article stringlengths 4.41k 164k | abstract stringlengths 36 693 | section_names stringlengths 11 103 |
|---|---|---|
Ảnh ông Nguyễn Bá Thanh dự họp Quốc hội hồi tháng 10/2013 Bình luận với BBC hôm 08/01 về Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Bí thư Thành ủy Đà Nẵng, người đang điều trị bệnh ưng thư về máu tại Hoa Kỳ, cựu Đại biểu Quốc hội, Giáo sư Nguyễn Minh Thuyết cho rằng lãnh đạo mà được nhiều người dân 'mến mộ' như ông Bá Thanh là 'hiếm'. Trước hết, bình luận về trang Chân dung Quyền lực, một trang mạng thời gian gần đây tung ra liên tục nhiều thông tin, tin tức 'nhạy cảm', đặc biệt xung quanh sức khỏe của ông Thanh và các cáo buộc về 'cuộc chiến quyền lực ác liệt' giữa ông Thanh và ông Nguyễn Xuân Phúc, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực, Giáo sư Thuyết nói: "Tôi cũng có đọc những trang mạng đó, tôi phải nói như thế này: thực ra người viết được những thông tin đến mức như thế thì không thể là người dân thường. Thậm chí cũng không phải là phóng viên, mà chắc chắn đó phải là người thạo những tin nội bộ. "Vậy theo tôi đặt vấn đề chấn chỉnh những tin tức như thế này là đúng, nhưng chấn chính ở bộ phận nào, nó ở trong phạm vi nào, thì chắc là những người có thẩm quyền, những cơ quan chức năng phải rõ hơn chúng ta." "Bởi vì chúng ta nhìn vào những cái tin, chúng ta thấy rặt là những cái tin mà có thể nói gây nghi ngờ, nó reo rắc những nghi ngờ vào lãnh đạo này, lãnh đạo khác, ứng viên này, ứng viên khác, thế thì nó chính xác đến đâu, thì chắc là giới thạo tin người ta phải biết. "Tôi phải nói thế này, những điều mà nói về ông Nguyễn Bá Thanh, rồi những cảnh người dân Đà Nẵng đội sương đi đón ông Nguyễn Bá Thanh ở sân bay Đà Nẵng cho thấy là ông Thanh được rất nhiều người, đặc biệt là người dân Đà Nẵng mến mộ. "Những lãnh đạo được mến mộ như thế cũng hiếm đấy. Và thứ hai thực sự ra theo tôi hiểu là qua việc người dân bày tỏ tình cảm với ông Thanh, cũng thể hiện một thái độ gì đó. Ví dụ ít nhất người ta phàn nàn cho sự bất công đối với ông Thanh. "Còn những tin tức tôi có đọc thì tôi cho nó chẳng có cơ sở gì cả, bởi vì tôi nghĩ một người như ông Nguyễn Bá Thanh, tuy quan trọng thật, không phải là người quyết định tất cả những vấn đề này, thế thì người ta tập trung vào tiêu diệt ông ấy để làm gì? "Và cái giá mà người ta phải trả, nếu như những việc này mà được phát hiện thì nó sẽ như thế nào? Tôi cho rằng những tin này không có cơ sở đâu," cựu Phó Chủ nhiệm Ủy văn Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội Việt Nam nêu quan điểm. 'Thời điểm nhạy cảm' Cựu Đại biểu Quốc hội Phạm Thị Loan, Tổng Giám đốc Tập đoàn Thương mại Việt Á thì nói với BBC bà cho rằng trường hợp của ông Thanh là 'đáng tiếc' và rơi vào một thời điểm 'nhạy cảm'. Bà nói với Tọa đàm trực tuyến của BBC: "Trường hợp của ông Thanh thì cũng rất đáng tiếc là nó rơi vào một thời điểm nhạy cảm như thế này và bệnh tình của ông như thế thì rất là đáng tiếc... "Thực ra tôi thấy rất là tiếc cho ông Thanh vì trong lúc như thế này, đang chuẩn bị nhân sự mà ông lại gặp phải bệnh tình như thế thì rất là đáng tiếc, bởi vì ông Thanh cũng là một người trực ngôn, là người rất có tâm với nhân dân, với công việc. "Thế và thực ra những việc ông làm đối với đất nước ở phạm vi rộng cũng chưa thể hiện nhiều lắm, nhưng mà đối với cả Đà Nẵng thì cũng đã có những công lao đáng kể. "Nhưng còn đối với cương vị mới thì thực ra ông cũng có những mong muốn, nguyện vọng như thế, nhưng cái cụ thể làm được cho đến bây giờ thực ra, nói một cách công bằng, thì cũng chưa phải là nhiều ở cương vị mới. "Thế nhưng dù sao thì cũng đã tạo ra được một không khí để cho mọi người có ý tưởng rằng cũng có người phát biểu những điều tâm huyết với đất nước, thế nhưng cương vị của ông, tôi nghĩ rằng là một mình cũng không thể nào làm được nhiều chuyện, mọi chuyện. "Những điều mong muốn đấy phải được cương vị lớn và cả hệ thống cơ, chứ nếu một người cũng không thể giải quyết được, mà phải là cả hệ thống cùng bắt tay với nhau thì mới làm những việc lớn được. "Nếu mả cả hệ thống mà mỗi người nghĩ một hướng, mỗi người làm theo một hướng khác nhau, một ví trí chẳng hạn như ông Thanh mà ông có mong muốn điều lớn lao cho đất nước, một mình ông tôi nghĩ cũng chẳng làm được. "Cho nên xét về công trạng thì tất nhiên những gì nhân dân đã thấy, nhân dân đã có tình cảm, thì chắc là mọi người cũng thấy được rằng nhân dân rất khát khao những người tâm đức với đất nước, khát khao có những vị, những con người vì dân, vì nước và cũng bất bình cho những cái mà họ gặp phải lúc này...," cựu Đại biểu Quốc hội Phạm Thị Loan nói. 'Vụ Cồn Dầu thì sao?' Ban Bảo vệ, Chăm sóc Sức khỏe Cán bộ TƯ và Ban Tuyên giáo TƯ Đảng họp báo về sức khỏe ông Thanh. Hôm thứ Năm, kỹ sư Nguyễn Lân Thắng nói với BBC đang có những đánh giá trái chiều về ông Nguyễn Bá Thanh và nhà hoạt động xã hội dẫn ra vụ cưỡng chế đất ở 'Cồn Dầu' - cho rằng đây là một vụ việc 'gây ra bất bình' trong một bộ phận người dân Đà Nẵng, đặc biệt là giáo dân công giáo, với trách nhiệm lãnh đạo của ông Thanh, khi ông còn đương chức Bí thư Thành ủy. Kỹ sư Thắng nói: "Thực ra chuyện ông Nguyễn Bá Thanh hay bất cứ một nhân vật chính trị nào ở Việt Nam có xứng đáng hay không và câu chuyện xung quanh của người ta như thế nào, thì tôi muốn nói là việc đánh giá một nhân vật chính trị đòi hỏi chúng ta phải có đầy đủ thông tin. "Điều đặc thù ở xã hội Việt Nam là bây giờ những điều luật hạn chế tự do ngôn luận, rồi tự do báo chí đang ngăn cản sự tác nghiệp của chính phóng viên chính thống nhà nước, cũng như sự bình luận của các bloggers và đã rất nhiều người bị đi tù vì những vấn đề là những phát ngôn của mình. "Vậy tôi muốn nói ở đây là chuyện đánh giá ông Thanh như thế nào? Có thể bây giờ có rất nhiều người dân Đà Nẵng đang rất ủng hộ ông ấy, rất thương cảm. Thế nhưng lật lại một vấn đề là thế này, tôi muốn kể một câu chuyện cách đây hai năm, chính tôi đã vào trong khu vực Cồn Dầu. "Và khi đó ở đó còn cực kỳ sặc cái mùi khủng bố, rất nhiều an ninh, rất nhiều công an tiếp tục dồn ép những các hộ dân ở Cồn Dầu và tôi đã trực tiếp phỏng vấn những người dân bị cái việc ông Nguyễn Bá Thanh cho việc quy hoạch ở đó và lấy đất của người dân. "Vậy thì những thông tin đó hoàn toàn không được báo chí chính thống đưa tin, không được những nhà báo chính thức vào cuộc. Và bây giờ nếu một bộ phận người ta đánh giá ông Thanh là tốt, thế nhưng còn cái bộ phận mà đánh giá ông Thanh xấu thì như thế nào? Rõ ràng là nó không có sự công bằng thông tin và chúng ta sẽ không thể biết được chính xác là nhân vật nào như thế nào, có xứng đáng hay không. "Và tôi cho một điều quan trọng nữa rằng người ta có câu là 'Nhân dân nào, chính phủ đấy'.Cho nên tôi quan tâm đến sự thức tỉnh, sự lớn mạnh của những phong trào dân sự. Chính điều đó mới quyết định rằng cái chính phủ, cái Đảng lãnh đạo và người ta sẽ lãnh đạo đất nước như thế nào. "Chứ nếu như người dân bây giờ người ta cũng thờ ơ, bàng quan, không tham gia vào những chuyện của đất nước, không có ý kiến gì cả, thì rõ ràng là không có một sự kiểm soát, một sự áp lực lên chính phủ, lên Đảng để có thể thực hiện được việc lãnh đạo đất nước," nhà hoạt động xã hội nói với Tọa đàm. 'Quan tâm đường lối' Nhà báo Trần Nhật Phong, khách mời từ Hoa Kỳ, cho BBC hay cộng đồng Việt Nam ở Hoa Kỳ và hải ngoại, nhìn chung đang quan tâm tới vấn đề nhân sự của Đại hội Đảng lần thứ XII và đường lối, đặc biệt đường lối liên quan 'tự do ngôn luận, báo chí và Internet" ở trong nước. Ông Phong nói: "Về phía Hoa Kỳ, tôi nhận thấy rằng có một số quan tâm về vấn đề thay đổi nhân sự tại Việt Nam trong năm 2016 và sự sắp xếp trong kỳ hội nghị lần này - lần thứ mười. "Tuy nhiên ở bên ngoài người ta vẫn có một số góc nhìn khác nhau. Thứ nhất họ cho rằng bên phía Việt Nam cũng đang sắp xếp lại nhân sự, mà trong đó cũng đưa ra những đồn đoán ai sẽ vào vị trí nào. Và cái thứ hai họ quan tâm nhất trong những dấu hiệu gần đây, thì sẽ có các việc siết chặt lại nền tự do báo chí, truyền thông. "Vì những dấu hiệu gần đây cho thấy phía Việt Nam đã có những dấu hiệu rằng có thể trong Đại hội này họ sẽ có những chính sách siết chặt lại hơn sự phát triển về Internet, về mạng xã hội và những báo lề trái. Tôi nghĩ ở ngoài đang quan tâm nhất là hai vấn đề đó. "Thứ nhất họ quan tâm đồn đoán nhân sự và thứ hai là vấn đề siết chặt về tự do báo chí và Internet." Hôm thứ Năm, Giáo sư Nguyễn Minh Thuyết cho rằng người dân và dư luận lẽ ra nên quan tâm đến 'đường lối' hơn là nhân sự. Ông nói: "Lẽ ra điều mà người dân phải quan tâm nhất, các Đảng viên Đảng Cộng sản ta (Việt Nam) phải quan tâm nhất trước mỗi kỳ Đại hội, đó là đường lối. Cái đó mới là cái đáng quan tâm. "Nhưng bởi vì có lẽ đường lối thì nó cũng cứ tịnh tiến thôi, tức là từ từ thôi, nó cũng không có gì là đột phá lắm. Vả lại những ý kiến của dân hay những đảng viên bình thường tham gia vào việc hoạch định đường lối ít được tiếp thu lắm. Mà không được tiếp thu thì cũng không biết giải trình ở đâu để mà người dân hiểu. "Cho nên người ta dần dần có một thói quen đã từ lâu rồi ở Việt Nam là mỗi Đại hội như thế người ta quan tâm tới nhân sự nhiều hơn." 'Mở rộng dân chủ' Hội nghị Trung ương lần thứ 10 của Đảng CSVN chuẩn bị nhân sự, đường lối cho Đại hội lần thứ XII năm sau. Theo Giáo sư Thuyết, Đảng cần phải mở rộng hơn không gian 'chính trị và tham chính' mà ông gọi là 'bàn cờ' để người dân và các thành phần trong toàn xã hội, cộng đồng có nhiều cơ hội đóng góp hơn về mặt tài năng, tiềm năng v.v... Vị cựu Đại biểu Quốc hội nói: "Một đặc điểm của Việt Nam nữa là mình chơi cờ mình chỉ biết những quân cờ bày ở trên bàn thôi, thế còn những quân cờ tiềm năng nằm ở những chỗ khác mình không nhìn thấy hoặc có nhìn thấy cũng lờ đi, nghĩa là chỉ đánh trong những quân cờ trên bàn thôi... "Bây giờ là đúng tâm lý Việt Nam đấy, tức là chỉ hỏi trong 200 vị đang có mặt này thì sẽ là ai? Nhưng tôi nghĩ rằng đáng lẽ phải rộng ra là ngoài hai trăm vị này còn những ai nữa? Tôi nghĩ rằng ngoài 200 vị này mà phát hiện ra những người tài chắc cũng nhiều và những người có khi mới làm ra được cái mới. "Thế nhưng trong 200 vị này thì tôi thấy là có nhiều người cũng có năng lực và cũng có tâm. Tôi cho rằng những người ấy có thể có những đóng góp tốt hơn trong phạm vi của hệ thống này, chứ còn thực ra họ cũng không thể làm một cái gì đó quá nổi bật đâu khi mà toàn bộ cơ chế, toàn bộ hệ thống của mình (Việt Nam) nó như vậy." Bình luận về ý kiến của Giáo sư Thuyết, cựu Đại biểu Quốc hội Phạm Thị Loan nói: "Ý kiến của ông Thuyết cũng là ý kiến của nhiều người, trong vấn đề lựa chọn nhân sự, cũng mong muốn là lựa chọn cho được rộng rãi, một cách đúng đắn và chính xác, thế nhưng thực ra nếu mà nói với hiện tại đây thì không thể nói cái chuyện là chọn được người ở ngoài. "Bởi vì người ở ngoài mà có giỏi giang đến mấy, mà không có cả quá trình được vào trong số 200 người ấy, chắc là đưa những người ở ngoài vào tham gia như 'Tứ Trụ' thì chắc điều ấy chưa thể có ở Việt Nam hiện nay. "Thế còn với những người hiện tại mà nói gương mặt nào thì tôi cho rằng là tất cả số ấy họ đều có tài cả, ai cũng rất là tài giỏi mới vào được số 200 người đấy. Thực ra để mà xét vào Tứ Trụ, thì chắc là nhiều người có thể ngồi được vào cái ghế ấy. "Tuy nhiên câu hỏi ai là người có thể là người làm thay đổi, có thể đem lại được niềm tin cũng như là những hy vọng để cho người dân rồi doanh nghiệp thay đổi bây giờ, thì thực chất ra với cá nhân tôi, tôi chưa có niềm tin rằng là ai trong số đó có thể làm thay đổi được trong thời gian ngắn. "Và với thực tiễn, thực tại cả hệ thống như thế, đầy rẫy những sự uẩn khúc, tôi phải dùng từ là rất khó nói, và như các anh nói bây giờ còn hạn chế tự do ngôn luận thì thực ra rất là bó tay trong việc làm thay đổi, để minh bạch, để các thứ, thì vô cùng khó khăn. "Và với những gì tôi đã thực chứng kiến cho đến giờ này, tôi không thể tin tưởng được vào ai có thể trong bối cảnh này làm thay đổi, dẫn dắt niềm tin cho người dân một cách tích cực," nữ cựu Đại biểu nói với BBC. Mời qúy vị theo dõi toàn bộ nội dung cuộc Tọa đàm trực tuyến của BBC hôm thứ Năm ngày 8/1/2014 trên YouTube tại - http://bit.ly/1HLINPE và trên Google+ tại đây: http://bit.ly/1xQUgZT. | Sức khỏe của Trưởng Ban Nội chính Trung ương Đảng Nguyễn Bá Thanh và nhân sự, đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam nhiệm kỳ tới đây đang là những chủ đề được dư luận Việt Nam quan tâm trong những ngày này, các khách mời khẳng định với dự Tọa đàm trực tuyến đầu năm 2015 của BBC. | 'Lãnh đạo được mến mộ như ông Thanh là hiếm' |
Trông không khác lắm so với cả ngàn địa chỉ khác ở vùng Upper West Side của Manhattan, tôi nghĩ - ngoại trừ đây là nơi chàng trai trẻ Fidel Castro năm đó, một sinh viên luật Cuba 22 tuổi chưa được biết đến, đã có tuần trăng mật vào năm 1948. New York thừa hưởng gì từ di dân Hà Lan Thủ đô Cuba bừng sáng trở lại ánh đèn neon Safari bí hiểm gần nơi sinh của Fidel Castro Fidel Castro đã từng là một lãnh đạo sinh viên có tiếng ở Havana, nhưng vào năm 1948 thì chưa có dấu hiệu nào cho thấy ông sẽ sớm cầm đầu cuộc cách mạng trên hòn đảo quê hương và trở thành một trong những nhân vật nổi tiếng nhất, gây chia rẽ nhất trong Thế kỷ 20, đẩy Cuba vào mối thù cay đắng Chiến tranh Lạnh với Hoa Kỳ vốn đến nay vẫn chưa dứt. Đó là lần đầu tiên Castro đến Mỹ, và chàng thanh niên đã yêu New York ngay lập tức. Anh bị mê hoặc bởi tàu điện ngầm, những tòa nhà chọc trời, kích thước của những miếng bít tết, và thực tế là, bất chấp thái độ chống cộng điên cuồng của Hoa Kỳ trong thời Chiến tranh Lạnh, anh vẫn có thể tìm thấy cuốn sách lên án chủ nghĩa tư bản của Karl Marx, cuốn Tư bản Luận (Da Kapital), trong bất kỳ hiệu sách nào. Castro và Mirta Diaz-Balart, người vợ đầu quyến rũ của ông, vốn xuất thân từ tầng lớp trên trong xã hội, đã ở ba tháng trong tòa nhà chung cư duyên dáng này, nằm đối diện với một nhà thờ Chính thống giáo Ukraine và gần các quán bar nơi có đầy các sinh viên Đại học Columbia ghé vô. Không có gì thay đổi mấy ở khối nhà yên tĩnh này trong suốt bảy thập kỷ qua - tất nhiên là trừ giá tiền thuê nhà. Vào năm 1948, chàng trai Castro 22 tuổi đã nghỉ tuần trăng mật tại toà nhà xây bằng đá nâu này ở Upper West S Tổ ấm tình yêu này là điểm dừng chân quan trọng đầu tiên trong hành trình của tôi, đi theo dấu vết một loạt các chuyến đi đã bị lãng quên của Fidel tại thị trấn quê tôi trước khi ông trở thành ác mộng của người Mỹ hồi thập niên 1960. Những cải cách tả khuynh của ông sẽ sớm đưa ông vào vòng tay của Liên Xô - một liên minh dẫn đến Khủng hoảng Tên lửa Cuba vào tháng 10/1962, sự kiện hầu như suýt đẩy thế giới tới tình trạng bị hủy diệt bởi hạt nhân. Nhưng sự phấn khích của tôi khi tìm thấy xấp giấy bị thất lạc từ lâu của Fidel Castro đã trở nên nhạt nhẽo so với những gì tôi sắp khám phá ra ở nơi chỉ cách đại lộ Amsterdam Avenue một quãng đi bộ ngắn: văn phòng làm cách mạng của ông. Khi Fidel quay trở lại Manhattan vào năm 1955, bảy năm sau cuộc lưu trú lãng mạn đầu tiên của mình, ông đã trở nên nổi tiếng trong giới lưu vong Cuba như một người đầy nhiệt huyết lý tưởng và hơi điên rồ khi tổ chức một cuộc nổi dậy bất thành, chống lại nhà độc tài đang nắm quyền tại hòn đảo Cuba là Fulgencio Batista. Khi đó, ở vào tuổi 29 và ly hôn với Diaz-Balart (cô đã tìm thấy những bức thư tình ông gửi cho một người phụ nữ khác trong thời gian ông đang ngồi tù vì cầm đầu một cuộc nổi dậy có vũ trang và một cuộc tấn công vào doanh trại ở thành phố phía đông Santiago), Castro đến New York để gây quỹ cho một cuộc cách mạng từ cộng đồng Cuba ở thành phố, vốn đông đảo hơn so với Miami tại thời điểm đó. Được quyên tặng rất nhiều, nhà lãnh đạo kháng chiến có sức hấp dẫn đã mở một văn phòng cho tổ chức phiến quân của mình, M-26-7 (Phong trào ngày 26 tháng 7 - Movement 26/7 - được đặt tên theo ngày khởi nghĩa thất bại của ông), ở Upper West Side, nơi khi đó được biết đến như một pháo đài ồn ào của những tư tưởng tiến bộ. Nhân viên treo lá cờ đỏ đen của Phong trào từ cửa sổ trên cùng và phát tờ rơi cho các cảm tình viên người Mỹ, những người đã tăng số lượng sau khi Fidel và một đội du kích vũ trang - trong đó có một bác sĩ trẻ tên là Che Guevara - đã đổ bộ lên Cuba vào ngày 2/12/1956. Một năm sau khi Castro tới New York lần thứ hai, ông cùng Che Guevara (thứ hai từ trái sang) và một nhóm nhỏ các du kích quân đã tìm cách chiếm Cuba Tìm thấy địa chỉ văn phòng trên một tờ rơi cũ, tôi háo hức tìm theo các số nhà dọc đường Amsterdam Avenue cho đến khi phát hiện ra số nhà 305 nằm ở giữa các phố 74 và 75. Tòa nhà là một tiệm massage Trung Quốc. Không vấn đề. Nó giống hệt như mô tả của các nhân chứng. Tôi lao lên các bậc thang và xông qua cửa, nơi tiếp viên nhìn tôi mỉm cười lịch sự. Cô ấy có biết không, tôi hỏi đứt hơi, rằng đây là nơi mà nhóm người thân cận của Castro từng chào đón những người dân New York bị cuộc nổi dậy lãng mạn của ông quyến rũ? Theo luật pháp Hoa Kỳ, phiến quân Cuba được phép nhận tiền quyên góp cho cách mạng nhưng không tuyển mộ binh sĩ. Mặc dù vậy, nhiều sinh viên Columbia đã đến đây tình nguyện làm du kích - nhưng chỉ trong thời gian nghỉ hè, họ nhấn mạnh. Họ phải trở lại khi lớp học bắt đầu vào mùa thu. Người phục vụ mỉm cười với tôi như thể tôi bị mất trí và nói rất chậm rãi: "Tôi không biết tiếng Anh." Một người đàn ông Trung Quốc lớn tuổi sau đó xông ra từ một phòng mát xa. "Im ngay!" ông ta rít lên. "Anh đang quấy rầy các khách hàng! Anh muốn massage hay muốn gì?" Một trong những thú vui du lịch kinh điển là đi theo dấu chân của những nhân vật lịch sử hoặc văn học nổi tiếng. Tôi đã lần theo hành trình của nhiều người, trong đó có Georgia O'Keeffe vòng quanh Hawaii, Huân tước Byron ở Thụy Sĩ và Leon Trotsky ở Mexico City. Đối với tôi, đó là một tình huống đôi bên cùng có lợi. Nếu cuộc theo đuổi dẫn đến một địa điểm đã nhẵn mặt du khách, thì câu chuyện lịch sử này đem đến thêm một tầng quyến rũ, cho phép tôi nhìn nó bằng cái nhìn mới mẻ. Thế nhưng đa phần là nó dẫn tôi đến những nơi tôi chưa từng nghe đến chứ đừng nói là đã tới. Có những điều bất ngờ được tiết lộ, có thể mỉa mai hoặc thậm chí là khôi hài - chẳng hạn như phát hiện ra rằng nhà thổ yêu thích của Victor Hugo ở Belle Époque Paris đã biến thành ký túc xá đại học. Nhưng không có gì khiến tôi chuẩn bị tâm lý tiếp nhận sự khó lường trong việc theo dõi vị thủ lĩnh trẻ tuổi Castro ở quanh New York. Ý tưởng nảy ra trong đầu khi tôi nghiên cứu cuốn sách "¡Cuba Libre!: Che, Fidel và cuộc cách mạng làm thay đổi lịch sử thế giới". Trong hai năm, tôi đi lại từ căn hộ East Village của mình đến Havana để đào bới những tài liệu lưu trữ và phỏng vấn những người du kích nay đã ngoài 90. Nhưng để hiểu về chính bản thân Castro - một trong những nhân vật phi thường và lôi cuốn nhất Thế kỷ 20 - tôi ngạc nhiên khi thấy rằng những địa điểm phong phú nhất thực sự chỉ nằm cách nhà tôi vài phút, trong chính tòa thành của chủ nghĩa tư bản Mỹ. Khi tới Ga Penn của New York trong chuyến đi năm 1959, Fidel Castro được đám đông cuồng nhiệt chào đón Khám phá này làm tôi tỉnh cả ngủ. Vào thời điểm đó, vốn đang vùi đầu vào những ghi chép về Cuba, tôi đã trở nên hơi thờ ơ với New York và có xu hướng chỉ đi lại loanh quanh trong phạm vi 10 khối nhà quanh căn hộ của mình. Nay thì tôi đã có một lý do để khám phá thành phố một lần nữa, hướng đến những khu vực ở xa, kỳ lạ như Upper West Side. Đứng bên ngoài tiệm mát-xa Trung Quốc, tôi có thể bất ngờ tưởng tượng ra Castro trước khi ông được gắn chặt với hình ảnh biểu tượng cho Chiến tranh Lạnh. Thay vào đó, tôi có thể nhìn mường tượng ra chàng trai ở độ tuổi mới ngoài 20, dáng người cao lớn, lực lưỡng - mà đáng kinh ngạc là lại cạo râu, chỉ để một chút ria mép mỏng - tràn đầy năng lượng phấn khích ở New York, khiến những người xa lạ phải kinh ngạc với khả năng thiên bẩm nói không biết mệt của mình. Và chuyến đi tới New York vào 1948 và 1955 của ông chỉ là khởi đầu cho mối tình của ông với thành phố. Mọi thứ đã thay đổi đối với sau chiến thắng bất ngờ của ông ở Cuba vào ngày Năm Mới 1959, khi Batista và những người thân cận nhất chạy trốn khỏi Havana như những tên trộm trong đêm. Một tuần sau, Castro đắc thắng tiến vào Havana trước đám đông hân hoan cuồng nhiệt, hứa hẹn sẽ buông bỏ quyền lực một khi sự ổn định được khôi phục, và sẽ đưa hòn đảo vào một tương lai dân chủ. Castro trở thành một người nổi tiếng quốc tế; ông và các du kích quân của ông - được biết đến với cái tên Los Barbudos ("người râu quai nón") - trở thành thần tượng của yanquis ('người Mỹ') như những giải phóng trẻ trung, gợi cảm. 16 ngàn người đã tụ tập nghe Fidel Castro diễn thuyết tại Công viên Central Park hồi 1959 Kết quả là, chuyến thăm hư ảo nhất của ông tới New York chỉ diễn ra bốn tháng sau khi giành chiến thắng, vào tháng 4/1959, khi "El Comandante" - Nhà Chỉ Huy, từ mọi người dùng để gọi Castro, tiến vào thành phố năm ngày trong tư thế của người hùng đi chinh phục. Nay thì Castro đã là tên tuổi sánh ngang với Elvis và được người dân New York vây quanh ngay từ khi ông vừa tới ga Penn. Báo chí so sánh ông với George Washington; giới phụ nữ thì ngất ngây. ("Fidel là điều tốt đẹp nhất trong mắt phụ nữ Bắc Mỹ, kể từ sau Rudolph Valentino," một người cảm thán thốt lên.) Phải mất 20 phút để Sở cảnh sát New York mới đưa được người hùng 32 tuổi - vốn bị thiên hạ phát hiện ra ngay lập tức trong bộ đồ kaki, chiếc mũ lưỡi trai và điếu xì-gà trên môi đã trở thành dấu ấn cá nhân - đi được độ trăm mét qua đường Eighth Avenue đến khách sạn, một phần là bởi ông liên tục nhảy qua hàng rào cảnh sát để tới bắt tay đám đông và nói, "Tôi phải chào hỏi mọi người!" Giờ đây thì việc đi theo hành trình của Castro thật đơn giản. Pen Station, nhà ga cũ kỹ hùng vĩ nơi ông đến đã bị phá hủy khét tiếng vào thời thập niên 1960, nhưng Khách sạn Pennsylvania, nơi ông ở và được thiết kế để bắt chước nhà ga nổi tiếng bên kia đường, vẫn hiện ra trước mắt. Mặt tiền bao quanh của nó hầu như không thay đổi, và nội thất được bảo quản trong không gian của thời Mad Men-esque. Bảy mươi năm trước, Castro là một du khách tới New York City. Ông đã leo lên Tòa nhà Empire State Building, và tôi cũng vậy, qua mặt đám đông bằng cách đến vào lúc 11 giờ đêm để chìm vào bầu không khí Art Deco. Và ở công viên Centre Park, tôi đã bày tỏ sự kính trọng của mình tại Naumburg Bandshell, nơi ông từng diễn thuyết trước đám đông có ít nhất là 16.000 người. Fidel thò ngón tay vào chuồng cọp ở Sở thú Bronx của New York Tuy nhiên, các bảo tàng huyền thoại của New York không nằm trong lịch trình thăm viếng: Castro rất yêu thích đọc sách nhưng lại thờ ơ với nghệ thuật hình ảnh. Thay vì đến Bảo tàng Nghệ thuật Hiện đại, ông đã đến Sở thú Bronx, nơi ông khiến cho các phóng viên thích thú bằng cách thọc tay vào chuồng cọp và ăn chiếc xúc xích hotdog rồi tuyên bố "sở thú là điều thú vị nhất ở New York". Fidel Castro đi tàu hỏa, ăn kem và gọi Sở Thú Bronx là một trong những thứ thú vị nhất ở New York Tôi cũng tới đó. Những con hổ bây giờ sống trong một môi trường cảnh quan rộng lớn, vì vậy tôi không thể đến bất cứ nơi nào gần chúng để bắt chước cử chỉ hảo hán của Castro. Tuy nhiên, món hotdog nơi sở thú thì vẫn delicioso - thơm ngon như ngày nào. Tình yêu của New York đối với Castro không kéo dài - ít nhất là trong số những cư dân da trắng trung lưu của thành phố. Năm 1959, Castro được phụ nữ Mỹ coi là thần tượng trong hình dáng người giải phóng trẻ trung, quyến rũ Khi Castro trở lại để phát biểu tại Liên Hiệp Quốc vào tháng 9/1960, sự chia rẽ cay đắng giữa Hoa Kỳ và Cuba, vốn bắt đầu chủ yếu là do các chính sách kinh tế của Castro, đã trở nên rất rõ ràng: Castro trở nên cực đoan hơn và Washington trừng phạt nặng hơn. Sang tháng tiếp đó, Tổng thống Hoa Kỳ Dwight Eisenhower ban hành lệnh cấm vận kinh tế kéo dài nhất thế giới đối với Cuba, và bắt đầu bật đèn xanh cho rất nhiều các nỗ lực bất thành nhằm ám sát Castro và lật đổ chế độ của ông. Khi Castro đến phát biểu tại Liên Hiệp Quốc, báo chí New York đã chế giễu ông là tên "El Beardo" (tiếng Tây Ban Nha, có nghĩa là "Gã Rậm Râu"). Và chỉ một năm sau khi được rất nhiều người ở Midtown Manhattan ngưỡng mộ, ông đã bị la ó, giận dữ phản đối khi đi trên xe hơi. Sau cuộc chiến với nhân viên tại Khách sạn Shelburne ở khu Murray Hill, Castro dọa sẽ cắm trại ở Công viên Central Park, rồi chuyển toàn bộ đoàn tùy tùng của mình đến Harlem, nơi từ lâu được coi là thủ phủ của người Mỹ da đen. Ông là nhà lãnh đạo nước ngoài đầu tiên từng ở trong khu vực này, và nhiều người Mỹ gốc Phi, những người ngưỡng mộ việc ông tuyên bố chấm dứt phân biệt chủng tộc ở Cuba ngay sau khi nắm quyền, đã chào đón ông với vòng tay rộng mở. Trong chuyến đi cuối cùng tới New York, Fidel Castro phát biểu tại Nhà thờ Riverside rằng "Harlem là nơi tôi có những người bạn tốt nhất" Tôi vui vẻ khi thấy Khách sạn Shelburne vẫn tồn tại gần Trụ sở Liên Hiệp Quốc. Tôi thực hiện cuộc hành hương đến đại lộ Lexington Avenue và thấy vẻ bề ngoài của nó vẫn không đổi. Đó hẳn là một nơi rất thân thiện vào lúc tôi đến: lúc 17:00, nhân viên lễ tân trực cửa chào đón tôi bằng một nụ cười sảng khoái: "Vừa đúng lúc!" Tôi không chắc lắm là anh chàng có ý gì, cho tới khi tôi nhìn thấy một nhân viên mang rượu mời miễn phí trong giờ khuyến mại 'happy hour'. Có vẻ như anh chàng chẳng quan tâm gì tới chuyện tôi không phải là khách trú trong khách sạn, vì vậy tôi vui vẻ ngồi xuống với ly Chardonnay giữa những du khách đang giết thời gian trước khi đáp chuyến bay buổi tối. Tôi hỏi người gác cửa, một người nhập cư châu Phi tên là Raymond Larry, rằng ông có biết là señor Casro đã từng gây ra một vụ ẩu đả trong khách sạn hay không. "Tất nhiên rồi," ông cười. "Người Cuba họ nuôi gà trong phòng!" Larry nói ông đã làm việc tại khách sạn trong 15 năm và đã nghe những câu chuyện thời thập niên 1960 từ người gác cửa tiền nhiệm, người đã có mặt tại thời điểm đó. "Castro đã nấu chúng và ném xương ra ngoài cửa sổ. Xương gà đáp xuống đầu người dân! Thật là điên rồ!" Một cuộc đối đầu khôi hài xảy ra sau đó, Larry giải thích, khi các nhà quản lý khách sạn được cho là đã đòi một khoản tiền gửi bảo đảm 20.000 đô la (khoảng 165.000 đô la theo thời giá hiện nay) cho những thiệt hại có thể phát sinh. Bực mình, Fidel đã đem cả đoàn Cuba gồm 60 người của mình bỏ đi, tới Khách sạn Theresa nằm ở góc phố tính từ phía nhà hát Apollo trên Đường 125 của khu Harlem. Đó là một cú làm mất mặt nhà cầm quyền và là lời tuyên bố ủng hộ cho người Mỹ gốc Phi vào lúc Phong trào Dân quyền đang dâng lên tới đỉnh điểm. Ông cảm thấy như ở nhà khi sống giữa "những người nghèo và khiêm tốn ở Harlem", ông tuyên bố. Ngày nay, nơi Castro từng ở trong thời gian trăng mật 1948 đứng hòa lẫn giữa những tòa nhà đá nâu khác ở khu vực Upper West Side của New York El Comandante một lần nữa thể hiện sự tinh tế của mình trong công tác PR với việc gặp gỡ Malcolm X vào lúc 2.000 thành viên của tổ chức Quốc gia Hồi giáo tập hợp trên các đường phố bên ngoài khách sạn. Đám đông khổng lồ của Castro tiếp tục được nhắc đến trong các hàng tít báo mỗi ngày, tới mức Tổng thống Mỹ Eisenhower phát bực mình. Người Cuba đã tổ chức một bữa tiệc sang trọng với sự tham gia của các nghệ sĩ như nhà thơ Allen Ginsberg và nhiếp ảnh gia Henri Cartier-Bresson, và khi Eisenhower không mời Castro tới dự bữa tiệc trưa cho các nguyên thủ quốc gia Mỹ Latinh, và thế là Castro tổ chức bữa đại tiệc của riêng mình - đãi đằng các nhân viên Mỹ gốc Phi "vô sản" của Khách sạn Theresa món bít tết. Những ảnh chụp cho thấy các nhân viên phục vụ chuông và bàn làm việc đều ngồi cả bên cạnh Castro tại bàn ăn trưa, vẫn mặc nguyên đồng phục. Ngày nay, tòa nhà Theresa 13 tầng được đưa vào danh sách Các Địa danh Lịch sử Quốc gia. Tôi đi đến Đường Số 7, nơi có những người bán hàng mặc trang phục châu Phi sặc sỡ, tôi thấy tòa nhà bên ngoài lộng lẫy hơn bao giờ hết, không còn dấu vết gì của nơi từng được gọi là 'The Waldorf of Harlem'. Đáng tiếc là phía bên trong, nơi từng là khách sạn huy hoàng này nay đã bị biến thành căn hộ và văn phòng từ thời 1960 và được đổi tên thành Theresa Towers. Một người gác cửa cho tôi hay là phòng khiêu vũ và phòng ăn cũ hoành tráng nay đã bị dọn sạch sau khi toà nhà được cải tạo. "Thực sự là không còn gì để xem," ông nói. Tuy nhiên, tôi nghĩ là có lẽ tôi nên thử chìm mình vào khu Harlem cũ để cảm giác được "cơn sốt Fidel" hồi 69 năm trước. Vào ban đêm, Castro và những người ủng hộ ông - trong đó có nhiều người là những thanh niên Cuba trẻ tuổi, gồm cả người đứng đầu lực lượng vũ trang, Juan Almeida - ra ngoài để ăn món bánh mì kẹp thịt rẻ tiền của Harlem, và có những bức ảnh tuyệt vời về các nữ nhân viên phục vụ tán tỉnh, cười nói với họ. Có một lần, Ngoại trưởng Cuba Raúl Roa đứng chụp ảnh khi đang ăn một chiếc xúc xích hotdog tại quán Chock-Full-o'-Nuts nơi góc phố. Bài phát biểu của Fidel hồi năm 1960 tại Liên Hiệp Quốc cho đến nay vẫn là một kỷ lục, kéo dà igần 4 tiếng 29 phút Bài phát biểu của Fidel hồi năm 1960 tại Liên Hiệp Quốc cho đến nay vẫn là một kỷ lục. Nói suốt gần 4 giờ 29 phút, ông tố cáo chủ nghĩa đế quốc. Từ đó trở đi, quan hệ với Mỹ tuột dốc. Cuộc đổ bộ Vịnh Con Lợn được CIA hậu thuẫn vào năm sau đó đánh dấu sự rạn vỡ rõ ràng, và Castro ngả hoàn toàn vào Liên Xô và mô hình Xã hội Chủ nghĩa. Castro trở lại New York ba lần nữa vào năm 1979, 1995 và 2000, luôn với lý do đến Liên Hiệp Quốc - khiến Hoa Kỳ buộc phải cấp visa cho ông. Nhưng ông không bao giờ quên những ngày tưng bừng trong chuyến đi hồinăm 1960 của mình. Bốn thập niên sau, vào năm 2000, ông đã có bài phát biểu hùng hồn trước một hội nghị 3.000 người tại Riverside Church, nằm cách không xa nơi chốn cũ, Khách sạn Theresa, trong đó ông nói rằng "Harlem là nơi tôi có những người bạn thân thiết nhất". Tuy nhiên, khi rời bước khỏi Theresa, tôi sớm nhận ra rằng nhiều cửa hàng cũ của Harlem thời Fidel và thân hữu có thể đã ghé hồi 1960, như Lenox Lounge, nay đã biến mất. Một số hàng quán khác ở Harlem, như Nhà hàng Sylvia, - được mệnh danh là Nữ hoàng Linh hồn Thực phẩm - thì mở cửa hoạt động ngay sau chuyến thăm của Castro, vào năm 1962. Tôi quyết định ghé vào quán Red Rooster gần đó làm một ly. Nằm cách Theresa chỉ một khối nhà, nó là biểu tượng của Harlem mới: quán được lấy tên từ một khu phố huyền thoại đã từng thu hút những người vĩ đại nhạc jazz và tiểu thuyết gia, nhà viết kịch và nhà hoạt động xã hội Harlem; bây giờ, nó là một phòng ăn đẹp, giống như gác xép, do một đầu bếp nổi tiếng phụ trách. Rất nhiều điều đã được viết về New York - giá thuê nhà rất đắt đỏ đã làm mất đi vẻ quyến rũ của thành phố. Nhưng thật nhẹ cả người khi ta phát hiện ra rằng sự thực hoàn toàn ngược lại: thành phố có thể không như chúng ta mong đợi, nhưng nó vẫn là nơi không thể dò biết được đến tận cùng. Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Travel. | Vào một buổi chiều ngập nắng, khi đang lang thang qua những khối nhà rợp bóng cây ở phố West 82 Street gần công viên Centre Park thì tôi đến số nhà 155, một toà nhà đá nâu thời Victoria trang nghiêm với hiên đá được chạm khắc. | Fidel Castro và duyên nợ với New York |
Ông Đỗ Tư Đông, Phó trưởng khoa Báo chí trường Cao đẳng PT-TH Trung ương I, tỉnh Hà Nam, đã mất việc sau khi thừa nhận đã đề nghị ngủ với một sinh viên để đổi lại việc nâng điểm cho cô này. Ông Đỗ Tư Đông, ngày 30-7, đã bị cách chức và bị buộc thôi việc. Nhưng nay ban lãnh đạo của Trường Cao đẳng cũng bị chỉ trích là có dấu hiệu không khuyến khích sinh viên tố cáo tiêu cực, gây "mất uy tín" cho trường. Hai học sinh ở lớp K8B Biên tập, khoa Báo chí tại trường cáo buộc giáo viên chủ nhiệm lớp đã "bôi đen" lý lịch của họ khi tốt nghiệp chỉ vì hai người phản ánh việc ông Đỗ Tư Đông gạ một sinh viên chấp nhận qua đêm với ông. Trong lý lịch của hai nữ sinh này có lời phê của ông Phạm Hồng Duy, giáo viên chủ nhiệm lớp, đánh giá hai người có "tư tưởng ỷ lại, trông chờ chạy điểm. Thiếu tinh thần đoàn kết gây ra những vụ việc tiêu cực không đáng có, đặc biệt là tham gia vào việc kiện cáo thầy giáo gây mất ổn định trong nhà trường. Tư tưởng không vững vàng, thiếu lành mạnh, trong sáng." Bản lý lịch có chứng nhận của Hiệu phó nhà trường. Trong khi đó, Vũ Thị Vân Anh, nhân vật chính của vụ "đổi tình lấy điểm", đã nói với báo Pháp Luật TP. HCM rằng ban lãnh đạo trường tỏ vẻ không ủng hộ việc tố cáo của cô. "Tại cuộc họp Ban Giám hiệu chiều 1-8, sau khi nghe em tường trình, cô hiệu phó nói: "Đáng lẽ em không nên làm như thế này vì ảnh hưởng đến uy tín nhà trường, làm mất đi một người thày. Bây giờ cô đã nổi tiếng rồi đấy". Cô còn bảo em có thủ đoạn không tốt." Nữ sinh viên này đã ghi âm lại cuộc đối thoại khi ông Đỗ Tư Đông chở cô đến một nhà nghỉ, và đây là bằng chứng chính tạo nên tai tiếng và cú sốc cho nhiều người tại Việt Nam. ===================================== Trần Việt, Đà NẵngThấy các bạn tranh cãi nhau nhiều quá, tôi cũng tham gia vài dòng. Nói thật, theo tôi thì bạn nào cũng có cái bảo thủ cho mình cả. Nếu nói đến hệ thống chính trị của Việt nam hiện nay thì còn nhiều cái để nói lắm. Tôi đang sống ở Việt nam, tôi không chống đối gì nhưng cũng không có gì làm vui với những thành của hiện tại. Bạn Nguyễn Duy - Sài gòn cho rằng đường lối chính trị hiện tại của Việt nam là tối ưu thì tôi không đồng ý. Tôi thừa nhận Việt nam ta có những tiến bộ của mình, có cái hay mà cũng có cái dỡ. mà ác thay, cái dỡ thì nhiều quá, ai cũng thấy. Còn cái hay thì chẳng ăn thua gì. Đem cái được của mình ra để nói với cái được của các nước thì hổ thẹn lắm. Chúng ta có một nền an ninh tốt, một môi trường an toàn. Nhưng chính vì ta bảo vệ sự an toàn đó quá mức mà ta không dám làm nhiều việc để kinh tế đi lên. Phải chăng ta quá cầu toàn? Nếu so sánh thời bao cấp với hôm nay thì rõ ràng ta có phát triển. Nhưng tốc độ phát triển đó thì nên xem lại. Nếu cứ tốc độ phát triển như thế này thì khoảng mươi năm nữa thôi chúng ta sẽ trở thành một bộ lạc người còn sót lại trên thế giới. Nếu lấy thành của của ta trong 20 năm đổi mới để so sánh với thành của của các nước trong khu vực trước đây như Đài Loan, Hàn Quốc, Xingapo... thì đáng là bao. Vì thế, ta không nên tự đắt quá với thành của của mình. Tiêu cực, ở đâu cũng có tiêu cực nhưng sao nước họ tiêu cực vẫn làm được việc, còn nước mình thì tiêu cực chẳng làm được gì cả. Đường làm xong lại sửa, nhà làm xong lại đập; 20 năm đỗi mới vẫn một quấc lộ 1A chật hẹp từ Bắc vào Nam với không biết bao nhiêu vụ tai nạn mỗi ngày. Giáo dục Việt Nam đang đi những bước thụt lùi, nhưng không biết thụt lùi để lấy đà hay lùi để rơi xuống hố? Giáo dục liên tục cải cách từ ngày tôi còn đi học vỡ lòng đến nay vẫn chưa xong. Sách cứ thay mà học sinh càng ngày càng suy đồi đạo đức. Thầy giáo lên lớp chỉ trông hết giờ để về dạy thêm, dạy kèm. Có lẽ cũng chỉ 1 số thôi nhưng số đó lại là số nhiều. Vào Đảng để được đề bạt chức này chức nọ. Còn bao nhiêu người sống cho lý tưởng của Đảng đây. Tôi đã làm việc ở một vài cơ quan và sống ở một vài nơi, cộng với sự tìm hiểu của mình thì chẳng có Đảng viên nào sống cho lý tưởng của Đảng, chẳng có Đảng viên nào vì dân cả, có chăng dân là vợ con của họ. Còn nhiều điều để nói về những điều tôi còn trăn trở lắm. Nhưng có lẽ bài này cũng dài rồi. TMM, Hoa KỳTôi nghĩ đó là một sự thiển cận khi đánh giá chủ nghĩa nào hơn chủ nghĩa nào. Cũng như đánh giá thực phẩm của quốc gia nào ngon nhất. Sẽ đi vào bế tắc mau chóng, chưa kể gây ra hiềm khích không có cách giải quyết. Vấn đề ở đây là tại sao phải trung thành với một chủ nghĩa nào đó (tương tự như suốt đời chỉ ăn một loại thực phẩm cho dù "ngon" nhất), với cái giá phải trả là sự tự thu hẹp các hoài bão, khả năng của dân chúng và quốc gia (suốt đời chỉ uống một loại bia)? Các quốc gia giàu nhất thế giới chẳng bao giờ tự công nhận họ theo chủ nghĩa nào cả. Chữ "chủ nghĩa tư bản" mà các quốc gia theo CNXH, CNCS, gán ghép cho các quốc gia giàu nhất thế giới chỉ là một công cụ tuyên truyền có tính cách mị dân, chứ ngay tại các nước giàu này, thí dụ ở Mỹ và Anh quốc, thì ít ai sử dụng hoặc ngay cả hiểu chữ "capitalism" (CNTB) là gì. Thử nhìn vào các nước G7, chỉ trừ Mỹ thì tất cả các nước khác đều có y tế miễn phí cho mọi người dân từ lúc chưa sinh ra cho đến khi chết, và tất cả đều có trường học miễn phí cho mọi học sinh đến lớp 12. Ngoài ra còn biết bao trường dạy nghề miễn phí khác. Khi vào đại học thì cũng có biết bao nhiêu cơ hội cho sinh viên học miễn phí, cho dù học trường công hay tư, trong đó chính phủ tài trợ phần lớn. Đây không phải là mục đích của CNXH, CNCS hay sao? Chỉ hai điều này thôi thì thực tế mà nói thì có nước nào theo CNXH, CNCS, trong lịch sử từng đạt được một cách hoàn thiện như vậy? Còn VN, thực tế mà nói, thì đang theo CNTB thuần túy thì có, khi mọi việc không có tiền thì không xong, vì giáo dục, y tế, hoàn toàn KHÔNG miễn phí cho bất cứ ai cả. Đáng tiếc là VN chỉ thu hẹp mọi tư tưởng quản trị quốc gia trong vòng kim-cô của MỘT lý thuyết, chủ nghĩa duy nhất. Khi có học hỏi từ các chủ nghĩa khác thì việc này rất gượng gạo, không thực tâm, có tính cách giai đoạn, và có thể trở lại thời CNXH, CNCS thuần túy bất cứ lúc nào. Trong giáo dục thì VN ôm khư khư lấy giáo trình 40 năm trước, với đa số giáo viên không được đào tạo đúng về văn hóa, văn minh, kiến thức, đạo đức. Vì vậy, các người xứng đáng trong ngành giáo dục thì đã bỏ nghề từ lâu, vì không thể chịu được vô số sai trái, các giáo trình vô duyên vô kiến thức họ bị bắt buộc phải giảng dạy theo đó, và các đồng sự quá kém cõi về tài năng và đạo đức. Sau vài chục năm, qua "chọn lọc tự nhiên", một phần lớn trong số các giáo viên, giáo sư hiện nay (đương nhiên có ngoại lệ) thật ra là vô lương tâm, kém văn hóa văn minh nhất. Tony NguyễnGởi bạn Nguyễn Duy, Saigon: Lý thuyết về XHCN hơn hẳn TBCN là điều không bàn cãi nhưng có lẽ bạn nên thực tế hơn, thứ nhất hãy nhìn ra khỏi phạm vi đất nước mình để thấy hậu quả của lý thuyết này đã xảy ra ở các nước lỡ theo CS, thứ hai hậu quả đó cũng đang xảy ra ngay trước mắt bạn tại VN, điều đó mới đáng cho chúng ta suy gẫm. Bạn nói ở đâu cũng có tham nhũng, đúng, nhưng quên nói tới mức độ. Ở đâu cũng có lòng tham, không sai, nhưng quên dề cập tới hình phạt dành cho kẻ tham nhũng ở nước khác. Tại sao tham nhũng, tha hóa tại VN lại ở mức độ trầm trọng mà một em học sinh trung học đầu óc non nớt, thơ ngây cũng nhận thấy, tôi nghĩ bạn đã có câu trả lời. Quang SơnThân gởi bạn Nguyễn Duy, Sài Gòn: Đọc qua ý kiến của bạn tôi có vài lời xin phản hồi cùng bạn và mong rằng bạn cũng như những bạn đọc khác sẽ hiểu hơn những vấn đề bức xúc hiện nay của những hiện trạng giáo dục Việt Nam và cũng như những con người Việt Nam ngày nay mà tư duy của họ nay là những sản phẩm của nền giáo dục của 10 năm trước. Thầy giáo Đông và ban giám hiệu của trường Báo Chí Hà Nam là những ai thưa bạn Duy, nếu họ không phải là sản phẩm tư duy của nền giáo dục 10 năm trước. Tôi đề cập đến sự giáo dục ở đây theo cách bạn hiểu là đến trường học để học còn ra khỏi trường là không còn giáo dục chăng? Bạn học ở ai, xin thưa: Ông bà, ở cha mẹ , ở Thầy, ở bạn, ở anh chị em, ở cháu, ở con cái. Học xong bạn có thực hành không và thực hành ở đâu và với ai tức là đối tượng nào? và bạn sẽ thực hành với những nơi và với ai như phần bạn học vậy, thì đó là một nền giáo dục đích thực xin thưa bạn, một nền giáo dục cao phải được biểu hiện qua sự minh bạch của luật pháp và sự thi hành luật pháp của từng công dân. Đảng CS Việt Nam, theo tôi, không cần dạy người việt nam về những đức hạnh đó hãy để cho Nhà Thờ, Chùa, phụ trách. ĐCS Việt Nam chỉ cần có môn học "công dân đạo đức" cho học sinh từ tấm bé là lòng tôn trọng luật, bởi vì tôn trọng Luật Pháp là tôn