưng quan điểm của tôi luôn ủng hộ dân chủ. Đấu tranh dân chủ là rất tốt, nhưng điều đó phải xuất phát từ tình yêu quê hương, đất nước chứ không phải làm tay sai cho ngoại bang...Có nhiề! u cách để đấu tranh, hoàn thiện hơn nữa thể chế lãnh đạo của đất nước. Tôi ủng hộ đấu tranh bất bạo động,hơn nữa tôi thấy rằng thời gian gần đây Đảng, chính phủ đang có những cải cách đúng đắn khá phù hợp với xu thế phát triển hiện nay, quá trình hội nhập quốc tế ... Quang,Melbourne, AustraliaSau khi nghe chính lời ông Đỗ Nam Hải xác nhận với phóng viên đài BBC, tôi có ý kiến về việc nầy như sau: Ông Hải phải ký vào giấy cam kết với Công an, điều đó nói lên cho thế giới thấy rõ rằng ở Việt nam chẳng có luật pháp gì cả, mà chỉ có Công an, mật thám cai trị mà thôi. Toà án đâu? Thể chế chính trị đâu? mà phải dùng Công an dọa dẫm, o ép, khủng bố dân lành như vậy? Quả thật, băng đảng nó có luật của băng đảng là vậy đó hỡi các bạn có lòng công bằng, ngay thẳng trên toàn thế giới? Nếu Ông Hải làm gì sai trái thì đưa ra toà xét xử theo luật định, tại sao phải dùng những thủ đoạn đê hèn như vậy? Ông Hải đưa ra vấn đề "Trưng cầu dân ý" có gì là sai trái? Nếu chính quyền mạnh, tốt, toàn dân ưa thích... thì tại sao sợ trưng cầu dân ý? Rõ ràng là vì quyền lợi của băng đảng và phe nhóm, chứ chẳng phải vì nước vì dân gì ráo trọi. Tôi hoàn toàn cảm thông cho thảm cảnh "cá chậu, chim lồng" và hễ "thẳng mực tàu thì đau lòng gỗ" của ông Hải. Nhưng tôi tin rằng chẳng ai có thể ngăn cản được tư tưởng đúng đắn cũng như tiếng nói lương tri trong lòng ông. Và tôi cũng tin rằng hễ lò xo nén càng mạnh thì sức bung càng lớn, luật mâu thuẫn và phản phục bao giờ cũng đúng cả. 8XTôi xin phép ẩn danh nhưng không thể lấy công thay cho tội được, nhà Trần 3 lần chống quân Nguyên Mông vang dội thiên hạ mà khi nó trở nên phản động cũng còn bị hạ đài vậy mà nay Đảng sau sứ mạng vẻ vang của nhân dân mà không đi đúng và làm đúng nhiệm vụ lịch sử của mình thì cũng cần .... Tôi xin lỗi vì tôi còn là một sinh viên trong nước học tại một trường mà người ta gọi là trường đại học dưới chế độ XHCN. Song các bạn cũng nên biết rằng trong chúng tôi không còn vẻ đẹp tươi của CNXH hay cái bình đẳng tuyệt vời trên học thuyết Max đâu nữa. Sự nghèo của gia đình và sự bất công ( mặc dù là biểu hiện không công khai) của xã hội đã cho những người trong tuổi 8x chúng tôi lờ mờ nhận ra cái khó có thể yêu của chế độ này. Vina-Nam, VNHàng ngày khi đến làm việc tôi thường lướt qua trang BBC khoảng 20phút để nghe ý kiến của các bạn. Thực tình tôi thấy hai bài viết của bạn (Nguyen,CA,USA và Vũ Hiệt, Đà Nẵng) là khá sâu sắc, ngắn gọn và thực tế, thể hiện được sự hiểu biết, khôn ngoan, cầu tiến và một lòng yêu nước chân chính. Sau đây tôi xin nhắc lại, đồng thời cũng là suy nghĩ của tôi mong muốn các bạn cùng hiểu và chia sẻ: Chào tất cả các bạn! "Các bạn đừng cho rằng người dân đang sống ở VN là những kẻ tối tăm mù mịt về thông tin, thời cuộc. Họ hiểu biết và thông minh chẳng thua các bạn đâu. Họ cũng được ăn học trong ngoài nước đầy đủ. Họ biết rõ những điều họ muốn và cái gì có lợi cho gia đình và đất nước họ. Các bạn đừng nghĩ là ra nước ngoài là sang một thế giới văn minh khác rồi quay lại so sánh này nọ. Chế độ nào cũng có ưu và khuyết điểm, hai mặt đối lập bù trừ cho nhau. Một chế độ còn tồn tại khi mặt ưu vẫn còn chiếm đa số. Nguời dân trong nước bây giờ đang bận rộn làm ăn và phát triển, nhìn tình hình xã hội cho thấy đa số dân bằng lòng với chính phủ của họ, mặc dù luôn có một phần chống đối, nhưng đó là xã hội, đâu cũng vậy. Ở trong chăn mới biết là có rận, chẳng nhà nước nào là hoàn hảo cả, và đó là điều bình thường vì mâu thuẫn xã hội luôn tồn tại. DCS trong quá khứ có làm sai nhiều chuyện, nhưng tôi nghĩ đó không phải là mục đích tôn chỉ của họ, trong quá trình phôi thai xây dựng thì luôn có những bài học từ sai lầm, mà điều này hình như chẳng quốc gia nào tránh khỏi. Có điều kiện xin các bạn tham khảo lịch sử phát triển các hình thái nhà nước trên thế giới để xem các chế độ thăng trầm như thế nào. Quan trọng là họ nhắm đến cái mục tiêu tốt đẹp cho dân cho nước họ, vậy là được và tôi tin chính phủ nào trên thế giới cũng vậy. Còn cách thực hiện thì còn phải tùy vào điều kiện phát triển, dân trí trình độ và nền tảng của từng quốc gia. Mỗi nước có con đường khác nhau, và cũng đừng so sánh là nếu nước VN có đa đảng thì nước sẽ giàu, mạnh, như Singapore, HQ, NB. Chưa ai biết được điều gì sẽ đến, các bạn có dám chắc, có bản lĩnh và đủ tài thật sự và lòng yêu nước chân chính không hay lại là...? Cứ để họ tự vận động. Không ai hiểu họ bằng chính họ, và họ biết làm thế nào để tốt cho nước mình. Lấy bất kỳ chuẩn mực nào ra để cân đo đong đếm không bao giờ là một phep so sánh công bằng cả vì phạm trù xã hội có quá nhiều biến số. Có một điều chốt lại là hiện tại VN vẫn phát triển theo hướng tích cực, nghĩa là chính phủ vẫn được đa số dân ủng hộ, vậy là họ có nhân hòa. Cộng với địa lợi và thiên thời thì họ có đủ điều kiện đứng vững. Quan trọng là họ vẫn đang đi lên điều đó nói lên tất cả. Cái tên ĐCS hay đảng dân chủ...thì cũng chỉ là một dạng thể chế nhà nước thôi. Nếu không có số đông ủng hộ thì nó sẽ không tồn tại được và sẽ bị đào thải. Thực tiễn đất nước ta thế nào ai cũng đã biết, tôi xin nhấn mạnh điều này: Ai đến đây cùng 80 triệu dân VN làm ăn chính đáng và tôn trọng mọi người chúng tôi hoan nghênh, nhưng ai đến đây để ra mặt dạy đời dân chủ, làm ăn không chính đáng, coi thường con người VN, lợi dụng gây chia rẽ, phá hoại đất nước thì 84 triệu con người VN sẽ xua đuổi và cho nếm mùi nhục nhã. Các bạn ạ! Cứ coi như là Hoa kỳ tại thời điểm này là đất nước tốt đẹp nhất thế giới đi thì cũng chẳng có gì là hoàn hảo cả chắc chắn các bạn đã thấy và đặc biệt là ngững người dân VN. Tuy nhiên chúng ta cũng nên hiểu rằng, chúng ta (kể cả đảng cầm quyền VN) đang rất có cơ hội để học hỏi những điều tốt đẹp và loại bỏ những điều xấu xa từ các nước khác trên thế giới không chỉ mỗi Hoa kỳ. Chào tất cả các bạn. NhânViệc Đãng Cộng Sản đàn áp các nhà dân chủ tay không tấc sắt càng cho thấy họ đã suy yếu và đang lo sợ. Mặc dù phong trào dân chủ còn manh nha ở VN nhưng tôi tin chắc nó sẽ lớn mạnh rất nhanh trong thời gian tới vì nó có chính nghĩa. Những lập luận cho rằng VN không cần có đa Đãng vì dân trí thấp sẽ dể dẫn đến loạn là nguỵ biện và mị dân. Người dân dù có ngu dốt đến đâu vẫn biết được cần bầu người nào đại diện cho mình là tốt nhất, nếu có nhiều ứng viên có chương trình hành động rỏ ràng (chứ không phải bản lý lịch). Và họ sẽ giám sát xem người đó có làm như họ hứa hay không (chứ không phải là những nghị gật và những vị lãnh đạo mà nhân dân không biết họ đã làm gì trong suốt nhiệm kỳ). Sự độc tài toàn trị của Đãng Cộng Sản đã gây biết bao hệ luỵ tang thương cho đất nước: giáo dục xuống cấp, tham nhũng tràn lan, quản lý XH yếu kém, đạo đức XH suy đồi...mà những điều này xem xét kỹ đều do căn nguyên từ bộ máy chính quyền cuả Đãng cả. Nếu VN không xây dựng được chế độ đa Đãng và tam quyền phân lập (Lập pháp, hành pháp, tư pháp) để các Đãng đối lập tranh đua làm tốt hơn và giám sát lẫn nhau thì mãi mãi những vấn đề trên không thể giải quyết nổi. Nếu chúng ta đã mong muốn có cạnh tranh trong kinh tế để kinh tế phát triển thì tại sao trong chính trị lại không? Josie Nguyễn, Vancouver, CanadaTriết gia Pháp Voltaire của thời đại Khai Sáng ở thế kỷ thứ 18 đã nói: “Tôi có thể không đồng ý những điều anh nói nhưng tôi có thể chết để bảo vệ quyền anh được nói những điều đó”. Thái độ của dân VN đối với các nhóm dân chủ trong nước có thể xếp vào 3 loại: a) của ĐCSVN nhất thiết phải dùng đủ các thủ đoạn kể cả vũ lực tàn bạo để dập tắt các tiếng nói dân chủ là điều đương nhiên vì họ phải bảo vệ độc quyền chính trị để có thể độc quyền tham nhũng, b) những người im lặng dù họ không hài lòng với đảng CS; nhưng nếu họ có được lưa chọn 100% tự do thì nhất thiết họ sẽ đi về phe dân chủ, và c) những cảm tình viên với ĐCSVN. Nhóm thứ ba này dùng một lối lý luận rắt ư là tức cười như thế này - đảng đã đổi mới và mang lại ổn định chính trị và phát triển kinh tế cho VN. Lý luận như thế thì giống hệt như rằng người nào đó đến cướp hết tất cả những gì anh có trong tay, rồi tên cướp này trả lại một ít cho anh sống lê lết qua ngày, và rồi quay đầu lại bảo rằng anh phải biết ơn tên cướp ấy vì đã trả lại 1% hay 2% gì đó đã cướp của anh. Còn về VN có tỷ lệ tăng trưởng kinh tế 8% một năm thì có gì là thần kỳ; xưa kia Hồng Kông, Đài Loan, Japan, Singapore, Nam Hàn và nay thì Trung Quốc cũng thế. Điều này dễ hiểu ví anh đi từ tận cùng của nghèo nàn lạc hậu thì anh mà đi từ một đến hai thì cũng là 100% tỷ lệ tăng trưởng chứ đừng nói gì đến 8%. Nếu quý vị có để ý đến lịch sử kinh tế thì sẽ biết là mức tăng trưởng đường dài của kinh tế nhân loại là khoảng 3%. Những nước đã phát triển giàu có thì đã vào quỹ đạo của quy luật tăng trưởng kinh tế lịch sử này. Còn những nước bần cùng thì một khi bắt đầu tăng trưởng thì hẳn nhiên có tỷ lệ tăng trưởng cao như ví dụ tôi đã kể. Janitor, USATôi không định tham gia vào diễn đàn này nữa vì hình như BBC không mặn mà với những ý kiến ôn hòa, có vẻ như họ thích 2 cực (cực hữu và cực tả) "choảng" nhau hơn. Xin chìu họ lần này. Trong diễn đàn này có nhiều vị vỗ ngực tự nhận là trí thức và được "lên đời" là trí thức du học đàng hoàng nhưng văn phong sao vẫn chưa gột hết tối tăm, lẻ thường càng học cao càng khiêm nhượng bởi vì chỉ những người học cao mới biết mình còn dốt, chỉ những kẻ tầm thường mới tưởng mình là vĩ nhân. Huống chi có kiến thức mà thiếu (hay kém) nhận thức thì sao gọi là trí thức, một người thận trọng và tự trọng không bao giờ lấy học hàm của mình để làm thước đo trí tuệ của thiên hạ, những phát biểu của ông NVNYN đã làm tổn thương danh dự của trí thức trẻ VN. Tôi cũng muốn thưa qua với ông Trần Trí rằng, nếu ông đã ra nước ngoài tất ông phải biết rằng các nền giáo dục ở phương Tây đều hướng lớp trẻ trở thành những con người độc l! p, từ suy nghĩ cho tới hành động họ không muốn bất cứ ai chi phối (đây cũng là nỗi phiền muộn cho các bậc phụ huynh), cho nên nói họ "bị kích động bởi thế hệ trước" thì có vẻ suy bụng ta ra bụng người. Mong những ai muốn nhận du học hay công tác nước ngoài nên thận trọng (thêm chút tự trọng) để khỏi làm phiền người đọc... Tôi đọc báo trong nước (Tuổi Trẻ, Thanh Niên, Tiền Phong...) thấy những tệ trạng rất tầm thường (hiểu theo nghĩa không đụng chạm đến Đảng)như giao thông bừa bãi, ngộ độc thực phẩm, đình công khiếu kiện ngày cao, nước uống bị nhiểm bẩn, vé tàu xe khan hiếm dịp Tết, lễ, tên đường phố lung tung... nhiều lắm, toàn là những tệ trạng thường ngày trong đời sống cứ kéo dài "không đoạn kết", thế nhưng những vụ bất đồng chính kiến, đòi hỏi dân chủ thì Đảng và Nhà nước giải quyết mau lẹ và hiệu quả lạ thường. Điều này nói với tôi rằng Đảng CSVN điều hành xã hội rất kém nhưng đàn áp đối lập, dân oan thì rất "tuyệt". Một xã hội như thế thì tiềm ẩn rất nhiều nguy cơ. Thế nhưng lắm người cứ ung dung tự hào rằng ổn định, th! anh bình... thật khó hiểu, người ở ngay trong nước, sự việc xảy ra hằng ngày trước mắt mà còn không nhận ra nói chi ông Tây, ông Mĩ cho xa, Ông TK Trung ơi, không phải cứ khen là yêu nước mà chê là phản quốc cả đâu, ông hẳn biết người xưa có câu "khen ta mà khen đúng là bạn ta, khen ta mà khen sai là kẻ thù của ta, chê ta mà chê đúng là thầy của ta vậy". Tôi đồng ý với bạn PV Thoa rằng "đừng nhân danh vì bất cứ điều gì để làm tổn hại đất nước..." xin thêm... kể cả nhân danh vì sự lãnh đạo của Đảng. Người Hà NộiÔng Hải thấy Cha Lý, Đài, Nhân,.. bị xử lý nên sợ không dám hoạt động nữa thôi chứ đâu phải công an gây áp lực với gia đình. Gây áp lực với gia đình thì công an đã làm từ lâu rồi chứ đâu phải bây giờ mới làm. Sợ thì nói là sợ chứ lý do này nọ làm gì! Bản lĩnh của các nhà dân chủ có thể thôi sao? Thuần, tp HCMGửi "ý kiến khác". Xin cám ơn vì sự quan tâm của bạn giành cho những ý kiến của tôi. Như tôi đã nói, tôi đứng trên quan điểm của tôi. Và tôi không lấy những con số nào đó ra để hù dọa bạn. Bạn không thích Đảng của tôi, tôi không nói bạn ngông cuồng. Vậy tại sao bạn lại như vậy, khi tôi không cùng quan điểm với bạn? Tôi mong bạn đọc lại vài lần để hiểu rõ những gì tôi viết. Để hiều được sự hướng tới tương lai của tôi trong những khó khăn hiện tại. Nhưng có một cái chắc hẳn bạn sẽ chưa hiểu được trong ngày một ngày hai. Tôi xin nói một ít về cái sự "ngông cuồng" (theo ý kiến chủ quan của bạn). Vì Đảng của tôi đã đi vào cuộc chiến chống xâm lược cùng dân tộc, đã mang lại sự toàn vẹn và bình yên cho đất nước. Hiện nay, trong công cuộc đổi mới này, Đảng đang cùng những người nông dân (trong đó có ba mẹ tôi), những người công nhân (trong đó có anh chị tôi, bạn bè tôi), cùng với những anh bộ đội áo vải ngày đêm dựng xây và bảo vệ tổ quốc này ngày càng to đẹp hơn, đàng hoàng hơn. Cảm ơn các bạn. Truc Van, BostonGà đẻ ra trứng hay trứng nở ra gà ?; dân giàu đưa tới dân chủ hay dân chủ làm cho dân giầu ?, cái nào có trước cái nào sau ? Câu trả lời chẳng có gì khó khi nhìn vào các nước nghèo đói Bắc Hàn Cu Ba ... và các nước dư thừa Mỹ Pháp Nhật .... Trong một xã hội độc đảng độc quyền thiếu cạnh tranh minh bạch và luật pháp công bằng thì đồng tiền kiếm được là đồng tiên bất chánh, tham nhũng, bè phái, chạy chọt hối lộ ...., nói trắng ra là ăn cắp !. Chính quyền VN ru ngủ người dân bằng đồng đô la và cái bánh dân chủ. Đô la vay mượn và ăn xin từ quốc tế là đô la thật, rất tiếc dân chủ chỉ là cái bánh (vẽ) nấu hoài chưa chín !. Nếu được lựa chọn giữa tờ giấy bạc hay lá phiếu bầu cử tôi xin chọn lá phiếu đi bầu, vì đồng tiền không mua được nhân phẩm, nhưng làm giầu trong một xã hội dân chủ công bằng không có gì khó. Hãy nhìn vào 5 tỉ đô mỗi năm từ 1 triệu Việt Kiều trong các nước tự do dân chủ gửi về cho 84 triệu người dân trong chế độ độc đảng VN và tự hỏi, vì sao ???. Tự do dân chủ là quyền căn bản sẵn có của tất con người không phân biệt kẻ ngu người khôn . Nhân quyền không phải là sở hữu riêng của đảng CSVN mà họ có quyền ban phát cho người dân dựa theo mứt độ dân trí cao thấp . Thể chế của một quốc gia phải phản ảnh nguyện vọng của đại đa số của người dân, xin đừng mang thành tích của đảng ra kể công rồi đặt nó trên đầu nguyện vọng của người dân như vậy. Trần Trí - Hà NộiTôi đa từng đi học tại Phương Tây (tại Pháp), tôi dã gặp gỡ và tiếp xúc với rất nhiều người Việt xa xứ. Họ có rất nhiều loại, người đã thấm sâu vào xã hội Phương Tây, họ không còn là người Việt nữa (trừ thể xác). Người thì vẫn còn mang đầy đủ tâm hồn và thể xác Việt, nhưng những cái gì họ còn giữ được là hệ tư tưởng từ ngày xưa để lại. Tôi rất trân trọng sự bảo tồn bản sắc van hoá Việt của họ. Đôi khi còn hơn nhiều những người đang sống và làm việc tại chính quốc. Nhưng tôi có một nhận xét chung là tất cả đều mơ hồ về xã hội Việt Nam đương thời, về cái sâu thẳm của ý thức xã hội hiện tại của người Việt kể cả lãnh đạo lẫn thường dân. Những người có thái độ thù nghịch thường là do bị kích động bởi thế hệ trước, chứ thực ra họ đã bao giờ tận mắt quan sát được Việt Nam trong hiện tại hoặc cũng chưa đủ kiến thức để nghiên cứu đầy đủ về nền kinh tế, xã hội và Nhà nước Việt Nam. Nên tôi đánh giá là những lời lẽ và hành động của họ là thiếu chín chắn. Song vẫn là rất đáng hoan nghênh để cho người trong nước hoàn thiện mình hơn Ẩn DanhÝ kiến của một bạn nói rằng chỉ có 2 triệu người trong đảng. Và số còn lại thì không phải. Vậy tại sao ông Hải không kêu gọi hơn 80 triệu người đấy ủng hộ mình. Tôi khuyên ông là đừng nên chống đối phá hoại nhà nước nữa. Vì những gì hiện tại mà VN có được là một thành tựu lớn mà không phải ở đâu cũng có được. Tại sao VN được chọn là điểm đến an toàn nhất thế giới??? đó chính là vì được nhân loại bầu chọn. Họ đến từ Mỹ, Úc, châu Âu...và tôi thấy điều này hoàn toàn đúng. Chính sách của nhà nước VN thì có luật riêng. Và VN không phải là nước nào khác cho nên chúng tôi có quyền riêng. Người Việt NamKhông có Đảng CSVN thì đất nước này đã bị sâu xé bởi bọn đế quốc thực dân rồi, quý vị phải biết yêu quê hương giống nòi chứ, sao lại đi chống đối một đất nước đang yên bình no ấm để phục vụ cho các lợi ích cá nhân. Hãy nhớ đến câu "Đừng hổi Tổ quốc đã làm gì cho ta mà hãy hỏi ta đã làm gì cho Tổ quốc hôm nay". Ẩn DanhNgười tên là Josie Nguyễn, Vancouver, Canada gì đó. Chắc bạn không còn là người VN. Để tôi nói cho bạn biết. Hiện nay VN đã làm bạn vói nhiều quốc gia trên thế giới vì sự hòa bình và tình hữu nghị chung của các nước. những thành tựu mà VN đạt được ngày hôm nay quả là chúng tôi không thể nào quên được các thế hệ cha ông và đặc biệt là ĐCSVN của chúng tôi. trong thời đại hiện nay thì việc ăn mặc thời trang là xu hướng chung của thế giới. chúng tôi có sự giao thoa về mọi mặt, chúng tôi sẽ đón nhận những cái hay cái đẹp và bài trừ những cái xấu xa. ví dụ như đánh bài bạc, casino..đó đều là những cái xấu ở nước chúng tôi do đó chúng tôi sẽ bài trừ nó.và việc chúng tôi đi học bên tây là học những cái đẹp và chúng tôi không muố! n mất đi bản sắc và nền văn hóa của chung tôi.đây chỉ mới là một số việc mà tôi muốn nói với những người có ý kiến như bạn. TNThật là buồn cười cho mấy vị tự nhận mình là người VN, đang ở VN, yêu nước (hic!), yêu CNXH và đang ra sức "bảo vệ" Đảng. Mấy vị đó hãy cứ ngồi yên tại chỗ, không cần đi đâu xa cả, chỉ cần click sang mấy trang khác cũng của BBC là thấy ngay những cái hay, cái tốt của XHCN, của Đảng ngay lập tức như: giao thông, y tế, giáo dục, tham nhũng... nhất là lại của những người trong nước viết!. Những vấn nạn đó có ngọn nguồn ở đâu vậy? Mấy vị đó làm việc cho ai và với mục đích gì? Huy Nguyễn, Garden Grove, USATôi đang sống trên 1 đất nước khi điền đơn không bắt đầu bằng những khẩu hiệu như " Không có gì quý hơn độc lập, tự do, hạnh phúc ...." nhưng tôi có thể dám nói và la hét thật lớn khi gặp ông Bush rằng ông là người nói dối và lừa gạt nhân dân, đưa ra bằng chứng giả để tạo chiến tranh ở Irag. Còn nơi đất nước tôi sinh ra lớn lên thì những gì tôi nói không đúng với ý và đường lối của đảng thì tôi không bị phạm tội tiết lộ bí mật quốc gia cũng sẽ phạm tội phản động. Cũng là 1 kiếp con người nhưng khi ở xứ người thì tôi được mọi quyền bình đẳng, còn ở quê hương mình thì tôi cũng có quyền làm người nhưng làm người ở thời tiền sử đồ đá. Nameno, Hà NộiCái đáng tiếc của nền chính trị Việt Nam hiện nay không phải vì ĐCS quá tồi. Nhìn những gì ĐCS làm được trong quá trình đổi mới không phải là quá tệ. Việt Nam hiện là một nền kinh tế phát triển đầy năng động, cơ hội để làm giàu và người dân tự tin vào tương lai phía trước. Chính thể ấy đang “chơi” được với một loạt quốc gia, từ những thành trì “dân chủ” như Mỹ, EU cho đến những tay cực đoan hàng đầu như Bắc Hàn, Trung Cộng. Việt Nam tất nhiên cần có nhiều nhân tố mới trong hệ thống chính trị. ĐCS cần phải bị tước bớt quyền hành để có một nền chính trị cạnh tranh hơn, trong đó tất cả các đảng phái đều nhân danh quyền lợi quốc gia, nhưng đảng nào chiếm được nhiều niềm tin hơn sẽ dành vị trí lãnh đạo. Câu chuyện đó rất đẹp, nhưng phải là một viễn cảnh ở xa. Tạm thời trước mắt hãy nên hài lòng với sự độc tài một đảng, cái đó có ích với một đất nước dân trí còn thấp, mà đại đa số là nông dân hiểu biết kém, dễ bị lôi kéo bởi đủ thứ kích động từ dị đoan (dạng như tượng đức mẹ phát quang, đức mẹ chảy máu mắt... Sic) cho đến tâm lý ly khai (dạng như dân tộc thiểu số Tây Nguyên). Một đất nước như thế không cần dân chủ ngay lập tức, nhưng dẫu sao, cần có những nhân tố để đảm bảo rằng dân chủ rồi sẽ có ở Việt Nam. Người dân đang giàu lên trong sự cải cách đúng hướng, điều đó đồng nghĩa với việc dân trí sẽ được nâng cao. Đến một thời điểm thích hợp, đất nước cần có dân chủ. Để có điều đó, tất nhiên phải có những nhân tố hạt nhân, tức là những con người dám sống với giấc mơ dân chủ. Làm người đấu tranh cho cái gọi là dân chủ ở Việt Nam quả thật rất khó khăn. Trước hết là sự thờ ơ của đại bộ phận dân cư, hiện đang hài lòng với mức độ cởi mở trong hoạt động kinh tế và đang hòa vào dòng thác làm giàu từ đà tăng trưởng chung của đất nước. Một cuộc đấu tranh không có dân hậu thuẫn, quả là một cuộc đấu tranh quá khó khăn. Dân thì chưa thật sự cần, nhưng sự xả thân của những người đòi quyền dân chủ thì quả thật rất đáng ca ngợi. Dẫu sao nỗ lực của họ cũng khiến chính quyền hiện tại phải lưu tâm, và ít nhiều là một sức ép khiến nó phải thay đổi. Tuy nhiên, điểm mặt những người “làm” dân chủ ở VN hiện nay, đáng thất vọng là không có nhân tài. Nhân tài Việt Nam hiện đi đâu? Họ đang mải làm giàu và chưa quan tâm đến cái gọi là dân chủ. Người muốn làm chính trị và đấu tranh về một lý tưởng, phải có tài, có tinh thần xả thân và dám hy sinh. Những người như ông Hải chưa có được những cái đó. Vậy có lẽ còn phải chờ xem rồi đây sẽ có ai thực sự có khả năng muốn đấu tranh cho dân chủ. Tất nhiên rồi sẽ có những người như vậy, nhưng bây giờ chưa thấy những người như thế. Tom Tran, BostonTôi đọc tất cả ý kiến của các bạn ủng hộ chế độ độc đảng CSVN hiện nay, nhưng tuyệt nhiên không một bạn nào dám nêu ra vấn đề bầu cử tự do hay trưng cầu dân ý . Tại sao vậy ???. Nên hiểu rằng ý kiến của bạn cũng chỉ là quan niệm riêng của bạn, không phải là mệnh lệnh bắt buộc phải tuân theo, đồng ý không? Bạn có quan niệm của bạn, tôi có quan niệm của tôi, đảng có quan niệm của đảng, anh Đỗ Nam Hải có quan niệm của anh ấy, chín người mười ý, đúng là LOẠN quá rồi còn gì nữa !!!. Có hai cách dẹp LOẠN : một là chơi theo luật rừng mạnh được yếu thua dùng bạo lực và thủ đoạn đàn áp kẻ bất đồng ý kiến, hai là chấp nhận ý kiến của "đại đa số" bằng bầu cử công bằng tự do. Khi còn học trung học nhìn vào bộ máy computer dây điện chằng chịt đèn xanh đỏ chớp tắt liên hồi tôi và bạn học rất sợ hãi vì thấy nó LOẠN quá. Sau khi vào đại học ra làm kỹ sư tin học chúng tôi mới hiểu ra nó là bộ máy vận hành rất có trật tự và năng suất rất cao. Trình độ hiểu biết làm cho con người nhìn thấy một vấn đề khác nhau. Cho rằng cải cách dân chủ làm cho xã hội bất ổn định là chứng tỏ sự thiếu hiểu biết về một xã hội tự do dân chủ công bằng nhân quyền. Văn minh tiến bộ giúp cho con người không còn hèn nhát hoảng sợ truớc cái LOẠN của khoa học kỹ thuật, trào lưu dân chủ trên thế giới đem đến cho con người sự can đảm tự tin sống trong cái LOẠN của một một xã hội có tự do nhân quyền. Chỉ còn CS vẫn tụt lại đằng sau bước tiến của nhân loại, vẫn còn sợ cái LOẠN dân chủ, mong rằng họ được giáo dục như tôi đã từng được dạy dỗ từ thuở còn thơ . Trung, Manila, PhilippinesThực ra tôi không có ý kiến về nội dung bài viết, mà tôi chỉ muốn góp ý với các bạn đọc nêu ý kiến các nhân trong diễn đàn. Mong ban biên tập sẽ đăng mấy lời này của tôi. Vì thói quen đọc báo của tôi là tổng hợp thông tin đa chiều rồi mới tự phân tích tổng kết trong đầu xem thôm tin nào có nguồn gốc xác thực, thông tin nào là giả định, thông tin nào là trích dẫn ý kiến cá nhân chủ quan... ko phải thông tin từ những nguồn tin cậy bao giờ cũng chính xác và ngược lại... Tôi rất thích đọc BBC Việt ngữ chủ yếu vì phần ý kiến độc giả nơi tôi có thể khai thác được tối đa những ý kiến đa chiều về chính trị Việt Nam, những cảm xúc cũng như quan điểm của mỗi người Việt ở những hoàn cảnh, vị trí cũng như tư tưởng môi trường sống khác nhau... Sau 2 năm biết đến BBC Việt ngữ tôi chưa bao giờ bỏ qua một bài viết nào về Việt Nam và phần ý kiến độc giả. Tôi rất ít khi nêu lên ký kiến quan điểm của mình chủ yếu vẫn là đọc, lọc và tiếp thu. Theo ý kiến của cá nhân tôi: phần lớn những độc giả của BBC Việt ngữ trước hết đa phần đều là người quan tâm đến thời sự và đặc biệt là chủ đề chính trị Việt Nam. Không mấy độc giả quan tâm cũng như nêu ý kiến của mình trong nhưng bài viết, thông tin phi chính trị... Và hơn hết theo đánh giá của cá nhân tôi tối thiểu là 70% lượng truy cập vào BBC Việt ngữ là từ những địa chỉ IP tại nước ngoài. Tôi cảm thấy rất mừng vì đa phần họ là những người Việt xa quê hương nhưng trái tim họ luôn hướng về tổ quốc cho dù là bất đồng ý kiến... Nhưng dồng thời tôi cũng thấy buồn vì khá nhiều bạn góp ý đã đưa tin và đưa ra những nguồn thôn tin thiếu kiểm chứng, ngộ nhận hay đơn giản là một chiều. Đơn cử một ví dụ đơn giản rất nhiều bạn bất ! đồng chính kiến với ĐCSVN hiện giờ đưa ra những thông tin như Việt Nam có 2 triệu Đảng Viên hay 3 triệu Đảng viên... Trong khi thực tế là cho đến ngày 18 tháng 4 năm 2006 thì số lượng Đảng Viên ĐCSVN đã là 7.435.665 người. Tóm lại theo tôi trước khi các bạn nêu lên ý kiến của mình nếu các bạn không chắc chắn được về nguồn thông tin thì các bạn không nên sử dụng nó. Rất có thể những thông tin đó sẽ vô tình làm những độc giả khác ngộ nhận, và tin theo những thông tin sai lệch này... Và hơn nữa một khi các bạn đã đưa ra các thông tin không chính xác thì các bạn chưa đấu tranh đã thất bại ngay từ đầu trước những đối thủ của mình. Biết người biết ta trăm trận trăm thắng. Chúc các bạn thành công hơn. Chân thành cảm ơn sự giúp đỡ của Ban Biên Tập và những cộng tác, ý kiến xây dựng của tất cả các bạn độc giả. Ý kiếnLàm chính trị mà lại thoái lui là đã thấy cái lý tưởng của ông Hải không ổn rồi. Thoái lui mà lại lấy lý do này lý do kia biện hộ thì đã đánh giá được cái độ cái kiên định của ông Hải ra sao. Lý do lại là vì lo cho sự an toàn của gia đình thì thật quá lố. Vậy cha ông ta ngày xưa đi đấu tranh thì họ không lo cho gia đình họ à? Thế mà trên diễn đàn còn có người viết ra được những câu thông cảm thế này, thông cảm thế nọ. Thật đáng làm trò cười cho thiên hạ. Nguyễn AmChúng ta đang quanh quẩn chuyện khen chê ông Đỗ Nam Hải. Đọc thấy nhiều ý kiến lắm, một bên nhiều người cứ mạnh dạn thay mặt toàn dân tuyên bố rằng chính quyền cộng sản độc đảng vẫn được đa số dân chúng ủng hộ. Một bên cũng có lắm người phủ nhận sự ủng hộ độc đảng. Vậy sao tất cả các qúy vị cả hai bên không thử yêu cầu chính quyền làm một cuộc trưng cầu dân ý xem sao? Mọi người thử dùng tiếng nói to của mình yêu cầu chính phủ; chứ một mình mà muốn thay mặt cả 80 triệu người thì nghe không được. Sự hài lòng hay không của mình không phải là của mọi người, chúng ta cùng thử yêu cầu xem có mất mát gì đâu. Nếu chính quyền Việt Nam muốn làm việc này, LHQ và nhiều quốc gia trên thế giới sẽ sẵn sàng yểm trợ tiền của và người như đã từng làm nhiều nơi trên thế giới. Chính quyền Việt Nam dám làm không? Ẩn danhTôi cũng là một người dân Việt Nam của thế hệ mới, tôi chưa một ngày nào trải qua chiến tranh để có thể cảm nhận được sự khốc liệt của nó. Thế nhưng thưa các anh các chị, nếu tuổi trẻ họ muốn làm gì thì cũng không cần phải cấm đoán như vậy. Phải chăng còn độc đảng là còn độc quyền, là còn quan liêu và tham nhũng??? Đảng sai lầm ở một chỗ: lớp trẻ bây giờ đủ khôn để biết mình muốn gì, phải làm gì, nếu vẫn chơi trò "nhồi sọ" tư tưởng chính trị kiểu này thì chắc trong vòng 20 năm nữa chẳng có ai là đảng viên. ĐCS đang trong giai đoạn thoái trào, đó là một điều tất yếu của lịch sử. Chính Bác Hồ - nhà tưởng vĩ đại cũng từng phát biểu: "Không có gì quý hơn độc lập tự do" đấy thôi. Một ý kiếnGởi bạn Thuan, dĩ nhiên bạn quí trọng ĐCS vì bạn đang có một đời sống rất sung sướng nhờ ĐCS ban cho bạn. Nhưng bạn có nghĩ tới hàng chục triệu người Việt nam khác sống rất khổ cực vì ĐCS độc tài không ? ĐCS hiện giờ chỉ có khoảng 2 triệu ĐCS, so với 80 triệu dân thì chỉ là một con số nhỏ. Nếu nói ai xâm phạm đến ĐCS thì cũng như xâm phạm đến Việt nam là một lời nói hết sứt ngông cuồng, và láu cá. Bạn nên nghĩ đến 80 triệu dân việt nam nhiều hơn, không nên chỉ nghĩ đến lợi ích của ĐCS. Ẩn DanhGửi bạn Thuần, Tp HCM. Nếu Bạn đọc lại sử việt thì sẽ thấy là đánh thắng thực dân pháp không phải là công của riêng ĐCS VN mà là quân việt minh. ĐCS VN sao khi chiếm miền nam nhờ giúp đở của Trung quốc và liên xô đã biết việt nam thành một nước nghèo và lạc hậu nhất thế giới. Đây không thể gọi là xây dựng mà là phá hoại tổ quốc. Nếu ĐCS VN gặp khó khăn không thể giải quyết được thì nên trao quyền lại cho người tài giỏi hơn, và không nên chỉ nghĩ đến ít lợi riêng của ĐCS. Nếu gia đình bạn xuất thân từ giai cấp công nông thì bạn cũng nên biết là người công nhân và nông dân việt nam bị chính ĐCS làm thiệt hại nhiều nhất. Cách mạng trăm hoa đua nở của ĐCS trung quốc đã làm hàng chục triệu nông dân trung quốc bị chết đói. Cách mạng cãi cách ruộng đất của ĐCS VN thời 40x và 80x đã gây nạn đói ở việt nam. Hiện nay thu nhập của người công nhân và nông dân việt vẫn thấp nhất thế giới. Khi công nhân VN đình công vì lương quá thấp thì lại bị ĐCS cấm đoán. Nếu nói về bảo vệ VN thì bạn cũng nên biết là VN đã mất nhiều vùng đất bởi Trung quốc, Trường sa, Hoàng sa, biên giới việt trung cách đây vài năm. Vậy tôi xin hỏi bạn ĐCS VN bảo vệ gì đây. Nếu nói về làm đẹp và giàu cho việt nam thì một Đãng khác cũng có thể làm tốt hơn ĐCS. Muốn biết rõ tốt hay thì chỉ cần tự do bầu cử dân chủ là được. Những thiệt hại mà ĐCS VN đã gây ra sao 30 năm chiến tranh thì không thể gọi là xây dựng tổ quốc được. Bạn nên đặt ích lợi của dân lên trước ĐCS, không nên làm ngược lại. Thuan, Tp Hồ Chí MinhLần đầu tiên tôi vô BBC. Một sự tình cờ. Cho tôi gửi lời chào tất cả. Tôi sinh ra sau ngày đất nước thống nhất 10 năm. Tôi đại diện cho tôi, không cho 80 triệu người dân đất Việt và không đứng trên những số liệu "tưởng tượng" nào đó. Và tôi muốn nói rằng, tôi yêu đất nước này, tôi yêu cuộc sống này và hơn tất cả, tôi yêu Đảng Cộng Sản này - Đảng Cộng Sản Việt Nam. Ở đây, trên đất nước Việt Nam này, chúng tôi vẫn còn khó khăn thật các bạn ạ! Nhưng tôi không đỗ lỗi cho Đảng của tôi. Tôi cảm ơn Đảng chứ, vì Đảng đã cho tôi một cuộc sống tốt đẹp. Tôi được sống sung sướng, hạnh phúc hơn cha ông tôi. Tôi được tự do quyết định tương lai của tôi, không phải "nhòm chừng" ai cả. Và tôi tin rằng, con tôi lại sẽ sung sướng, hạnh phúc hơn tôi bây giờ. Nhờ Đảng cả đấy các bạn ạ. Cuối cùng, tôi muốn nói rằng, trong tâm khảm của tôi nước Việt Nam,dân tộc Việt Nam và Đảng Cộng Sản Việt Nam là một. Ai xâm phạm đến Đảng Cộng Sản Việt Nam cũng là đang xâm phạm đến đất nước Việt Nam, đến dân tộc Việt Nam này vậy. Cảm ơn mọi người đã lắng nghe những suy nghĩ của tôi. Ẩn danhChẳng lẽ người tri thức như ông Hải gì đó mà chịu khuất phục? Có rất nhiều lý do để cứu sống mẹ mình. Sao cái tổ chức gì đó sao không đứng ra bảo vệ cho ông Hải? Đầu hàng như thế không phải nhục sao? Ai dám giết bố mẹ ổng? Bộ trên đời này không có pháp luật? Không có liên hợp quốc? Ẩn danhĐọc lá thư của bạn "Người VN yêu nước" tôi cảm thấy rất tự hào vì có nhiều người như bạn. Tôi đồng ý với tất cả ý của bạn. Bạn ơi, hãy làm cho đất nước chúng ta phát triển và hùng mạnh để cho những kẻ phá hoại biết thế nào là sức mạnh của ĐCSVN. Le Tri, TP HCMTôi sinh ra khi còn nội chiến. Khi đi học vẫn còn chiến tranh với cambodia và Trung Quốc . Tôi được học trường Úc, làm tổng giám đốc một công ty 100% vốn nước ngoài. Tôi thấy nhà đầu tư chỉ cần sự ổn định và có lợi nhuận trong kinh doanh là tốt. Tôi thấy người dân hiện tại có công việc phù hợp, sống dư ăn, mặc đẹp và có thể đi du lịch là tốt. Tại sao có người vẫn muốn tạo ra những bất ổn - như thái lan hiện nay - để làm khổ người dân ? Chẳng lẽ các bạn ở hải ngoại thấy vui khi người Việt ở trong nước khổ - để chứng tỏ đẳng cấp " Việt Kiều " ? Như vậy thật không công bằng. Nhóm trẻ Hướng Dương, Tp HCMCho tôi có ý kiến! Có nhiều bạn cho rằng "80 triệu dân ủng hộ ĐCS", hay đại loại 80 triệu dân không ủng hộ việc đấu tranh dân chủ trong nước. Nhưng xin thưa rằng, trong đó không có tôi và nhiều người trẻ khác. Chúng tôi, những người được học hành ngay tại VN sau năm 1975, vẫn nhận thấy rất rõ rằng, VN chưa bao giờ thực sự có Dân Chủ sau hơn 30 năm thống nhất lãnh thổ. Chúng tối rất tôn trọng và cảm phục sự đấu tranh quên hạnh phúc của bản thân và gia đình của các bậc tiền bối và những bậc đàn anh, trong việc đấu tranh nhằm giành lại những quyền cơ bản của người dân, vốn đã mất vào tay Đảng CS lâu lắm rồi. Chúng tôi không thuộc tập hợp "80 triệu dân ủng hộ ĐCS" ấy! Hơn nữa, bây giờ VN mình cũng đông hơn 80 triệu người rồi! Anh ! Phương Nam Đỗ Nam Hải và các anh chị khác, xin cố gắng và tiếp tục cố gắng nhé, lịch sử sẽ công bằng cho các anh chị mà! Lê Minh, Sydney, AustraliaAnh Đỗ Nam Hải phải tạm thời rút lui chỉ vì công an CSVN chơi trò bẩn thỉu, giống y như là quân Pháp chơi trò bắt bớ mẹ của Thủ Khoa Huân (Nguyễn Hữu Huân) khi xưa, để buộc ông phải hàng để cứu mẹ, và giặc Pháp đã chém ông ở Kiên Giang. Chống Pháp thì ông đã biết trước mà mình phải trả, và ngay cả phải ra hàng (nhưng không phục, không chịu làm tay sai) thì ông cũng đã biết sẵn cái giá mà mình phải trả. Nay lịch sử lại tái diễn sau hơn 1 thế kỷ: công an CSVN lập lại trò cũ này đối với Đỗ Nam Hải. Tôi rất thông cảm với anh Đỗ Nam Hải, vì ngay bản thân tôi đây, mẹ tôi là người quá hiểu rõ cộng sản, vẫn thường kể các câu chuyện tội ác mà cộng sản đã gây ra mà bà được chứng kiến, hoặc được kể lại, thì bà vẫn nói với tôi là: "Con à, đừng dính đến chính trị nghe con, cộng sản tàn độc lắm, chúng nó không tha ai đâu". Nhưng bà nói thì nói, còn tôi với nhiệt thành của tuổi trẻ, cái gì mà bản thân làm được cho tự do dân chủ thì tôi không từ nan. Việc anh Đỗ Nam Hải phải tạm thời "khuất phục" vì công an sử dụng thân nhân anh để khống chế, thì tôi nghĩ rằng chẳng có gì là hổ thẹn cả, vì tôi tin rằng tinh thần của anh vẫn còn đó. Thậm chí hành động của anh còn có ý nghĩa tích cực nữa là: "Giữ gìn chữ Hiếu". Người VN yêu nướcTôi thấy nực cười cho những con người thiển cận, mới ra nước ngoài một thời gian đã nghĩ rằng mình biết tất cả. Đối với tôi, đã từng du học nhiều năm ở nước ngoài, tôi sống với những người dân của họ, đọc báo của họ... tất cả họ đều cho thấy khát vọng có được một cuộc sống hoà bình, không khủng bố, bình đẳng... phải không. Xin thưa các bạn "nước ngoài +" những người mà các bạn thần tượng chẳng qua là những kẻ khủng bố đội lốt ủng hộ nhân quyền. Nhân quyền cái gì mà mang bom đi đòi nhân quyền? Nếu người thân của các anh các chị là một trong những người thiệt mạng vì bom mìn đó thì các anh các chị có nghĩ tới chuyện ủng hộ không? Chỉ một cá nhân gửi thư kiến nghị nên thế này nên thế kia thì cả 80 triệu người! phải bỏ thời gian tham gia à? Có lẽ bị bệnh tâm thần, hoang tưởng mới có ý tưởng đó. Tôi là một người thuộc thế hệ trẻ của Việt Nam, tin rằng có đủ học vấn ngang bằng so với những người phương tây vì tôi tốt nghiệp tại trường của họ nhưng học hàm tôi cao hơn họ và tôi cũng tin tưởng vào những gì Đảng Cộng Sản Việt Nam đang làm là do dân và vì dân mặc dù có những sai sót nhưng tin rằng đó là sai sót tất yếu và khách quan cần thời gian để khắc phục. Cảm ơn. Ẩn DanhXin chào các bạn yêu nước Việt Nam Kính thưa các bạn, mỗi quốc gia có một hoàn cảnh cụ thể khác nhau, không phải cứ áp đặt mô hình của nước phát triển nào đó (như Mỹ or Cânda) vào Việt Nam chúng ta thì nước Việt Nam chúng ta sẽ tốt hơn. Theo tôi cạn nghĩ thì với cơ cấu chính trị hiện tại là thích hợp với hoàn cảnh cụ thể Việt Nam, vấn đề cơ bản bây giờ không phải là đa Đảng hay không đa Đảng mà là tập trung vào phát triển Kinh tế, phất triển Giáo dục để nâng cao dân trí và kinh tế trước đã. Khi dân ta có trình độ cao, kinh tế phát triển rồi thì tất yếu hệ thống chính trị phải thay đổi theo để phù hợp với hoàn cảnh, khi đó chúng ta sẽ có tất cả. Ẩn DanhBạn Trần, Edmonton, Canada đưa ra 1 con số thống kê mà tôi cho là không xác đáng. Số độc giả ở Việt Nam truy cập vào BBC và để lại ý kiến có lẽ ít hơn những độc giả ở ngoài Việt nam. VÀ ngay cả những ý kiến chống đối ghi địa chỉ Việt Nam đã chắc chắn là người trong nước? Tất cả độc giả dù có danh hay ẩn danh ở đây cũng chỉ là "ảo" thôi. Không thể căn cứ vào những số liệu mơ hồ trên đây mà khẳng định rằng đa số người dân Việt nam nói rằng họ không có dân chủ thực sự. Cũng cần phải nói thêm rằng quan niệm về dân chủ mỗi nơi một khác. Tôi là người dân Việt Nam và tôi hài lòng với dân chủ Việt Nam chứ không phải là dân chủ kiểu Mỹ hay Châu Âu nào đó. Hãy xem dân chủ kiểu phương Tây đã thực sự là ưu việt khi mà rất nhiều người dân ở các nước này vẫn còn bị đối xử bất công? bị coi rẻ? Chắc các vị cũng đều biết hàng ngày trên thế giới có bao nhiêu người chết vì chiến tranh, vì khủng bố, vì đàn áp..., trong khi đó, tất cả những ai đã đang sống ở Việt Nam hay chỉ 1 lần ghé thăm cũng nhận thấy đây là một trong những đất nước thanh bình yên ổn nhất trên thế giới và con người Việt Nam đang tràn đầy tin tưởng vào tương lai và vận mệnh đất nước họ. Tôi không hiểu ông Đỗ Nam Hải đấu tranh cho cái gì? vì cái gì? Và cái mà ông gọi là dân chủ ở đây được ông hiểu là thế nào? Nếu như đa số người dân Việt Nam không hài lòng về chế độ dân chủ ở đất nước mình thì tại sao lại chỉ thấy một vài phần tử chống đối lẻ tẻ như thế? Nếu ông thực sự yêu nước, thật sự muốn làm gì cho đất nước thì hãy làm một công việc gì khác có ý nghĩa hơn là việc gieo giắc những luận điệu lỗi thời và vô nghĩa. Trần, Edmonton, CanadaTheo tôi thấy trên trang web BBC, thông thường những ý kiến độc giả liên quan đến các đề tài về Việt Nam, nói chung thì có 2 loại ý kiến đối nghịch nhau : ủng hộ và chống đối (đảng CSVN). Về số độc giả thì có 3 nhóm người : trong nước, ngoài nước, và không cho biết. Tôi vừa thử làm một bảng thống kê ý kiến độc giả trong mục này, kết quả như sau : Ở Việt Nam có 4 thuận (ủng hộ) và 3 chống; ở nước ngoài có 0 thuận và 6 chống; không cho biết ở đâu thì có 2 thuận và 7 chống. Tổng cộng có 6 thuận 16 chống. Mặc dù đây chỉ là một thống kê trong một phạm vi rất nhỏ, nhưng muốn để chứng minh rằng - các luận cứ như "80 triệu dân ủng hộ" (của một số độc giả BBC) và "1% dân chúng không ủng hộ" (của Phó Thủ Tướng Phạm Gia Khiêm) là những con số quá xa thực tế. Thanh Nam, BostonAi đã được đọc qua Đêm Giữa Ban Ngày của Vũ Thư Hiên thì mới biết được ĐCS đã thanh trừ những người yêu nước như thế nào, một hành động rất là thâm độc để chiếm cương vị độc tài hôm nay. ĐCS thừa biết rằng một khi cho mở rộng Dân Chủ là Đảng toi đời đảng ngay. Do đó đảng phải ra sức đàn áp những ai có ý kiến trái ngược. ViệtTôi không đồng ý với bất cứ ai cho là dân trí VN còn thấp, còn kém nên không thể làm việc này, thành công việc kia. Châu Mỹ và Âu đã từ từ làm và triển khai dân chủ, đòi quyền sống cho người dân, cho con súc vật cả hơn 200 năm nay. Không lẽ dân trí của họ cách đây 200 năm hơn dân trí ta bây giờ hay sao? Tuyệt đối không. Tôi nghĩ có lẽ bạn Đỗ Nam Hải bị áp lực gì đó từ phía ĐCSVN, 1 loại áp lực không thể nói ra được, nên tạm thời rút lui. Nhưng tại sao lại ký giấy cam kết với công an, mà không với toà án hoặc Viện Kiểm soát nhân dân tối cao? Xin hỏi là bạn Đỗ Nam Hải có quyền hoặc có ý định ra tranh cử Quốc hội không? Nếu có tôi xin góp 1 lá phiếu vì tôi tin là bạn không có ý định phản dân tộc, phản phong trào dân chủ. Nguyen, CA, USACó một điều cần lưu ý với các bác ở nước ngoài: các bác đừng cho rằng người dân đang sống ở VN là những kẻ tối tăm mù mịt về thông tin, thời cuộc. Họ hiểu biết và thông minh chẳng thua các bác đâu. Họ cũng được ăn học trong ngoài nước đầy đủ. Họ biết rõ những điều họ muốn và cái gì có lợi cho gia đình và đất nước họ. Các bác đừng nghĩ là ra nước ngoài là sang một thế giới văn minh khác rồi quay lại so sánh này nọ. Chế độ nào cũng có ưu và khuyết điểm, hai mặt đối lập bù trừ cho nhau. Một chế độ còn tồn tại khi mặt ưu vẫn còn chiếm đa số. Nguời dân trong nước bây giờ đang bận rộn làm ăn và phát triển, nhìn tình hình xã hội cho thấy đa số dân bằng lòng với chính phủ của họ, mặc dù luôn có một phần chống đối, nhưng đó là xã hội, đâu cũng vậy. Các bác có bới móc chửi thế nào thì cũng không ngăn được xu thế phát triển của nó. Tôi cũng ra nước ngoài ở lâu rồi cũng nhận thấy một điều, ở trong chăn mới biết là có rận, chẳng nhà nước nào là hoàn hảo cả, và đó là điều bình thường vì mâu thuẫn xã hội luôn tồn tại. DCS trong quá khứ có làm sai nhiều chuyện, nhưng tôi nghĩ đó không phải là mục đích tôn chỉ của họ, trong quá trình phôi thai xây dựng thì luôn có những bài học từ sai lầm, mà điều này hình như chẳng quốc gia nào tránh khỏi. Có điều kiện xin các bác tham khảo lịch sử phát triển các hình thái nhà nước trên thế giới để xem các chế độ thăng trầm như thế nào. Quan trọng là họ nhắm đến cái mục tiêu tốt đẹp cho dân cho nước họ, vậy là được và tôi tin chính phủ nào trên thế giới cũng vậy. Còn cách thực hiện thì còn phải tùy vào điều kiện phát triển, dân trí trình độ và nền tảng của từng quốc gia. Mỗi nước có con đường khác nhau, và cũng đừng so sánh là nếu nước VN có đa đảng thì nước sẽ giàu, mạnh, như Singapore, HQ, NB. Chưa ai biết được điều gì sẽ đến. Cứ để họ tự vận động. KHông ai hiểu họ bằng chính họ, và họ biết làm thế nào để tốt cho nước mình. Lấy bất kỳ chuẩn mực nào ra để cân đo đong đếm không bao giờ là một phep so sánh công bằng cả vì phạm trù xã hội có quá nhiều biến số. Có một điều chốt lại là hiện tại VN vẫn phát triển theo hướng tích cực, nghĩa là chính phủ vẫn được đa số dân ủng hộ, vậy là họ có nhân hòa. Cộng với địa lợi và thiên thời thì họ có đủ điều kiện đứng vững. Quan trọng là họ vẫn đang đi lên điều đó nói lên tất cả. Cái tên ĐCS hay đảng dân chủ, tự do gì đó thì cũng chỉ là một dạng thể chế nhà nước thôi. Nếu không có số đông ủng hộ, nó sẽ không tồn tại được và sẽ bị đào thải. Nhân tiện rỗi rãi có vài lời gửi đóng góp. Mong các bác bớt ý kiến phiến diện một chiều. Hoàng Minh, Westminster, USAQua ý kiến của Ghét Đế Quốc, Le Hung, Tran Nam, Vũ Hiệt, tôi đồng ý với Le Hung một điều là dân trí của ta còn thấp thiệt. Thật là tội nghiệp cho những bạn đã có cơ hội lên mạng mà trí tuệ vẫn không thông. Việc làm của anh chúng tôi thông cảm và hiểu. Mong anh chu tròn việc nhà. Chúc anh Đỗ Nam Hải mau trở lại với hoạt động dân chủ. Khách QuanGửi bạn Khải: tôi nghĩ độc đảng, chỉ đổi mới có một chút mà kinh tế đã phát triển ổn định hơn 8%/năm, vậy không chừng đa nguyên, đa đảng sẽ tác dụng phát triển gấp đôi phải không bạn? Tôi đồng ý kể từ khi nội chiến kết thúc đến giờ thì người dân VN không còn sợ bị khủng bố chính trị, bị vu cáo là tay sai, tề điệp nhiều như trước. Nhưng bạn nên biết là ở Mĩ hay Canada .. nỗi sợ khủng bố ít hơn nhiều nỗi sợ trúng độc thực phẩm, tai nạn xe cộ tàu đò, nhà cửa sập lún, lừa gạt xuất khẩu lao động, sang đoạt tài sản, đất đai, dụ dỗ lạm dụng thể xác...và bị các đảng viên, quan quyền dọa nạt. Tuy nhiên ở Mĩ hay Canada...kẻ nào có chứng cớ bị kết tội lạm dụng tình dục thì đi đâu cũng sợ bị dân địa phương "biểu tình chống đối.." là có thật. Dong Bao, Cần ThơLại thêm một người lợi dụng danh nghĩa của 80 triệu dân Viet Nam. Xin thưa với bạn, tôi chắc rằng nếu bạn đi hỏi 80 triệu dân VN rằng bạn có thấy đất nước mình có dân chủ và tự do không thì hơn nửa trả lời với bạn là không. Và họ đang muốn và cần những ngừoi đem dân chủ tự do đến chứ không xua đuổi đâu. Trần Nhân, TorontoTheo như ý kiến của anh Vũ Hiệt thì quốc gia chỉ cần có nhu cầu làm ăn và phát triễn kinh tế còn nhu cầu tự do dân chủ thì đồng nghĩa với phá hoại đất nuớc? Dám nào xin anh giải thích thêm và chứng minh luận cứ của mình. Kính Haron RLMỗi khi đọc các bài viết trên BBC tôi rất thích vì theo tôi BBC luôn có những bài viêt rất trung thực và rất trung lập, tuy nhiên thật đáng buồn thay ở mục ý kiến độc giả luôn luôn có những vị độc giả hết sức hồ đồ, viết những bài bình phẩm như một kẻ vô học chẳng hạn như cái bạn Cao Ngọc Hải gì gì đó tự cho rằng mình có nghề nghiệp!? để cho là những người như ông Đỗ Nam Hải là "không có nghề nghiệp luôn luôn ngồi nhà quấy nhiễu", hoặc như cái bạn Le Hung, Tp HCM gi đó viết "theo kinh nghiệm cá nhân tôi ở Việt Nam những ông như Đỗ Nam Hải thường là do bất đắc chí, không thành công trong cuộc sống", viết với cái kiểu "ếch ngồi đáy giếng"... Đọc hết bài này của BBC tôi rất tâm đắc với ý kiến của ông Đỗ Nam Hải rằng "Việt Nam" nên "tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý để người dân trả lời câu hỏi nên hay không nên theo chế độ đa đảng", đó mới thực sự gọi là dân chủ. Chân thành cảm ơn Quý Đài. KhảiTôi rất buồn khi đọc được những dòng ý kiến của người Việt xa quê hương khi phê phán Đảng cộng sản trong nước. Nhưng tôi không trách các bạn bởi các bạn chỉ đọc và biết tin theo những lời mà báo chí viết ra. Trong khi tình hình trong nước đã có những sự thay đổi lớn lao so với lúc các bạn còn sống và làm việc trong nước. Các bạn phê bình chế độ độc Đảng và đấu tranh cho chế độ đa Đảng, nhưng để làm gì, và tác dụng khi đạt được sẽ đến đâu? Khi trong nước tình hình kinh tế tăng trưởng ổn định hơn 8%/năm (đứng thứ 2 châu Á) tình hình xã hội ổn định, nửa đêm bạn có thể ra đuờng mà không phải lo lắng, đời sống người dân ổn định... Vậy liêu một nước đa đảng như Mĩ hay Canada mà các bạn đang sống có thể làm đươc không, khi mỗi lúc đi đâu xa là nơm nớp nỗi lo khủng bố, hay biểu tình chống đối... Nói vậy không phải nhà nước ta đã tốt, nhưng với tình hình nước ta đang đổi mới từng ngày thì những điều chưa làm đựơc sẽ được cải thiện tốt hơn. Tôi mong mọi người trong chúng ta hãy có cái nhìn khách quan hơn thể chế chính trị vì không nơi nào giống nơi nào cả. Bùi Văn HảiThật là ngán ngẩm cho thế sự, ông Nam Hải này có vấn đề, tranh đấu thì cứ tranh đấu, rút lui thì cứ rút lui, việc gì phải cam kết với ai. Ông làm thế chẳng tố cáo, chẳng xấu mặt mo nào, mà chỉ làm tuyệt vọng cho khí thế đòi dân chủ. Nay mai lại rộ lên vài ông bà khác đấu tranh, rồi bỗng dưng tất cả lại cam kết xin chừa, thế thì ai thủ lợi? Việc này làm tôi nghĩ đến kết quả Quốc Hội CS sắp tới, đảng CS nới cho mấy phần trăm không CS được chấp thuận tự ứng cử, mấy phần trăm được đắc cử, rồi sau đó bỗng chốc tất cả xin tham gia CS, ai cấm được quyền dân chủ của họ. Có lẽ đừng mơ tưởng đến dân chủ khi dân trí còn chưa phân biệt được thế nào là dân chủ, thế nào là bất ổn, thế nào là độc đảng độc tài, thế nào là những thủ đoạn đầu cơ, lừa đảo chính trị. Vũ Hiệt, Đà NẵngThực tiễn đất nước ta thế nào ai cũng đã biết, tôi xin nhấn mạnh điều nầy: Ai đến đây cùng 80 triệu dân VN làm ăn, chúng tôi hoan nghênh, nhưng ai đến đây để ra mặt dạy đời dân chủ, lợi dụng phá hoại đất nước nầy, 80 triệu con người nầy xua đuổi. Hoang Nguyen, Sài GònThưa quý vị! Anh Đỗ Nam Hải đã tuyên bố trở lại với hoạt động dân chủ ngay trong ngày 20.3 và chấp nhận tất cả tình huống xấu nhất có thể (kháng thư số 13 của Khối 8406 đăng trên doi-thoai.com). Về chuyện đem cha me, con cái ra làm áp lực với người đối kháng thì chắc hiện nay chỉ có Việt Nam làm chuyện đáng xấu hổ này. Tôi cho rằng chỉ nội việc này đã nói lên rất rõ chính nghĩa thuộc về ai. Cuong NguyenTrong cuộc đấu tranh thì chuyện thắng thua là bình thường. Ngày xưa hồi còn trong trứng nước ĐCS cũng đã từng phải vào hoạt động bí mật đấy thôi. Đến bao giờ ông Đỗ Nam Hải quay sang ca ngợi chế độ này thì lúc ấy hãy coi đó là điều lạ. Còn tạm thời rút lui không có nghĩa là ông Hải không làm gì cả. Ngày xưa Đảng CS đi đấu tranh cho người bị áp bức, ngày nay Đảng CS lại đi áp bức người khác. Hãy tin là 10 năm sau sẽ khác. Ngày xưa thời còn Pháp thuộc biết bao bồi bút cũng chửi rủa những người yêu nước hồi đó như Phan Bội Châu, Hoàng Hoa Thám trên báo chí của thực dân. Điều đó cũng tương tự như bây giờ Cộng Sản VN phải bảo vệ chế độ của họ, sẽ có biết bao nhiêu bồi bút trong nước đánh các ông Hoàng Minh Chính, Đỗ Nam Hải..., nhưng rồi sau lịch sử sẽ phán xét lại họ. Quehuong, Thụy ĐiểnTran Nam rõ là người đang sống trong cái đất nước mà mọi người dân đều bị mù tịt các thông tin không có lợi cho Cộng Sản VN. Tran Nam cứ một lần ra nước ngoài đi, tôi tin chắc bạn sẽ có cái nhìn khác liền về các nhà cầm quyền Cộng Sản VN. Việc mọi người trong chính gia đình anh Đỗ Nam Hải không ủng hộ anh, đó chính là căn bệnh của phần lớn người VN hiện nay. Họ đã sống dưới một chế độ đã làm cho họ mất niềm tin vào tất cả, CNCS là chủ nghĩa vô thần, làm cho con nguời không có niềm tin, lý tưởng. Ai cũng chỉ muốn sống yên thân, chấp nhận hiện tại nên giả vờ nhắm mắt cho qua. Tôi nghĩ gia đình anh Hải cũng thế, muốn nhắm mắt cho qua để được yên ổn cho rồi. Cuối cùng tôi thông cảm với anh Hải, những nỗ lực của anh không được chia sẻ. Một ý kiếnTôi cho rằng vấn đề hiện nay không phải là bàn nên nhiều đảng hay một đảng, một đất nước dài gần 2000 km, nếu đa đảng chắc gì đã ổn định cái giá của dân chủ sẽ là quá lớn nếu đất nước lại rơi vào cảnh huynh đệ tương tàn. Những người hô hào đa đảng chỉ biết một vế là học đòi theo Phương Tây mà chưa có nghiên cứu kỹ càng về lịch sử, văn hoá, tập tính và hệ tư tưởng Việt Nam. Bài học 12 xứ quân thời Đinh, bài học thất bại của Việt Nam cộng hoà còn chưa ráo mực. Bởi vậy, việc bàn luận quá nhiều về đa đảng ở Việt Nam đã gây phản cảm rồi, vì không còn gì là mới. Tốt nhất bây giờ đối với tất thảy con dân đất Việt là tìm cách để hội nhập một cách khôn ngoan và tự tin với thế giới, học cách làm giàu của các nước. Mọi chuyên của xã hội tự nó sẽ điều chỉnh theo trật tự mà nó cần đi đến. Đừng "kính nhi viễn chi" nữa. Tran NamTôi chưa hề đọc trên BBC thông tin hoặc dẫn chứng nào nói Nhà nước VN dùng gia đình của anh Hải ra đe dọa hoặc làm con tin , không biết cái bà Ngô Thị Hiền ở tận bên Mỹ đó lấy cái thông tin này ? Độc giảMuốn thay đổi chính trị ở Việt nam tôi nghĩ còn xa lắm. Có một đều ai cũng biết là ở Việt nam người dân không được nói lên tiếng nói của mình. Chẳng hạn néu bạn bày tỏ quang điểm chê bai chính quyền bạn có thể vào tù, chuyện đó ai cũng biết vậy. Nhưng người ta không bao giờ công nhận sự thật đó, vì nếu chúng ta công nhận sự thật đó chẳng khác nào tự nhận “đất nước Việt Nam không có tự do ngôn luận”. Người ta có thể hiển nhiên chấp nhận việc những nhà bất đồng chính kiến bị quảng chế, bị bỏ tù; nhưng người ta không bao giờ chấp nhận người khác nói “Việt Nam không có tự do ngôn luận”. Hoang DuongĐây là một điều hơi đáng tiếc. Dù sao tôi thấy cần cảm ơn những gì anh Đỗ Nam Hải cũng như nhiều người khác đã và đang làm - những người tự nhận làm "thế hệ lót đường". Cao Ngoc Hai, Tp HCMĐỗ Nam Hải ký vào bản cam kết không chống phá nhà nước Việt Nam là vì ông ta tự hiểu có chống vậy chứ chống nữa cũng vô ích và phí đời tuổi trẻ vì 80 triệu dân Việt Nam đang chứng kiến sự cố gắng của ĐCSVN và đất nước đang càng ngày càng thay gia đổ thịt. Chính trị đang ổn định, ngưới dân đang được cuộc sống thanh bình tại sao lại có những kẻ không có nghề nghiệp luôn luôn ngồi nhà quấy nhiễu nhiễu nhỉ? Phạm Huy, TP HCMTheo tôi không yêu nước thì thôi, đã yêu thì yêu đến cùng. Ông Nam Hải hô hào Dân Chủ cho đất nước nay lại quyết định rút lui vì chữ hiếu thì không đúng với "catalogue yêu nước" của người Việt Nam lắm. Lấy lý do thế e không tiện. Minh, Melbourne, AustraliaCộng sản rất biết cách dùng đòn tâm lý. Xưa kia cho cha mẹ vợ con của lính ngụy vào đồn hay chi khu quân sự dưới danh nghĩa thăm thân để làm công tác binh vận hoặc dẫn đầu đoàn biểu tình làm lá chắn sống. Nay thì gây áp lực nặng nề lên thân nhân của những nhà bất đồng chính kiến để buộc những người đấu tranh cho dân chủ phải lùi bước. Le Hung, Tp HCMĐã ai thấy hoặc có chứng cớ về việc Nhà nước đem gia đình ra doạ chưa? Hoặc giống chuyện ông Hoàng Minh Chính trước kêu là bị ném trứn thối đấy. Đừng có đem chiêu bài đấy ra nghe chán lắm. Nói gì thực tế đi, sự thật chút. Còn chính quyền làm như vậy với những ông như Đỗ Nam Hải trong điều kiện Việt Nam là đúng vì dân trí của ta còn đang thấp, còn nhiều việc phải làm. Còn theo kinh nghiệm cá nhân tôi ở Việt Nam những ông như Đỗ Nam Hải thường là do bất đắc chí, không thành công trong cuộc sống nên quay ra nói lung tung. Không ăn được đạp đổ, a dua nghĩ là sẽ lợi dụng được xu hướng. Tự kỷ ám thị là mình thức thời hơn người khác. Để yên cho 80 triêu dân làm ăn buôn bán đi mấy ông Ghét Đế Quốc, Hà NộiTôi không đồng ý với phát biểu của Josie Nguyễn. Đúng là ông là người đến tên của mình cũng không còn thuần Việt nên suy nghĩ của ông thật thiển cận và không hiểu gì về con người, phong tục tập quán, tâm tính của người Việt Nam. Nói tóm lại: Ông là người mất gốc, vậy nên ông không nên phát biểu lung tung như vậy. Ông hiểu gì về "lương tri", "tiểu nhân"? Ông có nghĩ một người con trong gia đình trước hết là phải làm tròn chữ hiếu với những người đã sinh thành, nuôi dưỡng mình trưởng thành và phải biết yêu nước, đoàn kết dân tộc hoà nhập cùng cộng đồng. Trường hợp Ông Đỗ Nam Hải, ông đã làm được gì, đóng góp gì cho gia đình, cho cộng đồng và đất nước, hay nhàn rỗi, ra vẻ ta đây, muốn nổi tiếng... để rồi làm liên luỵ tới cả gia đình mình, Bố mẹ, anh em bao năm phải khổ tâm. Ông có nghĩ tới điều đó không? Tại sao mọi người trong chính gia đình ông lại không ủng hộ ông? Josie Nguyễn, Vancouver, CanadaTôi thông cảm cho ông Nam Hải vì chữ hiếu mà phải nhường bộ cho Đảng CSVN, nhưng chính cái nhượng bộ này lại là việc Đảng CSVN một lần nửa tự lột trần cho thế giới biết người cộng sản là người không biết, không hiểu và về bản chất là không có lương tri. Họ chỉ cần đạt được mục đích là thống trị độc đảng mà bất kể đến thủ đoạn. Người CS ngày nay thắt cà vạt, mặc quần áo thời trang, đi học bên Tây bên Mỹ nhưng về bản chất vẫn là chuyên chính vô sản. Thật bất hạnh cho VN khi tiểu nhân đắc thế!!
Các kết quả thanh tra gần đây tại các tổng công ty lớn của nhà nước đã cho thấy tình trạng thất thoát tài sản công một cách đáng báo động.
Tham nhũng lan tràn các Tổng công ty nhà nước
Các tổng công ty này thường được gọi là các tổng công ty 90, 91 vì được thành lập dựa theo các quyết định số 90 và 91 do Thủ tướng Chính phủ ký hồi năm 1994. Báo chí trong nước cho biết các vụ án tham nhũng lớn nhất Việt Nam cũng đã xảy ra tại các tổng công ty quy mô nhất, như Tổng công ty Dầu khí, Tổng công ty Bưu chính Viễn thông và Tổng công ty hàng không Việt Nam. Tuy con số thống kê chưa được ngành thanh tra công bố, nhưng trong nhiều vụ các khoản công quỹ thất thoát do tham nhũng lên tới nhiều triệu đôla. Ông Tào Hữu Phùng, cựu thứ trưởng Bộ Tài chính nay giữ chức phó trưởng ban kinh tế - ngân sách của Quốc hội Việt Nam, cho đài BBC biết đầu tư xây dựng cơ bản là lĩnh vực xảy ra nhiều sai phạm kinh tế nhất. "Đầu tư xây dựng cơ bản là lĩnh vực tập trung môt lượng lớn ngân sách của nhà nước, thế nhưng cũng là nơi xảy ra nhiều tiêu cực. Phổ biến nhất là việc chủ đầu tư và bên thi công thông đồng với nhau để rút ruột ngân sách." "Vấn đề này làm Quốc hội vô cùng bức xúc. Mà đây chỉ là những gì người ta biết được, chứ thực tế không thể phát hiện hết tất cả các vụ tham nhũng". Chờ điều luật Chống tham nhũng Trước đây, một tổng kết sơ bộ kết quả thực hiện Pháp lệnh phòng chống tham nhũng trong thời gian 2000-2004 của chính phủ Việt Nam cho thấy cơ quan chức năng đã phát hiện và xử lý gần 9.000 vụ tham nhũng với số cán bộ sai phạm lên tới trên 12.000 người trong đó 150 người thuộc giới lãnh đạo các Bộ. Một thống kê khác từ Ủy ban Kiểm tra TW của Đảng Cộng sản Việt Nam cho biết chỉ trong khoảng từ 2001 tới giữa 2003, đã có hơn 10.000 đảng viên bị kỷ luật vì hành vi tham nhũng. Giới quan sát nhận định việc tham nhũng ở Việt Nam được thực hiện dưới nhiều hình thức, nhất là thông qua các vụ lãng phí tài chính công. Vẫn đại biểu Quốc hội Tào Hữu Phùng: "Nhiều cán bộ coi tiền nhà nước là "tiền chùa", tiêu pha vô tội vạ. Việc xử lý vi phạm chưa nghiêm minh cũng làm tăng tình trạng lãng phí công quỹ nhà nước". "Để chấn chỉnh, cần phải tăng cơ chế giám sát của cộng đồng cũng như nâng cao ý thức tự giá của cán bộ công nhân viên nhà nước". Dư luận đang trông đợi sự ra đời của điều luật Tiết kiệm, chống lãng phí và Luật Chống tham nhũng, mà các chuyên gia cho rằng sẽ bổ sung cho nhau. Thế nhưng cho tới nay các điều luật này vẫn mới chỉ là dự thảo để các đại biểu Quốc hội mang ra bàn luận và chưa thể đi vào thực hiện trước cuối năm 2005. --------------------------------------------------------------- Trần Thắng, TP HCMCó một điều hết sức rõ ràng ở VN là các cán bộ nhà nước có rất nhiều quyền, nhiều đến nỗi con cháu họ có thể làm nhiều chuyện mà con cháu thường dân không dám làm, thế nhưng lương, bổng của họ thì lại không tương xứng. Khi đó chuyện đương nhiên là họ sẽ dùng quyền của họ để kiếm tiền! Trách là trách cái hệ thống kỳ quặc này, cho người ta thật nhiều quyền, mà không cho nhiều tiền, đẩy ngươi ta đến con đường tham nhũng, rồi đem ra xét xử! Xử người này, rồi lại xử người kia. Thế nhưng giảm bớt quyền hành của cán bộ đi, thì lại không muốn, vì quyền của nó cũng là quyền của mình! Theo tôi chẳng bao giờ hết tham nhũng ở VN cả! Minh Thuy, Hải PhòngTham nhũng sẽ đe dọa nghiêm trọng an toàn của chế độ Cộng Sản Hà Nội. Bộ chính trị có hiểu sự việc nghiêm trọng của nó hay không??? Chế độ miền Nam trước 1975 bị sụp đỗ cũng phần lớn là do nạn Tham nhũng...Nạn tham nhũng làm cho các quan chức nhà nước Cộng sản giàu sụ nhanh chóng và lập tức những quan chức này thất không cần phải dấu diếm tài sản của mình nữa vàmong ước của họ là đánh đổ chính mình và ngã sang chế độ tư bản như nước Nga. Nguyễn Nam, Sài GònKhông cần phải thanh tra kiểm soát tôi cũng có thể nói được những ai đã tham nhũng ở VN, và mức độ tham nhũng là bao nhiêu? Cách đây mấy ngày báo TT có đăng một con số là khoảng 20 triệu USD đã chuyển ra nước ngoài vì lý do đi học, chữa bệnh và du học mà ngân hàng đã chấp thuận thông qua 2000 giấy phép. Số tiền này ở đâu ra? Chắc chắn là do tham nhũng! Báo TT cũng đăng rằng từ đầu năm đến nay số xe hơi mới đăng ký ở Hà Nội là 14.000 chiếc. Số tiền này ở đâu để mua xe? Xin thưa là từ tham nhũng! Úm ba la... Tham nhũng ở VN gắn liền với quyền lực và chắc chắn nó sẽ bị thiêu rụi cùng quyền lực. Chỉ có những kẻ thiểu năng về trí tuệ mới ngồi với nhau ở hội trường Ba Đình để bàn về chuyện chống tham nhũng ở VN. Nguyễn Thanh, Hà NộiĐất nước Việt Nam này cần có những người nói là làm, chứ không phải cần đến những người nói chỉ là để cho bàn dân thiên hạ cảm thấy thích thú vì Nhà nước "quan tâm" đến tham nhũng. Người ta hay nói đến tham nhũng và phòng chống tệ nạn này, xong có làm gì mấy đâu; bằng chứng là khắp nơi, lúc nào cũng đem mấy từ đại loại: "đáng báo động", "lo ngại","quyết tâm"... Mà hình như bác Phiêu ( cựu Tổng bí thư Đảng ) vẫn hay đi dép lê đi họp hành đã mất chức là vì " cái tội " bác đã mạnh tay " chiến " tham nhũng thì phải... Bà con nông dân Việt Nam " cắm đầu xuống đất và chổng mông lên trời " làm lụng vất vả, rồi thì công sức khó nhọc đã bỏ ra lại chui hết vào mấy anh tham quan vô lại, bất công quá đi thôi. Là một người dân, chẳng chống lại Chính phủ hay Đảng gì hết, xong ở Việt Nam mà ngồi bàn mấy thứ này thì có mà vô nhà đá sớm... Chim Cu, Hà NộiCách đây vài năm, nghe nói Tổ chức SIDA của Thụy Điển có giúp thực hiện một báo cáo khảo sát về tham nhũng tại Việt nam. Không biết các quý bạn Thụy Điển đã hoàn tất báo cáo chưa? Có gì lý thú không? Liệu báo cáo đó có đụng chạm gì đến ai không? Và xin hỏi Ban Việt Ngữ BBC có giúp liên hệ để tìm hiểu chuyện này để bà con có điều kiện tìm hiểu thêm được không? Cám ơn quý Ban. Ẩn danh, Đông Kinh, Nhật BảnCũng cần phải nói rõ đến cội nguồn tham nhũng ở các cấp lãnh đạo TCty nhà nước VN hiện nay. Họ được các thành phần chóp bu của đảng Cộng sản đề bạt và bổ nhiệm, và người muốn đề bạt vào các chức vụ này trước hết phải là đảng viên trung kiên. Cũng có thể là con cháu họ hàng giai cấp lãnh đạo. Còn tài năng quản trị và sự liêm khiết của họ là chuyện không quan trọng. Do đó cho rằng chống tham nhũng mà vẫn duy trì cách thức bổ nhiệm lãnh đạo như vậy và nếu có xảy ra chuyện gì thì chỉ kỷ luật xề xòa cho có chuyện thì mọi việc vẫn như vậy thôi. MCH, Sài Gòn, Việt NamVấn đề tham nhũng ở VN thử suy nghĩ ai là người tham nhũng?? Muốn tham nhũng thì phải có quyền lực và có thế lực để bảo vệ việc tham nhũng ,,,vậy xin hỏi lại trong xã hội VN ai là người có quyền lực và thế lực ??? Nhân dân VN chăng? Hiện nay quyền lực nằm trong tay của đảng cộng sảvới thế lực của hàng chóbu mới có khả năng tham nhũng ..vậy khi người tham nhũng nói về chống tham nhũng thì có tin được không ?? Ẩn danhVấn đề tham nhũng của VN đã có từ lâu lắm rồi. Lúc nào cũng hô hào chống tham nhũng, nhưng chỉ là khẩu hiệu mà thôi. Bây giờ tham nhũng mỗi ngày một tập trung lên các quan chức to nên làm sao mà dẹp được. Nguyễn Anh Tâm, Montreal, CanadaTôi rất mừng là nhà nước đã nhận thấy một điều là tham nhũng đã tràn lan ở các tổng công ty lớn. Lãnh đạo các tổng công ty này là các đảng viên lâu năm, do đó việc chống tham nhũng là một vấn đề vô cùng nhạy cảm. Nhà nước có can đảm chịu đau để cắt bỏ một phần ung thư trên cơ thể hay không? Cắt bỏ như thế nào để không làm đau các bộ phận khác? Vết ung tham nhũng đã có từ lâu sau khi giải phóng. Nhưng đến nay qua xét nghiệm mới thấy đây là ung thư giai đoạn cuối. Khi nào thì nhà nước mới giải phẫu các ung thư này hay chờ chết?
Luật sư Michael Hodson quyết bỏ việc đi du lịch vòng quanh thế giới, nhưng không sử dụng bất cứ chuyến bay nào và kế hoạch khờ dại này đã tạo nên một hành trình như mơ.
Bỏ nghề luật để chu du thế giới
Michael Hodson tuyên bố với bạn bè anh sẽ đi vòng quanh thế giới Tháng 3/2008, trong giờ khuyến mại ở quán bar tại quê nhà tôi ở Fayetteville, bang Arkansas, Hoa Kỳ, tôi ra một tuyên bố khiến bạn bè ngạc nhiên: Tôi sẽ đóng cửa văn phòng luật của mình và sẽ đi vòng quanh thế giới trong một năm. Thêm vào đó, tôi sẽ đi mà không sử dụng bất cứ một chuyến bay nào hoặc đặt trước bất cứ dịch vụ gì. Tuyên bố của tôi khiến đám bạn bè phản ứng hơi khác nhau. Một vài người ủng hộ, động viên, vài người khác tỏ ý nghi ngờ. Khi tôi nói nói ra lời thì cũng có nghĩa là không thể rút lại. Tôi mất nhiều tháng để đóng cửa văn phòng luật và sắp xếp mọi việc. Tôi có hàng tá vụ kiện tụng dang dở cần hoàn tất và một danh sách dài các khách hàng quen thuộc mà tôi phải sắp xếp chuyển hồ sơ của họ cho các luật sư khác mà tôi biết và tin tưởng. Thêm vào đó, tôi phải cho thuê căn nhà của mình, dọn toàn bộ đồ đạc vào nhà kho. Và còn vô số những thứ nhỏ nhặt mà tôi cần xử lý để bỏ cuộc sống quen thuộc của mình lại sau lưng. Hodson chinh phục đỉnh núi cao nhất Châu Phi Kilimanjaro Thật ra, không thực sự có lý do hay ho nào giải thích cho việc tôi muốn đi vòng quanh Trái Đất bằng đường bộ - tôi ước có cái gì đó oai hùng hơn trong chuyến đi, nhưng tôi chỉ muốn có làm những gì vui vẻ, thách thức và độc đáo. Khi nghĩ ra kế hoạch khờ dại này, tôi không định sẽ biến cuộc đời mình thành thứ đời lang bạt trên đường. Tôi định sẽ trở về sau một năm chu du, mở một văn phòng luật mới và viết một quyển sách cực kỳ thành công về những khám phá mới. Trước khi đi, tôi đã bắt đầu viết một blog du lịch để gia đình và bạn bè cập nhật, và cũng là để ghi chú cho quyển sách tương lai. Khi bắt đầu cuộc phiêu lưu vào tháng 12/2008, tôi nhận ra việc đi du lịch mà không dùng đến các chuyến bay thật chẳng dễ dàng chút nào. Cố gắng đi vòng quanh Trái Đất trong 16 tháng là điều thậm chí còn khó hơn, dù ban đầu tôi chỉ dự định đi 12 tháng. Tại Petra, thành phố cổ của Jordan Dẫu vậy, chỉ đi bằng đường bộ là một trong những trải nghiệm đầy cảm hứng nhất để thực sự hiểu về sự bao la vĩ đại của hành tinh tuyệt vời này. Tôi đã đi xe bus ba ngày ba đêm liên tiếp, vượt qua 3.000km từ Ushuaia, thành phố cực nam của Argentina để đến thủ đô Buenos Aires. Tôi nhìn qua cửa sổ xe bus hàng giờ và thấy những vùng đất còn nguyên sơ, như thể con người chưa bao giờ chạm đến sự bất diệt của nó. Tôi mất bảy ngày bảy đêm liên tục trên tàu để đi từ Moscow đến Bắc Kinh, mỗi ngày đều nhìn ra cửa sổ tàu khi những bình nguyên Siberia trôi qua. Đôi khi tôi không thấy một ngôi làng hay một bóng dáng con người nào trong suốt 10 giờ. Trong ngày thứ hai, tôi chiếm nguyên cả một toa tàu vì chẳng còn vị khách nào ngoài một gia đình nhỏ ngồi chung khoang. Ở quãng sau của hành trình, tôi đã trải qua 22 ngày trên một tàu hàng để đi từ New Zealand qua kênh đào Panama rồi quay về Philadelphia, hoàn tất chuyến phiêu lưu vòng quanh thế giới của mình. Sau bảy ngày đêm di chuyển với vận tốc 15 hải lý, chỉ huy trưởng con tàu cho tôi xem màn hình radar - chúng tôi chỉ mới đi được nửa đường qua Thái Bình Dương và không hề có một hòn đảo có người ở nào trong hàng trăm dặm gần đó. Mọi người thường hỏi có phải tôi làm việc để được đi theo tàu không, nhưng thực ra đó là một trong những ngày tốn kém nhất trong suốt hành trình của tôi. Những chuyến đi như vậy tôi thường tốn 120-140 euros cho mỗi ngày trên tàu. Hoá ra đi du lịch mà không cần đặt trước lại dễ hơn tôi tưởng rất nhiều. Chỉ cần đi xe bus đến một thành phố với balo trên vai, đọc trong sách hướng dẫn du lịch tìm vài địa chỉ khách sạn, thế là hoá ra việc tìm được một phòng trống chẳng có gì khó khăn dù ta ở bất cứ đâu. Việc này cũng khiến tôi linh hoạt và cởi mở với kế hoạch đi lại của mình. Đây cũng là lời khuyên tôi dành cho bất cứ ai hỏi tôi, hãy lên kế hoạch ít hơn bạn nghĩ là bạn nên làm. Ngay sau khi bắt đầu chuyến phiêu lưu, tôi nhận ra việc tôi quay lại Hoa Kỳ sẽ chỉ là tạm bợ. Sau khi đi được ba tháng, trên một chuyến xe bus 18 tiếng từ Patagonia đến Ushuaia, tôi bắt đầu giác ngộ. Tôi nhận ra mình không hề muốn quay về cuộc đời cũ. Thế giới quá mênh mông tuyệt vời và tôi muốn nhìn thấy càng nhiều thứ càng tốt. Michael Hodson trên Vạn Lý Trường Thành ở Trung Quốc Ngay khi trở về Hoa Kỳ vào tháng 4/2010, tôi gặp lại gia đình, bạn bè và làm cho blog mình trở nên chuyên nghiệp hơn để tôi có thể kiếm sống và đi du lịch dài hạn. Tôi mua địa chỉ website cho trang blog của mình và thuê một người thiết kế website để cải tiến cho trang web có vẻ độc đáo hơn. May mắn thay, một blog du lịch chỉ mới là bắt đầu để ta được công nhận là người chuyên nghiệp, vì thế website được cải tiến nhiều của tôi và với số lượng truy cập tăng gấp nhiều lần sau đó đã có thể đem ra chào hàng với các công ty du lịch và với những người muốn làm việc chuyên nghiệp với tôi. Hodson làm quen với "bạn mới" trong các khu bảo tồn Sau vài tháng, tôi thấy việc ngồi yên một chỗ đã đủ và tôi cần phải tiếp tục lên đường. Kể từ đó, tôi đã có may mắn được đi qua 80 quốc gia trong hơn sáu năm. Trong thực tế, tôi thích việc di chuyển và hiếm khi ở yên một chỗ trong một tuần. Tôi đã tự thách thức mình khi thực hiện chuyến đi từ Lisbon (Bồ Đào Nha) đến Thành phố Hồ Chí Minh (Việt Nam) trong 30 ngày, di chuyển hoàn toàn bằng tàu lửa. Tôi bắt xe đi nhờ từ Kenya đến Ethiopia và ngồi trên thùng xe tải; bắt xe đi nhờ ở New Zealand, đi lòng vòng quanh Úc trong một chuyến đi hai tuần, xem mặt trời mọc ở Angkor Wat và ngắm mặt trời lặn ở Machu Picchu. Đó là một chuyến đi tuyệt vời. Anh chèo thuyền vượt thác ở New Zealand Tôi chi trả hầu hết chuyến đi bằng blog của mình - nhưng kiếm tiền bằng blog là một công việc vất vả - bởi vì rất ít khách hàng sẵn sàng chi trả một ngân sách công việc để bạn có thể sống được. Sau một thời gian, tôi chia nhỏ công việc ra và nhận tư vấn cho một số công ty du lịch và lữ hành về mạng xã hội, tôi bán ảnh và tổ chức các chuyến đi bằng blog cho khách hàng. Bạn phải làm nhiều thứ để kiếm sống bằng việc đi du lịch và viết blog, vì thế bạn cần phải hoàn thiện các kỹ năng và tài năng của mình và học mọi thứ từ bạn bè và đồng nghiệp càng nhanh càng tốt. Mọi thứ thay đổi rất nhanh trên mạng xã hội và blog, vì thế cố gắng luôn ở đỉnh cao trở thành công việc chính mà bạn buộc phải làm. Trong vài năm qua, đặc biệt tôi đã chuyển hoàn toàn qua việc quay các video 360 độ thực tế ảo cho khách hàng - ngay khi tôi đeo chiếc kính thực tế ảo lên đầu và sử dụng công nghệ hình ảnh đắm chìm này, tôi biết nó sẽ thay đổi thế giới. Michael Hodson đã tiếp tục con đường vòng quanh thế giới của anh bằng việc kiếm sống hoàn toàn nhờ blog Tôi nhận ra việc tạo cảm hứng thúc đẩy mọi người đi và nhìn thấy vẻ đẹp của thế giới, dù bằng chữ viết, hình ảnh hay video, đã định hình chính tôi và khiến tôi sống có mục đích. Loại hình video mới này có khả năng đưa con người đến nơi mà họ mơ ước: đưa nhữnng người khuyết tật lên đỉnh Kilimanjaro, giúp người ta tham quan rặng san hô Great Barrier Reef dù chưa bao giờ được lặn xuống đó. Tôi đang viết những dòng này khi ngồi trên tàu đi từ rặng núi Alps từ Munich (Đức) tới Verona (Ý). Tôi đang ở trong thiên đường, vượt qua hàng dặm đường, nhìn qua cửa sổ với rặng núi tuyết phủ và những thung lũng dần trở nên xanh mướt. Đó là bởi vì, hơn bảy năm trước, tôi tuyên bố sống một cuộc đời dại khờ trong một quán bar ở Arkansas và không bao giờ ngoái nhìn lại. Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Travel
Blogger, nhà hoạt động Huỳnh Thục Vy tâm tình với BBC về cuộc sống và công việc buôn bán cà phê ở Buôn Hồ trước ngày ra tòa hôm 22/11.
Huỳnh Thục Vy - chuyện từ buôn làng
Nữ blogger cho biết bây giờ bà mưu sinh nhờ bán cà phê sạch qua mạng Tòa án Nhân dân thị xã Buôn Hồ, tỉnh Đắk Lắk dự kiến xử sơ thẩm bà Thục Vy về cáo buộc tội "Xúc phạm quốc kỳ" theo Điều 276 Bộ luật Hình sự 1999. Bà Thục Vy được biết đến như người sáng lập tổ chức Hội Phụ nữ Nhân quyền Việt Nam, với mục tiêu cổ vũ các giá trị của nhân quyền và ủng hộ các nhà bảo vệ nhân quyền là nữ giới. Thông cáo do tổ chức Ân xá Quốc tế (Amnesty) phát đi hồi tháng 8/2018 viết: "Thông qua hoạt động và viết blog ủng hộ quyền của phụ nữ, dân tộc thiểu số và nhân quyền nói chung, bà Huỳnh Thúc Vy đã làm việc không mệt mỏi để vạch trần các hành vi vi phạm. Vì điều này, bà và gia đình đã phải hứng chịu sự giám sát, đe dọa và quấy rối không ngừng." Bà thường xuyên viết blog về các vụ đàn áp nhân quyền bao gồm cả những vụ đàn áp nhắm tới các sắc dân thiểu số ở Việt Nam. Bà hiện đang sinh sống cùng chồng và con gái 25 tháng tuổi tại làng Hà Lan A ở Buôn Hồ, tỉnh Đắk Lắk. Blogger Huỳnh Thục Vy bị khởi tố Blogger Huỳnh Thục Vy bị bắt và khám nhà Đinh Nguyên Kha - 'mặt thư sinh, tính mạnh mẽ' Thịnh Nguyễn và 'hành trình làm điều khác biệt' Hôm 12/11, bà Thục Vy nói với BBC: "Từ khi có con nhỏ, tôi dành nhiều thời gian chăm sóc con nên công việc chung có xao nhãng đôi phần, việc viết lách không còn đều đặn như trước." "Tuy vậy, trong lòng tôi, khao khát được sống có ích càng cháy bỏng hơn. Vì giờ mình đã có con, những việc mình làm không chỉ cho chính bản thân mình, bạn bè và cộng đồng nữa, mà còn cho một con người bé bỏng mang huyết thống của mình." "Tôi nhận thấy công việc và cuộc sống của mình không những mang lại lợi-hại cho con mà còn là tấm gương cho con trưởng thành." "Có nuôi một đứa trẻ từ lúc sinh ra đến khi hai, ba tuổi, tôi mới thấu hiểu rằng để một con người được sinh ra và lớn lên tốn rất nhiều tâm huyết và công lao của cha mẹ, bà con và xã hội." "Bởi vậy, nếu một người lớn lên không làm được điều gì to lớn hơn bản thân mình thì thật bội ơn những gì mình được nhận hưởng." "Lý tưởng về nhà nước pháp trị, xã hội tự do dân chủ của tôi cũng chỉ bắt nguồn từ nhận thức: Muốn sống có ích, muốn mang lại lợi ích cho cộng đồng, thứ lợi ích thiết thực nhưng lâu bền và mang tính gốc rễ chứ không chỉ có lợi ích vật chất." Blogger Huỳnh Thục Vy và con gái 25 tháng tuổi BBC:Trải nghiệm đặc biệtcủa một người vốn quen với cuộc sống ở thành phố nay sống ở buôn làng là gì? Huỳnh Thục Vy: Làng Hà Lan A ở Buôn Hồ trong mắt những người chưa từng đặt chân đến là một làng quê vùng rừng núi. Nhưng không phải, theo hiểu biết của tôi, đây là một giáo xứ Công giáo do ông Ngô Đình Diệm khai mở từ 1954, một vùng đất đai trù phú. Hiện tại, tôi có cảm nhận, mức sống và trình độ dân trí của người dân trong làng Hà Lan A này cao hơn hẳn mức trung bình trong cả nước. Theo tôi, đó là nhờ: Ông bà tổ tiên người Công giáo tỵ nạn Cộng sản; cuộc sống của người dân chỉ phụ thuộc vào việc sản xuất cây công nghiệp (hồ tiêu, cà phê) nên họ khá độc lập về kinh tế, không quá sợ hãi chính quyền; con cái họ sinh ra, lớn lên coi trọng việc buôn bán và nông nghiệp, không trông mong vào làm công chức trong hệ thống chính quyền. Có lẽ nhờ những yếu tố đó nên nhận thức của họ độc lập hơn và phi Cộng sản. Đa phần người trong làng có smartphone để truy cập Internet. BBC:Có phải một trong những thử thách đáng kể nhất với nhà hoạt động ở Việt Nam là việc mưu sinh khi mà công chuyện làm ăn, kiếm tiền của họ thường bị làm khó dễ? Bà vượt qua thử thách này thế nào? Huỳnh Thục Vy: Đúng vậy, đó là thử thách khá lớn. Việc tôi mở kho chứa hàng và trưng bảng hiệu của công ty cà phê AmaRin Coffee của mình ở Sài Gòn từng bị công an gây khó dễ. Họ bắt tôi phải dỡ bảng hiệu công ty xuống. Việc thuê nhà ở của vợ chồng tôi và các em tôi ở Sài Gòn nhiều lần không ổn vì công an gây áp lực cho các chủ nhà trọ. Họ canh giữ chặt chẽ vào các cuối tuần không cho em trai tôi đi giao hàng cho khách, thậm chí còn nhiều lần đến đập phá chỗ trọ của em tôi. Những sách nhiễu trong cuộc sống hằng ngày và thử thách trong việc mưu sinh đã buộc em trai tôi phải sang Thái Lan xin tỵ nạn. Còn vợ chồng tôi về quê chồng (Buôn Hồ, tỉnh Đắk Lắk) sinh sống và thay vì bán hàng cà phê sạch có mặt bằng trưng bày thì tôi bán hàng qua mạng. Cuộc sống của vợ chồng tôi đến nay tạm ổn trong sự ủng hộ và bao bọc của bà con giáo xứ Vinh Đức, làng Hà Lan A. Nhưng dường như chính quyền lại muốn bứng tôi ra khỏi mảnh đất lành này, khỏi Tây nguyên, nơi có những người giáo dân ủng hộ tôi và có các anh chị em người Thượng cần Thục Vy làm tiếng nói cho họ. Huỳnh Thục Vy nói về biểu tình và tự do Suy nghĩ về xã hội dân sự Nghệ sĩ Kim Chi làm phim về nhân quyền Đặng Xuân Diệu phát biểu về nhân quyền ở Geneva Đặng Xuân Diệu 'ra tù trước hạn' Mẹ Nấm: 'Tôi phải ra đi vì hai con nhỏ' VN: 'Không đặc xá' tội Lật đổ chính quyền nhân dân BBC:Bà trù liệu khả năng phiên tòa ngày 22/11 sẽ kết thúc thế nào và nếu đó là một bản án tù giam thì sao? Huỳnh Thục Vy: Tôi tin rằng mục đích của chính quyền và công an Đăk Lăk là dùng thủ tục tố tụng và phán quyết của vụ án này để: Đe dọa người dân nơi tôi đang sinh sống. Người dân ở đây yêu mến và ủng hộ tôi. Họ nhìn thấy người dân bảo vệ tôi trong buổi biểu tình chống luật Đặc khu ngày 10/6/2018 nên họ lo sợ đó sẽ là tiền lệ bất lợi cho họ trong thời gian tới; kiềm chân tôi để ngắt các liên kết của tôi với bạn bè người sắc tộc Tây nguyên bằng lệnh cấm đi khỏi nơi cư trú; dùng bản án để áp lực tinh thần gia đình tôi nhằm thúc giục tôi đưa ra lựa chọn rời khỏi Việt Nam. Chắc họ nghĩ rằng một bản án tù giam 3 năm là vừa đủ để các mục đích trên của họ được thành đạt. Bản án giam tối đa 3 năm đủ nhẹ để không gây tiếng tăm trong cộng đồng quốc tế, họ không thích có một trường hợp Mẹ Nấm thứ hai nữa. Và bản án giam cũng đủ nặng để áp lực tôi bỏ nước ra đi trong thời gian việc thi hành án bị tạm hoãn vì tôi có con nhỏ dưới 3 tuổi. Họ nghĩ rằng thời gian một năm sắp tới bị kiềm chân ở nhà bằng lệnh cấm rời khỏi nơi cư trú, và chờ con nhỏ đủ 3 tuổi để bị tống giam, tôi sẽ tìm cách bỏ trốn khỏi Việt Nam. Người bào chữa cho tôi trong phiên tòa sắp tới, Luật sư Đặng Đình Mạnh, cho tôi nhiều sự ủng hộ về tinh thần hơn là lời khuyên pháp lý cụ thể vì tôi đã có những chủ kiến riêng của mình trong vụ án này. Huỳnh Thục Vy và luật sư Lê Công Định, người cùng bị đưa ra xét xử với ông Trần Huỳnh Duy Thức hồi năm 2010 BBC:Được biết bà từng viết trên trang cá nhân: "Nếu mình có thể nhắn với anh Trần Huỳnh Duy Thức lúc này, mình sẽ nói: Anh ơi, đồng ý ra đi đi..." Bà có bình luận gì về lựa chọn đi hay ở lại của người tù là nhà hoạt động/giới bất đồng? Huỳnh Thục Vy: Tôi tin rằng, một người tài giỏi như Trần Huỳnh Duy Thức nếu chọn ra khỏi Việt Nam thì ông sẽ vẫn có những vận động hữu ích cho đất nước. Nhưng tôi cũng vô cùng trân quý nhiệt huyết của ông muốn làm ngọn đuốc giữ ấm mãi tinh thần người đấu tranh trong nước và rọi sáng góc tối tăm Việt Nam cho cộng đồng quốc tế thấy rõ. Bằng tình cảm chân thật bình thường, tôi ủng hộ ông ấy ra đi, bằng lý trí xét đoán lợi hại trong công cuộc chung, tôi muốn ông ở lại Việt Nam. BBC:Theo bà dự đoán, tình hình của giới hoạt động tại Việt Nam sẽ thế nào sau ngày 1/1/2019, khi luật An ninh mạng có hiệu lực? Huỳnh Thục Vy: Theo tìm hiểu của tôi, từ nửa năm nay, dù luật An ninh chưa có hiệu lực, nhiều facebooker đã bị vô hiệu hóa tài khoản hoặc bị gỡ post Facebook. Tuy không là người bi quan nhưng tôi tin rằng tình trạng bóp nghẹn tự do ngôn luật sẽ còn tồi tệ hơn trong vài tháng tới. Một loạt các nhà bất đồng chính kiến đã bị tống giam sau 2/9/2018 vì bị nghi ngờ tổ chức biểu tình chống Nhà nước. Đến giờ, thân nhân của họ và công luận vẫn chưa biết an nguy của họ giờ ra sao. Tình hình nhân quyền ở Việt Nam có thể sẽ ngày càng tệ hơn nên giới hoạt động buộc phải có những giai đoạn "nín thở qua sông" để bảo toàn lực lượng. BBC:Trong hành trình vận động cho quyền con người tại Việt Nam 10 năm qua, bà tự hào mình đã làm được những gì và còn tiếc vì điều gì chưa làm được? Huỳnh Thục Vy: Tôi nghĩ rằng, so với nhiều nhân vật trong giới đấu tranh khác, những việc tôi làm được không bằng một nửa. Nhưng tôi có may mắn được nhiều anh chị em tiếp sức, trợ giúp nên công việc khá trôi chảy. Tôi tiếc là mình chưa có đủ sức khỏe và sự trưởng thành về tinh thần đủ để hoạt động năng nổ hơn và liên kết với những anh chị em trong nước nhiều hơn nữa trong các hoạt động chung. --- Câu chuyện về Huỳnh Thục Vy nằm trong loạt bài Global Vietnamese - Người Việt Nam Toàn Cầu của BBC Tiếng Việt. Độc giả muốn chia sẻ những nét đặc thù, hay những nhân vật nổi trội của cộng đồng mình, xin liên lạc với BBC: vietnamese@bbc.co.uk hay với tác giả: ben.ngo@bbc.co.uk
Ông Joe Biden chính thức được Đảng Dân Chủ chọn làm ứng viên tranh cử tổng thống, với sự ủng hộ từ một số gương mặt kỳ cựu của đảng.
Đảng Dân chủ chính thức cử Biden ra tranh cử tổng thống 2020
Đây là lần thứ ba ông Biden ra tranh cử tổng thống Hai cựu Tổng thống Dân chủ là Bill Clinton và Jimmy Carter cùng cựu Ngoại trưởng Colin Powell từ đảng Cộng hòa hậu thuẫn cho ông Biden. Cử tri Lý Văn Quý: ‘Nếu tái đắc cử, TT Trump sẽ làm nước Mỹ hùng cường’ Cháu gái Trump và những tiết lộ gây sốc về gia đình Đại hội đảng Dân chủ: Michelle Obama chỉ trích TT Donald Trump Kết quả các cuộc thăm dò của Trump và Biden hiện giờ ra sao? Ông Clinton nói Tổng thống Donal Trump đã đem "sự hỗn loạn" tới Phòng Bầu dục. Ông Trump đang thua điểm ông Biden trong các cuộc thăm dò dư luận trước kỳ bầu cử tổng thống tháng 11. Ông Biden, cựu phó tổng thống thời Barack Obama, được Đảng Dân chủ đề cử vào tối hôm thứ Ba trong cuộc bỏ phiếu theo hình thức điểm danh, được thu trước từ các đại biểu ở toàn bộ 50 tiểu bang. Đây là cuộc đua thứ ba của ông Biden vào Nhà Trắng. Ông từng ra tranh cử vào các năm 1988 và 2008. Hồi tháng Hai, cuộc vận động tranh cử của gương mặt 77 tuổi này đã có nguy cơ sụp đổ. Sự ủng hộ từ giới chính trị gia kỳ cựu Trong đêm thứ hai của kỳ đại hội đảng, tối thứ Ba, với chủ đề "vai trò lãnh đạo là rất quan trọng", ông Clinton đã có bài phát biểu then chốt. "Donald Trump nói chúng ta đang dẫn dắt thế giới," ông Clinton nói trong bài diễn văn dài 5 phút, được thu âm trước tại nhà riêng ở Chappaqua, New York. "Vấn đề là, chúng ta là nền kinh tế công nghiệp phát triển duy nhất hiện có mức thất nghiệp tăng gấp ba lần." Sau các bài phát biểu từ cựu Đệ nhất Phu nhân Michelle Obama và Thượng nghị sĩ Bernie Sander hôm thứ Hai, các bài diễn văn hôm thứ Ba có mục tiêu nhằm thuyết phục cử tri rằng đảng Dân chủ là lựa chọn tốt nhất cho việc sửa chữa những vấn đề trục trặc đang diễn ra ở trong và ngoài nước Mỹ. Ông Powell nói rằng ông Biden chia sẻ "những giá trị mà tôi đã học được trong thời gian lớn lên tại khu vực nam Bronx và khi phục vụ trong quân ngũ". Vị tướng 4 sao nói rằng ông ủng hộ ông Biden trở thành tổng thống bởi "chúng ta cần vãn hồi những giá trị này ở Nhà Trắng". Hồi tháng Sáu, ông Powell, người từng phục vụ dưới thời Tổng thống George W Bush và đã nhiều lần xuất hiện trọng các kỳ đại hội của đảng Cộng hòa trong những năm trước, gọi Tổng thống Trump là kẻ dối trá, và ủng hộ ông Biden. Ông nay gia nhập nhóm một số gương mặt Đảng Cộng hòa ủng hộ ông Biden, trong đó có cựu Thống đốc Ohio John Kassich. Bà Cindy Martin, vợ góa của Thượng nghị sĩ Cộng hòa John McCain, cũng phát biểu về tình bạn giữa người chồng quá cố của bà với ông Biden, tuy bà không chính thức nói bà ủng hộ ứng viên Dân chủ. Cựu Ngoại trưởng John Kerry trong bài phát biểu tại đại hội đảng được tổ chức trực tuyến đã phê phán vai trò lãnh đạo của ông Trump. "Ông ấy đã chia rẽ với các đồng minh của chúng ta và viết những lá thư âu yếm cho những kẻ độc tài. Nước Mỹ xứng đáng có một vị tổng thống để mọi người trông lên và ngưỡng mộ chứ không phải là một vị tổng thống để mọi người chê cười." Bà Jill Biden kêu gọi mọi người bỏ phiếu cho chồng mình, và nói nước Mỹ hiện "cần người có đôi vai mạnh mẽ" Phu nhân của gương mặt vừa được đảng Dân chủ đề cử, bà Jill Biden, thúc giục mọi người bỏ phiếu cho chồng mình. Bà nói: "Gánh nặng mà chúng ta đang mang là rất nặng nề, và chúng ta cần người có đôi vai mạnh mẽ." Cuộc đại hội Đảng chủ yếu diễn ra trực tuyến giữa lúc đang có đại dịch virus corona, và hiện chưa rõ liệu hình thức phát biểu được thu sẵn thay vì nói trực tiếp trước công chúng có tạo được mức độ ảnh hưởng như cáckỳ đại hội đảng truyền thống hay không. Tuần tới, đại hội đảng Cộng hòa cũng sẽ được tổ chức, chủ yếu là với hình thức online. Trong đêm khai mạc, lượng người xem đạt thấp hơn 28% so với hồi 2016, theo Nielsen, công ty chuyên đánh giá, phân tích dữ liệu toàn cầu. Phe Dân chủ nói rằng có thêm 10 triệu người xem online. Nếu được xác nhận, số liệu này sẽ giúp đưa tổng số người xem lên mức cao hơn một chút so với năm 2016. Bà Alexandria Ocasio-Cortez không nhắc tới tên ông Biden trong bài phát biểu của mình Các gương mặt dân chủ trẻ trung hơn, vốn được coi như những ngôi sao đang nổi trong đảng, chẳng hạn như nhà cựu lập pháp bang Georgia, đã chỉ được trao những khoảng thời gian ngắn ngủi để phát biểu trong tối thứ Ba, Nữ nghị sĩ Alexandria Ocasio-Cortez dùng 90 giây của mình để nhấn mạnh về những chính sách của phái được coi là cấp tiến trong đảng, nhưng không đề cập tới ông Biden. Bà cũng sử dụng thủ tục điểm danh để đề cử ứng viên thuộc phe tả khuynh, Thượng nghị sĩ bang Vermon Sander tranh cử tổng thống, tuy sau đó bà viết trên Twitter rằng bà "nhiệt thành chúc mừng" ông Biden, và nói thêm "hãy thắng trong tháng 11". Ông Trump đang tiếp tục tô vẽ hình ảnh ông Biden như con rối của phe cực tả. Trước đó, trong hôm thứ Ba, tổng thống đã có mặt tại Arizona trong chuyến đi vận động tranh cử kéo dài một tuần tại các tiểu bang đang tranh giành quyết liệt với đảng Dân chủ. Hầu hết các cuộc thăm dò cho thấy ông Biden đang dẫn điểm trước tính đến thời điểm này, tuy ông Trump đã thu hẹp được khoảng cách trong những tuần gần đây và kỳ bầu cử vẫn còn vài tháng nữa mới diễn ra. Đại hội của đảng Dân chủ, ban đầu được lên kế hoạch diễn ra tại Milwaukee, sẽ tiếp tục trong thứ Tư và thứ Năm. Sẽ có bài phát biểu từ ứng viên được chọn tranh cử phó tổng thống, Thượng nghị sĩ Kamala Harris, ứng viên được đảng đề cử trong cuộc đua năm 2016 bà Hillary Clinton, và cựu Tổng thống Obama. Sự kiện kéo dài trong bốn đêm sẽ kết thúc với bài phát biểu chấp nhận đề cử từ ông Biden. Tại đại hội đảng Cộng hòa tuần tới, ông Trump từ Nhà Trắng sẽ có bài phát biểu chấp nhận đề cử. Bấm vào để đọc thêm về bầu cử Mỹ 2020
Nếu bạn muốn cắt thứ gì trong vũ trụ, bạn sẽ mang theo gì? Những thanh kiếm 'samurai', được sản xuất tại Nhật Bản trong nhiều thế kỷ, có thể nằm trong danh sách lựa chọn vì thép tôi của nó nổi tiếng là bền. Có rất nhiều video trên mạng cho thấy những thanh kiếm Nhật Bản này, còn được gọi là 'katana', cắt được mọi thứ, từ những tấm gỗ dày đến ống kim loại.
Người rèn kiếm 'samurai' đang thiết kế tàu vũ trụ
Giờ đây, nhóm 3 kỹ sư đã hợp tác với một người làm kiếm bậc thầy Nhật Bản để thiết kế một thiết bị lấy mẫu đá được làm bằng cùng loại thép với lưỡi kiếm này- và kế hoạch là sử dụng nó trên một tiểu hành tinh. Chương trình Hayabusa của Nhật Bản cho đến nay đã gửi tàu vũ trụ, xe tự hành và các công cụ lấy mẫu tới một tiểu hành tinh dài 1 km gọi là Ryugu, quay quanh mặt trời giữa Trái Đất và Sao Hỏa. Gần đây, các xe tự hành của Hayabusa2 đã gửi lại những hình ảnh tuyệt đẹp về bề mặt đá đen của tiểu hành tinh này. Nhưng việc đưa những mảnh đá của Ryugu về Trái Đất là một nhiệm vụ cực kỳ phức tạp, đó là lý do tại sao những ý tưởng mới lạ được đề xuất cho cách thực hiện việc này. Trong một bài báo nói chi tiết về các thử nghiệm ban đầu, nhóm nghiên cứu - gồm Genrokuro Matsunaga, thày làm kiếm 70 tuổi, và Takeo Watanabe của Viện Công nghệ Kanagawa - giải thích cách họ chế tạo các máy gọt đá bằng các thành phần hợp kim khác nhau. Bốn loại có chứa tamahagane, tức kim loại truyền thống được làm từ cát sắt và than củi sử dụng trong kiếm Nhật Bản. "Để đạt được yêu cầu về độ sắc và dẻo dai của mũi dao gọt đá, chúng tôi đã dùng kỹ thuật rèn kiếm truyền thống của Nhật Bản để chế tạo máy lấy mẫu lõi đá," các tác giả viết. Thày Matsunaga sử dụng cát sắt từ một bãi biển ở Nhật Bản, làm tan chảy nó và tôi nó tạo thép tamahagane. Quá trình này liên quan đến việc nung nóng kim loại đến nhiệt độ nhất định rồi làm nguội nó nhanh chóng, làm nhiều lần như vậy. Bổ sung vitamin D lợi hại thế nào cho cơ thể Năm mẹo hữu hiệu giúp tăng cường trí nhớ Những con tàu chìm do hàng hóa rắn bỗng thành chất lỏng Chương trình Hayabusa của Nhật Bản đang mạo hiểm tiến vào các vùng đất mới trong hệ mặt trời, kể cả việc gặp gỡ với các tiểu hành tinh gần Trái đất. Các máy gọt mẫu đá là các máy nhỏ hình trụ với cạnh mép sắc, nghiêng góc vào trong. Thay vì vung kiếm katana tới tiểu hành tinh - là điều hay nhưng không thực tế - thì ý tưởng là phóng một chiếc máy lấy mẫu đá có mũi gọt bằng thép tamahagane với tốc độ cao tới tiểu hành tinh. Về lý thuyết, nó sẽ đào sâu vào tiểu hành tinh để lấy ra một mẫu. Một dây cáp nối với tàu vũ trụ chính sau đó sẽ cuộn kéo mày gọt và các mảnh đá mẫu vào trong con tàu. Trước đây vào năm 2005, nhiệm vụ Hayabusa ban đầu cho thấy để lấy được một lượng đá đáng kể của một tiểu hành tinh là rất khó. Hai lần nỗ lực để lấy mẫu đá của Ryugu đều không thực hiện được tốt, mặc dù có lấy được một chút ít bụi vào một hộp. Một nghìn rưởi hạt đá sau đó đã đưa được về Trái Đất, nhưng máy lấy mẫu tiểu hành tinh, một cách lý tưởng, phải thu thập được hơn như thế nhiều, mà ở sâu phía trong chứ không chỉ lấy đá ở bề mặt. Đó là vì bề mặt của một tiểu hành tinh đã bị "phong hóa" qua hàng triệu năm bởi các tia vũ trụ, ánh sáng cực tím và tia X từ mặt trời. "Rõ ràng chúng ta sẽ biết thêm nhiều về lịch sử hệ mặt trời nếu chúng ta có thể lấy được mẫu ở sâu bên trong để xem xét các đá nguyên sơ, chưa bị phơi sáng," Martin Elvis thuộc Trung Tâm Vật Lý Thiên Văn Harvard-Smithsonian giải thích. Nhưng ngay cả việc lấy mẫu bề mặt hoặc gần bề mặt cũng khó vì tính chất cơ bản của các tiểu hành tinh: chúng nhỏ và có lực hút trọng trường rất yếu. Mỗi khi một xe tự hành hoặc máy lấy mẫu đá đụng vào hoặc đẩy xuống mặt tiểu hành tinh thì nó lại bị bật ngược trở lại. "Bất cứ thứ gì cho phép bạn sử dụng ít lực hơn để cắt vào bề mặt tiểu hành tinh - như thép tamahagane này - đều là tốt," Elvis nói. Bạn có thể nghĩ các tiểu hành tinh như những khối đá rắn lướt trong vũ trụ, nhưng thường chúng giống như "đống đá vụn" gộp lại và có thể cực kỳ không ổn định. Hãy thử nghĩ phải cắt vào nó trong điều kiện gần phi trọng lượng. Thật vậy, chúng ta rất hiếm khi đến gần được các tiểu hành tinh, nói chi đến phân tích cái đã trực tiếp tạo ra chúng, vì vậy chúng ta không bao giờ có thể chắc chắn về những gì chúng ta sẽ tìm thấy khi chúng ta tới đó, nhà nghiên cứu về địa vật lý và thiên tai Mika McKinnon nói. Chu kỳ kinh nguyệt 'khiến phụ nữ thông minh hơn' Mổ triệt sản làm chết phụ nữ mà vẫn phổ biến Vì sao nạn nhân bị cưỡng hiếp khó đòi được công lý Xe tự hành Hayabusa2 của Nhật Bản gần đây đã chụp được những hình ảnh tuyệt đẹp của tiểu hành tinh Ryugu, quay quanh mặt trời giữa Trái đất và Sao Hỏa. "Thậm chí có thể có đá nước trộn lẫn trong đó, và sau đó khi nó nóng lên có thể xảy ra nổ do nó bốc hơi," bà nói. Cho đến nay, nhóm nghiên cứu Nhật Bản đã thử nghiệm một số máy lấy mẫu đá bằng cách thả chúng xuống một đường ống dài hướng tới một tấm bê tông ở dưới cùng của một hệ thống cầu thang cao. Các máy đã lấy được thành công một số bê tông, nhưng đôi khi đánh rơi nó khi quay về. "Một cơ chế để ngăn chặn các mẫu rơi ra trong giai đoạn lấy mẫu và quay trở về cần được thiết kế," các tác giả nói. Thêm vào đó, bản thân máy lấy mẫu bằng thép tamahagane lại không được thử nghiệm - bởi vì chúng rất đắt. Tuy nhiên, đây là những bước đầu tiên hướng tới việc sử dụng một công nghệ lấy mẫu trong vũ trụ lấy cảm hứng từ thanh kiếm. Kim loại này có thực sự là vật liệu tốt nhất cho việc này không? McKinnon không chắc chắn, nhưng bà chỉ ra rằng sự thôi thúc về tình cảm với một kim loại quan trọng về mặt văn hóa như vậy là không nên bỏ qua. "Bằng cách gửi các yếu tố con người theo con tàu vũ trụ, chúng ta tạo ra mối quan hệ với những máy này để chúng thay mặt chúng ta," bà nói. Có lẽ đó là giá trị thực sự của thép tamahagane - nó tạo ra mối liên kết rất con người giữa chúng ta ở đây trên Trái đất, với tiểu hành tinh mà thép này có thể lấy mẫu vào một ngày nào đó. Một phái viên lấy cảm hứng từ samurai bay vút nhanh trong hệ mặt trời sẽ kết nối lịch sử Nhật Bản với tương lai của nó. Bài tiếng Anh trên BBC Future
Hai năm trước, Chris Herrmann để lại cuộc sống thường nhật của mình ở Perth, Úc, lại phía sau, và mua vé máy bay vòng quanh thế giới, bắt đầu hành trình kéo dài 12 tháng.
Khi người có tuổi nghỉ việc một năm để đi chơi
Ông dành ba tháng để thưởng thức nhịp điệu cuộc sống ở thành phố Valencia của Tây Ban Nha, sau đó ông đi du lịch bụi qua Trung và Nam Mỹ, và cuối cùng dành thời gian còn lại nghỉ ngơi ở Đông Nam Á. Thanh niên Tây Ban Nha lựa cách để dễ sống Bí kíp có đủ tiền sống từ 30 tuổi mà không cần đi làm Vì sao ta không hiểu được những người giàu nhất Ông nói đó là trải nghiệm tuyệt vời - mặc dù ông đã không hề lên sẵn kế hoạch. Người vợ chung sống với ông suốt 40 năm đã qua đời một năm trước đó và vì vậy dành thời gian đi du lịch có vẻ là lựa chọn đúng. "Tôi nhận ra cuộc sống có thể ngắn ngủi đến mức nào. Hành trình của bà ấy đã dừng lại, nhưng của tôi thì vẫn tiếp diễn," ông nói. "Tôi muốn được thử thách, để xem mọi thứ sẽ ra sao." Ở Valencia, ông Herrmann, giờ 64 tuổi, ở trong một căn hộ và kết bạn với những người mới quen và tham gia các hoạt động qua các hội nhóm gặp gỡ nhau trên mạng. Khi đi du lịch bụi, ông thường ở nhà nghỉ, nơi thường có đông người trẻ hơn mình. Chia sẻ với người trẻ nhiều khi cũng làm ông nản lòng, ông thừa nhận. Nhưng vị cựu doanh nhân nhận thấy những người trẻ thực sự tạo cảm hứng cho ông từ thái độ tự tin của họ khi đi du lịch và sự tò mò trước những khác biệt văn hoá. Và chính là các cuộc chuyện trò chứ không phải điểm đến mới là điều để lại dấu ấn trong ông. Ở Guatemala, Herrmann nghe dân địa phương chia sẻ quan điểm về cuộc nội chiến. Trên một con tàu từ Colombia đến Panama, những hành khách trẻ đã khiến ông thay đổi hoàn toàn quan điểm về việc hợp thức hoá chất gây nghiện khi ông cập cảng. Ông nhận thấy toàn bộ trải nghiệm tiếp thêm nghị lực cho mình. "Tôi nghĩ với bất cứ trải nghiệm nào nơi bạn bước ra khỏi vùng an toàn, bước tiếp theo sẽ trở nên ít thách thức hơn," ông nói. Ông Chris Herrmann, 64 tuổi, xếp lại cuộc sống thường nhật ở Perth, Úc và lên đường bắt đầu một năm nghỉ ngơi "vàng". Đi du lịch bụi ở Peru là một trong những điểm nhấn của hành trình Ngành công nghiệp hấp dẫn Theo truyền thống, nhiều sinh viên nghỉ một năm trống (gap year); thường họ kết hợp đi du lịch, làm tình nguyện và làm các công việc tạm thời. Giải mã người có tính cách ‘Loại A’ Bạn có quá nghèo để đeo bám công việc đang làm? Lý do bất thường của du khách TQ đến Hàn Quốc Năm trống có ít nhiều khác biệt ở một số quốc gia: Ở Anh Quốc hầu hết nghỉ một năm sau khi học xong phổ thông và trước khi vào đại học, trong khi ở Úc và New Zealand một số người đợi đến sau khi tốt nghiệp đại học. Ở Mỹ, năm tạm nghỉ thường ít phổ biến và được sắp xếp có tổ chức hơn - sinh viên có xu hướng tìm những chương trình thực tập sinh và tình nguyện chính thức. Nhưng mục đích nói chung là như nhau - nhằm khám phá những trải nghiệm giá trị sống và những điều mới mẻ để bổ sung cho quá trình chuyển đổi bước kế tiếp, bất kể sau này họ sẽ làm gì. Tuy nhiên, thế hệ bùng nổ em bé đã bắt đầu viết lại cách thức nghỉ hưu, và ý tưởng về một năm tạm nghỉ ở giai đoạn về chiều của cuộc đời đã trở nên phổ biến. Lời khuyên cho những người có tuổi có rất nhiều trên các trang web về nghỉ hưu và dịch vụ tài chính, các công ty cung cấp bảo hiểm và du lịch cũng đưa ra các giải pháp tốt nhất trong việc chi tiêu và các lựa chọn du lịch hàng đầu. Rất khó để định lượng mức độ phổ biến của năm tạm nghỉ "vàng" trên toàn cầu - nhưng chắc chắn đây là mảng dịch vụ dễ ăn nên làm ra. Công ty nghiên cứu Mintel ước tính quy mô của ngành công nghiệp phục vụ cho nhu cầu tạm nghỉ việc để đi chơi trên toàn cầu vào khoảng 5 tỷ bảng Anh (6,6 tỷ đô la Mỹ) vào năm 2005 và ước tính nó sẽ tăng lên đến 11 tỷ bảng Anh vào năm 2010. Không có con số nghiên cứu nào mới được thực hiện kể từ đó, mà theo Will Jones, tổng biên tập trang Gapyear.com của Anh, thì đó cũng một phần bởi khái niệm "năm tạm nghỉ" giờ đây được hiểu theo nghĩa rất rộng. "Cụm từ "năm trống" được sử dụng như một mô tả rộng gần như cho bất kỳ loại chuyến đi nào vượt qua giới hạn của một kỳ nghỉ đơn giản, và bất kỳ loại thời gian dài ngắn nào khi bạn tách rời khỏi cuộc sống hàng ngày của bạn," Jones nói. "Điều này khiến cho việc quyết định xem kích cỡ của ngành công nghiệp này là bao nhiêu trở nên khó khăn: một năm trống có ý nghĩa rất khác nhau với rất nhiều người khác nhau và không phải lúc nào cũng liên quan đến chuyện mua vé máy bay." Tuy nhiên, dữ liệu gần đây tiếp tục cho thấy sự chọn lựa giữa những người lớn tuổi thường là chọn một điểm đến và đi du lịch - dù họ có gọi tên hành động đó là gì. Các nhà nghiên cứu tại Ngân hàng Charter Savings nhận thấy khoảng 40% người lao động họ khảo sát ở Anh Quốc muốn có một năm nghỉ ở giai đoạn sau này trong đời hoặc một chuyến đi dài khi họ nghỉ hưu. Vào năm 2016, các nhà nghiên cứu người Úc phát hiện ra 77% người lớn tuổi đang tìm kiếm các kiểu kỳ nghỉ khác nhau, với các tiêu chí "tích cực hơn", "khoảng cách xa hơn", "giao lưu nhiều hơn" và "phiêu lưu hơn" xếp hàng đầu (gần nửa số người trả lời khảo sát đã nghỉ hưu hoặc đang trong quá trình chuẩn bị nghỉ hưu). Với khao khát được đi du lịch, những người trong thế hệ bùng nổ em bé cảm thấy "năm tạm nghỉ" là thứ hấp dẫn, giúp họ chạm tới "lý tưởng thời tuổi trẻ", Paul Higg, giáo sư ngành xã hội học nghiên cứu về tuổi già ở Đại học University College London, nói. Thế hệ bùng nổ em bé tạo ra văn hoá tuổi trẻ, ông nói thêm, và họ cảm thấy không có giới hạn về tuổi tác trong điều đó. Kiếm tiền để nghỉ cả năm Cuộc du hành của ông Chris Herrmann có thể hao hao giống với năm tạm nghỉ của giới trẻ theo cách hiểu truyền thống, nhưng lại kèm theo những ưu thế của tuổi già - người thực hiện thời gian tạm nghỉ đó thì có dư dả thời gian hơn, có khoản tiền tiết kiệm lớn hơn và bản thân tích luỹ được kỹ năng hơn - có thể khiến người đi du lịch lớn tuổi thay đổi cuộc sống của chính họ vào giai đoạn sau của cuộc đời, tính từ năm nghỉ đó. Prue và Steve Wright, hai vợ chồng trong độ tuổi 60 từ Sydney, đã tận dụng các ưu thế có công việc có thể dễ dàng xin việc ở nơi mới (họ, một người là nhà tâm lý học hoạt động trong lĩnh vực y tế, và một là giáo viên), cùng tấm hộ chiếu Anh Quốc của Prue cho phép họ làm việc trong thời gian đi nghỉ. Hai ông bà đã thuê một căn hộ ở phía tây nam London, tìm việc làm và bay đi đâu đó vào các dịp cuối tuần, cứ hai tuần một lần. Với các hãng hàng không giá rẻ và dịch vụ tìm nhà Airbnb, họ thăm nhiều địa điểm như Ý, Iceland, Morocco và Thuỵ Sĩ. Prue và Steven Wright, cùng 60 tuổi, đã rời khỏi nhà ở Sydney trong hai năm để đi vòng quanh thế giới, trong đó có một chuyến đến Tây Ban Nha Chuyến đi của họ ban đầu dự định là sáu tháng nhưng cuối cùng đã kéo dài thành gần hai năm. Họ có chi lẹm vào khoản tiền tiết kiệm để trang trải cho một số phần của chuyến đi nhưng không quá mức. "Tôi nghĩ bạn phải lên kế hoạch tài chính sao cho bạn có thể đủ tiền cho chuyến đi như vậy, và chúng tôi thì may mắn là đã kiếm được những công việc được trả lương khá hậu hĩnh," bà nói. Sân bay 'ma' thời hiện đại của Berlin Singapore và cái giá phải trả để giữ sạch thành phố Những kỳ nghỉ ngắn hơn có thể phù hợp hơn với một số người. Holly Bull từ Trung tâm các Chương trình Tạm thời (Center for Interim Programs), một công ty tư vấn về nghỉ năm trống, là người chuyên kết nối những người lớn tuổi nghỉ năm trống ở Hoa Kỳ trong chương trình kéo dài từ vài tuần đến vài tháng với nhau. Bà thích sử dụng cụm từ "thời gian tạm nghỉ" hơn - nó mô tả chính xác hơn những gì mà khách hàng của bà đang thực hiện. Những chuyến nghỉ ngắn này hấp dẫn với khách hàng ở tuổi 50 đến 60, bà cho biết. Một số có chồng/vợ vẫn chưa nghỉ hưu hoặc có lẽ họ không đủ tiền chi trả cho khoảng thời gian dài. Một số ít nghỉ hẳn cả năm và một số khác tìm trải nghiệm từ những khoảng nghỉ ngắn, hoặc chọn thực hiện việc đó một năm một lần. Bull nói có một lợi điểm là từng mảnh thời gian nghỉ cho phép mọi người thử những hoạt động khác nhau để xem liệu họ có muốn theo đuổi hoạt động đó khi nghỉ hưu không. "Những khoảng nghỉ ngắn là cách tuyệt vời để chuẩn bị thay đổi - nó giúp mọi người bước một bước về hướng tìm kiếm điều gì đó có thể khuyến khích họ," bà nói. Bull làm việc với ông Mark Schmitt, 56 tuổi khi ông quyết định nghỉ tám tháng. Là người đàn ông đã kết hôn, có ba người con và làm việc cho một công ty toàn cầu, ông bắt đầu đi làm từ năm 22 tuổi. Nhưng con gái út của ông vừa tốt nghiệp đại học, ông vừa trải qua 5 năm làm việc tuy kiếm tiền tốt nhưng vất vả, và cha ông vừa mất. "Tôi cần một kỳ nghỉ và khi đó là lúc rất đúng thời điểm," ông nói. Vì kỳ nghỉ của ông bắt đầu vào tháng Ba, ông đã có chuyến đi bộ ở miền Tây Bắc Thái Bình Dương, thăm Đức và Tanzania, làm việc tình nguyện tại một lâu đài ở Scotland và leo núi với một nhóm có tên là Outward Bound. Sau khi bão Florence tàn phá Carolinas, ông Schmitt cũng làm tình nguyện viên cho tổ chức Chữ Thập Đỏ hai tuần, trong một nhóm với 80% là người nghỉ hưu. Ông gặp một cựu giám đốc ngân hàng, người kết hợp làm công tác tình nguyện với việc điều hành các chuyến du lịch bằng tàu trên sông Mississippi, và một đô đốc nghỉ hưu, người đã có nhiều hoạt động thiện nguyện trong mỗi năm. "Chuyến đi giúp tôi có cơ hội thấy được những việc đã làm - cách nghĩ rời khỏi thói quen cũ về việc phải làm gì để có một cuộc sống có mục đích," ông nói. Sau khi kết thúc thời gian nghỉ, ông Schmitt dự kiến quay lại làm việc, mặc dù có vẻ sẽ nhận một vị trí ít vất vả hơn. Ông nói thời gian nghỉ đã giúp ông "suy nghĩ một cách khái quát hơn". Một trong những ưu tiên lớn trong thời gian nghỉ của ông, theo Schmitt, là dành thời gian ở bên gia đình và bạn bè. Nhưng một lý do khác là để "thực sự giúp tôi hiểu mình sẽ sống 30 năm kế tiếp ra sao." Herrmann, người Úc, người đã đi vòng quanh thế giới, giờ có đam mê mới nảy sinh trong năm nghỉ ngơi của mình, đó là ông bắt đầu viết blog về hành trình của bản thân. Trang blog đã thành một quyển sách, "Năm trống tuổi già của tôi" (My Senior Gap Year), đã phát hành đầu năm 2018. Ông cũng làm việc cho một dịch vụ trên mạng cung cấp lời khuyên cho những người "muốn sống như dân bản địa", như cách ông đã làm ở Valencia, cũng như kèm theo các thông tin cơ bản về việc người lớn tuổi tự đi du lịch. Dù dịch vụ này vẫn còn đang trong những giai đoạn khởi đầu, nhưng ông tin rằng nhiều người có nhu cầu đối với loại dịch vụ đó, và ông muốn những người có tuổi biết rằng họ có nhiều chọn lựa chứ không chỉ hạn chế ở những chuyến đi du thuyền hay các kỳ nghỉ theo chương trình du lịch. Ông cũng giúp xử lý các thắc mắc nếu họ nghĩ tới việc có một năm nghỉ ngơi. "Tôi đã có tất cả những nỗi sợ hãi, gần như có cả trăm lý do khiến tôi không dám bỏ đi nghỉ một năm. 'Tôi quá già, tôi đi du lịch một mình.' Nhưng lần này cảm xúc từ bên trong nói rằng: "Hãy im đi, hãy đứng lênv à đi thôi'." Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Capital.
Mục đích thật sự của Nghị định 72 vốn yêu cầu các cá nhân không được phép đăng lại thông tin từ các nguồn khác đang được diễn giải rất khác biệt.
Mục đích thật sự của Nghị định 72?
Một phần ba dân số Việt Nam hiện đang sử dụng Internet Chính quyền thì cho rằng Nghị định này nhằm để chống lại sự vi phạm tác quyền tràn lan trên mạng do rất nhiều bài báo hay tác phẩm được người khác đăng lại trên trang của mình mà không xin phép. Trong khi đó, những người chỉ trích thì cho rằng lý do này chỉ là bình phong để che đậy ý đồ thật sự của những người đưa ra nghị định này: đó là ngăn chặn việc lan truyền những thông tin không có lợi cho chính quyền. ‘Bảo vệ bản quyền’ Nghị định 72 do Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng ký ngày 15/7 sẽ có hiệu lực bắt đầu từ ngày 1/9 năm nay, theo Bộ Thông tin và Truyền thông, cơ quan chủ trì nghị định. Theo đó, bắt đầu từ thời hạn trên, các công dân mạng chỉ được phép đăng những thông tin cá nhân chứ không được đăng tải tin tức hay bài viết trên các trang cá nhân của mình. Đáp lại sự bức xúc của dư luận sau khi Nghị định 72 được công bố, ông Hoàng Vĩnh Bảo, cục trưởng Cục Phát thanh truyền hình và Thông tin điện tử, đã khẳng định với báo chí trong nước rằng nghị định này chỉ nhằm để ‘đảm bảo bản quyền cho các cơ quan báo chí tránh việc vi phạm bản quyền đang nóng hiện nay’. “Việc đăng tải nguyên văn những thông tin từ báo chí, trang tin điện tử khác, trang tin điện tử cá nhân không được làm,” ông Bảo được trang mạng VTC News dẫn lời nói. Trong buổi họp báo công bố nghị định trước đó hôm 31/7, ông Lê Nam Thắng, thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông, cũng nói rõ rằng việc ‘tổng hợp’ thông tin từ các nguồn khác ‘liên quan đến vấn đề bản quyền, sở hữu trí tuệ’. “Nếu muốn trích dẫn, cần phải xin phép và được đồng ý,” ông Thắng được báo chí trong nước dẫn lời nói. Ông cũng nhắc đến một thực tế rằng có nhiều trang trên facebook có mục đích kinh doanh. Ông Nguyễn Minh Thuyết, cựu đại biểu Quốc hội, thì nói với tờ Wall Street Journal của Mỹ rằng chính quyền nên ‘nói lại cho rõ’ mục đích thực sự của nghị định này mà ông cho rằng ‘không nhằm để hạn chế quyền chia sẻ thông tin’ mà chỉ để ‘ngăn chặn vi phạm bản quyền’. Mới đây nhất, một thứ trưởng khác của Bộ Thông tin và Truyền thông là ông Đỗ Quý Doãn cũng phát biểu trên trang mạng của Đài Tiếng nói Việt Nam rằng ‘nếu cá nhân biến trang thông tin điện tử của riêng mình thành nơi cung cấp thông tin tổng hợp, thì nó không còn là trang thông tin điện tử cá nhân nữa, mà đã trở thành trang thông tin điện tử tổng hợp’. Thủ thuật tinh vi? Phát biểu trên của ông Doãn nhấn mạnh đến sự khác biệt giữa ‘trang thông tin điện tử cá nhân’ và ‘trang thông tin điện tử tổng hợp’. Đây cũng là một điểm sáng tạo được đưa vào nghị định: phân biệt rạch ròi các loại hình trang tin. Theo đó, có năm loại hình: báo điện tử, trang thông tin điện tử tổng hợp, trang thông tin điện tử nội bộ, trang thông tin điện tử cá nhân và trang thông tin điện tử ứng dụng chuyên ngành. Từ đó, Nghị định 72 yêu cầu phải chính danh: chỉ có báo điện tử và trang thông tin điện tử tổng hợp mới được phép tổng hợp thông tin, còn nếu đã mang danh là ‘trang thông tin điện tử cá nhân’ thì không được phép làm việc này. “Trang tin điện tử tổng hợp phải chịu sự quản lý riêng và phải đầy đủ năng lực tài chính, nhân lực, kỹ thuật... mới được cấp phép là trang tin điện tử tổng hợp,” ông Hoàng Vĩnh Bảo nói cũng trên trang mạng VTC News. “Điều tiên quyết, trang tin điện tử tổng hợp phải do tổ chức quản lý,” ông nói thêm. Rõ ràng, ông Bảo khẳng định rằng nếu muốn tổng hợp thông tin thì phải đáp ứng đủ điều kiện, phải được Nhà nước cấp phép và nhất là phải là ‘của tổ chức’. Điều này gợi nhớ một điều luật ở Việt Nam là cũng chỉ có tổ chức mới được phép xuất bản báo chí và không cho phép báo chí tư nhân. Nghị định 72 sẽ là một công cụ nữa để chính quyền trấn áp các blogger? Xét trên quan điểm ‘bảo vệ tác quyền’, có một thực tế là không chỉ ‘các trang thông tin điện tử cá nhân’ mà chính ‘các trang điện tử thông tin tổng hợp’ vẫn thường đăng tải y nguyên các bài viết từ những trang mạng khác mà không hề xin phép. Ông Bảo cũng nói rằng Nghị định 72 cho phép chia sẻ thông tin mà không vi phạm bản quyền bằng cách ‘trích dẫn một đoạn hoặc viết lời bình luận rồi dẫn đường link để chỉ về trang gốc’. Tuy nhiên, nếu đường liên kết đó dẫn về các trang mạng bị chính quyền phong tỏa thì người đọc sẽ khó lòng tiếp cận. BBC đã cố gắng liên lạc với các ông Bảo, ông Thắng, ông Doãn và ông Thuyết để tìm hiểu thêm về nghị định này nhưng đều không được. Cho đến giờ, các trang blog cá nhân và các mạng xã hội đã trở thành một nguồn thông tin quan trọng cho các công dân mạng ở Việt Nam. Đây là một hình thức hiệu quả để vượt qua sự kiểm duyệt, tờ Wall Street Journal nhận định. ‘Hai mặt của vấn đề’ Trang mạng techinasia.com, vốn hay theo dõi vấn đề kiểm duyệt trên mạng ở Việt Nam, hôm 2/8 có đăng bài viết của tác giả Steven Millward nhận định rằng Nghị định 72 phản ánh ‘hai mặt của vấn đề’. Mặt thứ nhất, theo tác giả này, là ‘báo chí Việt Nam phải vật lộn để cầm cự’ bởi vì ‘hành vi cắt dán bài viết của người khác tràn lan’ cho nên Nghị định 72 này là ‘một bước để có cách chế tài hiện tượng này’. “Ngay cả những trang tin danh tiếng nhất ở Việt Nam cũng cắt dán và chỉ ghi là ‘từ ai ai đấy’ ở cuối bài và họ thấy việc ấy là bình thường,” bài báo viết, “Phần lớn các trường hợp, không hề có đường link (về bài gốc).” “Điều này thật sự rất khó chịu đối với các cơ quan báo chí thật sự vốn bỏ không biết bao nhiêu tiền bạc và công sức để tìm kiếm và viết nên những bài báo đó để rồi không có được số lượng đọc tương xứng dẫn đến kết quả là nguồn thu quảng cáo không còn bao nhiêu.” Tuy nhiên, Millward cũng nhận ra được ‘mặt thứ hai’ của Nghị định 72 này là để ‘hạn chế việc chia sẻ tin tức’ giữa các cá nhân. Tác giả cho rằng nghị định này có thể được sử dụng để truy tố các cá nhân lan truyền những thông tin mà chính quyền cho rằng không phù hợp. “Nó có thể được dùng là lý do bắt giữ thêm nhiều blogger nữa,” bài báo viết. “Việt Nam dường như là tấn công vào mạng xã hội và việc chia sẻ thông tin giữa các cá nhân hơn là giải quyết cội nguồn của vấn đề: nạn ăn cắp bản quyền của các trang mạng lười biếng.” “Rõ ràng ra các quy định chế tài báo chí là tốt hơn là ra một lệnh cấm như thế này.”
Trong buổi họp báo ngày hôm nay tại Hà Nội, Tổng thống Mỹ George W Bush nói lần này ông được chứng kiến tận mắt "sức sống và sự phấn khởi đang diễn ra ở Việt Nam."