trọng tính Bình Đẳng bởi vì một công dân có đạo đức là công dân thực hiện tính Bình Đẳng và Luật Pháp phải được toàn dân thông qua, chấp nhận. Theo bạn hiểu thì Bạo lực và Bạo lực cách mạng khác và giống nhau ở chỗ nào tôi xin chờ đợi thêm sự giải thích của bạn đó. Riêng tôi được học rất kỹ trong mái trường XHCN về Bạo lực Cách mạng là giải quyết bất công (không bình đẳng) trong xã hội bằng bạo lực, như cuộc cải cách ruộng đất, thống nhất đất nước, cải tạo tư sản miền nam, trấn áp tiếng nói đối lập như bỏ tù, khủng bố tinh thần họ và gia đình họ. Khác với cách giáo dục mà tôi được hấp thụ từ Ông Bà, Cha Mẹ tôi là không giải quyết mọi bất công bằng bạo lực mà phải qua đối thoại, bất bạo động. Theo tôi không có sự khác nhau giữa bạo lực và bạo lực cách mạng đâu bạn ạ. Bạn yêu Viêtnam, tôi cũng rất yêu đất nước Việt Nam. Quan điểm của tôi yêu đất nước và con người thì tôi phải có nghĩa vụ nói lên những bất công và ít ra cũng chỉ ra được cái nguyên nhân gần và xa để đưa đến những hiện tượng tiêu cực đã và đang ngày càng làm mai một đi Đạo đức của công dân trong xã hội Việt Nam. Cũng như tôi rất mong được mọi người chỉ ra cái xấu cái dỡ để có cơ hội lớn lên về nhân cách. Bạn đã nêu rằng ở xã hội nào cũng có tham nhũng bởi vì mỗi con người đều có lòng tham, bạn nói đúng nhưng tôi nghĩ rằng bạn sẽ bất bình khi bạn thấy rằng tiền đóng thuế của bạn và người dân một mặt trả lương cho những Đảng Viên Cộng sản, nhưng còn bị chính Đảng Viên thụt két, tham nhũng làm giàu trên mồ hôi của bạn thì bạn có biện pháp nào, bạn có quyền đấu tranh không? Lời cuối qua vụ việc của cô Van Anh, tôi xin chia sẻ ý kiến nhỏ của riêng tôi, mong bạn Duy và bạn đọc tham khảo. Vẫn mong rằng thầy cô giáo Việt Nam đầy đủ đức độ, mãi là tấm gương sáng chói cho thế hệ trẻ, công cuộc vươn lên, nhân bản, sánh vai các cường quốc là phần lớn phụ thuộc vào các nhà sư phạm của đất nước. TVK, Hoa KỳTôi muốn nhìn vấn đề trong nội dung cả khu rừng chứ không chỉ vào một cành cây con. Qua việc này thì thấy nền luật pháp của VN còn phải thay đổi nhiều, từ căn cơ cấu trúc, đến các chi tiết, mà nếu ghi ra phải tốn hàng triệu trang giấy. Trừ khi mời hàng trăm chuyên gia luật pháp từ nước ngoài vào sửa lại mọi điều luật trong tinh thần cởi mở, thành thật, đặt quyền lợi Tổ quốc trên hết, phi XHCN, phi CSCN, thì càng ngày Luật lệ VN càng rối do các vụ "xử lý nội bộ" tùy tuổi đảng, quan hệ xã hội, rồi cho dù có ra tòa án thì hầu như tất cả các "bản án" đều được định sẵn trước khi phiên tòa khai mạc. Như hiện nay thì đút lót và đòi hỏi đút lót có dịp phát triển mạnh, để được xử lý nội bộ nhẹ nhàng, cho dù có ra bản án thì cũng nhẹ, rồi cho dù có vào tù thì được no cơm ấm áo, chỗ ngủ yên lành, rồi được mau thả ra sau các kỳ "ân xá" như trong các dịp lễ, Tết. Nhìn sang Hồng kông là nơi luật pháp rất nghiêm minh, đúng đắn, thì do sử dụng Anh ngữ và công nhận nhiều luật lệ của Anh quốc cùng với các tiêu chuẩn thế giới (Vô tội đến khi bị phán quyết Có tội, v.v...), nên người dân tin tưởng vào Luật pháp, chính phủ, góp phần khuyến khích các nhà đầu tư nước ngoài mạnh dạn đầu tư vào HK gấp nhiều lần hơn vào VN, cho dù HK chỉ nhỏ bằng một tỉnh lẻ của VN. LQVDễ thấy các ý kiến bênh vực cho CNXH, đảng CS, cho chế độ hiện thời và tình hình hiện nay với cùng một cách: “chẳng có quốc gia nào tốt đẹp”, “nơi nào lại chẳng có tham nhũng, tệ nạn” mà không đề cập về mức độ nghiêm trọng hay sự phổ biến đến “bình thường” trên đất nước VN. Tôi đoán lý do là vì bản thân và gia đình họ có cuộc sống sung túc như hôm nay, là nhờ đảng CS nuôi dạy. Họ chỉ đủ khôn ngoan để hiểu đường làm quan thênh thang phía trước với bao bổng lộc dường như chỉ sắp đặt sẵn cho những ai “tuyệt đối tin tưởng…”, và nói theo một kiểu như đảng dạy. Họ chỉ biết bản thân mà chẳng cần biết “lỗi hệ thống” đã ảnh hưởng ra sao đến mọi mặt của đời sống xã hội, đến cuộc sống của đa số dân thường thế nào. Chỉ có họ là “yêu đất nước VN” và “tự hào, hạnh phúc vì sống trên nước VN” còn những ai khác (luôn chỉ trích) thì không! Thật vậy sao? Đất nước và vận mệnh dân tộc VN này phải do đa số người dân Việt quyết định, chứ không phải một nhóm người “tuyệt đối tin tưởng”. Tôi chỉ là người dân rất đỗi bình thường, chẳng nhận lộc cũng không thù oán ai, với chính thể nào, nhìn nhận rằng sự phát triển của đất nước là có vấn đề. Chậm chạp, trì trệ trong đổi mới, hài lòng với tình hình đất nước hiện nay là có tội với tổ quốc, dân tộc. TVK, Hoa KỳĐương nhiên chế độ nào cũng có khiếm khuyết, nhưng vấn đề là có nên học hỏi các khiếm khuyết của người khác để tránh, các sự đúng đắn của họ để bắt chước; hay suốt đời chỉ vin vào các sự khiếm khuyết của người khác để biện minh, bào chữa, cho các sự thiếu sót của chính mình, trong khi lại chẳng học hỏi, bắt chước điều gì đúng đắn của mọi người? Luật lệ ở các nước giàu mạnh rất rõ ràng trong các vụ việc như thế này. Khi ai đó bị nghi ngờ có hành động sai luật thì bên hành pháp hoàn toàn không liên quan đến việc định tội, công tố, kết tội mà phải chuyển qua bên Tư pháp giải quyết. Cho rằng bên Tư pháp là "kẻ thù" bên Hành pháp thì cũng được, hai bên có thể rất "găng" với nhau, nhưng chính vì vậy thì bên Tư pháp làm việc mới rõ ràng, công khai, công minh, tuy có thể khắc khe nhưng trong khuôn khổ luật pháp, và bị can được tự do biện minh, và hưởng tình trạng "Vô tội" cho đến khi bị Tòa án phán là có tội. Tại Mỹ thì vụ này có thể xử theo hai hướng, Hình sự do Tư pháp bắt buộc PHẢI thực hiện và Dân sự do chính cô Vân Anh tự quyết định có thưa ra tòa hay không để đòi hỏi đền bù tiền bạc vì các tổn thương tinh thần do ông Đông gây ra. Khi ít nhất một trong hai phiên Tòa này phán quyết ông Đông có tội, thì lúc đó bên Hành pháp mới có quyền sa thải ông ta. Trong khi chờ đợi thì ông bị cho tạm nghỉ nhưng vẫn lãnh lương. Để so sánh, bên VN thì Tư pháp không hề làm gì cả trong vụ này, không có phiên toà hình sự lẫn dân sự, vì mọi việc đã được bên Hành pháp "xử lý nội bộ" với kết quả ông này bị cho thôi việc, rồi thôi, mọi việc trả thù cá nhân của "liên minh" chống lại học sinh Vân Anh thì hoàn toàn bị quét xuống gầm giường. Qua việc này thì thấy rõ sự thua sút quá rõ ràng của Hành pháp, Tư pháp VN so với luật pháp Hoa kỳ và nhiều quốc gia tiến bộ khác. Sự lẫn lộn giữa các ngành trong chính phủ, sự "giải quyết nội bộ" giữa "các anh em với nhau" làm dân chúng hoàn toàn không tin tưởng vào Luật pháp, chính phủ, vì vậy gia tăng các việc đút lót, đòi hỏi đút lót. Không tênCác sai lầm của chế độ khác không thể là sự bào chữa cho chế độ hiện nay, cũng như khi bị tố cáo làm gì sai, sự sai trái của ai khác không trực tiếp liên quan thì không thể được dùng để bào chữa cho tội trạng đang bị công tố. Thí dụ, không thể nói "ai cũng vượt đèn đỏ cả" để biện luận cho hành động vượt đèn đỏ của chính mình. Người Pháp có câu nói "không ai có thể thành thánh nhân chỉ vì các tội phạm của kẻ khác". Giữa đám ăn cướp, ai ăn cắp vặt vẫn bị tội. Trong vụ này, các cấp chính quyền rõ ràng đã bao che - nhưng không được nên miễn cưỡng xử phạt. Với bạn Nam Cao, Saigon, hai vụ bạn đưa ra thuộc về tội trạng "statutory rape" tức là người lớn làm tình với trẻ vị thành niên, cho dù trẻ vị thành niên hoàn toàn tự nguyện chứ không có sự đổi chác, đe dọa nào. Cô Letourneau sau khi ra tù đã làm đám cưới với anh học trò đó, và họ đang hiện ở với nhau. Nếu luật này được áp dụng ở VN thì không biết sẽ có bao nhiêu người bị ở tù, vì bạn chỉ cần ra bệnh viện Từ dũ mà xem có bao nhiêu cô gái vị thành niên ra đó phá thai, các "đồng tác giả" thường là người hơn tuổi vị thành niên (kể cả một số Việt kiều và người nước ngoài), chưa kể biết bao nhiêu cậu trai choai choai con nhà giàu đi thuê gái cao tuổi hơn minh để "học kinh nghiệm", rồi bao nhiê! u trẻ em nghèo phải đi bán dâm, cả nam lẫn nữ. Loại hình "đổi điểm lấy tiền", thử hỏi làm sao bị bắt, truy tố ra tòa, nếu không có thêm pháp luật nghiêm minh, thêm cách quản lý, thí dụ như bỏ các lời phê cô giáo đang rất dễ bị lợi dụng, thay các cuộc thi viết dễ bị chấm điểm sai bằng các cuộc thi trắc nghiệm, thành lập Ban Thanh tra Giáo dục hoàn toàn độc lập khỏi chính phủ. Nam Cao, Sài GònGửi bạn Nguyễn, Sài Gòn. Có lẽ bạn đã quá vội vàng và khắt khe khi kết luận về vấn đề đạo đức ở Việt nam. Tôi xin giới thiệu với bạn hai bài báo Mỹ cũng về quan hệ thầy, trò để bạn tự đánh giá về đạo đức Việt nam so với Phương Tây mà bạn đang ca ngợi. Cô giáo Mỹ Mary Kay Letourneau đã phải ngồi tù 7 năm vì tội ép dâm học trò khi cô ta đã 34 tuổi còn học trò chỉ mới 12, đến mức còn có con với cậu bé. Và cũng cô giáo Mỹ dạy tiếng Anh Sarah Suzanne Bench-Salorio, 28 tuổi, mới đây cũng vừa bị xử tù vì đã làm tình với một lúc hai cậu học trò 13 tuổi. Nhân đây tôi cũng xin có vài lời với các phát biểu dễ gây phản cảm như nhận xét người Việt nam trong nước thấp về dân trí, học vấn, hiểu biết như “ ếch ngồi đáy giếng”, đạo dức thì suy đồi. Có lẽ các tác giả đang tự hào là mình có được may mắn không ở Việt nam nên các bạn “cao” hơn người dân trong nước. Tôi tuy ở nước ngoài không nhiều nhưng cũng đã vài mươi năm có lẻ ăn cơm Tây, ở trời Tây nên xin mạo muội được góp một nhận xét: Đâu có phải chỉ vì ăn cơm Tây mà chúng ta trở nên thông minh và đạo đức hơn người khác. Mai Hương, Bắc GiangTheo tôi, sinh viên Vân Anh chưa chắc là cô gái trong sáng gì đâu, vì những nữ sinh đứng đắn không bao giờ đến nhà riêng của thày để xin điểm. ông Đông tội nghiệp đã bị gài bẫy. Bạn thử nghĩ xem, ông Đông tống tình thế nào được nếu học sinh Vân Anh không đến phòng riêng của thày? Một người ở Hà NộiGửi Jimmy Trần - USA! Nếu anh đọc kỹ bài gửi ý kiến của tôi thì hy vọng sẽ hiểu hơn những gì tôi muốn nói. Tôi cũng thường xuyên đọc BBC và vì nếu BBC rất sai trái (như anh gán ý kiến đấy cho tôi) thì tôi đã 1 đi không trở lại rồi. Tôi chỉ muốn góp ý kiến để mọi người tham gia góp ý không (nhưng vẫn thường) lái những câu truyện về vấn đề chính chị, không sa đà hay quàng các sự việc rồi quy kết cho chế độ. Bạn có dám chắc với tôi là ở Mỹ không có những vụ tiêu cực như thế không? Ở đâu, bất cứ nhà nước nào cũng đều có thể xảy ra những sự việc trái với đạo lý và pháp luật như thế (nếu không chúng ta đã đang ở trên thiên đường rồi), và lên tiếng đấu tranh vẫn là công việc của báo chí và những người yêu công lý. Tôi chỉ mong mọi người góp ý dừng lại ở mức độ sự việc được đưa thôi, không nên quy kết rồi chụp mũ lên chế độ làm gì. Tôi rất yêu đất nước của tôi cho dù nó không hoàn hảo, còn nhiều khiếm khuyết nhưng sẽ được hoàn thiện dần vì quy luật phát triển. Không nêu tênỞ bất cứ đâu cũng có tiêu cực, không riêng gì ngành giáo dục, cũng chẳng riêng gì Việt Nam! Bất cứ ai cũng có thể phạm lỗi, câu "nhân vô thập toàn" chẳng bao giờ sai! Tuy nhiên chúng ta cần nhìn thẳng vào bản chất của vấn đề là ở chỗ: "tiêu cực ở Việt Nam rất khó bị trấn áp!" điều này phản ánh rằng thực chất vấn đề thực thi pháp luật ở Việt Nam là không thể chấp nhận được. Tôi đã từng đi ra nước ngoài, và đã đến một số nước có hệ thống "tam quyền phân lập thực sự", ở đó mọi người đều rất tôn trọng pháp luật, bởi vì một ví dụ nhỏ: một người đàn ông "ăn nói sàm sỡ" với một cô gái, căn cứ theo luật cô gái có thể kiện ra toà và người đàn ông phải bồi thường danh dự cho cô gái bằng một khoản tiền khá lớn, số tiền khá lớn ấy đủ làm cho bất cứ ai cũng không dám tái phạm. Đằng này, ghi âm được cuộc gạ tình trắng trợn như vậy, vẫn coi như không có gì xảy ra, thì rõ ràng càng làm cho chẳng còn ai sợ pháp luật nữa! Nguyễn Duy, Sài GònBạn Quang Sơn thân, tôi cũng như bạn - Những độc giả thường xuyên của BBC, và có thể tôi khác bạn. Tôi không phê phán hệ thống giáo dục hay tư tưởng của ĐCS giống như bạn. Trước hết, bạn nói rằng hệ thống GD XHCH không có lớp dạy về Công dân đạo đức mà chỉ có dạy về đạo đức cách mạng (mà theo bạn, tận cùng của nó là bạo lực) như vậy có nghĩa là bạn nói sai rồi. Bạn sai vì có thể bạn không được giáo dục trong "hệ thống GD XHCH" nên không biết rằng có môn Giáo dục công dân (ở tất cả các cấp học đều có môn này, dẫu rằng tên gọi có thể khác nhau). Còn nếu bạn là người được giáo dục trong "hệ thống GD XHCN" thì có thể bạn đã bỏ những tiết học đó nên chẳng biết được người ta đã dạy con người phải sống như thế nào cho phải đạo, phải tuân thủ luật pháp đất nước, luật quốc tế như thế nào. Ai cũng có quan điểm riêng, bạn ủng hộ CNTB, còn tôi theo CNCS. Nhưng không thể vì lý tưởng của bản thân mà chà đạp nhân cách của người khác như bạn được. Nếu nói như bạn thì bất kỳ ai có xuất thân CS cũng tham lam, ích kỷ, ưa bạo lực cả sao? Theo nhận xét chủ quan của tôi thì có lẽ bạn cũng chẳng biết phân biệt thế nào là bạo lực và thế nào là bạo lực cách mạng đâu. CNXH không phải cái gì cũng hoàn hảo, CNTB cũng vậy. Cái mà chúng tôi quan tâm hiện nay là cuộc sống của mình đang thay đổi theo chiều hướng nào. Người VN chưa thể có một cuộc sống đầy đủ về vật chất như nhiều nước khác bởi vì quá nhiều nguyên nhân, chủ quan có mà khách quan cũng có. Có lẽ chứng kiến khoảnh khắc kinh hoàng như 11-9 ở Mỹ, những vụ đánh bom đẫm máu ở Tây Ban Nha, Ấn Độ hay Indonesia... chúng tôi mới thấy mình hạnh phúc như thế nào khi được sống trên 1 đất nước yên bình. Dân tộc Việt Nam có truyền thống đấu tranh bất khuất, nên dù chế độ nào nếu không hợp lòng dân thì cũng sẽ chẳng thể tồn tại được. ĐCS còn nắm quyền lãnh đạo đất nước bởi vì họ còn thu phục được lòng dân, chứ không phải là tinh thần tranh đấu của nhân dân VN đã bị bào mòn đâu bạn à. ĐCS có thể còn nhiều sai sót, còn chưa mang lại cho nhân dân VN một cuộc sống sung túc nhưng người dân trong nước còn đủ thông minh và sự tỉnh táo để biết rắng ĐCS đang có những cố gắng, thay đổi cho phù hợp với xu thế chung của TG và "VN muốn làm bạn với tất cả các nước trên thế giới" là thông điệp mà Nhà nước, nhân dân cũng như ĐCS gửi đến tất cả các quốc gia đã và sẽ là bạn của VN. Còn bạn nói đến tiêu cực, tham nhũng ư? VN có nhiều nhưng tôi cho rắng, đổ hết lỗi đó cho sự lãnh đạo của ĐCS là không công bằng. Tiêu cực tham nhũng đều bắt nguồn từ lòng tham lam và sự ích kỷ của con người. Ở đâu có lòng tham, ở đó có sự tiêu cực tham nhũng. Đó là căn bệnh không của riêng chế độ nào, nhà nước nào. Một cơ quan cao nhất, có ảnh hưởng lớn nhất như Liên Hiệp Quốc cũng có tham nhũng đó thôi. Nói đến "bệnh" của người khác không có nghĩa là để tự an ủi mình vì mình cũng nhiễm "bệnh" mà là để mình không tự sỉ vả mình hay oán hận cha mẹ mình đã sinh ra mình là 1 cơ thể ốm yếu để phải mang "bệnh" đâu bạn. Đó là những suy nghĩ của tôi gửi tới bạn Quang Sơn và tất cả các độc giả của BBC. Nguyên, Sài GònAi đã và đang làm cho đạo đức của người zviệt Nam suy đồi? Ai đã làm cho đạo đức của dân tộc Việt Nam hiện tại là thành mất đạo đức. Ông cha ta có nói " cây nào sâu nấy". Vậy ai là nguyên nhân? Jimmy Trần, Raleigh, USAGởi người góp ý tên: "Một Người Ở Hà-Nội". Tôi là một người thường xuyên vào trang BBC hằng ngày để theo dõi tin tức. Tôi nhận thấy BBC chẳng làm gì sai trái. Ý kiến của anh được đăng thì ý kiến của những người khác cũng được đăng. Xin anh nhớ rằng ý kiến của những người góp ý KHÔNG PHẢI là ý kiến của Ban Việt-Ngữ BBC. BBC, RFA, RFI, VOA là những đài tiếng nói quốc tế. Họ có tôn chỉ, nội qui, đường lối rõ ràng. Anh đừng sốt ruột vì thấy dứt dây động rừng mà lên lớp họ. Xin anh thông cảm. Duy Hoàng, Vũng Tàu, Việt NamNếu tôi là TBT báo Tuổi Trẻ hay Thanh Niên thì tôi sẽ ký ngay hợp đồng lao động với bạn Vũ Thị Vân Anh ngay, bất chấp lý lịch và học lực bị phê ra sao, bởi chuyện này đã quá rõ ràng. Ngành báo cần có những người can đảm dám đương đầu với điều xấu bất kể đó là người đầy quyền lực hay không. Không tênTất cả các người có liên quan đến việc bao che, trả thù vô cùng nhỏ mọn, đều phải bị sa thải, suốt đời không được làm việc trong ngành giáo dục. Cụ thể, đó là ông Đổ Tư Đông, Phạm Hồng Duy, cô hiệu phó, và toàn bộ những ai trong ban lãnh đạo trường đã có hành động bao che, hăm dọa, hoặc trả thù. Riêng ông Đông thì phải bị ở tù nhiều năm, chứ không đơn giản chỉ bị sa thải, vì nếu xử nhẹ như hiện nay thì các người khác như ông Đông sẽ vui mừng, vì nếu bị bắt thì chỉ đơn giản bị sa thải. Đây là một nhóm liên minh chặt chẽ, đã đang và sẽ làm hại biết bao ngàn, chục ngàn học sinh. Vụ việc còn đang "nóng hổi" mà họ còn cả gan trả thù trắng trợn như vậy, thì các vụ việc khác họ đã ém nhẹm trước đây họ còn làm thiệt hại biết bao học sinh khác? Rồi sau này nữa, khi họ cẩn thận không để bị thu băng, họ sẽ dễ dàng làm áp lực, đe dọa, các học sinh khác rủi xui mà bước vào lớp họ. Các vụ vi phạm luật pháp sau này chỉ thêm tinh vi sau vụ này mà thôi. Đối với các người này, học sinh là "con mồi yếu đuối", không có pháp luật bảo vệ cho dù mọi việc bị đưa ra ánh sáng. Không xử công khai, chiếu hình họ lên truyền hình mỗi ngày, ghi rõ địa chỉ chỗ ở, báo đăng hình ảnh họ rõ ràng lên trang nhất, thì các "bạn bè đồng lứa" của họ sẽ không biết sợ. Buồn cười khi nghe Việt Nam tốn nhiều giấy mực về việc cải cách giáo dục, v.v... Cải cách giáo dục phải bắt đầu bằng việc sa thải ít nhất 50% cán bộ, giáo viên, giáo sư trong ngành giáo dục, như một giáo sư Việt Nam từ Bỉ viết trên một tờ báo Việt Nam gần đây. QueenTheo báo điện tử Vnexpress cập nhật hôm nay thì lý lịch của nữ sinh tố cáo tiêu cực được chỉnh sửa. Chiều 4/8, lãnh đạo CĐ Phát thanh Truyền hình TƯ I và ông Phạm Hồng Duy, Chủ nhiệm lớp K8B đã có cuộc họp để sửa lý lịch cho nữ sinh H.T. Theo lời H.T., tại cuộc họp, thày Duy nói rằng do bức xúc nên đã "bôi đen" lý lịch, nay sửa sai. "Sau khi xin lỗi, các thày đã cấp cho em quyển lý lịch mới. Trong đó có nhận xét: Học lực khá, hạnh kiểm tốt, có tinh thần chiến đấu phê và tự phê, có năng lực báo chí", H.T. nói. Việc cấp lại cho em H.T. quyển lý lịch mới đã được ông Phạm Hồng Duy, chủ nhiệm lớp của H.T. thừa nhận. Tuy nhiên, ông này cho biết đây là việc làm "phá lệ", nằm ngoài ý muốn của mình. Nguyên nhân khiến cho thái độ thay đổi "180 độ" được ông Duy giải thích là do em này đã có thái độ "ăn năn, hối lỗi" với các thày. Minh Nam, Hà NộiSự suy đồi toàn diện trong giáo dục (gian lận thi cử, bằng thật cấp cho học "giả", thầy ép trò đổi tình lấy điểm, nạn học thêm...) là hậu quả của sự suy đồi của toàn xã hội VN hiện nay. Nhiều bạn chỉ nhìn bề nổi của xã hội thì cho rằng nhận định trên là quá đáng. Vậy xin đọc kỹ báo cáo chính trị của đại hội X đảng ta: chính những người xưa nay vỗ ngực là "văn minh, trí tuệ, đạo đức" (tức đảng và đảng viên) đang phai lạt lý tưởng, tha hoá (tức là mục ruỗng, thối nát) ngày càng lan rộng và trầm trọng. Đảng ta đã tự nhận như vậy từ năm 2000 khi để ra chủ trương Chỉnh Đốn Đảng (và tự nhận thất bại) thì Trời cũng không thể cãi lại. Giáo dục là lĩnh vực cuối cùng bị tha hoá, sau chính trị, kinh tế, bảo vệ pháp luật, và văn hoá. Ban giám hiệu từ đầu chí cuối bênh vực thầy Đông cho đến khi họ cảm thấy sẽ chết chình cùng thầy Đông nếu còn cố bênh vực tiếp. Họ vẫn căm ghét những học sinh lâm vào thế cùng phải tự vệ mà hậu quả là làm mất "uy tín" của ban giám hiệu và ban chấp hành đảng ta của trường này. Hành động của họ thì như vậy, nhưng học sinh nào cần học về đạo đức và tôn trọng pháp luật thì họ dạy "đâu ra đấy". Toàn thể ban giám hiệu, các trưởng khoa, trưởng bộ môn đều là đảng viên (như ta thấy ở khắp nơi). Vậy hễ bao giờ đảng ta trở lại trong sạch thì xã hội mới hy vọng trong sạch được. Một người Hà NộiTất nhiên tôi thấy rất bất bình về vụ việc này cũng như bao nhiêu chuyện bất công trên thế giới. Và tôi thấy chúng ta nên chỉ dừng lại ở việc mổ xẻ phân tích, tố cáo và góp một phần tiếng nói để chống tiêu cực trong phạm vi câu truyện này. Ở đâu trên thế giới cũng còn tệ nạn, ở bất cứ đâu. Vì thế các bạn đừng nhân việc gì cũng gào toáng lên như kiểu Việt Nam là nơi rất tệ hại, cái nôi của các tệ nạn. Nhân dịp này tôi cũng đề nghị BBC nên công bằng hơn, có con mắt khách quan hơn về Việt Nam (vì tôi thấy tờ báo này cũng khá thú vị). Tôi thấy rằng có nhiều bài báo nói những mặt tích cực của Việt Nam thì không thấy có mục gửi ý kiến để mọi ngưi cùng bàn luận, còn những vụ tiêu cực thì lại luôn sẵn sàng đón nhận ý kiến như thế thì chúng ta chỉ nghe thấy lời ca thán về Việt Nam, đến tôi đọc còn thấy chán chường về đất nước của mình nếu chỉ được đọc những ý kiến đó. Rất may mà tôi lại đang sống tại Việt Nam nên tôi mong BBC cho đăng ý kiến này để mọi người khách quan hơn. Tôi không ngại đọc các thông tin nhiều chiều về một sự việc vì đưa tin là việc của báo chí, thu lọc tin tức nào thấy cần thiết là của người đọc nhưng mong BBC ngày càng phát triển và vô tư hơn nữa để định hướng được độc giả đúng đắn hơn. Quang SơnTôi có vài ý kiến ngõ hầu nói lên một chút bức xúc của mình trước tệ nạn mà bấy lâu nay rất nhiều người có tâm huyết đối với nền giáo dục Việt nam cho là Đạo Đức Xã hội xuống cấp hay Đạo Đức xã hội băng hoại. Chúng ta không một ai không biết rằng dân tộc ta có truyền thống tôn sư trọng đạo. Con người sinh ra không tự nhiên có bản chất này mà phải qua một quá trình giáo dục,: tu luyện. Xin gọi bằng Thầy giáo Đông, thầy vẫn mang nặng bản chất của sinh thời nhưng được giáo dục trong một hệ thống giáo dục Xã Hội Chủ Nghĩa nên Thầy phải xử sự theo đúng phong cách của người Thầy Xã hội chủ Nghĩa. Tôi xin nhắc trong truyền thống giáo dục XHCH không có những lớp dạy về Công dân đạo đức mà chỉ dạy về Đạo đức cách mạng tức là đấu tranh giai cấp mang nặng tinh thần bạo lực. Tận cùng của đạo đức cách mạng là bạo lực tức là sử dụng sức mạnh như quyền lực, tiền để thoả mãn nhu cầu cho bản chất thật của một con người. Do đó chúng ta cũng không nên lên án cá nhân của thầy Đỗ Tư Đông và các thầy cô trong ban giám hiệu của nhà trường bởi vì họ là sản phẩm sống tất yếu của hệ thống giáo dục trong xã hội cọng sản. Phú, TP. HCMSinh viên Việt Nam đến nước này mà không lên tiếng thì làm sao ngẩng đầu nhìn thiên hạ? Thế hệ các em sẽ đi về đâu trong tương lai? Cứ phải ngậm miệng để học cho xong trong trường, thì ra đời chắc cũng quen việc im lặng cho xong thôi. Nguyễn Hải, BerlinQua sự kiện của ông thầy này, mới thấy dân tộc Việt Nam thèm khát dân chủ, tự do, nhất là tự do tín ngưỡng và tự do ngôn luận. Đã đến lúc nhà nước Việt muốn chống tham nhũng, tiêu cực v.v.. hãy trả lại quyền tự do ngôn luận bất khả xâm phạm cho người dân, để người dân có quyền tố cáo quan chức mọi cấp, để thanh sạch hóa hàng ngũ chính quyền các cấp. Đức Duy, BerlinThực ra thì ông Đỗ Tư Đông chỉ là cái rễ của một cây lớn. Chém vào rễ thì lập tức cả cây có phản ứng là lẽ đương nhiên. Không hiểu ông tân bộ trưởng BGD có hiểu cái điều cốt lõi này không. Đó cứ xem lời nói và cách làm của ban giám hiệu thì rõ. Ở nước Italy thì có Maphia nổi tiếng chặt chẽ về tổ chức và hành động. Còn ở ta vụ việc sờ sờ ra đó, nhưng vô lẽ người ta tự lấy dao chém vào tay mình? Một độc giảThế mới biết chống tiêu cực tham nhũng ở VN khó đến mức nào. Vụ ông Đỗ Tư Đông ồn ào lên thế, báo chí vào cuộc dữ dội mà những người tố cáo còn bị ức hiếp đến vậy, thử hỏi ai còn dám đấu tranh? Đúng là thời đại đấu tranh không bằng tránh đâu, đồng chí không bằng đồng tiền. | Giáo viên chủ nhiệm một lớp báo chí bị cáo buộc đã "dằn mặt" hai sinh viên tố cáo tiêu cực ở trường bằng lời phê nặng nề trong lý lịch của họ. | Lý lịch sinh viên xấu vì chống tiêu cực? |
Truyền thông và báo chí Indonesia chọn phe trong mùa tranh cử Tôi không biết về ngày 21/6 và cũng không thấy nó liên quan gì đến mình nên chỉ nhân đó theo dõi trao đổi của một số bạn trên mạng về sự thăng trầm của nghề báo thời nay. Nhưng cùng lúc, chuyến công tác tìm hiểu thị trường truyền thông ở Indonesia cho BBC, và qua gặp gỡ các đồng nghiệp bên đó, người Úc, Singapore, Indonesia, khiến tôi thấy chia sẻ ra đây một số nhận xét về nghề báo cũng là chuyện hữu ích. Trong một bữa ăn phở ở quán Đồ Ăn, Jakarta, Thomas M, một nhà báo tự do người Úc than thở với tôi về sự xuống dốc của các tờ báo khu vực trong chủ đề tin tức quốc tế. Sống ở Indonesia nhiều năm, từng làm việc tại Việt Nam và là một tín đồ của phở Hà Nội, Thomas cho rằng thời hoàng kim của báo chí tiếng Anh đàng hoàng ở châu Á đã qua. Những đầu báo anh cho là ‘nghiêm túc’ (serious) về tin tức, phân tích nay đã không còn, hoặc còn mà không độc lập. Nghề báo sa sút Họ nay thuộc về các tập đoàn đầu tư, các ông chủ truyền thông, thường nắm cả truyền hình tin tức, kênh giải trí thương mại, quảng cáo, phát thanh, báo mạng. Báo in dạng nhật báo, tuần báo chuyên về tin tức nay thuộc về thiểu số và có tờ còn không trả nhuận bút cho người viết. Không chỉ chia sẻ với anh bạn Úc quan sát này, các bạn Indonesia của tôi còn nói: “Cứ nhìn cuộc tranh cử tổng thống hiện nay mà xem. Cả ngày bật TV lên, một kênh dành cho ứng cử viên Prabowo Subiato 3- 4 giờ tha hồ nói, thì kênh kia cho ứng cử viên Joko Widodo cũng không kém thời lượng.” Đưa vụ Watergate ra ánh sáng là sự kiện tạo cột mốc cho ngành báo in ở Hoa Kỳ Không phải hai ứng cử viên hàng đầu tranh chức tổng thống Indonesia vào ngày 9/7 này bắt buộc đài nào đó cho họ giờ phát sóng để diễn thuyết. Indonesia là nước dân chủ, chính trị gia cũng rất tế nhị trong việc tạo ấn tượng với media. Nhưng chính các đài báo đã chọn một phe để ‘đầu tư’ với hy vọng một trong hai người kia lên làm tổng thống sẽ ‘báo đáp’ lại cho họ bằng quyền lợi gì đó. Như thế, trong môi trường không bị bắt buộc phải tuyên truyền và không có kiểm duyệt, truyền thông vẫn tự nguyện thiên vị vì quyền lợi riêng. Hiện tượng báo chí bị các đại gia có quyền thế điều khiển cũng khá phổ biến và 'tham nhũng thông tin' là một vấn đề nghiêm trọng. Nếu như ở Việt Nam khó xảy ra chuyện một tờ báo dám điều tra tham nhũng trong quan chức thuộc bộ chủ quản của mình thì ở Indonesia, dù đã có dân chủ đa đảng, cũng khó xảy ra chuyện một tờ báo, kênh truyền hình dám rọi đèn vào chuyện làm ăn của chính tập đoàn kinh doanh làm chủ họ. Nhiều người tôi gặp thuộc giới nhà báo đấu tranh chống nền độc tài Suharto trong thập niên 1990, nay đã là tổng biên tập, phó tổng biên tập các cơ quan truyền thông lớn. Nhưng họ không phải là ông chủ các cơ quan đó mà công việc biên tập của họ ít ra cũng bị hạn chế ở chố không được đụng chạm đến 'nồi cơm' của tập đoàn báo chí mà họ đứng tên. Tuy thế, tôi không quá bi quan như Thomas vì có thể cái nhìn của anh về báo tiếng Anh trong vùng là đúng nhưng các báo tiếng Indonesia như trang Tempo hay Jakarta Post vẫn nói được về nhiều chủ đề quan trọng một cách khá độc lập. Dù vậy, xu hướng chung thì không chỉ ở Đông Nam Á mà trên toàn thế giới, nghề viết báo bị sa sút là chuyện có thực. Căn cứ vào một điều tra của Pew Research Center về nghề báo Hoa Kỳ thì một thập niên qua (2003-2012), có tới 16200 việc làm chuyên về báo chí trong các tờ báo Mỹ bị đóng sổ. Báo in sụt giảm nhưng truyền thông kỹ thuật số và mạng xã hội lại bùng nổ Nay, theo bài của Amy Mitchell trên trang của Pew tính tới tháng 3/2014 cả nước Mỹ chỉ còn có 500 báo điện tử (digital news outlets) tuyển 5000 người, tính ra trung bình mỗi cơ sở có 100 nhà báo và biên tập viên. Nếu lấy thị trường báo chí Hoa Kỳ làm chuẩn thì 100 nhà báo cho một tòa soạn là con số vàng cho nghề báo thời nay? Nếu các tòa soạn ở Indonesia, Việt Nam hay Trung Quốc có nhiều cây bút hơn thế thì số 'thừa ra' có phải thực sự đang làm báo hay những việc chỉ mang danh nhà báo? Pew Research Center cũng khẳng định điều gần như ai cũng đã biết rằng thời gian qua, báo in sụt giảm nhưng truyền thông kỹ thuật số (digital media) và mạng xã hội bùng nổ. Nếu như ngày trước, vụ Watergate bị phát hiện là một cột mốc cho báo in ở Mỹ và thế giới thì ngày nay, những câu chuyện lớn như WiliLeaks chống lại giới chức an ninh Hoa Kỳ cũng xảy ra hoàn toàn trên mạng. Bài toán nghề báo Nhưng công nghệ kỹ thuật số không chỉ làm thay đổi nghề báo. Đến nghề in sách nay cũng phải đối mặt với sự lên ngôi của sách điện tử, e-book. Một bài gần đây trên Financial Times nói rằng năm qua, ở Hoa Kỳ, có tới 28% đầu sách được bán ra thị trường là thuộc dạng e-book. Ở Anh, cũng năm qua, số người mua sách dạng digital tăng từ 1/5 lên 1/4 thị trường. Mấy năm qua, số người mua sách dạng digital tăng lên hẳn ở Anh và Mỹ Nhưng dù công nghệ biến đổi, liệu ta có thể kết luận nghề báo sa sút tới mức sắp tan biến? Tôi nghĩ rằng không phải vậy. Các tờ báo ở dạng báo in, cũng như sách in bằng giấy có thể ngày càng ế khách, nhu cầu đọc, tìm hiểu tin tức của con người lại tăng lên hơn trước, chỉ có điều ở dạng tiêu thụ khác mà thôi. Nic Newman từ Viện Nghiên cứu Báo chí Reuters thuộc Đại học Oxford vừa công bố một báo cáo quan trọng, đánh giá nghề báo và cách thức đọc tin, sử dụng truyền thông kỹ thuật số (news digital media) ở Mỹ, Anh, Đan Mạch, Pháp, Ý, Phần Lan, Tây Ban Nha, Brazil và Nhật Bản. Đây là một báo cáo dài, bạn nào muốn đọc xin tự tải xuống từ trang Reuters Oxford này, tôi chỉ lấy ra hai ý tôi cho là quan trọng. Một là khả năng bán báo dạng điện tử trên mạng đã trở thành hiện thực. Vài năm trước, một số báo như The New York Times, Washington Post, đã mở chế độ 'paywall', chỉ cho công chúng đọc một số bài miễn phí, còn lại ai muốn đọc thêm các bài có chiều sâu, hay đọc thường xuyên thì phải trả tiền. Một số liệu do CJR đưa ra hồi tháng 8/2013 nói The Times Company, chủ của New York Times và Boston Globe dự tính kiếm được tới 300 triệu USD trong một năm, gồm 150 triệu từ tiền đọc báo trên mạng, phần còn lại là quảng cáo mạng. Nay, cách làm ăn này đã khá phổ biến và lan ra nhiều nơi khác. Vẫn theo Nic Newman, bản thân là một phóng viên BBC và vẫn thường hay từ Oxford về trụ sở của chúng tôi ở London để phổ biến các kiến thức anh tìm hiểu được, vai trò cá nhân của các cây viết nay quan trọng hơn cả cho tiếng tăm một tờ báo. Ngoại trưởng John Kerry gặp một số blogger Trung Quốc ở Bắc Kinh tháng 2/2014 Thậm chí các cây viết có uy tín dễ dàng bỏ báo lớn ra mở một trang riêng như trang Business Insider của Henry Blodget, Daily Dish của Andrew Sullivan (blogger Mỹ gốc Anh), hay Vox Media của Ezra Klein, Nic Newman nêu ví dụ. Trong thế giới mạng ngày nay, các tờ báo, toà báo có thể có vấn đề nhưng tương lai của nghề báo không phải vì thế mà tiêu tan. Vì các công ty báo chí, các toà soạn nay không nhất thiết phải là nơi duy nhất để người ta làm báo với điều kiện làm báo không phải để kiếm sống mà vì một lẽ sống. Đã có thời, các nhà báo đấu tranh, làm cách mạng chống thực dân đế quốc viết báo hoàn toàn vì lý tưởng. Trước nữa, nhiều nhà tư tưởng, văn sỹ, thi sỹ châu Âu và châu Á đều sống khiêm tốn và viết không mệt mỏi để đưa ý tưởng đến công chúng bằng mọi cách họ có được mà không vì mục tiêu kinh tế. Ngày nay, viết ra được giới thiệu tiếp, được chia sẻ ngay không chỉ đem lại niềm vui cho tác giả mà số người theo dõi (followers) và bấm 'like' trên Facebook còn là một thứ 'currency' (ngoại tệ cứng), tạo uy tín cho nhà báo. Hiển nhiên, chỉ viết miễn phí thì không còn là một nghề mà là một cái nghiệp, và sự trông đợi của chính giới làm báo về địa vị thế xã hội của họ sẽ phải thay đổi. Người thực sự làm báo chắc chắn vẫn sống được nhưng số này ít hơn trước và không đông, không oai bằng người làm nghề PR, tiếp thị và tuyên truyền. Nghề báo không vì thế mà suy tàn, chỉ biến đổi từ dạng thức này sang dạng thức khác. | Tuần qua, khi đang ở Indonesia tôi đọc được nhiều câu chúc lẫn nhau của các bạn nhà báo Việt Nam nhân ‘Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam 21/6’. | Nghề truyền thông và nghiệp làm báo |
Gia đình ông bà Garratt Hai vợ chồng nhà Garratt nói với BBC về thời gian ở tù của họ - và làm sao họ đã trở được về nhà. Kevin Garratt nhớ rất rõ đêm ông và Julia bị bắt ở Đông Bắc Trung Quốc. Ông nhớ lại việc bị kéo đi khỏi vợ khi họ đi qua sảnh của một nhà hàng ở tầng dưới, và bị đẩy vào phía sau chiếc xe mui kín màu đen chứa đầy những sĩ quan vạm vỡ. Ông nghĩ toàn bộ sự việc là một lầm lẫn khủng khiếp nào đó. Tại sao Mỹ phải mất hơn 1 thập kỷ mới truy tố Huawei? Tại sao công ty Huawei gặp quá nhiều rắc rối? Trump có thể can thiệp vụ kiện Mạnh Vãn Chu Julia, bị buộc vào một chiếc xe riêng, thấy mình run rẩy vì sợ hãi và sốc trước sự kiện bất ngờ, trong khi chiếc xe lao vào bóng tối. Bà nghĩ: "Đây sẽ là đêm cuối cùng trong đời mình." "Tôi không nghĩ rằng mình đã từng cảm thấy sợ hãi và hoảng loạn đến độ như vậy trước đó. Và cũng chỉ thấy buồn cho gia đình và các con tôi, vì không có cảnh báo nào trước, và sẽ không có cơ hội để nói lời tạm biệt." Gia đình nhà Garratts đã sống ở Trung Quốc từ năm 1984, và từ năm 2008 mở một quán cà phê được khách nước ngoài và khách du lịch phương Tây ở Đan Đông, một thành phố ở biên giới Bắc Triều Tiên, rất ưa chuộng, trong khi vẫn tiếp tục thực hiện công việc từ thiện của Kitô giáo. Gia đình Garrett sống ở gần biên giới Trung Quốc Dandong Nhưng điều mà cả hai không biết, là vào đầu năm 2014 và cách nơi họ ở hàng ngàn dặm, chính quyền Mỹ đã tung ra một chiến dịch truy quét gián điệp không gian mạng Trung Quốc. Một trong những người đàn ông trong tầm ngắm của họ là Su Bin, một cư dân Trung Quốc làm việc tại Canada. Tháng 6 năm đó, chính quyền Canada bắt Su, người bị buộc tội ăn cắp dữ liệu về các dự án quân sự và bán cho Trung Quốc, để dẫn độ về Mỹ. Trong khi Trung Quốc phủ nhận cáo buộc này, các quan chức và quan sát viên của Canada tin rằng việc bắt giữ hai vợ chồng Garratts là một vụ bắt giam ăn miếng trả miếng và một nỗ lực gây áp lực buộc Canada phải trả tự do cho Su. Đại sứ Canada tại Bắc Kinh lúc bấy giờ, Guy Saint-Jacques, mô tả hai vợ chồng Garratt là "một vài nhà truyền giáo người Canada đã ở Trung Quốc 30 năm làm việc thiện". Ông nói với BBC rằng việc họ bị bắt "là trường hợp đầu tiên cho chúng tôi thấy sự trả đũa rõ ràng cho điều gì đó đã xảy ra ở Canada". Khi gặp các đối tác tại Bộ Ngoại giao về vụ án, Saint-Jacques nhớ lại: "Họ không bao giờ nói ra trực tiếp 'chúng ta hãy trao đổi.' Nhưng rất rõ ràng đây là những gì họ muốn. " Vào đêm bị bắt giữ - khởi đầu của những tháng ngày bị giam cầm của hai vợ chồng Garratts - họ được một người bạn của một người bạn mời đi ăn tối, họ nói với cặp vợ chồng này là muốn nói về con gái họ đang đi du học ở Canada. Nhưng một cái gì đó về bữa ăn tối này có vẻ kỳ lạ. "Nó không có vẻ chân thật và người con gái không bao giờ đến", Kevin nói. Julia nói rằng chỉ sau đó họ mới nhận ra toàn bộ buổi tối là một sự dàn dựng cho vụ bắt giữ họ. "Việc bắt giữ chúng tôi đã được suy nghĩ rất kỹ lưỡng và lên kế hoạch trước. Chúng tôi hoàn toàn không nghi ngờ gì," bà nói. Bà Mạnh Vãn Chu bị bắt ở Canada tháng 12/2008 Vào tháng 12, giám đốc điều hành viễn thông Trung Quốc, bà Mạnh Vãn Chu, 46 tuổi, bị giam giữ tại Vancouver vì cáo buộc vi phạm các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với Iran. Tuần này, Hoa Kỳ đã đệ đơn tố cáo Huawei và bà Mạnh, và đang tìm cách dẫn độ bà. Cả Huawei và bà Mạnh đều bác bỏ các cáo buộc. Sau vụ bắt giữ bà Mạnh Vãn Chu là những mối đe dọa về "hậu quả nghiêm trọng" từ Trung Quốc nếu người thừa kế công nghệ và giám đốc tài chính tại Huawei, công ty tư nhân lớn nhất của Trung Quốc, không được trả tự do. Vào giữa tháng 12, hai người Canada - nhà cựu ngoại giao Michael Kovrig và doanh nhân Michael Spavor - đã bị bắt giữ tại Trung Quốc với cáo buộc làm tổn hại an ninh quốc gia. Đức xem xét cấm Huawei lập mạng 5G Nhà sáng lập Huawei phủ nhận rò rỉ tin cho TQ Giống như trong trường hợp của hai vợ chồng Garratts, việc giam giữ họ bị nhiều nhà phân tích Trung Quốc xem là một sự trả thù. Michael Spavor (L) và Michael Kovrig bị Trung Quốc bắt giữ Kinh nghiệm của vợ chồng Garratts trong nhà tù Trung Quốc tương đương với những gì giới chức Canada và những người khác gợi ý là cảnh Kovrig và Spavor đang trải qua - bị nhốt trong một căn phòng có đèn chiếu sáng cả ngày lẫn đêm, và những cuộc thẩm vấn hàng ngày. "Tôi không biết những gì họ đã làm hoặc không làm, nhưng tôi biết những gì họ đang phải trải qua trong lúc này," Julia nói. Vợ chồng Garratts nói rằng họ không bao giờ bị tổn hại về thể xác nhưng bị lính gác theo dõi suốt ngày đêm và phải yêu cầu những nhu yếu phẩm cơ bản nhất khi cần. "Bạn muốn uống nước, họ phải đi lấy cho. Đánh răng, họ cũng đi lấy bàn chải cho bạn. Thủ tục được xếp đặt để tạo sự sợ hãi và kiểm soát bạn, "Kevin nói. Huawei tuyên bố sa thải Vương Vệ Tinh Huawei: TQ nổi giận vụ Mạnh Vãn Chu bị bắt Julia cho biết trong vài đêm đầu tiên, bà đắp chăn lên mắt để chặn ánh sáng, nhưng người bảo vệ kéo nó xuống. "Tôi nghĩ: 'Đó là một quy tắc, tôi không thể che mặt để ngủ trong bóng tối, họ cần cho ánh sáng chiếu vào mặt tôi.' Họ có quy tắc rất nghiêm ngặt. " Họ cũng trải qua các cuộc thẩm vấn hàng ngày kéo dài có khi đến sáu giờ đông hồ. Những cuộc bắt giữ ăn miếng trả miếng • Khoảng 200 người Canada bị bắt giữ tại Trung Quốc • Trường hợp của Michael Spavor, Michael Kovrig và Robert Lloyd Schellenberg có thể liên quan đến sự nổi giận của Trung Quốc khi bà Mạnh Vãn Chu bị bắt giữ • Kovrig, một nhà ngoại giao nghỉ phép, và Spavor, một doanh nhân có quan hệ mật thiết với Triều Tiên, bị cáo buộc tham gia vào các hoạt động gây tổn hại đến an ninh quốc gia Trung Quốc • Schellenberg bị kết án vào năm ngoái về tội buôn lậu ma túy và bị kết án tử hình vào tháng 1 • Canada đã cáo buộc Trung Quốc "hành động tùy tiện" trong tuyên án tử hình Schellenberg • Nước này đã cập nhật tư vấn du lịch cho Trung Quốc sau khi Schellenberg bị tuyên án, kêu gọi người dân phải thận trọng do có nguy cơ "thực thi luật pháp địa phương tùy tiện" Các thẩm vấn viên của hai vợ chồng Garretts đã có một thập kỷ chi tiết về thời gian họ sống ở Trung Quốc, những chuyến đi của họ, và hỏi đi hỏi lại về những chi tiết vụn vặt trong hoạt động của họ - tại sao, khi nào và ở đâu. Và họ gặp gỡ những ai. "Họ sẽ hỏi những câu hỏi tương tự hai tháng sau đó và so sánh các câu trả lời," Julia nói. "Nó rất, rất mệt mỏi." Kevin Garratt is reunited with his wife Julia in Vancouver Ông Kevin Garratt đoàn tụ với vợ ở Vancouver Khoảng bốn năm sau, hai vợ chồng Garretts ghi lại kinh nghiệm của họ trong một cuốn sách "Two Tears on the Window" - Hai giọt nước mắt trên cửa sổ - được xuất bản vào tháng 11. Là các Kitô hữu sùng đạo, họ nói lời cầu nguyện và sự hỗ trợ của cả gia đình và cộng đồng nhà thờ rộng lớn hơn đã giúp họ vượt qua thời gian bị giam giữ. "Tôi có cảm giác rằng sự an bình của tôi không thể bị đánh cắp, tự do thực sự của tôi không thể bị đánh cắp. Và tôi nghĩ rằng suy nghĩ này cho mình một tâm trạng thoải mái, " Julia nói. Julia được tại ngoại vào tháng 2 năm 2015, chờ ngày xét xử. Vào tháng 1 năm 2016, khi vẫn bị giam giữ, Kevin bị buộc tội ăn cắp bí mật nhà nước. Một tháng sau, Su từ bỏ dẫn độ và đến Mỹ, nơi vào tháng 3, ông ta đã nhận tội đột nhập vào các nhà thầu quốc phòng lớn của Mỹ, đánh cắp tài liệu quân sự nhạy cảm và gửi những tài liệu này đến Trung Quốc. Đại sứ Canada Saint-Jacques nói rằng giới chức Trung Quốc dường như bị bất ngờ trước quyết định của Su trong việc thỏa thuận với giới chức Mỹ. Justin Trudeau yêu cầu Trung Quốc trả tự do cho hai vợ chồng Garratt tháng 8/2016 Ông tin rằng bước ngoặt của sự kiện, kết hợp với chuyến thăm Trung Quốc của Justin Trudeau, trong thời gian đó, Thủ tướng mới đắc cử của Canada nêu lên trường hợp của Kevin, là công cụ đảm bảo cho việc Kevin được trả tự do. Kevin bị trục xuất đến Canada vào tháng 9 năm 2016 sau 775 ngày bị giam giữ tại Trung Quốc và đoàn tụ với Julia, đã rời khỏi nước này vào đầu năm đó. Trong khi đó, trường hợp của bà Mạnh Vãn Chu tiếp tục làm căng thẳng mối quan hệ của Trung Quốc với Canada và Mỹ. Giới chức Trung Quốc đã gọi việc bắt bà là một "sai lầm nghiêm trọng", cáo buộc Canada về tiêu chuẩn kép và "chủ nghĩa tự cao tự đại và quyền lực tối cao của phương Tây". Bà Mạnh Vãn Chu được tại ngoại và bị quản thúc tại Vancouver, nơi bà có nhiều tài sản. Bà sẽ ra tòa vào ngày 6 tháng 3, nhưng vụ án có thể kéo dài trong nhiều năm. Việc bà Mạnh bị bắt xẩy ra trong bối cảnh sự giám sát ngày càng tăng ở các nước phương Tây với Huawei, công ty hàng đầu thế giới về cơ sở hạ tầng viễn thông, đặc biệt là thế hệ mạng điện thoại di động tiếp theo, được gọi là 5G. Mối lo ngại về bảo mật công nghệ của công ty đã tăng lên, đặc biệt là ở Mỹ, Anh, Canada, Úc và Đức, vì nỗi lo sợ sản phẩm của họ có thể được sử dụng để làm gián điệp, một cáo buộc mà Huawei phủ nhận. Hãng ZTE của TQ 'có thể gây hại cho an ninh Anh Quốc' Mạnh Vãn Chu là ai và sao không mang họ bố? Trong tranh chấp ngoại giao, Canada đã nỗ lực tập hợp các đồng minh quốc tế đứng về phe mình. Đầu tháng này, hơn 140 nhà ngoại giao - bao gồm Saint-Jacques - và nhiều học giả đã ký một bức thư ngỏ tới Chủ tịch Tập Cận Bình kêu gọi trả tự do cho Kovrig và Spavor. Canada cũng sa thải đại sứ John McCallum vào Chủ nhật sau những bình luận gây tranh cãi mà ông đưa ra về trường hợp dẫn độ của bà Mạnh Vãn Chu. Đối với gia đình Garratts, mặc cho tầm quan trọng quốc tế của các trường hợp giống như của họ, điều quan trọng cần nhớ là nhiều cá nhân và gia đình của họ đã bị cuốn vào cuộc tranh chấp. "Tổn hại về mặt con người rất lớn. Đó là thiệt hại lớn nhất mà những cá nhân bị trực tiếp ảnh hưởng phải trả, những liên quan thật bất công bởi những điều lớn lao này, " Julia nói. | Cặp vợ chồng người Canada Kevin và Julia Garratt bị bắt giam tại Trung Quốc vào năm 2014 và bị buộc tội gián điệp trong bối cảnh hận thù leo thang giữa Canada và Trung Quốc và các cáo buộc giam giữ người của nhau để trả thù. | 2 người Canada kể về thời gian bị giam tại Trung Quốc |