Bush chứng kiến 'sự phấn khởi' ở VN
Khi ra họp báo chung cùng Chủ tịch Nguyễn Minh Triết, ông Bush nói ông và vợ "bị ấn tượng vì sự thân thiện của người dân Việt Nam." "Trong lúc đi qua thành phố tươi đẹp này, chúng tôi vui mừng khi thấy hàng ngàn công dân với nụ cười trên môi," ông Bush nói. Ông nói thêm: "Tôi đã đọc và tìm hiểu đất nước các bạn và nay tôi đã thấy tận mắt sức sống và sự phấn khởi đang diễn ra ở Việt Nam." "Các bạn giống như một con hổ của tương lai (young tiger), và tôi mong chờ tiếp tục hợp tác để đảm bảo quan hệ song phương được gần gũi." Họp báo Trong một buổi họp báo khác cùng ngày với Thủ tướng Úc John Howard, Tổng thống George W Bush cũng trả lời một câu hỏi khác về Việt Nam. "Tôi thấy thật thú vị khi biết các con của Thủ tướng Việt Nam được học ở Mỹ. Thủ tướng Việt Nam, như tôi hiểu, thì ngày xưa thuộc lực lượng Việt Cộng, nay gửi các con ông sang nước chúng tôi học tập, và một trong các cháu đã kết hôn với một người Mỹ gốc Việt," tổng thống Mỹ nói. "Nó chứng tỏ thế giới có thể hy vọng, và con người ta có thể hòa giải và vượt qua những khó khăn trong quá khứ để tìm đến điều tốt đẹp chung." Tổng thống George W Bush và Đệ nhất phu nhân Laura đã đến Hà Nội, bắt đầu chuyến thăm chính thức trong đó bao gồm cả việc tham dự Hội nghị thượng đỉnh APEC. Tại buổi họp báo khác ở Hà Nội do Tony Snow, thư ký báo chí Nhà Trắng chủ trì, ông Snow cho biết Tổng thống Bush đã lần lượt gặp cả ba ông Nguyễn Minh Triết, Nguyễn Tấn Dũng và Nông Đức Mạnh. Ông nói cả ba cuộc nói chuyện đều đi theo hướng tương tự. "Phía Việt Nam rất thích nói về cải tổ kinh tế và xây dựng quan hệ gần hơn với Hoa Kỳ, theo nghĩa là củng cố hợp tác kinh tế." Ông Tony Snow nói Tổng thống Bush đã nói "một điều quan trọng là người dân Việt Nam cần biết Hoa Kỳ 'muốn các bạn thành công'". "Tổng thống nói ông ấn tượng với các cải tổ đã diễn ra, nhưng cũng hiểu cải tổ thì khó khăn. Mặt khác, khi mức độ giàu có của anh tăng, thì cũng sẽ có sức ép tương ứng đòi thúc đẩy tự do tôn giáo, chính trị và kinh tế." "Và Tổng thống nhấn mạnh tầm quan trọng của hợp tác trên mặt trận nhân quyền, vì đó sẽ quan trọng cho thành công lâu dài của Việt Nam." Tổng thống Bush cũng nói ông sẽ hoan nghênh có thêm sinh viên Việt Nam sang học ở Mỹ. Đón tiếp Đây là chuyến thăm Việt Nam đầu tiên của ông Bush và là chuyến thăm thứ hai của một Tổng thống Hoa Kỳ đến nước này. Nhưng dân chúng có vẻ không niềm nở với ông Bush như hồi đón người tiền nhiệm của ông năm 2000, Tổng thống Bill Clinton, với hàng ngàn người túa ra đường vượt sự mong đợi của cả hai phía. Một người sống gần khách sạn Sheraton nơi đoàn Mỹ ngụ, ông Nguyễn Trần Thắng, 65 tuổi, nói với các phóng viên, "Tôi nghĩ người Việt thích Bill Clinton hơn." "Bush là tổng thống làm chúng tôi nhớ lại quá khứ bởi vì cả ông và cha ông đều hơi hung hăng," người cựu chiến binh thời kháng chiến chống Mỹ nói. Nhưng ông Thắng nghĩ rằng cả hai chuyến thăm của tổng thống Mỹ đều tốt cho Việt Nam, "Nó cho thấy chúng tôi thực sự bỏ lại quá khứ và nhìn tới tương lai." Chương trình bận rộn Tổng thống Bush đến Á châu trong vị thế yếu hơn sau bầu cử giữa kỳ muốn tái khẳng định lập trường của Washington về vấn đề an ninh và thương mại trong khu vực. Tuyên bố tại Singapore ông Bush thúc dục các lãnh đạo Á châu hãy gởi thông điệp mạnh mẽ cho Bình Nhưỡng rằng họ không thổ phổ biến vũ khí hạt nhân và hãy theo đuổi con đường đàm phán ôn hòa. "Nếu Bắc Hàn chọn con đường hòa hoãn, Hoa Kỳ và các đối tác trong đàm phán sáu bên sẽ bảo đảm an ninh và hổ trợ kinh tế cho họ," ông Bush cam kết. Tham dự APEC lần này, ông Bush cũng sẽ vận động cho ý tưởng thành lập khu vực mậu dịch tự do mà một số nước trong khối vẫn tỏ ý hoài nghi. Tại Hà Nội ông Bush sẽ hội đàm riêng với Tổng thống Nga Vladimir Putin, Chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm đào, Tổng thống Nam Hàn Roh Moo-hyun và Thủ tướng Nhật Shinzo Abe. Bên cạnh đó ông Bush cũng sẽ hội đàm với lãnh đạo các nước trong ASEAN. Sau chuyến thăm Việt Nam, tổng thống Hoa Kỳ đi Indonesia, nước có nhiều người theo Hồi giáo nhất trên thế giới. Thúc đẩy thương mại Việt Nam hy vọng Mỹ sẽ trở thành nhà đầu tư số một tại đây trong những năm tới, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng được trích thuật đã nói vậy hôm 16/11 khi tiếp ông Thomas J. Donohue, Chủ tịch Phòng Thương mại Mỹ. “Trong quan hệ với Mỹ, Việt Nam luôn nhất quán và mong muốn hướng tới tương lai. Việt Nam đã và sẽ tạo mọi điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư Mỹ,” ông Dũng nhấn mạnh. Thủ tướng Việt Nam tin tưởng rằng sự có mặt của các doanh nghiệp hàng đầu của Mỹ sẽ góp phần thúc đẩy mạnh mẽ thương mại đầu tư giữa hai nước. Ông Dũng cũng lạc quan về khả năng đạt kim ngạch đầu tư 15 tỷ USD vào năm 2010. Tuy nhiên ông Dũng tỏ ý lấy làm tiếc rằng, Hạ viện Mỹ chưa thông qua dự luật về Quy chế bình thường hóa thương mại vĩnh viễn (PNTR) với Việt Nam trước chuyến thăm chính thức Việt Nam của Tổng thống Bush. Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng tin rằng PNTR sẽ được thông qua vì nó đem lại lợi ích cho cả hai bên, nhất là khi Việt Nam đã gia nhập WTO. .......................................................................... Nguyễn Phước, TP. HCMTheo tôi chúng ta không nên quá lạm bàn về việc con của ngài Thủ tướng đi học ở nước ngòai. Sau khi đọc kỹ những ý kiến của các bạn đã viết ý kiến, tôi cứ tự hỏi các bạn muốn ám chỉ cái gì? hay các bạn muốn làm lu mờ hình ảnh của ai? Thời mở cửa thì bất kỳ ai cũng đều có quyền tìm cho mình cách đầu tư hiệu quả nhất, ngay cả việc cho con cái đi du học, vì vậy thiết nghĩ nếu tôi và nhiều bạn khác không có khả năng đi nước ngòai để hòan thiện mình thì hãy trông chờ vào thế hệ con cháu chúng ta, mà thế hệ con cháu ta sẽ được học hành tốt ở ngay tại đất nước này nhờ vào công của nhiều người đã được học ở nước ngòai trong đó có cả con của ngài Thủ tướng, điều chẳng tốt hơn chăng? Nhã TịnhĐúng như bạn Văn Tính nói, người Việt Nam mình luôn có tinh thần bất khuất và mong rằng bạn Văn Tính và những bạn khác sẽ làm cho mọi người biết đến VN nhiều hơn. Điều tôi thắc mắc không phải là con ngài Thủ Tướng đi học ở nước Mỹ mà tôi muốn biết anh ấy đi học bằng nguồn tài chánh nào mà thôi. Như 1 bạn đã nói sinh họat phí ở Mỹ rất đắt đỏ, nếu Thủ Tướng là 1 người kinh doanh thì tôi không thắc mắc. Đằng này, ngài là người cộng sản điển hình, lấy sức mình phục vụ vì nhân dân và hiển nhiên lương bổng của nhân viên chức nhà nước thật sự đủ sức nuôi con ăn học ở Mỹ thì thật lạ. Nhân cơ hội này, tôi cũng muốn biết thu nhập hàng năm của các nguyên thủ quốc gia ở VN như thế nào? Thật tình chưa bao giờ tôi nghe công! bố về vấn đề này ở VN. Có ai giúp tìm hiểu chính xác, đàng hoàng không? Trần DanhThấy tôi đọc tin tổng thống Bush qua VN dự nghị hội APEC, anh chàng sếp của tôi hỏi "Có biểu tình, đốt cờ Mỹ, đốt hình Bush không?". Tôi trả lời không, thì anh ta nhún vai "Sao tệ thế ? Chẳng lẽ không ai có chính kiến gì sao?" Tôi không trả lời, nhưng hậm hực trong đầu "Bây giờ thằng nào mà chống Mỹ là phản quốc." David Dang, MarylandHình như ông Bush nói không chính xác. Tôi không biết bộ phận đối ngọai của Tổng thống chuẩn bị thông tin để Tổng thống phát biểu như thế nào mà lại có thông tin như vậy. Bản thân tôi học chung trường Geogre Washington với người con trai lớn Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng và quen biết rất rõ về anh ấy. Anh ấy học rất giỏi vừa mới tốt nghiệp Tiến sĩ hạng ưu của trường Geogre Washington University, hiện nay anh ấy đang giảng dạy tại trường Đại học Kiến trúc Thành phố Hồ Chí Minh, và thông tin thêm là vợ của anh ấy hiện nay cũng từng là một du học sinh tại Mỹ. Hai người quen nhau tại Mỹ và đám cưới được tổ chức tại Việt Nam, tôi khẳng định cô ấy là một du học sinh chứ không phải là người Mỹ gốc Việt. Ngòai anh đó ra Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng không có thêm một người con nào du học tại Mỹ. Tôi rất mừng là biết được thanh niên Việt Nam hôm nay dù trong nước hay đang ở ngòai nước luôn ngày đêm đào sâu suy nghĩ, nghiên cứu khoa học, tiếp thu những thành tựu khoa học mới, hun đức lòng yêu nứơc để đem kiến thức của mình xây dựng đất nước Việt Nam ngày càng giàu mạnh hơn. Và trong số những thanh niên đó, tôi biết được không chỉ con của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng mà còn nhiều con lãnh đạo khác của Việt Nam cũng đang cố gắng phấn đấu học tập từng ngày, họ đã tận dụng được lợi thế của mình để phát triển, để tiếp bước truyền thống và thực hiện nhiệm vụ mà cha anh họ đã giao phó là xây dựng đất nước Việt Nam ngày càng cường thịnh. Là một người sống tại Mỹ, tiếp nhận thông tin từ nhiều chiều tôi rất khó xác định được tính chính xác, nhưng qua cách sống, học tập của các du học sinh tại Mỹ mà tôi quen biết được, trong đó có con Thủ tướng, tôi rất khâm phục các bạn đó, cám ơn các bạn đã chọn con đường tạm xa quê hương để học tập về xây dựng quê hương, nhìn vào các bạn tôi rất tin tưởng vào tương lai tươi sáng của đất nước ta. Tre Việt NamÔng Bush nói còn thiếu. Thủ tướng Dũng còn có một người con gái nữa tên là Nguyễn Thanh Phượng, 27 tuổi, từng du học Thuỵ Sĩ và hiện đang là chủ tịch Hội đồng quản trị của Quĩ đầu tư Bản Việt (Viet Capital Fund - VCF) qui mô từ 500 - 800 tỉ đồng chỉ huy động vốn chủ yếu từ các cá nhân và DN tư nhân VN. Em thấy con của các vị nguyên thủ nước ta thật sướng, được gửi qua tư bản học hành nghiêm túc, chẳng như chúng em ở nhà phải trợn mắt nuốt các môn chính trị. Hoàng ThuTheo tôi, các con của thủ tướng hay con của bất kỳ công dân bình thường nào nếu có đủ khả năng, điều kiện và có mong ước được đi nước ngoài để tìm hiểu thế giới bên ngoài là điều đáng hoan nghênh, và chẳng có gì cần bình luận, giấu giếm về điều đó. Nước Mỹ hay bất kỳ nước nào, nếu được cho là phù hợp theo quan điểm của từng người, với ngành học của từng người, thì đều có thể được lựa chọn. Tôi muốn nhấn mạnh, xét về khía cạnh lựa chọn nước nào để du học, thì chỉ chứng tỏ rằng, nước đó có thể có ưu việt về nghành tôi sẽ học. Việc đi du học là hoàn toàn bình thường, tôi cũng nhấn mạnh rằng, không phaỉ những người đi du học đều thấy rằng, mọi thứ bên Tây đều tôt và phù hợp cả. Hội nhập nhưng không hoà tan, giữ được bản sắc rất riêng của người Việt Nam ta, là điều mà rất nhiều người dân Việt tâm huyết. Bên cạnh đó, về chuyện hôn nhân của những người đi du học theo tôi cũng như người bình thường khác, là ở thời kỳ hiện đại này, tự do này, thì hôn nhân được xây dựng trên cơ sở của tình yêu nam nữ. Yêu nhau và mong muốn được chung sống cùng nhau, xây dựng gia đình hạnh phúc. Con ai cũng vậy, đều được bình đẳng trong vấn đề này. Thủ tướng tôn trọng quyền lựa chọn của con cái, thì thật đáng hoan nghênh. Ta Đi Tới, Sài GònÔ thế ông thủ tướng Dũng cũng có "các con" học ở Mỹ à?, xin cảm ơn ông Bush đã cho biết tin này. Chúng tôi là "chủ" mà lại kém "khách", chả biết gì cả? Không biết các con ông Dũng đi học bằng "học bổng" gì mà lại có nhiều con sang Mỹ học thế?, theo tôi biết chi phí du học bên Mỹ đắt đỏ lắm cơ mà? Nếu không có APEC chắc chắn tôi và nhiều người dân đen có lẽ không bao giờ biết điều này. Gia TrangLà một người VN, tôi rất vui mừng khi đọc được tất cả những suy nghĩ của tất cả những người bạn VN trên toàn thế giới! Các ý kiến của các bạn đều đúng và chính xác cả, điều tôi thấy rất phấn khởi là các bạn đều hướng đến "một tương lai tốt đẹp và phồn thịnh cho VN" dù có thể thể hiện ở quan điểm này hay quan điểm khác, lời này hay lời khác. Là một người VN còn rất trẻ tôi cũng như tất cả những người dân yêu nước khác rất mong Chính Phủ của chúng tôi tiếp tục có những chính sách ngoại giao tích cực hơn nữa đối với Hoa Kỳ và tôi cũng mong các bạn thật sự giúp đỡ VN! Đất nước nào cũng có những vấn đề tồn tại và chúng tôi đang làm hết mình để cải thiện tình hình theo như "gợi ý" của các bạn vì chính tương lai phồn thịnh của đất nước chúng tôi, mong các bạn thật sự tin tưởng vào chúng tôi. Hưng, Hà NộiTheo tôi con cái cua thủ tướng đi học ở nước Mỹ là tốt chứ. Điều đó chứng tỏ những người lãnh đạo họ cũng không phải họ không biết ba cái thứ lý thuyết suông ở Việt Nam đó nhàm chán đến mức nào. Chả phải như các độc giả BBC ở đây muốn ở các nha` lãnh đạo Việt Nam như vậy hay sao? Hoàng Lan, Hà NộiChuyện con cháu các quan chức VN sang học ở Mỹ thì cũng bình thương thôi. Ở Mỹ có nền kinh tế phát triển nhất TG thì cũng có nền giáo dục đổi mới hiện đại nhất. VN mong có sự phát triển thì nhiều người cũng cố gắng có cơ hội đi du học ở Mỹ để có thể mang kiến thức được học hỏi ở Mỹ về phục vụ cho sự phát triển của nước nhà, điều đó cũng bt thôi và không phải chỉ con các quan chức mới đi học ở mỹ mà bất kỳ người dân bình thường nào cũng có thể đi được bằng năng lực của mình. Còn chuyện một trong số các con cháu của Thủ tướng VN kết hôn với người Mỹ gốc Việt lai càng là chuyện hết sức bình thường. Tình yêu không ngăn được tuổi tác, biên giới nữa là chỉ bởi hai người Việt khác quốc tịch. Gia đình tôi có hai người kết hôn cùng người Mỹ gốc Mỹ và chúng tôi rất yêu quý người Mỹ, dân Mỹ và mong có ngày càng nhiều những cuộc hôn nhân vì tình yêu như thế. Bởi vì nó giúp hai nước Việt Mỹ thêm gần gũi, xoá bỏ quá khứ, hướng tới tương lai tươi đẹp hơn. Quang Thanh, Hà NộiTôi được chứng kiến cả hai lần Tổng thống Mỹ đến thăm Việt Nam. Thật ấn tượng với những gì đã diễn ra. Với những thông tin người Việt đang học trên đất Mỹ. Đó là một điều hết sức tốt đẹp cho tương lai của thế hệ trẻ Việt Nam nếu không nhìn từ quan điểm về mặt chính trị. Việc học tập ở Mỹ có thể mang lại những điều mà nền giáo dục Việt nam còn chưa làm được, các bạn trẻ có những cơ hội tiếp cận với nền học vấn và tri thức rất cao của các trường đại học Mỹ. Đây là một thế hệ tương lai Việt mà sự phát triển của Việt Nam gắn liền với thế hệ này. Bản thân tôi có một người bác và chú ruột đã hy sinh trong chiến tranh Việt Nam, hiện nay họ đã yên nghỉ ở đâu đó trên chiến trường cũ. Nếu tôi có điều kiện, tôi cũng sẽ gửi con mình đi học tại các trường đại học của Mỹ. CandyBạn TN à, chuyện con cái mấy ông lớn sang Tây sang Mỹ học là chuyện quá đỗi bình thường. Ở các nước khác, người dân cũng như quý tử của các ông lớn vậy. Nhưng ở Việt Nam thì khác đó. Con mấy ông lớn, các đại gia đi xa học hỏi điều hay, cái lạ ở xứ người còn con các bần dân (ngọai trừ số ít du học sinh có học bổng) thì ở lại học Mác Lê và thấm nhuần tư tưởng HCM. Bởi vậy ông Bush phát biểu câu khen ngợi thủ tướng ta không dại, thức thời đưa con qua Mỹ học. Hơn nữa, còn là "thông gia" với nhau nữa. Ngày xưa là Việt Cộng đối đầu nhau, ngày nay theo xu thế mới tiến bộ làm thông gia bạn bè thì quá thức thời rồi còn gì. Chỉ có người dân là không có cơ hội hoặc không chịu thức mà thôi. Nhân cơ hội này tôi cũng như bạn, muốn nền giáo dục nước nhà thay đổi. Bỏ đi những môn học lỗi thời. Cập nhật những gì mới mẻ, tiến bộ để sinh viên, học sinh học và nghiên cứu phù hợp với sự phát triển của thế giới trên mọi lĩnh vực mà chúng ta có thể. Cũng như ai cũng có cơ hội đi nước ngòai học. Chứ không phải con cái các ông lớn mới có đặc ân này. Không có lý do gì, ngòai lý do muốn ngu dân hại nước, nếu như cứ giữ rịt điều lỗi thời bắt thế hệ trẻ cả nước học mà con cháu cán bộ thì bay nhảy ra ngòai tìm điều hay cho riêng mình. Tổng thống Bush không nói ra thì nhiều người không hay biết nhưng bây giờ không phải lúc mà cũng không phải chuyện để ngồi kể tội ông ta sỗ sàng, móc họng người nhà. Hay là hòai nghi có chuyện này thiệt hay không. Thay vào đó, chúng ta nên tự hỏi tương lai đất nước sẽ ra sao đây trước tình trạng giáo dục mà người khôn cần đưa con tránh xa nó, ra nước ngòai học? Đã quá muộn rồi. Có quá nhiều người không còn trẻ nữa. Có quá nhiều người đang uống những viên thuốc sai lầm của ngành giáo dục. PTThật buồn quá, "các cụ" đấu tranh giải phóng đất nước, xây dựng lòng tự hào dân tộc để rồi lại cho con bỏ nước ra sống ở nước ngoài. Nếu chỉ là đi học để mở mang tầm mắt, kiến thức thì ủng hộ (cho dù có tốn kém). Có chăng chỉ có thể chấp nhận cho những con cháu không phải gia đình cách mạng, không có ý nghĩa chính trị lớn. Không giống với truyền thống chịu khó chịu khổ xây dựng quê hương đất nước của người Việt. AlexQuá khứ là những cái đã qua,bây giờ là thời điểm cả Việt Nam và Mỹ cùng nói đến tương lai. Chúng ta cùng đến Hà Nội để dự APEC,trong lúc mà mọi việc đang diễn ra thuận lợi, tại sao lại có những lời lẽ chỉ trích nhau... Nguồn tin thì nhiều,nhưng nguồn tin chính xác nhất không phải lúc nào cũng có,họ là nguyên thủ Quốc gia,trong những ngày trọng đại như vậy...những lời lẽ đó được phát đi từ một nguyên thủ Quốc gia Mỹ làm tôi ngac nhiên và không tin đó là sự thật... Lê đức Duy, Berlin, ĐứcTôi ủng hộ hoàn toàn việc gác lại quá khứ để hướng về tương lai.Điều đó sẽ thích hợp hơn cho cả hai dân tộc Việt Mỹ.Tôi cũng biết nhiều người VN ở hải ngoại ,đứng bên lề lịch sử thì rất muốn ngăn cản quá trình này, chỉ vì lòng thù hận của người thua cuộc.Tôi nghĩ họ nên đứng lên bằng chính lương tâm của mình đối với đất nước như ông Nguyễn cao Kỳ từng làm. Đọc bài của đài VOA ,viết về lời phát biểu của Nguyễn hữu Chánh,khi ông này quá mừng trước việc VN chưa được Hạ viện Hoa kỳ thông qua PNTR , tôi cảm thấy chua xót và thương hại thay cho những kẻ nấp bóng dân chủ nhưng không thức thời.Tôi muốn nhấn mạnh đến lời nói của cựu tướng Kỳ "chế độ có thể thay đổi ,nhưng đất nước trường tồn !" Quan hệ Việt Mỹ! càng tiến triển thì càng có lợi cho VN,đó là con đường duy nhất tiến tới một nền dân chủ hữu hiệu và lâu dài,mà không phải đổ máu.Mọi sự phiêu liêu dân chủ trước mắt, không những không thích hợp mà còn ẩn chứa bên trong tiềm tàng của sự bất ổn náo loạn,gây những rào cản không cần thiết trên con đường kiến tạo dân giàu nước mạnh,dân chủ. Kiêu HãnhHy vọng là trong việc thương thảo với các đối tác, những nhà lãnh đạo VN không nói lòng vòng vô nghĩa cái kiểu của người Hà Nội tên Huyên :"Là con dân của một nước có lịch sử oai hùng, tôi luôn trân trọng và tự hào về truyền thống cha ông để lại. Tuy nhiên, ngày nay chúng ta đang hội nhập, đang phát triển, không có lý do gì chúng ta không đón khách theo truyền thống mến khách của người Việt". Vậy nếu VN chưa phát triển, chưa hội nhập thì chắc VN chúng ta đánh cho "cút hết" chăng? Võ Anh, Seattle, MỹThật không ngạc nhiên khi có những người như Văn Tính - và như vậy đất nước sau gần 30 năm, gần nửa đời người mới có thể chứng kiến cái sự chuyển mình của tự do, dân tộc. Nói như Văn Tính, chỉ có những hạn người như Văn Tính mới biết tính dân tộc, còn dân Nhật xem ra có vẻ chậm tiến bộ hơn. Mong rằng bạn sẽ không ra ứng cử và lãnh đạo đất nước nhé. TNTôi không hiểu ý của ông Bush khi nói con ông TT Dũng được sang Mỹ học. Chuyện con cái mấy ông lớn sang Tây, sang Mỹ học là chuyện quá đỗi bình thường, chẳng ai dại cho con mình sang Cu Ba hay Bắc Hàn học hoặc ở lại VN học triết học Mác Lê nin hay tư tưởng HCM cho dù các quan vẫn ứng dụng lý thuyết XHCN vào đất nước VN. Nhân cơ hội này, cầu mong có thêm nhiều đại học nước ngoài mở văn phòng ở VN để tuyển sinh công khai hầu cho ai cũng có cơ hội đi xa, học hỏi điều hay, cái lạ ở xứ người. Nguyễn Văn GiáoTôi nghĩ đâu có trở ngại gì khi con cháu của các nhà lãnh tụ CS đi du học ở Mỹ hoặc các nước Tây phương. Ai kiếm được tiền mà lại không lo cho học vấn và tương lai của con cháu mình. Hơn nữa chương trình học ở đại học Mỹ, chẳng có môn nào làm ảnh hưởng đến những gì mà con em chúng ta thấm nhuần về tư tưởng Mác Lê. Là người dân Việt Nam chúng ta cũng mong sao con cháu các cấp quyền trong đảng và nhà nước khá hơn bây giờ chứ. Con hơn cha không những nhà họ có phúc, mà dân tộc Việt mình may ra cũng hạnh phúc hơn bây giờ. Tran, SaigonCám ơn TT Bush, nhờ ông mà hôm nay tôi mới biết thêm được về chuyện học hành và hôn nhân của con cái Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng. Đồng thời tôi cũng cảm thấy mắc cỡ với ông Bush, vì mình là người VN trong nước mà lại không hề biết gì về chuyện này, lại phải nhờ đến TT Bush bật mí cho. Lê Văn LuôngXin bạn Candy thông cảm cho "tự ái dân tộc" của bạn Văn Tính trước những câu nói xách mé của nguyên thủ một siêu cường, tôi nghĩ bạn ấy cũng như tôi, chỉ muốn hậu thuẫn cho những người "lãnh đạo đất nước" tôn trọng nhân dân trong tương lai, chứ không ủng hộ những người đang "làm chủ đất nước" tôi hôm nay. Tran Hai, San Diego, USANhờ Tổng Thống Bush tiết lộ, tôi mới biết Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng có quý tử đi du học bên Mỹ, và có một người con kết hôn với một người Mỹ gốc Việt. Huyen, Hà NộiLà con dân của một nước có lịch sử oai hùng, tôi luôn trân trọng và tự hào về truyền thống cha ông để lại. Tuy nhiên, ngày nay chúng ta đang hội nhập, đang phát triển, không có lý do gì chúng ta không đón khách theo truyền thống mến khách của người Việt. Mỹ là một quốc gia có nền kinh tế lớn nhất thế giới, nề giáo dục và sự phát triển khoa học công nghệ cũng vào bậc nhất do vây không có lý do gì mà chúng ta không sang Mỹ học. Con Thủ Tướng hay con ai cũng vậy nếu du học ở Mỹ bằng chính năng lực của bản thân để có kiến thức về xây dựng đất nước thì chúng ta phải hoan nghênh. Ông Bush không được đón chào nồng nhiệt như ông Bill cũng đúng thôi, vì ông Bill làm cho thế giới nhìn nước Mỹ bằng con mắt thân thiện hơn. CandyLời ông lớn khách nói về ông lớn chủ nhà một cách công khai trong nhà của chủ nhà như vậy đã làm bạn Văn Tính tự ái dân tộc. Đó là ông lớn mới khều một miếng. Như bạn Văn Tính nói, nếu mà sắp đặt nhiều hơn thì ông khách còn khều bao nhiêu cú nữa đây? Cái lưng mình không thẹo thì sợ gì ai vạch ra! Biết bao là chuẩn bị. Bao nụ cười và hoa tươi xinh rực rỡ không thua gì nhau để đón khách quý phương xa. Vết giày của khách còn in hằn trên thảm đỏ vậy mà khách phát biểu một câu trật đường rầy như vậy thì dám chừng người trong cuộc xúc động còn hơn cả Văn Tính nữa. Tôi cũng mong rằng với tinh thần bất khuất của dân tộc, sự kềm kẹp sẽ sớm được giải toả. Điều này không thể ngồi chờ đợi ai giúp chúng ta nếu chúng ta không tự đứng lên. Điều Bush nói chỉ là 1 sự thật nhỏ trong trăm ngàn sự thật lớn khác. Nếu bạn ngồi trông chờ vào những người làm nên sự thật đó thì trong tương lại, những lời ngạo mạn đó bị xoá đi hay là sẽ có vô số lời khác tiếp nối cái hôm nay đây. Chuyện này không dễ gì tìm thấy ở báo chí trong nước. Dù tin ra sao đi nữa, cũng xin cám ơn BBC cho biết. Forever20Mọi chuyện tôi thấy cũng bình thường, ngoại trừ chuyện mấy cô bé của trường cao đẳng sư phạm HN - mặc áo dài ra tặng hoa cho ông bà Bush- là rất xinh xắn dễ thương. Văn TínhTôi còn nhớ một bài tường thuật về chuyến thăm Nga của ông Nixon khi còn làm phó Tổng Thống Mỹ, vào thập niên 60, khi ấy gần vào mùa đông, ông được mấy nhà lãnh đạo Nga đưa đi du ngoạn trên sông, và ông ta đã hỏi đám thanh niên Nga đang bơi lội quanh mạn thuyền "Có lạnh không?", khiến Kut-Chép phải nhíu mày. Bây giờ thì W. Bush lại còn sỗ sàng hơn, có lẽ đã dàn xếp một câu hỏi để trả lời móc họng: "Tôi thấy thật thú vị khi biết các con của Thủ tướng Việt Nam được học ở Mỹ." Nhưng ông Bush đã có chút lầm lẫn khi vội kết luận "Nó chứng tỏ thế giới có thể hy vọng, và con người ta có thể hòa giải và vượt qua những khó khăn trong quá khứ để tìm đến điều tốt đẹp chung" vì điều dễ nhận thấy là lãnh tụ các nước CS có thể hoà giải với những đế quốc, những tay tư sản mại bản, những Việt kiều giàu sụ, nhưng không bao giờ muốn hóa giải sự kềm kẹp cho đám dân nghèo được tự do, tự chủ. Tôi hy vọng với tinh thần bất khuất của dân tộc Việt Nam, những người lãnh đạo đất nước mình trong tương lai không còn phải nghe những lời ngạo mạn, như ông Bush nói với những người đang làm chủ đất nước chúng ta hôm nay. Đỗ Quân, Hà NộiQuá khứ của nước chúng tôi, tôi đã hiểu. Vì vậy tôi rất mong quan hệ Việt- Mỹ ngày càng lên một tầm cao mới. Tổng thống hợp chủng quốc Hoa Kỳ thăm nước chúng tôi, đó là một điểm đáng mừng. Tôi rất muốn đón Tổng thống Bush từ sân bay, nhưng vì Tổng Thống đến nhanh quá, Tôi không kịp ra đón. Nhưng Tôi sẽ cố gắng được tiễn Tổng Thống rời HN vào TPHCM. Tôi xin chúc quan hệ Mỹ- Việt ngày càng tốt đẹp. Tony, MelbourneTôi cũng mong muốn VN sẽ phát triển và cởi mở hơn, bài báo này tường trình mọi việc rất rõ ràng hơn hẳn báo VN. Chỉ có một điều tôi thắc mắc về lương bổng của ông Thủ tướng VN, và tại sao phải đi qua Mỹ để bọn tư bản bóc lột nhỉ? Ngẫm sự đờiNếu cuộc chiến tranh với Hoa Kỳ không xảy ra cũng sẽ có những thanh niên Việt Nam sang học ở ngoại quốc, nhất là nước Mỹ. Sau bao nhiêu xương máu đổ ra vì chiến tranh, cũng có những thanh niên Việt nam sang Mỹ du học. Vậy thì ai là người chịu thiệt thòi vì điều này? Và các con ông lớn nên nhớ rằng họ đi du học không chỉ nhờ những đồng tiền "có vấn đề" mà là cả bao nhiêu mạng người của cả hai dân tộc Mỹ Việt của một thời bom đạn và bao khó khăn của lớp dân đen hàng ngày vẫn bị mị dân. UniboyTôi thấy mọi chuyện cũng bình thường. Nhìn vào sự kiện ta cũng đủ thấy giới truyền thông của Việtnam đưa tin như thế nào. Tại sao người ta chẳng thể đưa tin ông Bush đến gặp ông Dũng trước khi gặp ông Mạnh? Vì giữ thể diện cho một ông Tổng Bí thư Đảng ư? CandyTôi mong những biến chuyển về kinh tế sẽ kéo theo chính trị, xã hội tiến triển tốt đẹp cho đất nước. Dân trí nâng cao. Có điều kiện học hành như ý muốn. Không chỉ con của Thủ Tướng chính phủ học ở nước ngoài mà bất cứ người dân nào muốn du học cũng thực hiện được ước mơ của mình dễ dàng hơn. Người dân muốn đi du lịch Mỹ không bị lo sợ tìm cách không trở về. Ai kết hôn với công dân Mỹ không sợ bị giả mạo tìm cớ ra đi. Dễ dàng như các con của Thủ Tướng hay những ai đang được như các con của ông. Ước mong sức trẻ thông minh, hoạt bác, thân thiện cùng với bầu nhiệt huyết có sẵn trong người sẽ góp phần to lớn vào cuộc đổi mới từng ngày của đất nước. Một đất nước độc lập, tự do, dân chủ, xã hội công bằng cho tất mọi người sớm thành hiện thực.
Giống như hầu hết thanh thiếu niên 9X, Aleksey Krupnyk dành nhiều thời gian rảnh cho việc chơi trò chơi điện tử trên máy tính.
Thành triệu phú chỉ nhờ chơi game
Thế nhưng không giống như các thiếu niên khác, game thủ người Ukraine này kiếm tiền nhờ việc tiêu diệt những kẻ xấu trong không gian ảo. Đến năm 2003, chàng trai 23 tuổi khi đó đã giành chiến thắng lớn đầu tiên tại giải đấu thể thao điện tử (esport). Giải thưởng là một máy tính xách tay mà anh đã bán phắt đi với giá 1.430 đôla - một món tiền khổng lồ đối với người Ukraine vào thời điểm đó. "Đó là một khoản tiền lớn," ông nói. "Tôi có thể mua một chiếc xe hơi ở đây." Khi Krupnyk bắt đầu chơi game để kiếm tiền, ngành công nghiệp thể thao điện tử - nơi các game thủ cạnh tranh với nhau - vẫn còn trong giai đoạn trứng nước. Anh đã có một cuộc sống khá, thu về khoảng 33.500 đôla nhờ chiến thắng ở các giải đấu và có thu nhập khoảng 2.000 đôla một tháng từ nhà tài trợ trong giai đoạn đỉnh cao của mình hồi năm 2011. Khi "eSports" ngày càng trở nên thịnh hành, các giải thưởng và nguồn tài trợ tiền cộng với các cơ hội việc làm cũng tăng theo. Theo E-Sports Earnings, có 4 game thủ kiếm được hơn 1,73 triệu đôla trong năm 2015, và có nhiều người khác có thu nhập hơn 100 nghìn đôla. Trong khi eSports vẫn còn phải đi một chặng đường dài trước khi trở thành trào lưu như bóng rổ hay bóng đá, Superdata Research, một công ty chuyên theo dõi lĩnh vực này tại New York, cho biết trị giá thị trường eSports toàn cầu sẽ tăng từ 748 triệu đôla hiện nay lên 1,9 tỷ vào cuối năm 2018. Năm 2015, có chừng 188 triệu người đã theo dõi các giải đấu trực tuyến và trên truyền hình, tăng cao hơn so với mức 71,5 triệu vào năm 2013. Thị trường đang bùng nổ vì nhiều lý do: Có nhiều người chơi trò chơi hơn bao giờ hết (trò chơi trên toàn thế giới đạt doanh số 114 tỷ đôla trong năm 2015); các game thủ có thể cạnh tranh với nhau qua Internet; sự xuất hiện của các nhà quảng cáo tài trợ cho các cuộc thi vì muốn nhắm vào thị phần khách hàng từ 18 đến 35 tuổi, Joost van Dreunen, Giám đốc điều hành Superdata, cho biết. Chuyên nghiệp hoá Có hàng trăm game thủ tự nhận thi đấu chuyên nghiệp và con số này sẽ chỉ tăng lên trong thời gian tới, Ralf Reichert, giám đốc điều hành của Turtle Entertainment, một công ty điều hành và quảng bá các giải eSports, nói. Giống như trong các môn thể thao khác, nhiều người chơi chỉ kiếm được một khoản tiền nhỏ. Có khoảng từ 300 đến 500 người chơi được liệt kê trên trang web E Sports Earnings là có thu nhập chưa đến 50 nghìn đôla từ các giải đấu trong năm 2015. Thế nhưng khi ngành công nghiệp trưởng thành, các game thủ sẽ có nhiều cơ hội để kiếm được thu nhập cao hơn, ông nói. Để đi từ việc chơi trong phòng ngủ của bạn đến tham gia một giải đấu thành công sẽ phải mất nhiều giờ thực hành, kỹ năng tốt và nhanh tay, van Dreunen nói. Một người thường có thể hoàn thành trung bình khoảng 100 thao tác trong mỗi phút trong một trận đấu, nhưng các game thủ chuyên nghiệp có thể hoàn thành trung bình từ 350 - 500 thao tác. Để chiến thắng các trò chơi đối kháng như League of Legends, StarCraft II, DotA 2, thì game thủ cần phải nghĩ nhanh và có chiến lược tốt. Nó cũng không quá khác với cờ vua, dù có tốc độ nhanh hơn rất nhiều. "Nó giống như đứa con chung của môn hockey và cờ vua," van Dreunen nói. "Nó diễn ra cực nhanh và thay đổi liên tục, nhưng nó cũng yêu cầu có cái nhìn toàn cục - bạn cần quan sát hành động của đối thủ và phản ứng ngay lập tức." Từ từ thăng hạng Chỉ có một cách để kiếm tiền trong môn thể thao này: giành chiến thắng, giành chiến thắng và giành chiến thắng . Tại Ukraine, Krupnyk không có một máy tính ở nhà nên anh tham gia một câu lạc bộ. Khi trở nên thành thục hơn với trò Starcraft Broodwar, tiền thân của StarCraft II - anh bắt đầu hạ các thành viên từ những câu lạc bộ khác. Emil Christensen đã biến tình yêu chơi video game thành một nghề làm ăn phát đạt Anh sau đó được mời đến đấu với thành viên từ các câu lạc bộ khác nhau, và anh thắng. Sau đó anh bắt đầu trực tuyến cạnh tranh với các game thủ ở Hàn Quốc - nước được coi là nơi sinh ra eSports, và cũng giành chiến thắng ở những trận đấu đó. Tuy nhiên để thực sự thi đấu ở các giải cao cấp, bạn cần phải tham gia vào một nhóm. Tương tự như các môn thể thao khác, các nhà quản lý và các tuyển trạch tìm kiếm các game thủ hàng đầu để ký hợp đồng và sau đó đưa họ đến tất cả các giải đấu lớn nhất. Krupnyk ký hợp đồng đầu tiên của mình vào năm 2004. Ông chỉ kiếm được khoảng 100 đôla một tháng vào thời điểm đó, nhưng sau đó ông đã chuyển sang một đội khác, nơi ông kiếm 24.000 đôla một năm, không bao gồm tiền thắng giải. ESports hấp dẫn ở chỗ nó là một ngành công nghiệp toàn cầu và bất cứ ai từ bất cứ nơi nào cũng có thể tham gia. Trong khi Hàn Quốc vẫn là một mảnh đất màu mỡ của game, Mỹ, châu Âu và châu Á lại là các thị trường đang phát triển nhanh nhất, van Dreunen nói. Ông chỉ ra rằng các khoản đầu tư liên quan đến eSports đạt 321 triệu đôla tại châu Á trong năm 2015, nhiều hơn khoảng 100 triệu đôla so với Bắc Mỹ. Không chỉ là game Chơi game không phải là một sự nghiệp lâu dài. Tính phổ biến của từng trò chơi thường xuyên thay đổi và khi điều đó xảy ra, thu nhập của bạn có thể giảm đáng kể. Bên cạnh đó, việc chơi game hàng giờ liền không phù hợp với đời sống gia đình, Krupnyk, người hiện đã thi đấu ít hẳn kể từ khi có con, nói. Tuy nhiên điều may mắn là vẫn có nhiều công việc khác liên quan đến game. Krupnyk giờ đây làm việc cho Twittch.TV, một cộng đồng mạng cho các game thủ. Công ty của Reichert có khoảng 400 nhân viên trên toàn cầu và hiện đang quảng cáo tuyển dụng thêm 40 vị trí. Ông cần tất cả mọi thứ mà một công ty truyền thông bình thường cần có - những nhân viên tiếp thị, người dẫn chương trình truyền hình, người điều phối các giải đấu, kế toán, quản lý tài chính. Ngay cả khi việc thi đấu không phải là điều mà các game thủ có thể theo đuổi lâu dài, những người đã bước vào ngành game không thực sự giải nghệ. "Một khi đã trở thành game thủ chuyên nghiệp, bạn sẽ là game thủ chuyên nghiệp suốt đời," Krypnyk nói. Bản tiếng Anh bài này đã đăng trên BBC Capital.
Vị sư thuộc hàng nổi tiếng nhất Việt Nam giảng tại ngôi chùa trên sườn núi ở Lâm Đồng.
Nỗ lực phục sinh tôn giáo ở Việt Nam
Chừng 5000 người gồm cả vài trăm sư sãi và các cư sĩ từ nước ngoài ngồi nghe Thầy Thích Nhất Hạnh trong trong điểm tu tập rộng, mới được xây. Một số người phải ngủ qua đêm trên đệm trải tạm và dạy thật sớm trong buổi sáng lạnh để dự lễ. Thiền sư Thích Nhất Hạnh, một nhà hoạt động vì hòa bình và cũng là tác giả của nhiều cuốn sách bán chạy (bestselling author), đã sống gần như toàn bộ bốn chục năm qua ở Pháp. Lần này là lần thứ nhì ngài về nước kể từ năm 1966, khi ngày sang Mỹ để kêu gọi chấm dứt cuộc chiến tranh tại quê hương mình. Sau đó, thiền sư Thích Nhất Hạnh không được cả Nam và Bắc Việt Nam cho trở về. Năm 1969, ngài dẫn đầu một phái đoàn đến Hòa đàm Paris bàn về Việt Nam. Nay thiền sư trở lại Việt Nam trong một chuyến đi 10 tuần nhằm thử xem biên độ của tự do tôn giáo và tín ngưỡng tại đất nước do một đảng cộng sản lãnh đạo là thế nào. Ngày thứ Sáu 16.03 thiền sư sẽ chủ trì một trai đàn công khai ở Thành phố Hồ Chí Minh vì linh hồn của những người đã tử nạn trong cuộc chiến Việt Nam, kể cả các binh sĩ chính quyền Việt Nam Cộng Hòa trước đây. Ý tưởng của Trai đàn là hàn gắn những vết thương và sự chia rẽ của quá khứ. Ba ngày đọc kinh và làm lễ sẽ mở cho tất cả các tín đồ của mọi tôn giáo và cho cả những người không theo đạo gì. Các nhà tổ chức ra thông báo có đoạn nói “Những người theo chủ nghĩa Marx cũng được hoan nghênh đến đọc những đoạn của Karl Marx nói về suy tưởng tâm linh của chính ông và về tình yêu của Marx đối với nhân loại,” Những bạn trẻ Năm nay 81 tuổi, với một giọng nói trầm và nhẹ, Thiền sư Thích Nhất Hạnh dùng các ví dụ trong cuộc sống hàng ngày để giảng về pháp môn của mình. Ngài nói: -“Ngày hôm nay, tâm trí của nhiều người tập trung và chứng khoán và các tin tức nóng bỏng nhất. Họ không có cả thời gian để chăm sóc cho bản thân và những người họ thương yêu. Và thậm chí cả khi đã có nhiều tiền họ cũng không thấy hạnh phúc,” “Tôi đã gặp nhiều triệu phú. Họ đều không hạnh phúc.” Đây là thông điệp gợi sóng trong tâm thức những bạn trẻ trong giới đến nghe giảng. Họ đa số là những người sinh ra sao năm 1975, khi cuộc chiến kết thúc. Một số lấy ngày nghỉ để dự khóa tu tập năm ngày tại chùa Bát Nhã, cách TPHCM chừng 140 km về phía Bắc. Nhiều người thích thú muốn tìm hiểu đạo Phật và biết cách áp dụng tôn giáo này vào cuộc sống hiện đại ra sao. Họ trưởng thành trong bối cảnh nền kinh tế năng động của Việt Nam đang phát triển nhanh và làm cả xã hội thay đổi. Họ giàu có hơn cha mẹ và cũng cởi mở hơn trước những ý tưởng mới. Nguyễn Thanh Điệp, làm quản trị khách sạn nói: “Tôi theo đạo Phật nhưng đây là lần đầu tiên tôi tập thiền nhiều thế này,” “Đối với thế hệ của tôi thì Phật giáo rất thích hợp vì nó không chỉ nói về quyền lực của Đức Phật.” Tôn giáo hồi sinh Số liệu chính thức nói con số những người theo đạo Phật ở Việt Nam là 10 triệu trong số 84 triệu dân. Nhưng đó chỉ là con số những người đi chùa, còn ngoài ra không ai biết thực sự bao nhiêu người Việt Nam làm các lễ của Phật giáo mà nhiều khi đã hòa trộn cùng với đạo thờ tổ tiên và đạo Lão. Từ những năm 1990, chính quyền giảm việc kiểm soát thờ cúng tôn giáo nơi công cộng và từ đó, một sự hồi sinh tín ngưỡng đang lan rộng. Chính quyền chỉ công nhận sáu tôn giáo và kiên trì kiểm soát các chùa, nhà thờ và cả đền Hồi giáo. Lãnh đạo của Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống Nhất vốn bị đặt ra ngoài vòng pháp luật thì thường xuyên vì quấy nhiễu những năm qua. Và thiền sư Thích Nhất Hạnh cũng phải mất nhiều tháng để thỏa thuận được về giấy phép cho chuyến đi bắt đầu từ 20 tháng Hai. Các nhà quan sát cho rằng đàn chẩn tế dự kiến sẽ được tổ chức cả ở Huế và HN là một dấu hiệu rằng nhà chức trách tự tin trong việc vị khách của họ sẽ không dùng diễn đàn công khai này để làm mất mặt nhà cầm quyền. -“Nay là lúc hòa giải để đất nước được thực sự thống nhất,” Trong lần thăm Việt Nam trước vào năm 2005, thiền sư đã có cuộc gặp với cựu thủ tướng Việt Nam. Sách của ngài, từng bị cấm trước đây nay được bày bán trong các hiệu sách. Thầy Thích Nhất Hạnh tìm cách gieo hạt giống trong giới trẻ cho phái Phật giáo của mình, được gọi là Phật giáo tham gia vào cuộc sống xã hội. Phái này khác với dòng chính của đạo Phật vốn đặt nặng chuyện tìm con đường giác ngộ cho bản thân và thảo luận trong các nhóm nhỏ về những chiêm nghiệm tâm linh và đạo đức. Bên sườn đồi, một nhóm chừng 90 sư nam và nữ, tất cả đều trẻ chỉ trong tuổi 20 đã làm lễ xuất gia. Họ sẽ sống tại chùa mà chính thức thuộc Giáo hội Phật giáo Việt Nam được công nhận. Tuổi của họ là một điều gây chú ý và các nhà tổ chức gọi đây chính là một ‘Sứ đoàn Hòa bình’ tương lai cho Việt Nam để làm sống lại đạo Phật. Sư cô Giới Nghiêm, người đang trụ trì một thiền viện ở California tỏ ra rất vui trước con số những tín đồ trẻ. “Những thanh niên từng nghĩ chùa chỉ là nơi cho những người già. Vì thế chúng tôi muốn khuyến khích những người trẻ đến với chùa,” Nhưng chuyện thể hiện các dấu hiệu tôn giáo quá lộ liễu vẫn là một cản trở cho những ai muốn thăng tiến trong bộ máy nhà nước. Đảng Cộng sản Việt Nam chính thức mà nói là một tổ chức vô thần, và các quan chức chính quyền phải giữ tín ngưỡng như điều riêng tư. Một sinh viên đại học dự khóa học tỏ ra rất phấn khích khi đọc các sách của thầy Nhất Hạnh. “Không có mấy người biết thiền là gì. Họ chỉ đến chùa chiền để ngắm cảnh,” Nhưng anh ngại kể về mối quan tâm đến Phật giáo như thế này cho cha mẹ vốn là cán bộ nhà nước ở TP Hồ Chí Minh. Và anh cũng cẩn thận không muốn một nhà báo nước ngoài ghi tên thật vào bài viết.
Cũng giống như không gian, trong thời gian cũng có nguyên tắc toán học thú vị: trí nhớ của bạn càng lưu giữ ít chừng nào thì càng có nhiều khoảng trống vang lên bên trong bạn chừng đấy.
100 giờ thăm Tây Tạng để lại dấu ấn suốt đời
Một chuyến đi ngắn có lẽ cũng giống như một căn phòng trống của trà quán kiểu Nhật: nếu không có gì ngoài một cuộn giấy thì cuộn giấy đó sẽ là cả vũ trụ. Nepal: 'Nơi duyên tiền kiếp là có thật' Thành phố hiện đại trong Bắc Kinh cổ kính Khi các ni cô Nepal luyện võ Kung-Fu Và tôi nhận ra rằng có những chuyến đi ngắn lại đem đến ấn tượng mạnh mẽ, để dấu ấn vang vọng trong tâm trí suốt cuộc đời. 1985: Tây Tạng bắt đầu mở cửa cho du khách nước ngoài Tôi đã không hề ý thức được điều này cho đến khi máy bay từ thành phố Thành Đô của Trung Quốc đáp xuống một đường băng vắng vẻ cách Lhasa, thủ phủ lâu đời của Tây Tạng. Đó là hồi tháng Chín 1985. Khi đó, tôi như một 'đứa trẻ' trong độ tuổi 20 trốn việc khỏi công sở ở tầng 25 khu trung Manhattan, nơi tôi viết về thời sự thế giới cho tạp chí Time. Hồi ấy, tôi xin nghỉ phép sáu tháng. Chẳng bao lâu sau khi đến Trung Quốc, tôi nhận ra Tây Tạng giờ đây đã mở cửa cho du khách nước ngoài, thật sự là lần đầu tiên từ trước đến nay. Trước đó, hồi còn là thiếu niên tôi đã đi tìm gặp Đức Đạt Lai Lạt Ma ở Dharamsala, nơi Ngài cư trú trên đất Ấn Độ. Đó là nhờ vào cha tôi vốn là một triết gia, người đã gặp vị lãnh đạo tinh thần của Tây Tạng nhiều tháng sau khi Ngài bắt đầu cuộc sống lưu vong vào năm 1959 - và tôi đã theo dõi tình hình Tây Tạng từ xa. Tác giả Pico Iyer là một trong những người nước ngoài đầu tiên tới Tây Tạng khi nơi này mở cửa cho du khách, hồi 1985 Nhưng giờ đây chính quyền Bắc Kinh mở cửa Tây Tạng cho du khách nước ngoài, và tôi không cưỡng lại được việc tham gia vào làn sóng du khách đầu tiên đến nơi này. Khi tôi bước ra ngoài không gian có không khí loãng, bầu trời xanh ngắt đến kỳ lạ - tôi tự hỏi lòng mình có phải tôi đã quá mê mẩn về huyền thoại Shangri-la hay không. Mộ Thành Cát Tư Hãn: Bí ẩn không thể tìm ra? Ở Hàn Quốc, tuổi được tính bằng 'số lần ăn súp' Nơi có món pad Thai ngon nhất Thái Lan? Một vài du khách nước ngoài khác bay trên hãng hàng không thương mại không ổn định của Trung Quốc trông giống như những kẻ bội phản: những kẻ phiêu lưu quấn khăn choàng; những người làm cái gì cũng hỏng trong chiếc quần chẽn; những nhà khoa học đội mũ cao bồi đang làm những nhiệm vụ mà họ không chịu tiết lộ. Nhóm của chúng tôi gồm những người tò mò bị dồn lên một chiếc xe buýt hư hỏng và chẳng lâu sau xe chúng tôi đã xóc lên xóc xuống trên đường và băng qua các dòng suối trong một hành trình đến Lhasa mà dường như không bao giờ kết thúc. Hiện thực hoàn toàn khác Dọc đường đi, tôi thấy không có mấy những dấu hiệu về đời sống hiện đại: chỉ có vài bức tượng nhỏ bên ngoài các hang động và hình vẽ Đức Phật vẽ trên những vách đá bằng màu sắc sáng chói. Thỉnh thoảng, chúng tôi chạy ngang qua một người hành hương, mình đầy bụi bẩn sau hàng trăm ngày rong ruổi trên đường với hai tay chắp lại trước ngực rồi sau đó phủ phục xuống đám bụi, cứ thế lặp đi lặp lại trong nghi thức lạy thành kính gồm ba bước. Khi cuối cùng chúng tôi cũng dừng xe ở một chiếc sân gồ ghề, 'Thành phố Mặt trời' hiện ra như một thị trấn nhỏ với những căn nhà sơn trắng tụ về xung quanh khu chợ cổ Barkhor với những thùng hoa vàng dưới nền trời xanh ngắt và những tấm phướn đã sờn bay phần phật dưới phần mái màu trắng. Người hành hương thành kính làm lễ tại khu vực chợ Barkhor của Lhasa Tôi nghĩ rằng mình biết một chút về Tây Tạng. Tôi đã đọc ngấu nghiến những tác phẩm kinh điển như Lưu đày trên Xứ Tuyết và Bảy năm ở Tây Tạng. Thậm chí có lần tôi còn kéo 16 đồng nghiệp trong Ban thế giới của Tạp chí Time xuống tầng hầm bẩn thỉu của nhà hàng Tibetan Kitchen mà giờ đây đã dừng hoạt động trên Đại lộ số Ba ở New York để giải thích cho họ về hiện thực những gì xảy ra ở vùng núi Himalaya. Kumamoto, tòa thành định hình lịch sử Nhật Bản Baia, thành phố La Mã tội lỗi nơi đáy biển Ngôi làng cổ của những người thấp bé ở Iran Nhưng những gì giờ đây tôi thấy lại không hề giống như những gì mà tôi đã đọc trong cuốn tự thuật kỳ bí của Alexandra David-Néel có tựa đề 'Thần thông và Bí ẩn ở Tây Tạng'. Những người đàn ông đang đi vòng quanh quảng trường chính ngay trước Chùa Jokhang. Họ thì thầm trong hơi thở: 'Dalai Lama. Dalai Lama' với hy vọng một người nước ngoài nào đó sẽ tuồn cho họ một bức ảnh nhà lãnh đạo lưu vong của họ, thứ vốn bị cấm ở đây. Công an chìm có mặt ở đâu đó trên khắp quảng trường. Ở đâu cũng thấy các phụ nữ du mục Golok đội chiếc mũ phớt xanh, các chiến binh Khampa to lớn với mái tóc dài quấn chỉ đỏ và các em nhỏ má ửng hồng đứng kế bên đang đi vòng tròn xung quanh chùa, vừa đi vừa quay các bánh xe chuyển pháp luân, còn những người thợ hát những bài dân ca trong lúc làm việc để phục hồi các tòa nhà bị đổ sụp. Khách sạn tồi tàn Lúc còn ở Manhattan, tôi đã đọc về một khách sạn mới nằm ở phía ngoài xa thị trấn, cho nên tôi lê bước đến đó, tay nâng chiếc va li gần như to hơn cả người mình. Khi tôi đến nơi, hóa ra đó chỉ là một bệnh viện ma với những căn phòng trống hoác có những bình oxy bên cạnh mỗi giường bệnh. Tôi quay đầu lại và bắt đầu cuốc bộ trở về - không có ai nói cho tôi biết về chứng say độ cao. Những người chăn bò yak với nụ cười rạng rỡ la lên với tôi về điều gì đó mà tôi không hiểu. Những bài hát du mục rè rè - âm nhạc đồng quê phương đông do một giọng mộc hát trên âm điệu của tiếng đàn độc huyền - phát ra từ những chiếc máy cassette ở những hàng quán bên đường. Vào thời điểm đó, người ta biết quá ít về Tây Tạng. Hình ảnh vị Đạt Lai Lạt ma lưu vong hoàn toàn bị cấm lưu hành ở Tây Tạng Cuối cùng tôi cũng nhìn thấy một vài người châu u đang bước đi dọc theo con đường chính, thế là tôi bước vào bên trong các cổng vào tối om mà họ bước ra. Bảng hiệu đề: 'Khách sạn Banak Shol, Đường Hạnh phúc'. Một người Tây Tạng trẻ với tiếng Anh bập bẹ nói rằng tôi có thể thuê phòng với giá 2 đô la một đêm. Tất cả chỉ là một căn phòng: một tấm nệm lớn trơ trọi với một chiếc gối rơm và thậm chí không có chỗ để di chuyển. Một nhà vệ sinh chung bẩn thỉu nằm ở cuối hành lang ngoài trời, một vòi nước máy rỉ sét trong sân. Tôi loạng choạng bước lên một chiếc thang gỗ dốc, bỏ chiếc va li xuống trong căn phòng tối và bức bí, sau đó bước ra ngoài lại và mất hút vào trong mê cung những con đường bùn đất đến chùa Jokhang. Phía trước chùa, các nhà sư và các phụ nữ du mục, các em bé còn chập chững cùng với bà của chúng, đang thực hiện nghi thức lạy ba bước mà, như tôi quan sát, họ làm từ bình minh cho đến nửa đêm. Khi tôi bước vào trong chùa, tôi chẳng nhìn thấy gì nhiều dưới ánh nến lập lòe tù mù. Nhưng chẳng mấy chốc tôi nhận thấy những giọt nước mắt chảy dài trên những gương mặt thô ráp nhất của người Tạng khi những người cầu nguyện di chuyển về phía trước, đi qua từng vị Bồ tát từ bi và trí tuệ, gương mặt thảng thốt vì cuối cùng cũng đã đến được nơi linh thiêng nhất ở thành phố thiêng này. Nghi thức rùng rợn Buổi sáng hôm sau tôi đi đến Ganden, nơi đã từng là một trong những tu viện lớn nhất trên thế giới. Giờ đây nó chỉ còn là một đống lộn xộn những tảng đá vỡ. Ba nhà sư trong áo cà sa màu đỏ đang có buổi picnic giữa cát bụi vẫy tay mời tôi đến thưởng thức trà muối có pha bơ của bò yak và bánh mì cùng với họ. Trên chuyến xe buýt quay về, một trận ẩu đả đã nổ ra giữa một nhóm những người Tây Tạng vây quanh một người Hoa đơn độc - một sự nhắc nhở rằng thậm chí ngay cả những kẻ chiếm đóng đôi khi cũng là nạn nhân của hoàn cảnh họ tạo ra. Khi màn đêm buông xuống, tôi nhận thấy rằng toàn bộ thị trấn nhỏ nằm dưới tầm nhìn bảo vệ của Điện Potala cao 13 tầng ở trên kia và chỉ có vài ánh đèn hắt ra từ hơn 1.000 căn phòng của cung điện. Căn phòng tại khách sạn Banak Shol, nơi tác giả Pico Iyer nghỉ lại trong chuyến thăm Lhasa hồi 1985 Vào lúc trời còn chưa sáng ngày hôm sau, tôi lội bộ một tiếng đồng hồ khỏi các tòa nhà, đi ngang qua những chiếc lều làm bằng lông bò yak với những ánh nến lẻ loi bên ngoài cho đến khi đến một vách đứng cheo leo nơi những người Tây Tạng gan dạ đang thực hiện một nghi thức rùng rợn: chặt xác người mới chết để làm mồi cho chim theo cách truyền thống. Có cảm giác như là một cuộc xâm lăng - một nghi thức thiêng liêng bị chúng tôi, những du khách không biết sợ hãi, nhìn chòng chọc - tuy nhiên việc không xem 'Thiên táng' dường như là một sự báng bổ. Vào buổi chiều, tôi đi đến các tu viện Sera và Drepung, và nhớ lại những câu chuyện mà người cha giáo sư đã kể cho tôi nghe về những bức tường chất đầy sọ người và những phiên hội họp thảo luận theo nghi lễ với 20.000 người tham dự. Vào lúc này, chỉ có những con chó đang ngồi nhẫn nại trong sân và khoảng một chục chú tiểu xin phép được cầm thử chiếc máy ảnh của tôi. Cung điện 1.000 phòng Vào buổi sáng thứ ba ở đây, tôi đã dành thời gian dài để men theo lối đi ngoằn ngoèo lên đến Cung điện Potala. Đi theo một nhóm người Tạng vào một rạp tối trong khoảnh sân thứ nhất, tôi đã bỏ ra một ít tiền xu để mua hai cuộn giấy có vẽ hình các vị thần thánh và vũ trụ quan. Tôi đi lên vào những căn phòng nơi những tia sáng Mặt trời ở trên cao chiếu vào trong khi các nhà sư ngồi đọc kinh ở các góc giữa các bức màn đỏ và vàng. Ở mỗi khúc quanh đều có các bức tượng và phòng giữ kho báu; những người phụ nữ cúi đầu để nhận nước thánh từ những nhà sư mà xung quanh có những di hài của chín vị Đại Lai Lạt Ma đã từng sống ở cung điện. Người hành hương tới Lhasa cầu nguyện từ sáng sớm cho tới nửa đêm, và thường cầm chiêc vòng luân xa trên tay Có lúc tôi bước ra ngoài bao lơn sơn trắng để phóng tầm mắt qua thung lũng đến những ngọn núi phủ trong tuyết. Bầu trời xanh thẳm và mọi thứ hiện lên trước mắt tôi rõ ràng như ở trước mắt như là kéo ống kính máy chụp lại vậy. Tôi không thể giải thích được tại sao, tôi không thể giải thích được là như thế nào, nhưng bằng cách nào đó, khi tôi đứng đó, tôi có cảm giác mình không chỉ đang 'đứng trên nóc nhà thế giới' như ghi trong tất cả các cẩm nang du lịch, mà là đứng trên đỉnh của bản ngã của tôi - một trạng thái tâm lý rõ ràng hơn, mãnh liệt hơn mà tôi đã không nhận ra. Rời đi sớm Có lẽ đó là do không khí loãng. Có lẽ là cú sốc văn hóa hay sự mệt mỏi dồn lại của những chuyến bay liên tiếp và chuyến xe buýt xóc nảy. Tất nhiên, tôi không háo hức để cảm thấy điều gì đặc biệt ở một vùng đất mà nhiều người gắn liền với các phương tiện đi lại lạ lẫm. Tôi nhớ lại Sir Francis Younghusband, người lính Anh đã dẫn đầu cuộc viễn chinh giết chóc ở đây vào mùa đông năm 1904, đã có một hành trình dài thế nào vào buổi trưa cuối cùng của ông ở Lhasa. Những gì mà ông đã trải qua mãnh liệt đến mức ông đã cởi bỏ đồng phục quân nhân, quay trở lại châu u và trở thành một những nhà hoạt động vì hòa bình tích cực nhất trong thời đại của ông. Khi mới ngoài 20 tuổi, tôi đã ngốc nghếch khi tin rằng chúng ta nhào nặn bản thân mình bằng cách không tư duy theo lối của người khác, và định hình bản thân bằng tất cả những gì mà chúng ta nghĩ là nhìn thấu. Là một nhà báo cứng đầu của tạp chí Time, tôi nghĩ rằng mình dị ứng với những điều sáo mòn. Nhưng khi tôi đứng giữa ánh sáng tỏ và cao như thế và đến được đó gần như bất chấp nỗ lực hết sức của bản thân, tôi tự hứa với lòng mình như chưa từng trước đó. Tôi rời nơi này sau đó hai hôm, chỉ sau có 100 giờ ở Tây Tạng, để cho khoảng thời gian tôi ở Lhasa sẽ luôn là một ký ức trọn vẹn rõ ràng ở trong đầu. Đó là những ngày trên thiên đường mà tôi sẽ không bao giờ trải qua được nữa, do đó tôi quyết định phải rời đi càng sớm càng tốt, để khoảng thời gian chuyển tiếp mãi đọng ở trong đầu. Bản tiếng Anh đã đăng trên BBC Travel.
Cách đây khoảng 10 năm, Ba Lan quả là một miền đất hứa cho người Việt nhập cư.
Vì sao người Việt Nam vẫn sang Ba Lan?
Quán ở bờ biển Kolobrzeg: cuộc sống của người Ba Lan ngày càng được cải thiện sau thay đổi thể chế Sau nhiều biến đổi ở Đông Âu, đặc biệt sau cuộc thay đổi thể chế chính trị thành công ở Ba Lan, rồi khi quốc gia này được gia nhập NATO và Liên Âu, ở đây quả thực có rất nhiều phát triển vượt bậc trong mọi khía cạnh, không chỉ về chính trị mà cả kinh tế và xã hội. Cuộc sống của người dân Ba Lan ngày càng được cải thiện, thu nhập trung bình và mức sống ngày càng cao, mặc dù vẫn chưa thể so sánh được với các quốc gia Tây Âu. Ngay từ những năm 90, có thể nói là cộng đồng người Việt ở Ba Lan đã phát triển một cách cực kỳ nhanh chóng. Quầy bán món ăn Việt Nam tại khu thương mại Wólka Kosowska Trước đó, ở quốc gia này mỗi năm chỉ có vài chục sinh viên và nghiên cứu sinh Việt Nam sang học tập. Ba Lan không nhận công nhân Việt Nam vào các nhà máy làm việc hay đi học nghề. 10 người VN trốn lậu vào Ba Lan Ba Lan muốn xóa hết tên tuổi 'cộng sản' Ba Lan bắt người làm 17 hộ chiếu Việt Nam giả Chỉ có một đoàn nhân viên (toàn nữ) duy nhất, khoảng vài chục người sang với danh nghĩa là học nghề, nhưng thực ra là để làm việc trong nhà máy dệt may ở Lodz, miền Trung Ba Lan. Trung tâm ASG nằm về phía Nam của Warsaw có nhiều quầy hàng của người Việt Nam và Trung Quốc Khi được tự do ở lại quốc gia này, những người này cùng nhiều người Việt Nam khác đã bắt đầu chọn nước Ba Lan của một thời đại mới là nơi sinh sống của mình từ những năm đó. Rồi khi ở Ba Lan có một khu buôn bán lớn nhất Đông Âu, gọi là chợ trời Sân Vận động Mười Năm (Stadion Dziesieciolecia), thì con số người Việt sang Ba Lan sinh sống lên tới vài chục ngàn người. Ông Ngô Hoàng Minh (phải) trong một buổi sinh hoạt văn hóa của người Việt Nam tại Ba Lan Không có số thống kê cụ thể, vì ở những thời trước, chuyện quản lý hộ khẩu và giấy tờ cư trú của chính quyền Ba Lan đối với người nước ngoài nói chung và người Việt nói riêng vẫn chưa bị kiểm soát chặt chẽ như hiện nay. Người ta thường nhắc đến con số 50 ngàn, 70 ngàn và thậm chí có nguồn báo chí còn đưa tin là có khoảng 100 ngàn người Việt sinh sống ở Ba Lan. Giấy tờ cư trú EU Hiện nay tổng số người Việt sinh sống ở Ba Lan cũng chỉ còn khoảng 30 ngàn người, khi đã có những nghiên cứu tính toán khá cụ thể. Hơn 10 ngàn người vẫn được Sở Ngoại kiều cấp lý thẻ cư trú (ngắn hạn hay dài hạn), khoảng 5 ngàn người đã được cấp quốc tịch Ba Lan, vài ngàn người sử dụng giấy tờ do các quốc gia khác trong Khối Schengen cấp (nhưng được sinh sống ở Ba Lan) và vài ngàn người vẫn chưa có thẻ cư trú ở Ba Lan, tức là vẫn đang sinh sống bất hợp pháp ở quốc gia này. Nhiều người Việt Nam làm nghề buôn bán quần áo tại Ba Lan Sở dĩ có sự thay đổi là vì ở Ba Lan đã không còn khu chợ trời lớn nhất kia, mà đã xây dựng được một vài khu trung tâm thương mại, bởi vì người Việt ở Ba Lan chỉ có nguồn thu nhập chính là buôn bán hàng vải và giày dép. Một số người Việt khác kinh doanh nghề ẩm thực. Gần đây mới bắt đầu xuất hiện nghề nail. Chính quyền Ba Lan cũng ngày càng thắt chặt những chính sách đối với người nước ngoài, thường xuyên kiểm tra chuyện hợp pháp hóa cư trú và chuyện làm ăn thuế má ở những khu có nhiều người nước ngoài lao động. Một nhà hàng ở Thành Cổ Warsaw Ngoài ra người Trung Quốc cũng dần dần chiếm lĩnh được thị trường buôn bán ở Ba Lan. Nghe nói họ đoàn kết với nhau, làm ăn với quy mô lớn, lâu dài và ổn định hơn. Nhu cầu về hàng hóa buôn bán ở những khu trung tâm thương mại của người Việt thì ngày càng giảm. Tình hình mưu sinh làm ăn để phục vụ cuộc sống ngày càng khó khăn hơn, do vậy đã có nhiều người Việt trở về quê hương Việt Nam sinh sống, hoặc đi tiếp sang các quốc gia Phương Tây khác để tìm miền đất hứa mới cho mình, cũng y như người Ba Lan (từ xưa tới nay người dân Ba Lan rời bỏ quê hương đi ra nước ngoài sinh sống vẫn khá đông, mà chưa thấy mấy ai hồi hương). Chính quyền Ba Lan đã có 3 lần thoáng mở luật cư trú, tạo điều kiện cho những người nước ngoài có cơ hội hợp pháp hóa cư trú, cụ thể là họ đưa ra chính sách khoan hồng gọi là „cấp thẻ nhân đạo" (ân xá) cho những người đang sinh sống ở Ba Lan bất hợp pháp. Đổi mới 30 năm, VN thu nhập vẫn thua Kosovo Tỷ phú đô la và các doanh nhân từng du học Liên Xô Bác sỹ người Việt tại Budapest nói về cuộc sống ở Hungary Lần đầu là năm 2003 và lần thứ 3 là năm 2012. Hiện nay khó mà hy vọng là Ba Lan sẽ cho ra bộ luật nhân đạo thêm một lần nữa, bởi vì người ta không muốn có quá nhiều người dân Ấn Độ, Pakistan hay đặc biệt là những người theo đạo Hồi sang Ba Lan xin giấy tờ cư trú, nhân dịp có những lần khoan hồng như vậy. Tuy nhiên, do nền kinh tế đang phát triển mạnh, Ba Lan lại đang cần thêm rất nhiều nhân công. Người Ukraine đã và đang chuyển sang Ba Lan làm việc với số lượng đông đảo. Những chính sách xin/cấp giấy phép lao động (tương đương với việc cấp quyền cư trú) ở Ba Lan cũng có phần thoáng mở hơn. Gần đây có một số lượng khá đông người Việt lại sang Ba Lan xin giấy tờ cư trú. Những người có visa Schengen được vào Ba Lan tự do, nếu xin được việc làm ở một công ty nào đó thì những người này được quốc gia này cấp cho giấy phép lao động và thẻ cư trú từ 1 đến 3 năm. Cảnh sinh hoạt của người Ba Lan Sau 5 năm làm việc đàng hoàng, có đóng thuế và bảo hiểm đầy đủ và liên tục, người nước ngoài được cấp thẻ cư trú lâu dài, gọi là thẻ định cư. Nhân dịp này có một số người Việt có lẽ chỉ sang Ba Lan để xin cấp thẻ cư trú, rồi lại trở về các nước khác sinh sống. Bởi vì là nguồn thu nhập ở Ba Lan vẫn chưa thể so sánh được với các quốc gia Tây Âu. Một số khác có lẽ chỉ muốn kiếm cho mình tấm thẻ cư trú ở Châu Âu, kiếm được visa du lịch Schengen, rồi sang Ba Lan để xin cấp thẻ cư trú „để dành", chứ thực ra hiện nay vẫn đang còn có công việc, tức là đang sinh sống ở Việt Nam. Nhưng thời gian chờ đợi ra được tấm thể cư trú ngày càng dài, lên đến vài tháng, vì người ta xem xét hồ sơ ngày càng kỹ hơn, xem người nộp đơn có nhu cầu sinh sống thực sự ở Ba Lan hay không. Tranh cãi về trận Liên Xô đánh Ba Lan Giám mục Ba Lan: 'hãy để yên người quá cố' Ông Dzerzhinsky được dựng tượng ở VN là ai? Ngoài ra Cục Biên phòng Ba Lan vẫn thường xuyên đi kiểm tra những nơi làm việc của người nước ngoài. Trong giấy phép lao động của người nước ngoài có thể ghi là người này có vị trí công việc là „chuyên viên bán hàng", vậy mà khi kiểm tra thì phát hiện ra là người nước ngoài đó đang làm việc trong tiệm sơn cắt móng tay. Do vậy, quyết định cho pháp lao động và cư trú sẽ có thể bị thu hồi, vì làm việc không đúng mục đích ghi trong giấy phép. Ngoài ra nhà chức trách còn phát hiện ra là có một số người nước ngoài sử dụng visa giả trong hộ chiếu, rồi nộp đơn xin thẻ cư trú ở Ba Lan. Do vậy, có lẽ trong thời gian tới, chuyện xin được tấm thẻ cư trú ở Ba Lan lại sẽ không hề đơn giản. Bởi vì theo Bộ luật về người nước ngoài của Ba Lan, người ta không thể chấp nhận những người xin cư trú mà đã có những hành vi gian trá trong các loại giấy tờ nộp kèm theo đơn và có gian trá nói dối khi bị phỏng vấn. Vậy là Ba Lan vẫn không hề dễ dàng trong vấn đề nhập cư. Lực lượng Biên phòng Ba Lan vẫn làm việc rất tích cực. Khi phát hiện ra những người nhập biên trái phép từ phía Đông, họ thường tìm mọi cách trả lại ngay sang quốc gia bên kia biên giới. Thủ đô Warsaw: có những người Việt Nam từ nước khác sang Ba Lan để làm giấy tờ cư trú có giá trị trong khối Schengen Khi bắt giữ được người nước ngoài chưa có thẻ cư trú ở trong nội địa Ba Lan, người ta đưa những người này vào trại có canh gác, rồi tìm cách ép quốc gia xuất xứ nhận những người này hồi hương. Hộ chiếu Việt 'yếu hơn hộ chiếu Cuba' Bạn có thể mua được quốc tịch những nước nào? Nhắc lại thời vào Mỹ không cần hộ chiếu Thu nhập của người lao động ở Ba Lan ngày càng khá dần, nhưng không hề cao, do vậy khi những người Việt mới sang Ba Lan làm ăn thường gặp nhiều khó khăn, vì rào cản ngôn ngữ. Mà thường thì tay nghề của người Việt cũng không cao, nên khó xin được việc làm theo đúng nghề nghiệp. Cửa tiệm bán lẻ quần áo của người Việt trong khu thương mại ở Wólka Kosowska, gần Warsaw Đây là lý do đa số chỉ có cách là đi làm thuê cho những người Việt đã sinh sống nhiều năm ở Ba Lan, vì họ đã lập công ty buôn bán tư nhân riêng. Nhiều người Việt trước đây đã có thu nhập khá tốt, cuộc sống đã ổn định, đã đầu tư mua được nhiều bất động sản, do vậy hiện nay họ không còn nhu cầu phải tiếp tục bươn chải trong chuyện nhập hàng hay là trực tiếp đi buôn bán nữa. Có thể nói là nhiều người đã thành đạt, hiện nay có thời gian hưởng thụ những đồng tiền mình kiếm được, tích cực đi du lịch hay tham gia thể thao, bóng đá, tennis, golf, khi chuyện buôn bán đã không còn dễ dàng như xưa. Thăm Thành Cổ mới nhất thế giới ở Ba Lan Bị gọi lên đồn công an chỉ vì là cộng sản? Khi Tổng Bí thư Đảng CS được dân mến Có thêm một số người Việt sang Ba Lan xin cư trú, nhưng thỉnh thoảng vẫn có người bỏ sang nước khác sinh sống, do vậy có thể nói là con số khoảng 30 ngàn người Việt sinh sống ở Ba Lan sẽ không thay đổi trong một thời gian dài sắp tới. Có điều đáng nhấn mạnh là cộng đồng người Việt ở Ba Lan khá thuần, chăm chỉ làm ăn, không gây nhiều phiền hà cho chính quyền nước sở tại, trẻ em chăm chỉ học hành, đạt nhiều thành tích. Chính quyền Ba Lan chưa bao giờ kêu ca là tỷ lệ tội phạm của cộng đồng này là một con số đáng quan ngại. Do vậy vấn đề người ta có gây khó khăn cho người Việt khi xin giấy phép cư trú hay không, cũng phụ thuộc vào chính người Việt. Người Ba Lan sẽ xem xét kỹ là người Việt có nhu cầu thực sự sang lao động và sinh sống ở Ba Lan hay không, tức là cộng đồng này có mang lại nhiều lợi ích cho nền kinh tế và xã hội Ba Lan trong tương lai hay không. Bài thể hiện quan điểm của tác giả Ngô Hoàng Minh, một phiên dịch viên tuyên thê làm việc cho Bộ Tư pháp Ba Lan. Ông sang Ba Lan du học từ 1980, tốt nghiệp ngành lập trình, khoa Tin học Đại học Bách khoa Wroclaw và hiện định cư ở Warsaw.
Kỷ niệm 40 năm hải chiến Hoàng Sa đã nhắc lại vết thương mất lãnh thổ chưa lành của người Việt.
Lấy lại Hoàng Sa: Những điều bất khả thi
Chính phủ Việt Nam vẫn dè dặt trong việc kỷ niệm tử sỹ Hoàng Sa Vết thương đó đã đem lại nhiều bức xúc trong 40 năm qua, và đã có một số ý tưởng cho việc giành lại Hoàng Sa hoặc củng cố lập luận pháp lý của Việt Nam. Nhưng trong số đó có một số ý tưởng không khả thi: 1: Kiên trì đàm phán với Trung Quốc. Trung Quốc chủ trương không đàm phán về chủ quyền đối với các đảo Trường Sa. Đối với Hoàng Sa, Trung Quốc còn không công nhận là có tranh chấp. Hiện nay không có việc đàm phán cho vấn đề chủ quyền đối với đảo, do đó ý tưởng kiên trì đàm phán về vấn đề chủ quyền đối với đảo là kiên trì trong một việc không hiện hữu, và sẽ không đi đến đâu. Giả sử các bên trong tranh chấp có đàm phán về chủ quyền đối với đảo đi nữa, cũng khó mà Trung Quốc sẽ trả dù chỉ là một phần các đảo Hoàng Sa cho Việt Nam. Ở Trường Sa, nếu có đàm phán, không nước nào sẽ chấp nhận mình không được đảo nào. Khó có chính phủ Philippines, Trung Quốc hay Việt Nam nào dám đối đầu với dư luận trong nước của họ để chấp nhận không giành được phần lớn các đảo. Vì vậy, dù các bên có kiên trì đàm phán thì cũng khó giải quyết tranh chấp đảo. Việc đưa tranh chấp đảo cho một tòa án quốc tế phân xử sẽ là khách quan nhất. Nó cũng là một lối thoát để cho các chính phủ đi đến một giải pháp trong khi tránh búa rìu dư luận trong trường hợp giải pháp đó không được như yêu sách ban đầu. 2: Đơn phương kiện Trung Quốc như Philippines Việc kiện Trung Quốc về chủ quyền đối với Hoàng Sa, Trường Sa là rất khác với việc Philippines kiện Trung Quốc. Việc Philippines có thể đơn phương kiện Trung Quốc là dựa trên việc thủ tục giải quyết tranh chấp của UNCLOS cho phép Tòa thụ lý một số vấn đề liên quan đến việc giải thích UNCLOS cho tranh chấp biển và thềm lục địa, mặc dù Trung Quốc đã bảo lưu theo Điều 298 của UNCLOS, và cho dù Trung Quốc có vắng mặt. Nhưng những vấn đề đó không bao gồm phân xử chủ quyền đối với đảo. Vì vậy, không nước nào có thể dùng thủ tục giải quyết tranh chấp của UNCLOS để đơn phương kiện Trung Quốc về chủ quyền đối với đảo. Bên cạnh đó, ngoài thủ tục giải quyết tranh chấp của UNCLOS hiện nay không có cách nào khác để chúng ta đơn phương kiện Trung Quốc về chủ quyền đối với đảo. Đối với vấn đề chủ quyền, Tòa chỉ có thể thụ lý nếu tất cả các bên chấp nhận thẩm quyền của Tòa. Vì vậy, hiện nay chưa có điều kiện để ra tòa về vấn đề chủ quyền đối với đảo. Điều Việt Nam cần làm là công khai yêu cầu Trung Quốc ra tòa. Mặc dù Trung Quốc sẽ không chấp nhận, điều đó sẽ cho thế giới thấy Trung Quốc là bên sợ lẽ phải và cản trở việc giải quyết tranh chấp. 3: Tuyên bố thừa kế di sản VNCH Hơn 70 quân nhân Việt Nam Cộng hòa đã tử trận trong trận chiến bảo vệ Hoàng Sa 40 năm trước Ý tưởng này là quan điểm cho rằng Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (CHXHCNVN) chưa từng thừa kế chủ quyền đối với Hoàng Sa, Trường Sa, và bây giờ phải tuyên bố thừa kế “di sản Việt Nam Cộng Hòa (VNCH)” thì mới thừa kế. Nó còn có thể bao gồm cả CHXHCNVN cần tuyên bố cắt đứt với Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa (VNDCCH) để vô hiệu hóa những điều bất lợi về Hoàng Sa, Trường Sa. Ý tưởng này không có cơ sở trong luật quốc tế. Tòa sẽ đặt vấn đề: sau khi CHXHCNVN được thành lập như một quốc gia vào năm 1976 thì Hoàng Sa, Trường Sa thuộc về nước nào? Nếu phía Việt Nam cho rằng vào năm 1976 CHXHCNVN chưa thừa kế chủ quyền đối với Hoàng Sa, Trường Sa, nhưng đã thừa kế khi tuyên bố thừa kế “di sản VNCH”, thí dụ như vào năm 2014, câu chuyện Hoàng Sa, Trường Sa của Việt Nam sẽ bị kết liễu. Lý do là nếu vào năm 1976 CHXHCNVN chưa thừa kế chủ quyền đối với Hoàng Sa, Trường Sa, và không những thế cho đến năm 2014 vẫn chưa thừa kế, thì chủ quyền đó sẽ rơi vào tay một trong những quốc gia khác đã đòi chủ quyền từ trước 1976. Ý tưởng sai lầm rằng từ năm 1976 đến 2014 CHXHCNVN không có chủ quyền đối với Hoàng Sa, Trường Sa có nghĩa Tòa sẽ khó tránh kết luận trong thời gian đó chủ quyền đã rơi vào tay Trung Quốc hoặc Philippines. Giả sử như năm 2014 CHXHCNVN có tuyên bố “thừa kế di sản VNCH” đi nữa, Tòa cũng sẽ khó tránh kết luận rằng đến 2014 thì chủ quyền đối với Hoàng Sa, Trường Sa đã thuộc về Trung Quốc hoặc Philippines từ trước rồi, không còn để cho CHXHCNVN thừa kế nữa. Ý tưởng sai lầm đó có nghĩa kết liễu chủ quyền Việt Nam vào năm 1976 với hứa hẹn làm cho nó tái sinh sau hơn 35 năm bằng cách tuyên bố “thừa kế di sản VNCH”, một hứa hẹn sẽ không bao giờ hiện thực Ý tưởng đó cũng là ngược với thực tế. Trên thực tế, gần như không nước nào trên thế giới cho rằng CHXHCNVN chưa thừa kế vùng lãnh thổ hay quyền chủ quyền nào đó từ VNCH, gián tiếp qua CHMNVN, kể cả những khu vực có tranh chấp với Lào, CPC, Thái Lan, Malaysia, Indonesia, Philippines, thậm chí cả với Trung Quốc. Không có lý do hợp lý để cho người Việt lại cho rằng Việt Nam chưa từng thừa kế chủ quyền đối với Hoàng Sa, Trường Sa. Ý tưởng cần tuyên bố cắt đứt với VNDCCH nhằm vô hiệu hóa những điều bất lợi về Hoàng Sa, Trường Sa cũng không có cơ sở trong luật quốc tế. “Cắt đứt” với VNDCCH, một chính thể vốn không còn tồn tại, hay không là một vấn đề nội bộ của Việt Nam. Việc chủ quyền pháp lý trên hai quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa thuộc về nước nào là một vấn đề luật pháp quốc tế. Luật quốc tế không công nhận việc tuyên bố cắt đứt trong nội bộ hay với quá khứ để đơn phương hủy bỏ nghĩa vụ pháp lý (nếu có) giữa các quốc gia. Để Việt Nam ngày nay hay trong tương lai có chủ quyền đối với Hoàng Sa, Trường Sa, chỉ có hai trường hợp: CHXHCNVN phải có chủ quyền đó ngay từ 1976, nếu không thì Trung Quốc và Philippines phải có hành vi bị cho là từ bỏ danh nghĩa hay yêu sách chủ quyền của họ. Sẽ khó có trường hợp thứ nhì, do đó chúng ta phải chứng minh được trường hợp thứ nhất. Ý tưởng 4: Tuyên bố hủy công hàm Phạm Văn Đồng Công hàm năm 1958 của ông Phạm Văn Đồng vẫn còn là điều gây tranh cãi Đây là một biện pháp bất lợi cho Việt Nam. Hiện nay câu hỏi “CHPVĐ có gây ra nghĩa vụ ràng buộc cho CHXHCNVN liên quan đến Hoàng Sa, Trường Sa hay không?” là một vấn đề còn tranh cãi. Nếu Quốc hội Việt Nam chính thức tuyên bố hủy CH đó, thì tuyên bố đó có thể bị cho là gián tiếp công nhận rằng nó có gây ra nghĩa vụ pháp lý cho CHXHCNVN có cho tới ngày nó bị hủy - vì nếu nó không gây ra nghĩa vụ pháp lý nào cho CHXHCNVN thì tại sao cần hủy? Sự công nhận gián tiếp đó là bất lợi cho Việt Nam. Hơn nữa, nếu Việt Nam gián tiếp công nhận rằng CHPVĐ đã gây ra một nghĩa vụ ràng buộc cho Việt Nam đối với Trung Quốc, thí dụ như cho đến 2014, thì luật quốc tế cũng không công nhận việc Việt Nam đơn phương hủy nghĩa vụ đó. Như vậy Việt Nam sẽ tự bước vào một cái bẫy và sẽ không thoát ra được. *** Tóm lại, Việt Nam cần công khai yêu cầu Trung Quốc ra tòa,cũng như cần lập luận rằng CHXHCNVN đã có chủ quyền đối với Hoàng Sa, Trường Sa ngay từ 1976 và CHPVĐ đã không làm cho mất chủ quyền đó vào tay Trung Quốc. Nếu không bảo vệ thành công quan điểm đó thì bây giờ có tuyên bố thừa kế, cắt đứt, hủy, cũng sẽ vô tác dụng. Nếu bây giờ tuyên bố thừa kế, cắt đứt, hủy, thì chỉ có thể phản tác dụng. Bài viết phản ánh quan điểm của tác giả, thành viên nhóm Nghiên cứu Biển Đông và có sự góp ý của Phạm Thanh Vân.
Somaliland, một nước cộng hòa tuyên bố tự trị ở Đông Phi, là quốc gia đang phải đối mặt với tình trạng tỷ lệ mù chữ cao và nền kinh tế bị tàn phá sau nội chiến.
Somaliland, xứ sở tiền mặt không còn tồn tại
Nhưng nơi này có thể trở thành một trong những xã hội đầu tiên trên Trái Đất không còn sử dụng tiền. Một nhóm người tụ tập vòng quanh một trong những căn lều bằng gỗ đầy màu sắc trên một con đường lớn ở Hargeisa, Somaliland, la hét và tranh luận chất lượng của lá khat - một loại ma túy nhẹ giống với cà phê và cocaine - mà họ vừa được người bán hàng vội vã trao tay. Nhịn ăn sáng trong bao lâu thì đủ tiền mua nhà? Người thức khuya dễ tự sát? Đừng 'sống thật' ở chốn công sở? Khách hàng đến và đi, túm lấy từng bó lá xanh loại cây hợp pháp này, vốn được xem là đủ tốt, sau đó họ nhập các con số vào điện thoại và mau lẹ chuồn đi nhanh như khi xuất hiện. "Chúng tôi cần phải làm mọi thứ thật nhanh, và trả tiền mặt ở đây thì chậm quá," Omar, một người bán lá khat cho biết khi ông nhai loại lá màu xanh này. "Mọi người an tâm hơn nếu họ có thể mua lá khat thật nhanh." Không có món tiền mặt nào được trao đổi, và cũng không ai thấy có tấm thẻ tín dụng nào. Nhưng khách hàng không được phát lá khat miễn phí, họ trả tiền bằng cách sử dụng điện thoại di động, chuyển tiền trên con đường đầy bụi ở Somali chỉ vài giây với thêm chút chi phí từ điện thoại di động và vài con số. Đất nước Somaliland không có nhiều thứ dẫn đầu thế giới, nhưng chi trả không xài tiền mặt có lẽ là một trong những thứ họ đang tiên phong. Không ai xài tiền mặt Quốc gia tuyên bố tự trị này đã tách ra từ Somalia từ năm 1991 nhưng vẫn chưa được cộng đồng quốc tế công nhận. Nơi đây trở thành một trong những quốc gia đầu tiên sử dụng cách chi trả không dùng tiền mặt. Từ 35 tuổi trở đi là cuộc đời xuống dốc? Tiết kiệm tiền bằng cách nhìn 'thế giới vô hình' Ở sạch mau chết? Dù trong một căn lều bên đường hay siêu thị ở thành phố Hargeisa, chi trả qua điện thoại nhanh chóng đã trở thành chuẩn mực của quốc gia này. "Hầu hết mọi người giờ đều chi trả qua điện thoại," Omar nói, trong lúc ông đang chuyển tiền từ điện thoại ở tay kia. "Như vầy dễ dàng hơn nhiều." Trong khi các quốc gia phát triển và đang phát triển đang dần chuyển qua thanh toán không dùng tiền mặt bằng điện thoại hoặc các loại thẻ contacless, tức loại thẻ chỉ cần chạm vào máy đọc thay vì phải cắm thẳng vào khe của máy đọc thẻ, thì động cơ khiến Somaliland chọn phương thức thanh toán này là hoàn toàn độc đáo. Việc chuyển dần sang không xài tiền mặt một phần vì tình trạng mất giá rất nhanh của đồng shilling của Somaliland, đồng tiền từ nước cộng hoà ly khai này giờ đây có tỷ giá trao đổi 1 đô la Mỹ ăn 9.000 shilling. Vài năm trước, tỷ giá chỉ bằng một nửa con số này. Somaliland tách ra từ Somali từ năm 1991 khi cuộc nội chiến tàn khốc ở quốc gia này bắt đầu - xung đột kéo dài trong nhiều hình thức khác nhau đến tận ngày nay. Năm con số quyết định 100 năm tới Thị trấn ma sau cơn lốc săn kim cương Namibia Đồng tiền shilling cũng bắt đầu rơi vào tình trạng hỗn loạn. Được đưa vào sử dụng năm 1994, đồng shilling được coi như vũ khí tài chính và chiến tranh trong khu vực chống lại các nhóm vũ trang, và sau đó đồng tiền này được in theo yêu cầu của các quan chức với mục đích chính trị sâu xa hơn trong nước cộng hòa ly khai, dẫn đến tình trạng mất giá liên tục của đồng tiền này theo từng năm. Với mệnh giá tiền phổ biến nhất là 500 và 1.000, việc trả tiền mua vài món thực phẩm có thể cần đến một xấp tiền giấy, trong khi đó một trao đổi trung bình có thể phải cần đến một túi đầy tiền. Với những người làm nghề đổi tiền từ đô la Mỹ và euro sang đồng shilling trên phố, xe cút kít thường được dùng chuyển hàng đống tiền giấy từ con đường này qua đường khác. Với thực tế là không có ngân hàng nào được công nhận ở tầm quốc tế, không có hệ thống ngân hàng chính thức và máy ATM vẫn còn là một ý tưởng kỳ lạ, hai công ty tư nhân có tên Zaad thành lập năm 2009 và công ty mới hơn tên e-Dahab - đã lấp vào khoảng trống bằng cách thiết lập nền kinh tế ngân hàng qua điện thoại, nơi tiền được gửi qua các công ty và lưu trữ trên điện thoại, giúp người ta có thể mua bán hàng hóa thông qua các con số đã được cá nhân hóa. "Để mua một trong những món hàng này bằng tiền shilling, bạn sẽ cần từ một đến hai triệu!" Ibrahim Abdulrahman, một nhân viên bán hàng 18 tuổi ở một hiệu trang sức cho biết, khi cậu chỉ vào vào một chiếc dây chuyền vàng nhỏ, nhẹ nhàng cười vào ý tưởng nếu có ai đó muốn mua nó bằng tiền địa phương. "Một người không thể nào mang chừng đó tiền - quá nhiều đi. Bạn sẽ cần phải có một túi để vác tiền đi," cậu nói tiếp và diễn tả bằng cả hai tay. "Chúng tôi không bao giờ nhận tiền shilling Somaliland nữa, chỉ nhận đồng đô la và chi trả qua điện thoại thôi." Từ những cửa hàng gạch vữa trên đường Hargeisa đến những người bán hàng rong ngồi trên những thùng gỗ cũ trên những con đường mịt mù bụi ở thôn quê miền đông nước này, tiền mặt ngày dần bị gạt ra bên lề khi nhiều người chọn cách mua sắm không dùng tiền mặt. Ở một quốc gia với tỷ lệ mù chữ cao, sự đơn giản và hiệu quả đã giúp công nghệ bùng nổ. Việc chi trả cần thêm một chút hơn là gõ vài con số với một mã dành riêng cho từng người bán hàng. Những mã số xuất hiện ở khắp nơi, được in thô sơ trên mặt thùng thiếc hoặc ở các quầy hàng, và được in theo cách đắt tiền hơn, in ra, ép nhựa và treo nổi bật trên tường trong cửa hàng. Người ta không cần có internet vì thế thậm chí chỉ cần dùng loại điện thoại thô sơ nhất, người sử dụng vẫn có thể chuyền tiền từ tài khoản ngân hàng di động này đến tài khoản khác bằng cách gõ số và mã, đơn giản như khi ta muốn nạp tiền điện thoại. "Đó là chỉ mới từ hôm nay," Eman Anis, một người bán hàng vui vẻ ở khu bán vàng sôi động trong thành phố Hargeisa cho biết, khi bà cho thấy con số hơn 2.000 đô la Mỹ trên điện thoại. Bà cho biết chi trả qua điện thoại đã tăng từ 5% hai năm trước lên đến mức hơn 40% như hiện nay. "Sử dụng điện thoại dễ dàng hơn, tỷ giá tiền là một vấn đề, nhưng giờ đây chúng tôi có thể làm mọi thứ qua Zaad," Anis nói và đề cập đến công ty cung cấp dịch vụ chi trả di động nổi tiếng nhất. "Giờ đây thậm chí ăn mày còn xài Zaad." Dù một số ý bà nói chưa thật chuẩn lắm, thì vẫn có một số sự thật trong đó. Hệ thống chi trả không chỉ giúp cho thương nhân và người tiêu dùng dễ dàng hơn, nó còn khiến cuộc sống của một số người nghèo nhất tốt hơn. Giúp người nghèo sống sót? Khi Somaliland bị hạn hán nặng nề vài năm qua và đời sống nông nghiệp của hàng trăm ngàn người bị hủy hoại nặng nề, công nghệ chi trả qua điện thoại đã giúp người dân Somaliland ở thành thị nhanh chóng gửi tiền về cho những họ hàng nghèo khó và đói khổ của họ. "Vì trận hạn hán, chúng tôi không có gì để bán và không có tiền, nhưng những người trong gia đình đã gửi tiền giúp đỡ," Mahmoud Abdulsalam, một người chăn lạc đà phải di dời đi vì trận hạn hán cho biết từ khu vực Haaro ở tây Somaliland cho biết. "Thậm chí ở nông thôn chúng tôi cũng dùng tiền qua điện thoại di động." Với người bán hàng giờ đây báo cáo cho biết giao dịch qua ngân hàng di động đã tăng từ 10 - 20% hồi một năm về trước lên gần 50% hiện nay, công nghệ nhanh chóng trở thành phương thức giao dịch được yêu thích ở đất nước Somaliland bé nhỏ, nơi có nền kinh tế cực kỳ nhỏ và lạc đà là sản phẩm xuất khẩu quan trọng nhất. Ở Somaliland, một số công ty bắt đầu chi trả qua điện thoại. Nghiên cứu được thực hiện trong suốt năm 2016 nhận thấy 88% người Somali từ tuổi 16 sở hữu ít nhất 1 SIM điện thọai, với 81% người Somaliland sống ở đô thị, và 62% sống ở nông thôn sử dụng dịch vụ chuyển tiền qua điện thoại. Với sự phổ biến của điện thoại di động rẻ tiền tại lục địa này, các quốc gia châu Phi khác như Ghana, Tanzania, và Uganda đang chứng kiến một cuộc cách mạng tiền tệ qua điện thoại di động tương tự như ở Somaliland. trong đó công ty có tên là M-Pesa với mô hình hoạt động giống như Zaad ở Kenya, được cho là sẽ được khoảng một nửa dân số nước này sử dụng. Tuy nhiên, không phải ai cũng vui vẻ với cuộc thay đổi từ bỏ tiền mặt này. Không tiền vẫn tham nhũng? Có những đồn đoán về tham nhũng và quan ngại với việc thiếu quy định khi hai công ty tư nhân đã dồn khu vực ngân hàng di động vào đường cùng và tiếp tục có ảnh hưởng không thể kiểm soát được trong nền kinh tế vốn dĩ đã rất mong manh. Đây là nền kinh tế bị tác động vì tham nhũng trong chính phủ và phụ thuộc nặng nề vào xuất khẩu gia súc, tồn tại trong khu vực hạn hán thường xảy ra và hiện tượng gia súc chết hàng loạt xảy ra cứ vài tháng một lần. Khi dịch vụ ngân hàng di động ở các quốc gia khác sử dụng tiền tệ địa phương, thì tại Somaliland cả hai công ty đều hoạt động chủ yếu dựa vào đồng đô la Mỹ, và điều này càng khiến cho vùng tự trị ở Đông Phi này càng trở nên lệ thuộc vào đồng đô la. Với đầy những xấp tiền giấy shilling của Somaliland và hàng chồng tiền xếp sát vào tường trên đường phố, những người đổi tiền ở nước cộng hòa ly khai này như ông Mustafa Hassan cho biết không chỉ có ngành kinh doanh của họ bị ảnh hưởng mà cả hệ thống chi trả qua điện thoại cũng bị tham nhũng, gây ra lạm phát, và tạo ra nền kinh tế bất hợp pháp thu nhỏ bên trong hệ thống của chính nó. "Chúng tôi trông đợi chính phủ hoặc là ra quy định hoặc ngăn chặn nó [việc chi trả qua điện thoại], vì có rất nhiều vấn đề với việc chuyển tiền qua điện thoại. Tiền đó do hai công ty kiểm soát và cứ như thể là họ chỉ cần in tiền," Hassan nói, khi những người khác chuyên kinh doanh đổi tiền tụ tập quanh ông và gật đầu đồng thuận. "Nó gây ra lạm phát. Mọi người lẽ ra sẽ có tiền trong túi giờ đây đang sử dụng ngân hàng di động, thậm chí chỉ để làm những việc nhỏ như đi xe bus và không có đồng nào là tiền tệ địa phương, nó là đồng đô la." Mặc dù vậy, Hassan vẫn phải miễn cưỡng sử dụng hệ thống ngân hàng qua điện thoại di động, với những khách hàng có thể gửi trực tiếp tiền đô la cho ông và sau đó ông đổi thành đồng shilling trên phố. "Ta thấy đó, nó khiến mọi thứ dễ dàng, một người có thể chuyển tiền cho tôi dễ dàng và nhanh chóng," ông thừa nhận. "Một xã hội không dùng tiền mặt có thể khả thi ở đây - và nó đã bắt đầu theo lộ trình đó. Điều này có nghĩa thế nào với những người làm nghề đổi tiền như tôi, tôi không rõ. " Khi những người Somaliland vẫn tiếp tục chấp nhận công nghệ và những tác động của nó với nền kinh tế, thì những người chuyên nghề đổi tiền như Hassan có thể hy vọng rằng ít nhất thì vẫn có một số người không cảm thấy thuyết phục cho lắm về công nghệ này. "Nó là ngân hàng trong túi bạn. Nó có thể bị lấy trộm. Tôi thường sử dụng tiền mặt, với tất cả mọi thứ," Abdullah, một người lớn tuổi cho hay ông đứng ngoài như một người dị thường tại quầy bán lá khat vì ông trả bằng tiền mặt thay vì trả qua điện thoại. "Tôi không biết liệu tôi có bao giờ chuyển sang dùng điện thoại không," ông đáp lời khi đang vội đi, về hướng một con đường bận rộn gần đó khi còi xe réo ồn ã xua đuổi mọi người dạt vào lề. "Giống như là hỏi khi nào tôi sẽ chết vậy, ai mà biết được!" Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Future.
Cứ đến Tết là tôi muốn bỏ nhà đi…lang thang, đến một nơi nào đó thật xa, không ai hỏi han mình, thuê một quán trọ hoặc nhà của một thổ dân nào đó… mua mỳ ăn liền, bánh quy mặn và phomai, dự phòng cho mấy ngày Tết không có tiệm ăn nào mở cửa, đêm giao thừa chỉ cần một tách café, thật nóng.
Cứ đến Tết là tôi muốn bỏ nhà đi
Trong làng văn chương nhiều người biết nhà thơ Trịnh Hoài Giang - ông xã tôi, là người hiểu biết và chiều chuộng vợ con (tuy phải chịu nhiều thiệt thòi ở cơ quan công sở, chỉ vì lấy vợ là Hoa kiều). Hai cậu con trai tôi đều đã trưởng thành, không ăn bám. Cậu thứ hai Tuệ Giang sau khi tốt nghiêp, được giữ lại làm giảng viên trường đại học kinh tế quốc dân Hà Nội. Cậu đã dạy bảy năm ở trường và được thỉnh giảng ở các tỉnh Thanh Hóa, Quảng Ninh, Nha Trang… Cậu vốn là đứa ít nói, còn lập thuyết về cái tật ngôn bất xuất khẩu của mình: “Người ta tập một năm để biết nói, nhưng lại tập sáu mươi năm để biết im lặng đấy mẹ ạ!”. Thế mà lại rơi vào đúng cái nghề nói nhiều, không biết lúc đứng trên bục giảng cậu ta lảm nhảm ra làm sao, chịu! Vi Thùy Linh, nhà thơ, bảo: “U Hoàn không biết chứ, anh ấy là mì chính cánh của trường đấy!”. Hiện nay cậu nhận được học bổng, xong chương trình thạc sĩ, tiếp tục bảo vệ luận án tiến sĩ ở Úc. Năm ngoái có đón bố mẹ sang Úc chơi ba tháng. Cậu đã có vợ là một cô gái người Indonesia gốc Hoa theo đạo thiên chúa, đang công tác tại ngân hàng Nam Úc. Cậu cả của tôi Thy Giang, làm đại diện cho một hãng dầu nhờn Mỹ, biệt phái sang văn phòng đại diện của hãng ở Oman đựơc mấy tháng là xẩy ra chiến sự ở Iraq. Cậu trở về dồn toàn bộ đồng lương kiếm được từ tay đế quốc tư bản, về mở quán café Giang guitar ở Hải Phòng. Cậu học guitar từ lúc 8 tuổi, và nay đã gần 40 tuổi mới có cơ hội thực hiện ước mơ “một mình với guitar” theo đúng nghĩa là vô giá. Cậu có khả năng mua nhà riêng và lo được cuộc sống tươm tất cho một gia đình. Tôi có một gia đình êm ấm, hạnh phúc, như thế đấy... Giá như không có cuộc chiến 1979, giá như không xảy ra biến cố người Hoa. Biến cố người Hoa Đã ba mươi năm trôi qua, vẫn còn tươi rói những hình ảnh: Tết thanh minh năm nọ, không ngờ lại là bữa tiệc cuối của sum họp đại gia đình, hình ảnh má và các em các cháu tôi chen lấn trong dòng người lũ lụt ra ga, leo lên tàu hỏa. Thê thảm nhất là đàn bà con trẻ, họ lếch thếch, hỗn loạn, và yếu ớt, họ giao phó nỗi hốt hoảng cho bất kỳ ai có mặt hôm đó, giao phó cho đoàn tàu chở họ tới một đất nước được gọi là tổ quốc trong muôn vàn bất trắc và mong manh? Họ trở về quê hương và không hiểu tại sao, vì lẽ gì? Chị chồng tôi ra tận nhà ga ôm lấy ba mẹ con tôi đang gào khóc nhìn đoàn tàu mất hút trong đêm tối. Đúng vào thời điểm đó, chồng tôi thay mặt ban thường vụ Hội Văn nghệ Hải Phòng cùng với hội phó Văn Tiến, đi dự lễ thành lập Hội văn nghệ thành phố Đà Nẵng. Ít lâu sau nghe tin đại gia đình tôi được phân nhà có đủ nồi niêu bát đũa chăn màn ở một nông trường Hải Yến, Đài Sơn, Quảng Đông. Người lớn đều đi trồng mía và đủ ăn. Một năm sau, tôi mới nhận được lá thư của má từ trại tị nạn Hong Kong gửi về. Khóc rằng hai cậu em trai tôi đã mất tích, bỏ lại một mớ vợ góa con côi, ở nông trường không sống nổi. Má tôi dắt díu cả nhà 11 mạng nhược tiểu xuống thuyền chài bến cảng Bắc Hải, bán hết vàng để đánh cược trong cuộc chạy loạn lần thứ hai. Từ đó tôi mất liên lạc với gia đình, nghe đồn rằng họ đã được chấp nhận sang định cư ở nước Mỹ. Qua thư tôi biết thêm chi tiết hai cậu em trai ở Trung Quốc năm đó (đầu năm 1979) bị lãnh đạo nông trường gọi lên để giao nhiệm vụ, làm phiên dịch cho quân đội chuẩn bị tham chiến đánh Việt Nam. Ngay đêm đó hai cậu khăn gói trốn khỏi nông trường. Nghe nói họ vượt biên sang Hong Kong rồi bị bắt, lại nghe nói họ bị dân quân bắn chết khi ẩn náu ở trong rừng khu vực Huệ Châu gần Hong Kong. Lại nghe đồn họ bị chết đuối khi bơi qua eo biển sang Hong Kong. Mất mát Má tôi đi hết các trại giam theo người mách bảo, nhờ cậy người ta tìm kiếm ở các trại tị nạn cũng không kết quả. Ba cụ đã mất sau hai năm liệt giường bởi tai biến mạch máu não rồi được chôn cất ở ngoại ô New York tháng 6 năm 1998, thọ 72 tuổi. Nước Mỹ đã quá hạch sách và luôn tỏ ra nghi ngờ một cách khả ố, ngay cả khi chất vấn một người đến xin visa nhập cảnh chỉ với một tia hy vọng báo hiếu và đoàn tụ như tôi. Tại văn phòng đại sứ quán ở Hà Nội, tôi đã khổ sở không dưới bốn lần và nếm đủ mùi cay đắng lép vế trước bộ mặt trịch thượng, sắt đá đại diện cho công quyền America. Bây giờ hai em dâu tôi đã tái giá và ba đưa nhỏ mồ côi cha đã trưởng thành trong sự săn sóc của quỹ nhà thờ hợp chủng quốc. Hai cậu em tôi thế là mất xác, ba mươi năm bặt tin rồi còn gì! Cha tôi là giáo viên trường trung học Hoa Kiều ở Hải Phòng, được tặng thưởng nhiều bằng khen giấy khen, 1974, còn một năm nũa là đủ tuổi về hưu thì ông bị công an đến còng tay (không có án). Tôi chỉ biết ông là cựu sĩ quan Quốc Dân Đảng Tàu Tưởng, từng nhiệm chức chánh văn phòng đại diện Quốc Dân Đảng đóng tại Cửa Bắc Hà Nội trước cách mạng tháng Tám. Sau khi mãn hạn chín năm tập trung cải tạo, ở khắp các trại giam Lao Cai, Lam Sơn, Kiểu, Cẩm Thủy, Bãi Chành… ông đã tìm đường sang Mỹ, hiện đang ở với cô em út Đán Thứ. Từ đó tôi chưa gặp lại cha, và không biết còn cơ hội nữa không? Nếu người Mỹ vẫn một mực chứng tỏ họ là giống người ưu việt nhất thế giới thông qua thái độ ngạo mạn và trịch thượng trong việc cấp visa! Thế là từ đó, gia đình tôi tan tác như một bầy chim vỡ tổ, bay loạn xạ. Dòng máu của người thân vẫn tiếp tục tuần hoàn trong trái tim thương tích của tôi. Vết đau buốt nhói ấy lại tái phát vào những buổi chiều cuối, trong bữa cơm đoàn tụ cúng gia tiên. Tôi đã viết những bài thơ đầu tay trong đớn đáu mất mát đó ( Mười năm tiếng khóc, Bức thư người Hoa, Tổ quốc – trong tập “Lối nhỏ” ) và đã bất đắc dĩ trở thành nhà thơ. Tôi sợ nỗi buồn lại bành trướng sang con sang cháu mỗi khi tết đến xuân sang, thế là lại ba lô lên đường… Về tác giả:Nhà thơ Dư Thị Hoàn, tên thật là Vương Oanh Nhi hiện là nhà văn người Hoa duy nhất trong Hội nhà văn Việt Nam (kết nạp năm 1996). Bà viết bài tùy bút này sau khi theo dõi phỏng vấn của BBC với ông Phùng Thái Bình, người Hoa rời Hải Phòng năm 1979 và cũng là bạn học cũ của bà.
Trong khi yoga và thiền gắn liền với thanh bình và thiền định thì một số người thấy quát tháo và văng tục có công hiệu hơn.
Chửi thề có làm bạn thư giãn không?
Chú ý: Bài này có nhiều ngôn từ tục tĩu có thể làm bạn đọc thấy phản cảm. Sau một ngày bực tức ở cơ quan nhiều người trong chúng ta cần xả một chút. Một số đến phòng tập thể hình để vã mồ hôi xả cơn giận. Số khác đến quán trút bầu tâm sự với bạn cùng rượu bia. Nhưng sẽ thế nào nếu cách tốt nhất để trút bớt căng thẳng là kết hợp hai thứ đó? Trong một quán rượu ở Calgary, Canada, những người thích yoga được khuyến khích làm như vậy với sự cải biến một nghệ thuật cũ, gọi là Yoga Nổi Khùng. Khái niệm mới này chọn môi trường yên tĩnh thiền định của một lớp yoga và chuyển nó lên đầu, những người dự lớp được khuyến khích chửi thề và quát giữa các tư thế yoga, rồi sau đó đi uống bia. Vâng, thực sự là như vậy và lời chửi tục rất được hoan nghênh. “Ngôn từ tục tằn, cười lớn và các việc tinh quái,” là điều có thể thấy được trong lớp học, theo trang web của công ty, nó kết hợp căng duỗi, bài tập tư thế và pha trò bậy bạ với mục tiêu có được sức khỏe tốt. Chi phí một giờ học là 12 đôla Canada (9,2 USD) gồm cả 2 phiếu uống bia giảm giá. Người sáng tạo môn này Lindsay Istace (24 tuổi, cô dạy uốn dẻo và gìn giữ sức khỏe) phát hiện ra ý tưởng xả giận với môn asanas (tạo các tư thế yoga) sau một lần chia tay. “Tôi đã ở trong một hoàn cảnh thực sự tệ hại,” Istace giải thích. “Tôi đã rất đau khổ, tức giận, và rối bời.” Cô phát hiện ra là cô vô tình văng tục trong khi tập yoga hàng ngày. Lợi ích của yoga và thiền đã được thống kê nhiều, các hoạt động này giúp nhiều người khống chế căng thẳng, tập trung hơn và có sức khỏe tốt hơn. Thực vậy nhiều cơ quan khuyến khích hoạt động này. Nhưng chửi bậy thì sao? Không ngờ lại có ưu điểm. Các nghiên cứu cho thấy văng tục có thể làm tăng sức chịu đau, làm ta có sức thuyết phục hơn trong công việc và trong một số tập thể nào đó, tạo nên ý thức đoàn kết. Do vậy liệu hòa lẫn sự khôi hài, thanh thản và chửi tục có tạo một cách mới cho an bình cá nhân, chánh niệm và giúp chúng ta đối phó với căng thẳng trong công việc và cuộc sống hàng ngày không? Nơi an toàn Lindsay Istace (ảnh trên) đã thành lập ra Rage Yoga sau một lần chia tay tồi tệ. (Ảnh: Andre Goulet) Istace nói việc chửi thề đã giúp cô loại bỏ những xúc động tiêu cực trong một môi trường an toàn hơn. “Tôi đã đi từ kêu hét, chửi đổng và khóc lóc đến tự cười mình. Khi bạn có một nơi để thực sự xả thì đột nhiên khó mà cảm thấy bản thân và các khó khăn riêng tư là quá quan trọng. Sau khi cười với bạn bè về ý tưởng Yoga Khùng, cô quyết định tạo ra một hội thảo nhỏ tại một cuộc liên quan. Việc đó thành công. Vì vậy cô mở một lớp học phục vụ cho những người sau giờ làm việc. Istace nói ý tưởng này rất thành công. “Hình như vì khái niệm thực sự thú vị này mà người ta đã hòa nhập rất nhanh. Vậy việc này bắt đầu như một trò đùa, nhưng sau một vài lần chúng tôi mới thấy hẳn là có một điều gì đó khác thường.” Các lớp học bắt đầu trong không khí thanh thản và êm ả và Istace yêu cầu học viên “xả stress cho ngày làm việc”. Việc chửi đổng được dùng trong suốt thời gian học. “Và cả đến cuối buổi học, thay vì nói ‘namaste’ (xin chào bằng tiếng Ấn Độ) chúng tôi nói ‘f*ck yeah’, Istace nói. Cô không phải là người duy nhất thấm nhuần ý tưởng là sự yên lành, sự ngốc nghêch và văng tục có thể làm nên một tổ hợp mạnh cho sự tĩnh tâm. Jason Headley, nhà văn ở San Francisco, đã lập nên trang web F*ck That: An Honest Meditation, là trang You Tube thu hút 6,5 triệu lượt xem, sau khi đùa với vợ và bắt chước giọng nói dịu dàng trong một băng hướng dẫn thiền. “Tôi nhại giọng nói người đó,” Headley nói trong phỏng vấn qua email. “Tôi bắt đầu nhại giọng đó trong nhà cho vui. Một hôm vợ tôi tức giận về việc gì đó và tôi nói với giọng bình thản dịu dàng ‘hãy công nhận tất cả chuyện vớ vẩn đó chỉ là điều nhảm nhí.’ Và chúng tôi đã cười thoải mái. Và rồi tôi nói, ‘có thể đây cũng là cái gì hay đấy.” Rồi Headley viết, hiệu chỉnh và ghi âm bản viết đó. “Tôi muốn nó chứa đủ lượng giọng nói dịu dàng và chửi đổng. Rồi tôi đưa You Tube vào tháng 7.2015 và clip này lan tỏa rất nhanh.” Tĩnh tâm và khoa học Tĩnh tâm và chăm sóc sức khỏe (bao gồm ứng dụng thiền như HeadSpace, liên hoan trước khi làm việc như Daybreaker, yoga cải tiến và vô số sách, tạp chí, hội thảo, phụ tùng và thức ăn bổ dưỡng) tạo cơ hội thu lượm cho những ai kiếm tiền được từ nghệ thuật thiền. Một báo cáo của công ty nghiên cứu công nghiệp Mỹ IBISWorld cho thấy mảng y tế thay thế đã thu nhập 13.3 tỷ USD trong năm 2015 riêng ở Mỹ. Trong số đó thì thiền chiếm 7,4% với tổng thu nhập gần 1 tỷ USD, yoga chiếm 15,1% và tập thở sâu chiếm 15,3%. Phần lớn, những dịch vụ này tập trung vào việc tích cực. Vậy liệu việc chửi đổng và bộc lộ tức giận bằng lời nói có thực sự tốt cho bạn không? Trong khi đến nay không có nghiên cứu nào cho chủ đề cụ thể này thì có nghiên cứu khác nói là nó có thể tốt. Phần lớn các lớp yoga dạy người ta thư giãn bằng sự an bình và yên tĩnh, nhưng sẽ thế nào nếu la hét và chửi đổng cũng có tác dụng tốt? (Ảnh: iStock) Một nghiên cứu cho thấy việc văng tục không phải luôn được coi là xấu, ngay cả trong công việc. Một nghiên cứu năm 2003 của các nhà khoa học New Zealand đối với công nhân của nhà máy xà phòng thấy rằng trong bối cảnh nhất định, cùng văng tục có thể tạo ra tinh thần đoàn kết. Và nghiên cứu của nhà tâm lý bác sỹ Richard Stephens ở trường đại học Keele, Anh, cho thấy chửi thề làm cho bạn có tính thuyết phục hơn và tăng sức chịu đau hơn, đặc biệt với những người hàng ngày hiếm khi chửi thề. Lý do? Chửi thề hình như kích hoạt phản ứng căng thẳng “chiến đấu hay chuồn”. “Có bằng chứng liên kết việc chửi thề với các vùng khác nhau xử lý ngôn ngữ trong não bộ,” Stephens, tác giả cuốn sáchBlack Sheep: The Hidden Benefits of Being Bad. Stephens và đội nhóm cứu của ông công bố số liệu về mức độ đau thể chất (không phải đau cảm xúc hoặc lo lắng), ông nói rằng ý tưởng chửi đổng có thể làm giảm căng thẳng là một ý tưởng có hiệu lực để nghiên cứu tiếp. “Việc chửi đổng có tác dụng nào đó, điều này hình như có lý” ông nói. “Trong tình huống xúc động thì người ta có chửi đổng, giống y như họ chửi khi bị đau.” Và ý tưởng kết hợp chánh niệm với chửi đổng là một ý tưởng sáng tạo, ông nói. “Chửi đổng cũng gần giống như một viên thuốc nếu nó được chế tạo theo một nghĩa mới,” bác sỹ Stephens nói. “Những người biểu diễn có thể đôi khi dùng một chữ tục tằn để có một phản xạ, nhưng ngược lại nếu ta lạm dụng nó thì sẽ không còn tác dụng nữa.” Cũng giống như vậy, trong bối cảnh thư giãn, ta không chuẩn bị để nghe chửi đổng, do vậy nó sẽ gây sốc, ông nói và nói thêm là khi nghe nó không đúng trong bối cảnh sẽ làm ta buồn cười, tức cũng làm ta thư giãn. Cộng hưởng toàn cầu Trong khi mà cả quan điểm của Headley và Istace có thể đã bắt đầu từ tiếng cười, những quan điểm này đã có sự cộng hưởng của những người khác. Việc thiền định của Headley trước đây luôn chỉ để vui đùa. “Không đùa về thiền định hoặc về chánh niệm, nhưng đùa về sự hạn chế của con người. Người hướng dẫn thiền định có thể nói gì đó, kiểu như ‘hãy làm sạch tâm trí.’ Và tôi ngạc nhiên vô cùng. Làm sao mà tôi làm sạch được tâm trí? Tâm trí tôi luôn luôn đầy ắp các ý nghĩ, kế hoạch, cảm xúc và các việc bực bội nho nhỏ,” Headley nói. Ông hết sức ngạc nhiên, sự phản hồi của quần chúng với đoạn video Honest Meditation của ông là cực kỳ tốt. “Người ta bắt đầu nói là họ thấy ‘sự thiền định’ thực sự giúp ích. Họ muốn có những phiên bản dài hơn do vậy tôi đã tạo một chương trình ứng dụng.” Cuốn sách mới của Headley, cũng có đầu đề là F*ck That: An Honest Meditation được Penguin Random House phát hành vào tháng 4. Tương tự như vậy, Yoga Nổi Khùng cũng có nhiều người hâm mộ, Istace nói. Sau khi thu hút được sự chú ý của báo giới và sự tìm hiểu về khái niệm từ Nga, Anh và Nam Phi thì Istace đã tung ra một chiến dịch quảng cáo Kickstarter để quyên tiền phát triển các bài giảng trên mạng (bài đầu mang tên Bendy và Badass) và cô hy vọng thực hiện chuyến Yoga Khùng xuyên Canada vào tháng Tám. “Đây là một cách thực sự tuyệt vời sử dụng những cảm xúc tiêu cực theo một cách tích cực,” cô nói, “và thực hiện nó với ý thức xây dựng.” Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Capital
Người Thụy Sĩ đã chống lại xu hướng quốc tế bằng cách đưa ra đồng tiền giấy có giá trị cao nhất . Vì lý do gì mà họ thích tiền mặt?
Vì sao người Thụy Sĩ vẫn thích tiền mặt
Tờ tiền 1.000 franc là một trong những tờ tiền có giá trị nhất thế giới Tháng trước, người Thụy Sĩ đã đưa ra một tờ tiền mới thông minh để cất vào ví của họ. Tờ tiền 1.000 franc màu tím là tờ tiền cuối cùng được Ngân Hàng Quốc Gia Thụy Sĩ (SNB) chỉnh trang lại. Tờ tiền này hơi nhỏ hơn và có hình 2 người bắt tay trên quả địa cầu; chủ đề là sự tinh tế trong giao tiếp, theo SNB. Vì sao thanh niên Đức bi quan về đất nước? Sinh viên dùng 'lò viết tiểu luận' để gian lận thế nào Nhịn ăn sáng trong bao lâu thì đủ tiền mua nhà? Và đây không phải tờ tiền bình thường, nó là một trong những tờ tiền giá trị nhất thế giới, trị giá khoảng 880 euro (1,007 đô la Mỹ, 764 bảng). Theo số liệu mới nhất của SNB, có hơn 48 triệu tờ được lưu hành, chiếm khoảng 60% giá trị của tất cả các tiền giấy ở Thụy Sĩ. Nhưng cuộc cải cách này diễn ra trong khi các quốc gia khác đang giảm dần các tờ tiền giá trị cao và việc sử dụng tiền mặt đang giảm ở các quốc gia châu Âu, tuy với tốc độ rất khác nhau. Mang ví theo Khi thảo luận về tờ tiền mới vào đầu tháng 3, phó giám đốc ngân hàng SNB Fritz Zurbruegg cho rằng tiền mặt với người Thụy Sĩ như một "hiện tượng văn hóa" và nói tờ tiền 1.000 franc "đáp ứng mong muốn của mọi người". Nó được ưa chuộng do có giá trị mua cao để mua hàng giá trị cao và thanh toán hóa đơn tại bưu điện, cũng như là "kho giá trị", ông nói thêm. Ở Thụy Sĩ, tiền mặt vẫn là phương thức thanh toán chính. Ở đây, có một giả định là mọi người đều mang theo tiền mặt, ngay cả trong nền kinh tế ngày càng số hóa. Hầu hết người dân không bị ảnh hưởng đến việc mua một sandwich hoặc trả tiền cắt tóc khi máy thanh toán bị hỏng. Nếu phải trả tiền một ly cà phê với một tờ 100 franc, bạn không cần phải xin lỗi - sẽ không ai hỏi bạn có tiền lẻ không. Và đối với những mặt hàng nhiều tiền, một số ngân hàng thậm chí cho phép bạn rút tới 5.000 franc mỗi ngày (hoặc 10.000 mỗi tháng) tại máy rút tiền mà không cần thông báo trước. Mua một chiếc xe hàng chục ngàn bằng tiền mặt cũng không phải là điều bất thường. Một khảo sát của SNB năm 2017 về hành vi thanh toán của 2.000 người tham gia Thụy Sĩ cho thấy họ đã thực hiện 70% giao dịch bằng tiền mặt. Thẻ ghi nợ chiếm 22%, tiếp theo là thẻ tín dụng, 5%. Các phương thức mới như các ứng dụng thanh toán và thanh toán 'thẻ không tiếp xúc' được thực hiện ít hơn nhiều. Tuy nhiên, một báo cáo năm 2018 của Ngân Hàng Thanh Toán Quốc Tế (BIS) nói rằng trên toàn cầu, nhiều khoản thanh toán bằng tiền mặt nay được điện tử hóa. Trong khi các nước láng giềng như Đức có vẻ cũng có sở thích dùng tiền mặt như Thụy Sĩ thì các nước Châu Âu khác như Thụy Điển và Hà Lan đang di chuyển nhanh ra khỏi việc này. So với các quốc gia khác, người Thụy Sĩ không sử dụng nhiều các ứng dụng thanh toán - nhưng điều đó đang thay đổi từ từ. 'Tiền thật' Vậy tại sao người Thụy Sĩ thích tiền mặt? Hai lý do đơn giản là tiền mặt được coi là một phần của văn hóa của họ và người ta tin rằng việc sử dụng nó cho phép họ theo dõi chi tiêu dễ dàng hơn. Ở Basel, Chris Troiani, 53 tuổi, đã xác nhận điều này, nói rằng nhiều người mà bà biết vẫn thấy yên tâm khi có trong ví các tờ tiền giá trị lớn. Có nên bám trụ công việc mình ghét? Cách học giỏi ngoại ngữ mà không tốn thời gian Giới trẻ Trung Quốc phát chán vì phải làm việc nhiều Philippe Chappuis, 44 tuổi, thích thanh toán bằng thẻ hoặc sử dụng ứng dụng thanh toán di động - nhưng là vì lý do tiện dụng. "Tôi không thích ví tiền luôn nhồi đầy xu," ông nói. Tuy nhiên, ông có thể hiểu tại sao người ta thích tiền mặt, ông nói việc sử dụng lãi suất âm của SNB đã dẫn đến sự không chắc chắn về cách các ngân hàng có thể sẽ phản ứng và làm tăng mối lo ngại về việc chỉ tồn tại ở mức ảo. Tiền mặt thì hữu hình hơn, ông nói cảm giác: "Bạn có thể chắc chắn là mình sở hữu nó." Jürgen Engler, giống như các nhà buôn ở siêu thị ở Basel, chỉ chấp nhận tiền mặt. "Chỉ 2 hoặc 3 khách hàng là thanh toán bằng thẻ mỗi tháng," ông nói. "Khi đến các cửa hàng, tôi thích thanh toán bằng thẻ, nhưng khi đi chợ hoặc đến nhà hàng, tôi luôn trả bằng tiền thật." Tuy nhiên, bất chấp sự phổ biến của tiền mặt, việc sử dụng các ứng dụng thanh toán di động như TWINT hoặc V Pay đang bắt đầu phát triển. Nghiên cứu được thực hiện vào năm 2017 đã kết luận tỷ lệ người tiêu dùng Thụy Sĩ thỉnh thoảng sử dụng thanh toán di động đang tăng lên. Jane Kettner, 29 tuổi, là một phần của thế hệ trẻ đang áp dụng các phương thức thanh toán mới này, nhưng cô vẫn thấy việc thanh toán bằng tiền mặt giúp cô kiểm soát tốt hơn chi tiêu của mình. "Khi ta dùng điện tử, ta tiêu pha vung tay hơn," cô nói. Nó một điểm được nhắc lại bởi Miguel Brendl, một nhà tâm lý học và giáo sư tiếp thị tại Đại học Basel. "Suy nghĩ phàm tục cho cảm giác khi chi tiêu một đồng franc ảo thì ít hơn là tiêu một đồng franc thực thể, nhưng ngay cả khi điều này là đúng, và nó có thể đúng thật, thì chỉ điều này thôi là không đủ để giải thích tại sao một xã hội lại thích tieeu tiền mặt," ông bình luận. Ngoài ra còn có yếu tố danh tính: người Thụy Sĩ được nhận diện bằng tiền mặt một phần vì cái cách họ nhìn nhận bản thân. Đây là một quốc gia coi trọng sự riêng tư và không thích bị ai nói phải làm gì. Họ thấy mình khác với người các nước láng giềng Châu Âu và bảo vệ chặt chẽ những truyền thống đã tách biệt họ ra, như ngôn ngữ, hệ thống chính trị và tiền tệ. Các nước láng giềng chỉ ra rằng các tờ tiền có mệnh giá cao sẽ giúp bọn tội phạm rửa tiền: 17 trong số 19 ngân hàng trung ương của Eurozone đã đồng ý ngừng sản xuất tờ 500 euro để giúp ngăn chặn tội phạm, và ngân hàng Bundesbank của Đức và Ngân Hàng Quốc Gia Áo sẽ sớm làm theo. Tiền giấy mệnh giá cao cũng làm cho việc rút số tiền lớn từ tài khoản ngân hàng dễ dàng hơn, đặc biệt là vào cuối năm khi người Thụy Sĩ phải khai giá trị tiền của họ ở các bảng sao kê ngân hàng. Fritz Zurbruegg bác bỏ ý kiến cho rằng tờ tiền 1.000 franc được bọn tội phạm được sử dụng nhiều hơn người khác, nhưng chấp nhận rằng nếu nhu cầu tiền mặt của người mua hàng tăng lên vào dịp Giáng sinh, thì đó "cũng có thể là các yếu tố khác như trốn thuế." Các tờ tiền giấy có mệnh giá cao làm cho việc rút một số tiền lớn dễ dàng hơn 'Quyền riêng tư, sự tiện lợi' Patrick Comboeuf thuộc Viện Kinh Doanh Kỹ Thuật Số của Đại học Khoa Học Ứng Dụng HWZ ở Zurich và thành viên hội đồng quản trị của Fintechrockers, một ban chuyên gia đầu não được tạo ra bởi một nhóm đa dạng các nhà hoạt động, tin rằng Thụy Sĩ sẽ rời xa tiền mặt kịp thời. "Đòn bẩy lớn nhất hướng tới việc áp dụng có hiệu quả hơn việc thanh toán không dùng tiền mặt là trải nghiệm đỉnh cao của người sử dụng. Thật không may, đây cũng là điều bị lãng quên nhất trong bất kỳ khái niệm nào đang có ở Thụy Sĩ ngày nay," ông nói. Nhưng ông tin rằng kỷ nguyên kỹ thuật số đang chuyển sức mạnh từ ngành dịch vụ tài chính sang người tiêu dùng, dẫn đến sự tập trung nhiều hơn vào dịch vụ khách hàng. Tiền điện tử (cryptocurrency) và công nghệ ví điện tử blockchain vẫn là chủ đề nóng đối với các công ty khởi nghiệp Thụy Sĩ cũng như các công ty đã thành lập, và một nghiên cứu gần đây của Đại học Lucerne cho thấy sự tăng trưởng fintech của Thụy Sĩ là đáng kể trong năm 2018 cả về số lượng công ty và vốn đầu tư mạo hiểm. Jonathan Rea, giám đốc điều hành của Foinder, một công ty tư vấn kinh doanh có trụ sở tại Thụy Sĩ, tin rằng bất kỳ việc chấp nhận áp dụng đại trà tiền điện tử nào để thay thế cho các giao dịch hàng ngày thì ít nhất cũng phải 10 năm nữa. "Để việc áp dụng đại trà xảy ra, nó phụ thuộc vào sự phân tích chọn lọc giữa các yếu tố: quyền riêng tư, sự thuận tiện, danh tính cá nhân và giá trị cảm nhận của tiền mặt như một sự bảo vệ chống lại bị nợ nần," ông nói. Tại lúc này, nhiều người Thụy Sĩ vẫn coi trọng sự ẩn danh và tự do mà tiền mặt dành cho họ. Các tờ tiền mới đang tiến ra thế giới. Nói một cách đơn giản, chúng là những đồ trang hoàng. Với điều kiện bạn có thể giữ chúng đủ lâu trong ví. Bài tiếng Anh trên BBC Capital
Trong khi theo dõi bầu cử Tổng thống Mỹ, nhiều người ở Việt Nam cũng muốn được tham gia vào đời sống sinh hoạt chính trị sôi động như lễ hội ở Mỹ, đối ngược với đời sống chính trị tẻ nhạt bấy lâu nay.
Lãnh đạo Việt Nam đang chịu khó lắng nghe mạng xã hội?
Facebook được nhiều người dùng tại Việt Nam Việt Nam: Ngòi nổ bạo động từ khiếu kiện đất đai Án oan do luật sư chịu nhiều hạn chế yếu kém? Vậy có giải pháp nào đáp ứng được cho nhu cầu sinh hoạt chính trị ngày càng lớn của người dân? Chính trị là ý kiến Nền chính trị dân chủ của Mỹ một phần nằm ở sự vận hành của các thiết chế, với những thể lệ thủ tục bầu cử khi đến dịp, một phần khác nằm ở các tập quán và tính cách công dân. Kiểu như họ rất tích cực bàn luận đối thoại về các vấn đề, lắng nghe lẫn nhau để tìm ra lựa chọn hợp lý, do tính dân chủ và tự do nên không ai ngần ngại khi bày tỏ ý kiến. Theo đó, tính cách phổ quát nhất của người Mỹ là họ thường xuyên bày tỏ ý kiến, mà việc bỏ phiếu trong đợt bầu cử chỉ là một hình thức bày tỏ ý kiến khi đến dịp. Về phía lãnh đạo chính trị thì họ cũng thường xuyên bày tỏ ý kiến quan điểm. Một người như Tổng thống Donald Trump sẽ phải nói rất nhiều. Công việc của ông ấy là thường xuyên đi nhiều nơi, gặp nhiều người và chia sẻ bàn luận rất nhiều ý kiến. Ông Trump làm vậy để truyền đạt tầm nhìn quan điểm của mình tới mọi người, để thảo luận tìm được sự ủng hộ của người khác về rất nhiều vấn đề của nước Mỹ. Nào là thuế nhập khẩu đối với hàng hóa nước ngoài, nào là vấn đề nông sản Mỹ xuất khẩu đi các nước, nào là vấn đề người nhập cư, xây bức tường biên giới với Mexico, nào là bổ nhiệm một chức vụ trong chính phủ, nào là quan hệ với một nước Châu Phi hay là vấn đề khủng bố ở Trung Đông... Tựu chung lại là sự chia sẻ ý kiến, không thể nào có chuyện một nhà lãnh đạo chính trị mà lại ít nói, nếu không nói thì phải viết. Bởi nếu không thì không ai biết ông nghĩ gì, không thấy được con đường do lãnh đạo vạch ra, người ta sẽ cho rằng khả năng là nhà lãnh đạo thiếu tri kiến về các lĩnh vực đời sống, hoặc công chúng sẽ đặt câu hỏi trách nhiệm khi người dân thảo luận vấn đề thì lãnh đạo chính trị ở đâu? Quốc hội Việt Nam đã biểu quyết thông qua Luật An ninh mạng hôm 12/6/2018. Cho nên trong đời sống chính trị dân chủ như ở Mỹ, bằng chứng từ cả phía người dân lẫn lãnh đạo chính trị cho thấy, chính trị chính là ý kiến. Người VN thường bày tỏ ý kiến trên mạng Do vậy đối với người Việt, nếu có mong muốn được tham gia vào đời sống chính trị sôi động hào hứng thì việc đầu tiên có thể bắt đầu bằng việc bày tỏ ý kiến. Viết trên facebook cũng chính là phương thức thực hiện nằm trong khả năng thích hợp. Điều đó thực ra cũng đòi hỏi một sự lao động nghiêm túc miệt mài, khi thảo luận từ vấn đề này sang vấn đề khác, đòi hỏi một tinh thần trách nhiệm và tính cách xây dựng. Bằng cách viết, dù là trên facebook, không ai cấm được một người tham gia vào đời sống chính trị, tìm giải pháp cho các vấn đề đất nước, trong đó có các vấn đề về xây dựng thể chế chính sách pháp luật, hoạch định đường lối phát triển và quản trị quốc gia. Ở Việt Nam lâu nay, nhiều người quy giản vấn đề chính trị chỉ là ở chỗ quyền lực chính trị, trong khi quyền lực chính trị hay việc nắm giữ chức quyền nhà nước, chỉ là một phần trong đời sống chính trị quốc gia mà thôi. Ngoài vấn đề quyền lực chính trị, thì đời sống chính trị vẫn còn rất nhiều hoạt động khác, đó là khi bộ máy chính trị hay cỗ máy nhà nước vận hành, tạo ra những tác động vào đời sống xã hội, trong quá trình đó việc luận bàn giải pháp chính sách cho các vấn đề cũng là hoạt động chính trị. Theo tôi, do quy giản chính trị chỉ ở chỗ quyền lực, tập trung vào vấn đề chế độ nhà nước, nhiều người đã tự hạn chế mình trước đời sống chính trị vốn rất phong phú sôi động, làm lãng phí năng lực bản thân, khiến người dân ít được nhờ cậy ở họ hơn trong khi tiềm năng họ có thể. Có thể mỗi người có những lý do hoàn cảnh đưa đẩy đến như vậy, nhưng tôi cho rằng cần tích cực chủ động tham gia, người ta không cho thì mình cũng cứ sấn vào, người ta đẩy ra thì mình cũng cứ tiến tới, tích cực luận bàn ý kiến, trau dồi kiến thức để có thể đưa ra giải pháp vấn đề một cách thực tế. Bằng cách đó sẽ tạo lập những tập quán và tính cách công dân của một nền chính trị dân chủ lành mạnh, những cái đó khi có rồi sẽ tác động trở lại thể chế, tạo lập lên những thể lệ thủ tục mới tiến bộ trong bầu cử ứng cử. Đó là cách khả dĩ giúp cho nhiều người Việt có thể tham gia vào đời sống chính trị hiện nay. Ở đó cũng có sự hào hứng nhất định, thay vì chỉ nghĩ đến việc bầu cử và cầm lá phiếu đi bỏ vào ngày bầu cử như ở Mỹ. Bỏ phiếu cho vấn đề Có thể ở Việt Nam chưa có dịp để nhiều người được bỏ phiếu cho nhân sự mình ưa thích, và các đợt sinh hoạt chính trị bầu cử thì nhàm chán. Dẫu vậy theo kinh nghiệm của tôi mọi người hoàn toàn có thể bỏ phiếu cho từng vấn đề một, tham gia vào các đợt vận động thường xuyên trên mạng xã hội, đó là quyền và khả năng nằm trong tay mỗi người. Tức là hiện tại có nhiều văn bản chính sách pháp luật đang được bàn thảo, nhiều vấn đề pháp lý gây tranh cãi, nhiều vấn đề đời sống xã hội được phát hiện trên mạng xã hội, qua những bài viết của các chuyên gia, luật sư, nhà báo, nhà hoạt động xã hội mà chúng được nêu ra, thực tế là có nhiều vấn đề rất hay, rất thiết thực, có ảnh hưởng thực tế. Vậy thì bằng cách bày tỏ ý kiến ủng hộ cho vấn đề, chia sẻ các bài viết, đó chính là cách một người thể hiện ý chí của mình trước vấn đề, đó chính là một cách bỏ phiếu cho mỗi vẫn đề ở VN. Thực tế đó cũng chính là cách để một người tham gia vào đời sống chính trị, giống như những người đi bỏ phiếu hoặc những nam nữ thanh niên vẫy cờ cổ vũ và giúp đỡ người đi bỏ phiếu ở bên Mỹ vậy. Đó thực ra cũng là một cách vận động sinh hoạt chính trị không tệ, dù là trên mạng xã hội, cũng hào hứng và tạo được hiệu quả, bởi phía các ban ngành nhà nước hiện cũng rất lắng nghe và coi trọng dư luận mạng xã hội. Nếu sau khi vấn đề được phía nhà nước tiếp thu tháo gỡ, đó chính là một đợt sinh hoạt vận động chính trị thành công. Cũng khi đó, trong cộng đồng mạng sẽ nổi lên một số gương mặt, bàn luận vấn đề có chiều sâu chất lượng, luận giải thuyết phục, nếu họ trụ được qua thời gian, vượt qua thử thách kiểm tra moi móc các kiểu, thì đó cũng chính những nhà lãnh đạo chính trị, nếu như ở các nước thì họ sẽ ứng cử nghị sĩ, thống đốc hoặc Tổng thống. Mọi người có thể ủng hộ những lãnh đạo đó trên mạng, cũng giống như ở Mỹ các ứng viên được sự ủng hộ của cử tri. Có khoảng 53 triệu người sử dụng mạng xã hội tại Việt Nam Lắng nghe Vừa rồi ở các tỉnh miền Trung chịu ảnh hưởng bão lũ nặng nề, rất nhiều người đứng ra kêu gọi quyên góp ủng hộ đông bào bị lũ lụt. Ngay khi ca sĩ Thủy Tiên công bố trên facebook số tiền quyên góp đã lên tới 100 tỷ đồng, bằng cảm thức của một luật sư, tôi thấy cần rà soát ngay hành lang pháp lý quy định về vấn đề này, để bảo hộ cho những việc làm của nhiều người, giống như của ca sĩ Thủy Tiên. Thực tế tôi tin mình là người đầu tiên lên tiếng chỉ ra sự lạc hậu của nghị định 64/2008/NĐ-CP của chính phủ, quy định chỉ những tổ chức đơn vị của nhà nước mới được đứng ra thực hiện các hoạt động kêu gọi quyên góp và trao tiền giúp đỡ đồng bào bị lụt. Ý kiến đưa ra nghiêm túc thận trọng, với tinh thần xây dựng và chiều sâu chất lượng, đã có rất nhiều người bày tỏ quan điểm thái độ ủng hộ nội dung bài viết, với hàng nghìn lượt 'like' và gần 500 lượt chia sẻ. Sau đó các báo cũng có bài phản ánh, nhiều luật sư đồng nghiệp, các nhà hoạt động xã hội và facebooker tiếng tăm cũng luận bàn về sự việc. Kết quả cuối cùng là thủ tướng chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã chỉ đạo cơ quan chuyên môn rà soát lại văn bản và khẩn trương thay thế nghị định 64. Đó chỉ là một ví dụ cho thấy, từ sự biểu đạt ý kiến quan điểm trên mạng xã hội, đã đưa đến những thay đổi trong quy định chính sách, là bằng chứng cho thấy mạng xã hội cũng là không gian sinh hoạt chính trị hiệu quả, tuy không chính thức và đang được các cấp các ngành chịu khó lắng nghe. Bài thể hiện quan điểm cá nhân của luật sư Ngô Ngọc Trai từ công ty luật Công chính, Hà Nội.
Báo chí Bắc Hàn giật tít máy bay từ thời Liên Xô - Antonov An2, có thể bay theo kiểu "bất khả thi", theo Stephen Dowling.
Bắc Hàn và vũ khí 'máy bay giật lùi'
Đầu tháng Tư 2015, truyền thông Bắc Triều Tiên công bố chương trình ngụy trang mới cho một trong những chiếc máy bay quân sự quan trọng nhất của mình. Trên một đoạn phim truyền hình, lãnh đạo tối cao Kim Jong-Un, như mọi lần, được "lên hình", đang điều khiển máy bay. Nhưng lần này không phải là máy bay phản lực trông hầm hố và mạnh mẽ mà lại là một máy bay bà già cánh kép từ thời 1940, trông như một chiếc máy kéo lắp cánh. IS dùng 'máy bay đồ chơi' làm không quân Cảnh tượng máy bay chen nhau cất cánh khắp thế giới Vì sao xã hội dễ bị lừa gạt bởi những lời dối trá? Những chiếc An-2 của Bắc Triều Tiên có thể bay thấp và chậm qua biên giới Nam Hàn để thả đặc nhiệm. Nó bay chậm tới mức khó hiển thị trên màn hình radar. Antonov An-2, niềm tự hào của quân đội Bắc Triều Tiên, nay được sơn màu xanh lá cây ở thân trên và xanh da trời ở phần dưới để dễ nguỵ trang dù từ dưới đất nhìn lên hay từ trên cao nhìn xuống. Nhưng lý do gì khiến năm 2015 rồi mà Bắc Hàn còn dùng cái máy bay cứ như để đóng phim Indiana Jones cho các phi vụ ngoài mặt trận? Antonov An-2 lần đầu cất cánh năm 1947, khi Liên Xô được xây dựng lại từ đống đổ nát sau Đệ nhị Thế chiến. Ngay từ thời xuân sắc hồi ấy, trông nó đã cổ lỗ rồi, khi mà hàng không thời hậu chiến đã bắt đầu chuyển sang công nghệ phản lực. Nhưng An-2 có thiết kế vô cùng ấn tượng, được sản xuất hàng ngàn chiếc, xuất khẩu ra toàn cầu, và "nó vẫn cứ chạy như thường" sau hàng bảy chục năm kể từ ngày ra mắt. Và "máy bay bà già" này có một tính năng phi thường: ngoài việc nó chỉ cần một đường băng rất ngắn để cất cánh hay hạ cánh, nó có thể bay giật lùi. An-2 được thiết kế, phục vụ công tác của Bộ Lâm nghiệp Liên Xô, để gieo hạt và chuyên chở nông cụ. Oleg Antonov đã thiết kế một máy bay lớn hai tầng cánh và chỉ có một động cơ, với buồng lái và khoang hành khách có thể chở đến 12 người hoặc hơn một tấn hàng hóa. An-2 phải dùng được ở những "sân bay" thô sơ - không được trải nhựa, đường băng cỏ, những con đường đất và hoặc đơn giản chỉ dọn một đám cây giữa rừng thành một khoảng trống ở giữa chốn bạt ngàn rừng rú, hoang vắng và thưa người của nước Nga. Như vậy, cần có một loại máy bay đơn giản, chịu được những điều kiện khắc nghiệt, cất cánh hạ cánh dễ dàng với đường băng ngắn, máy bay đó cũng phải dễ bảo trì bảo dưỡng so với máy bay trực thăng có hệ thống cơ khí phức tạp. Có tới hơn 19.000 máy bay loại này đã được chế ra ở Liên Xô, và sau đó là Ba Lan. Và hàng ngàn chiếc nữa ở Trung Quốc theo giấy phép nhượng quyền, thậm chí đến tận bây giờ vẫn còn được sản xuất. "Lý do An-2 vẫn bay là vì thực sự chẳng có chiếc nào như nó", Bernie Leighton, cây bút chuyên viết về hàng không, người đã cưỡi trên một chiếc An-2 ở Belarus nói. "Nếu bạn cần một chiếc máy bay có thể chở 10 binh sĩ, người hoặc dê, có thể cất cánh và hạ cánh ở bất cứ nơi nào thì chính là nó hoặc một máy bay trực thăng." "Bay trên một An-2 chẳng giống như bất kỳ máy bay nào thời nay. Đầu tiên, đó là dạng thiết kế "Taildragger" (thiết kế máy bay trên một bộ khung có bánh xe ở dưới), vì vậy một khi bạn trèo lên khoang, mọi thứ cứ ngửa hết về sau. Và nó cũng rất "cứng cáp", đến nỗi bạn sẽ cảm thấy mỗi cú xóc, mỗi lần điều khiển. Phải nhớ là "chiếc máy bay này không thiết kế cho sự tiện nghi của hành khách" Leighton nói. "Nó có ầm ĩ không? Đương nhiên, nhất là với máy bay một động cơ. Và nó cũng nóng cực mà chỉ có mấy cửa sổ bé tẹo - rõ rồi. Còn nữa, bạn lại còn cảm thấy có hơi thổi ra khi nó đang bay nữa chứ!" Thiết kế kiểu cổ của An-2 thật ra có mục tiêu rất rõ: hai tầng cánh sẽ tạo sức nâng mạnh hơn, nên nó có thể cất cánh trong một đường băng ngắn. Sức nâng mạnh mẽ của cánh kép khiến An2 có thể giữ được tốc độ bay thấp nhất khá chậm. Phi công có thể lái ngon lành ở tốc độ 40km/giờ. Thậm chí là hướng dẫn bay của nó cũng chẳng có một tốc độ quy định nào. Để dễ hình dung, ta nên biết là một chiếc Cessna nếu bay ở tốc độ dưới 80km/giờ thì máy bay có thể rớt. Tốc độ thấp khiến An-2 được dùng khá phổ biến ở các trường đào tạo nhảy dù và nhảy skydiving. Trong các cuộc triển lãm hàng không, phi công cũng thích chơi trò bay lơ lửng bằng máy bay này. Để làm như vậy, phi công bay ngược chiều gió và khi gió đủ mạnh, nó có thể từ từ thổi chiếc máy bay bay giật lùi mà phi công vẫn có thể điều khiển được. Nghe hoang đường? Vậy hãy xem Bill Leary, đội trưởng câu lạc bộ An2 của Anh An-2 Club, thường bay ở sân bay Popham, Basingstoke. Ông đã bay với một chiếc An2 xuất sang Hungary trong 14 năm qua. Điểm mấu chốt để máy bay có thể bay lơ lửng - và thậm chí bay lùi trong các điều kiện thích hợp - nằm trong "mặt cánh tạo thăng bằng" trên cánh máy bay. Ở phía trước là những tấm linh hoạt gọi là gờ trước cánh. Chúng thường được sử dụng khi hạ cánh, làm tăng sức cản của gió và giảm tốc độ của máy bay. Tương tự, các cánh tà sau được sử dụng để giảm tốc độ của máy bay hoặc tăng lực nâng bằng cách thay đổi hình dạng của cánh. Trên An-2, cánh tà sau chạy dài trên toàn bộ chiều dài của mặt sau cánh dưới, và ở cánh trên còn dài hơn, do vậy tạo ra lực nâng rất mạnh, khiến máy bay có thể bay với tốc độ chậm một cách "kinh dị". "Nếu gió đủ mạnh, cỡ 15-20 knot (7-10 mét/giây), bạn có thể giữ cho máy bay lơ lửng," Leary nói. "Hãy hạ hết cánh tà sau xuống và dựng gờ trước cánh lên, sau đó bay ngược gió ở một góc 40 độ và giữ động cơ hoạt động đủ mạnh, khi đó máy bay sẽ lơ lửng tại chỗ." Leary cho rằng bay An-2 rất thú, nhưng cũng phải cẩn thận. Cần lái khá nhạy, và "nàng" thì rất "khoái bay", nên tự dưng là cứ bay vù lên rồi. Nhưng điều khiển "nàng" đòi hỏi bạn phải "vận công". An-2 không có hệ thống máy tính để điều khiển các cánh như máy bay Boeing hay Airbus hiện đại, thậm chí cũng chả có hệ thống thuỷ lực cho đỡ tốn sức. "Nó chỉ toàn thanh kéo và cáp cùng với sức của bạn," Leary nói. "Lái An-2 rất chiến! Bạn phải có cơ bắp của một 'người sắt'!" Giá mà An-2 được thiết kế và chế tạo ở phương Tây, thiết kế độc đáo của nó có thể đã làm cho nó nổi tiếng hơn hiện tại. "An-2 chỉ có thể rơi bạn nếu bạn làm điều gì đó ngu ngốc khi lái," Leighton nói. "Nó gần như quá đơn giản nên hệ thống cơ khí rất khó mà hỏng hóc. Nếu đang bay mà động cơ chết máy, bạn cũng chả phải lo vì nó có thể hạ cánh xuống bất kỳ chỗ nào. Bay với An-2 thì không tiện nghi lắm, nhưng lại cực kỳ an toàn. Và đương nhiên là khả năng bay giật lùi của chiếc máy bay này đã cho nó một đẳng cấp riêng biệt so với máy bay khác". Bài đã đăng trên BBC Future, bản tiếng Việt đăng lần đầu trên BBC Vietnamese hồi tháng Tư 2015 trên giao diện cũ.
Cảnh vật ảm đạm trải dài khắp nơi, rồi bị chặn lại bởi các khối đá sa thạch. Kẻ lữ khách cô đơn lang thang nơi miền đất khô cằn, tìm chốn trú chân. Và rồi từ xa phía chân trời, những bức tường đổ nát xuất hiện.
Cảnh điêu tàn trong thế giới Ả-rập xưa và nay
Imru' al-Qais, một vị vua-nhà thơ lưu vong, được ghi nhận là người sáng tạo ra khuôn mẫu 'những vần thơ phế tích' - người ta nói rằng có một bài thơ dài của ông đã được treo lên tại đền Kaaba thiêng liêng ở Mecca Trong ảo ảnh do làn hơi khô nóng gây ra, những bức tường dường như bay là là trên mặt đất. Khi kẻ lữ khách đến gần hơn, ký ức về nơi này ùa về. Những căn lều, cột lều hư hại, những bếp lửa bỏ hoang, những dấu hiệu cho thấy nơi đây từng là một điểm cắm trại nhưng đã bị bỏ không từ lâu: đây là nơi mà người đó đã gặp tình yêu đời mình, nhưng nay mất đi mãi mãi. Lang thang trong đống đổ nát, kẻ lữ khách như thấy hươu, dê chạy ngang nơi mình từng cùng người yêu cất bước. Ông nhìn thấy những thân cây trong sa mạc mọc xuyên qua căn lều nơi họ từng nằm bên nhau. Và khi những ký ức đang tràn về thì ở nơi đường chân trời, sấm chớp đùng đoàng, rồi cơn mưa cuối cùng cũng trút hạt xuống đất. Đây là một cảnh nổi tiếng. Trong hàng thế kỷ, nó xuất hiện rồi tái xuất hiện trong thơ ca Ả-rập, trở thành một trong những dòng thơ nguyên sơ của thời tiền Hồi giáo và trong những ngày đầu Hồi giáo mới ra đời. Vị vua lãng du Nó được gọi là wuquf 'ala al-atlal, có nghĩa là 'dừng chân nơi chốn điêu tàn', và ngày nay, nó đã tìm thấy đời sống mới trong tác phẩm của một thế hệ các nghệ sĩ muốn viết về những mất mát do chiến tranh và bạo lực khắp nơi ở Trung Đông. Motif atlal ("điêu tàn") có nguồn gốc từ thời tiền Hồi giáo, từ trong số những người được gọi là các nhà thơ Jahō ('thuyết bất khả tri' hoặc tiền Hồi giáo). Người ta cho rằng người khởi đầu ra nó là nhà vua, nhà thơ sống hồi Thế kỷ thứ 6, vua Imru 'al-Qais. Al-Qais là vị vua cuối cùng của vương quốc Kindah và thường được tụng là cha đẻ của nền thi ca Ả-rập. Ông đã dành phần lớn cuộc đời sống ở ngoài vương quốc của mình do quá đam mê thi ca. Ông đã lang thang trên khắp các vùng đất Ả-rập và làm thơ. Truyền thuyết kể rằng một trong những bài thơ của ông sau này được viết bằng vàng và được đưa vào Mu'allaqat (Những bài thơ treo), tức là bảy bài thơ dài được cho treo lên tại Kaaba ở Mecca, ngôi đền thiêng liêng nhất của Hồi giáo. Trong bài thơ được đưa vào Mu'allaqat, al-Qais mô tả một nhân vật dừng lại một thời gian tại những phế tích của một khu cắm trại và nhớ tới người yêu trong đống đổ nát. Ông mở đầu với việc mô tả nơi điêu tàn, đổ nát và bị thiên nhiên chiếm đoạt, diễn giải nội dung như sau: Những dấu vết nơi nàng hạ trại đến tận bây giờ vẫn chưa hoàn toàn bị xóa hết. … Những mảnh sân trước và các gian của ngôi nhà cũ đã trở nên điêu tàn; Lũ hươu hoang xả phân dày khắp như những lớp hạt tiêu. (Bài Mu'allaqah của Imru al-Qais) Từ wuquf có ý nghĩa kép, vừa là 'đứng', vừa là 'dừng lại', vì vậy phần này của bài thơ thường tạo thành một khoảnh khắc của sự tĩnh lặng và tịnh tâm, vượt ra bên ngoài thời gian. Quang cảnh thể hiện sự mất mát và nỗi khao khát, tràn ngập ký ức. Sau khi hồi tưởng về người thương, nhân vật trong thơ al-Qais được một tia chớp đưa trở về với thực tại: Nhưng bạn của tôi ơi, khi ta đứng nơi đây để than khóc, bạn có thấy tia chớp đó không? Ánh sáng lấp lánh của nó, giống như tia sáng loá lên từ hai bàn tay vung ra, giữa những đám mây dày đặc. Một bậc thầy thi ca khác là Tarafa cũng có tác phẩm được đưa vào bộ sưu tập Mu'allaqat. Bắt chước al-Qais, bài thơ của Tarafa mở đầu với hình ảnh điêu tàn ẩn hiện nơi chân trời: Các tàn tích mà Khawla đã bỏ đi trên vùng đất Thimhad loang lổ xuất hiện và mờ dần, giống như dấu vết của hình xăm trên mu bàn tay. (Bài Mu'allaqah của Tarafa) 'Sự xuất hiện' của những khu phế tích mang ý nghĩa giống như một sự ẩn hiện mơ hồ: mơ mộng và kỳ lạ, vương tít nơi chân trời. Vô số các di tích, như thánh đường Hồi giáo Al-Nuri Mosque ở Mosul, Iraq, đã bị hư hại nghiêm trọng do tình trạng xung đột lan ra khắp nơi ở Trung Đông Khi ông tới được đống đổ nát của nơi nền trại cũ, nhà thơ nhớ lại một tình yêu đã mất. Ông thấy dấu ấn của nàng ở khắp mọi nơi trong đống hoang tàn, ngay cả trong bụi đất: Khi tôi quất cây roi cũ sờn nàng lao về phía trước, âm thầm phẫn hận trên nền đất đá ảm đạm. Những dấu vết còn lại nhắc nhở Tarafa về sự tàn nhẫn của số phận và thời gian. Chúng cho ta thấy sự bất công trong cuộc đời, và sự mất mát không tránh khỏi: Bạn thấy hai nấm đất với những phiến đá lặng câm cứng, điếc cắm trên. Tôi thấy tử thần chọn người hào phóng và người cao thượng, lấy đi phần tốt đẹp nhất từ chiến lợi phẩm của kẻ keo kiệt, nhẫn tâm. Sang đến Kỷ nguyên Vàng Hồi giáo, thời kỳ Abbasid, thì dòng thơ với cảm xúc dâng trào về những khu phế tích vốn được thể hiện qua các tác phẩm của Tarafa, al-Qais và các nhà thơ tiền Hồi giáo khác, bắt đầu bị chế giễu. Nhà thơ Abu Nuwas (762 - 813 CE), nổi tiếng vì thói rượu chè và những mối quan hệ tình ái với cả đàn ông và phụ nữ, người được mệnh danh là "gã trai tồi của thơ ca thời Abbasid", trong một bài thơ của mình đã công khai chế giễu motif atlal, với nội dung được diễn giải như sau: Kẻ bất hạnh tạm dừng để suy tư về bãi cắm trại bỏ hoang, Còn tôi thì dừng chân hỏi tìm lữ quán trong phố. Xin Thượng Đế đừng bao giờ làm khô lệ của những người gục đầu than van trên đá, Đừng làm dịu đi nỗi nhớ điên dại của những kẻ khóc trên những cọc dựng lều. (Abu Nuwas, Kẻ bất hạnh tạm dừng) Bất chấp sự nhạo báng này, dòng thơ atlal vẫn tồn tại vượt thời gian, và ngày nay ở Trung Đông, một thế hệ nghệ sĩ mới đang trở lại với phong cách thơ cổ này. Họ dùng nó để phản ánh những mất mát, hủy diệt ở những nơi phải trải qua chiến tranh trong những năm gần đây, nhất là Iraq và Palestine. Làm sống lại thơ cũ Nhà thơ nổi tiếng Palestine Mahmoud Darwish là một trong những người kế thừa quan trọng nhất của dòng thơ atlal. Bài thơ "Đứng trước khu phế tích Al-Birweh" là một ví dụ: nó kể việc ông trở về nơi mình đã chào đời, ngôi làng đổ nát al-Birweh. Năm 1948, khi Darwish lên 7, các lực lượng Israel đã tới chiếm đóng làng và đuổi dân Palestine đi, khiến nơi này chỉ còn lại là những đống đổ nát. Những nhà thơ Ả-rập thời xưa dùng hình tượng những nơi hoang tàn làm biểu tượng cho sự mất mát tình yêu và để nhớ về những kỷ niệm xưa, còn các nhà thơ ngày nay thì dùng chúng, chẳng hạn như nơi này của Baghdad, để suy ngẫm về chiến tranh Những dòng thơ của Darwish bắt chước các bài Mu'allaqat của Tarafa và al-Qais, và thậm chí nó nhắc cả đến những nhà thơ cổ Jahili: Hãy dừng lại để tôi nghĩ tới nơi này và sự trống rỗng của nó với những vần thơ ca tụng Jahili những chú ngựa khởi hành Với mỗi vần thơ, ta sẽ dựng một căn lều Với mỗi ngôi nhà bị gió bão, có một vần điệu. Trong đống đổ nát, những kỷ niệm về thời thơ ấu của Darwish trỗi dậy, giống như những nhà thơ thời xưa đã nhìn thấy những kỷ niệm về những mối tình đã mất. Dòng thơ cổ ở đây trở thành một cách trung gian kết nối giữa sự mất mát một gia đình với sự phi lý của chiến tranh. Chốn phế tích của thời tiền văn minh trên khắp Trung Đông được thể hiện nổi bật không chỉ trong thơ ca Ả-rập mà còn cả trong phim ảnh vùng này, chẳng hạn như phim Con trai Babylon (Credit: Alamy) Tiểu thuyết gia người Iraq Sinan Antoon, người đã dịch bài thơ Al-Birweh của mình, nói say sưa về việc Darwish sử dụng các motif đổ nát trong thơ. Darwish là "một người nhớ về một quá khứ không bao giờ có cơ hội sống, nhưng lại tồn tại dưới dạng vết tích. Đó là vết tích trong thi ca Ả-rập cổ điển, atlal", Antoon nói. "Những tàn tích này, hoặc atlal," Antoon nói, "đại diện cho sự hiện diện trước kia... và là những lời nhắc nhở về sự hủy diệt và đời sống lưu vong kéo dài." Những đống đổ nát thời hiện đại Trong tiểu thuyết riêng của Antoon, ngữ nghĩa atlal được dùng trở đi trở lại để nói về tình trạng bạo lực nổ ra ở Iraq và ở thành phố Baghdad quê hương ông. Chẳng hạn như trong cuốn tiểu thuyết Người tắm rửa cho thi hài (The Corpse Washer), nhân vật của Antoon lang thang qua đống đổ nát của Thư viện Quốc gia Baghdad, nơi bị phá hủy trong cuộc xâm lược năm 2003, và Cơ quan Lưu trữ Quốc gia, nơi cất giữ cả một thế kỷ các sản phẩm phim Ả-rập nhưng bị một trái bom Mỹ hủy hoại. Trong tiểu thuyết của Antoon, những đống đổ nát của Baghdad là những con người và những mảnh cơ thể: đó là người "bị moi ruột", là "bộ xương", hay "giống như xác chết". Cơ thể và linh hồn của người dân thì cũng giống như những đống đổ nát: "Tôi cảm thấy đống đổ nát mà tôi đang mang trong lòng còn chất cao hơn thế". Ngay cả ngôn ngữ cũng trở thành một sự hoang tàn trong cuốn tiểu thuyết đầu tiên của Antoon, I'Jaam, với các chữ cái tiếng Ả-rập bắt đầu tan rã và ý nghĩa của lời văn trở nên không rõ, mơ hồ. Các tác giả theo trường phái lãng mạn ở châu Âu cũng có những lúc chọn cảnh hoang tàn làm chủ thể trong tác phẩm của mình - Frederic Edwin Church vẽ cảnh đổ nát của La Mã này tại Syria vào năm 1860 Có một điều dễ nhận thấy là trường phái này đã tiến vào các rạp phim. Hồi năm 2010, bộ phim Iraq được trao giải thưởng, Đứa con Babylon (Son of Babylon) của đạo diễn Mohamed al-Daradji, đã sử dụng di sản văn hóa độc đáo của Iraq, và thể hiện cảnh các nhân vật đi lang thang bên trong và bên ngoài khu đổ nát của cả thời hiện đại và thời cổ đại. Bộ phim kể về câu chuyện của một cậu bé người Kurd tên là Ahmed, người đã cùng bà ngoại đi tìm kiếm người cha bị cầm tù sau cuộc xâm lược 2003 của Hoa Kỳ. Họ vượt qua những đống đổ nát ở các thành phố cổ của Iraq như Ur, Nimrud và Bablyon, là một số nơi có con người tới định cư sớm nhất trong lịch sử nhân loại, và đi qua một số các khu đổ nát mới có trong thời hiện đại của Baghdad và Nasiriyah, nơi các đồn cảnh sát bị cướp phá và các nhà tù giam giữ tù chính trị đã bị phá hủy. Thay vì nhìn thấy những kỷ niệm được lưu giữ trong đống đổ nát, nhân vật của al-Daradji chỉ tìm thấy sự trống không, trống rỗng, qua đó cho thấy sự vô nghĩa và những mất mát do chiến tranh. Al-Daradji sử dụng những đống đổ nát do hậu quả chiến tranh và xung đột dân sự để đưa phong cách atlal vào trong một bối cảnh mới. Tuy nhiên, thay vì biểu thị một nỗi nhớ cụ thể thì các khu hoang tàn được đặt ra để tưởng nhớ tới sự mất mát của cả một thế hệ, và để nói về sự mất mát không được cứu chuộc. Từ những ngày đầu tiên của các nhà thơ Bedouin đến các chiến trường nơi đô thị của các cuộc chiến tranh hiện đại, phong cách mô tả về khu đổ nát - kẻ lang thang đã tiến hoá, phát triển. Trong các thế hệ bạo lực đã tàn phá môi trường đô thị của những nơi như Palestine, Iraq và Liban, thì phong cách atlal đã lại trở nên liên quan, và một thế hệ nghệ sĩ mới đã tìm ra một cách mới để khiến những tàn tích của quá khứ lên tiếng. Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Culture.
Báo chí quốc tế đã có nhiều tin bài bình luận về tham vọng của Trung Quốc cũng như quyết tâm của Việt Nam trong vụ việc Bắc Kinh đưa giàn khoan HD 981 vào vùng biển thuộc vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam trên Biển Đông.
Quốc tế bình luận va chạm trên Biển Đông
Đây là vụ căng thẳng mới nhất giữa Bắc Kinh và Hà Nội ‘Đương đầu với Trung Quốc’ Tờ New York Times của Mỹ chạy tít: “Việt Nam đương đầu với Trung Quốc ở vùng biển tranh chấp.” “Những tranh chấp này không có gì mới, nhưng một nước Trung Quốc ngày càng hùng mạnh với những khả năng mới để khẳng định yêu sách chủ quyền của mình đang gây sóng trong khu vực trong những năm vừa qua,” tờ báo này nhận định. Cũng theo New York Times thì đường chín đoạn của Trung Quốc bị những người chỉ trích cho rằng không có cơ sở theo luật pháp quốc tế. Trang mạng của Forbes dẫn ý kiến của nhà phân tích Gordon G. Chang cho rằng vụ việc xảy ra là cách để các nhà lãnh đạo Trung Quốc thách thức cam kết của Tổng thống Mỹ Barack Obama đối với an ninh khu vực không lâu sau chuyến công du châu Á của ông hồi cuối tháng trước. “Với hành động lần này, Bắc Kinh đã vượt qua hai lằn ranh quan trọng,” bài báo dẫn nguồn từ Nelson Report, một bản tin nội bộ của Washington, nhận định. “Đây là lần đầu tiên Trung Quốc khoan ở vùng biển Việt Nam. Ngoài ra, đây cũng là lần đầu tiên Trung Quốc công khai sử dụng tàu thân xám, tức tàu hải quân, để hỗ trợ cho tàu thân trắng, tức tàu hàng hải dân sự.” Theo bài báo của Forbes, Bắc Kinh có thể đang tranh thủ lúc Washington đang tập trung vào cuộc khủng hoảng Ukraine, bày tỏ sự khinh thường ông Obama hoặc nước này chỉ nhằm vào một nước nhỏ mà tấn công. “Dù Trung Quốc có làm gì đi nữa thì nó cũng cực kỳ nguy hiểm,” bài báo viết. “Việt Nam không có lịch sử lùi bước, ngay cả khi trước sự khiêu khích của người láng giềng khổng lồ Trung Quốc.” “Hai nước đã xung đột với nhau hàng chục năm. Có khi Trung Quốc thắng và có khi Việt Nam thắng, nhưng điều rõ ràng là Hà Nội không sợ người láng giềng phương Bắc.” “Không có khả năng người Việt Nam, vốn rất tự hào về dân tộc của họ, sẽ để yên cho Bắc Kinh khoan ở gần vùng biển ngay sát họ,” bài báo phân tích. “Trung Quốc muốn sở hữu lãnh thổ và vùng biển của những nước xung quanh. Họ sẽ không dừng lại cho đến khi có ai ngăn họ lại. Và có thể chỉ có người Việt Nam mới ngăn họ được.” Bài báo của Forbes cũng nhắc lại lần xung đột lớn giữa hai nước hồi năm 1979 mà khi đó Hà Nội đã ‘làm nhục quân đội Trung Quốc’. Phép thử của Trung Quốc? Trung Quốc đã tính toán rất kỹ khi có hành động này? Trong bài viết trên trang mạng của mình, kênh truyền hình Mỹ CNBC, nhận định rằng Hà Nội ‘hết sức cẩn trọng khi phát ngôn về Trung Quốc, nước mà giao thương song phương đã vượt mức 50 tỷ đôla Mỹ vào năm 2013’. Bài báo này dẫn ý kiến của hai phân tích gia Ernest Bower và Gregory Poling ở Viện Nghiên cứu Quốc tế và Chiến lược ở Washington nói rằng vụ việc dàn khoan này có ý nghĩa ‘quan trọng’. “Việc Trung Quốc làm tới để đặt giàn khoan ngay sau khi chuyến Á du của Tổng thống Barack Obama cho thấy rõ quyết tâm của Bắc Kinh muốn thử phản ứng của Việt Nam, các nước trong Asean và Washington.” Cũng theo hai vị này thì Bắc Kinh đang tìm cách ‘thay đổi lớn trên hiện trạng’ vì họ cảm thấy Washington đang bị phân tâm với tình hình ở Ukraine. “Nếu Trung Quốc tin rằng Washington đang mất tập trung... và không sẵn sàng thực hiện những cam kết an ninh mạnh mẽ mà ông Obama đã nhắc đi nhắc lại với Nhật Bản và Philippines thì những hành động ở phía Nam quần đảo Hoàng Sa sẽ để lại hậu quả lâu dài đối với khu vực và thế giới.” Bài báo cũng dẫn lời một quan chức dầu mỏ Trung Quốc nói quyết định triển khai giàn khoan dường như là một ‘quyết định chính trị’ chứ không phải là ‘quyết định thương mại’. “Quyết định này thể hiện ý chí của chính phủ Trung Quốc và cũng liên quan đến chiến lược của Mỹ ở châu Á,” vị quan chức này nói với điều kiện giấu tên. “Quyết định này không phải vì lý do thương mại. Nó không phải là CNOOC (Công ty dầu khí Quốc gia Trung Quốc) có kế hoạch thăm dò lớn ở khu vực.” Nếu Việt Nam không phản ứng mạnh thì Trung Quốc sẽ làm tới? Việt Nam ít bạn? Nhật báo Daily Mail của Anh nhận xét rằng Chính phủ Hà Nội có ít khả năng xoay sở khi phải đối phó với một nước láng giềng khổng lồ đồng thời là đối tác thương mại hàng đầu. “Mặc dù nước này không còn bị cô lập như trước đây nhưng với tư cách là một trong những nước cộng sản ít ỏi còn lại trên thế giới thì Việt Nam không thể hy vọng nhiều vào sự giúp đỡ ngoại giao của các cường quốc,” tờ báo này viết. Bài báo cũng dẫn lời Tiến sỹ Jonathan London, một chuyên gia về Việt Nam tại Đại học Thành thị Hong Kong nói: “Trung Quốc dường như rất quyết tâm trong việc đặt dấu chân mình một cách chắc chắn vào vùng biển có tranh chấp.” “Hà Nội đang bị dồn đến chân tường, mặc dù các chính sách của Trung Quốc mà hầu như bất cứ ai ngoại trừ Trung Quốc đều cho là không có cơ sở pháp lý đã dẫn đến tình hình hiện nay,” Tiến sỹ London được dẫn lời nói. Tờ Financial Times nhắc lại rằng Bắc Kinh đã có những bước đi trong nước để tranh thủ sự ủng hộ của người dân nước họ đối với ‘chủ quyền’ rộng lớn của họ trên Biển Đông. Theo tờ báo này thì truyền hình nhà nước Trung Quốc mới đây đã phát sóng một bộ phim tài liệu dài tám tập ca ngợi lực lượng tuần duyên và ngư chính của họ trong việc bảo vệ ‘chủ quyền và tài nguyên của Trung Quốc’. Trong bộ phim tài liệu này có cảnh tàu Việt Nam ‘ngăn cản tàu thăm dò của Trung Quốc một cách điên cuồng’. Lời thuyết minh trong phim nói các tàu Trung Quốc ‘đã đối đầu đội tàu có vũ trang (của Việt Nam) lớn hơn gấp nhiều lần một cách không hề nao núng và đã chiến đấu oanh liệt’. Độc giả Bài báo của Financial Times đã thu hút nhiều bình luận của các độc giả. Một người ký tên là Alfred Nassim viết: “Mỹ càng dấn sâu vào cuộc khủng hoảng Ukraine thì Trung Quốc càng có cơ hội lợi dụng tình hình.” “Khi mèo vắng nhà thì chuột bắt đầu giở trò.” Một người khác đề tên là Felix Drost viết: “Chủ nghĩa đại bá của Trung Quốc khiến việc nước này tìm cách đối đầu với Việt Nam cũng không có gì là lạ. Ai đó có thể nghĩ rằng họ đã học được những bài học nào đấy. Trong tất cả các đối thủ tiềm tàng trong khu vực thì Việt Nam là đối thủ khó chịu nhất.” Một độc giả có tên là iloveft thì có cách nghĩ khác. “Đây mới là lần đầu tiên Trung Quốc đưa giàn khoan vào vùng biển này,” người này viết. “Còn Việt Nam kể từ năm 2011 đã đơn phương cho phép các công ty như ExxonMobil và Gazprom khai thác trong vùng biển này. Do đó câu hỏi của tôi đối với người Mỹ là: “Có phải hành động trước đây của Việt Nam cũng là khiêu khích?” Một người có nick là Newslover bình luận: “Việt Nam là một đất nước mạnh mẽ cứng rắn được Mỹ hậu thuẫn. Điều này có nghĩa là Trung Quốc phải từ bỏ lãnh thổ của mình cho Việt Nam? Đương nhiên là không.”
Năm 1916 Tản Đà Nguyễn Khắc Hiếu viết bài thơ ngắn "Bính Thìn Xuân Cảm," trong đó có hai câu lừng danh: " Dân hai lăm triệu ai người lớn. Nước bốn nghìn năm vẫn trẻ con "
Dân tộc Việt Nam 'còn đang ở tuổi thiếu niên chờ trưởng thành'
Một lễ khai giảng năm học mới ở Hà Nội - hình minh họa Hơn 100 năm sau, cho đến ngày hôm nay, 2021, nhìn vào con người, chính thể và văn hóa Việt Nam tổng quan, chúng ta nên tự vấn, Nước và Dân ta đã hết trẻ con chưa? Theo tôi, câu trả lời là Chưa. Dân ta, như là một khối nhân loại trên trường tiến hóa tâm thức, vẫn còn mang nặng bản chất trẻ con. Dù có trưởng thành lên chút ít, nhưng tựu chung thì Việt Nam vẫn còn đang ở trong giai thời thiếu niên, và chưa thực sự trưởng thành. Từ bản sắc Sử tính sợ hãi 'the unknown' Từ trong chiều dài Sử tính Việt, mặc cảm tự ty của một tâm thức nô lệ của dân tộc nầy đã biến hóa ra thành nhiều dạng thức mà bản chất vẫn là phủ định, tiêu cực. Lòng hận thù và sợ hãi ngoại bang là động cơ chính cho lòng yêu nước, rồi thành chủ nghĩa yêu nước, thứ dừng lại ở ý thức hệ quốc gia - rồi trở thành một tôn giáo, một giáo điều. Những lễ lạt 'về cội nguồn' ngày càng rầm rộ gần đây là một bằng chứng. Tổ quốc trở thành thần linh - một sự hình thành ý thức dân tộc gần giống như là của dân Do Thái khi họ tự coi nòi giống họ, đất nước họ, là con và của riêng của Chúa Trời. Bàn Tròn thứ Năm của BBC nhân 46 năm sự kiện 30/4 Việt Nam và Triết học: Suy nghĩ về Trần Ðức Thảo Ai là học trò trung thành của chủ nghĩa Marx? Ngày 30/04: Hãy chung tay để lịch sử không bị đánh mất Có hai hình thái chủ nhân, masters, của dân Việt vốn phát xuất từ tâm thức nô lệ. Về địa lý chính trị thì ông chủ là Trung Hoa; về sinh mệnh và biến cố thì chủ thể là số Trời. Tinh hoa Sử tính Việt là của một năng ý phủ định và vươn thoát hai ông chủ khắc nghiệt đó nhằm kiến tạo cho chính mình một Sử Mệnh mới. Qua chiều dài Sử tính khắc nghiệt đó, và vì mang tâm thức thuần phủ định trong lòng yêu nước - đối với ngoại bang - Sử tính Việt thiếu hẳn đi một năng ý tích cực và tự tin cần thiết. Tính tích cực nội tại vốn đòi hỏi mỗi con dân Việt phải tự mình chuyển hóa chính mình, đứng dậy mà trưởng thành và lớn lao lên trên cơ bản cá nhân - để từ đó xây dựng quốc gia trên nền tảng định chế đại thể và giá trị nội tại cho nhu cầu bảo vệ tổ quốc đồng thời đưa đất nước lên đến một tầm mức tiến hoá cao hơn theo nhịp trống thời đại. Sự khiếm khuyết của một bản sắc tích cực trong năng thức Việt đã tạo ra một lịch sử hiện thân cho khuyết điểm này. Điều nặng nề là tâm ý Việt vừa sợ và vừa thần phục Trung Hoa - và sau này cũng như thế đối với Pháp và các cường quốc Âu Mỹ. Ta luôn đối đãi với Trung Quốc và Âu Mỹ với một tâm thức nô lệ - vừa tự ty mặc cảm đồng thời hãnh diện bất khuất, vừa thần phục nhưng ghét bỏ. Từ mặc cảm tự ty và bất an, cái Ta của người Việt, khi đặt trước Văn minh Trung Hoa, nhìn ra đại dương ta thấy nó là một giới hạn. Trong khi đó, người Tây Âu cũng nhìn ra đại dương và đã thấy nó là cơ hội. Vì cái Ta dân tộc nầy, nước nhược tiểu, chưa bao giờ có khả năng lớn mạnh đủ để thử thách cơn sóng lớn của biển khơi, để đứng ngang hàng với các cường quốc khác. Cũng đã có vài lần trong chiến sử, các hạm đội của hải quân Việt Nam đã chứng tỏ một sức mạnh ấn tượng - như thời Nguyễn Ánh - nhưng tất cả cũng chỉ vừa đủ cho nhu cầu chiến tranh ngắn hạn, chứ chưa hề là hiện thân cho một ý chí thử thách đại dương và làm chủ lãnh hải. Cho đến sau 1975, từ cao trào vượt biển tỵ nạn thì lần đầu dân Việt mới ít nhiều vượt qua tâm lý sợ hãi và tiêu cực đối với đại dương. Nhưng nên nhớ rằng, phần lớn người Việt vượt biển lúc đó đã biết hành trình sẽ đến nơi nào - chứ không như người Tây Âu nhiều thế kỷ trước, khi lên tàu bước ra khơi họ - dân TâyBan Nha, Bồ Đào Nha, Anh, Hà Lan...đã không biết là đại dương như thế nào và sẽ đi về đâu. Thử thách cái không biết đến, the unknown, vẫn là sức mạnh của người Tây Âu. Cho ý chí và tinh thần thử thách tương lai thì dân Việt vẫn còn yếu kém. Thiếu sáng tạo và lười biếng về tư duy Tiếp theo, từ trong tâm thức tiêu cực và chấp nhận, văn hóa Việt gần như hoàn toàn là một văn hóa trích mượn - a derivative culture. Nó thể hiện tâm chất bất an và thiếu tự tin. Do đó, họ vừa cực đoan và vừa nhu nhược. Như tôi thấy trong cộng đồng người Việt ở Mỹ rất nhiều vụ việc hễ người khác xúc phạm người Việt thì chúng ta phản ứng mạnh mẽ cao độ. Nhưng chỉ cần một thế hệ, hầu hết con cháu ta đã từ bỏ, hoặc không màng gì đến những bản sắc văn hóa Việt. Dân Việt nói chung rất thiếu tự tin về nguồn gốc dân tộc mình. Không như dân Ấn Độ hay gốc Hoa ở Mỹ đến mấy thế hệ vẫn còn sử dụng một cách tốt và hãnh diện ngôn ngữ, y phục, phong hóa tập thể trong cộng đồng họ. Trong khi đó, chỉ cần hai thập niên thì người Việt gần như từ bỏ hết bản sắc gốc gác của họ. Từ ngôn ngữ, cách đặt tên cho con, từ cách nhuộm tóc hoe vàng cho đến cung cách văn hóa tập thể, cái Ta của người Việt ở hải ngoại là hiện thân của hai mặt tiêu cực từ một tâm thức bất an và nô lệ đó. Tất cả đều có nguồn gốc từ Sử tính Việt như đã trình bày ở trên. Hãy nhìn vào thế giới tri thức. Người cầm bút Việt Nam hầu như chỉ có làm được ba chuyện: làm thơ, viết truyện ngắn, và dịch thuật sách ngoại ngữ. Ngay cả về văn chương, văn sĩ Việt vẫn không có khả năng viết chuyện dài, hay trường thiên tiểu thuyết. Trí thức Việt không có ý chí đại thể lớn lao về năng lực tri thức. Họ không có đủ tự tin - dù rất có thể là về khả năng thì họ có đủ - để sáng tạo lý thuyết, triết học cho mình. Bệnh bằng cấp dẫn tới nạn thi cử và gian lận thi: Họp báo về 'kết quả thi bất thường' tại tỉnh Hà Giang hồi năm 2018 Hơn nữa, trí thức Việt mang bệnh lười biếng suy nghĩ sáng tạo. Họ nỗ lực cao độ - nhưng phải dựa vào một nội dung có sẵn. Vì vậy, họ chỉ thích dịch sách mà thôi. Vì công việc phiên dịch, chuyển ngữ, họ không cần suy nghĩ về khái niệm, về ý tưởng, về cấu trúc bố cục cho sách. Họ ưa tranh luận về câu văn, cụm từ nào đó có dịch cho đúng với ý nghĩa theo văn bản tiếng ngoại quốc hay không. Họ không bàn đến ý nghĩa của khái niệm hay lý thuyết. Họ chỉ muốn tranh cãi về những tiểu tiết - the trivial facts - vốn chỉ là vay mượn. Hoang tưởng văn hóa và giấc mơ cường quốc...buôn đất Tâm ý Việt mang nội dung bất an của một dân tộc, vừa hãnh tiến nhưng đồng thời cũng không đủ tự tin về văn hóa của mình. Từ đó, vì thiếu chiều dày tích lũy giá trị của một nền văn minh có chiều sâu, trí thức Việt mang ý chí huyền thoại hóa lịch sử dân tộc và sáng tác ra những câu chuyện văn hóa Việt cổ đại huyễn hoặc để tự phong cho dân Việt là tác giả của những nguồn mạch văn hóa lớn - chứ không phải của Trung quốc. Hai vị trí thức đáng kính gần đây, Kim Định và Lê Mạnh Thát, là biểu trưng cho năng ý huyền thoại hóa văn hóa Việt nầy. Về chính trị địa lý thì giới lãnh đạo Việt Nam hiện nay, than ôi, vẫn mang điều hoang tưởng về khả thể cường quốc - một "tiểu Trung Hoa" theo mô hình xã hội chủ nghĩa mơ hồ, 'vì lý tưởng XHCN' bền hơn ở quê hương của nó. Họ thực ra bị chi phối bởi tầm nhìn ngắn hạn và thực dụng. Sự loay hoay giữ hoang tưởng vĩ cuồng cho quốc gia trung thành với ý thức hệ Marx-Lenin đã bị châu Âu đào thải đang gây mâu thuẫn trầm trọng với khả năng kinh tế và chính trị của thể chế cũng như của giới doanh nhân Việt. Hãy nhìn đến nguồn gốc của sự giàu có của giới đại gia Việt - hầu hết, gần như tuyệt đối, là nhờ kinh doanh bất động sản. Hãy thử đi ngang qua những khu chung cư cao tầng ở Hà Nội hay Sài Gòn, ta sẽ thấy một quang cảnh phát triển phố thị vô lý - và nhất là phản cảm, thiếu thẩm mỹ. Từ đường Nguyễn Hữu Cảnh ở Sài Gòn, khi nhìn vào khu chung cư cao tầng Central Park, ta sẽ rùng mình bởi một cảnh tượng xây cất mang sắc thái hiếp đáp hồn người. Quang cảnh phố thị với những nhà cao tầng thiếu thẩm mỹ đã triệt tiêu cái đẹp của tâm hồn người phố thị. Ở Sài Gòn hiện nay, hầu hết các dự án căn hộ cao cấp đều dành cho giới siêu giàu để họ đầu cơ với chính sách thuế khóa vô lý, phản tiến bộ - trong khi giới trung lưu (tương lai của dân chủ) và nghèo khó đang đối mặt với khủng hoảng gia cư trầm trọng. Mặc cảm quốc tế và nhu cầu trưởng thành Vậy hôm nay chúng ta đang ở đâu trên Trái Đất này? Nhìn lại, ý chí Sử tính quốc gia trước Trung Hoa, và sau là đứng trước Âu Mỹ, hệ thống chính trị Việt Nam muốn được coi trọng và công nhận một cách chính thức, nhưng thiếu dũng cảm để tạo vị thế mà không cầu xin. Sau khi đánh đuổi được quân xâm lăng Hán, Nguyên, Minh, Thanh các vua chúa Việt Nam phải cử sứ thần sang Trung Hoa để triều cống và xin được phong vương vị. Về chiến thuật, dĩ nhiên, đó là công việc ngoại giao mềm mỏng, ổn định quan hệ quốc tế với đại cường để phục hồi và xây dựng sau chiến tranh. Nguyễn Trãi là một trường hợp điển hình. Dù là tác giả của Bình Ngô Đại Cáo oai phong, tuyệt vời cả về văn ngữ lẫn tinh thần nội dung, nhưng khi đọc Trung Quân Từ Mệnh Tập mà Nguyễn Trãi đã viết thay mặt Lê Lợi gởi cho nhà Minh, chúng ta cũng không khỏi ngậm ngùi cảm nhận được cái nhục nhã, cái thái độ khom mình cúi đầu thần phục đối với phương Bắc. Thế nhưng dần dần chiến thuật nhún nhường cần thiết với nghi thức phong kiến và ngôn ngữ của kẻ yếu đã trở nên một bản chất cá tính của tầng lớp chính trị Việt. Bản sắc cá tánh muốn được công nhận ảo này còn thành 'yếu tố di truyền' trong văn hóa bằng cấp, học hàm , học vị của người Việt. Với truyền thống thi đỗ thì được làm quan để cho cả họ được nhờ, học vị khoa bảng đã trở thành chìa khóa cho thực tại tiến thân trong xã hội - cũng như cho tâm ý được coi trọng và công nhận giá trị nhân bản bởi tha nhân và đại thể khách quan. Ta chỉ là một công dân khi được có bằng cấp, hay chức vị trong triều đình. Ta chỉ hiện hữu khi Ta được công nhận bởi tha nhân. Từ đó, cái Ta được định hình bằng cái không-Ta, mà bản chất là một biện chứng tiêu cực có gốc rễ từ một tâm ý nô lệ. Bệnh cầu cạnh khoa bảng danh vọng còn đang rất thịnh hành trong xã hội Việt Nam hiện nay. Vì sao cần được công nhận? Vì mang tâm thức học trò, muốn được khen. Bạn hãy suy nghẫm về kinh nghiệm bản thân khi tiếp xúc, giao tiếp, làm ăn, sinh hoạt với người Việt ta. Không ít người lớn tuổi, bằng cấp học vị, học hàm, chức vụ, nghề nghiệp, kể cả giới tu sĩ các tôn giáo hay lãnh đạo chính trị, nhà nước, trong hay ngoài nước, vẫn mang tính tình niên thiếu. Nếu có dịp giao tiếp, làm việc với người Âu Mỹ bạn sẽ thấy rằng họ - người phương Tây - chững chạc, trưởng thành, có chính kiến hơn chúng ta nhiều, kể cả khi họ không có bằng cấp cao, hay khi còn rất trẻ tuổi. Dĩ nhiên là cũng có những thành phần quần chúng lao động Mỹ chẳng hạn vẫn còn mang nặng tính tình trẻ con. Thế nhưng tôi dám nói rằng nhìn tổng thể, đại đa số dân Việt khắp thế giới, vẫn là một tập thể chưa chín chắn, rất bồng bột, hơi ngây thơ và nhiều hoang tưởng. Nhìn vào các cộng đồng mạng xã hội mấy năm nay ta thấy cái tệ hại của sự thiếu trưởng thành và tính trẻ con thích cãi lộn. Có người đã nhận xét rằng hãy lên Facebook để thấy cái bản mặt xấu xí của dân Việt - the truly ugly side of Vietnameseness - với tính tình nặng chất trẻ con của họ là như thế nào. Từ đó, người Việt, tuy là trẻ con - và cũng vì thế - không thể ngồi chung, làm việc với nhau trên bình diện dân sự. Nguyên do chính là vì dân ta thiếu vắng văn hóa cộng đồng. Người Việt không thể thành lập hội đoàn dân sự vững mạnh, lâu dài, uy tín. Hầu hết các tổ chức tự nguyện người Việt khắp thế giới đều tự tan rã vì không ai chịu ai. Tranh cổ động cố tạo ra hình ảnh toàn XH VN đi theo Đảng CS theo vă hóa tập thể một cách vui mừng, hớn hở nên phi thực Hệ quả là đến nay, nền văn hóa tập thể của Đảng Cộng Sản Việt Nam - ít nhất là trong nước - hình như là câu trả lời đương nhiên cho sự khiếm khuyết của chất keo văn hóa dân sự và công dân Việt. Điều cần thiết, theo thiển ý của tôi, là dân Việt ta, nhất là giới trí thức, nay nên tự vấn, nhìn lại chính mình, để can đảm nhận ra những khiếm khuyết - cả về tri thức lẫn tính tình - nhằm tu sửa trên cả bình diện cá nhân lẫn văn hóa, lề lối giao tiếp xã hội. Nếu không, chẳng lẽ hơn trăm năm sau, nay ta lại phải ngâm tiếp bài thơ đó của Tản Đà, "Cám cảnh khói cây mờ mịt biển. Lo đời sương tuyết bạc đầu non"? Bài viết thể hiện quan điểm riêng của luật sư, tiến sĩ triết học Nguyễn Hữu Liêm từ San Jose, California. Trong số các sách của ông đã có cuốn 'Thời tính, Hữu thể và Ý chí: Một luận đề siêu hình học" được xuất bản ở Việt Nam năm 2018. Bài cùng tác giả: Người Việt chỉ biết làm thơ, viết truyện mô tả và dịch sách? 'Bi hài kịch trong xã hội Việt Nam thời hậu cộng sản' Đại hội 13: Ông Nguyễn Phú Trọng và hình ảnh 'người cộng sản cuối cùng'
"Lặng người choáng ngợp" là phản ứng của khán giả trước buổi trình diễn của những nghệ sĩ theo trào lưu Tân tự Nhiên ở Nhà hát Opera Hoàng gia ở London, nghệ sĩ Wilma Johnson, một trong những thành viên sáng lập của nhóm này nói.
Biểu diễn khoả thân giữa London gây sốc
Nhóm nghệ sĩ Tân Tự Nhiên toả sáng bằng màn trình diễn khoả thân đầy ấn tượng vào thập niên 1980. Ảnh: Từ kho lưu trữ của nghệ sĩ Tân Tự Nhiên Nhóm thể hiện một màn cổ vũ, trong tư thế hoàn toàn khoả thân nhưng trên mình được trang điểm bằng những hình vẽ, và trên tay họ là những trái cầu bông đặc trưng của màn cổ vũ. Họ đã khiến cả khán phòng thấy sốc. Nhóm nghệ sĩ được diễn viên và biên đạo múa đồng thời là một vũ công ballet, Michael Clark, mời đến tham gia trong một sự kiện gây quỹ. Sự kiện này đã trở thành ký ức thú vị nhất của Johnson. "Khi còn bé, tôi bị loại khỏi trường múa ballet vì quá vụng về," bà nói với BBC Culture. "Vì thế, sự im lặng sững sờ trong Nhà hát Opera Hoàng gia thật tuyệt vời." Nhóm nghệ sĩ Tân Tự Nhiên toả sáng bằng màn trình diễn khoả thân mô tả sự gián đoạn, đối đầu, sự hỗn loạn và nhầm lẫn của dòng nghệ thuật ngầm tại London suốt thập niên 1980. Những màn trình diễn khoả thân của họ làm khán giả kinh ngạc tại các câu lạc bộ, phòng triển lãm và rất nhiều nơi công cộng, nơi nhóm thường bất ngờ xuất hiện và ngay lập tức trình diễn theo kiểu "du kích". Hoang dại, phá cách và đầy khiêu khích, nhưng các nghệ sĩ này từng sớm bị rơi vào quên lãng. Giờ đây, nghệ thuật của họ đang được khám phá lại, và họ đã tái hiện buổi diễn ở Studio Voltaire, London. Cuộc trình diễn lồng phim và ảnh chụp vào phần biểu diễn trực tiếp, dù rằng lần này họ không khoả thân hoàn toàn. Nói chung, cuộc trình diễn của nhóm hài hước một cách kỳ lạ. Vào năm 1984, nhóm biểu diễn tác phẩm thể nghiệm "Bơi và đi dạo" ngay trước Toà nhà Centrepoint ở trung tâm London. Ảnh: Từ kho lưu trữ của nghệ sĩ Tân Tự Nhiên Christine Binnie cùng với chị gái Jennifer, và Wilma Johnson, là những người sáng lập nhóm, tái hiện cảnh "ngư phủ và nàng tiên cá" bên ngoài toà nhà Centrepoint nổi tiếng ở ngay trung tâm London. Bà nhớ lại cuộc trình diễn thu hút rất nhiều sự quan tâm, và trong số khán giả có cả cảnh sát: "Chúng tôi trò chuyện với một cảnh sát trong vòng 10 phút, cuối cùng viên cảnh sát đó đã không bắt giữ mà chỉ yêu cầu chúng tôi mặc áo khoác vào." Theo một luật định có từ thời Victoria đến nay vẫn còn hiệu lực tại Anh, thì chỉ có đàn ông bị cấm phô diễn thân thể ở nơi công cộng còn phụ nữ thì không. Ba phụ nữ này cộng tác với một cộng đồng sáng tạo rộng lớn ở London, trong đó có một số người đạt được thành công đáng chú ý - như Michael Clark, nghệ sĩ Grayson Perry, ca sĩ Boy George, và các nhà làm phim Derek Jarman và John Maybury. Toả sáng có thể là một từ chưa tương xứng lắm với nhóm các nghệ sĩ này, gồm các sinh viên trường nghệ thuật, người từ các câu lạc bộ, nghệ sĩ trình diễn và những nam nghệ sĩ giả gái nằm trong nhóm sáng tạo ra phong trào Tân Lãng mạn. Jennifer Binnie nói: "Chúng tôi thuộc về cuộc sống phóng khoáng, và việc mở toang cuộc sống đó ra đã cho phép chúng tôi làm được những gì chúng tôi từng biểu diễn. Đó là cách chúng tôi thể hiện nữ tính của mình." Sử dụng hình vẽ cơ thể và đạo cụ là bông cổ vũ, các nghệ sĩ biểu diễn hài hước ngay cả với những chủ đề nghiêm túc nhất trong kỷ nguyên của nữ quyền. Ảnh: Từ kho lưu trữ các nghệ sĩ Tân Tự Nhiên Khoả thân hoàn toàn nhưng lại vẽ trên cơ thể là phong cách ba nữ nghệ sĩ theo đuổi đến mức cực đoan, gây sốc và quyết liệt. Đặc biệt Grayson Perry là thành viên chủ chốt của nhóm thời đó, và tham gia vào rất nhiều buổi trình diễn của phụ nữ, sau này đã mô tả các nghệ sĩ Tân Tự nhiên là "những người Bohemia thực thụ". Ngôn ngữ cơ thể Tất nhiên, ba nghệ sĩ theo đuổi lý tưởng của người Bohemia từ sớm. Với Christine, chuyến thăm Đức vào cuối thập niên 1970 là một trong những tia sáng ban đầu của nguồn cảm hứng. "Những cô gái Đức giang hồ tắm nắng khỏa thân quanh hồ, trong khi đám dân chơi ở Anh lúc nào trông cũng xanh đớt, mặc đồ đen và ru rú trong nhà." Chị em Binnie được cha mẹ là nghệ sĩ giáo dục từ bé và luôn tin vào phong cách "sống tự nhiên". Ở nhà, tự do thể hiện luôn được khuyến khích, với đồ thủ công và thức ăn trồng tự nhiên trong cuộc sống hàng ngày. "Tất cả chúng tôi đều yêu thích hoạt động ngoài trời," Christine kể lại. Thời ấu thơ, hai chị em họ cũng tham gia hoạt động hướng đạo sinh, và niềm đam mê cắm trại ban đầu sau đã theo họ đi vào những cuộc trình diễn theo trường phái Tân Tự nhiên, khi họ khỏa thân biểu diễn một nghi thức nấu ăn với một cái bếp gas du lịch. Christine Binnie, nghệ sĩ đồng sáng lập của nhóm, được Wilma Johnson chụp ảnh trong cuộc biểu diễn trước Bảo tàng Anh Quốc năm 1982. Ảnh: Từ kho lưu trữ các nghệ sĩ Tân Tự nhiên Mặc dù được thực hiện một cách vui vẻ và hài hước, có một điểm thực sự nghiêm túc trong các cuộc trình diễn của những người phụ nữ này. "Đó là vấn đề tự do và thể hiện cơ thể phụ nữ theo cách thật tự nhiên," Christine nói. "Nhìn tổng quan, ba chúng tôi không phù hợp lắm vì tất cả các cô gái khác trong buổi diễn được trang điểm rất kỹ càng, ăn mặc đẹp, và những người đàn ông ăn mặc rất thời trang và cực kỳ đẹp. Chúng tôi thì theo phong cách lộn xộn, cảm xúc hơn. Chúng tôi không cố làm vừa lòng ai cả, và chúng tôi không tỏ ra gợi tình. Đây là sự tự do thể hiện." Nhóm nghệ sĩ cũng đối diện với một số khía cạnh không mấy dễ chịu của kỷ nguyên phong trào nữ quyền. "Chúng tôi đặt câu hỏi liệu những nhà nữ quyền có thực sự khiến phụ nữ có thêm sức mạnh hay không," Jennifer nói. "Trong thời cuối thập niên 1970 tới đầu thập niên 1980, chúng tôi không phù hợp với những hình mẫu lý tưởng về nữ quyền - chúng tôi choàng khăn lông, sơn vẽ lên cơ thể và chúng tôi vui vẻ." Chị em nhà Binnie kể từ đó đã trở thành thợ gốm, và Wilma Johnson giờ là "một người tập lướt ván" tại một bãi biển tự nhiên ở Pháp và đã viết một quyển sách tên Surf Mama, nói về cuộc đời của bà. Cả ba vẫn là bạn bè thân thiết của nhau qua nhiều thập niên. "Sức mạnh lớn nhất từ những việc chúng tôi làm, đó là chúng tôi chưa bao giờ trình diễn đơn độc," Christine nói. "Chúng tôi luôn trình diễn cùng nhóm, việc này khiến chúng tôi dám mạnh dạn hơn và trở thành một nhóm đầy sức mạnh, và đó là một phần lý do khiến chúng tôi trở lại cùng nhau trong buổi biểu diễn này." "Khi bạn là phụ nữ đến độ tuổi nào đó, bạn bắt đầu cảm thấy mình trở nên vô hình. Mọi người chẳng ai thèm chú ý đến bạn." Spencer Tunick với tác phẩm do 3.000 người tình nguyện khoả thân tạo ra. Ảnh: PA Đam mê khoả thân Khoả thân luôn gây sốc, khêu gợi hoặc khiến ta bật cười - như những người bị rách quần khi chơi thể thao hay các sự kiện công cộng từng gặp phải suốt nhiều thập niên qua. Những người theo chủ nghĩa tự nhiên và nghệ sĩ khoả thân cũng thường bị coi là đối tượng chọc cười. Nhưng ngày càng có nhiều chủ đề khoả thân được sử dụng trong những bối cảnh khác nhau. Nghệ sĩ Spencer Tunick đã xây dựng những tác phẩm phi thường và sống động bằng cách sử dụng hàng ngàn người mẫu khoả thân. Tác phẩm gần đây nhất của ông là với 3.000 người tình nguyện khoả thân với màu sơn xanh trên cơ thể - trong một tác phẩm nghệ thuật quy mô lớn trình diễn tại Hull khi chào đón năm Thành phố Văn hoá 2017 của nơi này. Trong khi đó, một chương trình truyền hình và thể nghiệm xã hội trên kênh Channel 4 của Anh, có tên "Life Stripped Bare" (Cuộc sống trần truồng), khám phá cách một nhóm người cởi bỏ quần áo, đồ đạc trong suốt ba tuần. Ngoài ra, biểu tình khoả thân hay bán khoả thân vẫn là hình thức thể hiện mạnh mẽ. Chẳng hạn như, cuộc đạp xe khoả thân toàn thế giới World Naked Bike Ride là một trong những cuộc biểu tình "ăn mặc tuỳ thích" chống lại việc thiếu các tuyến đường an toàn cho người đạp xe. Và dĩ nhiên, ta có thể nhắc tới nhóm các nhà hoạt động người Ukraine, nhóm Femen, và nhóm nhạc punk Pussy Riot của Nga, là những nhóm đều nổi danh với phong cách để ngực trần. Jessica Vaughan, người giới thiệu cho buổi trình diễn Tân Tự Nhiên, nói rằng những gì mà chị em Binnies và Johnson thực hiện vào thập niên 1980 đã đi trước thời đại và thật không công bằng khi không được lịch sử đề cập đến. "Có nhóm Femen và nhóm Pussy Riot, nhưng những nghệ sĩ Tân Tự nhiên hoàn toàn khoả thân, họ chính là những người bứt phá giới hạn," bà nói với BBC Culture. "Và họ không được đại diện đủ mức trong những năm 1980, có thể vì tại trong những bối cảnh mà họ xuất hiện thì đàn ông luôn đóng vai trò quan trọng hơn. Họ hành động cùng với những nhân vật này nhưng theo cách hoàn toàn đối nghịch. Họ lộn xộn hơn, hỗn loạn hơn những người thường được gọi hài hước là Trường phái Tân Lãng mạn." Những người theo trường phái Tân Tự nhiên giờ đã phù hợp xu thế hơn, nếu không muốn nói là vẫn hơn, Jessica Vaughan nói. "Tôi nghĩ giờ đây còn có nhiều áp lực hơn lên phụ nữ, buộc họ phải tuân theo những hình ảnh cơ thể nhất định, trông có vẻ trơn mịn, mượt mà và cạo sạch lông. Những người theo Tân Tự nhiên hoàn toàn đối nghịch." “Tôi không thể tưởng tượng thấy một phụ nữ khoả thân theo cách khiêu khích đến vậy ở nơi công cộng. Mọi thứ đều bị truyền thông và mạng xã hội thao túng và chỉnh sửa cho hoàn hảo." "Thật hài hước khi được xem sự nguyên bản và ngẫu hứng khi họ đi ra ngoài kia và chứng kiến những phản ứng mà họ gặp phải giữa đám đông. Đó là sự hồn nhiên và vui vẻ của họ.” Bản tiếng Anh đã đăng trên BBC Culture.
Cựu Tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama chính thức tuyên bố ủng hộ Joe Biden làm tổng thống qua một thông điệp video hôm 14/4.
Bầu cử 2020: Cựu tổng thống Barack Obama chính thức ủng hộ Joe Biden
Ông Obama lên tiếng ủng hộ cựu phó tổng thống của mình chỉ một ngày sau khi Thượng nghị sĩ Sanders chính thức tán thành chiến dịch tranh cử của Biden để đối đầu ông Trump trong cuộc bầu cử tháng 11. "Tôi rất tự hào được tán thành Joe Biden trở thành tổng thống Hoa Kỳ," ông Obama nói. "Chọn Joe làm phó tổng thống là một trong những quyết định tốt nhất tôi từng đưa ra, và Joe đã trở thành một người bạn tốt. Tôi tin rằng Joe có tất cả những phẩm chất chúng ta cần ở một tổng thống ngay bây giờ." Ông Obama ca ngợi hành động của ông Biden trong thời gian cầm quyền, như hỗ trợ phục hồi tài chính sau cuộc Đại suy thoái và dẫn đầu về phản ứng với đại dịch H1N1. Ông cũng kêu gọi Biden nên đi xa hơn về phía tả trong một số vấn đề nhất định, chẳng hạn như cung cấp tùy chọn bảo hiểm y tế công cộng cho tất cả người Mỹ và mở rộng các sáng kiến xanh để chống biến đổi khí hậu. Ông cũng ca ngợi các cựu ứng cử viên trong cuộc đua giành đề cử của đảng Dân chủ, đặc biệt là Sanders, người mà ông gọi là "bản gốc của Mỹ". Ông kêu gọi những người nhiệt thành ủng hộ Sanders giờ đây hỗ trợ Biden. "Cả hai chúng tôi đều biết rằng không có gì mạnh mẽ hơn hàng triệu tiếng nói kêu gọi thay đổi. Và những ý tưởng mà Sanders đạt được, năng lượng và sự nhiệt tình mà ông truyền cảm hứng, đặc biệt là ở những người trẻ tuổi, sẽ rất quan trọng trong việc đưa nước Mỹ đi theo hướng tiến bộ và hy vọng". Ông Obama nói về thượng nghị sĩ Sanders. Hôm 8/4 Thượng nghị sĩ Bernie Sanders rút khỏi cuộc đua để trở thành ứng cử viên của Đảng Dân chủ, khiến ông Biden trở thành ứng cử viên còn lại duy nhất. Bernie Sanders tuyên bố ủng hộ Joe Biden hôm 13/4/2020 Một tuần sau đó, trong một chương trình webcast chia màn hình trực tiếp, cựu phó tổng thống Biden đã cảm ơn đối thủ cũ của mình đã tuyên bố ủng hộ. Thượng nghị sĩ Sanders kêu gọi tất cả người Mỹ đoàn kết để đánh bại ông Trump. Sanders mô tả Trump là "tổng thống nguy hiểm nhất trong lịch sử hiện đại của đất nước này". "Hôm nay tôi xin tất cả người Mỹ - Tôi xin mọi đảng viên Dân chủ, tôi xin mọi người độc lập, tôi xin rất nhiều người Cộng hòa - hãy cùng nhau tham gia chiến dịch này để ủng hộ ứng cử viên của quý vị mà tôi ủng hộ", ông Sanders, 78 , nói. "Điều bắt buộc là tất cả chúng ta phải làm việc cùng nhau." Liệu hồ sơ chính trị của Joe Biden có gây bất lợi cho ông? Bầu cử 2020: Ứng cử viên Bernie Sanders là ai? Cuộc đua vào Nhà Trắng lần thứ ba của Joe Biden Ông Biden, 77 tuổi, nói rằng ông "biết ơn sâu xa" về sự ủng hộ và nói rằng ông cần sự trợ giúp của ông Sanders không chỉ cho chiến dịch tranh cử, mà còn trong nội các sau này. "Bạn đã đặt lợi ích của quốc gia và nhu cầu đánh bại Donald Trump lên trên tất cả. Như bạn nói - 'Không phải tôi, mà là chúng ta'", ông Biden nói. Với những người ủng hộ thượng nghị sĩ bang Vermont, ông Biden nói thêm: "Tôi thấy bạn, tôi nghe thấy bạn, tôi hiểu sự cấp bách của những gì chúng ta phải làm ở đất nước này và tôi hy vọng bạn sẽ tham gia cùng chúng tôi." Biden cho biết ông và Sanders đang thành lập các nhóm làm việc chính sách để giải quyết các vấn đề bao gồm biến đổi khí hậu, chăm sóc sức khỏe và học phí đại học. Việc Sander tuyên bố ủng hộ Biden xảy ra ngay sau khi ông Sanders bị Biden đánh bại trong cuộc bầu cử sơ bộ của đảng Dân chủ tại Wisconsin uần trước - diễn ra trong bối cảnh tranh cãi vì đại dịch virus corona. Thượng nghị sĩ tiểu bang Vermont tuyên bố ủng hộ cựu đối thủ Joe Biden chỉ một tuần sau khi chấm dứt cuộc đua đề cử của đảng Dân chủ. Nhưng liệu được ủng hộ sớm có giúp nhiều cho ông Biden? Thượng nghị sĩ Sanders, người tự nhận mình là "nhà xã hội dân chủ", đã kết thúc chiến dịch tranh cử tổng thống tuần trước, nói với người ủng hộ rằng ông không thấy con đường khả thi nào để có đủ phiếu cho việc giành được đề cử. Ông trở thành ứng cử viên dẫn đầu, phổ biến với các cử tri trẻ tuổi, và đưa các vấn đề về y tế và bất đẳng lợi tức thành những chủ đề chính của cuộc tranh cử. Tuy nhiên, ông đã tụt lại phía sau ông Biden trong những tuần gần đây. Ông Sanders, một người độc lập, đã từng chạy đua để dành đề cử làm ứng cử viên tổng thống của đảng Dân chủ trước đó, thua bà Hillary Clinton năm 2016. Phân tích của Anthony Zurcher Phóng viên Bắc Mỹ Nhiều người trong đảng Dân chủ đã tin rằng việc ông Sanders kéo dài chiến dịch tranh đề cử năm 2016, trong cuộc đua với Hillary Clinton, và nhất định không chịu bỏ cuộc dù biết là sẽ thua, đã tạo ra sự chia rẽ trong đảng, góp phần vào chiến thắng của Donald Trump trong cuộc tổng bầu phiếu phổ thông. Sanders đã không chính thức ủng hộ bà Clinton cho đến giữa tháng 7 và trong khi ông có đi vận động bà vào mùa thu, các nhà phê bình cho rằng điều đó không đủ nhiệt tình. Kết quả các cuộc thăm dò ý kiến sau khi bỏ phiếu không đủ để kết luận là cử tri của Sanders đã làm tổn thương bà Clinton, nhưng nỗi đau của năm 2016 đã tô điểm cho toàn cảnh chính trị cuộc đua đề cử của đảng Dân chủ năm 2020. Và vì vậy, Bernie Sanders đã xuất hiện trên webcast của Joe Biden hôm thứ Hai để đưa ra lời ủng hộ chính thức, chỉ năm ngày sau khi ông đình chỉ chiến dịch tranh cử tổng thống. Hai bên đã nói về sự hợp tác và một thống nhất về mục đích - với một mối quan hệ đã không thấy giữa Sanders và Clinton bốn năm trước. Đó là những dấu hiệu khiến những người lớn tuổi trong đảng hy vọng rằng những điều được cho là sai lầm của quá khứ sẽ không lặp lại. Tuy nhiên, thử nghiệm thực sự sẽ là, liệu những người ủng hộ Sanders - đặc biệt là những cử tri trẻ hơn - sẽ chú ý đến sự thúc giục của người lãnh đạo của họ.Họ không phải cần phải yêu mến Biden để giúp ông đánh bại Trump, nhưng họ cần phải đi bầu để bỏ phiếu.
Thể chế đa đảng vốn tồn tại từ trong thời phong kiến ở Việt Nam có vẻ đã bị 'thoái triển' và hiện bị 'triệt tiêu' từ sau khi Đảng Cộng sản nắm quyền ở Việt Nam, các khách mời nói với Bàn tròn http://bit.ly/1um9W3N trực tuyến về dân chủ của BBC hôm 22/01/2015.
Đã có 'thoái triển' về đa đảng ở VN?
Dân chủ ở Việt Nam thăng trầm ra sao qua các giai đoạn lịch sử? Hôm thứ Năm, luật sư Lê Công Định, cựu tù nhân chính trị đang bị quản chế nói với BBC từ Sài Gòn, rằng một trong những lý do khiến ông bị bắt và kết án tù là vì ông đã dám biên soạn một dự án 'Hiến pháp' đa đảng cho Việt Nam. Ông Định nói: "Trong vụ án của tôi, một trong những tài liệu quan trọng mà cơ quan an ninh xét, bắt đó là bản 'Tân Hiến pháp' mà tôi soạn. "Bản Tân Hiến pháp này là một công trình nghiên cứu khoa học thuần túy của tôi trong rất nhiều năm, từ lúc tôi vừa tốt nghiệp trường Luật ra vì tôi đam mê môn hiến pháp, cho nên tôi bỏ thời gian tôi nghiên cứu. "Tất cả mọi người ai có quan tâm đến tình hình của đất nước cũng như quan tâm đến khoa học chính trị thì ai cũng thấy được rằng bản Hiến pháp hiện tại của Việt Nam, tôi nói hiện tại ở đây tức là nó cũng đã được sửa qua những giai đoạn, những thời kỳ khác nhau, nó cũng chỉ nhằm một mục tiêu duy nhất là bảo vệ quyền lãnh đạo độc tôn của Đảng cộng sản Việt Nam mà thôi. "Và do đó với một người yêu chuộng một nền dân chủ thực sự và kêu gọi có một sự đa đảng, để mà cùng nhau phát triển đất nước, thì một bản Hiến pháp với một mục đích như vậy, tất nhiên là tôi không cảm thấy thỏa mãn và trong quá trình nghiên cứu của mình, tôi đã có thảo ra một bản Tân Hiến pháp. "Quan niệm của hệ thống pháp luật Việt Nam cũng như của Hiến pháp Việt Nam, họ tập trung tuyệt đối vào việc làm sao bảo vệ được quyền lãnh đạo đó mà thôi và mọi chuyện mà đi ngược lại thì họ đều xem đó là hành vi lật đổ hoặc là tuyên truyền sống lại nhà nước xã hội chủ nghĩa. "Khi tôi dấn thân vào việc muốn thay đổi hệ thống pháp luật này, để mục đích mang lại nền dân chủ thực sự cho đất nước, thì tất nhiên tôi buộc lòng phải ở vào một vị trí là vi phạm các quy định luật pháp nằm trong những đạo luật, chẳng hạn như Bộ luật Hình sự và thậm chí vi phạm luôn cả những quy định của Hiến pháp. "Ở đây cũng mở ngoặc là Hiến pháp Việt Nam có một số điều khoản cho phép công nhận những quyền tự do về chính trị cũng như là quyền làm người, tuy nhiên, những điều luật như vậy nó chỉ là một hình thức tô vẽ cho một thể chế toàn trị mà thôi," nguyên Phó Chủ nhiệm Đoàn luật sư TP. Hồ Chí Minh, luật sư Lê Công Định nói với Bàn tròn của BBC. Truyền thông Việt Nam đưa tin về vụ án của ông Lê Công Định mấy năm trước dẫn lời nhà chức trách nói ông Định đã có các hoạt động 'chống phá', 'tuyên truyền' chống nhà nước xã hội Chủ nghĩa và cáo buộc ông đã cùng hành động với một số 'đối tượng', 'tổ chức' trong đó có cả 'đảng phái phản động của người Việt ở hải ngoại' khi soạn thảo một số tài liệu vì các mục đích này. 'Thoái triển?' Việt Nam trở thành quốc gia độc đảng được khẳng định chính thức trong Hiến pháp hàng chục năm qua. Hôm thứ Năm, nhà văn Võ Thị Hảo nói với BBC về quan sát của mình về một quá trình có thể được xem là thoái triển về thể chế đa đảng và dân chủ ở Việt Nam tín từ trong lịch sử cận hiện đại, cho tới giai đoạn mà Đảng Cộng sản đang cầm quyền hiện nay. Từ Berlin, nhà văn điểm lại những thời kỳ khác nhau trong lịch sử cận hiện đại Việt Nam và chia sẻ với Bàn tròn trực tuyến của BBC: "Tôi đã tìm hiểu những thời kỳ khác nhau liên quan vấn đề đa nguyên và đa đảng ở Việt Nam... thì hóa ra là thời kỳ quân chủ, thời kỳ Vua Vĩnh Thụy, (tức) Vua Bảo Đại (trị vì từ 1925-1945) lại là thời kỳ đã sinh ra rất nhiều đảng, thời kỳ ấy rất đa nguyên... "Chẳng hạn như từ thời Vua Khải Định (?) (bắc cầu sang thời vua Bảo Đại?), từ năm 1912 tới khoảng 1929, đã có tới 13 đảng được khai sinh và cùng hoạt động và đảng đầu tiên là do Phan Bội Châu thành lập. "Còn thời Vua Bảo đại đã có khoảng 25 đảng đã cùng tồn tại và hoạt động, tất nhiên là mạnh yếu có thể khác nhau. "Đến năm 1945 đến năm 1954 thì có khoảng bốn đảng, 1954-1975 có tám đảng và... một điều mất dân chủ chưa từng có tức là triệt tiêu sự đa nguyên và đa đảng ở Việt Nam. "Tức là năm 1988, ông Tổng bí thư Nguyễn Văn Linh đã giải tán hai đảng - Đảng Xã hội và Đảng Dân chủ, và từ đó nhà cầm quyền Việt Nam cấm tuyệt đối đa nguyên và đa đảng... "Và ngay cả một người chỉ viết một bản Hiến pháp thôi, chỉ thử viết một bản Hiến pháp để mong rằng đóng góp một ý kiến, để mang lại cái dân chủ hơn, nền dân chủ tốt hơn cho Việt Nam, cho sự phát triển, thì cũng bị cầm tù như Luật sư Lê Công Định. "Lẽ ra là nên khuyến khích anh Lê Công Định hay là bất kỳ một ai đó có nguyện vọng đóng góp vào Hiến pháp và đóng góp cho nền dân chủ Việt Nam thì mọi người đều có quyền chứ không được cầm tù như vậy. "Cho đến bây giờ thì các trải nghiệm dân chủ của tôi ở Việt Nam cũng như trên các phương tiện thông tin đại chúng, mọi người đã thấy rõ rằng năm 2013 và năm 2014 vừa rồi, Việt Nam vẫn bị xếp vào gọi là 'Chính phủ độc tài' và là 'Kẻ thù của Internet' và là 'kẻ thù' trong việc vi phạm nhân quyền...," nữ văn sỹ nói với Bàn tròn trực tuyến của BBC http://bit.ly/15ySmEg. (Chúng tôi sẽ tiếp tục cập nhật bài và giới thiệu thêm ý kiến chính của các khách mời khác tham gia cuộc tọa đàm, mời quý vị đón theo dõi).
Truyền thông Nhật đưa tin một loạt các vụ bắt giữ nghi phạm trộm cắp gia súc và trái cây trong khi có lời kêu gọi ‘đừng làm ngơ’.
Nhiều công dân Việt Nam bị cảnh sát Nhật bắt để điều tra trộm cắp
Lực lượng tham gia điều tra và bắt giữ các vụ được cho lên tới hàng trăm cảnh sát và điều tra viên. Cảnh sát Nhật vào hôm Chủ nhật 1/11 bắt một công dân Việt Nam vì nghi giết mổ lợn trái phép trong nhà tại Tỉnh Saitama, bắc Tokyo, theo NHK. Vụ giết mổ lợn trong nhà tắm không có giấy phép được cho là xảy ra từ vài tháng trước. Người đàn ông 29 tuổi tên Công đã bị truy tố vì phạm luật xuất nhập cảnh và bị bắt giữ và đã bị bắt vào tháng trước sau khi cảnh sát phát hiện bán thịt lợn và lê. Điện thoại của Công, theo cảnh sát, có hình ảnh Công xẻ lợn ra từng miếng trong nhà tắm và tin nhắn trong điện thoại cho thấy "có ý định bán thịt". Nhật Bản: Bắt nghi phạm 'hối lộ' ngoại giao VN Nhật Bản: Bắt sư thầy Việt nghi 'kết hôn giả' Vụ bắt nghi phạm ngày 28/10 thu được điện thoại có hình ảnh giết mổ và tin nhắn “giao bán thịt” Vào ngày 28/10, bốn người Việt bị bắt tại tỉnh Gunma với cáo buộc vi phạm luật giết mổ động vật tại điểm không có phép. Vụ bắt giữ bốn người này, hai người 32 tuổi và hai người 27 và 22 tuổi, liên quan tới hoạt động điều tra một loạt các vụ trộm cắp gia súc và trái cây tại vùng Kanto, bao gồm cả Gunma và Saitama. Cảnh sát chưa tiết lộ những người nay khai nhận thế nào mặc dù dấu vết của mẫu lông và huyết lợn khô được cho là bị phát hiện tại căn nhà này. Người đàn ông 27 tuổi trong nhóm bốn người này vào ngày 4/10 đã từng bị cảnh sát Gunma bắt tại một trang trại ở thành phố Ota vì nghi trộm dưa. Cảnh sát sau đó khám nhà và phát hiện 38 phần thịt và 5 con dao ''làm bếp''. Hình ảnh lợn bị giết mổ tại nhà người này đã được đưa lên mạng xã hội và cảnh sát đang điều tra vụ việc này. Khoảng 720 con lợn, 140 con gà và khoảng 9000 trái cây như lê và nho đã bị trộm tại tỉnh Gunma vào năm nay. Các tỉnh cận kề như Saitama và Tochigi cũng thông báo một loạt các vụ trộm lợn và bê cũng như các nông sản khác. Liên quan tới hoạt động điều tra những vụ việc trộm cắp này, cảnh sát Gunma đã bắt 13 người gồm cả nam và nữ tại Ota vào ngày 26/10 sau khi điều tra một xe dùng để chở thịt và trái cây tới một trung tâm ở thành phố này. Cảnh sát xác nhận rằng chính xe này đã từng đi lại tại những điểm ở tỉnh Saitama nơi xảy ra các vụ trộm cắp vào tháng Tám. Các thanh tra cũng thu giữ được giấy biên nhận giao hàng có tên hai trong số 13 người Việt kể trên và giấy này này cho thấy họ gửi hàng cho những người Việt khác sống tại Nhật Bản. Người Việt ‘đầu bảng về phạm pháp’ tại Nhật Cảnh sát Nhật bắt 'siêu chôm đồ' Việt Nam 13 người bị bắt giữ ngày 26/10 vì vi phạm luật xuất nhập cảnh và để điều tra dính líu các vụ trộm cắp gia súc và trái cây. Mặc dù bị bắt với cáo buộc vi phạm luật xuất nhập cảnh vì ở lại Nhật quá hạn visa, nhóm 13 người này bị nghi đã dùng mạng xã hội để tiêu thụ hàng trộm cắp được. Cảnh sát Nhật hiện đang tiếp tục điều tra một loạt các vụ trộm cắp mà họ tin là có nhiều nhóm khác nhau ở nhiều nơi tại Nhật Bản thực hiện trong đó đáng chú ý vào cuối tháng 10 có vụ bắt giữ 10 nghi phạm buôn thuốc lắc vào Nhật và vụ ba nghi phạm vào nhà dân lấy cắp 10,6 triệu yên (2,3 tỉ VND). Các vụ công dân Việt Nam bị bắt giữ để điều tra về nghi vấn trộm cắp động vật và trái cây (ngoài những mặt hàng khác) được sự chú ý và chia sẻ trên các trang mạng xã hội trong đó có Facebook. 'Tiếp tay cho tội phạm' Trong bài viết 'Im lặng không làm ta vô can' được nhiều người chia sẻ, một người Việt sống và làm việc tại Nhật viết: "…Hậu quả để lại cho cộng đồng người Việt tại Nhật sau những vụ án điểm có ảnh hưởng lớn như thế này chắc chắn sẽ bộc lộ trong gia tăng kỳ thị đối với người Việt, trong việc siết chặt tiêu chuẩn cấp visa, khám xét trên đường và thậm chí có thể cả trong thái độ thiếu tích cực của cảnh sát đối với những vụ việc tội phạm trong nội bộ cộng đồng người Việt, đang ngày càng nhức nhối. Tóm lại, Nhật Bản sẽ trở thành mảnh đất khó sống hơn cho người Việt. Tuy nhiên tác giả bài viết đặt câu hỏi cho cái gọi là "quít làm cam chịu" hay không và tự trả lời rằng "hoàn toàn không". Người này mô tả điều ông gọi là "hàng nghìn người Việt tiếp tay cho tội phạm". "Đồ mà người Việt trộm được không thể tiêu thụ qua các kênh phân phối thông thường. Đồ mỹ phẩm, dược phẩm hay đồ điện tử được gửi về tiêu thụ tại Việt Nam. "Nhưng thực phẩm thì chỉ có thể tiêu thụ ngay tại Nhật. Với số lượng tới 700 con lợn, số lượng người tiêu thụ lên tới hàng nghìn người. Về bản chất, việc tiêu thụ đồ trộm cắp là hành vi tội phạm có thể bị phạt tù. Lần này, người mua có thể chối phắt là mình không biết nguồn gốc để tránh tội, nhưng một đứa trẻ trung học cũng đủ khả năng để hiểu rằng lợn sữa cả con hay hoa quả với giá chỉ bằng 1/3 giá bán ở siêu thị không thể là "của nhà trồng được". Người Nhật, dù có cơ hội mua rẻ tương tự nhìn chung cũng sẽ không hám lợi mà chặc lưỡi. "Do số lượng hàng trộm được quá lớn, việc tiêu thụ không thể giới hạn qua truyền miệng trong người quen mà phải đăng công khai trên một số nhóm lớn trong cộng đồng người Việt tại Nhật. "Hình ảnh chụp màn hình của những tin rao bán lợn hay lê cũng được lan truyền sau đó. Nhưng không thấy ai nêu ý kiến cần thông báo đến nhà chức trách, không ai tố giác tội phạm. Cả cộng đồng lớn hàng chục vạn người điềm nhiên "im lặng", như việc phạm tội này diễn ra ở một thế giới khác, không phải trên chính mảnh đất mà mình đang sinh sống… "...Đừng coi đó là vấn đề của cảnh sát hay chính phủ Nhật. Chỉ có sự thay đổi từ bên trong người Việt, bắt đầu từ những điều tử tế nhỏ nhặt, mới thực sự là giải pháp," người này viết. Không ít hàng hoá trộm cắp tại Nhật được đưa về Việt Nam tiêu thụ nhưng ít khi thấy nhà chức trách Việt Nam truy tố tội phạm. Một người Việt khác viết: "Nhiều người cứ bảo đọc tin người Việt trộm cắp thấy nhục, không dám ra đường, rồi là không dám nhận mình là người Việt, đi làm sợ Nhật bàn tán... Riêng tôi thì thấy bình thường, vì tôi nhục quen rồi. Còn nhục được thêm nữa sao. Bao nhiều vụ rồi chứ có phải một đâu. Đây chỉ là những vụ đã được khui ra, còn người Việt phạm tội ở Nhật chưa bị bắt thì tôi tin còn nhiều lắm. Vẫn đang phạm tội hàng ngày trên khắp nước Nhật kìa. "Nhìn thấy nó bán đồ ăn cắp đầy trên mạng đấy, nhìn thấy bọn cư trú bất hợp pháp, bọn lô đề bóng bánh cờ bạc đấy. Có ai dám báo cảnh sát không? Hay nếu báo thì mọi người lại nói "thằng này, con này ác, không biết giúp đỡ bảo vệ đồng bào". Đấy chẳng phải chính chúng ta cũng đang bao che cho tội ác sao?,'' người này viết. Số liệu của Tổng cục cảnh sát Nhật vào năm 2018 cho thấy số vụ án hình sự do thủ phạm người Việt là 5.140 vụ, đứng đầu và chiếm hơn 30% tổng số vụ án do người nước ngoài tại Nhật, trong khi người Việt chỉ chiếm chừng 12.1% cộng đồng người nước ngoài. Hiện có khoảng hơn 400 ngàn người Việt sinh sống và làm việc, học tập tại Nhật Bản.
Tổ chức chống tham nhũng, Minh bạch quốc tế, đã cảnh báo rằng việc tái thiết Iraq có thể biến thành 'một scandal lớn nhất trong lịch sử nhân loại.'
Chống tham nhũng ở VN gặp 'khó xử'
Trong báo cáo năm 2005 dài hơn 300 trang, tổ chức Transparency International nói cần có những biện pháp khẩn cấp để ngăn chặn việc biển thủ tiền dành cho các dự án ở Iraq. Báo cáo của tổ chức Minh bạch quốc tế năm nay, trong phần viết về Việt Nam, có nhận xét rằng chính phủ Việt Nam đã liên tục nhắc lại cam kết chống tham nhũng và đã truy tố nhiều nhân vật cao cấp. Tuy nhiên, với sự kiểm soát truyền thông chặt chẽ, nên đã không có nhiều các cuộc điều tra độc lập về những sai trái của quan chức cao cấp, khiến cho các vụ điều tra có nguy cơ mang tính chất chọn lọc hơn là toàn diện. 'Khó xử' Năm 2004, chỉ số nhận thức về tham nhũng đối với Việt Nam đưa nước này xếp thứ 102 trong 146 nước được xếp hạng. Báo cáo năm 2005 lần này không xếp hạng các nước, mà dành nhiều trang để phân tích một số nước, trong đó có Việt Nam. Danny Richards, tác giả phần về Việt Nam, nhận xét mặc dù chính phủ đề ra quyết tâm trừng phạt mọi viên chức tham nhũng, nhưng nó đặt ra một tình huống khó xử cho bộ máy lãnh đạo. Sự tiến thoái lưỡng nan đó là đảng càng đưa ra nhiều bằng chứng là đang bài trừ tham nhũng trong tổ chức, thì tính chính đáng trong việc lãnh đạo của đảng càng bị đe dọa. Nhưng nếu không hành động thì lại cũng làm tăng nhận xét rằng tham nhũng đang lan tràn. Vì thế, theo Transparency International, nhà chức trách có thể tiếp tục lấy một số quan chức có tội ra làm gương; nhưng đồng thời, các cuộc điều tra sẽ mang tính chọn lọc hơn là toàn diện. Cải cách hành chính Chương trình cải cách hành chính từ 2001 - 2010 lập ra nhằm cải thiện hành vi của các cơ quan cấp huyện, quận, tỉnh. Chính sách 'Một cửa, một dấu' được dự định tiến hành ở mọi quận và tỉnh trên toàn quốc trong năm 2004 và áp dụng ở cấp xã trong năm nay. Việc mở rộng hình thức này phản ánh nỗ lực muốn tăng cường khả năng quản trị của nhà nước. Tuy nhiên, có lo ngại rằng trong khi cải cách hành chính đi trước, thì cải cách luật pháp lại không theo kịp. Các nhà đầu tư trong và ngoài nước cũng vẫn mệt mỏi vì thủ tục quan liêu và sự lẫn lộn trong các quyết sách khiến các viên chức có cơ hội tư túi. Chính phủ đã hứa có thêm chính sách tăng cường niềm tin của nhà đầu tư và chống tham nhũng. Trong đó có khả năng lập ra hệ thống pháp lý độc lập, cải cách tiền lương, mở diễn đàn cho truyền thông và nhân dân bày tỏ ý kiến về việc giám sát các dự án đầu tư. Tuy nhiên, báo cáo của Transparency International nói rằng với quyết tâm duy trì kiểm soát của Đảng Cộng sản, thì nhịp độ thay đổi sẽ khó có thể đáp ứng mong chờ của giới đầu tư và tài trợ nước ngoài. Nói về Iraq Báo cáo năm 2005, công bố ngày hôm nay, tập trung vào vấn nạn hối lộ và biển thủ khu vực xây dựng trên thế giới. Với tiêu đề lớn về Iraq, tổ chức này nói cần có những biện pháp khẩn cấp để ngăn chặn việc biển thủ tiền dành cho các dự án. Minh bạch Quốc tế nói rằng hiện đang không có sự cởi mở cần thiết về vấn đề nguồn tiền dành cho tái thiết Iraq được sử dụng ra sao. Tổ chức này cho rằng sự thiếu minh bạch này làm tăng khả năng tham những ở quy mô lớn xảy ra ở Iraq khi nguồn tiền tài trợ đổ vào nước này không bị ràng buộc bởi các quy định quốc tế hay thậm chí là những ghi chép về các khoản chi tiêu tại các bộ và các công ty Iraq. Một vấn đề khác được Minh bạch Quốc tế đề cập tới chính là điều mà họ gọi là di sản các hành vi tham nhũng do chính phủ Saddam Hussein để lại. Tổ chức này cũng đề cập tới tốc độ phát triển kinh tế của Iraq. Họ cảnh báo rằng việc tư nhân hóa nhanh chóng mà Ngân hàng Thế giới và các chính phủ chủ nợ Tây Phương khuyến khích để đổi lại việc cho việc trao viện trợ cũng có thể tạo nhiều cơ hội cho tham nhũng. Báo cáo của Minh bạch Quốc tế cũng nói rằng uy tín của cộng đồng quốc tế với vai trò là người cầm cân nẩy mực trong việc giải quyết tham nhũng đã bị giảm sút vì vụ xcăng-đan đổi dầu lấy lương thực. Những nhận xét này của Minh bạch Quốc tế nằm trong báo cáo về tham nhũng trong ngành xây dựng trên toàn cầu. ............................................................................................ Dân đenTham nhũng thì thời nào, xã hội nào cũng có không nhiều thì ít, rất khó trừ tuyệt. Nhưng thời nay ở VN tham nhũng phát sinh từ một tập đoàn có quyền thế, được ưu đãi từ đảng duy nhất được cầm quyền, chứ không phải là những cá nhân,hay phe nhóm có uy quyền nhất thời như những xã hội khác, nên ngoài đảng ra không ai có thể truy tố họ. Nhưng " bứt giây sẽ động rừng" nên đảng cũng chỉ "giơ cao đánh khẽ" để bao che lẫn cho nhau mà duy trì quyền lực. Dân Việt Nam luôn hiếu hòa và bao dung, nhưng họ vẫn suy từ bản chất của mình nên vẫn lo sợ tự do, dân chủ sẽ là động cơ để xã hội biến động,và thù hận. Đó là một trong những nguyên do "phe ta" không thể nào trừng trị "phe mình", trừ khi người dân bị dồn mãi vào chân tường. Hùng, Petite Rock, Hoa KỳĐảng và nhà nước không dám động đến những viên chức, đảng viên cao cấp dính líu vào những vụ tham nhũng vì lý do là những ngài nầy đã “có công” với đảng và nhà nước. Đảng không bao giờ nghĩ là những người nầy đã phục vụ cho đảng và nhà nước vì tư lợi. Với mức lương ở Việt Nam, đảng có biết là hiện nay có bao nhiêu đảng viên và viên chức cao cấp đã gởi con và chuyển tiền ra nước ngoài để đầu tư ? Chính quyền Việt Nam chỉ đem ra sử những con “cờ thí” để làm màu vậy thôi. Như thế tham nhũng sẽ còn mãi mãi ở Việt Nam. Chỉ tội cho đám dân đen, không bao giờ họ ngất đầu lên nổi. Vy HiểnMình nghĩ tham nhũng ở Việt Nam giống như máy vitính bị nhiễm virus nặng. Mà một khi chương trình bị nhiễm virus thi các phần mềm trong máy không thể nào quét cho hết vius đựơc vì chính nó cũng bị nhiễm virus. Tốt hơn hết là Format lại máy và cài đặt lại. Giấu tênTrong một nền kinh tế què quặt, với đồng lương chết đói, với một xã hội đầy sự dối trá và đua đòi thì tham nhũng là một cơ chế để tự tồn tại. Mọi người có chút quyền hành đều có thể tham nhũng, chỉ thằng dân đen là khổ sở thôi. Ngô Việt, TorontoTham nhũng ở Việt Nam đã trở thành quốc nạn. Nhưng rất khó bài trừ vì nhiều người tham nhũng lại là đảng viên cấu kết với nhau. Mặt khác, nhà nước không công khai trước dân. Cán bộ cấp cao khi nói đến tham nhũng đều rất hùng hồn. Nhưng cách thực hiện thì không khả thi, vì Đảng ở trên hết thay vì phải là luật pháp ở trên hết. Tam Keo, St. Louis, Hoa KỳNgười ta có cần một cơ quan như Transparency International nói ra rồi mới biết sự "khó xử" của đảng và nhà nước Cộng Sản Việt Nam trong việc bài trừ tham nhũng? Dân Việt Nam đã nói tới chuyện này hà rằm, từ ngậm tăm tới trên internet, và sẽ nói dài dài. Chỉ ước mong nhà nước mở cửa cho dân nói cho xả hơi chứ đừng lấy tiền dân đem rửa vào những dịch vụ mướn ngoại quốc điều tra về tham nhũng ở Việt Nam, tốn thêm tiền của dân, khiến dân phải thêm oằn vai gánh lấy những chi phí vô ích đó mà thôi! Cho dân nói, cho dân phân tích, cho dân phanh phui ra thì đảng và nhà nước tha hồ có tư liệu và điều kiện để sửa chữa. Ken, TP. HCMNhững ai đã từng sống ở Vn thì tham nhũng là chuyện bình thường trong cuộc sống hàng ngày, cuộc sống mà chính con người Vn đã và đang phải chịu không biết tới khi nào! Nếu không chi tiền cho phường, thuế hay các cơ quan công quyền thì đừng có mà nghĩ là làm được chuyện gì ở Vn và tôi cùng các con người Vn làm ăn chân chính phải chịu đựng. Tôi là du học sinh từ Úc về Vn lúc trước khi còn du học tôi rất mong được đóng góp sức mình cho công cuộc xây dựng đất nước nghèo của mình. Sau khi tốt nghiệp ở Úc trở về Vn tôi thật sự thất vọng với cách hành xử bất cần của các cán bộ công quyền mà tôi đã gặp. Tôi quyết định sẽ trở về Úc nơi mà tôi sẽ được một tập đoàn lớn chờ đợi và mời làm việc. Dù rằng rất yêu Việt Nam.
Thỏa thuận này có thể là lịch sử. Nó chắc chắn gây tranh cãi. Phe phản đối thỏa thuận này trong giới lập pháp Hoa Kỳ, ở Iran, Israel và vùng Vịnh sẽ tiếp tục chiến dịch chống lại thỏa thuận. Nhưng đây là bằng chứng thực tế một lần nữa rằng ngoại giao thực sự là nghệ thuật của điều có thể.
Thỏa thuận hạt nhân Iran 'tốt vào lúc này'?
Tổng thống Barack Obama nói với thỏa thuận mới, "mọi ngả đường dẫn tới vũ khí hạt nhân đều bị chặn" đối với Iran Một chuyên gia hàng đầu, Mark Fitzpatrick thuộc Viện Quốc tế về Nghiên cứu Chiến lược (IISS) ở London, cho rằng "Đó không phải là một thỏa thuận tốt, nhưng nó là một thỏa thuận chấp nhận được." Tất nhiên hiện vẫn còn nhiều câu hỏi về việc thực hiện thỏa thuận. Bên nào đã nhượng bộ nhiều hơn? Thỏa thuận này có hoàn toàn khả thi về dài hạn? Nhưng hãy bình tĩnh và suy nghĩ về những gì xảy ra trước đây. Trước khi quá trình đàm phán này bắt đầu một cách nghiêm túc - một quá trình dẫn đến thỏa thuận tạm thời vào năm 2013, theo đó đặt nền móng cho các cuộc đàm phán đã vừa kết thúc - Iran lúc đó đang xúc tiến chương trình hạt nhân của mình một cách đều đặn. Mặc dù tuyên bố rằng họ đã không tìm cách chế tạo vũ khí hạt nhân, Tehran mỗi ngày nhích gần hơn tới khả năng và năng lực để chế tạo một quả bom. Thật vậy, khoảng thời gian gấp rút cần phải xúc tiến nhanh cho một quả bom trước khi cộng đồng quốc tế có thể phản ứng càng ngày càng ngắn lại. Thanh trừng gây ra hệ lụy, nhưng không ngưng được quá trình phát triển hạt nhân. Israel, nhưng quan trọng hơn là Hoa Kỳ, cả hai đều nói về khả năng có hành động quân sự nhằm ngăn chặn chương trình hạt nhân của Iran; một bước đầy bất ổn về quân sự đe dọa gây hỗn loạn hơn nữa trong khu vực. Vì vậy, nếu thỏa thuận này được thực hiện thành công, xung đột sẽ được đẩy lùi và tiến độ phát triển hạt nhân của Iran được khống chế đáng kể. Cùng nhượng bộ Người Mỹ và các đồng minh của họ không thể không nhượng bộ. Ban đầu họ muốn Iran giảm toàn diện chương trình hạt nhân của và ngưng tất cả các chương trình làm giàu uranium. Đó thực sự là những gì Israel vẫn muốn. Nhưng điều này đơn giản là không thực tế nếu muốn đạt được một thỏa thuận. Thỏa thuận cho phép giám sát viên vào các cơ sở hạt nhân của Iran. Thực ra các thoả thuận với Iran đã mặc nhiên nhấn mạnh những gì Iran luôn khẳng định, đó là họ có quyền hợp pháp cho một chương trình làm giàu uranium. Các yêu cầu cần thiết khác cho một thỏa thuận sẽ đạt được là sự cần thiết có một điều khoản khống chế về thời gian theo đó chương trình hạt nhân và nghiên cứu của Iran sẽ được dỡ bỏ sau một thời gian nhất định. Một lần nữa, một số người bảo thủ ở phương Tây có vẻ rất muốn những hạn chế này sẽ kéo dài vĩnh viễn – và đó chính là sự cản trở lớn nhất để đạt được bất kỳ thỏa thuận nào. Nhưng với một thỏa thuận có thời hạn - kể cả khi kéo dài từ 10 đến 15 năm – người ta sẽ thấy có các câu hỏi về những gì xảy ra sau đó. Iran sẽ có thể tiếp tục nghiên cứu hạt nhân của mình với một nền kinh tế mạnh mẽ hơn để hỗ trợ chương trình này. Các nhà phê bình sẽ xem điều này như hồi chuông báo động. Nhưng những người ủng hộ thỏa thuận này sẽ lập luận rằng qui chế giám sát và kiểm tra là đủ hà khắc để tạo sự tin tưởng về những gì Tehran đang làm. Và lúc đó - có lẽ - mối quan hệ rộng lớn hơn giữa Iran và các nước láng giềng và với phương Tây sẽ được cải thiện. Iran cũng đã nhượng bộ. Họ chấp nhận một mức độ kiểm tra lớn hơn đối với bất kỳ nước nào, trừ những nước chiến bại. Đó là chấp nhận những điều khoản hạn chế về thời gian đối với các hoạt động hạt nhân của mình và việc nghiên cứu trong một giai đoạn đáng kể. Khó khăn phía trước Điều quan trọng sẽ là thực hiện thỏa thuận này, một khi Quốc hội Hoa Kỳ và Quốc hội Iran đã có tiếng nói của mình. Đây là một quá trình chứ không phải là một hành động đơn lẻ. Có rất nhiều khía cạnh của thỏa thuận phức tạp này có thể gây ra vấn đề. Iran phải thực hiện các bước khác nhau để củng cố và mở rộng các hạn chế mà họ chấp nhận đối với chương trình hạt nhân của mình vốn là điều kiện chính của việc giảm nhẹ các biện pháp trừng. Thỏa thuận được đón nhận tại Iran như một thắng lợi. Quá trình này sẽ chạy trơn tru? Iran rõ ràng không có lợi gì nếu đánh trống bỏ dùi ở giai đoạn này. Việc kiểm tra và xác minh trên thực tế sẽ được thực hiện ra sao? Chẳng hạn cái gọi là "toàn quyền giám sát" của các thanh tra quốc tế đến các địa điểm quân sự như vậy là đủ không? Nhưng giả sử mọi chuyện không diễn ra theo thỏa thuận và có những hoạt động của Iran làm tăng sự nghi ngờ. Làm thế nào nó có thể dễ dàng tái áp đặt các biện pháp trừng phạt nào đó? Và những gì có thể tác động đến khía cạnh này của thỏa thuận trong bối cảnh có rạn nứt ngày càng tăng giữa Nga và phương Tây? Cộng đồng quốc tế cũng cần phải hiểu nhiều hơn về các hoạt động hạt nhân trong quá khứ của Iran, đặc biệt là hoạt động "có định hướng quân sự". Cơ Nguyên tử Năng Quốc tế (IAEA), đã ký kết cái gọi là lộ trình để làm rõ hồ sơ dày này vào cuối năm 2015. Giới chỉ trích sẽ nói rằng Iran đã từng có những cam kết tương tự trong quá khứ chỉ để rồi không tôn trọng lời hứa. Trì hoãn khủng hoảng? Những người ủng hộ thỏa thuận này sẽ lập luận rằng trong khi dữ kiện quá khứ là quan trọng thì những gì sẽ xảy ra trong tương lai là quan trọng nhất. Các chuyên gia kiểm soát vũ khí cho rằng trong thỏa thuận này là đủ hữu ích để thực hiện. Giới chỉ trích có thể nói rằng thỏa thuận này chỉ đơn giản là "mua thời gian" khiến chương trình hạt nhân của Iran trở nên bất an và trì hoãn bất kỳ cuộc khủng hoảng nào cho khoảng từ 10 tới15 năm. Xét về tình trạng hiện nay ở Trung Đông, việc trì hoãn có vẻ là tốt vào lúc này. Thỏa thuận này đã nhắm sát đến chương trình hạt nhân của Iran. Nhưng chế độ Iran sẽ không thay đổi một sớm một chiều. Mớ bùng nhùng về chính sách đối ngoại của họ ở Syria, Iraq, Lebanon và Gaza - nhiều việc trong số đó bị phương Tây xem là bất lợi - sẽ tiếp tục. Nhiều người tự hỏi việc có thỏa thuận này có nghĩa là người ta có cần phải có các cuộc đàm phán thêm về các vấn đề an ninh rộng hơn của khu vực hay không trong bối cảnh Iran nay là một trong các nước lớn trong bàn đàm phán.
Chuyến thăm tới ba quốc gia ở châu Á là Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc vào trung tuần tháng Ba của tân Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson diễn ra khá 'lặng lẽ' và 'được chuẩn bị hơi chậm', chuyến đi này có ba mục tiêu chính, theo một chuyên gia về chiến lược ngoại giao của Việt Nam.
Thực chất chuyến thăm Nhật, Hàn và TQ của Ngoại trưởng Mỹ
Chuyến thăm của Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson tới Đông Á và châu Á diễn ra 'khá lặng lẽ và được chuẩn bị hơi chậm', theo chuyên gia chiến lược ngoại giao từ Việt Nam. Trao đổi với BBC hôm 17/3/2017 từ Học viện Quan hệ Quốc tế, thuộc Bộ Ngoại giao Việt Nam, Tiến sỹ Trần Việt Thái, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược Ngoại giao nói: 'Chuyến đi của ông Rex Tillerson sang các nước Đông Á, châu Á khá là lặng lẽ và nó được chuẩn bị hơi chậm, so với kế hoạch, thời điểm, bởi vì có thể từ khi ông Rex Tillerson được phê chuẩn đến nay cũng đã là khá lâu và khu vực châu Á kỳ vọng ông ấy đến thăm sớm hơn." Tuy nhiên theo chuyên gia về chính sách ngoại giao này, chuyến thăm là một 'dấu hiệu tích cực' về quan tâm của Mỹ ở khu vực. Ông nói: "Dù sao đi nữa, chuyến thăm này được triển khai cũng là một dấu hiệu tích cực cho thấy sự quan tâm của chính quyền mới của ông Donald Trump đối với khu vực." Mỹ xem hành động quân sự là ‘một phương án’ với Bắc Hàn Ngoại trưởng Mỹ 'lặng lẽ' thăm châu Á Tư lệnh Hải quân Việt Nam thăm Trung Quốc Các thách thức đầu tiên cho tân ngoại trưởng Mỹ Trung Quốc lại xây dựng ở Hoàng Sa? Tập đoàn ExxonMobil ký thỏa thuận khí đốt với Việt Nam 'Cuộc gặp Trump - Tập' TS. Trần Việt Thái nói về chính sách với châu Á của Mỹ Về mục đích chính của chuyến đi, Tiến sỹ Trần Việt Thái nêu quan điểm: "Theo tôi, chuyến đi này có thể có ba mục đích, mục đích thứ nhất là chuẩn bị cho cuộc gặp giữa ông Donald Trump và ông Tập Cận Bình dự kiến sẽ diễn ra vào khoảng mùng 6 hoặc 7 tháng Tư. "Đây là cuộc gặp rất quan trọng, bởi vì nó sẽ quyết định quan hệ Trung - Mỹ trong thời gian tới, và chuyến đi này để chuẩn bị cho cuộc gặp cấp cao đó. "Thứ hai, ông Rex Tillerson có thể sẽ có thông điệp về vấn đề Triều Tiên, theo thông tin mà chúng tôi biết, dường như chính quyền của Mỹ dưới thời ông Donald Trump đã tỏ ra hết kiên nhẫn, mất kiên nhẫn đối với Triều Tiên và họ có thể sẽ điều chỉnh cách tiếp cận theo hướng cứng rắn hơn. "Ví dụ như gia tăng trừng phạt hoặc đưa Triều Tiên trở lại 'Danh mục các nước Bảo trợ khủng bố', rõ ràng là họ đã hết kiên nhẫn đối với những gì diễn ra trong thời gian qua. "Và điểm thứ ba, mục tiêu của ông Rex Tillerson là chuyển đi thông điệp rằng Mỹ và Trung Quốc cần phải tránh một cuộc chiến tranh thương mại. Đây là một trong những vấn đề hết sức quan trọng mà hai bên phải nỗ lực rất lớn. "Do đó tôi nghĩ nó sẽ góp phần quan trọng, nó sẽ định hình cục diện quan hệ Mỹ với các nước trong khu vực trong thời gian tới," ông Phó Viện trưởng Viện Chiến lược Ngoại giao của Việt Nam nói với BBC hôm thứ Sáu. 'Chấm dứt xoay trục' Gần đây, trong các cánh hành pháp và lập pháp của Hoa Kỳ đã có một số động thái về chính sách của Mỹ liên quan châu Á - Thái Bình Dương, đặc biệt ở khu vực Biển Đông và Biển Hoa Đông. Hôm 14/3, quyền trợ lý ngoại trưởng Mỹ Susan Thornton cho hay chính sách tái cân bằng ở châu Á, còn được gọi là xoay trục sang châu Á của chính quyền Obama "chính thức chấm dứt" và tân chính quyền của Tổng thống Donald Trump sẽ có chính sách mới thay thế. Bà Thornton được truyền thông quốc tế dẫn lời nói: "Xoay trục, tái cân bằng, đó là từ ngữ được dùng mô tả chính sách với châu Á của chính quyền trước. Tôi nghĩ các bạn có thể kỳ vọng chính quyền hiện tại sẽ có chiến lược riêng. Chúng tôi chưa đi vào chi tiết chiến lược mới." Ông Rex Tillerson thăm Hàn Quốc, sau khi tới thăm Nhật Bản, trong chuyến đi trung tuần tháng 3/2017 tại Đông Á. Tuy nhiên, quan chức ngoại giao cao cấp này của Mỹ nói thêm: "Chúng tôi sẽ tiếp tục tham gia tích cực ở châu Á. Nền kinh tế châu Á rất quan trọng với sự thịnh vượng và phát triển của Mỹ, chúng tôi sẽ tiếp tục với các vấn đề như thương mại công bằng, thương mại tự do và các thách thức an ninh như Triều Tiên. Mỹ cũng sẽ tiếp tục thúc đẩy hòa bình và ổn định ở châu Á", phát biểu của bà Thornton được đưa ra ngay trước thềm chuyến thăm châu Á vào trung tuần tháng này của Ngoại trưởng Tillerson. Từ cánh lập pháp, mới đây, hai thượng nghị sĩ Mỹ Marco Rubio và Ben Cardin hôm 15/3 đã đệ trình một Dự luật về Trừng phạt ở Biển Đông và biển Hoa Đông được nhắm vào những cá nhân, tổ chức Trung Quốc tham gia các hoạt động của Trung Quốc mà Hoa Kỳ cho là 'phi pháp' tại hai vùng biển này. Theo Thượng nghị sỹ Rubio những vụ 'vi phạm trắng trợn' các chuẩn mực quốc tế 'đang diễn ra và không thể bỏ qua' ở hai khu vực trên. Các biện pháp trừng phạt mà mà các thượng nghị sỹ thuộc lưỡng đảng được đưa ra trong Dự luật trên được cho là 'lời cảnh báo' với chính quyền Trung Quốc rằng Hoa Kỳ "nghiêm túc và có ý định buộc những người vi phạm phải chịu trách nhiệm," vẫn theo truyền thông quốc tế. 'Cách hiểu của VN' Bình luận về tuyên bố 'chấm dứt xoay trục' của chính quyền Mỹ ở khu vực, Tiến sỹ Trần Việt Thái nói: "Mặc dù tuyên bố chấm dứt chính sách xoay trục, nhưng tôi hiểu là Mỹ vẫn có những lợi ích rất lớn, mạng lưới quan hệ đồng minh rất sâu rộng ở khu vực và Mỹ cũng có nhiều mối quan hệ hợp tác cùng có lợi với các nước trong khu vực. "Do vậy chuyện 'chấm dứt ở đây' nên được hiểu, mà chúng tôi cũng đang tạm hiểu là việc chấm dứt cách gọi 'xoay trục' hay 'tái cân bằng' và Mỹ sẽ thiết kế một chiến lược mới đối với khu vực châu Á - Thái Bình Dương, trong đó chúng tôi nghĩ sẽ có nhiều điểm vẫn là một sự kết nối nhất quán từ các chính sách từ các nhiệm kỳ trước sang đến nhiệm kỳ này. "Chứ không phải là bỏ đi 100% cả về nội dung lẫn hình thức và có thể cách làm sẽ rất khác so với trước, sơ bộ chúng tôi đánh giá như vậy." Ảnh chụp từ vệ tinh chụp Đảo Bắc, thuộc Hoàng Sa, ngày 15/2 (trên) và 6/3 (dưới) đặt câu hỏi với giới quan sát về khả năng Trung Quốc đang tái xây dựng ở quần đảo này. Khi được hỏi cách làm khác là như thế nào, ông Trần Việt Thái nói tiếp: "Ví dụ như có thể thông điệp 'hòa bình thông qua sức mạnh' và ví dụ như là đơn phương hơn, như việc nghị sỹ Mỹ đang đệ trình một dự luật phạt Trung Quốc về Biển Đông, hay Biển Hoa Đông, thì cách làm có thể sẽ rất khác. "Đơn cử như họ sẽ ít quan tâm hơn tới vấn đề dân chủ, nhân quyền và sẽ giảm dần các khoản viện trợ, bởi vì tôi được biết hiện nay họ đang đề xuất giảm ngân sách cho cả bộ Ngoại giao lẫn cơ quan USAID," chuyên gia về chíến lược ngoại giao của Việt Nam nói với BBC. Được biết, chuyến thăm Đông Á lần đầu tiên của của tân Ngoại trưởng Mỹ diễn ra từ ngày 15 tới 19 tháng Ba, trong đó, ông sẽ tới thăm Trung Quốc vào ngày 18 và 19/3, trước đó, ông thăm Nhật Bản hôm 15/3 và thăm Hàn Quốc hôm 17/3. Mời quý vị bấm vào đường dẫn này để theo dõi toàn văn cuộc phỏng vấn của BBC với Tiến sỹ Trần Việt Thái.
Hành động quân sự của Nga ở Crimea, Ukraine có thể là một biện pháp 'câu giờ' của Moscow nhằm gây áp lực trong lúc chờ đợi các bên liên quan trong cuộc khủng hoảng ở Ukraine tìm ra giải pháp đáp ứng được các quyền lợi về chính trị cũng như kinh tế của Nga ở Ukraine.
Nga 'không từ bỏ quyền lợi' ở Crimea
Chính quyền Ukraine cáo buộc Nga có ý định gây hấn Quan điểm này được một nhà nghiên cứu quan hệ quốc tế của Việt Nam từ Đại học Quốc gia Hà Nội đưa ra hôm Chủ nhật khi bình luận về quyết định can thiệp quân sự của chính quyền của Tổng thống Nga Vladimir Putin vào Ukraine. Hôm 02/3/2014, Phó Giáo sư, Tiến sỹ Phạm Quang Minh, Phó Hiệu trưởng Đại học Khoa học Xã hội & Nhân văn, nguyên Chủ nhiệm Khoa Quốc tế học của trường này nói với BBC Nga khó lòng chấp nhận một cuộc "đảo chính" diễn ra ở Kiev cũng như để yên cho các quyền lợi, lợi ích của họ bị ảnh hưởng ở quốc gia láng giềng. Ông nói với BBC về một vài khả năng mà Nga và các bên liên quan có thể lựa chọn cho cuộc khủng hoảng Ukraine: "Khả năng một là sẽ xảy ra rất nhanh và chớp nhoáng, đó là phương án hành động nhanh và kết thúc nhanh, đặt mọi sự việc trong việc đã rồi, đó là một cách. "Còn cách thứ hai là khả năng mà người ta gọi là câu giờ, tức là chờ đợi phản ứng của các bên, rồi xem các khả năng nên hay không nên, bởi vì việc quyết định tham gia vào một cuộc chiến tranh, hay một cuộc xung đột là một trong những việc khó khăn nhất. "Bởi vì người ta biết tiến hành chiến tranh thì dễ, nhưng rút ra khỏi các cuộc chiến tranh thường rất là khó. "Tôi nghĩ rằng khả năng thứ hai thì nhiều hơn, khả năng mà người ta sẽ chờ đợi, xem xét, tìm cách hòa hoãn, trì hoãn tình hình, nó kéo dài, thì khả năng kéo dài có thể là một tháng cho tới hai tháng chẳng hạn, chứ còn hành động phản ứng nhanh chóng, tôi nghĩ là ít, chỉ trừ trường hợp mọi con đường dẫn đến sự hòa giải không có." 'Đàm phán và thỏa hiệp' Nhà nghiên cứu dự đoán rằng sẽ ít nhất mất khoảng một vài tháng để các bên liên quan và ở trong cuộc xung đột ở Ukraine đàm phán với nhau mở đường cho việc ổn định hóa tình hình. Ông nói với BBC: "Tôi nghĩ rằng sẽ phải mất khá nhiều thời gian cho các bên ngồi vào đàm phán một tương lai cho Ukraine, bởi vì rõ ràng khi có một sự lựa chọn giữa một bên là đối tác như Liên minh Châu Âu (EU) và một bên là Nga, thì quả thực rất khó khăn cho nền chính trị ở Ukraine." Nhà nghiên cứu nói: "Về mặt chính trị, họ có thể có một thỏa hiệp là Ukraine sẽ gia nhập Liên minh Châu Âu, thế nhưng về mặt kinh tế, họ nói rằng vị trí và vai trò của Liên bang Nga sẽ có một sự đảm bảo ở Ukraine. "Ví dụ những vấn đề như dầu và khí đốt, bởi vì tất cả nền kinh tế bây giờ của Ukraine, cũng như của Liên minh Châu Âu, đều phụ thuộc vào đường ống dẫn dầu và khí đốt chạy từ nước Nga sang Ukraine." Theo nhà phân tích, thỏa thuận trong tương lai sẽ cần tính đến ba yếu tố là chính trị, kinh tế và cuối cùng là an ninh. Ông nói: "Tôi nghĩ rằng việc chia sẻ lợi ích ở đây chắc chắn phải nói là một bên là kinh tế, một bên là chính trị, nếu như đảm bảo được lợi ích này một cách dung hòa, tức là nếu về mặt chính trị, Ukraine được bảo đảm là một thành viên của EU thì điều đó tôi nghĩ đã là một việc rất tốt rồi, "Còn về mặt kinh tế, thì rõ ràng Ukraine khó có thể tồn tại khi không có sự trợ giúp về mặt khí đốt. Và cả Liên minh Châu Âu nếu không được tiếp tục cung cấp nguồn dầu và khí đốt từ nước Nga thì một số nước EU cũng sẽ gặp khó khăn." "Và điều cuối cùng chính là an ninh, đấy chính là hoạt động của lực lượng quân đội của Nga ở Crimea cũng như hạm đội của Nga ở khu vực này. Đó là điều có thể là khó khăn nhất." 'Ưu tiên gỡ rối' Để gỡ rối cho cuộc khủng hoảng hiện nay ở Ukraine, nhất là sau khi có hành động can thiệp quân sự của Nga ở bán đảo Crimea, chính quyền Kiev cần phải xác định ba công việc ưu tiên để tiến hành, theo Phó giáo sư Minh. Ba ưu tiên này bao gồm việc sớm đạt đồng thuận giữa hai miền Đông - Tây và nội bộ, thứ hai là đàm phán với Liên minh Châu Âu và Nga để đảm bảo cho Ukraine có một cơ chế hòa nhập ổn định vào châu Âu trong bối cảnh mới và thứ ba, để đạt được hai ưu tiên đầu tiên, phải đảm bảo không để cho xung đột lan rộng và xấu thêm. Tình hình khủng hoảng ở Ukaine đang khiến LHQ quan ngại và Hội đồng Bảo an đã mở các phiên họp. Nhà nghiên cứu nói: "Thứ nhất là phải ổn định tình hình nội tại trong đất nước Ukraine, tìm được sự đồng thuận giữa vùng miền Tây và vùng miền Đông Ukraine, đảm bảo có sự đồng thuận, bởi vì nếu không có sự đồng thuận, thì các nước bên ngoài tiếp tục tác động tình hình ở Ukraine..., "Đạt được sự đồng thuận rồi, bước thứ hai chính là có một cuộc đàm phán với Liên minh Châu Âu và cả nước Nga để đảm bảo cho đất nước Ukraine không những phát triển một cách ổn định mà còn có thể hội nhập vào trong một không gian của châu Âu ở trong bối cảnh mới." "Vấn đề đầu tiên là đối nội, còn vấn đề thứ hai là đối ngoại, thế nhưng để làm được điều đó, có lẽ đảm bảo bây giờ không cho xung đột được tiếp tục lan rộng, không làm cho tình hình ngay trong nội tại ở Ukraine, cũng như ở vùng bán đảo Crimea bị phát triển theo triều hướng xấu." Theo nhà phân tích, điểm thứ ba là một nội dung khó đối với chính phủ hiện nay ở Ukraine, và theo ông nước này phải kêu gọi sự giúp đỡ của cộng đồng quốc tế. "Phải kêu gọi cộng đồng quốc tế đảm bảo cho tình hình ở Ukraine phải được ít nhất giữ như nguyên trạng bây giờ, nhưng quan trọng nhất là không được tiến triển theo chiều hướng xấu, tức là có một cuộc xung đột vũ trang," ông Minh nói với BBC. Giải pháp cho Crimea Riêng về vấn đề Crimea, Phó giáo sư Minh cho rằng vì tính chất địa chính trị và lịch sử đặc biệt này, bán đảo này sẽ phải có một quy chế đặc biệt. Ông nói: "Crimea là một trong những khu vực rất đặc biệt, ở đây nó gắn liền với lực lượng hải quân của nước Nga, nước Nga có sự đồn trú ở đây khá lâu dài, có ảnh hưởng rất lớn ở khu vực này. "Cho nên vấn đề khu tự trị hay nước Cộng hòa tự trị Crimea, nó chắc chắn phải có một quy chế. Quy chế ấy là tự trị hay gọi là hành chính đặc biệt, cần phải được sự thỏa thuận rất rõ ràng." Nhưng nhà nghiên cứu cho rằng thỏa thuận cũng không thực sự dễ dàng. Cờ Nga phía sau lưng một binh sỹ bịt mặt được cho là lực lượng thân Nga hoặc của Nga tại Crimea. "Trong một thời gian dài lực lượng của Nga đóng giữ ở đây và có ảnh hưởng rất lớn. Vì vậy giờ đây họ không dễ dàng từ bỏ vị trí đó. Các nhà chính trị sẽ đưa ra kịch bản của mình, nhưng điều quan trọng phải có được ý kiến của người dân, tôn trọng ý kiến của người dân. Tới hôm Chủ nhật, tình hình cuộc xung đột liên quan Ukraine đã có những diễn biến phức tạp hơn, với việc chính quyền Ukraine đã tuyên bố đặt quân đội và các lực lượng vào vị trí sẵn sàng chiến đấu, các lực lượng dự bị quân đội được huy động. Trong khi đó, Liên minh châu Âu, Nato, Hoa Kỳ và cộng đồng quốc tế lên tiếng quan ngại về hành động can thiệp của Nga với chủ quyền của Ukraine. Nato cho rằng Nga đe dọa hòa bình ở châu Âu, yêu cầu Nga xuống thang căng thẳng và Tổng thư ký Liên hợp Quốc Ban Ki-moon đề nghị các bên kiềm chế. Hôm thứ Bảy, trong cuộc điện đàm giữa Tổng thống Mỹ Barack Obama và Tổng thống Nga Putin, ông Putin đã khăng khăng cho rằng Nga có quyền tiến hành can thiệp để bảo vệ các quyền lợi của Nga ở Ukraine, cũng như an toàn, an ninh cho các công dân Nga, kiều dân Nga ở quốc gia láng giềng của mình.
Hôm 2/10, Tòa án Nhân dân thành phố Hà Nội tuyên án 30 tháng tù giam với luật sư Lê Quốc Quân vì tội trốn thuế theo điều 161, khoản 3, Bộ Luật Hình sự (BLHS).
Góc nhìn khác về bản án Lê Quốc Quân
Ngoài ra, Tòa còn tuyên phạt bổ sung công ty của ông Quân theo điều 161, khoản 4 (BLHS) số tiền phạt là 1.290.450.394 đồng, đồng thời bắt công ty truy nộp cho ngân sách nhà nước 645.225.197 đồng, tiền thuế thu nhập doanh nghiệp đã trốn trong 2 năm 2010 và 2011. Phản ứng dư luận Tòa Đại sứ Hoa Kỳ tại Hà Nội lập tức lên tiếng với thông cáo như sau: "Chúng tôi quan ngại sâu sắc về việc chính phủ Việt Nam kết tội và tuyên án 30 tháng tù về tội trốn thuế đối với luật sư nhân quyền và blogger Lê Quốc Quân. Việc chính quyền Việt Nam sử dụng các điều luật thuế để bỏ tù những người chỉ trích chính phủ hoặc bày tỏ quan điểm chính trị của họ một cách ôn hòa là điều đáng lo ngại". Thông cáo cho biết thêm: "Việc kết án này dường như không phù hợp với quyền tự do ngôn luận và những nghĩa vụ của Việt Nam theo Công ước Quốc tế về Các Quyền Dân sự và Chính trị cũng như các cam kết thể hiện trong Tuyên ngôn Nhân quyền Quốc tế". "Chúng tôi kêu gọi chính phủ (Việt Nam) hãy thả các tù nhân lương tâm và cho phép mọi người Việt Nam bày tỏ quan điểm chính trị của họ một cách ôn hòa." Các tổ chức nhân quyền quốc tế và cộng đồng mạng lề trái của Việt Nam cũng lên tiếng phản đối mạnh mẽ và không chậm trễ. Riêng cá nhân tôi thì cho rằng với bản án này, thay vì cải thiện thành tích nhân quyền tồi tệ để đáp ứng nguyện vọng của người dân và cộng đồng bè bạn quốc tế thì một lần nữa chính phủ Việt Nam lại minh chứng với mọi người rằng họ không hề tôn trọng nhân quyền và cũng không cần quan tâm đến những "quan ngại sâu sắc" của các đối tác, bạn bè của Việt Nam, cho dù đó có là một đối tác có tầm chiến lược và mối quan hệ "đối tác toàn diện" với Việt Nam. Tuy nhiên, trong bài viết này tôi chỉ chú trọng trao đổi về khía cạnh pháp lý: Liệu Tòa án TP Hà Nội có xử đúng người, đúng tội không? Luật sư Lê Quốc Quân vô tội? Như chúng ta đã biết luật sư Lê Quốc Quân bị tòa tuyên án theo điều 161, khoản 3, BLHS vì tội Trốn thuế. Điều này được quy định nguyên văn như sau: "Phạm tội trốn thuế với số tiền từ sáu trăm triệu đồng trở lên hoặc trong trường hợp đặc biệt nghiêm trọng khác, thì bị phạt tù từ hai năm đến bảy năm". Điều khoản này chỉ quy định là phạm tội trốn thuế với một số tiền cụ thể hoặc trong trường hợp đặc biệt nghiêm trọng khác thì sẽ phải chịu một hình phạt cụ thể. Khoản 3 này không nói gì đến chủ thể của việc phạm tội. Điều đó dẫn đến câu hỏi: Ai là "chủ thể có tư cách pháp nhân" của sự phạm tội này, cá nhân hay tổ chức, vì chúng ta ai cũng đều biết rằng chỉ có những người hoặc tổ chức có tư cách pháp nhân đầy đủ trước pháp luật mới có trách nhiệm hình sự và hoặc dân sự trước pháp luật. Khoản 3, điều 161 không quy định cụ thể về chủ thể của sự phạm tội. Trong khi khoản 1 và 4 của điều 161 lại quy định rõ ràng là "người phạm tội" phải chịu hình phạt cụ thể cho trách nhiệm hình sự của mình. Khái niệm "người" trong hai điều khoản nêu trên không thể nào nhầm lẫn được. Không có lý do gì các đại biểu Quốc hội Việt Nam lại đánh đồng khái niệm "người" với các "tổ chức, đoàn thể, hội đoàn" được mặc dù tất cả đều có tư cách pháp nhân như nhau trước pháp luật. Xin nhắc lại rằng ông Quân là một trong ba thành viên sáng lập công ty Giải pháp Việt Nam (GPVN). Tư cách pháp nhân của ông Quân và của hai người đồng sáng lập hoàn toàn khác với tư cách pháp nhân của công ty GPVN. Câu hỏi đặt ra là ông Quân hay công ty của ông Quân bị truy tố về tội trốn thuế? Nếu là ông Quân thì điều 161 khoản 3 không thể áp dụng cho ông Quân vì điều này không có chủ thể của sự phạm tội rõ ràng như điều 161 khoản 1 và 4 có quy định đến khái niệm "người". Nếu các nhà lập pháp có ý định muốn chỉ rõ "người phạm tội" trong điều khoản này thì tại sao họ không viết rõ như điều 161 khoản 1 và 4? Họ là những người làm luật thì họ có toàn quyền cơ mà. Việc không quy định cụ thể chủ thể của phạm tội ở khoản 3 này có lẽ các nhà lập pháp muốn để ngỏ để hiểu rằng đó là các "tổ chức" có tư cách pháp nhân ví dụ như công ty của ông Quân chẳng hạn chăng? Vì thế, nếu như công ty của ông Quân phạm tội thì ông Quân vô tội. Đi xa hơn, có người lý luận rằng ông Quân là lãnh đạo có quyền nhất trong công ty của ông nên việc công ty của ông phạm tội, ông phải là người chịu trách nhiệm hình sự với tư cách lãnh đạo. Đáng tiếc, quan điểm này hiện vẫn còn đang tranh cãi ở Việt Nam. Luật pháp hiện hành ở Việt Nam chưa thống nhất là có nên quy trách nhiệm hình sự của công ty cho lãnh đạo của công ty hay không. Nhà nước pháp quyền chuẩn mực Việt Nam? Một trong những nguyên tắc cơ bản của nhà nước pháp quyền chuẩn mực là xử đúng người, đúng tội. Các quy định về tội danh cũng như về đối tượng chịu quyền tài phán của pháp luật phải rõ ràng, minh bạch và được công bố rộng rãi. Khi luật pháp chưa rõ ràng thì nhà nước không thể và cũng không nên lạm quyền, chèn ép người dân. Nhà nước, thông qua Quốc hội, cơ quan lập pháp cao nhất có thẩm quyền làm luật, có thể gần như muốn viết luật như thế nào cũng được, trong khi đó, người dân thì không. Cho nên, để tái lập cán cân công lý, tòa án nhất thiết phải độc lập và bảo vệ công lý, lẽ phải cho người dân. Nếu như pháp luật chưa rõ thì cần phải làm sáng tỏ; nếu như điều gì đó mà luật pháp chưa hoặc không quy định cụ thể thì tòa án thay vì kết án người dân, nên đề nghị quốc hội làm luật quy định cụ thể hơn vì người dân hầu như không có cơ hội làm việc này. Trong trường hợp của ông Quân, điều 161, khoản 3, BLHS không quy định cụ thể về chủ thể của sự phạm tội. Cho nên, ông Quân có thể là người vô tội. Thay vì vội vàng kết án ông Quân, Tòa án Nhân dân TP Hà Nội, đang ở mức sơ thẩm, có thể tuyên bố ông Quân trắng án và kiến nghị lên Tòa phúc thẩm hoặc trình thẳng lên Ủy ban Thường vụ Quốc hội để xin ý kiến giải thích về chủ thể của sự phạm tội theo quy định của điều khoản nói trên. Nếu làm được như thế không những đã giúp chính phủ Việt Nam giải tỏa được rất nhiều áp lực từ mọi phiá, mà còn làm ấm lòng nhiều người dân Việt Nam, tạo cho họ thêm niềm tin vào nền công lý của nhà nước pháp quyền chuẩn mực Việt Nam. Chắc ông Quân sẽ kháng án và hy vọng Tòa phúc thẩm sẽ có những bước chuyển đổi ngoạn mục nhưng phù hợp với nguyện vọng của người dân và thời đại. Bài phản ánh văn phong và quan điểm riêng của tác giả, một luật sư sống và hành nghề tại Canada.
Việt Nam có thể sẽ bị chia cắt ra làm đôi, trong khi xuất khẩu, kinh tế bị tê liệt ngay tức khắc và toàn bộ dải đất miền Trung sẽ bị ô nhiễm phóng xạ bao trùm trong nhiều năm nếu xảy ra một thảm họa hạt nhân như vụ Chernobyl hay Fukushima, theo cảnh báo của một chuyên gia điện hạt nhân từ Pháp.
VN sẽ cắt làm đôi nếu có sự cố hạt nhân
Thảm họa hạt nhân ở Fukushima để lại hậu quả lâu dài cho Nhật Bản Trao đổi với BBC Việt ngữ hôm 05/9/2013 từ Paris, Giáo sư Nguyễn Khắc Nhẫn, nguyên cố vấn chiến lược Tập đoàn Điện quốc gia Pháp (EDF) cũng cảnh báo Việt Nam có thể sẽ phung phí hàng chục, hàng trăm tỷ đô-la mà không đem lợi ích gì cho đất nước trong khi sẽ để lại cho hàng chục thế hệ con cháu nguồn chất thải phóng xạ mà theo ông 'ngàn đời vẫn còn nguy hiểm.' Cựu Giáo sư về điện và năng lượng hạt nhân ở Đại học Grenoble của Pháp đưa ra lời kêu gọi chính quyền Việt Nam khẩn trương tổ chức trưng cầu dân ý về các dự án phát triển điện hạt nhân và các lò phản ứng mà ông cho là quá tham vọng, lãng phí và đầy rủi ro trong khi Chính phủ cho rằng đây là lời giải cho khan hiếm năng lượng điện. Việt Nam đang trong lộ trình thực hiện Định hướng Quy hoạch phát triển điện hạt nhân giai đoạn đến năm 2030 do Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng phê duyệt hồi tháng 6/2010, theo đó 14 lò phản ứng hạt nhân được dự kiến bố trí chủ yếu ở miền Trung Việt Nam, gồm các tỉnh Ninh Thuận, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên và Hà Tĩnh, với các khoản kinh phí khổng lồ từ nguồn vốn ngân sách và vay nợ. Bình luận của Giáo sư Nhẫn, người có trên 30 năm nghiên cứu về điện hạt nhân, được đưa ra sau khi Ban quản lý điện hạt nhân Ninh Thuận cho truyền thông Việt Nam hay họ đã tổ chức tập huấn, tham quan một lò phản ứng hạt nhân Đà Lạt cho hơn 15 đoàn đến từ Ninh Thuận để học tập kinh nghiệm, tìm hiểu năng lượng hạt nhân và an toàn phóng xạ. Giáo sư Nguyễn Khắc Nhẫn: Việc tỉnh Ninh Thuận đưa các đoàn đi tham quan Lò phản ứng Đà Lạt, như báo Đất Việt đưa tin, có tính chất tuyên truyền nhiều hơn là để cho dân chúng hiểu rõ về mức độ nguy hiểm của phóng xạ. Lò nghiên cứu Đà Lạt (có công suất) 0,500 MW nhiệt, không nguy hiểm bằng lò Điện hạt nhân ở Ninh thuận 3000 MW nhiệt. BBC: Theo ông, Ninh Thuận đang đứng trước nguy cơ gì khi nhận đặt 2 nhà máy điện hạt nhân trên địa bàn tỉnh của mình? Ninh Thuận cũng như các tỉnh Quảng Ngải, Bình Định, Phú Yên, Hà Tĩnh đều sẽ gặp nguy cơ lớn nếu có biến cố xảy ra, vì theo chương trình Điện hạt nhân của Việt Nam, cả thảy 14 lò phản ứng (1000 MW đến 1500 MW điện) sẽ được xây cất ở 5 tỉnh miền Trung này từ 2014-30. Nguy cơ bất cứ năm tỉnh đó (gặp phải) là lúc có một tai biến xảy ra, như thảm họa Fukushima chẳng hạn, phóng xạ sẽ lan toàn tỉnh và xung quanh vùng miền Trung. Vì vậy, dân chúng phải di tản. Tôi không biết chính phủ làm thế nào để dân phòng chất thải phóng xạ rất nguy hiểm cho tính mạng. Môi trường sẽ bị ô nhiễm trầm trọng. 'Thao túng thông tin?' BBC:Theo ông người dân đã được hỏi ‎ ý kiến đầy đủ chưa, hay họ thiếu cung cấp thông tin hoặc bị thao túng? Theo tôi người dân không thể nào được hỏi ý kiến đầy đủ vì thiếu thì giờ và trình độ hiểu biết về hiện tượng vật lý và hạt nhân. Lẽ cố nhiên họ bị thao túng vì không được cung cấp thông tin chính xác và đầy đủ. BBC: Một nhà khoa học Việt Kiều từ châu Âu, Tiến sỹ Trần Đại Phúc từng được báo Hà Nội Mới trích ý kiến nói ở Việt Nam "từ nay đến năm 2050, không gì thay thế được năng lượng hạt nhân," Giáo sư bình luận gì về nhận định này? Nói rằng từ đây đến 2050, không gì thay thế được Điện hạt nhân thì hoàn toàn không đúng sự thật. Các nước trên thế giới, năm 2013, đã đầu tư 250 tỷ đô-la vào lĩnh vực năng lượng tái tạo nhất là điện gió và mặt trời. Đan Mạch đến 2050 sẽ sử dụng 100% điện mặt trời, Đức đang dẫn đầu về điện gió và điện mặt trời. Thử hói tại sao Đức đã hy sinh hàng trăm tỷ đô-la, can đảm từ bỏ điện hạt nhân năm 2022 tới? Các cuộc lobby (vận động hành lang) hạt nhân tuyên truyền 'láo', đề cao điện hạt nhân đã lỗi thời thay vì khuyến khích việc khai thác triệt để năng lượng tái tạo. Hiện nay ở Pháp và ở Âu Châu, điện gió trên đất liền đã cạnh tranh được với điện cổ điển và hạt nhân. BBC: Ý kiến chuyên gia nói các thảm họa hạt nhân từng biết đã xảy ra ở Ukraina, Mỹ, hay Nhật Bản đều xuất phát từ thiếu sót của con người, theo ông có khả năng nào con người sẽ kiểm soát được hết các sự cố? Tất cả các biến cố đã xảy ra như Chernobyl, Three Miles Island và Fukushima đều do con người mà ra, do sai lầm, do thiếu trình độ. Những rủi ro ấy, không phải vì thiết bị hay thiết kế, những thảm họa xảy ra hoàn toàn là do con người. Lẽ cố nhiên, có sơ suất về trang bị, về thiết kế, nhưng vấn đề nhân sự là chính. Nếu Việt Nam chưa có đủ nhân tài, chưa có đủ chuyên gia, chưa đủ kỹ sư để xây cất, để khai thác, theo tôi, không nên làm điện hạt nhân, vô cùng nguy hiểm. 'Bàn tay nhóm lợi ích?' BBC: Ông có nghĩ là có nhóm lợi ích trong và ngoài nước nào đã thao túng quyết định đặt "bằng được" các dự án hạt nhân ở Ninh Thuận? Có vấn đề gì từ những người buôn bán lò phản ứng cho Việt Nam như từ Nhật, từ Nga? Ta có thể đặt câu hỏi vì lý do gì Việt Nam không chịu thay đổi chiến lược. Áp lực từ đâu đến? Vấn đề chính trị hay các tay buôn ngoại quốc lợi dụng chúng ta, một hai họ quyết tâm phải bán lò cho Viêt Nam mà sự thật là các lò phản ứng tồn kho. BBC: Có thể biết các công ty trung gian nào có vai trò quyết định trong việc móc nối mua bán lò phản ứng cho Việt Nam? Sự thật tôi không biết công ty ngoại quốc trung gian nào, ai có ảnh hưởng và quyền lợi lớn trong các lobby này, ai có cơ hội làm giàu trên đầu dân ta, bất kể sự nguy hiểm cho tính mạng con người. BBC: Ông tư vấn gì cho người dân và chính quyền Ninh Thuận hiện nay và có lời khuyên gì với Việt Nam trong vấn đề điện hạt nhân nói chung và các tỉnh khác có liên quan nói riêng, nhất là trong tình huống xảy ra sự cố? Nếu một thảm họa như Chernobyl hay Fukushima xảy ra thì cả miền Trung sẽ bị phóng xạ bao trùm và đất nước ta sẽ bị chia đôi lâu dài, du lịch, xuất khẩu, kinh tế sẽ bị tê liệt trong chớp nhoáng. Ta sẽ phung phí hàng chục rồi hàng trăm tỷ đô-la mà không đem lợi ích gì cho đất nước. Ta sẽ để lại cho hàng chục thế hệ con cháu chất thải phóng xạ ngàn đời vẫn còn nguy hiểm. Vì sự sống còn của đất nước, tôi thiết tha đề nghị Chính Phủ Việt Nam nên cấp tốc tổ chức cuộc trưng cầu dân ý về chương trình Điện hạt nhân quá tham vọng, không kinh tế và vô cùng nguy hiểm cho đồng bào vô tội.
Với việc Nhà Trắng bắt đầu tiến trình chuyển giao quyền lực, và tổng thống đắc cử Biden vừa ra mắt đội ngũ, chính sách đối ngoại của ông Biden lại một lần nữa thu hút sự chú ý của dư luận.
Chính quyền Biden sẽ 'dùng liên minh để đối phó' với Trung Quốc?
Từ trái: Carl Thayer, David Hutt, Adam Ni Trả lời phỏng vấn của BBC News Tiếng Việt, ba nhà phân tích chính trị Adam Ni, Carl Thayer và David Hutt cùng cho là với chính quyền Biden, 'căng thẳng Mỹ-Trung sẽ tiếp tục,' nhưng ông Biden sẽ tiếp cận thách thức Trung Quốc bằng cách thu hút đồng minh để cùng hợp tác đối phó với Bắc Kinh, thay cho cách hành xử đơn phương, một mình một ngựa, của Tổng thống Trump. BBC: Chiến thắng của Biden sẽ ảnh hưởng đến mối quan hệ của Mỹ và chính sách của nước này với Trung Quốc như thế nào? Carl Thayer: Lưỡng đảng Mỹ đồng thuận rằng Trung Quốc là một đối thủ cạnh tranh chiến lược, và Mỹ có những bất bình chính đáng trước cạnh tranh thương mại không công bằng của Trung Quốc. Tình trạng cưỡng bức chuyển giao quyền sở hữu trí tuệ, đánh cắp tài sản trí tuệ của Mỹ, cũng như trợ cấp của chính phủ Trung Quốc cho các doanh nghiệp nhà nước, cần phải được giải quyết. Căng thẳng hiện tại sẽ tiếp tục cho đến khi những vấn đề này được giải quyết xong. David Hutt: Còn phải chờ xem mới biết. Tuy nhiên tôi nghĩ rằng sự cạnh tranh Mỹ-Trung sẽ tiếp tục dưới thời Biden, mặc dù nó sẽ trở thành một tiến trình hành chánh, hơn là cách hành xử tùy hứng như dưới thời ông Trump. Tôi không lường trước được bất kỳ sự thay đổi nào trong chính sách của Hoa Kỳ liên quan đến Biển Đông, mà suy cho cùng là chính sách do Obama đặt ra, cũng như không thấy bất kỳ sự giảm thiểu nào của mối quan hệ Việt - Mỹ ngay cả khi Biden giảm bớt sự thù nghịch với Trung Quốc. Adam Ni: Có một đồng thuận ở Washington là nước Mỹ cần phải cứng rắn hơn với Trung Quốc, vì tầm ảnh hưởng ngày càng lớn của Trung Quốc trên nhiều mặt và sự cạnh tranh giữa Trung Quốc với Mỹ. Tôi không nghĩ với chính quyền Biden, Mỹ sẽ có sự thay đổi chính sách về mặt dài hạn. Tuy nhiên, tôi nghĩ sẽ có sự khác biệt trong cách tiếp cận, ông Trump tỏ ra khá hung hăng với Trung Quốc trong thời gian gần đây. Với Biden, cách tiếp cận sẽ thiên về việc thu hút đồng minh, cùng nhau hợp tác để cạnh tranh với nước này. Ông Trump phản đối và không tin tưởng vào các tổ chức đa phương, ông ấy cũng không đối xử với đồng minh của Mỹ với sự tôn trọng mà họ xứng đáng được có, vì vậy, một nhiệm kỳ tổng thống của Biden sẽ tốt hơn cho giới lãnh đạo Hoa Kỳ và quốc tế cũng như khả năng xây dựng mạng lưới liên minh để đạt được chính sách kiềm chế sự hiếu chiến của Trung Quốc. BBC: Nếu chính sách ngoại giao của Hoa Kỳ với Trung Quốc không có gì khác biệt, vậy với chính quyền Biden, sự căng thẳng giữa hai nước sẽ đi đến đâu? Carl Thayer: Chính quyền Biden sẽ tiếp tục đẩy lùi sự uy hiếp và bắt nạt của Trung Quốc với các quốc gia ven biển và tuyên bố chủ quyền ở Biển Đông. Hoa Kỳ sẽ tiếp tục tiến hành các cuộc Tuần tra Hoạt động Tự do Hàng hải và các cuộc tập trận hải quân đơn phương và đa phương. Nhưng Chính quyền Biden sẽ loại bỏ những luận điệu chống Trung Quốc quá khích của Tổng thống Trump và Ngoại trưởng Mike Pompeo. Adam Ni: Với Biden, bạn sẽ có một cách tiếp cận khác, chúng ta đang ở trong một thế giới khác, một thế giới cạnh tranh giữa Trung Quốc và Mỹ. BBC: Về tương quan Mỹ - Việt, chiến thắng của ông Joe Biden sẽ ảnh hưởng như thế nào đến chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ với Việt Nam, và tại sao? Carl Thayer: Chính sách của Mỹ đối với Việt Nam dưới chính quyền Biden sẽ được tiếp tục vì khuôn khổ cho quan hệ đối tác toàn diện đã có sẵn. Khuôn khổ này được thương lượng khi Barack Obama còn là tổng thống và được nâng cao dưới thời Tổng thống Trump. Sự thay đổi lớn trong mối quan hệ hai bên là các mối đe dọa về thuế quan và các biện pháp trừng phạt của Đại diện Thương mại Hoa Kỳ và Bộ Tài chính Hoa Kỳ sẽ không còn là tác nhân chính gây khó chịu trong quan hệ song phương. Chính quyền Biden sẽ hợp tác với Việt Nam để giải quyết những lo ngại của mình về khả năng tiếp cận thị trường của các công ty Mỹ và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ của Hoa Kỳ. Hai nước sẽ tham gia vào các cuộc đàm phán mang tính xây dựng để giải quyết các mối quan tâm của cả hai bên. Việt Nam đã phát đi tín hiệu rằng họ sẵn sàng cam kết mua dài hạn khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) của Hoa Kỳ và đầu tư vào lĩnh vực năng lượng của Hoa Kỳ trị giá hàng tỷ đôla mỗi năm. David Hutt: Tôi không mong đợi bất kỳ thay đổi cơ bản nào với chính sách Việt Nam - Hoa Kỳ dưới chính quyền Biden. Tuy nhiên, cũng có những tương phản giữa hai chính quyền. Ông Trump từng nhận xét rằng Việt Nam là "kẻ lạm dụng tồi tệ nhất" trong tương quan thương mại của Mỹ, chỉ vài tháng sau khi ông lựa chọn Hà Nội là địa điểm diễn ra các cuộc đàm phán hòa bình với Triều Tiên, và từ tháng trước Bộ Tài chính của ông Trump đã mở các cuộc điều tra về cáo buộc rửa tiền của Việt Nam. Nhưng một nhiệm kỳ tổng thống của Biden sẽ đảm bảo sự giao thương với Việt Nam, và chính sách của ông Biden sẽ dễ đoán hơn cho Hà Nội. Tuy nhiên, ông Biden có thể sẽ muốn thảo luận về nhân quyền thường xuyên hơn với Hà Nội, và có thể quay lưng lại với sự kình địch Mỹ -Trung - nhưng sự ủng hộ đối với Việt Nam đến từ lưỡng đảng và tôi không nghĩ là tổng thống Biden sẽ buông bỏ quan hệ thân thiết với Hà Nội. BBC: Chiến thắng của ông Biden cho chúng ta thấy gì về chủ nghĩa dân túy? Carl Thayer: Di sản chủ nghĩa dân túy của Donald Trump sẽ đeo bám chính quyền Biden trong nhiều năm tới và làm cho phức tạp nếu không hạn chế khả năng của Biden trong việc thay đổi các chính sách của Hoa Kỳ, từ đối đầu và khó lường sang hợp tác và dễ đoán. Ví dụ, một Thượng viện do đảng Cộng hòa kiểm soát có thể cản trở bất kỳ nỗ lực nào của Biden trong việc tái gia nhập châu Âu và khôi phục thỏa thuận hạt nhân Iran đạt được dưới thời Tổng thống Obama. David Hutt: Tôi khuyên những người Việt theo dõi cuộc bầu cử ở Mỹ nên giữ một thái độ cởi mở. Nền dân chủ không hoàn hảo và đôi khi rất lộn xộn, đặc biệt là khi có một người như ông Trump làm tổng thống. Rất có thể Mỹ sẽ vượt qua được thời gian đầy thử thách này với các thể chế dân chủ còn nguyên vẹn, và Biden sẽ nhận được số phiếu phổ thông lớn nhất so với bất kỳ tổng thống Mỹ nào trong hơn một thế kỷ qua. Một số người có thể muốn so sánh nó với Đại hội đại biểu toàn quốc của Đảng Cộng sản sắp tới, nhưng đây sẽ là một việc có trật tự hơn nhiều và nghĩ rằng "nguyên tắc tập trung dân chủ" ít ra là ít hỗn loạn hơn so với nền dân chủ thực sự. Nhưng hãy nghĩ việc xử lý ý kiến của hàng trăm triệu cử tri khó khăn như thế nào, và điều này cũng quan trọng như thế nào. Blogger Nguyễn Ngọc Như Quỳnh (Mẹ Nấm) từ Texas Frank Snepp: 'Ông Trump không hề chống cộng sản hay chống TQ' Bầu cử 2020: Vì sao chúng tôi ủng hộ TT Trump và Đảng Cộng hoà? Cử tri ủng hộ đảng Dân chủ nói nước Mỹ đang đi sai hướng Jonathan London: '2020 là bầu cử quan trọng nhất lịch sử Hoa Kỳ' Tâm tư một nữ cử tri Mỹ gốc Việt ủng hộ Tổng thống Donald Trump Carl Thayer: 'TQ sẵn sàng đối phó với bất kỳ ai đắc cử TT Mỹ' Cử tri Mỹ ở Thái Lan: 'đi bầu để bảo vệ nền dân chủ' Cử tri Lý Văn Quý: ‘Nếu tái đắc cử, TT Trump sẽ làm nước Mỹ hùng cường’ Bấm vào để đọc thêm về bầu cử Mỹ 2020
Nếu như phải đối diện với một người không còn sống được bao lâu nữa, thì từ ngữ nào là thích hợp để nói với họ? Chrissie Giles đặt câu hỏi với các bác sỹ làm thế nào để họ có cuộc nói chuyện khó khăn nhất này với bệnh nhân hay người nhà bệnh nhân:
Nói gì với bệnh nhân sắp lìa đời?