Chiếc xe chở ông Kim Jong-un tới dự cuộc gặp thượng đỉnh ở Singapore Donald Trump đến Singapore hứa hẹn sẽ làm nên lịch sử. Và ông làm thế bằng cách bắt tay Kim Jong-un trước các ống kính truyền hình thế giới - trở thành đương kim tổng thống Hoa Kỳ đầu tiên gặp gỡ lãnh đạo tối cao của Bắc Hàn. Nhưng thực sự họ đã đạt được gì, và những biến chuyển và diễn tiến tiếp theo là gì? BBC hỏi ý kiến bốn chuyên gia về nhận định của họ. 'Một tuyên bố mơ hồ, nhưng có thể đã có những hứa hẹn bất thành văn' Andrea Berger, nghiên cứu viên, Trung tâm nghiên cứu James Martin Kim Jong-un rời Singapore mà không ký tên bên cạnh bất kỳ quy định chi tiết hơn hoặc đầy tham vọng nào liên quan đến vũ khí hạt nhân. Ngôn ngữ trong tuyên bố làm tại Singapore cũng giống các thỏa thuận trước đó, và ở vài khoản, thậm chí còn mơ hồ hơn. Như vậy thì, tuyên bố chung là một món quà cũ được gói hết sức đẹp đẽ, và được tặng lại. Nhưng có thể ý định mới là điều quan trọng. Cuộc họp ở Singapore đã tạo ra không gian chính trị cho, và đà hướng tới, các cuộc đàm phán trực tiếp hơn, thích hợp hơn để điền vào các chi tiết mà thỏa thuận chung không nhắc đến. Trong thực tế, cuộc họp báo của ông Trump cho thấy các cam kết bằng lời có thể đã được thực hiện. Cùng với các tiết lộ khác, ông Trump công bố kế hoạch hủy bỏ các cuộc tập trận quân sự chung của Mỹ và Nam Hàn, mà từ lâu đã khiến Bắc Hàn bị dị ứng, và Trump đồng ý là những cuộc tập trận này hơi "khiêu khích". Cộng đồng quốc phòng Mỹ chắc chắn sẽ phản đối việc hủy bỏ các cuộc tập trận phòng thủ hợp pháp, chẳng phải chỉ là vì không rõ liệu quyết định này có được đưa ra với sự đồng lòng của đồng minh ở Nam Hàn. Tuy nhiên, việc dừng các cuộc tập trận chung có thể giúp cho tình hình với Bình Nhưỡng tiến triển tốt hơn nữa, như khi các cuộc tập trận "Tinh thần đồng đội" được đình chỉ vào đầu những năm 1990. Tổng thống Mỹ Donald Trump (trái) và lãnh đạo Bắc Triều Tiên Kim Jong Un gặp nhau tại hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Bắc Hàn,tại khách sạn Capella trên đảo Sentosa ở Singapore vào ngày 12 tháng 6 năm 2018. Ông Kim chắc đã rất hài lòng với hình ảnh đã được đánh bóng của mình trong vai trò là một chính khách quốc tế có trách nhiệm mà Tổng thống Mỹ thích và kính trọng. Lãnh đạo Bắc Hàn cũng chắc chắn sẽ được khuyến khích bởi thông báo bất ngờ của ông Trump rằng các cuộc tập trận chung của Mỹ-Nam Hàn sẽ kết thúc. Nhìn về phía trước, Mỹ sẽ cần phải duy trì động lực đằng sau các cuộc thảo luận này và phải nhanh chóng mang lại những tiến bộ có ý nghĩa. 'Niềm tin chiến thắng thực tế' John Nilsson-Wright, giảng viên cao cấp, Đại học Cambridge Hai nhà lãnh đạo chắc hẳn thấy là hội nghị thượng đỉnh đã đáp ứng được mọi kỳ vọng của họ và có thể được xem là thành công. Nhưng chúng ta nên cẩn thận phân biệt giữa hình ảnh và những kỳ vọng một mặt đầy tham vọng, và mặt khác cần phải mang lại sự tiến bộ thực sự, rõ ràng, có thể đo lường được. Sự kiện này giống việc đức tin chiến thắng thực tế, cộng thêm cách đóng gói và quảng bá để tăng cường thế đứng của Donald Trump với giới ủng hộ ở nước nhà. Về mặt khu vực, đồng minh của Hoa Kỳ sẽ cảm thấy bất ổn bởi những lời tuyên bố của tổng thống dường như ám chỉ đến việc giảm sự có mặt của lực lượng Mỹ trong khu vực vào một thời điểm nào đó, và lập lại các tranh cãi phải chia sẻ gánh nặng phòng thủ quen thuộc. Ngay cả nếu không dính dáng đến hội nghị thượng đỉnh, tuyên bố này - cùng với việc đình chỉ các cuộc tập trận quân sự chung - tạo nguy cơ làm mất ổn định những quan hệ liên minh quan trọng, và có thể gây rối rắm hơn nữa cho cuộc cạnh tranh quân sự và chạy đua vũ khí trong khu vực . Kim, ngôi sao mới nổi trong lớp lãnh đạo 2018 Những gián điệp Bắc Hàn muốn trở về quê hương Thật khó để xem sự trao đổi mới có giải quyết một cách cụ thể và có ý nghĩa mối quan tâm của Nhật Bản về nạn bắt cóc được thực hiện bởi Bắc Hàn. Trung Quốc cũng muốn thấy bằng chứng rằng Bắc Hàn đang áp dụng một tư thế hoà giải hơn, nhưng sẽ ghi nhận rất kỹ những dấu hiệu cho thấy vị trí của ông Trump kém hung hăng hơn trước và rằng, hiện giờ viễn ảnh xung đột quân sự đã giảm đi rất nhiều. 'Trump thực ra chỉ giành được một nhượng bộ duy nhất' Ankit Panda, biên tập viên cao cấp tại Diplomat Tuyên bố chung đưa ra hai tham chiếu về "triệt tiêu hoàn toàn". Đó là một cụm từ được quan trọng hoá và có vẻ không chính xác mấy. Nhưng có vẻ điều cuối cùng mà "triệt tiêu hoàn toàn" có ý nghĩa, là Bắc Hàn sẽ đơn phương bỏ vũ khí - hay bỏ hoàn toàn, có thể kiểm chứng, và không thể phục hồi hủy được vũ khí hạt nhân của nước này. Cụm từ thứ hai, thường được viết tắt là "CVID" ̣không xuất hiện chỗ nào trong trong tờ công bố, và điều đó thật bất ngờ. Trong những cuộc hội thảo dẫn đến hội nghị thượng đỉnh, Bắc Hàn đã nói rõ rằng Kim Jong-un không đến Singapore để trao chìa khóa chương trình hạt nhân của mình. "Hoàn thành phi hạt nhân hóa" - một công thức xuất hiện lần đầu trong tuyên bố Panmunjom ngày 27 tháng 4 giữa hai miền Triều Tiên - rất mơ hồ, có một kết thúc mở và, trong diễn dịch rộng lượng nhất, đề cập đến huỷ bỏ vũ khí hạt nhân toàn cầu. Nhượng bộ mà Bắc Hàn đưa ra cho các chương trình tên lửa đạn đạo và hạt nhân, cho đến giờ, bao gồm việc thông báo lệnh cấm kiểm tra tên lửa đạn đạo liên lục địa và sự hủy diệt có thể đảo ngược của địa điểm thử nghiệm hạt nhân tại Punggye-ri vào cuối tháng Tư, và chẳng mấy liên quan đến ngoại giao đang diễn ra giữa Nam Hàn và Hoa Kỳ. Trong định nghĩa của Bắc Hàn, đây là những hành động được thực hiện vì đất nước này đã hoàn thành việc ngăn chặn hạt nhân và bây giờ muốn báo hiệu cho thế giới rằng nó sẽ tiếp tục tồn tại như một cường quốc vũ khí nguyên tử trưởng thành và có trách nhiệm. Cách đây không lâu, Bắc Hàn vẫn còn đang thử nghiệm tên lửa hạt nhân Ông Trump dường như đã chỉ gặt hái được một nhượng bộ duy nhất từ Bắc Hàn tại hội nghị thượng đỉnh. Sau khi ký tên vào tờ tuyên bố tại Singapore, Trump yêu cầu Kim tháo dỡ một "địa điểm thử nghiệm động cơ tên lửa". Bắc Hàn được báo cáo là chấp nhận yêu cầu - dù điều này không được đưa vào văn bản. Địa điểm thử nghiệm này dường như khác với một địa điểm đã bị sập mới đây gần Kusong, liên quan đến việc phát triển tên lửa phóng di động tiên tiến của nước này. Chúng ta không đủ chi tiết để biết khi đưa ra yêu cầu trên ông Trump muốn nói cụ thể về địa điểm nào, nhưng có khả năng ông muốn đề cập đến địa điểm thử nghiệm động cơ đẩy mạnh của Bắc Hàn tại Hamhung. Ngay cả với sự tiến bộ đáng kể của Bắc Hàn trong tên lửa đạn đạo, tên lửa đẩy nhiên liệu là biên giới tiếp theo cho chương trình này. Nếu ông Trump đã lấy được một sự bảo đảm từ Bắc Hàn vào thời điểm này, chúng ta có thể thấy đây là một điểm thảo luận kỹ thuật quan trọng trong một vòng đàm phán Mỹ-Bắc Hàn sau này. 'Khởi đầu cho một hành trình dài' Sokeel Park, giám đốc nghiên cứu và chiến lược, Liberty ở Bắc Hàn Một hội nghị thượng đỉnh khổng lồ, chưa từng có, nhưng chỉ tạo được một thỏa thuận rất nhẹ nhàng và theo khuôn mẫu. Thỏa thuận này thực sự có thể chỉ cần sao chép từ các thỏa thuận khác trước đây với Bắc Hàn. Vì vậy, đây là một khởi đầu không ấn tượng, nhưng người ta cũng chỉ kỳ vọng cuộc gặp gỡ này chỉ là phát súng bắt đầu cho một hành trình dài mà chúng ta sẽ phải chờ một hoặc hai năm để phán xét. Ngay cả trong khi một giải pháp hoàn hảo 100% về việc khử hạt nhân vẫn còn khó nắm bắt, hy vọng rằng lần này quá trình thương thảo có thể kéo dài, vì Kim Jong-un, chỉ 34 tuổi, phải chơi một trò chơi kéo dài hàng thập kỷ, và biết rằng ông ta cần tăng trưởng kinh tế để duy trì sức mạnh lâu dài. Chiếc xe chở ông Kim Jong-un tới dự cuộc gặp thượng đỉnh ở Singapore Chúng ta càng mở rộng được đất nước này và càng thúc đẩy được sự khao khát của người dân cho một nền kinh tế phát triển và cuộc sống tốt đẹp hơn, Kim Jong-un sẽ càng phải đảm bảo một môi trường thuận lợi cho thương mại và đầu tư từ Trung Quốc, Nam Hàn và các nước còn lại trên thế giới. Vì vậy, trong các thỏa thuận mà chúng ta thực hiện cũng như trong cách tiếp cận với Bắc Hàn, chúng ta phải đảm bảo rằng đó là một chiến thắng không chỉ đối với Kim Jong-un mà còn đối với người dân Bắc Hàn. Đó là cách duy nhất để có một lộ trình tiến bộ bền vững lâu dài. Tôi nghĩ là rất nhiều người Bắc Hàn cả nghèo lẫn giàu sẽ hoan nghênh sự tái giao dịch với Trung Quốc và Nam Hàn, cũng như tăng thêm giao dịch với Hoa Kỳ. Người dân có xu hướng muốn thay đổi, đột phá và có cơ hội kinh tế tốt hơn. Tuy nhiên, ngoài những tường trình được kiểm soát qua các phương tiện truyền thông nhà nước, hầu hết người Bắc Hàn không có nhiều thông tin, phân tích và bình luận về tất cả những điều này. Vì thế dân Bắc Hàn dù bị ảnh hưởng nhiều hơn nhưng lại suy nghĩ ít hơn về biến cố này. Tổng thống Donald Trump (phải), và lãnh đạo Bắc Hàn Kim Jong-un tại cuộc họp thượng đỉnh ở Singapore. | Bốn chuyên gia chia sẻ nhận định về hội nghị tượng đỉnh lịch sử của Trump-Kim ở Singapore. | Trump và Kim thực sự đạt được gì ở Singapore? |
Cuộc gặp lãnh đạo Mỹ Việt được xem là có tính hình thức và theo kịch bản có sẵn. Trong bài đăng ngày 28/08, ông Greg Rushford, nhà báo chuyên về phóng sự điều tra chính trị trong mậu dịch quốc tế, nói về điều mà ông gọi là Washington đang “chơi trò hăm dọa, ép Hà Nội chấp nhận một thỏa thuận kinh tế rõ ràng không vì lợi ích của Việt Nam – và có thể sẽ thành công”. Tiết lộ đưa ra trong bối cảnh các Bộ trưởng Kinh tế thuộc 12 nước vành đai Thái Bình Dương mới đây tham gia đàm phán lần thứ 19 về Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) 22-23 tháng Tám 8 ở Brunei. Bộ trưởng Công Thương Vũ Huy Hoàng dẫn đầu đoàn Việt Nam tham gia vòng đàm phán này. Bài báo cũng bàn về động thái của Bộ Chính trị Việt Nam trong việc mở rộng và tăng cường hợp tác kinh tế với các cường quốc chính, ông Sang và ông Obama đã nói gì với nhau tại Tòa Bạch Ốc và những ai có mặt trong cùng phòng họp của hai nhà lãnh đạo này. Cuộc gặp Phòng Bầu Dục Chủ tịch Sang bày tỏ mong muốn tăng cường quan hệ với Mỹ Khác với các cuộc tọa đàm “tay đôi” giữa Richard Nixon và Mao Trạch Đông, Franklin Roosevelt và Joseph Stalin, cuộc gặp của lãnh đạo Mỹ Việt vào hôm 25/07 được xem là có tính hình thức và theo kịch bản có sẵn, điển hình cho các đời tổng thống Mỹ tiếp đón các vị khách nước ngoài trong những năm gần đây. Ngoài Bộ trưởng Công thương Vũ Huy Hoàng, Bộ trưởng Nông nghiệp Cao Đức Phát Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước Đào Việt Trung, Đại sứ Nguyễn Quốc Cường, người ta còn thấy có Trung Tướng Tô Lâm, Thứ trưởng Bộ Công an, Ủy viên Trung ương Đảng. Với sự hiện diện của quá nhiều người – không phải tất cả trong số họ đều trung thành với phe ủng hộ Chủ tịch Sang trong Bộ Chính trị – chẳng có chủ tịch nước Việt Nam nào sẽ thấy mình ở thế để tiếp cận và đàm phán có thực chất và qui mô, tác giả nhận định. Tuy nhiên ông Rushford quan tâm nhiều hơn tới ba quan chức Việt Nam khác cũng có mặt trong Phòng Bầu Dục nơi ông Sang họp với ông Obama, đó là người phiên dịch Phạm Xuân Hoàng Ân, Ngoại trưởng Phạm Bình Minh và Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh, Thứ trưởng Bộ Quốc Phòng. Cả ba nhân vật này đều có những người cha gắn với lịch sử Mỹ-Việt. Cha của Phạm Xuân Hoàng Ân là cựu điệp viên cộng sản Phạm Xuân Ẩn, nhân viên tình báo có thể xem là quan trọng nhất của Hà Nội trong giai đoạn Cuộc chiến Việt Nam. Ân hiện đang làm việc cho Tổng Lãnh Sự Quán Việt Nam tại San Francisco và “cũng như cha mình, con trai cố điệp viên là người biết về cả hai đất nước rất rõ”. Trong khi đó Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh (con của Đại tướng Nguyễn Chí Thanh), từng là lãnh đạo Tổng Cục 2 (Cơ quan tình báo của Bộ Quốc Phòng), và hiện là Ủy viên Trung ương Đảng, được xem là nhân vật chủ chốt trong chiến lược “đi dây” của Việt Nam khi đối thoại với các cường quốc có lợi ích an ninh tại khu vực Thái Bình Dương. Tướng Vịnh được xem là nhà chiến lược quan trọng trong một loạt các chủ đề nhạy cảm: đối phó với việc Trung Quốc hăm dọa tại Biển Đông trong khi đồng thời thiết lập quan hệ quân sự với Bắc Kinh; mua sắm tàu ngầm và các vũ khí khác của Nga; và cũng tăng cường quan hệ quân sự Mỹ-Việt. Ngoại trưởng Phạm Bình Minh cũng có người cha nổi tiếng. Ông Nguyễn Cơ Thạch là Bộ trưởng Ngoại giao trong giai đoạn 1980-1991. Ông đã có những nỗ lực nhưng không thành trong việc bình thường hóa quan hệ với bên thua cuộc Hoa Kỳ. Cũng giống như cha mình, ông Minh được xem là người thấu hiểu được tầm quan trọng của việc phát triển các quan hệ gần gũi với Hoa Kỳ nhằm đối phó với ảnh hưởng lấn át của Trung Quốc. Trong lần nói chuyện tại Hội đồng Quan hệ Nước ngoài vào năm 2011, ông Minh thẳng thắn nói về giai đoạn hết sức “hận” Hoa Kỳ khi còn nhỏ, là lúc ông phải chứng kiến cảnh Hà Nội bị Mỹ ném bom. Tuy nhiên kể từ khi theo nghiệp ngoại giao sau chiến thắng của Hà Nội vào năm 1975, ông Minh – cũng giống cha mình – tập trung sự nghiệp vào cách nhằm thiết lập quan hệ gần gũi hơn với cựu thù chiến tranh của Việt Nam. Bình luận về những khó khăn trong việc đàm phán gia nhập TPP, ông Rushford cho rằng “Có lẽ những người sắc sảo và khôn ngoan đóng vai trò định hướng cho Bộ Chính trị Việt Nam sẽ có cùng quyết tâm như thế hệ cha anh của mình”. Tác giả cho hay một trợ lý báo chí của Tòa Bạch Ốc từ chối tiết lộ những ai (của cả phía Việt Nam và phía Hoa Kỳ) có mặt trong Phòng Bầu Dục. Một số nhà báo có mặt lúc hai bên tiếp xúc với báo giới cho biết về phía Hoa Kỳ, ngoài Cố vấn An ninh Quốc gia Susan Rice, Bộ trưởng Thương mại Penny Pritzker và trưởng đoàn đàm phán mậu dịch Hoa Kỳ Michael Froman còn có thêm hai quan chức khác nữa. Bà Pritzker là lính mới trong ngành ngoại giao. Bộ Thương mại của bà là nơi Hà Nội không ưa gì bởi họ đưa ra các thứ thuế chống bán phá giá nhắm vào ngành xuất khẩu tôm và cá tra của Việt Nam. Ông Froman mặc dù cũng gần gũi với ông Obama, dường như tập trung vào sự nghiệp chính trị nội địa nhiều hơn là kinh nghiệp đối ngoại thực thụ. Thông điệp từ Bộ Chính trị Đại sứ Mỹ David Shear tiếp xúc người Mỹ gốc Việt hồi tháng Tám Dẫn các nguồn giấu tên từ cả Việt Nam và Hoa Kỳ, tác giả cho biết khi gặp Tổng thống Mỹ ngày 25/7 tại Tòa Bạch Ốc, phái đoàn Chủ tịch Việt Nam Trương Tấn Sang nói quan hệ kinh tế với Mỹ và đàm phán để vào TPP là “ưu tiên rất cao”. Giáo sư Carl Thayer, nhà quan sát Việt Nam lâu năm và có quan hệ gần gũi với Hà Nội, cho biết ông đã được xem một bản sao của bản thảo một nghị quyết đề ngày 10/04/2013, hiện chưa được công bố, của Bộ Chính trị. Nghị quyết này nói hội nhập kinh tế với tất cả các cường quốc chính là ưu tiên hàng đầu của Việt Nam, tức là hội nhập trên tất cả phương diện bao gồm cả an ninh. Trong Phòng Bầu Dục, Chủ tịch Sang nhấn mạnh với ông Obama điều mà phía Việt Nam đã nói suốt trong ba năm đàm phán: rằng để ký được TPP, Việt Nam cần ưu đãi kinh tế, nhất là đối với thị trường dệt may – da giày, hiện đang chịu thuế nhập khẩu cao. Giới chức báo chí Tòa Bạch Ốc từ chối bình luận về phản ứng của ông Obama với ông Sang về chủ đề này mặc dù khi ra trước giới phóng viên, ông Obama tuyên bố hai nước sẽ cố gắng ký TPP trước cuối năm. Tuy nhiên năm ngoái và năm kia Tòa Bạch Ốc cũng nói vậy, mặc dù nhà đàm phán mậu dịch Mỹ Michael Froman nói rằng lần này chính quyền Obama sẽ làm những gì họ nói. Thế nhưng Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam, trong lần tiếp xúc với cộng đồng Mỹ gốc Việt gần đây tại ngoại ô Washington vào hôm 16/08, đã chia sẻ thông điệp của Tổng thống Mỹ. Đại sứ Shear nói rằng chính quyền Obama xem các cuộc đàm phán TPP là “hết sức quan trọng.” Nhưng nếu Hà Nội không có những “tiến bộ rõ rệt về nhân quyền” thì “chúng tôi không thể có được ủng hộ của quốc hội” cho thỏa thuận TPP. Ông Shear cho hay chủ đề nhân quyền xuất hiện hai lần trong cuộc họp của ông Obama và ông Sang. Lần đầu là khi đề cập tới việc nhân quyền như điều kiện mấu chốt để hăng cường các mối quan hệ kinh tế và an ninh. Lần thứ hai, theo Đại sứ Shear, là khi Chủ tịch Sang bày tỏ nhu cầu của Việt Nam muốn mua vũ khí “sát thương”. Ông Obama được dẫn lời đáp lại rằng “nếu ngài muốn thực hiện điều đó thì Việt Nam phải cải thiện thực trạng nhân quyền.” Tác giả bài báo, ông Rushford, cho rằng Bộ Chính trị hẳn phải tự hỏi đất nước họ có lợi gì khi tiếp tục bỏ tù các tù nhân chính trị mà “tội” của họ chỉ đơn thuần là thực hiện quyền tự do ngôn luận và tự do hội họp. Tuy nhiên cũng chính các thành viên của Bộ Chính trị mà hiện bảo lưu cách hành xử về nhân quyền cũng phải tự hỏi tại sao họ phải đặt bút ký một thỏa thuận TPP mà cho Việt Nam các lợi ích kinh tế mập mờ. 'Từ sợi trở đi' Hà Nội muốn Hoa Kỳ giảm thuế cao đánh vào hàng da giầy và dệt may xuất khẩu vào thị trường Mỹ Điểm mấu chốt của TPP là Hà Nội muốn Hoa Kỳ giảm thuế cao đánh vào hàng da giầy và dệt may xuất khẩu vào thị trường Mỹ. Tuy nhiên để được hưởng thuế suất 0% thì mọi công đoạn từ sợi trở đi ("yarn forward") phải được làm ở các nước thành viên TPP. Điều này có nghĩa là Việt Nam sẽ phải mua vải và sợi từ các nhà máy đang yếu thế tại miền nam Hoa Kỳ, tức là không được mua vải và sợi từ các nước phi thành viên TPP như Trung Quốc hay Thái Lan. Và điều đó có nghĩa là cả các tập đoàn đa quốc gia của Mỹ sẽ có vấn đề về nguyên liệu đầu vào bởi những hãng như Levis hoặc Gap sẽ phải mua vải từ nhà cũng cấp Mỹ và chở qua Thái Bình Dương tới Đông Nam Á. Ngay cả Đại diện Mậu dịch Hoa Kỳ Michael Froman cũng không chịu giải thích cho tác giả, mặc dù hỏi rất nhiều lần, rằng vì sao điều khoản tính từ sợi trở đi lại mang lại lợi ích kinh tế tốt nhất cho Việt Nam. Giữa tháng này, khi Đại sứ Shear tiếp xúc với người Mỹ gốc Việt ở bang Virginia, nhà báo Rushford, người cũng có mặt tại sự kiện này, đã hỏi ông Shear có thấy lợi ích kinh tế nào cho Việt Nam trước đòi hỏi tính từ sợi trở đi của ngành dệt may Việt Nam. Đại sứ Shear nhường câu trả lời cho Đại diện thương mại Froman, nhưng ông này từ chối trả lời. Tòa Bạc Ốc từng bác bỏ một cách thiếu thuyết phục rằng thỏa thuận TPP là một phần của chiến lược bao vây Trung Quốc về kinh tế. Điều khoản tính từ sợi trở đi, được Hoa Kỳ đưa vào thỏa thuận mậu dịch của Hoa Kỳ với Mexico vào đầu thập niên 1990 và sau đó được áp dụng với các nước châu Mỹ Latinh. Ý tưởng lúc đó, và vào lúc này, là để hạn chế hàng nhập khẩu từ Trung Quốc và sau này là từ châu Á. Tuy nhiên, chiến lược này đã không thành. Qui định này rườm rà quá đến nỗi chỉ có 17% mậu dịch của Mỹ Latinh đi qua ngả “tính từ sợi trở đi”. Các công ty hầu hết lựa chọn giải pháp trả thuế cao hơn là phải mệt mỏi với đống giấy tờ thủ tục. Tác giả cũng cho biết khi các nước châu Phi đàm phán một thỏa thuận mậu dịch với Hoa Kỳ (thỏa thuận mậu dịch AGOA vào thập niên 1990, giới dân biểu Mỹ da đen đã phản đối mạnh mẽ qui định này và biện luận đó là nguyên tắc của chủ nghĩa thực dân. Cuối cùng thỏa thuận AGOA cho phép các nước châu Phi mua bong và vải từ Trung Quốc, hoặc bất kỳ nơi nào khác, với điều kiện là thành phẩm cuối cùng phải được “cắt và may” (cut and sewn) tại châu Phi. Trong đàm phán TPP, bất kỳ thỏa thuận nào không đạt được nguyên tắc “cắt và may” cho hàng may mặc đều cản trở hoạt động xuất khẩu của Việt Nam. Điều trớ trêu là giới dân biểu Mỹ gốc Phi hiện lại đang vận động để ông Obama ép Việt Nam phải chấp nhận điều khoản tính từ sợi trở đi mà họ từng chỉ trích là phân biệt đối xử. Ngay tại vòng đàm phán mới đây tại Brunei, Đại diện Thương mại Mỹ vẫn tái khẳng định điều khoản này vẫn là “điểm cốt lõi” của những gì Hoa Kỳ muốn trong TPP. Ông Rusford dự đoán có lẽ Việt Nam rồi sẽ chấp nhận một thỏa thuận TPP hạn chế, để dệt may – da giày Việt Nam phần nào hưởng lợi một cách khiêm tốn khi xuất vào Mỹ trong khi chỉ nhượng bộ tối thiểu khi mở cửa cho hàng hóa Mỹ xuất vào Việt Nam. Tác giả nhận định rằng rốt cùng các nhà đàm phán của Việt Nam nên hiểu rằng Obama là người cần có một thỏa thuận TPP nhất và ông cảnh báo Tổng thống Obama nên học bài học của quá khứ để tránh sa đà vào chính trị nội địa khi đàm phán một thỏa thuận mậu dịch quan trọng với Việt Nam, cũng như duy trì vị thế của Hoa Kỳ tại châu Á. | Một nhà báo Mỹ vừa cảnh báo Chính phủ Tổng thống Barack Obama về những rủi ro nếu tiếp tục ép Việt Nam phải chấp nhận các điều khoản 'bất lợi' khi gia nhập hiệp định TPP. | Hậu trường ngoại giao Mỹ - Việt |
Các diễn giả và cử tọa tại cuộc thảo luận ở Lyon đặt vấn đề nguyên nhân cuộc khủng hoảng. Buổi thảo luận tại khoa Nghiên cứu Đông Á (IAO) của Đại học Sư phạm Lyon gồm bốn khách mời chính, bao quát các chủ đề như gốc rễ của địa chính trị trong cuộc khủng hoảng tranh chấp lãnh hải, cách nhìn của giới bất đồng chính kiến, trải nghiệm và quan sát của ông Andre Menras (Hồ Cương Quyết), người mang hai quốc tịch Pháp-Việt, và phân tích về tình hình xã hội Việt Nam. Buổi thảo luận diễn ra hôm 24/05 do Hội văn hóa Người Việt vùng Rhône (ACVR) phối hợp cùng viện IAO tổ chức với mục tiêu đưa ra một góc nhìn khoa học, khách quan, và độc lập đối với những gì đang diễn ra giữa Việt Nam và Trung Quốc, theo bà Ngọc Anh Rolland, chủ tịch hội. Trao đổi bên lề hội thảo hôm 24/05 với BBC tiếng Việt, ông Laurent Gédéon cho biết trong cuộc khủng hoảng giữa Trung Quốc và Việt Nam hiện nay, viện dẫn chứng cứ lịch sử là chỉ nên dành cho người dân. Việt Nam nên dùng tới các chứng cứ về địa chính trị, tuy nhiên vị trí và vùng biển quanh Hoàng Sa và Trường Sa vốn vẫn rất phức tạp không chỉ với Việt Nam và Trung Quốc mà còn với các quốc gia khác. Một phần của vấn đề phức tạp này cũng được thể hiện trong cách đặt tên của mỗi quốc gia. Chẳng hạn, Việt Nam gọi là Biển Đông, Trung Quốc đặt là Biển Nam Trung Hoa, còn Philippines gọi là Biển Tây của Philippines, theo một học giả khách mời của IAO, chuyên về địa chính trị và chủ đề Hoa-Việt trong buổi thảo luận. Về vấn đề điều gì có thể xảy tiếp theo, sau khi Trung Quốc đã đưa giàn khoan Hải Dương 981 vào vùng biển tranh chấp, một số ý kiến cho rằng, Bắc Kinh sẽ giữ giàn khoan và chờ cho tới khi Hà Nội sơ suất hoặc ‘không thể chịu được nữa’. Trả lời phỏng vấn riêng với BBC, hôm Chủ Nhật, nhà nghiên cứu Gédéon nói: "Chính xác, cho tới thời điểm này, Trung Quốc đã thắng đối với vụ giàn khoan HD-981." Bởi vì theo ông, Trung Quốc sau một thời gian hoàn toàn có thể rút lại giàn khoan di động này, nhưng vẫn tuyên bố vùng biển đó là của họ. ‘Cần thiết lập đồng minh’ Ông Gédéon cho rằng, tới thời điểm này, Việt nam đã ở vào vị trí bắt buộc để đối phó lại những gì đang diễn ra. Tuy nhiên, Việt Nam thực ra không có nhiều phương tiện để chống lại Trung Quốc trên biển khi chỉ có thể đặt mình vào thế phòng bị mà không thể dùng vũ lực, “do đang ở trong một cuộc đua không cân xứng”. Việc xác lập đồng minh Hà Nội – Washington có thể là điều cần thiết và nên đưa cả các quốc gia cũng liên quan tới vấn đề tranh chấp với Trung Quốc, nhà nghiên cứu người Pháp gợi ý. Có ý kiến tại cuộc thảo luận cho rằng Việt Nam nên cùng Philippines kiện Trung Quốc. Cùng chia sẻ quan điểm này, ông André Menras (tên tiếng Việt là Hồ Cương Quyết) cho rằng Việt Nam nên cùng Philippines đưa Trung Quốc ra tòa, “để ít nhất thì công chúng cũng thấy được Trung Quốc là hạng gì”. Viện dẫn các mốc lịch sử chính, ông Menras khẳng định Việt Nam hoàn toàn có thể chứng minh vùng biển có giàn khoan nằm trong vùng đặc quyền kinh tế của mình. Hơn nữa, Việt Nam sẽ không đơn độc khi cả Hoa Kỳ và Pháp đều cảm thấy mình ‘mắc nợ’ Việt Nam do di sản hai cuộc chiến tranh. Theo cách lý giải của người mang hai quốc tịch Pháp và Việt Nam này, Trung Quốc đã ‘tranh thủ’ thời điểm Pháp và Mỹ rút đi để dần chiếm các hòn đảo và vùng nước của Việt Nam. 'Thời điểm thích hợp' Hôm 23/05, ông Hồ Cương Quyết cho đăng một lá thư ngỏ gửi tới các lãnh đạo cấp cao của Việt Nam về việc cho phép chiếu bộ phim tài liệu Hoàng Sa Việt Nam: nỗi đau mất mát. Ông viết, đây là thời điểm thích hợp để đưa ra bộ phim, khi ở thời điểm này nó vẫn còn tính thời sự. Ông lấy tên Hồ Cương Quyết (với họ Hồ xuất phát từ họ của ông Hồ Chí Minh) sau khi được chủ tịch Nguyễn Minh Triết ký quyết định để cùng Việt Nam thực hiện bộ phim tài liệu này năm 2009. Tuy nhiên, sau khi bộ phim về các gia đình ngư dân miền Trung, đặc biệt là ở đảo Lý Sơn, Quảng Ngãi hoàn tất, bộ phim đã không được công chiếu. Giải thích riêng với BBC, ông cho rằng lý do bộ phim bị cấm dù đã có giấy phép xuất, nhập sản phẩm báo chí là do có các ‘phe phái mâu thuẫn’ trong giới lãnh đạo cấp cao của Việt Nam. “Ông Triết lúc đó có vẻ không muốn theo Trung Hoa, nhưng không hiểu sao bên thành ủy thành phố Hồ Chí Minh lại phản ứng dữ lắm.” Người Trung Quốc duy nhất Zuang Ningjun, đến từ Thượng Hải và là người Trung Quốc duy nhất trong buổi thảo luận, nói với BBC rằng cá nhân anh quan tâm tới những gì đang diễn ra giữa Trung Quốc và Việt Nam do ngành học của mình, nhưng những thanh niên Trung Quốc khác ít ai quan tâm, vì “chúng tôi đã có quá nhiều vấn đề của riêng mình, như chuyện người Uyghur, hay mấy vụ ở Urumqi vừa rồi”. Cử tọa tại cuộc thảo luận quan ngại về tình hình nóng lên ở Biển Đông. Trả lời BBC, sinh viên ngành Lịch sử đương đại ở Lyon nói “tôi thực sự muốn tới Việt Nam nhưng chắc không phải là lúc này vì những gì đã xảy ra với người Trung Quốc. “Tôi không thể trách họ được, vì người Trung Quốc đã làm tương tự với Nhật Bản khi họ đập phá cửa hàng cửa hiệu, sản phẩm, tuy nhiên là không có ai chết.” Còn chuyện nước nào đúng, sai “là việc của các chính trị gia và nhà ngoại giao”, anh nói. Khía cạnh khác được đề cập trong buổi thảo luận là quan điểm về quan hệ với Trung Quốc từ phía các nhà bất đồng chính kiến và quan sát các diễn biến trong xã hội Việt Nam và các nỗ lực thúc đẩy để xảy ra cuộc “Đổi mới thứ hai”. Bên cạnh các nhân vật như luật sư Cù Huy Hà Vũ, bác sỹ Nguyễn Đan Quế, ông Nguyễn Tiến Trung, Phạm Thanh Nghiên, ông Francois Guillemot – tiến sỹ lịch sử - nhận xét ông Phạm Chí Dũng là một trong những blogger bày tỏ rõ ràng mong muốn thay đổi, chuyển hẳn đường hướng ngoại giao với Trung Quốc. Chuyên viên nghiên cứu và phụ trách kho tài liệu Việt Nam của viện IAO cũng nhắc tới bà Phạm Chi Lan với lời chú thích, đây không phải là một nhà bất đồng chính kiến, nhưng là kinh tế gia và nhà trí thức thẳng thắn và có tiếng nói mạnh mẽ. Bình luận về các sự kiện phản đối Trung Quốc hôm 13, 14/05, nhà quan sát xã hội Việt Nam Dominique Foulon đặt vấn đề tuy các cuộc biểu tình của giai cấp nông dân và công nhân có thể phần nào thách thức chính quyền, nhưng điều đó sẽ không làm ảnh hưởng tới các quyền lực chính trị. Còn sau đó, ông André Menras một lần nữa gây chú ý với cuộc hội thảo khi nói: “Vậy tôi muốn hỏi, cuộc khủng hoảng này làm lợi cho ai?” | Trong buổi thảo luận về chủ đề các vấn đề khủng hoảng Trung – Việt tại thành phố Lyon, Pháp, có ý kiến cho rằng, Mỹ và Pháp sẽ phần nào hỗ trợ Việt Nam trong xung đột với Trung Quốc do di sản lịch sử, và phương Tây sẽ giúp đỡ nếu thấy có cải biến nhân quyền và dân chủ ở Việt Nam. | 'Việt Nam không đơn độc nếu đổi mới’ |
"Sai phạm tại Thủ Thiêm hiện đã thành một mớ hỗn độn.... Nhưng không hy vọng cũng phải hy vọng. Vì ít nhất nếu chúng tôi ngưng lại thì vụ việc sẽ bị chìm xuồng," bà Nguyễn Thùy Dương nói với BBC ngay sau cuộc họp hôm 7/5. Thùy Dương là người phụ nữ 'ném giầy' gây xôn xao dư luận trong một buổi họp khác giữa đoàn đại biểu Quốc Hội và người dân Thủ Thiêm năm 2018. Đã có 700 người dân Thủ Thiêm ký đơn gửi Thủ tướng chính phủ và các cơ quan liên quan, đề nghị giải quyết các vấn đề liên quan đến đất đai của họ ở Thủ Thiêm, theo Tuổi Trẻ. Đây là những hộ thuộc 5 khu phố của ba phường An Khánh, Bình An, Bình Khánh với tổng diện tích đất 4,3 ha được cho là bị giải tỏa 'oan sai' để làm khu đô thị mới Thủ Thiêm, đẩy hàng ngàn hộ ở đây vào cảnh ăn nhờ ở đậu và khiếu kiện kéo dài 20 năm qua. Khu đất này hiện đang được chính quyền TP Hồ Chí Minh xem xét xác định là nằm ngoài ranh quy hoạch. 'Dân Thủ Thiêm sống mòn trong nắng nóng' "Nóng khủng khiếp. Một số bà con đã chuyển lên chung cư tạm nhưng chịu không nổi tiền điện nước. Và cũng chỉ ở tạm đấy thôi chưa giải quyết gì. Khu tạm cư thì xuống cấp," bà Nguyễn Thùy Dương nói với Mỹ Hằng của BBC. 'Vụ Thủ Thiêm không thể dàn xếp được nữa' Công bố 'nhiều sai phạm' trong quy hoạch KĐT Thủ Thiêm Vụ Thủ Thiêm: 'Dân mất, chính quyền cũng mất' "Chỗ ở tạm quây bốn mặt tôn nóng khủng khiếp. Một số hộ nước thải đen ngập nhà, hôi thối. Ở trên thì nóng ở dưới thì nước cống," bà Dương mô tả lại đời sống các hộ dân Thủ Thiêm bị giải tỏa hiện nay theo chứng kiến của cá nhân bà. "Thêm một ngày chờ đợi là một ngày người dân Thủ Thiêm sống trong chui rúc, mỏi mòn, đau khổ. Từng ngày, từng ngày héo hon, hao mòn. Sống không được được, chết không xong. Sai phạm của quan chức trả giá bằng tuổi trẻ, hạnh phúc, sinh tồn của người dân," bà Dương nói. 'Chiếm nhà không căn cứ' Trong video quay lại nội dung cuộc họp sáng 7/5, người ta nhìn thấy bà Nguyễn Thị Kim Phượng, một công dân phường An Bình, kể lại việc bị cưỡng chế nhà vô căn cứ. Bà Phượng cho hay nhà của hai chị em bà bị cưỡng chế lần lượt trong hai năm 2011 và 2012. Hiện chị gái bà phải đi ở nhà thuê, trong khi bà Phượng hiện đang ở trong căn chòi tôn 2 mét vuông để 'giữ đất và thờ chồng'. "Căn chòi này dựng lên từ chính căn nhà cũ bị đập của vợ chồng tôi trước đây, có diện tích 87,61m2 tại quận 2, khu đô thị mới Thủ Thiêm," bà Phượng nói. Bà Phượng cầm trên tay quyết định cưỡng chế đất số 1997 ngày 10/5/2002 của của chủ tịch TP Hồ Chí Minh - văn bản mà theo bà, được chính quyền quận 2 lấy làm căn cứ để lấy đất của gia đình bà. "Quyết định này đã được tòa án xác định không phải là quyết định thu hồi đất hành chính của người dân, mà chỉ là quyết định chỉ đạo điều hành nội bộ của bộ máy ủy ban thành phố. Vậy tại sao chính quyền quận 2 lại căn cứ vào đó đập nhà chúng tôi, đẩy chúng tôi ra đường? Và không có quyết định này thì tại sao lại ban hành được quyết định bồi thường?" "Căn cứ trên giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử hữu đất ở, hai chị em tôi vẫn là chủ sở hữu của các mảnh đất đó cho tới thời điểm hiện nay. Ủy ban Nhân dân quận 2 đã căn cứ vào cái không có để cướp nhà và đất của chúng tôi." "Vừa rồi chị tôi đã kiện ra tòa, yêu cầu quận 2 đưa ra bản đồ 1/5.000 quy hoạch khu đô thị Thủ Thiêm mà họ căn cứ vào đó để đập nhà chúng tôi. Nhưng bản đồ đó không hề có. Vậy căn cứ vào đâu để họ đập nhà chúng tôi? Tại sao lại căn cứ vào cái không có để chiếm đoạt tài sản của người dân?" "Sau khi lấy đất của chúng tôi thì chính quyền biến chúng tôi thành người vô hình. Vừa rồi tôi đi kê khai dân số thì được cán bộ cho biết là không có hộ nào có tên như thế ở địa chỉ như thế. Sau khi tôi làm dữ lên thì họ nói là lỗi phần mềm," bà Phượng phát biểu tại cuộc họp với đoàn đại biểu Quốc Hội. 'Mất niềm tin toàn diện' Ông Cao Thăng Ca, một người dân quận 2 thì nói đã năm trôi qua kể từ khi ông Nguyễn Thiện Nhân về họp tại chính hội trường này, hứa hẹn giải quyết vụ Thủ Thiêm và 'đã có kết quả nhất định'. "Kết quả đó là gây bức xúc thêm, căng thẳng thêm, và đặc biệt gây mất toàn diện niềm tin của nhân dân vào chính quyền," ông Ca nói trong những tràng vỗ tay tán thưởng của người dân dự họp. "Cách giải quyết của chính quyền TP Hồ Chí Minh qua ba lần tiếp xúc cử tri là lại tìm cách lừa gạt bà con. Ông Chủ tịch TP Hồ Chí Minh từng nói 'chúng tôi làm lãnh đạo ở đây không vì dân thì vì cái gì? Vì cái gì ở đây thì thưa ông, ai cũng biết." Biểu ngữ người dân Thủ Thiêm dăng trước buổi thành phố gặp dân hôm 14/11 "Ông Võ Văn Hoan, Chánh văn phòng UBND TP Hồ Chí Minh kêu gọi bà con hợp tác với chính quyền để giải quyết khiếu nại... nhưng con đường của ông nêu ra là con đường của nhóm lợi ích. Càng chậm giải quyết khiếu nại bao nhiêu thì càng lộ ra ai là tàn dư của nhóm lợi ích... , càng chậm càng mất niềm tin của dân." "Tôi kiến nghị rằng tại kỳ họp sắp tới 3.000 đại biểu nêu vụ đại án Thủ Thiêm ra trước Quốc Hội thì điều đó mới chứng tỏ các vị không thờ ơ với người dân Thủ Thiêm chúng tôi," ông Ca nói. Trong khi đó, cử tri Trương Văn Sinh (phường Bình Trưng Tây) kiến nghị tổ đại biểu Quốc hội kiểm tra, giám sát việc UBND TP Hồ Chí MInh tổ chức đối thoại với người dân 5 khu phố tại 3 phường có 4,3ha nằm ngoài ranh dự án khu đô thị mới Thủ Thiêm theo ý kiến chỉ đạo của Phó thủ tướng Trương Hòa Bình. Bức xúc tại cuộc họp với đoàn đại biểu Quốc Hội dâng cao khi bà Phạm Thị Hồng, một người dân mất đất ở phường An Khánh, Thủ Thiêm, đặt câu hỏi: "Chúng tôi có quyền làm người không?" Chính quyền nói gì? Ông Như Khuê nói "mong bà con yên tâm vì thành phố đang quyết liệt giải quyết và đều có trao đổi với các cơ quan trung ương. Quá trình hơn 20 năm qua có những sai sót, lần này phải giải quyết và không được phép sinh ra những sai sót khác", ông Khuê được trích lời trên báo Tuổi Trẻ. Bà Nguyễn Thị Quyết Tâm thì nói ""Chúng tôi nói là làm chứ không phải nói rồi để đó" và khẳng định bà và các đại biểu vẫn tiếp tục đốc thúc và giám sát mạnh mẽ vấn đề này. Trong khi đó, bà Thùy Dương nói với BBC rằng sự bế tắc hiện nay của chính quyền trong giải quyết vấn đề Thủ Thiêm "nằm ở lợi ích nhóm". "Để sửa cái sai cũ họ lấy cái sai khác chồng lên. Hiện nay sai phạm tại Thủ Thiêm và những nơi bị liên lụy đã tạo thành một mớ hỗn độn. "Để giải quyết vấn đề này cần ngưng tạo thêm sai phạm. Nhận sai, sửa sai và quan trọng là phải chịu trách nhiệm trước pháp luật. Đáng tiếc hiện nay vẫn chưa thành lập đoàn thanh tra liên ngành để thanh tra, kiểm toán toàn bộ Thủ Thiêm và Quận 2. Kế đến phải 'thay máu' toàn bộ nhân sự lãnh đạo. "Tránh hậu quả về sau nên có sự sửa chữa về luật đất đai. Ít nhất về đền bù giải tỏa: Người dân phải được thương lượng, đảm bảo quyền lợi dù có là quy hoạch với mục đích gì đi nữa. Không thanh tra không thể khởi tố," bà Dương bình luận. Đã có nhiều cuộc họp giữa chính quyền thành phố với bà con Thủ Thiêm trong suốt một năm qua nhưng đến nay tình hình khiếu kiện vẫn chưa chấm dứt. Kiến nghị của 700 hộ dân cho hay các vi phạm về ranh quy hoạch, giao đất cho các chủ đầu tư làm dự án; bất cập về giá đền bù, chính sách tái định cư, v.v... đã được Thanh tra Chính phủ và Thanh tra TP.HCM kết luận trước đây, và cũng được bà con phản ánh trong các cuộc gặp với lãnh đạo, nhưng nhưng đến nay vẫn chưa được giải quyết. | Cuộc tiếp xúc cử tri quận 2, TP Hồ Chí Minh của đoàn đại biểu Quốc Hội hôm 7/5 lại nóng lên vì vụ đất Thủ Thiêm vẫn chưa được giải quyết. | 700 dân Thủ Thiêm 'mòn mỏi' chờ Thủ tướng |
Theo Tân Hoa Xã, Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam, ông Phạm Gia Khiêm thăm Trung Quốc từ 22 đến 26 tháng Giêng. Nguồn tin của thông tấn xã nhà nước Trung Quốc cũng nói ông được ông Đường Gia Triền, ủy viên quốc gia mời cùng chủ trì cuộc họp lần thứ nhì của Ủy ban điều phối hợp tác Trung-Việt. Chuyến thăm của Phó Thủ tướng Phạm Gia Khiêm diễn ra trong bối cảnh Việt Nam chứng kiến một làn sóng phản đối của dân chúng và giới trí thức đô thị cùng người Việt hải ngoại sau khi có tin Trung Quốc lập huyện đảo Tam Sa để quản lý các quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Gần đây nhất, hôm 17.01, Việt Nam đã phải bác bỏ lời phản đối của Trung Quốc về chuyện "chuyện tàu vũ trang của VN tấn công tàu cá của Trung Quốc". Trước đó Tân Hoa xã cho hay Trung Quốc đã đề nghị Việt Nam phải "điều tra nghiêm túc" một vụ cướp tàu đánh cá của ngư dân Trung Quốc ở Vịnh Bắc Bộ. Người phát ngôn bộ Ngoại giao, bà Khương Du nói: “Trung Quốc yêu cầu Việt Nam phải điều tra nghiêm túc và xử lý trường hợp này; đồng thời phải có những biện pháp hữu hiệu nhằm tránh những vụ việc như thế xảy ra”. Phản ứng trong ngoài Hiện đang có những lời kêu gọi người Việt trong và ngoài nước biểu tình ngày 19.1 này, để kỷ niệm sự kiện hải quân Trung Quốc chiếm Hoàng Sa từ tay Việt Nam Cộng hòa năm 1974 Sức ép ngoại giao trộn lẫn với đề tài mang tính dân tộc và dân chủ đang là thách thức lớn với đảng cầm quyền ở Việt Nam. Kể từ tháng 12, khi hai cuộc xuống đường bất thường của sinh viên và dân chúng đô thị tại Hà Nội và TPHCM, các lãnh đạo cao cấp nhất của Việt Nam đã không xuất hiện công khai để bày tỏ quan điểm về căng thẳng Trung-Việt Chỉ có phát biểu mới nhất được người ta tin là do chính cựu Ủy viên Bộ Chính trị Phạm Thế Duyệt nói ra phần nào phản ánh một sự lo ngại sâu sắc trong giới chính trị Hà Nội tuy đây không phải là tiếng nói chính thức. Trong cuộc đàm thoại với diễn giả Sỹ Hoàng (Canada) được đăng trên mạng Paltalk, ông Phạm Thế Duyệt trả lời câu hỏi Đảng Cộng sản Việt Nam đã làm gì từ sự kiện Tam Sa như sau: "Tôi chưa được thông tin kỹ lưỡng nhưng đó là vấn đề lâu dài, không đơn giản đâu, được thua ngay được đâu. Ta cũng phải mềm rồi rắn, để tỏ thái độ đúng mức của nó. Chứ không phải mình nhân nhượng một cách vô nguyên tắc đâu," Trước câu hỏi vì sao Việt Nam không đưa vấn đề ra Liên Hiệp Quốc, ông Phạm Thế Duyệt nói: "Tôi chưa thể dám nghĩ thế đâu...Đối nội, đối ngoại phải đạt được mục tiêu nhất định. không phải ngoài là giúp được đâu…Liên Hiệp Quốc mà can thiệp cũng không phải dễ gì, không phải nó đơn giản giúp mình được đâu. LHQ là ai thì các bác cũng biết rồi. Thái độ của mình kiên quyết, bày tỏ chính kiến." Khi được hỏi về sinh viên xuống đường ông Duyệt nói ông "đồng tình về quan điểm chứ không có gì khác nhưng cách giải quyết phải ‘khôn ngoan’. Nếu cần hô xuống đường mà hô thì hàng triệu người xuống ngay. Nhưng lúc nào cần thì còn phải tính toán." Dùng cách xưng hô 'tôi, bác' với ông Sỹ Hoàng, ông Duyệt kêu gọi tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, vì theo ông: "Các thế lực chống đối tìm mọi cách đẩy các vấn đề mâu thuẫn. Biểu tình để được cái gì và đạt thế nào thì phải tính toán. Các bác cứ tin tưởng ở sự chỉ đạo của Trung ương." Khi bị hỏi dồn như thế Trung ương Đảng "ủng hộ dân mình hay ủng hộ Trung Quốc?" thì ông trả lời "Nhất định là ủng hộ dân mình chứ sao lại ủng hộ Trung Quốc được…Dĩ bất biến ứng vạn biến. Bao nhiêu kẻ thù đều đánh thắng cả chứ đâu có phải mình yếu mà mình sợ đâu. Làm gì có chuyện nhân nhượng được." Tuy thế, ông cũng thừa nhận "Có những chỗ người ta đã chiếm rồi thì không dễ gì mà đòi lại được". Quay lại đa phương? Có vẻ như sự bày tỏ thái độ của dân chúng Việt Nam khiến Trung Quốc thấy cần tìm một cách giải quyết khác. Gần đây, trên tờ The Strait Times của Singapore có bài nói về kế hoạch biến ‘Biển Nam Trung Hoa thành một cái hồ’ hiện được Trung Quốc thúc đẩy mạnh mẽ. Tác giả Lý Minh Giang từ đại học Nanyang ở Singapore trong bài mang tựa đề “Making a 'lake' of South China Sea” hôm 15.1.2008 cho rằng dự án Hợp tác Kinh tế Khu vực Toàn vịnh Bắc Bộ được tỉnh Quảng Tây đưa ra có mục tiêu đưa vấn đề hợp tác kinh tế thoát khỏi phạm vi an ninh. Bài viết cho rằng "tinh thần chung giữa sáu nước tranh chấp Trung Quốc, Việt Nam, Malaysia, Philippines và Brunei là mong muốn hợp tác hơn là xung đột". Ngay từ đầu 2006 được biết Quảng Tây của Trung Quốc đã "thúc đẩy hợp tác Toàn Vịnh Bắc Bộ", và dự án được ban lãnh đạo tỉnh này nêu ra "đã được lãnh đạo Trung Quốc ủng hộ". Bài báo cho hay: "Chủ tịch Hồ Cẩm Đào hồi tháng Tám năm ngoái khi đến thăm Quảng Tây đã khuyến khích mở rộng và khai thác tối đa lợi thế (của Khu tự trị) để thúc đẩy hợp tác đa phương ra bên ngoài vịnh Bắc Bộ". Theo Phó giáo sư Lý Minh Giang, nếu được cả Trung Quốc và Asean chấp thuận "dự án này có khả năng tiềm tàng giải toả vấn đề an ninh (de-securitise) vùng biển Nam Trung Hoa". Dự án tập trung vào các lĩnh vực như vận tải biển, bảo vệ môi sinh và hợp tác khai thác các nguồn tài nguyên. Bài báo tin rằng dự án hợp tác Toàn Vịnh Bắc Bộ hiện được Trung Quốc thúc đẩy mạnh vì nếu thành công, nó rất có khả năng sẽ "tạo thêm đà cho Bắc Kinh tham gia cùng các nước tranh chấp khác trên vùng biển Nam Trung Hoa". Giáo sư người Thụy Điển Ramses Amer từ Khoa Chính trị học, Đại học Umea của Thụy Điển, là người có nhiều nghiên cứu về tranh chấp ở vùng biển Đông nói với BBC hôm 18.1 rằng: "Đây là một dự án tốt đặc biệt vì nó có thể củng cố sự hợp tác và phát triển kinh tế khu vực giữa miền Bắc Việt Nam, các tỉnh biên giới của Trung Quốc. Và vì hầu như toàn bộ tranh chấp ở vịnh Bắc Bộ đều đã được giải quyết, nên lẽ tự nhiên đây là bước hợp tác tiếp theo ở vùng này," Tuy nhiên, ý kiến của một phần dư luận người Việt, thể hiện cả qua câu hỏi của ông Sỹ Hoàng trong cuộc đàm thoại với ông Phạm Thế Duyệt tuần qua cho rằng lãnh thổ của Việt Nam mà lại để cho Trung Quốc cùng khai thác, theo điều kiện, khả năng mạnh hơn của họ thì hóa ra là chịu mất: "Có nước nào vịnh của mình mà lại để cho nó khai thác chung trong 25 năm, tài nguyên để cho con cháu mình lại để cho nó vét, nó cào thì còn cái gì?" Bản thân Giáo sư người Thụy Điển Ramses Amer cũng cho rằng dù dự án Toàn Vịnh Bắc Bộ là tích cực, nhưng "sẽ không có ảnh hưởng trực tiếp đến vấn đề tranh chấp ở biển Nam Trung Hoa." Nhìn chung, Giáo sư sử học Nguyễn Thế Anh, nguyên giảng dạy ở Đại học Sorbonne, Paris, nói với BBC rằng theo ông, Việt Nam đang ở trong thế kẹt về ngoại giao. Theo ông, cả châu Âu và Hoa Kỳ sẽ "đặt nặng Trung Quốc hơn Việt Nam", và vì thế "sức nặng ngoại giao của ta không thể nào địch được với Trung Quốc". Nhưng ông nói Việt Nam cần cho Trung Quốc thấy rằng "nếu họ đi quá đáng sẽ gặp phải những phản ứng bất lợi", chẳng hạn như thời 1978/79. | Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam, ông Phạm Gia Khiêm sẽ sang thăm Trung Quốc trong tháng này, khi quan hệ hai bên nổi bật lên nhiều điểm bất đồng. | Quan hệ Trung-Việt nhìn từ nhiều phía |
'Ngày H' "Ai cũng nói về việc đó cả, nhưng chúng tôi thật sự không biết làm sao thực hiện được," ông lão 77 tuổi nói. Khi đó, ông mới 26 tuổi và là một kỹ sư giao thông vừa mới được công nhận làm việc ở thành phố Malmö khi sự thay đổi có thể gây ra hỗn loạn diễn ra vào ngày 3/9/1967. Singapore: Thịnh vượng nhờ biết 'khích' và chăm dân Sống kiểu thời tiền sử hiệu quả hơn? Bạn làm việc vì tiền hay vì niềm vui? Ngày đó được gọi chính thức là ngày 'chuyển đổi giao thông sang tay phải' hay đơn giản là ngày H (Dagen H trong tiếng Thụy Điển). Mục đích của nó là đưa Thụy Điển đồng nhất với các nước láng giềng thuộc phần còn lại của châu Âu lục địa mà đa số các nước này từ lâu đã đi theo xu hướng toàn cầu là lái xe về bên phải. Bên cạnh hy vọng củng cố danh tiếng quốc tế của đất nước, Chính phủ Thụy Điển cũng ngày càng quan ngại về an toàn, với số lượng xe đăng ký lưu thông trên đường tăng vọt từ 862.992 xe một thập niên trước đó lên 1.976.248 xe vào ngày H, theo số liệu do Cục Thống kê Thụy Điển ghi lại. Dân số Thụy Điển lúc đó vào khoảng 7,8 triệu người. Mặc dù lái xe về bên trái, nhiều người Thụy Điển sở hữu xe với vô-lăng nằm bên trái do mua xe từ nước ngoài và các hãng sản xuất xe lớn của Thụy Điển như Volva đã chọn đi theo xu thế. Tuy nhiên, có quan ngại rằng đây là một nguyên nhân gây ra các vụ tai nạn giao thông chết người ngày càng tăng, từ 595 vụ vào năm 1950 lên 1.313 vào năm 1966, bên cạnh tần suất các vụ va chạm ngày càng tăng ở khu vực biên giới giữa Thụy Điển với Đan Mạch, Na Uy và Phần Lan. "Thị trường xe hơi ở Thụy Điển không lớn lắm và do đó chúng tôi có xu hướng mua xe tay lái nghịch," ông Lars Magnusson, giáo sư về lịch sử kinh tế tại Đại học Uppsala, cho biết. "Nhưng điều đó có nghĩa là bạn phải ngồi ở vị trí không thuận lợi cho việc lái xe và quan sát đường… vừa lái vừa nhìn xuống rãnh." Khối lượng công việc khổng lồ Trong thời gian hướng đến ngày H, mỗi địa phương đều phải xử lý các vấn đề từ vẽ lại biển hiệu đường sá cho đến dời các trạm xe buýt và đèn tín hiệu giao thông và thiết kế lại các giao lộ, làn đường dành cho xe đạp và đường một chiều. Một vài thành phố gồm cả Stockholm, Malmö và Helsingborg đều tận dụng thay đổi này để áp dụng những thay đổi về giao thông ở quy mô rộng, chẳng hạn đóng cửa các tuyến xe điện để chuyển sang thêm nhiều tuyến xe buýt hơn. Hàng trăm chiếc xe buýt được các địa phương trên khắp đất nước mua mới, và khoảng 8.000 chiếc xe buýt cũ được điều chỉnh lại thiết kế để cửa mở ra cả hai bên. Tổng cộng chi phí để điều chỉnh các phương tiện giao thông công cộng là 301.457.972 kronor, đồng nội tệ của Thụy Điển. Jan Ramqvist, 77 tuổi, là kỹ sư giao thông trong thời gian Ngày H Khoảng 360.000 biển hiệu giao thông phải được thay đổi trên khắp đất nước mà phần lớn là diễn ra chỉ trong một ngày trước khi chuyển sang lái xe về bên phải, với các nhân viên hội đồng địa phương cùng với quân đội làm việc đến tối muộn để đảm bảo rằng công việc được hoàn tất trước khi Ngày H khởi động vào sáng Chủ nhật. Tất cả phương tiện giao thông trừ các phương tiện thiết yếu bị cấm lưu thông. Thời kỳ vàng để học ngoại ngữ? Người giàu, nghèo sống khác nhau thế nào? Hoa Kỳ thu hút người nước ngoài ở Châu Âu sau Brexit? "Tôi làm việc vất vả không thể tin nổi vào chính đêm đó," Ramqvist nhớ lại. Ông cùng những người khác có trách nhiệm đảm bảo 3.000 biển hiệu giao thông ở Malmö được di dời chính xác. "Sếp của tôi rất tự hào bởi vì chúng tôi là một trong những khu vực đầu tiên gọi về cho Stockholm để thông báo cho người đứng đầu ủy ban rằng chúng tôi đã hoàn tất," ông nói và nhớ lại bầu không khí vui mừng đầy xảm xúc. "Chúng tôi đã ăn bánh và uống cà phê vào lúc nửa đêm." Những người khác thì nhớ lại rất rõ áp lực của công việc. Chuyển đổi suôn sẻ "Điều thách thức nhất là thiếu thời gian. Chúng tôi không hề có ngày nghỉ, làm việc quá nhiều giờ trong ngày trong nhiều tháng, và tôi mệt mỏi gần như chết đi được," ông Arthur Olin, giờ đây đã 82 tuổi, hồi đó là chuyên gia tư vấn giao thông ở thành phố Helsingborg, nói. Ông cho biết ông mất trọn một năm ngập đầu trong việc lên kế hoạch cho các công việc hậu cần. Áp lực công việc khiến ông lâm vào tình thế bí bách một năm sau đó. "Tôi đã phải đi châu Phi trong hai tuần chỉ để cắt đứt mọi liên hệ công việc - theo hướng dẫn nghiêm khắc của bác sỹ." Kỷ nguyên mới Nhưng khi Ngày H cuối cùng cũng đến, tất cả những vất vả dường như đã được đền đáp. Trên khắp cả nước, người dân Thuỵ Điển bắt đầu cẩn thận lái xe về bên tay phải vào đúng 5 giờ sáng ngày 3/9/1967, sau khi đài phát thanh đếm ngược. Arthur Olin, 82 tuổi, là nhà tư vấn giao thông trong thời kỳ Ngày H, người khi đó đã làm việc suốt cả năm không có ngày nghỉ nào Olof Palme, Bộ trưởng Thông tin Thụy Điển (người sau này trở thành thủ tướng) đã lên sóng để phát biểu rằng sự kiện đó đánh dấu "một thay đổi rất lớn trong cuộc sống hàng ngày của chúng ta". "Tôi dám nói rằng chưa từng có quốc gia bỏ ra nhiều nhân lực và tiền của đến thế để đạt được các luật lệ giao thông quốc tế đồng nhất," ông phát biểu. Tính tổng cộng, dự án tiêu tốn hết 628 triệu kronor, tức khoảng trên 5% ngân sách ước tính của chính phủ hai năm trước và tương đương với thời giá hiện nay là 2,6 tỷ kronor (tức 316 triệu đô la Mỹ). 'Tương đối rẻ' Tuy nhiên, nhà lịch sử kinh tế Lars Magnusson lập luận rằng con số này thật ra tương đối nhỏ nếu xét theo quy mô sự chuyển đổi - vốn là dự án cơ sở hạ tầng lớn nhất mà Thụy Điển từng thực hiện. Để so sánh, ông nhắc đến tổng ngân sách dành cho đường bộ và đường sắt của Cục giao thông Vận tải Thụy Điển năm 2017 là khoảng 25 tỷ kronor (2,97 tỷ đô la). "Ngày H là một sự chuyển đổi tương đối rẻ - đó không phải là một số tiền lớn vào thời điểm đó," ông giải thích. Điều này, ông nói, một phần là do các quan chức Thụy Điển đáp ứng được danh tiếng toàn cầu của họ về sự hiệu quả và lên kế hoạch cẩn thận, bên cạnh các vấn đề hậu cần vào thời điểm đó. "Hệ thống đường sá vào lúc đó chưa được phát triển như bây giờ do đó chi phí cơ sở hạ tầng không cao quá mức và cũng vì chúng tôi đã có xe tay lái thuận," ông cho biết. Nếu xét trên các tiêu chí an toàn, thì dự án ngay sau đó được tuyên bố là một thành công. Khi người dân Thụy Điển bắt đầu một tuần làm việc và ngày đầu tiên sau ngày H, chỉ có 157 tai nạn giao thông nhẹ được ghi nhận trên khắp cả nước, ít hơn một chút so với mức trung bình của một ngày thứ Hai. Không có ai thiệt mạng. Peter Kronborg, một nhà tư vấn về giao thông ở Stockholm và tác giả của cuốn sách viết về Ngày H (Hãy đi về bên phải, Svensson), chỉ mới 10 tuổi vào ngày chuyển đổi và nhớ lại ông đã hào hứng chạy xe đạp ở bên phải đường lần đầu tiên như thế nào, cũng như sự xôn xao của truyền thông quốc tế tập trung ở thủ đô Thụy Điển để tường thuật về sự kiện. "Đó là sự kiện quan trọng nhất ở Thụy Điển vào năm 1967," ông nói. "Các nhà báo - nhất là các nhà báo của BBC - họ đang đợi những cảnh đầy máu me với rất nhiều những vụ tai nạn. Họ hơi thất vọng một chút. Ít nhất đó là những gì tôi đọc được!" Tổng cộng có 1.077 người chết và 21.001 người bị thương vào năm 1967, giảm xuống từ 1.313 người chết và 23.618 người bị thương vào năm 1965, vốn được nhiều người xem là kết quả của sự cẩn thận hơn của người dân Thụy Điển sau khi chuyển đổi và chiến dịch trên toàn quốc. Phải mất ba năm thì con số bị thương và tử vong trở lại như mức ban đầu. Trong suốt khoảng thời gian đó, tỷ lệ sở hữu xe tiếp tục gia tăng nhanh chóng trên khắp đất nước. Tuyên truyền rầm rộ Đầu tư vào việc hoạch địch và công tác hậu cần cần thiết để chuẩn bị đường sá rõ ràng đã giúp cho các tài xế không bị lẫn lộn. Tuy nhiên, phần lớn ngân sách của chính phủ cho Ngày H cũng được chi cho các ý tưởng truyền thông nhằm để nâng cao ý thức của công chúng Thụy Điển và tranh thủ sự đồng tình của họ cho sự chuyển đổi. Trên giấy tờ thì mọi thứ có vẻ như không hề dễ dàng: trong một cuộc trưng cầu ý kiến công chúng vào năm 1955, 83% những người đi bỏ phiếu đã chống lại sự chuyển đổi này. Chiến dịch truyền thông này - tiêu tốn khoảng 43 triệu kronor (trong tổng số 628.349.774 kronor được chi ra) - bao gồm quảng cáo trên truyền hình, sóng phát thanh và báo chí và các cuộc nói chuyện trong nhà trường. Ngày H có logo riêng được vẽ trên các bảng quảng cáo, xe buýt và hộp carton đựng sữa. Thậm chí còn có một cuộc thi hát để chọn giai điệu chủ đề cho sự chuyển đổi này với bản nhạc "Hãy đi về bên phải, Svensson" được bình chọn trong một cuộc bỏ phiếu trên toàn quốc và leo lên được vị trí số 5 trong danh sách những bài hát hay nhất của Thụy Điển. Trong khi đó, các đài truyền hình công mời các nhân vật nổi tiếng trên thế giới xuất hiện trong những chương trình ăn khách nhất với mục đích là để thu hút đông đảo khán giả biết về Ngày H trong cùng chương trình. "Các chính trị gia nhận thấy rằng chương trình truyền thông là không đủ, họ cần một chiến dịch tuyên truyền," Kronborg cười cho biết. "Tham vọng của họ là tiếp cận được không chỉ 99% mà là 100% dân số." Trong khi đó, Lars Magnusson nói thêm rằng 'nền văn hóa phục tùng' nói chung' và sự tin tưởng chính quyền rất phổ biến vào thời đó ở Thụy Điển đã tạo điều kiện cho sự chuyển đổi trong suy nghĩ của công chúng. "Truyền thông vào lúc đó ít phê phán hơn và họ tường thuật những gì các chuyên gia nói với họ và nếu các chuyên gia nói rằng việc này chẳng tốn kém lắm đâu và tất cả mọi người đều có lợi thì, vâng, báo chí sẽ chấp nhận điều đó và tôi cho rằng công chúng cũng chấp nhận." Magnusson tin rằng bên cạnh tầm quan trọng cho danh tiếng quốc tế của Thụy Điển, khi được xem như là một phần trong nỗ lực lớn hơn của đất nước này để được xem là một tiếng nói quan trọng ở châu Âu, sự chuyển đổi cũng có thể có những chi phí và lợi ích về lâu dài chẳng hạn như giao thương và giao thông tăng lên từ những nơi khác trên lục địa. Tuy nhiên, tác động kinh tế lớn hơn này ông cho là 'khó mà ước tính' do sự chuyển đổi xảy ra vào thời điểm khi mà nền kinh tế Thụy Điển đang tăng trưởng rất nhanh, do đó khó mà tách bạch những lợi ích có được từ giao thương và giao thông. Có thể làm được vào ngày nay không? Vậy thì ngày nay liệu Thụy Điển có khả năng làm được những điều giống như Ngày H hay không? Vừa được xếp hạng đầu ở châu Âu trong bảng xếp hạng sáng tạo toàn cầu của Bloomberg với chất lượng cơ sở hạ tầng giao thông trên mức trung bình của châu Âu và là một trong những nền kinh tế số mạnh nhất khu vực, quốc gia Bắc Âu này chắc chắn sẽ có khởi đầu tốt nếu họ quyết định thực thiện một dự án giao thông tương tự. Tuy nhiên, suy nghĩ phổ biến trong những người đã nghiên cứu kỹ lưỡng về Ngày H và môi trường chính trị, kinh tế và truyền thông ngày nay sẽ đem đến rất nhiều những thách thức mới so với điều kiện vào lúc chuyển đổi Ngày H diễn ra. Lập luận chính của Peter Kronborg là các bộ trưởng và giới chức sẽ rất vất vả để thay đổi suy nghĩ của công chúng và tạo được một sự đồng thuận mới đầy bất ngờ như vậy. Ông cho rằng 'tất cả mọi thứ của xã hội Thụy Điển đã trở nên mang tính cá nhân chủ nghĩa hơn một chút" chỉ một năm sau Ngày H trong bối cảnh chủ nghĩa cực đoan ở sinh viên và chủ nghĩa phản văn hóa diễn ra trên khắp châu Âu. Ông tin rằng ngày nay công chúng Thụy Điển sẽ giận dữ nếu các chính trị gia cứ tiến hành một dự án bị phản đối dữ dội đến như vậy trong cuộc thăm dò ý kiến. Trong khi đó, ông cũng cho rằng với việc công chúng tiếp cận truyền thông chủ yếu qua YouTube và Netflix và sự cáo chung của "truyền thông giờ vàng" sẽ khiến mọi thứ trở nên phức tạp cho các chính khách và những nhà vận động tiếp cận với toàn thể mọi người, trong khi vào thời điểm ngày H chỉ có duy nhất một đài truyền hình và một đài phát thanh mà "ai cũng xem cũng nghe". Dưới góc độ kinh tế, Lars Magnusson ước tính rằng chi phí tài chính để thực hiện Ngày H ngày nay sẽ bị đội lên rất nhiều do hệ thống đường sá và cơ sở hạ tầng của Thụy Điển ngày nay đã "phát triển hơn rất nhiều" so với 50 năm trước. "Khó mà đưa ra ước lượng chính xác, nhưng tôi có thể cho rằng chi phí sẽ bị đội lên ít nhất 10 lần. Đó là phỏng đoán của tôi," ông nói. Ngay cả những chiến lược gia giao thông hiện nay của Thụy Điển cũng nghi ngờ rằng một sự kiện tương tự như Ngày H ngày nay có thể được thực hiện ở bất cứ nơi nào trên thế giới một cách suôn sẻ như vào năm 1967. "Cá nhân tôi tin rằng nó sẽ rất khó khăn," ông Mattias Lundberg, người đứng đầu cơ quan quy hoạch giao thông của thành phố Stockholm, nhận định. "Ngày nay, ít người có thể thật sự nắm rất nhiều quyền lực để gây tác động đến mọi việc ở một quy mô lớn. Xã hội ngày nay đa dạng hơn nhiều," ông nói thêm. Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Capital. | "Hồi hộp" là từ mà Jan Ramqvist nhắc đi nhắc lại để mô tả cảm giác của ông khi tham gia vào chiến dịch toàn quốc thay đổi thói quen cố hữu xe cộ chạy bên trái ở Thụy Điển và lần đầu tiên chạy bên phải đường. | Thụy Điển 'từ lề trái sang lề phải' chỉ sau một đêm |
Chuyến đi của Thủ tướng Dũng là chuyến đi thứ ba trong loạt trao đổi cấp cao ba tháng qua của lãnh đạo hai nước Ông Nguyễn Tấn Dũng nhấn mạnh Việt Nam ủng hộ chính sách hướng Đông của Ấn Độ và chính sách kết nối về mọi mặt của Ấn Độ tại khu vực. Còn Thủ tướng Narendra Modi nói Việt Nam là một trụ cột quan trọng trong chính sách hướng Đông của Ấn Độ. BBC có cuộc phỏng vấn với Tiến sĩ Rahul Mishra, một nhà nghiên cứu tại Hội đồng Các vấn đề Thế giới của Ấn Độ (Indian Council of World Affairs - ICWA). Tiến sĩ Rahul Mishra: Chuyến đi quan trọng ở ít nhất là năm điểm. Thứ nhất, nó nhằm đưa các quan hệ kinh tế song phương lên một mức mới. Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã đưa theo một phái đoàn hùng hậu với 50 doanh nhân, và điều đó cho thấy ông ấy rất muốn đạt quan hệ kinh tế và thương mại sâu rộng hơn với Ấn Độ. Đáng chú ý là hai bên đã đạt vượt mức mục tiêu thương mại song phương cho năm 2015 là 8 tỷ đôla Mỹ. Thứ nhì, ngoại giao năng lượng dường như đang đóng vai trò quan trọng khiến cho Ấn Độ và Việt Nam xích lại gần nhau hơn. New Delhi và Hà Nội đã hợp tác chặt chẽ nhằm tăng cường hợp tác năng lượng kể từ khi Việt Nam mở các lô dầu khí ngoài khơi cho các nước khác vào đầu tư. Việt Nam gần đây đã chào mời năm lô dầu khí cho Ấn Độ. Trong vấn đề này, công ty ONGC Videsh Limited (OVL) của Ấn Độ và PetroVietnam đã ký Thư Bày tỏ Quan tâm trong chuyến viếng thăm của Tổng thống Ấn Độ Mukherjee hồi tháng Chín 2014. Thứ ba, chuyến đi của Thủ tướng Dũng là chuyến thứ ba trong loạt các trao đổi cấp cao trong thời gian ba tháng qua, và là sự đáp lễ đối với các chuyến đi của Sushma Swaraj, Ngoại trưởng, và của Tổng thống Pranab Mukherjee. Thứ tư, về khía cạnh hợp tác quốc phòng thì khả năng Việt Nam bán Brahmos cho Việt Nam đang được đưa ra thảo luận. Hỏa tiễn tuần du siêu thanh Brahmos do Ấn Độ và Nga hợp tác phát triển sẽ là một tài sản lớn cho Việt Nam, bởi nó giúp tăng cường năng lực quốc phòng. Thêm nữa, các thảo luận về việc Việt Nam mua bốn tàu tuần tra trên biển được trông đợi là sẽ đạt kết quả tích cực. Với việc Việt Nam có thể dùng 100 triệu đôla tín dụng mà Ấn Độ đưa ra, giao dịch này nhiều khả năng là sẽ trở thành hiện thực. Hồi tháng Chín, Chủ tịch Trương Tấn Sang đã đón tiếp Tổng thống Mukherjee tại Hà Nội Cuối cùng, kết nối là một lĩnh vực quan trọng, có tính then chốt trong các hợp tác tương lai giữa hai quốc gia. Tôi đã luôn nhấn mạnh về mối kết nối trên bộ, trên biển và trên không giữa Ấn Độ với Việt Nam. Một bước tiến lớn trong lĩnh vực này là quyết định của hãng hàng không Jet Airways trong việc bắt đầu có các chuyến bay nối New Delhi – Mumbai với TP Hồ Chí Minh kể từ ngày 5/11. Vietnam Airlines cũng sẽ bắt đầu đường bay New Delhi - Hà Nội trong 2015. BBC:: Hầu hết các nhà quan sát đều nhấn mạnh tới quan hệ giữa Việt Nam với Trung Quốc, với Hoa Kỳ hoặc với Nga. Ấn Độ có cho rằng mình đang ngày càng có vai trò quan trọng hơn đối với Việt Nam không? Việt Nam đang nhanh chóng nổi lên như một nước đầy tự tin, bỏ qua hành trang lịch sử về quan hệ với Trung Quốc, Nhật Bản và Hoa Kỳ. Trong mối quan hệ Ấn Độ – Việt Nam thì các thực tế đã tự chứng minh cho mối quan hệ đó. Sự tập trung chiến lược đáng ghi nhớ và sự hiểu biết chung sâu sắc là yếu tố định hình mối quan hệ Ấn – Việt. Chẳng hạn như trong thập niên 1960 và đầu thập niên 1970, New Delhi đã ủng hộ Việt Nam trong Cuộc chiến Việt Nam Quan điểm của New Delhi đã khiến Hoa Kỳ tuy khó chịu nhưng cũng chẳng mấy quan tâm. Sau đó, trong việc Việt Nam can thiệp quân sự vào Campuchia để cứu nước này khỏi chế độ Pol Pot, Ấn Độ đã dám làm mất lòng ASEAN, Trung Quốc, Hoa Kỳ và Nhật Bản, là các thế lực khi đó đều chống lại Việt Nam. Ngày nay, quan hệ Ấn – Việt được dựa trên một nền tảng vững chắc, được thể hiện qua sự hợp tác kinh tế và quân sự chặt chẽ. Do vậy, trong lúc cả Ấn Độ và Việt Nam đều luôn là các đối tác đáng tin cậy thì việc Ấn Độ trỗi dậy như một cường quốc trên diễn đàn thế giới đã mở ra một viễn cảnh mới về sự hợp tác song phương giữa hai quốc gia. BBC: Ấn Độ là một nền dân chủ, các chính phủ có thể ra đời hay phải ra đi sau mỗi kỳ bầu cử. Điều đó có ảnh hưởng tới việc Ấn Độ nhìn nhận ra sao về Việt Nam và Trung Quốc không? Ý tưởng cùng tồn tại ‘liên tục và có thay đổi’ thể hiện rõ trong chính sách ngoại giao của Ấn Độ. Trong hệ thống dân chủ Ấn Độ, các đảng phái lên nắm quyền rồi ra đi, nhưng hệ thống hành chính và chính sách chung vẫn không đổi. Các chính sách lớn được đưa ra sau khi được quốc hội Ấn Độ, tức Lok Sabha (Hạ viện) và Rajya Sabha (Thượng viện), chuẩn thuận. Một số dân thành viên trong Quốc hội Ấn Độ, những người giữ các vị trí then chốt trong chính phủ hiện thời, trước đây trên thực tế từng giữ vai trò phản biện đối với các vị trí bộ trưởng, họ theo dõi sát sao các chính sách của chính quyền cũ. Các đảng đối lập nay đang đóng vai trò tương tự. Hệ thống “kiểm tra và cân đối”, tức cơ quan lập pháp, hành pháp và tư pháp kiểm tra lẫn nhau nhằm đảm bảo các quyết định chính sách được đưa ra nhằm phục vụ đất nước một cách tốt nhất. Tranh cãi chủ quyền ở Biển Đông giữa Trung Quốc và các nước láng giềng, trong đó có Việt Nam, luôn là chủ đề được quốc tế quan tâm BBC: Các chính khách và học giả Ấn Độ có kế hoạch gì không cho việc Ấn Độ sẽ phản ứng ra sao nếu xảy ra xung đột ở Biển Đông? Không nghi ngờ gì, các tuyên bố chồng chéo nhau về chủ quyền lãnh thổ và các bước đi khiêu khích đã dẫn đến tình thế mong manh ở Biển Đông. Các nước ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương không phải là có thể không bị ảnh hưởng gì từ cuộc tranh cãi hiện nay. Ấn Độ luôn ủng hộ cho việc tự do hàng hải ở các vùng biển quốc tế trong lúc duy trì quan điểm là vấn đề Biển Đông phải được giải quyết một các hòa bình, sao cho các bên liên quan đạt được một giải pháp chấp nhận được. Trong tình huống có xung đột, điều có lẽ sẽ có xảy ra trong tương lai gần, thì Ấn Độ sẽ giữ vững quan điểm đã nêu, đó là mọi thái độ hung hăng, bắt nạt cần phải bị kiềm chế ở mọi diễn đàn. Mặc dù còn quá sớm để dự đoán về bản chất và quy mô xung đột ngay cả cho trong giai đoạn từ trung hạn tới dài hạn, rõ ràng là Ấn Độ sẽ không ngần ngại trong việc ủng hộ cho sự toàn vẹn của Việt Nam trong lúc tuân thủ nguyên tắc không can thiệp và nguyên tắc Panchsheel (năm ràng buộc) của Pandit Jawaharlal Nehru. | Chuyến thăm tuần này của Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng đến Ấn Độ chứng tỏ quan hệ ngày càng thân thiết giữa hai quốc gia. | Chuyến đi của Thủ tướng Dũng và quan hệ Việt-Ấn |
Hồ Cẩm Đào lần cuối cùng xuất hiện trên diễn đàn quốc tế với cương vị tổng bí thư Các lãnh đạo Apec đưa ra lời hứa này tại ngày cuối cùng của một hội nghị thượng đỉnh hôm Chủ nhật ngày 9/9 tại thành phố Viễn Đông Vladivostock của Nga. Các nhà lãnh đạo của các quốc gia ven bờ Thái Bình Dương dự kiến sẽ chấm dứt hai ngày họp thượng đỉnh tại một hòn đảo gần thành phố cảng Vladivostock với tuyên bố quan ngại về tình trạng yếu ớt của kinh tế thế giới, an ninh lương thực toàn cầu và các dấu hiệu bảo hộ mậu dịch ngày càng tăng, hãng tin Anh Reuters cho biết. ‘Kinh tế mong manh’ Trước đó, 21 quốc gia thành viên Apec đã đồng ý cắt giảm thuế nhập khẩu đối với ‘công nghệ xanh’, có những bước đi để thúc đẩy tăng trưởng và tự do hóa thương mại để đối phó với các vấn đề nảy sinh từ cuộc khủng hoảng nợ của châu Âu. Chúng tôi có cảm nhận chung rằng kinh tế thế giới vẫn đang rất mong manh... tuy nhiên cũng có niềm tin rằng chúng tôi sẽ vượt qua, Thủ tướng New Zealand John Key nói với các phóng viên trước khi bắt đầu các cuộc thảo luận trong ngày họp thượng đỉnh cuối cùng. "Chúng tôi có cảm nhận chung rằng kinh tế thế giới vẫn đang rất mong manh... tuy nhiên cũng có niềm tin rằng chúng tôi sẽ vượt qua." Thủ tướng New Zealand John Key Một vài nước đã bày tỏ quan ngại rằng các động thái đánh vào sự bảo hộ mậu dịch ‘đang đi lùi’, Thủ tướng Key cho biết và nói thêm rằng nguy cơ là ở chỗ mọi người sẽ trở về tâm lý phòng thủ. Các quốc gia Apec chiếm 40% dân số thế giới, 54% tổng sản phẩm kinh tế và 44% giao thương toàn cầu. Mặc dù cả Mỹ và Nga, những nước xuất khẩu lúa mạch hàng đầu thế giới, đều vừa trải qua hạn hán gây tổn thất cho mùa màng nhưng các nhà lãnh đạo Apec đã nhất trí không hạn chế xuất khẩu lương thực và nhấn mạnh tầm quan trọng của thị trường mở để đảm bảo cung cấp lương thực ổn định cho thị trường toàn cầu. Họ cũng ủng hộ một danh sách gồm 54 mặt hàng liên quan đến môi trường sẽ được giảm thuế nhập khẩu xuống còn không quá 5% đến trước năm 2015, trong đó có các thiết bị liên quan đến sản xuất năng lượng tái tạo, xử lý chất thải và quan trắc môi trường. Khi được hỏi về đề xuất của tổng thống nước chủ nhà Vladimir Putin được bảo lưu quyền bảo hộ một số mặt hàng trong các thời kỳ khủng hoảng, Thủ tướng Key nói: Tôi không thấy đề xuất này được ai chấp nhận cả. Nga, Mỹ nhìn về châu Á Nga muốn nhân thượng đỉnh Apec để quảng bá chính sách Hướng Đông của mình Cả Moscow và Washington đều nhìn về châu Á, nơi tốc độ tăng trưởng kinh tế vẫn tương đối mạnh, để tạo cú hích cho nền kinh tế của mình sau các tác động của cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu 4 năm trước đây. Điều hiển nhiên là trong thập niên này, và cũng có lẽ là trong thập niên tiếp theo, khu vực quan trọng nhất trên thế giới về tăng trưởng kinh tế sẽ là các nước Thái Bình Dương, Tổng thống Mexico Felip Calderon phát biểu. Tổ chức hội nghị thượng đỉnh trên một hòn đảo được nối liền với đất liền bằng một chiếc cầu mới hoành tráng trị giá 1 tỷ đô la, một biểu tượng của chính sách hướng Đông của Moscow, Tổng thống Vladimir Putin đã quảng bá đất nước của mình như là cánh cửa để châu Á tiến vào thị trường châu Âu. Chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào thì hứa hẹn rằng đất nước của ông, nền kinh tế lớn thứ hai thế giới và lớn nhất châu Á, sẽ cân bằng lại nền kinh tế để đảm bảo tăng trưởng vững chắc và mạnh mẽ sau khi toàn bộ khu vực lâm vào suy giảm. Ông Hồ cũng loan báo bơm 157 tỷ đô la để xây dựng cơ sở hạ tầng trong các lĩnh vực nông nghiệp, năng lượng, đường sắt và đường bộ ở Trung Quốc. Trước khi các vị nguyên thủ bắt đầu họp thượng đỉnh, hội nghị doanh nhân các nước Apec cũng đã chào đón kế hoạch của chủ tịch Trung Quốc. Scott Price, chủ tịch và giám đốc điều hành của nhà bán lẻ khổng lồ Walmart ở khu vực châu Á, nhận định rằng Trung Quốc vẫn có tiềm năng rất lớn bất chấp tăng trưởng chậm lại ở quốc gia này. "Khi một chiếc ô tô không còn đi ở tốc độ 100 dặm một giờ mà chỉ còn 69 dặm một giờ thì nó vẫn còn chạy khá nhanh. Nền kinh tế Trung Quốc hiện tăng trưởng ở tốc độ 7,5% vẫn là một thị trường hết sức hấp dẫn." Scott Price, giám đốc điều hành Walmart châu Á Khi một chiếc ô tô không còn đi ở tốc độ 100 dặm một giờ mà chỉ còn 69 dặm một giờ thì nó vẫn còn chạy khá nhanh. Nền kinh tế Trung Quốc hiện tăng trưởng ở tốc độ 7,5% vẫn là một thị trường hết sức hấp dẫn, ông nói. Ông trùmg Oleg Deripaska của Nga, vốn kinh doanh trong các lĩnh vực từ khai quặng nhôm cho đến xây dựng, hoan nghênh dự án xây dựng cơ sở hạ tầng do Hồ Cẩm Đào công bố. Chúng tôi thảo luận về nhiều dự án khác nhau với các công ty Trung Quốc về việc xây dựng các cảng, xây dựng các mỏ và đẩy nhanh tốc độ sản xuất tại các cơ sở hiện có, Deripaska nói với Reuters. Bất chấp các lời cam kết của các lãnh đạo Apec rằng họ sẽ ‘bắc cầu chứ không dựng tường’ đối với giao thương và đầu tư, cả Nga và Trung Quốc đều bị châu Âu chất vấn về các chính sách thương mại mà họ cho là hạn chế cạnh tranh tự do trong bối cảnh một cuộc chiến giá khí đốt đang âm ỉ giữa Brussels và Moscow. Thêm về tin này Chủ đề liên quan | Nguyên thủ các quốc gia châu Á-Thái Bình Dương hứa sẽ có các biện pháp thúc đẩy tăng trưởng và bác bỏ việc hạn chế xuất khẩu lương thực trong nỗ lực phục hồi nền kinh tế èo uột của thế giới. | Lãnh đạo Apec cam kết tự do thương mại |
Bộ phim Psychic Vietnam vừa được chiếu trên kênh BBC Two ở Anh hôm 18-5-2006. Tại Việt Nam, cho đến hôm nay, việc tìm hài cốt liệt sĩ và xác định danh tính trên mộ liệt sĩ vô danh vẫn là công việc vô cùng khó khăn. Trong khoảng một thập niên vừa qua, có một hiện tượng là nhiều gia đình đã nhờ đến những người được nói là có khả năng ngoại cảm để giúp tìm mộ người thân. Các nhà làm phim Psychic Vietnam đã đến Việt Nam, và đi theo hai nhà ngoại cảm ở miền Bắc và miền Nam trong quá trình tìm mộ của hai chiến sĩ đã hy sinh trong cuộc chiến Việt Nam. Theo những ước tính thận trọng nhất, cuộc chiến đã cướp đi sinh mạng của hơn ba triệu người Việt, trong đó có khoảng một triệu người lính Bắc Việt. Sau 30 năm, hơn một nửa vẫn thuộc trong diện mất tích. Hy vọng Một số nhà ngoại cảm đã trở thành những người mang hy vọng cho nhiều gia đình, muốn được có cảm giác khép lại một trong những chương đẫm máu nhất của thế kỷ 20. Có thể phải mất cả một năm để có cuộc hẹn gặp với ông Nguyễn Khắc Bảy. Mỗi ngày lại có hơn chục gia đình đến căn gác nhỏ của ông, vì họ tin rằng ông có khả năng liên lạc với người đã khuất. "Đừng nói gì cả cho đến khi tôi hỏi," ông cất lời, nhìn thẳng vào gia đình ngồi đối diện. Đột nhiên, ông Bảy bừng tỉnh: "À, có rồi." Ông cầm một bức bản đồ tự vẽ. Quan trọng hơn cả, nó có một vòng tròn màu đỏ, chỉ đến cái mà ông nói là nơi an nghỉ cuối cùng của người mất tích. Gia đình sau đó nhận ra đó là bản đồ của một vùng trong thời chiến, đã hơn 30 năm tuổi. Ông Bảy trực thuộc Trung tâm nghiên cứu Tiềm năng con người ở Hà Nội, có người phụ trách ở đây là tướng Nguyễn Chu Phác. Ông đã tiến hành kiểm tra hàng trăm người tự nhận là có khả năng ngoại cảm. Theo ông, nhiều người chỉ là lừa mà thôi. Vì thế, ông tập hợp lại những người mà ông tin là những nhà ngoại cảm giỏi nhất của đất nước cho Dự án TK05, một nghiên cứu về cách thức người sống liên lạc với người đã khuất. Thành lập từ năm 1987, các nhà ngoại cảm của trung tâm nói là họ đã xác định được hàng ngàn hài cốt liệt sĩ, nhưng khó có được sự xác nhận cụ thể. Việc kiểm tra DNA nằm ngoài tầm với của đa số người Việt Nam, vì để làm được cần cả tiền bạc và ảnh hưởng. Nhưng một số cán bộ như ông Bảy đã giúp thực hiện độc lập một số kiểm tra DNA. Kết quả cho thấy những sự tương hợp. Liên lạc Tại Bà Rịa - Vũng Tàu, một nhà ngoại cảm khác, hoạt động một mình, là bà Vũ Thị Minh Nghĩa, được biết đến với danh xưng Năm Nghĩa. Ngôi nhà của bà cũng là nơi thờ khoảng 4000 người lính mà bà tự nhận là mình đã tìm ra. Các bức hình của họ choáng hết khoảng trống trong nhà. Bên dưới là một số quan tài, chờ người đến nhận. Hơn 400 thi thể khác được đặt ở một nghĩa trang tư nhân. Giống như ông Bảy, bà Nghĩa giải thích bà có được khả năng ngoại cảm sau một lần ốm suýt chết. Bà nói mình được linh hồn các liệt sĩ dẫn đường, và thấy họ hiện ra rõ ràng như người sống. Ba ngày trong tháng, bà làm các buổi gọi hồn cho thân nhân những chiến sĩ mất tích. Giữa làn khói hương, bà Nghĩa gọi hồn của người lính Vũ Công Trạch. Người vợ của ông, và con trai cùng con dâu có mặt trong buổi gọi hồn này. Gia đình ông Trạch đã trải qua gần 40 năm để tìm kiếm hài cốt của ông. Bà Năm Nghĩa là hy vọng cuối cùng của họ. Nhà ngoại cảm chỉ có duy nhất một tấm giấy báo tử cho biết nơi hy sinh: "Miền Nam". Trong 10 phút sau đó, những gì gia đình được nghe khiến họ hoàn toàn tin tưởng. Con trai ông Trạch khóc và nói: "Thông tin bà nói về ngôi nhà tôi ở, địa hình, các loại cây ở đấy, quá chính xác." Người gọi hồn cũng nhắc đến lần người con dâu bị sảy thai, một điều mà gia đình chưa nói với ai. Cuối chiều hôm ấy, gia đình họ đi tìm ngôi mộ. Các chỉ dẫn có vẻ chính xác. Đối với gia đình, cuộc tìm kiếm nay kết thúc. Người vợ góa của người lính, nay đã tóc bạc phơ, nói: "Bây giờ tôi mới được thanh thản. Đây là tất cả những gì tôi muốn. Tôi có thể chết thanh thản." Còn đối với ông Nguyễn Khắc Bảy, ông nói sau khi giúp một gia đình tìm ra hài cốt người đã khuất, ông cảm thấy mình "giúp đóng góp một phần cho việc giảm bớt buồn đau ở đất nước này." Quý vị có thể xem lại trọn vẹn bộ phim tài liệu một giờ đồng hồ này bằng cách vào trang This World của BBC. Chương trình sẽ tồn tại trên trang web trong vòng bảy ngày. ----------------------------------------------------------------------------------- Ngo Van, California, Hoa KỳTừ bao lâu nay tôi không hoàn toàn tin tưởng vào những chuyện thần linh ma quỷ cho lắm. Nhưng trong gia dình tôi có người anh trong quân đội VNCH thuộc binh chủng Biệt Động quân đã mất tích trên đường triệt thoái từ chiến trưòng Pleiku về Nha Trang vào tháng 3 năm 1975. Mẹ tôi cũng đã lớn tuổi và luôn mỏi mòn trông đợi ngày về của anh tôi nhưng vẫn bặc âm vô tín. Mẹ tôi chỉ còn mỗi hy vọng cuối cùng là tìm đến những nhà ngoại cảm để mong tìm được hài cốt của anh tôi và đó là ước nguyện cuối cùng. Hai năm trước dây hài cốt của anh tôi được tìm thấy cùng với tấm thẻ bài làm vật chứng. Năm nay tôi về VN làm tang lễ cho mẹ tôi và có đến viếng mộ của anh tôi. Nhìn mộ của anh tôi dược cải táng chung với mộ của những người thân trong gia! đình làm lòng tôi cảm thấy như anh tôi mới vừa được đoàn tụ với gia đình. Thắp nén hương trước mộ anh tôi lần đầu tiên mà lòng thấy ngậm ngùi thương tiếc cho một thế hệ thanh niên và hoàn cảnh của dân tộc Viet Nam mình. Nay tôi viết lên vài hàng chữ này để cùng chia sẽ sự đau thương và thông cảm với những gia đình có người thân mất tích trong cuộc chiến vừa qua. Quang Huy, Hà NộiThưa quý vị, gia đình tôi cũng có một người bác hy sinh trong cuộc chiến tại Quảng Trị, đến nay vẫn chưa tìm được hài cốt. Và gia đình tôi đang mong mỏi có một phép màu nào đó có thể giúp gia đình tôi tìm được hài cốt của người bác đã mất, để có thể thắp một nén hương cho trên nấm mộ khỏi phải bị lạnh lẽo và cũng để bà tôi hòan thành được tâm nguyện cuối cùng là được gặp lại người con. Nhưng hình như thời gian không còn nhiều cho bà tôi hoàn thành tâm nguyện đó vì bà tôi nay cũng đã gần 80 và ông tôi thì đã mất trước khi phép mầu ấy đến. Tôi nghĩ có rất nhiều gia đình có hoàn cảnh giống gia đình tôi trên đất nước Vn này ở cả 2 bên chiến tuyến, gia đình tôi cũng không dám hy vọng là sẽ gặp được các nhà ngoại cảm để tìm kiến mộ người thân nhưng xin kính chúc các anh các chị có sức khỏe có cái tâm với nghề. Minh Tuấn, TP. HCMTôi có cảm tưởng rằng tất cả các "nhà ngoại cảm" trên thế giới đều sống ở Việt nam. Tôi không tin là họ có thể "gọi hồn" hay nhìn "xuyên tường, xuyên đất" để tìm ra các bộ hài cốt. Diện tích việt nam khoảng 320 000 km vuông mà có 3 triệu người chết trong chiến tranh, như vậy trung bình có 10 bộ hài cốt trong 1 km vuông. (Chưa kể các phần mộ khác nằm rãi rác bi bom dạn tàn phá làm cho hài cốt phân tán nhiều thêm) Chiến tranh ác liệt kéo dài, thân xác người việt rãi rác khắp nơi, trên rừng, trên cánh đồng, dưới đáy dòng sông, và ngay cả bên dưới nền của nhưng ngôi nhà đẹp của thành phố lớn như sài gòn có khi người ta còn tình cờ thấy thi hài của những người đã chết. Chiến tranh đã qua đi, mất mát cho nhiều phía là rất nhiều, ước vọng tìm thấy người thân đã mất là khát vọng rất lớn của rất nhiều người Việt Nam. Tuy vậy, khi tìm hài cốt cần có những biện pháp khoa học hơn, hay chí ít ra, thì khi tìm thấy nhà nước cần có hỗ trợ để kiểm tra DNA. Phan-Ba, Seattle, USATôi có ngưòi bạn học thời Tiểu Học, Trung Úy Sư Đoàn 23 chết mất xác đâu đó miệt Pleiku. Không ngại rừng thiêng nước độc, bom mìn, vì thương con mà mẹ anh đã nhiều lần lặn lôi đi kiếm xác con, nhưng không được. Tôi ước mong nếu bác gái còn sống hay một trong gần chục đứa em của Trọng đọc được tin, liên lạc những người ngoại cảm này, may ra giúp kiếm được hài cốt của Trọng để nó hưởng được nén hương thương tiếc trên bàn thờ của gia đình, để cho những người sống một lần thanh thoả tâm hồn. Tôi không tin là những người ngoại cảm này còn phân biệt bên này bên kia. Những người nằm xuống, những người khắc khoải đi tìm chồng, tìm con, tìm cha bên nào cũng đau không kém bên nào. Đau thương của Đất nước không của riêng ai. Tiếc là chúng tôi không xem được phim trên Web, vì phim chỉ dành cho người ở UK thôi. BovChào BBC, hôm qua tôi cũng có coi chương trình này trên BBC2. KHi coi chương trình tôi cảm thấy vui và cũng rất buồn. Rất vui vì thấy nhiều gia đình đã tìm thấy xác người thân của họ. Buồn là vì khi liên tưởng đến những người chiến sĩ VNCH, họ đã ngã xuống trên chiến trường nhưng bây giờ họ vẫn còn lạnh lẽo nằm lại đó không một nén hương. Tôi quá nhỏ bé không thể làm gì to tát được nhưng nếu có một tổ chức nào đó (trong nước hay hải ngoại) đứng ra tổ chức để tìm lại xác của những người lính đã hy sinh thì tôi sẽ tình nguyện tham gia bằng cách này hay cách khác. Uống nước nhớ nguồn. Nếu như tôi có một điều ước gì thiêng liêng thì tôi sẽ ước rằng sẽ xây dựng một tượng đài để tưởng niệm những người con đất Việt đã hy sinh trong các cuộc chiến. Hoang Luu, Hà NộiGia đình tôi đã may mắn gặp được một nhà ngoại cảm tại Hà Nội giúp đỡ. Nhà ngoại cảm Nguyễn Thị Nguyện làm việc cho tổ chức UIA của chính phủ Việt Nam. Bà là người đã giúp tìm thấy thành công rất nhiều hài cốt - cả dân thường và liệt sĩ. Tôi đã được chứng kiến nhiều lần Bà Nguyện cung cấp thông tin qua hình vẽ và điện thoại trực tiếp cho những người đi tìm hài cốt thân nhân. Có thể nói ,những thông tin này chính xác rất cao. Độ chính xác > 80%. Gia đình tôi đã được Bà Nguyện giúp tìm thấy 4 ngôi mộ .Thông tin hoàn toàn chính xác đến kinh ngạc. Điều đặc biệt là vấn đề tiền bạc, thù lao hoàn toàn không được đặt ra. Tất cả đều do gia chủ tuỳ tâm. Tôi đã chứng kiến có những chị ở thôn quê lên xin tìm mộ thất lạc, rất nghèo , chỉ có một ít hoa quả vườn nhà đem lên thắp hương và Bà Nguyện đã rất vui vẻ giúp đỡ. Rất nhiều lần, bà Nguyện nói về chữ " Tâm ". Mọi việc muốn thành đều phải do chữ " Tâm " mà ra. Tôi cũng đã được nghe nói rất nhiều về các nhà ngoại cảm: Nguyễn Kkắc Bảy, Nguyễn Văn Liên, Phan Bích Hằng v.v . Tôi nghĩ , thực sự những nàh ngoại cảm đều là những con người tâm huyết, sẵn sàng chia sẻ giúp đỡ. Tôi nghĩ rằng đó cũng là điều kỳ diệu mà đất nước ta có được. | Đài BBC vừa cho trình chiếu trên tivi bộ phim tài liệu nói về việc đi tìm hài cốt bằng phương pháp ngoại cảm ở Việt Nam. | BBC làm phim về các nhà ngoại cảm |