Phải nói với người nhà bệnh nhân ra sao về chuyện người thân yêu của họ sắp lìa trần? Đó là câu hỏi mà các bác sỹ luôn phải trăn trở. Tôi tự hỏi nếu đứng từ vị trí của các bác sỹ thì họ sẽ tìm những lời lẽ ra sao, họ đã được học là không nên nói ra những gì, và hiệu quả từ những gì họ nói ra là gì. Tôi đã trao đổi với nhiều người để tìm xem ai là người có thể cho tôi câu trả lời. Tìm được bác sỹ để nói chuyện thì không khó, và câu chuyện thường mở đầu một cách cởi mở. Nhưng càng nói thì họ càng trở nên kém mạch lạc, kém đi thẳng vào vấn đề, thường lẫn lộn các từ ngữ chuyên ngành y tế rồi đi vào lối mòn là nói một cách thận trọng hoặc chung chung. Kiểu như “Bạn có lẽ sẽ không được vui khi biết tin này, nhưng…” Kate Granger là bác sỹ nhưng không bị những rào cản đó. Bà thường phải có các cuộc trao đổi về tin xấu và về các ca bệnh không thể chữa khỏi. Ba năm trước, khi 29 tuổi, bà bị chẩn đoán là mắc một bệnh ung thư ác tính, hiếm gặp. Kể từ sau đó, bà đã nói và viết nhiều về những gì mình gặp phải khi chung sống với căn bệnh chết người. Bà lên kế hoạch sẽ đăng trên tweeter liên tục, trực tiếp về cái chết của mình. Granger được chẩn đoán mắc ung thư khi đang đi nghỉ ở Mỹ. “Tôi quyết định chống lại những đoạn trường khó khăn nhất khi trở về Anh,” bà nói. “Khi tôi nhận kết quả scan MRI, tôi được một bác sỹ tập sự, người không biết kế hoạch điều trị tiếp theo sẽ là gì, thông báo tin.” “Cậu ấy trao cho tôi một án tử hình. Cậu ấy vội vã rời căn phòng và tôi đã không bao giờ gặp lại.” Kinh nghiệm cá nhân khiến Granger quyết tâm nhìn nhận vấn đề từ vị trí là bác sỹ. “Khi trở lại làm việc, tôi cảm nhận được rõ rệt hơn nhiều về tầm quan trọng của cử chỉ cơ thể, về việc tin xấu tác động mạnh mẽ tới đâu lên một cá nhân, khác hơn nhiều so với việc chỉ coi đó là chuyện ‘hãy nói với bà A là bà ấy bị ung thư phổi’ một cách đơn giản như một nhiệm vụ.” Một bác sỹ khác mà tôi nói chuyện với nhớ ca bệnh nhân là một phụ nữ nhập viện ngay sau dịp Giáng Sinh. Bà ấy đã ra ra vào vào bệnh viện từ suốt 9 tháng trước với các triệu chứng chung chung khó xác định: cảm thấy mệt mỏi, sưng tấy. Rồi đột nhiên bà bị vàng da, khó thở, nên người nhà đưa vào viện cấp cứu. Thường thì những ca đó luôn khiến bác sỹ nghĩ “Tình hình không ổn rồi”. Trong một số ít trường hợp, thậm chí họ còn nghĩ tới căn bệnh ung thư. Khi khám cho bệnh nhân, bà thấy ổ bụng “cứng như đá”. “Bà ấy cứ hỏi tôi ‘mọi thứ sẽ ổn cả, phải không?’ Tôi trả lời, ‘Chúng tôi sẽ làm tất cả những gì có thể, hãy làm vài xét nghiệm trước đã để xem tình hình thế nào.’ Khi đó, tôi biết rằng sự thể rất xấu, nhưng vẫn phải xác định chính xác xem xấu tới đâu.” Nữ bệnh nhân đó nôn nóng được về nhà vào trước ngày Năm Mới để gọi điện cho gia đình ở nước ngoài. Nhưng các kết quả xét nghiệm máu cho thấy bà cần nằm lại bệnh viện. “Bà ấy nói với tôi, ‘Hãy nói cho tôi biết tình huống tệ nhất là gì.’ Tôi và bà ấy nhìn nhau. Lúc đó tôi nghĩ ‘Bà ấy chưa sẵn sàng để đón nhận kết quả chẩn đoán.’ Rồi thân nhân bà ấy bước vào và nói, ‘Không không, ý bà ấy hỏi tình huống tệ nhất tức là bà ấy sẽ phải nằm viện bao lâu?’ “Vào thời điểm đó, bạn sẽ nhận ra rằng tất cả chúng tôi đều biết chính xác mình đang nói về điều gì, nhưng tất cả đều chấp nhận nó ở những mức độ khác nhau.” Chuẩn bị cho đoạn kết Vậy các bác sỹ được đào tạo để xử lý những khoảnh khắc đó ra sao? Trong một phòng thi có đặt cái giường trong góc phòng, sáu sinh viên y chuẩn bị tìm câu trả lời. Một tấm biển cỡ bằng khổ giấy A4 dán ngoài cửa ghi “Phòng chuyên thông báo tin xấu, cả ngày”. Tình huống bài tập được đưa ra. Các sinh viên vội vã đọc đề bài. Những tiếng thở dài phát ra. Trong một tình huống, bác sỹ phải báo tin cho cặp phụ huynh rằng con trai họ có thể bị tâm thần phân liệt. Trong một tình huống khác, thân nhân của một người bất ngờ chết trong bệnh viện. Một người ngó qua vai đọc đề bài của bạn, rồi lắc đầu: “Chủ đề của cậu hóc búa quá.” Khi đến lượt mình, người sinh viên tiến ra phía cửa. “Anh có muốn cầm theo một ít khăn giấy không,” trợ lý giám thị nói. “Vâng, cho tôi đi,” người thanh niên trẻ nói. Những sinh viên còn lại ngồi theo dõi qua đường video nối hình. Người chống cằm, kẻ khoanh tay, họ căng thẳng chờ đợi. Khoảnh khắc nói sự thật Trong phòng là một cặp vợ chồng. Họ không chấp nhận cái tin mới nghe. Người chồng nhìn chăm chăm vào đôi bàn tay nắm chặt lấy chiếc điện thoại trong lúc người vợ di di tay vào cái túi xắc. “Đúng vậy không, hay chỉ là anh nói thế thôi?” người chồng nóng nảy hỏi vị bác sỹ trẻ. Họ vừa nhận được thông báo là đứa con mới chào đời, sinh non khi mới được 26 tuần tuổi, bị dị tật ở não và khó lòng sống được. Cặp mắt của các sinh viên nhìn chong chong. Một cái lắc đầu, một nụ cười, một cái nhăn mặt để tỏ ý thông cảm với khó khăn mà bạn đồng học đang phải trải qua, điều mà rồi họ đang chuẩn bị phải đương đầu. Các nhà nghiên cứu tại Đại học Aristotle của Hy Lạp thấy rằng việc nói với một bệnh nhân (giả) về việc họ bị ung thư thì khó khăn hơn so với việc giấu diếm kết quả chẩn đoán. Họ cho rằng các bác sỹ không nói thật có lẽ là nhằm kiểm soát tình hình và tránh việc tạo ra phản ứng tình cảm của mình cũng như của bệnh nhân. Sự khó khăn trong việc “báo tin dữ” khiến một số bác sỹ lờ đi luôn, hoặc báo tin bằng cách không mấy thích hợp, theo bác sỹ Laura-Jane Smith từ London. Tìm đúng thời điểm, địa điểm để thông báo là điều khó khăn, và bệnh nhân sẽ có những phản ứng khác nhau. Chẳng hạn người thì không chấp nhận sự thực, người thì không muốn nghe những tin như thế. Đòi hỏi từ phía bệnh nhân và gia đình người bệnh đối với bác sỹ trong việc giữ cân bằng giữa việc nói thật, nói về những hy vọng có thể có, với việc nói hết mọi thứ, thậm chí cả những điều y học chưa giải thích được, càng gây áp lực lên các bác sỹ. Stephen Barclay từ Đại học Cambridge, chuyên nghiên cứu cách chăm sóc làm giảm nhẹ đau đớn nói: “Tôi cho rằng chúng tôi thấy khó khăn khi phải thừa nhận là mình không biết câu trả lời, bởi bệnh nhân tới để chúng tôi khám, ra quyết định, chẩn đoán và có kế hoạch điều trị.” “Rất đáng sợ bởi không ai thấy vui vẻ gì khi phải có các cuộc nói chuyện như thế.” Ngày cuối “Tôi còn được bao lâu nữa?” là câu hỏi thường gặp. Không một ai trong những bác sỹ tôi tiếp xúc nêu ra cho bệnh nhân những con số cụ thể, mà thường nói với mức thời gian là năm, tháng, tuần hay ngày. Bởi việc đánh giá bệnh tình hay điều kiện thực sự của bệnh nhân là điều cực kỳ khó khăn. Thường thì các bác sỹ đưa con số dài hơn khả năng bệnh nhân có thể vượt qua, và dự đoán họ sống lâu gấp năm lần so với thực tế bệnh tình. Nói cho ai đó về ngày chết của họ là điều không những không thể mà còn gây hại, tạo những hy vọng hay tuyệt vọng không thực tế. Cách chọn từ để nói cũng rất quan trọng. Cuộc nghiên cứu do Elena Semino và các đồng nghiệp từ Đại học Lancaster cho thấy việc dùng các từ mạnh như “trận chiến chống bệnh tật” hay “hãy tiếp tục chiến đấu” có thể làm nhụt chí hoặc làm đau lòng những ai mắc bệnh ung thư. Nhưng trong những bối cảnh khác, chúng lại giúp bệnh nhân cảm thấy mạnh mẽ hơn, quyết tâm hơn hoặc thấy gắn bó với nhau hơn. Cái chết bị trì hoãn Bệnh nhân có quyền được biết số phận của mình, nhưng cũng có quyền không phải biết. Nếu bệnh nhân và người thân muốn trì hoãn hoặc thậm chí từ chối cuộc trao đổi trực tiếp về cái chết thì đó không phải là hành động tự vệ ôn hòa. Một nghiên cứu thực hiện trên 1.200 bệnh nhân mắc các chứng ung thư không thể chữa trị cho thấy những ai từng có các cuộc trao đổi từ trước về việc lìa đời, mà ở đây được hiểu là từ 30 ngày hoặc sớm hơn trước khi chết, thì ít chịu chấp nhận “chăm sóc đặc biệt” trong những ngày, những tuần cuối đời. Các biện pháp chăm sóc này gồm cả hóa trị trong thời gian hai tuần cuối cùng, hay chăm sóc cấp tại khoa chăm sóc đặc biệt trong tháng cuối cùng. Những cuộc trao đổi tốt sẽ làm tăng hy vọng. Nhưng mặt khác, đưa ra những kỳ vọng không thực tế sẽ khiến bệnh nhân bỏ lỡ cơ hội tận dụng thời gian còn lại để làm nốt những việc họ cần làm hay mong ước được thực hiện trong đời. Những điều tốt cho họ, và cho cả người thân bên cạnh. Bản gốc tiếng Anh bài viết này đã được đăng trên BBC Future, được biên tập dựa trên bản gốc bài báo xuất bản theo giấy phép của Creative Commons.
Một nghiên cứu của toán chuyên gia Anh làm việc tại bệnh viện Nhiệt đới tp Hồ chí minh cho biết virus cúm gà có thể tấn công vào các bộ phận khác của cơ thể, như đường ruột và hệ thần kinh, chứ không chỉ hệ hô hấp.
Cúm gà có thể gây ra các bệnh khác
Chuyên gia y tế nước ngoài cho rằng có thể số ca lây nhiễm cúm gà ở Việt Nam trong thực tế đã cao hơn số thống kê chính thức, và kêu gọi các bác sĩ nên nhìn rộng ra các biểu hiện lâm sàng của bệnh nhân tình nghi bị cúm gà. Cái chết của hai em nhỏ năm ngoái đã khiến cho các bác sĩ tại bệnh viện nhiệt đới của tp Hồ chí minh phải suy nghĩ. Họ đã phải chữa chạy cho nhiều bệnh nhân bị cúm gà. Tất cả những người bệnh nhân này đề có triệu chứng của người bị cúm. Tuy nhiên hai bệnh nhân nhỏ tuổi không hề có triệu chứng gì khó thở. Thay vào đó hai em này bị tiêu chảy, và viêm não. Các bác sĩ nói có thể đây là biểu hiện cho thấy virus cúm gà đang tìm cách thích ứng, trở nên hung bạo hơn, và đang tìm mọi cách để tấn công cơ thể. Thêm một biểu hiện đáng lo ngại nữa đó là em trai bốn tuổi có thể đã bị lây bệnh từ người chị chín tuổi. Nếu như cúm gà có thể lây truyền từ người sang người một cách dễ dàng, chuyên gia y tế cảnh báo là có thể điều này sẽ dẫn tới một cuộc khủng hoảng y tế toàn cầu. Cúm gà và viêm màng não Khoa học gia người Anh làm việc tại bệnh viện nhiệt đới tp Hồ Chí Minh cho rằng có thể người ta đã giảm nhẹ mức độ nguy hiểm của virus cúm gà hiện đang lan truyền tại Việt Nam vì người ta đã hiểu lầm cách virus này tấn công cơ thể. Từ nhiều năm nay tại Việt Nam đã có chuyên gia của phòng nghiên cứu lâm sàng của đại học Oxford, bên nước Anh sang làm việc. Họ đặt cơ sở nghiên cứu của tại bệnh viện nhiệt đới tp Hồ Chí Minh. Trong một bản nghiên cứu mới nhất xuất bản trên tạp chí New Medical Journal of Medicine, trưởng toán nghiên cứu về cúm gà bác sĩ Menno de Jong nói rằng virus H5N1 có thể tấn công vào nhiều bộ phận khác của cơ thể, không chỉ dừng lại ở phổi, như người ta hay nghĩ trước đây. Trong trường hợp này chúng tôi có bằng chứng cho thấy virus không chỉ xuất hiện ở đường hô hấp của bệnh nhân, mà chúng tôi còn phát hiện ra virus xuất hiện ở não. Bệnh nhân ban đầu bị bị tiêu chảy rồi sau đó có biểu hiện suy yếu hệ thần kinh, cho nên chúng tôi có lý do để tin rằng virus cúm gà đã gây ra các triệu chứng về đường ruột và thần kinh. Không phải là đường hô hấp như nghi ngờ của mọi người ban đầu. Người chị của bệnh nhân nam nhỏ tuổi này đã tử vong với một số triệu chứng tương tự. Cho nên tương đối hợp lý khi nói rằng người em và người chị tử vong với các triệu chứng lâm sàng giống nhau, và virus đã tác động đến các cơ quan khác của cơ thể, ngoài đường hô hấp. Cần phải để ý toàn diện Cho đến nay tất cả các bệnh nhân bị cúm gà tại Thái Lan, Việt Nam, và trước đây vào năm 1997 tại Hông Kông đều có triệu chứng nổi bật là suy giảm đường hô hấp nghiêm trọng, và tỷ lệ tử vong cao. Theo bác sĩ Menno de Jong thì khả năng cúm gà tấn công các bộ phận khác của cơ thể cần nay phải được để ý và nghiên cứu kỹ hơn Trường hợp hai bệnh nhân mà chúng tôi nghiên cứu đã không có triệu chứng suy đường hô hấp. Như thế đây là chủ đề nên đáng quan tâm và có tầm quan trọng, vì tất cả sự chú ý của mọi người cho đến nay liên quan đến bệnh nhân cúm gà chỉ như dồn vào hệ hô hấp của bệnh nhân. Chúng ta cần phải để ý đến những biểu hiện bệnh tật khác vì có thể đã có các trường hợp khác người ta có biểu hiện suy giảm hệ thần kinh, mà không có ai để ý. Cho nên từ trường hợp bệnh nhân này, ta nên mở rộng theo dõi các biểu hiện ốm đau lâm sàng khác của bệnh nhân, chứ không chỉ nên quan tâm đến đường hô hấp như trước đây. BBC Thế ông muốn các bác sĩ phải hành xử như thế nào khi chữa chạy cho bệnh nhân, những người nghi bị cúm gà? Menno de JongTôi cho rằng có thể còn quá sớm để đưa ra các lời khuyên dành cho bác sĩ. Việc cần làm ngay đầu tiên, theo tôi, và có thể chúng ta cũng đã làm rồi, là tìm hiểu lại một con số lớn các bệnh nhân bị bệnh viêm não, hay suy yếu hệ thần kinh tại những nước như Việt Nam trong lúc virus cúm gà đang còn để xem có thêm trường hợp bệnh nhân nào cần phải cách ly và điều trị hay không. Trước hết chúng ta cần phải tìm hiểu xem khả năng virus cúm gà gây ra viêm não có phải là trường hợp hiếm hay không, liệu chỉ là một trường hợp riêng lẻ, hay tương đối phổ biến ở nhiều nơi. Rồi đến khi đó chúng ta mới có thể đưa ra một lời khuyên cụ thể nào đó dành cho các bác sĩ tại ĐNÁ. Và đây chính là điều mà chúng tôi đang làm tại bệnh viện này, nghiên cứu trẻ em với các biểu hiện suy yếu thần kinh, nghi là bị viêm não, và chúng tôi đang phân tích có phải các em này bị nhiễm virus H5N1 hay không. Tuy nhiên tôi nhấn mạnh bản nghiên cứu này chỉ dựa vào một, hoặc hai trường hợp bệnh nhân cúm gà, và không nên vội vã cho rằng tất cả các trường hợp cúm gà khác cũng có biểu hiện tương tự. Nghiên cứu thêm Cho đến nay tổ chức Y tế thế giới nói rằng đã có 55 trường hợp xác nhận bị virus H5N1, và 42 ca tử vong. Tuy nhiên các chuyên gia y tế cho rằng hàng triệu người khác có thể sẽ bị ảnh hưởng đến sức khỏe nếu như virus này lan truyền từ người sang người, biến dạng để tạo ra một chủng mới. Dick Thompson là phát ngôn nhân của tổ chức Y tế thế giới tại Geneva, ông cho biết tuy bản nghiên cứu hé lộ ra một vài điểm mới, tuy nhiên cần phản theo dõi thêm Chúng ta chưa biết nghiên cứu này có tầm quan trọng như thế nào. Một mặt thì nó có tầm quan trọng vì cúm gà là bệnh dịch mới, và bất cứ điều gì chúng ta biết thêm về dịch bệnh mới là quan trọng. Nghiên cứu này cho chúng ta hay là ngoài đường hô hấp, cúm gà có thể còn gây ra các biểu hiện lâm sàng khác trong giai đọan này chúng ta cần phải theo dõi kỹ hơn, và có thể sẽ xem lại cách chúng ta tiếp cận và chuẩn đoán bệnh nhân. Và tin mới nhất chúng tôi vừa nhận được đó là sau khi bản nghiên cứu này được công bố Tổ chức Y tế thế giới muốn chuyện theo dõi các sự lây lan của dịch cúm gà cần bao gồm đến công tác để ý đến các bệnh nhân có triệu chứng viêm não, và suy giảm đường tiêu hóa.
Chủ tịch Nguyễn Phú Trọng nếu đến Hoa Kỳ nên nói rằng Việt Nam đang làm theo kinh tế thị trường thực sự khi Mỹ - Trung đang thương chiến, Tiến sỹ Phạm Đỗ Chí, cựu quan chức cao cấp của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), nêu ý kiến.
Chủ tịch Trọng nên nói gì với Tổng thống Trump nếu thăm Mỹ
TT Trump gặp ông Nguyễn Phú Trọng trong vai trò Tổng Bí thư ĐCSVN tại Hà Nội hôm 12/11/2017, sau khi dự APEC ở Đà Nẵng Mỹ-Trung hưu chiến: Trump hay Tập đang thắng? Thế giới sẽ 'nghèo hơn' vì cuộc chiến thương mại Cuộc chiến thương mại: 'TQ đang lo lắng' Ba câu hỏi lớn cho Việt Nam lúc này là: Thương chiến Mỹ - Trung Việt Nam có thể hưởng lợi lớn trong cuộc thương chiến Mỹ - Trung hiện tại. Thứ nhất, do cả sự di chuyển của một số hãng công nghệ quốc tế từ Trung Quốc sang Việt Nam để tránh thuế Mỹ (đang áp đặt từ tháng Tư và có thể tăng cao và kéo dài). Thứ hai, bằng cách thu hút thêm nhiều đầu tư FDI khác ngoài Trung Quốc, nhất là từ phía Mỹ, để sản xuất thay thế cho nhiều hàng nhập từ Trung Quốc vào Mỹ. Ví dụ lớn nhất đang làm xôn xao Hà Nội là việc Foxconn, đối tác gia công các sản phẩm iPhone lớn nhất của Apple, có thể đang thương thuyết các điều kiện ưu đãi để mở nhà máy sản xuất iPhone ở Việt Nam, tương đương nhà máy của Samsung ở miền Bắc. Nhưng như thế không có nghĩa là Việt Nam nên để các hãng Trung Quốc tràn vào Việt Nam để thay "mác Trung Quốc" bằng "mác Việt Nam giả" nhằm xuất sang Mỹ. Việt Nam cần tạo thế cân bằng chính trị giữa hai sức mạnh khổng lồ là Trung Quốc và Hoa Kỳ Qua các tiếp xúc gần nhất, người viết có thể khẳng định là các giới chức Mỹ rất cảnh tỉnh với "âm mưu" này của Trung Quốc. Giống như trường hợp "thép Việt Nam xuất xứ Trung Quốc", họ có thể sẵn sàng cấm nhập vào Mỹ hay ít nhất áp thuế rất cao đến 25% -35% với các mặt hàng này từ Việt Nam, thậm chí chặn hẳn hàng "mác giả Việt Nam thay mác Trung Quốc" lúc vào cửa khẩu Mỹ. Trong tinh thần này, vẫn còn nhiều vấn đề đòi hỏi xem lại tính hợp hiến và hợp pháp của Thông tư 19 của Ngân hàng Nhà nước từ ngày 12/10/2018 cho phép dùng đồng Nhân dân tệ (NDT) ở bảy tỉnh biên giới (và sau này có thể lan tràn khắp Việt Nam). Thông tư 19 cho dùng Nhân dân tệ: Mối nguy bắt đầu? Thanh toán bằng nhân dân tệ là ‘xu hướng thế giới’ Thông tư 19 có tạo 'nơi trú ẩn' cho đồng NDT? Đây là một chính sách sai lầm cần rút lại ngay trước khi có tác động làm hàng Trung Quốc tràn ồ ạt vào Việt Nam (khiến Mỹ đề phòng cần đối phó trực diện với Việt Nam), và làm lũng đoạn chính sách tiền tệ, bên cạnh vấn đề nghiêm trọng là vi hiến và xâm phạm chủ quyền quốc gia. Con đường rõ ràng để đi là cải cách thể chế, tăng cường tính thị trường của nền kinh tế, khuyến khích khu vực tư nhân thay vì doanh nghiệp nhà nước trong sản xuất và xuất cảng, cho phép tự do mua bán với Mỹ, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và tránh áp lực bắt các hãng Mỹ truyền các bí mật công nghệ cao lúc sản xuất bên Việt Nam để lập các thương hiệu, chuỗi sản xuất mới và riêng biệt của Việt Nam. Đây cũng là các đòi hỏi chính yếu của Tổng thống Trump được nhắc lại trong cuộc hội nghị mới đây với Chủ tịch Tập Cận Bình. Nhìn xa hơn, với chính sách mới của Mỹ khuyến khích phát triển khu vực Ấn Độ -Thái Bình Dương, Việt Nam có thể hưởng lợi lớn về cả chính trị và kinh tế thương mại bằng cách tham gia một lên minh mới với vài nước chính trong khu vực (không nhất thiết phải là ASEAN vì khối này có Lào và Campuchia đã nghiêng hẳn về Trung Quốc) như Ấn độ, Úc và New Zealand để phát triển ngoại giao và thương mại khu vực, đặt thế đứng vững chãi nhằm tăng cường thương mại bền vững với Mỹ. Nhưng quan trọng nhất là điểm sau mà Việt Nam cần nắm ngay sáng kiến để tăng uy thế với cả Mỹ và Trung Quốc mà không cần nghiêng về bên nào. Lưu tâm của Mỹ có thể thương thuyết tái lập TPP với vài điều kiện mới (dưới đây), để cô lập Trung Quốc thêm nữa ngoài vòng mua bán bùng nổ của châu Á với Bắc Mỹ và khối EU cho các năm tới. Nguyễn Phú Trọng sẽ gặp Donald Trump ở Mỹ? Từ Washington, D.C. nơi có các hoạt động thường xuyên và nhộn nhịp của giới vận động hành lang (lobbyists) có ảnh hưởng quan trọng tới giới hoạch định chính sách hàng đầu của Mỹ, đang có tin đồn là có các vận động dàn xếp quan trọng để ông Nguyễn Phú Trọng trong tư cách mới là Chủ tịch nước Việt Nam sẽ được mời sang thăm Mỹ lần nữa, trong tháng Một hay tháng Hai tới, để gặp Tổng thống Donald Trump. TBT Nguyễn Phú Trọng ‘sẽ kiêm Chủ tịch nước’ Kỳ vọng gì từ Tân Chủ tịch nước Việt Nam? Nguyễn Phú Trọng: 'Người đốt lò vĩ đại' Thông tư 19 của Ngân hàng Nhà nước từ ngày 12/10/2018 cho phép dùng đồng Nhân dân tệ ở bảy tỉnh biên giới Nếu như vậy, Việt Nam với bộ mặt "nhất thể" mới có thể nhân dịp này để: Từ đó cũng có nhiều hy vọng ngăn chặn sự "xâm lăng" tài chính tiền tệ của Trung Quốc như đã nêu ở trên. Việt Nam cần sửa soạn kỹ về mặt chuyên môn từ chuyên gia của các bộ liên quan để trình bày Việt Nam có thể làm gì, như giúp Trump đang muốn thúc đẩy Trung Quốc cải cách kinh tế hướng đến thị trường và cụ thể giảm xuất siêu sang Mỹ ra sao: Trong việc tạo thế cân bằng chính trị giữa hai sức mạnh khổng lồ là Trung Quốc và Mỹ, hay nôm na là thế "đu dây" của Việt Nam, sẽ là một lỗi lầm nghiêm trọng nếu Việt Nam ngả về phía Trung Quốc. Về mặt quân sự, Mỹ có những bước đi lớn: Đường lưỡi bò được Trung Quốc tuyên truyền khắp nơi Những động thái này đã xác định hùng hồn và mạnh mẽ (giúp Việt Nam có thể yên tâm hơn) về sự cương quyết can thiệp của Mỹ ở Biển Đông trong tương lai, bắt buộc Trung Quốc tôn trọng luật di chuyển hàng hải tự do trong vùng, phủ nhận và ngăn chặn sự xâm lăng của "đường lưỡi bò" của Trung Quốc trên lãnh hải Việt Nam. Việc Thượng viện Hoa Kỳ cũng thông qua đạo luật cho phép Mỹ cắt đứt "đường lưỡi bò" đó của Trung Quốc ở Biển Đông và Bộ trưởng Quốc phòng James N. Mattis mới chính thức xác nhận các chủ quyền của Việt Nam ở vùng này phải chăng nằm trong vận động mà Mỹ rất cần Việt Nam ủng hộ? May mắn chăng là Việt Nam có thể ở vào thế hưởng lợi "bất chiến tự nhiên thành"? Làm sao thể hiện rõ các điểm quan trọng này nếu quả thật sẽ có cuộc gặp cấp cao của Chủ tịch Nguyễn Phú Trọng với Tổng thống Trump sắp tới? Xem thêm loạt bài về thương chiến Mỹ - Trung: Có nên quan ngại về thương chiến Mỹ - Trung? 'Chiến tranh thương mại từng dẫn đến Thế chiến' 'Chiến tranh thương mại thành hiện thực' Trump có đang thua cuộc chiến thương mại với TQ? Chiến tranh thương mại, thuế và chủ nghĩa bảo hộ Chiến tranh TM Mỹ-Trung: Giai đoạn hai có gì lạ?
Đến một đất nước lạ, cùng với tham quan những danh lam thắng cảnh tôi thường tìm hiểu xem ở đó có gì mang dấu tích Việt.
Đi tìm nét Việt ở Cuba
Xe xích lô ở Cuba khá phổ biến Vừa rời máy bay, gió nóng và ẩm quẹt vào da làm tôi nhớ đến Việt Nam ngay. Trên đường từ sân bay vào Thủ đô Havana, nhìn nhà cửa cũ, tường vôi bạc mầu và phượng đang nở rực là điều gợi nhớ cho tôi nhất về quê nhà. Đầu tháng Sáu, nhiều phố ở Havana phượng đang nở hoa. Gần Quảng trường Cách mạng, có góc công viên phượng rơi trải đỏ cả thảm cỏ xanh. Không biết cánh hoa đỏ có là bạn thân thương của học trò Cuba như học sinh Việt đã yêu phượng qua văn xuôi của Xuân Diệu, đã nhớ mùa hè qua ca từ của Thanh Sơn: “Mầu hoa phượng thắm như máu con tim/Mỗi lần hè sang kỷ niệm người xưa biết đâu mà tìm”. Hay như Anh Bằng viết: “Bây giờ còn nhớ hay không?/Anh đem cánh phượng tô hồng má em...” Hỏi anh Alejandro, hướng dẫn viên Cuba của đoàn, về tên gọi tiếng Tây Ban Nha, anh nói tên hoa là “flamboyant”, cũng như trong tiếng Anh và tiếng Pháp. Tôi thắc mắc về nguồn gốc tên “Phượng” trong tiếng Việt. Loại hoa đỏ này nguyên thủy xuất phát từ đâu và sao lại được trồng nhiều ở Hải Phòng, Huế cũng như ở Bangkok, Hong Kong, Lomé, Cancún, Los Cabos mà tôi đã thấy. Có thể vì sắc hoa đỏ nổi bật vào hè là mùa du lịch nên dễ nhận ra hơn những loại thảo mộc quen thuộc khác ở Cuba mà không gây chú ý, như cây bàng xum xuê lá cũng được trồng nhiều ở đây. Những ngày ở Cuba đi đâu cũng thấy phượng nở đỏ là nét Việt thân thương ở xứ sở của Fidel Castro. Thế còn thức ăn Việt thì sao? Có không? Tôi cũng cố đi tìm. Với lịch sử quan hệ lâu đời với Việt Nam, tôi tin thế nào cũng có ẩm thực Việt ở đây. Tôi đã nghe biết về một số người Việt sống ở Cuba. Ca sĩ Ái Vân đã từng sang Cuba hát, nhiều nhà ngoại giao Việt phục vụ tại Hoa Kỳ là cựu du sinh ở Cuba. Chuyện một thời xôn xao là cô Kim Phúc, nạn nhân bị bom lửa trong thời chiến tranh, cùng chồng qua Cuba và trên đường du hành khi máy bay ghé Canada thì cả hai đã xin tỵ nạn chính trị. Đã sống qua nhiều nơi, kể cả xứ Togo xa xôi tận châu Phi mà tôi cũng tìm được món ăn Việt. Với quan hệ khăng khít, thay nhau thức ngủ để cùng canh giữ hòa bình thế giới như lãnh đạo Việt Nam đã phát biểu ở Havana cách đây không lâu, tôi tin văn hoá Việt ít nhiều có dấu ấn ở Havana. Đi tìm nét Việt Hoa Phượng đỏ ở bảo tàng Cách mạng Gần cuối chuyến du học chúng tôi mới có một buổi chiều được tự do. Anh bạn ở chung phòng và tôi, cùng mấy bạn nữa đi thăm Bảo tàng Cách mạng. Rời bảo tàng khi đã hơn 5 giờ chiều. Mọi người rủ nhau đi ăn ngoài. Tôi nói với cô giáo phụ trách lớp là tối nay tôi muốn đi tìm một nhà hàng Việt. Khi mới tới Havana, tôi đã hỏi quầy lễ tân ở khách sạn về quán Việt và được biết có quán Hanoi, nhưng không rõ địa chỉ. Tôi tìm một cuốn niên giám điện thoại của Havana để xem có người Việt, nhà hàng Việt nhưng không đâu có. Nhờ cô giáo nói với người đạp xích lô là tôi muốn đến quán Hanoi, cô nói tiếng Tây Ban Nha với người phu xe, rồi bảo tôi mau lên vì trời bắt đầu mưa. Cô nói anh ta sẽ đưa tôi đến đó. Vừa lên xe là trời đổ mưa lớn. Chừng hai mươi phút sau, anh đưa tôi đến trước khu phố có cổng với bảng chữ tàu và những lồng đèn. Anh ra dấu chỉ tay vào đó. Tôi xuống xe, trả anh 3 CUC (khoảng 3 USD). Lúc này trời mưa như trút nước nên tôi nép vào hiên đứng chờ. Ngớt mưa tôi băng qua đường vào phố Tàu Havana. Đi lên đi xuống con phố nhỏ, con hẻm thì đúng hơn, chỉ thấy dăm nhà hàng tàu. Không thấy quán Hanoi. Tôi quyết định vào một quán, gọi bia và món gà xào với dứa để nhâm nhi cho đỡ đói và chờ ngớt mưa. Điều lạ ở đây là không thấy người Hoa hay người châu Á nào. Hỏi cô phục vụ có biết quán Hanoi. Tiếng Tây Ban Nha của tôi lõm bõm nhưng cũng hiểu cô nói nhà hàng này ở khu Nuevo Vedado, gần khách sạn tôi ở. Một lúc sau, một cụ bà từ sau nhà hàng bước ra. Bà gì đó mà tôi không hiểu. Cô gái lấy tờ giấy, tôi viết xuống: “Restaurante Hanoi, cocina vietnamesa”. Cụ bà nói, cô gái ghi: “Parque Cristo” và mấy chữ nữa. Tôi hỏi từ đây đến đó đi taxi tốn bao nhiêu tiền và bao nhiêu phút. Cô nói taxi 5 CUC và tốn chừng 10 phút, đi xích lô đạp, 3 CUC và chừng 20 phút. Hôm nay là lần đầu tiên tôi đi phố một mình nên cũng hơi lo, dù rằng người hướng dẫn đoàn đã nói với chúng tôi là an ninh ở Havana rất tốt. Tôi chọn xích lô vì nếu có gì còn dễ nhảy xuống được. Hanoi quán Xe chạy qua nhiều con đường. Cũng may trời mưa mát nên tôi không cảm thấy ái ngại cho công sức của người đạp xe khi phải leo dốc hay lách ổ gà. Đi khá lâu mà chưa thấy nhà hàng đâu, thỉnh thoảng tôi lại hỏi sắp đến chưa và tài xế cứ nói sắp, sắp hay nói gì đó mà tôi không hiểu. Đi tìm một nơi không hề biết trước làm tôi nhớ đến cặp vợ chồng bạn Mỹ vào hè năm 1987 đã đón xích lô từ khách sạn Continental ở trung tâm Sài Gòn để đi tìm nhà bố mẹ tôi ở khu Ngã ba Ông Tạ với nhiều lo lắng không biết có đến đúng nơi. Hôm nay tôi cũng như cặp vợ chồng bạn, ngồi xích lô mà lòng lo lo, chuyến trước xe đã đưa không đến nơi rồi. Cuối cùng xe dừng trước nhà hàng có bảng tên Hanoi. Tôi mừng trong lòng. Bên trong không một bóng khách, có thể là còn quá sớm cho giờ cơm tối, hay tại mưa nên vắng khách. Người phục vụ đưa tờ thực đơn, tôi đọc qua không thấy món ăn Việt. Hỏi bằng tiếng Anh ở đây có bán phở không. Anh không hiểu. Tôi hỏi luôn tiếng Việt: “Tiệm có bán phở không anh?”, anh cũng không hiểu và gọi một người khác từ sau nhà ra. Ông nói tiếng Anh khá lưu loát và hình như là chủ nhà hàng. Tôi nói mình muốn món ăn Việt, ông trả lời nhà hàng tuy mang tên Hanoi, nhưng không bán thức ăn Việt. Tôi thất vọng. Rồi ông hỏi tôi có biết về cuộc chiến tại Việt Nam, tôi nói biết. Ông giải thích là khi Việt Nam đánh bại Hoa Kỳ, ông đã thêm “Hanoi” vào tên nhà hàng, nguyên là La casa de la parra, để mừng chiến thắng của Việt Nam. Tôi gọi món cơm với tôm hùm và cá nướng, thêm chai bia Bucanero, tìm hiểu xem có quán ăn Việt nào ở đây, ông nói không, nhưng cho biết ở Havana có Parque Ho Chi Minh, hỏi ở đâu, ông không nhớ rõ. Có lẽ đây là khu cư dân vì ngồi trong quán ngó ra thấy nhiều người đi bộ qua lại, sau giờ làm việc mọi người đang về nhà. Trước cửa nhà hàng có hai sạp bày bán bắp, cây trái. Bữa ăn tốn 25 CUC bao gồm cả tiền boa, hơn nửa tháng lương của một công nhân viên. Như thế tôi không biết nhà hàng Hanoi phục vụ khách thuộc giai cấp nào. Một giờ đồng hồ trong tiệm, chỉ mình tôi là khách. Công viên Hồ Chí Minh Rời Hanoi, ra đường nhìn quanh thấy cách đó vài khu phố là toà nhà hành chánh của Thủ đô Havana với kiến trúc như Điện Capitol của Quốc hội Mỹ. Cách đây vài hôm chúng tôi đã tham quan khu phố đó. Tôi cảm thấy yên lòng, đi bộ về hướng đó, rong chơi Havana về đêm. Trở lại khách sạn, hỏi hướng dẫn viên về Công viên Hồ Chí Minh, anh nói đó là “Parque Acapulco” và giải thích thêm là tượng ông Hồ đã được đặt ở đó khoảng 10 năm trước, trong một trao đổi với Việt Nam, với tượng Jose Martí, anh hùng chống đô hộ Tây Ban Nha của Cuba được đặt tại Hà Nội. Sáng hôm sau tôi dậy thật sớm vì chỉ còn hôm nay là trọn ngày ở Havana, với những sinh hoạt như mọi ngày bắt đầu lúc 9 giờ, sau bữa ăn sáng. Mai chúng tôi ra sân bay về lại Hoa Kỳ, đây là cơ hội còn lại cho tôi tìm đến Công viên Hồ Chí Minh. Bảy giờ sáng. Mình tôi rời khách sạn. Tôi hỏi đi Parque Acapulco giá bao nhiêu, tài xế taxi nói 7 CUC, tôi trả giá 5CUC và nói nếu đợi ở đó chừng mười lăm phút rồi đưa tôi về lại khách sạn, tôi sẽ trả 10 CUC. Anh đồng ý. Lên xe, thấy đèn đỏ báo lung tung làm tôi hơi lo. Sợ xe hư không về lại khách sạn cho kịp giờ học mà không ai biết tôi đi đâu sẽ phiền nhiều người, nhưng tôi không còn chọn lựa nào hơn vì đã lên xe, chỉ cầu mong mọi chuyện như ý. Xe chạy từ biển về hướng Quảng trường Cách mạng, rẽ phải sang khu vực với các nghĩa địa có nhiều ngôi mộ lớn bằng đá trắng, chúng tôi cũng ngang qua một nghĩa địa có cổng tiếng Hoa. Hai mươi phút sau đến công viên không lớn lắm chừng một nghìn mét vuông, có nhiều cây xan, trước mặt là rạp hát tên Âcpulco. Tượng bán thân ông Hồ Chí Minh đặt trên bục ở giữa, bên dưới có ghi ngày sinh và mất, sau lưng tượng là một dãy trúc xanh. Bài viết thể hiện quan điểm riêng của tác giả, một nhà giáo và cây bút tự do tại vùng vịnh San Francisco, Hoa Kỳ.
Vào một buổi tối gần đây tại Nhà hàng Ttobagi Driver ở Quận Gwanak của Seoul, tôi đã lén đặt đồng hồ đếm giờ khi gọi món.
Nhịp sống như vũ bão ở Hàn Quốc
Cô phục vụ bàn thong thả bước đi, sau đó quay lại với kim chi và các món ăn kèm chỉ sau hai phút 20 giây. Một phút rưỡi sau đó, món ppyeodagwi haejangguk (canh sườn heo) đựng trong tô đất được dọn ra bốc khói nghi ngút. Văn hóa ppalli-ppalli Thật tuyệt vời khi mà một đất nước nơi không có tục cho tiền bo lại có tác phong phục vụ như thế. Người Hàn Quốc cấm kỵ khoe cái tôi? 'Tôi đến từ một quốc gia không còn tồn tại' 100 giờ thăm Tây Tạng để lại dấu ấn suốt đời Tuy nhiên còn bất ngờ hơn nữa là Nhà hàng Ttobagi, một địa điểm bình dân nơi các tài xế taxi thường lui tới, lại không hề nhanh hơn các nhà hàng khác. Tác phong nhanh nhẹn thường ngày là điều xuyên suốt xã hội Hàn Quốc và đặc biệt phổ biến ở thủ đô Seoul. Thậm chí còn có một từ riêng để gọi nó: văn hóa ppalli-ppalli vốn có nghĩa là 'nhanh' hay 'vội'. Xu thế ppalli-ppalli có thể được nhìn thấy trong tốc độ Internet dẫn đầu thế giới của Hàn Quốc, các lớp học ngoại ngữ nâng cao hứa hẹn kết quả gần như lập tức và các sự kiện hẹn hò siêu tốc vốn rất phổ biến. Cũng ý thức về thời gian cao độ như vậy là những lễ đường tổ chức lễ cưới bóng loáng, nơi vào mỗi dịp cuối tuần diễn ra liên tục các buổi lễ dài một tiếng đồng hồ. Ppalli-ppalli cũng là nguyên tắc vàng của hàng ngàn người giao đồ ăn bằng xe gắn máy vốn bất chấp luật giao thông và - dường như là cả nguyên tắc vật lý nữa - để giao hàng cực kỳ nhanh chóng. Để cạnh trạnh, McDonald's, chuỗi nhà hàng thức ăn nhanh đứng đầu thế giới, đã bắt đầu xây dựng đội xe scooter giao hàng ở Hàn Quốc hồi năm 2007. Ấy vậy mà, cách nay chưa lâu, nhịp sống ở Hàn Quốc còn rất chậm do đặc trưng nông thôn của đất nước này. Vào năm 1960, một tỷ lệ đáng kinh ngạc là 72% dân số Hàn Quốc sống ở thôn quê. Vậy thì làm sao mà người dân nước này đi từ cấy lúa đến tải phim và nhạc trên mạng chỉ trong vòng có vài thập niên? Điều thần kỳ sông Hàn Gary Rector, công dân Hàn Quốc được nhập tịch vốn đến Seoul vào năm 1967 với tư cách là tình nguyện viên của Peace Corps, hồi tưởng: "Tôi nhớ lại mình đã ngạc nhiên bởi vì trước khi tôi đến đây, tôi đã có suy nghĩ cố hữu rằng họ có cuộc sống trầm tư, suy nghiệm và có nhịp sống chậm rãi." "Tuy nhiên tôi đã nhận thấy rằng họ thường vội vã hơn cả người Mỹ. Người lớn tuổi thì chậm rãi hơn trong khi những người trong độ tuổi của tôi - lúc đó tôi chỉ mới 24 tuổi - thì hết sức bận rộn ngược xuôi để cải thiện cuộc sống." Rector vào lúc đất nước này diễn ra thay đổi mạnh mẽ. Vào đầu những năm 60, Hàn Quốc bắt đầu tiến hành một loạt những kế hoạch kinh tế năm năm do tổng thống khi đó là Park Chung-hee đưa ra. Những chiến dịch theo kiểu quân sự này đã đem lại Điều thần kỳ sông Hàn (chuyển đổi từ một nước bị chiến tranh tàn phá thành một trung tâm kinh tế) và tạo ra Korea Inc, với những đại diện điển hình như Samsung, Hyundai và LG. Loài quả dẫn đến cuộc binh biến huyền thoại Những phụ nữ góa không chốn nương thân Kumamoto, tòa thành định hình lịch sử Nhật Bản Những thành quả của ppalli-ppalli được trưng bày một cách đầy tự hào tại Bảo tàng Quốc gia về Lịch sử Cận đại Hàn Quốc ở trung tâm Seoul. Có thể hoàn toàn phù hợp khi cho rằng tinh thần tiến lên khẩn cấp của Hàn Quốc xuất phát từ chính tòa nhà này. Rất lâu trước khi trở thành không gian bảo tàng, đây là nơi đặt trụ sở của cả Hội đồng Tối cao Tái thiết Quốc gia và Ủy ban Kế hoạch Kinh tế. Trong gian triển lãm về giai đoạn 1961-1987, giai đoạn tăng trưởng bùng nổ của Hàn Quốc, tôi đã quan sát thấy một đôi vợ chồng trẻ nhìn chăm chú vào sản phẩm điện tử tiêu dùng đầu tiên của đất nước, một chiếc radio A-501 vốn được sản xuất vào năm 1959. Gần đó, một người cha chỉ cho con trai xem mẫu xe Hyundai Pony màu xanh dương nhạt có hình dáng như chiếc hộp vốn lần đầu tiên được đưa lên dây chuyền lắp ráp là vào năm 1975. Một điều choáng ngợp nữa xuất khẩu của quốc gia này trong giai đoạn này đã tăng từ 30% đến 40% một năm. Sự táo bạo của các nhà hoạch định kinh tế và sự hăng say của lực lượng lao động đã giúp cho đất nước này nhảy vọt từ việc xuất khẩu tơ lụa thô và quặng sắt đến sản xuất những mặt hàng như tóc giả và sản phẩm may mặc. Sau đó, với sự học hỏi trong quá trình phát triển, quốc gia này đã chuyển sang các sản phẩm điện tử tiêu dùng, tàu chở dầu và vật liệu bán dẫn. Tốc độ xây dựng Nhà nhân chủng học Kim Choong-soon cho rằng phần lớn sự thành công của Hàn Quốc trong lĩnh vực xuất khẩu là nhờ vào sự tập trung vào tốc độ. Tiếng Indonesia: đơn giản đến bất ngờ Trung tâm thương mại "ma" giữa lòng Bangkok Nghệ nhân làm bù nhìn ở Shikoku, Nhật Bản "Việc thực hành ppalli-ppalli không chỉ là một phần trong cuộc sống hàng ngày của người dân Hàn Quốc, mà hiệu suất nhanh nhẹn còn in sâu vào trong đầu óc của họ như là một giá trị cơ bản," ông viết trong cuốn sách 'Way Back into Korea'. "Nhờ vào nền văn hóa vội vã này, Hàn Quốc đã có thể đạt được những tiến bộ kinh tế và công nghiệp hóa to lớn trong khoảng thời gian rất ngắn ngủi." Biểu tượng định hình thành tựu ppalli-ppalli vẫn còn có thể được nhìn thấy ở tuyến xa lộ Gyeongbu, vốn chạy 428 km từ Seoul theo hướng đông nam về thành phố lớn thứ hai là Busan. Lúc đầu định là sẽ thi công trong vòng ba năm rưỡi, tuyến xa lộ này được hoàn thành chỉ trong vòng có hai năm và năm tháng sau buổi lễ động thổ vào năm 1968. Khoảng chín triệu ngày công đã được đổ vào dự án. Tuy nhiên, kể từ đó, tốc độ xây dựng ở Hàn Quốc không thuyên giảm một chút nào. Một khu đô thị hoàn toàn mũi nhọn, Khu Thương mại Quốc tế Songdo, đã được dựng lên trên một vùng đất được bồi đắp ở tây nam Seoul bắt đầu vào năm 2004. Giai đoạn đầu tiên của dự án, bao gồm một công viên trải rộng, một trung tâm hội nghị, khách sạn Sheraton và mỗi chuỗi các tòa tháp căn hộ được khánh thành chỉ năm năm sau đó. Thậm chí còn tham vọng hơn và nhanh hơn nữa là trung tâm hành chánh Thành phố Sejong, nằm cách Seoul khoảng 120 km về phía nam, đã được xây dựng từ con số không từ năm 2010 và được khánh thành vào năm 2012. Bắc Triều Tiên Mặc dù Hàn Quốc được mọi người thừa nhận nhiều hơn về tốc độ, Bắc Triều Tiên dường như cũng có gien về tốc độ trong mình. Ông Kim Nhật Thành, người cha lập quốc của Bắc Triều Tiên, đã khuyến khích công nhân phải có lý tưởng có được 'tốc độ chollima' - tức là một con ngựa huyền thoại vốn có thể bay khoảng 400 km một ngày. Tuy nhiên, cháu nội của Lãnh tụ Tối cao, ông Kim Jong-un, còn tăng tốc hơn nữa với câu khẩu hiệu 'tốc độ mallima' - tăng lên đến 10 lần. Câu khẩu hiệu của ông đã đem lại một số kết quả - với những tòa tháp căn hộ để trưng bày trên đường Ryomong của thủ đô Bình Nhưỡng được khai trương vào năm 2017 chỉ sau một năm xây dựng. Điều này đặt ra vấn đề là liệu cội rễ của nền văn hóa ppalli-ppalli này có nguồn gốc sâu xa hơn là thời hiện đại hay không. Kim đánh cá rằng đúng như vậy. "Việc xây dựng các công trình trong quá khứ cũng được hoàn thành trước thời hạn," ông viết và đưa ra dẫn chứng là công trình pháo đài Hwaseong ở Suwon. Pháo đài hùng vĩ này, vốn được công nhận là Di sản Thế giới của Unesco, được hoàn thành sớm bảy năm vào năm 1796 và cho đến giờ vẫn đang trong tình trạng rất tốt. Nhìn về lịch sử Tương tự, mọi người tự hỏi liệu có phải những đồ gốm tráng men ngọc bích tuyệt mỹ của vương triều Cao Ly (918-1392) được tạo tác trên bàn xoay cũng với tính hiệu quả như những gì đặc trưng của nền sản xuất Hàn Quốc ngày nay hay không. Giai đoạn đầu tên xây dựng Quận Thương mại Quốc tế Songdo mới ở Incheon được hoàn tất chỉ trong thời gian 5 năm Sự khéo léo của đôi tay và trình độ nghệ thuật siêu đẳng chắc chắn được trân trọng vào thế kỷ 16, khi mà nhà thư pháp Han Seok-bong đã viết Hán tự bằng nhiều nét chữ khác nhau, trong đó có nét chữ thảo đầy mạnh mẽ. Viết những dòng thơ mà không cần phải nhấc bút khỏi tờ giấy đòi hỏi khả năng kiểm soát hoàn toàn, và cả tốc độ nữa. Mặc dù ngày nay ít người dân Hàn Quốc có thể cầm bút lông, nhưng nhiều người trong số họ đã rèn luyện được ngón tay cực kỳ nhanh nhẹn. Trong Cúp Thế giới LG Mobile, một cuộc thi nhắn tin, chiến thắng đã thuộc về đội Hàn Quốc hồi năm 2010 ở New York. Và cũng không phải là ngẫu nhiên khi các vận động viên Olympic của Hàn Quốc vượt trội ở những môn thể thao nhanh như chớp như bắn cung và bắn súng. Họ làm bá chủ ở hầu hết những môn trượt băng tốc độ cự ly ngắn và giành được tổng số 48 huy chương Olympic cho đến nay. Tuy nhiên, những nhà bình luận bên ngoài đôi khi dựa quá mức vào tinh thần ppalli-ppalli khi họ tìm cách giải thích về Hàn Quốc, ông Koo Se-woong, nhà sản xuất Korea Exposé, một kênh truyền thông độc lập chuyên về tình hình bán đảo Triều Tiên, nhận định. "Nó gần như là giống với bức hí họa về văn hóa Triều Tiên," ông Koo nói. "Tôi hiểu rằng ở đây mọi người nhấn mạnh vào tốc độ nhưng thật lạ lùng khi thấy cách nó được kết tinh vào biểu hiện cụ thể này mà thậm chí bản thân người Hàn Quốc cũng không vận dụng một cách thường xuyên." Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Travel.
"Có người ở vùng Bristol vừa bắt đầu làm một loại vodka lấy tên là Novichok," Natasha Ward, chủ nhà tổ chức bữa tụ tập gặp mặt của chúng tôi nói, trong câu nói bà nhắc tới thứ chất độc thần kinh khét tiếng của Nga. "Và ngay lập tức họ được bảo: 'Hãy dừng ngay lại!'."
Cách uống vodka đúng điệu kiểu Nga
Ward vừa cười vừa dọn bàn, chuẩn bị bày biện cho buổi tụ tập tại gia ở Nam London, với các món ta thường gặp trong một bữa tiệc đãi khách thông thường. 'Phép thuật' khiến champagne sủi bọt Đừng bao giờ uống whisky Scotch với đá Pulque: 'Rượu của các vị thần Aztec' "Chúng ta sẽ bắt đầu với món cá trích muối, không phải cá trích ngâm dấm - người Anh ghét củ cải đường vì họ toàn phải ăn nó ở dạng ngâm dấm rất kinh, còn món cá trích cuộn thì trông như xác chết, ai cũng biết rồi đấy." Ward rất tinh thông khéo léo trong việc chuyển đổi qua lại giữa các nền văn hóa. Bà có một nửa dòng máu là người Nga, nửa là người Anh, và đã từng làm công tác phiên dịch rất đa dạng, từ phục vụ cho Liên Hợp Quốc cho tới Angelina Jolie và Mikhail Gorbachev. Hôm nay, bà sẽ giải thích cho chúng tôi đích xác lý do tại sao người Nga lại hít bánh mì khi uống vodka. Nhiệm vụ giải thích này không hẳn là một việc thú vị gì, nhưng rất quan trọng, bởi nó sẽ giúp ta hiểu rõ hơn về đời sống Nga vào lúc thế giới đang rất thiếu vắng cái nhìn hiểu biết sâu sắc đối với văn hoá Nga, cũng thiếu cả sự cảm thông chia sẻ thực lòng với Nga. Phong tục truyền thống hít bánh mì khi uống vodka khiến ta biết về những nét thực tế của đời sống Nga Với các nhà quan sát salon thì quan hệ giữa Nga và phương Tây hiện có vẻ lạnh lẽo tới mức châm biếm; tầng sương giá lạnh lẽo thời Chiến tranh Lạnh bao trùm trong các tường thuật thời sự gần đây về việc Nga và Mỹ rút khỏi hiệp ước cấm phổ biến vũ khí hạt nhân, về vụ điệp viên Sergei Skripal cùng con gái Yulia Skipal bị đầu độc bằng chất độc Novichok tại Salisbury, Anh Quốc, và tất nhiên là cả về chuyện World Cup 2018 tổ chức ở Nga. Những điều bạn chưa biết về bia Điều kỳ diệu ẩn chứa trong một cốc bia Thị trấn Pháp nơi người ta thả chai rượu xuống biển "Chúng tôi thấy vui khi đội bóng đá Nga cuối cùng đã thua," bà Anna Ivanov nói, trong khi ông chồng Misha thì nhún vai. Anna và Misha là cha mẹ của Helena Bayliss - bạn thân của Ward; Hai vợ chồng ông bà chuyển từ Nga đến đây được 20 năm, khi con gái họ Helena Bayliss lấy chồng người Anh. "Chứ nếu đội Nga thắng, bầu không khí sẽ nóng hừng hực trên truyền thông. Cứ ra rả suốt!" "Bây giờ thì," bà Ward nói, "ta bắt đầu với loại vodka nào nhỉ?" Màn chọn rượu vodka luôn ấn tượng, trước giờ vẫn vậy. Rốt cuộc thì bởi nước Nga là nơi sinh ra nhà hóa học Dmitri Mendeleev, người đã tạo ra Bảng Tuần hoàn Nguyên tố Hoá học và cũng được cho là người đã hoàn thiện công thức rằng vodka phải đạt nghiêm ngặt chuẩn 40% độ cồn (câu chuyện này được kể khá phổ biến, cũng là một chuyện tiếu lâm). Ward đưa ra thứ rượu vodka pertsovka bốc lửa được làm từ ớt, vodka Nga nguyên chất - loại rượu vodka do công ty mới của diễn viên Hollywood Dan Aykroyd sản xuất tại Newfoundland kết hợp với rượu vodka chanh tự làm thủ công. "Thứ này thực sự là cồn y tế, nồng độ tới 95%," bà Ward nói một cách đơn giản, "rồi ta thêm nước vào, nửa nước nửa rượu, rồi thêm chanh nữa." Nói cách khác, nó là 'rượu lậu'? "Không phải, nếu là rượu tự nấu, chúng tôi phải có nồi chưng cất." Bayliss cười. "Natasha, cô thất vọng rồi phải không!" Nhóm chúng tôi tụ tập vì hai lý do: thứ nhất, để tận hưởng những phút giây vui vẻ; và thứ hai, để uống vodka theo đúng nghi lễ truyền thống của Nga - một truyền thống được gìn giữ theo thời gian mà theo đó những tay sành sỏi phải hít bánh mì khi uống rượu mới là đúng kiểu. Để bắt đầu, cả vodka lẫn ly uống đều được lấy ra từ tủ lạnh, và Bayliss nêu ra các quy tắc cốt yếu khi uống vodka theo kiểu Nga. "Rượu vodka cần để lạnh, ly phải nhỏ xíu và phải có thứ gì đó mằn mặn, hoặc bánh mì lúa mạch đen, để nhấm nháp sau đó," cô nói. "Uống vodka xong rồi ăn miếng bánh kem chẳng hạn, là hỏng bét." "Mà," Ward nói thêm, "không dùng kèm bất kỳ gì sau đó thì cũng không ổn!" Rượu đương nhiên là phải ướp thật lạnh; như vậy lúc rượu đi qua cổ họng sẽ êm hơn. "Vodka không phải là thứ để bạn nhấp từng ngụm để thưởng thức hương vị," Bayliss nói. Vậy tại sao mọi người uống vodka? Mẹ của Bayliss cười. "Là bởi sau đó ta sẽ có cảm giác nóng toàn thân!" Nghi thức uống vodka kiểu Nga là truyền thống được gìn giữ theo thời gian Cảm giác nóng khắp người chính là cảm giác đầu tiên của tôi khi lần đầu thực hiện nghi thức hít bánh mì Nga. Bà Ward là mẹ của Marsha, bạn thân của tôi. Có nên 'ăn sáng như hoàng đế'? Ăn nhạt có hại bằng ăn quá mặn không? Làm thế nào để tách caffeine khỏi cà phê Thời còn là những đứa trẻ ngang bướng, Marsha và tôi rất thích tham dự các buổi tụ tập mà bà tổ chức sau mỗi chuyến đi công tác từ Nga về, bàn ăn có rượu mang từ nước ngoài về, dưa muối chua và bánh mì đen. Chúng tôi thích nhìn bà Ward và những vị khách cười nói, kể những giai thoại dị thường khó tin, và quan trọng nhất là được nhấm nháp đồ ăn nhẹ ngay sau khi uống cạn những ly vodka. Lúc những vị khách đã nhấm nháp tương đối đủ đồ ăn - nhưng bánh mì vẫn tiếp tục được nướng - thì họ sẽ hít bánh mì sau khi uống vodka, thay vì ăn nó. Chúng tôi đã rất kinh ngạc trước cảnh đó. Hai thập kỷ sau, tôi lại bắt gặp nghi thức này trên một chương trình truyền hình được chiếu trong "giờ vàng". Trong một tập của loạt phim House of Cards phát trên Netflix, tổng thống Nga ăn tối với tổng thống Mỹ và trình diễn cách uống vodka kiểu Nga - chỉ hít ngửi bánh mì. Đó là một cảnh phức tạp, nặng tính trình diễn trong chương trình truyền hình chứ không hẳn là đúng như trong thực tế ("Chả ai làm thế với khách sang cả!" bà Ward la lên), nhưng khán giả nghe rõ âm thanh hít thở mạnh. Các bài báo bình luận về tập phim thì cho rằng hít bánh mì để hả bớt hơi rượu và làm cân bằng vị vodka, trong khi muối và axit trong món dưa chua của Nga - giống như món dưa mà bà Ward bày trên bàn ăn - thì giúp trung hòa rượu. Helena Bayliss: "Rượu vodka cần để lạnh, ly phải nhỏ xíu và phải có đồ mồi mằn mặn để nhắm" Nhưng theo Ward và bạn bè của bà thì nghi thức hít bánh mì không chỉ đơn thuần là để chống say rượu mà còn có tác dụng giao tiếp xã hội; bằng cách ăn hoặc ngửi bánh mì sau khi uống vodka, bạn chứng tỏ rằng bạn uống vodka đâu phải để say mèm. Quê hương Stalin đối phó mối đe dọa từ Nga Cộng sản, Bạch vệ và kho báu Sa Hoàng Cộng sản, Sa hoàng, cướp biển Viking và nước Nga "Nếu không có thứ gì để nhắm cùng vodka, như một miếng bánh mì mặn hoặc một ít cá trích, hoặc, hay hơn cả, là trứng cá muối, thì bạn hãy hít ngửi", Bayliss nói. "Điều đó mang ý nghĩa biểu tượng." Ward đồng ý: "Việc hít ngửi chỉ xảy ra nếu bạn quá nghèo, không có thức nhắm thích hợp." Hoặc tất nhiên là khi bạn đã quá no rồi. Thật vậy, nếu bạn chỉ có một ít bánh mì cho buổi tụ tập, thì bạn sẽ chuyền nó quanh bàn để mỗi vị khách có thể lần lượt hít ngửi nó. Nhưng nếu thậm chí không có cả bánh mì? "Bạn hãy hít ngửi tay áo!" Thế là chúng tôi uống lượt vodka đầu tiên của bữa tiệc: Misha lịch lãm nâng ly chúc mừng, vodka lạnh băng trượt êm dịu xuống và chúng tôi nhắm kèm với miếng bánh mì đen lớn phết bơ. Nhiều lượt uống nối tiếp, vô cùng hoan hỉ, mỗi người chúng tôi xé một mẩu bánh mì và hít ngửi ngon lành. Có những quy tắc kiên định về cách thức uống vodka ở Nga. Nhưng một điều quan trọng không kém là lý do để uống vodka. Ở Nga, uống vodka là một hoạt động xã hội tuyệt vời; các bữa tiệc của người Nga diễn ra xung quanh bàn ăn, và uống rượu nên là một hoạt động nhóm, chả vui thú gì khi uống một mình. Các món ăn nhẹ (zakuski) bày sẵn trên bàn tiệc là để cùng chia sẻ cho tất cả mọi người, và bạn phải tự lấy mà dùng, không chờ đợi để được mời mọc phục vụ. Bà Ward thậm chí còn chia sẻ một giai thoại của Nga về hai điệp viên Mỹ uống vodka; vỏ bọc của họ bị thổi bay chỉ vì thực tế họ đã uống mà không nhấm nháp zakuski. Sau đó, đến tiết mục nói những lời chúc tụng. Misha có vẻ phấn khích và nhấn mạnh về tầm quan trọng của việc chúc tụng. "Khi uống, bạn cần phải chuyện!" ông nói. "Không giống như ở Anh, nơi mọi người ngồi im một góc. Chúng ta ngồi với nhau cơ mà! Vì vậy, cần phải có một cái gì đó cho tất cả mọi người cùng làm. Điều đó giúp mọi người cảm thấy rằng họ là một nhóm đoàn kết." Ở nước cộng hòa Georgia thuộc Liên Xô cũ, nghi thức phát biểu những lời chúc mừng là những công việc phải chuẩn bị kỹ lưỡng, đến mức phải thuê các công ty chuyên nghiệp thực hiện. Ngược lại, cách thể hiện chúc mừng của người Nga rất đơn giản - chỉ cần có ý tưởng là được. Ngày hôm đó, những lời chúc mừng nhiệt thành đã được tung hô trong cuộc gặp gỡ của chúng tôi, chúc mừng những người phụ nữ xinh đẹp trong bữa tiệc và chúc mừng vì sức khỏe của Nữ hoàng Anh. Misha bắt nhịp các lời chúc và mọi người hô theo "hãy lên đường", giống như nhà du hành vũ trụ Yuri Gagarin đã hô khi tàu của ông được phóng lên năm 1961. Rõ ràng, người Nga có một niềm say mê sâu sắc với vodka. Ngay cả tên của thức uống này cũng rất đáng yêu - 'voda' có nghĩa là nước, và vodka là rút gọn của 'tiểu thuỷ', nàng nước bé nhỏ. Nhưng uống vodka ở Nga cũng có mặt tiêu cực. Trong lịch sử, nạn nghiện rượu lan tràn ở Nga, và vodka (hoặc bất cứ thứ gì bạn có trong tay) đã trở thành một lối thoát tiêu cực khỏi sự khắc nghiệt của cuộc sống hàng ngày. "Như là địa ngục ở Liên Xô vậy," bà Ward nói. Các vị khách dự bữa tiệc Nga được khuyến khích tự nhiên nhấm nháp đồ ăn nhẹ giữa các lần uống vodka Thật vậy, trước khi Bayliss lấy chồng người Anh rồi Misha và Anna chuyển đến Anh để sống cùng cô, Misha làm công việc mang tính "mật" khiến ông không được ra khỏi nước Nga. Thứ 'nước thần' giải say rượu ở Thổ Nhĩ Kỳ Để đối phó với cơn đau đầu do say rượu bí tỉ "Chúng tôi đã quen với cách sống này, dù rằng không phải là ổn," Misha nói về cuộc sống của họ ở Nga thời Liên Xô. "Chúng tôi thường xuyên nghe đài BBC, đài Tiếng nói Hoa Kỳ và chúng tôi biết ở đó có một cuộc sống khác. Nhưng, bạn đã sinh ra ở đây, vì vậy bạn biết rằng bạn không thể đi bất cứ nơi nào." Anna gật đầu đồng ý. "Điều đó giống như mơ về những điều không thể." Hai vợ chồng nhà Ivanov kể những câu chuyện về sự túng thiếu của người dân và đặc quyền đặc lợi của đảng mà không hề thêm bớt cường điệu hay bi kịch hoá. "Bạn có tất cả mọi quyền, hoặc bạn không có chút quyền nào cả," Anna nói. "Bạn cần phải đi mua rồi trả tiền cho món nào đó? Bạn sẽ thấy ngay lợi ích tác dụng của đảng. Bạn đến cửa hàng nhưng không mua được bất kỳ đôi giày nào, thế nhưng lại có cửa hàng đặc biệt dành riêng cho các quan chức của đảng và các quan chức KGB." Bất chấp những ký ức buồn này, vẫn còn đó sự ấm áp tuyệt vời đối với các truyền thống Nga mà chúng ta đã chia sẻ tại bàn ăn ngày hôm nay, từ hành động nâng ly cùng nhau chúc mừng cho đến kể lại những giai thoại và những trò đùa hài hước của người Nga xưa. "Có người mang món cá trích đến dự một bữa ăn tối," bà Ward kể chuyện vui, "khi bà chủ nhà mở chúng ra thì chúng cũ đến mức không còn ăn được nữa. Và người đã mang chúng đến nói, 'Tôi rất xin lỗi vì quý vị đã hiểu sai - đây không phải là cá để ăn, mà là để biếu!" Theo truyền thống của người Nga, mọi người phải trò chuyện trong khi uống Đã đến lúc cho một màn chúc tụng khác, và Misha đứng lên phát biểu trang trọng - những lời này dành tặng những người bạn vắng mặt. Rượu vodka được nâng lên uống, những mẩu bánh mì được cầm lên ăn và nĩa xiên vào cá mặn. Mọi người quanh bàn tiệc đều đỏ hồng đôi má và lấy làm mãn nguyện. Khi trời chiều chuyển sang chạng vạng tối, Misha nhận xét một cách nghiêm túc: "Vodka giống như một con dao. Nó không tốt nhưng nó cũng chẳng tồi. Bạn có thể làm bất cứ điều gì với một con dao. Cắt thịt, cắt bánh mì - mà với một con dao chuyên dụng thì bạn có thể thực hiện ca phẫu thuật. Nhưng một con dao cũng có thể giết người; đâu thể đổ lỗi cho con dao." Ông ngưng một chút. "Vodka cũng vậy thôi. Đó là một loại thức uống, không xấu và cũng chẳng tốt. Nếu bạn biết, hẳn bạn sẽ phân biệt được. Tất cả đều sẽ ổn." Bài tiếng Anh trên BBC Travel.
Tin cho hay phóng viên hãng tin AP Ben Stocking, người nói đã bị công an VN đánh khi đưa tin vụ Tòa Khâm sứ, vừa bị Bộ Ngoại giao VN gọi lên cảnh cáo.
Phóng viên AP bị cảnh cáo
Ông Stocking bị cáo buộc "đã cố ý vi phạm luật lệ Việt Nam khi chụp ảnh tại khu vực ngăn cấm". Báo Công an Nhân dân đưa tin ngày 22/9 Bộ Ngoại giao đã gọi ông Ben Stocking lên để cảnh cáo 'hành vi vi phạm pháp luật' của ông. Báo này trích lời phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Lê Dũng nói: "Tới đây, chúng tôi sẽ có theo dõi và kiến nghị các biện pháp xử lý tiếp theo". Hiện chưa biết các biện pháp này sẽ là gì. Hôm 19/9 hãng Associated Press cho hay ông Stocking, trưởng đại diện của hãng này tại Hà Nội, đã bị ‘đấm, bóp cổ và đập vào đầu’ khi đưa tin về cuộc cầu nguyện của giáo dân ở khu vực Tòa Khâm sứ cũ. AP, một trong các hãng thông tấn hàng đầu thế giới, cũng đưa một số tấm hình để chứng minh phóng viên của họ bị đánh chảy máu trên đầu. Hãng này cũng nói máy ảnh của ông Stocking, 49 tuổi, đã bị tịch thu và hiện chưa được hoàn trả. AP yêu cầu Chính phủ VN có lời xin lỗi và trả lại tài sản của phóng viên. Vi phạm pháp luật Phía VN đáp trả rằng chính ông Stocking là người vi phạm pháp luật khi chụp ảnh tại nơi có lệnh cấm. Tờ Công an Nhân dân viết: "Những người làm nhiệm vụ giữ gìn trật tự đã nhắc nhở nhưng ông Ben Stocking cố tình không tuân thủ". Báo của Bộ Công an còn cáo buộc ông Stocking đã chống lại người thi hành công vụ khi "nhiều lần cố tình lấy lại máy ảnh đã bị lực lượng bảo vệ thu giữ". Phía Mỹ đã gửi công hàm phản đối về vụ phóng viên AP tới chính phủ Việt Nam. Các tổ chức quốc tế Phóng viên Không Biên giới và Ủy ban Bảo vệ Nhà báo đều đã lên án việc hành hung nhà báo. Phóng viên nước ngoài hoạt động tại Việt Nam phải đăng ký với Bộ Ngoại giao và tuân thủ nhiều quy định về tác nghiệp. Thời điểm xảy ra việc giải tỏa khu vực Tòa Khâm sứ cũ trên phố Nhà Chung, Hà Nội, con số phóng viên ngoại quốc có mặt ở Việt Nam rất ít. Phúc Vũ, San DiegoQuyền tự do tiếp nhận và truyền bá thông tin cho phép nhà báo được đến bất cứ chỗ nào để quay phim chụp ảnh. Ở các quốc gia độc tài như Việt Nam hay Miến Điện, khi có sự kiện nóng bỏng thì chính quyền dựng bảng cấm chụp ảnh và cấm nhà báo lai vãng. Bạn nào nói ở Mỹ người ta phản ứng dữ dội khi phạm luật cấm chụp ảnh là nói một nửa sự thật. Vì có sự thật khác là: chính quyền không được phép tùy tiện dựng bảng cấm. Ở tất cả các nước tự do, không bao giờ có một chỗ mà ngày hôm nay được quay phim mai lại bị cấm, mốt lại cho phép. Định HảiTôi thấy ý kiến của Minh Hà không chuẩn xác. Dù thế nào và ở đâu báo chí cũng bảo vệ cái đúng, lẽ phaỉ, lợi ích cộng đồng và tự do báo chí phải hiểu là anh được làm mọi thứ trong khuôn khổ cho phép đó. Chẳng có thứ "tự do báo chi" nào tuyệt đối dù ở bất kỳ quốc gia nào. HoàngỞ bất kỳ đâu, nhà báo phải tuân thủ đúng theo pháp luật và quy định. Đừng nên thắc mắc tại sao lại bị cấm nơi này, tại sao lại cấm thời điểm này. Cái đấy là toàn quyền của Nhà cầm quyền, trừ khi nhân dân chất vấn theo đúng trình tự pháp luật. Thật buồn cười khi nhà báo tự cho mình cái quyền đi đâu cũng được, làm gì cũng được. Xin nói lại, mọi công dân VN và nước ngoài khi đã ở trên đất nước VN đều phải tuân thủ đúng pháp luật VN. Minh HàTôi rất đồng ý với ý kiến của nhiều người là phải tự do báo chí. Đã tự do thì không cấm đoán, bất cứ ở đâu, bất cứ việc gì. Nếu cấm đoán có nghĩa là khuất tất, thiếu trong sáng. Đã khuất tất, thiếu trong sáng ắt sẽ gây tò mò và bị để ý. Đó là là chân lý cuộc đời. AnThế nào là tự do báo chí? Nếu ở Nhà Trắng gắn biển cấm chụp ảnh thì cũng vi phạm tự do báo chí à? Những người sống ở nơi khác, nước khác làm sao hiểu được sự mệt mỏi khi người dân sống trong khu vực biểu tình phải mêt mỏi thế nào. Từ trước đến giờ chúng tôi vẫn đang sống bình an. Chỉ từ khi giáo dân đến biểu tình làm chúng tôi phải đau đầu như vậy. Làm ơn trả lại yên bình cho chúng tôi đi! Thắng, Hà NộiKhông nói đâu xa, mới đây thôi trên báo chí Chính quyền đã có bài viết về việc qui định bảo mật tại các cơ quan đơn vị. Khi người ta muốn che dấu mục đích thực sự nào đó thì đơn giản chỉ cần chiện con dấu tuyệt mật là hết đường lần. Cũng như tấm biển kia vậy, khi người ta sử dụng vũ lực trấn áp, lập tức tấm biển cấm cũng được lập lên. Từ vườn hoa mai Xuân Thưởng đến 42 Nhà chung cũng đều chung một mục đích che dấu sự thật là bất công xã hội đang ngày càng lan tràn. Một nghìn lần cảm ơn phong vien AP vì những gì anh đã làm. Anh ĐàoNếu các bạn là người hiểu biết hãy tìm hiểu tất cả các thông tin, đừng nghe báo đài tivi nói mà hãy tìm ra cội nguồn ví sao có sự việc như thế. Tôi nghĩ AP là hãng thông tấn lớn, họ sẽ không tự đặt điều ra chuyện đó để gây sự chú ý như người VN mình đâu. Nếu các bạn chụp ảnh ở đó chắc các bạn cũng bị cư xử côn đồ như ông Ben đấy. Vì khi nghe tin chiều tối 19/9 tôi cũng có mặt ở đó, công an, cảnh sát 113 và chó nghiệp vụ lăm le như muốn ăn tươi nuốt sống những người ngồi phía bên này hàng rào thép gai mặc dù những người đó chỉ đọc kinh và hát thánh ca. Hình ảnh đó rất phản cảm mà nếu không có những người như ông Ben đưa lên cho cả thế giới biết thì chúng ta cứ mãi nghe thông tin 1 chiều, báo đài nói sao biết vậy ư? ParacelsNếu không có các nhà báo dũng cảm, thế giới sẽ không bao giờ biết sự kiện Thiên An Môn. Liên hệ sự kiện Watergate, nếu ở Việt Nam thì sẽ không bao giờ xảy ra.Nhiệm vụ của một nhà báo là thông tin và nói lên sự thật. Tu Viet MyTôi vẫn nhớ một ông thủ hiến tiểu bang của Úc gốc nông dân mỗi sáng đến cửa quốc hội đã nói “đến lúc tôi phải cho gà ăn”, tức là ông cho ký giả đứng chờ một số tin tức trong ngày. Do đó báo chí sống nhờ tin tức. Báo chí ngoại quốc phần nhiều của tư nhân. Họ sống vững là càng nhờ tin sốt dẻo. Có những phóng viên nói láo tin sốt dẻo để kiếm tiền và cũng có PV lúc nào cũng kiếm tin sốt dẻo thật. AP là một nhà báo chí rất tín nhiệm trên thế giới. CPVN chơi trò cả vú lấp miệng em trong trường hợp này là không ổn. VN đang cần báo chí thế giới nói tốt trong giai đoạn bây giờ. Đừng tuyên bố chiến tranh với báo chí thế giới bây giờ không có lợi cho quốc gia. Và nếu có gian thì gian cho trót, nhớ chùi sạch sẽ DNA (máu) dính trên máy ảnh trước khi trả lại. Nguyen Treu DuongThế lực thù địch sử dụng đạo thiên chúa làm công cụ mạnh mẽ để chống đối chính quyền và âm mưu lật đổ nhà nước. Như các bạn biết, chỉ một lời của cha là cả làng bỏ dở cả bữa ăn để đến nhà thờ. Mỗi lời của cha như là ước muốn của chúa, giáo dân tuân theo không cần phân biệt đúng sai. Chính phủ VN đang cho thấy rằng cần phải thể hiện cho giáo dân biết rằng, để gây rối phản kháng chống lại chính quyền không dễ. CSCMAi cho rằng CSVN đúng? Ai cứ nói cứng rằng vì cứ chụp ảnh nơi cấm thì bị đánh là đúng? Vậy xin hãy trả lời tại sao xây 1 công viên, một công trình công cộng, lại phải có bảo vệ như bảo vệ tổng thống? Lại cấm chụp hình những công trình như thế? Lý sự kiểu các bác thì đúng là vì bị nhồi nhét tư tưởng của CS quá nặng rồi! Người ta gọi là bị chính sách mị dân ảnh hưởng đấy! Long, VNMột màn kịch vụng về của nhân viên hãng AP. Trước đây tôi cũng nghĩ AP, BBC và một số hãng thông tấn phương tây là độc lập , có danh dự và lương tâm nhưng qua sự việc này, tôi nhận ra rằng báo chí ở đâu cũng chỉ là công cụ của kẻ cầm quyền và hầu hết các nhà báo hành nghề chỉ vì kiếm ăn chứ không vì lương tâm của người cầm bút. Bây giờ, trong mắt tôi, AP, AFP, BBC, Novosti, Tân Hoa Xã hay VNTTX cũng như nhau cả. Vậy mà có người còn ngợi ca sự “dũng cảm” của tay nhà báo nọ. Không biết họ thật sự ngây thơ, ấu trĩ hay cũng vì một lợi ích nào khác. Pham Son, VNTôi cảm thấy nhục nhã cho cách xử lý của chính quyền Việt Nam. Đã hành hung dã man một nhà báo có đẳng cấp và uy tín trên thế giới.Vậy mà còn chối leo lẻo và đưa ra những biện hộ rất ấu trĩ. Tôi xin cám ơn nhà báo này, đã dũng cảm tác nghiệp, đã đấu tranh cho công lý tại quê hương tôi. XL, HNĐừng lôi đoạn video được quay tại hiện trường, vì dù có ngu cũng nhận ra là đoạn video này là đã được cố tình sắp đặt để gài bẫy phía VN. Tại sao trong cuộc cầu nguyện ồn ào như thế lại có 1 người đủ kiên trì quay cảnh 1 ông nhà báo Tây bắt đầu đi từ ngoài vào cho tới tận khi ông được đẫn ra mà ko quay cảnh giáo dân cầu nguyện? Mà nhé, tôi thấy là đoạn video tả rất kỹ từ lúc ông BS còn chưa có mặt ở đó nhưng máy quay đã để sẵn đó. Thú vị phết. Và đoạn video cũng đã cho thấy rõ thái độ của ông BS là hoàn toàn không hợp tác với 2 người đã dẫn ông ra, lại còn định giơ máy ảnh lên chụp, giằng ra để định quay lại, còn 2 người kia thái độ thế nào thì mọi người đều rõ cả, họ không hề có cử chỉ nào quá đáng với anh nhà báo này, từ đầu chí cuối rất kiên trì nói chuyện. Thật là tự vạch áo cho người xem lưng ông Tây ạ. Nguyen Gia, TP HCMTheo tôi, Quốc có quốc pháp - Gia có gia quy. Ngài Ben hành động như vậy là trái phép, bị cảnh cáo chẳng có gì oan sai cả. Còn bưng bít thông tin ư, chẳng có gì là bưng bít. Mọi chuyện vẫn rõ ràng ấy thôi. Cấm chụp ảnh là để tránh những phần tử xấu lợi dụng những góc độ nhằm bẻ lệch hướng vấn đề theo cách diễn giải của chính mình. Có vậy thôi. WinHàng ngày tôi đi làm qua vườn hoa Mai Văn Thưởng thường xuyên chứng kiến cảnh nhân dân biểu tình đòi đất, kêu oan. Thật bất ngờ là khoảng một tháng nay bỗng dưng mọc lên 2 cái biển cấm chụp ảnh đặt ở 2 đầu vườn hoa. Vậy cơ sở nào để họ đặt biển cấm vô tội vạ như vậy? Là luật, tất nhiên rồi nhưng cơ sở của những điều luật đó là cái gì? nó phục vụ cho ai? cho mục đích gì? Nếu chúng ta cứ khăng khăng rằng tất cả các nhà báo khi tác nghiệp đều nhất nhất phải theo "luật", nghĩa là không cần biết tính chất của sự việc ra sao thì báo chí làm gì còn tính chiến đấu, thì lấy đâu ra những vụ việc sau rất rất nhiều năm mới bị lôi ra ánh sáng, thì lấy đâu ra những nhà báo dám quên mình để bảo vệ lẽ phải? Và quan trọng hơn là không có đấu tranh! chống lại những diều luật phản động, khi đó cái phản động ( hiểu theo nghĩa chống lại sự tiến bộ) sẽ tồn tại mãi mãi. Vậy theo tôi, đã mang thân là nhà báo thì phải bảo vệ sự thật, cho dù sự thật đó bị che đạy bằng bất cứ điều luật nào HòaĐúng là dân mình hèn quá, ai giờ cũng căm phẫn cái chế độ này, nó làm cho người ta sống oằn người theo lợi ích và không dám lên tiếng để bảo vệ chính kiến. LửaTôi là người VN, nhưng thực sự thấy tội nghiệp cho những người VN khác không có điều kiện tiếp xúc nhiều với bên ngòai, tối ngày chỉ nghe các phương tiện truyền thông trong nước đưa tin rồi biết vậy thôi. Nhưng tội nghiệp hơn nữa đối với những người có điều kiện tiếp xúc với nguồn thông tin ngòai nước nhưng vẫn không biết cái nào đúng, cái nào sai. Nếu họ biết sự thật nhưng giả bộ không biết thì nguy cho đất nước thật, vì sau này nếu họ lên nắm chính quyền (cái này chắc chắn 99%) thì đất nước còn tệ hơn nữa. DũngVề cơ bản, tự do báo chí là điều cần thiết được tôn trọng ở Việt Nam, cho dù người đó ở đất nước nào đi chăng nữa. Nhưng, dân tộc nào cũng muốn bảo vệ lợi ích cho mình mà thôi. Phóng viên của AP nên hiểu luật pháp trong lĩnh vực mình hoạt động tại nước sở tại rồi hãy tác nghiệp. Ông này tự do thái quá, còn dám chụp ảnh nơi có lệnh cấm. Nguyen Hoang, HNNgười VN sau 2 cuộc kháng chiến đã có nhiều ác cảm đối với người ngoại quốc, nhất là các nhà báo, nhưng thực tế tôi luôn tôn trọng các nhà báo này vì họ làm việc khách quan không phụ thuộc vào một thế lực nào mà phải uốn ngòi bút của mình, họ yêu sự thật và chính nhờ họ sự thật mới có cơ hội được phơi bày. Nếu CPVN hành động một cách quang minh thì tại sao phải ngăn cản nhà báo tác nghiệp? Tôi luôn ủng hộ những gì thuộc về công bằng và sự thật, hãy để sự thật lên tiếng. Hãy để cho các nhà báo họ có cơ hội tìm hiểu và thông tin đến công chúng một cách chính xác nhất! Minh Hoang, HNNày các ông "Phương Tây", đất nước tôi bị các ông tìm cách nô dịch nhiều lần rồi, các ông mang quân đội đến bắn giết, ném xuống đất nước tôi bao nhiêu tấn bom đạn, giết hại hàng triệu người dân VN, các ông đã tự thống kê rồi đấy. Chúng tôi chưa quên đâu. Chúng tôi không ngu để mắc lừa các ông đâu. Muốn làm loạn thì về nước mình mà làm loạn, đừng có đến VN. Dân tộc tôi tôn trọng mọi người nhưng đừng hòng bắt nạt, lừa bịp dân tộc tôi. Tối 21/9 nhân dân chúng tôi tự giải tỏa khu đất ở Thái Hà đấy, các ông đến mà nghe nhân dân tôi nói gì. Lang Thang, SGTừ trước tới nay tôi chưa bao giờ thấy chính quyền VN muốn kết tội ai mà người đó thoát ( vô tội ). Đối với người dân trong nước không có cơ hội để trở thành người không vi phạm luật pháp . Người càng sống lâu năm thì vi phạm pháp luật càng nhiều mà thôi. NVS, SaigonNhà báo nổi tiếng thế giới mà còn bị hành xử như thế, thì thử hỏi tiếng nói của nhân dân VN sẽ bị hành xử như thế nào ? Thai Loc, HueQua vụ này cho thấy phóng viên của AP kém hơn phóng viên BBC về độ "nhạy cảm" trong nghề nghiệp. Tuy nhiên, một khía cạnh khác lại cho thấy họ dũng cảm hơn khi dám lăn xả vào 'điểm nóng'. Có thể anh phóng viên này hơi quá lố khi giành lại máy ảnh từ lực lượng bảo vệ của chính phủ, nhưng dù sao, tôi vẫn khâm phục tinh thần và cách làm việc của anh ấy hơn. Tuan, Ha NoiViệc phóng viên AP bị cảnh cáo là hoàn toàn thích đáng. Phóng viên dù là ở tòa báo nào cũng phải chấp hành pháp luật của nước sở tại. Đừng tự bao giờ cho mình có cái quyền đứng trên đầu thiên hạ như vậy. Anh Nhu, HNBức ảnh gáy đầy máu này không có chút nào logic: Bị khâu 4 mũi sao không chụp chỗ khâu? Được một y tế tư nhân chăm sóc trước khi ra về mà không hề được rửa sạch vết máu? (Y tế tư nhân ở Hà Nội làm việc chất lượng cao và CS VN không kém đến mức để ông này ra về trong tình trạng máu me thế này. Bức ảnh này lại được chụp tại văn phòng AP. Nếu tôi là lãnh đạo AP tôi sẽ sa thải ông ta vì: Nghiệp vụ kém lấy tin nhưng lại phạm luật nước sở tại nhất là khi nước này đang có quan hệ ngày càng gần gũi hơn với chính phủ Mỹ. Và còn có thể ông ta đạo diễn vụ bị bắt này: được quay một cách đáng ngờ ngay từ khi ông ta xuất hiện tại đám đông. Nếu VN có trục xuất ông ta thì không có gì lạ.
Tại sao một con bạc cứ tiếp tục chơi, ngay cả sau khi đã thua rất nhiều tiền? Các nhà kinh tế gọi đó là sai lầm cứu tiền đã mất tiêu, một hiện tượng dẫn dắt ta đến quyết định tệ hại.
Bí quyết cần học thời điểm dứt bỏ sự thua lỗ
"Kẻ buôn chứng khoán trái phép", Nick Leeson, làm ngân hàng Barings suy sụp vào năm 1995 với khoản lỗ 827 triệu bảng Madeline Grant là biên tập viên chính tại Viện Kinh tế Bạn tới cửa hàng để mua chút sữa. Được nửa đường bạn mới nhớ rằng cửa hàng định đến này đóng cửa vào các buổi chiều Chủ nhật. Và theo bạn biết, không có cửa hàng nào khác gần đó mở cửa. Tuy nhiên, bạn đã mất 10 phút đi bộ theo hướng đó rồi, vậy bạn cũng có thể hoàn tất chuyến đi này, đúng không ạ? Trừ khi bạn rất cần phải nghỉ chân, chứ không thì đây là một cách nghĩ rõ ràng là ngốc nghếch. Tuy nhiên, kỳ lạ thay, mô hình nhận thức phi logic này là phổ biến trong việc đưa ra quyết định; thường kéo theo những hệ lụy lớn hơn. Một con bạc có thể gọi việc đó là đuổi theo cái thua lỗ. Tục ngữ Anh- 'đừng ném tiền tốt theo tiền xấu'- cũng có nghĩa tương tự. Các nhà kinh tế gọi đó là sai lầm cứu tiền đã mất tiêu. Tất cả chúng ta đều làm điều này. Đã bao giờ bạn đi xem phim và vẫn ở lại đến cùng khi mà mới được 10' đã chán ngắt- hoặc xem lại một chương trình TV mà trước đây bạn thích? Hoặc lập luận rằng "Mình đã mất rất nhiều tiền vào cái xe cũ này rồi nên vẫn phải thay cái hộp số hỏng". Những điều liên kết những ví dụ trên là hiện tượng tiếp tục ném nguồn lực tốt (thời gian hoặc tiền bạc) theo nguồn lực xấu, với hy vọng mọi thứ sẽ được cải thiện khi không có lý do xác đáng gì là sẽ như vậy. Cái hay của việc tốn thời gian đến chỗ làm Chúng ta bị 'dụ' để ứng xử tốt hơn như thế nào Nói cách khác, người ta không muốn dứt bỏ cái đã mất. Chúng ta rất dễ tiếp tục đổ tiền và thời gian một cách vô lý vào một dự án mà nó không hiệu quả với hy vọng nó sẽ tốt hơn, hơn là chịu thua và dứt bỏ. Điều thúc đẩy ta làm việc này là sự lạc quan (rằng, trái với lẽ thường, tình hình sẽ cải thiện) và ghét bị thất bại. Ngay cả động vật cũng có thể cho thấy sự thiên vị về cái đã mất toi. Một nghiên cứu gần đây của Đại học Minnesota cho thấy chuột nhắt và chuột, cũng giống người, dễ mắc kế trong thì nghiệm về 'chờ đợi và thưởng'. Trong từng trường hợp, càng phải đợi lâu để nhận phần thưởng (với chuột là viên thức ăn, với người là video hay) thì càng ít muốn rời bỏ sự đeo đuổi cho đến khi không có thưởng. Theo một số nhà nghiên cứu, mô hình này có thể gợi ý một số lý do có tính tiến hóa cho khiếm khuyết không hợp lý về kinh tế này. 'Vận may' Trong công việc, hậu quả của việc đeo đuổi vô vọng các chi phí không thể thu hồi có thể là tai hại. Ví dụ đối với các công ty nhỏ, điều này có thể có nghĩa là, trì hoãn sa thải một công nhân mà bạn đã dành nhiều tháng huấn luyện, mặc dù rõ ràng ngay từ đầu người đó sẽ không bao giờ hết đào tạo. Nhưng tinh thần như vậy sẽ đưa họ đến những khoản đầu tư khổng lồ hoàn toàn phi lý. Việc chỉ suy nghĩ về lợi nhuận có thể có trong tương lai làm cho họ không tính đến yếu tố đồng vốn đã chi và sẽ không thu hồi được. Lý do này là dễ thấy. Sau khi bạn đã đầu tư 10 triệu bảng (13 triệu đô la Mỹ) vào một dự án mà nó chưa có lãi, trường hợp ném thêm 5 triệu bảng nữa sẽ dễ dàng được thuyết phục nếu bạn chỉ xem xét việc thu về được 5 triệu bảng- thay vì 15 triệu bảng. Nhưng, tất nhiên, trong thực tế, bạn cũng không muốn người ta bảo mình là ngốc vì rời bỏ dự án. Trong cuốn sách của mình 'Nhanh và Chậm', Daniel Kahneman, được giải Nobel, đưa ra giả thuyết rằng suy nghĩ "chi phí mất không" thường là lý do tại sao các doanh nghiệp thay ban lãnh đạo mới, hoặc thuê tư vấn, ở giai đoạn đi xuống của một dự án. Ông nghĩ, không phải vì họ nhất thiết phải giỏi hơn những người lãnh đạo ban đầu- mà vì những người mới đến không mang theo gánh nặng chính trị nào (và sự miễn cưỡng liên quan đến việc dứt bỏ các thua lỗ, và cứ thế tiến bước). Giống như một con bạc 'đuổi theo thua lỗ' tại một bàn chơi bài poker, những người mắc kẹt trong cái bẫy 'chi phí mất không' sẽ giả vờ tưởng rằng mình đang ở vận may. Nick Leeson, "Kẻ buôn chứng khoán trái phép' xấu xa, người gây ra sự sụp đổ của ngân hàng Barings Bank năm 1995, đã lập luận tương tự trong việc cố gắng khôi phục lại vị trí của mình sau một loạt các giao dịch tai hại ban đầu. Tại sao người bắt nạt vẫn leo cao Tương lai tiếng Anh ở nước Mỹ ra sao? Một cụm từ nhiều cách hiểu trong tiếng Nhật Cựu đệ nhất phu nhân Nancy Reagan dẫn đầu phần chiến dịch 'Chỉ cần nói không''của chiến tranh chống ma túy của chính quyền Reagan Chi tiêu thái quá trong chính trị Việc đưa ra các quyết định ngu xuẩn và liên tục do sự phân tích 'chi phí mất không'cuối cùng sẽ làm công ty cạn dần tiền hoặc mất thị phần và do đó phải dừng lại. Ngược lại, ngày càng ít có việc kiểm tra và cân đối quanh việc đưa ra quyết định chính trị. Chắc chắn nó không có tác dụng nên trên khắp thế giới, việc quay lại ngược chiều về chính trị được xem là yếu kém- lại khích lệ thêm các chính trị gia cố chấp tiếp tục đưa ra các quyết định gây tốn kém. Nhiều ví dụ đã chứng minh cho xu hướng này ở cấp độ toàn cầu. Nhiều dự án cơ sở hạ tầng công cộng nổi tiếng bị vượt kinh phí- thí dụ dự án "Đường sắt cao 2" được đề xuất của Anh - sắp sửa vượt kinh phí hơn 50 tỷ bảng Anh (65 tỷ đô la). Nhật Bản cũng có việc bổ sung tốn kém cho chi tiêu cơ sở hạ tầng. Đây là một phần lý do khiến đất nước này phải gánh chịu nợ quốc gia cao nhất thế giới. Trong đó có nhiều dự án cung cấp rất ít sự kích thích về tài chính, và có rất nhiều 'cầu không dẫn đến đâu', cả theo nghĩa đen và ẩn dụ. Ở Mỹ, chính sách "chiến tranh chống ma túy" đã làm tăng số lượng người bị tù, tạo ra cơ sở hạ tầng nhà tù rộng lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, mặc dù có rất nhiều bằng chứng rằng việc tập trung làm nhà tù có ít tác dụng làm giảm nghiện ma túy (và gây ra một loạt các tác dụng phụ khủng khiếp) các nhà lập pháp bây giờ phải vất vả với việc phá bỏ hệ thống có mặt ở khắp nơi này. Cái bẫy về 'chi phí mất không' dẫn đến các quyết định tồi tệ ở mức hàng tỷ và nghìn tỷ đô la, nhưng nó cũng ảnh hưởng đến tài chính cá nhân- thí dụ các cá nhân lãng phí tiền tiết kiệm để sửa chữa một tài sản đất đai không có giá trị. Chống lại sai lầm này Vậy là sai lầm cứu tiền đã mất tiêu có ý nghĩa rất lớn đối với một cấp độ vi mô và kinh tế vĩ mô- cho việc ra quyết định chính trị và quyết định cá nhân trên toàn thế giới. Tuy nhiên, một nhận thức lớn hơn của quá trình suy nghĩ phi lý này có thể giúp chúng ta tránh rơi vào những cái bẫy này- và để các nhà lãnh đạo kinh doanh và chính trị gia biết được khi khi họ bị như vậy. Sự phát triển mạng lưới đường sắt cao tốc của Vương quốc Anh đã bị phê phán kịch liệt do chi vượt kinh phí một cách đáng kể. Vì vậy, làm thế nào chúng ta có thể tránh được những cạm bẫy này? "Tất cả chúng ta đều dễ bị những lệch lạc này", tiến sĩ Jim Everett, một nhà tâm lý học xã hội và nhà nghiên cứu ở Đại học Leiden, nói. "Nhưng thông thường, chúng ta có thể chống lại chúng bằng cách lùi lại một bước và suy nghĩ chín chắn các lựa chọn thay thế." Khi cân nhắc liệu có nên tiếp tục đi tiếp một quá trình hành động hay không, ông nói, hãy luôn tự hỏi: 'Ta sẽ được gì hoặc mất gì nếu ta bám theo lựa chọn này, và ta được gì và mất gì nếu ta chuyển đổi?' Nếu nghi ngờ, Everett đề xuất suy nghĩ lại toàn bộ chuỗi các quyết định đã dẫn đến thực trạng lúc này, và xem xét các điều phi thực tế- nói cách khác, điều gì là đúng và không đúng sự thật, một sự kiểm tra thực tế. "Nếu được cơ hội chọn lại giống như trước, liệu mình có quyết định như trước không? Nếu không, thì tại sao lại không?" Vì vậy, đó là một ý tưởng đơn giản, với các phân nhánh toàn cầu. Và cuối cùng, tất cả trở lại bài học đầu tiên về cờ bạc. Bất kỳ người chơi poker giỏi nào cũng biết khi nào thì bỏ chơi vì thua. Bài tiếng Anh trên BBC Capital
Trao đổi với BBC News Tiếng Việt hôm 26/4, nhà nghiên cứu Raul Pedrozo, chuyên gia luật quốc tế từng nhiều năm làm việc cho Hải quân Mỹ, nói rằng công hàm Phạm Văn Đồng không cho thấy Việt Nam từ bỏ Hoàng Sa và Trường Sa.
'Công hàm 1958 không công nhận chủ quyền TQ với Hoàng Sa và Trường Sa'
Chu Ân Lai và Phạm Văn Đồng năm 1956 Hôm 17/4, Trung Quốc viện dẫn công hàm do Thủ tướng Phạm Văn Đồng ký năm 1958 gửi Thủ tướng Chu Ân Lai như bằng chứng cho thấy Việt Nam đã công nhận chủ quyền của Trung Quốc tại Hoàng Sa và Trường Sa. Trong công hàm mới được gửi lên Liên Hiệp Quốc (LHQ), Trung Quốc khẳng định cộng đồng quốc tế và cả chính phủ Việt Nam đã công nhận chủ quyền của Bắc Kinh đối với các quần đảo này. Thêm nữa, Trung Quốc còn cho rằng sau năm 1975, Việt Nam đã vi phạm nguyên tắc không phủ nhận (estoppel) trong luật quốc tế vì đã có yêu sách trái phép đối với Hoàng Sa và Trường Sa. Cùng lúc Bắc Kinh đưa ra các cáo buộc nói Việt Nam xâm phạm chủ quyền, xâm chiếm biển, đảo. Đáp lại, ông Ngô Toàn Thắng, phó phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam, hôm 23/4 lên tiếng: "Việt Nam đã giao thiệp với Trung Quốc để khẳng định mạnh mẽ lập trường nhất quán của Việt Nam, bác bỏ quan điểm sai trái của Trung Quốc." Công hàm 1958 "không thừa nhận chủ quyền của TQ" Tiếp xúc với BBC News Tiếng Việt hôm 26/4, ông Raul Pedrozo, giáo sư luật quốc tế, cố vấn luật của Bộ tư lệnh Thái Bình Dương, Hoa Kỳ, nói: "Theo ý kiến của tôi, lá thư của Thủ tướng Phạm Văn Đồng gửi Thủ tướng Trung Quốc Chu Ân Lai liên quan đến tuyên bố về lãnh hải của Trung Quốc vào tháng 9/1958 chỉ đơn giản là để bày tỏ sự ủng hộ đối với tuyên bố lãnh hải rộng 12 hải lý mà Trung Quốc đưa ra. Nó không hề mang nghĩa thừa nhận chủ quyền của Trung Quốc đối với Hoàng Sa và Trường Sa". Ông Raul Pedrozo từng phục vụ trong Hải quân Mỹ, là cựu giáo sư luật quốc tế của Đại học Chiến tranh Hải quân (U.S. Naval War College). Ông là cố vấn luật quốc tế của Bộ tư lệnh Thái Bình Dương, trợ lý đặc biệt của Thứ trưởng phụ trách chính sách Bộ Quốc phòng. Năm 2014, ông đã công bố công trình dày 142 trang về tranh chấp tại Biển Đông, trong đó có phân tích công hàm Phạm Văn Đồng. Chuyên gia Việt Nam bác bỏ luận cứ Trung Quốc về công hàm Phạm Văn Đồng Biển Đông: Bước tiến mới dọn đường của Trung Quốc? Theo ông Raul Pedrozo, năm 1988, Chính phủ Việt Nam đã thừa nhận có sự tồn tại của công hàm Phạm Văn Đồng nhưng Bộ Ngoại giao đã có giải thích về bối cảnh lịch sử của các tuyên bố trong đó. Cụ thể, trong bối cảnh chiến tranh khi Mỹ có thể chiếm hai quần đảo này để làm bàn đạp tấn công thì việc tuyên bố như vậy chỉ là giải pháp tình thế. Lúc bấy giờ, Việt Nam chân thành tin tưởng Trung Quốc và tin rằng sau chiến tranh thì mọi tranh chấp về lãnh thổ giữa hai nước sẽ được giải quyết. Ông Raul Pedrozo, giáo sư luật quốc tế, cố vấn luật của Bộ tư lệnh Thái Bình Dương, Hoa Kỳ Ông Raul Pedrozo phân tích thêm: "Nam Việt Nam (với tư cách kế thừa Pháp), chứ không phải Bắc Việt Nam, là bên đang quản lý Hoàng Sa và Trường Sa vào năm 1958. Hiệp định Geneva 1954 phân chia Bắc và Nam Việt Nam tại vĩ tuyến 17 để chờ cuộc tổng tuyển cử thống nhất đất nước. Hoàng Sa và Trường Sa đều nằm phía nam vĩ tuyến 17; do đó, cả hai quần đảo đều thuộc quyền quản lý của Nam Việt Nam. Vì vậy, Bắc Việt Nam không có cả danh nghĩa lẫn chủ quyền trên thực tế đối với các quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa và không ở vào vị trí có thể từ bỏ các vùng lãnh thổ trên. Tóm lại, Bắc Việt Nam chẳng có gì để từ bỏ." Trao đổi qua email với BBC News Tiếng Việt ngày 25/4, Tiến sĩ Dương Danh Huy từ Quỹ Nghiên cứu Biển Đông cũng cho rằng những gì Thủ tướng Phạm Văn Đồng hay Bộ trưởng Ngoại giao Ung Văn Khiêm của chính phủ vào thời điểm năm 1958 đều không có giá trị pháp lý để thay đổi về chủ quyền lãnh thổ phía nam vĩ tuyến 17. VN 'quá rụt rè trước TQ' trong vấn đề Biển Đông Biển Đông: Ai sẽ liên minh và hậu thuẫn Việt Nam? Ông Huy phân tích: "Trước hết, có thể khẳng định rằng vào năm 1958 không có một nước Việt Nam thống nhất như bây giờ, và lúc đó nói chung chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (VNDCCH) không được thế giới cho là có thẩm quyền đối với phía nam vĩ tuyến 17, không được thế giới cho là có trách nhiệm pháp lý phải khẳng định chủ quyền lãnh thổ phía nam vĩ tuyến 17." "Tuy nhiên, Việt Nam cũng phải quan tâm đến khía cạnh động thái đó và các động thái tương tự của chính phủ đó có ý nghĩa pháp lý gì khi VNDCCH và Cộng hòa Miền Nam Việt Nam thống nhất thành Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam năm 1976". Nguyên tắc Estoppel có áp dụng? Estoppel là quy tắc về bằng chứng, theo đó, một quốc gia không được phép phủ nhận sự thật về điều mà trước đây họ đã tuyên bố hoặc về những sự kiện mà họ cho là có thật. Theo ý kiến của ông Raul Pedrozo, estoppel đã được Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ) sử dụng để giải quyết một số tranh chấp chủ quyền. Tuy nhiên, ông cho rằng nguyên tắc này của tòa ICJ khi liên hệ với tranh chấp tại Hoàng Sa không ủng hộ lập trường của Trung Quốc xét trong mối liên hệ với Việt Nam. Ông phân tích: "ICJ chỉ áp dụng estoppel trong một số vụ giới hạn khi mà hội đủ các yếu tố: (1) đó là các tuyên bố, phát biểu hoặc trình bày (hoặc được thực thi trong quá khứ) nhất quán do một bên thực hiện với bên kia (2) phải dựa trên sự tổn hại của phía bên kia hoặc tạo lợi thế cho bên đưa ra phát biểu." "Trung Quốc không cung cấp đủ bằng chứng để hội đủ các yếu tố trên. Lá thư của Thủ tướng Phạm Văn Đồng gửi Thủ tướng Chu Ân Lai đơn giản bày tỏ sự ủng hộ đối với tuyên bố mở rộng lãnh hải 12 hải lý của Trung Quốc, không phải là sự công nhận chủ quyền Trung Quốc đối với các quần đảo ở Biển Đông. Không có gì nghi ngờ, lá thư không đại diện cho một sự công nhận 'rõ ràng và nhất quán' đối với chủ quyền của các quần đảo tại Biển Đông và do đó không thể đáp ứng yếu tố đầu tiên của estoppel," ông Pedrozo nhận định. Ông Raul Pedrozo (ngồi giữa) trong sự kiện An ninh hàng hải quốc tế tại Malaysia 2007 với tư cách là Cố vấn luật của Bộ Tư lệnh Thái Bình Dương Mỹ. Bìa trái là Tham mưu trưởng quân đội Malaysia Abdul Aziz Zainal, bìa phải là Phó Thủ tướng Malaysia Najib Razak đang phát biểu. "Hơn thế nữa, không có bằng chứng cho thấy Trung Quốc sử dụng lá thư của Chu Ân Lai để bày tỏ sự tổn hại của họ - từ năm 1949, CHND Trung Hoa đã liên tục tuyên bố chủ quyền không tranh cãi của họ đối với các đảo ở Biển Đông và đã phản đối hoặc hành động chống lại mọi yêu sách chủ quyền của các quốc gia khác và đã tiến hành tấn công các đảo ở Biển Đông. Do đó, nguyên tắc estoppel không thể được áp dụng cho các tranh chấp hiện tại", ông Raul diễn giải thêm. Tiến sĩ Dương Danh Huy đánh giá: "Năm 1958, chính phủ VNDCCH không được thế giới nói chung cho là có thẩm quyền đối với phía nam vĩ tuyến 17. Vì VNDCHH vừa không có thẩm quyền, vừa không có trách nhiệm pháp lý phải khẳng định chủ quyền, công hàm đó không phải là để trả lời Trung Quốc về chủ quyền đối với Hoàng Sa, Trường Sa, cũng không nói trực tiếp về hai quần đảo đó, thì dù câu chữ của công hàm đó có được diễn giải thế nào cũng không hội tụ được các điều kiện của estoppel để ràng buộc VNDCCH". 'Covid-19 là thời cơ cho Trung Quốc' Lý giải vì sao Trung Quốc lại đưa công hàm lên LHQ vào thời điểm dịch Covid-19, ông Dương Danh Huy cho rằng: "Từ khi tình hình Biển Đông nóng lên từ năm 2007, 2008 tới nay, chưa có khi nào bất lợi và nguy hiểm cho Việt Nam như hiện nay. Đây là thời cơ tốt cho Trung Quốc lấn lướt, thậm chí lấn chiếm ở Biển Đông". "Việc họ gửi công hàm cho Ủy ban Ranh giới Thềm lục địa chỉ là hệ quả của việc Malaysia đệ trình về ranh giới ngoài của thềm lục địa vào tháng 12/2019. Tuy nhiên, việc họ đưa công hàm Phạm Văn Đồng vào vấn đề và vào một công hàm được chuyển đến các nước thành viên LHQ là điều đáng suy nghĩ". Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng tiếp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tháng 11/2017 ở Hà Nội Ông Huy đưa ra các khả năng: "Đó có phải là một sư leo thang tranh biện bình thường? Hay họ dồn Việt Nam vào chân tường để Việt Nam phải lộ ra phần nào lập luận pháp lý của mình? Hay họ dọn đường dư luận cho động thái kế tiếp nào đó?". Chuẩn đô đốc Lê Kế Lâm: 'TQ lợi dụng dịch Covid-19 để đẩy mạnh độc chiếm Biển Đông' Ngư dân VN bị chìm tàu ở Hoàng Sa: ‘Chỉ mong sống sót trở về’ "Nhưng cũng có thể là Trung Quốc biết họ đã thua cuộc tranh biện trong việc đòi vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa cho Trường Sa cũng như trong việc đòi quyền lịch sử trong vùng đặc quyền kinh tế, và Việt Nam, Philippines và Malaysia lại có cùng quan điểm trong vấn đề đó, cho nên họ muốn lái cuộc tranh biện sang phạm trù tranh chấp các đảo, nhằm vừa tránh nhược điểm của mình, vừa chia rẽ ba nước đối phương kia, vừa nhấn mạnh khía cạnh tranh chấp chủ quyền để cản trở đệ trình của Malaysia", ông nhận định.
Hàng ngàn người dân Myanmar đang phải đối diện với nhiều khó khăn trong cuộc sống khi chính quyền quân đội ngày càng phản ứng dữ dội trước các cuộc biểu tình lớn của họ.
Myanmar: Những câu chuyện hy sinh và sợ hãi trên đường phố
Nhiều thành phần dân chúng Myanmar đã xuống đường phản đối, kể cả sinh viên y khoa Người biểu tình muốn phục hồi chính phủ dân sự do chính họ bầu ra, sau khi quân đội lên nắm quyền kiểm ngày 1/2, cáo buộc rằng bầu cử năm ngoái có gian lận trên diện rộng. Theo Liên Hiệp Quốc, ít nhất 149 người đã chết trong cuộc bất tuân dân sự kể từ ngày 1/2 - mặc dù con số thương vong thực sự được cho là cao hơn nhiều. Dưới đây là câu chuyện của những người tiếp tục xuống đường, do chính họ kể lại. Nhà báo BBC bị bắt giữ ở Myanmar trong lúc biểu tình tiếp tục Ngăn LHQ 'cứng rắn' với Myanmar, VN và ba nước khác bị chỉ trích Có phải xã hội Việt Nam chỉ cần tiền, không cần dân chủ? Người phụ nữ đấu tranh cho tương lai con gái Naw là lãnh đạo của Ủy ban Tổng đình công của người Sắc tộc. Bà nói tham gia các cuộc đình công vì muốn đấu tranh cho một tương lai tốt đẹp hơn cho đứa con gái mới một tuổi. Tôi là thành viên của Karen [một nhóm dân tộc thiểu số ở Myanmar], nên với tôi việc biểu tình không phải là điều mới mẻ. Người biểu tình hiện đang đòi trả tự do cho bà Aung San Suu Kyi, Tổng thống Win Myint và công nhận kết quả bầu cử năm 2020. Nhưng người dân tộc thiểu số chúng tôi có những đòi hỏi sâu sắc hơn. Mục đích của chúng tôi là đi đến việc thành lập một liên minh dân chủ liên bang cho tất cả người dân thuộc mọi sắc tộc đang sống ở Myanmar. Chính quyền quân đội đã cai trị Myanmar bằng chiến lược chia để trị trong nhiều năm, nhưng giờ đây tất cả các dân tộc thiểu số đã thống nhất. Tôi có một người con gái mới một tuổi. Tôi không muốn con phải nhận hậu quả việc tôi làm. Tôi tham gia biểu tình cho tương lai con gái vì tôi không muốn con lớn lên dưới chế độ độc tài như tôi. Trước khi tham dự biểu tình, tôi đã thảo luận với chồng. Tôi dặn chồng nuôi con và vui sống nếu tôi bị bắt hoặc chết trong phong trào này. Chúng tôi sẽ phải hoàn thành cuộc cách mạng này chứ không để trách nhiệm đó cho đời sau. Nhân viên y tế giúp bác sĩ chạy trốn Nanda * làm việc cho một bệnh viện ở thị trấn Myeik. Các nhân viên y tế đã đi tiên phong trong các cuộc biểu tình ở Myanmar, nhưng Nanda nói tại Myeik họ phải lẩn trốn vì sợ bị quân đội bắt. Đó là tối hôm 7/3, trước giờ giới nghiêm. Tôi đang lái chiếc xe hơi kính tối màu - tôi vừa đón một bác sĩ phẫu thuật, vợ ông, và gia đình ông cùng với những người khác - và dưới bóng đêm, chúng tôi bỏ vội hành lý của họ vào cốp xe, để đưa họ đến một ngôi nhà an toàn. Trước đó một ngày, giới chức Myanmar đã gọi điện đến các bệnh viện ở Myeik để hỏi tên các chuyên gia, y tá và nhân viên y tế tham gia Phong trào Bất tuân Dân sự. Chúng tôi rất sợ hãi - tại sao chính quyền muốn hỏi tên của họ? Điều gì sẽ xảy ra cho họ nếu họ được giới chức gọi lên? Tất cả các bác sĩ đang làm việc - những người làm việc cho chính phủ - quyết định đi trốn, vì không thể lường được điều gì có thể xảy ra nếu họ bị bắt. Tôi được chỉ định để giúp một số bác sĩ trốn thoát. Trong xe chúng tôi tràn ngập một không khí hoài nghi và bất mãn cùng cực. "Tại sao chúng ta [bác sĩ và nhân viên y tế] phải lẩn trốn như tội phạm, trong khi họ muốn làm gì thì làm" người bác sĩ lên tiếng. Tôi cảm thấy hết sức lo lắng bồn chồn. Tôi chưa bao giờ tưởng tượng một ngày nào đó mình phải đưa những bác sĩ không làm gì sai đi trốn. Bắt đầu từ ngày mai, sẽ còn rất ít chuyên gia y tế chăm sóc cho người dân Myeik. Sẽ không đủ bác sĩ phẫu thuật để chăm sóc cho các ngón tay, bàn tay bị gãy, và những cái sọ bị nứt của người biểu tình và cả người bàng quan ​​bị [quân đội] đánh đập. Sẽ không có bác sĩ sản phụ khoa nào để giúp những phụ nữ Mykeik có bầu trong giờ sinh nở. Nhân viên y tế từng là một phần quan trọng và thiết yếu của phong trào này, nhưng giờ thì không còn sự có mặt của họ nữa. Người đàn ông sau máy quay phim Maung là một nhà làm phim ở Yangon. Khi các cuộc biểu tình bắt đầu, ông quyết định quay phim mỗi ngày để ghi lại sự phát triển của phong trào. Đó là một ngày không thể nào quên được - 28 tháng Hai. Tôi đang đứng ở tuyến đầu trên phố Bargaya [ở Yangon], ngay sau các rào cản. Tôi đang dùng điện thoại để quay phim. Hàng trăm người biểu tình hô vang khẩu hiệu và đập vào chai và lon. Khoảng 100 người nhanh chóng bước về phía chúng tôi - tôi không biết họ là cảnh sát hay binh lính. Không báo trước, họ bắt đầu bắn đạn thật và bom xăng vào chúng tôi. Tôi vừa chạy vào một con hẻm đã tính trước sẽ là lối thoát của mình, vừa cố gắng tiếp tục quay phim. Hầu hết chúng tôi đã trốn thoát được. Giờ đây khi đi biểu tình, tôi phải đội mũ bảo hiểm và bao tay chống nóng. Chúng tôi cố gắng ném trả ống đựng hơi cay khi có cơ hội. Hầu hết, để đối phó với bom xăng, chúng tôi chỉ cần phủ lên mình một lớp quần áo ướt và đổ nước lên trên. Nhiều người biểu tình đeo loại mặt nạ phòng độc rẻ tiền không thể hoàn toàn bảo vệ họ khỏi tác động của bom xăng. Chúng tôi khám phá ra là nước Coke hiệu quả nhất để rửa sạch hơi gas trên mặt. Là người làm phim mà cũng là người biểu tình, tôi quyết định đi biểu tình và mỗi ngày làm một khúc phim ngắn. Bây giờ nhìn lại các khúc phim, tôi có thể thấy rõ cuộc đối đầu đã thay đổi như thế nào - từ biểu tình ôn hòa cho đến những cuộc biểu tình mà trong đó người dân đang liều mạng. Thực tại này còn siêu thực hơn bất kỳ bộ phim nào. Người phụ nữ kẹt trong vòng vây quân đội Phyo * là nhà nghiên cứu, và là một trong số 200 người tham gia cuộc biểu tình ở Sanchaung, một quận ở Yangon, bị lực lượng quân đội bao vây. Ít nhất 40 người đã bị bắt. Đó là ngày 8/3, khoảng 2 giờ chiều, khi lực lượng an ninh kéo đến [và bao vây chúng tôi]. Những người chủ nhà gần đó mở cửa, vẫy tay, [ra hiệu] bảo chúng tôi vào nhà họ để ẩn náu. Lực lượng an ninh đứng bên ngoài, chờ chúng tôi đi ra. Người biểu tình chúng tôi có bảy người trong căn nhà tôi vào trốn - sáu phụ nữ và một đàn ông. Chủ nhà rất tốt bụng, và cho chúng tôi ăn uống. Chúng tôi nghĩ là sẽ ổn nếu trốn ở đây vài tiếng rồi rời đi [nhưng] khoảng 6:30 chiều, chúng tôi bắt đầu lo lắng. Chúng tôi nhận ra rằng lực lượng an ninh sẽ không đi, và quyết định lập kế hoạch trốn thoát. Những người chủ nhà cho chúng tôi biết những con phố nào an toàn để ẩn náu và những nơi nào khác có thể có vào trốn. Chúng tôi để tất cả đồ đạc lại nhà đầu tiên tá túc. Tôi mặc một chiếc xà rông để trông giống người địa phương hơn- rồi rời khỏi nhà. Tôi cũng gỡ cài đặt nhiều ứng dụng trên điện thoại và mang theo một số tiền mặt phòng thân. Chúng tôi trốn cả đêm ở một nơi an toàn khác. Đến gần sáng, thì nghe nói lực lượng an ninh không còn ở đó nữa. Vì sao có đảo chính và biểu tình ở Myanmar? Minh họa bởi Davies Surya, BBC News. * Tên đã được thay đổi để đảm bảo an toàn và các cuộc phỏng vấn đã được chỉnh sửa cho dễ hiểu.
Đại dịch COVID-19 đã làm đảo lộn tình hình chính trị, kinh tế và xã hội của cả thế giới. Riêng những thay đổi đã và tiếp tục xảy ra ở Mỹ như thế nào và có tầm ảnh hưởng đến Việt Nam ra sao, sẽ là đề tài của bài này. Đầu tiên chúng tôi xin trình bày về tình hình tại Mỹ.
Hoa Kỳ sẽ vượt qua dịch Covid-19 còn VN cần làm gì?
Với cuộc họp virus corona mới nhất của Nhà Trắng, Tổng thống Trump đã độc diễn VN: Covid-19 tái bùng phát, nói đỉnh dịch ở đâu “còn sớm” VN bước vào 'thời chiến', người dân tâm dịch Đà Nẵng lo lắng kinh tế Quả là bất ngờ khi sau hai tháng 5-6 tạm lắng xuống, số bệnh nhân lây nhiễm lại tăng vụt từ tháng 7, khiến nhiều bang tái đặt giãn cách xã hội , tuy vẫn cho phép mở cửa nền kinh tế. TT Trump bị đổ lỗi là chậm trễ chống dịch nhưng phải công bằng mà nói rằng Chính phủ Trump đã cố gắng khuyến khích các hãng dược phẩm nhanh chóng tìm ra thuốc chủng ngừa trước ngày bầu cử. Trong khi chờ đợi, không thể đóng cửa mọi sinh hoạt xã hội lâu dài, sẽ phải học cách "sống chung với lũ". Tình hình xã hội ở Mỹ Các dấu hiệu cho thấy kinh tế Mỹ sẽ phục hồi chậm hơn dự báo vào quý 3 với hai tác động: (i) nạn thất nghiệp có thể vẫn ở hai con số; và (ii) đơn đặt hàng xuất khẩu cho VN và các nước Á châu sẽ vẫn rất chậm. Trải qua cơn đại dịch chính phủ Mỹ học bài học sinh tử, đắng cay. TT Trump thừa hưởng gia tài tồi tệ để lại từ các đời Tổng thống trước, kể cả Cộng hoà lẫn Dân chủ, đó là: để cho các công ty Hoa Kỳ theo lợi nhuận, bỏ nước Mỹ chạy qua Trung Quốc (TQ) vì giá nhân công rẻ. Đứng đầu danh sách, là các công ty dược phẩm và dụng cụ y khoa, hơn 95% thuốc và dụng cụ y khoa tại Hoa Kỳ sản xuất ở TQ. Kế tiếp là những công ty điện tử, từ những con "chips" tinh vi đến máy vi tính, điện thoại iPhone đều lắp ráp tại TQ. Sai lầm này sẽ được chính quyền Trump mạnh dạn thay đổi toàn diện: sẽ "thoát Trung" và không theo đuổi toàn cầu hóa nữa. Chính sách mới được ban hành, các công ty Hoa Kỳ phải trở về Mỹ nếu không muốn bị đánh thuế thật cao, vì sản phẩm của họ sản xuất từ TQ. Lưỡng viện Quốc hội còn đưa ra những đạo luật chi tiết, bắt buộc nguyên liệu phải sản xuất tại Hoa Kỳ, đề phòng trường hợp công ty tránh né luật (nhập cảng nguyên liệu từ TQ, lắp ráp tại Hoa kỳ, và mang nhãn hiệu "Made In USA"). Cả hai đảng Cộng hoà và Dân chủ đều đồng ý điểm này. Hai thí dụ để bớt ảnh hưởng của TQ: (i) Công ty sản xuất "chip" điện tử dùng trong máy vi tính, điện thoại, xe hơi lớn nhất thế giới của Đài Loan, "Taiwan Semiconductor Manufacturing Co" đầu tư $12 tỷ đô la xây dựng nhà máy tại Tiểu bang Arizona; và (ii) Bộ Y tế Mỹ đã ký hợp đồng 354 triệu USD với công ty "Phlow" tại tiểu bang Virginia để sản xuất dược phẩm trong nước Mỹ. Làn sóng hồi hương của các công ty Mỹ từ TQ sẽ còn nhanh hơn 3 năm rưỡi qua, dấu hiệu khả quan cho một nền kinh tế Hoa Kỳ mới sẽ cũng là đòn giáng lên kinh tế và nạn thất nghiệp của TQ. Nhưng quan trọng nhất là làn sóng đổi thay về công nghệ. Chúng tôi tin rằng đại dịch sẽ thúc đẩy nhanh công nghệ Mỹ tiến đến trực tuyến (online) và số hóa (digital) trong vòng 6-12 tháng tới thay vì 3-5 năm như dự trù. Các tin dồn dập về các khu buildings thương xá (brick&mortar) đóng cửa ở Mỹ cũng như chi nhánh trên thế giới đóng cửa do thua lỗ và không có khách sau trong và sau nạn dịch (Zara, Microsoft,…) chỉ là dấu hiệu mở đầu cho một cuộc cách mạng công nghệ, thay thương mại truyền thống cửa hàng bằng thương mại trực tuyến: Đó là bỏ bớt nhu cầu về thương xá, văn phòng trong tương lai do các phương tiện làm việc ở nhà và liên lạc video như ZOOM Hai là vai trò các hãng trực tuyến như Amazon, Shopify… đã được xác nhận qua giá cổ phiếu tăng vụt qua cả mức trước nạn dịch. Ba là các hãng như Apple và Shopify đã thống lĩnh khu vực âm nhạc, và ngay cả các hãng taxi mới nổi từ vài năm như Uber hay Grab sẽ lần lượt bị thay thế bởi công nghệ xe hơi lái tự động, và cho cả xe vận tải, sẽ ảnh hưởng nặng nề đến thu dụng lao động. Hà Nội ngày 31/7 Hoa Kỳ sẽ tăng cường phát minh và áp dụng của trí tuệ nhân tạo (artificial intelligence), áp dụng mạnh mẽ các robots trong sản xuất và tiêu thụ. Chúng ta nhận thấy cách mạng số hóa (digital technology revolution) sẽ tràn ngập; đặc biệt nhất là vai trò của các blockchains. Đây là nền tảng (platform) hay hệ thống thông tin thu thập mọi dữ kiện, có thể được áp dụng ở mọi ngành sản xuất, dịch vụ, thương mại, y tế, tín dụng ngân hàng, bất động sản, tiền tệ. Ví dụ giản dị cho blockchain về y tế, thu thập số liệu về tin tức các bệnh nhân, tiền sử bệnh và điều trị, cùng các phương pháp trị liệu tương lai, được duy trì đầy đủ và hoàn toàn bảo mật. Thêm vào đó các thứ tiền tệ số hóa (digital currencies) sẽ xuất hiện mạnh mẽ. Mỹ mạnh mẽ về chính trị quốc tế Hoa Kỳ sẽ tiếp tục theo đuổi "Thế Cờ Vây" toàn diện với Trung Quốc. Chính quyền Tổng thống Donald Trump muốn dồn TQ vào chân tường, từ ngoại giao, chính trị, kinh tế, đến quân sự trên Biển Đông, qua một loạt diễn biến mới nhất chúng tôi xin điểm qua: Ngày 22/7/20 Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ chính thức ra lệnh đóng cửa Lãnh sự quán TQ tại Houston, kết án các nhà ngoại giao "làm gián điệp trá hình" và trục xuất trong vòng 72 tiếng khỏi Hoa Kỳ. Và Hoa Kỳ đang nghiên cứu việc cấm trên 90 triệu đảng viên CS cùng thân nhân không được cấp thị thực vào Mỹ. Tín hiệu vô cùng mạnh mẽ chưa từng có trong lịch sử ngoại giao hai nước. Cùng lúc, Ngoại trưởng Mỹ kêu gọi thiếp lập "Liên minh Toàn cầu" đối phó với TQ như một xác định mới về lập trường ngoại giao và địa chính trị. Về kinh tế, thương chiến tiếp tục ở cường độ cao với áp thuế quan nhập khẩu, khi Mỹ đã đơn phương tuyên bố không thương nghị đợt 2 cho tới sau bầu cử tháng 11. Xét nghiệm ở Hà Nội hôm 31/7 Mỹ đã đánh thêm vào tử huyệt của kinh tế và công nghệ TQ khi quyết định ngăn chặn tối đa sự phát triển của công nghệ bán dẫn (semiconductor industry) của TQ. Từ tháng 5/2020 cấm tất cả hãng Mỹ VÀ các hãng trên thế giới có dùng nền tảng kỹ thuật Mỹ (như chips) không được cung cấp chips cho các hãng TQ bất kỳ lớn nhỏ. Điều này sẽ làm cho TQ không thể tự sản xuất được nội địa 40% nhu cầu chips vào cuối năm 2020 và 70% vào năm 2025 như mộng bành trướng "Made in China 2025" đã phổ biến khắp nơi, và là nguyên nhân khiến khối  Mỹ cảnh giác 'muốn chặn TQ'. Ở Biển Đông Mỹ đã đưa các hàng không mẫu hạm cùng các chiến hạm hùng hậu khác diễn tập cùng các nước khu vực, nói là để bảo đảm tự do di chuyển hàng hải trong khu vực Biển Đông và eo biển Đài Loan. Việc này sẽ ảnh hưởng sâu xa giúp bảo đảm lãnh thổ cho Việt Nam. Ngoài ra chúng tôi tin rằng điểm lợi nữa cho VN là một số các hãng Mỹ sẽ di chuyển sang Việt Nam. Tuy nhiên VN nên thực tế, KHÔNG NÊN CHỈ MƠ ĐẾN ĐÓN ĐẠI BÀNG, mà nên lo tiếp nhiều các hãng trung bình giúp phát triển kỹ nghệ phụ trợ cần thiết, hay ngay cả các sản phẩm bán dẫn thay cho TQ. Ngoài ra cần thắt chặt liên hệ ngoại giao và thương mại với Hoa kỳ, sẵn sàng cho các chuỗi cung ứng mới , như các sản phẩm thiết yếu chống dịch cho Mỹ, địa hạt VN tương đối có uy tín, và trong bối cảnh nạn dịch sẽ tiếp diễn ở Mỹ sang cả năm 2021. Bài thể hiện quan điểm riêng của TS Phạm Đỗ Chí từ Florida và ông Nguyễn Tường Tuấn từ Oregon, Hoa Kỳ.
Các lãnh đạo châu Âu đã có các cuộc đàm phán tiếp theo về cuộc khủng hoảng nợ của Hy Lạp, nhưng sau nhiều tháng thảo luận ráo riết mà không đi đến đâu, có lẽ người ta nay chỉ còn biết nhún vai.
Vì sao cần lo về khủng hoảng Hy Lạp?
Hy Lạp chiếm chỉ 2% tổng kinh tế khu vực đồng euro (eurozone), vậy vì sao chúng ta lại phải bận tâm? Dưới đây là năm lý do. 1. Việc ra khỏi eurozone sẽ là thảm họa cho Hy Lạp Không có gì đảm bảo rằng nền kinh tế Hy Lạp sau khi thoát khỏi các hạn chế, ràng buộc của eurozone sẽ trở nên thịnh vượng. Ngân hàng Hy Lạp đã vẽ nên một bức tranh ảm đạm có thể diễn ra sau đó: suy thoái trầm trọng, với tỷ lệ thất nghiệp tăng cao và thu nhập giảm mạnh. Các khoản tiền tiết kiệm của người dân Hy Lạp sẽ bị mất giá. Hy Lạp sẽ bị gạt ra khỏi các thị trường tín dụng quốc tế, khiến cho khả năng phục hồi nhanh chóng càng trở nên xa vời. Hy Lạp có lịch sử các cuộc đảo chính và người ta lo rằng việc ra khỏi khu vực đồng euro có thể càng gây suy yếu về mặt chính trị. Cử tri đã quay sang với đảng Syriza do thất vọng tràn trề về các đảng phái chính trị theo khuynh hướng truyền thống. Nếu Syriza dẫn dắt Hy Lạp ra khỏi eurozone, hoặc đạt được một thỏa thuận khó chấp nhận thì cử tri rất có thể sẽ càng xa lánh các khuynh hướng chính trị chính thống và hướng tới các đảng như Đảng Cộng sản hoặc đảng hữu khuynh Bình minh Vàng (Golden Dawn). 2. Gây hiệu ứng tai hại cho các nước khác Các nền chính trị ở châu Âu đan xen gắn bó mật thiết với nhau, cho nên khó có chuyện việc Hy Lạp ra khỏi eurozone lại không gây ảnh hưởng tới ít nhất là một trong các nước quan trọng trong khối. Bước đi của Thủ tướng Hy Lạp Alexis Tsipras đang được các đảng theo khuynh hướng thắt lưng buộc bụng khác theo dõi chặt chẽ, chẳng hạn như đảng Podemos ở Tây Ban Nha. Việc giành thắng lợi trong kỳ bầu cử địa phương hồi tháng Năm rồi tới sự thành công của ông Tsipras sẽ là liều thuốc kích thích để đảng này tiến tới trong kỳ tổng tuyển cử sẽ diễn ra vào cuối năm nay. Nếu Đức đồng ý xóa nợ cho Hy Lạp, Thủ tướng Đức Angela Merkel rất có thể sẽ bị cử tri phản ứng, họ vốn đã không hài lòng về việc để Hy Lạp thoát khỏi trách nhiệm trả nợ. Với các đảng phái bài xích EU, chẳng hạn như Mặt trận Dân tộc ở Pháp, hay Anh Quốc Độc lập ở Anh, thì cuộc khủng hoảng càng củng cố cho lập luận của họ rằng việc thống nhất châu Âu đã tới hồi kết. Một nhân tố nữa là Hy Lạp, cùng với Italy, đã phải gánh chịu làm sóng dân di cư từ Trung Đông và Bắc Phi sang. Việc Hy Lạp ra khỏi khối eurozone sẽ làm cho việc hợp tác xử lý vấn đề càng trở nên khó hơn. Bộ trưởng Quốc phòng Hy Lạp Panos Kammenos đã nhắc tới điều này với việc đe dọa sẽ cho châu Âu "ngập lụt" người nhập cư nếu Hy Lạp bị đẩy vào thế vỡ nợ. 3. Hoa Kỳ lo lắng Trong tín hiệu cho thấy các cuộc đàm phán đã trở nên nghiêm trọng tới mức nào, Tổng thống Obama, người hầu như chỉ đứng bên lề trong suốt cuộc khủng hoảng, đã gây áp lực lên ông Tsipras hồi tuần trước với việc kêu gọi ông hãy có "những lựa chọn chính trị cứng rắn". Washington trước đó đã tỏ ý quan ngại về những tác động lên kinh tế toàn cầu trong trường hợp Hy Lạp ra khỏi eurozone, nhưng sự can thiệp của ông Obama cũng có thể phản ánh nỗi lo sợ rằng Hy Lạp sẽ bị đẩy vào vòng tay của Nga. Việc rời eurozone sẽ buộc Hy Lạp phải tìm kiếm viện trợ từ Nga, nhưng hiện chưa rõ cái giá mà Moscow đưa ra sẽ là gì. Ông Tsipras đã đe dọa tới sự thống nhất của châu Âu quanh chuyện Nga có hành động tại Ukraine - ông đã kêu gọi hãy chấm dứt lệnh trừng phạt nga. Hy Lạp cũng là một thành viên Nato, và tổ chức này đã cảnh báo về "những hậu quả" nếu Hy Lạp rời eurozone. "Nếu Hy Lạp ra khỏi khối, tôi dám đăt cược rằng tại Moscow, điều này sẽ được coi như lời xác nhận học thuyết của Nga theo đó nói Liên hiệp Âu châu đang đi xuống và bắt đầu tan rã," Wolfgang Ischinger, cựu đại sứ Đức tại Hoa Kỳ nói với Bloomberg. 4. Nếu Hy Lạp ra đi, các nước khác có thể sẽ theo gót Mối lo lắng then chốt ở đây là nếu như Hy Lạp rời khối thì đó sẽ là sự khởi đầu của hiệu ứng domino không thể cứu vãn. Có những lý do để người ta tin rằng điều này sẽ không xảy ra - EU đã có các bước đi nhằm khoanh vùng các khó khăn tài chính của một quốc gia thành viên. Nếu như Hy Lạp ra đi, thì đó sẽ là lúc để kinh tế châu Âu phục hồi. Tuy nhiên, trong bối cảnh không rõ ràng là điều gì sẽ xảy ra sau khi Hy Lạp ra đi, như nhận định của Bộ trưởng Tài chính Hoa Kỳ Jack Lew, thì đó có thể là một "sai lầm" nếu cho rằng việc đó sẽ không lây lan ra nước khác. Các nước như Ireland và Bồ Đào Nha, trước đó từng nhận các khoản tiền cứu trợ, có thể sẽ bị rơi lại vào khủng hoảng. Việc Hy Lạp ra khỏi khối sẽ làm thay đổi cách nhìn về việc sử dụng một đồng tiền tệ chung. Ủy hội EU đã từng mô tả việc trở thành thành viên khối dùng đồng euro là "không thể xóa bỏ được", nhưng việc Hy Lạp ra đi có nghĩa rằng điều đó không còn đúng nữa. Louka Katseli, chủ tịch ngân hàng National Bank of Greece nói điều đó sẽ bật đèn xanh để các thị trường tấn công vào các thành viên yếu trong khối. 5. Kinh tế toàn cầu sẽ không yên ổn Hy Lạp chỉ chiếm một phần rất nhỏ trong nền kinh tế thế giới. Thế nhưng vai trò của Hy Lạp trong một trong các loại tiền tệ lớn trên thế giới khiến cho việc nước này rút ra không phải chỉ là chuyện rũ bỏ xong mọi thứ. Các thị trường chứng khoán đã trồi sụt mỗi khi có những tin đồn đoán về việc có thỏa thuận nào đó đạt được hay không, và nhiều khả năng sẽ hỗn loạn hơn nữa nếu Hy Lạp rời khối. Các chủ nợ của Hy Lạp như Ngân hàng Trung ương Âu châu và các nước châu Âu khác cũng sẽ đối diện với các khoản thua lỗ ngay lập tức. Ngay cả khi Hy Lạp đạt được thỏa thuận thì vấn đề vẫn không thể giải quyết được ngay. Các lời chỉ trích về việc sử dụng đồng tiên chung cũng không phải sẽ được giải đáp toàn bộ. Chuyện tiếp tục bất ổn là điều không tránh khỏi. "Cuộc hôn nhân có thể kéo dài," một tạp chí kinh tế nói, "nhưng thậm chí còn bất hạnh hơn trước."
Truyền thông Việt Nam cho biết Ngoại trưởng Hoa Kỳ John Kerry, hôm 13/2 trong cuộc điện đàm với người tương nhiệm, Bộ trưởng ngoại giao Phạm Bình Minh, đã nhắc lại việc chính phủ Mỹ mời Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng thăm Mỹ trong năm 2015.
TBT Nguyễn Phú Trọng có sang Mỹ năm nay?
Được biết năm 2015 là năm quan trọng trong bang giao giữa hai nước. Năm nay kỷ niệm 40 năm ngày Sài Gòn thất thủ và 20 năm ngày hai quốc gia cựu thù này thiết lập quan hệ ngoại giao, và cũng là năm mà cả hai dường như đang có những chia sẻ chung về tình hình an ninh của khu vực trước sự trỗi dậy mãnh liệt và ngày càng quyết đoán của Trung Quốc. Hoa Kỳ với chiến lược “chuyển trục Á Châu-TBD” đã chứng tỏ với các đồng minh và đối tác trong khu vực rằng họ quyết tâm xây dựng một “trật tự an ninh mới” trong khu vực với chuyến đi đầy kịch tính hôm tháng 1 vừa qua tại Ấn Độ, sự hợp tác an ninh quốc phòng ngày càng sâu rộng với Úc, Nhật và đặc biệt với ngân sách quốc phòng Hoa Kỳ năm nay tăng 8% dành riêng cho khu vực Á Châu-TBD. Theo một nguồn tin từ Tòa Bạch Ốc thì Tổng thống Obama dự kiến sẽ có hai chuyến công du sang Châu Á năm nay. Chuyến đi thứ nhất hoàn toàn tùy theo tiến độ đàm phán của TPP và đặc biệt với Nhật. Tòa Bạch Ốc dự kiến hồi trung tuần tháng 12 là chuyến đi này sẽ có thể thực hiện vào đầu mùa Xuân 2015 khi đạt được thỏa thuận kết thúc vòng đàm phán với Nhật. Tuy nhiên, vào thời điểm này, mặc dù Hoa Kỳ và Nhật vừa nối lại đàm phán hồi tuần qua nhưng chưa có chỉ dấu sẽ có tiến bộ đáng kể. Giả dụ như không có thoả thuận gì cụ thể thì theo một số nguồn tin hành lang, TT Obama vẫn đi thăm Nhật Bản, Nam Hàn và Singapore để một, thúc đẩy kết thúc đàm phán TPP và hai, thảo luận thêm chi tiết về hợp tác an ninh, chính trị và quân sự cho khu vực. Còn chuyến đi thứ hai thì theo dự kiến TT Obama sẽ đi dự Hội nghị APEC 2015 tại Philippines vào tháng 11 năm nay, đồng thời sẽ tham dự Hội nghị Thượng đỉnh Đông Á (EAS) tại Malaysia. Cả hai điểm này đều là những trọng tâm trong chiến lược chuyển trục của Hoa Kỳ trong khu vực. Phi là một quốc gia đồng minh lâu đời còn Mã là một quốc gia đối tác mới mà Hoa Kỳ đang ve vãn. Cả hai quốc gia này đều đang có tranh chấp với Trung Quốc trên Biển Đông. Một quốc gia ẩn số khác cũng được đưa vào lịch trình thăm viếng lần này của TT Obama là Việt Nam. Tuy có nhiều chỉ dấu cho thấy TT Obama có nhiều khả năng đến Việt Nam nhưng vấn đề không phải là Hoa Thịnh Đốn có muốn hay không mà là Hà Nội đã, đang và sẽ làm gì để Obama đến Việt Nam. Mỹ mời ông Trọng sang thăm? Thật sự Ngoại trưởng Hoa Kỳ có mời ông Trọng sang thăm Mỹ không thì điều đó nên hỏi thẳng ông Kerry hoặc Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ nhưng cho đến hôm nay thì chỉ có truyền thông Việt Nam loan tin về điều này. Không có một cơ quan truyền thông quốc tế nào đưa tin. BNG Hoa Kỳ, ĐSQ Mỹ tại Hà Nội, thậm chí Đại sứ Ted Osius cũng hoàn toàn im lặng! Vậy tại sao Hà Nội lại loan tin này? Chúng ta cần hiểu rằng tin này được đưa ra ngay sau khi Hà Nội cũng loan tin là ông Trọng được Chủ tịch Tập Cận Bình mời sang Trung Quốc. Thực ra đây chỉ là chiêu ngoại giao của Hà Nội để đánh bóng chuyến đi sắp tới của ông Trọng đến Bắc Kinh: một chuyến đi báo cáo tình hình chủ trương chính sách và nhân sự của Đảng tiền Đại hội 2016. Nếu chúng ta phân tích kỹ sẽ thấy rằng không có lý do gì Mỹ phải mời ông Trọng sang Hoa Kỳ. Dẫu sao thì trong thể chế chính trị Việt Nam, ông Trọng cũng thuộc hàng nguyên thủ quốc gia nhưng nếu tiếp thì chẳng nhẽ TT Obama phải mời ông Trọng vào Tòa Bạch Ốc? Trong lich sử của Tòa Bạch Ốc, chỉ có 2 vị lãnh đạo cộng sản Liên Xô không có chức danh nhà nước được mời đó là Brezhnev (1973) và Gorbachev (1987) còn Khrushchev (1959) lãnh đạo Liên Xô đầu tiên thăm Hoa Kỳ cũng như Đặng Tiểu Bình (1979) và nhiều vị lãnh đạo CS Trung Quốc khác đều có chức danh lãnh đạo chính phủ. Ông Obama có thể sẽ thăm Hà Nội cuối 2015 Đây là những nhà lãnh đạo cường quốc và sự mời họ vào Tòa Bạch Ốc cũng có tầm quan trọng vì những hồ sơ nóng bỏng mà các bên liên quan cần giải quyết. Ông Trọng dù là nguyên thủ quốc gia nhưng không thuộc tầm cỡ đó và nếu như đảng của ông thật sự có sự chuyển trục quan trọng nào đó phục vụ quyền lợi tối thượng của Hoa Kỳ thì cũng chưa đến nỗi buộc Hoa Kỳ phải làm một việc ngoại lệ. Ngay như trong bản tin của truyền thông nhà nước Việt Nam đưa ra thì cũng chỉ nói chung chung là Ngoại trưởng Kerry nhắc lại lời mời của chính phủ Mỹ nhưng chính phủ Mỹ thật sự là ai? Tại sao không nêu rõ là TT Obama mời hoặc đích danh Ngoại trưởng Kerry, nhân vật số ba của chính phủ Mỹ, mời? Chính khoảng trống lơ lửng này mới bắt đầu ló dạng một ý đồ nào đó của Hoa Thịnh Đốn và đôi khi cũng của cả Hà Nội. Hai đối tác mới này dường như đang đóng một vở tuồng nào đó? Còn nếu cho rằng ông Kerry có thật sự mời ông Trọng sang thăm Mỹ theo lời mời của chính phủ Mỹ đi chăng nữa thì đây chỉ là “lời mời khách sáo” vì những lý do như đã phân tích bên trên. Ông Trọng sẽ không bao giờ đi và nhất là đảng của ông cũng không cho ông đi như thế chỉ để bêu xấu họ. Hơn thế nữa, tại sao lại là ông Trọng trong khi Hoa Kỳ biết rõ rằng ông Trọng đang trong vị thế rất yếu trong chính trường Việt Nam và gần như chắc chắn sẽ về hưu sau kỳ Đại hội Đảng năm 2016? Vì người đáng được mời nếu quả thực Hoa Kỳ muốn tăng tốc quan hệ với Việt Nam là Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng. Ông này được cho là thân phương Tây từ khi mới nhậm chức Thủ tướng 8 năm trước. Ông có nhiều phát biểu phù hợp với quyền lợi chiến lược của Hoa Kỳ trong khu vực và được xem như một chính trị gia quyền lực bậc nhất hiện nay tại Việt Nam. Ông cũng đang được đánh giá là ứng cử viên sáng giá nhất vào chức vụ TBT Đảng CSVN vào năm 2016. Thủ tướng Dũng có nên thăm Mỹ năm nay? Từ 2009 đến nay Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cũng đã có dịp gặp TT Obama tuy chưa trực tiếp tại Tòa Bạch Ốc. Thủ tướng Dũng cũng đã bước vào Tòa Bạch Ốc hồi tháng 6/2008 thời TT Bush. Việc Thủ tướng Dũng thăm Tòa Bạch Ốc năm nay hoàn toàn không có giá trị nhất là trong bối cảnh tiền Đại hội Đảng 2016 với những biến động khôn lường của bàn cờ chính trị Việt Nam và đặc biệt sự lấn áp ngày càng táo bạo của Trung Quốc trên Biển Đông. Sinh mạng và sự nghiệp chính trị của Thủ tường Dũng gần như chắc chắn sẽ được quyết định trong năm nay. Mọi sự phiêu lưu quá mức an toàn cho phép đều hoàn toàn không cần thiết. Cái mà Việt Nam nói chung và chính Thủ tướng Dũng cùng nhóm lực lượng chính trị của ông nói riêng đang cần hiện giờ là những chuyến viếng thăm của các chính khách nặng cân của Hoa Kỳ và quan trọng hơn hết là chuyến dừng chân của TT Obama tại Việt Nam trước chuyến công du đến Philippines và Malaysia vào tháng 11 năm nay. Những chuyến viếng thăm này sẽ được đánh giá như những chỉ dấu ủng hộ mạnh mẽ nhất của Hoa Kỳ với Việt Nam. Đối với Hoa Kỳ, chuyến công du Đông Nam Á 2015 này cũng cực kỳ quan trọng vì nó được thể hiện cùng lúc cả trên lãnh vực kinh tế lẫn an ninh, chính trị và quốc phòng. Nó sẽ xác định vị trí lãnh đạo chiến lược của Hoa Kỳ ở Á Châu-TBD. Có nhiều nguồn tin cho biết TT Obama sẽ dừng chân đầu tiên tại Việt Nam trước khi đến Manila và Kuala Lumpur. Tại đây ông được cho là sẽ có bài phát biểu quan trọng định hình tương lai khu vực Châu Á-TBD đến năm 2050. Vai trò của Việt Nam trong khu vực cũng sẽ được đánh giá lại rõ ràng hơn. Và vì chuyến viếng thăm này lại rơi vào thời điểm cuối năm 2015 cho nên nó cũng làm giảm đi độ “nhạy cảm” với những hình ảnh của Tòa Đại sứ Mỹ vào những ngày cuối của cuộc chiến Việt Nam cách đây 40 năm. TT Obama mang một thông điệp mới đến Việt Nam, một thông điệp của trang sử mới trên cơ sở hợp tác toàn diện vì sự thịnh vượng của hai quốc gia và cũng vì nền hòa bình và thịnh vượng chung của Châu á-TBD. Đó là “Hoa Kỳ ủng hộ một Việt Nam độc lập, tự do, toàn vẹn lãnh thổ, cường thịnh và tôn trọng nhân quyền.” Trên nền tảng của những giá trị chung và những quyền lợi tương đồng, Hoa Kỳ và Việt Nam sẽ xác lập quan hệ đối tác chiến lược toàn diện vì an ninh, hòa bình và thịnh vượng chung cho khu vực. Được biết có nhiều khả năng là tháng 6 này tân Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Ashton Carter sẽ sang thăm Việt Nam, một chuyến đi mà đáng lý ra cựu Bộ trưởng Chuck Hagel đã phải thực hiện. Và tháng 7 sắp tới là Ngoại trưởng Kerry sẽ trở lại Việt Nam để chuẩn bị cho chuyến viếng thăm của TT Obama vào tháng 11 năm nay. Qua những phân tích nêu trên, khó mà hình dung có một chuyến thăm viếng Hoa Kỳ của bất cứ lãnh đạo cấp cao nào của Đảng CSVN trong năm nay. Ngược lại thì bắt đầu từ tháng 5 trở đi sẽ có rất nhiều hoạt động ngoại giao của Mỹ dồn dập tại Việt Nam. Vấn đề được đặt ra là liệu Đảng CSVN đã sẵn sàng cho cuộc chơi mới này đến đâu? Họ có chấp nhận rủi ro và khả năng chịu đựng của họ đến mức độ nào khi phải hứng chịu những “cú đấm thép” của Trung Quốc vào một nền kinh tế què quặt, quản trị yếu kém và tham nhũng tràn lan? Chúng ta thừa biết rằng Bắc Kinh không khoanh tay đứng yên nhìn Việt Nam từ từ thoát ra khỏi quỹ đạo của họ nhất là với những gì mà họ đã xây dựng được với Đảng CSVN từ Hội nghị Thành Đô. Và cuối cùng nếu Hoa Kỳ nghĩ rằng mọi sự thay đổi ở Việt Nam nếu có chỉ có thể xảy ra ở thượng tầng lãnh đạo và họ đã đánh cược vào một cá nhân hay lực lượng nào đó thì đó là một sai lầm chiến lược cơ bản. Hoa Kỳ cần hiểu rằng bất cứ lãnh đạo hay chế độ nào cũng sẽ cáo chung trước lịch sử, chỉ có dân tộc nhân dân mới trường tồn. Mọi sự thỏa hiệp đi ngược lại nguyện vọng của người dân không sớm muộn gì cũng sẽ chuốc lấy thất bại thảm hại. Tốt nhất, trong đoản kỳ cũng như trường kỳ, Hoa Kỳ nên đồng hành với nhân dân Việt Nam vì chỉ có họ mới thực sự là những người chia sẻ những giá trị cơ bản và quyền lợi lâu dài của Hoa Kỳ ở khu vực. Bài phản ánh văn phong và quan điểm của riêng tác giả, một luật sư sống tại Canada.