Ông Hun Sen từng được Việt Nam đưa về lãnh đạo Campuchia sau thời Pol Pot Dư luận tố cáo Campuchia là con ngựa mồi của Trung Quốc, là kẻ phá vỡ khối đoàn kết ASEAN. Nhưng thực ra Campuchia không phải là con sâu làm rầu nồi canh hay con ngựa mồi của Trung Quốc. Campuchia, cũng như Lào, Việt Nam và Myanmar, chỉ là phần nổi của tảng băng bành trướng từ phương bắc xuống vùng biển phía nam. Tác nhân chính trong việc chia rẽ hay phân tán nội bộ khối ASEAN là Trung Quốc. Từ hơn mười năm qua, Bắc Kinh đã âm thầm mở rộng vòng đai ảnh hưởng xuống các quốc gia phía nam trong mục tiêu truy tìm những nguồn năng lượng mới. Chiến lược mở rộng vòng đai ảnh hưởng của Trung Quốc khá giản dị: mua chuộc sự trung thành bằng tiền. Trong thời gian từ 1994 đến 2011, Trung Quốc đã đầu tư tổng cộng 8,8 tỷ USD vào Campuchia và trở thành nhà đầu tư lớn nhất. Đầu tư của Trung Quốc tập trung vào các ngành thủy điện, khoáng sản, dệt may, ngân hàng, tài chánh, du lịch và công nghiệp, và gần đây hơn vào công tác dò tìm dầu khí trong nội địa Campuchia. Những khoản đầu tư trực tiếp từ các doanh nghiệp Trung Quốc khoảng 1,19 tỷ USD, chủ yếu vào các ngành khai thác gỗ rừng, khoáng sản, xây dựng và khách sạn. Bắc Kinh còn hứa cho Phnom Penh vay với lãi suất thấp vào bảy lãnh vực chính như tài chánh, y tế, hàng không,thông tin, giao thông, vận tải, đặc biệt là 430 triệu USD để nâng cấp các cơ sở hạ tầng và 20 triệu USD để xây dựng quân y viện và trương đào tạo quân sự. Trung Quốc còn là nhà tài trợ phát triển cơ sở hạ tầng lớn nhất tại Campuchia với hơn 2,1 tỷ USD như xây dựng và nâng cấp các quốc lộ (1, 2, 3, 4, 6, 7) nối liền biên giới Lào và cao nguyên phía đông đến Vịnh Thái Lan và cảng Kompong Som. Mối giao hảo Trung Quốc - Campuchia ngày càng thắm thiết Ngoài ra, về thương mại, hai bên cam kết nâng kim ngạch thương mại song phương từ 2,56 tỷ USD lên 5 tỷ USD. Đó là chưa kể những khoảng tiền mua chuộc, đút lót cho các cấp lãnh đạo Khmer từ trung ương đến địa phương để được dễ dàng trong việc khai thác tài nguyên và xây dựng cơ sở. Số người Trung Quốc hiện diện chính thức trên lãnh thổ Campuchia khoảng 350.000 người, trong đó 200.000 người thường trú tại thủ đô Phnom Penh. Trước những khoản tiền khổng lồ này, không một cấp chính quyền nào của Campuchia có thể làm ngơ. Dư luận lo sợ rằng Campuchia sẽ trở thành một thuộc địa của Trung Quốc trong nội bộ ASEAN như Myanmar đã từng và đang cố vùng vẫy để thoát ra. Nhưng có một yếu tố ít ai nhắc tới, đó là tính thực tiễn của các cấp lãnh đạo Khmer: chính sách đu dây hay thái độ hai mặt, nghĩa là biết ngả theo phe mạnh nhất để giữ gìn và bảo vệ sự vẹn toàn lãnh thổ. Cố thoát gọng kìm Từ thế kỷ thứ 17 đến nay, các cấp lãnh đạo Campuchia đã áp dụng thái độ hai mặt để thoát khỏi thế gọng kìm giữa Việt Nam và Thái Lan và đã thành công. Đối với Phnom Penh, Trung Quốc ngày nay giống như Pháp hồi cuối thế kỷ 19 là cường quốc bảo vệ sự vẹn toàn lãnh thổ Campuchia trước sự "chèn ép" của Thái Lan, như tại đền Preah Vihear, và Việt Nam trong việc phân chia ranh giới dọc khu vực Takeo và Svay Rieng. Chính vì thế, trước những tranh chấp hiện nay trên Biển Đông, thái độ của Phnom Penh là trung lập, cũng như Sihanouk trước kia trong cuộc chiến Đông Dương lần thứ hai (1965-1975). Từ chối ủng hộ Việt Nam và Philippines và không ghi vào bản tuyên bố chung cuộc tranh chấp chủ quyền trên Biển Đông, sau hội nghị cấp bộ trưởng ngoại giao ngày 13 tháng 7 vừa qua, nằm trong lô gích này. Là một quốc gia nhỏ bé và yếu kém, lại nằm giữa hai gọng kềm Việt Nam và Thái Lan, Campuchia luôn bị thiệt thòi trong việc xác định làn ranh phân chia lãnh thổ và lãnh hải với cường quốc khu vực. Trong Vịnh Thái Lan, thềm lục địa và khu đặc quyền kinh tế của Campuchia bị teo lại bởi những hải đảo thuộc chủ quyền Việt Nam và Thái Lan, các cấp lãnh đạo Khmer đã tỏ ra bực tức trước sự thiệt thòi này nhưng không biết giải quyết bằng cách nào. Trên đất liền cũng thế, Campuchia không có tiếng nói mạnh để ấn định làn ranh phân chia lãnh thổ với Việt Nam và Thái Lan theo ý mình. Để bảo vệ địa vị lãnh đạo của mình, các cấp chính quyền Khmer trước kia đã biết cậy nhờ sự che chỡ của Việt Nam và Thái Lan để loại trừ đối thủ, bù lại các thế lực bảo vệ được hưởng những quyền lợi mong muốn. Ngày nay thế lực này là Trung Quốc, không những thế quốc gia Campuchia còn được giúp đỡ trực tiếp, phản ứng tự nhiên của các cấp chính quyền Khmer là ngả theo Trung Quốc. Quốc gia bị thiệt thòi nhất trước sự trở mặt này có lẽ là Việt Nam. Chính quyền Hun Sen đã do chính chế độ công sản Việt Nam dựng lên sau khi xua quân đánh đuổi Pol Pot năm 1979. Cho tới năm 2010, tuy bề ngoài chính quyền Hun Sen vẫn rất gắn bó với Việt Nam nhưng trong lòng đã ngả theo Trung Quốc. Chính quyền cộng sản Việt Nam đã tốn rất nhiều tiền bạc và xương máu tại Campuchia để rồi đi đến kết quả bi đát này. Sai lầm chính của chính quyền cộng sản Việt Nam trong suốt thời gian qua là đã giúp Hun Sen tiêu diệt và bóp nghẹt những tiếng nói đối lập nên nay Hun Sen tự do lộng hành vì không còn ai phản đối và đã có thái độ phản trắc trong hội nghị ASEAN về ngoại giao. Đối với ASEAN, sự trở mặt của Campuchia không quá tai hại để có thể làm mất tình đoàn kết nội bộ. Mối lo ngại chính của các quốc gia ASEAN là sự gặm nhắm từ từ nhưng chắc chắn của Trung Quốc về chính trị và kinh tế trên năm quốc gia trên bán đảo Ấn-Trung (Indochina), đó là Myanmar (Miến Điện), Thái Lan, Lào, Campuchia và Việt Nam. Việt Nam đã giúp Campuchia nhiều nhưng không hiệu quả Gần đây Myanmar đã thức tỉnh và đang cố vùng vẫy thoát khỏi màng nhện mà Trung Quốc đã giương ra. Trường hợp của Lào và Campuchia thì khó hơn vì hai nước này ngày nay đã gần như nằm gọn trong vòng tay của Trung Quốc, doanh nhân Trung Quốc đã nắm toàn bộ mọi sinh hoạt mọi kinh tế và thương mại. Trường họp Việt Nam thì còn đang dùng dằng, vì một mặt quần chúng Việt Nam vẫn còn sáng suốt nhìn thấy sự xâm thực ảnh hưởng của Trung Quốc và mặt khác các cấp lãnh đạo cộng sản Việt Nam đang phân vân chọn lựa giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc, ai là người giúp họ duy trì quyền lãnh đạo trên đất nước. Cũng may, con bài Campuchia đã sớm lộ tẩy để thấy âm mưu bành trướng của Trung Quốc trên Biển Đông. Vấn đề còn lại của ASEAN là làm sao bảo vệ được những bí mật trao đổi nội bộ để không bị Trung Quốc làm áp lực thêm. Trục trặc kỹ thuật trong vụ việc vừa qua buộc các quốc gia ASEAN phải có một thái độ khác với Trung Quốc, nếu muốn trở thành một khối thống nhất về kinh tế và chính trị. Bài thể hiện quan điểm riêng của tiến sỹ Nguyễn Văn Huy từ Paris, Pháp. | Hôm 13 tháng 7 năm nay, Hội nghị bộ trưởng ngoại giao ASEAN lần thứ 45 tổ chức tại Phnom Penh chấm dứt trong không khí chia rẽ gay gắt và thái độ của Campuchia trong vụ việc này đã làm nhiều người kinh ngạc. | Vì sao Hun Sen đổi thái độ với VN? |
Ông Nguyễn Hữu Vinh bị bắt hồi tháng Năm năm nay Quy trình tố tụng sai từ đầu Vụ án Anh Ba Sàm mở màn ngày 5/5 với việc bắt khẩn cấp ông Nguyễn Hữu Vinh và sau đó là bà Nguyễn Thị Minh Thúy. Theo Bộ luật Tố tụng Hình sự Việt Nam, quyết định bắt khẩn cấp khác với quyết định bắt thông thường ở chỗ nó không cần sự phê chuẩn của Viện Kiểm sát nhân dân cùng cấp trước khi thi hành. Việc phê chuẩn sẽ được tiến hành sau khi bắt người, trong vòng 12 tiếng kể từ khi Viện Kiểm sát nhận được đề nghị phê chuẩn từ cơ quan điều tra. Quy định này trao cho cơ quan điều tra quyền hành động ngay lập tức, không chịu bất cứ sự kiểm soát nào, và hạn chế tối đa nguy cơ rò rỉ thông tin. Tuy nhiên, quyết định bắt giữ khẩn cấp này của Cơ quan An ninh Điều tra (Bộ Công an) lại không nằm trong bất cứ trường hợp nào được phép bắt khẩn cấp theo quy định tại Điều 81, Bộ luật Tố tụng Hình sự năm 2003. Theo đó, việc bắt khẩn cấp chỉ được tiến hành trong trường hợp (i) khi có căn cứ để cho rằng người đó đang chuẩn bị thực hiện tội phạm rất nghiêm trọng hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng; (ii) khi người bị hại hoặc người có mặt tại nơi xảy ra tội phạm chính mắt trông thấy và xác nhận đúng là người đã thực hiện tội phạm mà xét thấy cần ngăn chặn ngay việc người đó trốn; và (iii) khi thấy có dấu vết của tội phạm ở người hoặc tại chỗ ở của người bị nghi thực hiện tội phạm và xét thấy cần ngăn chặn ngay việc người đó trốn hoặc tiêu huỷ chứng cứ. Cả ba trường hợp nêu trên đều dễ dàng bị loại bỏ, bởi Điều 258, Bộ luật Hình sự không thuộc nhóm tội phạm rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng, không có người bị hại nào hoặc người nào có mặt tại nhà và văn phòng của ông Vinh và bà Thúy trông thấy họ đang thực hiện tội phạm gì, và cơ quan điều tra không chứng minh được dấu vết tội phạm gì ở người hoặc chỗ ở của hai người này. Bằng chứng là theo Bản Kết luận điều tra số 14/KLĐT ngày 30/10, tất cả các đồ vật thu giữ được tại nhà và văn phòng của họ đều được kết luận là “không liên quan trực tiếp đến vụ án”. Việc sai phạm ngay từ khâu bắt giữ dẫn đến sai phạm của toàn bộ quy trình tố tụng sau đó. Vi phạm quyền bí mật thông tin cá nhân Bản Kết luận điều tra còn trực tiếp tiết lộ phương pháp thu thập chứng cứ trái pháp luật của cơ quan công an, mà những chứng cứ này lại được dùng làm cơ sở để ra quyết định bắt khẩn cấp đối với ông Vinh và bà Thúy. Điều đó được thể hiện rõ ngay trang 1 của bản Kết luận điều tra, trình bày rằng vụ án đã được bắt đầu từ ngày 01/4 khi Cục Bảo vệ Chính trị 6 – Tổng cục An ninh I – Bộ Công an gửi Công văn cho Cơ quan An ninh Điều tra, cung cấp dữ liệu theo dõi hai thuê bao Internet (đăng ký với nhà mạng VDC và FPT) của ông Vinh và bà Thúy, với kết luận “thường xuyên đăng tải trên Internet các bài viết có dấu hiệu xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, công dân”. Điều này không khỏi khiến những ai quan tâm đặt ra một số câu hỏi: Liệu công an có được phép theo dõi và sao chép dữ liệu truy xuất Internet của người dùng hay không? Nếu công an muốn theo dõi và sao chép dữ liệu đó thì nhà mạng có nghĩa vụ cung cấp hay không? Và nhà mạng có được phép cung cấp dữ liệu của khách hàng cho công an hay không? Một số người khác sẽ liên tưởng đến một chi tiết tuy nhỏ mà không nhỏ trong các vụ án ở phương Tây: Cảnh sát chỉ được phép nghe trộm điện thoại của công dân khi được tòa án cho phép. Đối với pháp luật Việt Nam, câu trả lời có thể dễ dàng được tìm thấy tại Điều 38, Bộ luật Dân sự về quyền bí mật đời tư, theo đó, “thư tín, điện thoại, điện tín, các hình thức thông tin điện tử khác của cá nhân được bảo đảm an toàn và bí mật”. Điều 72 của Luật Công nghệ thông tin cũng nghiêm cấm việc xâm nhập, sửa đổi, xóa bỏ nội dung thông tin của tổ chức, cá nhân khác trên môi trường mạng. Tuy vậy, một số người có thể trích dẫn chính Điều 38, Bộ luật Dân sự để phản bác, rằng việc kiểm soát thư tín và thông tin điện tử vẫn có thể tiến hành theo quy định của pháp luật VÀ khi có quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Vậy nhưng quy định đó là quy định nào và quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đó là quyết định nào thì bản Kết luận điều tra hoàn toàn không nhắc tới. Nếu thực sự Bộ Công an được trao thẩm quyền theo dõi dữ liệu thuê bao Internet, và thực sự có quyết định của một cơ quan nào đó cho phép họ theo dõi thuê bao của ông Vinh và bà Thúy thì lại phải đặt một dấu hỏi lớn về tính hợp hiến, hợp pháp và hợp lý của các văn bản đó. Cần lưu ý rằng, cho đến nay, hai văn bản trực tiếp quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Bộ Công an là Nghị định số 77/2009/NĐ-CP và số 21/2014/NĐ-CP đều không được tìm thấy trên hệ thống công báo cũng như các website tra cứu văn bản pháp luật. Một số nguồn tin nói rằng chúng được đóng dấu Mật và không được phép công khai. Bắt giữ tùy tiện Một số blogger khác cũng đã bi bắt và phải ra tòa (trên ảnh là blogger Phạm Viết Đào) Dưới lăng kính pháp luật quốc tế về nhân quyền, hành vi bắt và giam giữ ông Nguyễn Hữu Vinh và bà Nguyễn Thị Minh Thúy là sự vi phạm đối với quyền tự do thân thể của họ và được định nghĩa là hành vi bắt giữ tùy tiện. Các Điều 9 của Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền năm 1948 và Công ước Quốc tế về các Quyền dân sự và chính trị năm 1966 đều khẳng định “không ai có thể bị bắt giữ, giam cầm hay lưu đầy một cách tùy tiện”. Việt Nam là thành viên đầy đủ của Liên Hiệp Quốc và đã ký kết, tham gia các văn kiện mang tính chất nền tảng và trụ cột này của luật nhân quyền quốc tế. Quy định khá khái quát của hai văn kiện nêu trên, trong một nền pháp trị bình thường và với sự độc lập của hệ thống tư pháp, bao giờ cũng được giải thích và thực thi gần với công lý xã hội nhất, tiệm cận nhất có thể với điểm cân bằng giữa quyền của các cá nhân và sự an toàn của xã hội. Vào năm 2000, Nhóm làm việc về bắt giữ tùy tiện của Liên Hiệp Quốc, một cơ quan bao gồm các chuyên gia nhân quyền độc lập chuyên điều tra các vụ bắt giữ tùy tiện ở các quốc gia thành viên, đã đưa ra một bộ ba tiêu chí cơ bản để xác định khi nào thì một hành vi bắt giữ được coi là tùy tiện. Trong số ba tiêu chí đó, việc bắt giữ do thực thi các quyền tự do được quy định trong các văn kiện về nhân quyền của Liên Hiệp Quốc sẽ được coi là tùy tiện và được xếp vào Mục II (Category II). Mặc dù ông Vinh và bà Thúy không khai nhận 24 bài viết được nêu trong bản Kết luận điều tra là do họ đăng tải, nhưng việc công an cho rằng họ đã đăng những bài viết đó và tiến hành bắt giữ họ, không gì khác hơn là sự vi phạm quyền tự do ngôn luận, và rơi vào Mục II nêu trên. Bài viết phản ánh quan điểm và văn phong của tác giả, hiện đang làm việc tại Thái Lan. | Xét trên cả bình diện pháp luật nội địa lẫn quốc tế, việc bắt và giam giữ blogger Nguyễn Hữu Vinh (Anh Ba Sàm) cùng cộng sự Nguyễn Thị Minh Thúy là hoàn toàn tùy tiện và trái pháp luật. | Bắt Anh Ba Sàm là 'trái pháp luật' |
Chúng ta đã không làm tốt việc dạy sinh viên và sinh viên sắp tốt nghiệp cách ứng xử ở môi trường văn phòng? Bài viết này được chuyển thể từ bài 'Thư Nơi Làm Việc' của Nishi Sunder. Nó được phát sóng ở mục 'Business Matters and World Business Report' trên BBC World Service và được Angela Henshall chuyển thể cho BBC Capital. Nếu bạn đã có nhiều thời gian làm việc với những sinh viên mới tốt nghiệp - những người vừa xong đại học và không có nhiều kinh nghiệm làm việc - thì bạn có thể đã chứng kiến những cách cư xử lạ kỳ. Chẳng hạn, một người mới tốt nghiệp ăn mặc như đi dự dạ hội khiêu vũ, hoặc nhân viên mới không nhận ra rằng ông giám đốc công ty Fortune 500 không thích ý kiến của mình về chiến lược thương hiệu mới của công ty, hoặc nhân viên mới cứ gọi điện thoại mà bật cả loa mà không để ý rằng các đồng nghiệp đang khó chịu nhìn mình. Tất nhiên, tất cả chúng ta đều đã như vậy khi bắt đầu bước vào nghề … vì chúng ta đã không làm tốt việc dạy sinh viên và sinh viên sắp tốt nghiệp cách ứng xử ở môi trường văn phòng. Chúng ta dạy họ những điều khác - cách viết một bài nghiên cứu hoặc cách phân tích một bài thơ hoặc cách làm một thí nghiệm trong phòng lab - nhưng chúng ta không có nhiều cơ chế chính thức để dạy loại kỹ năng mà nó sẽ có tác động rất lớn đến sự thành công ở vài năm đầu của công việc: các kỹ năng mà hầu hết chúng ta nghĩ là phải như thế nào khi ở văn phòng . Thay vào đó, chúng ta chỉ ném họ vào đời và mong họ tự mày mò ra … việc này tất nhiên sẽ dẫn đến rất nhiều những sai sót trong nghề khi làm việc, một số người chỉ bỡ ngỡ nhẹ, nhưng một số là hoàn toàn bỡ ngỡ. Tất cả chúng ta đều nghe nói về những loại nhân viên mới mà họ nghĩ rằng họ phải có ngay một góc ngồi riêng hoặc có người trợ lý riêng - nhưng theo kinh nghiệm của tôi, đó là những người đặc biệt. Thường phổ biến hơn nhiều là những nhân viên trẻ chưa nhận thức đầy đủ rằng giờ họ đã là người trưởng thành và không cần xin phép đi ăn trưa hoặc rời khỏi cuộc họp để đi vệ sinh, hoặc cảm thấy lúng túng khi gọi người đồng nghiệp lớn tuổi trực tiếp bằng tên, hoặc sợ đặt câu hỏi vì nghĩ rằng người ta coi họ phải biết điều đó rồi. Vì sao người Thụy Sĩ vẫn thích tiền mặt Năm thành phố đáng chú ý nhất trong năm 2019 UAE còn là nơi trả lương cao cho người nước ngoài? Các chủ hãng có việc đào tạo chính quy hơn về cách thức làm việc tại một văn phòng Những khung cảnh làm việc đẹp như mơ Nhật Bản và 'nghệ thuật kiên nhẫn' Sinh viên dùng 'lò viết tiểu luận' để gian lận thế nào Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là không bao giờ có những nhân viên trẻ hiểu sai rất nhiều về vị trí của họ trong văn phòng. Một lá thư đến trang web của tôi, một vài năm trước, đã lan truyền mạnh mẽ khi một thực tập sinh viết rằng anh ta và một số thực tập sinh khác đã bị sa thải sau khi viết đơn thỉnh cầu công ty của họ nới lỏng quy định về trang phục. Hình như họ đã nêu lên vấn đề về trang phục nhiều lần trước đó và đã được trả lời là nó không thay đổi, và sau đó họ dành thời gian làm việc đưa kiến nghị để đẩy vấn đề đi xa hơn nữa. Họ thấy choáng khi công ty quyết định kết thúc sớm việc thực tập thay vì tiếp tục tranh luận là họ nên ăn mặc thế nào khi làm việc. Nhưng trong hầu hết trường hợp, sinh viên mới tốt nghiệp là tốt, có ý thức mình là mới và cần ai đó giải thích các quy tắc nơi làm việc. Và điều lạ lùng là chúng ta không làm điều đó theo bất kỳ cách có tổ chức nào! Tại sao ta không làm tốt hơn việc giảng dạy cho sinh viên đại học và mới tốt nghiệp về cách ứng xử trong cuộc sống văn phòng? Ở cấp đại học, chắc chắn một phần của điều đó được giải thích bởi thực tế là những người có thể giảng dạy - tức các giáo sư - làm việc trong trường, không phải trong ngành công nghiệp và không có nhiều kinh nghiệm trực tiếp về văn phòng truyền thống. Nhưng tại sao các chủ hãng lại không có nỗ lực phối hợp để giúp những người mới nhập vào lực lượng lao động hiểu và thích nghi theo lề lối của cơ quan? Trong khi chúng ta có những điều hướng mới cho nhân viên mà đôi khi kéo dài nhiều ngày và bao gồm những thứ như quy tắc tham dự rất chi tiết, thì tại sao các chủ hãng lại không đề cập đến những vấn đề quyết định nhất việc liệu những nhân viên mới này có gặp khó khăn hay đang phát triển? Tôi mong muốn thấy các chủ hãng có việc đào tạo chính quy hơn về cách thức làm việc tại một văn phòng. Bao gồm cách thức bạn cư xử tại cuộc họp, giám đốc có thể giúp gì cho bạn , những điều bạn nên làm và không nên làm, cách quyết định một việc thỉnh cầu có đáng để đẩy mạnh, mức độ thích hợp của việc giao lưu, cách để cùng tồn tại thân thiện trong một không gian chung với các đồng nghiệp mà không để xảy ra bạo lực. Như vậy nhân viên và chủ hãng đều có lợi. Bài tiếng Anh trên BBC Capital | Nếu bạn đã làm việc với các sinh viên vừa tốt nghiệp, chắc rằng bạn sẽ thấy họ có những lỗi trong cư xử xã hội. Alison Green nói rằng tất cả chúng ta cần phải làm tốt hơn việc dạy các nhân viên mới cách ứng xử theo thông lệ ở văn phòng. | Sinh viên mới tốt nghiệp cần giúp gì khi vào nghề? |
Theo thông tin từ một phiên họp của Ủy ban thường vụ Quốc hội hồi tháng 3/2015 về giám sát tình hình oan sai, thì trong vòng 3 năm từ năm 2011 đến năm 2014 cả nước có tới 226 người chết trong các trại giam giữ trên toàn quốc. Đây chỉ là thống kê phần nguy hại có thể đong đếm được, phần còn lại tuy không tính đếm được nhưng rộng lớn hơn, đó là tình cảnh cuộc sống khổ ải như bị đày đọa ở những nơi giam giữ. Hiện Quốc hội đang bàn thảo ban hành Luật thi hành tạm giữ tạm giam, các Đại biểu cần tìm hiểu về đời sống của những người chịu cảnh giam giữ lâu nay. Một câu chuyện cũ Mấy năm trước tôi tham gia bào chữa cho một người bị giam cũng ở trại tạm giam số 3 gần khu vực Cầu Bươu thuộc Hà Đông, Hà Nội. Bị can là một người trung niên tuổi ngoài 40 bị khởi tố về hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Hành vi của ông này xuất phát từ việc ông nhận được thư điện tử viết bằng tiếng Anh của người không rõ danh tính, nói rằng đang ở nước ngoài và có một khoản tiền lớn muốn tìm người làm từ thiện, nhưng để được nhận tiền thì đối tác cần bỏ ra một khoản ứng trước để thực hiện các thủ tục tài chính tư pháp quốc tế. Do hám lợi người đàn ông đã lôi kéo bạn bè và người thân vào phi vụ nhưng rồi tiền gửi đi mất hút mà không thấy gì, người mất tiền làm đơn tố cáo ông này lừa đảo chiếm đoạt. Một lần vào lấy lời khai cùng điều tra viên thì thấy chòm râu của bị can ở một bên cằm thì trụi nhẵn còn bên kia lại cứng dài như lông nhím, hỏi ra thì được biết suốt ngày ông này bị mấy người giam giữ cùng đè ra giữ tay giữ chân nhổ râu. Khi đó trời mùa hè nóng nực, bị can cho biết cả ngày chỉ được vài gáo nước dùng, mọi người chỉ rửa mặt xúc miệng rồi dành nước để lau nền nhà cho mát để nằm, điều này muốn phản ánh tình trạng nong nực và thiếu nước sinh hoạt trong phòng giam. Người đàn ông đó đã ở tuổi trung niên còn không bảo vệ được mình, trong khi em Đỗ Đăng Dư mới 17 tuổi cũng bị giam tại nơi này và bị đánh đập dẫn đến tử vong. Điều này cho thấy tình trạng bạo lực xâm hại nghiêm trọng xảy ra trong các phòng giam giữ. Chuyện kể của Hàn Đức Long Hàn Đức Long là bị can trong vụ án giết người và hiếp dâm trẻ em xảy ra ở tỉnh Bắc Giang hồi năm 2005. Bị can đã 4 lần bị tuyên án tử hình, song nhờ gia đình cùng luật sư liên tục kêu oan nên tới nay các bản án đã bị hủy và vụ án đang được điều tra lại từ đầu. Trong buổi lấy lời khai, khi có thời gian trống ông Long tranh thủ kể chuyện cho luật sư nghe về đời sống trong trại giam Kế thuộc tỉnh Bắc Giang nơi ông đã bị giam giữ suốt 10 năm qua. Ông Long cho biết người bị tạm giam bình thường ngày chỉ ăn hai bữa, một bữa được phát lúc 10 giờ sáng, một bữa lúc 4 giờ chiều. Nói về độ sạch của cơm rau, ông Long cho biết những người ở ngoài thì nhặt rau sống, tức là nhặt sạch rau xong rồi mới xào nấu, còn trong đó thì mọi người phải nhặt rau chín, tức là rau sau khi được phát cùng với cơm thì phải nhặt lại rồi mới ăn. Ý ông Long là chê cơm rau trong trại giam nấu không được sạch, việc nấu nướng được thực hiện bởi một toán phạm nhân được ưu ái chọn cho ra thực hiện. Những hôm nào bị can có lịch đi lấy lời khai thì buổi sáng được ăn thêm bát mỳ, mỳ thì của ông Long còn nước nóng thì do trại phát cho, nhưng nước thường chỉ âm ấm chứ không được nóng nên mỳ thường không chín. Ông Long nhiều lần kêu ca việc thiếu nước nóng trong trại giam, rất ít được dùng nước nóng. Những người sau khi bị bắt rất thèm những thứ sinh hoạt thường nhật bên ngoài như uống nước chè và hút thuốc, đây là thói quen của hầu hết dân lao động, nhưng trong trại giam thì không có được những thứ này, trừ những trường hợp đặc biệt được ưu ái. Ông Long kể rằng trong trại giam có một buồng gọi là buồng hoàng cung, tối nào cũng có nước chè và thuốc hút. Ông Long kể việc đun nước nóng trong trại giam như sau, dùng những chai nước nhựa để đun, bôi một ít kem đánh răng vào đít chai sẽ giúp chai nhựa có thể đun sôi được nước, hoặc túi giấy bóng đựng đường khi lộn ngược ra ngoài cũng có khả năng đựng nước và đun sôi. Chất đốt là những thùng đựng nước bằng nhựa được cho đem vào phục vụ sinh hoạt trong phòng giam, khi gói vào trong chăn rồi dẫm cho dập nát thành từng mảnh nhỏ sẽ trở thành chất đốt. Khi đun nước, chai nước hoặc túi giấy bóng đựng nước được đưa dần từ trên cao xuống cho nóng từ từ rồi nước sẽ sôi. Ông Long kể hồi mới bị bắt tối ngày bị đưa đi hỏi cung, đêm về muộn nằm ở cái rãnh lối đi ở giữa hai bên hai hàng bê tông lạnh lẽo, ông nằm đó mà cảm tưởng như nằm dưới huyệt mộ. Đối với tử tù thì còn bị cùm chân, sinh hoạt, ăn uống, vệ sinh cá nhân cũng ngay tại chỗ, ông nào chân to thì khổ vì sẽ khó xê dịch, ông Long có thời gian dài là tử tù, ông bị bắt từ ngày 18/10/2005 tính tới ngày 18/10/2015 tới đây là tròn 10 năm bị giam giữ. Sức khỏe giờ cũng suy yếu nhiều. Tình cảnh sống đày đọa Từ lâu rồi cộng đồng xã hội có nhận thức rằng đã đi ở tù là phải chịu khổ, đó là cái giá phải trả, là sự trừng phạt của pháp luật cho những kẻ tội phạm. Nhiều người cho rằng sự khắc nghiệt ở nơi giam giữ là cách răn đe giáo dục kẻ vi phạm, ‘không thế chúng không biết sợ’. Từ đó khiến môi trường giam giữ bị bỏ bê thiếu đầu tư quan tâm, sự khắc nghiệt lại được xem là thuộc tính chức năng tác dụng của nhà tù. Mọi người quên mất rằng tạm giam chỉ là biện pháp ngăn chặn (chứ nó chưa phải là hình phạt), còn hình phạt tù là hình thức cách ly một người ra khỏi đời sống xã hội (nhằm tránh gây hại) chứ nó không là sự hành hạ. Vì tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm con người phải được bảo vệ dù cho đó là kẻ tội phạm, và hình phạt tù không đồng nghĩa với việc làm mất đi nhân phẩm. Nhà tù hay phòng giam có thể được xem là nơi giáo dục phục hồi nhân phẩm, nhưng cái cách đối xử như hành hạ giữa những con người với nhau diễn ra trong những nơi đó không phải là môi trường giáo dục. Từ năm 2012 với tư cách là một luật sư vận dụng pháp luật, tôi đã có Đơn kiến nghị chấn chỉnh hoạt động bắt giam và hỏi cung của cơ quan điều tra gửi đi các nơi. Trong đơn đã phản ánh tình trạng đời sống khổ sở của những người bị giam giữ, như phòng giam thì chật hẹp, điện nước sinh hoạt thiếu, thức ăn nghèo dinh dưỡng, có hiện tượng bị người giam giữ chung hành hạ, không được thăm gặp người thân, không được tiếp cận với sách báo truyền hình.v.v. Với điều kiện giam giữ như vậy, con người sẽ suy kiệt về sức khỏe, sa sút về tinh thần, lợi dụng tình trạng đó để lấy lời khai thì đó chính là một hình thức truy bức nhục hình. Môi trường giam giữ nghiệt ngã thực chất chính là một hình thức truy bức nhục hình nhằm bẻ gãy ý chí tự chủ (điều này thực chất là loại bỏ nhân cách) nhằm buộc khai báo, điều này hoàn toàn trái ngược với tinh thần pháp luật nghiêm cấm mọi hình thức truy bức nhục hình. Đơn kiến cũng bày tỏ: Xét về bản chất con người thì không ai chống lại chính mình. Việc có lời khai ngày hôm nay có thể là tài liệu chống lại mình ngày mai thì bình thường không ai muốn khai báo. Trong thực tế, chỉ do bị truy bức nhục hình thì người ta mới phải khai báo. Xét về bản chất của luật pháp, việc điều tra xử lý tội phạm chính nhằm bảo vệ các quyền con người, trong khi việc giam giữ người trong môi trường xấu hoặc việc bức hiếp buộc người ta phải khai báo lại đã xâm phạm tới quyền con người được pháp luật bảo vệ. Như vậy việc xử lý vụ án ban đầu mang ý nghĩa tốt, tích cực đã được thực hiện bằng những cách thức phản lại chính ý nghĩa ban đầu của nó. Đây là sự bất dung hòa về thang giá trị giữa phương tiện và mục tiêu. Lời kêu cứu từ những nơi giam giữ Thực trạng về môi trường giam giữ khắc nghiệt là có thật và có nguyên nhân từ nhận thức sai lầm về vai trò tác dụng của những phòng giam giữ, và nguyên nhân khác là duy trì cách thức điều tra phá án bằng cách bắt giam giữ để lấy cung. Cho nên từ lâu nay đã xảy ra tình trạng thiếu quan tâm đầu tư cho môi trường giam giữ, theo số liệu từ các cơ quan chức năng thì hiện tại cả nước cần tới 3.600 tỷ đồng để xây nhà giam giữ vì hiện còn thiếu đến 26.000 chỗ giam giữ theo tiêu chuẩn mỗi người hai mét vuông. Tình trạng người bị giam giữ sống trong môi trường khổ cực là sự thật và nếu có kêu ca thì người ta bảo đã đi tù còn đòi sướng với ai? Cái lý lẽ rất khó bác bỏ để khước từ cải thiện. Bởi thế mà chỉ trong vài năm đã xảy ra mấy trăm người chết trong những phòng giam giữ mà kết cục giống như vụ em Đỗ Đăng Dư. Cho nên cái chết của em Dư cần được xem là hồi chuông kêu cứu từ những phòng giam gửi tới cộng đồng xã hội, những mong cộng đồng quan tâm thúc đẩy thay đổi tình cảnh giam giữ khắc nghiệt hiện nay. Và đối với những đại biểu Quốc hội làm luật, thì khi cân nhắc các quy định về Luật thi hành tạm giữ tạm giam, không thể không tìm hiểu về tình cảnh cuộc sống của những người đang bị giam giữ hiện nay. Bài viết thể hiện văn phong và phản ánh quan điểm riêng của tác giả, một luật sư đang sinh sống và làm việc ở Hà Nội. | Vụ em Đỗ Đăng Dư 17 tuổi bị đánh chết khi đang bị tạm giam cho thấy môi trường nghiệt ngã trong những nơi giam giữ các nghi phạm hình sự ở Việt Nam. | Ý kiến: Vụ Đỗ Đăng Dư gióng hồi chuông kêu cứu? |
Nền kinh tế Philippine đã tăng vọt từ năm 2010 với GDP tăng 42%. (Ảnh Thinkstock). Điều thứ hai là bạn muốn biết là địa lý phức tạp của thành phố. Đối với nước khác thì khu Metro Manila chỉ là Manila thôi, nhưng nếu bạn đi quanh khu thì sẽ thấy rằng nó gồm 16 thành phố nhỏ. Trong số này thì các thành phố thức thời mang tính quốc tế gồm Makati, Bonifacio Global và Ortigas là trung tâm tài chính và thương mại. Cách 10 km về phía đông là trụ sở của chính phủ, đó là thị trấn cổ của Manila ở đó ta có thể thấy vài dấu vết của di sản thuộc địa Tây Ban Nha ở một số công trình kiến trúc đã cũ mèm. Con hổ Châu Á? Nền kinh tế Philippines đã tăng trưởng mạnh từ năm 2010 với GDP tăng 42%; thặng dư tài khoản vãng lai tăng 77% và thứ hạng cạnh tranh toàn cầu đã nhảy 33 bậc theo số liệu của Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế và Diễn Đàn Kinh Tế Thế Giới. Sự tăng tiến đáng ngạc nhiên đó làm cho nước này được ghi nhận là một trong những nước phát triển nhanh nhất châu Á. Lao động xuất khẩu hàng năm vẫn gửi về nước 20 tỷ USD cho nền kinh tế. Nhưng ngày nay người Philippines có ít lý do hơn để ra nước ngoài tìm việc, phân nửa trong số đặc khu kinh tế đăng ký với Cục Quản Lý Vùng Kinh tế là các khu công nghệ thông tin hoặc các hãng gia công phần mềm vốn trở thành một nền công nghiệp mang lại 18 tỷ USD cho Philippines. Năm ngoái Manila đăng cai Diễn Đàn Kinh Tế Thế Giới và tháng 11/2015 là nước chủ nhà của Thượng đỉnh APEC trong đó các nền kinh tế của 20 nước thành viên đã đề xuất cam kết mới đối với vùng Châu Á- Thái Bình Dương. Tổng Thống Hoa Kỳ Barack Obama và Chủ Tịch Tập Cận Bình của Trung Quốc nằm trong số thượng khách. Giao thông ở Manila được xem là có nhiều bất cập. Philippines được thế giới biết đến là nước nói tiếng Anh chuẩn mực cao và vì vậy là lựa chọn hàng đầu đối với dịch vụ trả lời điện thoại và và các dịch vụ cung ứng khác của thế giới nói tiếng Anh. Manila xếp hạng 3 trong danh sách 100 nơi cung cấp dịch vụ hậu cần, theo Tholons, một hãng tư vấn chiến lược tại Mỹ. Hàng năm khoảng 400.000 người Philippine tốt nghiệp đại học gia nhập lực lượng lao động, và nhiều người làm việc cho các trung tâm trả lời khách hàng qua điện thoại, các công ty gia công phần mềm và phát triển mạng, công ty luật và tài chính, dịch vụ vận chuyển và kế toán. Thói quen văn hoá Mặc dù họ yêu ngôn ngữ như vậy, để họ hiểu mình trong quan hệ làm việc có thể là khó khăn với người nước ngoài. Người Philippines thích thật lịch thiệp và thường không trả lời thẳng vào chủ đề nếu nghĩ rằng câu trả lời có thể làm người khác phật lòng. Phải mất một thời gian để điều chỉnh theo cách nói năng này, nhưng một khi bạn đã hiểu rõ (qua việc nắm bắt ám hiệu tinh tế) thì sự giao thiệp sẽ dễ dàng hơn nhiều. Môi trường làm việc văn phòng ở đây là thân thiện với người nước ngoài trong bầu không khí rất gia đình. Tới Philippines Sân bay quốc tế Ninoy Aquino (NAIA) là cửa ngõ tới đây, sân bay này cách Manila 7 km về phía nam và ở tây nam Makati. Quy định về visa đã dễ dàng với ít nhất là 150 nước, nhưng khách tới đây cần có vé khứ hồi và hộ chiếu còn hiệu lực tối thiểu là 6 tháng. Trong nhiều năm NAIA được coi là một trong những sân bay quốc tế tồi tệ nhất thế giới nên bạn cần chuẩn bị tinh thần cho sự náo loạn. Mặc dù gần đây sân bay đã cố gắng nhiều để tránh tiếng xấu này bằng cách giảm ùn tắc ở một số khu và bổ sung các sảnh mới tiện lợi hơn. Waze, một ứng dụng giao thông, gần đây đã xếp hạng giao thông của thành phố là tồi nhất thế giới, do vậy bạn cố hết sức tránh giờ cao điểm. Bạn nên lên kế hoạch trước để gặp ai đó ở ngoài các khu đông đúc ở Manila, và nên chọn khách sạn gần nơi làm việc. Manila là một trong những thành phố đông dân nhất thế giới với cơ sở hạ tầng giao thông còn kém. Hệ thống đường tàu điện trên cao LRT và MRT thường là quá tải. Đối với người nước ngoài thì không nên thuê xe để đi lại, nhưng một xe có tài xế là dễ kiếm thông qua lễ tân khách sạn. Khách thăm Manila thường xuyên nên thuê taxi nhưng phải là taxi tính tiền theo số đo km nếu không bạn sẽ phải trả quá tiền. Đơn giá taxi là dưới 1 USD/km nhưng cũng có dịch vụ gọi xe theo điện thoại Uber và GrabTaxi. Nhà hàng Thức ăn Philippines chủ yếu theo văn hoá ẩm thực Malay, Tây Ban Nha và Trung Quốc, nhưng đồ ăn ở Manila thì đầy đủ loại thức ăn khắp thế giới. Ở Makati nhà hàng khách sạn có nhiều lựa chọn cho khách du lịch nhưng ai muốn khám phá thêm thì Barcino, nhà hàng Tây Ban Nha ở Greenbelt hoặc ở The Fort in Taguig, là nơi rất được ưa thích với nhiều loại rượu và tapas và paellas. Nếu muốn ăn đồ Philippine thì ở nhà hàng XO 46 Bistro ở Makati là khá đông khách địa phương và người nước ngoài vì kết hợp được cả cách nấu ăn truyền thống và hiện đại. Hoặc Via Mare là nhà hàng với các món ăn Philippine có ở khoảng 10 địa điểm. Ăn buffet tốt nhất là ở Spirals tại Sofitel và Vikings tại SM Mall of Asia ở Pasay, cách Makati 7 km về phía tây. Ngoài giờ làm việc Nơi kiểu gì cũng phải tới thăm ở phía bắc Manila là quận cổ và trung tâm lịch sử, Intramuros hay Thành Nội. Bạn sẽ thấy một thành quách đổ nát bảo về thành phố chống quân xâm lăng. Ở phía nam Thành Nội là Thành phố Giấc mơ, một khu tổ hợp khách sạn và sòng bạc rộng 6,2 ha. Ở đó có khách sạn Nobu, Solaire và The Hyatt, và các quán ăn với các đầu bếp được cấp sao Michelin. Ở gần đó là Mall of Asia, một siêu thị rộng nhất Châu Á, 37 ha, nơi đã thu hút các ngôi sao loại A nhạc pop như Taylor Swift và Madonna với khán giả xem chật nhà hát khổng lồ. Với những người yêu thiên nhiên, có các chuyến đi từ 2-3 giờ ra ngoài Manila. Khoảng 64 km về phía nam Manila, thành phố Tagaytay sẽ cho bạn cái nhìn toàn một hồ lớn và núi lửa đã tắt. Để được xả hơi xa thành phố, người ta thường tới đây để đi bộ đường dài trong một khí hậu dễ chịu. Tiếp nữa, đi lặn ở Puerto Galera cũng rất được ưa thích. Đối với những người ở Makati mà không có thời gian ra khỏi thành phố thì có thể xem những triển lãm tại Bảo Tàng Ayala về dân tộc học và khảo cổ học của văn hóa, nghệ thuật và lịch sử Philippines. Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Capital | Điều đầu tiên bạn nhận thấy ở Manila là người dân cứ nhìn bạn chằm chằm. Không ai trưởng thành lên từ đây được bảo rằng như thế là không lịch sự do vậy nó thành thói quen. Nhưng không sao, đó chỉ là sự tò mò và bạn nên cười thân thiện đáp lại. | Manila: Thủ đô thân thiện nhất châu Á |
Các vụ tấn công, hiện do nhóm thánh chiến có tên Nhà nước Hồi giáo (IS) nhận trách nhiệm, đã giết chết nhiều người tại sân bay quốc tế Brussels và tại một ga tàu điện ngầm ở ngay trung tâm thủ đô nước Bỉ. Các mục tiêu này thuộc dạng nhạy cảm nhất Âu châu. Brussels là nơi đặt trụ sở chính của EU, Nato, các tổ chức và các công ty quốc tế, và cũng là nơi đặt đầu não chính trị của chính phủ Bỉ. Tại sao Brussels bị tấn công? Không chỉ bởi Brussels là mục tiêu rất đáng quan tâm của những kẻ theo chủ nghĩa Hồi giáo cực đoan, mà còn bởi nơi này đã gặp nhiều khó khăn với các nhóm Hồi giáo cực đoan trong nhiều năm, và hàng trăm công dân nước này đã bị dụ dỗ đi theo phong trào IS ở Syria và Iraq. Một số thành phố đã trở thành nơi đặt căn cứ của các chi bộ Hồi giáo cực đoan, nhưng những chi bộ hoạt động tích cực nhất đều ở Brussels và đặc biệt là ở khu ngoại vi Molenbeek ở phía tây nam, nơi tập trung đông dân cư là người gốc Morocco. Một số kẻ đánh bom và các tay súng tấn công Paris hồi tháng Mười Một năm ngoái, làm chết 130 người, đã từng sống tại Molenbeek. Salah Abdeslam, một nghi phạm trong vụ tấn công Paris, đã bị bắt hôm thứ Sáu 18/3 Nghi phạm chính không chết trong các cuộc tấn công Paris, Salah Abdeslam, đã trở về Bỉ ngay hôm sau và đã thoát được cho tới tận 8/3. Tên này và một đồng phạm đã bị bắt sống ở gần Molenbeek. Nhiều người Bỉ đang trông đợi phản ứng từ những kẻ thánh chiến. "Đương nhiên là tôi trông đợi sẽ có điều gì đó xảy ra, nhưng không phải là ở quy mô như thế này," Pieter Van Ostaeyen, chuyên gia về chủ nghĩa thánh chiến nói. Là các cuộc tấn công có chuẩn bị hay là hành động báo thù? Liệu có phải các cuộc đánh bom hôm thứ Ba là nhằm trả đũa cho vụ hai kẻ Hồi giáo cực đoan bị bắt sống hôm thứ Sáu không? Các vụ bắt giữ này rõ ràng là một cú giáng mạnh vào IS và những kẻ thánh chiến ở Bỉ. Abdeslam được mô tả là một chuyên gia tổ chức hậu cần trong các vụ tấn công Paris. Tên này thuê các căn hộ, lái xe chở các tay súng đi ngang châu Âu và mua các thiết bị chế bom. Vài ngày trước khi tên này bị bắt, một đồng phạm cùng trốn là Mohamed Beilkaid đã bị cảnh sát bắn chết. Tên này đã được phủ cờ IS. "Có vẻ như các vụ tấn công đã được lên kế hoạch, và do có các vụ bắt bớ nên kế hoạch tấn công đã được đẩy sớm lên, bởi những kẻ khủng bố biết rằng chúng đang bị săn lùng," Giáo sư Dave Sinardet từ đại học Vrije Universiteit Brussel nói. Thực ra Brussels đã nỗ lực đối phó với nguy cơ xảy ra các vụ tấn công hỗn hợp sau khi có một đe dọa rõ rệt 10 ngày sau các vụ tấn công Paris; Trong vài ngày, thành phố đã bị đặt trong tình trạng phong tỏa, rất giống với những gì xảy ra hôm thứ Ba, khi hệ thống giao thông công cộng đặt trong tình trạng tê liệt và người dân được khuyến cáo tránh đi lại. Các lực lượng an ninh Bỉ đã thất bại? Cảnh sát Bỉ đã tăng cường hoạt động an ninh tại nhiều thành phố trong vài tháng Những kẻ vũ trang đầy đủ đã tiến được vào bên trong sân bay ở Zaventem, khai hỏa và cho tự nổ tung mình. Chừng một giờ sau, một người đàn ông khác đã vào được bên trong một tàu điện ngầm chỉ cách trụ sở chính của EU có một đoạn ngắn và tự làm nổ tung mình. Các lực lượng an ninh đã có một lần triển khai lực lượng hồi tháng Mười Một, báo động khủng bố đã được đặt ở mức báo động cao thứ nhì và binh lính đã sẵn sàng triển khai trên đường phố ở một số thành phố. Tuy nhiên, lực lượng cảnh sát đã bị oằn lưng trước sức nặng của mối đe dọa không ngừng nghỉ từ những kẻ Hồi giáo cực đoan. Và họ cũng phải chịu cả những áp lực từ trong cơ cấu tổ chức của mình nữa. Brussels là một thủ đô Âu châu tương đối nhỏ, nhưng vẫn có tới sáu khu vực cảnh sát. Hệ thống camera an ninh CCTV thì đơn giản sơ sài hơn nhiều so với London và Paris. "Rõ ràng là có sự thiếu hiệu quả trong các lực lượng an ninh. Trong nhiều năm chúng ta đã không đầu tư đủ mức vào các vấn đề an ninh và các đe dọa khủng bố," Giáo sư Sinardet nói. Tuy nhiên, ông nói rằng kiểu tấn công khủng bố này là thứ rất khó có thể ngăn được. Liệu sẽ có thêm các vụ tấn công khác nữa? Hình ảnh ba nghi phạm trong các vụ tấn công Brussels được video an ninh CCTV ghi lại Với người Bỉ, đây là câu hỏi khó xử nhất. Một số nghi phạm vẫn đang bị cảnh sát ráo riết truy lùng. Một trong các nghi phạm tấn công sân bay (người đàn ông đội mũ ở bên phải bức hình) vẫn đang chạy trốn hôm thứ Ba, và cảnh sát đang tích cực săn lùng hai nghi phạm khác sau các vụ tấn công Paris, cùng là đồng phạm của Salah Abdeslam. Một trong những nghi phạm vụ Paris là Najim Laachraoui, người có dấu vân tay được tìm thấy ở căn hộ tại Brussels nơi chế bom để đánh vụ Paris, và một người khác là Mohamed Abrini, công dân Bỉ và là một kẻ Hồi giáo cực đoan. Sau các vụ tấn công Paris, chuyên gia chống khủng bố người Mỹ, Clint Watts, viết về "thuyết tảng băng trong các âm mưu khủng bố": mỗi kẻ tấn công thường có một số kẻ hỗ trợ, nhưng những kẻ mà ta thấy được thì chỉ là phần nổi của tảng băng chìm. Ông Watts tin rằng các vụ đánh bom Brussels là "bụi phóng xạ" của các vụ tấn công Paris. Điều chưa rõ ở đây là liệu có còn kế hoạch khác nữa để gây đổ máu thêm hay không. Các nghi phạm trong loạt các vụ tấn công Paris hồi 11/2015 | Đây là những ngày đen tối nhất của nước Bỉ kể từ Đại chiến Thế giới lần thứ hai tới nay, theo lời một chính trị gia Bỉ. | Vì sao thủ đô nước Bỉ bị tấn công? |
Marjorie Taylor Greene đi qua cửa an ninh tại Quốc hội Dân biểu Marjorie Taylor Greene chấp nhận và cổ súy các thuyết âm mưu, cho rằng vụ xả súng ở trường học và vụ 11/9 là những sự kiện được dàn dựng. Nhóm đảng viên Dân chủ đệ trình nghị quyết gọi đây là "thời điểm vẽ ra ranh giới không thể vượt qua cho các đảng viên Cộng hòa." Nữ dân biểu tiểu bang Georgia tháng trước đưa ra một biện pháp nhằm luận tội Tổng thống Mỹ Joe Biden. Bà tweet hôm thứ Hai: "Nếu Đảng Dân chủ loại bỏ tôi khỏi các ủy ban, tôi có thể đảm bảo với họ rằng tiền lệ mà họ đang tạo ra sẽ được dùng rộng rãi chống lại các thành viên phe của họ khi chúng tôi giành lại đa số sau cuộc bầu cử năm 2022.'' "Và chúng tôi sẽ giành lại đa số, không phải nghi ngờ gì về điều đó." Được bầu vào Quốc hội vào tháng 11, bà Greene được lãnh đạo Đảng Cộng hòa tại Hạ viện Kevin McCarthy chỉ định vào Ủy ban Giáo dục và Lao động, và Ủy ban Ngân sách. Đảng Dân chủ tìm cách trừng phạt Greene ra sao? Các thành viên đảng Dân chủ cho rằng, vì những bình luận trong quá khứ, bà Greene đã "mất quyền" tham gia các ủy ban này, đặc biệt là ủy ban giáo dục. Trump 'chia tay luật sư' trước phiên luận tội ở Thượng viện Điều gì xảy đến tiếp theo cho Trump - Chủ nghĩa Trump? QAnon hỗn loạn sau khi Biden nhậm chức Vì sao con người mê mẩn thuyết âm mưu? Dân biểu Debbie Wasserman Schultz, một đảng viên Đảng Dân chủ ở tiểu bang Florida, người đang dẫn đầu nghị quyết, nói: "Nếu đảng Cộng hòa không kiểm soát người của họ, Hạ viện phải vào cuộc." Nghị quyết được đồng bảo trợ bởi hai đảng viên Dân chủ khác: Ted Deutch của tiểu bang Florida và Jahana Hayes của tiểu bang Connecticut. Hôm thứ Hai, Lãnh đạo Đa số Dân chủ tại Hạ viện Steny Hoyer đưa tối hậu thư cho ông McCarthy, kêu gọi ông loại bà Greene khỏi hai ủy ban trong vòng 72 giờ nếu không các đảng viên Dân chủ sẽ đưa vấn đề này lên Hạ viện. Ngoài ra, Jimmy Gomez, đảng viên Dân chủ tiểu bang California hiện đang được 61 đồng nghiệp đồng tài trợ cho một nghị quyết lâu dài nhằm trục xuất bà Greene khỏi Quốc hội, cáo buộc bà theo "chủ nghĩa cực đoan". Thậm chí một số thành viên đảng Cộng hòa cũng không thừa nhận bà. Lãnh đạo phe thiểu số tại Thượng viện Mitch McConnell hôm thứ Hai đã lên án các thuyết âm mưu mà bà Greene cổ súy là "dối trá tệ hại" và là "căn bệnh ung thư cho đảng Cộng hòa". Có nhà lập pháp nào trước đây bị loại khỏi Quốc hội không? Năm 2019, ông McCarthy loại nghị sĩ Iowa Steve King khỏi hai ủy ban mà ông là thành viên sau một cuộc phỏng vấn, trong đó ông King đặt câu hỏi tại sao chủ nghĩa da trắng tối thượng lại bị xem là điều gây xúc phạm. Tuy nhiên, ông không cho biết liệu ông có làm thế nữa trong trường hợp bà Greene hay không, thay vào đó ông nói - qua người phát ngôn - rằng "đang dự định nói chuyện với bà" về các bài đăng trên mạng xã hội. Không rõ các đảng viên Cộng hòa sẽ có bất kỳ hành động nào chống lại đồng nghiệp vì những bình luận mà bà Greene đưa ra với tư cách cá nhân không. Loại bỏ một nhà lập pháp ra khỏi hẳn Quốc hội đòi hỏi đa số hai phần ba, một số phiếu cao. Chỉ có năm thành viên từng bị loại khỏi Hạ viện, theo Dịch vụ Nghiên cứu Quốc hội. Bà Greene không phải là nhà lập pháp duy nhất đưa ra những bình luận quá khích. Ở phía bên kia lăng kính chính trị, nữ dân biểu cánh tả Ilhan Omar của tiểu bang Minnesota gây náo động năm 2019 với các dòng tweet được nhiều người hiểu là bài Do Thái. Các đảng viên Dân chủ tại Hạ viện đã bỏ phiếu lên án chủ nghĩa bài Do Thái, mặc dù nghị quyết của họ không nêu tên bà Omar. Bà Omar xin lỗi vì đã ám chỉ các nhà lập pháp Mỹ chỉ ủng hộ Israel vì tiền vận động hành lang, và không có hành động nào chống lại bà. Marjorie Taylor Greene là ai? Tháng trước, bà Greene đã đệ trình các điều khoản luận tội Tổng thống Biden, cáo buộc ông tham nhũng và lạm quyền. Bà cũng cáo buộc rằng ông đã để con trai mình, Hunter Biden, "bòn rút tiền mặt từ những kẻ thù lớn nhất của Mỹ là Nga và Trung Quốc". Sự đồng cảm của bà đối với nhóm Q-Anon là điều được công chúng biết đến khi bà tranh cử lần đầu cho ghế quốc hội ở tây bắc tiểu bang Georgia năm ngoái. Là một người ủng hộ trung thành của cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump, bà trước đây từng cho rằng ứng cử viên Nhà Trắng của đảng Dân chủ năm 2016 Hillary Clinton có liên quan đến một vụ hành hạ trẻ em và nạn ấu dâm. Các tài khoản mạng xã hội của bà cho thấy bà "thích" những bình luận kêu gọi sát hại chính trị gia đảng Dân chủ. Năm 2018, bà Greene cho rằng vụ tấn công ngày 11 tháng 9 năm 2001 là một phần trong âm mưu của chính phủ. Cùng năm đó, bà đưa ra giả thuyết một cách vô căn cứ rằng đám cháy rừng ở California có thể đã bị gây ra bởi một tia laser không gian được điều khiển bởi một đội quân, gồm cả công ty ngân hàng Rothschild. Bà từng nói đàn ông da trắng là nhóm bị đàn áp nhiều nhất ở Mỹ. Bà cũng tuyên bố rằng một số vụ xả súng ở trường trung học đã được dàn dựng. Trong một đoạn video quay vài tuần sau vụ xả súng hàng loạt tháng 2 năm 2018 tại trường trung học Marjory Stoneman Douglas ở Parkland, Florida, được khám phá gần đây, bà Greene theo chân nhà hoạt động kiểm soát súng David Hogg, một người sống sót sau vụ tấn công, khi ông đến thăm các thượng nghị sĩ tại Điện Capitol Hoa Kỳ, hỏi ông tại sao ông muốn tịch vũ khí của bà. Một ván bài lớn Chiến lược của đảng Cộng hòa trong việc xử lý Marjorie Taylor Greene dường như là hy vọng cuối cùng bà sẽ chỉ ở những ghế sau của Hạ viện, nơi hầu hết các thành viên cấp dưới của Quốc hội mòn mỏi trong nhiều năm. Đảng Dân chủ, tuy nhiên, dường như không muốn để điều đó xảy ra. Việc họ đe dọa tước quyền hành trong ủy ban của bà Greene chỉ là nỗ lực mới nhất của phe đa số trong Hạ viện, nhằm buộc lãnh đạo phe thiểu số của Đảng Cộng hòa Kevin McCarthy phải có biện pháp. Chiến lược này rất rõ ràng - hoặc khiến đảng Cộng hòa biến các lý thuyết âm mưu cực đoan của bà Greene thành việc gây bất lợi chính trị cho họ, hoặc phải tạo khoảng cách với bà, khiến họ có nguy cơ rạn nứt với cơ sở Trumpist của đảng. Tuy nhiên, một số đảng viên Dân chủ có thể không thoải mái với việc bỏ phiếu trừng phạt bà Greene, với tiền lệ mà nó sẽ đặt ra. Đa số đảng viên Cộng hòa trong tương lai có thể dễ dàng có một động thái tương tự chống lại đảng viên Dân chủ mà họ tin rằng đáng bị trừng phạt. Tuy nhiên, các đảng viên Đảng Dân chủ rất tức giận về việc rao bán thuyết âm mưu của bà Greene - đặc biệt là xung quanh các vụ xả súng ở trường trung học. Sẽ rất khó để ông McCarthy tỏ ra nhượng bộ trước các yêu cầu của đảng Dân chủ, đặc biệt nếu bà Greene có được sự ủng hộ của cựu Tổng thống Trump. Đó là một ván bài lớn tại Hạ viện vào thời điểm mà căng thẳng đảng phái đã lên cao. | Đảng viên Đảng Dân chủ vừa đưa ra một nghị quyết đòi tước bỏ tư cách dân biểu của một nhà lập pháp Đảng Cộng hòa ủng hộ Trump, vì các bài viết trước đây của bà trên mạng xã hội. | Đảng Dân chủ muốn loại thành viên đảng Cộng hòa 'cực đoan' khỏi Quốc hội |
Hai đề tài lớn được đưa vào chương trình nghị sự của cuộc gặp tại Heiligendamm, miền Bắc Đức, các nguyên thủ G8 lần này là việc cắt giảm khí nóng toàn cầu và chương trình viện trợ giúp các nước nghèo. Cuộc chiến vì môi sinh ‘Cuộc chiến’ mà hầu hết các nước trong G8 đang đề cập đến chắc chắn đó không phải là một Chiến Tranh Lạnh mới, mà là ‘cuộc chiến’ chống lại khí nóng toàn cầu. Đây mới thực sự là mối bận tâm của các nước châu Âu cũng như một số thành viên khác trong G8. Và đây cũng là một trọng tâm của chương trình nghị sự G8 lần này. Thủ tướng Đức, bà Angela Merkel cũng như nhiều nguyên thủ G8 khác, muốn qua cuộc gặp thượng đỉnh này, thuyết phục Hoa Kỳ ưu tiên đến việc cắt giảm khí nóng toàn cầu, và chấp nhận quay trở lại với hiệp định Kyoto. Tân Tổng thống Pháp, Nicolas Sarkozy, trong ngày bài diễn văn trúng cử của mình cũng đã cảnh báo về việc thay đổi khí hậu toàn cầu và kêu gọi Mỹ nên lưu tâm đến vấn đề này. Ông nói: “Một siêu cường như Mỹ, có nhiệm vụ không được tạo nên những rào cản trong cuộc chiến chống lại thay đổi khí hậu toàn cầu”. Không chỉ có các nhà lãnh đạo châu Âu, mà hầu hết những nhân vật quan trọng, các tổ chức chính phủ hay phi chính phủ, đều nhận ra rằng thay đổi khí hậu đó là một mối nguy hại cho toàn cầu trong những năm tới. Cựu Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc, Kofi Annan, trong bài diễn văn từ chức của mình đã nhấn mạnh rằng một trong những thách đố lớn đối với thế giới trong thế kỷ mới là thay đổi khí hậu toàn cầu. Và theo ông, hơn bao giờ hết “chúng ta phải hành động gấp rút để ngăn hoặc giảm hiện tượng thay đổi khí hậu”. Ông nói: “Nếu mỗi ngày chúng ta không hành động hay hành động không đúng mức, thì con cái chúng ta và con cháu của chúng sau này sẽ phải trả một giá rất đắt”. Đấu tranh chống lại khí nóng toàn cầu cũng là một trong những ưu tiên của ông Ban Ki-moon, người kế nhiệm ông Kofi Annan. Trong bài diễn văn nhận chức ông đã nhấn mạnh: “Thay đổi khí hậu toàn cầu là một mối đe dọa khủng khiếp đối với thế giới, giống như một cuộc chiến tranh”. Al Gore, cựu tổng thống Mỹ, là một trong những người đấu tranh không mệt mỏi cho việc cắt giảm khí nóng toàn cầu. Kể từ khi rời chính trường năm 2000 – khi ông thất bại trong cuộc tranh cử chức Tổng thống Mỹ, mặc dầu ông có số phiếu phổ thông cao hơn đối thủ của mình là George W. Bush, tổng thống Mỹ hiện hành – ông đã dành hết khả năng, uy tín của mình để cảnh báo về một thảm họa lớn do thay đổi khí hậu gây ra. Vì những đóng góp này, ông được coi là một trong những người có khả năng được trao tặng Giải thưởng Nobel Hòa Bình năm nay. Điều đó, ít hay nhiều cũng nói lên được rằng thế giới đang quan tâm đến việc thay đổi khí nóng toàn cầu. Tuy vậy, ‘cuộc chiến’ này chỉ có thể thành công, khi Mỹ - một siêu cường quốc, và cũng là nước thải chất carbone nhiều nhất – dám chấp nhận bỏ quyền lợi kinh tế riêng của mình và biết nghĩ đến những quyền lợi chung để cắt giảm những chất thải gây tácđộng lớn lên khí nóng toàn cầu. Phải chăng, hội nghị thượng đỉnh lần này cũng là dịp tốt để các nước khác trong thuyết phục chính quyền tổng thống George Bush thực hiện hiệp định Kyoto – một hiệp định mà Mỹ từ chối áp dụng từ năm 2001. Xóa nợ giúp người nghèo Một thách đố khác đối với thế giới ngày hôm nay đó là sự chênh lệch giàu nghèo giữa các nước quá lớn. Theo một thống kê, trong khi 94% thu nhập thế giới vào tay 40% dân số thế giới, thì 60% dân số còn lại chỉ nhận 6% thu nhập thế giới còn lại. Có đến một nữa dân số thế giới sống chỉ có 2 đô la mỗi năm. Những con số này nói lên mức chênh lệch quá lớn giữa các nước giàu và nghèo. Do đó Anh, Đức và một số nước khác không thể làm ngơ trước thực trạng này. Đó cũng là lý do tại sao vấn đề viện trợ giúp các nước nghèo, đặc biệt là các nước châu Phi, là một trọng tâm của hội nghị lần này. Một trong những nhóm đó quy tụ rất nhiều những nhân vật rất có thế lực và uy tín, như Kofi Annan, cựu TTK Liên Hiệp Quốc, Robert Rubin, chủ tịch ngân hàng lớn nhất thế giới, Citigroup. Ngoài ra còn có, Bob Geldof, người đã tổ chức Live8 – 8 đêm nhạc hội tại 8 địa điếm khác nhau trên giới và có đến gần nữa dân số trên toàn thế giới theo dõi – để quên góp tiền giúp các nước nghèo. Trong nhóm này còn có Peter Eigen, chủ tịch tổ chức Minh Bạch Quốc Tế (Transparency International), và Muhammad Yunus, giải thưởng Nobel Hòa Bình 2006. Nhóm này gây áp lực lên thủ tướng Đức cũng như các nguyên thủ G8 khác phải giữ lời hứa tại hội nghị G8 cách đây hai năm – khi hội nghị đó hứa sẽ tăng gấp đôi (25 tỷ đô lên 50 tỷ đô mỗi năm) tiền viện trợ cho các nước châu Phi vào năm 2010. Cũng nên nhắc lại rằng vào năm 2000, tại UN Millennium Summit – Hội Nghị Thượng Đỉnh Thiên Niên Kỷ, lãnh đạo các quốc gia trên thế giới đã thống nhất sẽ giảm nghèo đói xuống một nữa vào khoảng năm 2015. Nhưng, sau biến cố 11/9, vì cuộc chiến chống khủng bố và những lý do khác, Mỹ và nhiều nước khác không còn quan tâm đến mục tiêu này. Riêng cho cuộc chiến Iraq, đến giờ Mỹ đã chi đến hơn 530 tỷ đô. Đó là một con số rất lớn so với những gì Mỹ và các nước phát triển viện trợ cho các nước nghèo mỗi năm. Theo Oxfam, một tổ chức quốc tế hoạt động trong lĩnh vực phát triển, chống nghèo đói, bất công, thì người Anh chi tiền cho rượu và champagne gấp đôi số tiền chính phủ Anh viện trợ các nước nghèo. Còn ở Đức, phụ nữ chi tiêu cho giày dép còn nhiều hơn tiền chính phủ dành cho viện trợ nước ngoài. Vẫn theo Oxfam, người Nhật dùng tiền cho xa xỉ phẩm bằng số tiền viện trợ của chính phủ. Và tiền viện trợ các nước nghèo của Mỹ còn ít hơn lợi nhuận hàng năm của tập đoàn dầu mỏ, ExxonMobil. Vâng nghèo đói tại châu Phi và nhiều nơi khác trên thế giới chỉ có thể đẩy lùi khi G8 cũng như các nước phát triển khác biết quan tâm đến thực trạng tại những nước này và rộng lượng giúp đỡ họ. Và nếu biết tạo điều kiện để các nước nghèo có thể phát triển, một cách gián tiếp các nước giàu cũng có thể ngăn chặn được các vấn nạn khác như di dân bất hợp pháp, khủng bố. Nhà kinh tế người Bangladesh, Muhammad Yunus, người sáng lập Grameen Bank - Ngân Hàng Cho Người Nghèo, đã nói trong bài phát biểu tại lễ trao giải thưởng Nobel hòa bình năm ngoái rằng: “Nghèo đói là một mối đe dọa tới hòa bình thế giới”.Liên đới và hợp tác. Tiến trình toàn cầu hóa, cùng với những thách đố mà nó gây nên, cho thấy rằng không có một quốc gia, một dân tộc nào, dù có giàu mạnh đến đâu, có thể tự cho mình là hoàn toàn đầy đủ, yên bình không cần đến ai. Trong bài phát biểu cuối cùng của mình với tư cách là TTK Liên Hiệp Quốc, ông Kofi Annan đã nói: “Trong thế giới ngày hôm nay, an ninh của mỗi một người trong chúng ta đều liên hệ đến an ninh của bất cứ một ai khác”. Theo ông thế giới đang đối đầu với những thách đố mới. Vũ khí giết người hàng loạt giờ không chỉ nằm trong tay những quốc gia được gọi ‘quốc gia đểu cáng – rogue states) mà còn nằm trong tay những nhóm khủng bố. Ông nói: “Và đối diện với những thách đố ấy, không một quốc gia nào có thể làm cho mình an toàn bằng cách tìm cách áp đặt uy lực của mình lên những quốc gia khác. Chúng ta đều có trách nhiệm về sự an toàn của người khác”. Ông nhấn mạnh: “Và chỉ khi hành động để làm cho người khác an toàn thì chúng ta mới có thể hy vọng đạt được sự an toàn lâu bền cho chính mình”. Trong một bài phát biểu tại Viện Quan Hệ Quốc Tế của Pháp, tại Paris, bà Nkosazana Clarice Zuma, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Nam Phi đã nói: “Nếu đâu đó còn chiến tranh xung đột, thì ít hay nhiều những nơi khác trên thế giới cũng chưa hoàn toàn yên bình, ổn định. Nhân loại sẽ không hoàn toàn tự do, nếu đâu đó vẫn còn có những người chưa được tự do. Không ai có thể hoàn toàn cảm thấy no đủ giàu có, nếu một ai đó trong chúng ta vẫn còn đói khát. Và không ai có thể bảo đảm rằng mình sẽ có một cuộc sống tốt đẹp nếu chúng ta không hành động với nhau để bảo vệ môi trường”. Trong một thế giới liên đới và liên thuộc như ngày nay, mong đợi của dư luận đối với các lãnh đạo G8 hẳn là thật cao. | Nhóm G8 -gồm bảy nước công nghiệp phát triển nhất và Liên bang Nga khai mạc hội nghị thượng đỉnh tại Đức sáng nay 06.06.2007. | G8 bàn về khí hậu và giảm nợ nần |
Hai quốc gia châu Á vẫn còn gắng gượng sau đại họa, với hàng chục nghìn người thiệt mạng và hàng trăm nghìn người rơi vào cảnh màn trời chiếu đất. Hai chính phủ, một quân sự và một cộng sản, có truyền thống nghi ngờ sự can thiệp từ bên ngoài. Nhưng cách thức xử lý tình huống khi thảm họa xảy ra của họ lại trái ngược hẳn nhau. Kể từ khi cơn lốc xoáy đổ bộ vào Miến Điện hôm 03/05, chính phủ nước này đã tỏ ra lo ngại về việc cho người ngoài vào Miến Điện, chậm trễ trong phản ứng và ngại ngần không muốn mềm dẻo trong quyết định. Ngay lúc đầu, chính quyền quân sự chỉ cho phép một nhóm nhỏ các chuyên viên cứu trợ vào trong nước nhằm đánh giá tình hình thảm họa và xác định hoạt động cứu trợ người dân. Các nhà báo, vốn luôn được chào đón tới đưa tin thảm họa để thế giới biết chuyện gì xảy ra, nhưng ở Miến Điện họ phải tác nghiệp một cách bí mật. Đề nghị hỗ trợ về hàng không và hải quân từ những nước xa xôi như Mỹ được tiếp nhận với thái độ thận trọng. Và chính phủ vẫn khăng khăng rằng chỉ hoan nghênh đồ cứu trợ chứ không phải các nhân viên cứu trợ nước ngoài; và rằng Miến Điện có thể tự mình đối phó tình hình. Nhưng dường như mức độ nghiêm trọng của thảm họa vượt quá sức của bản thân Miến Điện. Tại một số nơi, những người sống sót may mắn nhận được các lều bạt phân phối của chính phủ. Nhưng đây đó, vẫn còn những xác người trôi nổi trên các cánh đồng lúa ngập nước. Rồi hình ảnh các binh sĩ ở sân bay Rangoon dỡ hàng cứu trợ bằng tay cho thấy chính quyền Miến Điện dường chưa sẵn sàng đương đầu với quy mô và mức độ của một thảm họa lớn như vậy. Người dân có vẻ như không phải là mối ưu tiên hàng đầu. Một cuộc trưng cầu dân ý về hiến pháp vẫn diễn ra theo đúng kế hoạch vào hôm thứ Bảy tuần trước, trừ các khu vực bị thiệt hại nặng như ở vùng châu thổ Irrawaddy. Dường như đối với các tướng lĩnh, duy trì quyền lực chính trị tại Miến Điện quan trọng hơn nhiều so với đáp ứng nhu cầu cấp bách từ chính người dân nước mình. Mau lẹ Từ Miến Điện nhìn sang Trung Quốc mới thấy chính phủ cộng sản nước này phản ứng mau lẹ, đặc biệt là cởi mở với bên ngoài, khi đối phó với thảm họa động đất ở Tứ Xuyên. Chỉ trong vài giờ đồng hồ sau khi sự việc xảy ra, thủ tướng nước này đã có mặt trên máy bay để tới vùng bị nạn. Truyền hình nhà nước, vốn không mấy khi thấy hành động mau lẹ trước các tình thế khẩn cấp, ngay lập tức có chương trình đặc biệt về vụ động đất. Hình ảnh các tòa nhà đổ sập cùng các nạn nhân vẫn bị mắc kẹt trong đống đổ nát nhanh chóng được truyền đi khắp thế giới. Một số nhà báo nước ngoài đã có thể tiếp cận khu vực bị ảnh hưởng để đưa tin. Trái ngược với sự cứng nhắc của chính quyền Miến Điện, Trung Quốc nhanh chóng quyết định giảm bớt các lễ hội chào đón hành trình rước đuốc Olympics, cũng như dành một phút để tưởng niệm các nạn nhân. Bắc Kinh cũng chính thức cam kết tiếp nhận hàng cứu trợ nước ngoài. Tuy cũng giống như Miến Điện, chính phủ Trung Quốc không nói chấp nhận các nhân viên cứu trợ nước ngoài, nhưng tuyên bố huy động một lực lượng khổng lồ để tham gia công tác cứu hộ. Hàng chục nghìn cảnh sát, binh sĩ di chuyển tới vùng thiên tai bằng ôtô tải, máy bay. Họ nhảy dù và thậm chí là cuốc bộ. Việc chính quyền đối phó với thảm họa hiệu quả như thế nào sẽ chỉ có thể đánh giá được trong vài ngày, thậm chí là vài tuần tới. Tuy nhiên, người nước ngoài, các phóng viên hay nhân viên cứu trợ sẽ còn được tiếp tục cho tiếp cận vùng thiên tai hay không vẫn còn là một câu hỏi lớn. Bộ Ngoại giao Trung Quốc từng đánh động các ký giả nước ngoài rằng họ có thể sẽ bị ngăn chặn không được tới vùng xảy ra động đất vì “lý do an toàn”. Nhưng ít nhất thì chính phủ Trung Quốc cũng thể hiện rõ với người dân trong nước cũng như thế giới bên ngoài rằng họ có thể đối phó với thảm họa và quan tâm tới người dân. Bản chất khác biệt Quy mô của hai thảm họa tự nhiên trên có thể tương đồng, nhưng các vấn đề hậu cần nhằm đối phó với một cơn lốc xoáy gây triều cường với một trận động đất ở khu vực đông dân cư sinh sống thật khó mà so sánh được. Và nếu có ai đó có thể, thì rõ ràng rằng diện tích, sự phồn thịnh cùng cơ sở hạ tầng của Trung Quốc so với Miến Điện có nghĩa rằng đất nước đông dân nhất thế giới ở vị thế tốt hơn trong việc đương đầu với giải quyết khủng hoảng. Nhưng có một điều đáng chú ý là cách Trung Quốc phản ứng trước trận động đất so với cách nước này đối phó với các thảm họa trong quá khứ, cũng như chuyện che chắn các thông tin chính trị nhạy cảm. Hồi năm 2003, việc chậm trễ và kín tiếng khi giải quyết cuộc khủng hoảng Sars đã dẫn tới các cáo buộc rằng Trung Quốc giấu diếm sự thật, cho dù nước này biện hộ rằng họ không muốn dân chúng hoảng loạn. Ngoài ra còn có các chỉ trích chính quyền chậm chạp trong việc giải quyết hậu quả của vụ nổ nhà máy hóa chất hồi năm 2005 ở miền Bắc nước này. Nhưng dường như chuyện đó chỉ còn là quá khứ. Hồi đầu năm, khi hàng triệu người dân Trung Quốc bị kẹt trong các trận bão tuyết tồi tệ nhất trong nhiều thập kỷ, chính quyền nhanh chóng coi việc giải quyết hậu quả là ưu tiên hàng đầu. Hàng trăm nghìn binh sĩ đã được triển khai để giải quyết khủng hoảng. Chưa rõ là sự thay đổi đó có phải là do cả thế giới đang đổ dồn mọi cặp mắt vào năm Olympic, hay do bản thân người Trung Quốc, nhất là tầng lớp trung lưu đô thị đầy ảnh hưởng, vốn đòi hỏi nhiều hơn từ chính phủ. Nhưng có thể thấy một điều rằng, không giống như tại Miến Điện, ngày nay ở Trung Quốc dường như nhận thức về trách nhiệm trong giới cầm quyền có vẻ đã tăng lên. | Hai cơn thiên tai thảm khốc gây thiệt hại nặng nề trên diện rộng. | Phản ứng khác nhau trước hai thảm họa |
Quý vị không mấy khi được mời lên một chiếc hàng không mẫu hạm hạt nhân của Mỹ và sau khi viết bài này, có thể trong thời gian tới tôi sẽ không được mời trở lại. Tôi chưa từng chứng kiến tiếng ồn nào như vậy tại sàn sân bay trên boong tàu của hàng không mẫu hạm USS George Washington. Chỉ cách chừng hơn một mét từ nơi tôi đang đứng là những chiếc phi cơ 11 F/A-18 Super Hornet đang xếp hàng để cất cánh. Chiếc đầu tiên được móc vào máy phóng; có cảm giác cao trào trong tiếng gầm động cơ mở hết cỡ. Và sau đó trong đám mây hơi nước trắng, chiếc phản lực 15 tấn lao xuống sàn sân bay và phóng ra khỏi phần đuôi con tàu như một món đồ chơi vậy. Vài giây sau, toán thủ thủy trên boong trong quân phục nhiều màu của họ lại bình thản chuẩn bị cho chiếc phản lực kế tiếp. Thủy thủ đoàn trên hàng không mẫu hạm USS George Washington chuẩn bị tác chiến Quan sát Hải quân Mỹ tận mắt như thế này, khó có thể không cảm thấy đôi chút kinh ngạc. Không có lực lượng hải quân nào khác trên thế giới có những đồ chơi giống như vậy, hoặc có thể biểu diễn chúng ra với sức quyến rũ một cách dễ dàng như vậy. Nhưng khi đứng trên boong tàu và quay phim cho tường thuật của mình về cách "Hoa Kỳ đang tập luyện cho cuộc chiến tranh với Trung Quốc", tôi có thể thấy người mời tôi lên tàu từ Văn phòng Bộ Hải quân đang cau mày. Quý vị đã quá quen thuộc với lời lẽ PR: Hải quân Mỹ "không luyện tập chuẩn bị cho cuộc chiến với bất kỳ quốc gia nào". Tuy nhiên, Hải quân Mỹ cũng đã không tập hợp hai chiếc hàng không mẫu hạm với 200 chiếc phi cơ ngoài khơi bờ biển Guam chỉ để cho vui. Đây là về một cuộc tập dượt những gì mà Lầu Năm Góc nay gọi là "Chiến đấu trên không và trên biển". Đây là khái niệm được đưa ra lần đầu tiên vào năm 2009, và nó được thiết kế đặc biệt nhằm chống lại mối đe dọa gia tăng từ Trung Quốc. Một vài phút sau, tôi đứng trên cây cầu của chiếc USS George Washington với Chuẩn Đô đốc Mark Montgomery, chỉ huy Carrier Strike Group Five (Lực lượng tấn công hàng không mẫu hạm nhóm 5). Các lực lượng dưới sự chỉ huy của ông đang luyện tập những gì ông gọi là tình huống "chống xâm nhập, từ chối ra vào khu vực". Đô đốc Montgomery cho biết Hải quân Mỹ đã đảm bảo ổn định tại vùng trong 70 năm qua "Khi nói về khả năng của chúng tôi," ông nói, "chúng tôi nói về khả năng hoạt động trong bối cảnh không bị hạn chế ở các vùng biển mà chúng tôi lựa chọn". "Vào khi một số quốc gia đã và đang phát triển loại vũ khí chống xâm nhập ngày càng phức tạp, chúng tôi phải có chiến thuật, kỹ thuật và quy trình của mình để tiếp tục hoạt động một cách tự do." Đô đốc Montgomery không thảo luận các chi tiết cụ thể của cuộc diễn tập. Tuy nhiên, các hàng không mẫu hạm và phi cơ của ông đang phải đối mặt với những đe dọa ngày càng phức tạp, từ mặt đất, trên biển, trên không, trên vũ trụ và trên mạng. "Người ta thường hiểu rằng một số quốc gia có khả năng loại bỏ vệ tinh hoặc hạn chế thông tin liên lạc vệ tinh," ông nói, "vì vậy chúng tôi phải thực tập hoạt động trong một môi trường thông tin liên lạc bị cản trở." Hải quân Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Quốc không thể sánh với Hải quân Hoa Kỳ, và trong một thời gian dài nữa cũng không thể đuổi kịp. Thay vào đó, Trung Quốc đã phát triển các loại vũ khí khác được thiết kế nhằm giữ các hàng không mẫu hạm của Mỹ ở xa bờ biển của Trung Quốc. Các loại vũ khí này bao gồm các tàu ngầm mới ít tiếng ồn hơn hơn, tên lửa chống tàu siêu thanh tầm xa và, có lẽ đáng lo ngại nhất, là tên lửa đạn đạo tầm trung rất chính xác được mệnh danh là "sát thủ hàng không mẫu hạm". Đúng theo kế hoạch, chuông báo động bắt đầu đổ hồi. Một giọng nói vang lên trên hệ thống phóng thanh: "Đây là một cuộc tập dượt, đây là một cuộc tập dượt! Khói đen, khói đen!" Liệu các nước láng giềng của Trung Quốc có cảm thấy an tâm khi có sự hiện diện của Mỹ tại vùng? Hàng không mẫu hạm George Washington đang bị tấn công. Một phần của con tàu được giả là bị cháy. Các toán nhân viên vội đổ tới nhằm hạn chế thiệt hại. Trong 10 năm qua, quan trọng khẩu hiệu chính trị quan trọng nhất, và thường được lặp đi lặp lại, của Trung Quốc là "sự trỗi dậy hòa bình". Nó được đề ra để trấn an các nước láng giềng của Bắc Kinh trước sức mạnh quân sự ngày càng tăng của Trung Quốc không phải là một mối đe dọa. Nhưng kể từ khi Chủ tịch Tập Cận Bình lên nắm quyền vào năm ngoái, đã có thay đổi rõ rệt. Trung Quốc hiện đang đưa ra các tuyên bố chủ quyền vượt rất xa ra ngoài bờ biển của mình. Tàu của họ đang tích cực tuần tra Senkaku, hay Điếu Ngư, ở Biển Hoa Đông, vốn từ lâu nằm dưới sự kiểm soát của Nhật Bản. Trung Quốc đang chi hàng tỷ xây dựng các hòn đảo mới ở Biển Đông. Tranh chấp lãnh thổ của Trung Quốc trên biển Quần đảo Trường Sa/Hoàng Sa Quần đảo Senkaku/Điếu Ngư Những hòn đảo không có người ở đã làm xấu đi mối quan hệ Trung Quốc-Nhật Bản như thế nào Hồi tháng Tám, một phi cơ chiến đấu Trung Quốc đã chạm trán với một chiếc máy bay do thám của Mỹ trong không phận quốc tế trên Biển Đông, và đã liên tục bay sát ngang qua nó và, theo Hải quân Mỹ, đã bay gần chỉ cách chiếc phi cơ Mỹ 6 mét. Theo Chuẩn Đô đốc Montgomery, tất cả điều này khiến vai trò của Hải quân Mỹ trong khu vực trở nên quan trọng hơn. "Hải quân Mỹ là một trong những lực lượng có đóng góp lớn nhất đối với an ninh và ổn định của khu vực châu Á Thái Bình Dương", ông nói. "Chúng tôi đã làm điều này gần 70 năm qua". "Tôi cho rằng Hải quân Hoa Kỳ đóng vai trò tốt cho dù đó là ở Biển Đông, biển Hoa Đông, hay biển Philippine, trong việc ổn định tình hình, trấn an các đối tác và ngăn cản đối thủ có hành động không minh bạch hoặc bất hợp pháp." Không nghi ngờ gì rằng giới lãnh đạo Trung Quốc không đồng ý với điều đó. Mục tiêu lâu dài của Bắc Kinh là thống trị các vùng hải phận gần bờ biển của họ. Nếu Hải quân Mỹ tìm cách ngăn chặn họ thì điều đó liệu có khiến dễ xảy ra xung đột hơn hay không? Nhưng từ Tokyo đến Đài Bắc, Manila đến Hà Nội, có những chính phủ đang rất vui mừng khi thấy các nhóm hàng không mẫu hạm lớn của Mỹ đang hoạt động tại những vùng biển này. | Hoa Kỳ thích nói về việc đối thoại với Trung Quốc, nhưng rõ ràng lực lượng hải quân của Mỹ nay cũng đang thao dượt cho một cuộc xung đột có tiềm năng sẽ xảy ra, theo tường thuật của phóng viên BBC Rupert Wingfield-Hayes. | Vì sao Mỹ tập trận phòng chiến tranh với TQ? |
Phiên tòa sơ thẩm xử 29 người Đồng Tâm tháng 9/2020 Sau 2 ngày xét xử, lúc 18 giờ ngày 9/3, HĐXX TAND cấp cao tại Hà Nội tuyên y án sơ thẩm với 6 bị cáo trong phiên phúc thẩm vụ án xảy ra tại xã Đồng Tâm. Theo đó, HĐXX quyết định giữ nguyên quyết định của cấp sơ thẩm với các bị cáo. Như vậy, ông Lê Đình Công và Lê Đình Chức vẫn bị án tử hình (cả hai đều là con trai ông Lê Đình Kình), Lê Đình Doanh án chung thân, Bùi Viết Hiểu 16 năm tù, Nguyễn Quốc Tiến 13 năm tù về tội giết người; Bùi Thị Nối 6 năm tù về tội chống người thi hành công vụ. Tại phiên tranh tụng, các luật sư bào chữa cho các bị cáo đã đề nghị hủy bản án hoặc hủy một phần bản án để điều tra lại, do còn nhiều tình tiết mâu thuẫn. Họ cũng xin chuyển đổi tội danh cho 5 bị cáo từ "giết người" sang "chống người thi hành công vụ", và bị cáo Bùi Thị Nối từ 6 năm tù về tội "chống người thi hành công vụ" được hưởng án treo cùng nhiều kiến nghị khác. Tuy nhiên, theo HĐXX phúc thẩm, tòa sơ thẩm đã xử đúng người, đúng tội. Trao đổi với BBC ngay sau phiên tòa, LS Lê Văn Hòa nói với những diễn biến tại phiên phúc thẩm, nhất là cách hỏi của chủ tọa đối với các bị cáo, ông nghĩ họ sẽ được giảm án: "Tôi nghĩ ít nhất là bà Bùi Thị Nối (người bị tuyên 6 năm tù, mức cao nhất của tội "chống người thi hành công vụ") sẽ được giảm án vì bà là một người rất đặc biệt. Sức khỏe và tâm thần bà không được tốt, nên tôi cho rằng bà sẽ được hưởng án treo như các bị cáo khác với cùng tội danh. Nhưng điều này không xảy ra, tôi rất bất ngờ". Đồng thời, luật sư Hòa cũng nói các luật sư đã đưa những kiến nghị như triệu tập những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan. "Chủ tọa phiên tòa nói rằng trong quá trình diễn biến phiên tòa, nếu thấy cần thiết thì sẽ đáp ứng. Tuy nhiên, họ không triệu tập ai cả." Việt Nam: Xử phúc thẩm 6 bị cáo vụ án Đồng Tâm Phản ứng dư luận trước án tử hình trong vụ xử Đồng Tâm Những kiến nghị quan trọng là gì? LS Hòa nêu bốn vấn đề mà theo ông là mấu chốt như: 1/ Yêu cầu công bố Kế hoạch số 419a/KH-PV01-PV02-MP do Công an Hà Nội lên phương án và Bộ Công an phê duyệt. 2/ Yêu cầu thực nghiệm điều tra hiện trường, đặc biệt là giếng trời nơi ba viên cảnh sát được cho là thiệt mạng 3/ Yêu cầu làm rõ cái chết của ông Lê Đình Kình 4/ Cần làm rõ cơ chế hình thành vết thương, vết đạn bắn trên người bị cáo Bùi Viết Hiểu và Bùi Thị Nối Với yêu cầu thứ nhất, việc làm rõ Kế hoạch 419a này sẽ giúp xem xét tính hợp pháp của công vụ vào rạng sáng ngày 9/1/2020. Từ đó, mới có thể chứng minh được hành vi của các bị cáo là phạm tội theo Điều 330 BLHS là "chống người thi hành công vụ". Trên Facebook của mình, LS Luân Lê (một trong số các luật sư bào chữa) viết rằng bản kế hoạch trên là do Công an Hà Nội lên phương án và Bộ Công an phê duyệt và "là một văn bản đặc biệt quan trọng". "Dù vậy, vị đại diện Công an Hà Nội xuất hiện tại phiên toà với vai trò người tham gia tố tụng khác lại đã không được xét hỏi và bị coi là đơn vị được mời tham dự phiên toà. Và hẳn nhiên, Kế hoạch số 419a này sẽ được lưu trong hồ sơ của nhiều cấp, ngành khác nhau, nhưng tuyệt nhiên không có mặt trong hồ sơ vụ án." Mật hóa kế hoạch 419a tạo điểm nghẽn cho vụ án? Vụ Đồng Tâm “sẽ khiến chính quyền phải xử lý nội bộ”? LS Luân Lê phân tích: "Vì lý do công vụ phải hợp pháp, nên nếu không đảm bảo, dẫn tới sự chính đáng của hành vi với các bị cáo, bởi, một người thực thi công vụ trái pháp luật, đương nhiên làm phát sinh tính phòng vệ chính đáng từ người bị tác động bởi hành vi được cho là công vụ đó." "Và như vậy, tính chính đáng này cho ta đưa tới một vấn đề pháp lý quan trọng khác, nếu có, tội giết người được thành lập với những (6) bị cáo còn lại được nhìn nhận dưới góc độ vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng. Điều đó đồng nghĩa với một tội danh khác sẽ được áp dụng lên các bị cáo." Luật sư Ngô Anh Tuấn (phía trước) và luật sư Đặng Đình Mạnh (phía sau) khảo sát thực tế. Về vấn đề này, luật sư Phùng Thanh Sơn - Giám đốc Công ty Luật TNHH Thế Giới Luật Pháp, Đoàn Luật sư TP HCM - trước đó từng nhận định với BBC News Tiếng Việt: "Văn bản 419A là văn bản quan trọng vì nó ảnh hưởng đến tội danh của các bị cáo. Nếu văn bản đó ban hành trái luật hoặc trên thực tế triển khai các nghiệp vụ ngoài kế hoạch thì rõ ràng không thể nói là thi hành công vụ được". "Khi đó, có thể xem hành vi của các bị cáo là phòng vệ chính đáng hoặc vượt quá phòng vệ chính đáng hoặc giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh. Trong trường hợp này, hình phạt dành cho các bị cáo Lê Đình Công và Lê Đình Chức không quá 7 năm tù, nếu thực sự họ có các hành vi và hậu quả như cáo trạng nêu", ông Sơn nói. Đối với việc thực nghiệm điều tra, trong phiên tòa sơ thẩm, nhiều luật sư theo dõi phiên tòa cũng đã ý kiến về tầm quan trọng của việc này, đặc biệt là giúp dư luận 'giải tỏa nghi vấn' về cái chết của ba cảnh sát. Vụ Đồng Tâm: Vì sao không thực nghiệm điều tra? Phản ứng dư luận trước án tử hình trong vụ xử Đồng Tâm Chiếc hố được cho là nơi ba công an đã tử nạn. Về vấn đề thực nghiệm, LS Sơn ý kiến với BBC hồi tháng 9/2020: "Nếu có thể diễn lại được các hành vi mà cáo trạng miêu tả và kết quả của nó giống như đúng kết luận điều tra, cáo trạng nêu thì nguyên nhân dẫn đến cái chết của ba chiến sĩ cơ động mà cáo trạng nêu ra là chính xác. Nếu không thể diễn lại được hoặc kết quả thực nghiệm không đúng như kết luận điều tra thì rõ ràng kết luận điều tra và cáo trạng có vấn đề". Trước đó, khi phiên phúc thẩm đang diễn ra, LS Luân Lê viết trên Facebook rằng việc chưa thực nghiệm hiện trường "càng có cơ sở để yêu cầu Toà án trả hồ sơ điều tra bổ sung để làm sáng tỏ các sự kiện quan trọng này. Và theo đó, có thể xác định tội Giết người do vượt quá giới hạn phòng về chính đáng hay Cố ý gây thương tích do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng hay không." HĐXX nói gì? Tại tòa, HĐXX cho rằng hầu hết các bị cáo đều thừa nhận hành vi phạm tội của mình, lời khai tại toà phù hợp với lời khai tại cơ quan điều tra, lời khai của người làm chứng và kết luận giám định có trong hồ sơ vụ án. Báo Tuổi Trẻ tường thuật về phiên tòa cũng dẫn kết luận HĐXX: "Từ năm 2003, tại địa bàn xã Đồng Tâm, ông Lê Đình Kình cùng một số người thành lập tổ đồng thuận, dụ dỗ người dân tham gia đòi đất trái phép, vu khống chính quyền, gây rối trật tự công cộng. Khi biết Công an TP Hà Nội phối hợp lực lượng quân đội triển khai bảo đảm an ninh trật tự tại một số mục tiêu trên địa bàn xã, các bị cáo nhiều lần phản đối, quay video, clip đăng lên mạng xã hội kêu gọi chống đối, tuyên bố "nếu công an về sẽ tiêu diệt 300 - 500 người". Theo đó, HĐXX nói các bị cáo thực hiện hành vi với mục đích tiêu diệt lực lượng chức năng càng nhiều càng tốt, đã được ghi hình phát lên mạng xã hội. Vì thế, hành vi của bị cáo đầu đủ yếu tố để cấu thành hành vi giết người. Báo Thanh Niên trích ý kiến HĐXX cho rằng, các bị cáo Công, Chức, Hiểu, Tiến, Doanh đã có sự họp bàn, phân công chuẩn bị công cụ phạm tội, dù đã được lực lượng chức năng vận động nhưng quyết tâm thực hiện hành vi đến cùng. Hành vi phạm tội của các bị cáo là "vô cùng tàn ác". HĐXX cho đó là hành vi mất tính người, khi thấy các chiến sĩ công an rơi xuống đã châm lửa đốt đến mức không nhận ra thi thể, các nạn nhân bị cháy hóa than toàn thân. Vụ án gây bất bình dư luận, đòi hỏi phải có mức án nghiêm khắc để răn đe, phòng ngừa chung. Mặc dù tòa ghi nhận và áp dụng các tình tiết giảm nhẹ cho các bị cáo, nhưng xét vai trò, tính chất, hành vi của các bị cáo cũng như hậu quả của vụ án, HĐXX giữ nguyên bản án sơ thẩm. Các luật sư nói gì? Tuy nhiên, LS Hòa - người trực tiếp bào chữa cho bị cáo Lê Đình Chức, nói với BBC News Tiếng Việt: "Đây là phiên tòa người ta tuyên án mà không đảm bảo làm rõ những kiến nghị, những chứng cứ về mặt pháp lý. Việc kết án như thế là chưa đảm bảo khách quan, không đủ cơ sở để cáo buộc và chúng tôi chưa tâm phục khẩu phục. Tôi cùng nhiều luật sư khác yêu cầu hủy bản án sơ thẩm và trả hồ sơ về để điều tra lại." Với việc giữ nguyên án tử đối với ông Lê Đình Công và ông Lê Đình Chức, luật sư Luân Lê viết trên Facebook: "Công, Chức, Uy và Doanh và những người khác không có bàn bạc và phân công hoặc được dặn dò về việc sẽ giết người, mà mục đích là bảo vệ ông Kình. Khi xảy ra sự kiện các cảnh sát rơi xuống hố và cháy than hoá, các bị cáo đang ở những tình thế độc lập và không hề biết về các lẫn cách hành động của nhau, ngoài Chức và Doanh có mặt tại phía trên của chiếc giếng trời." LS Luân nói thêm: "Bị cáo Công không biết về sự kiện ba cảnh sát rơi xuống hố; cho đến khi bị bắt và được thông báo thì mới biết rằng có sự kiện thiệt mạng này. Việc Công ném lựu đạn không rút chốt chứng tỏ Công đang muốn ngăn chặn sự áp sát của lực lượng đông đảo đang tiến gần đến. Như vậy, với bối cảnh này, không thể kết luận và cho thấy nhận thức của Công là không có mục đích tiêu diệt một con người cụ thể nào. Do đó, cần phải loại trừ ông Công khỏi sự truy tố về tội Giết người." Có hi vọng giảm án cho ông Công, Chức ở phiên phúc thẩm? Đồng Tâm: Tuyên án tử hình ông Lê Đình Công, Lê Đình Chức Đồng quan điểm, luật sư Ngô Anh Tuấn trước đó lý giải với BBC News Tiếng Việt nói: "Có sự liên quan giữa cái chết của các chiến sỹ với hành vi của ông Chức, nhưng các luật sư chúng tôi còn phải xem xét kỹ để đánh giá sự liên quan đó ở mức độ nào." "Trong khi đó, ông Công thì hoàn toàn không có hành vi nào liên quan trực tiếp đến cái chết của ba công an. Nếu tòa không chứng minh được tính có tổ chức của việc này - việc ông Công bàn bạc để giết những người này - thì không thể nói rằng ông Công là người chỉ đạo việc viết người. Chỉ có thể nói là 'chống người thi hành công vụ'." Tòa phúc thẩm tuyên y án tử đối với hai ông Lê Đình Công, Lê Đình Chức, con ông Lê Đình Kình Tại phiên phúc thẩm, ông Lê Đình Công đã thay đổi kháng cáo, từ xin giảm nhẹ thành kêu oan. Theo luật sư giải thích, do mẫu đơn của trại giam đưa không có việc kháng cáo kêu oan nên phải viết đơn là "xin giảm nhẹ hình phạt". Ông Công khẳng định không chủ mưu, cầm đầu; các bị cáo còn lại cơ bản thừa nhận hành vi phạm tội của mình. Theo các luật sư, ông Công và Chức còn hi vọng vào thủ tục ân xá gửi tới Chủ tịch nước trong vòng 7 ngày, kể từ ngày tuyên án phúc thẩm. "Tôi nghĩ việc này có thể phụ thuộc vào diễn biến, tình hình về mặt xã hội. Nếu có biến chuyển nào đó tốt đẹp trong xã hội, hình phạt đối với hai bị cáo Công và Chức sẽ có chút hi vọng.", LS Hòa nói với BBC hôm 9/3. | Trả lời BBC News Tiếng Việt ngay sau phiên phúc thẩm, luật sư Lê Văn Hòa nói ông cùng một vài luật sư khác 'hơi bất ngờ' về kết quả y án, vì vụ kiện 'không đủ cơ sở' để kết tội. | Đồng Tâm: Tòa phúc thẩm tuyên y án tuy 'không đủ cơ sở' |