Triết gia Mỹ Francis Fukuyama nói với BBC rằng ông Tập Cận Bình đi theo truyền thống 'Hoàng đế xấu' và Việt Nam đi con đường khác Trung Quốc.
Francis Fukuyama: 'Việt Nam làm khác TQ'
Triết gia, nhà nghiên cứu chính trị học Francis Fukuyama nhận sách từ Mikhail Gorbachev trong một lần thăm Moscow năm 2007 Trả lời phỏng vấn của Vincent Ni, phóng viên BBC World Service, qua điện thoại hôm 01/03/2018 từ San Francisco, ông đánh giá tin mới nhất rằng Trung Quốc có thể xóa giới hạn hai nhiệm kỳ để ông Tập Cận Bình cầm quyền quá 2023. TQ: Tập Cận Bình sẽ 'làm tiếp' sau 2023? Chủ tịch Quang thăm Ấn Độ, mẫu hạm Mỹ ghé Đà Nẵng và thực chất? Gia hạn nhiệm kỳ chủ tịch TQ là 'trò hề' Ông Tập muốn quân đội TQ 'không tham nhũng' Giảm Đặng tăng Mao đề cao ý Tập GS Francis Fukuyama: Tôi nghĩ đây là một quyết định rất đáng tiếc, cho cả Trung Quốc lẫn thế giới nói chung. Tôi nghĩ rằng chế độ độc tài của Trung Quốc khác với các chế độ độc tài khác, bởi thực tế là nó đã được thể chế hóa, có nghĩa là nó không phụ thuộc vào thẩm quyền cá nhân của một nhà lãnh đạo duy nhất. Có các luật định, và đặc biệt, có một quy tắc rõ ràng trong hiến pháp rằng các chủ tịch chỉ có thể phục vụ hai nhiệm kỳ 5 năm. Và kể từ năm 1978, đã có ba lần chuyển giao quyền lực, khi mà toàn bộ ban lãnh đạo hàng đầu rời chức vụ để tạo điều kiện cho một thế hệ trẻ hơn. Có ý kiến nói kiến nghị sửa Hiến pháp sẽ cho phép ông Tập Cận Bình cầm quyền quá nhiệm kỳ Chủ tịch nước thứ nhì dự kiến kết thúc năm 2023 Điều này đã cho Trung Quốc một lợi thế to lớn so với, ví dụ, các nền độc tài ở châu Phi, nơi mà tổng thống sẽ giữ nhiệm sở trong 20, 30, 40 năm. Việc có các giới hạn có nghĩa là bạn không phải đối mặt với những cuộc khủng hoảng lớn khi người lãnh đạo qua đời. Và nó cũng tốt cho chính trị, bởi vì nó làm trẻ hóa sự lãnh đạo, mọi người mang tới những ý tưởng mới. Nhưng Tập Cận Bình vừa ném quy tắc này ra ngoài cửa sổ. Và tôi nghĩ rằng ông ấy đang lập ra một gương (xấu) cho phần còn lại của thế giới về chính quyền độc đoán cá nhân. BBC: Ông có thể giải thích thêm rằng ông Tập Cận Bình khác các lãnh đạo trước và giống họ ra sao? GS. Francis Fukuyama: Cả Tập và Mao đều phản ánh một trong những vấn đề của các nhà cai trị Trung Quốc, thường được gọi là "vấn đề hoàng đế xấu". Khi đất nước có một vị hoàng đế tốt, Đặng Tiểu Bình, ví dụ, là "hoàng đế" tốt nhất trong lịch sử hiện đại. Ông ta có thể làm rất nhiều điều tốt trong hệ thống kiểm tra và cân bằng này mà không sợ bị tòa án và truyền thông ngăn chặn. Nhưng khi các "hoàng đế xấu" xuất hiện trong nước, đất nước này đối diện nhiều vấn đề. Mao Trạch Đông, ví dụ, là vị "hoàng đế xấu" cuối cùng trong lịch sử Trung Quốc hiện đại. Hai chiến dịch của ông: Đại nhảy vọt và Cách mạng Văn hoá làm cho cả một thế hệ phải đau khổ và gây ra nhiều mất mát to lớn cho đất nước. Đối với Tập Cận Bình, những tín hiệu ban đầu không lạc quan. Ông đàn áp các nhà bất đồng chính kiến và xã hội dân sự. Ông cũng tạo ra một hệ thống xã hội thế lực được gọi là "chủ nghĩa toàn trị" trong thế kỷ 21 và sử dụng dữ liệu và trí thông minh nhân tạo để giám sát một số lượng lớn người. Đối với tương lai của Trung Quốc sẽ là mối nguy lớn. Đáng tiếc rằng chúng ta sẽ chứng kiến rất nhiều điều đi giật lùi vì lối lối cai trị này. Vì vậy tôi nghĩ, như tôi đã nói, là sẽ không tốt cho Trung Quốc và cũng không tốt cho phần còn lại của thế giới. BBC: Một số người nói việc ông Tập Cận Bình vẫn cố gắng thay đổi hiến pháp nghĩa là ông vẫn còn tôn trọng nó. Ông có đồng ý với điều này? Francis Fukuyama năm 2006 trong một buổi ra mắt sách tại Nhật Bản. Ông sinh ra tại Hoa Kỳ trong gia đình có cha mẹ người Nhật GS. Francis Fukuyama: Tôi không nghĩ rằng ông ta có ý tưởng pháp quyền là gì? Ý tôi là pháp quyền có nghĩa rằng nhà cầm quyền - hành pháp ở một quốc gia không phải là cứ muốn vẽ ra luật pháp nào cũng được. Lý do bạn có hiến pháp là để bạn có một thiết chế tư pháp độc lập. Nền tư pháp độc lập thực thụ có thể nói để nhà lãnh đạo biết khi nào họ có thể làm điều gì, bằng không lãnh đạo có thể muốn làm gì thì làm. Và tôi nghĩ rằng việc hiến pháp đã được sửa đổi trong tuần này cho thấy rằng hệ thống tư pháp độc lập đó đơn giản là không tồn tại. Hiến pháp này hoàn toàn ủng hộ đảng cộng sản của ông ta, cũng có nghĩa nó ủng hộ quyết định của chính Tập Cận Bình. Ông ta sẽ không chấp nhận việc hiến pháp áp đặt bất kỳ một giới hạn nào về quyền lực đối với ông. Vì vậy, ông ta muốn trình diễn thứ pháp luật đó ở Trung Quốc. BBC: Ông nói động thái này có ý nghĩa to lớn đối với Trung Quốc, ông cũng đã viết về sự trỗi dậy của tầng lớp trung lưu và tiềm năng của họ. Ông có nghĩ là tầng lớp trung lưu của Trung Quốc sẽ lập nên những thách thức với ông Tập Cận Bình? GS. Francis Fukuyama: Tôi không nghĩ là sẽ có một chống đối nào với ông Tập mà đến từ tầng lớp trung lưu vì như tôi chứng kiến, ông ta vẫn còn rất nổi tiếng trong tầng lớp trung lưu, trên con đường kinh tế. BBC: Thế còn các nước khác ở châu Á? Ví dụ như Việt Nam, Thái Lan. Gần đây họ cũng có những chuyển động lớn, kể cả chính trị? Ông nghĩ là họ sẽ giống hay là sẽ khác biệt với Trung Quốc? Kim Jong-un đưa em gái vào Bộ Chính trị Đối đầu của hai lãnh đạo Mỹ và Bắc Hàn là một mối lo về an ninh ở khu vực và quốc tế, theo giới quan sát Truyền thông nói gì vụ Phan Văn Anh Vũ? Nhận định về vụ 'xem xét kỷ luật' ông Đinh La Thăng GS. Francis Fukuyama: Việt Nam rất thú vị. Dường như với tôi họ không tạo ra cùng một kiểu độc tài đảng trị như Trung Quốc đang có. Vì vậy, có nhiều không gian hơn đối với giới bất đồng chính kiến và cho những người khác biệt tư tưởng ở Việt Nam, mặc dù nước này vẫn còn bị kiểm soát khá chặt chẽ. Thái Lan là một câu chuyện hoàn toàn khác. Thái Lan thực sự là một nền dân chủ trong những năm thập niên 1990 và thật không may, sự phân cực giữa phe áo đỏ và phe áo vàng đã dẫn tới phe quân sự, mà như quí vị biết, hiện đang phơi bày một nền độc tài quân sự ở nước này. BBC: Một số người đang nói về kịch bản Thế chiến thứ III? Ông có nghĩ có khả năng về một cuộc xung đột lớn? GS. Francis Fukuyama: Tôi không nghĩ có khả năng đó. Tuy nhiên, tôi nghĩ rằng có một mối nguy trên thực tế mà diễn biến nhanh chóng, rõ ràng có thể sẽ là Bắc Hàn, nếu có những hành động quân sự của Mỹ chống lại Bắc Hàn và chế độ Bắc Hàn, thì nước này có thể bị sụp đổ. Tôi nghĩ rằng những diễn biến này sẽ rất mạnh mẽ, và thật khó để Hàn Quốc, Hoa Kỳ có thể cố gắng để lay chuyển Bắc Hàn nhằm kiểm soát vũ khí hạt nhân ở đó. Sinh năm 1952 ở Illinois, Chicago trong gia đình có cha mẹ người Nhật, ông Yoshihiro Francis Fukuyama là giáo sư kinh tế chính trị quốc tế, Đại học Johns Hopkins và là thành viên của tổ chức New America Foundation. Tiểu luận 'Sự cáo chung của lịch sử' ông viết cho tập san National Interest vào mùa xuân năm 1989, khi khối Đông Âu rung chuyển, gây tiếng vang lớn. Ông tiếp tục viết nhiều tác phẩm về chính trị Mỹ, Đông Á và vấn đề Trung Quốc. Cuốn gần đây 'Political Order and Political Decay' được đánh giá là tác phẩm lớn của Thế kỷ 21.
Trong cả đời tôi chơi trò ô chữ Scrabble vốn mang tính ganh đua điên cuồng, tôi chỉ bị sáu bậc kỳ tài đánh bại.
Nigeria, đất nước của những ganh đua điên cuồng
Khi lớn lên, biệt danh mà mẹ tôi đặt cho tôi là 'đồng hồ tốc độ', và tôi bắt đầu tự học tiếng Đức khi mới 9 tuổi để bắt kịp 10 ngôn ngữ mà cha mẹ tôi nói với nhau. Senegal, nơi người ta sẵn sàng chia sẻ mọi thứ với người lạ Tại sao người Đức thích khỏa thân nơi công cộng Những bữa tiệc không thể chối từ ở Georgia Đối với những người Nigeria như tôi, tính cạnh tranh cũng tự nhiên như món jollof cay (món cơm vàng đặc thù của Nigeria) đãi trong đám cưới. Thật ra, đòi hỏi phải xuất sắc trong mọi hoàn cảnh đã ăn sâu vào tâm lý người Nigeria, đến mức khẩu hiệu không chính thức của quốc gia này là "Naija no dey carry last" ('Nigeria không bao giờ về cuối'). 'Kẻ khổng lồ châu Phi' Tâm lý chiến thắng này hiển hiện ở trong và ngoài nước. Nigeria là quốc gia đông dân nhất ở châu Phi và, theo Bloomberg, hiện là nền kinh tế lớn nhất châu lục - vốn mang đến cho chúng tôi biệt hiệu nổi tiếng 'kẻ khổng lồ châu Phi'. Những tấm gương thành công sáng chói của người Nigeria có thể thấy trên văn đàn, các bảng xếp hạng âm nhạc quốc tế và khắp cộng đồng kiều dân Nigeria ở nước ngoài. Nigeria có biệt danh là 'gã khổng lồ châu Phi' Siêu sao từ Lagos, Wizkid đã đứng đầu bảng xếp hạng 100 bài hát được ưa thích nhất (Billboard Hot 100) với ca khúc One Dance (hát cùng Drake), và là nghệ sĩ Afrobeats (nhịp điệu châu Phi) đầu tiên đứng đầu một chương trình cháy vé tại Nhà hát Hoàng gia Albert Hall ở London. Ở nơi chuối là linh thiêng và phép màu chữa lành bệnh Luxembourg, thành phố gây bất ngờ bậc nhất châu Âu Freiburg, thành phố Đức '900 tuổi trẻ' bên Rừng Đen Nigeria là quê hương của Wole Soyinka, nhà viết kịch da đen đầu tiên của châu Phi giành giải Nobel Văn học, và Chimamanda Ngozi Adichie, tác giả cuốn tiểu thuyết 'Nửa mảnh Mặt trời Vàng' gần đây đã được bầu chọn là cuốn sách hay nhất từng đoạt Giải thưởng của Phụ nữ về tiểu thuyết trong vòng 25 năm qua. Theo Viện Chính sách Di cư, 61% người Mỹ gốc Nigeria từ 25 tuổi trở lên có bằng sau đại học, khiến họ trở thành một trong những nhóm sắc tộc 'thành công' nhất ở Mỹ. A, còn nữa. Tài năng chơi Scrabble của tôi không phải ngẫu nhiên: Nigeria đã giành được ba trong số năm chức vô địch gần nhất của Hiệp hội người chơi Scrabble tiếng Anh thế giới. Mặc dù động lực bên trong để thành đạt và vươn lên có vẻ không hiển nhiên đối với người ngoài, nhưng du khách có vô số cơ hội để mục sở thị người Nigeria nỗ lực vươn lên - nếu họ biết điều mình tìm kiếm. Trên khắp Nigeria, những người mơ ước vô địch Scrabble cày nó trong các sảnh bình dân, các quán rượu cọ và nhà người dân, và trò chơi trí tuệ này hiện đã được chính phủ Nigeria chính thức xếp loại là một môn thể thao. Dạo bước qua Chợ Wuse sôi động của Abuja, bạn nhất định sẽ đụng phải những khách hàng thông minh đang cố có được mức giá tốt nhất bằng cách cố gắng thương lượng với các lái buôn bằng ngôn ngữ của họ - và với hơn 370 bộ tộc và 500 ngôn ngữ được sử dụng ở Nigeria, đây không hề việc dễ dàng. Nếu bạn tình cờ nhìn thấy (và nghe thấy) đám cưới ở Nigeria vốn là sự kiện náo nhiệt, bạn có thể nhận thấy sự khẳng định địa vị thể hiện qua trang phục của phụ nữ: khăn trùm đầu gele cao ngất, những món đồ thiết kế phô trương, vải Dutch Wax nhập khẩu và trang sức bằng vàng. Mỗi món đều là công cụ để lên mặt với người khác và hô to lên rằng "a ti de" ("chúng tôi đã đến!"). Kỳ vọng từ nhỏ Nigeria là quốc gia có hơn 370 bộ lạc sinh sống, với hơn 500 ngôn ngữ khác nhau Vậy thì điều gì đứng đằng sau tâm lý "Nigeria không bao giờ về cuối" này? Trẻ em Nigeria được đặt những kỳ vọng lớn lao ngay từ khi còn nhỏ. Chúng tôi được dạy phải kết hôn đàng hoàng, tích lũy nhiều bằng cấp và kiếm đủ tiền để chăm sóc cha mẹ lúc tuổi già. Con đầu mang theo gánh nặng của những kỳ vọng này và lý tưởng nhất là phải hỗ trợ cho các em. Mọi người cảnh báo rất nhiều là đừng theo những nghề nghiệp 'phi truyền thống' như làm nghệ thuật, mà thay vào đó phải làm những công việc hái ra tiền vốn có những chức danh được xã hội kính trọng như bác sĩ, luật sư hoặc kỹ sư. Cùng với những bài hát ru và văn học dân gian, chúng tôi lớn lên bằng những câu chuyện về những gian khổ của cha ông; những câu chuyện về cuộc nội chiến Biafran, chế độ độc tài quân sự, hay cục diện phức tạp như thế nào khi người Anh nắm quyền trước khi chúng tôi giành được độc lập vào năm 1960. Nếu cha ông chúng tôi có thể đi qua khỏi những chuyện đó và tự mình làm nên điều gì đó, thì thế hệ Internet chúng tôi chắc chắn cũng làm được. "Có một yếu tố cố hữu trong văn hóa Nigeria là con cái phải thành đạt hơn cha mẹ về mọi mặt," Victor Body-Lawson, kiến trúc sư, nghệ sĩ và nhà giáo dục tại Đại học Columbia ở New York vốn được sinh ở Lagos, cho biết. "Kết quả là, cha mẹ thúc đẩy con cái, tạo động lực cho chúng đạt thành tích và bọn trẻ được nhồi nhét niềm tin này." Nigeria được coi là xã hội theo tinh thần tập thể. Các cá nhân theo đuổi thành công là cam kết cho sự an lạc, niềm tự hào và sự thịnh vượng của gia đình hay bộ tộc. Do đó, chúng tôi được tạo động lực mạnh mẽ để tránh nỗi tủi hổ do thất bại hoặc liều lĩnh. Ngay cả quốc ca của chúng tôi cũng có lời thề đạt được 'những đỉnh cao vời vợi' và lời nhắc nhở nghiêm khắc rằng "công sức của những anh hùng của chúng ta trong quá khứ sẽ không bao giờ vô ích". Đổi giọng cho sang Người Nigeria từ nhỏ đã được dạy là phải nỗ lực để thành công hơn cha mẹ Là con gái của một nhà ngoại giao Nigeria, vốn thường xuyên ăn tối với các tổng thống, có nhiều điều để tôi phấn đấu theo kịp. Một bức ảnh chụp cha tôi với Nelson Mandela treo trên đầu trong phòng khách như lời nhắc nhở về những điều chúng tôi có thể làm được cũng như ngầm mong đợi ở chúng tôi. Chúng tôi được giáo dưỡng trong một cuộc sống rày đây mai đó giữa Namibia, Hà Lan và Nigeria, nhưng chính những năm tháng thơ ấu của tôi ở Nigeria đã đánh thức trong tôi mong muốn đạt thành tích xuất sắc. Ngay từ bậc tiểu học, trẻ em Nigeria đã được xếp hạng từ đầu đến cuối cho mỗi môn học và hạng tổng thể vào cuối mỗi năm học. Khi gia đình chúng tôi chuyển đến Nigeria, bạn đồng trang lứa 7 tuổi của tôi đã thuộc làu bảng tuần hoàn, và thời khóa biểu của chúng đầy các hoạt động ngoại khóa, đọc sách sau giờ học và đi lễ nhà thờ. Tiếng Anh là ngôn ngữ chính thức ở Nigeria và ai nói ngữ điệu nước ngoài chứng tỏ người đó học cao, giàu có và thành đạt. Vì vậy, nhiều người Nigeria học đòi đổi giọng để nghe có vẻ 'sành điệu' hơn. Chúng tôi gọi đó là 'ngữ âm thổi' và nó là ngữ điệu xuyên Đại Tây Dương rối rắm, không phải giọng Anh, giọng Mỹ hoặc đại diện cho bất kỳ nhóm dân số nào Nigeria. Nhưng thật thú vị, giọng phi ngữ điệu này chỉ ra đích xác người Nigeria ở bất kỳ nơi nào trên thế giới. Nhiều người Nigeria thích đổi giọng để nói cho giống người nước ngòa, coi đó như một dấu hiệu thể hiện 'đẳng cấp' Một chàng trai trẻ mà tôi gặp ở The Hague đã từng tìm cách nói lời đường mật với bạn tôi bằng giọng mũi sai rất đặc trưng, và điều này ngay lập tức cho tôi biết rằng anh ta là đồng hương. Khi tôi hỏi anh ta đến từ đâu, anh ta nói, "Pennsylvania, Hoa Kỳ." Tôi nhìn anh ta với ánh mắt đầy hiểu biết và hỏi anh ta đến từ vùng nào của Nigeria. "Bang Ogun," anh ta cười khúc khích. Thuật giả giọng này có liên hệ chặt chẽ với sự biến đổi của xã hội. Khi chị tôi trở lại Nigeria sau 15 năm sống ở nước ngoài, nhiều bạn học cũ của chị nói với chị bằng 'giọng Mỹ', mặc dù sự thật họ chưa hề ra khỏi đất nước. Đối với du khách đến Nigeria, nhân viên tại các cửa hàng, nhà hàng và quán bar sẽ điều chỉnh cách họ nói chuyện với bạn sau khi đánh giá trang phục, ngữ điệu của bạn và liệu bạn có phải oyinbo - cách nói thông tục để chỉ người da trắng hoặc người không phải gốc Phi - hay không. Bạn cũng có thể nghe thấy giọng sai này trên chương trình tin tức quốc gia và trong phim. 'Phải là ai đó' Sự biến đổi của xã hội, sự giàu có và 'thành đạt' cũng là những chủ đề phổ biến trong các bộ phim Nollywood. Ngành công nghiệp điện ảnh của Nigeria đã vượt Hollywood vào năm 2009 và hiện là nền điện ảnh lớn thứ hai thế giới, chỉ sau Bollywood, sản xuất khoảng 50 phim mỗi tuần. Phim có doanh thu cao nhất của Nollywood tính đến thời điểm hiện tại là 'The Wedding Party', một phim hài lãng mạn mô tả cuộc hôn nhân hỗn loạn giữa một người thừa kế có danh có phận và một phụ nữ ở tầng lớp xã hội thấp hơn. Người mẹ giàu có của chú rể thì nói bằng ngữ điệu nước ngoài, trong lúc cha mẹ cô dâu đặc sệt giọng gốc Nigeria. Một chuyên viên tổ chức đám cưới làm việc hùng hục cũng dùng giọng giả Anh, nhưng lại chuyển sng nói giọng Yoruba và nói thứ tiếng Anh Pidgin khi những vị khách sang trọng mà cô muốn tạo ấn tượng tốt đã rời đi. Nguyên do của khát vọng không giới hạn này là sự thật rằng người Nigeria coi nặng việc được tôn trọng; họ ngoan cường, chăm chỉ, bị thúc đẩy vì địa vị và kèn cựa với nhau. Khi phải cạnh tranh với hơn 195 triệu người Nigeria khác, tâm lý xắn tay áo lên chắc chắn đem lại lợi thế cho họ. Không có gì lạ khi người Nigeria làm nhiều việc hoặc hối hả làm thêm việc phụ như buôn bán quần áo hoặc thực phẩm. Người Nigeria thường dùng chức danh nghề nghiệp để giới thiệu bản thân, ngay cả trong bối cảnh không chính thức. Họ cũng vui vẻ trách những ai không chào hỏi họ đàng hoàng. Cho dù hoàn cảnh nào đi nữa bạn cũng không được gọi người lớn tuổi bằng tên. Bạn sẽ được nhắc nhở rằng bạn không phải là bạn bằng vai phải lứa với họ và phải gọi họ là 'Cô' hay 'Chú' nếu biết họ hoặc 'Quý Ông' hay 'Quý Bà' nếu không biết. Quyền lực, thành công và sự kết nối không chỉ là những thứ cần có mà còn ở mức độ nào đó là điều thiết yếu cho cuộc sống hàng ngày ở Nigeria. Ngay cả đến gặp một nhân viên ngân hàng bạn cũng cần phải biết ai đó làm việc tại ngân hàng mà bạn phải 'sắp xếp' bằng quà tặng hay hối lộ mỗi lần cần đến ngân hàng, do đó khách đến đây sẽ có lợi thế nếu hỏi khách sạn, chủ nhà hoặc bất kỳ bạn bè địa phương nào họ rằng có biết liên hệ nào đó có thể giúp mọi việc suôn sẻ hay không. Để có thể tồn tại trong xã hội này, bạn phải là 'ai đó' hoặc 'con cái của ai đó'. Tiến sĩ James Yeku, phó giáo sư về Khoa học Nhân văn Kỹ thuật số Châu Phi tại Đại học Kansas, tin rằng động lực vươn tới thành công của người Nigeria bắt nguồn từ những khó khăn. "Những người Nigeria hiểu biết về sự mong manh của cơ sở hạ chính là những người kinh doanh giỏi nhất trên thế giới, và họ khoe khoang sự thành công trong công việc như cách để khẳng định bản thân." Yeku nói rằng người Nigeria định nghĩa thành công bằng những gì họ có và những gì họ có thể cho thấy là họ có. Nếu bạn được mời vào phòng khách ở Nigeria, bạn có thể nhìn thấy một bức chân dung khuếch đại của gia chủ, một biểu tượng rõ ràng về "tôi đã vượt qua thử thách để thành đạt". Và khi bạn gặp một người mới quen trên đường phố ở Nigeria, bạn có thể sẽ được nghe tới tấp những câu chuyện về thành tích, điểm số cao và những chuyến đi nước ngoài của người đó. Người Nigerria nổi tiếng là thích khoe thành tích cho toàn thế giới biết Theo Kimberly Ihekwoaba, một nhà viết quảng cáo Nigeria, đặc tính cạnh tranh và xu hướng đạt thành tích quá mức của quốc gia này có những mặt hạn chế. "Người Nigeria bình thường rất siêng năng; tuy nhiên, nhược điểm là mọi người thường xuyên so đo với nhau. Do địa vị chỉ mang tính tương đối, nên sẽ luôn có những người xán lạn hơn và giỏi hơn," bà nói. Người Nigeria chắc chắn được huấn luyện để làm việc chăm chỉ và thi đấu hết mình, đồng thời vô cùng tự hào về việc họ 'không bao giờ về cuối' - không chỉ trong trò chơi Scrabble và chắc chắn không phải trong việc đạt thành tích quá mức. Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Travel.
Khi còn đi học, quý vị đánh nhau bao nhiêu lần? Đừng nói là không có nhé. Tôi chẳng tin đâu.
Việt Nam: Bạo lực học đường là cái gì? Nói mãi chán rồi
Tôi đây, từng được xem là một kiểu "con nhà người ta", học giỏi từ bé đến lớn, suốt ngày đi thi thố nọ kia rạng danh nhà trường và địa phương, thầy cô cha mẹ phê học bạ thường xuyên kèm chữ "ngoan", phần thưởng, giấy khen đều như vắt tranh và gần như mặc định. Nhưng tất cả các trò phổ biến của học trò như đánh nhau, đua xe, trốn học đi chơi… tôi đều không hề là chiếc chiếu mới. Chỉ có điều thầy cô cha mẹ chẳng ai biết mà thôi. Song có lẽ sự ngổ ngáo của học trò thời chúng tôi và các quý vị đang là cha mẹ của bọn học trò bây giờ, nó là sự ngổ ngáo dễ thương. Chúng ta cũng kéo bè kết cánh, cũng tụm năm tụm ba bàn nhau trùm mền đứa nào hội mình ghét, cũng có thủ lãnh và đàn em, cũng gây dựng phô trương thanh thế của phe mình… Nhưng đến mức thủ hung khí, chặn đường giết một bạn học nào đó khó ưa, thì không bao giờ. Lại còn, thủ lĩnh của các nhóm thường cũng là những đứa học giỏi và thông minh nhất. Lại thêm khôn sớm hơn tuổi nên cách đối đãi với bạn bè cũng rộng rãi và bao dung hơn bọn trẻ con chíp hôi. Có lẽ vì ngoài việc cùng học với nhau một trường, chúng tôi còn sinh sống gần nhau, nhà đứa nọ có thể đi bộ đến nhà đứa kia, cha mẹ thường biết nhau, nhiều gia đình còn là đồng nghiệp hay bạn hàng. Cho nên có thể đánh nhau ban ngày, thì chiều đến mẹ của hai đối thủ lại sai đứa nọ sang nhà đứa kia xách xô nước heo, hay nhờ vả việc vặt gì đó. Cũng có thể vì cái uy của nhà trường, của thầy cô lúc đó quá lớn với học trò-bất cứ đứa đầu bò đầu bướu nào trong xóm tôi, cho dù chưa bao giờ đi học hay đã nghỉ học ra giang hồ, hễ thấy ông thầy hiệu trưởng trường cấp 1 xách cặp về ngang đều đứng lại, vòng tay, cúi đầu chào. Cha mẹ thì khỏi nói. Ai cũng bận mưu sinh, và họ giao con cho nhà trường, nhưng nhất nhất mọi thứ đều nghe lời thầy cô. Họp phụ huynh mỗi năm hai lần, đứa nào bị thầy cô phàn nàn chỉ có nước ăn đòn quắn đít. Cũng có thể vì truyền thông thời đó hầu hết đều chỉ ca ngợi những gương tích cực học hành, lao động, sống tốt. Trên báo đài, những hành vi bị xem là gây hại cho cộng đồng (như buôn lậu, tham lam của công…) là mục tiêu để xã hội lên án. Ở cộng đồng, họ bị chỉ rõ tên tuổi và bị bình xét về đạo đức. Trên báo đài, họ bị vẽ tranh, viết tiểu phẩm chế giễu, thậm chí bình luận phê phán nghiêm khắc đến mức gần như tẩy chay. Mặt khác, các kẻ phạm tội lớn hơn và có quyền chức thì được giấu kín trong các cuộc xử trí nội bộ. Môi trường như vậy khiến tạo ra cảm giác tuyệt đại đa số đều là người tốt và hiền lành. Nếu có một ai dám không tốt, đó là con cừu đen vô cùng hiếm giữa mênh mông toàn cừu trắng tuyết. Có lẽ vì như vậy mà ngay cả sự ngổ ngáo hay hành vi bạo lực cũng vô hình trung bị giới hạn ở những mức độ không trở thành tội phạm. Trong khu nhà tôi có một anh tên L. Hồi nhỏ anh đã nổi tiếng vì nghịch ngợm, cầm đầu đám con trai choai choai. Sau này nhà tôi dời đi nơi khác khá xa. Vài chục năm sau tình cờ hỏi thăm hàng xóm cũ, tôi mới biết năm 17 tuổi, anh làm cướp, rồi thành tướng cướp, bị bắt đi tù. Đó là cái thời rối ren chuyển giao giữa bao cấp và "đổi mới" một cách kịch liệt và quay ngoắt không hề có chuẩn bị. Nhưng ở khu nhà cũ, anh vẫn là anh L. đại ca, giang hồ với giang hồ chứ không đi bắt bạt bẩn, đánh giết bạn học hay những người sống trong tiểu khu. Thế thì tại sao vài chục năm sau, kinh tế và văn hóa của Việt Nam đều phát triển lên vượt bậc so với thời bao cấp, thì nhiều cuộc đánh nhau học trò lại phổ biến và cực đoan đến nỗi trở thành vác dao đi giết người? Mới tháng tư năm ngoái, một nhóm học sinh lớp Năm ở Nghệ An (lớp Năm-xin nhớ chúng mới 11 tuổi) chơi đá banh. Một đứa đá trái banh trúng điện thoại của đứa khác, khiến nó bị hỏng. Chúng cãi nhau. Hôm sau, đứa có điện thoại bị hỏng mang con dao bấm đến trường, đâm thẳng một phát vào đứa kia. Trước đó một năm, cũng ở Nghệ An, chỉ vì đọc tên một nhân vật trong game không giống nhau, hai thiếu niên 16 tuổi cũng gây gổ đến mức cầm dao chém chết đứa kia. Một đứa học lớp 10 vừa bỏ học, đứa kia lớp 11. Một vụ án khủng khiếp vào năm 2015: nam sinh 15 tuổi giết một người đàn ông sau khi bị ông ta rủ rê quan hệ đồng tính, sau đó quỵt tiền. Còn những vụ như nam sinh, nữ sinh đánh tát xé áo xé quần bạn, bắt quỳ, quay phim chụp hình đưa lên mạng… quý vị có thể tìm ra rất dễ dàng. Chúng nhan nhản. Những kẻ côn đồ nhỏ tuổi có xuất thân rất khác nhau. Chúng có thể có cha mẹ giàu, trung lưu, đủ ăn hoặc nghèo. Chúng sống ở thành thị hoặc miền núi xa xôi. Chúng có thể có toan tính trước hoặc ra tay nhất thời. Nhưng hầu như chúng đều có những điểm chung: non nớt trong suy nghĩ nhưng máu ăn thua cực cao. Trong nhiều vụ bạo lực giữa học sinh với nhau, phần lớn nguyên nhân là do chúng bị cảm thấy bị đánh giá thấp, bị coi thường hay chế nhạo, khiến cái tôi của chúng bị tổn thương. Trong các vụ nữ sinh bạo lực nữ sinh, nguyên nhân chủ yếu hầu như là từ việc anh "người iu" hay thậm chí chỉ là "người trong mộng" trước giờ của mình bỗng không thèm đoái hoài đến mình mà quay sang có ý với em gái khác, khiến thủ phạm cảm thấy bị thua kém. Bạo lực là một cách để chúng bảo vệ và khẳng định giá trị bản thân. Đó là một hiện tượng tâm lý lứa tuổi thông thường. Các nhà giáo dục sẽ biết cách để tăng cường giáo dục cách hiểu và điều chỉnh hành vi cho chính lứa tuổi này và những người thường xuyên tiếp cận với chúng. Nhưng có những nguyên nhân không xuất phát từ chủ quan. Đó là hiện trạng xã hội và truyền thông xã hội. Kỳ lạ làm sao, nhưng rất dễ hiểu với tâm lý lứa tuổi choai choai rất bị hút vào những gì phá cách và nổi loạn: mới đây thôi, một trong những thần tượng của không ít choai choai Việt Nam là Khá Bảnh. Anh chàng cắt mái tóc xấu xí và kỳ quặc, bỏ học từ lớp 7, bị bắt vì từng gây thương tích cho người khác và đánh bạc, dù anh ta khai nghề nghiệp của mình là thợ mộc. Nhưng trên kênh youtube một thời từng có gần hai triệu lượt người theo dõi, Khá Bảnh thường up những video đậm tình đạo lý giang hồ như anh em là phải sống chết cùng nhau, một người bị làm nhục, cả đám kéo đến đánh dằn mặt tơi tả. Với anh em, tiền vứt ra cả cục không cần đếm. Chà chà, quý vị phải thấy cảnh đám đông học sinh mặc nguyên đồng phục hò hét tên Khá Bảnh và chen lấn nhau chụp hình cùng anh ta. Hay cảnh Khá Bảnh cười tươi, vẫy tay khi bị áp giải vào trại giam, như ngôi sao chứ không phải anh giang hồ xóm tép riu thích diễn. Trước đó vài năm, một clip rõ mặt quay cảnh một cậu "thiếu gia" con một chủ ngân hàng tư nhân lớn ngồi xem đàn em lột quần áo một cô gái bị lừa chuốc rượu say để cưỡng hiếp từng lan truyền rất mạnh trên mạng. Rồi cũng như cách nó đến, chiếc clip bỗng tắt lặng và biến mất hoàn toàn trên mạng. Nhưng ai cũng hiểu để dìm được vụ việc đốn mạt và phạm tội hình sự đó, vô số tiền bạc đã được vung ra. Những ví dụ tương tự từng nhan nhản trên mạng xã hội và báo chí Việt Nam. Thực tế, các quan chức, con cái họ và con cái những người giàu có có thể dùng tiền và thế lực để ngang nhiên thách thức pháp luật và đạo đức xã hội. Nó đẻ ra một câu cửa miệng mới của người Việt vẫn còn thông dụng cho đến hôm nay là "Có tiền (thì) có quyền". Đông tiền thì bất khả xâm phạm. Một xã hội choáng ngất vì tiền, bộc lộ những khoảng cách sâu không đáy giữa người có tiền và người không, đồng thời cũng tước đi thời gian và sự quan tâm đến con cái của nhiều người làm cha mẹ. Nhiều người cắm mặt vào mưu sinh hoặc làm giàu, phó mặc việc giáo dục con cái cho nhà trường, chỉ cần biết sáng sáng chúng vẫn mang ba lô đi học, chiều chiều vẫn về nhà là đủ. Nhưng khác với trước kia, họ cũng không còn kính trọng trường học. Môi trường xã hội nhiễm độc trầm trọng. Không chỉ ảnh hưởng đến nhận thức chung của lứa tuổi học trò, chúng còn giết chết sự khả kính của một nghề nghiệp từng được mệnh danh là cao quý nhất. Trước kia, nhà giáo tuy gần chết đói nhưng vẫn còn cố giữ mực thước như anh giáo Thứ của Nam Cao, thì bây giờ, cùng với cơn quay quắt kiếm tiền của xã hội nói chung, không ít "nhà giáo" bộc lộ bản chất con buôn với nghĩa xấu nhất của từ này. Thầy cô giáo gạ tình, dụ dỗ học trò, lừa đảo, mua bằng, dốt nát, bẩn thỉu… đều có cả. Bị vô số tấm gương như thế soi chiếu hàng ngày, trong khi quá ít thông tin tích cực và đúng đắn (buồn thay, những con người tích cực đúng đắn thường không giàu có, sống khiêm tốn và chẳng thèm xài chiêu trò thu hút dư luận), quá thiếu sự hướng dẫn, uốn nắn từ gia đình, trường học cho đến tôn giáo, bọn trẻ tiêm nhiễm tư tưởng chỉ cần có tiền hoặc trở thành kẻ mạnh, chúng có thể bất khả xâm phạm. Xã hội trong mắt chúng là chốn hoang dã, cá lớn nuối cá bé, nguyên lý vận hành chỉ dựa trên câu kẻ mạnh thì thắng. Đánh đập một bạn học yếu hơn mình, chúng lập tức thành kẻ mạnh. Khi cầm dao đi lùng một bạn học vừa cãi nhau, chúng trở thành kẻ mạnh. Kẻ mạnh thì bất khả xâm phạm. Kẻ mạnh được ca ngợi, có tiền và trở thành thần tượng. Người tốt, sống tử tế và hiền lành thì yếu đuối, bị bắt nạt và thua thiệt. Bất cứ thủ đoạn nào cũng được chấp nhận, miễn thắng. Xã hội đã dạy chúng điều đó. Cho nên, quý vị ạ, chúng ta hãy nhìn rộng ra. Bạo lực học đường chỉ là một phần nhỏ và tất yếu của một xã hội đang bị mục ruỗng những giá trị thật, những giá trị vĩnh cửu làm nên văn minh nhân loại. Đó là công chính, liêm sỉ, danh dự và trung thực. Để hạn chế và hy vọng giải quyết bạo lực học đường, UNICEF Việt Nam đã từng vận động thông qua Luật trẻ em với các biện pháp trừng phạt hành vi bạo hành trẻ. Nhưng, hình phạt chỉ là cái ngọn rất bé của tình trạng. Cái gốc vẫn mọc rễ và bò lan sâu trong tâm thức đã được vài thế hệ. Ngày nào sự trung thực, công chính, trọng danh dự và liêm sỉ vẫn được xem là biểu hiện của loài ghi tên trong Sách Đỏ Việt Nam, thì ba cái chuyện lẻ tẻ như học trò vác gậy đến tận trường xử nhau vẫn là chuyện nói mãi, chán rồi.
Phần đầu của bài so sánh lịch sử Anh-Việt đã đề cập vì sao trong cùng một thời điểm thế kỷ 16, chế độ quân chủ ở Việt Nam và Anh đi theo hai hướng khác nhau.
Một cách so sánh lịch sử Anh - Việt
Phần hai này, trích lược từ bài viết của GS. Ralph B. Smith, trường nghiên cứu phương Đông và châu Phi (SOAS), London, phân tích về tính chính thống và quan niệm luật pháp tại hai nước. Nước Anh và Việt Nam thế kỷ 16 đều có chế độ quân chủ và cả hai, trong những hoàn cảnh khác nhau, được mô tả như là ‘các chế độ chuyên quyền’ (despotism). Triều đình ở Việt Nam thuộc dạng mà K. A. Wittfogel gọi là ‘chế độ chuyên quyền phương Đông’. Tức là, quyền lực của vua mang tính độc đoán, không chịu ràng buộc bởi những việc như phải được một nghị viện thông qua vấn đề thuế má. Cũng không có ràng buộc hay tiền lệ buộc ông vua phải tôn trọng luật pháp; cũng không có Giáo hội nắm giữ những lãnh vực không nằm trong quyền hạn của vua. Vua ở Việt Nam có quyền không hạn chế như vậy, thế nhưng trong thế kỷ 16, triều đình Việt Nam lại trở nên yếu đi trong khi chế độ quân chủ Tudor càng trở nên mạnh hơn. Mặc dù vua Anh sẽ phải nhượng bộ nghị viện trong thế kỷ 17, nhưng chính quyền vẫn còn mạnh nếu so với ở Việt Nam. Có một nghịch lý trong sự khác biệt này mà cần giải thích. Tính chính thốngTính chính thống (legitimacy) và quyền trưởng nam là một trong những yếu tố giúp củng cố triều đình Anh. Tại Anh, quyền trưởng nam được đặt thành nguyên tắc, và ngoài ra ở Anh (khác với một số nước châu Âu khác), con gái đầu cũng có thể nối ngôi nếu không có người thừa kế nam trực tiếp. Sự quan trọng của tính chính thống thể hiện qua việc, ngay từ thế kỷ 15 ở Anh, những ai tìm cách cướp ngôi đều phải tìm ra một cớ mang tính pháp lý: tất cả những người trở thành vua đều là con cháu của dòng họ Plantagenet. Quyền lực có thể nằm trong tay một bá tước Warwick hay Norfolk, nhưng anh ta không bao giờ có cơ hội tự trở thành vua. Đến thế kỷ 16 cũng tương tự: nguyên tắc chính thống giúp cho ba con của Henry VIII lần lượt cai trị nước Anh giữa các biến cố khác nhau. Chế độ quân chủ Việt Nam không nhấn mạnh nhiều như thế vào tính chính thống. Ngoại trừ việc phụ nữ không thể lên ngôi, không có quy tắc chế độ con trưởng. Ở một nước mà vua có nhiều vợ, số lượng các hoàng tử nhiều hơn hẳn ở Anh. Khi vua mất, không ai có quyền tự động lên ngôi. Thông thường vua, trước khi mất, đề cử người kế vị. Nhưng điều này để ngỏ khả năng là sự lựa chọn của vua sẽ chịu tác động bởi một phe hùng mạnh trong cung đình (có thể có quan hệ ruột rà với một bà hoàng nào đó), mà như thế người nối ngôi sẽ có nợ nần với phe mà đã giúp ông ta. Không lạ gì khi thỉnh thoảng một vị đại thần có thể kiểm soát hoàn toàn nhà vua và triều đình đến mức ông ta có thể tự lập triều đình mới. Còn nếu như không thể làm đến mức như vậy, một gia đình như họ Trịnh vẫn có thể là vua không ngai ở Việt Nam. Như vậy những sự thay đổi triều đại đồng nghĩa việc chuyển giao quyền lực hoàng gia từ một phe này sang phe khác, mà giữa các phe không có quan hệ máu mủ với nhau – ngoại trừ việc người tiếm quyền có thể kết hôn với vợ hay con gái của vị vua bị lật đổ. Một sự thay đổi như thế được biện hộ bằng quan niệm Nho giáo về ‘Thiên mệnh’. Quan niệm về tính chính thống ở Anh có gốc rễ từ một khía cạnh căn bản hơn nữa trong văn hóa chính trị của nước này: quan niệm về luật pháp. Niềm tin vào luật pháp là thành tố căn bản của tư duy chính trị và thiết lập định chế ở châu Âu thế kỷ 15, 16. Nó đặc biệt mạnh mẽ ở Anh, nơi quan niệm này từ lâu đã gắn chặt với ý niệm về cộng đồng. Khi một người Anh nói về luật pháp, anh ta trước tiên muốn nhắc đến thông luật (luật phát triển từ các phong tục cổ xưa) chứ không phải luật dân sự hay luật tôn giáo của Rome. Nhà vua được mong chờ sẽ cai trị bằng luật pháp. Quan niệm luật phápNgười Việt Nam, giống như Trung Quốc, có một quan niệm khác về luật pháp, hay nói đúng hơn, họ phân biệt ba quan niệm mà hơi khác ý niệm về luật của Anh. ‘Pháp’ là đạo dụ của vua, và nó không thể ràng buộc vua giống như luật ở Anh. ‘Hình’, danh sách các hình phạt áp đặt cho tội nhân, cũng không ràng buộc vua vì nó không bao hàm hình phạt cho các tội danh mà vua có thể phạm phải. ‘Lễ’ là nguyên tắc về công bình và hài hòa cùng trời đất áp dụng cho mọi người, nhưng ‘lễ’ không xuất hiện trong một điều khoản luật pháp cụ thể. Vua có thể được đánh giá căn cứ theo lễ, nhưng các thần dân của ông không có phương tiện gì để buộc vua phải cai trị theo lễ. Nếu quan niệm Thiên chúa giáo về chế độ quân chủ quy định vua phải trị vì theo luật pháp đúng đắn, thì quan niệm của Nho giáo cho rằng vua cần cai trị thông qua việc bổ nhiệm các quan chức tốt. Có thể lấy ví dụ minh họa sự khác biệt giữa hai quan niệm này nếu ta so sánh sự ‘Nho giáo hóa’ Việt Nam dưới thời Lê Thánh Tôn và ‘thời Cải cách’ (Reformation) dưới thời Henry VIII. Những cải cách của Lê Thánh Tôn cũng là chiến thắng cho một lớp nho sĩ (quân tử) trước giới đại thần (vốn chế ngự triều Lê từ lúc mới lập quốc). Giới đại thần, đa số có nguồn gốc từ Thanh Hóa, là các tướng lĩnh; trong khi giới nho sĩ, thường là dân cư đồng bằng Bắc Bộ, là các học giả mà nhờ các kì thi Nho học mới có thể tiến thân trong triều. Phương pháp tuyển lựa quan chức qua các kì thi Nho học đã có ở Việt Nam từ thế kỷ 13. Nhưng trong thời Trần (1225 – 1400), các nho sĩ chiếm vị trí tương đối không quan trọng, còn các đại thần thông thường là hoàng thân nhà Trần. Vào cuối thế kỷ 14, giới nho sĩ trở nên quan trọng hơn một chút, khi hệ thống thi cử được cải cách cho phép một số ít các thí sinh có thể lên các chức vụ cao hơn. Trong thời thuộc Minh (1407-1427), Nho học nói chung được khuyến khích, đặc biệt ở Đông Kinh. Nhưng chiến thắng của Lê Lợi đồng nghĩa sự thoái trào cho lớp nho sĩ, những người chỉ sau đó mới dần dần tái xác lập ảnh hưởng trong thế kỷ 15. Cho đến năm 1460, dưới sự bảo trợ của Lê Thánh Tôn, lớp nho sĩ mới có được sự nổi bật cho phép họ cải tổ chính quyền theo các nguyên tắc Nho giáo. Họ tìm cách đưa hệ thống thi cử trở thành phần thường trực trong đời sống quốc gia, và mô hình thi cử ba năm một lần tại kinh đô được thiết lập năm 1463 và kéo dài đến hết thời nhà Mạc. Bằng cách này, Lê Thánh Tôn bảo đảm rằng đất nước sẽ được trị vì bởi những người có học thức theo Nho gia, trong lúc giới quân đội đóng vai trò nhỏ bé hơn. Tại Anh, các cải cách của vua Henry VIII, với sự giúp đỡ của Thomas Cromwell, cũng nhấn mạnh đến một trật tự nhà nước tốt; nhưng đó là một trật tự dựa trên luật pháp. Phong trào Cải cách (Reformation), phần nào đó, là một sự phản ứng chống lại chính sách của Hồng y Wolsey (nắm quyền từ 1515 – 1519). Wolsey có khuynh hướng chuộng sự chuyên quyền, và chế độ cai trị của ông mang bản sắc cá nhân rõ rệt. Điều này gặp phản ứng từ những người chống đối, và thập niên 1530 chuyển sang nhấn mạnh pháp lý và việc ban hành chính thức luật thành văn. Cromwell hoan nghênh việc dùng Quốc hội để tạo ra một cuộc cách mạng pháp lý. Có người đã cho rằng Quốc hội Anh, với tư cách một cơ quan lập pháp, được thành lập từ quốc hội thời Cải cách 1529-1536. Cromwell cũng đem lại các thay đổi trong việc cai trị để lần đầu tiên trong lịch sử Anh có việc tạo ra một bộ máy hành chính được hệ thống hóa, đối lập với kiểu chính quyền của hoàng gia. Những khía cạnh này của phong trào Cải cách tái khẳng định sự quan trọng của thông luật. Vào lúc nước Anh chuẩn bị trải qua một thay đổi chính trị và thể chế để đáp ứng các thay đổi trong nước và ở châu Âu, những cải cách của Cromwell bảo đảm rằng trong hai thế hệ kế tiếp, những thay đổi khi xảy ra sẽ theo hướng sự độc lập của Quốc hội. Yếu tố pháp luật cũng đi vào một khía cạnh khác của phong trào Cải cách, tức là sự khẳng định quyền lực của vua trong các vấn đề tinh thần và chấm dứt uy quyền của Giáo hoàng ở Anh. Điều này tạo nên sự sụt giảm trong vị trí và tính độc lập của giới tăng lữ. Nhìn theo khía cạnh này, những thay đổi trong thập niên 1530 gần như tạo nên hiệu ứng khác với những cải cách của Lê Thánh Tôn. Chúng chấm dứt mối liên hệ tinh thần giữa Anh và Rome, và giảm quyền lực của giới tăng lữ trong các vấn đề quốc gia. Tại Việt Nam, ngược lại, ‘sự Nho giáo hóa’ của Lê Thánh Tôn lại củng cố sự ràng buộc với Trung Quốc và gia tăng ảnh hưởng của giới nho sĩ (tức là nhóm có khuynh hướng tìm cảm hứng từ Trung Quốc). Những thay đổi trong thập niên 1460 và 1470 đưa Việt Nam đến gần hơn mô hình Trung Hoa. .....................................................................................................................
Đã một tháng trôi qua và thách thức to lớn cho Trung Quốc cũng như nhiều quốc gia trên thế giới vẫn là làm sao thích ứng được với Donald Trump.
Liệu chiến thuật 'trị' Trump của TQ có hiệu quả?
Chủ tịch Tập Cận Bình đã chơi một cuộc chơi kiên nhẫn với Tổng thống Trump Tân Tổng thống Hoa Kỳ bước vào nhiệm kỳ với hàng loạt thông điệp khiêu khích và khó lường về Trung Quốc, nhưng Bắc Kinh cần đến thiện ý, thị trường và công nghệ của Mỹ để xây dựng được cái gọi là "sức mạnh toàn diện" cho mình. Mối quan hệ hiệu quả với Hoa Kỳ là lợi ích chiến lược cốt lõi của Trung Quốc - đây là điều hiển nhiên, tuy nhiên vẫn cần được nhắc lại. Hiện ít nhất thì ông Trump có vẻ như đã ngừng xúc phạm và đe dọa Bắc Kinh - mặc dù hôm thứ Sáu 24/02 ông nhắc lại rằng ông vẫn cho Trung Quốc là "nhà vô địch thế giới trong thao túng tiền tệ". Những gương mặt quan trọng trong chính quyền Trump nay có vẻ nhã nhặn hơn trên điện thoại. Vậy chiến thuật của Trung Quốc là gì, và họ đã làm thế nào? 1. Chăm sóc gia đình, chăm bạn bè Bắc Kinh nhanh chóng hiểu ra rằng cách điều hành chính quyền của Tổng thống Trump không hề giống với những người tiền nhiệm. Hình ông Trump hóa voi trong một cửa tiệm Trung Quốc sản xuất xe diễu hành cho Đức Phía Trung Quốc nhận thức được tầm quan trọng của gia đình. Trước khi chính ông Trump hoặc các thành viên quan trọng trong chính quyền của ông nói chuyện với nhân vật chủ chốt ở Trung Quốc, và trong lúc dân mạng Trung Quốc xì xào về việc ông Trump không có chút thông điệp thiện ý nào vào dịp Tết Nguyên đán, ông Thôi Thiên Khải, Đại sứ Trung Quốc ở Washington, đã khéo léo làm thân với con gái ông Trump, cô Ivanka. Cô làm cầu nối thay cho khoảng cách trong quan hệ chính thức giữa hai nước, với sự xuất hiện được truyền thông rộng rãi trong một sự kiện mừng năm mới ở Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington. Chồng cô, Jared Kushner cũng liên hệ với Bắc Kinh qua các đối tác kinh doanh Trung Quốc của mình. Và một người con gái khác của ông Trump, cô Tiffany cũng đóng vai trò nhất định khi ngồi ở hàng ghế đầu trong đêm trình diễn của nhà thiết kế người Trung Quốc Taoray Wang tại Tuần lễ Thời trang New York. Nhà thiết kế Wang và Tiffany Trump dành lời khen lợi lẫn nhau Để đẩy mạnh mạng lưới quan hệ không chính thức này, doanh nhân nổi tiếng của Trung Quốc, Jack Ma gặp ông Trump và hứa sẽ tạo hàng triệu việc làm cho người Mỹ bằng việc bán hàng của Mỹ trên trang Alibaba của ông. Ngay cả trong các công ty tư nhân tại Trung Quốc cũng có chi bộ đảng cộng sản, và khối kinh tế tư nhân được yêu cầu phải tuân thủ mệnh lệnh của Bắc Kinh trong các vấn đề liên quan tới lợi ích quốc gia. Jack Ma mang theo một nhiệm vụ và thông điệp. Với 100 doanh nghiệp tài trợ cho thông điệp năm mới của Trung Quốc tới ông Trump ở trên biển quảng cáo ở Quảng trường Times, New York. Trump: Mỹ phải đứng đầu quyền lực hạt nhân 2. Tặng quà Đế chế kinh doanh đầy tranh cãi của Trump có một số vụ việc liên quan tới đăng ký thương hiệu đang nằm chờ ở tòa án Trung Quốc. Bắc Kinh không giấu diếm chuyện trên thực tế tòa án nước này cũng phải tuân thủ Đảng Cộng sản. Việc thúc đẩy tiến độ đăng ký thương hiệu cho công ty dịch vụ xây dựng, điều mà ông Trump đã cố gắng đạt được trong cả chục năm nay, là điều mà Trung Quốc có thể dễ dàng thực hiện, nhất là khi việc này cũng phù hợp với chủ trương chung trong việc chống lại tình trạng các doanh nghiệp lợi dụng, lấy các tên tuổi lớn làm thương hiệu. Trong trường hợp của Trump, các bước đi cần thiết này được thực hiện nhanh chóng, không ồn ào trong mùa thu năm ngoái và đã khép lại với thắng lợi cho ông Trump hồi tuần trước. Sau nhiều năm chờ đợi, tòa án Trung Quốc đã cho phép ông Trump quyền kinh doanh dưới tên của mình ở nước này 3. Nhỏ nhẹ cho tới khi cần lớn tiếng Trung Quốc thường khá lớn tiếng với các lực lượng thù địch nước ngoài và cáo buộc chính quyền nước ngoài làm tổn thương tình cảm của người Trung Quốc. Trong chiến dịch tranh cử tổng thống, Donald Trump xúc phạm và đe dọa Trung Quốc, gọi nước này là kẻ cắp, kẻ hiếp đáp hoạt động thương mại và thách thức vị thế của Bắc Kinh đối với Đài Loan. Quan chức Hoa Kỳ cũng cảnh báo sẽ có thái độ cứng rắn hơn trên Biển Đông. Nhưng trong suốt quá trình, Bắc Kinh tỏ ra luôn duy trì được kỷ luật thép và thái độ kiềm chế. Trung Quốc tuyên bố chủ quyền đối với đa phần Biển Đông, nhưng Hoa Kỳ phủ nhận quan điểm này Tân Hoa xã nhận xét về ông Trump: "Ông ta sẽ sớm nhận ra rằng lãnh đạo của hai nước sẽ cần dùng đến những cách hiệu quả và chín chắn hơn để giao tiếp, thay vì có những trao đổi gai góc qua Twitter." Sau đợt bầu cử hồi tháng 9, truyền thông Trung Quốc bị kiểm soát chặt chẽ, bị bắt phải dùng những lời lẽ nhàn nhạt của Tân Hoa xã trong các bài tường thuật về Hoa Kỳ. Trump ủng hộ chính sách ‘Một Trung Quốc’ 4. Không lên tiếng cho tới khi kịch bản đã được duyệt Không giống các lãnh đạo thế giới khác, Chủ tịch Tập nổi tiếng là chậm nghe điện thoại. Quan sát các cuộc gọi không mấy thành công giữa Tổng thống Trump với lãnh đạo Mexico và Úc, Bắc Kinh quyết tâm tránh để xảy ra các vụ việc không đúng chuẩn mực ngoại giao. Bằng cách chờ cho tới khi các nhân vật chín chắn hơn như Bộ trưởng Quốc phòng James Mattis và Ngoại trưởng Rex Tillerson vào ngồi cùng một phòng (về mặt hình tượng và đôi khi là sự thực), Trung Quốc đảm bảo có được kịch bản mình mong muốn. Hai lãnh đạo không nói chuyện với nhau cho tới khi ông Trump đã trò chuyện với nhiều lãnh đạo khác Khi cuộc gọi giữa Tổng thống Trump và Chủ tịch Tập cuối cùng cũng diễn ra, Bắc Kinh giành được thêm cam kết mới của Hoa Kỳ tôn trọng chính sách Một Trung Quốc và có được cuộc gặp xứng đáng. Chủ tịch Tập lại càng uy tín thêm với tính cứng rắn và nhẫn nại. Tổng thống Trump đã nói về quan điểm tiếp cận mới với Đài Loan, nhưng nay lại lùi bước. 5. Trao đổi hữu hảo Kể từ sau cuộc gọi đó, các đường dây kết nối giữa Bắc Kinh và Washington DC đã hoạt động tích cực. Tân Bộ trưởng Ngân khố vừa được chính thức bổ nhiệm, Steve Mnuchin, đã trao đổi với một số quan chức cao cấp của Trung Quốc phụ trách vấn đề chính sách kinh tế. Ông Tillerson đã gặp người tương nhiệm, Ngoại trưởng Vương Nghị, và quan chức ngoại giao cao cấp, Ủy viên Quốc vụ viện Dương Khiết Trì. Bắc Kinh đã bắt đầu trao đổi về việc thực hiện "sự đồng thuận đã đạt được giữa Chủ tịch Tập và Tổng thống Trump" về mối quan hệ "không xung đột, không đối đầu, tôn trọng lẫn nhau và hợp tác cùng có lợi". 6. Đưa ra những nhượng bộ Về mặt thực tế, Trung Quốc biết rằng tình thế hai bên cùng có lợi sẽ đồng nghĩa với việc phải đưa ra những nhượng bộ và hợp tác ở bất kỳ lĩnh vực nào họ có thể. Và họ cũng đã tỏ rõ ý nguyện trong một mảng mà Hoa Kỳ quan tâm, với việc ngưng nhập khẩu than từ Bắc Hàn. Trung Quốc tăng áp lực với Bình Nhưỡng bằng việc ngừng nhập khẩu than Tất nhiên, Bắc Kinh nói rằng quyết định này mang tính chuyên môn kỹ thuật, và có dựa trên hạn mức cần thiết. Thế nhưng nếu xét tới thái độ khiêu khích của Bình Nhưỡng trong cuộc thử tên lửa mới nhất và tới sự quan ngại ngày càng tăng của Mỹ đối với những bước tiến của chương trình hạt nhân Bắc Hàn, thì đây nhiều khả năng là kết quả của sự toan tính kỹ lưỡng từ phía Trung Quốc trong việc nên đưa ra củ cà rốt nào về phía Donald Trump, và cây gậy nào sẽ giơ ra cho Kim Jong-un. 7. Biến điểm yếu của đối phương thành sức mạnh của mình Trên diễn đàn quốc tế, Chủ tịch Tập đã thể hiện một cách hữu hiệu cho thế giới thấy bản thân ông không giống như Donald Trump. Tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos, ông nổi tiếng là người đấu tranh cho toàn cầu hóa và tự do thương mại. Tất nhiên, Trung Quốc không phải là mô hình mẫu mực về tự do thương mại, với việc bảo hộ kỹ càng cho thị trường nội địa. Thế nhưng trong một thế giới với những "sự thật song song" thì sự hùng biện có tác động rất mạnh. Trên diễn đàn khu vực, Trung Quốc đang quảng bá bản thân như một nhà lãnh đạo thương mại đa phương, nhất là sau khi Hoa Kỳ rút khỏi Hiệp định Đối tác Kinh tế Xuyên Thái Bình Dương (TPP). Tuy TPP không bao gồm Trung Quốc, thỏa thuận này đã gặp phải phản đối ở Hoa Kỳ Trong chính trị Trung Quốc, ông Trump đang gián tiếp làm các công việc thay cho ông Tập. Đảng Cộng sản đôi khi gặp khó khăn trong việc bảo vệ "tính ưu việt" của chế độ độc tài toàn trị trước sự hào nhoáng, hấp dẫn của một nước Mỹ tự do, cởi mở và dân chủ. Thế nhưng những cảnh tượng biểu tình trên đường phố nước Mỹ và những hỗn loạn từ quyết định hủy chiếu khán nhập cảnh mà ông Trump đưa ra trong tháng đầu nhậm chức quả là món quà quý để Bắc Kinh tuyên truyền. Những chiến thuật có tác dụng Bắc Kinh sẽ thấy rất vừa lòng về những gì họ đã thể hiện cho tới nay. Thế nhưng đây là cuộc chơi nhiều bên, với nhiều nguy hiểm và cạm bẫy về dài hạn. Bắc Kinh đã làm tốt việc tháo gỡ các rủi rõ và khai thác các cơ hội có trong tháng đầu Tổng thống Trump nhậm chức. Vòng Một - Trung Quốc thắng. Sẽ còn nhiều vòng đấu nữa diễn ra trong thời gian tới. Tổng thống Trump: một tháng đầu và thử thách Trump 'chỉ trích mạnh mẽ' giới truyền thông
Hãng thông tấn Reuters ngày 3/5 đã có bài viết phê bình các chính sách điều hành kinh tế và giải quyết nợ xấu trong lĩnh vực ngân hàng tại Việt Nam của cây bút Martin Petty.
Việt Nam chống chọi với nợ xấu
BBCVietnamese xin được giới thiệu với bạn đọc bài viết này. Khi công ty đồ nội thất của Nguyễn Mạnh Hùng còn ăn nên làm ra, đơn đặt hàng từ những khách hàng giàu có tại Việt Nam, vốn ưa chuộng các sản phẩm giường, tủ và bàn làm bằng tay có thể đem lại cho ông lợi nhuận ở mức 25 nghìn đôla một tháng sau khi trừ chi phí và trả lương cho 35 thợ. Hai năm sau, khi kinh tế đi xuống, công việc kinh doanh của công ty đặt tại Hà Nội của ông Hùng bắt đầu đi xuống. Ông mất 4 nghìn đôla mỗi tháng, ngay cả khi đã cắt chi phí xuống mức tối đa và cho tạm nghỉ 30 thợ mà ông không đủ sức trả lương. "Tôi chỉ cần vài khách hàng để tồn tại, tuy nhiên những người mà tôi có lại hủy đơn đặt hàng," ông Hùng nói. "Không có ngân hàng nào chịu cho tôi mượn tiền. Tôi coi như xong." Hoàn cảnh đáng buồn của ông Hùng phản ánh sự tuyệt vọng của một trong những nền kinh tế nhiều bệnh kinh niên nhất Châu Á, với một hệ thống ngân hàng ngập chìm trong nợ xấu và không đủ sức cung cấp cho doanh nghiệp nguồn vốn cần thiết để xoay chuyển tình thế. Bên cạnh đó, giải pháp của chính phủ - được hứa hẹn sẽ sớm đưa ra - dường như không đủ để giải quyết vấn đề. Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước, ông Đặng Thanh Bình, nói với Reuters rằng một công ty xử lý nợ xấu có tên VAMC sẽ được thành lập với số vốn ban đầu là 24 triệu đôla. Tuy nhiên một số người đánh giá là khoản này quá nhỏ so với khối nợ xấu đang ảnh hưởng tới gần như mọi góc cạnh của nền kinh tế Việt Nam. Hàng trăm nghìn doanh nghiệp Việt Nam đã đóng cửa trong hai năm qua Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ước tính nợ xấu ở khoảng 7,8 tỷ đôla, hay 6% của tổng dư nợ là 130 tỷ đôla. Tuy nhiên, các nguồn tin của Reuters nói mức nợ xấu của các ngân hàng cao hơn mức này ít nhất là ba lần - khoảng 23 tỷ đôla. Như vậy, nguồn vốn của VAMC chỉ bằng 0,3% mức nợ xấu hiện tại và có lẽ chỉ đại diện cho vốn lưu động. Việc giải quyết nợ xấu thực sự được cho là sẽ giải quyết thông qua các giấy bảo lãnh của Ngân hàng Nhà nước. "24 triệu đôla có vẻ như là một khoản tiền nhỏ để tái huy động vốn khu vực ngân hàng," Matt Hildebrandt, một kinh tế gia tại J.P.Morgain Chase ở Singapore bình luận. "Quan ngại của tôi, đó là việc thiết lập VAMC diễn ra quá chậm và lượng vốn quá ít để thực sự giải quyết được vấn đề. Hướng giải quyết mông lung thế này đồng nghĩa với việc nền kinh tế sẽ tiếp tục trong tình trạng yếu kém nhiều năm tới." Sự khởi đầu quan trọng Việc thiết lập VAMC là một biện pháp khá giống với nỗ lực tái cơ cấu hệ thống ngân hàng của Thái Lan trong cuộc khủng hoảng tài chính của Châu Á hồi năm 1997/98. Lúc đầu, nước này chỉ mua một số nợ xấu từ khu vực bất động sản. Nợ sau đó được bán ở giá kế toán và sau đó "trái phiếu đặt biệt" sẽ được phát hành ở cùng giá trị để làm thế chấp cho vốn tái huy động từ Ngân hàng Nhà nước, theo Phó Thống đốc Bình. Việc VAMC có quá ít vốn làm dấy lên câu hỏi về việc liệu ngân hàng trung ương có đặt ra giới hạn cho việc phát hành trái phiếu để giải quyết nợ xấu hay không. "Công ty này sẽ giúp giải quyết 50% nợ xấu của các tổ chức tín dụng," ông Bình nói trong một e-mail phản hồi Reuters, đồng thời cho rằng VAMC sẽ là một sự "khởi đầu quan trọng" để mang tới những kết quả khả quan trong năm nay. "Sau đó, tùy vào diễn biến tình hình, công ty này có thể mở rộng quy mô nợ và thế chấp để đi đến mục tiêu cuối cùng, đó là đẩy nợ xấu tín dụng xuống tỷ lệ an toàn." Giới phân tích và các lãnh đạo ngân hàng thương mại cho rằng cái nhìn này có lẽ là quá lạc quan. Ông Bình không nói ai sẽ cung cấp vốn cho VAMC và công ty này sẽ làm gì với khối nợ xấu hay câu hỏi trước việc liệu công ty này có phải chỉ đang chuyển nợ xấu từ tài khoản này sang tài khoản khác hay không. Bẫy thanh khoản Tăng trưởng tín dụng đình trệ đang gây ra những hậu quả nghiêm trọng cho nền kinh tế Việt Nam. Các ngân hàng trong nước vì ngập chìm trong tỷ lệ nợ xấu cao nhất Châu Á nên đã thắt chặt cho vay, dẫn đến tình trạng bẫy thanh khoản trong thị trường tiêu dùng những 90 triệu dân. Khu vực bất động sản đang suy thoái nặng nề. Nền kinh tế vốn từng là ngôi sao đang lên của Châu Á giờ đang rơi vào mức tăng trưởng chậm nhất kể từ 13 năm trở lại đây. Hậu quả của điều này, đó là hơn 100 nghìn doanh nghiệp trong nước phải đóng cửa trong năm 2011, 2012 và 13 nghìn doanh nghiệp khác phải đóng cửa trong năm nay, theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư. Những doanh nghiệp này đã không tiếp cận được vốn mới, trong lúc mức tiêu dùng ngày càng đình trệ, thể hiện qua tăng trưởng doanh số bán lẻ trong quý một năm nay chỉ ở mức 11,8%, thấp nhất trong 5 năm trở lại đây, theo số liệu từ chính phủ. Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Văn Bình nói hồi tháng Ba rằng lãi suất vốn vay, hiện ở mức 9-16%, sẽ được giảm xuống dưới 13% để giúp việc tiếp cận vốn mới dễ dàng hơn. Tuy nhiên nhiều doanh nghiệp phàn nàn về sự lề mề của ngân hàng và nói họ vẫn phải chịu đựng lãi suất ở mức 17-18%. Sau nhiều năm chứng kiến tăng trưởng thường niên ở mức 7%, Việt Nam giờ này đang bước vào tình trạng nguy kịch: Sự bất bình trong người dân ngày càng lên cao bởi nạn tham nhũng và vật giá tăng cao. Các công ty thuộc sở hữu của Nhà nước nhưng lại kinh doanh kém hiệu quả, làm thất thoát hàng tỷ đôla tín dụng và dấy lên quan ngại về khả năng cạnh tranh của Việt Nam trong khu vực. Đảng Cộng sản đang phải đối mặt với những quyết định về chính sách vốn có thể vực dậy nền kinh tế từng được mệnh danh là "con hổ" của Châu Á, hay khép lại số phận của nó như là một nền kinh tế chậm chạp trước xu hướng phát triển của khu vực Đông Nam Á. "Ghế điện" Giới chuyên gia cho rằng việc đầu tư vào các ngân hàng yếu kém của Việt Nam không mang lại nhiều lợi ích cho nhà đầu tư nước ngoài Tuy nhiên vẫn có một vài tín hiệu hy vọng. Việt Nam xuất siêu lần đầu tiên sau hai thập kỷ trong năm 2012 và các kinh tế gia đã dự đoán điều tương tự trong năm nay. Ngân hàng Thế giới dự đoán tăng trưởng năm 2013 ở mức 5,2% và lạm phát đã giảm xuống mức 6,6% từ mức 20% hồi tháng 12 năm 2011. Tỷ giá VNĐ/đôla, sau nhiều lần trượt giá đã bắt đầu trở nên ổn định và sàn HOSE đang trở thành sàn chứng khoán tăng mạnh nhất Châu Á, với mức tăng trưởng gần 15% năm nay, 95% số chứng khoán được mua bởi các nhà đầu tư người Việt. Tuy nhiên thị trường chứng khoán chỉ che đậy vấn đề sau xa hơn cũng như sự bất định về hướng giải quyết chúng. "Đầu tư trên thị trường này cũng giống như ngồi trên ghế điện," ông Trần Tiến Dũng, một nhà đầu tư đã bán tháo hầu hết số chứng khoán có trong tay hồi tháng 12 để mang về 20% lợi nhuận nói. "Các vấn đề kinh tế đã hiện rõ, nhưng không có một viễn cảnh cụ thể cho tương lai." Bất chấp những công bố của chính phủ về "định hướng" và các "ban chỉ đạo", bên cạnh hàng loạt lời tuyên bố cải cách hùng hồn khác, giới kinh tế gia nói Việt Nam giải quyết nợ xấu quá sức chậm chạp - một bước đi hết sức quan trọng nếu muốn tái thu hút đầu tư nước ngoài. Alfred Chan, giám đốc mảng tài chính của Fitch Rating tại Singapore, nói tầm ảnh hưởng của nợ xấu ở Việt Nam đang bị coi thường, với sự yếu kém về độ minh bạch cũng như các kế hoạch cải cách đều lề mề và sơ sài. Những vấn đề ăn sâu hơn, ví dụ như việc quản lý các doanh nghiệp nhà nước (SOE) cũng cần được tiếp tục giải quyết. "Những bước đi này là đúng hướng. Tuy nhiên chúng cũng chỉ là những bước đầu tiên của công cuộc cải cách," ông Chan nói trong một email. 100 doanh nghiệp nhà nước lớn nhất của Việt Nam đã vay số vốn tổng cộng 64 tỷ đôla, bằng một nửa nợ chưa trả. Nhiều doanh nghiệp trong số này bỏ tiền vào đầu tư những ngành không liên quan, nhất là bất động sản - khu vực đang đóng băng trầm trọng. "Nếu như Việt Nam không thể tái cơ cấu và chứng minh sự ổn định về chính sách, sự quan tâm của giới đầu tư sẽ biến mất trong vòng 3-5 năm nữa," ông Nguyễn Đức Kiên, Phó chủ nhiệm Ủy ban kinh tế Quốc hội nói với Reuters. Louis Taylor, giám đốc điều hành của Standard Charterered Bank khu vực Đông Dương, nói các ngân hàng nước ngoài có một vai trò quan trọng trong việc giúp Việt Nam giải quyết nợ xấu trong hệ thống ngân hàng, tuy nhiên ông này cũng cho rằng việc đầu tư vào các ngân hàng của Việt Nam mang lại ít lợi ích cho ngân hàng nước ngoài. "Chúng tôi nghi ngờ rằng sẽ có một sự quan tâm to lớn từ các ngân hàng nước ngoài đối với những ngân hàng yếu kém nhất tại Việt Nam," ông Taylor nói với các phóng viên. Cổ phần sở hữu được cho phép đối với các nhà đầu tư nước ngoài tại ngân hàng Việt Nam hiện là 30% và 20% đối với nhà đầu tư chiến lược riêng lẻ từ nước ngoài. Hồi tháng Hai, Ngân hàng Nhà nước đã đề nghị nâng mức sở hữu cổ phần cho phép của nhà đầu tư nước ngoài đối với ngân hàng trong nước lên 30%, nhưng chỉ trong "trường hợp đặc biệt", khi thủ tướng được phép định mức sở hữu tối đa của nhà đầu tư nước ngoài đối với một ngân hàng thuộc dạng yếu kém. Nguồn tin từ các ngân hàng thương mại nói khu vực này nên được tự do hóa để tăng cường công tác quản lý rủi ro, cũng như việc huy động vốn, tuy nhiên những nhóm lợi ích giàu có với quan hệ chính trị đang ngăn cản điều này. "Họ nhìn vào những ngân hàng nước ngoài như những gã khổng lồ không được chào đón," một quản lý cấp cao tại một ngân hàng thương mại nói. "Có lẽ họ không muốn người nước ngoài đầu tư, để rồi nhìn vào sổ sách bà bắt đầu lôi mọi thứ ra ánh sáng."
Cuộc điều tra bê bối ở Ban quản lý dự án PMU 18 phát sinh diễn biến mới sau tiết lộ Thiếu tướng Cao Ngọc Oánh, thủ trưởng Cơ quan Cảnh sát điều tra, đã phải rút khỏi ban chuyên án sau khi có nghi ngờ ông dính líu tới chuyện 'chạy án'.
Thay đổi trong ban chuyên án PMU 18
Ông Oánh, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Cảnh sát, nguyên là người đứng đầu ban chuyên án điều tra vụ PMU 18. Nhưng báo chí ở Việt Nam cho biết ông có mặt trong một bữa ăn cùng ba quan chức cơ quan cấp bộ, mà người mời là ông Tôn Anh Dũng, biệt hiệu "Dũng Huế". Dũng Huế sau đó đã bị bắt với cáo buộc hối lộ cơ quan chức năng trong vụ PMU 18. Tôn Anh Dũng, mà báo chí Việt Nam nhắc đến với biệt danh Dũng 'Huế', bị cơ quan điều tra kết luận là đã cầm 30.000 đôla của ông Bùi Tiến Dũng để tìm cách chạy án. Bữa ăn này diễn ra tại khách sạn năm sao Melia khoảng bốn, năm ngày trước khi cựu tổng giám đốc PMU 18, Bùi Tiến Dũng, bị bắt giữ. "Hoàn toàn trong sáng" Thiếu tướng Cao Ngọc Oánh hôm thứ Năm đã trả lời báo chí và thừa nhận ông rút khỏi vai trò chỉ đạo vụ án nhưng nói ông đã không làm gì sai trái. Hiện nay các nghi ngờ đang tập trung vào bữa ăn ở khách sạn Melia giữa ông Dũng 'Huế', Thiếu tướng Cao Ngọc Oánh và ba quan chức khác, chưa được cho biết tên. Thiếu tướng Oánh được báo chí Việt Nam trích thuật đã khẳng định "không có chuyện bàn chạy án" mà chỉ là "bữa ăn thông thường giữa những người quen biết". "Tôi nhớ là trước khi về có ai đó hỏi tôi là nghe nói vụ đánh bạc phức tạp lắm hả. Tôi cũng chỉ nói là vụ này phức tạp lắm, rồi tôi về trước. Tuyệt nhiên không có ai nói gì liên quan đến chạy án cả." Trong bản giải trình với cơ quan công an, ông Oánh nói ông chỉ là 'khách mời ngẫu nhiên', tuy nhiên, một giải trình của một vị khách cao cấp tham gia bữa ăn lại nói chính ông Oánh đã chủ động mời họ đi ăn. Trước các thông tin mâu thuẫn này, vị Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Cảnh sát nhấn mạnh ông "hoàn toàn trong sáng" và rằng ông tin "Cơ quan điều tra và Uỷ ban kiểm tra sẽ sớm làm rõ" vụ việc. Chuẩn bị nhân sự Trong khi đó, Thứ trưởng Bộ Công an, thượng tướng Lê Thế Tiệm, đã có cuộc tiếp xúc với phóng viên nhiều tờ báo trong nước và nói hiện "chưa có cơ sở" để xác định ông Cao Ngọc Oánh có làm gì sai trái hay không. "Không phải vì có dư luận như thế mà xác định ngay là đồng chí đó nhận tiền, nếu nhận tiền thì đã bị khởi tố, bắt giam ngay. Thế nên, cần phải nhìn nhận vụ việc với thái độ bình tĩnh trên tinh thần xử lý rất nghiêm sai phạm nhưng không để ai bị oan." Thượng tướng Lê Thế Tiệm nói thêm rằng ông Cao Ngọc Oánh đã được dự kiến sẽ được đề bạt làm Thứ trưởng Bộ Công an và chuẩn bị nhân sự vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng, vì thế báo chí và dư luận 'cần phải thận trọng'. "Khi thông tin phải có gì nói ấy, đừng nói oan cho họ. Người bị oan là khổ sở lắm!" "Tổ chức một bữa ăn, thường thì bạn bè mời nhau, đó có thể là một bữa ăn bình thường hoặc có bàn bạc chuyện chạy án trong bữa ăn đó. Vì thế, việc này đang được xác minh." ---------------------------------------------------------------------------------- Quang Minh, TP. HCMTheo tôi có 2 khả năng: 1- Ông Oánh đã bị mua chuộc. Xác xuất này nhỏ vì nếu vậy tại sao ông cho mở rộng vụ án. 2- Ông Oánh có tội rất lớn với Đảng vì ông cho mở rộng vụ án này, có thể là bất tuân thượng lệnh. Quan điểm của tôi thì chính thời điểm này những đồng tiền chạy án đang phát huy tác dụng. Bởi vì tôi không tin các vị quan chức cấp cao của Đảng khi để cho bọn Tiến, Dũng muốn lấy bao nhiêu tiền thì lấy lại không biết gì. Riêng về vấn đề này thì tôi tin các vị đó biết rõ. Có thể chỉ là hành động " sâu sát với quần chúng" đồng thời tăng thêm một ít thu nhập nhưng chắc chắn các vị đó biết. Tóm lại ông Oánh phải ra đi để Đảng trong sạch, nếu ông Oánh còn ở lại, tiếp tục khui ra tùm lum thì Đảng sẽ mất nhiều thời gian để lập đường dây mới. NguyênTheo tôi thì không theo coi đó là một bữa ăn bình thường được vì nó diễn ra tại 1 KS 5 sao. Nếu bạn đột nhiên được 1 người quen mời tới ăn trưa tại đó thì tôi nghĩ việc đâu tiên là bạn tự hỏi hoặc hỏi thẳng người mời là vì lý do gì. Nếu đó chỉ là một bữa cơm ở một quán cơm bình dân đối diện VP bạn thì lại là chuyện khác. Cho nên việc ông Oánh cho rằng nó là bình thường thì theo tôi ông ta chưa nói thẳng vào vấn đề. Ông cũng làm tôi bật cười khi có PV nào đó hỏi là có việc chạy án trong bữa cơm đó không thì ông trả lời là không; PV hỏi thêm 1 lần nữa để khẳng định thêm thì ông lại bảo là đợi CQ điều tra!! Ông ngồi trong đó mà ông nói thế thì hơi thiếu trung thực. Hơn nữa CQĐT ở đây là ai? Ông đang làm việc ở đâu? Ở đây chỉ có thể trả lời là có hay không việc chạy án thôi. Tất nhiên tôi không có ý rằng ông Oánh đã tham gia vào việc chạy án nhưng điều quan trọng là việc giải thích của ông thiếu logic. Một số bạn nói về phát biểu của ông Tiệm rằng "báo chí phải thận trọng" vì ông Oánh được đề cử vào chức Thứ trưởng Bộ CA và BCH Trung ương thì tôi cho rằng cách dùng từ của người Việt khi nói thường không được chuẩn lắm. Ngay cả báo viết cũng còn nhiều sai sót. Theo tôi ông Tiệm không có ý cảnh cáo giới báo chí rằng không nên đụng chám tới ông Oánh đâu. Tất nhiên việc báo chí phải đảm bảo không kết tội bất kỳ người nào khi chưa có bằng chứng cụ thể là điều cần thiết, không cần biết họ là ai, giữ chức vụ gì. Điều cuối cùng, báo chí và người Việt nói chung khi gặp những sự kiện này thường gọi những liên quan tới các vụ án là "hắn", "tên" ... theo tôi cho đến khi có kết luận của tòa án thì nên coi họ như những người bình thường. Nhiều khi tòa kết tội rồi nhưng đến giám đốc thẩm lại tuyên vô tội cơ mà! Chí TrungVề sự kiện trên xin dư luận hãy bình tĩnh, chúng ta chỉ nghe mà chưa đươc biết tận tường. Nội vụ có nhiều ẩn khúc. Người cũ đi chắc gì người mới thay thế lại tốt hơn. Biết đâu người mới lại nằm trong trong ý đồ của kẻ xấu, nhầm thao túng đẩy tình thế về hướng có lợi cho chúng. Xin dư luận hãy đưa ra những ý kiến đóng góp tích cực nhầm giải quyết vấn đề. Đừng gì bất mãn hay ý đồ gì đó mà làm sự việc trở nên rối rấm thêm. Người Việt Nam yêu nước Việt Nam. Chúng ta hãy cùng nhau đóng góp cho sư phát triển của đất nước. ADKTôi nghĩ rằng báo chí có quyền phỏng vấn và đặt những câu hỏi nghi ngờ về Ông phó Cục trưởng về bữa tiệc hôm đó. Tại thời điểm tham gia bữa tiệc, Dũng "Huế" có thể chưa được phát hiện có hành vi hối lộ, do vậy cũng chưa thể kết luận được ông Oánh. Nhưng báo chí vẫn có quyền đặt những câu hỏi về nội dung câu chuyện và những ai tham gia bữa tiệc đó. Những thông tin chính xác và cụ thể về bữa tiệc sẽ giúp ông phó cục trưởng thanh minh với dư luận, nếu như ông ta vô can. Nếu còn dấu giếm hoặc bí mật, thì bóng mây nghi ngờ của dư luận vẫn còn, mặc dù Ông Thứ trưởng đã có những lời "bảo lãnh" với báo chí. Nguyễn Minh Chúc, Hà NộiTôi không tin ông Oánh có mặt trong bữa ăn với "Dũng Huế" là chuyện bình thường. Ông đang đứng trước trọng trách điều tra vụ án lớn, tất nhiên ông đủ khôn ngoan để xem xét việc gì cần tránh khi này kể cả những bữa cơm tưởng như vô hại. Tôi là một người bình thường nhưng khi nhận lời đi ăn hoặc đi chọn bạn thân thiết thì tôi cũng rất cân nhắc. Tôi có nhiều bạn ở công an, khi đang điều tra một vụ án lớn thì rất thận trọng thậm chí không dám họp lớp cũ vì biết trong đó có người bạn cũ đang dính dáng đến vụ án mình điều tra đến dự. Hãy nghe thiếu tướng Thành điều tra vụ án Nam Cam kể lại cả quá trình đó ông không bao giờ ăn ở quán kể cả bạn thân mời, điều đó gần như nguyên tắc đối với cán bộ đối với vấn đề tế nhị .Vậy chúng ta hãy đợi Đảng có làm như Đảng nói không. Đăng, Hà NộiQua nhiều lần đấu tranh với các tổ chức tội phạm từ kinh tế đến xã hội đen tôi được biết Thiếu tướng Cao Ngọc Oánh là một người rất công tâm với công việc, là khắc tinh với tội phạm có tổ chức. Theo tôi nghĩ việc Ông Oánh bị đưa ra khỏi ban chuyên án có thể nằm trong một âm mưu chống lại Thiếu tướng Oánh. Mong rằng Ông Oánh được trả lại sự trong sạch và con đường công danh sẽ tiếp tục mở rộng và tất nhiên là sẽ làm việc công tâm hơn, đương đầu với nhiều thế lực tội phạm. Sumatra, Hà NộiViệc Ông Oánh tiếp xúc (ăn cơm) với Tôn Anh Dũng là chuyện có thật, vấn đề quan trọng nhất bây giờ là những ai có mặthôm đó, bàn chuyện gì và quan trọng nhất là ông Oánh có nhận tìên hối lộ để chạy án không. Đừng vội vã kết luận tội của ông Oánh, việc này theo tôi phải bình tĩnh xem xét. Khanh, North Carolina, USA"Ông Cao Ngọc Oánh đã được dự kiến sẽ được đề bạt làm Thứ trưởng bộ Công An, vì thế báo chí và dư luận 'cần phải thận trọng' ". Tuyên bố của Thượng tướng Lê Thế Tiệm cho chúng ta hai suy nghĩ : - Ðừng có lôi thôi với ông Oánh, ông ấy được trên tin cậy (như ông Nguyễn Việt Tiến, Ðào Ðình Bình đã từng được tin cậy) nên sắp làm Thứ trưởng bộ Công An rồi đấy. Có phải đây là lời răn đe đối với dân chúng và giới truyền thông? Nói theo kiểu bình dân thì phải tạm hiểu là "Tay Oánh này có gốc gác cỡ gộc (dự kiến đề bạt Thứ trưởng), bà con, nhất là giới báo chí có chơi thì phải cẩn thận, kẻo không sẽ ôm đầu máu mà chạy đó". Quả thật, nếu ông Tiệm không nói ra câu trên thì có nghĩa ông chỉ họp báo để phổ biến một cách trung thực những gì đang xảy ra chung quanh vụ chạy án. Tôi phân vân không biết nên hiểu lời tuyên bố đó như thế nào? Phạm Sơn Hà, USAMặc dù việc một thiếu tướng công an đứng đầu ban chuyên án điều tra vụ PMU18 bị bắt gặp ăn nhậu với hai quan chức và Tôn Anh Dũng là một sự kiện ngẫu nhiên và rất hi hữu, chúng ta nên áp dụng luật kẻ bị nghi ngờ hoàn toàn vô tội cho đến khi được xét xử công minh và bị kết tội trước tòa án. Hi vọng thiếu tướng Cao Ngọc Oánh nếu sau này trở thành thứ trưởng bộ công an cũng sẽ áp dụng luật trên khi phải làm việc với người dân trong nước. Lê Hùng Nam, Quảng BìnhTheo tôi thì ông Cao Ngọc Oánh đã làm việc nghiêm túc. Nếu ngược lại thì Tôn Anh Dũng đã không bị bắt. Có lẽ ông này làm mạnh tay quá, động chạm đến cấp trên nên... Ngô Hùng, Toronto, CanadaTổ chức một bữa ăn, mời bạn bè thân thuộc là chuyện hết sức bình thường. Nhưng ở đây là mời nhậu ở một khách sạn hạng sang ở Hà Nội, đó là điều nên suy nghĩ. Hơn thế nữa, chúng ta phải xem yếu tố là 'Dũng Huế' ra Hà Nội để làm gì. Dân, Hà NộiViệc một số quan chức có thể ngồi ăn với một phần tử cặn bã như vậy cũng đủ nói lên tất cả. Người Pháp có câu: Hãy nói cho tôi biết bạn anh là ai, tôi sẽ nói cho anh biết anh là người thế nào. Tôi cho rằng những vị bộ trưởng ngồi ăn nhậu với Dũng Huế cũng nên từ chức đi, vì điều đó không phạm pháp nhưng vô đạo đức. ChungTheo nguồn tin báo chí đã đăng, việc Tôn Anh Dũng nhận 30.000 đôla của Bùi Tiến Dũng để chạy án là có thật. Việc thiếu tướng Cao Xuân Ánh là thủ trưởng cơ quan cảnh sát điều tra có ngồi ăn trưa với Tôn Anh Dũng hay không, nếu có thì việc nghi vấn ông Oánh có dính líu đến vụ chạy án là có cơ sở. Nếu là dân thì cơ quan điều tra thẩm vấn, nhưng đối tượng đây là thủ trưởng cảnh sát điều tra, thì ai là người khách quan thẩm vấn ông Oánh? Chính là nhân dân, tôi là người dân Việt Nam xin ông Oánh trả lời ba câu hỏi sau: 1. Như báo đưa tin, ông và Tôn Anh Dũng cùng ăn trưa với 2 vị quan chức nữa, có phải là sự thật không? 2. Hai quan chức đó là ai? 3. Nội dung buổi ăn trưa đó thảo luận điều gì, thời gian bao lâu? Như cách làm việc của các vị, chúng tôi sẽ chỉ hỏi riêng với từng người trong nhóm là xác định được ngay thôi. Thời buổi này việc chạy án là việc thường xuyên ở huyện. Nếu có bàn thì cũng là chuyện thường, có gì phải e ngại. Bởi vì, bàn thì bàn nhưng ta chưa nhận, chưa hành động thì cũng chưa cấu thành tội phạm kia mà. Sao các ông vòng vo làm gì cho khổ. Nguyễn Phước, Hà NộiThiếu tướng Cao Ngọc Oánh đi dự bữa tiệc với ông Tôn Anh Dũng trong lúc có một cuộc điều tra ở PMU18 đã làm cho dư luận suy nghĩ không tốt về ông. Ông kết bạn với Tôn Anh Dũng, không biết ông có biết ông ta là người như thế nào không? Chọn bạn mà chơi - đó là câu nói của ông bà xưa. Rất tiếc thiếu tơướng Oanh kết bạn với những người có liên quan đến chuyện xã hội đen như hối lộ, tham nhũng. Đó là điều quần chúng đang suy nghĩ về ông Oánh. Vô danhCần chú ý. Ông này là "khắc tinh" của tội phạm, đặc biệt tội phạm dựa thế các vị có chức vụ lớn. Việc ông ra khỏi chuyên án hoặc có thể không "lên" thứ trưởng có thể nằm trong một âm mưu, một thế lực nào đó. Làm điều tra, làm lãnh đạo, ông Oánh càng cần tiếp xúc bình thường với mọi giới. Điều đó tốt cho hiệu quả, công tâm trong điều tra và công tác lãnh đạo. Mong ông chiến thắng dù nếu phải "một mình chống lại ma-phia". PTN, Houston, USAĐúng là không có chứng cứ nào cụ thể trong lúc này và việc rút khỏi ban chuyên án là cần thiết. Thiếu tướng Oánh có thể bị hàm oan nhưng nó cũng nói lên rằng khi ta làm ở chức vụ có trọng trách cao thì mọi quan hệ, cách cư xử của ta đều mang tính công cộng - có nghĩa là có rất nhiều người nhìn vào - cho nên chúng ta cũng thông cảm cho nỗi khổ của các vị này. Nhưng tôi không đồng ý với thứ trưởng bộ công an Lê Thế Tiệm về điểm "ông Cao Ngọc Oánh đã được dự kiến sẽ được đề bạt làm Thứ trưởng Bộ Công an, vì thế báo chí và dư luận 'cần phải thận trọng'.". Tại sao như thế? Mọi người đều bình đẳng như nhau. Báo chí đều thận trọng khi kết án bất cứ ai chứ không thiên vị người này người kia chỉ vì họ sắp có quyền cao chức trọng hay chỉ là dân đen. Nếu ông Oánh trong sạch và báo chí sai thì báo chí phải xin lỗi. Uy tín của ông Oánh càng tăng cao. "Thận trọng" ở đây nên hiểu theo cách nào đây? Báo chí có thể đưa ra giả thuyết của họ. Nhưng nếu họ tuyên bố chắc nịch thì họ phải có bằng chứng để chứng minh sau đó. Nhất là ngành công an thì việc đặt giả thuyết là chuyện họ rất quen thuộc.
Hàng ngàn người có lẽ phải làm việc từ nhà lần đầu tiên trong đời do sự bùng phát của virus corona. Nhưng với những người khác, tuần lễ làm việc từ nhà cũng giống như bất kỳ tuần nào khác.
Virus corona: Năm cách để làm việc hữu hiệu từ nhà
Nhiều người phải làm việc từ nhà lần đầu tiên vì virus corona Khoảng 1,5 triệu người hiện đang làm việc tại nhà và điều này đang trở nên phổ biến hơn mọi lúc. Vì vậy, nếu bạn không tự cô lập, nhưng được yêu cầu làm việc từ nhà, cách tốt nhất để duy trì hiệu quả và giữ tinh thần của bạn là gì? 1. Mặc quần áo chỉnh tề Đối với một số người, viễn cảnh được mặc bộ đồ ngủ cả ngày là khía cạnh hấp dẫn nhất của làm việc từ nhà. Nhưng tắm rửa và mặc quần áo chỉnh tề sẽ không chỉ cải thiện trạng thái tinh thần của bạn, nó sẽ chuẩn bị cho bạn tâm lý bắt đầu làm việc. Việc bạn có cần mặc trang phục đứng đắn của giới kinh doanh hay không phụ thuộc vào sở thích và tính chất công việc. Một số người thấy rằng mặc quần áo đứng đắn là điều hữu ích, và cũng thực sự hữu ích nếu họ cần tham dự những cuộc gọi qua video. Nhưng đối với nhiều người khác, mục đích của việc mặc quần áo chỉnh tề là buộc phải tắm rửa và thay quần áo mà họ thường mặc trong lúc ngủ và nghỉ ngơi, ngay cả khi điều đó có nghĩa là chỉ cần thay đổi qua áo thun và quần jean. Mặc quần áo chỉnh tề cũng làm tăng động lực rời khỏi nhà. Tương tự như vậy, thay ra khỏi quần áo đi làm khi bạn hết giờ làm việc giúp bộ não bạn hiểu rằng ngày làm việc đã kết thúc. 2. Thiết lập ranh giới Nếu bạn đang làm việc cho một công ty, có lẽ bạn sẽ có thời khóa biểu và điều quan trọng là phải tuân thủ những điều này khi bạn làm việc từ nhà. Hãy sẵn sàng để bắt đầu một ngày của bạn cùng lúc như bạn thường đến văn phòng hoặc nơi làm việc, và kết thúc một ngày làm việc cùng một lúc. Em Sheldon, một blogger và nhà văn tự do, nói rằng cô tôn trọng vào một thói quen khi làm việc từ nhà. Cô khuyên "hãy đi ngủ vào một giờ hợp lý để bạn ngủ đủ giấc và sau đó thức dậy đúng giờ. Khi làm việc từ nhà, tốt nhất là theo một thời khóa biểu nhất định và dừng làm việc đúng giờ "Những thứ như phải đặt một buổi luyện tập ở gym hay chuẩn bị sẵn bộ đồ thể dục đồng nghĩa với việc tôi phải thức dậy và đi," cô nói. "Một khi bạn lặp đi lặp lại điều gì đó, nó sẽ trở thành thói quen, vì vậy tuần đầu tiên có thể là hơi khó khăn nhưng cuối cùng nó sẽ trở thành một phần thói quen của bạn." Vào cuối một ngày làm việc, tốt nhất là tắt máy tính của bạn đi, và dọn dẹp giấy tờ cũng như các vật dụng khác. Nếu không gian cho phép, nên dành một khu vực riêng biệt, cụ thể trong nhà, nơi bạn có thể sắp xếp chỗ làm việc - lý tưởng nhất là với bàn, ghế được điều chỉnh hợp lý, tương tự như nơi làm việc ở sở. Lời khuyên của NHS là bạn nên điều chỉnh ghế của mình sao cho co thể sử dụng bàn phím với cổ tay và cánh tay được thẳng và ngang với bàn. Nếu có người khác ở cùng nhà, việc tìm một không gian mà bạn không có khả năng bị làm phiền là điều cần thiết, như Giáo sư Robert Kelly đã khám phá ra một cách không lý thú vào năm 2017. Ông đang được BBC News phỏng vấn trực tiếp khi hai đứa con của ông xông vào căn phòng, tạo ra một video khét tiếng hiện đã được xem hơn 30 triệu lần. Ross Robinson, người quản lý một nhóm dịch giả tự do tại công ty tư vấn Ignata cũng cho biết, điều quan trọng là không có tâm lý phải "bù đắp" vì bạn lo lắng về làm việc từ nhà. "Nhiều người có xu hướng giao tiếp quá mức khi làm việc từ nhà - hoặc muốn 'được nhìn thấy' hoặc cố gắng hết sức để đảm bảo mọi người biết họ đang làm gì. Điều đó tốt - nhưng đừng thái quá. Bạn biết nếu mình đang thi hành nhiệm vụ và làm việc hiệu quả - hãy luôn kiểm tra chính mình. " 3. Đi ra ngoài (nếu không đang tự cô lập) Làm việc tại nhà không có nghĩa là bạn ru rú trong nhà cả ngày. Mặc dù bạn có thể không nhớ việc phải đến sở hàng ngày, ít ra việc này đảm bảo rằng bạn rời khỏi nhà ít nhất một lần trong ngày. Vì vậy, hãy mang giày vào, ra ngoài và tận hưởng không khí trong lành đó. Một góc nhìn khác cũng sẽ giúp hoàn tác các khối tinh thần và cung cấp cho bạn một đôi mắt mới cho bất kỳ nhiệm vụ nào bạn đang đối phó với. Đi ra khỏi nhà có thể giúp tăng khả năng sáng tạo và giúp hoàn tác các khối tinh thần Matthew Knight, người sáng lập Leapers, một nhóm hỗ trợ những người tự làm chủ và những người làm việc tự do, nói rằng việc ra bên ngoài trước tiên giúp anh ta cảm thấy như đã đến giờ làm việc. "Mỗi cá nhân có một góc độ tinh thần nào đó khiến bạn cảm thấy như đang làm việc," ông nói. "Tôi sẽ rời khỏi nhà và đi bộ xung quanh nhà và cảm thấy như bây giờ tôi đang ở nơi làm việc. Hãy tìm cách lập ra những ranh giới đó nếu không bạn sẽ khó ngưng làm việc." Nếu bạn không thể ra ngoài, thậm chí bạn có thể mang không khí của văn phòng đến với mình. "Tôi thích sự nhộn nhịp và ở xung quanh mọi người, vì vậy tôi sử dụng âm thanh để giúp tạo ra một chút không khí", Gillian Roche-Saunders, chủ nhân của ông ty tư vấn điều tiết Adempi Associates mà toàn bộ nhân viên làm việc từ xa nói. Gillian sử dụng một ứng dụng phát âm thanh nền như tàu hỏa di chuyển dọc theo đường rày hoặc tiếng trò chuyện của quán cà phê. 4. Nhấc điện thoại lên Nếu bạn đang làm việc ở nhà, rất có thể bạn sẽ ở một mình, vì vậy bạn sẽ không bị phân tâm bởi các cuộc trò chuyện của đồng nghiệp và tiếng ồn khác của văn phòng. Khi ở nơi làm việc, bạn có nhiều khả năng tương tác với đồng nghiệp nhưng khi bạn làm việc ở nhà, bạn có thể cả ngày không nói chuyện với bất kỳ ai, khiến mình cảm thấy bị cô lập. Thật dễ ở tình trạng cả ngày mà không nói chuyện với bất cứ ai, vì vậy tốt nhất là gọi cho đồng nghiệp hoặc bạn bè để trò chuyện Dành thời gian để nhấc điện thoại lên và có một cuộc trò chuyện thực sự, thay vì dựa vào email và tin nhắn. "Ngày càng có nhiều người trốn đằng sau email hơn là nhấc điện thoại và nói chuyện với đồng nghiệp và những người quen," Hugo Mortimer-Harvey, người làm việc từ Tây Ban Nha với tư cách là một nhà tư vấn PR tự do kể từ năm 2018, nói. "Khi bạn dành cả ngày để làm việc một mình, thực sự gọi điện cho mọi người và có một cuộc trò chuyện có thể tạo phấn kích và thực sự hiệu quả hơn nhiều so với một chuỗi email." Jack Evans là nhà tâm lý học kinh doanh hàng đầu tại công ty tư vấn sức khỏe nơi làm việc Robertson Cooper, người đang lên kế hoạch để tất cả nhân viên của mình tạm thời làm việc từ nhà. Kế hoạch của họ là nói chuyện với nhau trong vòng 30 phút mỗi ngày thông qua một ứng dụng có video. "Vào giờ ăn trưa, chúng tôi sẽ chỉ trò chuyện qua tin nhắn video nếu không có gì cụ thể để thảo luận. Để đảm bảo mọi người không biến thành khỉ làm việc. Chúng tôi sẽ duy trì cuộc trò chuyện về công việc nhưng cũng không mất kết nối xã hội, điều này dễ dàng hơn nhiều nếu mọi người gặp nhau." 5. Nghỉ giải lao thường xuyên Có một thói quen khi bạn làm việc từ nhà là điều tốt, nhưng công việc không nên trở nên đơn điệu. Và bạn không nên dán mắt vào màn hình cả ngày. Điều quan trọng là phải nghỉ giải lao thường xuyên để khỏi liên tục nhìn vào màn hình và đứng dậy khỏi bàn làm việc, di chuyển xung quanh giống như bạn làm trong văn phòng. Nhiều người khuyên nên dùng Kỹ thuật Pomodoro, nghỉ năm phút cứ mỗi 25 phút Nghiên cứu cũng cho thấy những lúc nghỉ giải lao ngắn trong ngày có lợi hơn là nghỉ ít thường xuyên với thời gian nghỉ lâu hơn. Nhiều người làm việc tại nhà khuyên chúng ta nên dùng Kỹ thuật Pomodoro, một phương pháp quản lý thời gian, phá vỡ ngày làm việc của bạn thành từng chặng 25 phút. Mỗi chặng được theo sau bởi năm phút nghỉ ngơi. Ellie Wilson là người đồng sáng lập dịch vụ trợ lý ảo, Virtalent, và có một đội ngũ hơn 50 nhân viên làm việc từ xa. "Điều quan trọng là đứng lên, vươn vai, di chuyển xung quanh và thậm chí đi bộ một quãng ngắn để nghỉ khỏi công việc và màn hình của bạn," cô nói. "Bị chôn chân một chỗ mà không dừng lại để nghỉ ngơi có thể khiến mức năng suất của bạn bị giảm xuống, bạn trở nên mệt mỏi hơn và không có động lực để hoàn thành những gì đang cần làm."
Các nhà địa chất đã vẽ được các dãy núi, những khu rừng và các sa mạc lãnh nguyên. Các nhà thiên văn học đã vẽ được bầu trời.
Hành trình vẽ bản đồ đáy biển sâu
Nhưng những đại dương trên hành tinh chúng ta phần lớn vẫn chưa được khám phá. Người ta thường nói rằng chúng ta biết nhiều về Mặt Trăng và sao Hỏa hơn là đáy biển trên Trái Đất. Tầm quan trọng của địa hình đáy biển Địa hình dưới đáy biển đóng vai trò quan trọng trong hệ sinh thái của chúng ta. 'Bảo tàng không gian bay trong quỹ đạo' Andrei Sakharov và trái bom 'thần thánh' của Liên Xô Người liều mình đi săn phóng xạ Các đỉnh núi, những thung lũng dưới nước quyết định đến các kiểu thời tiết và dòng hải lưu; địa hình dưới đáy biển ảnh hưởng đến cách chúng ta kiểm soát việc đánh bắt hải sản, một hoạt động vốn nuôi sống hàng triệu người; nhiều dặm sâu dưới mặt nước là hệ thống đường cáp kết nối hàng tỷ người với internet; những đỉnh núi chìm dưới nước làm nhiệm vụ bảo vệ, giúp chúng ta chống lại các mối nguy hiểm ven biển như bão hoặc sóng thần đổ vào, và thậm chí còn giúp chúng ta tìm hiểu về những dịch chuyển thời tiền sử của con người thuở sơ khai, khi họ còn sống tại các lục địa ở phần nam bán cầu. Trong 2017, một nhóm các chuyên gia quốc tế từ khắp nơi trên thế giới đã tập hợp chung với nhau thành một tổ chức phi lợi nhuận nhằm chuyên xác định độ sâu các đáy đại dương, có tên là General Bathymetric Chart of the Oceans (Gebco), nhằm khởi động việc cùng xây dựng một bản đồ toàn diện về các đại dương trên thế giới. Các nhà hải dương học đầu tiên trước đây đã phải tìm hiểu các vùng biển từng chút một, nhưng những tiến bộ gần đây với công nghệ sóng âm (sonar) cho phép chỉ một con tàu cũng có thể thăm dò và cung cấp thông tin chi tiết với độ phân giải cao để lập bản đồ cho diện tích tới hàng nghìn cây số vuông. Chúng ta tưởng tượng ra đáy biển như nơi địa hình bằng phẳng toàn cát, nhưng thực tế rất khác Kho báu khổng lồ dướii đáy đại dương Không chỉ những người lập bản đồ các nhà nghiên cứu hải dương mới quan tâm đến những gì khám phá được dưới mặt nước. Nằm sâu dưới bề mặt đại dương là kho báu bị chôn vùi: kim loại quý, các nguyên tố đất hiếm, dầu và kim cương - những của cải quý giá cho đến nay vẫn là điều bí ẩn, khó tiếp cận nhất. Những chiếc xe tăng nhô lên từ đầm lầy Phòng spa xa xỉ giữa mỏ phóng xạ Xô Viết Khám phá lòng Trái Đất nhờ 'bão bom' Một số nhà sinh thái học lo ngại rằng bản đồ đáy biển một khi được lập ra sẽ khiến các ngành công nghiệp khai thác trục lợi từ những nguồn tài nguyên này, và do đó có thể gây hại cho các sinh vật biển và các cộng đồng ven biển. Bản đồ độ sâu toàn cầu - vẽ chi tiết đáy đại dương - chắc chắn sẽ giúp chúng ta hiểu rõ hơn về Hành tinh Xanh, nhưng rất có thể nó cũng có thể khiến chúng ta sa đà vào lĩnh vực vốn chỉ dành cho khoa học viễn tưởng: các tàu ngầm robot, núi lửa dưới nước, những món đồ trang sức dưới đáy biển, san hô có đặc tính chữa bệnh, luật hàng hải theo phong cách miền Tây hoang dã, các trầm tích độc hại, và một đáy biển không có con người, không có xác tàu. Khi bản đồ được tạo ra, nó sẽ được sử dụng như một công cụ để quản lý và bảo tồn đầy trách nhiệm, hay sẽ là chiến lợi phẩm cho đám cướp biển, hay sẽ là một cẩm nang hướng dẫn khai thác, khám phá đáy biển? *** Cho đến nay, mới chỉ có 15% tổng diện tích các đại dương trên Trái Đất được vẽ bản đồ. Nếu phóng to vị trí ở giữa Thái Bình Dương trong bản đồ của Google Earth, ta sẽ thấy địa hình đáy đại dương được thể hiện dựa vào hình ảnh thu từ vệ tinh và dựa vào phép đo độ sâu bằng trọng lực. Đó là những hình ảnh có độ phân giải thấp, gián tiếp, và thường là không chính xác. Nếu như nhân loại đã mô tả được Hệ Mặt trời và biểu đồ hệ gene của con người, thì quả là ngạc nhiên khi chúng ta không hề có bản đồ nào về đáy biển. Vì sao chưa có bản đồ địa hình về đáy đại dương? Lý do rất đơn giản: các đại dương trên hành tinh chúng ta rộng lớn, sâu thẳm, và hầu như không thể xuyên xuống tận đáy qua làn nước, theo đúng nghĩa đen. Trong nhiều thế kỷ, việc vẽ bản đồ độ sâu dưới mặt nước là nhằm thể hiện các vùng biển dữ, những cuộn sóng trồi dập tàu thuyền, và sau đó là những nét vẽ cơ bản, sơ sài trên bản đồ. Các thủy thủ đã biết khắc sóng âm lên bản đồ từ hồi thế kỷ 16, nhưng khi đó chúng ta chưa hề có tiêu chuẩn quốc tế về thuật ngữ hay tỷ lệ vẽ bản đồ. Do đó, các bản đồ thời ban đầu chỉ mang ý nghĩa là những công cụ hướng dẫn sơ sài, thậm chí gây nhầm lẫn và khó hiểu. Mãi đến thế kỷ 20, thời đại mà con người đột nhiên trở nên rất quan tâm đến thế giới tự nhiên, một nhóm các nhà địa lý đã tập hợp dưới trướng Hoàng tử Albert I của Monaco để vẽ các bản đồ quốc tế đầu tiên về đại dương (là tổ chức về sau trở thành Gebco). Albert bị mê hoặc bởi ngành hải dương học khi đó còn tương đối mới mẻ. Ông cử bốn thuyền buồm nghiên cứu đi khảo sát Địa Trung Hải. Hơn 100 năm sau, Gebco và Quỹ Nippon chính thức công bố Seabed 2030, một dự án tập trung vào mục tiêu đến năm 2030 sẽ lập được bản đồ toàn bộ đáy biển bằng cách thu thập dữ liệu từ các tàu trên khắp thế giới, bao gồm từ cả các chuyến đi đã được thực hiện từ thời kỳ ban đầu. Giống như trên đất liền, dưới đáy đại dương là những nơi có các hoạt động núi lửa dữ dội Những chiếc tàu hiện đại như loại được sử dụng trong Seabed 2030 giờ đây được trang bị hệ thống đo độ sâu bằng thiết bị quét sóng multibeam, là hệ thống siêu âm phát ra sóng âm hình quạt từ bên dưới thân tàu. Mỗi lần sóng siêu âm phát tín hiệu, hệ thống sẽ đo thời gian tín hiệu di chuyển xuống đáy đại dương rồi dội trở lại bề mặt, qua đó tính toán được độ sâu của nước, và điều kiện địa hình bề mặt đáy đại dương để đánh dấu chính xác theo tọa độ trên bản đồ. Trạm ISS sắp rơi xuống Trái Đất Nơi sản sinh máy bay không người lái Mũi Siccar: Nơi lịch sử Trái Đất được viết lại "Kỹ thuật multibeam mở rộng khu vực bản đồ và mang lại cho chúng tôi phạm vi thu thập được dữ liệu rộng hơn," Vicki Ferrini, chủ tịch tiểu ban vẽ bản đồ địa hình đáy biển thuộc Gebco, giải thích. Hầu hết các tàu đã dựa vào sóng âm để tránh chướng ngại vật và để làm công tác hoa tiêu, nhưng các tàu có trang bị multibeam làm tăng đáng kể diện tích đáy biển mà các nhà nghiên cứu có thể thu thập được dữ liệu chính xác - đó là dấu vết dưới nước hoặc những tuyến đường mà ta có thể chụp được bằng sóng âm. "Quá trình này nếu so sánh thì hơi giống như việc so sánh giữa cắt cỏ bằng xe cắt với cắt bằng máy cầm tay." Tuy nhiên, vấn đề là các tuyến đường biển rất giống với hệ thống đường cao tốc trên bộ: có những nơi trên đại dương luôn tấp nập tàu bè qua lại, trong khi có những nơi vắng tanh vắng ngắt không có nổi một tuyến đường. Có những vùng biển bao la, rộng bằng cả châu lục lại là nơi hầu như không có bóng dáng con tàu nào. Vậy nên dẫu một con tàu đi từ Hawaii tới Nhật Bản có thể giúp thu thập được nhiều dữ liệu hải hành quý giá, nhưng việc lên kế hoạch nhằm có được dữ liệu về các vùng biển hẻo lánh cũng quan trọng không kém. Chuẩn đô đốc Shepard Smith, giám đốc Văn phòng Khảo sát Bờ biển Hoa Kỳ thuộc Cơ quan Khí quyển và Đại dương Quốc gia (NOAA), một người tham gia đóng góp cho dự án Seabed 2030, nói: "Một cuộc khảo sát độ sâu được thực hiện với kỹ thuật multibeam hiện đại thì gồm nhiều việc phải làm chứ không chỉ đơn thuần là lái tàu đi lại trên đại dương." "Tuy nhiên, dữ liệu sonar rất quý giá; đặc biệt là ở những nơi chúng ta không có gì cả," ông nói. "Chẳng hạn như ở Thái Bình Dương hoặc Bắc Cực, các tuyến đường riêng lẻ có thể khá hữu ích để chúng ta có thể hiểu rõ hơn về các khu vực mới chỉ được lập bản đồ một cách sơ sài." Chúng ta đã đặt các tuyến đường cáp dưới đáy đại dương từ hơn 150 năm qua nhưng hầu hết các phần đáy biển vẫn là điều bí ẩn đối với con người Gebco hy vọng sẽ giảm thiểu vấn đề này bằng cách khuyến khích các tàu hàng, tàu cá và tàu du lịch tham gia dự án, gửi về dữ liệu họ thu được trực tiếp, tại chỗ (real time), nhằm tạo ra nguồn đóng góp chung hiệu quả cho việc lập bản đồ đáy biển. Tổ chức này cũng cung cấp một "sách dạy nấu ăn": một tài liệu tham khảo kỹ thuật về xây dựng hệ thống đo độ sâu đại dương, nhằm giúp các quốc gia đang phát triển sử dụng những thông tin, kiến thức được chia sẻ. Những người đam mê biển thậm chí còn được mời tham gia gợi ý đặt tên cho các thực thể ngầm dưới nước - chẳng hạn như gò, thềm, rặng núi, rạn san hô, miệng núi lửa, hào rãnh, yên ngựa, ngưỡng cửa và mái vòm muối - bằng cách gửi thư đến Tổ chức Thủy văn Quốc tế ở Monaco. Bản đồ thực tế được lắp ráp tại Trung tâm Dữ liệu Hải dương học Anh Quốc. Helen Snaith, người đứng đầu trung tâm Global Centre của dự án cho SeaBed2030, nói rằng "tất cả mọi người, từ các tổ chức và nhà nghiên cứu chính sách cho tới công chúng, đều có thể truy cập dữ liệu hiện tại" thông qua ứng dụng hàng hải trên iOS. Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Future.
Thế giới ngoại giao có hai thứ là lời nói và hành động. Hai bên có thể thường xuyên lời qua tiếng lại mà không dẫn đến trận chiến. Nhưng những quyết định khó khăn mang đến hậu quả quan trọng thường tạo ra những phản ứng cụ thể.
Quyết định về Huawei của Anh cho thấy căng thẳng chiến lược với Trung Quốc
Căng thẳng về mạng 5G của Huawei là triệu chứng của áp lực rộng lớn hơn mà Trung Quốc đang phải đối mặt trên toàn cầu Vì vậy, có thể khi Anh công bố các kế hoạch được dự trù trước, nhằm hạn chế thêm sự tham gia của Huawei, gã khổng lồ công nghệ Trung Quốc, vào mạng viễn thông di động 5G của nước này, thì đây là thời điểm mà sự căng thẳng âm ỉ Trung-Anh có thể đi đến tình trạng sôi sục. Cho đến nay, Trung Quốc đã buông những lời đe dọa chung chung mà không cụ thể. Đại sứ của nước này tại London, Lưu Hiểu Minh, cảnh báo rằng Anh sẽ phải "gánh chịu hậu quả" nếu coi Trung Quốc là một quốc gia thù địch. Cấm Huawei, ông Lưu nói, sẽ làm tổn hại danh tiếng của Anh như một quốc gia thương mại mở. Anh sẽ không còn được tin tưởng là sẽ giữ cam kết của mình. Thế giới sẽ biết Vương quốc Anh đã "chịu thua áp lực nước ngoài" - ý ông là Mỹ - và không còn có chính sách đối ngoại độc lập. Anh xem lại vai trò của Huawei trong việc xây mạng 5G Phán quyết về Huawei 5G là một quyết định 'có ít lựa chọn tốt' Nhưng khi bị hỏi dồn, cả về quyết định liên quan đến Huawei và việc Vương quốc Anh đưa ra con đường trở thành công dân cho tối đa 3 triệu cư dân Hong Kong, sau khi Trung Quốc áp đặt luật an ninh quốc gia mới hà khắc lên thành phố này - Đại sứ Lưu Hiểu Minh từ chối cho biết Bắc Kinh có thể sẽ phản ứng như thế nào. "Hãy chờ xem," ông nói với ánh mắt không hoàn toàn vui vẻ. Ngoại giao với tầm nhìn dài? Một phản ứng chậm không có gì là bất thường. Trung Quốc nổi tiếng là có quan điểm lâu dài về ngoại giao. Trong khi nhiều chính trị gia phương Tây khó có thể nhìn thấy xa quá tuần tới, các chính khách Trung Quốc thường nhìn lịch sử trong nhiều thập niên, nếu không nói là hàng thế kỷ. Bắc Kinh biết rằng sự thay đổi của Anh đối với Huawei là một phần của nỗ lực rộng rãi đánh giá lại mối quan hệ của họ với Trung Quốc mà hiện vẫn chưa có kết luận. Một động thái gọi là "Đánh giá tích hợp" về chính sách đối ngoại của Anh đang được tiến hành, trong đó sức mạnh đang lên của Trung Quốc sẽ đóng vai trò tâm điểm. Anh đang đánh giá lại những nguy cơ kinh tế với Trung Quốc trước các sự kiện gần đây Do hậu quả của đại dịch Covid-19, chính phủ Anh đang xét lại nguy cơ kinh tế của Anh trong việc giao thương với Trung Quốc, không chỉ về mặt dược phẩm hay thiết bị y tế, mà cả các chuỗi cung ứng khác. Chính phủ Anh đã nắm thêm quyền hạn để ngăn chặn sự tiếp quản các công ty của Anh bởi các tập đoàn Trung Quốc, và đang soạn thêm luật dưới dạng Dự luật Đầu tư & An ninh Quốc gia. Thúc giục chính phủ ở mọi chặng đường là một quốc hội đang muốn đẩy mạnh một đường lối cứng rắn hơn về Trung Quốc. Có một sự hợp tác của các nhóm mới trong đảng Bảo thủ Anh - Nhóm nghiên cứu Trung Quốc, Nhóm lợi ích Huawei, Liên minh Nghị viện về Trung Quốc. Đảng Lao động cũng đang vất vả vận động hành lang, với Bộ trưởng Ngoại giao của chính phủ đối lập, Lisa Nandy, kêu gọi kiềm chế sự đầu tư của Trung Quốc vào cơ sở hạ tầng quan trọng của quốc gia, như năng lượng hạt nhân. Đảng Dân chủ cấp tiến muốn Vương quốc Anh cấp quyền định cư cho tất cả người dân Hong Kong, không chỉ những người có hộ chiếu Anh. Vì vậy, phản ứng chính sách đối ngoại của Anh với Trung Quốc đang thay đổi. Bắc Kinh có thể đang chờ xem họ giải quyết như thế nào trước khi quyết định mức giá mà Anh phải trả cho sự quyết đoán mới của mình. Danh sách đối đầu ngày càng tăng Bắc Kinh cũng đang phải dập tắt lửa trên nhiều mặt trận. Cuộc đối đầu kéo dài của nó với Hoa Kỳ cho thấy không có dấu hiệu kết thúc. Khuynh hướng chống Trung Quốc vẫn là một chủ đề của cuộc bầu cử tổng thống Mỹ. Hoa Kỳ đang áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với các nhà lãnh đạo cao cấp của Đảng Cộng Sản Trung Quốc liên quan đến việc đàn áp người Uighur (Duy Ngô Nhĩ) và các dân tộc thiểu số khác ở Tân Cương. Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc, Vương Nghị, nói về "những thách thức nghiêm trọng nhất trong 40 năm quan hệ ngoại giao" nhưng được lưu ý là nói lên sự cần thiết phải hòa giải. Tổng thống Trump nói gần đạt được thỏa thuận thương mại với TQ Còn có cuộc đối đầu giữa Trung Quốc với Úc, bắt đầu khi Canberra kêu gọi nên có cuộc điều tra quốc tế về việc xử lý đại dịch virus corona của Bắc Kinh. Điều này đã kích động lệnh cấm của Trung Quốc lên một số mặt hàng như thịt bò và lúa mạch nhập khẩu của Úc. Hiện tại, Canberra đang nới lỏng các quy tắc nhập cư cho những người muốn rời khỏi Hong Kong, đồng thời đình chỉ luật dẫn độ với thuộc địa cũ của Anh. Úc cũng đã quyết định tăng 40% chi tiêu quốc phòng để chống lại những gì được xem là mối đe dọa ngày càng tăng từ Trung Quốc ở Ấn Độ-Thái Bình Dương. New Zealand cũng vậy, đang xét lại mối quan hệ của mình với Hong Kong vì luật an ninh mới, bao gồm các thỏa thuận dẫn độ và tư vấn du lịch. Nhiều cư dân Hong Kong sẵn sàng qua Anh sinh sống Quan hệ của Trung Quốc với Canada vẫn ở trong tình trạng đóng băng sâu, lại cũng vì Huawei. Vào tháng 12 năm 2018, chính quyền Canada bắt giữ Mạnh Vãn Chu, giám đốc tài chính của công ty này, theo yêu cầu của Hoa Kỳ, về những cáo buộc đã vi phạm lệnh trừng phạt của Mỹ đối với Iran. Trong vài tuần sau đó, hai người Canada đã bị bắt ở Trung Quốc và bị giam giữ trong động tác được coi là "ngoại giao con tin". Canada đang hạn chế xuất khẩu quân sự sang Hong Kong vì luật an ninh mới và cũng đã đình chỉ hiệp ước dẫn độ. Trung Quốc và Ấn Độ đụng độ tranh chấp biên giới hồi đầu năm nay Như thể tất cả những điều này chưa đủ các vấn ngoại giao toàn cầu mà Bắc Kinh đang phải đối phó, đừng quên cuộc đụng độ biên giới nghiêm trọng đầu tiên giữa Trung Quốc và Ấn Độ trong nhiều thập niên. Và tất nhiên, còn những căng thẳng tiếp diễn với các nước xung quanh Biển Đông khi Trung Quốc mở rộng sự hiện diện quân sự trong khu vực. Nói tóm lại những khó khăn Huawei của Trung Quốc với Vương quốc Anh không phải là một tình huống riêng biệt, nó là một phần của danh sách các cuộc đối đầu toàn cầu mà Bắc Kinh đang phải đối mặt. Chuyện gì sẽ xảy ra? Vào một thời điểm nào đó, tất nhiên, Trung Quốc cũng có thể thực thi một số biện pháp đe dọa đối với Anh. Có nhiều lựa chọn. Bắc Kinh có thể khiến các công ty Anh khó hoạt động hơn ở các thị trường Trung Quốc. Nó có thể áp đặt các biện pháp trừng phạt lên hàng hóa cụ thể. Nó có thể hạn chế - hoặc thậm chí đảo ngược - đầu tư của Trung Quốc vào Vương quốc Anh. Nó có thể giảm số lượng sinh viên và học sinh Trung Quốc ở Anh, gây ảnh hưởng tài chính cho các trường đại học và trường công đã trở nên quá phụ thuộc vào học phí nước ngoài. Việc Trung Quốc phản ứng lại mạnh như thế nào có thể phụ thuộc vào các quyết định cụ thể, như họ có muốn biến Anh Quốc thành một thí dụ trong quyết định với về Hong Kong và Huawei để "làm gương cho người khác" hay không. Bắc Kinh biết rằng nó có khả năng trừng phạt nghiêm khắc Vương quốc Anh vào thời điểm London cần nhiều giao thương và đầu tư nhất có thể được trong thời kỳ suy thoái kinh tế sau Covid-19. Hoặc có thể sẽ có một xem xét chiến lược rộng hơn. Trung Quốc thực sự muốn đối đầu bao nhiêu với các nước trên thế giới? Quyết đoán hơn ở nước ngoài để khuyến khích tinh thần dân tộc quốc nội là một chuyện. Bước vào một kỷ nguyên căng thẳng kéo dài ở mức độ thấp với phương Tây, trước nguy cơ leo thang liên tục ở thời điểm bất ổn kinh tế rất lớn, lại là một điều khác. Úc là một trong số các quốc gia đang tăng cường hợp tác quân sự ở Thái Bình Dương Mối nguy hiểm cho Trung Quốc là sự gây hấn của họ đã trở thành chất xúc tác đoàn kết các quốc gia chống lại nước này. Trong khi trước đây Bắc Kinh có thể bắn tỉa từng quốc gia, thì giờ đây họ có thể sẽ bị hạn chế hơn nếu nhóm các quốc gia được gọi là Five Eyes - Mỹ, Anh, Úc, Canada và New Zealand - nối kết với các nền dân chủ khác - như Ấn Độ, Nam Hàn Quốc, Nhật Bản - và các quốc gia khác - như Việt Nam hoặc Malaysia - để đẩy lùi Trung Quốc. Thứ Năm tuần trước, các bộ trưởng ngoại giao của mạng lưới Five Eyes đã thảo luận về những hành động kế tiếp theo mà họ nên có, về tình hình Hong Kong. Trong khi cái gọi là 'bộ tứ' của Úc, Ấn Độ, Nhật Bản và Hoa Kỳ - đang tăng cường hợp tác quốc phòng của họ. Cũng có cuộc nói chuyện giữa một nhóm các quốc gia được gọi là D10 - G7 cộng với Úc, Hàn Quốc và Ấn Độ - để tạo ra công nghệ phi Trung Quốc. Quyết định chiến lược lớn đối với nhiều quốc gia trong Thế kỷ 21 là làm thế nào để có được sự cân bằng đúng đắn trong mối quan hệ với Trung Quốc giữa tương giao và độc lập, giữa bảo vệ các giá trị và bảo vệ lợi ích kinh tế và an ninh quốc gia. Và trong khi Trung Quốc đang tham gia vào các cuộc giao tranh ngoại giao trên toàn cầu, thì quyết định lớn đối với Cộng hòa Nhân dân là họ muốn chiến đấu hăng đến mức nào.
Việc một nhà lãnh đạo có khuynh hướng độc tài cầm quyền quá lâu như ở Belarus và một nhà nước quân chủ được điều hành bởi phe quân đội nhiều năm qua như ở Thái Lan có thể đã vượt qua sức chịu đựng của một bộ phận quần chúng, một nhà nghiên cứu tâm lý học người Việt nói với BBC News Tiếng Việt từ Sài Gòn.
Biểu tình ở Belarus và Thái Lan trong mắt nhà tâm lý học người Việt
Biểu tình chống chính phủ ở Minsk Putin 'cam kết hỗ trợ' cho tổng thống Belarus Biểu tình phản đối lấn át mít tinh ủng hộ Tổng thống Belarus Trong cuối tuần này, tại Minsk, thủ đô Belarus và Bangkok của Thái Lan đã đồng thời diễn ra các sự kiện xuống đường, Phó Giáo sư, Tiến sỹ tâm lý học Mạc Văn Trang bình luận với BBC: "Trước hết về Belarus, tôi có nhận xét như sau, sự thật thì Tổng thống Alexander Lukashenko đã cầm quyền liên tục đến 26 năm, xã hội trì trệ, thì người ta đã ngán ngẩm lắm rồi. "Còn bà Svetlana Tikhanovskaya, ứng viên đối lập, đã có tỷ lệ khá nhiều phần trăm người dân tín nhiệm, trong khi có nhiều thông tin nghi ngờ rằng ông Lukashenko đã gian lận kết quả bầu cử, và chắc là phải có sự gian lận nào đó, nên người dân mới đứng dậy, xuống đường đông đảo như vậy. "Còn nếu bầu cử mà công khai, minh bạch, đàng hoàng, thì tôi cho rằng người dân sẽ không nổi dậy, phản ứng như vậy, có lẽ đã vượt qua sức chịu đựng và sự bất bình của họ." 'Long trời lở đất' hay hiệu ứng 'domino'? Mới hôm Chủ nhật xảy ra biểu tình của phe đối lập tại thủ đô Minsk. Ủy ban bầu cử nói ông Lukashenko chiến thắng với 80,1% phiếu, còn đối thủ Tikhanovskaya chỉ có 10,12%. Bình luận về điều này, nhà nghiên cứu tâm lý học Mạc Văn Trang nói: "Tuy nhiên, vấn đề bây giờ là quân đội và công an có đứng về phía dân hay không? Có ý kiến nói nếu có một ông tướng quân đội hay tướng công an nào đó mà đứng về phía dân, thì lập tức tình thế có thể sẽ thay đổi như là ở Romania. "Thế còn nếu không, mà quân đội và công an vẫn trung thành với Lukashenko, thì theo tôi có thể sẽ có những đàn áp đẫm máu." Nhân dịp này, nhà nghiên cứu cũng phân tích khía cạnh tâm lý học chính trị mà theo ông có thể đáng quan tâm trong quan hệ giữa lãnh đạo Nga và lãnh đạo Belarusm hai quốc gia từng đều ở trong Liên bang Xô Viết (Liên Xô cũ) trước đây. "Hiện nay ông Putin đang có những động thái khẩn trương trong quan hệ Nga và Belarus, tôi muốn nhắc tới khái niệm "Domino". "Nếu tạm gọi là cuộc 'cách mạng' này mà nổ ra thành công, như ở Ukraine trước đây, và ông Lukashenko bị đổ, thì sẽ ảnh hưởng, tác động đến Nga ghê gớm lắm. "Nhưng tôi cũng lưu ý là ông Lukashenko, để bảo vệ nền độc tài của ông, như nhiều người nhìn nhận như vậy, mà lại mời quân đội Nga, kêu gọi công an, quân đội của Nga sang, dù là giữa hai nước có hiệp định tương hỗ an ninh nào đi nữa, để giúp sức và dẹp loạn, thì như vậy tôi cho rằng Lukashenko sẽ mắc tội ác với lịch sử. "Bởi vì về mặt tâm lý học chính trị mà nói, tinh thần dân tộc hết sức quan trọng, ai bị coi là 'phản bội dân tộc', thà là anh mất chức, thì người ta tha, còn anh phản bội dân tộc mà được cho là 'rước ngoại bang vào', nhất là Nga vào, mà đàn áp dân, thì nhất định số phận của Lukashenko sẽ theo và cũng như là Nicolae Ceaușescu thôi. "Tuy nhiên, tôi nhắc lại là cần phải có một nhân tố quan trọng giúp cho sự thay đổi, thí dụ như quân đội, công an có đứng về phía dân hay không. "Nếu quân đội và công an vẫn trung thành với Tổng thống, thì sẽ rất là khó. Điều được cho là bất ngờ nhất ở Romania trước đây, chẳng hạn, những cuộc biểu tình khi chuyển trạng thái khi công an đứng về phía nhân dân, nhất là quân đội đứng về phía nhân dân, thì lập tức nó sẽ xoay chuyển tình thế ngay, nếu không thì còn khó." Ông Lukashenko Tình hình Thái Lan Tại Bangkok ngày 16/8, hàng ngàn người biểu tình lại tổ chức phản đối đòi cải tổ. Một cuộc biểu tình cuối tuần qua, hôm Chủ Nhật, 16/8/2020, ghi nhận được ở Bangkok đã có tới khoảng 10.000 thanh niên, sinh viên, trong đó có nhiều người trẻ tuổi không ngại công khai danh tính của mình, xuống đường trong phong trào được cho là gây quan ngại cho cả chính quyền và buộc Hoàng gia Thái Lan phải quan tâm. Bình luận nhân sự kiện ở cấp độ khu vực tại Đông Nam Á này, nhà tâm lý học, Phó Giáo sư Mạc Văn Trang nêu nhận xét từ góc độ tâm lý xã hội: "Sự thật vấn đề là trước đây cựu Hoàng Thái Lan, hay là Vua Cha ở Thái Lan của vị Vua đương kim hiện nay, đã được người dân Thái Lan sùng bái rất nhiều. "Nhưng dường như nhà Vua mới kế vị hiện nay không được tín nhiệm bằng." "Trước đây các thông tin có thể được 'bưng bít' trong Hoàng gia, nhưng bây giờ với thời đại thông tin, giới trẻ có thể biết hết những chuyện đó, cho nên những gì được cho là 'mờ ám' mà lộ ra mà họ thấy có sự bất công, phi lý, thì nhất định sinh viên sẽ phản đối. "Thì phải chăng đây là một sự chuyển biến lớn trong văn hóa nhận thức, văn hóa chính trị của Thái Lan?" So sánh các phong trào chính trị của giới trẻ ở Thái Lan và một vài quốc gia láng giềng trong khu vực, trong đó có Trung Quốc, và cách ứng xử, đối phó của các chính quyền, thể chế chính trị trước các trào lưu đấu tranh, đòi cải tổ chính trị của giới trẻ, Phó Giáo sư Mạc Văn Trang nói thêm: "Theo tôi thì các chế độ chính trị ở đây có sự khác nhau. Dưới chế độ của Hoàng gia Thái Lan, người ta vẫn biểu tình khá thường xuyên, thậm chí rất nhiều. "Nhưng các cuộc đàn áp bắt bớ nó rất nhẹ nhàng thôi, chỉ những ai quá bạo lực hoặc gây ra những hành động bạo lực, thì người ta mới dùng pháp luật để bắt bớ. "Chứ không có sự khủng bố như ở một số chính thể và bên cộng sản như ở Trung Quốc hay tại Việt Nam, thế còn ở Thái Lan thì không thể như thế được," chuyên gia tâm lý học nói với BBC News Tiếng Việt hôm thứ Ba từ Sài Gòn. Phó Giáo sư, Tiến Sĩ Mạc Văn Trang từng có hơn 30 năm làm việc ở Viện Khoa học Giáo dục, Bộ Giáo dục và Đào tạo của Việt Nam trước khi về hưu vào năm 2002 và chuyển sang hoạt động chuyên môn độc lập ở tổ chức nghiên cứu phi chính phủ, ông từng có hơn 54 năm tuổi đảng, nhưng tự tuyên bố rời khỏi đảng Cộng sản Việt Nam vào cuối tháng 10/2018, sau sự kiện nhà nước và đảng Cộng sản kỷ luật và tuyên bố khai trừ đảng với Giáo sư Chu Hảo.
Chánh án tòa Brooklyn tại New York Jack Weinstein đã bác đơn các nạn nhân chất da cam của Việt Nam kiện các công ty hóa chất Hoa Kỳ.
Ý kiến về vụ kiện chất da cam
Hai mươi bảy người Việt với các thương tích, hay dị tật mà họ cho là bị ảnh hưởng từ chất làm trụi lá cây của quân đội Hoa Kỳ dùng trong thời chiến Việt Nam đã đâm đơn kiện các công ty hóa chất của Mỹ. Ngày 10/03/2005 vị chánh án liên bang 81 tuổi của Hoa Kỳ, Jack Weinstein đã bác đơn kiện của phía Việt Nam với lý do chiếu theo luật Hoa Kỳ, hay luật quốc tế, đơn kiện không có cơ sở. Luật sư của bên nguyên, Constantine Kokkoris nói ông sẽ khiếu nại lên tòa cao hơn Quý vị có suy nghĩ, bình luận gì quanh vụ kiện? Xin gửi thư cho chúng tôi về địa chỉ vietnamese@bbc.co.uk hoặc sử dụng hộp tiện ích bên tay phải. ................................................................................. Nguyễn Hiếu, TP. HCMAi cũng biết chất khai quang giết chết cây cỏ thì hiển nhiên phải có ảnh hưởng xấu nhất định đến sức khỏe con người. Nhưng ra tòa phải có bằng chứng bằng những nghiên cứu khoa học thuyết phục là: chất khai quang đó nguy hiểm cho con người và vẫn còn ảnh hưởng trên 30 năm. Chẳng nhẽ cứ đem những em nhỏ vài năm tuổi (tính ra được sinh sau 30 năm kể từ ngày rải chất khai quang) bị dị tật ra tòa và nói rằng đây là nạn nhân chất độc da cam là thắng sao? Little Girl, Việt NamTôi nghĩ chúng ta không nên bàn luận về việc ai đúng ai sai trong trường hợp này, vì đây là một vấn đề mang tính chất nhân đạo. Tôi không dám nói là nó mang tính chất công lý gì đó vì bản thân tôi không hiểu thấu đáu côi nguồn của vấn đề này. Vậy ta có thể xem vụ án này là lời kiêu gọi sự nhân đạo từ phía Hoa Kỳ đối với những nạn nhân chất độc màu da cam ở Việt Nam. Hồng Phương, TP. HCMThưa bạn Quốc Huy, tôi thật sự không biết nói sao khi thấy bây giờ vẫn còn những người có suy nghĩ thiển cận như bạn được. Bạn nói là chính phủ Việt Nam "chỉ có 3 người thôi mà tự nhận đại diện cho cả 4,8 triệu “nạn nhân”. Bạn đã từng thấy cảnh những nạn nhân chất độc da cam và người thân của họ đã phải đau khổ và thiệt thòi như thế nào khi họ bị nhiễm chất độc dioxin? Cuộc sống của họ phải rất vất vả và khó khăn vì bệnh tật dày vò, ngay cả việc tự lo cuộc sống cho mình cũng là khó nhọc. Nếu các mọi người giàu có hết thì tôi nghĩ sẽ không có đủ chuyến bay cho mọi người đến Mỹ để thưa kiện đâu bạn ạ. Mà lẽ tất nhiên là bất cứ việc gì cũng có 1 hoặc 1 vài người đại diện nêu lên ý kiến. Ngay cả các vị lãnh tụ quốc gia khi đi thăm nước khác cũng vậy thôi. Mỹ cũng không ngọai lệ. Vậy mong bạn và những ai có suy nghĩ giống bạn hãy có suy nghĩ tích cực hơn. Quốc HuyTrích từ bài của bạn Hùng: “một khía cạnh khó khăn… làm sao xác định là ai sẽ được đền bù vì cần phải biết ai bị nhiễm chất độc màu da cam, ai là người không”, hoá ra đi kiện người ta mà mình còn chưa biết cách nào để phân biệt “tác hại” giữa chất độc da cam và các loại hoá chất độc khác thì vơ đũa cả nắm hay sao? Cứ đi mò cua trong lỗ biết bao giờ đến lượt công đoạn “sau khi thắng kiện” mà bàn. Chỉ dựa trên “tác hại” của các loại hoá chất thì kiểu này ta phải kiện cả thế giới, bắt đầu cuộc hành trình xuyên Trung Quốc, qua Nga, châu Âu, châu Mỹ… vì các nước này đều xuất sang ta nhiều loại hoá chất “tác hại” lắm. Tôi nhớ từ thời lão Hạc ở “Làng Vũ Đại ngày ấy” đã có hoá chất độc để dùng tự tử. Trong chiến tranh các kho lương thực và quân trang quân dụng được phun hoá chất diệt mối, gián… bất cứ loại côn trùng hay động vật nào gặp phải đều lăn quay ra chết, độc tố mạnh đến mức có thể dùng chung cho đa mục đích. Quân đội đi đến đâu phải mang theo hàng tấn hoá chất vì các loại côn trùng trong rừng nhiều lắm, lúc đó người ta đã biết là độc nhưng vì không được phép lựa chọn và cũng không tìm ra giải pháp khác nên cứ thế dùng bất kể liều lượng, thừa thì đem chôn xuống đất cho nên sau này có cả một làng bị mắc bệnh trọc đầu, đầu thì to mà răng thì chẳng có, xương dòn và cơ teo. Thời chiến tranh cán bộ Đảng còn dùng hoá chất độc để bảo vệ lương thực khỏi bị trộm, nhà thơ Nguyễn Chí Thiện đã mô tả trong tập thơ hồi ký “Hoa Địa Ngục“ tù nhân đói đến mức sẵn sàng ăn cả! lạc giống có trộn lẫn chất độc DDT. Từ thập kỷ 50 tiến lên xây dựng XHCN ở miền Bắc thì hoá chất dùng để khai khoáng, phục vụ sản xuất công nghiệp đã được sử dụng khá nhiều, có khu sản xuất hoá chất giữ kỷ lục cho đến nay lúc nào cũng duy trì được tỷ lệ trên 90% công nhân bị nhiễm độc. Chẳng phải xa xôi gì, bây giờ một số chị em thành thị mới biết nếu sử dụng thuốc (thậm chí là thuốc cảm) không đúng cách trong khi mang thai thì sinh con sẽ bị dị tật, nói chi bàn cái chuyện cách đây ba bốn chục năm về trước. Bạn nào sinh ra ở miền Bắc vào thập kỷ 70 thì dễ bị mắc chứng bệnh “dị tật” răng vì dùng thuốc kháng sinh Tetracylin, người ta thường nói đùa nhìn răng biết sinh năm nào. Tức là do bao cấp nên có loại hoá chất hay dược phẩm mới được ! nhập nào đó sẽ bị ép buộc phải dùng đại trà, tác hại lên cả một vài thế hệ chứ không giới hạn nhóm đơn lẻ nào. Đơn cử như mỗi khi tổ chức các chiến dịch phun hoá chất diệt muỗi thì nhà nào nhà nấy như bị ốm hàng tuần liền, đó là loại thuốc trừ sâu ngoài ruộng nhưng các vị cán bộ chỉ đạo cứ phun thẳng vào nhà lên giường chiếu, bát đũa... Nhìn phiến diện thì khó gặp người bị dị tật lắm vì họ cũng mặc cảm hiếm khi đi ra đường, bạn Quang Huy ở Hà Nội nên tìm đến các trung tâm của người tàn tật sẽ thấy ngay thôi, kể ra đây chẳng hết được. Tôi thấy nền dân chủ Mỹ có gì đáng phải cười đâu thưa bạn Hùng, thâm ý của họ tốt và công bằng đấy chứ: 3 vị đại diện nạn nhân thì cơ cấu 1 vị cựu binh CS, 1 vị cựu binh CH, 1 vị dân thường. Chỉ lo 3 vị đại diện cho các nận nhân lại mang cái “cơ cấu” của Đảng sang Mỹ thì mới để cho người ta cười thôi. An NamHội nạn nhân chất độc màu da cam thành lập ngày 10/01/2004 thì ngày 30/01/2004 hội đã đứng nguyên đơn khởi kiện tại quận Brooklyn- bang New York- Hoa Kỳ. Như vậy, rõ ràng mục đích thành lập hội là để đi kiện. Hội được thành lập theo chỉ đạo của Bộ Nội Vụ và các vị chức sắc của hội nhìn vào đều mang màu sắc và sự chỉ đạo của chính phủ. Đọc điều lệ của Hội chúng ta càng thấy rõ hơn sự phân biệt đối xử. Tóm lại, tất cả các hội được thành lập ở VN đều là công cụ của Đảng nhằm phục vụ cho mục đích thống trị và Hội nạn nhân chất độc màu da cam cũng không ngoại lệ. Như vậy, nhằm không vi phạm thỏa thuận về việc đồng ý không đòi bồi thường chiến tranh trong đó có việc không khởi kiện vụ chất độc màu da cam để nhận lấy việc bình thường hóa quan hệ giữa hai nuớc. Nay, nhà cầm quyền thấy cần thiết phải khởi kiện để đạt được mục đích chính trị của mình, họ đã mượn tay hội để không vi phạm các thỏa thuận. Chính trị phải dùng thủ đoạn nhưng không có nghĩa là lật lọng, những người lính cộng sản và những người con VN phải chịu số phận tật nguyền dị dạng ngày hôm nay đều hy sinh vì Đảng. Ngày nay, khi cần thiết, Đảng lại dùng họ để phục vụ lợi ích chính trị của mình. Không phải tôi không thương những người dị tật nhưng với các chứng cứ như trên, gần như kết quả của vụ kiện này bằng Zero. Còn các nạn nhân thực sự, thì vụ kiện này chẳng mang lại cho họ điều gì mới mẻ hơn và sẽ chìm vào quên lãng theo thời gian. Thật đáng buồn. Quang Huy, Hà NộiXin thưa quý vị. Theo tôi triều đại, chính thể có thể thay đổi, nhưng độc lập dân tộc và thống nhất tổ quốc là điều thiêng liêng và không thể xâm phạm chính vì lẽ đó mà Việt nam ta mới tồn tại đến ngày nay trước các thế lực ngoại xâm. Nhân đây nói về vụ kiện da cam, có người nói rằng nếu CSVN đừng có vượt rừng Trường Sơn vào xâm lược Mn thì đâu có các nạn nhân da cam, nói như vậy là hoàn toàn cực đoan. Còn có người nói rằng do Vn dùng thuốc sâu vô tội vạ, nên cũng có thể bị dị tật, xin thưa rằng, người dân Vn mới chỉ dùng thuốc sâu khoảng 10, 15 năm nay thôi, cả 3 thế hệ nạn nhân bị nhiễm thì tuổi đời còn là 20, 30 và hơn thế nữa bạn ạ. Nông dân VN sản xuất theo kiểu tự cung tự cấp sản phẩm nông nghiêp làm ra chủ yếu để họ dùng trước đã, rồi cũng chính họ phun thuốc, do vậy họ đâu có ngu si và dốt nát để ăn thuốc sâu và hít thuốc sâu khi phun thuốc, họ đều dùng khẩu trang đấy chứ. Tôi ở ven đô Hà nội, làng tôi vẫn là làng thuần nông, nhưng trong làng tôi có ai đẻ con bị quái thai do sử dụng thuốc sâu bừa bãi đâu. Tác hại của thuốc sâu là có thực và người dân họ biết nhận thức sử dụng khi cần thiết, bạn đừng đổ tại thuốc sâu, khôn! g tin bạn cứ về làng quê Vn mà xem. Tôi vừa đọc được thông tin bà dân biểu ở bên Newdiland xa xôi đã có bài phát biểu và bài báo viết trước công luận nói lên cảm xúc và sự ủng hộ của bà cũng như kêu gọi người dân nước bà góp tiếng nói ủng hộ. Để có được cảm tình và sự ủng hộ đó khi bà tận mắt chứng kiến các nạn nhân được nuôi dưỡng ở làng hoà bình, việc làm của bà không khiến tôi phải so sánh và suy nghĩ khi đọc diễn đàn còn có nhiều người vì lý do nào đó lại quay lưng và vô cảm với đồng bào mình, đã đến lúc họ phải đến gặp và chứng kiến cuộc sống của các nạn nhân để được mắt thấy tai nghe. Đây là vụ kiện nhân đạo, đòi quyền được sống và làm người binh thường của các nạn nhân, và là vụ kiên dân sự do vậy nhân được sự ủng hộ của nhà nước, của các phương tiện truyền thông Vn là điều dễ hiểu, và tôi là một người bình thường không có liên hệ nào với các nạn nhân. Và tôi mong muốn họ thắng kiện để phần nào an ủi và bớt đi nỗi cực nhọc hằng ngày, họ thắng kiện tôi có được gì đâu, nhưng là người VN thì tôi đồng cảm với họ- những nạn nhân da cam , trong đó có dân thường, có chiến binh của cả 2 phía CS và CH. Tác hại của da cam là không thể chối cãi chính các công ty hoá chất Mỹ đã phải bồi thường cho các cựu binh Mỹ và gần đây là chính phủ Newdiland chính thức xin lỗi binh lính nước họ tham gia chiến tranh VN. Tôi mong mọi người đừng vì không thiện cảm với chính phủ CS hiện nay mà có cái nhìn không khách quan và vô cảm với các nạn nhân. Lê Hùng, AtlantaKhông biết người tham gia tranh luận ở đây có biết việc này không: trong ba người đứng đơn kiện ban đầu nghe nói có bà bác sĩ Dương Quỳnh Hoa. Tôi đã đọc những câu trả lời của bà với một ký giả Pháp, nói đại ý rằng người ta đưa tên bà vào đơn kiện ngoài chủ ý của bà. Nồng độ dioxin trong cơ thể bà dưới mức an toàn, con của bà chết vì trong bụng thiếu thuốc chứ không phải vì dioxin. Sau khi bà trả lời phỏng vấn, tên bà bị xóa khỏi đơn kiện. Lý Khoa, TP. HCMTôi ủng hộ lý lẽ và lập luận của bạn Nguyễn Hùng (Denver). Thật vui vì bạn hiểu rõ bản chất sự việc. Nhân đây cũng xin cũng cấp thêm thông tin (hoặc nhắc lại) với các bạn khác là: mục đich của các nạn nhân chất độc da cam khi đi kiện không có khác là nhằm đòi công lý, đánh thức lương tri. Tuy nhiên mọi người trên diễn đàn này ai cũng hiểu rằng đây là một vụ kiện khó khăn, nhất là khi các thẩm phán Mỹ, với nhiều lý do, lại là người luôn tìm được lý lẽ chứng minh cho quyết định của mình chứ không lập luận như các bạn Quốc Huy và An Nam. Nguyễn Hùng, DenverXin gửi bạn bạn Không Tên: Xin các bạn đọc lại ý kiến của tôi một lần nữa. Tôi chỉ khẳng định rằng chính phủ Việt Nam không phải là nguyên đơn của vụ kiện. Còn việc họ ủng hộ vụ này là lẽ đương nhiên. Nếu chính phủ im lặng thì chắc chắn sẽ có không ít ý kiến cho rằng họ không quan tâm đến dân. Cũng xin có đôi lời trao đổi với bạn Quốc Huy: Xin hỏi bạn có biết về các vụ kiện nạn nhân tập thể không ạ? Xin thưa là không có bao giờ tất cả các nạn nhân lại cùng lúc đứng đơn kiện cả. Thường bao giờ cũng chỉ cần 1, 2 người đứng ra đại diện là được. Một khi toà phán thắng kiện thì tất cả mọi nạn nhân (theo định nghĩa của toà) đều sẽ được thông báo về việc đền bù. Ví dụ, vụ các cựu chiến binh Mỹ kiện các công ty hoá chất, theo bạn thì có bao nhiêu người đứng ra kiện vậy? Bạn phải biết là nếu phía Việt Nam thắng kiện thì người ta sẽ ra một thông báo cho các nạn nhân chất độc màu da cam về chuyện được đền bù. Sau đó nạn nhân nào nhận tiền thì sau này không được quyền khiếu kiện nữa! Còn nạn nhân nào không đồng ý với phán quyết của toà (hay là không chấp nhận sự đại diện của những ngưòi đứng ra kiện) thì có quyền từ chối nhận tiền để khiếu kiện lại. Tôi phải giải thích để cho bạn hiểu rằng việc ba người này đại diện cho các nạn nhân là tuân theo luật của Mỹ đấy ạ. Không phải là theo cái "cung cách đại diện của chế độ độc tài" đâu thưa bạn. Còn nếu bạn thấy buồn cười thì đó là vì bạn đang cười vào nền dân chủ của Mỹ đó! Chuyện thuốc trừ sâu cùng những tác nhân khác gây nên quái thai và các bệnh tất khác thì không ai có thể phủ nhận. Tuy nhiên tôi cũng hỏi lại bạn Quốc Huy là nếu cho bạn uống một cốc có pha "chất diệt cỏ" của Mỹ thì bạn có uống không ạ? Tác hại của chất độc màu da cam thật ra không cần phải bàn. Đương nhiên sẽ có một khía cạnh khó khăn là sau khi thắng kiện thì làm sao xác định là ai sẽ được đền bù (vì cần phải biết ai bị nhiễm chất độc màu da cam, ai là người không). Chim CuTối chủ nhật vừa rồi, truyền hình Hà nội có chiếu phim Sinh Ngày 4 Tháng 7, do tài tử Tom Cruise thủ vai chính, của Oliver Stone. Tuy đã xem phim này vài lần trước đây, nhưng khi xem lại tôi có cảm nhận rằng cuộc chiến tại Việt nam còn lâu mới có thể biến mất trong tâm khảm của của người Mỹ cho đến khi nào chính quyền Mỹ có sự thừa nhận đầy dủ hơn nữa về tai họa mà họ đã gây cho người dân Việt nam, cũng như đối với các thế hệ người Mỹ đã tình nguyện hay bị bắt buộc tham gia cuộc chiến này. Việc đền bù cho các nạn nhân của cuộc chiến cũng không dễ dàng giải quyết khi việc thừa nhận trách nhiệm chưa rõ ràng. Chúng ta không nên đánh giá Chính phủ Việt nam là sự hậu thuẫn chính cho bên nguyên đơn trong vụ kiện này. Đặt giả sử là một thể chế nào đó đang tồn tại tại Hà nội, thì việc đòi công lý rõ ràng cho các nạn nhân của cuộc chiến đó vẫn không thể tránh khỏi cho dù sớm hay muộn. Và tôi thấy lạc quan vì vấn đề chất da cam nay dường như đã đến lúc cần có sự giải quyết triệt để giữa Việt nam và Mỹ (xin đừng hiểu đơn thuần là việc giữa hai chính phủ). Nhưng đồng thời, tôi cũng muốn đặt câu hỏi cùng các quý vị đang quan tâm rằng: liệu chuyện này có là điều cảnh báo cho các doanh nghiệp/ tư nhân trong và ngoài nước Việt nam đang cố gắng tìm cách kiếm lời qua việc đưa vào sử dụng các loại phân bón/ chất diệt cỏ hay côn trùng không được phép không? Duy Khanh, SydneyNếu diễn đàn này có "vote" thì tôi cho anh Hoàng Hưng, Prague, Czech 5 sao trên 5 sao. Minh Nam, Việt NamQua sự diễn tiến của vụ kiện này, tôi vẫn thấy điều khó khăn nhất về phía VN là chứng minh sao cho thật thuyết phục rằng đúng là chất dioxin (chiếm tỷ lệ rất thấp trong chất diệt cỏ mà quân đội Mỹ sử dụng ở VN) đã gây nên bệnh tật cho những người nhiễm nó. Để chứng minh "đã nhiễm" thì việc nhân-sự có sống trong vùng nguy hiểm vẫn chưa thuyết phục lắm, mà phải đo đạc chất dioxin còn tồn lưu trong cơ thể, hình như điều này không dễ dàng, không những giá tiền rất cao, mà thời gian qua đi đã trên 30 năm rồi liệu chất này có đào thải hết rồi hay không (?). Cuối cùng, những hình ảnh dị tật gây xúc động hàng triệu người mà VN ta công bố và quả quyết là do nhiễm dioxin thì y học đã biết từ lâu, từ trước khi con người chế tạo ra dioxin. Có lẽ VN sẽ chứng minh bằng tỷ lệ người dị tật, sảy thai, ung thư... là rất cao khi bị nhiễm (so với khối dân cư không bị nhiễm). Tuy nhiên, tôi hoàn toàn tin rằng các nhà khoa học VN thừa biết những điều tôi nói, nghĩa là họ đã chuẩn bị chứng cứ đủ vững chắc để đảm bảo thắng lợi trong vụ kiện. Đọc báo trong nước thì được biết GS Phan Thị Phi Phi đã vào miền Nam nhièu năm và đã ở các vùng bị rải chất diệt cỏ; sau đó, bà bị sảy thai tới 4 lần, rồi khi dạy ở trường đại học Y Hà Nội, bà đã nghiên cứu về tác hại của chất độc da cam. Tôi thầm mong VN sẽ thắng. Khi đó, bất cứ ai là nạn nhân cũng được đền bù, không phân biệt họ ở miền Bắc hay miền Nam, là quân nhân hay dân thường. Không lẽ lúc đó trong nội bộ nhân dân VN lại có sự tranh chấp "ai chính nghĩa, ai phi nghĩa" để được hưởn g sự bồi thường. Tranh chấp như vậy có mà đến tết cũng chẳng ngã ngũ được, chỉ tổ giơ lưng cho thiên hạ nhìn. Quốc HuyQua ý kiến của bạn Hùng ở Denver Hoa Kỳ thì lại càng thấy cái cung cách đại diện của chế độ độc tài thật buồn cười, chỉ có 3 người thôi mà tự nhận đại diện cho cả 4,8 triệu “nạn nhân”. Không hiểu 3 vị đó được các nạn nhân uỷ quyền bằng cách nào nếu không “thông qua” các hội đoàn của Đảng? Nếu 3 vị “đại diện” trên tự làm được việc đó thì chứng tỏ họ còn khoẻ mạnh hơn cả người những người khoẻ mạnh, thật là phi thường(!) Chỉ có duy nhất 1 vị VNCH ra làm nhân chứng (anh ta đạp các thùng hóa chất từ trên máy bay xuống) trong số 4,8 triệu người mà 3 vị “đại diện” lập danh sách thì càng buồn cười nữa, nạn nhân của phía VNCH duy nhất 1 người thôi sao, hay chỉ là con mồi để người ta đi câu? Tư cách người đại diện mà không được xác định rõ ràng thì chắc chắn sẽ không thể đem lại công bằng cho các nạn nhân sau này. Thử nghĩ xem các nạn nhân có được tự do lựa chọn người đại diện của mình hay phải bị ép buộc nhận người do hội đoàn của Đảng đưa ra? Các công ty Mỹ không đem chất độc da cam sang rải ở VN, đem rải chất độc da cam là quân đội và chính phủ Mỹ, nếu chính phủ Mỹ không “cấp phép” để cho các công ty M ỹ sản xuất loại hoá chất đó thì làm gì ra đời cái gọi “chất độc da cam”? Còn gọi chất độc da cam là vũ khí thì tại sao nó không thể giết chết kẻ thù ngay trên mặt trận trong một cuộc chiến mà Mỹ muốn giải quyết chớp nhoáng? Sự ngu dốt của chính phủ Mỹ và sự ngu dốt của chính phủ CSVN có gì khác nhau trong việc tuỳ tiện sử dụng hoá chất độc hại. Nếu ai phủ nhận những loại thuốc bảo vệ thực vật, chất diệt cỏ... đang được sử dụng hiện nay trên đất nước VN không độc hại thì xin mời luật sư bên nguyên sang VN, chỉ cần pha các loại hoá chất đó vào cốc và mời họ uống đảm bảo biết ngay. Không thể có cái gọi là nhân đạo hay công lý một chiều được, đó chỉ là thứ đạo đức giả để tuyên truyền. Đỗ Long, CanadaTôi hoàn toàn đồng ý với Hoang Hưng, Prague là chất độc dioxin tác động rất xấu đến con người và môi trường là có thật. Tôi cũng đồng ý cùng bạn Hoa Mai về việc thuốc Quinine chống Sốt rét rừng rất độc hại và gây dị tật không kém Dioxin. Ngoài các yếu tố hóa chất (thuốc men, thuốc trừ sâu ...), còn phải kế đến các yếu tố vật lý (phóng xạ, nhiệt, từ truờng ...) và sinh học (ký sinh trùng, vi khuẩn, virus, nấm, bệnh tật ... ) trong số các nguyên nhân gây Dị tật. Rubella là một trong số Virus đó (trong nhóm T.O.R.C.H mà các phụ nữ có thai tuyệt đối phải tránh), hiện đang phát dịch tại Tân Phú và Củ Chi. Hãy nhìn cách giải quyết căn dịch Rubella này thì thấy: Ở một thành phố thuộc hàng lớn nhất nuớc, vào năm 2005 hiện đại mà còn rất yếu kém trong cách ly, truy tìm nguồn dịch, chủng ngừa thiếu hệ thống, thiếu thông tin.... Duờng như là rất coi thuờng dịch Rubella là đằng khác. Không biết các nữ công nhân bị nhiễm Rubella và những nguời đuợc chích ngừa mà mang thai hoặc sẽ mang thai trong vòng ba tháng sau bệnh, và sinh ra đứa bé bị dị tật thì có coi là do Dioxin gây ra hay không? Chỉ là một thí dụ! Không phải cứ Dị Tật là phải do nguyên nhân Dioxin như một số bạn tin chắc và định dùng niềm tin đó đế thuyết phục Quan tòa. Thật sự thì khoa học vẫn chưa xác định đuợc dứt khoát liên hệ NGUYÊN NHÂN-HẬU QUẢ của Dioxin va Dị tật một cách rõ ràng minh bạch tre^n gia^'y to*`. Đó chính là cái khó cho bên đi kiện vậy! Theo tôi, nếu mình kiện vì lý do Việt Nam đã bị rải Dioxin phá hoại môi truờng một cách vô lý còn có nhiều khả năng thắng kiện hơn là chỉ kiện vì lý do Dioxin gây Dị tật. Trong truờng hợp sau thì khả năng thắng sẽ bị các yếu kém trong kiếm soát môi truờng của Việt nam làm thấp đi. Tuấn Khoa, HoustonKính anh Lee Tung, Chuyện tranh luận của chúng ta khởi đầu do câu hỏi của anh gửi tôi là trường hợp bồi thẩm đoàn toàn là người VN thì sao? Tôi cố gắng trả lời theo sự suy nghĩ và một chút kinh nghiệm có được qua những năm tháng sống ở Mỹ là bồi thẩm đoàn toàn là Mỹ hay toàn là VN lợi hại ra sao. Anh lại cho rằng ý tôi muốn nói người Việt đi kiện để kiếm chút tiền lẻ chứ không vì nhân đạo và đầu óc tôi cứng ngắt như những “người cộng sản cũ”. Tôi lại phải đính chính là tôi chỉ có cơ hội làm bồi thẩm đoàn một lần trong đời nên thấy sao kể vậy. Giờ anh lại muốn chấm dứt tranh cãi và khuyên tôi về VN “để thấy cởi mở hơn trước”. Thưa anh làm sao anh biết tôi chưa về? Làm sao anh biết tôi không thấy có cởi mở hơn trước như anh nói? Nhưng tôi cũng thấy nhà nước chỉ cho được cởi mở tự do kinh tế tư nhân mà thôi. Còn cái chính yếu và cốt lõi là tự do ngôn luận, tư do báo chí, tự do phát biểu chính kiến và tôn trọng dân chủ có được cởi mở chăng? Không Tên, TP. HCMCho tôi được minh bạch với bạn Nguyễn Hùng (Denver, Hoa Kỳ). Bạn hơi nặng lời khi gọi người Việt ở Mỹ là "ấu trĩ" khi mà bạn không biết chính xác sự thật ra sao. Tôi thì không có ý kiến gì nhiều về vụ kiện vì tôi chỉ là người đang quan sát để nhìn thấy sự thật mà thôi, theo tôi nghĩ rằng ở thế giới tự do, công lý rồi sẽ thắng. Tuy nhiên tôi thấy ý kiến của bạn không thực tế cho lắm vì bạn nói rằng chính phủ VN không nhúng tay vào thì quả thật rất vô lý và không có logic vì bạn cũng thấy đó rất nhiều tờ báo trong nước cũng như các phương tiện truyền thanh khắp nơi trong nước bấy lâu nay quảng cáo âm ĩ và kêu gọi ủng hộ những nạn nhân nầy. Nhiều trang báo điện tử trong nước cũng kêu gọi ký tên để ủng hộ họ. Bạncũng biết đấy, những phương tiện nầy do nhà nước kiểm soát, nếu không có sự chỉ đạo của Đảng thì họ không dám làm bậy đâu. Còn nói về nhân đạo, thì ở VN ta có rất nhiều chuyện phải làm vì VN còn rất nghèo cho nên có rất nhiều người cần sự giúp đở không riêng gì những nạn nhân nầy đâu. Tại sao không thấy chính phủ sốt sắng giứp đỡ hoặc quảng cáo để yêu cầu giúp đở những nạn nhân bị thiên tai lũ lục hay tai nạn xe cộ, va hàng ngàn đứa trẻ và những g/đ bất hạnh thang lang trên khắp đường phố VN năm nầy qua tháng nọ để xin ăn. T rong xóm tôi có một số anh thương phế binh thời VNCH, ở tù không đủ năm nên không được đi Mỹ, còn ở lại VN thì cuộc sống dở khóc dở cười vì đi đâu cũng bị kỳ thị, còn muốn đi đạp xích lô để kiếm sống qua ngày thì không đủ chân tay để làm việc đó. Họ bị phân biệt đối xử đủ thứ, thì thử hỏi họ sẽ thưa ai đây? Tôi hy vọng công lý sẽ sớm đến với người VN chúng ta ở trong nước cũng nhu ở hải ngoại. Hoàng Trung, Garden GroveGửi anh Nguyễn Hùng: Đây là diễn đàn, bạn không đồng ý bạn có quyền tranh luận, không cần nổii nóng như vậy. Trở lại vấn đề vụ kiện do ai đứng tên, hầu hết đều hoài nghi động cơ vụ kiện của chính phủ Hà Nội, nhưng nói chung đều muốn những nạn nhân thắng kiện. Là người VN dù đang ở đâu, cũng không thề quay lưng với những nạn nhân chiến tranh. Nhưng những hoài nghi dụng ý của Chính phủ Hà nội là đúng đắn.Không ai ở VN tổ chức hội gì mà thoát khỏi cặp mắt Công An, nói chi vụ kiện to tát mang tầm cỡ thế giới. Nếu không tin, bạn trở về Vn đem vụ Trung Quốc bắn chết 9 ngư dân VN ra kiện Công An Trung Quốc thử xem. Tôi bảo đảm, bạn vừa mở miệng họ nhốt bạn liền. Nguyen Hung, Denver, Hoa KỳKhông tin nổi là có nhiều bạn ở đây tự xưng là ở Mỹ mà lại ấu trĩ về mặt thông tin đến như thế. Các bạn này vẫn hay chê người trong nước là bị nhồi sọ và bưng bít thông tin. Nực cười ở chỗ là các bạn này thân đang sống trong một thế giới tự do về thông tin nhưng tự bản thân mình lại bưng bít thông tin của chính mình (không hiểu do ai "nhồi sọ" đây?). Thứ nhất là vụ này không phải do "nhà nước" hay "chính phủ" hay là "Đảng" đứng ra kiện. Lại càng không phải là "Hội bảo trợ các nạn nhân chất độc màu da cam" kiện. Vụ này là do ba nạn nhân của chất độc màu da cam thay mặt các nạn nhân ở Việt Nam đứng ra kiện các công ty sản xuất hoá chất của Mỹ. Thứ hai là các nạn nhân là người ở "chính quyền cũ" lại càng không bị gạt ra khỏi danh sách nạn nhân. Không hiểu các bạn ở đây lấy thông tin ở đây ra mà nói thế? Các bạn không biết là trong số các nhân chứng (và là một nạn nhân) được nhắc tới khá nhiều chính là một cựu chiến binh VNCH ư? Một số bạn lý luận về chuyện "tại ai" nên Mỹ mới phải rải chất da cam. Các bạn thật nực cười. Vậy bây giờ nếu bọn khủng bố (giả sử như là ở Palestine) có bom hạt nhân hoặc là chất độc hoá học thì họ "có quyền" sử dụng nó ở Israel, với cớ là Israel đem quân vào đất của họ ư? Hay ngược lại nếu Israel ném bom hạt nhân hoặc dùng chất độc hoá học ở Palestine thì đó lại là điều có thể chấp nhận được hay sao? Mà nói đi nói lại thì câu hỏi "Tại sao?" đó ai trả lời được đây? Nếu các bạn đổ lỗi cho quân Cộng Sản thì phải nhớ rằng chính các quan chức VNCH cũ cũng là một bên của cuộc chiến, họ cũng là nguyên nhân của cuộc chiến vậy? Quốc HuyĐọc tất cả các ý kiến trên diễn đàn tôi không thấy ai “cãi chày, cãi cối” chất độc dioxin là không có thật. Chất dioxin chẳng phải xa lạ gì vì nó vẫn xuất hiện trong khói xả xe cộ, máy móc… kiểm tra máu của những người làm việc trong hầm, hầm mỏ, thợ lau chùi thông các ống khói thì phát hiện lượng dioxin rất cao. Bạn Hoàng Hưng ở Prague nên biết rằng các nhà khoa học đã khẳng định chất dioxin có rất nhiều trong muội khói. Việc nhiễm dioxin vẫn xảy ra thường xuyên và hàng ngày, thậm chí người ta còn dùng để đầu độc nhau như trường hợp ông Yushchenko ở Ukraina. Ở VN và TQ người ta đã không quản lý được mua bán và sử dụng hoá chất độc hại thì cũng không quản lý nổi việc sản xuất ra chúng đâu, dioxin vẫn có trong các loại thuốc bảo vệ thực vật và chất diệt cỏ… đơn giản vì chúng có tác dụng rất mạnh và chi phí để sản xuất lại rẻ. Sự phát triển kinh tế được ca tụng “thần kỳ” cũng nhờ phần lớn vào cái “chi phí rẻ” đó, mới đây tôi phải bỏ chục cái bát Tàu vì nghe đâu chúng bị pha chì để tiết kiệm nhiên liệu nung, đi ra ngoài đường ăn cái gì cũng sợ hoá chất độc trong thực phẩm chỉ vì “chi phí rẻ”. Còn nói về luật pháp, hiệp ước hay công ước quốc tế gì đó trên cái đất nước XHCN này thì nó xa xỉ quá. Giả sử các công ty hoá chất Mỹ cử chuyên gia sang VN và tìm được bằng chứng về 1 loại hoá chất nào đó có chứa dioxin, vậy bằng chứng dioxin cách đây gần 40 năm và bằng chứng dioxin đang còn hiện hữu tại VN thì cái nào thuyết phục toà án hơn? Muốn người Việt mình được bù đắp thiệt thòi thì phải tỉnh táo hơn người ta. Hong Phuong, TP.HCMChúng ta không cần phải phân biệt vụ kiện này là vì nhân đạo hay vì chính trị. Cái chính là công lý, công bằng, là lẽ phải. bạn cũng biết là người dân Việt Nam, đặc biệt là gia đình các nạn nhân thì rất nghèo, làm sao họ có đủ khả năng để theo kiện. Vì vậy Hôi nạn nhân thay mặt đi kiện là rất hợp lý. Bạn Nguyễn Quấc có biết là trong những người nộp đơn kiện có cả một cực chiến binh của quân đội VNCH không? Tất cả các con của ông đều bị dị tật hoặc đã chết khi chưa đến tuổi thành niên, chỉ vì ông là người trực tiếp tham gia rải chất da cam. Có bạn nói rằng chất da cam có đốc hay không còn đang nghiên cứu! Thật là thiếu hiểu biết, thiếu thông tin, lại còn nói là thuốc trị bệnh sốt rét thì gây đột biến gen, còn chất da cam thì chưa chắc? Vậy nếu ai đó bảo rằng cây rau mà bạn sắp an có nồng độ dioxin cao thì bạn có dám ăn không? Các cựu binh Mỹ bị nhiễm dioxin đã được được chính phủ Mỹ bồi thường, ở Úc hay hay các nước từng gửi quân tham chiến ở Việt nam đều vậy còn những nạn nhân là người vô tội Việt Nam thì không??? Trong công việc tôi thường tiếp xúc với du khách Mỹ, tôi thấy họ cũng nhìn nhận vấn đề rất công bằng. Thế tại sao một số người Việt chúng ta ở hải ngoại lại nghi ngờ, thiển cận như vậy? Tôi đồng ý là chính quyền Việt Nam còn có tham nhũng, nhưng ai dám nói là chính quyền Mỹ thì không? hãy xem lại vụ SALT LAKE City. Việt Nam nay đã khác trước rồi bạn ạ. Đừng giữ mãi tư tưởng hận thù, hẹp hòi như thế. Đừng gắn lòng hận thù chung với sự thật đau lòng trong vụ kiện này. Mong rằng công lý không phải luôn thuộc về kẻ mạnh. Tung Lee, FloridaGửi bạn Tuấn Khoa (Houston) Tham nhũng là vấn nạn ở nhiều nước không chỉ có ở riêng VN. Cũng như hầu hết người VN ở hải ngoại, bạn nói quá nhiều đến chính trị, trong khi chủ đề chính là nhân đạo. Vụ kiện mới bắt đầu chưa có khả năng nào lộ diện, không nên võ đoán quá xa là số tiền bồi thường sẽ bị tham nhũng gần hết. Có lẽ định kiến dai dẳng của bạn đối với chính phủ VN che lấp hết cảm xúc dành cho người dân. Những nạn nhân của chất độc da cam phần lớn là người tàn tật, tự bản thân họ gặp rất nhiều khó khăn trong sinh hoạt hàng ngày. Do đó cũng dễ hiểu là cần phải có sự giúp đở của một Hội Bảo trợ thì mới có thể đến Mỹ mà theo kiện. Là những người may mắn lành lặn, các bạn không nên nghi ngờ sự giúp đở của người khác đối với các nạn nhân da cam. Về trình độ của bồi thẩm đoàn, những thanh minh mới nhất của bạn lại mâu thuẫn với những gì bạn nói lần đầu. Xin kết thúc tranh luận ở đây. Mong bạn và những người như bạn có dịp về VN như tôi để cởi mở hơn trước những đổi thay ở quê hương, để lắng nghe và nhìn nhận mọi việc khách quan hơn. Chào bạn. Đỗ Minh Nam, Việt NamQua sự diễn tiến của vụ kiện này, tôi vẫn thấy điều khó khăn nhất về phía VN là chứng minh sao cho thật thuyết phục rằng đúng là chất dioxin (chiếm tỷ lệ rất thấp trong chất diệt cỏ mà quân đội Mỹ sử dụng ở VN) đã gây nên bệnh tật cho những người nhiễm nó. Để chứng minh "đã nhiễm" thì việc nhân-sự có sống trong vùng nguy hiểm vẫn chưa thuyết phục lắm, mà phải đo đạc chất dioxin còn tồn lưu trong cơ thể, hình như điều này không dễ dàng, không những giá tiền rất cao, mà thời gian qua đi đã trên 30 năm rồi liệu chất này có đào thải hết rồi hay không (?). Cuối cùng, những hình ảnh dị tật gây xúc động hàng triệu người mà VN ta công bố và quả quyết là do nhiễm dioxin thì y học đã biết từ lâu, từ trước khi con người chế tạo ra dioxin. Có lẽ VN sẽ chứng minh bằng tỷ lệ người dị tật, sảy thai, ung thư... là rất cao khi bị nhiễm (so với khối dân cư không bị nhiễm). Tuy nhiên, tôi hoàn toàn tin rằng các nhà khoa học VN thừa biết những điều tôi nói, nghĩa là họ đã chuẩn bị chứng cứ đủ vững chắc để đảm bảo thắng lợi trong vụ kiện. Đọc báo trong nước thì được biết GS Phan Thị Phi Phi đã vào miền Nam nhièu năm và đã ở các vùng bị rải chất diệt cỏ; sau đó, bà bị sảy thai tới 4 lần, rồi khi dạy ở trường đại học Y Hà Nội, bà đã nghiên cứu về tác hại của chất độc da cam. Tôi thầm mong VN sẽ thắng. Khi đó, bất cứ ai là nạn nhân cũng được đền bù, không phân biệt họ ở miền Bắc hay miền Nam, là quân nhân hay dân thường. Không lẽ lúc đó trong nội bộ nhân dân VN lại có sự tranh chấp "ai chính nghĩa, ai phi nghĩa" để được hưởn g sự bồi thường. Tranh chấp như vậy có mà đến tết cũng chẳng ngã ngũ được, chỉ tổ giơ lưng cho thiên hạ nhìn. Minh Đạo, Louisville, Hoa KỳSự kiện này mang tính nhân đạo, không phải chính trị. Tôi không khẳng định 4 triệu người này là do chất độc da cam gây ra, nhưng tôi tin không ít thì nhiều cũng có ảnh hưởng. Nếu việc này được thắng thì rất tốt, vì số tiền có thể giúp nhiều cho gia đình nạn nhân. Tôi mong rằng nếu thắng được thì tất cả mọi người được bồi thường công bằng, không phân biệt là nam hay nữ, già hay trẻ, gia đình liệt sĩ hay gia đình của chính phủ Sài Gòn xưa. Xe Ôm, TP. HCMVề vụ kiện "chất độc da cam" tôi nhận thấy bạn Thu Phong viết rất đúng, ta phải nên thực tế một chút. Vấn đề những trẻ em sinh ra bị dị tật ở đâu cũng có không riêng gì ở VN và nó cũng đã có từ lâu. Đảng và Nhà Nưóc cùng Báo chí đưa ra vụ kiện, theo tôi thì chắc chắn sẽ không được bồi thường, vì lẽ không hẳn do chất độc da cam,thêm vào nữa là ai gây ra hậu quả đó. Lê Minh, SeattleCó một số người nói vụ kiện này hoàn toàn mang tính nhân đạo, không dính chính trị, thật hoang tưởng vì không một tổ chức nào có thể hình thành ở VN mà không có sự chấp thuận và chỉ đạo của nhà nước. Tôi còn nhớ trước đây khi các nhà khoa học Mỹ yêu cầu VN cho phép họ điều tra hay cung cấp tài liệu về ảnh hưởng dioxin, thì bị chính quyền VN từ chối với lý do sợ ảnh hưởng đến nông sản VN xuất khẩu. Công lý đương nhiên phải đòi hỏi minh bạch chứ không thể cứ dựa vào tình cảm mà phán xét. Tôi hi vọng những cháu bé VN bị dị tật vì lý do nào đó sẽ không bị dùng thành thứ công cụ phục vụ cho ý đồ chính trị. Hoàng Hưng, Prague, CzechThưa các bạn! Trong tất cả các thuốc sâu hiện nay trên trên thế giới sử dụng đều cấm dùng chất dioxin. Cái mà quân đội Mỹ rải xuống VN không phải là chất diệt cỏ thông thường, mà là diệt các cây cổ thụ hàng vài trăm tuổi. Cho lên các hóa học bình thường để diệt cỏ không thể tác dụng đến các khu rừng nguyên sinh ( nơi mà bộ đội Bắc Việt dùng để chú ẩn ). Tôi nghĩ không phải là các bạn không suy luận ra được nhưng các bạn đổ cho lý do này lý do khác là có các lý do của các bạn, mà tôi không tiện nói ra. Nhưng chính vì các lý do mà các bạn đưa ra vô hình chung đã hạ thấp chính các bạn. Phần lớn ai cũng thấy sự tham nhũng, độc đảng, bóp méo thông tin của chính phủ trong nước là có. Nhưng không thể cái gì cũng phủ nhận họ được vì như vậy các bạn cũng giống họ sao? Tôi hy vọng các bạn không là đa số trong những người Việt ở hải ngoại. Vâng, có thể là chính phủ đã tác động và trợ giúp cho rất nhiều trong vụ kiện này, có thể là chính phủ đã cài chính trị vào trong vụ kiện này. Nhưng chắc chắn là các nạn nhân của chất độc dioxin là có thật. Quân đội Mỹ rải chất độc dioxin lên nước Việt Nam là có thật. Chất độc dioxin tác động rất xấu đến con người và môi trường là có thật... Chính vì vậy việc đòi lại công lý cho các nạn nhân là đúng cớ gì các bạn lại phải(( cãi chày, cãi cối )). Cái mà chúng ta cần hiện nay là làm sao cho con người Vn xích lại gần nhau hơn. Xã hội việt nam dân chủ và tự do hơn. Đất nước việt nam giầu mạnh và phát triển hơn. Mặc dù trong chúng ta ở trong diễn đàn này có rất nhiều không còn là quốc tịch VN nữa. Nhưng chúng ta hãy gắng làm giống những người Do thái như vậy mói có hy vọng mà phục quốc được chứ? Tuấn Khoa, HoustonAnh Lee Tung mến, Chắc anh phải đồng ý với tôi một điều là VN đứng đầu sổ về tham nhũng. Như vậy khi tôi nói "Bạn và tôi đều muốn người VN thắng để có một chút tiền chữa bệnh" là anh đã rõ ý tôi muốn nói gì rồi. Cho dù có thắng kiện và được bao nhiêu tiền bồi thường thì cuối cùng người bệnh cũng chỉ có một chút để chữa mà thôi. Tôi không bao giờ có ý so sánh người VN đi kiện để lừa bịp kiếm tiền như gia đình người Mễ mà tôi đã kể. Sở dĩ tôi kể chuyện này là vì tôi chỉ được chọn duy nhất một lần làm bồi thẩm đoàn mà thôi. Và điều tôi muốn biện giải là nếu 12 người đều là người Mỹ thì cơ hội thắng sẽ nhiều hơn là có một người VN trong đó, nhất là phần lớn những người VN ở Mỹ đều là người tỵ nạn CS, để trả lời thắc mắc của anh. Một điều nữa có lẽ anh cũng hay là chả có người VN nào kiện cả mà chính là “Hội bảo trợ các nạn nhân chất độc màu da cam Việt Nam” đứng ra kiện. Ở VN có lẽ anh cũng đã hay mọi hội đều do đảng lãnh đạo, nhà nước quản lý, cán bộ thụ lý và công an kiểm tra. Như vậy tôi hy vọng anh giữ đúng như lời anh nói là “trong mọi trường hợp nên quan tâm tìm hiểu xem sự thật” hội này là hội gì? Trở lại với vụ kiện, tôi không nói bồi thẩm đoàn ở Mỹ toàn là người ít hiểu biết như anh đã diễn giải theo ý khác. Tôi chỉ phát biểu: “Người Mỹ được chọn làm bồi thẩm đoàn thường học lực trung bình nên kiến thức tổng quát rất hạn hẹp”. Người Mỹ kiến thức chuyên môn của họ rất cao nhưng thường kiến thức tổng quát rất thấp vì họ ít chịu đọc thêm những gì ngoài chuyên môn của họ. Tôi dùng chữ “thường” để nói đa số chứ không phải là tất cả mọi người. Nếu anh hỏi công việc chuyên môn họ làm hàng ngày anh sẽ thấy họ rất giỏi. Nhưng nếu anh hỏi kiến thức tổng quát như nước VN ta phía đông giáp ranh nước nào thì phần lớn sẽ đoán là Trung Hoa. Sở dĩ tôi phải nêu ra vấn đề này là để trả lời thắc mắc của anh khi anh hỏi tôi trường hợp mà tất cả bồi thẩm đoàn là người VN thì sao? Vấn đề cuối cùng anh nêu ra “như vậy thì nếu không nhầm thì họ là đối tượng rất dễ bị người khác lợi dụng trong các tuyên bố tại toà”, cũng chính là khúc mắc mà tôi đã một lần viết cho ông dân biểu xin có tu chính án cho hiến pháp Hoa Kỳ. Theo tôi thấy ở những vụ kiện dính tới kỹ thuật cao, thí dụ như hãng máy bay kiện hãng hàn cái cánh máy bay không đúng tiêu chuẩn để máy bay rơi, thì phải chọn bồi thẩm đoàn là những kỹ sư thì họ mới hiểu nổi kỹ thuật hàng không để quyết định ai đúng ai sai. Nếu ta chọn chị cắt tóc hay ông bán bánh mì thì anh Tung có nghĩ rằng “họ là đối tượng rất dễ bị người khác lợi dụng trong các tuyên bố tại toà” không anh? Quốc HuyThưa bạn Khanh ở Anh quốc, gia đình của bạn tôi biết hoá chất đó độc hại và họ cũng sợ cho chính bản thân lắm nhưng vì tiền, vì theo tiếng gọi làm giàu của Đảng mà họ bất chấp tất cả. Đảng không thích người ta nhắc nhiều đến đạo đức vì như thế chỉ tạo sơ hở cho bọn “thù địch” đòi hỏi nhân quyền, tự do dân chủ… Chăm lo làm giàu thì Đảng sẽ tạo mọi điều kiện, cán bộ kiểm tra sơ sài cho có lệ thôi, mỗi lần kiểm tra lại có tin báo trước từ cán bộ tham nhũng thì chẳng bao giờ phát hiện được chất độc. Hoá chất độc hại tha hồ mà tung hoành, muốn mua độc dược độc tố thì cứ việc thoải mái, chẳng cần bất cứ loại giấy tờ nào. Cho nên người dân bị nhiễm độc, ngộ độc lăn đùng ngã ngửa ngay lập tức lên đến hàng trăm, hàng nghìn, còn người bị nhiễm hoá chất độc ngấm từ từ tích luỹ vào cơ thể thì cũng phải hàng triệu. Bộ máy quản lý hoá chất độc hại hoàn toàn bất lực, do vô trách nhiệm có, ngu dốt cũng có. Nhưng đã tự phong là “đỉnh cao trí tuệ” nên ngoài mục đích tuyên truyền chính trị thì Đảng còn sử dụng vụ kiện để đổ vấy cho các công ty Mỹ, tất cả “phơi nhiễm” chất độc đều được quy ra dioxin, trong số 4,8 triệu người có bao nhiêu là do trách nhiệm của chính phủ Mỹ và bao nhiêu là do trách nhiệm chính phủ CSVN? Đã bàn đến công lý thì phải xác định rõ ràng và công bằng, những nạn nhân bị nhiễm chất độc dưới sự quản lý và lãnh đạo của Đảng cũng phải được kiện Đảng chứ? Tại sao gọi là “công lý” mà chính phủ Mỹ và chính phủ CSVN lại vô can, hay “công lý” cũng phải hiểu có mấy loại? Lẩm CẩmGửi bạn Hoàng An, Sydney. Làm sao bạn biết thuốc trừ sâu ở VN dùng thoải mái, mặc dù bạn ở Sydney? Thuốc trừ sâu là thuốc nhập cảng chứ không phải chế tạo ở VN mà liều lượng không đúng quy định. Chào bạn. Phạm Quang, Hà NộiBạn Minh Vũ rất đúng. Các loại hoá chất bảo vệ thực vật chỉ được sử dụng phổ biến ở VN từ thập kỷ 90 mà thôi, từ sau khi VN bình thường hoá quan hệ với Trung Quốc. Còn về "cựu binh cộng sản" là những ai vậy. Xin thưa, thanh niên miền Bắc đến 18 tuổi là phải cầm súng ra trận dù họ có muốn hay không, thế thì tất cả họ trở thành những người xấu à? Tôi nghĩ ở miền Nam cũng thế thôi, đã là người lính thì ở đâu cũng thế. Có lẽ bạn Lee Tung, Florida nói đúng đấy, nhiều người Việt ở hải ngoại có lối suy nghĩ rất giống với cộng sản đời cũ. Hoàng An, SydneyBạn Lẩm Cẩm à, thuốc trừ sâu rầy có nhiều loại - trong đó có loại lượng dioxin rất cao, nếu sử dụng phải được hướng dẫn và cho phép, còn ở VN thì thoải mái. Ý kiến của bạn An Nam và Quốc Huy rất thẳng thắn và xây dựng. Chúng ta nên nhìn vấn đề một cách trung dung và khách quan. Tuấn Khoa, Houston, Hoa KỳXin cám ơn anh Khanh ở Anh quốc đã có ý kiến thêm với tôi về: “Luật pháp Mỹ chỉ nhìn vào sự kiện chớ không phải nhìn vào nạn nhân”. Đúng vậy thưa anh, theo ý kiến riêng của tôi thì không chỉ luật pháp Mỹ mà luật pháp của tất cả các nước trên thế giới phải nên áp dụng ý kiến của anh, có nghĩa là chỉ được nhìn vào sự kiện để quyết định đúng sai chớ không phải nhìn vào nạn nhân. Tuy nhiên hai vấn đề tôi muốn hỏi anh. Thứ nhất luật pháp Mỹ cho 12 người công dân Mỹ quyền quyết định đúng sai và luật pháp Mỹ cũng cho người luật sư được quyền trưng bầy những hình ảnh của nạn nhân ra cho bồi thẩm đoàn xét đoán. Họ là con người như anh và tôi, họ có một trái tim và một tấm lòng nhân hậu thì xin hỏi anh sự kiện hay hình ảnh nạn nhân hướng họ đến sự lựa chọn đúng sai. Chúng ta là con người không phải là robot, do đó khi quyết định đúng sai sẽ bị ảnh hưởng bởi rất nhiều yếu tố: tình cảm, lý trí, lòng nhân… chứ không bao giờ như toán học: 2+2 sẽ mãi mãi là 4 đâu. Vấn đề thứ hai anh nêu ra: “Nếu thử nghĩ một ông da trắng Mỹ có lề đường không đi mà đi xuống đường bị tai nạn thì ráng mà chịu.” Thưa anh, trong cái đầu của một người luật sư thì không có cái vấn đề “ráng mà chịu” như anh nghĩ đâu. Nếu ở Mỹ, anh sẽ nghe nhiều câu chuyện kiện tụng mà phần lớn kết quả cũng không “ráng mà chịu” đâu. Không biết câu chuyện kiện cà-phê quá nóng làm phỏng tay của một người khách Mỹ trắng trong tiệm McDonald vài năm trước đây ở Mỹ anh có được nghe qua chưa? Vài tháng trước đây, một cụ hút thuốc bốn chục năm bị ung thư phổi kiện hãng thuốc lá cũng thắng lấy về bạc triệu khi mà bồi thẩm đoàn thấy được hai lá phổi của cụ sau nhiều năm hút bên cạnh những sự lợi nhuận của các đại công ty thuốc lá. Bốn năm trước đây tôi có được đọc một câu chuyện tâm sự của môt bà trúng số trăm triệu ở Florida. Bà rất…ân hận đã mua vé số để trúng thành triệu phú vì mất hết bạn bè và tối ngày cứ phải vác chiếu ra hầu tòa. Người hàng sóm đi bộ qua nhà bà bị trượt té vì bà quên tắt nước cũng kiện, bạn thân của bà mang cháu tới nhà chơi cũng kiện bà để dao lung tung khắp nơi trong nhà nên đứa bé nghịch lấy dao cắt tay chảy máu. Ai thấy bà cũng muốn…té để kiện lấy tiền. Riết rồi bà sợ chả muốn gặp ai. Anh Khanh mến, anh và tôi sẽ mãi mãi không giầu vì cái lối suy nghĩ “ráng mà chịu” này. Kính anh. Lẩm CẩmGửi anh Quốc Huy và An Nam: trong forum này nên đề cập tới hóa chất dioxin, nó ảnh hưởng đời sống con người thế nào. Vụ kiện công ty Mỹ đem lại kết quả không. Không nên đem chuyện thuốc trừ sâu để so bì. Quả vô lý vì thuốc trừ sâu trên thế giới ai cũng dùng. Cho tới nay họ mới phát hiện là có hại, nhưng sự độc hại không thể so sánh với dioxin. Tốt nhất không hiểu về hóa chất thì không nên bàn. Hoa Mai, PhiladelphiaTrong các cuộc tranh tụng, muốn thắng một phiên tòa ở Mỹ, bên Nguyên Cáo sẽ phải đưa ra những chứng cớ đầy tính thuyết phục, và bên Bị Cáo sẽ đưa ra lời phản bác bằng những hoài nghi. Một bị cáo hoàn toàn vô tội, cho đến khi nào toà án có đủ bằng chứng để đánh tan sự hoài nghi, rồi toà mới có thể buôc tội. Nói chuyện về vụ kiện tụng Dioxin. Bên cạnh sử dụng thuốc baỏ vệ thực vật một cách bừa bãi, khi bộ đội Bắc Việt xẻ dọc Trường Sơn để tham chiến ở Miền Nam, có mấy ai thoát khỏi sốt rét rừng. Có phải cách chữa trị là dùng Quinacrine, và hơn nữa trong khoảng 1989-1993 Quinacrine lại được xử dụng trong chương trình kế hoạch hoá gia đình. Quinacrine là một hoạt chất được xác nhận là làm đột biến gen, vậy có ai dám quả quyết rằng các chị thanh niên xung phong không mang thai được hay em bé con anh bộ đội bị dị dạng là do Dioxin, TCDD, mà không phải là từ Quinacrine. Bạn có nghĩ rằng nếu luật sư bên Bị Cáo đưa ra vấn đề này thì cơ hội để bên Nguyên Cáo thắng kiện chẳng là bao? Sự biến đổi Gen của Quinacrine thì đã được xác định, nhưng Dioxin thì chưa!! Cựu chiến binhTôi hoàn toàn mong muốn phía những nạn nhân ảnh hưởng chất độc da cam được bồi thường thoả đáng. Còn nếu không, cũng mong đây là cơ hội để mọi người thấy rằng cần chung góp giúp đỡ cho họ có điều kiện thuốc men, đời sống đầy đủ hơn. Nguyễn Quốc, TP. HCMViệc Mỹ rải chất độc màu da cam xuống đất nước Việt Nam là quá rõ rồi, cớ sao có nhiều người lại kể lể những việc khác không mấy liên quan, chỉ nhằm chống chế độ CS sao? Những người Việt Nam chân chính sẽ bảo vệ lẽ phải, bảo vệ những nạn nhân chất độc dioxin trong vụ kiện này. Khanh, Anh quốcTôi xin có ý kiến như sau. Trước tiên mình phải nhìn vụ kiên này là theo cách nhân đạo. Tôi mong rằng nạn nhân sẽ đuợc bồi thường. Có điều tôi sợ rằng khó có thể thắng được những công ty lớn của Mỷ nhưng tôi vẫn tin tưởng nơi tòa án Mỹ. Xin gửi đến anh Tuấn Khoa. Luật pháp Mỹ chỉ nhìn vào sự kiện chớ không phải nhìn vào nạn nhân. Nếu thử nghĩ một ông da trắng Mỷ có lề đường không đi mà đi xuống đường bị tai nạn thì ráng mà chiụ. Gửi anh Quốc Huy: Nếu không thưa công ty Mỹ thì phải thưa một ai đó, chứ không thể thưa CSVN. Còn về vụ thuốc sSâu đó là sự ngu dốt của chính quyền, và nông dân ta không biết điều hại. Thử hỏi anh, nhà bạn anh biết những hóa chất ấy có hại mà vẩn làm hay là không biết. Bush, Austin, TexasTrên nguyên tắc, khi các nhà thầu đấu thầu cung cấp bất kỳ vật liệu, công cụ cho cơ quan chính phủ Mỹ, phải tối thiểu hội đủ các yêu cầu kỹ thuật. Các nhà thầu nếu thực hiện đúng theo tất cả các điều trong hợp đồng vào thời điểm đó, thì chính quyền Mỹ phải ra trả lời trước tòa. Việc bồi thường cho các cựu binh Mỹ cũng có thể là một thương vụ của các luật sư khi các hãng hóa chất muốn giữ uy tín trên thị trường và tránh vụ thưa kiện lâu dài. Hơn nữa, số tiền bồi thường có thể rất nhỏ so với lợi nhuận. Không ai thực sự hiểu hết những gì sau hậu trường. Quốc HuyKhông ai chống lại đồng bào bị nhiễm da cam, thưa Quang Huy ở Hà Nội, nhưng bởi trong số đồng bào đó có rất nhiều cựu binh CS nhắc đến chữ “công lý”. Công lý ở đâu khi CSVN đã bắn giết đồng bào VNCH, xua đuổi họ ra khỏi nơi chôn rau cắt rốn, bây giờ lại đòi hỏi “công lý” từ chính họ khi họ đã phải tỵ nạn mà trở thành công dân bất đắc dĩ của nước Mỹ. Vậy trong cái hội cựu chiến binh chất độc da cam do Đảng lập ra có bao nhiêu người là cựu binh VNCH nhiễm da cam? Nực cười thay những kẻ nhân danh “công lý” nhưng lại cướp đi công lý của chính đồng bào mình. Bạn An ở Vinh cho rằng CSVN nhân đạo đối với vấn đề người Mỹ mất tích, thế tại sao lại mặc cả với Mỹ về chuyện dỡ bỏ cấm vận? Tôi nghe vài vị CS còn sôi nổi bàn luận nếu trước kia trao đổi tù binh cứ mỗi phi công Mỹ ta đòi lấy đôla như Cu Ba thì bây giờ việc gì phải mất công với mấy bộ hài cốt. Nhưng nào CSVN “nhân đạo” không công đâu, tham gia tổ công tác MIA thì cũng lĩnh hàng nghìn đôla/tháng. Giá mỗi bộ hài cốt Mỹ hàng chục nghìn đôla nên cả sĩ quan quân đội và dân thường tranh mua tranh bán, lại còn làm giả hài cốt nữa chứ, nghe đâu có cả sĩ quan và dân thường bị vào tù vì chuyện này thì phải. Muốn nhân danh công lý bên xứ người thì hãy trả lại sự công bằng cho chính đồng bào mình trước đi đã. Hat, JapanDù trong thân tâm mình tôi mong muốn Việt Nam sẽ thắng kiện, nhưng theo tôi khả năng thắng kiện là không cao. Hãy nhìn lại những vụ kiện tôm bán phá giá trong lĩnh vực thương mại. CHo dù chứng cứ rành rành là Việt Nam không bán phá giá, nhưng vẫn bị buộc tội bán phá giá. Chân lý luôn thuộc về kẻ mạnh. Tuy nhiên, là một người Việt Nam, tôi hi vọng chúng ta sẽ thắng kiện. Gia Huy, TP. HCMNhững người chịu ảnh hưởng trực tiếp bởi chất khai hoang thì hậu quả đã rỏ ràng không bàn cãi, nhưng các thế hệ sau này bị dị dạng thì chưa chắc là bị ảnh hưởng bởi chất khai hoang. Theo tôi, ở VN sau khi miền Bắc vào tiếp quản, người nông dân khi trồng lúa hay hoa màu đã lạm dụng thuốc trừ sâu, phun thuốc nhiều đến mức sâu rầy không thèm chết nữa bởi vì nó đã kháng thuốc, còn cá trên ruộng thì chết không còn một con, rau cải thì xịt thuốc hôm nay hom sau đem ra chợ bán. Đó chính là nguyên nhân chính gây nên các dị dạng cho một số em thế hệ sau. An NamThưa bạn Minh Vũ, tôi là người Việt Nam, đó là sự thật không thể thay đổi được. Chính vì thế việc suy nghĩ và đóng góp ý kiến để xây dựng một nước Việt Nam dân chủ và pháp trị là trách nhiệm của mỗi người con Việt Nam và đó cũng là trách nhiệm của tôi. Vì vậy, việc bạn gặp tôi trên diễn đàn là điều không thể tránh khỏi. Nếu bạn không thích, bạn có quyền không đọc các bài viết của tôi. Có nhiều chuyện muốn thảo luận với bạn, nhưng giới hạn riêng trong chủ đề chất độc da cam, thì tôi có đôi lời như sau: Các nạn nhân chất độc màu da cam của ngày hôm nay, bắt đầu từ những ngày hôm qua, nếu như họ tuân thủ các hiệp định không leo thang chiến tranh, không đưa quân vào miền Nam bằng mọi hình thức với mọi giá từ 1961 đến 1971 thì những con người bị nhiễm độc đã không có hoặc có không đáng kể. Chất độc vẫn lẫn vào trong đất, trong nước, 4 năm sau thì tổng tiến công, sau đó thì kinh tế mới, sử dụng bừa bãi thuốc trừ sâu.v.v. thì làm sao mà không có nhiều người bị nhiễm độc, ai chịu trách nhiệm? Bây giờ, nhìn vào động cơ của vụ kiện mới thấy được những gì mà nhà cầm quyền đang mong muốn. Phân tích một chút, sau chiến tranh với lý do bị cấm vận nên không thể đi kiện, đó chỉ là lý do mà nhà cầm quyền biện hộ, thực chất, sau năm 1975 đế trước khi Mỹ bỏ cấm vận, nhà cầm quyền nhồi các thông tin về cuộc chiến về hào quang và họ yên tâm là lòng dân luôn theo cách mạng nên những động tác khác được coi là không cần thiết. Sau khi bỏ cấm vận, với nguy cơ diễn biến hòa bình luôn là nỗi lo sợ hàng ngày, chính vì thế họ phải hâm nóng lại lòng dân, những khẩu hiêu hô hào mãi cũng chán và trở nên lạc lõng giữa thế giới thông tin ngày càng khó có thể kiểm soát. Chính vì thế, một vụ kiện như vậy là cần thiết để hâm nóng lại lòng dân với lá cờ nhân đạo, một lá cờ mà rất dễ dàng tạo được sự ủng hộ, nhìn những người dị tật, không ai có thể kìm được nước mắt, và mọi người sẽ đứng về những người dị tật xấu số để chia xẻ và ủng hộ. Chính vì chỉ cần như thế, nên nhà cầm quyền hoàn toàn không có ý định nào khác, do đó, đã không chuẩn bị một cach kỹ lưỡng cho việc tranh kiện. Với chính sách hộ khẩu, tạm trú tạm vắng, CAKV v.v. quản lý nhiều tầng nhiều lớp, làm sao mà nhà cầm quyền không thống kê được chính xác những người dị tật mà phải ước đoán 3 triệu người, đó là một sự vô trách nhiệm. Thứ hai, muốn thắng kiện thực sự, thì phải phân biệt được các dị tật đâu là do các bệnh khác gây nên, đâu là nghi ngờ ảnh hưởng bởi chất độc da cam. Nếu không đủ phương tiện chứng minh bằng khoa học thì cũng phải chứng minh bằng thống kê, thống kê những khu vực đã từng bị rải chất độc, xem tỉ lệ về những bệnh tật có khác hay không, nói chung bằng mọi cách chứng minh tác hại và sự liên quan.v.v. Sự kiện tụng đang xảy ra, nhà cầm quyền chỉ coi đó là tiếng vang chính trị, thắng kiện thì nhà cầm quyền sẽ hô hào theo hướng chính nghĩ của cuộc chiến. Nếu thua kiện thì nhà cầm quyền cố gắng kêu gọi sự căm thù Mỹ và toàn dân sẽ đứng xung quanh Đảng để tiếp tục cho Đảng thống trị. Do đó, thắng hay thua gì thì nhà cầm quyền cũng đạt được mục đích hết. Nhìn cách nhà cầm quyền VN đối xử với Mỹ và TQ thì mới thấy được công lý chỉ là trò chơi, ván cờ để phục vụ cho mục đích chính trị. Người bị dị tật luôn luôn phải được sự thông cảm và chia xẻ, Chính quyền phải có trách nhiệm xây dựng những chính sách để hỗ trợ họ. Vậy mà nhà cầm quyền còn phân biệt thành phần để trợ cấp, đó là thể hiện cái nhân đạo trong sự vô nhân đạo. Ngẫm thử xem. Minh Vũ, Việt NamChào bạn Quốc Huy, lại gặp bạn nữa vẫn thấy bạn như cũ. Bạn nói la vấn đề nhân đạo sao bạn lại lôi chính trị vào. Thứ hai bạn lai so sánh với ví dụ một con chó, sao bạn lại ví dụ người với chó. Bạn rất khiên cưỡng cho rằng viec sử dụng thuốc trừ sâu làm bị quái thai. Thưa bạn thuốc trừ sâu mới đươc sử dụng tràn lan từ đầu năm 90, khoảng vài năm sau thì bị hạn chế vì đã có những loại lương thực kháng bệnh, và cao sản. Từ trứơc năm 90 thì VN có trồng gì đâu mà bảo rằng do thuốc trừ sâu. Nông Dân, Bà RịaTôi đồng ý với quan-điểm của Quốc-Huy. Chả lẽ chỉ có thuốc diệt cỏ {Dioxin},do Mỹ sản xuất là độc? Còn của các nước khác như của Liên-sô,Trung-Quốc thì vô hại ? Tôi muốn các vị Kỷ-Sư,Thạc-Sĩ,Tiến-Sĩ hiện đang phục vụ trong ngành hóa-chất hãy lên tiếng giải thích việc này rõ-ràng cho mọi người biết: hiện giờ trên đất nước VN chúng ta hàng ngày từ Bắc chí Nam, từ cao-nguyên xuống đồng bằng đang bơm hàng tấn thuốc cỏ {Dioxin},trên hoa màu, đồng-ruộng; như vậy có độc hại khômg? Và sau khi bơm thuốc cỏ dân chúng xả nước thuốc vào sông rạch, ao hồ có làm ô nhiễm môi trường cũng như các sinh vật khác như cá tôm chẳng hạn. Sau đó chúng ta lại bắt cá ăn thì liệu có bị nhiễm độc không? Rất mong được giải thích,xin đừng "cả vú lấp miệng em", nói mà không dẫn chứng cụ thể, không biết gì về hoá-chất thì xin miễn bàn. Lee Tung, FloridaThưa bạn Tuấn Khoa(Houston)! Trước hết, cũng như bạn, tôi là người có người thân bị chết oan trong cải cách ruộng đất và cũng do lo sợ là nạn nhân của 1 cuộc cải cách thứ 2 mà tôi đã ra phải đi. Tôi ở Mỹ không phải đã lâu nhưng cũng không quá ngắn để không hiểu những gì bạn nói. Chỉ có điều tôi chưa có vinh dự được chọn vào bồi thẩm đoàn như bạn. Tôi tranh luận với bạn không phải vì muốn "người VN thắng để có 1 chút tiến chữa bệnh" như bạn nghĩ. Tôi không "bênh" VN nhưng cững không "bênh" Mỹ. Theo tôi hiểu thì những người VN đi kiện có lẽ không giống như gia đình người Mễ kia...cách bạn so sánh cũng thể hiện những định kiến của bạn. Những năm tháng kiếm sống, học tập và hành nghề tại Mỹ đã dạy tôi 1 điều là trong mọi trường hợp nên quan tâm tìm hiểu xem sự thật là gì và quan tâm đến khả năng chịu trách nhiệm trước việc đã làm (của 1 cá nhân hay 1 tổ chức). Nền giáo dục và xã hội Mỹ cũng dạy tôi cởi mở hơn để đón nhận những cái Mới trong cuộc sống, chứ không giữ mãi 1 "lập trường" (như như những người cộng sản cũ). Tôi xin mạo muội đưa ra 1 so sánh thế này: Hình như những người VN đang sống ở hải ngoại như tôi và bạn lại giống người "cộng sản cũ" hơn là nhưng người sống ở trong nước. Trở lại với vụ kiện, cũng theo diễn giải của bạn thì bồi thẩm đoàn ở Mỹ toàn là người ít hiểu biết và như vậy thì nếu không nhầm thì họ là đối tượng rất dễ bị người khác lợi dụng trong các tuyên bố tại toà. Minh, Việt NamThưa bạn Tuấn Khoa. Bạn không cần kể dài dòng vì không một vụ án nào giống vụ án nào cả!Có phải bạn định giải thích về chế độ bồi thẩm thịnh hành ở Anh và Mỹ? Khi pháp viện xét án dân sự trừ pháp quan còn có những người do công dân hợp cách cử ra để thẩm tra tình hình sự thực, pháp quan cứ theo quyết nghị của mấy người ấy mà phán quyết? Mấy người ấy gọi là bồi thẩm? Nếu vậy thì ở VN chúng tôi hiểu rồi bạn ạ! Hat, NhậtDù trong thân tâm mình tôi mong muốn Việt Nam sẽ thắng kiện, nhưng theo tôi khả năng thắng kiện là không cao. Hãy nhìn lại những vụ kiện tôm bán phá giá trong lĩnh vực thương mại. Cho dù chứng cứ rành rành là Việt Nam không bán phá giá, nhưng vẫn bị buộc tội bán phá giá. Chân lý luôn thuộc về kẻ mạnh. Tuy nhiên, là một người Việt Nam, tôi hi vọng chúng ta sẽ thắng kiện. Vũ Thị Oanh, CanadaDù ít hay nhiều, phía Mỹ nên đứng ra chịu trách nhiệm đã dùng hóa chất dioxin trong thời chiến để gây họa cho dân vô tội. Tôi hi vọng My không lẩn tránh trong vụ kiện vì nhân đạo này. Giang, Hoa KỳTôi đồng ý sự thưa kiện của VN về chất da cam. Mà tôi cũng muốn sự công bằng với nhau. Nghĩa là người đã bị hại hoặt động của đảng CS được quyền thưa kiện đảng CS. Như là bao nhiêu gia đình bị hại chết vì ép vào "kinh tế mới", bao nhiêu tuổi trẻ không được ăn học đầy đủ vì phân biệt lý lịch. Bao nhiêu tài sản bị tịch thu mà không lấy lại được hay phải trả tiền lệ phí quá cao, bao nhiêu tị nạn còn lại ở Thái Lan và Phi Luật Tân hoặc bỏ mạng giữa biển vì chính sách của đảng CS. VN có quyền thưa kiện chính quyền Mỹ, mà dân tộc VN có quyền thưa kiện VN không? Công bằng đâu? Có người trên diễn đàn nói nếu không có cung cấp của Mỹ thì 20 năm chiến tranh sẽ không xảy ra. Nếu nhìn khách quan, thì nếu không có sự cung cấp của LX và TQ thì miền Bắc cũng không có vũ khí và tài chánh để tiếp tục cuộc chiến. Quang Huy, Hà NộiThưa quý vị, tôi có mấy suy nghĩ: Nếu ai nói rằng không có liên hệ với chất da cam và các bệnh tật thì tại sao những người có con dị tật và bảnt hân họ lại mắc những căn bệnh quái ác đều là những người lính tham gia trận chiến và những thường dân ở những nơi bị giải chất độc. Mà sự thực hiển nhiên là chính nước Mỹ cũng đã xử các các công ty Hoá chất này đền bù 180 triệu USD cho cựu binh Mỹ tham gia giải chất độc. Binh lính Mỹ họ được trang bị phòng độc rất tốt vậy mà còn bị nhiễm độc huống hồ người dân Vn khônng có trang bị phòng độc nào. Chẳng có lý gì mà người đi giải chất độc nên đầu người khác thì đường đền bù, còn những người là nạn nhân bị giải chất độc lại thua kiện. Vừa rồi bộ tư pháp Mỹ gửi đơn yêu cầu toà án Mỹ bác bỏ vụ kiện vì nó ảnh hưởng đến quyền phát động chiến tranh của Tổng thống Mỹ. Công lý ở đâu? công lý là tổng thống Mỹ có quyền phát động chiến tranh xâm lược nước khác và dùng cả vũ khí mà công ước cấm sử dụng? Nếu nói rằng không có bằng chứng hoặc liên hệ giữa các nạn nhân và chất da cam thì để các luật sư của bộ tư pháp Mỹ, luật sư của các công ty và mấy ông chủ công ty uống nước hoặc ăn thức ăn có chất da cam, đảm bảo không cần 10 năm mà 3 năm sau sẽ biết ngay. Có vị nào trong diễn đàn chưa tin thì cứ xài thử mà xem. Tôi ủng hộ vụ kiện này vì nó đòi công lý và quyền sống của các nạn nhân và cũng mong sao trên trái đất này không còn người dân nước nào phải bị phơi nhiễm chất độc quái ác này. Tôi thật sự buồn vì có một số người không ưa chính quyền VN hiện nay lại quay sang chống lại đồng bào bị nhiễm da cam. Magnetizer, Arlington, TexasQuý vị phải biết rằng tại Hoa Kỳ, tư pháp và lập pháp là hai nghành độc lập riêng biệt, vì thế Tổng Thống Bush không có liên hệ trong vụ kiện này. Gửi David Ho, Anh Quốc, theo như lời bạn thì "nền dân chủ kiểu Mỹ" là nước Mỹ bắt buộc phải thua kiện? điều này nghe thật tếu! Vấn đề Dioxin có làm nguy hại đến dị tật bẩm sinh của trẻ em mới sơ sinh không thì đang trong vòng nghiêng cứu của các khoa học gia, nhưng chắc chắn rằng Dioxin là chất hóa học làm cho cây cỏ rụng lá và khô cằn. Bộ đội cụ Hồ đã vượt Trường Sơn với những chữ xâm trên cánh tay "sinh Bắc tử Nam" để bây giờ phải đi kiện kẻ cựu thù! Chính quyền Việt Nam nghĩ sao, nếu những thân nhân của những nạn nhân bị giết năm 1968 Mậu Thân cũng sẽ đưa đơn kiện chính phủ Việt Nam? Trong số đó có ông nội tôi, ông ngoại tôi, cậu tôi và bác tôi. Theo ý kiến cá nhân tôi tốt nhất thì chuyện quá khứ nên để cho nó qua đi. HCMCity ManĐây không phải là vụ kiện của chính phủ Việt nam với chính phủ Mỹ mà là của Hội bảo trợ các nạn nhân chất độc màu da cam Việt Nam kiện các công ty hoá chất Mỹ. Mong các bạn người Việt nam ở trong hay ngoài nước hãy thông cảm với nỗi đau của đồng bào mình ủng hộ nhiệt tình để các nạn nhân được an ủi phần nào. Mong rằng công lý sẽ được thực thi để các nạn nhân phần nào được đền bù cho những cuộc đời không may mắn của họ. Rồi đây mọi nạn nhân không phân biệt lý lịch sẽ được đền bù dù chỉ là một phần nào đó cho cuộc đời không may mắn của họ. Huy, Hoa KỳTôi nghĩ những người tàn tật thật là thảm thương, đáng đươc giúp đỡ, dù họ bị vì lý do gì. Nhưng tôi cũng có một số thắc mắc: Mỹ rải rất nhiều thuôc diệt cỏ tại biên giới Việt, Miên, Lào; vây những người Miên, Lào ở biên giới có bị ảnh hưởng hay không? Dân Việt nam bị có thể vì sau này dùng thuốc trừ sâu một cách bừa bãi,rau rửa không sạch - vậy có khi nào dùng rău bẩn, nước bẩn là nguyên nhân không? Tuấn Khoa, HoustonGửi bạn Lê Tùng ở Florida. Cám ơn anh đã gửi cho tôi một câu hỏi thật tuyệt. Câu trả lời của tôi có lẽ sẽ làm anh ngạc nhiên và mãi mãi không tin đâu. Tuy nhiên, sau vài năm anh sống thêm ở Florida tôi hy vọng phần tin sẽ từ từ lấn phần ngờ. Chọn bồi thẩm đoàn mười hai người toàn là Mỹ sẽ có lợi rất nhiều về phía Việt Nam hơn chọn một nửa là người Việt hay hoàn toàn là người Việt Nam. Trước khi giải thích lý do tại sao, tôi xin kể thêm câu chuyện làm bồi thẩm đoàn của tôi để làm chứng cho vấn đề này. Trong mười bồi thẩm đoàn của chúng tôi (vụ kiện nhỏ nên chỉ cần mười người) chỉ có hai người là ngoại quốc có quốc tịch Mỹ: một Trung Hoa và một Việt Nam. Vụ kiện nghe qua rất buồn cười, khó tin nhưng phần thắng lại là người kiện. Một anh Mễ say đạp xe đạp qua một apartment (chung cư cho mướn chỗ ở). Chỗ đậu xe của apartment đang được trải xi măng lại. Apartment do một đại công ty giầu có làm chủ nên hào phóng trải rộng ra sát mé lề đường. Theo luật thì chỉ được trải trên đất tư của mình thôi. Anh Mễ không đạp xe qua được vì đường dành cho xe đạp đi có xi măng mới trải nên anh phải đi ở dưới đường xe hơi chạy. Anh vừa say rượu, vừa ngả nghiêng đạp nên trượt xi măng ướt té xuống đường và nằm luôn tại đó ngơi. Chiếc xe hơi trờ tới từ đằng sau cán anh trở thành tàn phế, nằm im không cử động, nói năng gì được. Anh Mễ lại là một người trốn qua Houston ở lậu, không họ hàng, cha mẹ, anh em. Anh không có giấy tờ gì cả, nhưng theo lời một cô Mễ quốc tịch Mỹ và luật sư ! của cô thì họ có ba đứa con còn nheo nhóc từ năm tuổi trở xuống. Ngày ra toà, cô Mễ ăn mặc rách mướp vác ba đứa con luộm thuộm dơ dáy và một đống hình anh chồng Mễ không hôn thú đang nằm ngất ngư trong nhà thương ra khóc hu hu nhìn ba ông luật sư cãi cho apartment trong bộ đồ vét tông đắt tiền. Luật sư của cô cũng đưa cho chúng tôi coi hình cô đang ôm anh ta chặt cứng trong một lần tắm biển. Luật sư của cô cũng không thích nói nhiều. Ông chỉ lặng lẽ trưng những hình ảnh thương tâm của anh đang nằm chờ chết trong nhà thương và lẩm bẩm đọc kinh sám hối. Tôi và anh Tầu cãi không có gì chứng minh được ba đứa con là con của anh Mễ và làm sao biết được cô Mễ này là vợ anh ta khi không hôn thú. Bất cứ cô gái nào có hình ôm anh ta cũng có thể nói là vợ được vì anh ta đang nằm im bất động trong nhà thương. Thêm nữa, anh ta đang say rượu thì có thể té bất cứ lúc nào. Ba ông gìa và năm bà Mỹ sồn sồn lắc đầu thương hại. Một bà phát biểu tỉnh bơ: thôi thì hai, ba triệu đô la đối với cái công ty của apartment không có nghĩa lý gì cả, nhưng đối với gia đình anh là cả một “big help”. Nó mất hai, ba triệu nhưng cuối năm khai thuế lấy lại nhiều khi còn hơn chục triệu. Cuối cùng, anh Tầu và tôi phải chắp tay bái họ chịu thua vì tôi phải về đi làm hôm sau và anh Tầu không thể bỏ thí cái tiệm bánh của anh ta hai ba ngày để ngồi lý sự được. Hình ảnh tai nạn của anh Mễ, người vợ không chồng, con không cha, sự giầu có của công ty apartement đã đánh động lòng nhân hậu để hoàn toàn chi phối lý trí và sự công bằng của họ. Luật sư của cô Mễ được dậy rất kỹ thủ đoạn này từ trong đại học. Người Mỹ có một lòng thương sót sự đau khổ rất cao. Trong đợt cứu trợ sóng thần vừa rồi chắc bạn cũng biết người dân của nước nào cho nhiều nhất. Họ, thứ nhất có tiền, thứ hai cả đời không thấy chiến tranh trước mắt nên khi nghe hay thấy hình ảnh người chết hay cụt tay cụt chân sẽ sót sa hơn nhiều. Trở lại câu hỏi của bạn, nếu trong mười hai người bồi thẩm đoàn chỉ có một người là Việt Nam, là tôi hay là anh Nguyễn Quốc ở Montreal đặt câu hỏi với mọi người Mỹ: “Chẳng lẽ chỉ có gia đình liệt sĩ có công với cách mạng mới nhiễm dioxin. Còn những người dân miền Nam lưu trú tại đó, và chiến sĩ VNCH trong thời chiến thì miễn nhiễm?” hay như anh An Nam hỏi: “nếu năm xưa đảng cộng sản VN đừng có khích động “sinh Bắc, tử Nam” thì làm gì có chiến tranh. Mà không có chiến tranh thì làm gì có vụ trải chất độc da cam?” hay tôi kể cho họ biết chỉ có khoảng 5% số tiền bồi thường là may mắn lắm mới tới được tay người bệnh thôi, 95% còn lại sẽ vào tay tư bản đỏ” thì anh nghĩ vụ kiện này kết qủa ra sao? Người Mỹ được chọn làm bồi thẩm đoàn thường học lực trung bình nên kiến thức tổng quát rất hạn hẹp. Những người học cao rất bận công việc hàng ngày nên không bao giờ chịu tới tòa trình diện để chọn làm bồi thẩm đoàn. Họ thường vất thư tòa gửi vào thùng rác vì nếu đi có thể dính vào những vụ kiện kéo dài bốn năm tuần thì không những mất việc mà còn có thể mất…vợ luôn. Với những người học lực trung bình, họ nhiều khi không biết nước VN nằm ở châu nào thì làm gì có kiến thức về sự tham nhũng hay cuộc chiến ở VN năm xưa. Các luật sư biện hộ cho phe VN ta cứ trưng hình các em bé tật nguyền ra và đọc kinh “Lạy cha” là thắng chắc. Bạn và tôi đều muốn người VN thắng để người bệnh có chút tiền chữa. Nước Mỹ quá giầu, bốn năm chục tỷ chả có nghĩa lý gì cả. Nhưng điều tôi muốn biết là bao nhiêu tiền sẽ được dùng để chữa họ và có phải ai mắc bệnh cũng đều được đối xử như nhau hay không? Thái độ của những người CS có phải là thái độ trịch thượng, lớn lối: “năm xưa chúng mày ác độc mưu toan cướp nưóc, rải chất độc hại dân lành vô tội thì giờ phải bồi thường là đúng” hay là thái độ: “cuộc chiến của VN có nhiều khía cạnh và nguyên do, hai bên đều có những lý do và lỗi lầm thì giờ đây phải quên đi để chữa trị vết thương cho người bệnh của đôi bên”. Nếu bạn hỏi tôi bên kia có những lỗi lầm gì thì tôi xin hỏi bạn lại là ông bà tôi có lỗi lầm gì mà phải bị đấu tố là địa chủ và bị chôn sống năm xưa? Bố tôi không từ đoàn thể, nhanh chân trốn thoát vào Nam thì giờ đây làm gì có tôi ngồi đây viết thư trả lời bạn. Mong bạn hiểu. An, Vinh, Nghệ AnVấn đề nạn nhân chất độc màu là da cam là vấn đề nhân đạo không hoàn không thể gắn với chính trị được. Nếu chỉ cần xem phim phóng sự tài liệu hay sách báo về các nạn nhân chất độc màu thì những người có lương tri sẽ vô cùng xúc động. Vụ việc đã thu hút đông đảo dư luận thế giới quan tâm, có nhiều tổ chức và cá nhân người nước ngoài đã hết lòng giúp đỡ phía Việt Nam. Trong khi là người Việt với nhau có một số người cố ý lái vào chính trị vì quan điểm riêng ích kỷ như thế thật nhẫn tâm. Sau chiến tranh vấn đề tìm hài cốt lính Mỹ mất tích được phía Hoa kỳ đặt ra, chính phủ Việt nam đã coi vấn đề này là hoàn toàn nhân đạo không đưa ra bất cứ điều kiện nào kèm theo. Đây là quan điểm thể hiện truyền thống đạo lý của dân tộc ta, không những vậy nhà nước còn tạo mọi điều kiện và hết sức giúp đỡ việc tìm kiếm hài cốt lĩnh Mỹ mất tích. Tôi còn nhớ, một đoàn chuyên viên cao cấp VN đã tử nạn máy bay trong công tác tìm kiếm. Vậy mà chính phủ Mỹ đã không công bằng khi không quan tâm giúp đỡ giải quyết vấn đề nạn nhân chất độc màu da cam đã thế còn cản trở - bộ tư pháp Mỹ yêu cầu bác đơn kiện. Đã có ý kiến nên giải quyết bằng đường ngoại giao thì tốt hơn. Vụ việc phải đưa ra tòa nguyên nhân là chính phủ Mỹ đã không có động thái tích cực nào trước nhiều lần phía VN đề nghị giải quyết vấn đề nạn nhân chất độc màu da cam. Hoàng Trung, Garden GroveThế gới ngày nay không cho phép ai lẩn tránh tội ác mà mình đã làm. Việc rải chất độc Da cam xuống miền Nam Việt Nam trong chiến tranh là vì nhu cầu chiến thuật của Mỹ. Đối với chính phủ Mỹ lúc đó, họ nghĩ đây là cách để diệt Du kích Cộng sản, nhưng hậu quả đẻ lại tai hại cho nhân dân VN không thể kể xiết. Tôi ủng hộ vụ kiện này và mong cho phía Vn thắng cuộc, không ai trong số nạn nhân nghĩ tiền có thể giảm bớt đau khổ, tuy nhiên cũng làm cuộc sống họ dễ chịu hơn. Đồng thời, những ai từng là nạn nhân Cộng sản trong cuộc chiến Việt Nam cũng nên chuẩn bị đưa Đảng Cộng Sản và Chính phủ ra toà. Có như vậy mới được công bằng cho tất cả nạn nhân trong cuộc chiến Vn. Quốc HuyQuan điểm của tôi về chất độc màu da cam không thay đổi thưa bạn Ly ở Đồng Nai. Mỹ - Việt bình thường quan hệ nhưng có điều kiện là chính phủ CSVN không được kiện cáo và đòi chính phủ Mỹ bồi thường chiến tranh, vấn đề người Mỹ mất tích và vấn đề chất độc màu da cam chỉ mang tính nhân đạo. Về mặt “giấy tờ” thì CSVN đã chính thức ngăn chặn các nạn nhân chất độc da cam kiện quân đội và chính phủ Mỹ - thủ phạm trực tiếp cần phải kiện, chẳng lẽ gián tiếp người sản xuất thì có tội còn trực tiếp kẻ sử dụng gây ra thảm hoạ thì vô tội sao? Tuy vậy tôi không đồng ý với Võ đại tướng Giáp rằng quân đội Mỹ “thực hiện cuộc chiến tranh hoá học” ở VN, nếu Mỹ sử dụng các loại vũ khí hoá học mà họ có thì sẽ khủng khiếp gấp nhiều lần chất rụng lá và diệt cỏ. Dù sao Mỹ cũng đã ngừng rải chất độc da cam xuống VN gần 40 năm rồi, nhưng dưới sự lãnh đạo của Đảng thì đất nước ta vẫn phải hứng chịu nhiều triệu lít chất diệt cỏ độc tố tương đương chất da cam đang liên tục được rải xuống đồng ruộng từ Bắc đến Nam với mật độ dày đặc. Nhà bạn tôi bán các loại hoá chất bảo quản, chất diệt cỏ, diệt chuột, thuốc trừ sâu bọ, kích thích... xuất xứ từ Trung Quốc. Khách hàng chủ yếu là người làm nông, các cơ sở chế biến thực phẩm. Nông dân đi phun thuốc mặc bảo hộ nhưng sau mỗi lần phun thuốc vẫn cảm thấy tức ngực, biểu hiện chán ăn, mệt mỏi và chướng vùng gan, thận. Cách đây 2 năm bạn tôi cho 1 con chó cún về nuôi, đến tháng thứ 5 thì thỉnh thoảng đang chạy đột nhiên nó ngã dúi dụi, 1 tuần sau thì nó nằm liệt và chết. Bạn tôi nói 2 con ở nhà cậu ta cũng bị như thế vì mẹ chúng có thể bị nhiễm độc từ các loại hoá chất để trong nhà, các lứa sau thỉnh thoảng vẫn bị thậm chí còn nửa đực nửa cái. Hiện tượng biến mất các loài sinh vật như tôm tép, cua, cá, bọ nước... trên đồng ruộng VN phản ánh mức độ nhiễm độc trầm trọng. Người ta thường nói “dai như đỉa” nhưng ngay cả loài sinh vật dễ thích nghi, sống “dai” theo cả nghĩa đen và nghĩa bóng này cũng không thể tồn tại nổi. Các cựu binh Mỹ hẳn phải bị ám ảnh bởi loài sinh vật hút máu ghê gớm đó, nhưng bây giờ thì khác rồi, ngay cả trẻ sinh ra ở thôn quê lớn lên cũng chưa chắc đã được nhìn thấy đỉa. Trong số 4,8 triệu nạn nhân bị “phơi nhiễm” chất độc da cam mà trang tin Lao Động của Đảng đưa ra thì có bao nhiêu nạn nhân là hậu quả của việc quản lý và sử dụng các loại hoá chất độc hiện nay? Tôi tin chắc ngoài Đảng ra sẽ không có ai biết (!) Đồng ý với bạn Vũ ở Hoa Kỳ là “đừng dạy nhân dân nói dối”, nhưng điều tôi muốn nhấn mạnh hơn cả là bằng cách nào chúng ta có thể ngăn chặn các loại hoá chất độc hại đang tuồn từ các ngả vào VN và được sử dụng tuỳ tiện trước sự bất lực của bộ máy quản lý, hay đúng hơn là nhờ sự tiếp tay của chính bộ máy quản lý do Đảng dựng lên? Nhân đạo là nhân đạo mà công lý là công lý, không thể nhầm lẫn giữa hai khái nhiệm này, lợi dụng những con người tàn tật để tuyên truyền cho cuộc chiến cách đây 30 là vô nhân đạo. Vũ, Hoa KỳTôi đồng ý với Thu Phong. Tôi nghĩ chính phủ Việt Nam và một số người đang lợi dụng những nạn nhân dioxin trong cuộc đấu tranh chính trị với chính phủ Mỹ. Thật ra chính quyền có quan tâm người dân không? Cứ thử nghĩ lại về vụ ngư dân Hậu Lộc bị tàu Trung Quốc bắn. Chính quyền đã làm gì cho họ? Họ thật sự quan tâm sao? Công lý ở đâu trong trường hợp đó. Nếu có bằng chứng thuyết phục ủng hộ nạn nhân chất da cam, tôi sẽ mạnh mẽ ủng hộ, hỗ trợ cho họ và rất hạnh phúc nếu Việt Nam thắng kiện. Nhưng nếu không, thì xin đừng dạy nhân dân nói dối - giống như Trung Quốc gọi ngư dân VN là 'cướp biển' như vụ việc đầu năm nay. Thu Phong, Silver Spring, Hoa KỳTrước khi Mỹ rải chất độc da cam (dioxin) ở Việt Nam thì đã có người bị bịnh dị tật chưa? Có quá nhiều nguyên nhân tác hại đến những đôi nhiễm thể tạo ra bịnh này; chẳng hạn như vi trùng giang mai (syphilis), các nhóm máu (Rh) chống đối nhau giữa cha và mẹ, chất độc hóa học, EMF (Electric Magnetic Field), tia X (X-ray)… Ngay cả những quốc gia không bị rải chất độc da cam như Anh, Pháp, Mỹ… cũng có nhiều em bé bị bịnh này. Ði sâu vào vấn đề, xin hỏi các nhà chuyên môn có thể nào chứng minh được các người ở Việt Nam bị bịnh này là do chất độc da cam mà không vì những nguyên nhân khác? Nếu có được câu trả lời thì việc phỏng đoán ai thắng ai thua trong vụ kiện này sẽ dễ dàng hơn. Ðại Tướng Võ Nguyên Giáp vừa gởi thư đến hội nghị về chất độc da cam tại Pháp. Có đoạn Ðại Tướng đã viết: “Điều đáng chê trách là những người gây tội ác đối với nhân dân Việt Nam đã tìm mọi cách để lẩn tránh trách nhiệm, thoái thác nghĩa vụ của mình.” Ước gì câu này được hiểu theo hai chiều thì dân mình đỡ khổ biết mấy! Nơi nào có loài người, nơi đó có bất công. Một lối nhìn thực tế, có ai dám nói rằng ở Việt Nam người dân được nhiều tự do và bình đẳng hơn ở Tây Âu và Mỹ không? Tuy nhiên nhiều vụ kiện lớn kẻ giàu đã thắng người nghèo hơn một cách dễ dàng vị họ có tiền nhiều để thuê những luật sư “già mồm”. Jean, Hoa KỳTôi chỉ thấy là tại sao người Mỹ có quyền phán xét về nhân quyền các nước, vậy thử hỏi tại sao Bộ tư pháp Mỹ lại gửi thư xin bác vụ kiện. Như thế có gọi là nhân quyền không, hay là quyền lực trong tay ai thì người đó có quyền phán xét về nhân quyền người khác. Nguyễn Quốc, MontrealChẳng lẽ chỉ có gia đình liệt sĩ có công với cách mạng mới nhiễm dioxin. Còn những người dân miền Nam lưu trú tại đó, và chiến sĩ VNCH trong thời chiến thì miễn nhiễm? Sự phân biệt ai là người được thưa kiện cũng thể hiện phần nào bản chất của thể chế hiện nay. TH, Los AngelesTrong mấy ngày qua, vụ kiện "Nạn nhân chất độc màu da cam" đã diễn ra trên chính đất nước Mỹ, điều đó cũng đã chứng tỏ phần nào "cỗ máy hành pháp" của nước Mỹ hoàn toàn độc lập, hơn hẳn nhiều nước khác. Là người dân Việt Nam, tôi cũng mong có sự đền bù cho những "nạn nhân". Tuy nhiên, một khi đã đâm đơn đi kiện trước tòa, chúng ta phải hiểu rằng, mọi chuyện đều phải được chứng minh cụ thể & phải có chứng từ có giá trị. Cái khó của những "nạn nhân" Việt Nam trong vụ kiện tụng này là ngoài những người bị dị tật, chúng ta không thể chứng minh sự liên hệ rõ ràng giữa chất độc màu da cam, mà cụ thể là chất dioxin. Vấn đề này cũng đã được đài BBC nói nhiều trong những ngày qua. Vì vậy, nếu những "nạn nhân" có thua trong vụ kiện này, các bạn cũng không nên oán trách & phê phán nền công lý của nước Mỹ. Tòa án Mỹ cũng chỉ làm theo những những gì ghi rõ trong Hiến pháp nước Mỹ như mọi cuộc xử khác. Nguyễn Anh Tâm, Montreal, CanadaGửi Minh Phương, Hà Nội. Thưa bạn, ở Việt Nam mọi vấn đề đều do nhà nước chỉ đạo. Chúng ta theo nguyên tắc 'Đảng lãnh đạo, nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ'. Chính vì nguyên tắc này nên mọi tổ chức như Hội nạn nhân chất độc da cam đều được sự quản lý chặt chẽ của nhà nước. Nhà nước quản lý trực tiếp nó, nhà nước cho phép nó hoạt động, khác với các tổ chức ở Canada, Mỹ, EU. Ở VN những tổ chức mà nhà nước không quản lý được thì sẽ không được hoạt động, sẽ bị cấm, như Giáo hội Phật giáo VN Thống nhất chẳng hạn. Phạm Minh Vũ, TP Hồ Chí MinhChào bạn An Nam, lại gặp bạn nữa, hình như bạn chẳng làm gì cả chỉ mỗi việc là lên BBC để viết tuyên truyền đả kích Việt Nam. Kẻ nào rước Hoa Kỳ vào Việt Nam, kẻ nào phá vỡ hiệp định 1954, kẻ nào tuyên bố biên giới Hoa Kỳ đến vĩ tuyến 17, kẻ nào tuyên bố biến miền Bắc về thời kì đồ đá? Tôi nghĩ bạn không ủng hộ thì nên im lặng đừng bộc lộ bản chất của mình một cách lộ liễu như vậy. ..Về BBC, tôi thường nghe BBC, công nhận là những tin tức BBC đưa nhanh và tương đối chính xác. Nhưng những ý kiến mà bạn đọc đưa lên thì hầu hết là đả kích chính quyền Việt Nam. Còn những ý kiến khen ngợi chính quyền VN thì BBC giấu nhẹm. Nhìn vào những ý kiến mà BBC chọn đăng thì VN là một màu xám xịt. Mình muốn giao giảng người ta vấn đề gì đó thì mình phải biết thực hiện trước. BBC thực sự dân chủ không? thực sự cho nguời đọc tự do phát biểu không? Lee Tùng, FloridaXin hỏi bạn Tuan Khoa (Houston) một câu: bạn nghĩ thế nào khi mà trong vụ kiện này tất cả 12 người trong Bồi thẩm đoàn toàn là người Mỹ cả? Minh Phương, Hà NộiGửi các bạn trên diễn đàn. Hình như các bạn nhầm lẫn. Vụ kiện các công ty hóa chất Mỹ là do Hội nạn nhân chất độc da cam VN trực tiếp do ba nạn nhân đứng tên ủy quyền cho công ty luật của Mỹ tiến hành các thủ tục. Nhà nước và chính phủ VN không tổ chức đi thưa kiện tại Mỹ, vì thế, nếu VN thắng kiện thì không thể lo ngại chính quyền sẽ đứng ra phân phối món tiền thắng kiện. Ở đây có lẽ các bạn muốn hướng dư luận vào chính trị chăng, hay có âm mưu gì khác để nói xấu chính quyền trong nước? PhongTrong mục ý kiến của BBC, hễ nói đến một vấn đề gì liên quan đến VN thì y như rằng có vài người lại chửi ĐCSVN mấy câu. Việc đi kiện của nạn nhân chất độc màu da cam là việc hoàn toàn đúng. ĐSCVN ủng hộ việc này là đúng. Vậy mà vẫn có người đã không ủng hộ thì chớ lại còn bàn ra rồi nhân đấy chửi ĐCSVN vài câu. Ghét ĐCSVN mà ghét lây cả những đồng bào đau khổ của mình thì còn có phải là người nữa không? Ly, Đồng NaiKhi bàn về những nội dung khác tôi thấy các ông An Nam, Quốc Huy, Nguyễn Bình...tham gia ý kiến rất sớm, rất nhiều, rất có kiến thức. Về vấn đề này tôi muốn tham khảo ý kiến các ông! George, SingaporeTôi và tất cả những người dân đất Việt khác đều hi vọng rằng kết quả vụ kiện sẽ có lợi cho chúng ta, những nạn nhân của chất độc màu da cam sẽ phải được đền bù cho những mất mát mà họ đã, đang và sẽ chịu đựng. Việc nhà nước Việt Nam hiện nay có những chính sách trợ cấp cho "những người có công với cách mạng" chịu ảnh hưởng của chất độc da cam là hợp lý, vì đó là những người đã có công đối với chế độ. Tuy nhiên, sự thiếu sót trong việc quan tâm đến những thành phần còn lại nên được quan tâm xem xét và cải thiện, cho phù hợp với thể chế dân chủ mà chính phủ đang cố gắng đạt được. Nếu vụ kiện thành công và chúng ta được bồi thường, tôi đề nghị việc phân phát số tiền bồi thường nên giao cho một tổ chức phi chính phủ, với sự giúp đỡ của các tổ chức khoa học quốc tế trong việc giám định, để số tiền bồi thường có thể đến được tay tất cả các nạn nhân, không phân biệt bên này hay bên kia, binh sĩ hay dân thường. Cuối cùng, một lần nữa, xin chúc các nạn nhân đòi được công lý.
Kim Jong-un, nhà lãnh đạo 32 tuổi của Bắc Hàn, đã không xuất hiện trước công chúng từ suốt 38 ngày qua, khiến có những đồn đoán về sự ổn định chính trị của một chế độ vốn nổi tiếng về sự không rõ ràng và bí hiểm.
Sự vắng mặt bí hiểm của Kim Jong-un
Ông Kim Jong-un đã vắng mặt trong hai sự kiện quan trọng gần đây trong lịch biểu chính trị Bắc Hàn Việc ông Kim không tham dự hai sự kiện quan trọng, lễ kỷ niệm ngày thành lập Đảng Lao động Triều Tiên 10/10, và Quốc khánh Nhà nước Triều Tiên 9/9, hai ngày được ghi trang trọng trong lịch biểu chính trị mà nhà lãnh đạo được trông đợi là sẽ xuất hiện, khiến một số người coi là dấu hiệu cho thấy nguy cơ hỗn loạn chính trị phía sau hậu trường. Truyền thông chính thức của Bắc Hàn đã nhắc tới "sự khó ở" cá nhân một cách không cụ thể như lý do khiến ông Kim vắng bóng trước công chúng. Các phân tích gia nước ngoài đồn đoán dựa trên những bằng chứng rất hạn hẹp, dựa trên kinh nghiệm cá nhân là chính, rằng đây có thể do một loạt các lý do, từ bệnh gout, tiểu đường, thói nghiện thuốc lá của vị lãnh đạo trẻ, bị chấn thương mắt cá chân trong các lần thị sát quân sự gần đây, và mới nhất là (theo lời kể của một bác sỹ người Đức, người đã gặp ông Kim) các vấn đề về hệ nội tiết và nội tạng. Sức khỏe kém là một cách giải thích có vẻ hợp lý cho việc ông Kim tránh xuất hiện công khai, và nó trái ngược với người cha của ông, cố lãnh đạo Kim Jong-il, người luôn xuất hiện trước các cuộc đình đám. Có một cách giải thích cực đoan hơn là ông Kim là nạn nhân của một vụ đảo chính chính trị và đang bị quản thúc tại gia, bị các thành viên từ nhóm quan chức chính trị và quân sự lớn tuổi tước quyền lực do lo sợ trước khuynh hướng thanh trừng các đối thủ chính trị của ông Kim, mà đáng chú ý nhất là vụ xử tử người chú rể của ông, ông Jang Song-taek hồi 12/2013, và sự thất bại của ông trong việc thúc đẩy kinh tế. Ông Kim được thừa kế vị trí lãnh tụ từ người cha của mình, ông Kim Jong-il Cụ thể, các vị lão thành trong giới tinh hoa Bình Nhưỡng có thể, theo học thuyết này, đã bất bình ngày càng tăng trước việc quốc tế thắt chặt các lệnh trừng phạt vốn đã khiến cho họ không được hưởng các đặc quyền, nhất là đối với các mặt hàng xa xỉ phẩm đang ngày càng trở nên khan hiếm hơn. Cũng có thể sự thất thế chính trị của ông Kim là kết quả của những lo lắng trong giới chính trị gia Bắc Hàn trước việc nước này không còn nằm cao trong ván bài ngoại giao quốc tế nữa. Chính sách thất thường trong chín tháng qua của chính quyền của bà Park Geun-hye ở Nam Hàn đã không đem lại những lợi ích chính trị hay kinh tế nào cho miền Bắc, dù ở dưới hình thức viện trợ nhân đạo ồ ạt, tái khởi động hoạt động du lịch ở khu nghỉ dưỡng Núi Kim Cương ở miền Bắc, hay sự tăng vọt về đầu tư nước ngoài và thương mại. Chính quyền ông Obama vẫn cam kết cương quyết không đáp trả các khiêu khích quân sự và chính trị của Bắc Hàn, và miền Bắc có vẻ như không tận dụng được vị thế hạt nhân thực tế của mình để giành được những nhượng bộ chính trị hay ngoại giao nào từ phía Washington; thậm chí cả Trung Quốc, nhà bảo trợ an ninh duy nhất và là đồng minh khu vực của Bắc Hàn, đã trở nên khó chịu trước những ứng xử của ông Kim trong khu vực. Chưa có người thế vị Tuy nhiên, bất chấp các cuộc thảo luận về việc có đảo chính hay có điều chỉnh trong hàng ngũ lãnh đạo thì các bằng chứng cho thấy ông Kim vẫn đang nắm quyền. Tin tình báo Nam Hàn củng cố cho quan điểm nói ông đang hồi phục sức khỏe và việc quyết định hạn chế xuất hiện trước công chúng có vẻ như là nỗ lực nhằm duy trì một bầu không khí về việc triều đại nhà Kim không thể sụp đổ. Mọi thứ có vẻ như vẫn cho thấy việc ông Kim đang tiếp tục kiểm soát chính sách quốc gia. Chuyến viếng thăm gây bất ngờ hôm 4/10 của phái đoàn gồm ba người, dẫn đầu bởi cố vấn quân sự cao cấp được ông Kim tin cậy, Hwang Pyong-so, phó chủ tịch Ủy ban Quốc phòng và cựu quan chức trong cơ quan đầy quyền lực nhưng đầy bí ẩn của Bắc Hàn, Vụ Tổ chức và Hướng dẫn, cho thấy ông Kim vẫn đang kiểm soát mọi chuyện. Ông Hwang (phải) gần đây đã gặp Thủ tướng Nam Hàn Chung Hong-won (trái) tại Seoul Ông Hwang được cho là đã mang theo thông điệp riêng của ông Kim gửi Tổng thống Park của Nam Hàn và chuyến di nhằm mở ra những khoảng trống ngoại giao hiếm hoi trong đối thoại Nam - Bắc Hàn. Hồi cuối tháng Chín, tại Liên Hiệp quốc, Tổng thư ký Ban Ki-moon đã nhận một thư tay của ông Kim, do Ngoại trưởng Bắc Hàn Ri Su-young chuyển, trong lần đầu tiên từ suốt 15 năm qua một quan chức Bắc Hàn có mặt tại đây. Có lẽ bằng chứng mạnh mẽ nhất bác bỏ chuyện có đảo chính là việc chưa có ai thay thế cho ông Kim. Bắc Hàn về mặt truyền thống là không có chuyện lãnh đạo tập thể trong quá trình chuyển giao chính trị giống như thời hậu Stalin với Khrushchev và Malenkov ở Liên xô hồi 1953. Quan trọng hơn cả, vai trò thống trị của triều đại Kim và sự dựa hoàn toàn vào gia đình làm cơ sở để được lựa chọn trở thành người kế vị lãnh tụ trong số một nhóm nhỏ các lựa chọn không mấy hợp lý. Hai người anh trai của ông Kim đều không có mấy cơ hội, với một người sống lưu vong ở nước ngoài và người thứ hai bị loại vì lý do tính tình nhu nhược và ưa dùng chất amphetamine. Có những đồn đoán rằng người em gái của ông Kim, Kim Yo-jong, có thể đang tạm thay anh trai, nhưng kể cả khi điều này là đúng, thì cũng ít có khả năng người này sẽ thành một lãnh đạo thay thế khả thi và được chấp nhận rộng rãi trong một xã hội nặng về phân biệt giới tính, trong đó phụ nữ không có mấy cơ hội nắm quyền chèo lái. Vào lúc này, lời giải thích khả thi nhất cho sự vắng mặt của ông Kim Jong-un là những lý do sức khỏe, với những căn bệnh không được tiết lộ khiến ông không xuất hiện trước công chúng. John Swenson-Wright là người đứng đầu Chương trình Á châu tại Chatham House.
Vua Henry VIII của Anh khét tiếng với sáu bà vợ, trong đó hai bà bị ông xử tử để cưới vợ khác nhằm mong có hoàng nam nối dõi. Ông không phải là người duy nhất muốn chọn giới tính cho con.
Mẹo nào giúp sinh con theo ý muốn?
Thời Hy Lạp cổ đại, khi quan hệ tình dục, đàn ông nằm nghiêng bên phải để dễ có con trai. Ở Pháp, tới tận thế kỷ 18 người ta vẫn tin rằng nếu thắt tinh hoàn bên trái sẽ có kết quả tương tự. Ngày nay, các thứ cẩm nang kiểu như “Chọn giới tính cho con” khuyên nếu muốn sinh con trai thì “yêu nhau” vào ngày rụng trứng hoặc trước đó một hôm, vì tinh trùng mang nhiễm sắc thể Y sinh bé trai di chuyển nhanh hơn tinh trùng mang nhiễm sắc thể X sinh bé gái, nhưng lại yểu mệnh hơn. Không có bằng chứng nào cho thấy các mẹo này đem lại hiệu quả; chưa kể có những mẹo ngày nay ai cũng thấy là ngớ ngẩn. Tuy nhiên, không mấy ai nghi ngờ gì về chuyện nhiều loài động vật lại có thể điều chỉnh tỷ lệ giới tính sinh ra một cách vô thức. Chúng làm thế nào? Liệu chúng ta có bắt chước được không? "Sự cân bằng tự nhiên" Hồi thập niên 1930, nhà sinh vật học Ronald Fisher đã tìm cách giải thích một số hiện tượng mà Charles Darwin chưa có lời đáp: tại sao động vật có thể sinh nở khá cân bằng giữa các con đực và cái, con trống và con mái. Fisher lập luận rằng tỷ lệ giới tính được điều chỉnh tự nhiên. Nếu vì lý do gì đó mà trong một quần thể, con đực được sinh ra nhiều hơn thì mỗi con đực sẽ không có được trọn vẹn một con cái. Do đó, các con bố mẹ sẽ sinh nhiều con cái hơn nhằm tăng cơ hội có “thế hệ nối dõi” tiếp theo. Tương tự, khi có quá nhiều con cái thì mỗi con đực sẽ phải ‘chăm sóc’ hơn một con cái, cho nên sau đó, chúng lại có xu hướng đẻ nhiều con đực hơn. Bởi vậy, tỷ lệ giới tính sẽ luôn luôn dao động về mức một – một. Thật là một lý thuyết hoàn hảo! Nhưng vấn đề là các nhà sinh vật học đã chứng minh rằng điều đó không phải lúc nào cũng đúng. Ở một số loài động vật, tỷ lệ lại nghiêng mạnh về một giới tính. Chẳng hạn như loài tò vò chuyên đẻ trứng trong quả vả thì đa phần đẻ ra con cái. Có khi nào 'sinh con một bề' lại tốt hơn? Loài tò vò này và cây vả làm lợi cho nhau. Tò vò giúp thụ phấn hoa, còn quả vả lại bảo vệ, nuôi dưỡng những con tò vò non. Tò vò vả sinh ra đa phần là con cái Khoảng một tháng trước khi quả vả chín, những con tò vò cái ngửi mùi bay tới, đục lỗ chui vào. Những cái lỗ bé tí này sẽ nhanh chóng kín lại, nhốt chúng bên trong. Trong đó, tò vò giúp thụ phấn cho hoa, vốn phát triển đồng thời với hạt trong quả, rồi đẻ trứng và chết đi. Khi trứng nở, những con đực không có cánh sẽ giao phối với các con cái, rồi bọn tò vò cái rời tổ. Tò vò đẻ trứng trong quả vả sinh sản rất ít tò vò đực, có khi chỉ 5%. Thật là khó hiểu, nhưng thế giới tự nhiên có những lý do của nó. Vì tất cả hoạt động tìm bạn tình chỉ diễn ra trong một quả vả, nên tò vò đực phải tranh giành với các con đực khác để kiếm ‘vợ’, đa phần là chị em ruột của nó. “Nếu có ít tò vò đực được sinh ra thì độ cạnh tranh sẽ giảm bớt, và mỗi cậu chàng sẽ trở nên ‘có giá’ hơn,” Stuart West từ Đại học Oxford, Anh quốc nói. Đây chính xác là điều mà nhà sinh vật học William Hamilton đã dự đoán hồi cuối thập niên 1960. Hơn nữa, khi sự cạnh tranh giữa các con tò vò đực trở nên khốc liệt hơn thì các con tò vò bố mẹ sẽ có xu hướng đẻ ít con đực hơn. Tò vò vả Tò vò lục bảo (Nasonia vitripennis) là một trường hợp cực đoan. Chúng đẻ trứng vào bên trong nhộng ruồi và có quá trình sinh sản rất giống với tò vò vả. Năm 2008, nhóm của West nghiên cứu bọn nhộng bị tò vò lục bảo đẻ trứng vào. “Tò vò cái quyết định thay đổi tỷ lệ đẻ con cái hay đực dựa trên số trứng mà các tò vò cái khác đã đẻ vào cùng trong một con nhộng,” ông nói. Nếu tìm thấy một con nhộng chưa bị con tò vò nào khác đẻ trứng vào, nó sẽ đẻ ra các con cái. Nhưng nếu đã có trứng của các con khác, xu hướng này sẽ giảm đi. Con đực mà nó đẻ ra sẽ giao phối với con cái đã được các con tò vò khác đẻ vào trước đó, do vậy, các ‘quý tử’ của chúng ít phải cạnh tranh hơn. Tác động ngoại cảnh Ở nhiều loài động vật, những con cùng huyết thống không tranh giành bạn tình của nhau mà thường chỉ giành thức ăn. Năm 1978, Anne Clarke từ Đại học Binghamton, New York đã nghiên cứu tập quán sinh sản của vượn cáo đuôi dày, một loài linh trưởng từ vùng hạ Sahara của châu Phi. Vượn cáo đuôi dày thường đẻ nhiều con đực hơn con cái Khi vượn cáo trưởng thành, chúng sẽ rời mẹ. Tuy nhiên, những con cái thường không đi xa như những con đực, nên cuối cùng hóa ra lại giành thức ăn với mẹ. Do vậy, theo Clarke, những con mẹ thích đẻ con đực hơn. Năm 2008, Joan Silk, hiện làm việc tại Đại học bang Arizona ở Tempe, đã khảo sát tỷ lệ giới tính của 102 loài linh trưởng và thấy rằng linh trưởng mẹ sẽ đẻ con đực hay cái tuỳ theo sau này bọn con có sinh sống trên cùng lãnh thổ với mẹ hay không. Tuy nhiên, không phải lúc nào cũng đúng vậy. Những con linh trưởng trưởng thành dựa vào các con con để giúp nuôi nấng những lứa con sau. Điều này trái ngược hoàn toàn với các mô thức đã biết. Năm 2008, Silk và J Weldon McNutt từ Cơ quan Bảo vệ Động vật Săn mồi Botswana nghiên cứu tỷ lệ giới tính ở chó hoang châu Phi và thấy rằng trong một lứa, chó đực thường nhiều hơn chó cái. Họ cho rằng nguyên nhân là bởi cách bọn chó con sẽ tìm nơi sinh sống sau này. Chó đực vẫn ở trong đàn ngay cả khi đã trưởng thành. Chúng kiếm mồi cho chó mẹ và cho những lứa chó đàn em, trong khi chó cái thì rời đàn từ sớm. Silk giải thích: “Chó đực thường hữu dụng hơn, do vậy tỉ lệ được sinh ra có xu hướng cao hơn chó cái.” Chó hoang châu Phi được cho là "chuộng" đẻ con đực hơn Chưa hết, các bà mẹ lại còn phải xem xét còn bao nhiêu thức ăn để quyết định đẻ con trai hay con gái! Ví dụ nổi bật nhất là loài chim chích Seychelles sinh sống trên một vài hòn đảo tí xíu ở Ấn Độ Dương. Chim bố mẹ sống cùng nhau và mỗi năm đẻ một con. "Bé giai" lớn lên thì tung cánh bay đi còn "bé gái" loanh quanh ở gần để đỡ đần mẹ. Theo Jan Komdeur từ Đại học Groningen của Hà Lan, các con mái dựa vào đặc điểm nơi chúng sinh sống để chọn đẻ con trống hay con mái. Năm 1996, ông phát hiện ra rằng 90% các đôi chim đẻ “con gái” ở những khu vực sinh sống có thức ăn dồi dào và ngược lại ở những nơi đói kém. Ông làm thí nghiệm chuyển các đôi chim từ nơi có ít thức ăn đến nơi có nhiều thức ăn và nhận thấy các đôi chim bố mẹ đã chuyển từ đẻ 90% chim trống thành 85% chim mái. “Thí nghiệm này đã chỉ ra rằng chim chích Seychelles đã chọn giới tính các con của mình dựa trên điều kiện sống, cụ thể là điều kiện về thức ăn,” Komdeur nói. Chọn lọc tự nhiên để sinh tồn Một số loài động vật khác còn “cao thủ” hơn: sinh đẻ dựa trên các điều kiện riêng của chúng. Tim Clutton–Brock từ Đại học Oxford, Anh quốc đã nghiên cứu loài hươu châu Âu trên đảo Rhum của Scotland trong nhiều năm. Trên đảo Rhum, hươu mẹ đẹp thường sinh nhiều con là hươu đực Năm 1984, ông phát hiện ra rằng hươu cái cao to đẹp đẽ trong đàn sẽ đẻ nhiều con đực trong khi đó, hươu cái xấu sẽ đẻ nhiều con cái. Trước đó chừng chục năm, nhà sinh vật học Robert Trivers và nhà toán học Dan Willard đã đưa ra giả thiết rằng những con cái có ngoại hình hấp dẫn sẽ đẻ ra nhiều con đực. Vì con đực sẽ phải cạnh tranh để có bạn tình, chỉ những con khoẻ mạnh mới có thể đẻ ra nhiều con. Kết quả là, hươu mẹ to khoẻ, dễ dàng giành mọi thứ cho các con của chúng, sẽ đẻ nhiều hươu đực. Hươu mẹ xấu xí thì đẻ ra hươu cái nhiều hơn, vì các con của chúng dẫu có xấu xí thì rồi vẫn sinh con đẻ cái được. Khi hươu mẹ không có khả năng tranh giành, tốt nhất là chọn giới tính cho đàn con của mình một cách đỡ rủi ro nhất. Điều này dường như cũng xảy ra ở một số loài chim. Chim chích Seychelles chọn giới tính cho con dựa trên điều kiện thức ăn nơi chim bố mẹ sinh sống Năm 1999, Ben Sheldon từ Đại học Oxford và các cộng sự chứng minh rằng chim sẻ ngô mái màu xanh giao phối với con trống có lông đầu sáng sẽ đẻ ra nhiều con trống hơn so với những sẻ mái 'lấy phải chồng đần'. Khi Sheldon bít kín màu tía phản chiếu từ chàng sẻ trống đẹp mã kia thì sẻ mẹ lại đẻ ra nhiều con mái hơn. Tất cả điều này cho thấy động vật có thể kiểm soát tỷ lệ giới tính của thế hệ sau, ngay cả khi các yếu tố ảnh hưởng khá là tinh tế. 'Nhạc trưởng là các bà mẹ?' Nhưng sao chúng có thể làm điều đó? Đối với kiến, tò vò, ong thì mọi sự rất rõ ràng. DNA của chúng có trong các nhiễm sắc thể, một trong những yếu tố kiểm soát giới tính. Giới tính của một cá thể được quy định bởi lượng nhiễm sắc thể này. Trứng không được thụ tinh, tức chỉ có một loại nhiễm sắc thể, sẽ tạo ra con đực. Trứng được thụ tinh, tức có hai loại nhiễm sắc thể, sẽ tạo ra con cái. Vì vậy, bằng cách kiểm soát sự thụ tinh, con mẹ có thể quyết định con của nó là đực hay cái. Nhiễm sắc thể X (màu xanh) thường lớn hơn nhiễm sắc thể Y (màu lam) Tuy nhiên, với động vật có vú và chim thì cơ chế bí hiểm hơn. Các loài này được xác định giới tính từ sự kết hợp các nhiễm sắc thể. Ở động vật có vú, con cái có một cặp nhiễm sắc thể X, còn con đực có một "X" và một "Y". Con đực sản sinh ra tinh trùng mang nhiễm sắc thể X bằng với tinh trùng mang nhiễm sắc thể Y. Theo cơ chế này, sẽ khó nói là tinh trùng mang bộ nhiễm sắc thể nào sẽ thụ tinh cho trứng, nên tỉ lệ giữa đực và cái sẽ là 1-1. Tuy nhiên, có bằng chứng cho thấy các con mẹ có thể làm lệch tỉ lệ này bằng cách nào đó. Có khả năng là hormon trong các con cái giữ vai trò quan trọng trong việc xác định giới tính. Năm 2006, Marion Petrie từ Đại học Newcastle thấy rằng tỷ lệ giới tính của chim cút Nhật Bản thay đổi theo nồng độ của hormone corticosterone, một loại hormon do thận tiết ra, theo đó mức corticosterone cao dẫn đến sinh ra tỷ lệ con mái cao. Chim cút Nhật Bản Lượng đường trong máu cũng có thể có ảnh hưởng. Một thí nghiệm năm 2008 cho thấy chuột cái được điều chỉnh để có mức glucose thấp sẽ đẻ nhiều con cái hơn so với các chuột cái có mức glucose bình thường. Còn một cách nữa, là các con cái có thể tự huỷ các phôi thai mang giới tính nào đó bằng cách ngưng cung cấp dinh dưỡng cho các trứng nó muốn bỏ. Rất có thể còn có nhiều khả năng khác nữa, và không phải loài vật nào cũng dùng chung một cách như các loài khác. Sự chọn lựa của con người Nhưng rốt cuộc thì có cách nào có tác dụng cho con người không? Liệu chúng ta có thể thành công trong khi vua Henry VIII thất bại? Năm 2009, Thomas Pollet từ Đại học VU ở Amsterdam và các đồng nghiệp đã điều tra tỷ lệ giới tính trẻ con trong gia đình của 95.000 phụ nữ Rwanda, mà nhiều người trong số họ sinh hoạt đa thê. Các nhà nghiên cứu phát hiện ra các bà vợ thấp kém hơn, ít được chồng ưu ái hơn thì sinh nhiều con gái hơn so với các bà vợ ‘chiếu trên’ hoặc các bà một vợ một chồng. Vua Henry VIII có sáu bà vợ nhưng chỉ chính thức sinh được một hoàng tử Năm 2012, Shige Song từ Đại học New York nhận thấy trong hai năm sau nạn đói khủng khiếp 1959-1961 vốn khiến 30 triệu người Trung Quốc thiệt mạng, phụ nữ nước này đã sinh ra bé gái nhiều hơn hẳn bé trai. Điều này cho thấy khi thực phẩm khan hiếm, con người sẽ sinh con gái nhiều hơn, bởi phụ nữ sẽ có khả năng sinh đẻ ngay khi đến tuổi trưởng thành bất kể có yếu đuối tới đâu về thể lực, tương tự như các loài động vật có vú khác. Theo một nghiên cứu năm 2009, tỷ phú thường sinh con trai nhiều hơn con gái, và những người con trai này cũng sẽ đẻ ra nhiều cháu trai hơn cháu gái. Nếu các nghiên cứu này đáng tin cậy thì con người có khả năng tự điều chỉnh tỷ lệ giới tính của con, giống như các động vật khác. Thế nhưng mọi sự không diễn ra như những gì nhiều người trong chúng ta mong muốn: có vẻ như các bà mẹ đóng vai trò quan trọng hơn, dù là vô thức, chứ không phải là các ông bố. Mong muốn cá nhân cũng chả ích gì. Bạn rất có thể mong có con trai hoặc con gái vì những lý do riêng, nhưng thật sự chìa khoá nằm ở bộ gene của mỗi người. Ý chí của bạn có thể rất mạnh mẽ, nhưng gene của bạn còn mạnh hơn nhiều. Bản gốc tiếng Anh bài này đã được đăng trên BBC Earth.
Tháng trước, Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Thanh Sơn có đến thăm và thắp hương tại đài tưởng niệm bằng đá đen mới được dựng lên trong Nghĩa trang Quân đội Biên Hoà cũ, nơi chôn cất 16 nghìn binh lính Việt Nam Cộng hoà từ binh nhì đến cấp tướng đã tử trận trong cuộc chiến Nam Bắc vào thế kỷ trước.
Chỉ dấu của lòng nhân đạo, hòa giải?
Nghĩa trang quân đội Biên Hòa cũ, một trong các dấu tích lịch sử cuộc chiến VN Đây là lần đầu tiên một quan chức cộng sản Việt Nam bày tỏ nghĩa cử tưởng nhớ đối với tử sĩ Việt Nam Cộng hoà, những chiến binh của phía thua cuộc. Gần 40 năm đã qua từ ngày chiến tranh chấm dứt với chiến thắng thuộc về phía miền Bắc và đã đem đến biết bao tù ngục, cay đắng, cùng chính sách kỳ thị lý lịch đối với cựu quân cán chính quyền miền Nam mà hệ lụy còn kéo dài đến nay, như thế tại sao lúc này lãnh đạo Hà Nội lại có hành động tưởng niệm những tử sĩ thuộc về phe thua trận? Đây là vấn đề nhân đạo, hòa giải hay chính trị? Cùng đi thăm nghĩa trang với Thứ trưởng Nguyễn Thanh Sơn có ông Nguyễn Đạc Thành, nguyên thiếu tá Quân lực Việt Nam Cộng hoà, cựu tù cải tạo và hiện là chủ tịch hội Vietnamese American Foundation (VAF). Sau chuyến viếng thăm của quan chức Hà Nội, ông Thành lại tháp tùng phái đoàn của Tổng lãnh sự Mỹ tại Sài Gòn là ông Lê Thành Ân đến nghĩa trang thắp hương tưởng niệm. Hai sự kiện này đang gây xôn xao dư luận hải ngoại với những nhận định, phê phán cùng tìm hiểu về mục đích, chủ trương đối với một địa danh mang tính lịch sử của miền Nam và về chính sách hòa giải của nhà nước Việt Nam. Chuyến thăm viếng trên cho thấy lãnh đạo Hà Nội một lần nữa muốn chứng tỏ với người Việt hải ngoại về chính sách hòa giải được ban hành từ năm 2004 bằng Nghị quyết 36. Nhưng tiến trình đi đến hòa giải đã tiến hành rất chậm. Từ năm 2004, cùng lúc với Nghị quyết 36 được ban hành, vấn đề Nghĩa trang Quân đội Biên Hòa đã được một số người Việt đặt ra với ông Nguyễn Phú Bình, nguyên Phó trưởng Ban văn hoá tư tưởng, trong một dịp ông đến vùng Vịnh San Francisco. Khi nghe được những quan tâm này, ông Bình cho biết lãnh đạo đang bàn đến việc dân sự hoá nghĩa trang. Cuối năm 2006, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng ký quyết định chuyển việc quản lý khu đất nghĩa trang từ quân đội sang dân sự. Trước sự việc này, từ hải ngoại đã có những quan ngại cho tương lai nghĩa trang sẽ không còn thuần túy là nơi an nghỉ của chiến binh Việt Nam Cộng hòa mà sẽ cho phép chôn cất cả dân trong đó để dần sẽ mất đi tính lịch sử của nó. Điều 7 của Quyết định: “Yêu cầu các Bộ liên quan, Ủy ban nhân dân thành phố Hồ Chí Minh và Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Dương khẩn trương và phối hợp chặt chẽ để triển khai thực hiện nội dung của Quyết định này. Báo cáo kết quả thực hiện lên Thủ tướng Chính phủ trước ngày 30 tháng 7 năm 2007”. 'Khó khăn hơn trước' Có dư luận lo ngại nghĩa trang có thể bị giải tỏa cho mục đích kinh tế vì quyết định ghi rõ là chuyển mục đích “sử dụng 58 ha đất khu nghĩa địa Bình An, huyện Dĩ An, tỉnh Bình Dương do Quân khu 7, Bộ Quốc phòng quản lý sang sử dụng vào mục đích dân sự để phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Bình Dương”. Báo cáo và đề nghị của giới chức tỉnh Bình Dương lên trung ương gồm những gì thì không thấy phổ biến. Từ đó đến nay, sau khi được chuyển giao từ quân đội qua dân sự, nghĩa trang đã được bắt đầu sửa sang và cũng không có người dân nào được chôn cất trong đó. Nơi này nay chính thức có tên “Nghĩa trang Nhân dân Bình An”. Tuy nhiên việc thăm viếng lại có phần khó khăn hơn trước. Tin riêng từ quê nhà vào đầu năm nay cho biết muốn thăm nghĩa trang phải xác định danh tính tử sĩ thì mới được phép vào. Sau khi hình ảnh về hai chuyến viếng thăm nghĩa trang của quan chức Việt và Mỹ được hội VAF phổ biến, có dư luận tỏ vẻ hoài nghi về thực tâm của Hà Nội vì những thông tin đó chỉ nhắm vào người Việt hải ngoại. Nếu nghĩa cử của một quan chức là thuần túy nhân đạo thì sao truyền thông trong nước lại không nhắc gì đến. Từ hơn thập niên qua, hội VAF của ông Nguyễn Đạc Thành đã khởi động việc tìm hài cốt cựu quân nhân Việt Nam Cộng hòa chết trong tù cải tạo để đưa về với gia đình hay để chôn cất cạnh đồng đội trong nghĩa trang quân đội cũ. VAF đã đưa được hài cốt một số tù cải tạo về với gia đình họ. Nhưng liên quan đến Nghĩa trang Quân đội Biên Hoà cũ thì VAF mới được cho phép trùng tu sơ khởi và việc thực hiện còn nhiều khó khăn vì sự nhạy cảm của vấn đề đối với cả hai phía, chính quyền đương thời của Việt Nam và những cựu binh sĩ Việt Nam Cộng hoà. Có người ủng hộ việc làm của VAF và cũng có người phản đối. 'Nghĩa cử hòa giải?' Những sự kiện gần đây liên quan đến nghĩa trang, dù được nhấn mạnh là mang tính nhân đạo, có phải là nghĩa cử hòa giải của Hà Nội? Chuyện hòa giải thường được lãnh đạo Việt Nam nhắc nhở, đặc biệt là với Việt kiều Mỹ. Nhưng lời nói của quan chức thì nhiều hơn những hành động cụ thể. Thứ trưởng Nguyễn Thanh Sơn, mặc áo vàng, viếng nghĩa trang Biên Hòa Từ việc có ý hướng để tiến tới chính sách hòa giải quốc gia còn là một con đường dài. Hòa giải luôn là một nghĩa cử cao đẹp. Nhưng những người có ý hòa giải cần một không gian mở để thể hiện ước vọng của mình. Chẳng hạn như chuyến thăm viếng nghĩa trang của Thứ trưởng Ngoại giao Việt Nam được dư luận đón nhận ra sao, đó có phải là điều cần được tôn vinh hay không thì trong nước chưa tạo môi trường thảo luận để ước nguyện đó được thăng tiến. Với người Việt ở nước ngoài, những ai muốn hòa giải theo tinh thần Nghị quyết 36 thì có người ủng hộ, có người phản đối. Nhưng muốn thực hiện hòa giải chưa chắc đã được lãnh đạo Việt Nam chấp nhận. Nhiều người danh tiếng đã mở rộng con tim, nhưng kết quả được nhà nước đáp lại như thế nào thì đã rõ. Tướng Kỳ về nước chỉ mong khi chết được chôn cất tại quê hương. Nhưng ước nguyện của ông đã không thành. Hồi hương từ năm 2005 và thường phát biểu ủng hộ chính sách hòa giải của nhà nước, nhưng cho đến khi ông qua đời vào đầu năm nay phần lớn gia tài âm nhạc của Phạm Duy vẫn chưa được phép hát. Thiền sư Nhất Hạnh trở về và được lãnh đạo trân trọng đón tiếp. Nhưng chỉ ít năm sau tu viện Bát Nhã ở Lâm Đồng với hằng trăm tăng ni theo thiền sư tu tập đã phải dẹp bỏ. Vì thế có dư luận bày tỏ nghi ngờ về chuyến thăm viếng Nghĩa trang Quân đội của Thứ trưởng Nguyễn Thanh Sơn. Nếu lãnh đạo Việt Nam ngày nay đã thay đổi cách nhìn và thực sự tôn trọng những hy sinh của những người lính Cộng hòa, Hà Nội hãy đẩy nhanh tiến trình hòa giải bằng một quyết định chính thức chọn Nghĩa trang Quân đội Biên Hòa cũ là di tích lịch sử quốc gia cần được bảo tồn. Một quyết định như thế là dấu chỉ rất thực về chủ trương và chính sách hòa giải mà nhiều người Việt trong và ngoài nước đang mong đợi. Bài viết thể hiện quan điểm riêng và lối hành văn của tác giả, hiện giảng dạy đại học cộng đồng và là nhà báo tự do ở vùng Vịnh San Francisco California, Hoa Kỳ.
Tổng bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam Nguyễn Phú Trọng sắp có chuyến thăm Anh quốc từ 22-23/1 theo lời mời của Thủ tướng Anh David Cameron.
'Một chuyến thăm đặc biệt'
Nhân dịp này, BBC hỏi chuyện Tiến sỹ Antony Stokes, đại sứ Anh tại Việt Nam, về nội dung chuyến đi. Đại sứ Antony Stokes: Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng sẽ tới Anh cùng một đoàn tùy tùng đông đảo, tôi được biết có trên 100 người, bao gồm các quan chức cao cấp của Đảng CSVN, bộ trưởng ngoại giao, đại diện nhiều bộ trong đó có bộ Kế hoạch-Đầu tư và Bộ Quốc phòng. Đây là một quãng thời gian có nhiều hoạt động sôi nổi. Ngoài chuyến thăm Anh của ông Nguyễn Phú Trọng, cũng là chuyến thăm đầu tiên của một tổng bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam, thì lần đầu tiên cũng có chuyến thăm tới Việt Nam ngay sau đó của thứ trưởng quốc phòng Anh quốc. Thứ trưởng Lord Astor sẽ tới Hà Nội vào cuối tuần ngay sau chuyến thăm của Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng, ông sẽ ở thăm Việt Nam trong bốn ngày, cho tới ngày 30/1. Chuyến thăm của Lord Astor sẽ giúp đẩy mạnh quan hệ an ninh-quốc phòng giữa hai bên, dựa trên cơ sở Bản ghi nhớ mà quan chức quốc phòng hai bên đã ký kết hồi năm ngoái ở London. Tôi hy vọng trong khuôn khổ chuyến thăm của ông Trọng hai bên sẽ ký kết được một số thỏa thuận, trong đó có cả thỏa thuận về quốc phòng. BBC: Về mặt nghi thức thì chuyến thăm này có lẽ cũng khá đặc biệt phải không ạ, vì ông Nguyễn Phú Trọng - một lãnh đạo cộng sản, tới thăm Anh theo lời mời của ông David Cameron, lãnh đạo đảng Bảo Thủ? Đại sứ Antony Stokes: Tôi muốn nói rõ là ông David Cameron mời ông Nguyễn Phú Trọng sang thăm trong tư cách Thủ tướng Anh, chứ không phải lãnh đạo Đảng. Đây không phải là chuyến thăm trong khuôn khổ các đảng. "Chúng tôi muốn xây dựng quan hệ lành mạnh, tin cậy và trên cơ sở đó chúng tôi có thể trao đổi một cách cởi mở và thành thật về mọi vấn đề, trong đó nhân quyền" Đúng là hai hệ thống chính trị ở hai nước không tương đồng nên cũng có một số phức tạp. Nhưng chúng tôi nghĩ rằng năm nay là kỷ niệm 40 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa hai nước, đồng thời quan hệ song phương được đánh giá là tốt nhất từ trước tới nay nên đây là thời điểm tốt để tổ chức một chuyến thăm quan trọng. Quan hệ Anh-Việt đang chuyển mình, trong hơn hai năm qua kể từ khi hai bên ký kết thỏa thuận về quan hệ đối tác chiến lược, Anh quốc và Việt Nam đã đạt được nhiều kết quả trong nhiều lĩnh vực. 10-20 năm trước, quan hệ song phương chủ yếu tập trung vào hỗ trợ phát triển. Đây vẫn là một phần quan trọng trong hợp tác của chúng tôi với Việt Nam và sẽ tiếp tục cho tới năm 2016. Thế nhưng quan hệ hai bên nay đã mở rộng ra nhiều lĩnh vực và được làm sâu sắc thêm. BBC: Xin ông cho biết thêm chi tiết về thỏa thuận trong lĩnh vực quốc phòng mà hai bên dự tính sẽ ký kết trong khuôn khổ chuyến đi lần này của ông Nguyễn Phú Trọng ạ? Đại sứ Stokes và Thứ trưởng Nguyễn Chí Vịnh: hai nước từng bàn bạc về hợp tác quốc phòng Đại sứ Antony Stokes: Năm ngoái quan chức Việt Nam và Anh quốc đã ký bản ghi nhớ hợp tác quốc phòng bao gồm ba nội dung chính: nghiên cứu chiến lược quốc phòng, hợp tác quốc phòng và hợp tác công nghiệp quốc phòng. Nay chúng tôi đã có thể trao đổi về các chủ đề quốc phòng không chỉ trực tiếp giữa Việt Nam và Anh quốc, nhưng còn có thể đề cập tới các vấn đề quốc tế như chống phổ biến vũ khí, hay an ninh mạng chẳng hạn. Một nội dung lớn khác là hợp tác công nghiệp quốc phòng, kể cả mua bán công nghệ và thiết bị, những loại mà Anh sản xuất và chúng tôi nghĩ là có thể cần thiết cho phía Việt Nam. BBC: Xin lỗi ngắt lời ông, đó là các loại trang thiết bị gì ạ? Đại sứ Antony Stokes: Hiện tại thì là các loại trang thiết bị quốc phòng không sát thương, vì quy định về giấy phép. Nhưng xưa nay chưa có hợp tác gì trong lĩnh vực này, nên tôi hy vọng nhân chuyến thăm này, với sự có mặt của Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh thứ trưởng quốc phòng Việt Nam; cũng như nhân chuyến thăm sắp tới của Lord Astor, hai bên sẽ có những bước đi mới trong nội dung này và đồng thời đẩy mạnh thêm nội dung nghiên cứu chiến lược quốc phòng nữa. Tôi muốn nhấn mạnh lại, rằng chuyến thăm của Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng tất nhiên bao gồm nhiều chủ đề rộng lớn và toàn diện hơn. BBC: Ông Nguyễn Phú Trọng sẽ có các cuộc tiếp xúc gì trong khuôn khổ chuyến thăm, thưa ông? Đại sứ Antony Stokes: Ông tổng bí thư sẽ có hội đàm tay đôi với Thủ tướng David Cameron, người mời ông sang thăm Anh. Ông sẽ có ăn trưa với Ngoại trưởng Anh William Hague, người đã thăm Việt Nam hồi năm ngoái và đã tới chào ông Nguyễn Phú Trọng tại Hà Nội. Anh quốc mong muốn thấy Việt Nam đóng vai trò to lớn hơn và xây dựng hơn trong các vấn đề khu vực và quốc tế; và Anh sẵn lòng cùng Việt Nam hợp tác để thực hiện vai trò này. Đây sẽ là nội dung thảo luận trong cuộc ăn trưa làm việc giữa ông Nguyễn Phú Trọng và ông Hague. Ông Trọng ngày trước từng làm Chủ tịch Quốc hội, bởi vậy ông rất quan tâm tới hoạt động của Nghị viện Anh. Ông sẽ tới thăm Quốc hội và chứng kiến một phiên làm việc để tận mắt thấy nền dân chủ Anh vận hành thế nào. Ông tổng bí thư cũng có kế hoạch tới chào Hoàng tử xứ Wales (Thái tử Charles) tại dinh thự của ông, Clarence House. Tượng Karl Marx ở nghĩa trang Highgate, London là nơi 'hành hương' của nhiều nhân vật cộng sản còn lại ở châu Âu Chương trình còn có bữa tối với ông Vince Cable, bộ trưởng Bộ Doanh nghiệp, Sáng chế và Kỹ năng, người cũng đã sang thăm Việt Nam năm 2011. Tóm lại là một chuyến đi rất bận rộn. BBC: Ông cũng biết ông Nguyễn Phú Trọng là một trong những nhà lý luận hàng đầu của Đảng CSVN. Xin tò mò một chút: liệu ông ấy có nhân cơ hội chuyến đi này để đến viếng mộ ông Karl Marx ở Highgate, hay đến Haymarket để thăm nơi ông Hồ Chí Minh từng làm việc không? Đại sứ Antony Stokes: Quả thực là thời gian eo hẹp quá, nếu có nhiều thời gian hơn thì chắc sẽ bố trí được nhiều hoạt động hơn. Theo chỗ tôi biết thì ông Trọng không tới thăm mộ Karl Marx, nhưng một phần chương trình của ông do Đại sứ quán Việt Nam giúp tổ chức và khi tiếp xúc với cộng đồng người Việt ở London, ông có thể sẽ tới thăm nơi ông Hồ Chí Minh từng làm việc 100 năm trước đây. Khách sạn Carlton nay không còn ở chỗ đó nữa, nhưng còn một tấm bảng ghi lại điều này. BBC: Thưa ông, nhân quyền là một trong những chủ đề mà giữa Việt Nam và các nước châu Âu, trong đó có Anh, vẫn còn nhiều khác biệt. Trong chuyến thăm này, hai bên có đề cập tới chủ đề này hay không? Đại sứ Antony Stokes: Đúng đây là chủ đề mà Việt Nam vẫn còn là quốc gia gây quan ngại cho Anh quốc. Năm nào chúng tôi cũng công bố Phúc trình về dân chủ và nhân quyền quốc tế, trong đó chúng tôi đưa ra quan điểm của Anh về tình hình nhân quyền ở các nơi. Tôi không rõ nhân quyền có được thảo luận trong các cuộc tiếp xúc của ông Nguyễn Phú Trọng ở London lần này hay không, nhưng nhân quyền là một trong những chủ đề quan trọng trong đối thoại giữa hai quốc gia, hai chính phủ, trực tiếp và thông qua cơ chế châu Âu. Chúng tôi muốn xây dựng quan hệ lành mạnh, tin cậy và trên cơ sở đó chúng tôi có thể trao đổi một cách cởi mở và thành thật về mọi vấn đề, trong đó nhân quyền. Thêm về tin này Chủ đề liên quan
Trong khi miền Bắc phóng tay Cải cách Ruộng đất tiêu diệt tầng lớp địa chủ thì chính quyền miền Nam liên tục tiến hành tư hữu hoá đất đai, thực hiện công bằng xã hội, nâng cao đời sống nông dân.
Cải cách điền địa ở VNCH ra sao?