Bài viết này sẽ ứng dụng phương pháp phân tích của nó để xem xét hệ quả của các phương án bỏ phiếu đang được đề xuất cho Đại hội Đảng X. Quan điểm người bỏ phiếu: chính sách nào Bầu cử, trong trường hợp đơn giản nhất, là việc các cá nhân bỏ phiếu đồng ý chọn một chính sách A hay B. Trên thực tế, việc bầu cho từng chính sách khá tốn kém và phức tạp. Thay vào đó, người ta đi bầu cho ứng cử viên A hay B với hi vọng là bầu cho đường lối mà anh ta tuyên bố. Ta hãy gọi những người bỏ phiếu và ứng cử viên ủng hộ A là “phe A”, còn người ủng hộ B là “phe B”. (Bạn đọc có thể gắn A = “bảo thủ”, B = “cải cách” hay các cặp khác tùy theo cảm nhận của mình về làn ranh cơ bản nhất trong xã hội hiện nay). Bài toán bầu cử cho ĐH X (bầu Ủy ban Trung ương Đảng và bầu Bộ Chính trị) là tìm cơ chế để chọn người cho nhiều vị trí trong một ủy ban, trong điều kiện tồn tại cả hai xu hướng B và A. Trong ít nhất hai mươi năm trở lại đây, Đảng Cộng sản Việt Nam vẫn áp dụng cơ chế thương lượng trong nội bộ Ủy ban Trung ương nhiệm kì trước về danh sách ứng cử cho nhiệm kì sau. Phương án 1: Thương lượng về nhân sự Cơ chế thương lượng về nhân sự cho Ủy ban Trung ương Đảng vào nhiệm kì tới diễn ra như sau: các ủy viên (hay các nhân vật chủ chốt) thuộc hai phe A và B của nhiệm kì này sẽ thương lượng với nhau về danh sách ứng cử viên cho Trung ương nhiệm kì tới. Lý thuyết thương lượng (bargaining theory) khẳng định rằng, bất kì ai có một chút sức mạnh mặc cả (dù nhỏ) cũng sẽ được chia phần . Thương lượng giữa hai phe A và B về nhân sự cho một ủy ban tương lai sẽ dẫn đến thế “cài răng lược” về con người. Vì Đại hội buộc phải thông qua danh sách này, việc bỏ phiếu của Đại hội không ảnh hưởng đến tương quan lực lượng giữa hai phe.Vì trong Trung ương mới này vẫn có hai phe A và B, nên mỗi chính sách của nó trong nhiệm kì mới lại là sự giằng co, mặc cả giữa hai phe này. Điểm mấu chốt là chính Trung ương mới này, đến lượt nó, lại tiếp tục mặc cả về danh sách ứng cử viên nhiệm kì tới. Vì thế, mà thế tương quan giữa hai phe này lại được tái tạo qua mỗi kì bầu cử. Đặc tính cơ bản của cơ chế thương lượng này là dù phe B chiếm thiểu số, nó vẫn đảm bảo được tiếng nói của họ, khiến sự thay đổi không diễn quá đột ngột. Hệ quả kép của hiện tượng này là: một mặt, hai mươi năm Đổi mới của Việt Nam không có mâu thuẫn chính trị quá lớn; mặt khác, tốc độ cải cách của nó cũng chậm vì phải thỏa hiệp giữa hai phe. Một sự nới lỏng nguyên tắc Trung ương chỉ định là bầu chọn 160 từ 175 ứng cử viên . Nếu theo cách này, việc bỏ phiếu tại Đại hội chỉ có thể thay đổi trên dưới 10% tương quan trước đó. Theo cách này, tiến trình chuyển dịch cơ cấu của Trung ương có thể diễn ra, nhưng với tốc độ khá chậm chạp. Phương án 2: Đề cử tự do và bỏ phiếu cạnh tranh Đây thường được xem là phương án mạnh dạn nhất, nhưng thực tế kết quả lại ôn hòa hơn người ta tưởng. Theo phương án này, trong mỗi Đại hội Đảng, các đại biểu tự do đề cử nhiều ứng cử viên cho từng ghế. Sau đó họ bỏ phiếu cho từng ghế, và ai được đa số phiếu sẽ giành ghế ấy. Đương nhiên, các đại biểu sẽ đề cử người thuộc phe mình vào các ghế. Thông thường, lợi ích của mỗi người bỏ phiếu sẽ qui định họ hoặc là B, hoặc là A. Vì thế, một người ủng hộ A sẽ bỏ phiếu sẽ bầu cho cả 160 ứng cử viên có khuynh hướng A, và ngược lại. Nếu số người bỏ phiếu ủng hộ A đông hơn, thì ủy ban mới sẽ gồm cả 160 ứng cử viên phe A. Ủy ban Trung ương mới sẽ gồm toàn những người phe A. Họ không còn phải thương lượng với phe B trong Trung ương, nên sẽ mạnh tay trong các chính sách có khuynh hướng A. Đến Đại hội sau, nếu những người ủng hộ B chiếm đa số, thì cơ cấu nhân sự của Trung ương mới sẽ đảo ngược. Dù các phe vẫn đề cử người của mình cho các ghế thì Trung ương vẫn sẽ gồm toàn những người B, và họ rảnh tay thực hiện các chính sách của mình. Dù chính sách có thể thay đổi qua mỗi nhiệm kì, nhưng điều quan trọng là cơ cấu của Trung ương luôn phản ánh ý kiến đa số của Đại hội. Theo nghĩa này, kết quả của một phương án tưởng chừng mạnh dạn nhất lại cho ra một kết quả ôn hòa hơn nhiều so với phương án 3 sau đây. Phương án 3: Bỏ phiếu cạnh tranh trong danh sách Trung ương đề cử Cho tới Đại hội X, cơ chế mới được đề xuất là: Trung ương cũ sẽ đề cử hai hay nhiều ứng cử viên cho mỗi ghế. Đại hội bỏ phiếu cho từng ghế trong 160 ghế của Trung ương mới. Ứng cử viên nào chiếm đa số phiếu sẽ giành ghế đó. Tương tự như phân tích ở trên, mỗi người bỏ phiếu sẽ bầu cho cả 160 ứng cử viên A, hoặc 160 ứng cử viên B. Vì thế, Trung ương mới sẽ có đồng thuận cao để thực hiện chính sách này. Nhưng điểm khác biệt cốt tử của phương án 3 so với 2 là: Trung ương mới sẽ chọn ra danh sách ứng cử viên để bỏ phiếu cạnh tranh. Lúc này, trong Trung ương chỉ gồm một khuynh hướng (hoặc B, hoặc cấp tiến). Vì thế, lẽ tự nhiên là Trung ương sẽ chọn ra danh sách chỉ gồm những người có cùng khuynh hướng với mình (tức là cũng toàn B hoặc toàn A). Vì thế, Đại hội kế tiếp chỉ có thể bầu cho khuynh hướng đó. Hệ quả là cơ cấu nhân sự của Trung ương có thể hoàn toàn trái với ý kiến đa số của Đại hội. (Trung ương toàn A trong khi Đại hội toàn B và ngược lại). Tình trạng này hoàn toàn có thể được duy trì từ Đại hội này sang Đại hội khác. Với những người ủng hộ A, thì việc chuyển từ phương án 1 (thương lượng) sang phương án này có thể tạo ra một cơ cấu Trung ương toàn A. Nếu phe A thắng lợi trong cuộc bỏ phiếu chuyển tiếp từ phương án 1 sang 3 thì chính sách A sẽ được đẩy nhanh hơn và duy trì lâu dài. Nhưng điều rủi ro ghê gớm cho họ là nếu không may, vì một lí do nào đó mà phe B lại thắng trong cuộc bỏ phiếu chuyển tiếp này thì các nhiệm kì tiếp sau sẽ bị thống trị bởi Trung ương của phe B. Kết luận Bài viết này cung cấp một khung lý thuyết nhằm phân tích về các phương án bầu cử và hệ quả của nó thông qua một mô hình trừu tượng. Với Việt Nam, sự khác biệt giữa A và B là gì (bảo thủ-cải cách, Bắc-Nam v.v.) chỉ có thể được xác định bởi chính các Đảng viên và người dân Việt Nam. Chỉ có một điều chắc chắn là việc lựa chọn phương án bầu cử nào sẽ ảnh hưởng to lớn đến tương quan của các xu hướng hiện tại và sức chiến đấu của Đảng Cộng sản Việt Nam. | Trong lịch sử dài tới 200 năm, nhờ lối phân tích độc đáo, lý thuyết về các tương tác chiến lược đã giúp phát hiện ra nhiều hiện tượng mới rất quan trọng về bầu cử. | Đại hội X nhìn từ lý thuyết bầu cử |
Một trong những món ăn đang nổi như cồn ở Ấn Độ giữa thời đại dịch là món khoba roti, loại bánh mì tuyệt đẹp làm kiểu thủ công của bang miền tây bắc Ấn Độ Rajasthan. Ở nơi chuối là linh thiêng và phép màu chữa lành bệnh Phát cuồng vì dosai, món ăn nhanh cực ngon của Ấn Độ Những bữa tiệc không thể chối từ ở Georgia Làm từ bột mì, muối, vụn ớt và hạt carom (một loại gia vị phổ biến ở Ấn Độ), loại bánh mì dẹt không lên men này có kết cấu phức tạp và các lỗ trong bánh phủ đầy bơ ghee đã trở nên cực kỳ nổi tiếng, gây sốt trên mạng xã hội. Những người mê ẩm thực đăng ảnh chụp bánh khoba roti trên Instagram. Các đầu bếp tại nhà thử kiểm tra trình độ nấu ăn của bản thân bằng cách làm loại bánh mì cỡ lớn, có đường kính 15-20cm và dày nửa cm này. Đầu bếp hạng sao Michelin, tên là Vikas Khanna, bắt đầu nhảy vào thế giới bánh mì với việc hướng dẫn cách làm bánh mì khoba trên mạng, trong khi một số đầu bếp hàng đầu khác của Ấn Độ như Ranveer Brar và Ajay Chopra thì đăng tải công thức và video làm loại bánh mì này cùng các món ăn đi kèm. Ấn Độ hay thích khoe những loại bánh mì nổi tiếng của mình, thứ đánh dấu sự đa dạng và cả sự giao thoa giữa văn hóa và ẩm thực nước này. Từ món czho của vùng Kashmir đến món sattu roti ở vùng Bihar, từ món bánh parotta nhiều lớp ở bang Kerala đến món bhakri của vùng Maharashtra, bánh mì là một phần trong các bữa ăn gia đình - trông thì đơn giản, nhưng lại đòi hỏi nghiêm ngặt về sự cân bằng trong hương vị lẫn kết cấu bánh. Bánh khoba roti làm từ bột mì, vụn ớt và hạt carom Sức hấp dẫn mới Vào lúc này thì bánh khoba - còn được gọi là kobha, roth, rotla, angarkadi, jadi roti hay thậm chí là bánh quy roti vì dạng giòn vụn - đang là thứ khiến mọi người mê mẩn. Cà phê đã làm thay đổi vĩnh viễn nước Anh ra sao Yoshoku, phong cách ăn đồ Tây biến tấu kiểu Nhật Người phương Tây 'không biết dùng nghệ'? "Tôi đã thử làm hầu hết các loại bánh mì Ấn Độ - naan, chapati, parottas, hay puris - nhưng tôi thích làm bánh khoba nhất vì nó khiến tôi có thể tùy ý sáng tạo các kiểu," Neha Dutta, một giám đốc công nghệ thông tin từ Bangalore, người mê nướng bánh ở nhà, cho biết. "Tôi có thể làm bằng bất cứ loại bột nào, nặn bánh ra bất kỳ hình dạng gì bằng cách dùng ngón tay cái, dùng kẹp hay thậm chí dùng kẹp chimta (một loại kẹp kiểu Ấn Độ). Các món ăn kèm cũng có thể đa dạng, từ các loại dưa muối khiêm tốn đến các món ăn không phải đồ chay, béo ngậy. Tôi thử món mình làm với panchmel dal (một món làm từ 5 loại đậu lăng) và sốt xoài tỏi, và được khen không ngớt." Vini Mehta, một kiểm toán viên có bằng cấp và là người mê nấu ăn tại nhà, cho biết ngay lần đầu thử ăn món bánh mì này tại nhà một người bạn là bà đã mê nó ngay lập tức. "Tôi bị ấn tượng bởi vẻ ngoài của bánh khoba và lập tức phải chạy vào bếp nhà cô ấy để xem làm nó thế nào," bà kể lại với tôi. "Quá trình làm thậm chí còn hấp dẫn hơn. Việc tạo ra những chỗ lõm rồi đổ bơ ghee vào cho đến khi bánh mì có màu vàng lấp lánh, trên bề mặt thì đầy những lỗ hõm, là một quá trình kỳ diệu. Tôi không thể nào đợi và phải làm thử ngay trong bếp nhà mình ngày hôm sau." Theo Abhilasha Jain, người điều hành công ty Marwadi Khana chuyên về nấu nướng các món ẩm thực chay vùng Rajasthani, thì từ "khoba" nghĩa đen là lỗ hổng hay chỗ lún. "Khi bánh mì được đặt lên tawa (loại vỉ gang nướng dày), những lỗ lõm xuống do ngón tay cái ấn xuống là chỗ người ta sẽ đổ vào rất nhiều bơ ghee. Bánh mì được nướng lửa nhỏ cho đến khi bánh giòn và đảm bảo bên trong bánh không còn bị sống. Bạn có thể nướng bánh trên ngọn lửa gas hoặc trong lò nướng tandoor, nhưng tôi thích dùng koyla sigri (lửa từ than củi), là cách nướng để lại những vết cháy trên bánh và làm bánh có vị khói." Theo Jain, thiết kế dạng hình học không chỉ vì mục đích thẩm mỹ mà chúng còn giúp bánh khoba chín đều trong khi đảm bảo bơ ghee sẽ được ngấm vào phần bánh, khiến bánh ngon và dễ nhai hơn. "Tôi đã bị quá tải số đơn hàng loại bánh mì này, và hiện nó là một trong những món bán chạy nhất của tôi," bà chia sẻ. Nhưng điều gì có thể giải thích cho sự nổi tiếng hiện nay của bánh mì khoba? Theo tác giả cuốn sách dạy nấu ăn Nita Mehta, người đã viết hơn 600 quyển sách nấu ăn trong đó có nhiều quyển về bánh mì Ấn Độ, thì đại dịch gây ra tình trạng phải làm việc từ nhà, khiến mọi người ở Ấn Độ muốn thử nấu ăn nhiều hơn. Các gia đình nấu ăn với nhau, thử công thức nấu nướng mới, ăn tại nhà và thích thú chia sẻ các sáng tạo về ẩm thực trên mạng. "Dù bánh khoba đã tồn tại từ nhiều thế kỷ nay, nhưng sự từ mò của thế hệ trẻ hơn đã tạo ra sự bùng nổ yêu thích với nó," Mehta nói. "Bên cạnh đó, sự bổ dưỡng của loại bánh mì này khiến nó nổi bật với thế hệ Thiên niên kỷ vốn chú trọng tới sự lành mạnh thể chất. Họ đang sử dụng các loại bột tốt cho sức khỏe như hạt kê, bo bo và ngô vào công thức truyền thống để từ đó giúp tăng cường sức khỏe. Ngoài ra, ai mà có thể từ chối loại bánh mì rất thích hợp để đăng lên Instagram chứ?" Gắn bó với lịch sử, tôn giáo Nguồn gốc của bánh mì khoba có thể tìm lại từ những ngôi làng quanh vùng Jodhpur ở Rajasthan và lối sống của người dân nơi đây. Nổi tiếng là "Vùng đất của Maharajas" với nhiều vị vua Rajput trị vì bang này trong nhiều thế kỷ, bang Rajasthan có lịch sử chiến tranh và săn bắn lâu đời. Dù bếp chulhas (loại lò đắp bằng đất sét hoặc xây bằng gạch) sẽ khiến bánh nướng ra có vị ngon nhất, nhưng những người nấu ăn nơi thành phố vẫn có thể dùng bếp ga để làm bánh khoba Các vị vua Rajput đem quân đi đến những vùng đất xa xôi trong các cuộc viễn chinh, Ashwani Kumar Singh, phụ bếp ở Khách sạn Leela Ambience Convention ở New Delhi, giải thích. "Văn hóa dịch chuyển này đòi hỏi cần có loại bánh mì dày, dễ ăn trong khi đi. Binh lính Rajput vì vậy thường mang theo bánh mì khoba roti, có thể ăn theo cách đơn giản nhất với dưa muối hoặc hành mà không cần đĩa hoặc dao nĩa gì," ông cho biết, giải thích rằng loại bánh này dày và cứng hơn các loại bánh roti khác và không bị hỏng vì bơ ghee và muối có tác dụng bảo quản. "Khoba cũng phổ biến với các bộ tộc di cư ở Rajasthan, vốn là những người phải đưa cả gia đình đi xuyên qua hoang mạc nóng bức, mang theo lạc đà và đi thành đoàn lớn." Cộng đồng Marwari ở Rajasthan (vốn có truyền thống làm nghề thương lái) thường thích mang theo bánh khoba roti trong các chuyến đi buôn bán làm ăn. Cộng đồng của họ gồm cả người Jain, những người theo thuyết bất bạo động, chỉ ăn thuần chay, kiêng hoàn toàn thịt và thậm chí không ăn cả các loại củ, cây thân củ và cây thân rễ. Họ thường tránh ăn uống đồ bên ngoài vì những cấm kỵ tôn giáo, và bánh khoba roti có thể mang theo ăn mà không cần bất cứ món ăn kèm nào. Vì vậy, loại bánh mì này cực kỳ phổ biến trong cộng đồng Jain, đến mức họ có cả một lễ hội tên là Roth Teej, được đặt theo tên của bánh mì này. "Vào ngày đó, chúng tôi phải ăn bánh mì làm từ một loại ngũ cốc duy nhất (roth) mỗi ngày một lần. Vì vậy chúng tôi làm bánh khoba từ bột mì trong ngày này," Singh giải thích. "Lễ hội nhằm củng cố niềm tin rằng sự xa hoa về vật chất không tồn tại lâu, và chỉ có sự từ bỏ mới có thể dẫn đến hạnh phúc thực sự." Khả năng thích nghi Bang Rajasthan, còn được gọi là Đại Mạc Ấn Độ hay Sa mạc Thar, khét tiếng là nơi thời tiết khắc nghiệt, nơi nhiệt độ có thể tăng lên hơn 50 độ C vào mùa hè. Nhu cầu sinh lý học của cơ thể từ lâu nay đã quyết định đến cách chăn nuôi trồng trọt và thói quen ăn uống của người dân bản địa. Sa mạc Thar ở Rajasthan nổi tiếng vì thời tiết khắc nghiệt và nhiệt độ cao Các loại rau khô bản địa, bánh papads (bánh kẹp bột mì vị mặn) và wadis (bánh bao khô làm từ đậu lăng) có thể để ăn dần thời gian dài, được kết hợp với các món địa phương. Thay vì nước, vốn hiếm hoi, các sản phẩm bơ sữa như sữa, sữa bơ và bơ sữa trâu lỏng được sử dụng nhiều, các món này cũng giúp đắp đổi cho sự thiếu thốn rau xanh của người vùng Rajasthani, Jain giải thích. Món ăn kèm với bánh mì khoba roti truyền thống thường cũng thú vị không kém gì loại bánh mì này. Chúng gồm các món đủ hương vị, từ món laal maas (cà ri thịt cừu) cay bỏng, đến món rabori ki sabji (loại cà ri làm từ sữa bơ và bột ngô) đến cà ri gatta (bánh đậu xanh nấu trong sốt sệt). Bánh mì thường được ăn cùng với một món phụ là đậu lăng, kadhi (hỗn hợp bột đậu xanh), rau và sốt xoài. Một món ăn kèm phổ biến khác là panch kuta, gồm có 5 thành phần đặc thù là cây dại thu hoạch trên hoang mạc - gồm ker, sangri, amchur, gunda và kumati - có thể thu hoạch, phơi khô và trữ dành khi thời tiết khắc nghiệt không cây gì mọc nổi. Singh giải thích là dù ẩm thực hiện đại thường sử dụng bếp gas để làm bánh khoba, nhưng loại bánh này theo truyền thống được nướng làm trong lò chulhas, loại lò đắp bằng đất sét hoặc xây bằng gạch, dùng phân bò hoặc than làm nhiên liệu. "Làm bánh mì theo cách truyền thống gợi lại sự đa dạng hương vị của bánh," ông giải thích. "Điều thú vị là, không giống các loại bánh mì làm tại nhà của Ấn Độ thường do phụ nữ trong gia đình làm, bánh khoba còn được đàn ông Rajasthani chế biến và vì vậy là sự cân bằng tuyệt vời về xã hội." Dù vậy, theo Jain, điều mấu chốt để làm được bánh khoba ngon là không bao giờ keo kiệt, hà tiện bơ sữa trâu. "'Càng cho nhiều bơ ghee thì bánh càng ngon' là câu nói ở vùng Rajasthan," bà giải thích. "Bơ sữa trâu lỏng là thể hiện cao nhất trong tình yêu của đầu bếp, đó là chưa nói đến chuyện nó làm bánh mì ngon còn ngon hơn nữa!" Bánh mì khoba có thể ăn với rất nhiều món, trong đó có món kadhi và dal Công thức làm bánh mì khoba roti Do Abhilasha Jain soạn Thành phần: 1 chén (128g) bột mì nguyên cám gần nửa chén (khoảng 110ml) nước ấm 1/2 muỗng ăn hạt carom (không bắt buộc) 2 1/2 thìa cà phê bơ sữa trâu lỏng Muối tuỳ khẩu vị mặn nhạt Cách làm Trộn bột mì, bơ sữa trâu lỏng, muối và hạt carom với nhau. Đổ nước ấm vào nhào thành một khối bột kết dính Để bột nghỉ khoảng nửa giờ, sau đó nhồi bột thêm lần nữa để bột dẻo hơn Chia khối bột thành hai khối tròn bằng nhau. Lấy một khối bột, cán dẹt ra rồi cuộn thành một hình tròn lớn với độ dày 0,5cm. Làm nóng khay nướng đến độ nóng trung bình. Đặt bánh mì dẹt lên khay nướng, để 15-20 giây lật một lần, để lửa nhỏ. Bắt đầu ấn vào, tạo các vết lõm trên bánh mì. Bắt đầu từ phần giữa bánh hoặc ngoài rìa, và tiếp tục tạo ra hoa văn như vậy trên khắp bề mặt bánh. Giờ thì lật bánh và để bánh dần chín ở mặt bên kia trong vài phút Đưa bánh roti ra khỏi khay nướng và nướng lại bánh trong lò đã làm nóng trước đó trong vài phút cho đến khi bánh chuyển thành màu nâu vàng. Giờ hãy gỡ bánh ra khỏi lò và đặt bánh trực tiếp lên ngọn lửa nhỏ để bánh hơi cháy xém. Nướng đều cả hai mặt bánh. Đổ bơ sữa trâu lỏng vào các hốc bánh vừa tạo khi ta tạo lỗ ban nãy Đem ra ăn nóng với dal, rau hoặc cà ri gatta. Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Travel. | Ấn Độ là quê hương của các loại bánh mì dẹt truyền thống ngon lành, và một loại bánh roti quá khổ với cách làm phức tạp từ bang Rajasthan gần đây đã vụt sáng, trở nên cực kỳ nổi tiếng. | Khoba roti, món bánh mì dẹt siêu ngon kiểu Ấn |
Ông nổi tiếng vì lúc nào cũng đào hoa, hàm râu cực ngầu và tình yêu với chú mèo sáu ngón chân. Có nên yêu người mới ngay sau khi chia tay tình cũ? Tại sao chúng ta cần nói về ngoại tình Tình bạn trong sáng giữa nam và nữ có tồn tại không Người ta đồn rằng rằng ông có thể uống 17 ly cocktail daiquiri trong một buổi chiều, rằng ông được tuyển mộ bởi KGB và làm gián điệp với mật danh "Argo", và rằng có lần ông từng ngủ với gấu. Ồ, và ông viết ra một số tác phẩm được coi trọng nhất của thời đại. Tất nhiên, tôi đang nói về Hemingway. Nhưng hóa ra tác giả này không chỉ nổi tiếng với các tác phẩm tiểu thuyết và những giai thoại đầy nam tính từ cách xắn tay áo kiểu trí thức của ông. Ông cũng là người phát minh ra một mẹo tâm lý thông minh có tên gọi "sự ngắt quãng hữu ích". Theo một bài báo năm 1935 mà Hemingway viết cho tạp chí Esquire, khi được một nhà văn trẻ hỏi "Ông nên viết bao nhiêu mỗi ngày?", ông đáp: "Cách tốt nhất là luôn dừng lại khi bạn đang viết tốt và khi bạn biết điều gì sẽ xảy ra tiếp theo. Nếu bạn làm việc này mỗi ngày khi viết tiểu thuyết, bạn sẽ không bao giờ bị bí." Ông kêu gọi những người mới bắt tay vào nghề viết ghi nhớ điều này - và thậm chí ông đã đi xa hơn đến mức cho rằng đó là lời khuyên giá trị nhất mà ông có thể khuyên. Những người bị ngăn cản khi đang cố hoàn thành một việc cảm thấy việc chưa thể kết thúc được công việc khiến họ không thỏa mãn, và cảm giác đó được dùng làm liều thuốc để ra quyết định trong những vấn đề khác không liên quan tới công việc chưa được kết thúc kia Nhưng liệu cách này có tác dụng không? Đáng tiếc là lời khuyên này của Hemingway thường bị mọi người coi nhẹ, và ngày nay những câu nói khôn ngoan của ông mà người ta còn nhớ đến là những câu có thể dán trang trí trên tủ lạnh như "Dũng khí là sự duyên dáng trong áp lực" (quả đúng vậy). Điều gì sẽ xảy ra khi cấm ô tô ở thành phố Trong một thế giới không còn bóng cây xanh Cách để bạn có thể dự đoán đúng hơn Hay ít ra là nó đúng vậy cho đến khi Yoshinori Oyama nghe nói về chiến lược của Hemingway vào năm 2017. Nhà nghiên cứu từ Đại học Chiba, Nhật Bản khi đó đang ngồi trong quán cafe gặp người bạn thì nảy ra một ý nghĩ: trong đời mình, ông có động lực quay trở lại làm việc hơn nếu ông bỏ chúng dang dở khi mọi thứ suôn sẻ. "Bạn tôi nói 'Ồ, Hemingway cũng dùng cách này đấy!'," ông kể lại. Oyama tự hỏi liệu chiến lược này có hữu ích cho người khác không. Khoảng một năm sau, ông thuyết phục Emmanuel Manalo từ Đại học Kyoto cùng tham gia vào tìm hiểu điều này. Khai thác sự lạc quan Nội dung mà họ muốn nghiên cứu là "việc không hoàn thành một công việc sẽ đem lại lợi ích". Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu quyết định rằng điều này không cần phải giới hạn trong phạm vi Hemingway và giới viết lách - và họ đề xuất mở rộng các đối tượng nghiên cứu có thể áp dụng hữu hiệu quy tắc này. Thay vì chỉ xác định tầm nhìn đối với hướng đi của công việc bạn đang làm, họ bổ sung thêm hai quy tắc: mọi người cần phải cảm thấy là họ đã gần đến đích hoàn tất công việc, và công việc đó phải có tính thách thức đủ mức khiến cho bạn quan tâm việc mình đã hoàn thành nó hay chưa. Nghiên cứu này có hai phần. Với phần một, Oyama yêu cầu 260 sinh viên đại học trong lớp của ông hoàn thành một bài tập tốn thời gian liên quan đến việc chép tay lại nội dung từ trang báo vào trang giấy hình vuông gọi là mạng lưới viết lách (writing grid). Trước khi bắt đầu, họ được khảo sát về việc họ cảm thấy có động cơ tới mức nào trong việc cần hoàn thành tác vụ này. Ngay khi một số sinh viên đầu tiên bắt đầu giơ tay nói họ đã hoàn thành, Oyama yêu cầu các sinh viên còn lại ngừng viết. Sau đó các sinh viên được yêu cầu đếm xem họ còn lại bao nhiêu phần chữ còn viết và được hỏi họ cảm thấy buộc phải hoàn thành bài tập đến mức nào. Đúng như các nhà nghiên cứu trông đợi, những sinh viên còn lại ít phần nội dung phải chép có động lực quay lại làm tiếp cao hơn hẳn so với những người còn lại nhiều, mà kỳ quặc là thậm chí còn cao hơn cả những người đã hoàn thành phần bài tập. Tại sao như thế? Manalo tin rằng sự lạc quan chính là yếu tố then chốt. "Ta cần phải có niềm tin vào bản thân - một kiểu kỳ vọng rằng ta có thể làm được điều gì đó. Và khi ta tiến gần tới mức hoàn thành một việc mà trước đó ta từng thất bại, đó là lúc sự lạc quan gia tăng." Chủ nghĩa tổng thể (Gestaltism) Một yếu tố khác dựa trên trường phái tư duy do các nhà tâm lý học người Úc và người Đức nghĩ ra vào đầu Thế kỷ 20 gọi là "chủ nghĩa tổng thể". Họ tin rằng con người giải thích thế giới bằng cách tìm hiểu mô thức, vì vậy bức tranh tổng thể quan trọng với chúng ta hơn là từng phần đơn lẻ. "Khi ta có các phần của một thứ gì đó, ta luôn muốn tạo ra nguyên cả thứ đó," Manalo nói. Chẳng hạn, nếu bạn cho ai đó thấy bề ngoài của một hình tam giác được vẽ bằng những đường đứt quãng, não ta sẽ tự nhiên nối các đường này lại và cho rằng đó là bức tranh hình tam giác thay vì coi đó là bức tranh vẽ nhiều đường thẳng. Nghiên cứu của Oyama và Manalo nhận thấy sinh viên có động lực thực hiện một nhiệm vụ hơn nhiều nếu họ sắp hoàn thành chúng "Điều này cũng tương tự như hành dộng trong thử nghiệm trên, đó là ta có xu hướng muốn làm xong việc gì đó, đặc biệt là khi nó đã gần như sắp hoàn thành rồi hoặc gần đạt tới mục tiêu đặt ra rồi," Manalo nói. Dù phần một của nghiên cứu có vẻ như ủng hộ lý thuyết của Hemingway, nhưng việc chép tay văn bản thì khó có thể là loại công việc mà hầu hết mọi người làm thường xuyên, vì vậy các nhà nghiên cứu quyết định thử xem liệu có tác dụng trong những bối cảnh thường ngày không. Họ muốn xem thử liệu kỹ thuật này có phải là sẽ hiệu quả nhất hay không nếu như ta đã lên kế hoạch cho các việc sắp tới cần làm, qua đó biết được rằng lượng công việc còn tồn đọng sẽ là bao nhiêu. Các nhà nghiên cứu chia một lớp 131 sinh viên thành hai nhóm và yêu cầu họ viết về ký ức từ trường mẫu giáo đến đại học (từ khi 4 tuổi đến 18 tuổi) - một nhiệm vụ khổng lồ. Trong nhóm một, họ được hỗ trợ cách sắp xếp câu trả lời; họ được yêu cầu chia ký ức thành hai phần, từ mẫu giáo đến tiểu học, từ thời trung học đến cấp ba. Nhóm còn lại không được giúp gợi ý gì hết. Trước khi bắt đầu, các sinh viên được hỏi họ cảm thấy có động lực đến mức nào. Một lần nữa, khi gần như các sinh viên đã sắp hoàn thành bài tập, mọi người được yêu cầu ngừng lại. Họ được hỏi họ còn bao nhiêu nữa thì hoàn thành và họ cảm thấy động lực làm nốt nhiều ít đến đâu. Giống như trong thử nghiệm trước, những sinh viên gần hoàn thành cảm thấy có nhiều động lực nhất. Tuy nhiên, lần này có một hiệu ứng khác xuất hiện - rất quan trọng - đó là những sinh viên được yêu cầu chia bài tập thành hai phần, và có lẽ nhờ vậy cảm thấy dễ đánh giá họ còn bao nhiêu phần chưa xong, cũng là người hào hứng quay trở lại hoàn thành bài tập hơn. Bị gián đoạn khi đang làm việc Phát hiện này rất tương đồng với nghiên cứu của Daniella Kupor từ Đại học Boston, người tìm hiểu về hiệu ứng của việc bị gián đoạn vào năm 2014. Trong một nghiên cứu, Kupor và đồng sự từ Đại học Stanford và Yale yêu cầu mọi người xem một video ngắn có nội dung một danh hài thể hiện một câu chuyện nhỏ xảy ra thời thơ ấu. Một nửa số người được phép xem trò hài đến phần cao trào, trong khi một số khác bị cắt ngang. Sau đó, người tham gia được yêu cầu mua sắm trên mạng tưởng tượng, có vẻ như là cho một nghiên cứu khác không liên quan. Họ được cho biết phải tìm mua gì, và sau đó được đưa cho xem hai món hàng mà họ có thể mua, có thể trùng hoặc không trùng với yêu cầu cần mua. Khi được hỏi, những người bị cắt ngang trong nghiên cứu trước nhiều khả năng là sẽ mua luôn thay vì tiếp tục tìm kiếm món đúng theo yêu cầu. "Khi bị gián đoạn khiến không hoàn thành mục tiêu hay nhiệm vụ cụ thể, ta nhận thấy là người bị gián đoạn quyết định nhanh chóng và thiếu suy nghĩ hơn trong các lĩnh vực hoàn toàn không liên quan," Kupor nói. "Họ cảm thấy thiếu sự kết thúc, và việc không được thoả mãn nhu cầu kết thúc công việc đó đã gây ảnh hưởng đến các quyết định họ đưa ra đối với các lĩnh vực không liên quan - và thúc đẩy họ hoàn thành công việc trong những lĩnh vực không liên quan đó." Nghiên cứu của Kupor chỉ ra rằng sự gián đoạn có thể đem lại tạo động lực thúc đẩy, nhưng không phải lúc nào điều này cũng có tác dụng tốt. Nghiên cứu cho thấy là nhiều khả năng chúng ta sẽ cảm thấy hối tiếc về những quyết định mà chúng ta đưa ra khi chưa suy nghĩ kín kẽ. Tuy nhiên, có thể hiệu ứng Hemingway cần những điều kiện khác để trở thành điều đem lại lợi ích. Rốt cuộc thì, những gián đoạn trong nghiên cứu của Kupor xảy ra giữa lúc những người tham gia đang làm một tác vụ nào đó, và vấn đề nằm ở chỗ thời điểm xảy ra sự gián đoạn; không ai nghĩ rằng nếu bạn bị bắt chuyện 10 lần mỗi ngày bởi những đồng nghiệp cực kỳ thích giao du qua lại sẽ là chuyện tốt cho bạn. Để khai thác tốt hiệu ứng này, sự gián đoạn nên được sắp xếp để bạn cảm thấy bạn biết bạn đang ở giai đoạn nào trong công việc. "Gestaltism" là trường phái tâm lý cho rằng con người nhận định thế giới bằng mô thức lớn và coi trọng bức tranh toàn cảnh hơn là từng phần nhỏ Dù là cách nào chăng nữa thì có lẽ chiến lược này cũng nên được vận dụng cẩn trọng cho đến khi ta hiểu rõ hơn về chuyện ngừng lại chỉ một khoảng ngắn trước khi hoàn thành nhiệm vụ sẽ ảnh hưởng ra sao đến tâm lý ta. Oyama và Manalo có cái nhìn lạc quan hơn. Họ nghĩ rằng hiệu ứng Hemingway có thể khai thác để đạt đến mục tiêu, dù lớn hay nhỏ, và cho rằng nó có thể đặc biệt hữu ích trong công sở và giáo dục. Oyama đã sử dụng chiến lược này khi ông thực hiện các bài viết khoa học, và các nhà nghiên cứu hiện thời đang làm việc trong một nghiên cứu xem xét xem liệu nó có thể giúp sinh viên hoàn thành chương trình tiến sĩ không, vì hiện thời đến một phần ba số sinh viên ở Châu u vẫn chưa hoàn thành phần viết nghiên cứu sau suốt sáu năm lần lữa. Ý tưởng là bằng cách giúp sinh viên chia phần việc ra, hiệu ứng Hemingway có thể tác động mỗi khi họ gần kết thúc một phần việc. Họ cũng nghĩ rằng nghiên cứu này có thể giúp mọi người trong những công việc hàng ngày, như nắm bắt ý tưởng mới trong lớp học. "Ví dụ như trong lớp học, đôi khi giáo viên yêu cầu học sinh ngừng lại khi các em đang chật vật tìm hiểu việc gì - giáo viên sẽ nói, được rồi, chúng ta học đủ rồi, hãy tiếp tục vào ngày mai. Nhưng đó là ý nghĩ dở," Manalo cho biết. Mặc dù Hemingway cho rằng sự ngắt quãng hữu ích cần phải do mỗi người tự xác định cho mình, nhưng các nhà nghiên cứu lại lo lắng về chuyện có phần việc bị bỏ lại thay vì lý do tại sao lại có chuyện bỏ lại như thế, hoặc việc đó đã bị bỏ lại như thế nào. Họ không nhìn thấy lý do vì sao sự ngắt quãng có kiểm soát cẩn thận do người khác áp đặt lên ta lại kém tác dụng hơn. Do thực tế là tất cả chúng ta ai đều muốn uống như Hemingway, ăn mặc như Hemingway, viết như ông và thiết kế ngôi nhà với những món nội thất mơ hồ mà ta cho rằng có liên quan đến ông, có lẽ đã đến lúc ta bắt đầu lên kế hoạch công việc như ông. Rốt cuộc thì Hemingway rõ ràng đã nói với ta như vậy - và ta là ai mà dám cãi lời ông chứ? Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Worklife. | Ông không chỉ nổi tiếng về những kiệt tác văn học, cocktail dry martini và sự duyên dáng phóng đãng - ông cũng là người phát minh ra một kỹ thuật có thể đánh bại sự trì hoãn lười nhác và tăng cường năng suất làm việc. | Bí quyết chinh phục thành công mọi việc theo phong cách Hemingway |
Xâm hại tình dục: 'Không thể đấu tranh khi trẻ đã là nạn nhân' Trong thông cáo ra hôm 17/03, Liên Hiệp Quốc nhấn mạnh: "Mọi trẻ em có quyền sống mà không chịu bạo lực, lạm dụng và bị bóc lột." "Tuy hoan nghênh động thái của Chính phủ Việt Nam trong việc điều tra các vụ việc liên quan đến lạm dụng tình dục trẻ em gần đây, Liên Hiệp Quốc vẫn hết sức lo ngại rằng lạm dụng trẻ em xảy ra trên diện rộng và đa số các vụ việc không được báo cáo hoặc không được chính quyền xử lý một cách đầy đủ ngay cả khi đã được báo cáo." Liên Hiệp Quốc ước tính cứ bốn trẻ ở Việt Nam thì có một em là nạn nhân của tình trạng lạm dụng và có ít nhất 1.300 trường hợp được báo cáo mỗi năm, tuy nhiên, trên thực tế con số còn lớn hơn nhiều và vì nhiều nguyên do, hiện vẫn không có con số chính thức. Một trong những lý do, theo chuyên gia bảo vệ trẻ em của Quỹ Nhi đồng Liên Hiệp Quốc (UNICEF) nói trong Bàn tròn thứ Năm của BBC Tiếng Việt, là văn hóa, nhận thức và sự lo ngại không nhận được sự hỗ trợ. Trẻ em Việt Nam 'cần được bảo vệ' và có 'quyền sống mà không chịu bạo lực, lạm dụng và bị bóc lột', theo Liên Hiệp Quốc "Nhiều người không muốn báo cáo, thừa nhận xâm hại tình dục ở trẻ em do văn hóa, do gia đình còn e ngại, sợ bị chỉ trích, kỳ thị, xấu hổ, nghĩ rằng có báo thì cũng không nhận được sự hỗ trợ hay đáp ứng cần thiết, vì vậy báo cáo số liệu chưa đầy đủ." Ngoài ra, Luật bảo vệ trẻ em mới sẽ có hiệu lực vào tháng 6/2017, nhưng các văn bản hướng dẫn, nghị định, thông tư, vẫn đang được xây dựng, "nên một số cơ quan tổ chức có chức năng nhiệm vụ bảo vệ trẻ em nói rằng họ vẫn lúng túng trong việc cụ thể nhiệm vụ là gì, thực hiện như thế nào, quy trình là gì" bà Nguyễn Thị Y Duyên từ UNICEF nói. Áp lực dư luận Phản hồi ý kiến của độc giả theo dõi chương trình thảo luận trực tuyến của BBC Tiếng về áp lực dư luận khiến một số vụ việc gần đây được các quan chức cấp cao chỉ đạo giải quyết, Luật sư Lê Thành Kính cho rằng luật đã có, và các cơ quan điều tra ở cấp quận, huyện đã có thẩm quyền và chức năng để thực hiện điều tra và giải quyết, không cần phải chờ cho tới khi có chỉ đạo của chính phủ. Ông Lê Thành Kính, trưởng Văn phòng Luật Lê Nguyễn từ thành phố Hồ Chí Minh, là luật sư bảo vệ cho cựu ca sỹ người Anh Gary Glitter, người từng bị kết án tù ở Việt Nam năm 2006 do có hành vi dâm ô với trẻ em. So sánh với Pháp, nơi chuyên gia tâm lý lâm sàng Demenet-Trần Nhi đang sống và làm việc, chị cho biết, "hiếm khi cần tới tận Thủ tướng Chính phủ yêu cầu xử lý một vụ việc mang tính chất pháp luật mà đã có pháp luật quy định rõ ràng." "Với một số trường hợp xâm hại trẻ em nhạy cảm hơn như liên quan tới yếu tố tôn giáo thì có sự can thiệp của các cơ quan chức năng liên quan tới tôn giáo để giúp điều tra và đẩy xa hơn quá trình xử lý." Luật sư Lê Thành Kính nhận xét rằng tình trạng xâm hại trẻ em ở Việt Nam rất "đáng báo động", và đã được nhắc đến từ nhiều năm nay, nhưng các cơ quan xử lý "rất chậm". Bên cạnh đó, tuy mức hình phạt quy định trong luật khá nặng, nhưng khi xét xử, "việc trừng phạt chưa đủ sức răn đe với những người có ý định hay có hành vi phải sợ". Dư luận VN phẫn nộ vì cáo buộc nhiều trẻ em bị xâm hại Khởi tố hình sự vụ án dâm ô trẻ em Trả lời câu hỏi của khán giả theo dõi chương trình Bàn tròn thứ Năm về việc người báo cáo trường hợp xâm hại cảm thấy 'bị bỏ rơi, không ai giúp đỡ', Luật sư Kính cho đây là ý thức của những người có trách nhiệm trong giải quyết vấn đề. "Nhiều khi chúng ta gọi đến không có người nghe máy, họ bắt làm bản tường trình, hỏi có chứng cứ gì không. Đây là việc mà nhất là ở những vùng nông thôn rất khó để giải thích được một cách rõ ràng vấn đề mà con cái họ bị xâm hại tình dục thì họ đòi phải có chứng cứ. "Việc tìm ra nhân chứng, vật chứng đối với loại tội phạm này không dễ nên nếu chậm một ngày nào thì việc xử lý gặp khó khăn rất nhiều, thì đây là ý thức của những người xử lý vấn đề này". 'Cơ thể trẻ là của trẻ' Để ngăn ngừa xảy ra tình trạng xâm hại, chuyên gia tâm lý học lâm sàng từ Paris cho rằng, trước tiên phải đầu từ gia đình, và bắt đầu từ rất sớm và hàng ngày. "Chúng ta không thể đấu tranh công bằng cho trẻ khi trẻ đã là nạn nhân rồi mà cha mẹ và nhà trường cần giúp trẻ hiểu quyền của mình, biết bảo vệ mình khi cần thiết, thậm chí là lên tiếng cho người khác, và không xâm hại trẻ khác." "Phương châm chính mà gia đình và nhà trường cần truyền tải cho trẻ trong trường hợp này là trẻ cần hiểu được cơ thể của trẻ thuộc về trẻ, cha mẹ có thể giúp chăm sóc và phát triển cơ thể này lành mạnh nhất thôi, chứ cha mẹ hay người lớn không có quyền năng, quyền lực lớn hơn trẻ." "Phải bắt đầu bằng cách chính cha mẹ tôn trọng cơ thể của con trong cách chăm sóc con cái hàng ngày từ tấm bé, luôn phải giải thích trước cho trẻ trước khi chạm vào vùng kín, cả bác sỹ, nhà trường, thầy cô giáo cũng vậy." "Cha mẹ cũng cần tôn trọng cơ thể của cha mẹ, và để trẻ hiểu khái niệm về riêng tư thì cha mẹ cũng phải tôn trọng khái niệm riêng tư." Một yếu tố đặc biệt quan trọng nữa, là việc xây dựng lòng tin của trẻ thông qua việc tôn trọng lời nói, để khi có vấn đề xảy ra thì trẻ có thể chia sẻ và kêu cứu, chuyên gia tâm lý Demenet-Trần Nhi nói trong thảo luận. Thông cáo của Liên Hiệp Quốc về tình trạng xâm hại trẻ em ở Việt Nam nhấn mạnh: "Củng cố hệ thống để bảo vệ trẻ em ở Việt Nam quan trọng sống còn để bảo vệ trẻ em khỏi mọi hình thức bạo lực, lạm dụng và bị khai thác, trong đó có cả việc đào tạo cho nhân viên xã hội ở mọi cấp, cũng như đảm bảo khả năng được hưởng công lý một cách dễ dàng và có những biện pháp hiệu quả và hỗ trợ đặc biệt cho nạn nhân, chứ không chỉ là phản ứng trước các trường hợp sau khi đã xảy ra xâm hại, mà là ngăn chặn trước khi nó xảy ra." Liên Hiệp Quốc khuyến khích bất kỳ ai là nạn nhân hay nhân chứng liên hệ tới Đường dây nóng bảo vệ trẻ em ở Việt Nam: 1800 1567 để được hỗ trợ. Bắt tạm giam nghi phạm dâm ô trẻ em Nghi phạm vụ bạo hành trẻ Campuchia sẽ bị xử ở đâu? | Liên Hiệp Quốc ra thông cáo bày tỏ lo ngại 'nghiêm trọng' trước 'cường độ' của các vụ xâm hại trẻ em ở Việt Nam. | LHQ: Đặc biệt lo ngại về nạn xâm hại trẻ em ở Việt Nam |
Đại hội tổ chức tại Hội trường Ba Đình, Hà Nội. Dưới đây là danh sách các đại biểu sẽ dự hội nghị, được báo Văn nghệ trẻ, thuộc Hội nhà văn, đăng tải dựa trên thông tin do Ban tổ chức cung cấp: I. Ban Chấp hành Hội (Khoá VI - 2000 - 2005) 1. Hữu Thỉnh - Tổng thư ký 2. Nguyễn Trí Huân - Phó tổng thư ký 3. Anh Đức - Phó tổng thư ký 4. Cao Tiến Lê - Uỷ viên thường trực BCH 5. Ma Văn Kháng - Uỷ viên BCH 6. Y Phương - Uỷ viên BCH 7. Lê Chí - Uỷ viên BCH 8. Thanh Quế - Uỷ viên BCH 9. Lâm Thị Mỹ Dạ - Uỷ viên BCH II. Đại biểu mời (Các Tổng, Phó tổng thư ký các nhiệm kỳ đã qua) 1. Tô Hoài - Tổng thư ký 2. Nguyễn Xuân Sanh - Phó tổng thư ký 3. Nguyên Ngọc - Bí thư Đảng đoàn - Phó tổng thư ký 4. Nguyễn Khải - Phó tổng thư ký 5. Vũ Tú Nam - Tổng thư ký 6. Chính Hữu - Phó tổng thư ký 7. Nguyễn Quang Sáng - Phó tổng thư ký 8. Nguyễn Khoa Điềm - Tổng thư ký Các nhà văn được Giải thưởng Hồ Chí Minh 9. Tế Hanh 10. Vũ Khiêu 11. Học Phi 12. Hoàng Trinh 13. Hà Xuân Trường Các nhà văn được Ban chấp hành chỉ định Bàn Tài Đoàn; Hùng Đình Quý; Triều Ân; Nguyễn Viết Lãm; Sao Mai; Hữu Loan; Trang Thế Hy; Lê Văn Thảo; Viễn Phương; Trần Bạch Đằng; Nguyễn Văn Hạnh; Phạm Tường Hạnh; Sơn Nam; Huy Phương; Hoàng Châu Ký; Y Điêng; Nga Hvê; La Quán Miên; Giang Nam; Văn Công; Bằng Việt; Hồ Anh Thái; Hồng Hà; Khương Hữu Dụng; Võ Quảng; Bùi Hiển; Kim Lân; Thợ Rèn; Nguyễn Thị Cẩm Thạnh; Đào Vũ, Hữu Mai; Nguyễn Thanh Hương; Nguyệt Tú; Vũ Đức Phúc; Đông Hoài; Lê Xuân Vũ; Phan Quang; Trường Lưu; Lê Minh; Văn Trọng; Trần Đình Vân (Thái Duy); Hoàng Cầm; Thái Chí Thanh (ở Ba Lan); Nguyễn Văn Thọ (ở Đức); Mai Liễu; Bích Thuận; Thanh Châu; Quang Chiến; Nguyễn Xuân Thâm. Khu vực các tỉnh phía Bắc Anh Vũ; Đỗ Thị Tấc; Trần Nhuận Minh; Đức Hậu; Nguyễn Hữu Nhàn; Ngọc Bái; Pờ Sảo Mìn; Đình Kính; Thi Hoàng; Trần Anh Trang; Bão Vũ; Nông Thị Ngọc Hoà; Lê Hoài Nam; Đoàn Lê; Võ Khắc Nghiêm; Lò Cao Nhum; Cao Xuân Thái; Dương Kiều Minh; Lâm Xuân Vy; Ma Trường Nguyên; Lâm Quý; Mã Thế Vinh; Kim Chuông; Mai Văn Phấn; Hoàng Quảng Uyên; Trần Hùng; Sa Phong Ba; Kao Sơn; Hồ Thủy Giang (Đào Việt Hải); Trịnh Thanh Phong; Đoàn Ngọc Hà; Đặng Văn Sinh; Mã A Lềnh; Phù Ninh; Nông Viết Toại; Dư Thị Hoàn; Đinh Nam Khương; Trần Quốc Tiến; Nguyễn Hưng Hải; Nguyễn Hữu Tiến; Vương Trung; Bùi Ngọc Tấn; Nguyễn Phúc Lai; Nguyễn Đình ảnh; Dương Hướng; Đỗ Thị Hiền Hoà; Triệu Kim Văn; Lương Hiền; Nguyễn Thuý Quỳnh; Hà Lâm Kỳ; Xuân Mai; Võ Bá Cường;Vũ Thị Huyền. Khu vực Tây Nguyên Phạm Doanh; Văn Công Hùng; Nguyễn Hoàng Thu; Nguyễn Thị Thu Loan; Tạ Văn Sĩ; Kim Nhất; Linh Nga Niếc Đam; Nay Nô. Khu vực Đồng bằng sông Cửu Long Vũ Hồng; Đinh Thị Thu Vân; Hồ Tĩnh Tâm; Ngọc Phượng; Nguyễn Ngọc Tư; Song Hảo; Lê Tân; Thai Sắc; Nguyễn Thanh; Kim Ba; Phan Trung Nghĩa; Nguyễn Thị Diệp Mai; Ngô Khắc Tài; Nguyễn Lập Em; Anh Đào; Trịnh Bửu Hoài; Lê Đình Trường; Hồ Thạch Điền; Trần Thế Vinh; Lương Minh Hinh. Khu vực Đông Nam Bộ In Ra Sa Ra; Trần Đức Tiến; Nguyễn Đức Thiện; Khôi Vũ; Đàm Chu Văn; Phạm Quốc Ca; Lê Huy Mậu; Trần Ngọc Tuấn; Lê Nguyên Ngữ; Tùng Bách; Phạm Quang Trung; Nguyễn Thu Trân; Xuân Sách. Khu vực miền Trung Nguyễn Thanh Mừng; Hồng Nhu; Nguyễn Quang Hà; Thái Bá Lợi; Cao Duy Thảo; Đức Ban; Nguyễn Khắc Phê; Trần Thuỳ Mai; Thạch Quỳ; Trần Chấn Uy; Lê Khánh Mai; Nguyễn Thị Phước; Ngô Minh; Huỳnh Thạch Thảo; Xuân Đức; Nguyễn Khắc Thạch; Kiều Vượng; Lê Thái Sơn; Ngân Vịnh; Vương Anh; Hoàng Vũ Thuật; Hải Kỳ; Mai Ngọc Thanh; Võ Quê; Mạnh Lê; Đà Linh; Hữu Phương; Hà Thị Cẩm Anh; Hà Khánh Linh; Nguyễn Bá Thâm; Đào Minh Hiệp; Bá Dũng; Nguyễn Ngọc Phú; Nguyễn Gia Nùng; Từ Nguyên Tĩnh; Vĩnh Nguyên; Hoàng Nhật Tuyên; Thanh Thảo; Trần Thị Huyền Trang; Duy Thảo; Hồ Thế Hà; Lưu Trùng Dương; Đào Xuân Quý; Vũ Thị Khương; Nguyễn Trung Hiếu; Hoàng Bình Trọng; Lê Văn Ngăn; Tô Phương; Nguyễn Văn Dinh; Nguyễn Thế Tường; Lệ Thu; Triệu Lam Châu; Vân Hạ; Nguyễn Kim Huy; Lý Hoài Xuân; Hồ Duy Lệ; Quý Thể. Khu vực TP. Hồ Chí Minh Văn Lê; Trần Mạnh Hảo; Nguyễn Thị Minh Ngọc; Trần Kim Trắc; Thái Thăng Long; Trần Văn Tuấn; Phan Triều Hải; Lê Thị Kim; Nguyễn Thị Thu Nguyệt; Hoàng Đình Quang; Trần Nhật Thu; Mai Quốc Liên; Ngô Thị Kim Cúc; Nguyễn Thái Dương; Phạm Thị Ngọc Liên; Tôn Nữ Thu Thuỷ; Nguyễn Trọng Tín; Hoài Vũ; Nguyễn Nhật ánh; Hồng Duệ; Nguyễn Thị Ngọc Hải; Trần Quốc Toàn; Đoàn Thạch Biền; Khánh Chi; Dương Trọng Dật; Lê Giang; Nguyễn Thị Châu Giang; ý Nhi; Hà Bình Nhưỡng; Phạm Sĩ Sáu; Chim Trắng (Hồ Văn Ba); Trần Thanh Đạm; Trần Thanh Giao; Mường Mán; Triệu Xuân; Trần Hoài Dương; Phan Thị Vàng Anh; Đặng Nguyệt Anh; Nguyễn Chí Hiếu; Nguyễn Thái Sơn; Nguyễn Đông Thức; Thanh Giang; Trầm Hương; Cao Xuân Sơn; Vũ Ân Thi; Cao Xuân Hạo; Hải Như; Trần Công Tấn; Nguyễn Vũ Tiềm; Trương Nam Hương; Thi Thi Tống Ngọc; Trần Hữu Tá; Phan Ngọc Thường Đoan; Lam Giang; Tô Hoàng; Trần Hữu Lục; Thảo Phương; Lê Minh Quốc; Thanh Tùng; Lê Điệp; Lê Ngọc Trà; Hoài Anh; Đặng Hấn; Đinh Quang Nhã; Vũ Thị Thường; Lê Khánh Trường; Trúc Chi; Nguyễn Trí Công; Từ Quốc Hoài; Trần Hữu Đức (Trần Hữu Dũng); Nhật Tuấn; Lê Xuân Đố; Nguyên Hồ; Tạ Nghi Lễ; Đoàn Minh Tuấn; Lê Thành Chơn; Nguyễn Khoa Đăng; Hiền Phương; Kim Quyên (Kim Hường); Nguyễn Công Bình; Đỗ Trung Quân; Trần Sĩ Tuấn; Lê Trí Viễn. Khu vực Quân đội Nguyễn Đức Mậu; Nguyễn Bảo; Ngô Vĩnh Bình; Phạm Hoa; Chu Lai; Khuất Quang Thuỵ; Anh Ngọc; Lê Thành Nghị; Vương Trọng; Phạm Ngọc Cảnh; Nam Hà; Lê Lựu; Nguyễn Hồng Hà; Nguyễn Hữu Quý; Sương Nguyệt Minh; Hồ Phương; Hồng Diệu; Lê Văn Vọng; Nguyễn Tiến Hải; Vũ Thị Hồng; Trần Anh Thái; Dũng Hà; Đỗ Bích Thuỷ; Bùi Thanh Minh; Nguyễn Thị Như Trang; Nguyễn Văn Hiếu; Triệu Huấn; Phạm Quang Đẩu; Dương Duy Ngữ; Nguyễn Đình Tú; Lương Sĩ Cầm. Khối các nhà văn Công an Hữu Ước; Văn Phan; Trần Thanh Hà; Khổng Minh Dụ; Đinh Quang Tốn; Ngôn Vĩnh; Trần Diễn; Nguyễn Như Phong; Hồng Thanh Quang; Phan Quế; Đặng Vương Hưng; Phùng Thiên Tân; Như Bình; Nguyễn Thu Trang; Phạm Khải; Tôn ái Nhân. Khu vực cơ quan Hội Nhà văn Đỗ Chu; Trung Trung Đỉnh; Tô Đức Chiêu; Phạm Sông Hồng; Nguyễn Quang Thiều; Nguyễn Trác; Nguyễn Phan Hách; Lê Minh Khuê; Đỗ Bạch Mai; Vũ Quần Phương; Trần Quốc Thực; Phạm Đình Ân; Hà Đình Cẩn; Dạ Ngân; Đào Thắng; Hoàng Minh Châu; Vân Long; Thành Đức Trinh Bảo; Trần Huy Quang; Võ Thị Xuân Hà; Nguyễn Hoa; Bảo Ninh; Trần Thị Thắng; Nguyễn Khắc Trường; Ngô Ngọc Bội; Thái Hà; Nguyễn Kiên; Trần Nhương; Hà Phạm Phú; Nguyễn Thị Ngọc Tú; Trương Vĩnh Tuấn; Võ Thanh An; Đoàn Thị Lam Luyến; Ngô Văn Phú; Trần Ninh Hồ; Hà Nguyên Huyến (Nguyên Hà); Nguyễn Duy; Nguyễn Khắc Phục; Thái Bá Tân; Võ Văn Trực. Khu vực khối Nhà nước - Mặt trận Đoàn Tử Huyến; Nguyễn Hoàng Sơn; Lê Quang Trang; Nguyễn Việt Chiến; Dương Kỳ Anh; Phạm Đức; Trần Thị Trường; Phan Cung Việt; Định Hải; Lê Phương Liên; Nguyễn Thị Mai; Dương Thuấn; Võ Thị Hảo; Nguyễn Thị Hồng; Trần Bảo Hưng; Thuỳ Dương; Phan Xuân Hạt; Quang Khải; Lê Cảnh Nhạc; Trần Thị Mỹ Hạnh; Đoàn Thị Ký; Hữu Việt; Phạm Ngọc Chiểu; Cao Giang; Văn Chinh; Vũ Huy Anh; Trần Thiên Hương; Đỗ Bảo Châu; Phùng Ngọc Hùng; Tạ Minh Châu; Trần Quang Đạo; Nguyễn Thị Vân Anh; Hoàng Trần Cương; Nguyễn Tùng Linh; Nguyễn Đức Quang; Phạm Hồ Thu; Trần Dũng; Bùi Việt Sĩ; Xuân Cang; Nguyễn Quỳnh; Phong Thu; Đỗ Vĩnh Bảo; Trần Thị Nương. Khu vực khối Khoa giáo Nguyễn Đăng Mạnh; Trần Đình Sử; Phan Trọng Thưởng; Hà Minh Đức; Mã Giang Lân; Phong Lê; Phương Lựu; Bùi Việt Thắng; Trương Đăng Dung; Lê Sơn; Phan Cự Đệ; Lý Hoài Thu; Trần Quang Quý; Nguyễn Thị Minh Thái; Bích Thu; Y Ban; Nguyễn Đăng Điệp; Chu Văn Sơn; Phùng Văn Tửu; Nguyễn Văn Dân; Lê Thị Đức Hạnh; Trần Đăng Suyền; Nguyễn Ngọc Thiện; Phạm Tú Châu; Nguyễn Huệ Chi; Đặng Anh Đào; Vũ Tuấn Anh; Phi Tuyết Ba; Phan Văn Các; Mai Văn Hai; Thanh Kim; Nguyễn Xuân Nam; Mai Hương; Nguyễn Thành Phong; Vân Thanh. Khu vực khối Tư tưởng Nguyễn Sĩ Đại; Trúc Thông; Đỗ Minh Tuấn; Đặng ái; Nguyễn Thị Thu Huệ; Lê Huy Quang; Lê Thị Mây; Trần Nhật Lam; Ngô Thảo; Nguyễn Thị Hồng Ngát; Đỗ Trung Lai; Ngô Thế Oanh; Quang Huy; Hoàng Nhuận Cầm; Hoàng Ngọc Hiến; Nguyễn Trọng Tạo; Nguyễn Văn Lưu; Lê Đình Cánh; Vũ Duy Thông; Trần Kim Hoa; Trần Đăng Khoa; Phạm Tiến Duật; Anh Chi; Đỗ Kim Cuông; Thuý Toàn; Phan Hồng Giang; Trịnh Thanh Sơn; Tuyết Nga; Đỗ Lai Thuý; Chu Văn Mười; Minh Chuyên; Phạm Công Trứ; Trần Phương Trà; Trịnh Đình Khôi; Hồ Sĩ Vịnh; Nguyễn Thụy Kha; Phạm Ngọc Tiến; Tùng Điển; Nguyễn Đình Chính; Đinh Xuân Dũng; Trúc Cương; Lò Ngân Sủn; Cao Duy Sơn; Lê Phương; Nguyễn Linh Khiếu; Nguyễn Bao; Lê Ngọc Minh. Khu vực Hà Nội Lê Bầu; Phan Thị Thanh Nhàn; Hoà Vang; Nguyễn Xuân Khánh; Hoàng Việt Hằng; Ngô Quân Miện; Vũ Bão; Hoàng Ngọc Hà; Vũ Xuân Hoát; Nguyễn Thị Ngọc Hà; Nguyễn Quang Thân; Hoàng Cát; Thanh Hào; Hoàng Thị Minh Khanh; Hoàng Quốc Hải; Đào Quang Thép; Lý Thị Trung; Ông Văn Tùng; Lê Đạt; Thuận Vy; Bùi Việt Mỹ; Vũ Đức Nguyên; Từ Ngàn Phố; Nguyễn Trọng Văn; Bùi Kim Anh; Đặng Huy Giang; Hoàng Công Khanh; Vũ đình Minh; Nguyễn Huy Thiệp; Chử Văn Long; Bùi Sim Sim; Trần Chinh Vũ; Hà Ân; Nguyễn Anh Biên; Nguyễn Đỗ Phú; Mai Hồng Niên; Yên Thao. | Đại hội Hội Nhà văn VN lần thứ 7 sẽ diễn ra từ ngày 23 đến 25-4, với sự tham dự của 500 đại biểu là các nhà văn. | Danh sách đại biểu dự đại hội Hội nhà văn VN lần bảy |