Ông Ngô Đình Diệm đã tiến hành cải cách nông thôn khi còn làm Thủ tướng Qua việc thu mua đất từ các điền chủ rồi bán lại hay phát cho nông dân, trước năm 1975 mọi gia đình nông dân miền Nam đều đã thật sự làm chủ mảnh đất tư hữu của mình. Chương trình Người Cày Có Ruộng (NCCR) là một cuộc cách mạng xã hội, thay đổi tận gốc rễ nông thôn miền Nam. Chương trình được thực hiện trong ôn hòa, dựa trên tinh thần thượng tôn luật pháp, hoà giải và hòa hợp xã hội. Một mặt tôn trọng quyền lợi của chủ đất, khôi phục và bảo vệ quyền tư hữu đất đai. Mặt khác giúp tòan thể nông dân có ruộng cày. Thành công một phần nhờ vào sự đóng góp của Hoa Kỳ và các nước Đồng Minh. Nhưng chính yếu vẫn là từ hai vị lãnh đạo miền Nam: Thủ tướng Ngô Đình Diệm đã thực hiện chương trình ngay khi về nước và Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu quyết tâm nối tiếp thực hiện chương trình. Ông Thiệu hiểu rõ Luật NCCR không phải chỉ là thành quả của nền dân chủ nghị viện non trẻ, mà còn là một chính sách mang lại chính nghĩa cho công cuộc đấu tranh chống cộng sản. Những tài liệu phổ biến gần đây cho thấy, sau Mậu Thân 1968 số thanh niên miền Nam theo cộng sản càng ngày càng ít đi, không đủ bổ xung số cán binh cộng sản ra hồi chánh, lên đến trên 200.000 người. Chính vì lý do này cộng sản Bắc Việt đã phải mang quân chính quy từ miền Bắc vượt biên giới xâm lấn miền Nam. Tình hình ruộng đất miền Nam Khi quân Pháp xâm chiếm nước ta, miền Nam vẫn còn nhiều vùng chưa được khẩn hoang, nhiều vùng vì chiến tranh nông dân đã phải bỏ ruộng vườn. Lợi dụng cơ hội một số người Pháp và người theo Pháp đã chiếm, rồi thông đồng với nhà cầm quyền Pháp hợp thức hóa quyền sở hữu đất đai họ chiếm được. Trước 1945, theo ước tính trong số 6.530 đại điền chủ (trên 50 ha đất) có 6.316 là ở miền Nam. Miền Nam không xảy ra Cải cách Ruộng đất, không có nghĩa là cộng sản miền Nam nhân đạo hơn cộng sản miền Bắc. Từ cuộc Nam Kỳ Khởi Nghĩa 1940, cộng sản đã thẳng tay tàn sát tiêu diệt giai cấp điền chủ. Các sử liệu cộng sản tóm tắc việc này như sau: “…lập tòa án cách mạng xét xử bọn phản động, xóa bỏ các thứ thuế vô lý, xóa các khoản nợ, tịch thu đất thóc gạo của địa chủ chia cho dân nghèo và nuôi nghĩa quân.” Khi Việt Minh cướp được chính quyền năm 1945, hầu hết các đại điền chủ đều bỏ ruộng vườn về sống tại Sài Gòn hoặc các thành phố lớn. Việt Minh tịch thu ruộng đất rồi chia cho tá điền canh tác và lấy thuế. Ở các vùng thuộc Hòa Hảo và Cao Đài, nông dân cũng tự thực hiện việc chia lại ruộng đất hoặc chấm dứt nộp địa tô cho ruộng vườn mà họ đang trồng cấy. Sắc lệnh Cải cách Điền Địa của Cựu Hoàng Bảo Đại vì chiến tranh và thiếu thực quyền nên không mang lại kết quả cụ thể Năm 1949, khi người Pháp bắt đầu trao trả độc lập Cựu Hoàng Bảo Đại cho ban hành sắc lệnh về Cải cách Điền Địa (CCĐĐ), nhưng vì chiến tranh và thiếu thực quyền nên sắc lệnh này không mang lại kết quả cụ thể nào. Sau hiệp định đình chiến Genève chia đôi đất nước, miền Nam đã trải qua hai cuộc CCĐĐ và một số chính sách về ruộng đất. Cải cách điền địa lần một Bước đầu của chính sách cải cách điền địa, Thủ tướng Ngô Đình Diệm cho ban hành Dụ số 2 và Dụ số 7 nhằm thiết thiết lập quy chế tá canh. Địa tô được tính không quá 25% vụ lúa thu hoạch chánh. Thời gian cho thuê được quy định là 5 năm. Tá điền và điền chủ có thể xin hủy bỏ họăc tái ký hợp đồng. Trường hợp ruộng đất bị bỏ hoang, ước lượng 500 ngàn ha, thì thuộc quyền sở hữu quốc gia. Chính quyền thu và cấp phát không cho tá điền. Các tá điền trước đây theo Việt Minh được tiếp tục canh tác trên mảnh ruộng do Việt Minh cấp phát trong thời chiến. Địa tô và quyền tá canh nay được chính phủ nhìn nhận và bảo đảm. Ngày 22-10-1956, Tổng thống Ngô Ðình Diệm cho ban hành Dụ số 57, tiến hành Chính sách CCĐĐ. Mỗi điền chủ chỉ được quyền giữ tối đa 100 ha ruộng, trong số nầy 30 ha được phép trực canh, còn 70 ha phải cho tá điền thuê theo đúng quy chế tá canh. Ðiền chủ bị truất hữu được chính phủ bồi thuờng thiệt hại: 10% trị giá ruộng đất bị truất hữu đuợc trả ngay bằng tiền mặt, phần còn lại được trả bằng trái phiếu trong thời hạn 12 năm, với lãi suất là 3% mỗi năm. Ruộng bị truất hữu được bán lại cho các tá điền, mỗi gia đình được quyền mua lại tối đa 5 ha và phải trả cho nhà nước trong vòng 12 năm. Giá tiền bán bằng với giá Chính phủ trả cho chủ điền. Như vậy chủ yếu Chính phủ chỉ làm trung gian trong việc chuyển nhượng quyền tư hữu đất đai. Chiếu theo Dụ số 57, chính phủ truất hữu 430.319 ha đất từ 1.085 đại điền chủ. Ngày 11-9-1958, Chính phủ còn ký kết Hiệp định Việt Pháp, truất hữu thêm 220.813 ha ruộng đất của Pháp kiều. Như vậy tổng số diện tích đất đai được truất hữu là 651.182 ha. Số ruộng được truất hữu được giao cho 123.198 tá điền. Ngoài ra còn có 2.857 tá điền khác đã trực tiếp mua lại đất của các đại điền chủ. Một số ruộng truất hữu cũng được bán cho các cựu chiến binh, những nông dân trốn Việt Minh nay hồi hương và đồng bào miền Bắc di cư vào Nam. Giới điền chủ đều ủng hộ chính sách CCĐĐ. Trong thời chiến ruộng đất của họ bị xem như đã mất. Nay chính phủ khôi phục lại quyền sở hữu ruộng đất, họ được quyền thu địa tô và lãnh tiền bồi thuờng thiệt hại nếu bị truất hữu. Đại điền chủ vẫn còn được giữ lại 100 ha. Các chính sách khác Nhằm giải quyết công ăn việc làm cho đồng bào miền Bắc di cư, giải quyết nạn thất nghiệp hậu chiến và đồng thời cũng để cô lập họat động du kích cộng sản, Tổng thống Ngô đình Diệm còn thực hiện chính sách xây dựng các khu dinh điền, khu trù mật và các ấp chiến lược. Đến năm 1961, chính phủ đã thành lập 169 trung tâm tái định cư, với 25 Khu Trù Mật tập trung trên đồng bằng sông Cửu Long, tiếp nhận 50 ngàn gia đình, với 250 ngàn người tái định cư. Diện tích đất trồng được khai hoang hay được tái canh đạt 109.379 ha. Tháng 4-1957, Tổng thống Ngô Đình Diệm cho thành lập Quốc Gia Nông Tín Cuộc cho nông dân vay tiền một cách dễ dàng, nhẹ lãi và không đòi hỏi thế chấp hay người bảo lãnh. Đến năm 1963, Quốc Gia Nông Tín Cuộc đã cho vay số tiền lên đến 4 tỷ 600 triệu đồng, 85% số tiền để giúp các tiểu điền chủ hay tá điền. Nhưng vì không có thế chấp và vì chiến tranh nên rất ít nông dân chịu trả nợ. Chính phủ cũng đào tạo cán bộ xây dựng nông thôn gởi về vùng quê để hướng dẫn, giúp đỡ kỹ thuật cho nông dân. Nhờ đó năng suất lúa đã tăng từ 1,4 tấn/ha trong những năm 1950-1954, lên đến 2 tấn/ha năm 1960-1963. Thành quả và giới hạn Nhờ các chính sách nói trên, việc sản xuất, xuất cảng và lợi tức nông nghiệp đã không ngừng gia tăng. Từ năm 1955 đến 1962, mức sản xuất gạo đã tăng từ 2,8 triệu tấn đến 5 triệu tấn, còn xuất cảng tăng từ 70 ngàn tấn lên đến 323 ngàn tấn. Các điền chủ có ruộng đất truất hữu nhận các các khỏan bồi thường lớn, họ đầu tư xây dựng các nhà máy, các phân xưởng tại nông thôn, hay trong lĩnh vực công nghiệp, thương nghiệp và dịch vụ. Nhờ đó không chỉ riêng nông thôn, mà tòan miền Nam sống trong cảnh thái bình. Giới hạn của chính sách CCĐĐ là 74% tổng số diện tích ruộng lúa ở đồng bằng sông Cửu Long vẫn thuộc 65.757 trung điền chủ (từ 5 đến 50 ha) và 6.316 đại điền chủ (trên 50 ha). Vẫn còn 795.480 gia đình nông dân chưa được làm chủ mảnh ruộng đang cày. Khi đời sống nông dân nâng cao thì ảnh hưởng của cộng sản cũng bị giảm sút. Để tồn tại cộng sản đã tiến hành bạo lực chính trị ám sát, bắt và thủ tiêu cán bộ và chuyên viên phát triển nông thôn. Cộng sản cấm tá điền làm đơn xin mua ruộng đất truất hữu, cấm tá điền ký hợp đồng với chủ điền, buộc điền chủ hủy bỏ địa tô. Một số ngừơi đã bị giết vì không tuân theo các lệnh cấm nói trên. Cùng lúc cộng sản cho trưng thu thóc lúa của nông dân, tiến hành chiến tranh du kích, khủng bố phá họai làng xã miền Nam. Sau đảo chánh 1/11 năm 1963 cho đến năm 1965, các vụ đảo chánh liên tục xảy ra, các chính phủ thường xuyên thay đổi. Chính sách CCĐĐ không được tiếp tục. Chính sách dinh điền và khu trù mật cũng bị đình chỉ. Nhiều ấp chiến lược bị phá bỏ. Cộng sản lợi dụng tình thế đưa cán bộ và quân đội từ miền Bắc vào gia tăng họat động. Sẵn cơ sở hạ tầng rộng rãi chỉ sau một thời gian ngắn cộng sản đã kiểm sóat được một phần nông thôn. Ở những vùng chiếm được cộng sản chia lại ruộng đất cho nông dân. Đến năm 1965, với sự can thiệp của quân đội Hoa Kỳ và các nước Đồng Minh, an ninh tại nông thôn dần dần được vãn hồi. Ngày 3-9-1966, Quốc Hội Lập Hiến được bầu ra. Ngày 1-4-1967, Hiến Pháp mới được ban hành. Ngày 3-9-1967 cuộc tổng tuyển cử tổng thống và Quốc hội diễn ra, Tướng Nguyễn Văn Thiệu trở thành Tổng thống của nền Ðệ nhị cộng hòa ra quyết định tiếp tục áp dụng Chương Trình CCĐĐ. Cải cách điền địa lần hai Cuộc tổng công kích Mậu Thân cộng sản thất bại, tại nông thôn cơ sở hạ tầng cộng sản bị cô lập, an ninh được vãn hồi. Số ruộng trước đây bị bỏ hoang nay được cấp phát cho nông dân. Đến năm 1969, có thêm 261.874 gia đình được cấp ruộng để canh tác, nâng tổng số người có ruộng lên 438,004 người. Tháng 7-1969, Chương trình bình định và phát triển nông thôn được tiến hành. Chính phủ cho tổ chức lại cơ cấu hạ tầng nông thôn và đào tạo cán bộ xây dựng nông thôn gởi về vùng quê để hướng dẩn, giúp đỡ kỹ thuật nông nghiệp cho dân. Ngày 25-8-1969, Tổng Thống Thiệu đưa dự luật Người Cày Có Ruộng ra quốc hội thảo luận. Điểm chính của dự luật là giảm số ruộng đất tối đa điền chủ xuống còn 15 ha, trưng thu và cấp (không bồi hoàn) cho hơn tãm trăm ngàn nông dân chưa có ruộng cày. Chiến tranh đã tàn phá miền Nam Việt Nam Nhiều dân biểu nghị sĩ thuộc tầng lớp đại điền chủ không muốn bị truất hữu ruộng đất nên đã tìm cách ngăn cản thông qua dự luật. Mãi đến ngày 6-3-1970 đạo luật mới được Thượng viện thông qua. Ngày 16-3-1970 được Hạ viện thông qua. Ngày 26-3-1970, Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu cho ban hành luật Người Cày Có Ruộng (NCCR) và lấy ngày này làm Ngày Nông Dân. Tại Cần Thơ vào ngày 26-3-1970, ngày ban hành Luật NCCR Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu tuyên bố: "Hôm nay là ngày vui sướng nhất của đời tôi.” Ông cho biết: “Tôi đã từng tham gia Việt Minh. Tôi biết rằng Việt Minh là cộng sản, họ bắn người dân, họ lật đổ các ủy ban xã, họ tịch thu đất đai”. Các ruộng đất không được trực canh bị truất hữu phát cho các tá điền đang canh tác. Mỗi tá điền được phát 3 ha ở Nam phần hay 1 ha ở Trung phần. Điền chủ trực canh được giữ lại tối đa 15 ha. Đất truất hữu được trả 20% bằng hiện kim và 80% bằng công khố phiếu với 10% lãi trong tám năm. Giá trị của đất ruộng quy định là 2,5 lần giá năng suất thóc (hay lợi tức) từ khoảnh đất đó. Trong vòng 3 năm, 1970-1973, đã có 51.704 điền chủ bị truất hữu tổng số ruộng là 770.105 mẫu. Trong thời chiến đa số ruộng đất bị ảnh hưởng, nên đa số các điền chủ bị truất hữu đều không bất mãn. Để đền đáp chính phủ cho phổ biến rộng rãi các bích chương: “Người Cày có ruộng ghi ơn tinh thần hy sinh của điền chủ.” Nhìn chung ông Thiệu thu phục được nhân tâm của giới cựu điền chủ miền Nam. Luật NCCR cũng quy định nông dân lãnh ruộng do cộng sản cấp cũng được nhận bằng khoán chính thức sở hữu số ruộng. Cho đến ngày 28-2-1973 Chương trình CCRĐ coi như đã hòan tất. Đã có 858.821 tá điền được hữu sản hóa 1.003.323 ha ruộng đất. Mọi nông dân miền Nam đều có ruộng cày. Chương trình NCCR đã tạo ra một tầng lớp tiểu và trung điền chủ lên đến 1,3 triệu người. Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu (trái) công bố luật Người Cày Có Ruộng Chỉ còn chừng 10% là có từ 5-15 ha đất, với 10% diện tích trồng trọt và họ cũng phải tự chăm sóc cho đất đai. Đại điền chủ không còn và việc tá canh coi như đã chấm dứt. Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu cũng cho xây dựng và phát triển cơ sở hạ tầng, thêm cán bộ xây dựng nông thôn, khuyến khích nghiên cứu và áp dụng phương pháp canh tác mới với kỹ thuật mới thúc đẩy gia tăng năng suất. Ngân Hàng Phát Triển Nông Thôn được thành lập. Với bằng khóan đất, nông dân được vay lãi nhẹ để đầu tư sản xuất. Chương trình cơ giới hóa nông nghiệp được đưa về nông thôn. Nông dân bắt đầu trang bị cơ giới để canh tác, sử dụng phân bón hóa học, cải tiến giống lúa, trồng lúa Thần Nông, tăng gia sản xuất gia súc lai giống… Cơ sở hạ tầng phát triển nông dân hăng say học hỏi và sản xuất. Năng suất lao động trong sản xuất lúa gạo tăng lên nhanh chóng. Năm 1974, sản lượng gạo sản xuất đã tăng đến 7,2 triệu tấn với viễn tượng xuất cảng. Nhờ đó đời sống của nông dân được cải thiện một cách rõ ràng. Số điền chủ có ruộng bị truất hữu, cũng được chính phủ giúp đỡ sử dụng vốn kinh doanh các dịch vụ cơ khí nông nghiệp, dịch vụ lưu thông hàng hoá nông sản phẩm, dịch vụ chế biến thực phẩm nông sản, hướng đến việc xuất cảng bán thành phẩm nông nghiệp, giúp nền kỹ nghệ miền Nam khởi sắc đóng góp xây dựng nền kinh tế quốc gia. Thể chế đi ngược lòng dân rồi cũng sẽ bị thay đổi. Bài học từ Chương trình Người Cày Có Ruộng của Việt Nam Cộng Hòa là phải trao lại quyền sở hữu ruộng đất cho nông dân. Chính phủ tương lai ở Việt Nam cần thực hiện chương trình bán trả góp đất cho dân để có ngân sách đầu tư xây dựng lại nông thôn. Dân có giàu thì nước mới mạnh. Nông dân sẽ luôn là tầng lớp chính của dân tộc Việt Nam và lịch sử đã chứng minh họ luôn là nền tảng trong việc bảo vệ và xây dựng quốc gia. Nông dân có giàu thì nước mới mạnh. Bài viết thể hiện quan điểm và cách hành văn riêng của tác giả Nguyễn Quang Duy từ Canberra, Úc.
Như vậy là việc đóng cửa một số các cơ quan chính phủ liên bang làm tê liệt một phần các hoạt động hành chánh chuyên môn đưa đến việc khoảng 800.000 công chức phải nghỉ không lương đã bước vào ngày thứ ba.
Lý do phe Cộng hòa chặn Obamacare
Lần đầu tiên trong 17 năm qua, chính phủ liên bang Mỹ đã phải đóng cửa vì ngân sách mới không được thông qua Hệ quả này ai cũng biết là do dự luật chuẩn chi ngân sách Liên Bang Hoa Kỳ cho tài khóa 2014 đã không được lưỡng viện quốc hôi thông qua khi ngân sách chi thu tài khóa 2013 đã hết hạn từ ngày 1-10-2013. Sự ách tắc này là do nỗ lực của các dân biểu, nghị sĩ bảo thủ của đảng Cộng Hòa đã quyết tâm đến cùng ngăn chặn việc thực hiện Luật Cải Tổ Y Tế của Tổng Thống Barack Obama và đảng Dân chủ (còn được gọi là Obamacare) đã được lưỡng viện thông qua, được ban hành khoảng một năm trước đây và bắt đầu có hiệu lực thi hành từ 1-10-2013. Thủ đoạn chính trị Thực ra nỗ lực ngăn chặn này chỉ là sự tiếp nối nỗ lực bị thất bại của đảng Cộng Hòa nhằm ngăn chặn không cho dự luật Cải Tổ Y Tế trở thành luật vào thời khoảng biểu quyết thông qua hơn một năm trước đây, đảng Dân chủ đã nắm đa số ở cả hạ viện lẫn thượng viện Liên Bang Hoa Kỳ. Hiện tại đảng Cộng Hòa với lợi thế nắm đa số ở Hạ viện nhưng lại là thiểu số ở Thượng viện, nên nỗ lực lần này của đảng Cộng Hòa với sự hỗ trợ tích cực của phong trào Tea Party, chỉ là một kế hoãn binh để chờ thời cơ lật ngược thế cờ. Thế hoãn binh đó là dựa vào ưu thế đa số ở Hạ viện đã thông qua dự thảo luật triển hạn thi hành Luật Cải Tổ Y Tế thêm một năm, đợi thời cơ thuận lợi khi Công Hòa nắm được đa số ở cả lưỡng viện quốc hội, sẽ tìm cách thông qua luật hủy bỏ Luật Cải Tổ Y Tế của Tổng Thống Obama và đảng Dân Chủ. Tổng thống Obama đang 'tương kế, tựu kế' bằng cách không thỏa hiệp với đảng Cộng hòa? Nhưng dự luật này đã bị Thượng viện bác bỏ, với đa số nghị sĩ thuộc đảng Dân Chủ, cộng với một số nghị sĩ ôn hòa của đảng Cộng Hòa. Cuộc thương lượng giữa Cộng Hòa và Dân Chủ cho tới thời hạn chót là ngày 1-10-2013 đã không đạt được đồng thuận, dẫn đến việc chính phủ phải đóng cửa một số những cơ quan và tình trạng các công chức liên quan phải nghỉ việc không lương (thất nghiệp kỹ thuật) như mọi người đã biết. Sự thể này cũng đã từng xảy ra năm 1996 khiến nhiều cơ quan của chính phủ Liên Bang đã phải đóng cửa kéo dài 21 ngày. Theo ước tính hiện nay, mỗi ngày đóng cửa đã gây thiệt hại cho công quỹ khoảng 200 triệu dollars. Đây có thể coi là một thủ đoạn chính trị của đảng Cộng Hòa nhằm bắt bí Tổng Thống Obama và đảng Dân Chủ để thành đạt ý đồ của mình. Theo nhận định của nhiều người thì hậu quả thực tế có thể gây nhiều bất lợi cho đảng Cộng Hòa trong các cuộc bầu cử tương lai. Có lẽ vì vậy mà bộ tham mưu của Tổng Thống Obama đã tương kế tựu kế không nhượng bộ yêu sách của Cộng Hòa, để cho tình trạng đóng cửa nhiều cơ quan chính phủ vì hết ngân sách xảy ra như là lỗi của đảng Công Hòa chứ không phải do hành pháp thuộc đảng Dân Chủ? 'Túi tiền của thiểu số' Một câu hỏi được đặt ra là vì sao đảng Cộng Hòa quyết ngăn cản đến cùng việc thực hiện Luật Cải Tổ Y Tế hay là Obamacare như thế, dù biết rằng có thể lợi bất cập hại? Câu trả lời tổng quát là vì việc thực hiện Luật Cải Tổ Y Tế đã đụng chạm đến túi tiền của thiểu số những người dân có lợi tức cao, nhất là các nhà tư bản, khi họ phải đóng thêm thuế nhiều hơn để tài trợ cho số đông những người dân có lợi tức thấp có thể mua được bảo hiểm sức khỏe; để mọi người dân giầu nghèo ai cũng được chăm sóc sức khỏe khi đau yếu, bệnh tật. Vì trên chính trường Hoa Kỳ bao lâu nay người ta nói đến chủ trương và hành động thực hiện chính sách cai trị khác biệt về đối nội (tuy nhất quán về đối ngoại) giữa hai đảng lớn thay nhau nắm quyền là: Đảng Cộng Hòa thiên về bảo vệ quyền lợi cho các nhà tư bản và tầng lớp thượng lưu có lợi tức cao; còn đảng Dân Chủ thiên về bảo vệ quyền lợi cho những người dân thuộc tầng lớp trung lưu và nghèo khó. Vì vậy, bất cứ chủ trương chính sách đối nội (cũng như đối ngoại) nào bất lợi cho các nhà tư bản, các tập đoàn tư bản và thành phần thượng lưu trong xã hội, thì đều bị đảng Cộng Hòa chống đối đến cùng. Đó là lý do căn bản mà đảng Cộng Hòa quyết ngăn cản đến cùng việc thực hiện Luật Cải Tổ Y Tế hay là Obamacare là như thế. Luật Cải Tổ Y tế gặp nhiều khó khăn là điều tất nhiên trong một xã hội dân sự, dân chủ, nhiều giai cấp sống chung? Thành công và khó khăn của Obama Trên thực tế, ý định cải tổ y tế theo chiều hướng Luật Cải Tổ Y Tế hiện nay đã được các chính quyền thuộc đảng Dân Chủ trước đây nỗ lực thực hiện song đã không thành vì sự ngăn cản của đảng Cộng Hòa đã đành, song phần nào cũng do những người đứng đầu các chính phủ thuộc đảng Dân Chủ đã thiếu quyết tâm khi dứng trước những cản trở khó khăn chủ quan cũng như khách quan. Nay Luật Cải Tổ Y Tế hình thành được ngoài yếu tố khách quan là đảng Dân Chủ nắm được đa số tại lưỡng viện quốc hội trong thời khoảng biểu quyết thông qua, còn có yếu tố chủ quan cá nhân Tổng Thống Obama có quyết tâm, hành động triệt để hơn các vị tiền nhiệm. Vì là vị Tổng Thống da mầu đầu tiên của Hoa Kỳ, không xuất thân từ giai cấp thượng lưu giầu có như phần đông các Tổng Thống Hoa Kỳ, mà xuất thân từ giai cấp bình dân trung lưu. Từ xuất thân này, Tổng Thống Obama đã cảm thông và thấu hiểu tình trạng khốn khổ của số đông những người dân nghèo, nhất là phần đông những đồng bào cùng sắc dân với ông, vì không có khả năng mua bảo hiểm sức khỏe. Thêm vào đó lại là một trong những vị Tổng Thống Hoa Kỳ tương đối trẻ (làm Tổng Thống năm 47 tuổi), thông minh và tài năng, có tính cách mạng, với sự hậu thuẫn tích cực của lưỡng viên Quốc hội mà đa số thuộc cùng đảng Dân Chủ, nên ông đã thành công thông qua và ban hành được Luật Cải Tổ Y Tế. Thế nhưng cho đến lúc này, Tổng Thống Obama mới chỉ thành công bước đầu trên bình diện pháp lý (làm ra được Luật Cải Tổ Y Tế), song khó khăn vẫn còn nhiều trước mặt khi đem thực hiện Luật Cải Tổ Y Tế. Những khó khăn do đảng Cộng Hòa gây ra với nỗ lực thực hiện quyết tâm hủy bỏ Obamacare bằng mọi cách, mọi giá khi có thời cơ. Nếu vượt qua được khó khăn này, Luật Cải Tổ Y Tế khi đi vào thực hiện sẽ còn gặp những khó khăn trong việc tổ chức điều hành mới mẻ, còn nhiều bất hoàn, với những phản ứng tiêu cực của những thành phần bất mãn do các quyền lợi cá nhân và tập đoàn bị thiệt hại gây ra do áp dụng Luật Cải Tổ Y Tế. 'Hiện tượng bình thường' Thật ra, đây cũng chỉ là những khó khăn thực tế đối với chính quyền Obama hay bất cứ chính quyền nào khi thực hiện một chính sách cai trị mới và là hiện tượng bình thường trong một xã hội dân sự, dân chủ, có nhiều giai cấp giầu nghèo sống chung. Bởi vì mọi chính sách xã hội mới khi thực thi, nếu đem lại lợi ích cho một thành phần dân chúng này, thì thường lại bất lợi cho thành phần dân chúng khác. Sự thành công hay thất bại của một chính sách mới tùy thuộc vào giá trị thực thi, đem lại lợi ích thiết thực cho số đông nhân dân, thể hiện được tính chính đáng, công bình và ổn định trật tự xã hội. Nhưng đồng thời cũng từ kết quả thực thi chính sách, chính quyền phải thuyết phục được thiểu số những người dân phải hy sinh quyền lợi cho số đông, để họ từng bước đi đến tự giác chấp nhận hoàn toàn chính sách mới, chấp nhận hy sinh quyền lợi cá nhân cục bộ cho lợi ích toàn xã hội, trong đó có nhiều giai cấp có nhu cầu sông chung hài hòa, cộng đồng đồng tiến, tạo môi trường sống an toàn, thuận lợi cho mọi cá nhân giầu cũng như nghèo có điều kiện mưu cầu hạnh phúc riêng cũng như chung. Luật Cải Tổ Y Tế hay Obamacare là một chính sách mới cũng đã gặp nhiều khó khăn trên bình diện pháp lý (bị chống đối, ngăn cản từ Dự luật đến thành Luật) cũng như thực tiễn (Đảng Cộng Hòa chống đối, thành phần dân chúng bị đụng chạm quyền lợi…) cũng là điều tất nhiên. Sự thành bại của chính sách mới này của chính quyền Barack Obama vẫn đang ở phía trước, cần có thời gian thực thi để thấy hiệu quả thực tiễn. Nhưng liệu đảng Cộng Hòa và những người dân có quyền lợi bị thiệt hại do việc thực thi Luật Cải Tổ Y Tế (Obamacare) có để cho chính quyền Barack Obama thuộc đảng Dân Chủ có thời gian và cơ hội thực hiện chính sách mới này hay không? Chúng ta chỉ còn biết chờ xem. Bài viết phản ánh văn phong và quan điểm riêng của tác giả, nguyên luật sư Tòa Thượng thẩm Sài Gòn trước 1975, hiện đang sống ở Hoa Kỳ.
Trên khắp thế giới, có những thông điệp ẩn trên các con phố, bệnh viện và các phương tiện giao thông công cộng. Vì sao chúng lại tồn tại?
Những mật mã khiến bạn gãi đầu
“Thanh tra viên Sands vui lòng đến phòng điều khiển.” Nếu bạn nghe câu nói này ở một trạm tàu ở Anh quốc, đừng hoảng hốt. Thế nhưng có lẽ sẽ tốt hơn nếu bạn biết rằng đó là một thông báo cho các nhân viên rằng có một tình huống khẩn cấp ở đâu đó trong trạm tàu. Cách thông báo này giúp tránh gây hoảng hốt đối với các hành khách, nhưng vẫn có thể gửi thông điệp kịp thời đến những người được huấn luyện cách xử lý sự cố. Chuyện về những mật khẩu đã được đưa ra thảo luận trên Reddit, và cuộc thảo luận đã thu hút hàng nghìn ví dụ. Nhưng những mật mã và tín hiệu nào đang được sử dụng ngày nay? Để bắt đầu tìm hiểu, tốt nhất là ta bắt đầu với các mật khẩu trong các trường hợp khẩn cấp ở bệnh viện. Đây thường là các mật khẩu được phân loại theo gam màu, và một trung tâm y tế ở Canada đã đăng tải danh sách các mật khẩu này trên mạng. “Mã Đỏ” đồng nghĩa với hoả hoạn, ‘Mã Trắng’ đồng nghĩa với một người bạo lực, trong khi “Mã Đen” đồng nghĩa với nguy cơ xảy ra đánh bom. Một vài trong số này có thể được dùng như lối nói uyển ngữ. Ví dụ, một số nhân viên bệnh viện có thể dùng từ ‘ngôi nhà hoa hồng’ để gọi nhà xác nhằm tránh gây xúc động cho thân nhân của bệnh nhân vừa qua đời. Trước khi tàu MS Estonia chìm hôm 19/11/1994, mật mã âm tham "Mr Skylight" đã được phát đi Các tàu biển có hệ thống mật khẩu riêng. Trong số này, ‘Mr Skylight’ là một mã khẩn cấp được dùng trên các du thuyền lớn (cruise ship). Thuỷ thủ đoàn đã dùng mã này trong lúc tàu MS Estonia chìm vào năm 1994, là vụ tai nạn làm chết 852 người. Một thông báo đã được đưa ra giữa lúc thảm hoạ xảy ra: “Mr Skylight đến số Một và số Hai” - cho thấy thuỷ thủ đoàn đã tìm cách đóng các cửa ngăn cách một số phần trong thân tàu. “Tôi thấy có những lý do rất tốt để sử dụng các mã này,” Paul Baker, một nhà ngôn ngữ học từ Đại học Lancaster, nói. “Có thể là bản thân những người đưa ra các mật khẩu này cũng không chắc chắn, vì vậy không có lý do gì để khiến người khác phải lo lắng.” Không chỉ các định chế và các dịch vụ mới sử dụng các loại mật khẩu. Nhiều người trên Reddit dẫn ví dụ từ cuộc sống của mình - ví dụ như các nhân viên bán lẻ sử dụng một số từ ngữ đặc biệt để giao tiếp với nhau. Mã hiệu hoboglyphs’ giúp cung cấp thông tin cho những nhân công liên tục phải di chuyển hay những người vô gia cư về chất lượng nguồn nước ở gần, hoặc cho biết thông tin về cảnh sát Một số người đưa ra ví dụ như từ ‘Pebkac’, một từ nhạo báng mà các chuyên viên IT dùng để chỉ các cá nhân thông báo lỗi đối với máy tính của họ. Từ này là viết tắt của ‘vấn đề hiện hữu giữa bàn phím và cái ghế’ (Problem Exists Between Keyboard and Chair”). Có rất nhiều ví dụ về những mật khẩu này ở một số cộng đồng nhất định. BBC Trending gần đây đã đưa tin về một cụm từ mà các nhà khoa học sử dụng trên mạng để chia sẻ các bản sao chép của các bài viết nghiên cứu - ‘I can haz PDF’ - mượn từ câu ‘I can haz cheezburger’. Những người hẹn hò trên mạng cũng có thể thông báo với những người bạn đời tiềm năng rằng mình mắc bệnh lây qua đường tình dục một cách kín đáo. Có một mật mã cho điều này: 437737. Trên điện thoại có bàn phím chữ đi kèm với số, nó sẽ tạo ra từ ‘herpes’ (bệnh ecpect, mụn rộp). Mã hình ảnh Không phải tất cả các mã đều là số hay chữ. Một số mã là hình ảnh, không thể thấy bằng mắt thường. BBC Future đã phát hiện hồi đầu năm 2015 rằng một số tờ giấy bạc có một số chấm được sắp đặt theo hình chòm sao EURion nhằm chống làm tiền giả. Nhiều máy sao chép và máy quét vẫn được lập trình để phát hiện ra chòm sao này. Các 'Chòm sao EURion' xuất hiện trên tờ tiền bảng của Anh Một số mã hình ảnh khác nằm trong những cảnh quan xung quanh chúng ta. Một trong các ví dụ là một loạt các ký hiệu được biết đến với tên gọi ‘hoboglyphs’ - một bộ sưu tập các ký hiệu giúp cung cấp thông tin cho những nhân công liên tục phải di chuyển hay những người vô gia cư. Chúng có thể thông báo chất lượng nguồn nước ở gần, hoặc cho biết chủ nhà có thân thiện hay không. Các băng đảng cũng vẽ những hình ảnh graffiti của mình đè lên hình của các băng đảng khác. Tạp chí Discover đã đưa ra một số ví dụ vào năm 2012. Trong số này bao gồm “SS”, nghĩa là ‘South Side’, một phái bên trong một băng đảng ở Indianapolis, và một chữ ‘X’ đè lên trên hình graffiti của người khác - thể hiện sự khinh miệt. Điều đáng ngạc nhiên mà tạp chí Discover đưa tin, đó là cảnh sát giờ đây đang sử dụng phần mềm để nhận biệt các ký hiệu này một cách tự động. Một số những chương trình này thậm chí còn có thể được tải về trên điện thoại thông minh. Cuối cùng, các vệt sơn mà bạn nhìn thấy trên các lề đường ở các thị trấn và thành phố trên thế giới tuân thủ các mật mã mà công nhân xây dựng và các kỹ sư đều hiểu. Các vệt sơn trên các lề đường ở các thị trấn và thành phố trên thế giới tuân thủ các mật mã mà công nhân xây dựng và các kỹ sư đều hiểu Tạp chí BBC News gần đây đã tiết lộ ý nghĩa của những ký hiệu này ở Anh quốc và cho biết các màu khác nhau thường liên quan đến các loại dây hay ống khác nhau. Màu xanh dương nghĩa là hệ thống nước, màu vàng có nghĩa là đường dẫn khí đốt, trong khi màu xanh lá cây có nghĩa là hệ thống camera an ninh (CCTV) hay dây truyền thông tin dữ liệu. Tất cả các mã này đều có mục đích - để tránh gây sự hoảng hốt, để truyền đi những tín hiệu kín đáo giữa các nhóm xã hội, hay chuyển tải các thông tin về kĩ thuật nhanh chóng và dễ dàng. Tuy nhiên một khi bạn đã biết về chúng, rất khó để tránh khỏi cảm giác tò mò và thuyết âm mưu. Không lấy gì làm lạ khi những thảo luận trên mạng về các mật mã này ngày càng phổ biến. “Con người ta có vẻ như không thích bí mật,” Baker nói. “Chúng ta luôn có động lực biết càng nhiều càng tốt. Nói cho cùng thì chúng ta đang sống ở thời đại thông tin,” ông nói. Bản tiếng Anh bài này đã đăng trên BBC Future.
(Cập nhật hàng tuần: sáng Chủ Nhật 14/08/2005)
Có một Đông Du thứ hai?
Năm 1909, Phong trào Đông Du do nhà yêu nước Phan Bội Châu khởi xướng với ý tưởng đưa sinh viên sang Nhật Bản để học hỏi những điều tiên tiến của nước ngoài, dưới áp lực của thực dân Pháp, đã phải chấm dứt. Chính bản thân cụ Phan Bội Châu cũng bị trục xuất khỏi Nhật. Thế nhưng chỉ vài chục năm sau, người ta lại thấy dòng sinh viên Việt Nam quay trở lại Nhật Bản, không ngoài mục đích tiếp thu tri thức của một xã hội phát triển hơn Việt Nam để mang về phục vụ đất nước. Liệu đã có một Đông Du đợt hai, đợt ba? Hai khách mời là cộng tác viên Đỗ Thông Minh từ Tokyo, người cũng từng là du học sinh và ông Nguyễn Đức Hòe, nay làm công việc gửi sinh viên sang Nhật học tập; cùng Tư duy Thế kỷ nói chuyện về con đường du học Nhật của người Việt Nam. Thư từ ý kiến xin quý vị gửi về vietnamese@bbc.co.uk hoặc sử dụng hộp tiện ích bên tay phải.--------------------------------------------------------- Li Yu, Nhật BảnRõ ràng cần phải ngồi lại nhìn nhận với nhau một điều là: cho dù người dân có muốn đóng góp cho đất nước bao nhiêu đi nữa mà nhà nước cứ đi theo con đường riêng của nhà nước, không cần nghĩ đến hiệp lực với dân,tạo điều kiện cho dân thì nỗ lực đến mấy cũng bằng công cốc. Thiết nghĩ có bao nhiêu ý tưởng hay , đẹp , muốn xây dựng cái này cái nọ đi chăng nữa mà lại bị chính quyền tham nhũng cắt đứt đuôi ngay từ đầu thì rốt cuộc cũng chẳng làm được gì. Đó cũng chính là lý do tại sao sinh viên trong nước tốt nghiệp xong đều nhắm các công ty nước ngoài hoặc là các tổ chức tư nhân nước ngoài hơn là làm cho công ty nhà nước. Còn các du học sinh phần lớn chọn con đường ở lại nước ngoài hơn là về nước lập công ty riêng cho mình. Nếu cứ tiếp diễn tình trạng tham nhũng , không ưu tiên đầu tư cho việc tạo điều kiện cho các doanh nghiệp trong nước phát triển như bây giờ thì nhà nước cũng chẳng có quyền than vãn về vấn đề chảy máu chất xám, cũng chẳng thể nào ngồi đó mà kêu gọi đóng góp cho đất nước này nọ. Tuy không phải là toàn bộ nhưng phần tham nhũng không phải là ít. Muốn tiến bộ thì phải làm sạch toàn bộ.Giờ không phải là con sâu làm sầu nồi canh nữa mà là sâu mẹ đẻ sâu con, bầy sâu làm cái cây đứt đoạn, gãy giữa chừng. Thiết nghĩ tại sao trong bộ máy nhà nước không thấy mặt các thành viên trẻ-những người được coi la5 sườn cột của đất nước -mà toàn là những bậc tiền bối của thời cách mạng không chịu tiếp thu cái mới. Cách mạng và đảng đã từng là niềm tự hào của dân tộc thì giờ đây cũng cần phải năng động và vươn theo thời đại. Đừng ngủ quên trong quá khứ hào hùng. An, BrisbaneNgày nay Việt Nam đã hòan tòan độc lập rồi. Việt Nam đã thống nhất 30 năm rồi. Không phải là lúc nói chuyện phong trào Đông du nữa. Học bổng cho sinh viên du học bây giờ có rất nhiều. Đông Du, Tây Du, Mỹ Du, Úc du, Phi du...lu bù du . Người Viêt ngày nay sẵn sàng đi bất cứ đâu để học, để làm. Đi ra nước ngòai bây giờ không khó nữa. Có tiền thì đi được và không có tiền cũng đi được. Tôi đã gặp những người Viêt sang Úc du học để lấy thạc sĩ, tiến sĩ. Tôi đã nói chuyện với quí vị này và tôi được biết có người đã từng sang học Liên Xô rất nhiều năm. Họ cũng sang cả mấy nước Đông Âu. Rồi sang Mỹ, sang Úc. Có vị đi tới mười mấy nước rồi.Tôi nghĩ rằng họ là những nhân tài vô cùng quí, sẽ vô cùng hữu dụng cho đất nước Việt N! am. Nhưng, than ôi! qua chuyện trò thân mật, họ đã tâm tình với tôi rằng "nhiều cái mình biết chỉ để mà biết thôi. Khi về nhà vẫn không áp dụng được anh ạ. Mình chỉ đề nghị thôi còn chấp nhận làm hay không là một vấn đề khác. Như vậy, mỗi lần đi du học về họ có một cái bằng để treo, có học vị lớn hơn để "oai" và thêm vào đó, họ có tí "tiền dành dụm" mang về sau chuyến đi. Họ có thể sửa sang lại nhà cửa, mua xe v.v... Tôi nghĩ thầm Người Việt trong nước đi du học là để lấy bằng. Nói về văn bằng, thì người Việt trong nước có thạc sĩ, tiến sĩ rất nhiều và đủ mọi lãnh vực. Ở Việt Nam có tình trạng bác sĩ y khoa không kiếm được việc làm, phải xin làm việc không công ở các bệnh viện để hy vọng dần dần sẽ được tuyển dụng. Nhiều người bỏ nghề y để làm nghề khác. Ở Úc thì làm gì có chuyện như thế. Thật sự , tôi nghĩ rằng chúng ta có rất nhiều khoa bảng, có nhiều người "học rộng biết nhiều" nhưng bó tay trước cơ chế nhà nước. Cho đi học cho nhiều mà về không được dùng đến thì đi học để làm gì? Cho nên, nhiều người khi học xong là chốn, là tìm cách ở lại.Thế thôi! Đảng Cộng Sản anh hùng đã từng đánh gục hai kẻ thù sừng sỏ nhất thế giới nhưng bây giờ lại không đủ can đảm để để đánh bại tham nhũng trong chính đảng của mình!!! Tại sao ? Phong trào Đông Du có lẽ đã qua lâu rồi. Cái chúng ta cần bây giờ là cái tinh thần "yêu nước là không làm hại đất nước, là không làm trì trệ sự mở mang của đất nước, là công bằng với mọi người, là chống đói, chống dốt". Muốn công bằng xã hội là phải chống tham nhũng trước tiên. Đừng yêu nước độc quyền. Mọi người dân Việt trong và ngòai nước đang trông đợi một phong trào cách mạng chống tham nhũng bằng hành động cụ thể của đảng viên cộng sản, của nhà nước và của quốc hội Việt Nam. Thính giả ẩn danhPhong trào Đông du đúng là rất có tinh thần dân tộc. Nếu lúc đó Việt Nam có thể theo được đường lối này thì đất nước đâu đến nỗi như hôm nay.Thật tiếc cho đường lối của cụ Phan Bội Châu. Trần Thăng, TP HCMHoan hộ bạn Bill có ý tưởng quay về VN đóng góp cho đất nước. Có ai cấm đoán bạn không? Chỉ sợ là bạn không thoả mản được mình ở đây thôi! Ở Đức có rất nhiều chi hội Việt Kiều yêu nước trước năm 1975 theo CS, những người đó vẩn còn và vẫn làm việc đấy, bạn thử liên hệ với họ chưa? Bill, ĐứcCụ Phan Bội Châu nhìn thấy nước Nhật rất tiến bộ đánh thắng đế quốc Nga đi theo con đường Tư Bản Châu Âu nên đã nhận thức luồng tư tưởng dân chủ mà khởi xướng Phong Trào Đông Du đặt tại trụ sở chính tại Chùa Nam Nhã (Cần Thơ). Chính Ngôi chùa Nam Nhã là nơi thường lui tới của các sĩ phu yêu nước như Phan Bội Châu, Cường Để, Nguyễn Hào Vĩnh... Nếu Phong Trào Đông Du thành công tốt đẹp thì có lẽ ngày nay Việt Nam độc lập, tự do dân chủ thật sự và hùng cường không thua kém gì các nước ỏ Á Châu. Phong Trào Đông Du đã thất bại vì có lý do yếu thế và thời cơ chưa chín muồi cũng như cán cân lực lượng không liệu được sức mình để đấu tranh giành lại độc lập nhưng đã chỉ hướng đi tìm kiếm nền văn minh của Nhật Bản lúc bấy giờ cho Việt Nam trong giai đoạn chuẩn bị canh tân đất nước sau này.Còn CSVN giành độc lập nhưng đi ngược lại nguyên vọng của dân tộc đàn áp các nhà trí thức và các Đảng phái khác. Qua bài học trên Việt Nam ngày cần phải tiếp nối Phong Trào Đông Du bằng cách gởi nhiều du học sinh sang Nhật sang Châu Âu và Hoa Kỳ để tiếp thu kiến thức khoa học kỹ thuật của nền văn minh của nhân loại mà về quê hương xây dựng và phát triển kinh tế phồng vinh và nền xã hội tốt đẹp. Nhưng tiếc thay nhiều sinh viên du học sinh thành đạt không muốn trở về VN vì tại VN không bảo đảm cuộc sống đầy đủ. Chính quyền thuộc địa Pháp đặt nền đô hộ nhân dân VN, áp dụng chính sách ngu dân để duy trì quyền tòan trị và tạo dựng tầng lớp tay sai vì quyền lợi của mình như CSVN tạo dựng tập đoàn tham nhũng vì quyền lợi của mình. Như vậy Đảng CSVN đã lặp lại bản chất của chế độ thực dân Pháp theo định hướng XHCN. Ngày nay nhà nước CSVN như là chính quyền thuộc địa Pháp còn người Việt hải ngoại lưu vong là bộ phận yêu nước của Phong trào Đông Du của chí sĩ Phan Bội Châu hay gọi là Phong Trào Phương Tây Âu Mỹ mà được sự gúip đỡ của chính quốc không bị trục xuất và được có quyền mưu cầu sinh sống trong nền tự do và học hành thành đạt. Điều này có lợi thế tiềm năng bậc nhất trong vấn đề xây dựng quốc gia Việt Nam hiện đại như cụ Phan Bội Châu đã có ý tưởng trước đây mà đặt nền móng trong công cuộc kiến thiết quốc gia.CSVN không thể nắm lấy được cơ hội của hàng triệu người Việt Hải ngoại sống lưu vong có tài đức quay về với quê hương để đưa kỹ thuật cao về góp phần thúc đẩy nhanh quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước mặc dù có Nghị quyết 36 của BCT cho Việt Kiều nhưng không thể thực hiện đúng theo kế họach đề ra. Như vậy trình trạng Việt Nam bị chảy chảy máu chất xám nghiêm trọng vì người Việt hải ngoại cũng như số sinh viên du học không trở về làm việc tại quê nhà. Theo tôi CSVN phải noi giương nối tiếp Phong trào Đông Du của cụ PBC trong thời kỳ mới là phải thay đổi đường lối chính trị không theo CN Mác-Lenin lạc hâu, thật sự hòa hợp hòa giải dân tộc trên nền tản tự do, dân chủ. Lúc ấy chính sách thu hút nhân tài để khuyết khích đãi ngộ các nhà khoa học về nước mới được người Việt hải ngoại yên tâm cống hiến cho đất nước. Van Hoang, Kanata, CanadaĐúng như lời ông Phan đã nói, trong thời kỳ đất nước chia đôi, lịch sử VN có ghi lại. Tôi còn nhớ lúc tôi học trường tiểu học Hòa Vang, cuốn sách đó bây giờ không biết có còn tồn tại nữa không hay ngày giải phóng bị hủy diệt rồi. Cuốn sách đó viết về lịch sử VN từ những đời vua Hùng đến cuối cùng người đi tìm đường cứu nước Nguyễn Ái Quốc. Ngày đó tôi không biết Nguyễn Ái Quốc là Hồ Chí Minh nhưng lịch sử VN để lại. Con cháu sau này nên học lịch sử để giữ lấy đất nước. Nguyễn Ly, Hà NộiTôi đã từng được đọc rất nhiều sách về Phan Bội Châu. Tôi khâm phục ý chí cứu nước của Cụ. Tư tưởng cứu nước của PBC là hoàn toàn mới mẻ so với lịch sử Việt Nam lúc đó. Nếu trước đây ở VN chỉ có con đường cứu nước duy nhất là dưới ngọn cờ phong kiến trong phong trào Cần Vương thì đây là một tiến bộ lớn. Tuy nhiên, nhìn nhận, đánh giá lại thì cách làm của Cụ là không phù hợp, nếu không nói là sai lầm bởi Nhật cũng chẳng khác gì Pháp.
Đã hoạt động về Việt Nam suốt 14 năm, từ lần đầu thăm viếng năm 1994, tôi chứng kiến Việt Nam thay đổi đáng kể.
Việt Nam - Chuyện gì đang xảy ra?
Lần đầu tới thăm, tôi thấy đất nước này, từng bị hủy hoại vì chiến tranh, vẫn bộc lộ hậu quả của việc đóng cửa với quốc tế trong thời gian quá lâu. Tôi vẫn nhớ mỗi đêm quay về khách sạn sau bữa ăn tối; các con phố trống vắng, tối đen và không thân thiện. Quả thực tôi có cảm giác mình ở trong một nước cộng sản. Thời thế thay đổi làm sao! Tối qua, khi lái xe trở về căn hộ, tôi đi qua 10 chiếc BMW, sáu chiếc Mercedes và rất nhiều nhãn hiệu xe hơi, xe máy ngoại quốc. Các con đường thì sáng trưng và có một cảm giác vui sướng, mọi người cười đùa, nụ cười nở trên môi. Chúng ta đang ở đâu? Mấy tháng qua, nhiều chuyên gia và nhà đầu tư đã hỏi: “Bong bóng bất động sản đã vỡ chưa? Kỳ trăng mật phải chăng đã hết?” Cùng với mức lạm phát kỷ lục, một số phân tích gia bày tỏ nghi ngờ về sự chuyển đổi khó khăn từ nền kinh tế tập trung sang thị trường và liệu Việt Nam có chuyển đổi nổi hay không. Để chống lạm phát, Ngân hàng Nhà nước đã giảm đà cho lượng cung tiền tệ, tạo ra hậu quả là trong một thời gian, gây khó khăn cho các doanh nghiệp khi hoán đổi ngoại tệ, chủ yếu là từ đôla Mỹ sang tiền đồng. Đi kèm nó là các quy tắc nghiêm ngặt hơn đối với việc vay tiền, nâng lãi suất, tăng số dự trữ bắt buộc của ngân hàng và phát hành thêm trái phiếu để hút nội tệ khỏi thị trường. Khi mà các ngân hàng phải chịu hướng dẫn chặt chẽ về bảo toàn tài sản nội tệ, đã có tin nói các công ty có vốn nước ngoài gặp tình trạng thiếu tiền đồng ở các ngân hàng trong nước. Lẽ dĩ nhiên, chuyện này làm tăng đồn thổi về một cuộc khủng hoảng ngân hàng sắp đến. Thị trường bất động sản là thành tố không thể thiếu của bất kỳ nền kinh tế nào; nhưng ta không thể nhìn vấn đề nhà cửa một cách riêng rẽ để rồi đánh giá sức khỏe của một quốc gia. Trong thời kỳ đầu cơ, nhiều người Việt đầu tư vào nhà cửa thay vì bỏ tiền vào ngân hàng để nhận lãi suất thấp, thậm chí cũng không bỏ tiền vào chứng khoán. Khi thị trường bất động sản chứng tỏ dấu hiệu đi xuống và ngân hàng đòi lại tiền vay, các chủ dự án tỏ ra lo ngại thực sự. Cũng chính những người này mới sáu tháng trước không muốn nói chuyện với chúng tôi, vì họ tự hào về dự án. Nhưng nay họ bắt đầu gõ cửa để kêu gọi các nhà đầu tư giải nguy. Tình trạng kinh tế hiện nay gây lo ngại cho cả người trong và ngoài nước. Nói điều này có lẽ không an ủi gì lắm, nhưng không chỉ Việt Nam mới gặp sức ép lạm phát, mà tình trạng tương tự đang có ở châu Á và thế giới. Đó là hậu quả của việc gia nhập thị trường toàn cầu. Chúng ta đã thấy hậu quả toàn thế giới từ khủng hoảng tín dụng do vấn nạn cho vay mua nhà ở Mỹ. Quả thực các lực đẩy thị trường toàn cầu, như giá dầu tăng vọt, giá thực phẩm, đã gây ảnh hưởng. Nhưng còn cả những nguyên nhân trong nước. Do sự bùng nổ xây dựng từ vài năm qua, vật liệu xây dựng, đặc biệt là thép, đã tăng giá mạnh. Vấn đề là quá nhiều tiền đổ vào quá nhanh, khiến nguồn cung cấp tiền nội địa tăng nhanh. Tại buổi họp gần đây của Diễn đàn Kinh doanh Việt Nam, vấn đề lạm phát và thâm hụt mậu dịch được thảo luận. Trong hai tháng đầu năm 2008, thâm hụt là 4.2 tỉ đôla, so với 12.4 tỉ của cả năm 2007, và tăng mạnh so với con số 4.8 tỉ của năm 2006. Chủ tịch Phòng Thương mại châu Âu, Alain Cany (từng đứng đầu HSBC ở Việt Nam), nói: “Các vấn đề tiền tệ là nguyên nhân chủ yếu của lạm phát hiện nay. Theo chúng tôi, chính phủ nên tập trung vào chính sách tiền tệ để giải quyết vấn đề trong nước.” Ông này cũng hy vọng chính phủ sẽ không tái thiết lập các rào cản mậu dịch. Không thiếu những lời khuyên cũng như lo ngại được biểu lộ bởi các phòng thương mại tại Việt Nam. Nhưng chính phủ Việt Nam có nhiệm vụ khó khăn là làm sao tìm ra phương thuốc tốt nhất để vượt qua bất ổn hiện thời. Tương lai? Một năm trước, Việt Nam được mô tả sắp trở thành Phép thần châu Á với mức tăng trưởng dự kiến từ 7 đến 8%. Nhưng cùng với lạm phát, ngày càng có nhiều tranh chấp lao động và đình công vì tiền lương và điều kiện làm việc. Theo thống kê chính phủ, từ 1995 đến tháng Giêng 2006, hơn 1000 vụ đình công xảy ra. Năm ngoái có 387 vụ, và 300 trong số này là ở các công ty có vốn nước ngoài. Theo Bộ Lao động, hai tuần đầu năm nay đã có 50 vụ đình công. Ba mục tiêu lớn của chính phủ là kiểm soát lạm phát, bình ổn kinh tế vĩ mô, bảo đảm ổn định xã hội và phát triển bền vững. Các biện pháp gần đây, thông qua Ngân hàng Nhà nước, để kiểm soát nguồn tiền và thị trường hối đoái, có vẻ có kết quả. Lạm phát tháng Bảy chậm lại, chỉ tăng 1.13% so với tháng trước đó – đây là mức tăng thấp nhất kể từ đầu năm. Nhưng việc tăng giá xăng dầu gần đây sẽ tác động đến lạm phát của cả năm. Các viên chức cảnh báo sẽ khó lòng giữ mức tăng CPI hàng năm ở mức 24-25%. Theo một công ty định giá hàng đầu, thị trường nhà ở Hà Nội sẽ đóng băng cho đến 2009, sau đó dần dần tan băng và nóng trở lại vào 2010. Các căn hộ tiện nghi, sang trọng vẫn đang bán được ở Hà Nội. Nhưng doanh số bán nhà ở TP. HCM đã giảm. Trong lúc các chủ dự án đang cần tống bớt dự án, thì đây là lúc để các nhà đầu tư tiến vào thị trường. Các địa điểm ngon ăn đang ra thị trường ở giá phải chăng và còn có thể thương lượng. Nhưng những thủ tục hành chính phức tạp có thể làm các nhà đầu tư nản lòng, trừ phi họ có đối tác địa phương có khả năng. Người ta đang nói nhiều về thâm hụt mậu dịch của Việt Nam. Các mặt hàng nhập khẩu lớn nhất của Việt Nam là máy móc (17.75%), vật liệu xây dựng (8.16%), và dầu lọc (12.3%). Nhưng sẽ không lâu trước khi Việt Nam có khả năng tự sản xuất nhiều thứ mà hiện nay đang phải nhập. Các yếu tố cơ bản của nền kinh tế là tốt, và có nhiều tiềm năng. Việt Nam thực sự có cơ hội vượt qua thời kỳ khó khăn hiện nay. Chính phủ đang trên bước đường học hỏi để quản lý một nền kinh tế thị trường. Dẫu sao đây vẫn là một nước cộng sản mặc dù thỉnh thoảng người ta dễ quên điều này. Những nhà kỹ trị đang học hỏi nhanh và quan trọng hơn, chính phủ đã chứng tỏ họ có ý chí hành động. Tôi tin rằng nếu vượt qua được các khó khăn ngắn hạn, thì khi giai đoạn yên ổn quay trở lại trong vài năm tới, chuyện kinh doanh lại sẽ như xưa nhưng người ta sẽ có cách tiếp cận thận trọng hơn bởi vì khi đó, tất cả đã học được bài học cơ bản trong kinh tế - có lên thì có xuống. Để tận dụng được lợi thế trong mấy năm tới, những nhà đầu tư có thừa tiền mặt và không phải vay, sẽ có lợi thế. Về tác giả:Ông Karl D John là Chủ tịch của TCK Group, công ty tư vấn đầu tư đặt ở Việt Nam. Đã làm việc ở Việt Nam hơn một thập niên, tác giả hiện sống ở Hà Nội. QuangViệt Nam chấp nhận nền kinh tế thị trường và ngày càng đi qũy đạo của nó. Đã là kinh tế thị trường ắt hẳn phải chấp nhận khoảng cách giàu nghèo ngày càng nới rộng, một bộ phận trở nên giàu có thì một bộ phận lớn hơn phải nghèo đi. Vấn đề là chính quyền phải làm cách nào mà khoảng cách ấy không quá xa dẫn đến bất ổn xã hội. Bài học từ các nước trong Asean như Inđô, Phi -lippin, Thái lan cũng quá rõ, các nước này thường xuyên bất ổn, phe phái đấu đá liên miên nên 40-50 năm nay vẫn chưa thoát khỏi nước đang phát triển. VN phải theo kinh tế thị trường nhưng phải khôn ngoan hơn, chú ý đến an sinh xã hội và đầu tư phát triển nông thôn nhiều hơn để xóa đi phần nào sự chênh lệch giàu nghèo, bất công xã hội. Về điều này VN nên học tập mô hình các nước Bắc Âu, phát triển kinh tế thị trường nhưng điều tiết mạnh của nhà giàu cho người nghèo thông qua các chính sách thuế khóa nghiêm minh với bộ máy nhà nước trong sạch. Hoàng MaiNhận định của tác giả về nền kinh tế VN hoàn toàn có cơ sở. VN đang ở giai đoạn chuyển đổi nên kinh tế từ bao cấp sang thị trường chứ chưa thoát khỏi hoàn toàn cái bóng bao cấp (vẫn tạo các lợi thế cạnh tranh cho các công ty quốc gia có nguồn vốn nhà nước). Không phải người ta sợ sự đổ vỡ của các công ty này ảnh hưởng đến nền kinh tế đất nước hay thu nhập người lao động mà chỉ vì sự tồn tại của nó sẽ kéo theo sự tồn tại và lãnh đạo của Đảng. Nhưng nhận định về xã hội của tác giả thì cần xem lại:"VN vẫn là một đất nước cộng sản". Có chăng VN là một nước thống trị bởi sự lãnh đạo của một đảng duy nhất mang tên CS nhưng bản chất đâu có như CS nữa. Trọng HiềnCảm ơn tác giả Karl D John về bài viết. Việt Nam đang đứng ở đâu trong nền kinh tế thế giới (mình là ai và mình đang ở đâu) là câu hỏi vô cùng quan trọng giúp các nhà hoạch định chính sách vĩ mô nhìn nhận và đánh giá đúng để định chế ra bước đi tiếp theo. Theo tôi đừng quá kỳ vọng mà cũng không nên quá bi quan trước thực trạng của nền kinh tế Việt Nam hiện nay. Công bằng mà nói Việt Nam đang đi đúng hướng nhưng bước đi quá thận trọng, sự thay đổi về kinh tế đang đi trước thay đổi về cơ chế, hệ thống, tạo ra sự khấp khiễng, không đồng bộ. Chúng ta đang thiếu một tư duy lý luận nhất quán làm kim chỉ nam cho nền kinh tế hoạt động trong giai đoạn sắp tới và lâu dài. Nếu các nhà kỹ trị của chúng ta nhìn xa hơn, hy sinh nhiều hơn thì tương lai của dân tộc này, đất nước này sẽ tươi sáng biết bao. Mai Nam, VNCác đặc trưng của kinh tế thị trường ngày càng lộ diện và phát triển, còn cái "định hướng XHCN" như cái đuôi nhân tạo gắn vào cơ thể thị trường đang sắp rụng. Nó sẽ rụng hẳn, nhưng thời điểm lịch sử nó "rụng" thì rất khó xác định. Hong Anh, Viet Nam"Để tận dụng được lợi thế trong mấy năm tới, những nhà đầu tư có thừa tiền mặt và không phải vay, sẽ có lợi thế." - Đây là kết luận cuối cùng cho 1 chiến dịch "chọc vỡ bong bóng" của các đại gia tiền tệ thế giới đã thực hiện suốt hàng trăm năm qua. Mong rằng kinh tế Việt Nam né khỏi điều này. KhoaBài phân tích này qúa chính xác, bây giờ ai có tiềm lực về tài chính thu gom bất động sản chắc chắn sẽ thắng lớn trong tương lai gần, dù gì đi nữa Việt Nam vẫn là một nước đang phát triển. Việc di dân và hình thành các khu dân cư mới là xu hướng không thể tránh khỏi, nên hôm nay bắt đầu nghĩ đến việc đầu tư bất động sản là người khôn ngoan nhất. bachtuot, bbcTôi khuyên các chuyên gia Việt nam không nên có ý kiến nhận định hay đánh giá gì về kinh tế Việt nam. Họ không hiểu một tý gì bên trong của nền kinh tế, mà chỉ nhìn bề ngoài mà phán. Làm như vậy chả khác nào nối giáo cho "giặc". Lãnh đạo Việt nam thích khen, không bao giờ thích chê bai. Điều hành đất nước như hiện nay sẽ đưa Việt nam đến tình trạng "hỏng hệ thống". Ở Việt nam có thể sẽ có những chiếc xe sang trọng, tòa nhà đẹp,nhưng người dân VN sẽ nghèo, giai cấp phân hóa mạnh; đặc biệt là nền văn hóa của dân tộc sẽ bị hủy hoại. Các vị hãy tìm hiểu câu thành ngữ VN "biết thì thưa thốt, không biết thì dựa cột mà nghe". KTTNhững đánh giá của tác giả về tình hình kinh tế VN rất đúng. Điều này cho thấy nền kinh tế của Việt Nam đang dần vận động theo nền KT thị trường. Thể hiện ở chỗ, chúng ta đang dần gắn kết và vận động theo các nền KT trên thế giới. Từ trước đến nay, khi KT thế giới có dấu hiệu tăng trưởng hay suy thoái thì KT Việt Nam chẳng có dấu hiệu gì "suy suyển", nhưng nay đã khác. Đấy là dấu hiệu đáng mừng cho tương lai đất nước.
Không cần phải chờ đến kết quả “bầu cử” vào ngày 26 và 27 tháng 6/2006 vừa qua tại Quốc hội, ngay từ lúc bế mạc Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ X, ai cũng biết Ủy viên Bộ Chính trị nào sẽ đảm nhận những chức vụ Chủ tịch Quốc hội, Chủ tịch Nước và Thủ tướng Chính phủ.
Bàn về 'Chính danh' trong thể chế pháp trị
Dư luận không hề ngạc nhiên khi biết các ông Nguyễn Phú Trọng, Nguyễn Minh Triết và Nguyễn Tấn Dũng lần lượt được “tấn phong”vào những vị trí then chốt đó. Điều đáng tiếc là không một ứng cử viên nào khác xuất hiện để tranh cử và hòa thêm vào dàn đồng ca dân chủ tại diễn đàn nghị viện mặc dù đã có nhiều ý kiến đề nghị như vậy. Trước khi Quốc hội bỏ phiếu chọn Chủ tịch Quốc hội, ông Nguyễn Phú Trọng thậm chí còn thừa nhận đã dành phần lớn thời gian trước đó cho công việc nghiên cứu lý luận và “chưa hiểu biết nhiều về công tác lập pháp và hoạt động nói chung của Quốc hội”, và để trấn an các đại biểu của dân, ông cam kết sẽ có “quyết tâm cao và phương pháp đúng” để làm tròn trọng trách của người đứng đầu cơ quan lập pháp tối cao. Đối với hoạt động nghị viện dân chủ trên thế giới, điều này quả nhiên lạ lùng, bởi lẽ Chủ tịch Quốc hội là một chức vụ chính trị, rất nhiều người muốn “tranh dành”, các ứng viên phải vận động tranh cử và tìm cách chứng minh mình có nhiều kinh nghiệm nghị trường và, quan trọng hơn, có đủ khả năng điều hành một quốc hội đa thành phần đại diện nhiều lợi ích khác nhau trong xã hội. Họ không thể là người “khiêm tốn”, tự thừa nhận mình thiếu kinh nghiệm và không cần vận động gì cả, mà vẫn được … “bầu” với tỷ lệ đa số hầu như tuyệt đối. Ở khía cạnh khác, trong những phiên họp chất vấn bộ trưởng trước diễn đàn Quốc hội vừa qua, dân chúng một phen choáng váng khi nghe các bộ trưởng, sau khi trả lời quanh co một số vấn đề mà đại biểu của dân cần được giải đáp thỏa đáng, đã biện minh cho sự yếu kém trong quá trình thực thi chức trách của mình bằng cách viện dẫn các quyết định của Đảng, thay vì nêu ra cơ sở pháp lý thuyết phục. Rõ ràng họ, và không chỉ có họ, luôn cố tình quên rằng luật pháp và lợi ích dân tộc là điều duy nhất cần phải được thượng tôn. Thiếu vắng tinh thần thượng tôn luật pháp và mất đi sự tín nhiệm của cộng đồng dân tộc, thì dù có cầu viện đến bất kỳ khiêng mũ che chắn nào chăng nữa và dẫu có tại vị lâu đến đâu chăng nữa, người dân vẫn không tâm phục và nhìn nhận những chức phận kiểu như vậy. Thể chế hiện hành Cơ chế bầu cử nhiều tầng trước các kỳ đại hội đại biểu toàn quốc của Đảng Cộng sản Việt Nam, trong đó những đại biểu “ẩn danh” (tại Đại hội X con số này là 1.176) mặc nhiên “đại diện” quốc dân chọn ra các nguyên thủ quốc gia, là một thực tế lịch sử, dù muốn hay không, từ nhiều năm nay từ khi Đảng Cộng sản Việt Nam nắm quyền lãnh đạo đất nước. Khoan bàn đến ưu điểm và nhược điểm của một cơ chế bầu cử như vậy. Trước hết hãy nhìn khía cạnh “chính danh” của quy trình lựa chọn các thành viên trong bộ máy lãnh đạo quốc gia hiện nay. Đối với một thể chế nhà nước pháp trị, sự “chính danh” gắn liền với tính hợp hiến, nghĩa là việc bầu cử nguyên thủ quốc gia để quốc dân “chọn mặt gửi vàng” phải được minh định trong Hiến pháp, chứ không từ bất kỳ văn kiện chính trị nào khác. Theo Hiến pháp Việt Nam, Điều 84.7, Quốc hội - vốn do toàn dân bầu ra - có quyền “bầu, miễn nhiệm, bãi nhiệm Chủ tịch nước, Phó Chủ tịch nước, Chủ tịch Quốc hội, các Phó Chủ tịch Quốc hội và các ủy viên Ủy ban thường vụ Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ, Chánh án Toà án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao; phê chuẩn đề nghị của Thủ tướng Chính phủ về việc bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức Phó Thủ tướng, Bộ trưởng và các thành viên khác của Chính phủ”. Trên thực tế, có thể nói thẳng, ai cũng biết Quốc hội chỉ “hợp thức hóa” kết quả lựa chọn tại các kỳ Đại hội Đảng. Đặc biệt gần đây, khi dư luận gây áp lực buộc Bộ trưởng Giao thông Vận tải Đào Đình Bình từ chức, thậm chí còn đề nghị cách chức ông này, cựu Thủ tướng Phan Văn Khải đã “tiết lộ” rằng việc cách chức hoặc miễn nhiệm một bộ trưởng thuộc thẩm quyền của Ban Bí thư Trung ương Đảng, chứ không phải của Thủ tướng. Tất nhiên, Hiến pháp hiện hành không cho phép Thủ tướng cách chức một bộ trưởng, nhưng cũng không trao thẩm quyền đó cho Ban Bí thư. Theo Điều 84.7 nêu trên, chỉ Quốc hội có quyền phê chuẩn việc cách chức bộ trưởng theo đề nghị của Thủ tướng. Như vậy, tuy thực quyền bổ nhiệm, miễn nhiệm và cách chức bộ trưởng thuộc về Ban Bí thư, song thẩm quyền này không “chính danh” vì không được hiến định. Rộng hơn, không chỉ riêng việc bổ nhiệm, miễn nhiệm hay cách chức này, mà toàn bộ quy trình thông qua quyết định cũng như đề cử cán bộ cho hoạt động nhà nước trong và ngoài các kỳ Đại hội Đảng, cũng đều không chính danh như vậy. Việc điều hành hệ thống quản lý nhà nước với cơ chế thông qua những quyết sách quan trọng và bầu chọn nguyên thủ quốc gia, mà trên thực tế do một đảng chính trị quyết định, dù là đảng cầm quyền, một lần nữa cho thấy Đảng, chứ không phải nhà nước, đang cai trị quốc gia. Thể chế chính trị như vậy, trong ngành chính trị học, được định danh là “đảng trị”, chứ không phải “pháp trị”. Tiến đến thể chế pháp trị thực sự Trong xu thế dân chủ hóa hoạt động của Đảng và xã hội sau Đại hội X, cần phải từ bỏ thể chế “đảng trị” nói trên để chuyển sang thể chế “pháp trị”, đặt đảng cầm quyền và mọi hoạt động của đảng này dưới sự giám sát minh bạch của luật pháp. Đảng Cộng sản Việt Nam là đảng cầm quyền duy nhất hiện nay tại Việt Nam. Vai trò lãnh đạo này đã được quy định trong Hiến pháp hiện hành. Tuy nhiên, toàn bộ hoạt động của Đảng, vốn ảnh hưởng đến sự phát triển đất nước và vận mệnh dân tộc, lại không được luật pháp chi phối cụ thể và do vậy khiếm khuyết tính chất chính danh như đã nêu trên. Danh không chính thì ngôn không thuận. Tuy không nói ra, nhưng rõ ràng rất nhiều người đã không tâm phục khẩu phục khi bị buộc phải mặc nhiên trao quyền “đại diện” cho 1.176 đại biểu tham gia Đại hội X - mà họ không được biết danh tính - thay mặt họ thông qua các quyết sách quan trọng, trong đó có việc lựa chọn nguyên thủ quốc gia. Hiến pháp không thể mặc nhiên bị các văn kiện của Đảng “qua mặt” và Quốc hội không thể bị những quyết định của Đảng đặt trước “việc đã rồi” trên thực tế. Đối với một nhà nước pháp trị, mọi hoạt động liên quan đến quốc gia đều phải minh bạch. Chuyện của một đảng cầm quyền không chỉ là chuyện riêng của đảng ấy, và chuyện của 83 triệu dân không chỉ là chuyện riêng của một nhóm thiểu số 3 triệu người, thậm chí 1.176 người. Để củng cố vị trí lãnh đạo của mình trong hiện tại, thay vì phải cầu viện đến lập luận thiếu thuyết phục về sự “lựa chọn của lịch sử” trong quá khứ, cần phải chính danh hóa mọi hoạt động của Đảng Cộng sản bằng luật pháp, đồng thời trao cho người dân thực quyền thách thức năng lực của những ứng viên do Đảng giới thiệu, thậm chí đề cử những ứng viên ngoài Đảng tham gia hoạt động nghị trường và điều hành quốc gia. Nói cách khác, phải chuyển từ thể chế đảng trị sang pháp trị để đạt được “ngôn thuận” trong nhân dân. ...................................................................... Nguyen Kien, Hà NộiTôi cũng như nhiều người Việt Nam đều muốn Đảng và nhà nước phải có chế tài về quản lý nhà nước một cách nghiêm túc và chặt chẽ hơn nữa vì đảng ta còn nhiều tiêu cực quá đề nghị các đồng chí lãnh đạo thanh tra chính các đồng chí đã rồi mới thanh tra đên các tầng lớp khác đừng để cho dân gọi là đồ này đồ nọ. Nguyen Hien Anh, Hà NộiTính dân chủ của VN thể hiện qua chính những điều ông Định đã viết. Đó là ý kiến của tôi. Nếu k dân chủ làm sao có thể lộ được thông tin chính xác như vậy. Đó chẳng qua là thăm dò dư luận mà thôi. Nhưng dư luận thì ra sao??? Các vị cứ nói rằng chúng tôi không có tiếng nói trong VN. Thực ra các vị đâu có dám nói??? Bởi vì các vị đã buông xuôi, và lợi dụng những sự buông xuôi đó để phát ngôn theo sở thích. Tôi không phản đối về lý luận của các vị. Nhưng ý tôi là những người đang tham gia diễn đàn này đâu có hiểu rằng sự im lặng vì những sự "bất công" đối với chính trường trong nước là chính do chúng ta tạo ra, những đại biểu của chúng ta tạo ra. Tôi k được du học nước ngoài nhiều để đủ nhận ra rằng các nước khác quá dân chủ, nhưng mọi người đều biết, bè phái là tất yếu trong chính trị, thủ đoạn cũng vậy. Ai dám khẳng định BUSH lên được Tổng thống Hoa Kỳ là nhờ trí tuệ và khả năng tiềm ẩn của một nguyên thủ biết vì lợi ích của đa số công dân. Nước Mỹ tấn công Iraq vì quyền lợi của đại đa số công dân.Vì nếu vậy, chắc chắn sẽ k có các cuộc biểu tình phản đối chiến tranh Iraq. Tóm lại, đưng tin vào luận điệu của các chính khách. Họ là những kẻ mị dân chuyên nghiệp. Quyền lực của họ sẽ giúp cho họ giàu có hơn và có nhiều đặc quyền, vậy thôi. Albert LeTrận chung kết túc cầu năm nay hồi hộp cỡ nào thì những cuộc 'chạy đua' của các chính trị gia ở Việt Nam chán chường cỡ đó. Kể cả trong Đảng mà chỉ có một người 'chạy đua', nói chi tới vài đảng. Từ trước tới nay, ai đứng ở vĩ trí nào, 'thắng/thua' trong chính trị Việt Nam đã được sắp đặt sẵn bởi Đảng Cộng Sản trước khi cuộc 'chạy đua' diển ra. Đảng và đảng viên xưa nay chỉ có vô danh. Đâu có ý nghĩa gì khi một chức vụ đã được sắp đặt sẳn. Cuộc chiến chống Pháp cũng chẳng có ý nghĩa, vì lịch sử đả chứng minh là cuối cùng Pháp cũng trả sự tự trị cho các thuộc địa. Đâu có ý nghĩa gì khi phải hiến đất, rồi hiến biển để đổi lấy sự độc lập và thống nhất đất nước. Nhân dân cũng chẳng có độc lập để làm song bổn phận công dân (nghĩa vụ số một) của họ khi họ phải 'bầu' cho người đã được lựa chọn bởi ĐCS. Vũ Anh Tuấn, Hà NộiĐảng Cộng Sản không bao giờ tan rã, mà chỉ có chuyên chính vô sản mới tan rã. Hiện nay ở nhiều nước vẫn tồn tại đảng cộng sản, hay đảng xã hội. Vẫn còn tượng của những người cộng sản yêu nước. Thế nhưng chuyên chính vô sản chắc chắn phải bị loại trừ vì nó dẫn tới sự tha hoá của đảng cộng sản khi nắm chính quyền. Hiện nay chúng ta đang nằm trong giai đoạn đầu của cuộc chuyển biến dân chủ nhằm thay thế thể chế chuyên chính vô sản sang thể chế đa nguyên, đa đảng. Bây giờ cũng là giai đoạn tốt để nghiên cứu một thể chế chính trị dân chủ để có thể áp dụng ngay sau khi chuyên chính vô sản bị hạ bệ. Nhân dân sẽ chẳng được gì nếu sau chuyên chính vô sản lại đế chuyên chính của một đảng nào khác. Tôi hi vọng chúng ta sớm có thay đổi trước khi kỷ niệm 1000 năm Thăng Long. Lam Hoa, Ho Chi MinhỞ Việt Nam có nhiều cái tếu thật, để bầu chức danh chủ tịch nước Việt Nam mỗi đại biểu Quốc Hội được phát một lá phiếu trong đó có ghi một tên duy nhất Nguyễn Minh Triết và hai ô đồng ý hay không đồng ý chấm hết. Và việc bầu chọn ứng cử viên cho các chức danh khác như Thủ Tướng cũng được diễn ra một cách công khai và dân chủ như thế. Thật là khôi hài, chưa bàn đến khả năng lãnh đạo và trình độ quản lý của các ứng cử viên này chỉ nhìn cách bầu cử thì đã thấy buồn cho Việt Nam, không hiểu nước Việt chúng ta đã hết người tài hay Đảng cộng sản Việt Nam quá giỏi??? Phong, SydneyBạn Sa, TP. HCM mến, Đọc qua ý kiến của bạn tôi xin được góp thêm ý kiến riêng của tôi để mình nhìn được nhiều mặt của sự việc. Qua lịch sử thì lúc chống Pháp và tách khỏi sự đô hộ của Pháp quả thật Đảng có công với việc giành độc lập cho non nước. Nhưng sau khi Pháp đi rồi, cuộc chiến Nam Bắc lại là một chính sách sai lầm to lớn của Đảng với cái giá phải trả quá cao. Sự sai lầm nghiêm trọng bắt đầu từ lúc Đảng đưa ra chính sách giải phóng miền Nam bằng vũ lực. Nó đã tạo ra cảnh huynh đệ tương tàn với con số tử vong lên đến hàng triệu ở hai bên chiến tuyến. Khi tương tàn không đủ phương tiện thì cả hai bên đều phải mượn thêm sức lực của ngoại bang để giết cho mạnh và thanh toán cho nhanh. Mỹ, Nga và Trung Quốc trong lúc đang có ý đồ riêng đã lợi dụng chiến trường này để thực thi mục đích của họ. Suốt 10 năm sau thời hậu chiến, nền kinh tế miền Nam tan tành dưới sự lãnh đạo của Đảng áp dụng chính sách đóng cửa theo chủ nghĩa Maxcist-Lenin. Chỉ đến khi đói quá rồi mới phải tìm lối thực tế hơn là đưa ra chính sách "đổi mới". Đây không phải là công lao của Đảng mà phải đựợc hiểu chính xác hơn là tự Đảng làm sai rồi sửa lại. Hay thì được khen nhưng dở thì phải chịu phê bình. Chủ thuyết XHCN của Đảng không còn chổ đứng ở thế giới hôm nay và Đảng đã khai tử nó từ lúc tuyên bố chính sách đổi mới. Nhưng vì ích kỷ, đặt Đảng trên nhân dân nên Đảng đã không chịu giao lại quyền điều hành đất nước cho người tài giỏi của thế hệ mới, để những người có đủ năng lực đưa đất nước tiến nhanh tiến mạnh. Hiện giờ những gì đang xẩy ra trong nước có thể ví như 1 cái máy hư đâu sửa đó. Hậu quả là làm cho đất nước chậm tiến. Cái chúng ta nên làm là tân trang hoặc thay đổi toàn bộ dàng máy củ kỷ để nó có thể phát huy toàn năng. Tôi tin rằng nguồn tài nguyên nhân lực phối hộp giữa trong và ngoài nước đang có sẵn dư sức để thực hiên điều đó. Chỉ cần Đảng nhường tay lái thì chắc chắng không lâu VN sẽ thành con rồng đáng nể ở vùng châu Á. Vương Huy, MoscowTuy không có được kiến thức sâu rộng và trình độ lý luận như ông Lê Công Định, nhưng đọc bài viết của ông tôi thấy tâm đắc vô cùng. Làm sao Nhân dân có thể tin vào khẩu hiệu Dân chủ do Đảng Cộng sản hô hào, trong khi chính Nhân dân không được tự do lựa chọn người Đại diện cho quyền lợi chính trị của mình. Tôi được biết ở các nước Dân chủ thật sự, trước thềm các cuộc bầu cử, ứng cử viên đều tổ hức các cuộc tiếp súc cử tri, và tổ chức tranh luận công khai với các đối thủ chính trị về cương lĩnh tranh cử, về đường lối lãnh đạo trên các phương tiện truyền thông để cử tri qua đó biết được kiến thức, năng lực cũng như quan điểm lãnh đạo của ứng cử viên đó,và sẽ quyết định dành lá phiếu của mình cho ứng cử viên đó hay không. Còn ở ta, tất cả các vị trí lãnh đạo kể cả là ở cơ sở hay trung ương, đều được cơ cấu từ trong các kỳ Đại hội Đảng trước đó, còn vai trò của HĐND hay Quốc hội chỉ là hợp thức hóa sự phân chia quyền lực trong nội bộ Đảng CS cho ra vẻ dân chủ mà thôi. Tôi cũng phản đối quan điểm của một số người quá đề cao công lao của đảng CS trong công cuộc dành độc lập tự do cho đất nước trước đây,cũng như công cuộc chấn hưng nền KT thời gian vừa qua. Thực tế thì Đảng CS có vai trò lãnh đ ạo công cuộc giành Độc lập cho Dân tộc thật, điều đó không ai phủ nhận, nhưng của cải vật chất và xương máu đổ xuống cho công cuộc đó là của Nhân dân,đó lành thành quả của cả một Dân tộc, làm sao Đảng CS với chỉ 3 triệu đảng viên ( Đây là số lượng đảng viên hiện tại, chứ còn trong giai đoạn đấu tranh dành Độc lập chắc số lượng đảng viên ít hơn nhiều ) ra nhận công lao Vinh quang đó của cả một Dân tộc được? Còn trong giai đoạn trấn hưng nền KT 20 năm trở lại đây, theo tôi, Đảng CS cũng đừng xưng tụng công lao nhiều quá. Của cải vật chất trong xã hội là do chính mồ hôi của người Lao động làm ra, và bộ máy quản lý, cai trị tồn tại được chính là nhờ vào nguồn của cải vật chất đó, chứ Đảng làm sao có gì để ban phát cho người dân mà từ trước tới giờ lúc nào Đảng CS cũng nhận là Đảng đã cho nhân dân tất cả? Ẩn danh, Hải PhòngThưa bạn Sa, những việc xảy ra trong quá khứ hãy để lịch sử phán xét. Công đến đâu, tội đến đâu, cái đó bàn sau. Nhưng tôi nghĩ, nếu đã chính danh thì không cần phải lấy quá khứ “hào hùng” để làm lu mờ hiện tại, để áp đặt quyền lực được bạn ạ. Nếu thực sự một lực lượng nào đó là lực lượng tiên tiến, là ý chí và nguyện vọng của nhân dân, thì dù có hàng chục đảng phái, hàng nghìn, hàng vạn “tổ chức, cá nhân phản động” với hàng tỷ tỷ “âm mưu phá hoại” thì nhân dân vẫn sẽ tin và đi theo tổ chức đó thôi. Cái đó là tất yếu. Khi ấy, chẳng cần phải “đóng dấu” vào Hiến pháp để tự xưng mình là lực lượng lãnh đạo nhà nước và xã hội làm gì cho lãng phí tiền của của dân. Còn ngược lại, thưa bạn, người dân rất công bằng và công tâm, người dân tự biết ai là ai, không cần bất kỳ một lời giới thiệu vô tình hay hữu ý nào. Hay nói cách khác, trên bình diện rộng, mọi xã hội đều giống nhau ở chỗ, nó sẽ vận động theo đúng quy luật của nó. Nó sẽ tự đào thải những gì không hợp với sự phát triển bình thường của xã hội. Bất kỳ một thế lực nào có mưu đồ áp đặt những giá trị xã hội không tưởng lên nó, hoặc không vì lợi ích chung hay đi ngược lại lợi ích chung đều tự mình ghi tên vào bản án tử hình cho bản thân mà thôi. Còn đối với bạn và nhiều người khác nữa có cùng chung quan điểm chính trị như bạn, hãy bình tĩnh lại, xem xét sự việc theo nhiều góc độ đi, đừng quá thiên lệch theo một hướng nào, trong đó có sự liên hệ chặt chẽ giữa lý thuyết và thực tế nhé. Rồi cuối cùng, bạn nên rút ra thực chất sự việc đó là gì? Còn nếu bạn muốn hiểu sâu về chính trị để có được nhận định chính xác, hãy đọc thêm các tài liệu viết về chính trị nhé, cả những tài liệu không thuộc học thuyết Mác-lênin nữa bạn ạ. Chúc thành công. Nguyễn Thanh, Hà NộiThật buồn lắm, tôi thấy hiện nay người dân Việt Nam, đặc biệt là tầng lớp trí thức, đang bị đặt ra ngoài trong đời sống chính trị. Trong những cuộc trò chuyện với nhau về những vấn đề trong đời sống xã hội chính trị, chúng tôi nói như những người ngoài cuộc, nói mà mặc nhiên chỉ để cho vui. Đảng viên là một khái niệm mà đã từ lâu người ta không còn tự hào nhắc đến nó nữa, vậy một đảng mà thành viên của nó không được xã hội coi trọng liệu còn xứng đáng để lãnh đạo đất nước hay không. Tầng lớp trẻ tuổi ngày hôm nay tuy không phủ nhận những hy sinh, những mất mát của những bậc cha anh trong chiến tranh giành độc lập. Nhưng sự trân trọng, sự tín nhiệm với tầng lớp bộ máy điều hành đất nước, mà Đảng CS là thành phần chi phối đã không còn tồn tại trong chúng tôi nữa. Thật sự, những điều sáo rỗng mà các vị lãnh đạo vẫn trả lời trên các phương tiện thông tin đại chúng đã không dành được sự quan tâm của chúng tôi nữa, mà thay vào đó là một cái nhếc mép, một tiếng cười khẩy. Tuy nhiên, bên cạnh những sự bi quan về khả năng điều hành đất nước của các vị, tôi vẫn tin vào khả năng thay đổi của một vài cá nhân, trong đó có ông Nguyễn Thiện Nhân, tân Bộ trưởng Bộ Giáo Dục và Đào Tạo. Tôi chỉ nghĩ một điều cái gì không minh bạch, ắt ẩn chứa những điều điều khuất tất. Cái gì bị chi phối một cách độc đoán, ắt ẩn chứa những điều oan ức, bất công. Sao Mai, TP HCMBạn Sa, TPHCM ạ. Từ ngày xưa đến nay chống trả các thế lực ngoại xâm chỉ có Đảng Công sản VN thôi sao! Bạn có biết rằng trong thời chiến tranh, Đảng CS phải hợp tác với nhiều Đảng khác để giành chiến thắng không? Hiến pháp VN hiện nay do ĐCSVN biên soạn thì đương nhiên là họ phải ghi vào cái việc họ là người lãnh đạo, giống như ngày xưa ai giành thắng lợi thì xưng lên làm Vua vậy mà. Chuyện của luật sư Định không nói ra thì ai cũng biết, nó là phải như vậy, cho tới vài trăm năm nữa mà Đảng CSVN còn lãnh đạo thì nó vẫn cứ là như vậy. Không thể thay đổi được đâu, đừng mơ các bạn ơi. Nguyễn Minh, TP. HCMCũng có một chút an ủi là trong diễn đàn Quốc hội người ta còn tranh luận chút ít. Còn trong Đại hội Đảng thì không ai được biết chuyện gì xảy ra trong đó. Có một điều tôi tin chắc là trong đó cũng không có gì gọi là dân chủ. Cứ nhìn vào danh sách ban chấp hành Trung ương thì sẽ thấy toàn bộ bí thư các tỉnh thành đều hiện diện đầy đủ. Điều đó có nghĩa là người ta đã cơ cấu và thỏa thuận rất cao trong Đại hội. Tiếc thay, một tổ chức thiếu tính đấu tranh như thế lại đang chi phối toàn bộ chuyện hệ trọng của đất nước. Tôi thật sự thất vọng về văn kiện Đại hội Đảng vì trong đó người ta vẫn còn đề cập quá nhiều vấn đề xa rời thực tế. Rất mong các vị lãnh đạo có cái nhìn thực tế hơn và đừng nhầm lẫn rằng bắt mọi người tin vào những điều không thực tế sẽ giữ mãi được quyền lãnh đạo của mình. Trước hết hãy vì lợi ích của toàn dân. Sa, TP. HCMKhi bàn luận về một vần đề gì đó cần phải nhìn nhận đa chiều về vấn đề đó. Việc Đảng Cộng sản Việt Nam giới thiệu nhân sự vào các vị trí chủ chốt: Chủ tịch nước, Thủ tướng, Chủ tịch Quốc hội là thể hiện đúng đắn nguyên tắc "Đảng Cộng sản Việt Nam là lực lượng lãnh đạo nhà nước và xã hội". Trải qua hơn 76 năm thành lập Đảng và hơn 60 năm nước Việt Nam tuyên bố độc lập (02/9/1945), ĐCS Việt Nam đã lãnh đạo nhân dân Việt Nam chống trả những cuộc xâm lược của các thế lực ngoại xâm hùng mạnh nhất đem lại hòa bình cho nhân dân, đem lại cơm ăn áo mặc cho nhân dân. Thử hỏi có thế lực nào ở Việt Nam ngoại trừ ĐCS Việt nam làm được điều đó. Mặc khác trong việc giới thiệu nhân sự đâu phải giới thiệu đơn giản ngày một ngày hai mà phải qua nhiều khâu, nhiều thủ tục, lấy ý kiến cán bộ về nhân sự chủ chốt, phải tìm người vừa đủ tài, đủ đức và phải trung thành. Phong, SydneyGần đây có điều đáng mừng là có khá nhiều ý kiến liên quan tới dân chủ được khởi xướng chính từ trong nước. Có lẽ đây là tia ánh sáng khởi đầu của nền dân chủ trong tương lai cho dân VN, nhưng nó cũng có thể là dấu hiệu báo động rằng mức chịu đựng của còn người đã tới mức tức nước vỡ bờ khi phải sống và chịu đựng với quá nhiều sự vô lý trong xã hội VN hiên nay. Ở những nước văn minh và tân tiến, cơ chế căn bản để thành lập ban lãnh đạo của một quốc gia phải được dựa trên hiến pháp không bị ảnh hưởng bởi bất cứ đảng phái chính trị nào. Hiến pháp phải mang tinh chất đại diện cho toàn dân tộc của nước đó, và một khi được quốc hội thông qua thì tất cả công dân (bất kế chức vụ trong xã hội) đều phải tuân theo. Hiến pháp của VN không dựng trên cơ sở vừa kể, nó đã bất hợp pháp từ lúc mới được khai sinh vì nó không đại diện cho toàn dân trong nước. Nội dung của nó bị thao tác bởi một nhóm người có quyền lực nhưng không phải do dân cử làm đại diện, và sau đó mượn danh nghĩa của quốc hội để hợp pháp hóa những điều lệ trong bản. Ngoài ra, một số điều lệ trong đó chỉ là mị ngữ dùng để tô màu cho có nét cân bằng giữa nghĩa vụ và quyền lợi chư không phải nhằm mục đích để thực thi. Thí dụ như điều 68-69 trong bản hiến pháp năm 92, bảo đảm quyền tự do cư ngụ, tự do ngôn luận, hội hợp và lập hội v v ... Thế nhưng quyền tự do cư ngụ của người dân đã bị quản lý hộ khẩu tước mất, còn lập hội thì lại càng bất khả thi vì gần đây có một nghị định cấm không cho tụ tập trên 5 người nơi công cộng. Nói tóm lại, bản hiến pháp của VN chưa có cơ sở dân chủ vững chắc, bị sửa đổi tùy tiện bởi nhóm người có quyền lực qua hình thức nghị quyết, và các luật lệ không được áp dụng nghiêm túc và bình đẳng với tất cả công dân trong nước. Hình phạt còn tùy theo có phải Đảng viên hay không, và nếu Đảng viên thì thuộc cấp bực nào. Người ngoại Đảng thì sẽ thẳng tay trừng trị còn Đảng viên cao cấp thi luôn được ban cho tấm miễn tử bài. Đỗ Minh Nam, Việt NamNhững điều luật sư Định viết ra tháng 7 năm 2006 thì rất nhiều người đã biết từ lâu trước đó nhưng không thể có chỗ, có điều kiện mà nói ra và viết ra mà thôi. Các đại biểu quốc hội nước ta lại càng biết rõ những điều chướng tai gai mắt do đảng ta đặt ra cho cả hệ thống của nước Việt Nam XHCN của chúng ta. Tuy nhiên, chính các đại biểu quốc hội lại càng có ý thức không nên nói "toẹt" ra những cái "chướng" đó. Những người có lương tri và ý thức thì tìm cách đấu tranh hợp pháp và an toàn cho bản thân (để còn tồn tại mà đấu tranh tiếp). Tình hình cứ thế tiến triển dần dần nhưng rất chậm chạp, với những cú hích như sự phá sản của phe XHCN, sự dân chủ hoá và hội nhập toàn cầu, sự tha hoá (tôi hiểu là sự thối tha, ruỗng ná! t) của đảng ta. Sự xuất hiện bài viết của luật sư Định đánh dấu một bước mới của tình hình dân chủ hoá nước ta theo trào lưu chung. Khi chính thức vào WTO sẽ còn nhiều biến chuyển khác về chính trị mà bước đột phá là tư nhân được ra báo. Lê MinhĐã từ lâu rồi những người cai trị ở VN có chính danh đâu mà bàn. Ở VN có tất cả những cơ quan (lập pháp, hành pháp và tư pháp) như ở các nước dân chủ tiên tiến đều có, nhưng đó là những bình phong trang trí cho chế độ mà thôi, vì tất cả đều dưới sự lãnh đạo duy nhất của Đảng CS cả. Mà như các bạn đều biết trong trận đấu bóng đá người vừa đá bóng và đồng thời vừa thổi còi thì còn đâu là vô tư. Chu Dân, TP. HCMBài viết của LS Lê Công Định thật tuyệt vời, nói đúng tim của Đảng Cộng Sản Việt Nam, điều mà triệu triệu người dân Việt Nam hằng mong ước.
Bảy năm sau khi sáp nhập Crimea (03/2014), Nga đã tập trung 100 nghìn quân ở biên giới phía Tây của họ rồi tuyên bố rút đi, sau các cuộc "diễn tập".
Nga điều binh khiển tướng không chỉ để 'diễn tập' ở biên giới Ukraine
Người dân Sevastopol cầm cờ Nga tháng 3/2014 Theo Liên hiệp châu Âu hôm 19/04/2021 thì Nga đã có các sư đoàn cơ giới, pháo binh hạng nặng, tàu chiến, phi cơ tập kết ở vùng biên giới Ukraine. Tuy Nga nói tập trận là để đối phó với hành động "mang tính đe dọa" từ Nato, nhưng vẫn có lo ngại Nga đang lên kế hoạch phong tỏa khu vực Biển Đen. Hiện Ukraine lo sợ rằng các cảng biển của họ sẽ bị ảnh hưởng. Trong bài phát biểu trên truyền hình hôm 21/04, Tổng thống Putin cảnh báo phương Tây "chớ có vượt quá làn ranh đỏ". Có ý kiến nói Nga tập trận để "nắn gân" Tổng thống Joe Biden của Hoa Kỳ, đồng thời công khai ủng hộ nhà lãnh đạo Belarus, Alexander Lukashenko, đồng minh thân cận còn lại của Nga ở vùng hậu Liên Xô. Bức tranh to: ba điểm nóng Thế nhưng, việc tập trận gần Ukraine chỉ là một trong hai mũi triển khai sức mạnh quân sự của Nga. Cùng thời gian, theo trang phân tích thời sự Geopolitical Futures (16/04), Nga đang triển khai quân lên cả vùng Bắc Cực. Dùng 44 tàu chiến và 42 tàu ngầm và nhiều căn cứ, từ Severodvinsk, Rogachevo, đảo Sredny, Wrangel tới Providenya, Nga đang xây dựng một phòng tuyến đối đầu với Hoa Kỳ và Nato. Cùng Biển Đông và Đông Ukraine, đây là các điểm nóng đang được quốc tế quan tâm. Tuy thế, Nga và Trung Quốc có thể chia sẻ tham vọng nhưng với mục đích rất khác nhau. Trang Financial Times ra ở Anh hôm 19/04 cho rằng sau Afghanistan, Trung Quốc và Nga sẽ cùng "nắn gân" xem Joe Biden dám tiến tới đâu trong các hồ sơ an ninh khu vực. Nhưng với Trung Quốc, việc giành thế thượng phong ở Tây Thái Bình Dương là điều mới mẻ - hải quân đế chế Trung Hoa thời cổ, và CHND Trung Hoa chưa bao giờ vươn ra vùng này - còn với Nga, việc giành lại không gian trước 1917 và trước 1991 có ý nghĩa lớn. Cựu thủ tướng Thụy Điển, Carl Bildt, viết hồi 2017, nhân dịp 100 năm Cách mạng Tháng 10/1917, rằng tư duy của Vladimir Putin là phục hồi vị thế Đế chế Nga (Imperial Russia) và chống lại mọi dàn xếp an ninh châu Âu không có Nga. Ngày nay, Nga kiểm soát diện tích nhỏ hơn cả năm 1917 và nhỏ hơn nhiều so với khi còn Liên Xô. Trong bàn cờ chiến lược mà Carl Bildt gọi là "mang tính phục thù" (revanchist agenda) đó của Nga, Ukraine luôn đóng vai trò trọng yếu. Với ông Putin, việc đánh Georgia (2008) và chiếm Crimea (2014) là "những rủi ro chấp nhận được", dù cho tham vọng phục hồi lãnh thổ của Đế chế Nga và Liên Xô là bất khả thi, theo Carl Bildt. Putin 'cam kết hỗ trợ' cho tổng thống Belarus Nga bỏ phiếu cải cách hiến pháp của Putin Putin khoe vũ khí 'bất khả chiến bại' Nga-Ukraine: Chính thống giáo hoàn toàn chia rẽ "Putin có thể không có một kế hoạch cụ thể, toàn diện để phục hồi Đế chế, nhưng chắc chắn là ông ta có xu hướng tạo các nước đi mang màu sắc đế quốc khi rủi ro ở trong tầm chịu được, như tại Georgia năm 2008 và ở Ukraine năm 2014." Dù vậy, mọi việc điều động quân sự - nay đã tạm rút - của Nga có thể gây ra hệ quả mà chính Kremlin không tính trước được, theo Shlomo Ben-Ami trong bài "What will Russia do with forces massed on Ukraine's borders?" (The Strategist 20/04/2021). Xe tăng của phiến quân thân Nga gần Donetsk, tháng 2/2015. Nay, Ukraine đã có hỏa tiễn chống tăng mua của Hoa Kỳ để tiêu diệt các đơn vị như thế này Nếu đánh trên bộ Nga sẽ khó thắng? Trong tương lai, không loại trừ có thêm một cuộc xung đột công khai của Nga với Ukraine, buộc Nato vào cuộc. Tuy thế, theo phân tích của trang Geopolitical Futures, việc đánh chiếm toàn bộ Ukraine không chỉ khó đạt được mà còn khó kiểm soát cho Nga. George Friedman viết trên Geographical Futures (14/04/2021): "Vấn đề chính với một chiến dịch quân sự từ Nga là diện tích quá rộng của Ukraine. Giả sử không gặp chống cự thì Nga sẽ mất vài tuần để chiếm đóng toàn bộ Ukraine nhưng việc không có chống cự là rất thấp. Chưa kể, trong vài tuần đó, vũ khí, cung ứng hậu cần, và có thể cả các đơn vị Phương Tây sẽ đổ vào Ukraine. Một chiến dịch kéo dài sẽ gây tốn kém quá mức cho Nga. Vị thế của Belarus (đang thân Nga) có thể bị thách thức, cũng như vị trí của Nga ở vùng Caucasus. "Một nước Nga giáp mặt với các thành viên Nato, từ Baltic tới Slovakia, Hungary, Romania và Bulgaria, chắc chắn sẽ làm sống dậy sức mạnh Nato, và khiến châu Âu hết tự mãn, thậm chí sẽ hoảng loạn." Theo một số đánh giá thì để đánh xuyên qua lãnh thổ Ukraine, Nga sẽ gặp phải vấn đề hệt như chiến dịch Đầm lầy Pripet của Đức năm 1941, vấp vào tam giác Đông Ba Lan-Tây Ukraine- Nam Belarus. Địa hình nhiều sông ngòi, đầm lầy đó đã giúp Liên Xô cần chân sư đoàn thiết giáp của tướng Heinz Guderian thuộc Tập đoàn quân phía Nam của Đế chế III, và nay, cũng địa hình đó sẽ chặn xe tăng Nga. Chưa kể, thời Donald Trump, Hoa Kỳ đã bán cho Ukraine, nước không thuộc Nato nhưng là đối tác quan trọng, loại vũ khí chống tăng tốt nhất thế giới: hỏa tiễn Javelin. Javelin có khả năng định vị và xuyên phá vỏ thép của mọi loại xe tăng hiện nay trên thế giới ở cự ly ba dặm. Một số trang quốc phòng tin rằng chính loại vũ khí này đã khiến cho Nga không dám triển khai thêm quân, xe thiết giáp sang Donbas những tháng qua mà đẩy mạnh hơn sức ép lên Ukraine ở Biển Đen. Lara Seligman và Natasha Bertrand viết trên Foreign Policy (12/04/2021) rằng hợp đồng ghi là Ukraine chỉ được dùng vũ khí chống tăng để phòng vệ, "không có điều khoản nào cấm Ukraine di chuyển các giàn hỏa tiễn trong lãnh thổ của họ". "Nếu Nga vượt qua lằn ranh đỏ, cho xe tăng tràn vào đất Ukraine, thì các vũ khí mới này sẽ được sử dụng." Hoa Kỳ cũng hủy kế hoạch "bàn giao" ba căn cứ tại Đức cho chính phủ Angela Merkel để triển khai đơn vị chiến tranh đa diện: Multi-Domain Task Force (MDTF) sang châu Âu. Nếu như trên bộ, vũ khí chống tăng và phòng không của Mỹ đang giúp Ukraine có vị trí vững chắc hơn, việc triển khai quá mạnh ở Biển Đen sẽ không dễ với Nga. Mũi tiến công ở Biển Đen? Giả sử Nga tấn công Ukraine ở Biển Đen thì phản ứng của các quốc gia trong vùng, hoặc các nước từng dính líu vào các trận chiến ở đây sẽ không nhẹ nhàng. Chiến hạm HMS Dauntless của Anh - hình minh họa. Tháng 5/2021 Anh sẽ cử một khu trục hạm tương tự tới Biển Đen để ủng hộ Ukraine Không chỉ Hoa Kỳ, Thổ Nhĩ Kỳ, mà Đức, Anh, Pháp từng can dự vào các cuộc chiến Biển Đen trong nhiều thế kỷ qua. Hiện nay, vùng biển này đang tạm ở trong thế cân bằng về vùng ảnh hưởng. Trước tin Nga triển khai quân sát Ukraine, Anh cử khu trục hạm mang tên lửa chống ngầm và các phi cơ của Hải quân tới Biển Đen vào tháng 5. Tuy vậy, theo công ước Montreux 1936, tàu chiến nước ngoài chỉ được lưu lại ở Biển Đen 21 ngày, hạn chế khả năng tác chiến của Nato. Hiện nay, Nga đã có trong tay khá nhiều lá bài, kể cả việc hạn chế ảnh hưởng từ Thổ Nhĩ Kỳ, thành viên Nato, ở Biển Đen. Nhưng Nga không thể làm quá vì Thổ Nhĩ Kỳ tuy đặc biệt "thân hữu" với Nga nhưng cũng sẵn sàng đánh Nga, như đã làm với cú hạ phi cơ Nga tại Syria. Theo Friedman, Thổ Nhĩ Kỳ "nếu thấy cơ hội mở ra, sẽ sẵn sàng đọ sức với Nga ở Caucasus (vùng dân Hồi giáo mà Thổ Nhĩ Kỳ muốn bảo trợ), và nếu Nga đánh Ukraine thì "Ba Lan có thể tiến quân vào Belarus". Tóm lại, mục tiêu tối hậu của Nga rất có thể không phải là đánh chiếm Ukraine, mà nhằm xoay chuyển định hướng của chính phủ ở Kiev và tác động tới các nước EU thuộc Đông Âu. Sau cuộc chiến 2014, Nga giữ Crimea, giành được vị trí chiến lược ở phía Bắc của Biển Đen. Trên bộ, Nga dừng lại ở việc dùng các nhóm phiến quân nói tiếng Nga ở Đông Ukraine để tác động vào chính trị Kiev, nhưng đến nay không đạt kết quả gì. Một trong nhiều lý do khiến dân Ukraine không tin tưởng vào Moscow là thời Liên Xô Kremlin đã hết sức tàn bạo với dân tộc Ukraine, theo Friedman. Nạn đói năm 1932-33 (Holodomor) làm chết ít nhất 4 triệu người Ukraine trong tổng số 5 triệu công dân Liên Xô. Do vậy, ý tưởng "phục hồi không gian Xô Viết" sẽ khó được ủng hộ ở quốc gia 44 triệu dân. Nhưng Shlomo Ben-Ami nêu ý kiến rằng nếu nghị trình "phục thù" của Nga thành công, thì cuộc chiến lớn Nga muốn thắng lợi không phải là chiếm Kiev. "Nghị trình đó là phá tan cục diện an ninh hậu Chiến tranh Lạnh ở châu Âu." Đây là hệ quả có thể gây nguy hiểm...cho chính nước Nga, theo ý kiến này. Kỷ niệm Ngày Rửa tội cho xứ Kievan Rus năm 988, đánh dấu kỷ nguyên Ky Tô giáo đến với tổ tiên của người Slavơ phía Đông mà sau chia thành các dân tộc Nga, Ukraine và Belarus. Ngày nay, Giáo hội Ukraine đã tách khỏi Moscow sau cuộc chiến của Nga ở miền Đông Ukraine năm 2014 Trong bài sau, chúng tôi sẽ tổng hợp các tin và bài phân tích quốc tế về khả năng có hay không của việc Trung Quốc đổ bộ chiếm Đài Loan.
Việc nghiên cứu trước đây về phát triển trẻ em thường bỏ qua người cha. Nhưng các nghiên cứu mới phát hiện ra rằng những người chăm sóc không phải là mẹ đóng một vai trò quan trọng trong cách cư xử, hạnh phúc, thậm chí là kỹ năng nhận thức của trẻ.
Bí quyết làm một người cha tốt
Fouad Kuyali đọc cho các con mình,Mazen và Julie, tại nhà ở Dubai, nơi anh chuyển đến từ Aleppo, Syria Đàn ông của bộ lạc Aka ở Cộng hòa Trung Phi thường chăm sóc con nhỏ trong khi các bà mẹ đi săn. Họ dọn dẹp, dỗ trẻ và chơi với chúng, và dành nhiều thời gian bế chúng hơn những người cha ở bất kỳ xã hội nào khác. Sự tận tâm này mang lại cho họ danh hiệu "những người cha tốt nhất thế giới" từ những người bình luận trên mạng- là điều ít nhiều mỉa mai vì người Aka được xếp hạng là bình đẳng và thích xa lánh. Bảo vệ môi trường bằng cách trả tiền ảo để dân dọn rác Ăn gì để không bị trầm cảm Chinh phục Mặt Trăng: Những người hy sinh vì Apollo Tuy nhiên, điều đó cho thấy quan niệm rộng lớn hơn về "người cha tốt" đã thay đổi như thế nào theo thời gian. Ngày nay, nhiều ông bố được ca ngợi vì giàu tình cảm, thích chăm chút và làm việc. Nhiều nghiên cứu đang làm thay đổi sự hiểu biết của chúng ta về cách mà các ông bố có thể định hình cuộc sống của con cái ngay từ đầu, và thách thức những những quan niệm cũ về cách làm cha mẹ và giới tính. Vì Michael Chamorro Suarez làm việc đêm tại tiệm bánh pizza của mình ở Cahuita, Costa Rica, nên anh có thể dành thời gian cho con cái vào ban ngày Điều này rất ấn tượng khi mà cho đến những năm 1970, vai trò của người cha đối với sự phát triển của trẻ em hoàn toàn không được nghiên cứu nhiều. Công việc quan trọng nhất của họ được xem là hỗ trợ về kinh tế cho người mẹ, người mẹ chỗ dựa tình cảm cho đứa trẻ. Ngôn ngữ làm thay đổi cách ta nhận biết màu sắc Mẹo giúp chạy bộ nhanh và khỏe hơn Ô nhiễm không khí làm gia tăng tội phạm "Nghiên cứu tập trung nhiều vào tầm quan trọng của mối quan hệ với người mẹ và ít chú ý đến các quan hệ xã hội khác," Michael Lamb, một nhà tâm lý học tại Đại Học Cambridge, người nghiên cứu về những người cha từ những năm 1970, nói. "Trong đó quan hệ rõ ràng nhất là quan hệ cha con- một mối quan hệ được xem là quan trọng hơn khi trẻ lớn hơn lên, nhưng luôn bị xem là thứ yếu trong mối quan hệ mẹ con." Hay như Marian Bakermans-Kranenburg của Vrije Universiteit Amsterdam, người đang thực hiện một loạt nghiên cứu về người cha mới và về quan hệ trong gia đình, có nói: "Trong cha mẹ thì cha chiếm 1/2, nhưng 99% nghiên cứu nuôi dạy con cái tập trung vào người mẹ. Sống gần sông ở Haiti, một trong những hoạt động yêu thích của Jhonny Labossière với con gái là đùa nghịch trong nước. Giờ đây, nghiên cứu mới chỉ ra rằng thế giới xã hội của trẻ em là phong phú và phức tạp hơn so với suy nghĩ trước đây. Cơn thèm ăn tiết lộ cơ thể thiếu chất ra sao Cách sửa hệ thống thực phẩm tàn phá môi trường Làm sao để luôn thấy bằng lòng với cuộc sống Đó không chỉ là việc người cha nhảy vào cuộc. Ông bà, cha mẹ đồng giới, cha mẹ kế/ghẻ và cha mẹ đơn thân cũng đã giúp các nhà nghiên cứu hiểu được điều gì thực sự khiến đứa trẻ phát triển mạnh - và nó không chỉ là về việc một người chăm sóc. "Một phần của lập luận mà tôi đã cố gắng đưa ra trong 45 năm qua là trên thực tế có rất nhiều yếu tố quan trọng," Lamb nói. Chúng ta muốn thừa nhận sự khác biệt về tầm quan trọng của chúng, nhưng chúng ta cũng cần nhận ra điều đó - để trích dẫn câu nói râp khuôn - đúng là 'phải cần cả làng để dạy một đứa trẻ', và có rất nhiều mối quan hệ quan trọng hình thành nên sự phát triển của đứa trẻ." Jordi Luque, nhà góp ý cho các nhà hàng, ở Barcelona, thường đưa con trai Rai 4 tuổi đi theo để nếm thử, đó là một cách để giáo dục con về những món ăn ngon. Một loạt các nghiên cứu gần đây cho thấy vai trò nuôi dạy trẻ linh hoạt như thế nào. Nhà tâm lý học Ruth Feldman của Đại Học Bar Bar-Ilan, Israel, phát hiện ra rằng, giống như người mẹ, người cha cũng trải nghiệm sự tăng nội tiết tố khi chăm sóc con nhỏ, nó giúp cho quá trình gắn kết. Khi cha là người chăm sóc chính, bộ não của họ cũng thích nghi với nhiệm vụ đó. Và sự liên quan tình cảm là quan trọng. Các đứa trẻ có những người cha chăm sóc có tình cảm sẽ thể hiện sự phát triển tinh thần tốt hơn khi chập chững biết đi và sau này ít có vấn đề về cách cư xử, so với những đứa trẻ có bố hay xa lánh hơn. Trẻ lớn hơn cũng có lợi. Những trẻ có cha, hoặc người thay cha, hỗ trợ nhiều hơn về cảm xúc, sẽ có xu hướng hài lòng hơn với cuộc sống và có mối quan hệ tốt hơn với giáo viên và những đứa trẻ khác. "Các yếu tố dẫn đến sự hình thành các mối quan hệ là hoàn toàn giống nhau đối với người mẹ và người cha," Lamb nói. "Điều đó thực sự phụ thuộc vào tình thương, việc biết nhu cầu của đứa trẻ, đáp ứng nhu cầu đó, tạo ra sự thoải mái và sự hỗ trợ mà đứa trẻ cần đến." Ngôn ngữ làm thay đổi cách ta nhận biết màu sắc Mẹo giúp chạy bộ nhanh và khỏe hơn Rizwan Shaikh và các con gái của mình ở trong nhà họ tại khu ổ chuột Wadala của Mumbai, Ấn Độ; ông hy vọng Zafinah 3 tuổi sẽ trở thành bác sĩ. Nghiên cứu trước đây phát hiện ra rằng các bà mẹ và các ông bố thường có xu hướng tương tác khác nhau với trẻ nhỏ: các bà mẹ gắn kết nhiều hơn thông qua việc chăm sóc nhẹ nhàng, trong khi ông bố thường gắn kết thông qua chơi đùa. Nhưng điều đó, Lamb nói, ít liên quan đến giới tính và nhiều hơn là với việc phân chia chăm sóc trẻ. Các nghiên cứu về các cặp vợ chồng đồng tính và các ông bố nghỉ ở nhà đã chỉ ra rằng, không phụ thuộc vào giới tính, người cha/mẹ đi làm ban ngày và về nhà vào buổi tối, thì người đó có xu hướng chơi trò chơi bạo hơn, như bế trẻ lên cao và xoay văng tròn xung quanh. Còn người ở nhà chăm sóc em bé cả ngày thì tương tác với trẻ điềm tĩnh hơn. Ở các cặp vợ chồng dị tính, người cha/mẹ chăm sóc hầu hết thời gian trong ngày thường vẫn là người mẹ vì một loạt lý do kinh tế và xã hội. Một lý do là việc nghỉ phép của cha/mẹ. Trong khi tất cả các nước OECD, ngoại trừ Mỹ, áp dụng nghỉ thai sản rộng rãi, có hưởng lương bằng quỹ công, thì chỉ 1/2 số nước có chế độ bố nghỉ phép chăm trẻ ít nhất là 2 tháng. Trong khi đó, với khoảng cách tiền lương giới tính vẫn còn, thì hợp lý hơn về kinh tế là phụ nữ ở nhà hơn là đàn ông. Ở tất cả các nước OECD, phụ nữ kiếm được ít hơn 13,8% so với nam giới (dựa trên thu nhập trung bình). Điều này giúp giải thích tại sao chỉ riêng vấn đề nghỉ phép của cha/mẹ sẽ không phải là câu trả lời. Ở Anh, có nghỉ phép chia sẻ giữa cha/mẹ, chỉ 2% các cặp vợ chồng thực hiện. Ô nhiễm không khí làm gia tăng tội phạm Cách sửa hệ thống thực phẩm tàn phá môi trường Là một nhạc sĩ sống ở Florence, Ý, nhạc cụ của Davide Woods, đã trở thành đồ chơi cho các con của anh là Noah và Ian. Trên thực tế, ngay cả với người Aka được ca ngợi, thì phụ nữ vẫn làm phần lớn việc chăm sóc trẻ em. Họ săn bắn và nuôi súc vật mà vẫn địu con bên mình. Nhưng đến nay chưa ai tuyên bố họ là những bà mẹ tốt nhất thế giới. Nhưng nghiên cứu chi tiết việc người cha tham gia ngay từ đầu có thể có nhiều cái lợi. Và các trò chơi, bất kể là nhẹ nhàng hay dữ dội, là đặc biệt có lợi. "Chơi đùa là ngôn ngữ của thời thơ ấu: đó là một cách để trẻ em khám phá thế giới, đó là cách để chúng xây dựng mối quan hệ với những đứa trẻ khác," Paul Ramchandani, người nghiên cứu việc chơi đùa trong giáo dục, phát triển và học tập tại Đại Học Cambridge, nói. Ông và nhóm của mình đã quan sát những người cha chơi với con mình trong những tháng đầu đời, sau đó theo dõi sự phát triển của những đứa trẻ này. Họ phát hiện ra rằng các tương tác sớm giữa cha-con là quan trọng hơn rất nhiều so với trước đây giả định. Những đứa trẻ có bố hoạt động và tham gia nhiều hơn trong khi chơi sẽ có ít khó khăn hơn về cư xử khi 1 tuổi so với những đứa trẻ có bố ở xa hoặc ít gần chúng. Chúng cũng làm tốt hơn ở các bài kiểm tra nhận thức khi 2 tuổi, thí dụ như ở khả năng nhận dạng hình dạng vật thể. Làm sao để luôn thấy bằng lòng với cuộc sống Những kết quả này là độc lập với mối quan hệ của người mẹ với đứa trẻ. Ramowderani báo trước rằng các kết quả này không nên được hiểu là một liên kết nhân quả rõ ràng. Thay vì ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của con cái họ, việc ở xa con của người cha, thí dụ, có thể là dấu hiệu của những khó khăn khác trong gia đình. Tuy nhiên, ông coi nghiên cứu này là một sự khuyến khích để chơi với con mình từ lâu trước khi chúng có thể bò và nói: "Một số người cha không làm điều đó khi con còn rất nhỏ bởi vì họ không chắc chắn về những gì nên làm, hoặc không chắc chắn làm thế có đúng không." Tất nhiên, những bà mẹ mới sinh có thể cảm thấy do dự tương tự. Nhưng Ramowderani nói rằng nó có thể đơn giản như là việc để đứa bé ngồi trên đùi mình, cùng nhìn nhau và quan sát những gì bé thích. "Việc tham gia vào là quan trọng nhất, vì nếu bạn thực hành thì bạn sẽ giỏi hơn. Đó không phải là thứ gì tự nhiên đến với mọi người. Một số người thực sự giỏi việc này, nhưng phần lớn cần sự luyện tập," ông nói. Theo nhiều cách, ngày nay các ông bố tham gia vào nuôi dạy trẻ nhiều hơn bao giờ hết. Có các nhóm chơi đùa bố-con, các lớp học mát-xa dành riêng cho các ông bố, và các video trực tuyến cực kỳ ưa thích về nhảy tập thể cha-con. Takeshi Masuma làm việc 40 giờ một tuần với tư cách là một kế toán viên ở Tokyo. Trong thời gian ít ỏi rảnh rỗi với các con gái của mình, anh thích đưa chúng đi hát karaoke. Tuy nhiên, hãy ghé thăm trong tuần một nhóm em bé điển hình trong một khu phố tương đối tiến bộ ở London, và bức tranh sẽ thay đổi ngay. Vâng, thường có 1 hoặc 2 ông bố ở đó, và họ cũng giỏi như các bà mẹ. Nhưng phần lớn việc nuôi dạy con cái dường như vẫn thuộc về phụ nữ. Trên khắp thế giới, phụ nữ dành thời gian gấp 10 lần cho công việc chăm sóc không được trả lương - bao gồm cả chăm sóc trẻ em - so với nam giới. "Tôi nghĩ rằng chúng ta đang ở ngã ba về cách quan niệm về người bố," Anna Machin, một nhà nhân chủng học và tác giả của 'Cuộc Đời Người Cha', một cuốn sách về cách làm cha hiện đại. Machin lập luận rằng mặc dù hầu hết các ông bố muốn hoạt động nhiều hơn ở nhà, nhưng nơi làm việc thực sự không thích hợp cho điều này. "Đó là điểm gây căng thẳng cho đàn ông vào lúc này: giữa cần và muốn chăm sóc, và cả sự cần tiếp tục cung cấp," bà nói. Trước áp lực tài chính mà nhiều gia đình phải đối mặt, Machin lo ngại thực tế sẽ có thể có một sự quay ngược trở lại với trách nhiệm truyền thống: "Bây giờ nếu bạn là một người cha, nếu bạn muốn tham gia nuôi dạy trẻ, bạn phải chút ít là người tiên phong ở nơi làm việc. Bạn phải đi ngược lại tất cả văn hóa 'đàn ông quay trở lại làm việc'. Bạn phải là người thực hiện, 'Thật ra, tôi muốn khẳng định quyền của mình'. "Và đó là một điều hoàn toàn khó." Renate, 8 tuổi, rất thích giúp đỡ cha là Eriks Oficier, một thợ mộc ở Kuldiga, Latvia, và đến giúp bất cứ khi nào cháu không phải đi học. Một sự phân chia bình đẳng hơn có thể có nhiều lợi ích lâu dài. Các nhà nghiên cứu do các nhà xã hội học Helen Norman và Colette Fagan tại Đại học Manchester dẫn đầu đã phát hiện ra rằng những người cha có nhiều khả năng sẽ tham gia dạy dỗ khi đứa trẻ 3 tuổi nếu như họ chia sẻ ngang bằng nhau việc chăm sóc con khi đứa trẻ 9 tháng tuổi. Ở Scotland, một nghiên cứu hơn 2.500 gia đình cho thấy các mối quan hệ hỗ trợ cha-con cũng quan trọng như mối quan hệ mẹ-con. Ở một dấu hiệu khác của sự thay đổi, nghiên cứu bao gồm những người thay thế cha như cha dượng, mà tác động của họ thường được đặt sang một bên. "Mọi người đều có ghi chép, và điều đó góp phần gìn giữ hoặc làm tăng hồ sơ của những người cha trong một loạt các cuộc thảo luận chính sách," Paul Bradshaw, giám đốc Trung Tâm Nghiên Cứu Xã Hội Scotland thực hiện nghiên cứu thay mặt cho chính phủ Scotland, nói. Có lẽ một ngày nào đó, một man giám đốc điều hành địu một đứa con sẽ là một cảnh tượng thông thường như cảnh một nhóm đàn ông Aka địu con trở về sau chuyến đi săn. Trong khi chờ đợi, các ông bố có thể cứ thoải mái với thực tế là có vô số cách để trở thành một người cha tốt. "Một trong những điểm chúng tôi đã học được là không có một mô hình về người cha lý tưởng. Không có một công thức về những gì người cha cần phải làm hoặc những cách cư xử nào mà người cha phải theo," Lamb nói. Cuối cùng, ông nói, đó là việc phải luôn có cảm xúc, và đáp ứng nhu cầu của đứa trẻ. "Những người khác nhau làm điều đó theo những cách khác nhau. Người ta tranh luận nhiều về vấn đề 'các ông bố hãy làm điều cần làm theo một cách nam tính?' Câu trả lời là không, không cần phải thế. "Họ cần phải làm điều đó theo cách họ nghĩ là đúng, điều đó thật lòng hơn, điều đó cho phép họ tham gia đầy đủ và mạch lạc vào mối quan hệ với con mình." Bài tiếng Anh trên BBC Future
Liên Xô khi đó không có trong tay công nghệ tân tiến như Nasa - thế nhưng điều này không hề cản bước họ vượt mặt Hoa Kỳ trong cuộc chạy đua khám phá không gian. Dưới đây là cách họ đã làm nên kỳ tích.
Korolev, thiên tài trong cuộc đua chinh phục vũ trụ của Liên Xô
Trong vài ngày sau khi trở về Trái Đất, phi hành gia Yuri Gagarin sánh bước cùng Chru tịch Hội đồng Bộ trưởng Liên Xô Nikita Khrushchev trước sự hân hoan chào đón của hàng vạn người tại Quảng trường Đỏ ở Moscow. Số phận 'chó du hành vũ trụ' của Liên Xô Chinh phục Mặt Trăng: Mỹ vung tiền để thắng Liên Xô Andrei Sakharov và trái bom 'thần thánh' của Liên Xô Đó là một buổi lễ hoành tráng tràn đầy tự hào của toàn dân để ăn mừng chiến tích vang dội của đất nước. Thế nhưng vị kỹ sư đã thiết kế tàu tên lửa đầu tiên đưa con người vào vũ trụ thành công thì lại không một ai biết đến. Chỉ khi ông qua đời vào năm 1966, cái tên của vị kỹ sư trưởng Sergei Pavlovich Korolev mới được tiết lộ cho toàn thế giới. Thiên tài này chính là át chủ bài trong chiến dịch chinh phục không gian của Liên Xô và là một trong những bí mật được bảo vệ nghiêm ngặt nhất của Liên Xô thời bấy giờ. Sinh ra tại Ukraine, Korolev đã giám sát việc thiết kế tên lửa R7 khổng lồ đã đưa vệ tinh đầu tiên, chú chó đầu tiên, người đàn ông đầu tiên, người phụ nữ đầu tiên, và người đầu tiên đi bộ ngoài không gian lên quỹ đạo. Ông đã phát triển tàu không gian, hệ thống điều khiển, và kiểm tra nghiêm ngặt các quá trình để đảm bảo rằng tất cả những ai bay vào không gian trong giai đoạn đưa người lên vũ trụ do ông phụ trách đều an toàn trở về. Chỉ riêng giá trị tuyên truyền từ các thiết kế của Korolev đã đủ đảm bảo đem lại vị thế siêu cường quốc cho Liên Xô. Thế nhưng, không như đối thủ người Mỹ, kỹ sư Wernher von Braun nổi tiếng thế giới, danh tính của vị "Kỹ sư Trưởng" được chính quyền Liên Xô coi là cực kỳ quý giá, không thể để cho thế giới biết. "Liên Xô đã không dành sự ghi nhận thích đáng đối với các kỹ sư và kỹ thuật viên phát triển tàu vũ trụ, mặc dù chính họ là những người biến ước mơ vào vũ trụ của nhân loại thành hiện thực," Cathleen Lewis, giám tuyển Các Chương trình Không gian Quốc tế tại Bảo tàng Hàng không và Không gian Smithsonian ở Washington DC, nói. "Họ đã dành toàn bộ nhiệt huyết và nỗ lực phi thường để bảo toàn tính mạng của con người trên vũ trụ." Các kỹ sư trong nhóm của Korolev đã đưa ra các giải pháp kỹ thuật xuất sắc để giải quyết các thách thức của các chuyến bay đưa con người vào vũ trụ. Các sáng kiến này thường khác hẳn so với kiểu của đối thủ Mỹ. Cái khó ló cái khôn, những hạn chế công nghệ của Liên Xô đã giúp tìm ra các giải pháp đơn giản nhưng hiệu quả. Korolev (phải) là một kỹ sư thiết kế tên lửa đại tài, con át chủ bài giúp Liên Xô vượt lên trước trong cuộc đua chinh phục không gian Ví dụ như bệ phóng R7 được thiết kế như một tên lửa đạn đạo xuyên lục địa. Cao khoảng 30 mét (110 feet), và với bốn tên lửa đẩy ở bên hông, kích thước của tên lửa được thiết kế dựa trên khối lượng của đầu đạn hạt nhân mà nó mang theo. Các phi hành gia nghĩ gì trước khi bay vào vũ trụ? Vũ trụ tồn tại vĩnh viễn hay sẽ diệt vong? Cuộc chạy đua khinh khí cầu không gian Vì vũ khí hạt nhân của Liên Xô nặng và cồng kềnh hơn của Mỹ, nên các tên lửa cũng phải mạnh hơn. Điều này đồng nghĩa là khi phóng một tàu vũ trụ với một phi hành gia trên tàu, thì các thông số của bệ phóng phải lớn hơn. "Không như các kỹ sư Mỹ, các kỹ sư Liên Xô chẳng cần phải bận tâm về việc phải sáng chế ra các kỹ thuật làm nhỏ mọi thứ hay làm sao để công nghệ trở nên gọn nhẹ hơn," Lewis cho biết. "Ngành công nghiệp kỹ thuật hàng không của Mỹ đã chuyển đổi từ công nghệ đèn điện tử chân không thành bóng bán dẫn, trong khi Liên Xô vẫn sử dụng đèn điện tử chân không trong các tàu vũ trụ cho đến tận giữa thập niên 1960." Tàu vũ trụ Vostok của Liên Xô (Tàu vũ trụ Phương Đông) đưa người đàn ông đầu tiên, và sau này là đưa người phụ nữ đầu tiên vào không gian, chắc chắn đối lập hoàn toàn với tàu vũ trụ Mercury của Nasa. Kích thước của Mercury chỉ lớn hơn một chút so với khổ người phi hành gia ở trong khoang, song con tàu vũ trụ hình nón này chứa vô số các công tắc, số, cần gạt, và nút bấm. Mercury quả là một kiệt tác của công nghệ điện tử và kỹ thuật thu nhỏ. Tàu Vostok thì khác hẳn, nó tựa như một viên đạn thần công rỗng ruột khổng lồ được lót đệm. Trong khoang tàu có một chiếc radio - trông giống như chiếc đài với một nhíp telegraph để truyền mã morse, hình thức truyền tin dự phòng một khi cách truyền tin chính thức gặp trục trặc - và một bảng điều khiển. Gắn bên trong bảng điều khiển này là một quả địa cầu hoạt động nhờ máy tính cơ điện chạy bằng bánh xe và bánh răng. Thiết bị này giúp người điều khiển xem được vị trí của tàu trên quỹ đạo. Sự vắng mặt của các thiết bị phức tạp trên tàu cũng cho thấy rõ các khác biệt cơ bản giữa hai siêu cường quốc này. Các phi hành gia của chương trình Mercury Hoa Kỳ phải tự điều khiển được tàu của mình. Còn tàu Vostok thì vận hành theo một trình tự được xác định trước, phi hành gia trên tàu không phải làm gì mấy. Cách duy nhất mà họ có thể kích hoạt các điều khiển thủ công là nhập mã số bí mật trên bàn phím. Mật mã này được niêm phong trong một phong bì bên dưới ghế ngồi, nó sẽ được mở ra nếu hệ thống tự động bị lỗi. Đương nhiên, đích thân kỹ sư trưởng Korolev chính là người ghé miệng sát tai Gagarin để thì thầm mã số cứu nguy này trước khi phi hành gia thực thi chuyến bay lịch sử. Chính thiết kế có hình viên đạn thần công của tàu Vostok đã làm cho chuyến bay khứ hồi trở về khí quyển Trái Đất trở nên đơn giản hơn. Các phi hành gia Mercury phải cẩn thận điều chỉnh tàu của mình phù hợp với tấm tản nhiệt để bảo vệ tàu không bị thiêu cháy. Trong khi đó tàu Vostok được bao phủ hoàn toàn bởi vật liệu chịu nhiệt và trọng lượng thì được tập trung chính ở đáy tàu, bởi vậy nó tự động quay về đúng hướng cần thiết. Tàu vũ trụ của Xô Viết không cần phải điều chỉnh thủ công phức tạp trước khi quay trở về Trái Đất, bởi vì chúng được bao bọc toàn thân bởi các vật liệu chịu nhiệt Thế nhưng khi hạ cánh thì tàu Liên Xô lại gặp sự cố. Trong khi tàu Mỹ chọn phương án hạ cánh xuống biển, thì tàu Liên Xô lại đáp thẳng xuống mặt đất. Chinh phục Mặt Trăng: Mỹ vung tiền để thắng Liên Xô Dùng băng dính sửa tàu vũ trụ Có phải vật chất tối tạo ra vũ trụ? "Họ không thể làm chậm Vostok xuống một tốc độ mà phi hành gia có thể sống sót khi hạ cánh cùng tàu," Lewis cho hay. "Và đó là lý do tại sao mà Yuri Gagarin đã phải nhảy dù từ độ cao 20.000ft (6km) còn tàu vũ trụ thì hạ cánh không người lái." Đối với tàu vũ trụ tiếp theo, tàu Voskhod, đội ngũ kỹ sư Korolev đã thiết kế một hệ thống tiếp đất "êm" bao gồm ghế bung cho phi hành gia và một hệ thống tên lửa dự phòng có thể sẽ phóng đúng ngay trước giây phút tàu vũ trụ tiếp đất để hỗ trợ hạ canh an toàn. Ngày nay, tàu vũ trụ Soyuz cũng sử dụng công nghệ tương tự, mặc dù các phi hành gia vẫn ví chuyến khứ hồi về Trái Đất là không khác gì một cú đụng xe tốc độ cao. Một sáng tạo lớn đối với tàu Voskhod là, mặc dù không lớn hơn Vostok, nhưng để cạnh tranh với tàu vũ trụ Gemimi chở được hai người của Mỹ, thì nó cần phải chở được nhiều hơn một phi hành gia. Và trên thực tế... Voskhod đã chứa tới ba người, trong đó có một người là kỹ sư tham gia thiết kế chế tạo nên tàu vũ trụ. Ý tưởng đưa cả kỹ sư, thay vì chỉ đưa phi hành gia bay vào không gian cũng là một sáng kiến của Korolev. Điều này phải đến kỷ nguyên chế tạo tàu con thoi, phía Mỹ mới bắt đầu áp dụng. Hai lần đạt huân chương Anh hùng Liên bang Xô Viết, phi hành gia Aleksandr Aleksandrov bắt đầu sự nghiệp du hành vũ trụ của mình khi làm việc trên tàu Voskhod vào đầu thập niên 1960 và sau này là người lái tàu Soyuz trong hai chuyến bay tới các trạm vũ trụ Liên Xô. Khi tôi gặp ông ở Moscow hồi hai năm về trước, ông giải thích lối tư duy này của Korolev. "Điểm mấu chốt của việc lựa chọn phi hành gia từ các bộ phận kỹ thuật là vì những chuyên gia này có thể vận hành tốt các tên lửa mà họ đã tham gia thiết kế chế tạo," Aleksandrov nói với tôi. "Họ hiểu tường tận các câu hỏi tại sao, nắm rõ cách tên lửa hoạt động đồng thời có được kinh nghiệm lái chính tàu vũ trụ mà mình thiết kế." Tàu vũ trụ Vostok chỉ yêu cầu một số thao tác tối thiểu của phi hành gia, vì nó được điều khiển trực tiếp từ bộ phận chỉ huy dưới mặt đất Kể cả những người hay chỉ trích cũng cảm thấy ý tưởng để kỹ sư thiết kế tàu vũ trụ cùng bay là một sáng kiến tuyệt vời bảo đảm chất lượng chuyến bay. Và kết quả thực tế đã chứng minh, hai chuyến bay của các phi hành đoàn Voskhod đều thành công - Liên Xô đưa ba người vào không gian năm 1964 và người đầu tiên đi bộ trong không gian, Alexei Leonov, trong chuyến bay Voskhod-2 vào năm 1965 (mặc dù chuyến bay đó đã suýt không thành công vì các trục trặc kỹ thuật). Tuy nhiên, phát minh tồn tại lâu nhất của Korolev, lại chính là tên lửa Soyuz. Bệ phóng được Nga sử dụng ngày nay gần như tương đồng với hệ thống R7 thời nguyên bản và mang đậm nét mộc mạc của thiết kế kiểu Liên Xô cũ. Đặc biệt nhất là hệ thống đanh lửa kích hoạt. Với năm động cơ tên lửa, 20 buồng đốt, và 12 động cơ nhỏ dùng cho hệ thống lái, điều quan trọng là cần đảm bảo tất cả các động cơ hoạt động cùng một lúc. Nếu không, nhiên liệu có thể rỉ ra ngoài và lan vào động cơ gây ra một vụ nổ thảm khốc. Tính đồng bộ kích hoạt này đạt được bằng cách sử dụng các "que diêm" khổng lồ. Khi Soyuz ở trên bệ phóng, các kỹ sư đặt các thanh gỗ bạch dương với hai thiết bị đánh lửa điện (tương tự như thiết bị bắn pháo hoa) vào các động cơ phản lực ở đuôi tên lửa. Chúng được buộc vào nhau bằng dây đồng. Ngay trước khi phóng, các thiết bị đánh lửa cháy và lửa lan đi khắp thanh gỗ dẫn. Khi tất cả các dây đồng rời ra báo hiệu rằng từng động cơ phản lực đã sẵn sàng và có thể an toàn mở các van đẩy. Hệ thống này bảo đảm rằng nhiêu liệu chỉ được xả ra khi các "que diêm" khổng lồ đều đã rực cháy. Ngôi nhà của Korolev ở Moscow - do Chính phủ Liên Xô tặng (một cách bí mật) cho ông vào năm 1959 - hiện đã trở thành viện bảo tàng. Nơi đây chứa đựng tất cả những vật lưu niệm của chương trình chinh phục không gian do ông phụ trách - mô hình các tàu vũ trụ, máy bay, tên lửa, ảnh của các phi hành gia, sách kỹ thuật và các bài báo tư liệu. Ngoài các nghiên cứu chính của của ông, còn có một bức tường được phủ kín bởi một bản đồ bề mặt chi tiết của Mặt Trăng. Những giấc mơ của Korolev về việc đưa một công dân Xô Viết lên Mặt Trăng đã không thành hiện thực trong lúc ông còn sống, thế nhưng thiết kế của ông thì sống mãi trong các tên lửa, tàu vũ trụ, và trạm vũ trụ ngày nay. Đã sáu mươi năm kể từ sự kiện phi hành gia Yuri Gagarin là người đầu tiên bay vòng quanh Trái Đất, thì vị kỹ sư tài ba - người lên dây cót cho cuộc đua chinh phục không gian, Sergei Pavlovich Korolev, rất xứng đáng được tôn vinh rộng khắp toàn thế giới. Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Future.
Hàng chục người biểu tình bị bắt trong các cuộc xuống đường phản đối Trung Quốc bị chính quyền Việt Nam giải tán hôm Chủ Nhật, theo truyền thông quốc tế.
VN: Câu lưu nhiều người biểu tình chống TQ
Một số người biểu tình phản đối Trung Quốc tụ tập trước tòa đại sứ Philipppines để 'cảm ơn' vụ kiện ở Tòa PCA. Cùng lúc, đã diễn ra một số cuộc biểu tình khác phản đối vụ doanh nghiệp chế tạo thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh gây ô nhiễm nghiêm trọng môi trường ở miền Trung Việt Nam. Hôm 17/7/2016, hãng tin AP đưa tin hàng chục người Việt Nam tập hợp và xuống đường trong một cuộc phản đối ở trung tâm thủ đô Hà Nội đã bị nhà cầm quyền bắt giữ và đưa đi, trong lúc họ đang 'ủng hộ' một phán quyết của tòa trọng tài quốc tế bãi bỏ tuyên bố chủ quyền của Bắc Kinh trên Biển Đông. "Khoảng hai chục người đã bị đưa lên xe bus và mang đi khỏi khu vực quanh hồ Hoàn Kiếm ở thủ đô của Việt Nam, thậm chí trước khi họ bắt đầu cuộc phản đối," hãng AP hôm Chủ nhật cho hay. "Cảnh sát hiện diện đông đảo ở quanh hồ này, với xe cộ bị cấm qua lại quanh khu vực." Theo hãng tin Mỹ, cuộc tuần hành do nhóm No-U, một nhóm ở Hà Nội phản đối các tuyên bố chủ quyền bành trướng của Trung Quốc ở Biển Đông, tổ chức. "Cuộc phản đối diễn ra sau khi Tòa Trọng tài Thường trực có trụ sở ở The Hague, Hà Lan, đưa ra phán quyết trong tuần trong một vụ kiện của Philippines, quốc gia cùng với Việt Nam là một trong các bên tuyên bố chủ quyền ở vùng biển tranh chấp," AP cho biết thêm. "Trung Quốc đã bác bỏ phán quyết của tòa và từ chối tham gia vào vụ trọng tài". 'Bao phủ dày đặc' Hãng AP dẫn lời của ông Nguyễn Chí Tuyến, một thành viên của nhóm No-U, nói "tất cả các nhà hoạt động bị cảnh sát bắt đều được thả ra vào lúc đầu buổi chiều Chủ nhật." Một nhóm nhỏ các nhà hoạt động khác tập hợp ở trước cửa Đại sứ quán Philippines ở Hà Nội vào lúc buổi trưa, một số mang theo các băng-rôn, biểu ngữ viết: Người dân Việt Nam ở một giáo phận tại tỉnh Nghệ An biểu tình hôm Chủ Nhật 17/7 phản đối vụ Formosa gây ô nhiễm môi trường. "Cảm ơn Philippines, các bạn có một chính phủ dũng cảm" và "Trung Quốc phải tuân thủ luật pháp quốc tế," vẫn theo AP. Hãng tin AFP cùng ngày cũng đưa tin cho hay: "Lực lượng an ninh mặc thường phục đã được triển khai, bao phủ dày đặc ở trung tâm thành phố Hà Nội và để mắt theo dõi chặt chẽ bất cứ đám đông nào có thể tụ tập," một phóng viên của hãng tin Pháp tại chỗ cho biết hôm 17/7. "Trong suốt buổi sáng, khoảng 30 nhà hoạt động đã bị các lực lượng an ninh đẩy rất nhanh lên các xe bus và xe hơi khác sau khi họ tụ tập tiến hành một cuộc phản đổi gần khu vực hồ Hoàn Kiếm, một địa điểm thường diễn ra các cuộc biểu tình." "Một số hô to: 'Đả đảo Trung Quốc xâm lược', vào lúc họ bị đưa đi tới các nơi bị giữ," vẫn theo hãng tin Pháp. Còn hãng tin Reuters hôm Chủ nhật bình luận: "Chính phủ Việt Nam thường tỏ ra nhạy cảm về các tình cảm bài Trung Quốc trong nhân dân mà trong số đó nhiều người đã chào mừng thắng lợi pháp lý của Philippines," hãng tin Anh đưa tin từ Hà Nội. 'Biểu tình sáng tạo' Trong khi đó, mạng truyền thông xã hội từ Việt Nam cũng đưa tin đã diễn ra một số hoạt động phản đối Trung Quốc và 'đường lưỡi bò' ở TP. Hồ Chí Minh mà các thành viên mạng tự đánh giá là có hình thức 'sáng tạo'. "Lúc 9h sáng ngày 17/7/2016, tại Khu công nghiệp Tân Bình, quận Tân Phú, các bạn trẻ Sài Gòn yêu nước đã biểu tình phản đối lưỡi bò Trung cộng, ủng hộ phán quyết của toà án The Hague ngày 12-7," trang mạng Ba Sàm dẫn nguồn của Facebooker Suong Quynh cho hay. "Tại trung tâm Sài Gòn sáng ngày 17/7 dày đặc an ninh và cảnh sát cùng các lực lược sẵn sàng đối phó biểu tình. Anh em trẻ đã không biểu tình tại Trung Tâm mà dùng xe chạy khắp các phố phường để biểu tình. Đoàn gồm 30 các bạn trẻ Sài với biểu ngữ 'Phản đối đường lưỡi bò", trang Ba Sàm cho biết thêm. Cũng trên trang Facebook cá nhân, Phạm Thanh Nghiên, một nhà hoạt động và cựu tù nhân lương tâm cho hay: Người biểu tình sử dụng xe máy và biểu ngữ di động trên đường phố trong lúc biểu tình phản đối Trung Quốc hôm Chủ nhật 17/7/2016 tại Sài Gòn, theo mạng xã hội VN. "Những người yêu nước biểu tình tại Hà Nội bị bắt vì sáng nay, 17/4 gồm có: Trương Minh Hà, Lê Minh Hằng..., Huỳnh Ngọc Chênh, Nguyễn Thúy Hạnh, Đặng Bích Phượng... Trịnh Bá Tư, Nguyễn Văn Đoàn, Hà Chí Hải, Trương Hồng Hạnh... và một số người khác nữa," Facebooker này viết. "Nhà báo Phạm Đoan Trang tưởng "được" công an khinh vì đau chân nên cũng "âm mưu" đi biểu tình nhưng không thành, đành trở vào nhà. "Trong một diễn biến khác, vào lúc 8 giờ sáng cùng ngày hàng ngàn giáo dân giáo xứ Vinh, tỉnh Nghệ An đã xuống đường phản đối Formosa gây ra thảm họa biển miền Trung, và yêu cầu truy tố Formosa, phản đối vụ công ty chế tạo gang thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh, của Đài Loan, gây ô nhiễm môi trường biển và xả thải chất thải công nghiệp gây độc hại cho môi trường ở Việt Nam." Cũng trên mạng Facebook hôm Chủ nhật, đã diễn ra mọt cuộc biểu tình của người dân ở một huyện ở tỉnh Nghệ An trong một diễn biến khác cùng ngày: "8h40 phút sáng ngày 17/7 tại xã An Hoà, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ an, có khoảng 1.000 người biểu tình phản đối Formosa và yêu cầu khởi tố và đuổi công ty này khỏi Việt Nam," một thành viên mạng xã hội Facebook hôm Chủ nhật cho hay. "Trong số, 1.000 người nói trên chủ yếu là giáo dân tại giáo Phú Yên do linh mục Anton Đặng Hữu Nam phụ trách," Facebooker có tên Ant Son Chu Manh cho biết. Anh phải làm gì? Hôm Chủ nhật, một nhà hoạt động trong số 30 người phản đối Trung Quốc bị câu lưu khi biểu tình ở khu vực hồ Hoàn Kiếm, Hà Nội, thuật lại với BBC việc biểu tình bị giải tán và người tham gia bị câu lưu như thế nào. Bà Đặng Bích Phượng thuật lại một phần cuộc đối thoại trong một đồn Công an Phường, nơi bà được đưa tới sau khi bị bắt. "Tôi cho rằng đi biểu tình như thế này là một cách thức ngoại giao nhân dân, nếu như về ngoại giao các anh phải giữ kẽ," nhà hoạt động nói với giới chức trong đồn công an phường, "thì các anh phải để cho người dân tự do thể hiện lòng yêu nước của họ chứ," bà Phượng nói. "Và đến một ông Phó Trưởng Công an phường có nói như thế này: 'Nhưng mà ông Tập Cận Bình có chấp nhận đâu phán quyết của Tòa án (PCA)!' "Thì tôi mới nói: Ô hay tại sai các anh lại nói như vậy nhỉ? Thế họ (Trung Quốc) không chấp nhận thì anh phải làm gì? Anh nghĩ là anh sẽ phải làm gì? Anh phải phản đối nó chứ! "Và thế giới phải phản đối, bởi vì thế giới bây giờ phải là một thế giới có luật lệ chứ không phải là một thế giới hoang dã như ngày xưa mà cá lớn nuốt cá bé, quốc gia này thôn tính quốc gia kia, bây giờ đã có luật lệ rồi, thì phải tuân thủ luật lệ đó. Và người nào không tuân thủ thì phải có biện pháp để trừng phạt người đó chứ. "Tôi nói như vậy, nhưng mà họ nói chung bao giờ cũng là người làm theo lệnh, cho nên tôi nói là khi mà tư duy của các anh còn trong lúc các anh khoác bộ cảnh phục như thế này, thì các anh không thể nào tư duy theo như kiểu chúng tôi được. "Nhưng mà tôi tin chắc rằng khi nào các anh cởi bỏ bộ quân phục này, các anh sẽ hiểu", nhà hoạt động Đặng Bích Phượng thuật lại cuộc trao đổi ở đồn công an với BBC từ Hà Nội.
Ý kiến phản hồi bài viết về nhóm Đồng Thuận của tác giả Lê Văn Bảy và nói, trước khi phê phán dân Đồng Tâm, cần nhìn lại quá trình từ trước 2017.
Đồng Tâm: Nhà nước hãy đừng dùng bạo lực với dân trước đã
Sinh thời, ông Lê Đình Kình được một số người xem như anh hùng khi dám đứng lên chống các quan chức tham nhũng, nhưng nhà nước coi ông là tội phạm. Ngày 19/1/2020, BBC Tiếng Việt có đăng bài viết của tác giả Lê Văn Bảy, từ Sài Gòn, có tựa đề "Cụ Kình và những mạng người đánh đổi đất ở Đồng Tâm, ai thắng, ai thua?". Trong đó tác giả Lê Văn Bảy cho rằng, người dân Đồng Tâm "hung hăng", "hung tợn", "hiểu biết về pháp luật quá nông cạn"... Tóm lại, thảm kịch Đồng Tâm xảy ra lỗi là do dân Đồng Tâm. Phương pháp lập luận của ông Lê Văn Bảy là chỉ xem các video clip mà người dân Đồng Tâm quay lên, trong đó có những lúc những thủ lĩnh của dân Đồng Tâm hô hào sẵn sàng đổ máu, giết người để giữ đất. Bàn Tròn Thứ Năm: EVFTA sẽ thông qua, trong lúc dư âm Đồng Tâm còn nóng? Chuyên mục Đồng Tâm trên BBC News Tiếng Việt Đồng Tâm: Vì sao có việc nộp đơn tố giác 'giết người'? Việt Nam: Những tiếng nói vì Đồng Tâm vẫn bị ngăn chặn? 'Tập kích Đồng Tâm' qua lời kể của Trịnh Bá Phương: Trước hết, tôi đồng ý với tác giả Lê Văn Bảy là "thời này không thể dùng bạo lực". Nhưng tác giả Lê Văn Bảy mới nhấn mạnh có một ý là "Người dân lại càng không thể thách thức dùng bạo lực với chính quyền." Tôi muốn nhấn mạnh rõ chiều ngược lại là, nhà cầm quyền cũng không được dùng bạo lực với dân một cách bất hợp pháp. Nhà cầm quyền đã dùng bạo lực trước Đồng Tâm: Đám tang ông Lê Đình Kình bị phong tỏa? Ông Lê Đình Kình ‘chết sau khi công an vào Đồng Tâm’ Tranh chấp đất Đồng Tâm: Máu đổ, người chết Đồng Tâm: "Người dân rất hoang mang và bị bao vây cô lập" Vì sao chúng tôi đòi điều tra cái chết của cụ Kình? Cần nhắc lại biến cố Đồng Tâm vào tháng 4/2017, trong khi quá trình phân giải tranh chấp đang diễn ra thì nhà cầm quyền đã lừa cụ Lê Đình Kình ra đồng Sênh rồi đạp gãy chân cụ, sau ba ngày mới cho cụ đi cấp cứu. Thủ phạm sự việc này không hề được hệ thống bảo vệ pháp luật của nhà cầm quyền làm sáng tỏ. Chính từ việc lừa dối dân và sử dụng bạo lực với dân trước, ở đây là với một cụ già, một đảng viên cộng sản lão thành được dân kính trọng, cho nên dân không còn tin vào nhà cầm quyền. Sau đó dân đã nổi dậy và bắt giữ 38 cảnh sát cơ động ở Đồng Tâm. Tuy nhiên, dân Đồng Tâm đã tỏ ra hết sức tử tế, lương thiện, đối xử rất tốt với các chiến sĩ cảnh sát cơ động. Có lẽ không ai có thể quên hình ảnh cảm động khi các chiến sĩ cảnh sát cơ động được thả ra đã vái tạ dân. Bên phải dùng đến bạo lực là bên yếu lý lẽ, sai pháp luật, trái đạo lý. Đại biểu Quốc hội Dương Trung Quốc từng nói: "Gót chân Asin của chính phủ trong vụ Đồng Tâm là không đưa ra được bản đồ". Còn chính Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc phải công nhận: "Kinh nghiệm từ các vụ việc trong quá khứ như Quán Nam, Đồ Sơn tại Hải Phòng, và vụ việc vừa qua ở Đồng Tâm (huyện Mỹ Đức, Hà Nội) là do chính quyền không sát dân, giải quyết sai quy định pháp luật." Từ đó, có thể khẳng định rằng nhà cầm quyền đã làm sai quy định của pháp luật và không hề đưa ra được bản đồ cho rằng đất đồng Sênh mà dân đang canh tác là đất quốc phòng. Có ai có thể tưởng tượng đất quốc phòng lại không có bản đồ hay không? Tệ hại hơn, nhà cầm quyền đã sử dụng bạo lực trước với dân và không hề phải chịu trách nhiệm trong việc sử dụng bạo lực. Ở phía ngược lại, dân Đồng Tâm đã tỏ ra rất kiềm chế và tử tế. Họ vẫn tin việc thu hồi đất đồng Sênh là chuyện quan tham ở địa phương ăn đất, còn trung ương Đảng cộng sản vẫn tốt và sẽ lắng nghe họ. Sao lại dùng lời nói làm bằng chứng buộc tội? Đã hơn hai tuần trôi qua nhưng cuộc đột kích vào Đồng Tâm hôm 9/1 vẫn khiến nhiều người bàng hoàng Tác giả Lê Văn Bảy tập trung làm nổi bật những lời nói đe dọa sử dụng bạo lực trong các video clip của dân Đồng Tâm và ông đã "rùng mình vì sự hung hăng của họ". Tôi không biết ông Bảy có "rùng mình" trước việc nhà cầm quyền cho người đạp gãy chân cụ Lê Đình Kình ở tuổi trên 80 hay không? Còn đối với tôi, những video clip đe dọa sử dụng bạo lực do chính dân Đồng Tâm kêu gọi cộng đồng mạng chia sẻ rộng rãi chỉ cho thấy một điều là họ tuyệt vọng. Thực tế là họ đã biết cảnh sát cơ động đổ quân về Đồng Tâm từ cả tuần trước, họ cũng đã thấy các vũ khí hạng nặng như xe bọc thép có súng phòng không 12 ly 7, xe có gắn đại bác âm thanh để giải tán đám đông... Họ cũng đã biết nguy cơ dân Đồng Tâm bị cảnh sát cơ động tấn công nên đã đưa tin lên mạng xã hội từ trước. Rõ ràng là với những khí tài quân sự hiện đại thì những vũ khí tự chế của họ chỉ là đồ chơi trẻ con. Người dân Đồng Tâm biết rõ là họ không có cơ hội nào để bảo vệ đất đai cày cấy của họ trước "công cụ bạo lực cách mạng" của Đảng cộng sản. Họ chỉ còn cách lên gân, đe dọa, mong rằng thông tin đã phổ biến rộng thì nhà cầm quyền sẽ không dám tấn công họ. Đồng Tâm: 'Chính quyền sai về phương pháp dẫn đến án mạng' Đồng Tâm: Việt Nam có biến thảm họa thành cơ hội? Đồng Tâm: 'Bộ Chính trị và Quốc hội VN cần họp gấp' Đồng Tâm: Dân bị thiệt hại có đòi được 'bồi thường'? Người dân Đồng Tâm tuyệt vọng nhưng tôi và bao nhiêu người Việt Nam khác cũng tuyệt vọng không kém. Chúng tôi chỉ biết chia sẻ trên mạng xã hội để nhiều người biết đến bất công mà dân Đồng Tâm phải gánh chịu. Tôi cũng chỉ biết dùng ngòi bút của mình để bảo vệ cho họ. Cũng như khi tôi nhìn thấy sinh viên Hong Kong đấu tranh cho dân chủ bị vây hãm trong trường Đại học Bách khoa bởi cảnh sát, các em đã đưa ra tấm bảng "Save us" (Cứu chúng tôi), mong rằng báo chí sẽ chụp được và thông điệp của các em sẽ đến được với mọi người dân trên thế giới. Tôi tuyệt vọng vì tôi không giúp gì được cho các em sinh viên Hong Kong, nhưng đau đớn hơn là tôi cũng tuyệt vọng vì không thể giúp được những người nông dân là đồng bào mình đang kêu cứu trên mạng xã hội. Về chuyện sử dụng vũ khí của dân, tôi chỉ trích dẫn hai bài báo trên báo nhà nước để ông Lê Văn Bảy và người dân cả nước xem thông tin dân có vũ khí bạo lực có đúng không. Báo Công An Nhân Dân ngày 13/1/2020 đăng: "Thực tế, trong sự việc vừa qua, các đối tượng đã rất mưu mô, thâm độc, chuẩn bị kỹ lưỡng vũ khí, phương tiện nhằm giết người thi hành công vụ với tính chất hết sức tàn độc, man rợ (những vũ khí cực kỳ nguy hiểm như bom xăng, lựu đạn, dao phóng, xây hầm chông…)" Đồng Tâm: "Truyền thông nhà nước đóng vai Tòa án?" Còn Thứ trưởng Bộ Công an - Trung tướng Lương Tam Quang ngày 14/1/2020 thì nói "không có chuyện đào hố chông, rải mảnh sành như tin đồn." Cùng thông tin do Bộ Công an đưa ra mà bản thân họ đã nói ngược nhau thì liệu những lời cáo buộc của công an là dân có trang bị lựu đạn hay dân dùng lựu đạn tấn công cảnh sát cơ động trước có đáng tin? Ông Lê Văn Bảy chê dân Đồng Tâm "hiểu biết về pháp luật quá nông cạn", nhưng tôi thấy chính nhà cầm quyền mới không hiểu biết pháp luật. Nếu họ - nhà cầm quyền - hiểu biết pháp luật thì công an đã xin lệnh của Viện kiểm sát khám xét nhà của những người tuyên bố có vũ khí trên clip, sau khi tìm ra tang chứng là vũ khí trong nhà họ thì sẽ khởi tố theo đúng trình tự pháp luật. Rất tiếc là nhà cầm quyền đã không hành xử theo pháp luật mà lại tổ chức một cuộc tấn công vào thôn Hoành, xã Đồng Tâm lúc 4 giờ sáng không hề theo bất kỳ một quy định pháp luật nào. Để rồi sau đó, phải lấp liếm bào chữa cho việc này bằng cách đưa ra ba kịch bản khác nhau cho thảm kịch Đồng Tâm chỉ trong vòng 5 ngày. Kịch bản nào cũng đầy sơ hở. Luật sư Ngô Anh Tuấn, do dân Đồng Tâm mời tư vấn, thì ngay khi có tin thảm kịch xảy ra đã vào Đồng Tâm nhưng lại bị chính công an, an ninh ngăn cản, không cho luật sư vào để trực tiếp chứng kiến hiện trường vụ việc. Nghi vấn cái chết của bốn người Ở đây tôi khẳng định rằng các chiến sĩ cảnh sát cơ động đã chết cũng là người Việt Nam, là đồng bào của tôi; cụ Lê Đình Kình cũng thế, và bất kì một người Việt Nam nào chết thê thảm đều khiến tôi đau đớn. Tác giả Lê Văn Bảy đặt nghi vấn về giá đất Đồng Tâm do cụ Lê Đình Kình nêu ra nhưng thật sự chi tiết đó hoàn toàn không quan trọng nữa. Điều nghi vấn lúc này là cái chết của bốn người Việt Nam trong thảm kịch Đồng Tâm có minh bạch hay không? Họ có chết oan không? Về ba chiến sĩ tử nạn, hoàn cảnh cái chết của họ rất đáng ngờ và lời kể của các tướng công an rất sơ sài. Trong hành quân hay di chuyển chiếm lĩnh trận địa thì các chiến sĩ luôn ở cách xa nhau để tránh "chết chùm". Khi đánh chiếm mục tiêu thì chiến sĩ đi đầu chiếm được vị trí an toàn xong thì chiến sĩ dưới cùng sẽ tiến lên chiếm vị trí an toàn tiếp theo và được đồng đội bắn yểm trợ. Không bao giờ có chuyện quân lính tiến lên cùng một lúc sát nhau. 'Tập kích Đồng Tâm' qua lời kể của Trịnh Bá Phương: Ân xá Quốc tế: 'VN đàn áp người bàn về vụ Đồng Tâm trên Facebook' Đồng Tâm: Thêm video về ông Kình trong lúc có kêu gọi tẩy chay VCB Ký kết EVFTA: Ba nghị sĩ EU chỉ trích VN trước thềm bỏ phiếu khuyến nghị Đồng Tâm: Dân bị thiệt hại có đòi được 'bồi thường'? Hơn nữa, theo lời kể của ông Lương Tam Quang thì ở kịch bản 3, dân đã ném hai quả lựu đạn trước, rồi cảnh sát cơ động mới truy đuổi. Cảnh sát đã biết dân có lựu đạn thì càng không thể đi chụm lại với nhau để chết chùm. Đó là logic quân sự căn bản. Việc cả ba người rơi xuống hố một lúc là vô lý. Việc người dân đang bị truy đuổi dưới làn mưa đạn mà vẫn ung dung có thời gian quay lại, đổ một lượng lớn xăng xuống, rồi châm lửa đốt càng vô lý hơn. Chính vì sự vô lý đó nên nhà cầm quyền phải nhanh chóng trao huân chương Chiến công cho các chiến sĩ tử nạn và tổ chức phát động toàn quân học tập theo tấm gương của ba chiến sĩ này để khỏa lấp sự vô lí trong cái chết của họ đi. Về cái chết của cụ Lê Đình Kình, trong kịch bản 2 do Bộ Công an đưa ra, ông Trịnh Xuân Viết, Chánh Văn phòng UBND huyện Mỹ Đức, nói: "ông Kình bị ngạt khói, sau đó được đưa đi viện và 7 giờ sáng nay, thi thể ông được bàn giao cho gia đình". Tuy nhiên, các hình ảnh thi thể cụ Kình trên mạng xã hội cho thấy, cụ đã bị tra tấn đánh đập tàn bạo rồi bị hành quyết bằng nhiều phát đạn vào người ở cự ly gần. Việc công an có thể dễ dàng khống chế, bắt sống những người trẻ tuổi trong nhà cụ Lê Đình Kình mà phải giết chết cụ khiến dư luận càng không thể tin lý lẽ của Bộ Công an đưa ra. Chính vì cụ Lê Đình Kình bị giết không minh bạch, không theo trình tự pháp luật như vậy nên Bộ Công an phải đưa ra một lý do không có cơ sở khoa học là xác chết của cụ còn nắm được lựu đạn. Tôi cho rằng, những nghi vấn về cái chết của bốn người trong thảm kịch Đồng Tâm mới là điều dư luận cần phải chú ý và đòi hỏi nhà cầm quyền làm rõ vào lúc này, chứ không phải giá đất đồng Sênh bao nhiêu mới là quan trọng. Đó là cách đánh lạc hướng vấn đề. Đồng Tâm: 'Nếu ứng xử như cũ, hình ảnh VN sẽ méo mó' Kết luận Đối với tôi, người nông dân ở Đồng Tâm hiền lành, chân chất bao đời nay không thể đơn giản trong phút chốc trở thành "hung hăng", "hung tợn" như lời tác giả Lê Văn Bảy nói, và càng không thể là "khủng bố" như Bộ Công an cáo buộc. Cần phải nhìn lại cả một quá trình dài, ít nhất là từ năm 2017. Vụ việc Đồng Tâm sẽ còn ảnh hưởng tiêu cực lâu dài và sâu xa đến xã hội Việt Nam. Từ nay thì nhà cầm quyền có thể công khai tấn công giết chết bất kỳ ai phản đối chính sách của họ, vu cho họ là "khủng bố" khi chết tay còn cầm lựu đạn, và huy động truyền thông một chiều để dư luận tin rằng họ đáng chết. Không cải tổ sang nền dân chủ pháp quyền, nơi có tòa án độc lập, truyền thông tự do, thì những thảm kịch như Đồng Tâm sẽ còn tiếp tục diễn ra trên đất nước này. Tổng bí thư Đảng cộng sản - Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng mới tuyên bố: "Mỗi mùa xuân có Đảng là một mùa hạnh phúc, an vui với mỗi người dân và gia đình Việt". Sau mùa xuân năm ngoái ở Lộc Hưng, Sài Gòn và mùa xuân năm nay tại Đồng Tâm, Hà Nội, nhân dân hai miền Nam Bắc có lẽ đã thấm thía lời nói của ông Trọng hơn bao giờ hết. Bài viết thể hiện quan điểm riêng của ông Nguyễn Tiến Trung, cựu tù nhân chính trị, hiện sống tại Sài Gòn.
Mặt trời chiếu sáng ở trên đầu, trong khi côn trùng kêu vo ve và chim hót líu lo, tất cả tạo thành một ngày đẹp trời.
Tại sao chó thích lăn trên phân?
Ở phía bên kia công viên, chó cưng của bạn đang nhảy lên nhảy xuống một cách phấn khích. Đưa mũi đánh hơi mặt đất, nó đột nhiên dừng lại rồi lăn trên bãi cỏ trước khi phóng trở lại chỗ bạn. Và khi bạn cúi xuống để ôm lấy nó thì bạn mới thấy một mùi hôi nồng nặc và khó chịu. Chó cưng của bạn đã lăn mình trên phân. Khứu giác nhạy cảm Đó là điều mà hầu hết những người nuôi chó đều gặp phải khi đưa chó đi dạo. 'Đời sống ái ân' kỳ quặc ở loài rắn Khi mùi xác thối bay khắp không trung Khi đàn sói xám làm bá chủ rừng Yellowstone Nhưng tại sao chó nhà lại vui thích như vậy khi làm bẩn bộ lông của mình bằng phân của con vật khác? "Đây là những loài vật có khứu giác được cho là nhạy cảm hơn khứu giác của chúng ta ít nhất là một ngàn lần," Simon Gadbois, chuyên gia về hành vi loài chó và xử lý mùi tại Đại học Dalhousie ở Halifax, tỉnh Nova Scotia của Canada, giải thích. "Khó mà có thể tin được chúng lại muốn đắm mình trong cái mùi mà thậm chí đến cái mũi của tôi còn không thể chịu được, vậy mà chúng lại làm như thế." Chó rất thích lăn lộn, nhất là lăn vào những đống phân hôi thối Gadbois, vốn nghiên cứu về chó sói, chó sói đồng cỏ Bắc Mỹ coyote và cáo ở Canada, cũng dùng chó nhà để giúp theo dõi các loài động vật trong thiên nhiên hoang dã. Một trong những con chó đánh hơi quý giá nhất của ông, một giống chó săn có tên là Zyla, sẽ rất vui thích khi trét phân hải ly lên người mỗi khi chúng làm việc bên ngoài. Khi đàn sói xám làm bá chủ rừng Yellowstone Bọ hung, từ huyền thoại đến đời thực Thoát hiểm an toàn sau khi bị ăn thịt "Nếu bạn chưa từng ngửi qua mùi phân hải ly thì nên biết rằng nó rất kinh khủng, ngửi nhức cả óc, và hàng tuần sau đó vẫn còn hôi," Gadbois nói. "Tôi không bao giờ hiểu được tại sao nó lại làm như thế. Anh có thể cho rằng làm như vậy sẽ làm ảnh hưởng đến khả năng nó đánh hơi và theo dõi dấu vết các con thú khác, nhưng điều kỳ lạ là năng lực đó của nó không hề bị ảnh hưởng chút nào." Nhân loại đã thuần dưỡng loài chó khoảng 15.000 năm trước và kể từ đó người và chó đã sống cạnh nhau. Rất dễ tìm thấy những kệ chứa đầy sách nghiên cứu về hành vi của loài chó, nhưng đáng ngạc nhiên là chẳng có mấy cuốn sách tìm hiểu vì sao loài chó lại có cảm giác gần gũi với phân các loài động vật khác như vậy. Chúng tôi đã hỏi các độc giả của BBC Earth rằng họ có kiến giải gì về hành vì khó hiểu và hơi kinh tởm này của loài chó hay không. Dường như là con chó của bạn sẽ lăn trên tất cả mọi thứ, từ phân cáo cho đến phân ngỗng và thậm chí là cá chết. Dấu vết tiến hóa Cách giải thích thường được đưa ra nhất là hành vi đó dấu vết còn sót lại trong quá trình tiến hóa từ thời chúng còn là động vật săn mồi hoang dã. Một bãi phân của cáo đỏ Chẳng hạn, Vesa Valenius và James Turner đều cho rằng chúng thừa hưởng nó từ loài sói vốn cũng lăn mình trên phân để che giấu không cho con mồi phát hiện mùi cơ thể của chúng khi chúng tiến gần đến để vồ lấy con mồi. Điều chắc chắn là loài sói cũng lăn trên phân của những loài động vật khác và thậm chí là trên xác của động vật chết. Khỉ và chuột có thấy thích thú khi bị cù lét? Lịch sử nhân loại dưới tán cây bồ đề Vì sao có những con vật lao đầu tìm cái chết? Tuy nhiên, một trong số những công trình nghiên cứu ít ỏi về hành vi này của loài sói, vốn được đăng tải vào năm 1986, đã đưa ra những kết quả khó hiểu. Các nhà sinh vật học đã nghiên cứu về hành vi cọ mình để lấy mùi trong hai nhóm sói nuôi nhốt ở Canada bằng cách đưa ra cho chúng một loạt những mùi khác nhau. Đáng ngạc nhiên là những con sói này chẳng thèm lăn trên phân của những động vật ăn cỏ như ngựa hay cừu: các nhà khoa học không hề thấy chúng cọ mình vào những loại mùi này. Tương tự, thức ăn cũng không có sức hấp dẫn đối với chúng. Thay vào đó, mùi ưa thích của chúng là những mùi hương nhân tạo như nước hoa hay mùi xăng xe. Đối với một động vật đang tìm cách che giấu mùi trước con mồi thì việc chọn một loại mùi quá khác lạ đối với môi trường tự nhiên của chúng ít nhất là điều đáng ngạc nhiên. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu cũng nhận thấy rằng mùi mà chúng ưa thích thứ hai là mùi phân của những động vật ăn thịt khác như loài báo hay gấu đen. Dựa hơi thú lớn? "Tôi rất nghi ngờ về việc cạ mình vào những thứ có mùi đó thì đem lại tác dụng gì trong việc săn mồi," Pat Goodmann, một chuyên gia coi sóc thú cấp cao tại Rừng Sói ở bang Indiana, Hoa Kỳ, người đã dành vài năm nghiên cứu hành vi cạ mùi ở loài sói, nói. "Tại Rừng Sói này, các con sói sẵn sàng lăn mình trong mùi của những loài chó lạ và mèo nhà. Điều này dẫn đến một khả năng lớn là sói hoang dã cũng lăn trong mùi của động vật ăn thịt. Đây không phải là một cách ngụy trang có ích cho việc săn mồi." Một con sói xám (Canis lupus) cà mình vào xác con chồn hôi Goodmann cũng chỉ ra rằng mặc dù thi thoảng thì loài sói cũng săn mồi bằng chiến thuật phục kích, chúng thường đuổi theo con mồi nhiều hơn mà hành động này thì chẳng cần phải rón rén gì nhiều. Thật ra, việc loài chó nằm ngộp trong những mùi nồng nặc có thể cũng vì mục đích tương tự, được thừa hưởng từ những loài họ hàng hoang dã của chúng. Thay vì để giấu mùi cơ thể trước con mồi, hành động này có thể giúp chó con ngụy trang trước những loài ăn thịt khác. Cua dừa: 'Tên cướp cạn' trên biển Những nơi nguy hiểm chết người nhất trên Trái Đất Giải mã các quái vật trong Thần Thoại Hy Lạp Samantha Harrison nằm trong số những người cho rằng hành vi cạ mùi có thể là một hình thức ngụy trang. Cách giải thích này được củng cố trong một nghiên cứu được Max Allen, một nhà sinh thái học tại Đại học Wisconsin ở Madison, công bố hồi tháng Chín 2016. Ông đã ghi lại một số hành vi khác thường của loài sói xám bằng máy quay từ xa được cài đặt xung quanh khu vực Santa Cruz ở bang California. Loài sói xám vốn dĩ kín đáo thường xuyên lui tới những nơi mà sư tử núi đực đánh dấu lãnh thổ. Hình ảnh camera ghi lại cho thấy những con cáo xám cạ má của chúng trên mặt đất vừa được sư tử núi đánh dấu lãnh thổ bằng mùi nước tiểu nồng nặc của chúng. Allen tin rằng những con cáo xám sử dụng mùi do những con sư tử săn mồi to lớn này để lại như là một hình thức ngụy trang bằng mùi để giúp chúng giấu mình trước những con thú ăn mồi lớn khác như chó sói đồng cỏ coyote. Một con cáo xám (Urocyon cinereoargenteus) "Chó sói đồng cỏ coyote lớn hơn cáo xám rất nhiều nhưng dường như chúng muốn diệt hết cáo xám vì giữa chúng có sự tranh giành thức ăn," Allen giải thích. "Cáo thật sự không thể đánh lại, do đó chúng tận dụng mùi của sư tử núi như là một cách bảo vệ mình. Cơ thể có mùi như sư tử núi có thể cho chúng thêm thời gian để bỏ chạy." Đánh dấu bằng mùi? Chắc chắn đây là một cách kiến giải thú vị. Tuy nhiên, nó không giải thích tại sao những con thú thuộc họ chó lớn hơn, như cáo chẳng hạn, cũng cạ mình vào mùi do những con thú ăn mồi khác để lại. Stephen Harris thuộc Đại học Bristol, Anh Quốc, người nghiên cứu về loài cáo đỏ, không cảm thấy bị thuyết phục với cách giải thích rằng cáo sử dụng mùi của loài mèo để ngụy trang. Ông cho rằng rất có thể đó là do chúng tìm cách để lại mùi của chúng lại thay vì khoác lên mình mùi của loài khác. "Cáo sử dụng nước bọt của chúng như là mùi, và chúng cũng có những tuyến ở khu vực mép được gọi là tuyến quanh miệng," Harris giải thích. "Chúng ta không biết chức năng chính xác của những tuyến tạo mùi này, nhưng ta thấy cáo cà hai bên miệng và cổ của chúng vào tất cả mọi thứ. Chúng thường làm như vậy để phản ứng lại những mùi nồng nặc. Những mùi khác thường dường như kích thích chúng hành động như thế." Tương tự, trên Facebook, Pietr Maynard nói với chúng tôi rằng ông ấy cho rằng con chó của ông ấy đang tìm cách để mùi của mình lên những mùi khác "để cho những con chó khác biết rằng chúng sẵn sàng bảo vệ lãnh thổ". Vì sao chó thấy thích thú khi lăn mình trên phân? Tuy nhiên, chó nhà thường không thỏa mãn với việc chỉ cạ mặt và cổ vào những đống phân bốc mùi mà chúng tìm thấy mà chúng còn tri trét phân lên khắp người. Philippa Baines kể cho chúng tôi rằng con chó Holly của cô còn nằm duỗi ra và quằn quại trên đống phân bò, dường như là để trét phân sâu vào bên trong bộ lông của nó. Để truyền tin? Goodmann có một cách giải thích khác nữa. Bà cho rằng đó có thể là một cách để loài cáo truyền thông tin đến phần còn lại trong đàn rằng chúng đã có mặt ở đâu. Trong thí nghiệm của mình, Goodmann đã nhận thấy rằng sói không chỉ đơn giản là ngoạm khi chúng tìm thấy một tảng thịt to. "Khi được đưa cho một tảng thịt hông của nai sừng tấm, chúng lăn lộn rồi ăn," bà cho biết. "Tôi đồ rằng mùi thức ăn trong hơi thở và trên bộ lông sói là dấu hiệu cho thấy rằng còn nhiều thức ăn thừa để ăn hôi, để cho những con sói muốn lần theo nơi phát xuất ra cái mùi đó." Cách giải thích này cũng được Tine Howe tán đồng trên Facebook. Ông nói với chúng tôi rằng chó lăn trên phân để đưa mùi của con mồi về cho cả đàn biết. Điều này dường như cho thấy chức năng xã hội của việc lăn trên phân, nhưng Gabbois tin rằng nó có thể có mục đích đơn giản hơn. Trong đàn sói mà ông nghiên cứu ở Canada, con đầu đàn thường là con đầu tiên lăn vào nơi có mùi nồng nặc rồi sau đó mới tới các con khác. "Có thể là hành vi này là để thiết lập mùi vị của đàn," ông giải thích. "Trong đàn sói mà tôi nghiên cứu, nếu có con nào cạ vào cái gì đó như là xác nai chẳng hạn, cả đàn sẽ làm theo và cũng cạ mình vào đó. Tôi cũng từng thấy điều này ở chó sói và cáo hoang dã. Nó dường như trở thành mùi mà chúng muốn chia sẻ với tất cả những con khác trong đàn." "Có lẽ là hành động này là để tạo nên mùi của đàn," ông giải thích. "Trong đàn sói mà tôi nghiên cứu, nếu một con bắt đầu cạ vào một cái gì đó như xác nai, cả đàn sẽ làm theo và cạ như thế. Tôi cũng từng chứng điều này ở chó sói và cáo hoang dã. Nó dường như trở thành mùi mà chúng chia sẻ với tất cả những con khác trong đàn." Chó sói (Canis lupus) cũng thích lăn mình trên những thứ nặng mùi khác chứ không chỉ là phân Hành động chia sẻ mùi với nhau để tăng cảm giác 'thuộc về nhau' cũng có thể thấy ở chó hoang châu Phi: con cái sẽ lăn trong nước tiểu của con đực thuộc một đàn mà nó muốn gia nhập. Tương tự, những con chó trong một đàn sẽ thường xuyên cạ vào tuyến mùi của nhau để lấy mùi của đối phương. Chỉ đơn giản là thích? Dĩ nhiên, còn có những cách lý giải thậm chí còn lạ lùng hơn. Chẳng hạn như, có người cho rằng chó nhà và chó hoang sử dụng mùi nồng nặc như là một dạng đuổi côn trùng mặc dù chọn lăn trong mùi phân có vẻ như là không phù hợp cho mục đích này. Một số người khác cho rằng chất dầu trong phân có thể làm cho bộ lông của chúng trở nên không thấm nước. Trong khi đó, nhà tâm lý học loài chó Stanley Coren tin rằng hành vi có thể là cố gắng để đạt được cảm giác cực đoan. Ông ấy cho rằng đó là "sự thể hiện một cảm giác thẩm mỹ không chính đáng giống như cảm giác đã khiến cho con người mặc những chiếc áo cánh Hawaii quá mức ồn ào và sặc sỡ." Một con chó hoang châu Phi (Lycaon pictus) Cách kiến giải này cũng đưa đến những ý kiến mà những độc giả như Frances Mahan nhắc đến trên Facebook: đó là loài chỉ đơn thuần quá thích thú lăn trên phân. Bất cứ ai đã xem phản ứng vui thích của chó cưng của họ sau khi cạ mình vào những thứ kinh tởm sẽ hiểu điều này. "Tôi ngờ rằng lúc đó trong chúng sẽ có một lượng lớn chất dopamine dồn lên - đó là một chất dẫn thần kinh xuất hiện trong cảm giác được thưởng và sung sướng," Muriel Brasseur thuộc Trung tâm Hành vi Động vật Oxford, nói. "Nếu đó là một hành vi có từ quá trình tiến hóa trong quá khứ vốn dĩ liên quan đến sự sinh tồn của chúng thì nó có thể được củng cố bằng cảm giác cực kỳ vui thích." Nói cách khác, theo lời của Gabois, thì mong muốn của loài chó được cạ vào trong mùi hôi có thể là tàn dư từ tổ tiên của chúng từ rất xa xưa trong lịch sử tiến hóa của chúng. "Hành vi này có thể từng có chức năng rất quan trọng ở thời điểm nào đó cách nay rất lâu," ông nói. "Theo thời gian thì chức năng này đã biến mất, nhưng hành vi này thì vẫn duy trì. Điều này nhắc chúng ta rằng thật sự chúng ta không hiểu gì. Mùi là một phần hết sức quan trọng trong thế giới của loài chó và chúng ta thật sự không hiểu được." Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Earth.
Trả lời BBC Tiếng Việt nhân dịp kỷ niệm 30/4/1975, nghị viên Hoàng Duy Hùng (Al Hoàng) từ Houston, Hoa Kỳ nói Việt Nam cần 'hợp nguyên chính trị', tách Đảng Cộng sản làm hai, dựa vào thế giới và nhân dân để tiến bộ.
'Cần dân xúc tác để đối thoại vì nước'
Đoàn ông Hoàng Duy Hùng thăm cựu Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết ở Bình Dương Sau chuyến về thăm Việt Nam (23/03-7/04) qua lời mời từ Bộ Ngoại giao Việt Nam và thành phố Đà Nẵng, đô thị kết nghĩa với Houston, luật sư Hoàng Duy Hùng, cho rằng người Việt đối lập cần giúp đỡ hệ thống chính trị Việt Nam cải tổ. Trước hết, luật sư Hoàng Duy Hùng giải thích khái niệm Hợp Nguyên mà ông nêu ra khi trả lời nhiều báo chí trong nước, như một cách thức xoá bỏ mâu thuẫn, khép lại quá khứ: Ông Hoàng Duy Hùng: Danh từ 'hợp nguyên' là do sáng kiến của ông Nguyễn Sĩ Bình. Trong một buổi bàn luận, chúng tôi thấy hiện nay có Đảng Cộng Sản đang cầm quyền ở thế mạnh, người dân thụ động và người dân phản kháng được gọi là 'bất đồng chính kiến' hợp lực với người hải ngoại chỉ trích nhà nước. Chúng tôi tranh luận có bao giờ Đảng Cộng Sản tự nhượng quyền cho những người bất đồng chính kiến thì câu trả lời là không. Ông Hoàng Duy Hùng đã giao tiếp với cả các giới chính trị Đài Loan và Trung Quốc Chúng tôi bàn luận tiếp có bao giờ những người bất đồng chính kiến và những người ở hải ngoại sẽ tự động không chống đối nhà nước nữa hay không thì câu trả lời cũng là không? Vậy thì kẻ cầm quyền sẽ cầm quyền và kẻ chống cứ chống để rồi dân tộc Việt Nam mãi phân ly. Chúng tôi đi đến kết luận là lấy người dân thầm lặng là đại đa số quần chúng làm chất xúc tác cho sự 'hợp nguyên'. Hợp nguyên chính là sự tổng hợp của Âm và Dương. Hợp nguyên là sự tổng hợp của Đảng đang cầm quyền và những người bất đồng chính kiến. Đảng cầm quyền nói là để phục vụ cho dân, những người bất đồng chính kiến cũng nói phục vụ dân. Do vậy, hợp nguyên là sự xúc tác của dân để cho Đảng đang cầm quyền và những người bất đồng phải ngồi lại làm việc với nhau trên những sự đồng thuận và ôn hòa đối thoại giải quyết những bất đồng để cho đất nước được phồn thịnh. Hợp nguyên là là việc trên những sự đồng thuận và ôn hòa đối thoại giải quyết những bất đồng, tức là cổ suý cho tích cực và giảm thiểu tiêu cực. Có 10 cái xấu mà ôn hòa tranh đấu giải quyết từng mỗi điểm xấu, từ 10 xuống 9, rồi từ 9 xuống 8, mỗi cái xấu giảm thiểu là mỗi cái tốt và sự thành công tăng lên. Ý niệm này một phần giống như chủ nghĩa thực dụng (utilitarianism) của hai triết gia Jeremy Bentham (1748-1832) và John Stuart Mills (1806-1873), cho rằng giữa hai cái xấu thì đối để phải chọn cái xấu ít hơn và giữa hai cái tốt thì phải cổ suý cho cái tốt hơn. Hợp nguyên giống chủ nghĩa Thực Dụng một phần nhưng lại đặt nặng bản sắc và giá trị dân tộc Việt lên trên tất cả để phát huy sức mạnh dân tộc Việt lên tới mức tối đa. BBC: Ông cũng nói đa đảng không nhất thiết là dân chủ, vậy lưỡng đảng thì sao? Là một nghị viên thành phố Houston và thành viên đảng Cộng hoà Mỹ, ông muốn gợi ý hai phái Cộng hoà (nếu có) và Cộng sản sẽ hợp tác, trên căn bản hợp nguyên? Chúng ta đã thấy nhiều nước có đa đảng như Nga, Campuchia hay một số quốc gia ở Phi Châu nhưng lại không có dân chủ. Để có dân chủ, ngoài yếu tố đa đảng ra thì cần có những yếu tố khác song hành. Tôi ủng hộ đa đảng (thật ra lưỡng đảng) đi song hành với những yếu tố xây dựng dân chủ khác mà tôi đã nêu (xem Điều kiện cho dân chủ bên phải). Tôi ủng hộ Hội Đồng Giám Mục Việt Nam trong Kiến Nghị Thư yêu cầu có đa đảng và tôi kêu gọi mọi người ký vào Kiến Nghị Thư này. Nhưng tôi e ngại nhiều đảng phái quá sẽ không xây dựng được đất nước nên tôi cho rằng hệ thống lưỡng đảng ở Hoa Kỳ đem áp dụng cho Việt Nam là tốt nhất, và đó cũng là sự “hợp nguyên” như tôi vừa trình bày ở trên. Hoa Kỳ có nhiều đảng nhưng chỉ có hai đảng mạnh là Dân Chủ và Cộng Hòa, ấy thế mà hai đảng này nhiều khi cọ xát hoặc tẩy chay bất cộng tác với nhau làm cho cả nước bị trì trệ. Suy cho cùng, hệ thống lưỡng đảng này là tương đối ổn thỏa nhất để xây dựng và phát triển Việt Nam. Trong gần bốn năm qua, với tư cách nghị viên của thành Phố Houston đặc trách về châu Á, tôi đã tiếp xúc nhiều phái đoàn ở Trung Quốc cử người qua Houston học hỏi lưỡng đảng. Tôi chia sẻ với họ ở Trung Quốc lúc đầu có một đảng như một chiếc xe có chân đạp ga chạy rất nhanh, phát triển vùn vụt, nhưng khi cần thắng lại thì không có vì không có đối lập nên nhiều công trình xây hôm trước thì tháng sau hư hỏng và tai nạn xảy ra liên tục. Họ đồng ý và họ cho rằng cần có đảng đối lập như một cái thắng cho cái đạp ga đó, và họ cho rằng có đối lập thì phải có tiến trình cho đối lập, không thể nào qua đêm tuyên bố chấp nhận đối lập được. Họ cho rằng tiến trình chấp nhận có đối lập thì phải từ ba năm trở lên. Hợp nguyên là hãy dùng ưu điểm của nhau như cần số đạp ga và cần số thắng để bổ túc cho nhau thì sự xây dựng ngày càng vững mạnh thêm. BBC:Các sáng kiến và ý tưởng ông nêu ra cho đến nay được đón nhận ra sao từ các giới hoạt động chính trị cả Mỹ và Việt ở Hoa Kỳ? Tôi nói chuyện với nhiều người thì thấy những ý tưởng đó được đón nhận cách nồng nhiệt. Ở hải ngoại, khi tiếp xúc từng người (Việt) hay từng nhóm nhỏ (Việt) thì ai nấy cũng cho rằng đó là giải pháp tốt đẹp nhất cho Việt Nam nhưng họ lại e ngại không dám công khai ủng hộ hoặc đứng gần tôi vì sợ bị 'dính miểng' bởi những người cực đoan. Tôi nói chuyện với các chính khách Mỹ, thí dụ các bạn đồng nghiệp, thì họ nói rằng giải pháp đó mới giúp cho Việt Nam giàu mạnh chớ còn mang gánh nặng của cuộc chiến 38 năm về trước không giải quyết được vấn đề. Họ nói tôi hãy ráng làm việc sao cho đóng lại trang sử đau thương chiến tranh ý thức hệ Quốc - Cộng đã dày xéo quê hương Việt Nam mà đã chấm dứt gần bốn thập niên rồi. Tháng 3/2013, tôi vào Việt Nam hai tuần công tác để từng bước môt kết nghĩa chị em Houston và Đà Nẵng, tôi có dịp tiếp xúc nhiều người và tôi thấy đa phần đều hoan nghênh ý kiến đó. Mới đây trong bài phỏng vấn với trang mạng Thanh Niên trong nước, tôi vẫn nêu ra ý tưởng đó và tôi thấy hầu hết những góp ý phản hồi của người đọc đều ủng hộ cho tư tưởng này. BBC:Ý tưởng tăng cường hợp tác Mỹ -Việt của ông muốn làm thế nào để chống tham nhũng tại Việt Nam hiện nay? Tham nhũng là một tệ nạn ở mọi chính phủ, chỉ tùy theo mức độ. Không thể nào tin vào sự 'thánh thiện' của một cá nhân mà phải dựa vào cơ chế kiểm soát. Cơ chế kiểm soát ngăn chận sự tham nhũng chính lá hệ thống lưỡng đảng, tam quyền phân lập, hệ thống luật pháp nghiêm minh, và tự do ngôn luận và nghiệp vụ báo chí cao. Trong lúc đợi cho có đa đảng hoặc tam quyền phân lập thì chúng ta cổ suý cho các nhà báo thi hành nghiệp vụ báo chí của mình dám trình bày sự thật. Sức mạnh của truyền thông chắc chắn sẽ giảm bớt phần nào tệ nạn tham nhũng. Phóng viên báo chí dễ dàng thi hành chức năng của mình khi họ thấy sự có mặt nhiều của người ngoại quốc và được sự ủng hộ của họ cho thông tin sự thật và hai chiều. BBC:Theo ông các quan điểm muốn tăng dân chủ, tách Đảng Cộng sản ra khỏi hệ thống toà án nhằm tạo tính độc lập cho toà án ở Việt Nam để chống tham nhũng hiệu quả hơn có hợp lý không? Ở Hoa Kỳ và các quốc gia phương Tây, Tam Quyền Phân Lập và không một đảng chính trị nào có quyền trên tư pháp là một trong nền móng vững chắc cho dân chủ và ngăn chận nhiều tệ nạn xã hội gồm luôn cả hối lộ và tham nhũng. Tôi ủng hộ hoàn toàn cho tính độc lập ở tòa án Việt Nam vì như vậy mới chống tham nhũng một cách hữu hiệu. BBC:Ông nghĩ sao về các nhóm lợi ích hiện bị cho là gây hại cho kinh tế Việt Nam? Trong chuyến về Việt Nam vừa qua tôi thấy dân chúng rất 'bức xúc' về vấn đề này vì họ cho rằng nhóm lợi ích đã làm thất thoát tài sản quốc gia quá nhiều và họ cho rằng nếu nhà nước không xử lý cho đúng và kịp thời thì bất mãn sẽ dâng cao, tạo nên nguy cơ lớn cho chính phủ. Đây là sức ép lớn để Nhà nước cần nhanh chóng thi hành tam quyền phân lập cũng như chấp nhận kỳ tới mở cửa Quốc Hội cho những người trong và ngoài nước không phải là đảng viên Cộng Sản được tham gia ứng cử và bầu cử mà không phải thông qua Mặt Trận Tổ Quốc. BBC:Nhân dịp 30/4 không nhìn lại mà nhìn tới 20-30 năm nữa ông có viễn kiến gì cho Việt Nam, hệ thống chính trị sẽ ra sao? Kinh tế theo mô hình gì mới hay vẫn theo mô hình của ngày hôm nay? Cuộc chiến ý thức hệ Quốc Cộng là một tai nạn lớn trên quê hương Việt Nam. Nhiều bạn trẻ và cá nhân tôi cho rằng đã đến lúc phải đóng lại trang sử đau thương này để đưa Việt Nam cất cánh bay cao trong bầu trời Thịnh Vượng thật sự sánh vai cùng các dân tộc bạn trên thế giới. Thế giới ngày hôm nay có những từ ngữ mới đó là “interdependence” để bổ túc cho “dependence” nên không ai và không quốc gia nào có thể tự cô lập mình nữa. Chính vì “interdependence” đó nên chủ nghĩa Cộng Sản và kinh tế tập trung trên danh nghĩa thì có thể có chớ trong thực tế thì không còn nữa. Trong vài thập niên tới, chắc chắn Việt Nam không theo mô hình kinh tế tập trung nữa và cũng sẽ không theo mô hình nửa vời vừa tư hữu hóa theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Tôi cho rằng hiện nay bề ngoài VN còn mang nhãn hiệu Cộng sản hay xã hội chủ nghĩa, nhưng thực chất ở trong Việt Nam đã từ bỏ chủ nghĩa này rồi. Tôi dự trù trong thế hệ tới, chủ nghĩa dân tộc Việt lấy quyền lợi dân tộc Việt làm hàng đầu sẽ ngự trị mạnh mẽ trên quê hương Việt Nam. Chính vì không còn đặt nặng chủ nghĩa Cộng sản làm kim chỉ nam chỉ đường cho nhà nước, tôi dự trù nhà nước Việt Nam sẽ có những thay đổi lớn trong vài thập niên tới. Để giúp cho sự thay đổi này có hữu hiệu theo chiều hướng đi lên, dựa trên những gì đang bàn thảo ở Việt Nam, tôi đề nghị thay đổi Quốc Hiệu và Đảng Cộng Sản tách thành hai đảng...Bây giờ là lúc chấn hưng dân tình, nên đổi tên là Nam Việt hay Đại Việt, đó là hình thức khẳng định tính bất khuất của toàn dân Việt 'Nam Quốc Sơn Hà Nam Đế Cư' trong bối cảnh Trung Quốc lấn sân trên Biển Đông. Tôi cũng được biết nhiều người trong Đảng Cộng Sản Việt Nam hiện nay rất cấp tiến và ngược lại cũng còn có nhiều người rất bảo thủ. Xưa nước Mỹ có Đảng Whig là mạnh, nhưng sau Nội Chiến Nam Bắc Hoa Kỳ (1861-1865), để đáp ứng cho nhu cầu tiến bộ của lịch sử, nhiều nhân vật trong Đảng Whig theo hai khuynh hướng bảo thủ và cấp tiến như Abraham Lincoln và Andrew Jackson đã tách ra thành hai đảng. Nếu Đảng Cộng Sản Việt Nam thuận theo sự tiến bộ tách ra thành hai đảng, thí dụ, Đảng Cộng Hòa (bảo thủ) và Đảng Xã Hội hay Dân Chủ (cấp tiến) thì đó chính là đột phá của lịch sử giải quyết nhiều bế tắc trong nhiều năm qua ngay ở trong nội bộ của Đảng Cộng Sản cũng như ở ngay chính những người bất đồng chính kiến và ở hải ngoại. Lúc đó, những người bất đồng chính kiến có thể tham gia một trong hai đảng mà không cảm thấy khó khăn. Tóm lại, 20-30 năm tới, hệ thống chính trị và kinh tế của Việt Nam sẽ thay đổi có chiều hướng đi lên, và điểm chắc chắn, không thể có kinh tế tập trung nữa, không thể có độc đảng nữa vì thế giới lúc đó là thế giới của nương tựa lẫn nhau (interdependence) đa phương hỗ trợ cho nhau cùng phát triển tồn tại là sức mạnh của cả thế giới cũng như của dân tộc Việt. Thay đổi tới mức độ nào, nhanh chóng còn tùy thuộc những người có ý thức ở trong nhà nước cũng như ở những người yêu nước ở trong nước cũng như ở hải ngoại.
Cả thế giới đang ngỡ ngàng về biểu tình và bạo loạn ở nước Mỹ sau biến cố George Floyd, và từ Mỹ lan tràn tới nhiều nước khác.
Tôi đã thấy 10 lần tổng thống Mỹ điều quân ra phố
Biểu tình ở New York vì cái chết của George Floyd Anh Quốc: Phong trào xóa bỏ tượng 'thực dân' và chủ nô lệ lên cao Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo sẽ dự diễn đàn dân chủ cùng Thái Anh Văn và Joshua Wong Việc Tổng thống Donald Trump điều Vệ binh Quốc gia về Washington và nói ‘nếu các thống đốc tiểu bang không giữ được trật tự thì ông sẽ cho quân đội tới giúp để giải quyết cho nhanh chóng’ thì đang bị nhiều người chỉ trích năng nề, kể cả một số quan chức cao cấp tại Bộ Quốc Phòng, như Tướng Colin Powell (cựu Ngoại trưởng), Tướng Martin Dempsey (cựu Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng), cựu Bộ trưởng Quốc phòng James Mattis, và cựu Phó Tổng thống Joe Biden, ứng cử viên tổng thống 2020 của đảng Dân chủ. Trong bài này, chúng tôi không bàn về chuyện ông Trump đúng hay sai và cung cách hành xử của ông, mà chỉ nói tới kinh nghiệm cá nhân về việc tổng thống Mỹ điều quân dẹp bạo loạn. Trước hết là một câu chuyện lịch sử. Xe tăng trên phố Washington D.C.? Hồi còn làm việc tại Dinh Độc Lập, VNCH, một hôm Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu hỏi tôi: giáo sư ở Mỹ lâu năm nên chắc biết chuyện có lần xe tăng đã phải điều tới Washington để dẹp bạo động? Tôi bỡ ngỡ về câu hỏi, rồi nói tôi không nghĩ rằng ở Mỹ lại có thể xảy ra chuyện xe tăng tới Washington. Ông mỉm cười, rồi kể cho tôi một câu chuyện đã xảy ra ở Sàigòn (lúc tôi còn ở Mỹ): đó là biến cố về các thương phế binh VNCH chiếm đất, rồi cắm lều trại đòi thêm đất. Lúc đầu thì ở Nha Trang, rồi dần dần lấn về Vườn Tao Đàn ở Sàigòn. Cựu chiến binh là một vấn đề nhạy cảm, thương phế binh lại là một vấn đề có khả năng châm ngòi biểu tình, bạo loạn. Đoàn cựu chiến binh có chương trình sẽ kéo tới trước Dinh Độc Lập để cắm lều, đòi cấp đất. Thấy vậy một quan chức Mỹ xin gặp và cố vấn ông Thiệu là phải dẹp đi ngay vì “có thể là Cộng sản đứng đằng sau giật giây.” Người này đem ra một tiền lệ là đã có lần chính cựu chiến binh Mỹ cũng đã biểu tình, cắm lều trại ở vùng Washington D.C., nhưng tổng thống Herbert Hoover đã ra lệnh cho Tướng Douglas MacArthur dẹp đi ngay để khôi phục an ninh và trật tự, “MacArthur thẳng thừng ra tay, và đã thành công, cho nên ông nổi tiếng.” Nghe vậy, ông Thiệu suy nghĩ về lời cố vấn và – do tính đa nghi vốn có của ông – đã đi tới kết luận rằng đây là xúi bậy để cho mình mắc bẫy: “cái này là xúi trẻ con ăn cứt gà rồi,” ông nói. Khi đoàn biểu tình kéo tới trước Dinh Độc Lập cùng với nhiều người dân đi theo ủng hộ, ông Thiệu đã hành xử khôn ngoan: thay vì cho cảnh sát dẹp đi như ông Mỹ cố vấn, ông cứ để cho họ cắm lều, rồi cho người mang đồ ăn, nước uống tới tiếp tế. Hôm sau, ông mới cho đại diện ra gặp trưởng đoàn thương phế binh để trình bày hơn thiệt, nại tới lòng yêu nước của họ, và điều đình để thỏa mãn một số yêu sách. Đoàn người vui vẻ ra về. Ông nói: “Dĩ nhiên là mình biết rằng không thể thỏa mãn được hết mọi yêu sách, nhưng ít ra thì ngay lúc ấy, đã tránh được hành động châm ngòi bạo loạn.” Tò mò, chúng tôi nghiên cứu thêm về vụ này thì mới biết là vào năm 1932, giữa cuộc khủng hoảng kinh tế, cựu chiến binh Mỹ đã kéo về thủ đô Washington để biểu tình. Số là tám năm trước đó (1924), Quốc Hội và Chính phủ có hứa sẽ cấp phát tiền thưởng 'bonus' cho binh sĩ tham gia cuộc Thế chiến I. Tiền thưởng là từ $1 tới $1.25/ cho mỗi ngày phục vụ. Ai được $50 thì được trả ngay, nhưng trên $50 thì nhận được giấy chứng chỉ, tới 1945 mới được lĩnh. Vì khủng hoảng trầm trọng, nhiều cựu chiến binh thất nghiệp. Trong phiên họp thường niên ngày 15 tháng 3, 1932 tại Portland (Oregon), thượng sĩ Walter Waters đứng lên hô hào anh em hãy nhảy lên xe lửa kéo về thủ đô cắm lều lập một 'Hooverville" (thành phố Hoover, tên của Tổng thống) đòi chính phủ đổi chứng chi ra tiền mặt ngay chứ đợi đến 1945 thì chắc chết hết rồi. Thế là phong trào 'Bonus Army' (Đội quân Tiền thưởng) được thành lập. Từ trạm này tới trạm khác, càng về gần tới Washington lại càng đông. Ngày 29 tháng 5 thì toán đầu tiên từ Portland đã về tới nơi. Khoảng 15,000 người gồm cả 1,100 vợ con cắm lều tại một khu vực ở Anacostia, ngoại ô Washington. Tình báo quân đội Mỹ báo cáo về Tòa Bạch Ốc là có cộng sản lẩn vào đoàn cựu chiến binh để lật đổ chính phủ. Báo chí hùa theo làm rùm beng. Ngày 14 tháng 7 - kỷ niệm phá ngục Bastille, ngày Lễ Độc lập của Pháp, Phó Tổng thống Charles Curtis lo cuộc biểu tình sẽ dẫn tới một cuộc nổi dậy giống như biến cố Bastille. Tới ngày 28/07/1932 thì có bạo động thật. Tướng Douglas MacArthur theo lệnh Tổng thống Herbert Hoover liền cho quân đội từ Fort Meyer ở Arlington, Virginia, gần ngay nhà chúng tôi, tiến qua cầu trên sông Potomac sang Washington. Phụ tá của ông là Trung tướng Dwight Eisenhower (sau làm Tổng thống) khuyên ông MacArthur không nên xuống đường và chỉ nên chỉ định một sĩ quan cao cấp để làm việc này. MacArthur không nghe, lại còn chỉ thị ngay Eisenhower phải đi theo ông luôn. Sĩ quan dẫn đầu đoàn quân lại chính là Tướng George Patton, theo sau là 5 chiếc xe tăng với 300 binh sĩ đội nón sắt đi quần trên đường phố Washington, dùng lựu đạn khói dẹp hết biểu tình. Như vậy là cả ba tướng lừng danh của nước Mỹ là MacArthur, Eisenhower và Patton đã cùng với xe tăng tuần hành trên đường phố thủ đô để dẹp bạo động. TT Thiệu: lãnh đạo con rối hay là người quyết đoán? Mười lần thấy tổng thống Mỹ điều quân dẹp bạo loạn Ánh lửa từ những bó đuốc của đoàn người da trắng đi tuần hành tại Charlottesville, Virginia vào tháng 8/2017 làm sáng rực bầu trời khuôn viên trường Đại Học Virginia (UVA) gợi lại cho chúng tôi bao nhiêu kỷ niệm về vấn đề da màu và biểu tình ở nước Mỹ trong suốt bảy năm theo học tại nơi đây (1958-1965). Đại học Virginia là trường của người da trắng vì không nhận sinh viên da đen. Và sinh viên da trắng thì phải là phái nam. Muốn vào UVA, nữ sinh viên phải theo học tại Mary Washington College ở Fredericksburg, cách Charlottesville 66 dặm. Nhiều cuộc biểu tình và bạo động đã xảy ra trong thập niên 1960, giai đoạn quan trọng của phong trào tranh đấu cho nhân quyền: 1962 – TT John F Kennedy và nổi loạn ở Oxford, Mississippi: Trước 1962 thì vào năm 1957 đã có biến cố lớn gọi là “Little Rock Nine” (“nine” ám chỉ chín học sinh), nhưng chúng tôi chưa tới Mỹ nên không được chứng kiến. Ngày 23/09/1957, Tổng thống Dwight Eisenhower đã điều quân từ Sư đoàn Dù 101 tới Little Rock, Arkansas để vãn hồi trật tự và bảo vệ chín học sinh da đen khi chính Thống đốc Arkansas là Orval Faubus kêu gọi Lực lượng Vệ binh tới để chận việc chín em nhập học trường trung học Central High School. Cuộc bạo loạn đầu tiên mà chúng tôi được thấy là biến cố ngày 10/09/1962 tại Đại học Mississipi ở thành phố Oxford, Mississipi khi một sinh viên da đen tên là James Meredith, cựu quân nhân Không quân, muốn ghi danh vào học. Bạo động bùng nổ làm cho hai người chết và một số bị thương. Tổng thống Kennedy phải liên-bang-hóa Vệ binh Quốc gia và điều tới để dẹp bạo loạn, buộc phải chấp nhận anh James. Toàn bộ thành phố Oxford đã bị đặt dưới quyền kiểm soát của quân đội. Trong tất cả các cuộc biểu tình không bao giờ có cả một thành phố bị đặt dưới quyền kiểm soát của quân đội như vậy. Làm sao mà ở nước Mỹ lại có thể có cái cảnh này, chúng tôi tự hỏi? Sau cùng thì Meredith đã được nhập học và trở thành sinh viên da màu tốt nghiệp đại học Mississippi đầu tiên vào tháng 8/1963. 1963 – TT Kennedy điều quân tới Đại học Alabama: Ngày 11/06/1963 chúng tôi thật ngỡ ngàng khi thấy TV chiếu cảnh Thống đốc Alabama, ông George Wallace đứng chặn ngay trước cửa Đại học Alabama (ở Tuscaloosa) - đối đầu với Thứ trưởng Tư Pháp Nicholas Katzenbach - không cho hai sinh viên da đen Vivian Malone và James Hood vào ghi danh. Tổng thống Kennedy lại phải đưa vệ binh tới, và cảnh sát tháp tùng hai sinh viên nhập học. Khi được bầu lên thống đốc, ông Wallace đã tuyên bố sẽ đảm bảo: "Tách biệt màuu ra bây giờ, tách biệt ngày mai, tách biệt mãi mãi." (segregation now, segregation tomorrow, segregation forever). Tiếp theo là cuộc biểu tình vĩ đại "March on Washington" ngày 28/08/1963 do Mục sư Martin Luther King lãnh đạo. Thông điệp của ông về "Tôi có một giấc mơ" (I have a dream) và phản ứng của đoàn người biểu tình ước tính tới 250.000 người. Ngày hôm sau, một nhà lãnh đạo nhân quyền bị ám sát ở Jackson, Mississipi. Ông Martin Luther King đi từ Selma tới Montgomery ngày 22/3/1965 1965 – TT Lyndon Johnson và “Bloody Sunday”: Ngày 7/3/1965 được gọi là ngày "Chủ nhật đẫm máu" (Bloody Sunday) ghi dấu ấn cuộc biểu tình về nhân quyền ở tiểu bang Alabama. Đoàn biểu tình do John Lewis lãnh đạo tuy ôn hòa nhưng đã bị cảnh sát đánh đập khi họ cố gắng đi qua cây cầu Edmund Pettus của thành phố Selma, bất chấp lệnh cấm. TT Johnson phải điều vệ binh tới để bảo vệ cho Mục sư Martin Luther King Jr. khi ông dẫn đầu hơn 3.000 người tuần hành qua cây cầu này hai tuần sau đó, và tiếp tục chuyến đi nổi tiếng dài 54 dặm đến Montgomery, thủ phủ của Alabama. Biến cố này là bước ngoặt của hành trình nhân quyền, vì nó dẫn tới “Luật về Quyền bầu cử” (Voting Rights Act) năm 1965. 1967 – TT Johnson và bạo loạn ở Detroit: Bạo loạn xảy ra vào sáng sớm ngày 23/7/1967 khi lực lượng cảnh sát gần như hoàn toàn chỉ có người da trắng của thành phố Detroit bắt giữ nhiều người da đen bước ra từ một ‘câu lạc bộ uống rượu sau giờ làm việc.’ Sự việc này đã châm ngòi một thời gian bạo lực tàn khốc: tới 43 người thiệt mạng và nhiều tài sản bị phá hủy. TT Johnson phải điều hàng ngàn quân đội và Vệ binh Quốc gia tới Detroit. 1968 – TT Johnson và khủng hoảng Chicago: Năm 1968 là năm rất căng thẳng sau vụ ám sát Mục sư Martin Luther King Jr. ở Memphis, Tennessee vào ngày 4/4/1968. Khi tin tức lan rộng, bạo loạn và cướp bóc diễn ra tại nhiều thành phố lớn. Tại Chicago trong đêm bạo loạn đầu tiên, chín người, tất cả đều là người da đen, đã thiệt mạng. Quân đội được điều động tới, và hàng ngàn binh sĩ tràn ngập các khu có bạo động. Kết cục là 12 người chết, 162 tòa nhà bị phá hủy, và khoảng 3.000 người bị bắt giữ. 1968 – TT Johnson điều trên một sư đoàn tới Washington: Bốn ngày sau, cướp bóc và bạo loạn đã bùng nổ ra khắp nơi trên thành phố Washington. Số quân đội được TT Johnson điều tới để vãn hồi trật tự lên tới 13.600. Đây là số quân đông nhất - trên một sư đoàn - đã phải tới đóng tại một thành phố của nước Mỹ kể từ sau nội chiến. 1968 – TT Johnson và bạo động ở Baltimore: Cùng một thời điểm, bạo động ở Baltimore, Maryland đã tàn phá thành phố này trong hai tuần: sáu người thiệt mạng, hàng chục người bị thương, và hỏa hoạn, cướp bóc gây nhiều thiệt hại. Hàng ngàn Vệ binh Quốc gia đã được điều động để tuần hành ngày đêm trên thành phố. Bão Hugo tàn phá ở Charleston, Nam Carolina ngày 23/9/1989 1989 - Tổng thống George H.W. Bush dẹp bạo loạn sau bão Hugo: TT Bush phải điều động Vệ binh tới để tái lập trật tự tại đảo St. Croix thuộc Quần đảo Virgin của Hoa Kỳ sau cơn bão Hugo thật lớn. Cướp bóc và căng thẳng chủng tộc vốn đã âm ỷ từ lâu bây giờ bùng nổ sau những thiệt hại tàn khốc như chôn vùi hòn đảo này trong đổ nát. Sau cùng, TT Bush đã phải điều tới 1.100 quân đội được vũ trang đầy đủ. 1992 – Tổng thống Bush và “cuộc nổi dậy” ở Los Angeles: Một người da đen tên là Rodney King bị cảnh sát bắt giữ và đánh đập. Ngày 29/4/1992 bồi thẩm đoàn xét xử vụ việc đã tha bổng cho bốn nhân viên của Sở Cảnh sát Los Angeles (LAPD) về tội sử dụng vũ lực quá mức. Bạo loạn liên tục xảy ra vào tháng 4 và tháng 5 năm 1992 đôi khi còn được gọi là “cuộc nổi dậy ở Los Angeles.” Đây là lần đầu tiên thảm cảnh được quay video và phổ biến rộng rãi trên TV gây sốc cho mọi người. Hàng ngàn người nổi loạn đã gây ra cảnh cướp bóc, tấn công, đốt phá, và giết người. Tình hình hỗn loạn chỉ được giải quyết sau khi TT Bush điều trên 2.000 quân và một số cơ quan thực thi pháp luật liên bang tới để phối hợp với Lực lượng Vệ binh California vãn hồi trật tự. Khi bạo loạn chấm dứt, 63 người đã thiệt mạng, 2.383 người bị thương, hơn 12.000 người bị bắt và thiệt hại về tài sản ước tính lên trên 1 tỷ đô la. 'Nằm im' phản đối ở Denver vì vụ George Floyd 2020 – TT Donald Trump điều quân tới Washington: Vụ việc cảnh sát viên Derek Chauvin gây nên cái chết đau đớn của George Floyd ở Minneapolis (Minnesota) ngày 25/5 vừa qua đã gây ra tình trạng bất ổn trên toàn quốc kéo dài tới ngày hôm nay. Các cuộc biểu tình đã lan ra thật nhanh tới Washington và nhiều thành phố, rồi tới các nước khác. Từ biểu tình tới bạo động cũng không xa nhau lắm. Bạo loạn đã xảy ra tại Washington DC kéo dài 48 giờ: TT Trump điều 5.000 vệ binh và một số quân đội tới thành phố để phòng ngừa. Tại Minneapolis thì ngay ngày hôm sau vụ việc, bốn sĩ quan cảnh sát đã bị sa thải và ông Chauvin bị buộc tội giết người, nhưng bạo động đã bùng nổ. Phần nào thì sự lan rộng mau lẹ và mạnh mẽ của khủng hoảng này cũng do bối cảnh coronavirus buộc nhiều người phải ở nhà để tránh lây lan trên hai tháng. Phần đông, nhất là giới trẻ rất bực bội, cảm thấy bất lực và bị cô lập, cho nên khi có cơ hội ra ngoài thì nắm lấy ngay. Nhiều người ở nhà vì bị nghỉ phép, hay thất nghiệp do các cơ sở, nhà máy đóng cửa, cho nên lo lắng. Không những lo về rủi ro bệnh tật mà còn về chính cuộc sống. Trong tình trạng bất an, lại có nhiều thì giờ nhàn rỗi, cho nên theo dõi tin tức nhiều hơn, dễ bị kích động hơn, chiều hướng tham gia biểu tình lên cao hơn. Ngoài ra, lại còn yếu tố truyền thông. Truyền thông chính thống và truyền thông xã hội, cả hai đều giúp chuyển tải tin tức và hình ảnh ấn tượng thật nhanh chóng, cũng như tăng mạnh cường độ về tranh luận, cãi vã. Tôi nhận thấy có yếu tố chính trị rất quan trọng, chỉ còn năm tháng nữa là tới ngày bầu cử tổng thống: sự chia rẽ về chính trị đã lan sang xung đột về xã hội. Nhiều vấn đề đặc trưng và sức mạnh của Hoa Kỳ Đối xử với người Mỹ gốc Phi Châu nói riêng và kỳ thị chủng tộc nói chung là một vấn đề nan giải triền miên của xã hội Mỹ. Nó như cục than hồng âm ỷ, chỉ chờ cơ hội để bốc lửa, như hiện đang tiếp tục xảy ra ở Minneapolis, một thành phố có tình trạng phân biệt sắc tộc và cách biệt giàu nghèo nghiêm trọng đã từ lâu, nhất là về vấn đề nhà ở và trường học, hai lãnh vực rất nhạy cảm. Tuy được chính quyền địa phương quan tâm nhiều nhưng chưa có những giải pháp thỏa đáng. Tâm lý kỳ thị ở Mỹ có nguyên do sâu xa từ lịch sử, văn hóa, lối sống. Biểu hiện của kỳ thị có thể mờ có thể rõ, nhưng nếu rõ quá thì người kỳ thị rất dễ bị luật pháp trừng phạt, không kể là ai. Nước Mỹ là một quốc gia đa sắc tộc, đa văn hóa và tự do. Nhưng tự do được xây dựng trên nền tảng pháp luật mạnh mẽ. Quyền tự do tối đa của con người được tôn trọng, nhưng bị chi phối bởi luật pháp nghiêm minh và rõ ràng, không bao che. Người dân được tự do biểu tình, phát biểu, công kích chính phủ - kể cả tổng thống - như đang xảy ra liên tục, nhưng không được vượt qua ranh giới của luật pháp. Mỗi khi biểu tình đi tới bạo động thì Vệ binh Quốc Gia – và nhiều khi tổng thống phải điều động cả quân đội tới để vãn hồi trật tự. Có lúc cả một thành phố đã bị đặt dưới quyền kiểm soát của quân đội như tại thành phố Oxford, Mississipi (tháng 9/1962) mà tôi đã đề cập trên đây. Nhưng mặt khác thì chính xã hội đa chủng - tụ tập được nhiều tài năng trên thế giới, và quyền tự do tối đa để cho con người phát triển hết mức lại là sức mạnh của nước này. Cho nên sự tiến bộ về mọi mặt, nhất là về xã hội thì rất mau lẹ. Có thể nói là về những vấn đề khó khăn trong xã hội Mỹ thì khi được giải quyết, nó lại trở thành động lực để thúc đẩy những cải tổ sâu rộng, làm cho nước này càng trở nên năng động và tiến xa hơn. Nhắc lại ấn tượng cá nhân Mùa Hè năm 1958 chúng tôi nhập học tại đại học Virginia ở Charlottesville. Thỉnh thoảng thì vào cuối tuần chúng tôi thả bộ xuống phố để tới rạp Paramount xem phim. Dọc đường thấy nhiều tượng đài, dấu vết kỷ niệm của cuộc Nội chiến (Civil War) cũng như cảnh nghèo nàn của người da màu. Không những ở trạm xăng mà ở cả rạp cinema thì phòng vệ sinh cũng treo bảng nhựa trên cửa ghi thật rõ: một cửa là “WHITE” (Da Trắng) và một cửa là ‘BLACK” (Đen) hay “COLORED” (Da Màu). Lúc đầu chúng tôi cũng hơi lúng túng không biết mình nên đi cửa nào. Mùa Thu năm 1958 thì chúng tôi không thể tưởng tượng được rằng sẽ có ngày nào một người Mỹ gốc Phi Châu có thể làm tới chức thống đốc của một tiểu bang. Bởi thế cho nên, vào mùa Thu năm 2008 chúng tôi thật ấn tượng khi thấy ông Barack Obama được bầu lên vị trí lãnh đạo cao nhất của nước Mỹ. Sau cuộc khủng hoảng hiện nay, chắc chắn là sẽ có những bước tiến về luật pháp, nhất là về cải tổ lực lượng cảnh sát, và về mặt xã hội, như tăng số cung nhà rẻ cho người nghèo, giảm thiểu sự phân biệt sắc tộc khi kế hoạch và xây dựng các trường trung học. Những bước tiến đó dài bao nhiêu thì ta còn phải chờ tới sau cuộc bầu cử tổng thống vào ngày 3 tháng 11 thì mới có thể thấy rõ hơn. Nhưng tôi luôn tin rằng nước Mỹ sẽ vượt qua. Bài thể hiện quan điểm riêng của TS Nguyễn Tiến Hưng, nguyên giáo sư kinh tế tại N.C. Wesleyan College, Trinity College, cựu kinh tế gia IMF (1966-1070). Ông là cựu Bộ trưởng Kế hoạch VVNCH 1973-1975, phụ tá về Tái Thiết của TT Nguyễn Văn Thiệu. Hiện định cư tại Hoa Kỳ, ông đã xuất bản Hồ Sơ Mật Dinh Độc Lập (1986), Khi Đồng Minh tháo chạy (2005), Tâm tư Tổng thống Thiệu (2010) và “Khi Đồng Minh nhảy vào” (2016).
Cựu thứ trưởng công an Việt Nam Bùi Văn Thành bị Tòa tuyên phạt 30 tháng tù và Trần Việt Tân bị phạt 36 tháng tù về cùng tội "Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng" theo quy định tại Điều 285, khoản 2 - Bộ luật Hình sự năm 1999.
Vụ Vũ 'nhôm': Hai tướng công an bị phạt 2 năm rưỡi và 3 năm tù
Tướng Bùi Văn Thành nói lời sau cùng Ông Bùi Văn Thành, sinh năm 1959, cựu Trung tướng, Thứ trưởng Bộ Công an, còn ông Trần Việt Tân, sinh năm 1955, cựu Thượng tướng, Thứ trưởng Bộ Công an. Hai tướng công an khai ‘không thao túng đất vàng’ VN: Đâu là thực chất trận đồ chiến dịch 'đốt lò'? Thủ tướng VN cách chức Thứ trưởng Công an Bùi Văn Thành Vụ án Vũ Nhôm: Khởi tố cựu quan chức TP HCM Báo Tuổi Trẻ cho hay, Hội đồng Xét xử nhận định đủ căn cứ cáo buộc ông Thành và ông Tân "có hành vi giúp sức hoặc thiếu trách nhiệm để ông Vũ 'nhôm' thâu tóm đất công sản. Nói lời sau cùng trước tòa, ông Tân, cho biết: "Bản thân cảm thấy rất xót xa và tội đến đâu, tôi nhận đến đấy, không đổ cho bất cứ ai." Phiên xử theo dự kiến sẽ diễn ra từ hôm 28/1 tới hôm 30/1 Trước đó, hai cựu thứ trưởng công an Việt Nam khai không được báo cáo việc ông Vũ "nhôm" bán "bất động sản nghiệp vụ" làm của riêng. 15 năm tù cho ông Vũ 'nhôm' Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội ngày 30/1 cũng đã tuyên phạt bị cáo Phan Văn Anh Vũ 15 năm tù. Bị cáo Nguyễn Hữu Bách (sinh năm 1963, cựu Đại tá, Phó Cục trưởng Cục B61, Tổng cục V, Bộ Công an) và Phan Hữu Tuấn (sinh năm 1955, cựu Trung tướng, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục V, Bộ Công an) cùng bị phạt 5 năm tù về tội "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ" theo quy định tại Điều 356, khoản 3 - Bộ luật Hình sự năm 2015. Tổng hợp với bản án trước đó về tội "Cố ý làm lộ bí mật Nhà nước," hình phạt chung áp dụng với bị cáo Nguyễn Hữu Bách là 11 năm tù, bị cáo Phan Hữu Tuấn là 12 năm tù. Bị cáo Phan Văn Anh Vũ trước đó, ngày 31/10/2018, đã bị tòa phúc thẩm xử 8 năm tù về tội "Cố ý làm lộ bí mật nhà nước". Nhưng bị cáo đang kháng án vụ này, vì thế hiện tại, tạm thời tòa chưa tổng hợp hình phạt của hai vụ với ông Vũ. Bình luận Hôm 30/1, Luật sư Đặng Đình Mạnh bình luận với BBC từ TP. HCM: "Vụ án xét xử hình sự hai tướng công an, đồng thời là thứ trưởng Bộ công an liên quan đến ông Phan Văn Anh Vũ đã làm hé lộ ra cho công chúng thấy nhiều góc khuất của nền kinh tế nước nhà. Trong đó, ngành công an đã tham gia kinh doanh dưới danh nghĩa các công ty bình phong chiếm rất nhiều ưu quyền để chiếm giữ, sử dụng công sản quốc gia trục lợi bất hợp pháp cho cá nhân." "Không thể nhìn vụ án đơn giản là đã gây hậu quả thất thoát về tài sản quốc gia mà thực tế, đã gây hậu quả ở bình diện lớn hơn là phá hoại nền kinh tế nước nhà vốn đã yếu kém thì nay còn bị lũng đoạn, làm méo mó đi sự vận hành lành mạnh của nền kinh tế. Nguyên tắc bình đẵng giữa các chủ thể kinh doanh không còn được bảo đảm." "Chưa kể, điều đáng nói nhất là những hành vi bất hợp pháp đã được dung dưỡng ngay chính trong cơ quan bảo vệ pháp luật! " "Với hậu quả nặng nề gây ra cho nền kinh tế quốc gia, mà hình phạt tuyên nặng nhất chỉ 36 tháng tù thì lại nhẹ nhàng như "gãi ngứa", khó mà thuyết phục được công chúng tâm phục, khẩu phục đối với quyết định của thẩm phán xét xử." Bộ Công an Việt Nam ngày 14/12/2018 thông báo khởi tố bị can với ông Trần Việt Tân và Bùi Văn Thành. Đây là một phần trong cuộc điều tra mở rộng vụ án "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ" do Phan Văn Anh Vũ, còn biết tới với tên gọi Vũ 'nhôm' và đồng phạm thực hiện. Cùng ra tòa trong phiên xử này là cựu Phó tổng cục trưởng Tổng cục Tình báo Phan Hữu Tuấn và cựu Phó cục trưởng B61 - Tổng cục Tình báo Nguyễn Hữu Bách. Các bị cáo bị thẩm vấn về vai trò của họ trong việc ký các văn bản, đề nghị UBND TP.HCM, Đà Nẵng cho hai công ty bình phong của ông Vũ được nhận quyền sử dụng 7 khu đất có tổng diện tích 6.700m2 nhà và 26.800m2 đất ở các vị trí đắc địa, trị giá hơn 2.500 tỷ đồng không qua đấu giá. Hồi tháng 12/2018, cựu thượng tá an ninh Việt Nam Phan Văn Anh Vũ bị tòa tuyên phạt thêm 17 năm tù về tội 'lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản' cộng với bản án 9 năm tù tuyên trước đó. Truyền thông trong nước cho hay tại tòa hôm 28/01 cựu Thứ trưởng Công an Bùi Văn Thành thừa nhận tội danh "Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng" như cáo trạng của VKSND Tối cao. Cựu Thứ trưởng Trần Việt Tân cho biết ông nhận trách nhiệm người đứng đầu phụ trách về mặt hành chính nhưng không phải tư cách người đứng đầu về trách nhiệm hình sự. Trong phần thẩm vấn diễn ra sáng 28/1, ông Phan Văn Anh Vũ khẳng định ông ta cho thuê, chuyển nhượng các lô "đất vàng" ở Đà Nẵng, TP.HCM để "phát triển tiềm lực kinh tế tình báo". Ông Phan Văn Anh Vũ (Vũ 'nhôm') Trong khi đó hai cựu thứ trưởng công an Thành và Tân khai rằng họ không biết việc ông Vũ chuyển nhượng, sử dụng trái mục đích các lô đất cho đến khi vụ án được khởi tố. Hồi tháng Bảy, Ủy ban Kiểm tra Trung ương của Đảng Cộng sản ra thông báo về vi phạm của ông Bùi Văn Thành, Thứ trưởng Công an, trực tiếp phụ trách Tổng cục Hậu cần - Kỹ thuật, đã để xảy ra nhiều vi phạm gồm việc ký văn bản của Bộ Công an đề xuất bán chỉ định một số cơ sở nhà, đất an ninh không đúng quy định pháp luật. Còn ông Trần Việt Tân bị cho là thiếu trách nhiệm, ký một số văn bản vi phạm quy định về bảo vệ bí mật nhà nước, gây hậu quả rất nghiêm trọng. Bộ Chính trị Đảng Cộng sản vào ngày 28/7/2018 quyết định cách hết chức vụ trong Đảng với ông Bùi Văn Thành, và cách chức Ủy viên Đảng ủy Công an Trung ương nhiệm kỳ 2011 - 2016 đối với ông Trần Việt Tân. Các vụ án lớn trong chiến dịch 'Đốt lò' của Chủ tịch, TBT Nguyễn Phú Trọng Việc đưa ra xét xử các vụ đại án trong những năm gần đây được xem là nỗ lực làm trong sạch bộ máy chính quyền của Tổng bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng. Ông Trọng hồi cuối năm ngoái nói 'Trung ương không bao giờ nhụt chí' trong nỗ lực phòng chống tham nhũng. Trong buổi tiếp xúc cử tri tại Hà Nội vào hôm 24/11/2018, ông nói: "Tôi đã nói ai nhụt chí thì đứng sang một bên... Trung ương không bao giờ nhụt chí, lòng dân đang lên như thế, ngay cả quốc tế cũng phải thừa nhận và đánh giá cao". Xem thêm: Chiến dịch Đốt Lò Cải tổ Công an có thay đổi tư duy cải cách? Đức 'điều tra tướng công an VN' Nổ lớn tại Công an Đăk Lăk Lái xe bị công an sách nhiễu vì dán decal
Hội nghị Thành Đô, họp tại tỉnh Tứ Xuyên, ngày 3-4/9/1990 đạt được thỏa thuận bình thường hóa quan hệ hai nước Việt Nam và Trung Quốc.
Thêm giả thiết về hội nghị Thành Đô
Ông Trần Quang Cơ kết luận Hội nghị Thành Đô là một "vết nhơ về ngoại giao của Việt Nam" Tuy vậy, sự kiện này đến nay vẫn gây tranh cãi đối với không ít người Việt vì cho rằng có những bí mật trong đàm phán đã không được Việt Nam công bố. BBC xin giới thiệu thêm một quan điểm gần đây của một học giả người Mỹ đưa ra trong một cuốn sách về đường lối đối ngoại của Việt Nam. Trong cuốn sách Changing Worlds: Vietnam's Transition from Cold War to Globalization, tác giả David W.P. Elliott kể lại nội dung hội nghị Thành Đô. Sách - có tựa tạm dịch là Thế giới đổi thay: Biến chuyển của Việt Nam từ Chiến tranh Lạnh đến Toàn cầu hóa - được xuất bản lần đầu năm 2012 và in lại, có bổ sung, vào năm 2014. Tác giả dành một phần của chương 4 để viết chi tiết về hội nghị Thành Đô diễn ra tháng 9/1990 dưới tiêu đề: “Thay đổi đối tác trong một thế giới đổi thay (1990-1991). Tác giả David W.P. Elliot, đã dành 40 năm làm việc chặt chẽ với người dân và chính phủ của Việt Nam, ghi chép lại những diễn biến của nhà nước Việt Nam. Ông Elliot viết: “Mùa hè năm 1990, những thay đổi chính sách đối ngoại của Việt Nam bắt nguồn từ các sự kiện diễn ra trong năm trước đó. Hồi ký 'Hồi ức và Suy nghĩ' của ông Trần Quang Cơ, cựu Thứ trưởng Ngoại giao Việt Nam, đề cập đến bước chuyển này. Thời điểm đó, Bộ chính trị đang tranh luận về việc có nên cố gắng thỏa thuận với Trung Quốc dựa trên hệ tư tưởng chung (‘giải pháp Đỏ’) hoặc tham gia các hoạt động ngoại giao của Liên Hợp Quốc, gồm Hoa Kỳ và Asean. Tháng 8/1990, cố vấn Phạm Văn Đồng nói với ông Cơ: "Chúng ta phải tuân thủ luật chơi của Liên Hiệp Quốc và Hội đồng Bảo an, của Hoa Kỳ và châu Âu. Chúng ta cần tận dụng nhân tố Hoa Kỳ trong tình hình mới... Kế hoạch này rất tốt về lý thuyết, nhưng quan trọng là làm thế nào thực hiện nó. Chúng ta không nên đưa ra yêu cầu quá lớn [kiểu như là] 'nắm chắc kết quả bầu cử Campuchia). "Nếu bạn bè của chúng ta được 50% trong cuộc tổng tuyển cử, đó sẽ là kết quả lý tưởng". Không lâu sau cuộc trò chuyện này, Bắc Kinh đã mời khẩn cấp Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Đỗ Mười, Tổng bí thư Nguyễn Văn Linh, Cố vấn Phạm Văn Đồng hội đàm ở Thành Đô (Trung Quốc giải thích việc chọn địa điểm hẻo lánh này để bảo mật). Mục tiêu của cuộc gặp là “nỗ lực giải quyết vấn đề Campuchia và đạt được bước đột phá trong việc bình thường hóa quan hệ Trung Quốc-Việt Nam”. Đây là một điều bất ngờ, vì Trung Quốc đến thời điểm đó kiên quyết khẳng định vấn đề Campuchia phải được giải quyết ‘theo ý họ’ trước khi đàm phán việc bình thường hóa với Việt Nam. Các ông Võ Nguyên Giáp, Nguyễn Văn Linh và Đỗ Mười ‘Cứu chủ nghĩa xã hội’ Ông Trần Quang Cơ cho rằng Trung Quốc bây giờ đã phải thay đổi lập trường, vì ưu tiên hàng đầu của họ là phát triển kinh tế đã bị trì hoãn bởi các biện pháp biện pháp trừng phạt của phương Tây sau vụ Thiên An Môn. Việc các bên khác (Hoa Kỳ, Nhật Bản và Asean) tăng tốc ngoại giao, loại bỏ yếu tố là cả Trung Quốc và các nước Asean đều cho rằng Việt Nam chiếm đóng Cambodia, cùng mối quan ngại của Asean về ý đồ của Trung Quốc trong khu vực khiến Bắc Kinh khó kiểm soát giải pháp Campuchia. Do vậy mà nước này muốn nhanh chóng đạt thỏa thuận với Việt Nam. Đoàn lãnh đạo cao cấp Việt Nam gặp phía Trung Quốc tại Thành Đô đầu tháng 9/1990. Đáng lưu ý, đoàn Việt Nam không có Bộ trưởng Ngoại giao Nguyễn Cơ Thạch, người mà Bắc Kinh xem là “chống Trung Quốc quá mức”. Trong cuộc họp Bộ Chính trị, ông Thạch đã bày tỏ sự phản đối về cả ‘giải pháp Đỏ’ ở Campuchia lẫn việc Hà Nội đặt cược tất cả vấn đề ngoại giao vào ván bài lợi ích chung giữa Việt Nam và Trung Quốc trong việc "cứu chủ nghĩa xã hội", theo chủ trương của Nguyễn Văn Linh và một số ủy viên bộ chính trị khác. Lập trường của ông Thạch đã bị suy yếu khi ông không chứng minh được kết quả nếu chơi ‘quân bài Mỹ’. Cuối cùng, Hà Nội quyết định loại bỏ ông Thạch nhằm xoa dịu Bắc Kinh. Chỉ có Tổng bí thư Giang Trạch Dân (phải) cùng Thủ tướng Lý Bằng (giữa) tham dự Hội nghị Thành Đô ‘Xúc phạm có chủ đích’ Thoạt đầu Bắc Kinh thuyết phục ông Phạm Văn Đồng đến hội nghị Thành Đô bằng chỉ dấu là Đặng Tiểu Bình sẽ tham dự nhưng thực tế thì không. Phía Trung quốc chỉ có Tổng bí thư Giang Trạch Dân cùng Thủ tướng Lý Bằng. Ông Võ Văn Kiệt sau đó cho rằng đây là một sự ‘xúc phạm có chủ đích’ với Việt Nam, và rằng đoàn Việt Nam "đã rơi vào một cái bẫy" khi cử lãnh đạo cấp cao đi hội đàm mà không gặp người đồng cấp của Trung Quốc. Đoàn Việt Nam nhanh chóng nhận ra Trung Quốc không hề quan tâm đến ‘giải pháp Đỏ’ cũng như hình thành một liên minh ý thức hệ với Việt Nam. Trung Quốc thường viện dẫn đến khái niệm ‘đoàn kết giữa hai đảng’ chỉ khi có điều gì đó phù hợp với lợi ích riêng của họ và vẫn tiếp tục khước từ lời kêu gọi của Việt Nam muốn Trung Quốc thay Liên Xô làm ‘tường thành của chủ nghĩa xã hội’ trong một thế giới đổi thay. Nhìn nhận hội nghị Thành Đô là một ‘thất bại ngoại giao’ của Việt Nam, ông Trần Quang Cơ giải thích nguyên do chính là Việt Nam đã tự lừa dối bằng cách bấu víu vào niềm tin rằng Trung Quốc quan tâm đến một liên minh ý thức hệ để chống lại ‘diễn biến hoà bình’ của đế quốc nhằm triệt tiêu các nước cộng sản còn lại. Sự việc càng tồi tệ hơn khi Bắc Kinh hân hoan tiết lộ băng ghi âm các cuộc hội đàm cho thấy các nhà lãnh đạo Việt Nam nhất trí với việc lực lượng chống Hun Sen sẽ chiếm ưu thế trong chính phủ liên minh. Điều đó có nghĩa là Hà Nội bỏ rơi Hun Sen, nhân vật được cho là ‘người của Việt Nam’ trên chính trường Campuchia. Một trong những mục tiêu của việc Bắc Kinh hé lộ băng ghi âm là vẽ nên hình ảnh Việt Nam ‘gian dối và không đáng tin cậy’. Và họ đã thành công: trong một cuộc họp Bộ Chính trị tháng 5/1991, ông Phạm Văn Đồng thừa nhận hối tiếc vì “bị cuốn vào ủng hộ một chính sách khôn ngoan”. Ông Nguyễn Cơ Thạch cũng nói với ông Nguyễn Văn Linh là ông Linh đã phạm phải một ‘sai lầm nghiêm trọng’. Đúng ngày quốc khánh Việt Nam 2/9/1990, một ngày trước khi khai mạc hội nghị Thành Đô, ông Đỗ Mười chấp nhận lời kêu gọi của Lý Bằng về việc ‘hai nước láng giềng’ (chứ không phải ‘hai đồng chí’) bình thường hóa quan hệ bình thường và tìm giải pháp chính trị cho vấn đề Campuchia. Động lực của việc Hà Nội nhượng bộ Thành Đô được cho là “vì lợi ích của việc bình thường hóa quan hệ với Trung Quốc”, mang tính thực dụng (bù đắp nguồn viện trợ của Liên Xô nay không còn nữa và nhượng bộ sức ép của Trung Quốc), ngoài ra cũng có một phần của ý thức hệ. Các ông Nguyễn Văn Linh và Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Lê Đức Anh đích thân bay đến Phnom Penh và cố gắng thuyết phục Hun Sen chịu câu kết với quân Pol Pot trước viễn cảnh “đế quốc đang muốn tiêu diệt chủ nghĩa xã hội”. Họ còn nói rằng Campuchia có thể đóng góp để cứu chủ nghĩa xã hội bằng cách tiến tới sự hòa giải giữa cộng sản theo Hun Sen với Đảng Cộng sản Campuchia (Khmer Đỏ). Ông Lê Đức Anh lập luận: "Người Mỹ và phương Tây muốn có một cái cớ để loại bỏ chủ nghĩa cộng sản. Họ đang loại bỏ chủ nghĩa này ở Đông Âu. Họ thông báo rằng sẽ tiến tới loại bỏ chủ nghĩa cộng sản trên toàn thế giới. Rõ ràng họ là kẻ thù trực tiếp và nguy hiểm. Chúng ta phải tìm kiếm đồng minh. Đồng minh đó là Trung Quốc”. ‘Giải pháp Đỏ’ cũng khiến Campuchia từng bước trở nên xa cách Việt Nam. Đại sứ Việt Nam thông báo rằng sau cuộc họp này, thái độ của Hun Sen với Việt Nam đã thay đổi. Ông Võ Văn Kiệt trong cuộc gặp Hun Sen Không quan thầy, chẳng tiểu đệ Kết cục, theo tác giả David W.P. Elliott, là một Việt Nam không có quan thầy cộng sản và cũng chẳng còn tiểu đệ cộng sản. Ông cho biết ngay cả hồi ký thẳng thắn của Trần Quang Cơ về Hội nghị Thành Đô cũng không đề cập đến tin về một đề nghị của Trung Quốc muốn “đi xa hơn vấn đề Campuchia”. Một tờ báo Anh dẫn nguồn tình báo phương Tây cho rằng Trung Quốc đề nghị thay thế nguồn cung hàng hóa mà Liên Xô cắt đứt, và trả lại một phần Trường Sa. Để đổi lại sự giúp đỡ của họ, Bắc Kinh yêu cầu Hà Nội ‘phối hợp tương thích’- nói cách khác là ‘phụ thuộc’ vào chính sách đối ngoại của Bắc Kinh, theo một nguồn tình báo ở Bangkok. Nguồn này được dẫn lời nói Hà Nội đã suy nghĩ rất lâu trước khi bác bỏ. Tuy vậy, David W.P. Elliott cho rằng tình hình ngày càng xấu đi của Việt Nam sau đó khiến Việt Nam phải miễn cưỡng chấp nhận vai trò phụ thuộc mà Trung Quốc áp đặt, dù thậm chí không có ‘cà rốt’. Có thể thấy nhận định và tư liệu về Thành Đô trong cuốn sách của David W.P. Elliott dựa chủ yếu vào hồi ký của nguyên thứ trưởng thứ nhất Bộ Ngoại giao Việt Nam Trần Quang Cơ. Cuốn sách này chỉ công bố không chính thức năm 2001, đụng chạm tới những vấn đề vẫn được giữ kín về chính trị nội bộ và quan hệ với các nước lớn trong đó có Trung Quốc. Ông Trần Quang Cơ đã qua đời tại Hà Nội tháng Sáu 2015.
[Ðọc sách "Chuyện Kể Hành Trình Biển Ðông, Tuyển tập I" của nhiều tác giả. 483 trang. Xuất bản năm 2003]
Nghe kể chuyện vượt biển, vượt biên
Tác giả Bùi Văn Phú từng làm việc tại các trại tị nạn Ðông Nam Á trong thập niên 1980. Trong bài đầu tiên của loạt bài viết cho BBC nhân 30 năm kết thúc chiến tranh, tác giả chiêm nghiệm về thân phận của những thuyền nhân Việt Nam. Ba mươi năm sau cuộc chiến, cả triệu người Việt đã bỏ nước ra đi, từ đợt di tản tháng 4 năm 1975, rồi chuyện vượt biên, chuyện đoàn tụ gia đình (O.D.P.), con lai, tù cải tạo (H.O.), đến diện thuyền nhân hồi hương (R.O.V.R.) sau này, tất cả đều trải qua nhiều lo sợ bất định không biết giấc mơ được rời khỏi Việt Nam có sẽ suông sẻ hay không. Chỉ khi đã đến được nơi định cư thì hành trình đó mới coi như kết thúc. Con đường vượt biên, kéo dài hai thập niên sau 1975, có đông người ra đi nhất và cũng là con đường gian nan nhất. Cao Ủy Tị Nạn Liên Hiệp Quốc ước lượng một phần ba số người vượt biển, khoảng vài trăm nghìn, đã không đến được bến bờ. Qua nhiều chuyện kể trong "Hành Trình Biển Ðông", những người rời Việt Nam ra đi tìm tự do bằng đường biển, đường bộ, hay bằng cả hai cách, đều biết rõ trong quyết định ra đi của mình thì may mắn sống còn chỉ có một phần ba. Câu nói: "Một là con nuôi má, hai là má nuôi con, ba là con nuôi cá" được người vượt biển suy ngẫm trước khi ra đi và chỉ biết cầu xin Trời Phật cho số mệnh được bình yên. Rất nhiều trong số 46 chuyện kể là hoàn cảnh khốn cùng của những tàu vượt biển gặp nạn: lạc đường, chết khát, bị hải tặc cướp, hãm hiếp, có khi cả chục lần. Câu chuyện của một con tàu ra đi từ vùng Cái Sắn, Rạch Giá vào tháng Ba năm 1977 có lẽ hãi hùng hơn cả. Tàu bị hải tặc cướp, hãm hiếp. Khi bị tấn công lần thứ nhì, đám thanh niên nhất quyết chống lại và 62 thuyền nhân đã bị chúng giết, chỉ còn một người sống sót vì bị những xác chết khác đè lên. Cảnh người thuyền nhân duy nhất giữa đống xác người đầy máu tựa như cảnh phóng viên Cam Bốt Dith Pran lội bùn giữa những cánh đồng chết chóc đầy xương và sọ người trên đường trốn chạy bàn tay Khờ Me Ðỏ trong phim "Killing Field", hay cảnh phi công Mỹ rớt máy bay, trên đường trốn thoát đã đi lạc vào một vũng lầy ngổn ngang xác người ở Bosnia-Kosovo trong phim "Behind Enemy Lines". Có những con thuyền lạc đường, cạn thức ăn, nước uống nên người đã phải ăn thịt người để sống, mẹ phải cắt vú mình lấy máu cho con bú kẻo không đứa bé chết khát. Nhiều người đã chết vì đói khát, người thoi thóp sống lo thủy táng người chết và chỉ còn biết cầu xin người đã chết phù hộ. Có khi những điều khấn xin được đáp lại bằng những cơn mưa hoặc được tàu lớn cứu vớt. Tháng Bảy năm 1979 có một tàu vượt biển bị bão đánh vỡ ra từng mảng, 350 người chỉ còn 14 sống sót và đã có một hài nhi ra đời giữa lòng biển khơi trong khi người mẹ, tuổi chừng 30, đang bám víu lấy mạng sống trên một chiếc bè trôi nổi mà người đỡ đẻ lại là một nam học sinh ở tuổi 17. Câu chuyện vượt biển này tưởng như kết thúc ở bến bờ tự do, nhưng 14 người sống sót lại được tàu đánh cá của Việt Nam vớt, đưa trở về điểm khởi hành. Không biết số mạng của đứa bé trai sinh giữa lòng biển khơi giờ đây ra sao? Còn sống, năm nay em đã 26 tuổi. Trên biển có khi tưởng như tìm được sinh lộ thì lại đi vào cõi chết. Như chuyện của anh Sáu Hoàng, cựu sĩ quan hải quân. Sau nhiều ngày mất phương hướng vì tàu hỏng máy, thấy một bình nhựa trôi trên biển nên anh nhảy xuống vớt với hy vọng tìm được nhãn hiệu hay một dấu chỉ nào để biết tàu đang trôi dạt nơi đâu, có gần bờ bến không. Dưới nước anh Hoàng nắm được bình, nhưng con tàu bỗng trôi nhanh khiến anh bơi đuổi không kịp. Nhiều người trên tàu ném hết mọi thứ có thể nổi để anh bám vào, nhưng chẳng cứu anh được. Con tàu hỏng máy đã bỏ anh lại. Trong một chuyện kể khác, cũng là trường hợp tàu hư, lạc đường vào năm 198. Sau nhiều ngày đói khát, tàu trôi dạt đến gần một đảo hoang, bốn thanh niên nhảy xuống bơi vào tìm xem có sự sống, thức ăn hay không. Khi họ bơi trở ra thì con tàu lại cứ trôi xa đảo, bỏ lại bốn thanh niên. May mắn thoát hiểm nguy trên biển, đến được đất liền nhưng cũng chẳng có cơ hội định cư. Ðó là câu chuyện về chị Nguyệt một mình đến được trại, ở lâu vì không có diện định cư nên phải bán mình nuôi thân, nuôi gia đình còn ở Việt Nam. Chị mua hương bán phấn với lính Thái, mang thai, xấu hổ quá chị tự tử. Cuộc sống trong trại tị nạn chỉ tạm bợ nhưng cũng nhiều buồn vui. Một thiếu nữ được tàu Mỹ vớt, chăm lo mọi thứ từ đồ ăn thức uống, quần áo được giặt bằng máy nên cô lạc mất chiếc nịt ngực. Khi chuyển vào trại, ra đường không có nịt ngực, thường bị nhiều chàng thanh niên dòm ngó, chọc ghẹo khiến cô luôn e thẹn và cảm thấy sự thiếu vắng một vật đã thường mang trên người như là mất mát, thiếu thốn một cái gì thân thương lắm. Khi làn sóng người vượt biển lên cao, chính phủ các nước Ðông Nam Á có lệnh không cho ngư dân của họ cứu vớt thuyền nhân. Nhiều tàu bè quốc tế cũng đã làm ngơ trước tín hiệu SOS của thuyền gặp nạn. Nhưng không phải tất cả thuyền trưởng đều quay mặt đi. Có những câu chuyện thuyền trưởng tàu Phi Luật Tân, tàu Nhật, tàu Mỹ vì lương tâm đã cứu vớt nhiều người vượt biển được kể lại. Ngay cả khi hải tặc Thái Lan tạo kinh hoàng cũng có những ngư dân Thái cứu người vượt biển, đem họ vào bến bờ bình an. Có người thương binh một chân, là cựu đai úy trong quân đội Thái, đã nhỏ nước mắt khi nhìn thấy một em bé Việt Nam chỉ còn da bọc xương trên tay người mẹ đang đi tìm sữa. Ông đã cho bà 20 đồng baht để bà ra chợ mua sữa cho đứa bé. Hai thập niên trước, thảm trạng của thuyền nhân đã được ghi lại trong tập tài liệu Hải Tặc Trong Vịnh Thái Lan do nhà văn Nhật Tiến và ký giả Dương Phục kể. Hai mươi năm sau, những câu chuyện đi tìm tự do được kể lại trong "Chuyện Kể Hành Trình Biển Ðông" bởi nhiều nhân chứng. Ðây không phải là một tác phẩm văn chương mà là một chứng liệu lịch sử. Nhiều trong số 46 bài viết là tự truyện của những tác giả không phải là người cầm bút chuyên nghiệp hay có tài năng văn chương. Họ kể lại bằng lối văn mộc mạc, chân thành. Ðó là những câu chuyện có thực, rất thực. Trong thế kỷ vừa qua thế giới đã chứng kiến nhiều vụ giết người tập thể: lò hơi ngạt giết người Do Thái trong các trại tập trung; Khờ Me Ðỏ tàn sát người Cam Bốt; dân bộ lạc ở Rwanda, Châu Phi giết nhau; diệt chủng ở Bosnia-Kosovo. Ở những nơi này ngày nay còn nhiều chứng tích để lại như một nhắc nhở cho nhân loại. Nhưng hàng trăm ngàn thuyền nhân đã bỏ mình, thân xác họ chìm sâu trong lòng biển cả. Còn chăng là một số hình ảnh của Cao Ủy Tị Nạn ghi lại những xác người, màu đỏ đen, da dính vào xương, nằm phơi trên đồi san hô giữa biển cả. "Hành Trình Biển Ðông" chỉ là một phần nhỏ của thảm trạng thuyền nhân vì còn nhiều những con tàu khác đã chìm sâu trong lòng đại dương mang theo tất cả, không để lại dấu vết, không còn ai sống sót mà kể lại. Ngoài chuyện kể, giờ cũng cần có một bảo tàng viện để lưu lại chứng tích của một giai đoạn gian nan của những người vượt biên. ..................................................................... Đăng Trần, Orange CountyBản thân tôi là thuyền-nhân và được tàu Cap Anamour (51/703) vớt & được đem tới trại tỵ nạn Palawan, Philippines (October 1981). Lúc bấy giờ, tôi chỉ được hơn 15 tuổi và có tên trong danh sách “nghĩa vụ quân sự/lao động” (vì là thành phần co cha, chú là sĩ-quan VNCH). Như bao mọi người Mẹ VN khác, Mẹ tôi đã đau xót, cắn răng đưa nấm-ruột của Bà đi tìm Tự-Do. Ôi, đau đớn thay cho câu “ca-dao” thời bâ’y giờ: "Một là con nuôi má, hai là má nuôi con, ba là con nuôi cá". Mặc dầu đã gần 25 năm qua, những kỷ niệm hãi hùng về những ngày vượt biển vẫn còn ám ảnh trong tâm khãm (kết quả là cho đến nay, tôi sợ nước và từ chối tất cả những chuyến đi “cruise” do gia-đình và bè bạn tổ chức). Tôi cũng đã bật khóc khi đọc lại cuốn tự truyện “Hành Trình Biển Ðông” của nhiều nhân chứng. Trong đó có một tác giả đã kể lại sự hy-sinh của người em gái (trong lúc đắm tàu) để cho cô được sống, để rồi cuối cùng chính bản thân cô phải trả giá cho sự sống này. Có chua xót nào hơn nỗi chua xót này. Cám ơn Ngụy Vũ, người đã có công gom góp và ấn bản tập sách này để cho thế giới và thế hệ con em chúng ta hiểu và trân quí hai chữ Tự Do. Trần MinhTôi đã đọc và nghe các cuộc hành trình vượt biển. Những chuyện thật khủng khiếp. Thật là tội nghiệp. Tôi nghe kể có những đứa bé sau khi trải qua sự khủng khiếp bị hải tặc nó câm luôn cả tuần không thốt ra một lời nào. Trên đường đi khi chưa ra biển bị bể mánh chạy tán loạn gặp mấy tên dẫn đường rừng cầm những cây mã tấu sáng quắc lăm lăm đe doạ kẻ nào không có tiền đưa thì ở lại trong rừng còn người nào có tiền đưa cho chúng chúng mới dẫn đường quay trở về không thì cũng bỏ xác nơi rừng sâu núi thẳm. Thế nhưng xét cho kỹ kẻ phải ở lại không phải là họ không can đảm không khao khát tự do mà là vì những lý do khác. Ví dụ như không có vàng thì làm sao vượt biên? Không yêu ai đó thì làm sao mà nhắm mắt lấy để được ai đó trả tiền cho đi.? Và kẻ ở lại để đối đầu với cuộc sống ngoi lên từ những nhẫn nhục đau khổ cũng là những người vô cùng can đảm. Rất tiếc tôi không có thì giờ để viết tiếp câu truyện của tôi, nơi ấy tôi sẽ nói lên thân phận của những con người như thế! Nguyễn Nhân, TexasTôi là thuyền nhân đến trại Palawan, Bataan Phi luật tân. Tôi đã trải qua, tai nghe, mắt thấy những cảnh tượng hãi hùng đó. Tôi cũng đã từng đấu tranh, vận động chống hồi hương thuyền nhân. Khi đọc những dòng trên, tôi đã mũi lòng, rỡn tóc gáy và nhớ lại cuộc hành trình 25 năm trước như in trong tâm khảm cứ như là mới xảy ra hôm qua. Tâm Đức, ĐứcTôi rất cảm thông với các vị thuyền nhân, ai đã trải qua thân phận của những thuyền nhân mới cảm thông được.
Thầy hiệu trưởng kiêm giáo viên Nguyễn Văn Hào ở trường tiểu học Việt Nam - Khmer, Campuchia, dạy tất cả các môn và làm tới chục nghề.
Thầy giáo Việt 'dạy đủ thứ' ở Campuchia
Thầy Nguyễn Văn Hào vừa giảng dạy vừa bán tạp hóa kiếm sống Trong chuyến thăm tỉnh Preyveng nằm cách thủ đô Phnom Penh, Campuchia khoảng 60km, chúng tôi gặp thầy hiệu trưởng Nguyễn Văn Hào và chứng kiến thầy trò ở đây vật lộn để được học, được dạy, như thế nào. Nguyễn Văn Hào sinh năm 1985 tại Việt Nam, nhưng anh coi Campuchia là quê hương của mình - nơi ông bà, cha mẹ anh sinh sống. Thời Khmer Đỏ (1975-1979), cha mẹ anh Hào chạy nạn diệt chủng về lại Việt Nam và sinh anh tại đó. Nhờ vậy, anh có quốc tịch Việt Nam và được học đến đại học. Tấm bảng nội quy này do thầy Hào tự làm Có tấm bằng ĐH Sư phạm TP Hồ Chí Minh trong tay, Nguyễn Văn Hào về lại quê hương Campuchia, mong muốn đóng góp cho cộng đồng ở đây. Năm 2013, anh được bổ nhiệm làm Hiệu trưởng trường tiểu học Việt Nam - Khmer mới thành lập tại tỉnh Preyveng. "Học trò ở đây thương lắm. Nhiều em học đến lớp Hai, lớp Ba là lên trả sách thầy để về phụ ba mẹ kiếm sống. Mà học được đến chừng đó, biết chữ, biết làm tính, đã là may mắn rồi. Có rất nhiều em chưa từng được đến trường," thầy Hào kể lại. Thầy giáo 'dạy đủ thứ' Từ khi trường tiểu học Khmer Việt Nam được thành lập tới nay thầy Hào đã dạy ở đây được tám năm. Nhân viên của thầy gồm bốn giáo viên, hai người việt, hai người Campuchia, dạy khoảng 200 em từ lớp Một đến lớp Năm. Do thiếu giáo viên, anh Hào vừa là hiệu trưởng vừa dạy học luôn, và dạy tất cả các môn cho ba lớp. Lối thoát nào cho người Việt bên lề xã hội Campuchia? Người Việt ở Biển Hồ Campuchia lên bờ rồi đi đâu? Vì sao tờ Cambodia Daily phải đóng cửa? "Tôi dạy chính tả, làm văn, toán, sinh học, lịch sử, tiếng Anh, thủ công, vẽ, thể dục, thậm chí dậy cả múa, hát, nấu ăn," thầy Hào liệt kê. Thầy Hào đưa chúng tôi đi vòng quanh trường, cho xem những tấm biển nội quy trong ngoài lớp đều một tay thầy làm. Trên tấm bảng đen trong một lớp vẫn còn hình vẽ minh họa cho tiết Sinh học hôm trước, cũng là do thầy vẽ luôn. Khi tan lớp, học sinh ra về, thầy lại kiêm luôn chân lao công, quét dọn lớp học. Điện hay đường ống nước trong trường hỏng, một tay anh sửa. Nhiều bàn ghế, giá sách trong trường cũng do thầy đóng. Thầy hiệu trưởng kiêm giáo viên Nguyễn Văn Hào dạy tất cả các môn ở một trường tiểu học Việt Nam - Khmer tại Campuchia. Vừa làm thầy, vừa làm thợ. Để nuôi vợ và con nhỏ, anh Hào làm đủ nghề. Trước cửa phòng thầy là quầy hàng tạp hóa bán nước ngọt, mì tôm, bim bim. Khách hàng là học sinh. Ăn gì tự lấy rồi tự bỏ tiền vào túi treo ngay ở quán cho thầy. Căn phòng nhỏ trong trường là nơi gia đình thầy Hào sinh sống, không có gì đáng giá ngoài chiếc máy tính để bàn và máy photocopy - phương tiện kiếm sống của Hào. Ngoài bán đồ lặt vặt, thầy Hào còn photo tài liệu, chụp hình, sửa máy ảnh, lắp đặt camera, dạy thêm tiếng Anh... Tóm lại làm được việc gì ra tiền là thầy làm hết. Vừa dạy, vừa 'dỗ' để học sinh chịu đi học, Hào nói nhiều khi còn là nơi để các em chia sẻ, tâm sự. Thế mà anh nói: "Tôi không hiểu tại sao mình vẫn sống sót được cho đến bây giờ." Trong câu chuyện hào hứng của người vừa là thầy, vừa là anh, vừa là bạn với các học sinh của mình, xen lẫn tiếng thở dài. Thầy Hào tâm sự, trăn trở nhất của anh là mức lương thấp và sự thiếu công bằng. "Tôi có bằng Đại học Sư phạm đàng hoàng và đã dạy ở đây được tám năm, nhưng lương ngang một cô giáo làng không bằng cấp. Cái thiếu công bằng nữa, là tôi dạy vượt bậc ba lớp nhưng lương bằng người dạy một lớp. Ngoài ra, lương tôi 150 đôla/tháng, bằng một nửa lương đồng nghiệp Campuchia, 300 đôla/tháng, theo quy định của Bộ Giáo dục Campuchia. Như thế hạ thấp giá trị người Việt quá." "Tôi đã làm đơn kiến nghị nhiều lần, chỉ cần được lương ngang bằng đồng nghiệp Campuchia thôi mà 8 năm nay không được. Ngày lễ ngày tết giáo viên Campuchia được thưởng còn giáo viên Việt thì không. Tới ngày nhà giáo Việt Nam, ngày 8/3, nêu tôi không tự tổ chức cho các em thì cũng thôi luôn vì đâu có kinh phí." Giọng thầy giáo trẻ chùng xuống phút chốc, rồi sôi nổi trở lại khi cho chúng tôi xem hình các các hoạt động ngoại khóa mà anh tổ chức cho học sinh. Trường nghèo, thầy nghèo, trò nghèo, vậy mà đều đặn năm nào thầy trò cũng tổ chức trại hè. Thầy trò tự cắt dán, trang trí, mua bánh kẹo rồi đốt lửa cắm trại trong trường. "Học sinh vui lắm, chúng nói chưa từng được cắm trại bao giờ." "Chừng nào còn khả năng sống được thì tôi sẽ không bỏ trường đâu," thầy Hào nói khi đưa chúng tôi từ trường ra quốc lộ để tới nhà một học sinh mới bỏ học để đi làm hương. Đoạn đường dài và loang lổ bùn đất, đầy ổ voi, ổ gà, vũng nước, trông như vừa qua một trận bom. Học sinh gốc Việt ở Campuchia không ai học cao Học sinh nghỉ học đi làm hương ở Preyveng, Campuchia Nỗi ngậm ngùi về sự thiếu công bằng của thầy Hào cũng là ngậm ngùi chung của cộng đồng gốc Việt tại đây. Do không được thừa nhận là người Campuchia, dù sinh sống ở đây nhiều đời, người gốc Việt vẫn không được cấp hộ tịch, dẫn đến trẻ em sinh ra không được cấp giấy khai sinh. Theo nghiên cứu "Tình trạng giáo dục của trẻ em gốc Việt vô chính phủ ở Campuchia" công bố tháng 5/2019, tổ chức Minority Rights Organization (MIRO) cho hay việc không có giấy khai sinh là rào cản khiến cộng đồng gốc Việt gặp trở ngại để được cấp các giấy tờ khác vốn có thể đảm bảo cho họ có các quyền cơ bản, như được đi học, hay được cấp hộ tịch. Đây là cái vòng luẩn quẩn. MIRO chỉ ra rằng, chỉ có 5% trẻ trong cộng đồng gốc Việt ở Campuchia được đến trường công, cũng chủ yếu do không có giấy khai sinh. Ngoài ra, một nguyên nhân chính khác là cha mẹ gốc Việt không hiểu hết tầm quan trọng của giáo dục. Do nghèo và thất học, các gia đình chủ yếu muốn con ở nhà phụ đánh cá, hoặc đi làm thêm, hoặc trông em. Có đến 75% trẻ không đến trường là do phải đi đánh cá. "Việc này làm ảnh hưởng tới phát triển kinh tế, xã hội của cộng đồng gốc Việt tại Campuchia, đồng thời làm tăng nguy cơ bất bình đẳng giới và bạo lực gia đình. Nhưng nhìn chung, người gốc Việt ở Campuchia không thể tìm thấy việc làm gì khá hơn là đánh cá," nghiên cứu cho hay. Ông Phann Sarin, Chủ tịch Tổng hội người Campuchia gốc Việt Nam tại tỉnh Preveng cho hay có tới 70% trẻ em gốc Việt mù chữ trên toàn tỉnh. Ngoài vấn đề giấy khai sinh, chủ yếu là do trẻ gốc Việt nếu có học cao lắm thì cũng chỉ tới lớp Năm trong các trường tư do cộng đồng người Việt thành lập. Có học được lên nữa cũng không được cấp bằng, dẫn đến không xin được việc. Do đó cha mẹ muốn cho con ở nhà làm thuê luôn. Bà Nguyễn Thị Hương, 45 tuổi ở Preyveng nói cá bây giờ kiếm được ít lắm Thầy Nguyễn Văn Hào nói ban đầu khi mới tiếp nhận trường, tổng số học sinh là 400 em nhưng cứ rụng dần. Đầu năm học nào giáo viên đến từng nhà vận động cha mẹ cho con đi học nhưng không ăn thua. Tại một xưởng làm hương mà thầy Hào đưa tôi đến, Nguyễn Thị Hà (tên học sinh đã được thay đổi) đang mải miết ngồi xếp hương và đóng gói. Mới tháng trước, Hà lên gặp thầy Hảo nói "con trả sách cho thầy, mai con nghỉ học đi làm hương." Tiền công kiếm được ít ỏi, nhưng đủ mua gạo ăn mỗi ngày. Gặp cha mẹ Hà trong một căn chòi tồi tàn ven sông Mekong, bà Nguyễn Thị Hương, 45 tuổi (mẹ Hà) nói cho con nghỉ học đi làm thêm vì nhà nghèo. Việc đánh cá ngày càng khó khăn do cá ít dần đi. Hai vợ chồng bà đều không biết chữ. Con cả học đến lớp Chín thì nghỉ đi lấy chồng. "Cha mẹ gốc Việt được hỏi đều bày tỏ nỗ lo lắng cho tương lai không có thu nhập của con cái. Vì thế, ít nhất, họ muốn con phải biết câu cá. Đây là một khía cạnh khác về việc nghèo đói và tình trạng pháp lý yếu ảnh hưởng đến việc tiếp cận giáo dục và do đó ảnh hưởng đến phát triển kinh tế xã hội. Đây thực sự là mối quan ngại cho xã hội Campuchia," báo cáo của MIRO cho hay. Chúng tôi tạm biệt thầy Hào khi trời đã nhá nhem tối. Thầy đang bán nốt mấy cốc nước ngọt cho học trò rồi chuẩn bị sáng sớm mai, cuối tuần, phóng xe máy về Việt Nam đón vợ và hai con đang ở nhà ngoại ở Đồng Tháp. "Đứa lớn ngồi đằng trước, đứa nhỏ mẹ ôm ngồi sau," thầy Hào mô tả. Hỏi sao không đi ô tô cho an toàn, thầy Hào nói đi xe máy quen rồi, tiện hơn, mà rẻ nữa chứ tiền ô tô từ Campuchia về Việt Nam chịu không nổi, 8 năm nay rồi. Thầy Nguyễn Văn Hào đi thăm một gia đình có con nghỉ học đi làm hương
Một nhà nghiên cứu, Tiến sĩ Ngô Thương Tô (Shang-su Wu), mới đây viết bài trên trang The Diplomat về "những điểm yếu của quân đội Việt Nam" (The Weak Points in Vietnam's Military). Ông viết rằng "bất chấp những đầu tư quốc phòng lớn, một số điểm thiếu đầu tư của quân đội Việt Nam dễ bị tổn thương nếu Trung Quốc tấn công".
Quân đội VN làm được gì nếu bị tấn công?
Tàu ngầm Kilo 636 hiện đại đầu tiên của Hải quân Việt Nam mang tên Hà Nội Ông nêu ra ba điểm yếu kém nhất của Quân đội Việt Nam là thiết giáp, pháo binh và dò mìn. BBC phỏng vấn Tiến sĩ Ngô về chủ đề tranh cãi này. BBC: Vì sao ông nghĩ các chiến đấu cơ, tàu ngầm và tàu khu trục nhỏ của Việt Nam không hề kém hơn so với của Trung Quốc? Chiến đấu cơ Su-30MK2 thế hệ thứ tư tương đương với loại J-11, Su-30MKK và J-10 của Trung Quốc, còn cả hai nước đầu cho tàu ngầm Nga trong dự án 636. Một số tàu ngầm Trung Quốc, như type-039m được cho là có công nghệ giống như loại thuộc dự án 636. Tàu khu trục nhỏ của Việt Nam loại Gepard 3.9 không hề kém hơn type-54 của Trung Quốc. Còn tất nhiên, về con số thì lại là chuyện khác. Chu Ân Lai và vấn đề Hoàng Sa Cuộc chiến 1979: Góc nhìn của Trung Quốc Trung tá quân đội VN ‘nhận 8,2 tỷ để chạy việc’ TQ tránh nhắc tới 'chiến tranh ở Biển Đông' Cách ứng xử nào cho Biển Đông? 5 điều cần biết về đảo Tri Tôn BBC: Nhưng ông vẫn cho rằng khả năng phòng thủ của Việt Nam, như trong công tác rà mìn, là điểm yếu dễ bị Trung Quốc khai thác? Tàu rà mìn và ngư lôi của Việt Nam chủ yếu là tàu ven bờ hoặc cho các vùng nước khác nên chúng không loạt động lâu và công nghệ chống mìn là từ thời Chiến tranh Lạnh. Phi cơ chiến đấu J-10B của Trung Quốc chuẩn bị tham gia cuộc diễn tập Aviandarts tháng 6/2017 Còn về thiết giáp, nếu Trung Quốc tôn trọng biên giới trên bộ thì đây không phải là vấn đề nghiêm trọng. Nhưng nếu có xung đột trên bộ thì điểm yếu kém của Việt Nam sẽ lộ rõ. Thiết giáp Trung Quốc diễn tập trên bộ cùng Kirgyzstan ở vùng biên giới Tân Cương So với các nước khác trong khu vực, pháo binh của Việt Nam không kém hơn nhưng vẫn yếu hơn so với Trung Quốc về độ cơ động, về khả năng tự phòng thủ và tầm tác xạ. Các loại pháo tự hành 2S1, 2S3, M-107 của Việt Nam, hệ thống hỏa tiễn bắn liên hoàn BM-21, BM-24 thì có tính cơ động cao nhưng tầm bắn chỉ bằng một nửa cho đến 2/3 của pháo tự hành của Trung Quốc. Các loại pháo lớn có xe kéo như 105mm, 122mm, 152mm hay 155mm, thì yếu cả về tầm tác xạ lẫn tính cơ động. Trong những năm qua, quân đội Việt Nam đã sáng tạo bằng cách đem xe Ural 375D chở pháo M-101 loại 105mm để tạo thành một hệ thống pháo di động. Nhờ thế, tính cơ động tăng lên nhưng tầm bắn và tính tự bảo vệ vẫn kém. BBC:Trong vài năm qua, Không quân Việt Nam đã mất một số chiến đấu cơ và trực thăng, có vẻ như là vì lý do kỹ thuật hoặc thời tiết, điều này có phải là chỉ đấu rằng không quân nước này gặp vấn đề nghiêm trọng hay không? Quân đội Việt Nam đã hiện đại hóa những năm gần đây Tôi không thể nói về lý do của các vụ tai nạn, nhưng một số máy bay của Việt Nam, như MiG-21, Su-22, máy bay vận tải An-26, Mi-8, trực thăng UH-1, đã được đem vào sử dụng hơn 30 hay 40 năm. Vì thế, chúng đã quá cũ và tạo ra thách thức nghiêm trọng, chẳng hạn như các loại phi cơ cánh cứng đều không còn dây chuyền sản xuất. Tàu tuần tra Echigo của Lực lượng bảo vệ bờ biển Nhật Bản cập cảng Tiên Sa, Đà Nẵng tháng Sáu Mặt khác, thay toàn bộ thì lại vô cùng tốn kém, còn công tác nâng cấp chỉ giúp cho tình hình cải thiện trong ngắn hạn mà thôi. BBC: Việt Nam đã tăng cường giao lưu hải quân với các đối tác như Mỹ, Nhật. Nếu xảy ra xung đột, liệu các đối tác sẽ giúp Việt Nam không? Ngoại giao hải quân không thể coi là chuyện có đồng minh. Vì chẳng có trách nhiệm về pháp lý gì để các đối tác đó phải giúp Việt Nam một khi có chiến tranh. Nhưng hơn nữa thì nếu chính sách chủ đạo của Việt Nam vẫn là không có đồng minh quân sự thì việc lập liên minh sẽ không thể xảy ra. Tuy thế, các giao lưu này có thể tạo ra một sự bất an nào đó cho Bắc Kinh và tính bất an đó có thể giúp cho tính phòng ngừa. Đàm phán biên giới Việt-Trung 1974-1978 VN: Nỗ lực cân bằng với Trung Quốc và Mỹ BBC: Cả Việt Nam và Trung Quốc đều có những hoạt động phát huy vai trò của ngư dân trong phát triển kinh tế gắn với bảo vệ chủ quyền biển, đảo, theo khẩu hiệu "bám biển, bảo vệ chủ quyền". Ông đánh giá thế nào? Dùng tàu thuyền mà chính thức là 'dân sự' gợi ý rằng cả Hà Nội và Bắc Kinh coi các vùng biển tranh chấp này là lãnh hải của họ. Vì thế, tàu thuyền chính thức là dân sự sẽ đóng vai trò thực thi pháp luật trong vùng biển của họ chứ không phải là đang xâm lăng vùng của bên khác. Ngoài ra, làm thế người ta cũng tránh được việc dùng tàu hải quân để không gây ra rủi ro có tai nạn là nổ súng vào nhau. Philippines cũng thường gửi tàu tuần tra duyên hải thay cho tàu hải quân ra biển, theo lý lẽ tương tự. Tại Đông Bắc Á, Nhật Bản, Hàn Quốc và Đài Loan cũng làm như vậy, nhưng tàu tuần tra của họ có năng lực cao hơn. Nếu các tàu dân sự các bạn nói đến là tàu cá, thì chỉ có Việt Nam và Trung Quốc dùng cách này vì họ có các đơn vị dân quân mạnh trong ngư dân. Dù vậy, dùng tàu thuyền dân sự lại không giúp gì cho các tuyên bố chủ quyền vì chúng không có uy tín gì về pháp lý. Nó có thể có ý nghĩa trong việc diễn tập một dạng như tổng động viên hoặc để có cách che chắn tốt hơn thôi. Hồi 2014 đã có cuộc giằng co ngoài Biển Đông giữa các lực lượng bán quân sự và dân sự của hai nước Việt - Trung BBC:Để hiện đại hóa quốc phòng, ông có nghĩ Việt Nam sẽ nhờ đến Mỹ nhiều hơn là Nga? Vũ khí của cả Nga và Hoa Kỳ đều có các ưu thế riêng. Một số hệ thống vũ khí của Hoa Kỳ có thể là hiện đại hơn của Nga ít ra là đã được thử trong chiến tranh thực. Nhưng với quân đội Việt Nam, dùng các hệ thống của Mỹ sẽ tạo ra thách thức lớn về huấn luyện và hậu cần. Các loại vũ khí của Mỹ cũng đắt hơn so với Nga. Mặt khác, những điểm yếu kém hơn của vũ khí Mỹ lại là ưu điểm của vũ khí Nga. Căn cứ vào các dự án mua sắm vũ khí những năm qua thì hàng của Israel, Ấn Độ, châu Âu, và cả của Nhật Bản đều có thể là các phương án cho Việt Nam. Tiến sĩ Ngô Thương Tô (Shang-su Wu) lấy bằng tiến sĩ tại ĐH New South Wales, Australia, và hiện đang làm nghiên cứu tại Trường Nghiên cứu Quốc tế S. Rajaratnam, Đại học Công nghệ Nanyang, Singapore. Chiến tranh biên giới 1979 qua các con số Lão tướng Phạm Trường Long là ai?
Không ít ý kiến, không chỉ từ giới làm nghệ thuật, cho lời khuyên nên xem tranh bằng cảm tính cá nhân, và tìm ra cảm nhận cho chính bản thân.
Vài cơ sở để thưởng thức hội họa
Tuy nhiên, trong giới thưởng ngoạn mỹ thuật, cũng có không ít người xem tranh theo một số công thức, hoặc định chuẩn về cái đẹp. Chuyên gia Mary Acton từ Đại học Oxford viết quyển "Học xem tranh" để giới thiệu tổng hợp các phương pháp phân tích, giúp học viên nhìn và hiểu các đặc tính của mỗi thể loại, mỗi trường phái mỹ thuật khác nhau. Một số nét chính được tổng hợp trong bài này để giúp độc giả có thêm kiến thức cơ bản khi đọc các bài viết về mỹ thuật, hoặc tự mình tìm cảm nhận với tranh, rồi sau đó có khái niệm chung để chia sẻ cảm xúc hay kiến thức với người khác. Bố cục Theo Mary Acton, trước hết nên tìm bố cục của tranh qua các đường nét kết nối, như đường ngang, đường dọc, đường xiên góc. Bố cục theo định nghĩa là cách mà họa sĩ sắp đặt các chủ thể trong tranh, thêm hay bớt chi tiết nhằm tạo nên hiệu ứng thị giác. Bố cục có thể chỉ đơn giản là các đường dọc của thân cây, tư thế người đứng, hay các đường ngang như chân trời, mắt người, nếp váy áo. Những đường ngang dọc tự nhiên như cạnh bản đồ, góc bàn ghế cũng có thể được họa sĩ cố ý nhấn mạnh qua cách dùng màu để tạo sự cân bằng, hay hài hòa cho mặt tranh. Họa sĩ cũng có thể tạo ra nhịp điệu cho bố cục bằng mối quan hệ qua lại giữa nhân vật chính và nền, đặc biệt là khi nền đơn giản, tạo cho mắt người xem có cảm giác va đập, hay dao động trong không gian giữa các chủ thể, theo nhịp điệu. Trong giai đoạn hưng thịnh của các thể loại tranh hùng tráng, với những vị tướng cưỡi ngựa, người ta hay có xu thế thay bố cục ngang-dọc bằng những đường cong và góc cạnh. Qua sử dụng màu sắc mang cá tính ấm nóng, hay lạnh lùng, người họa sĩ có thể tạo ra chiều sâu cho mặt phẳng tranh vốn chỉ là hai chiều. Cũng có những họa sĩ sắp đặt chủ thể theo lối bất cân xứng, mà người xem thoạt đầu có thể coi là lộn xộn, nhưng nhìn kỹ sẽ phát hiện ra trật tự riêng của bố cục. Và có những tranh được xếp bố cục theo lối ngẫu hứng - random, nhưng không thực sự tùy tiện vì tuân theo một trật tự sắp đặt riêng biệt của người họa sĩ. Không gian Do hiệu ứng thị giác mà vật đặt gần hay xa mắt người sẽ có chiều cao khác nhau, và hiện tượng này đã được giới họa sĩ phát hiện ra từ rất lâu trước khi có máy ảnh. Một số tranh cổ điển phân người thành những hàng ngang từ gần đến xa, như những hàng ghế trong nhà hát. Những tranh vẽ bên trong lâu đài không chỉ đơn giản phân chủ thể thành các hàng, mà còn phải nối kết những vật gần xa đó bằng nền nhà, hay tường, cho nên phải thể hiện độ xa gần theo lối thay đổi liên tục. Trong những bức tranh vẽ người cùng với thần thánh, vị trí của thần được họa sĩ qui định rất nghiêm ngặt để hòa hợp nhưng không hòa đồng với người. Một số tranh thời Phục Hưng còn áp dụng thêm hiệu ứng không khí, khi những vật ở rất xa thường được pha thêm màu xanh dương, do nhìn qua làn không khí, phản xạ màu của bầu trời. Có những tranh phong cảnh khi vẽ được tính toán cả không gian sao cho người xem có cảm giác mình đang đứng bên trong khung cảnh đó. Thế nhưng cũng có những tranh cắt bỏ khoảng cách giữa chủ thể và người xem, cho họ tiếp cận, gặp gỡ ngay với chủ thể trên tranh, đằng sau mới là phong cảnh nền. Một số tranh lại ghép nối góc nhìn từ nhiều cạnh khác nhau vào cùng một mặt phẳng trên tranh. Có những họa sĩ không thích mất thời gian với không gian nền mà tạo không gian ngay trên mặt chủ thể với các góc, cạnh, được thể hiện sắc nét, tạo bề nổi ấn tượng. Nói chung, để xác định không gian trên tranh, người xem có thể tự đặt cho mình câu hỏi xem mình có quan hệ như thế nào về chiều không gian, và không gian đó nhỏ hơn, hay lớn hơn so với góc nhìn thông thường. Hình thể Để giúp người xem thưởng thức hình thể của chủ thể trong tranh, chuyên gia Mary Acton khuyên nên đặt câu hỏi xem tranh này có tạo cảm giác ba chiều hay không. Một trong những hệ giá trị được đặt ra cho giới họa sĩ là việc thể hiện hình khối, hay còn gọi là họa hình - plastic - lên mặt phẳng. Lối thể hiện thường gặp trong thời Phục Hưng là ghi nhận lại các nét sáng tối mà ánh sáng đã để lại trên bề mặt hình mẫu (grisaille). Một số họa sĩ như Leonardo da Vinci tìm kiếm thêm hình thể không chỉ ở độ sáng - tối mà còn cả qua mối quan hệ tương phản bóng - nét chiếu sáng (chiasoscuro), cũng như nét mờ ở nơi tiếp xúc với vùng tối (sfumato). Sang đến lối vẽ hiện đại thì phong cách thể hiện hình khối có nhiều thay đổi, khi nhóm Ấn Tượng xem nhẹ vấn đề này, còn Hậu Ấn Tượng lại tái phục hồi nó. Về sau này có những lối vẽ kết hợp cả hai xu hướng đó, thể hiện hình thể bằng màu sắc, theo qui luật của lý thuyết màu. Độ sáng tối Mặc dù độ sáng tối được dùng để thể hiện bố cục, mặt phẳng và hình thể, nhưng theo chuyên gia Mary Acton, thỉnh thoảng chúng ta cũng nên tự đặt câu hỏi xem khi nhìn tổng thể thì độ sáng tối có giữ vai trò gì trong những tác động của tranh lên cảm giác của chúng ta hay không, vì có khi chính độ sáng tối là chủ đề chính của bức tranh. Thời cổ điển, sáng tối thường được dùng để tạo ra bi kịch trên tranh, hay thậm chí cả cảm xúc nữa, hoặc không khí chung cho cả tranh. Nếu thông thường thời đó họa sĩ vẽ người sáng trên nền tối thì cũng có những họa sĩ thích vẽ người mặc quần áo tối trên nền sáng, gia tăng cảm nhận lý tính về chủ thể. Màu sắc Mặc dù chức năng chính của màu sắc là để thể hiện lại chủ thể, nhưng có không ít tranh dùng màu sắc để thể hiện cảm xúc hoặc thiết lập một hệ tư duy logic. Một số họa sĩ theo trường phái cảm xúc thường bị ảnh hưởng bởi lý thuyết màu của nhà thơ Đức Goethe, phân tích mối quan hệ qua lại giữa màu sắc và cảm xúc. Một số họa sĩ theo trường phái kỹ thuật lại thường bị ảnh hưởng bởi lý thuyết màu vật lý, mà nhà bác học Anh Newton là một trong số những người phát kiến, giải thích mối quan hệ vật lý giữa ánh sáng và vật thể được chiếu sáng. Chủ đề Có không ít tranh vẽ đòi hỏi người xem có hiểu biết quanh chủ đề được thể hiện, như tranh tôn giáo, lịch sử, thần thoại. Nhiều tranh vẽ cảnh sống đời thường nhưng hàm ý các vấn đề đạo đức của thời đại, hay thể hiện lại trí tưởng tượng từng được ghi nhận qua văn thơ, truyện truyền khẩu. Nhiều họa sĩ dùng tranh để thể hiện ý tưởng tư duy trừu tượng trong đầu họ, hoặc của một trào lưu triết học. Tổng quát Đi từ những nguyên tắc đến cụ thể lên thành hệ tư duy cảm nhận riêng cho mỗi cá nhân, đó là nhận thức của người viết bài này khi tóm lược các chương sách của chuyên gia lịch sử mỹ thuật Mary Acton. Với một số nguyên tắc cơ bản, độc giả có thể áp dụng ngay những công thức cơ bản nhất để xem tranh qua mạng Internet, ở bảo tàng, trong phòng triển lãm, và tại các xưởng họa gần nhà, để tự luyện tập và xây dựng cho mỹ quan của mình hệ thống cảm nhận riêng biệt. Khi đã thuần thục một số phương pháp tư duy về xem tranh, quí vị có thể tự phát hiện và xây dựng thêm các nguyên lý mới cho bản thân, mà chắc chắn sẽ khiến quí vị thỏa mãn hơn khi thưởng thức các tác phẩm nghệ thuật đang treo trong nhà mình, nhìn lâu không chán. Tham khảo: Mary Acton 1997, Learning to look at painting, Routledge, London
Hôm 1/7/2020, Diễn đàn Toàn cầu Boston đã tổ chức Hội nghị Liên minh Dân chủ trong quản trị số bảo vệ và nâng cao Dân chủ sau đại dịch Covid-19.
Cựu TBT VietnamNet nói 'TQ cần thực sự tôn trọng luật chơi'
Ông Nguyễn Anh Tuấn và cựu Thống đốc Massachussetts Michael Dukakis thảo luận với Giáo sư Joseph Nye và Giáo sư Nicholas Burns lúc chuẩn bị vào Hội nghị của Diễn đàn Toàn cầu Boston hồi 9/2018 Hội nghị qua Google Meet bàn về hai chủ đề chính. Một là Liên minh Mới xây dựng nền Dân chủ mới với công nghệ số và trí tuệ nhân tạo, và hai là Chuỗi cung ứng mới, và xây dựng nền kinh tế toàn cầu mới. Việt Nam, Mỹ nói về nâng cấp quan hệ, phản đối Trung Quốc Tập trận Mỹ-ASEAN: 'Mỹ sẽ không đứng yên nếu TQ tiếp tục ép VN' VN đã sẵn sàng nâng tầm đối tác chiến lược với Mỹ? Trong các diễn giả có những nghị sỹ từ Liên minh Liên Quốc hội về Trung Quốc (Inter-Parliamentary Alliance on China IPAC), EU, Anh, Úc, Nhật Bản, cùng các học giả hàng đầu, những chiến lược gia như Joseph Nye, Richard Vietor, Alex Pentland,và Koichi Hamada. Ông Nguyễn Anh Tuấn, CEO của Diễn đàn Toàn cầu Boston, cho BBC News Tiếng Việt biết về thời điểm tổ chức Hội nghị: Ông Nguyễn Anh Tuấn:Thế giới thay đổi nhiều sau đại dịch COVID-19 với những hiểm hoạ, nguy cơ lớn. Công tác chuẩn bị được chúng tôi tiến hành từ đầu tháng 5. Trong quá trình chuẩn bị, ngày 5/6/2020 Liên Minh Liên Quốc Hội Về Trung Quốc (IPAC) được thành lập. Diễn đàn Toàn cầu Boston thấy đây là tổ chức có chiến lược và con đường rất gần với mục tiêu của Hội nghị, nên đã mời các đồng chủ tịch của IPAC tham gia làm diễn giả và đối thoại cùng với các nhà lãnh đạo, các học giả. Ông Nguyễn Anh Tuấn (trái) và cựu Thống đốc Michael Dukakis (phải) là hai trong số các sáng lập viên của Diễn đàn Toàn cầu Boston, thành lập vào cuối năm 2012 BBC: Hiện nay Hoa Kỳ đang ở vào năm tranh cử, các chính sách của Mỹ mang tính đối đầu với Trung Quốc trở nên đa dạng hơn, theo nhiều bình luận, và đã đi xa hơn thương chiến Mỹ - Trung. Nhìn từ Hoa Kỳ, ông thấy sao? Ông Nguyễn Anh Tuấn: Mọi kết quả đều có nguyên nhân. Nguyên nhân chính là những gì Trung Quốc thể hiện trong đại dịch: bưng bít thông tin, không hợp tác với Mỹ và các nước phương Tây, tác động để WHO trì hoãn cảnh báo đại dịch, dùng kinh tế làm vũ khí tấn công nước Úc khi Úc đề nghị mở cuộc điều tra về đại dịch.Trong khi cả thế giới đang đối phó với đại dịch thì Trung Quốc có những hành động đe doạ ở các vùng biển trên thế giới. Đặc biệt là việc Trung Quốc ra Luật An ninh mới cho Hong Kong, phá bỏ các cam kết về Hong Kong chỉ sau 23 năm, dù cam kết tới 50 năm. Trung Quốc táo bạo hơn vì dịch Covid-19? Thủ tướng Abe nói Covid-19 đến từ Trung Quốc, còn Bắc Kinh bác bỏ Tôi tin rằng Hoa Kỳ và thế giới không muốn có một cuộc chiến tranh lạnh hay đối đầu quân sự, nhưng nước Mỹ và thế giới dân chủ cần thấy Trung Quốc thực sự tôn trọng và bình đẳng về các luật chơi, Trung Quốc phát triển thực sự hoà bình bằng cơ chế vận hành, bằng thực tế đối xử công bằng giữa các doanh nghiệp Trung Quốc và doanh nghiệp nước ngoài, bằng thực sự tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của các quốc gia khác, chứ không phải là chỉ trên lời nói. Diễn tiến tiếp theo sẽ phụ thuộc vào cách hành xử của Trung Quốc. Nhưng có lẽ xu hướng liên kết để đối phó với Trung Quốc, để gìn giữ những chuẩn mực giá trị thế giới văn minh là xu hướng chủ đạo. BBC: Hội nghị diễn ra đúng vào ngày 01/07 khi Luật An ninh cho Hong Kong của TQ có hiệu lực. Ông nghe được gì từ các diễn giả về vấn đề này? Ông Nguyễn Anh Tuấn:Các đồng chủ tịch IPAC đã lên án gay gắt trong vấn đề này. Bắc Kinh làm vậy là sự bội ước tệ hại, khiến người ta không thể tin vào Trung Quốc. Chuyện này cũng ảnh hưởng ngay tới Hội nghị. Nghị sỹ Quốc Hội Anh Iain Duncan Smith đã phải dự Hội nghị trễ hơn 30 phút vì phải đột xuất trình bày thông điệp của mình về sự kiện Luật An ninh mới áp dụng cho Hong Kong trong ngày 1/7/2020. Lẽ ra là diễn giả đầu tiên thì ông đã trở thành diễn giả thứ ba tại Hội nghị (sau Nghị sỹ của EU Miriam Lexmann và Giáo sư Joseph Nye). BBC:Qua những việc ông đã làm và qua Hội nghị, quan điểm riêng của ông về điều mà các diễn giả thảo luận tại Hội nghị về mục tiêu bảo vệ và phát triển nền dân chủ thế giới? Ông Nguyễn Anh Tuấn:Tôi thấy cần liên hiệp, đoàn kết những lực lượng, sức mạnh dân chủ trên toàn thế giới để xây dựng thế giới văn minh, dân chủ, chế ngự nguy cơ chiến tranh thế giới mới. Phải đổi mới, sáng tạo, áp dụng công nghệ mới như AI, công nghệ số, blockchain... để tạo ra nền dân chủ thông minh, hiệu quả, năng động hơn, thực chất hơn. Không ai muốn tạo ra một cuộc chiến tranh lạnh, nhưng cần yêu cầu Trung Quốc thực hiện ngay các chuẩn mực trong Khế ước Xã hội Mới Trong Thời Đại Trí Tuệ Nhân Tạo, như tự do truy cập Internet cho mọi người dân, công khai, minh bạch, không ngăn chặn Facebook, YouTube, Google và báo chí Mỹ, cho mọi công dân tiếp cận kiến thức của nhân loại. Có lẽ là chúng ta không ảo tưởng rồi đây Trung Quốc sẽ cởi mở, sẽ dân chủ, và không thể coi Trung Quốc là nền kinh tế đang chuyển đổi, cần có ưu đãi, thông cảm… mà cần sòng phẳng, rành mạch. Facebook, Google, Twitter 'ngưng' cung cấp thông tin người dùng cho chính quyền Hong Kong TQ cảnh báo Anh 'chớ can thiệp' vào chuyện Hong Kong Giáo sư luật chỉ trích chính quyền bị bắt ở Bắc Kinh Theo tôi, thế giới đã chấm dứt Chiến tranh Lạnh 30 năm rồi. 30 năm là quá đủ để chuyển đổi rồi, không thể đòi hỏi cần có thời gian chuyển đổi nữa. Chỉ có thể hợp tác kinh tế, kết nối trên nền tảng những chuẩn mực của Khế ước Xã hội Mới Trong Thời đại Trí tuệ Nhân tạo. Thực tế đã cho thấy mọi sự khước từ áp dụng các chuẩn mực này, viện dẫn các lý do như mỗi nước có đặc thù riêng, văn hoá riêng, hay văn hoá phương Đông khác… là sự nguỵ biện. Cùng một dân tộc Trung Hoa nhưng người Đài Loan, người Hong Kong áp dụng các chuẩn mực giá trị dân chủ đã trở thành những xã hội văn minh, kinh tế phát triển tốt. Người Nhật, người Hàn Quốc, cùng văn hoá Á Đông nhưng với các chuẩn mực dân chủ họ đã phát triển rất tốt, thế giới rất nể trọng họ. Việt Nam có ít nhiều nét tương đồng với hệ thống chính trị của Trung Quốc, cũng văn hoá Á Đông, nhưng một số giáo sư ở Harvard, MIT ghi nhận Việt Nam đã thực hiện được một số tiêu chí trong Chuẩn mực như: mọi công dân Việt Nam được truy cập vào Google, Facebook, YouTube, báo chí mạng của Mỹ; hay trong chống dịch COVID-19 chính phủ Việt Nam đã công khai, minh bạch hợp tác với Mỹ và các nước EU, các nước dân chủ cùng nhau chống dịch… thì không có lý do gì mà thế giới dân chủ, văn minh không đòi hỏi Trung Quốc thực hiện các chuẩn mực kết nối chính trị, kinh tế, xã hội, và không có lý do gì để Trung Quốc từ chối. Ông Nguyễn Anh Tuấn nói việc viện dẫn đặc thù văn hóa, đất nước để khước từ áp dụng chuẩn mực của khế ước xã hội mới là "ngụy biện" Nếu Trung Quốc từ chối thì phải xem xét các quan hệ kinh tế với Trung Quốc dù phải hy sinh lợi ích kinh tế, như nghị sỹ Nghị viện EU Miriam Lexmann, Thượng nghị sỹ Úc Kimberley Kitching, hay Nghị sỹ Anh Iain Duncan Smith đã phát biểu tại Hội nghị Diễn đàn Toàn cầu Boston ngày 1/7/2020. BBC: Nhìn từ Boston, ông thấy hướng đi của xã hội Việt Nam ra sao và Việt Nam nên làm gì trong thế giới hôm nay? Ông Nguyễn Anh Tuấn: Việt Nam sẽ tiếp tục phát triển nhưng để có sự phát triển thần kỳ thì đất nước cần cải cách và nỗ lực nhiều hơn nữa cả ở phía các nhà lãnh đạo và người dân. Việt Nam đã có những bước tiến về kinh tế, cuộc sống người dân khá hơn rất nhiều. Người dân đã thoải mái tiếp cận với thế giới qua Internet và dễ dàng đi ra thế giới, tâm thế cũng đã khác, không còn cảm thấy tự ti như những năm đầu Đổi mới. Đất nước đã có những bước tiến quan trọng, việc bảo vệ chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ cũng được nhân dân và lãnh đạo Việt Nam quyết tâm cao. Những thành quả Việt Nam đạt được hôm nay của người dân và các nhà lãnh đạo rất đáng trân trọng ghi nhận. Nhưng để có sự phát triển thần kỳ thì Việt Nam cần phải cải cách và nỗ lực hơn rất nhiều. Các nhà lãnh đạo Việt Nam hôm nay không nên loay hoay với những nỗi lo về sự tồn vong của chính thể, tồn tại hay không tồn tại, mà nên xác lập tâm thế và khát vọng xây dựng một đất nước văn minh, giàu mạnh, dân chủ, được thế giới nể trọng cả về phát triển kinh tế và sự tốt đẹp, tử tế trong xã hội, đồng thời tích cực cùng nhân loại xây dựng một thế giới dân chủ, văn minh trong thời đại trí tuệ nhân tạo. Nếu có những nhà lãnh đạo có khát vọng dân tộc, quyết đoán, mạnh mẽ và thành tâm tập hợp trí tuệ của mọi người kể cả người ngoài Đảng, cũng như tin cậy, bố trí cán bộ lãnh đạo các cấp chính quyền, quốc hội, không nhất thiết là đảng viên như Chủ tịch Hồ Chí Minh làm giai đoạn 1945-1947, hay Thủ tướng Võ Văn Kiệt đã làm. Cùng với đó là hệ thống quản lý điều hành đất nước tinh gọn, khoa học, không dẫm chân, chồng chéo, công khai, minh bạch, dựa vào nhân dân để giám sát, kiểm soát quyền lực, thì Việt Nam sẽ phát triển mạnh mẽ hơn, thành tựu đạt được sẽ vẻ vang và rực rỡ hơn. Việt Nam cần phát triển kinh tế nhưng không tàn phá cảnh quan thiên nhiên, không phá đi những giá trị lịch sử, văn hoá, cũng như cần giải quyết tốt hơn các vấn đề xã hội. Phát triển kinh tế cần dựa trên sự phát huy năng lực, sáng tạo rộng khắp của toàn dân, và ở một trình độ tư duy cao hơn, tạo ra giá trị cao hơn. Để bảo vệ chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ trước sự đe doạ của Trung Quốc, Việt Nam cần cạnh tranh, sản phẩm dịch vụ phải tốt hơn Trung Quốc, kinh tế nông nghiệp, kinh tế du lịch, kinh tế biển cần phát triển ở một trình độ cao hơn, sáng tạo hơn, tạo ra giá trị cao hơn. Việt Nam cần khơi dậy tinh thần độc lập, tự cường trong kinh tế với Trung Quốc, độc lập chính trị với Trung Quốc. Đổi mới chính trị đó là đòi hỏi của chính Việt Nam, để phát huy sức mạnh của toàn dân tộc Việt Nam, chứ không phải là do sức ép từ Mỹ hay phương Tây. Khát vọng đổi mới chính trị đã rõ trong xã hội, nhận thức và nghị quyết trong Đảng cũng đã có, diễn văn của các nhà lãnh đạo Đảng cũng đã nêu, bây giờ là lúc cần hành động. Tôi tin rằng nếu Việt Nam làm được những điều trên thì Việt Nam sẽ phát triển với những thành tựu rực rỡ. BBC: Câu hỏi về cá nhân ông, sau khi rời VietNamNet và sang Hoa Kỳ làm việc, cuộc sống của ông ra sao, ông làm những việc gì, xin chia sẻ những gì ông cho là có ý nghĩa? Ông Nguyễn Anh Tuấn: Tôi sang Boston làm việc đã chín năm, đã trải qua các công việc: học giả truyền thông, chính trị và chính sách công ở Trường Kennedy của Đại học Harvard, thành viên Hội đồng Cố vấn Toàn cầu của Harvard Business School, Chủ tịch Uỷ ban Cố vấn Quốc tế Chương trình Giáo dục Công dân Toàn cầu ở Đại học UCLA, đồng sáng lập và lãnh đạo tạp chí Global Commons Review, Đại học UCLA. Nhưng có lẽ công việc có ý nghĩa nhất là tôi cùng cựu Thống đốc Michael Dukakis và hai giáo sư khác ở ĐH Harvard thành lập Diễn đàn Toàn cầu Boston vào cuối năm 2012. Đó là khi tôi đang làm học giả ở Harvard, ông Michael Dukakis là Chủ tịch, tôi là Giám đốc điều hành. Với những sáng kiến về an ninh mạng và hoà bình, an ninh cho thế giới, từ mô hình xã hội trí tuệ nhân tạo, chúng tôi triển khai những sáng kiến có ý nghĩa như Khế ước Xã hội mới trong thời đại trí tuệ nhân tạo, chính phủ trí tuệ nhân tạo, công dân trí tuệ nhân tạo, quốc hội trí tuệ nhân tạo... Với uy tín cao của ông Michael Dukakis, và những vấn đề đặt ra có ý nghĩa thời đại, cùng với những lãnh đạo trụ cột là những giáo sư hàng đầu ở Đại học Harvard, MIT, chúng tôi đã thu hút được những nhà lãnh đạo, những giáo sư ở các trường đại học hàng đầu tham gia, hợp tác với các trường đại học hàng đầu, với LHQ, OECD, Ngân hàng Thế giới... Tôi thấy công việc của mình, và cuộc đời thật đẹp, rất có ý nghĩa.