Ông nói: "Việc xác định có tội hay không có tội thường diễn ra theo trình tự nhất định. Mỗi lần tạm giam để điều tra là ba tháng, dài lắm cũng chỉ gia hạn được bốn lần. Sau 12 tháng, ông Nguyễn Việt Tiến phải được xác nhận có tội hoặc không có tội. Nhưng ông Tiến lại bị giam đến 18 tháng, cho thấy dấu hiệu ông không phải hoàn toàn vô tội.“ Thưa ông, cách diễn giải như vậy của một luật sư hơi có phần… cẩu thả và nguy hiểm. Và suy cho cùng, đó là cách diễn giải hoàn toàn phi logic. Bởi, nếu đúng là luật cho phép việc tạm giam điều tra dài nhất là 12 tháng và hết thời gian này, phải đưa ra xác nhận về việc ông Tiến có tội hay không có tội, mà ông Tiến lại bị giam tới 18 tháng để rồi được kết luận là vô tội, thì từ đó chỉ có thể suy ra một kết luận duy nhất: Cơ quan điều tra đã có chỗ nào đấy vi phạm luật, và như vậy, phải chịu trách nhiệm. Ông Tiến có thể khởi tố lại. Tôi nói điều này chỉ dựa trên suy luận logic, còn điều luật có thật đúng thế hay không, tôi không biết, vì tôi không phải là luật sư. Tiếp theo, ông nói: "Theo tôi hiểu, hiện nay người dân trong nước rất bức xúc chuyện ông Tiến được “tẩy” hết các tội mà trước đây cơ quan điều tra đề nghị khởi tố.“ Dựa vào đâu mà ông nói "người dân“ bức xúc vì chuyện ông Tiến "được tẩy tội“. "Người dân“ ở đây là những ai, thưa ông? Là luật sư, theo tôi ông đừng bao giờ phát biểu bất kì một điều gì nhân danh "người dân“, mà ông hãy phát biểu theo chính kiến của ông, theo tinh thần pháp luật. Ý dân, ý quan? Thưa ông Vũ, ông cũng chỉ là một cá nhân, ông không có tư cách gì đại diện cho "người dân“ để đưa ra những phán đoán "theo ông hiểu“ mà tôi thấy là vô cùng nguy hiểm. Tôi xin nói điều này với ông: Nếu quả thực "người dân“ có bức xúc thật, thì nỗi bức xúc ấy không phải là chuyện ông Tiến có tội hay ông Tiến vô tội, mà là họ có cơ sở để nghi ngờ tính công minh pháp luật và tính khách quan của công luận. Vì sao lại như vậy? Rất đơn giản: 1) vì hệ thống tư pháp được thực thi bởi những luật sư thiếu chính kiến như ông hoặc ông Hoàng Nghĩa Mai, Viện phó VKSNDTC ("PMU 18 được khởi tố trong bối cảnh thông tin hoàn toàn bất lợi cho ông Nguyễn Việt Tiến vì ngoài chứng cứ pháp lý, còn có cả yếu tố dư luận, do đó việc phê chuẩn khởi tố là không tránh khỏi“); 2) công luận (báo chí), lẽ ra là phải đại diện cho những tiếng nói đa chiều, thì chỉ chạy theo một chiều, "thừa gió bẻ măng“, khi người ta chưa bị buộc tội đã thay tòa án kết tội người ta rồi. Chức năng của công luận không phải là xử án (đấy là việc của tòa án), và ngay cả khi một ai đó đã bị tòa án kết tội thì báo chí cũng không được phép kết tội thêm cho ông ta nữa. Báo chí nghiêm túc chỉ nên dừng ở việc đưa tin và bình luận, phân tích, mổ xẻ, đưa ra những góc nhìn khác nhau về phán quyết của tòa án, để công chúng qua đó có thể tự đánh giá quyết định ây của tòa án là đúng hay sai, thỏa đáng hay chưa thỏa đáng. Báo chí không được phép ngả theo tâm lý của một nhóm người, dù đó là số đông (bức xúc, muốn kết tội một ai đó), để kết tội người ấy. Tôi nghĩ ông cũng phần nào nhận ra điều này trong bài trả lời phỏng vấn của mình, khi ông nói rằng: "Cho đến thời điểm này, khi được đình chỉ điều tra với một số tội, ông Tiến hoàn toàn có quyền khởi kiện hoặc khiếu nại những cơ quan hay cá nhân đã nói là ông có tội. Điều đó đã có trong quy định của luật báo chí, luật khiếu nại tố cáo cũng như dựa vào luật hình sự.“ Tuy nhiên, tôi xin nói thêm điều này, điều mà lẽ ra, ông với tư cách một luật sư nên nói ra mới phải: Ngay cả khi ông Tiến có bị tòa án kết tội đi chăng nữa, thì điều đó cũng chỉ có nghĩa rằng: chỉ đến bây giờ, ông Tiến mới bị tòa án chính thức kết tội, còn trước đó, ông ấy vẫn chưa bị kết tội, vì thế trước đó không ai được quyền nói ông ấy có tội. Nghĩa là trước đó, bất kì tờ báo nào, cơ quan hay cá nhân nào nói ông ấy có tội, đều là phạm luật và có thể bị khiếu nại. (Không phụ thuộc vào việc bây giờ ông ấy có bị kết tội hay không). Thưa ông luật sư Cù Huy Hà Vũ, để hiểu rõ vấn đề này, tôi xin nhắc lại hai điều vừa nói một lần nữa: 1) Khi một người chưa bị tòa án kết tội thì bất kì ai, bất kì tờ báo hay cơ quan nào, cũng không được quyền nói ông ta có tội; 2) Ngay cả khi người đó đã bị tòa án chính thức kết tội, báo chí cũng không được phép kết tội thêm cho ông ta nữa, mà báo chí hãy làm đúng chức năng của mình: thông tin, phân tích, bình luận một cách khách quan để công chúng có thể đánh giá được phán quyết của tòa án là thỏa đáng hay không thỏa đáng. Tiếp theo, ông nói: "Về phần tôi, việc ông Tiến được trắng án là rất khó hiểu. Đây là vấn đề mang tính chất quốc gia. Nó đã được xác định là vụ án điểm, đại diện cho bộ mặt luật pháp của một đất nước. Nó không phải là một vụ việc lẻ tẻ ở địa phương, liên quan vài người mà đây nó liên quan cả hệ thống chính trị. Việc khởi tố hay không khởi tố không phải dễ dàng như việc đình chỉ một vụ án liên quan vài người.“ Lối tư duy này của ông, một luật sư, khiến tôi, một công dân, vô cùng sợ hãi. Thưa ông, thế nào là "vấn đề mang tính chất quốc gia“? Thế nào là "vụ án điểm“? Có phải một khi đã đưa vụ án lên hàng "quốc gia“, lên hàng "điểm“ rồi, thì cứ nhất định phải kết tội một ai đó để làm con dê tế thần hay không? Lối tư duy kì quái của ông, thưa ông, hoàn toàn không phù hợp với tinh thần pháp luật của một Nhà nước pháp quyền mà Chính phủ Việt Nam hiện nay đang cam kết xây dựng. Tôi xin thưa với ông, nếu Pháp luật thực sự được tôn trọng, thì người ta phải nghiêm cẩn như nhau trong tất cả các vụ án, dù đó là vụ án lớn hay nhỏ, liên quan đến "vài người“ hay nhiều người. Cứ nói như ông thì với các vụ án "lẻ tẻ ở địa phương“ (ngôn từ của ông), những vụ án xử những người dân thấp cổ bé họng, người ta cứ việc dễ dàng đình chỉ hay tiếp tục tiến hành hay sao? Bài viết này thể hiện quan điểm cá nhân của tôi về bài trả lời phỏng vấn của ông. Rất mong được đón nghe lời ông phản biện. Noname Hà NộiÔng Đinh Bá Anh mâu thuẫn với chính mình trên phương diện "tư duy logic".Tôi xin chứng minh: "Và suy cho cùng, đó là cách diễn giải hoàn toàn phi logic. Bởi, nếu đúng là luật cho phép việc tạm giam điều tra dài nhất là 12 tháng và hết thời gian này, phải đưa ra xác nhận về việc ông Tiến có tội hay không có tội, mà ông Tiến lại bị giam tới 18 tháng để rồi được kết luận là vô tội, thì từ đó chỉ có thể suy ra một kết luận duy nhất: Cơ quan điều tra đã có chỗ nào đấy vi phạm luật, và như vậy, phải chịu trách nhiệm" (trích dẫn) là một phản biện rất hợp Logic. NobodyThưa Ông Đinh Bá Anh, ai mướn ông viết bài đó vậy? Ông nhận được bao nhiêu tiền? Đất nước XHCN của ông thối nát lắm rồi, Ông mở miệng làm gì để rồi nghe thiên hạ chửi.....!? Do Mai Loc QN, Việt NamTôi là một người dân, tôi cũng rất bức xúc về việc Nguyễn Việt Tiến "vô tội". Có thể không đến 100%, nhưng ít ra cũng 80% người dân bức xúc; 20% còn lại là đảng viên CS, quan chức và gia đình của họ mới cho rằng tòa xử đúng ! Và, Đinh Bá Anh cũng nằm trong số 20% đó. Hanh VX, Tp.HCMThật là chán ngán cho Pháp luật của Việt Nam. 18 tháng mà mới có kết luận về trường hợp của ông N V Tiến. Nhưng tôi thì không thể tin được là ông ta vô tội hay trắng án được? Chẳng lẽ trước đây bắt ông ta bỏ giam là dựa trên dư luận hay sao? Hỡi Công lý đâu rồi! Hãy trả lời cho dân đen của chúng tôi đi! Làm sao cho luật pháp đựơc thực thi bây giờ? Mai FloridaThưa ông Đinh Bá Anh, ông đang nói chuyện lý thuyết hay thực tế? Chuyện lý thuyết thì luật với lệ, chữ với nghĩa, tôi chắc Việt Nam không thiếu thứ nào! Nhưng vấn đề ở chỗ là nó được áp dụng cho những ai! Ông viết :” Báo chí không được phép ngả theo tâm lý của một nhóm người, dù đó là số đông (bức xúc, muốn kết tội một ai đó), để kết tội người ấy.” thì ông nên hỏi lại ông Lê Doãn Hợp chuyện báo chí “phải đi đúng lề đường bên phải” trước! Đã gọi là ngôn luận thì tại sao chỉ đi một bên lề đường? Có khác gì khi nói anh có tự do ở trong nhà đá? Việc báo chí VN kết tội nghi phạm trước khi ra tòa là chuyện thường ngày ở huyện. Ông cũng nên xem lại báo chí về vô số vụ án như Năm Cam, Nguyễn Văn Lý, Lê Thị Công Nhân.. Nhưn! g vụ ông Nguyễn Việt Tiến thì gió đã xoay chiều. Hai năm trước ông NVT yếu thế nên bị đánh mạnh, 2 năm sau ông ấy lấy lại được phông độ nên diễn biến phải khác đi. Pháp luật được gọi là thần công lý, nhưng ở VN thần công lý cũng có sư phụ đấy ông ạ! Tôi tin không phải là ông không biết chuyện nầy nhưng nếu thật tình ông không biết thì xin ông tự tìm hỏi bất cứ phó thường dân nào để tự có kết luận mà không sợ phải nhân danh bất cứ ai. NPKinh TPHCMĐối với tôi vụ án này giống như là giọt nước tràn ly, bây giờ tôi ủng hộ dân chủ cấp bách ở Việt Nam. Nếu không thì nguy to. le minh SàigònTôi cho rằng cơ quan điều tra một khi đã phê lệnh khởi tố ai thì hầu như trong họ tay đã có đầy đủ bằng chứng vật chứng, việc đưa nghi phạm ra truớc vành móng ngựa chỉ là vấn đề thời gian để củng cố hồ sơ mà thôi, huống hồ thời hạn tạm giữ ông Nguyễn Việt Tiến kéo dài những 18 tháng, "ĐÙNG 1 CÁI" tuyên bố ông ta vô tội, có chăng là trong qua trình điều tra, càng điều tra càng lòi ra nhiều vị tai to mặt lớn bên trên e rằng xử không tiện nên khép lại hồ sơ vụ án cho qua chuyện, và cũng có thể đây là 1 ván bài chính trị giữa các phe phái, nên nhớ rằng từ lúc ông Nguyễn Tấn Dũng nhậm chức đã lôi ra nhiều vụ tham ô tham nhũng như MU 18, vụ đề án 112, tổng thanh tra nhà nước... và càng điều tra những vụ này càng thấy rắc rối liên quan đến những vu chóp bu của nhà nước? Nếu điều tra đến nơi đến chốn, không chừng không còn ai để điều hành bộ máy chính quyền như lời của cựu Tổng thống VNCH"chống hết tham nhũng rồi lấy ai để mần việc?" Thôi thì xí xóa dĩ hòa vi quý cho qua để còn cùng nhau lãnh đạo đất nước tiến nhanh tiến mạnh tiến tới XHCN nữa! Long Tp HCMBác Minh Melbourne - Australia ơi, xứ nào chả có chuyện này đâu phải chỉ ở Việt Nam, nhưng ở xứ người có nền tư pháp tốt thì người dân đỡ phải bị oan sai hơn, cái xứ nào chả thế, các bác chỉ thay nhau chửi ông Đảng, ông nhà nước, các bác có giỏi thì đưa ra chính sách cụ thể đường lối rõ ràng để người dân đứng lên đói thay đổi đi, chửi và nói quá nhiều rồi, ai có tâm huyết thì làm điều gì đó đi. taolao Vĩnh Phuc-VNBác ĐBA không phải là luật sư mà lý luận của bác quả thật đáng nể.Thôi thì bác và bác CHHV cứ phản biện nhau cho ra nhẽ để các công dân bình thường như em đây thưởng lãm. Tuy nhiên em thấy bác CHHV nói người dân bức xúc là có thật 100%. Cách đây 2 năm người dân đã tin, qua báo chí và các phương tiện truyền thông khác, qua những cơ quan điều tra của công an, qua phát biểu và bài viết của những quan chức; và VKSNDTC cũng đã tin như vậy mới cho lệnh bắt giam ông Tiến, dám còng tay ông. Thế nhưng từ khi được biết ông Bùi Tiến Dũng chỉ có tội đánh bạc và đưa hối lộ thôi thì những người dân ngu như em đây cũng đã tiên đoán là ngài Tiến vô tội.Và quả thật ngài vô tội! Thôi thì theo em, nên điều tra tiếp là ai đã nhận tiền hối lộ do ông BTD đưa,tiền đánh b! ạc từ nguồn nào, còn bác Tiến thì nên giải trình số tài sản kếch sù hiện có, và khuyên các bác ấy nên học tập gương Bác Hồ sống thanh bạch giản dị trong lúc người dân còn bữa đói , bữa no (đừng bắt chúng em phải học trong lúc các thì đánh bạc phải có mỹ nữ lõa thể ngồi kề, uống bia ngâm mỹ nữ... ), không truy cứu trách nhiệm hình sự thì cũng phải xử phạt hành chính vì chưa làm gương tốt, chưa xứng đáng là " đầy tớ trung thành của nhân dân " và không phục hồi lại chức vụ cũ cho các bác ấy.( em là em nói thực cái bụng vậy thôi chứ em sợ lắm, lẽ ra chuyện của người mình không nên đây vào.) Minh Melbourne - AustraliaHồng phúc 70 đời nhà ông Tiến còn lớn. Cứ tưởng ông sẽ bị hổ đầu trảm đến nơi, nhẹ thì bóc lịch 20 năm. Nay được tha bổng còn không biết ơn chính sách nhân đạo và khoan hồng vô bờ bến của đảng ta thì chớ, lại còn tính chuyện kiện ngược Viện Kiểm Sát vì đã bắt ông một cách oan sai. Xem ra ở xứ Việt Nam chỉ có mỗi ông Tiến và những quan to cỡ ông trở lên bị oan thật, còn hàng trăm ngàn nông dân và người nghèo đô thị, nếu không muốn nói là hàng triệu mảnh đời cơ hàn, bị quan chức các cỡ thi nhau cướp đất chiếm nhà ăn chặn tiền tử tuất với lại hàng cứu trợ, bị gạt ra rìa của xã hội, thì là chuyện nhỏ, không bõ quan tâm. Chuyện thật trăm phần trăm made in Vietnam, một xã hội bát nháo, nát bét dán nhãn kinh tế thị trường định hướng XHCN. | Bài trả lời phỏng vấn BBC của luật sư Cù Huy Hà Vũ khiến tôi vô cùng bối rối. | Hỏi luật sư về vụ Nguyễn Việt Tiến |
Trong làn sóng vụ bê bối Cambridge Analytica, các hãng cuối cùng đã buộc phải tuân thủ quy định chung về quản lý dữ liệu của EU, gọi tắt là GDRP, ít nhất là trong lãnh thổ châu Âu. "Gửi email chưa? Không, xem trong tin nhắn đi..." Vì sao rất nhiều người bị lừa 'Đừng nên phí thời gian học ngoại ngữ' Nhưng những tổn hại thì đã xảy ra rồi. Các dữ liệu cá nhân của chúng ta đã bị đưa ra trôi nổi, còn bản thân chúng ta thì mất quyền kiểm soát đối với những dữ liệu đó. Thế nhưng sẽ ra sao nếu có cách để ta lấy lại một phần quyền kiểm soát, và kiếm được tiền từ việc đó? Người công bố ra những sai phạm của Cambridge Analytica là Christopher Wylie. Hãng bị cho là đã sử dụng dữ liệu của 50 triệu người dùng Faceboook để gây ảnh hưởng tới cuộc bầu cử Mỹ 2016 Máy in tiền? Có các công ty mới đang nổi lên, nói rằng họ rốt cuộc có thể trao cho chúng ta cơ hội lấy lại một phần quyền sở hữu đối với chính những thông tin cá nhân của mình. Nỗi khao khát được làm 'người nhà nước' Liệu Facebook có đến ngày cáo chung? Người dân nước nào làm việc nhiều giờ nhất? Với việc loại bỏ những kẻ trung gian, tạo minh bạch và mở ra cơ hội kiếm tiền, họ nói họ muốn trao cho người dùng những phương tiện để quan sát được các dữ liệu cá nhân của chính những người dùng đó đã được sử dụng theo cách thức mà các hãng công nghệ khổng lồ không trao. Tôi thích ý tưởng đem bán dữ liệu của chính tôi. Nếu những lời hứa hẹn đó là thật, thì tôi sẽ có thể kiểm soát được việc ai sẽ dùng các dữ liệu đó (và dùng ra sao). Hơn nữa, tôi sẽ kiếm được tiền từ những thứ mà cho đến nay tôi vẫn đang đem đi cho không. Tôi quyết định điều tra: liệu các số liệu của tôi có thể thành một nguồn thu nhập khả thi không? Tôi tập trung vào các công ty khiến tôi có thể kiếm tiền được ngay lập tức. Nhiều hãng như thế chỉ mới vừa hoạt động, chẳng hạn như Ocean Protocol, là hãng sẽ ra mắt công chúng vào đầu năm 2019 và sẽ đưa ra "giao thức trao đổi dữ liệu để mở khoá dữ liệu cho trí tuệ nhân tạo". Một công ty khác nữa là Datacoup, hiện chưa mở ra cho người dùng đăng ký. Permission.io sẽ trả cho người dùng các 'phiếu' (token) ASK, một dạng tiền ảo riêng của công ty này, để xem các quảng cáo. Nhưng vào lúc này thì chưa có cách nào để chuyển đổi các token ASK thành các món hàng không phải là sản phẩm ảo. Do chưa thể kiếm tiền từ những công ty này, tôi quyết định tập trung vào ba công ty khả thi hơn. Trả lời bộ câu hỏi Có một cách để kiếm tiền từ "dữ liệu" của mình là điền câu trả lời cho các cuộc khảo sát online. Hầu hết chúng ta đều có lúc này lúc khác chơi trò trả lời câu đố vui - vậy tại sao tôi không trả lời câu hỏi về bản thân mình mà lại còn được tiền? Có một công ty, CitizenMe, nói rằng họ đã chào mời "những khoản có giá trị thực sự từ cuộc đời trên mạng của bạn" bằng cách trả cho người dùng nếu họ trả lời các câu hỏi về bản thân họ. Tôi chọn phần đố vui có tên là "Dữ liệu của bạn có giá trị gì không?". Tôi hy vọng là có, cho nên tôi trả lời các câu hỏi. Hầu hết những người tôi nhắc tới trong thử nghiệm này đều có phản ứng "xương bánh chè" - phản xạ bản năng rằng ta nên để ít dữ liệu cá nhân trôi nổi trên internet thay vì nhiều hơn. Và cho dù phần đố vui này sẽ thu thập những mẩu nhỏ thông tin về tôi, thì so với cả biển dữ liệu mà các công ty như Facebook đã có về cá nhân tôi nó cũng không có vẻ gì là quá nguy hiểm. Sau khi trả lời 10 câu hỏi, CitizenMe gửi cho tôi £0,10 (13 xu Mỹ) vào tài khoản PayPal. 1 xu Anh không phải là quá tệ, bởi tôi chỉ mất vài giây để trả lời mỗi câu hỏi, thế nhưng sau khi tôi làm xong thì không còn phải đố vui nào nữa để làm. 10 xu Anh là mức tối đa tôi có thể kiếm được từ CitizenMe. Khởi đầu không hứa hẹn cho lắm. Tôi chuyển sang Datum, một công ty vẫn chỉ đang trong những giai đoạn phát triển ban đầu và đang tự quảng cáo rằng họ là một công ty "lưu trữ và kiếm tiền từ dữ liệu blockchain". Datum cho tôi bán dữ liệu về vị trí địa điểm của tôi với giá 1 DAT một tháng, có giá trị chừng 1 xu Mỹ theo thông tin ghi trong app của họ. Nếu tôi có dữ liệu về vị trí địa điểm của hàng ngàn người để bán thì việc này có thể sẽ đáng làm, nhưng với 1 xu Mỹ thì không đủ khiến tôi bận tâm. Vào lúc tôi viết bài báo này thì công ty này không có cơ hội nào khác để tôi đem bán dữ liệu cho họ. Càng nhiều nền tảng mạng xã hội biết về bạn thì bạn càng dễ bị trở thành đối tượng để các hãng giới thiệu các nội dung quảng cáo, qua đó họ kiếm được nhiều tiền hơn Chơi game ăn điểm Cuối cùng, tôi thử Wibson, một công ty mua dữ liệu và trả cho bạn "điểm Wibsons", là thứ mà bạn có thể đem quy đổi thành các phần thưởng để dùng cho các tài khoản Spotify Premium, thẻ quà tặng Visa và điểm tặng trong tài khoản Uber. Nghe có vẻ hấp dẫn hơn. App của họ vẫn đang trong phiên bản thử nghiệm alpha, dự kiến sẽ ra mắt vào tháng Mười. Tôi cho phép họ tiếp cận dữ liệu về vị trí địa điểm của tôi (được 15 điểm), và kết nối với tài khoản Facebook (được 20 điểm), LinkedIn (20 điểm), thông tin về thiết bị tôi sử dụng (25 điểm), và các tài khoản Google của tôi. Theo công ty thì mọi dữ liệu sẽ được đem bán cho các đối tác của hãng, và các đối tác sẽ dùng chúng để phục vụ cho các chiến dịch marketing, nghiên cứu thị trường, hoặc để phục vụ hoạt động sáng chế. Người dùng có thể chọn cung cấp dữ liệu trên cơ sở ẩn danh - chỉ cho biết về vị trí địa lý - hoặc với những chi tiết cho biết rõ hơn về cá nhân, như hồ sơ LinkedIn. Một khi thông tin cá nhân của tôi được kết nối với app của hãng, tôi bắt đầu đem bán. Tôi cho Đại học Berkeley tiếp cận thông tin về thiết bị của tôi trong vòng 30 ngày, là thứ rõ ràng sẽ được dùng để giảm tắc nghẽn giao thông, và tôi nhận được 20 điểm. Sau đó, tôi được 12 điểm từ việc trao dữ liệu cá nhân của tôi trên Google cho một dự án ấm nóng toàn cầu do Universidad Carlos III de Madrid thực hiện. Tôi được 11 điểm khi chia sẻ dữ liệu về vị trí địa lý của mình một lần nữa cho Đại học Berkley, mà lần này là cho dự án giao thông của trường. Tôi lướt qua và chấp nhận mọi chào mời bán dữ liệu cá nhân, và kết thúc với số điểm kiếm được là 423. Đem đổi thì được một tháng dùng miễn phí trên Spotify hoặc được 10 đô la thẻ quà tặng Visa. Nhìn chung, tôi sẽ không sớm bỏ việc hay thậm chí trông vào khoản "thu nhập" thêm từ những việc trên hàng tháng, bởi nó quả là thật ít ỏi. Bạn càng có nhiều ảnh hưởng tới người khác trong quyết định mua sắm tiêu dùng của họ thì dữ liệu cá nhân của bạn càng có giá Không phải mọi dữ liệu đều tương đương nhau Hiện vẫn đang là những ngày khởi đầu của các công ty này, cho nên vẫn là còn quá sớm để nói liệu ta có thể kiếm được tiền thật hay không. Nhưng Rohit Talwar, một người theo thuyết vị lai và là của nhà xuất bản Fast Future, tin rằng sẽ đến một ngày chúng ta đạt được điều đó. "Với những ai muốn chia sẻ dữ liệu thì đây là một cách tuyệt vời để tái cân bằng phương trình, lấy lại một phần quyền lực, bởi các công ty có xu hướng lấy dữ liệu cá nhân của chúng ta và sử dụng theo cách mà chúng ta không biết," Talwar nói. Nhưng không phải mọi dữ liệu đều được xử lý theo cùng một cách, ông nói. "Những ai có cuộc sống thú vị, những người được coi là có khả năng gây ảnh hưởng tới người khác, những người có các mạng lưới kết nối to lớn, những người có dữ liệu cá nhân quan trọng có thể gây ảnh hưởng tới việc mua sắm của người khác, thì sẽ kiếm được nhiều hơn so với người chỉ đơn giản đi ăn ở quán McDonald's. Không phải dữ liệu cá nhân của ai cũng có giá như nhau." Vậy đây có thể là vấn đề thực sự của tôi: dữ liệu cá nhân của tôi không được trả giá tốt cho lắm. Quy mô kinh tế Lý do khiến dữ liệu cá nhân của chúng ta là món hàng béo bở cho các công ty lớn là bởi họ có thể lấy được với số lượng cực lớn - hàng tỷ người dùng cung cấp dữ liệu cho thuật toán của họ mỗi ngày. Bằng cách biết được mọi thứ quan trọng về người dùng, các hãng như Google và Facebook có thể đưa nội dung quảng cáo phù hợp tới những nhóm khán thính giả, độc giả phù hợp, một hoạt động đem lại những khoản thu vô cùng hấp dẫn. Nhưng tôi thì sao? Tôi cho rằng mình sẽ không bao giờ có thể kiếm quá được vài đô la mỗi tháng từ việc đem bán thông tin cá nhân của mình. Tôi những mong là mình sẽ được trao quyền với việc chia sẻ dữ liệu cá nhân và qua mặt được các công ty lớn, những hãng thường kiếm tiền từ thông tin cá nhân của tôi. Một phần nhỏ trong tôi mường tượng ra rằng đây là một cuộc thử nghiệm để một phần là kiếm thêm tiền, một phần là cuộc thánh chiến chống lại các hãng công nghệ khổng lồ vốn đang kiểm soát rất nhiều thông tin trên internet. Thay vào đó, tôi cảm thấy một cách không rõ rệt lắm sự không thoải mái về những thông tin mà tôi đã trao cho các công ty. Wibson, Datum và CitizenMe có quyền tiếp cận tới dữ liệu về vị trí địa lý của tôi, cho nên họ biết là tôi lúc nào thì đang ở nhà, lúc nào đang ra góc phố mua đồ, họ biết tôi đăng gì công khai lên mạng xã hội, thậm chí cả là tôi dùng loại điện thoại nào họ cũng biết. Ngay cả Google, Facebook, và Apple cũng tiếp cận được với toàn bộ những thông tin đó, thậm chí còn nhiều hơn thế. Việc cho phép họ tiếp cận thông tin thì được giấu rất khéo trong rất các điều khoản, điều kiện lằng nhằng phức tạp của họ. Có lẽ tôi không cần phải bận tâm nhiều tới chuyện kiếm tiền từ việc chia sẻ các dữ liệu cá nhân của mình. Vào lúc này, tôi nghĩ là tôi sẽ tiếp tục làm công việc tôi đang có thì hơn. Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Capital. | Các công ty đang đem bán dữ liệu của chúng ta và kiếm được bộn tiền từ đó. Vậy tại sao chúng ta không có hành động gì? | Bán dữ liệu cá nhân lấy tiền, 'cạnh tranh' với Facebook? |
Nhà báo bất đồng chính kiến Phạm Đoan Trang (giữa) trong một lần gặp gỡ các chính khách quốc tế Với cáo buộc này, bà Phạm Đoạn Trang có thể đối diện mức án cao nhất 20 năm tù. Vụ bắt nhà báo Phạm Đoan Trang: Phản ứng ban đầu từ quốc tế và Việt Nam Nhà hoạt động Phạm Đoan Trang bị bắt Hôm 07/10, BBC News đăng bài viết với tiêu đề "Phạm Đoan Trang: Việt Nam bắt giữ blogger ủng hộ dân chủ nổi tiếng", trong đó có đoạn: "Việt Nam vừa bắt giữ một nhà văn và blogger bất đồng chính kiến nổi tiếng chỉ vài giờ sau khi hội đàm với Hoa Kỳ về nhân quyền." "Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ cho biết trên website của mình rằng Đối thoại Nhân quyền Việt Nam-Hoa Kỳ lần thứ 24 được tổ chức trong ba giờ vào ngày 6/10 và "giải quyết một loạt các vấn đề nhân quyền". "Việc thúc đẩy quyền con người và các quyền tự do cơ bản vẫn là một trụ cột quan trọng trong chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ và là chìa khóa để xây dựng vững chắc hơn nữa quan hệ Đối tác Toàn diện Việt Nam - Hoa Kỳ." Đồng loạt lên tiếng Nhà báo bất đồng chính kiến Phạm Đoan Trang bị chính quyền Việt Nam bắt tối 6/10/2020 Cùng ngày, The Guardian của Anh Quốc có bài viết với tiêu đề: "Việt Nam bắt giữ nhà báo nổi tiếng khi nhà nước đàn áp quyền tự do ngôn luận trực tuyến". Viết rằng Phạm Đoan Trang là tác giả của nhiều cuốn sách có tác phẩm về nhiều chủ đề, từ quyền của phụ nữ, LGBT đến môi trường, các hoạt động chiến dịch và quyền đất đai, bài báo nêu nhận định của giới phân tích: "Việc bắt giữ bà Trang là một phần của chiến dịch đàn áp các nhà hoạt động trước thềm đại hội toàn quốc của Việt Nam vào tháng Giêng, trong khi Facebook đang đối mặt với những lời chỉ trích vì ngày càng đồng lõa trong việc đàn áp tự do ngôn luận." Hãng tin Anh Reuters đưa tin "Việt Nam bắt giữ nhà hoạt động vài giờ sau cuộc họp nhân quyền với Mỹ". Bản tin viết: "Các nguồn tin và các nhóm nhân quyền quốc tế cho biết Việt Nam đã bắt giữ một blogger và một nhà bất đồng chính kiến nổi tiếng vì "các hoạt động chống nhà nước" vài giờ sau khi chính phủ nước này tổ chức các cuộc đàm phán thường niên về nhân quyền với Hoa Kỳ… Trang Bloomberg cũng trích tuyên bố của ông Phil Robertson, Phó Giám đốc Châu Á của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền (HRW), cho biết vụ bắt giữ diễn ra vài giờ sau cuộc đối thoại nhân quyền thường niên giữa Hoa Kỳ và Việt Nam. "Trang blog của Đoan Trang, đề cập đến các chủ đề nhạy cảm về chính trị, bao gồm mối quan hệ giữa Việt Nam và Trung Quốc và những căng thẳng về yêu sách chủ quyền biển đảo", Robertson nói. Theo Robertson, cảnh sát đã bắt giữ Trang vào tháng 5 năm 2016 khi cô đi gặp Tổng thống Barack Obama, người đã mời cô tham dự một cuộc họp mặt của các nhà hoạt động với ông trong chuyến thăm Hà Nội. Hãng tin Aljazeera cũng đưa tin về vụ bắt giữ Phạm Đoan Trang. Tờ này khắc họa bà là một người nổi tiếng với hoạt động thực địa tích cực, tham gia các cuộc biểu tình ủng hộ những người bất đồng chính kiến bị cầm tù, biểu tình về môi trường và phản ứng lại các yêu sách hàng hải của Trung Quốc ở Biển Đông. "Trang đã nằm trong tầm ngắm của lực lượng an ninh hơn 10 năm và đã bị giam giữ và quấy rối nhiều lần, bao gồm cả lần bà đang trên đường đến cuộc gặp với Tổng thống Mỹ lúc bấy giờ là Barack Obama vào năm 2016, và một năm sau đó, khi bà tiếp xúc với một phái đoàn của Liên minh châu Âu trong một chuyến tìm hiểu thực tế trước cuộc đối thoại nhân quyền hàng năm với Việt Nam", tờ này viết. The Book Seller đưa tin rằng bà Phạm Đoạn Trang dự kiến sẽ phát biểu trong một phiên họp chung do tổ chức IPA trình bày tại Hội chợ Sách Frankfurt và đoạn video phát biểu của bà sẽ được phát sóng theo kế hoạch vào ngày 15/10. Trong bài viết có tiêu đề "Người đoạt giải Prix Voltaire Phạm Đoan Trang bị bắt tại Việt Nam", The Book Seller trích lời Kristenn Einarsson, chủ tịch ủy ban Tự do Xuất bản của IPA, nói: "Đây là một tin khủng khiếp nhưng cũng đáng buồn thay, có thể dự đoán trước được. Phạm Đoan Trang và Nhà xuất bản Tự do đã phải hoạt động chui lủi trong nhiều năm. Công việc và lòng dũng cảm của bà Trang là nguồn cảm hứng cho tất cả các nhà xuất bản, và cộng đồng xuất bản quốc tế phải ủng hộ bà ấy và đấu tranh cho tự do xuất bản thực sự ở Việt Nam." Juergen Boos, chủ tịch của Frankfurter Buchmesse, cho biết: "Chúng tôi rất lo ngại về việc Phạm Đoan Trang bị bắt, ngay trước khi bắt đầu hội chợ sách lớn nhất thế giới, nơi tôn vinh quyền tự do ngôn luận. Chúng tôi rất vui vì cộng đồng xuất bản quốc tế sẽ được lắng nghe Phạm Đoan Trang trong video đã ghi hình trước tại phiên tọa đàm về chủ đề 'Xuất bản du kích và hỗ trợ quốc tế'. " Trang Theshiftnews trích lời ông Daniel Bastard, Trưởng ban Châu Á - Thái Bình Dương của Tổ chức Phóng viên Không biên giới (RSW) - nơi trao cho Phạm Đoan Trang giải Tự do Báo chí hạng mục Ảnh hưởng năm 2019: "Vụ bắt giữ Phạm Đoan Trang là giai đoạn mới nhất trong việc theo đuổi chính sách đàn áp ngày càng gia tăng của ban lãnh đạo Đảng Cộng sản Việt Nam hiện nay". "Tội duy nhất của cô ấy là đã cung cấp cho đồng bào của mình thông tin độc lập và giúp họ thực hiện đầy đủ các quyền của mình theo hiến pháp Việt Nam. Nơi ở của cô ấy không phải là nhà tù. Cô ấy phải được thả ngay lập tức". Đại diện RSW cũng cho hay lần tiếp xúc với Phạm Đoan Trang gần đây nhất là khi bà nhập viện để điều trị vết thương ở chân được cho là do cảnh sát gây ra sau khi bắt giữ bà vào năm 2018. Shawn Crispin, đại diện khu vực Đông Nam Á của Ủy ban Bảo vệ Nhà báo (CPJ), phát biểu trong một bài viết đăng trên website của tổ chức này: "Chính quyền Việt Nam cần lập tức thả Phạm Đoan Trang và bãi bỏ mọi cáo buộc đối với bà. Đồng thời chấm dứt chiến dịch đàn áp bà kéo dài hàng thập kỷ qua. Việt Nam cần chấm dứt đối xử với các nhà báo độc lập như với các tội phạm." Việt Nam thường nằm gần cuối bảng xếp hạng của RSW về tự do báo chí, và hiện đang đứng vị trí 174/180 quốc gia. 'Tăng đàn áp tự do ngôn luận' Nhân vụ bắt Phạm Đoan Trang, bà Yu Hah từ Tổ chức Ân xá Quốc tế nói với The Guardian rằng quyết định của Facebook về việc tuân theo các yêu cầu kiểm duyệt của nhà chức trách Việt Nam vào đầu năm nay "khiến họ đồng lõa với việc đàn áp tự do ngôn luận một cách khắc nghiệt của đất nước". "Chúng tôi đã ghi nhận sự gia tăng liên tục trong việc kiểm duyệt các bình luận hợp pháp về các vấn đề xã hội và chính trị trên nền tảng này kể từ năm 2018, với sự gia tăng đặc biệt mạnh mẽ vào năm 2020," "Chỉ đơn thuần chia sẻ thông tin về nhiều vấn đề nhân quyền nghiêm trọng của Việt Nam, từ tranh chấp đất đai đến án tử hình, nay đã trở thành những việc thường xuyên bị kiểm duyệt tùy tiện trên Facebook," bà Yu Hah nói. Bà Phạm Đoan Trang từng đoạt giải thưởng Tự do Báo chí, hạng mục Ảnh hưởng, của Tổ chức Phóng viên Không Biên giới, năm 2019 The Guardian nhắc lại rằng vào tháng 3/2020, một báo cáo của Reuters đã tiết lộ cách Facebook đối mặt với áp lực dữ dội từ chính phủ Việt Nam. Các công ty viễn thông do nhà nước điều hành đã tắt các máy chủ đặt tại Việt Nam của Facebook. Việc này làm chậm lưu lượng truy cập cục bộ trên Facebook. Do đó, Facebook bắt đầu thực hiện kiểm duyệt nội dung bị coi là "chống nhà nước" ở Việt Nam, bao gồm cả những nội dung do các nhà hoạt động như Phạm Đoan Trang đăng tải. Facebook nhấn mạnh rằng các bài đăng không bị xóa mà là "bị chặn theo địa lý", có nghĩa là người dùng có địa chỉ IP Việt Nam không thể nhìn thấy chúng, nhưng vẫn hiển thị với người dùng ở nước ngoài. Phạm Đoan Trang: NXBTD bị trấn áp vì muốn khai dân trí và nói sự thật Bà Phạm Đoan Trang được giải Tự do Báo chí 2019 Nhưng bài báo trên The Guardian cho rằng tính năng chặn địa lý không chỉ ảnh hưởng đến các bài đăng quan trọng mà còn ảnh hưởng đến tài khoản cá nhân. Ví dụ được đưa là ra trường hợp Bùi Văn Thuận, một người dùng Facebook Việt Nam có hàng chục nghìn người theo dõi. Vào ngày 8/1, sau khi Thuận đăng nội dung chỉ trích chính phủ, ông nhận được thông báo từ Facebook rằng "do yêu cầu pháp lý" ở Việt Nam, tài khoản của ông sẽ bị "hạn chế quyền truy cập". Trong những tuần trước cuộc trao đổi với The Guardian, Thuận đã công khai viết trên Facebook về cuộc xung đột quyền lợi đất đai ở Đồng Tâm. Cụ thể hơn, ông dự đoán một cuộc đàn áp sắp xảy ra. Hai ngày sau, khoảng 3.000 cảnh sát đột kích vào làng Đồng Tâm vào lúc rạng sáng và trong vụ đụng độ với dân làng, ba cảnh sát và ông Lê Đình Kình - thủ lĩnh tinh thần của làng - thiệt mạng. Chỉ tám tháng sau vụ đụng độ, phiên tòa xét xử vụ giết người đã đưa phán quyết. Hai anh em, con trai ông Lê Đình Kình bị kết án tử hình. Tài khoản Facebook của Thuận vẫn bị hạn chế suốt thời gian qua và chỉ được mở khóa vài ngày sau khi phiên tòa kết thúc. Carl Thayer, giáo sư danh dự tại Đại học New South Wales Canberra, chuyên gia về Đông Nam Á, nói với The Guardian rằng kể từ khi Việt Nam bắt đầu thực hiện Luật an ninh mạng vào năm 2019 đã có "sự gia tăng rõ rệt việc bắt giữ và xét xử những người Việt Nam bày tỏ quan điểm của mình về một số vấn đề xã hội, đặc biệt là tham nhũng và môi trường, trên mạng xã hội ". "Hầu hết các vụ bắt giữ đều gián tiếp liên quan đến đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam toàn quốc sắp tới [vào tháng Giêng]", The Guardian trích lời GS Carl Thayer. "Nói cách khác," ông Carl Thayer nói, "các vụ bắt giữ là một phần của quá trình tiếp tục dập tắt những bất đồng về các vấn đề xã hội nhạy cảm và ngăn chặn những người khác làm theo. Có khả năng số vụ bắt giữ sẽ tăng đột biến trong những tháng tới khi đại hội đến gần". | Hàng loạt bài báo bằng nhiều thứ tiếng, từ nhiều hãng tin trên khắp thế giới, đồng loạt đưa tin, phân tích vụ việc nhà báo bất đồng chính kiến Phạm Đoan Trang bị bắt giữ hôm 7/10 và bị cáo buộc 'tuyên truyền chống nhà nước'. | Báo chí thế giới lên tiếng vụ Phạm Đoan Trang bị bắt |
Joseph Capousek, người gần đây bị cách chức huấn luyện viên đội đua thuyền kayak của TQ, nói nước này có hệ thống thể thao như một cỗ máy quân sự, đặt vấn đề đoạt giải lên trên hết. Ông Capousek, một công dân Đức năm nay 62 tuổi, nói thêm rằng các vận động viên Trung Quốc rèn luyện “như ngựa” nhằm mang về vinh quang cho nước chủ nhà. Các quan chức thể thao Trung Quốc vốn thường bác bỏ những tuyên bố như vậy. Cui Dalin, phó giám đốc cơ quan quản lý thể thao của nhà nước TQ, gần đây nói rằng Trung Quốc “chưa bao giờ nghĩ” về chuyện tìm cách đứng đầu bảng huy chương vàng. ‘Hệ thống quân sự’ Tuy nhiên, một trong các “trận chiến” được người ta quan tâm nhất tại Thế Vận hội mùa hè này là chuyện liệu Mỹ hay Trung Quốc sẽ đứng đầu bảng xếp hạng huy chương vàng. Kể từ khi họ giành được huy chương vàng đầu tiên tại Los Angeles năm 1984, Trung Quốc đã có những tiến bộ lớn trong các môn thể thao Olympics. Tại Athens năm 2004, TQ giành được 32 huy chương vàng - đứng thứ hai so với con số 36 huy chương vàng của Mỹ. Một khảo sát mà Đại học Sheffield Hallam của Anh thực hiện dự đoán rằng Trung Quốc sẽ giành 46 huy chương vàng tại Thế Vận hội năm nay và vươn lên đứng đầu. Ông Capousek, người nhận chức huấn luyện viên tại TQ năm 2005, nói Trung Quốc đang nỗ lực hết sức để biến dự đoán này thành hiện thực. Để có thể đạt được giấc mơ đó, ông nói nước này đang thực hiện một chương trình thể thao “y như một hệ thống quân sự”. ‘Chê trách’ quan hệ Ông Capousek, vốn sinh ra tại Czechslovakia, nói các vận động viên đua thuyền của ông, tuổi từ 16 đến 30, chịu sự giám sát chặt chẽ từ sáng tới tối. Vị huấn luyện viên này cho biết các vận động viên của ông xếp hàng ăn sáng, trưa và chiều cùng nhau nhưng không ai được phép nói chuyện. Ông nói họ có rất ít quan hệ với thế giới bên ngoài, và các quan chức thường chê trách những mối quan hệ giữa các vận động viên. Ông nói: “Rất nhiều trong số các vận động viên đã có gia đình hoặc có bạn trai bạn gái, nhưng tôi không biết làm thế nào họ gặp được nhau”. Ông Capousek từng có 25 là huấn luyện viên đội tuyển quốc gia Đức, và ông là một trong những huấn luyện viên tốt nhất trong bộ môn đua thuyền. Ông được thuê để giúp đội tuyển Trung Quốc giành được càng nhiều càng tốt trong tổng số 16 huy chương vàng Olympics cho các bộ môn đua canoe và kayak. Tuy nhiên, ông thường xung đột với các quan chức Trung Quốc quanh phương pháp huấn luyện, và thường bị quấy rầy vì các cuộc viếng thăm của các quan chức. ‘Hợp đồng’ kiếm huy chương vàng Ông Capousek cho biết các quan chức thường thăm viếng để lên lớp cho các vận động viên môn kayak, khiến họ biết rất rõ họ được mong đợi phải làm gì. Ông nói: “Khi các quan chức tới thì thông điệp lúc nào cũng là: “Các bạn phải tập thêm, phải làm thế này thế kia; các bạn còn sai, còn tồi lắm”. Ông Capousek thừa nhận rằng vận động viên thể thao nào cũng muốn chiến thắng, nhưng ông cho biết ở Trung Quốc, chỉ huy chương vàng mới là thứ chấp nhận được. Ông cho biết bản hợp đồng tiếng Trung thuê ông làm huấn luyện viên thậm chí còn nói ông phải mang về huy chương vàng trong Thế Vận hội. Các quan chức thể thao TQ gần đây sa thải ông Capousek sau khi họ tuyên bố kết quả mà ông đưa ra là tồi tệ. Bản thân ông Capousek phản bác tuyên bố này. Hệ thống tuyển chọn Ông Capousek giờ đang chuẩn bị rời Trung Quốc, nhưng những tranh cãi quanh hệ thống thể thao Trung Quốc có lẽ sẽ vẫn còn tiếp tục. Đối với một số vận động viên có nhiều hứa hẹn, hệ thống này có thể bắt đầu từ khi các em mới 6 tuổi. Các em sẽ được cho vào những trường đào tạo thể thao để rèn luyện. Những em nào học qua những trường này sẽ tham gia vào các đội tuyển thi đấu của tỉnh, được trả lương, và những ai tốt nhất sẽ được chọn cho đội tuyển quốc gia. Hệ thống này đã bị chỉ trích vì chấp nhận trẻ em từ khi còn quá bé, buộc các em phải trả qua chế độ tập luyện hà khắc. Ông phó hiệu trưởng trường thể thao Shichahai ở Bắc Kinh đã bác bỏ cáo buộc này khi phóng viên BBC tới đây vào năm ngoái. Các cựu vận động viên, chẳng hạn Gao Min, người từng hai lần giành huy chương vàng, cũng đứng ra bảo vệ hệ thống này. Ngôi sao môn lặn này nói: “Không chỉ các vận động viên TQ mới tập luyện vất vả cho Olympics. Các vận động viên trên toàn thế giới đều tập luyện như thế cả”. Các quan chức thể thao còn bác bỏ chuyện nước này đang quyết tâm để đứng đầu bảng huy chương vàng vào tháng Tám tới. Ông nói với hãng Tân Hoa xã rằng: “Trách nhiệm của các vận động viên và huấn luyện viên Trung Quốc là phải phấn đấu để đạt huy chương tại Thế Vận hội. “Tuy nhiên, chúng tôi chưa bao giờ nghĩ tới việc sẽ giành được nhiều huy chương vàng nhất cả”. Có lẽ khi Thế Vận hội bắt đầu, người ta mới biết Trung Quốc đã bỏ công sức như thế nào để giành các huy chương vàng. Nếu nước chủ nhà đạt thành tích tốt thì điều này không chỉ do may mắn, đặc biệt trong những môn thể thao mà họ vốn có ít thành công trong lịch sử. | Một cựu huấn luyện viên cho Trung Quốc mới cho biết nước này đang nỗ lực hết sức để giành vị trí đứng đầu trong bảng xếp hạng huy chương vàng tại Thế Vận hội vào mùa hè này. | Giấc mơ đầu bảng của Trung Quốc |
Thế nhưng đằng sau vẻ đẹp của nó lại ẩn giấu một bí mật. Giannis Bellonias đứng trên rìa vách đá hiểm trở của Imerovigli, một ngôi làng nằm trên đỉnh miệng núi lửa của Santorini, nơi ta cảm thấy chóng mặt. Baia, thành phố La Mã tội lỗi nơi đáy biển Mũi Siccar: Nơi lịch sử Trái Đất được viết lại Thụy Sĩ: Đất nước đa ngôn ngữ Ông đang chờ đón buổi hoàng hôn từ nơi có một góc nhìn nổi tiếng, nơi được gọi là 'ban công nhìn ra biển Aegean'. "Ở đó, ngay đó! Hãy nhìn ngọn núi lửa kìa," vị 'thổ dân' của Santorini vừa nói với tôi vừa chỉ tay về phía hai hòn đảo nhỏ được tạo thành từ dung nham màu đen do núi lửa phun ra (và là những cấu trúc mới nhất được hình thành ở khu vực Địa Trung Hải). Hai đảo này được gọi là Palea Kameni (Vết cháy cổ) và Nea Kameni (Vết cháy mới). Với ánh mặt trời chói chang, những ngôi nhà có mái màu xanh nằm thấp thoáng giữa những tảng đá cùng những con đường lát đá nối các chấm xanh lại với nhau, Santorini là một hòn đảo Hy Lạp tuyệt đẹp, nơi đem đến cho chúng ta những cảnh tượng khiến ai cũng phải ghen tị. Hình ảnh về Santorini được đăng khắp nơi trên các tờ rơi quảng cáo du lịch, trên mạng xã hội Instagram. Nhưng bên dưới bề mặt lấp lánh là một bí mật đen tối đầy hấp lực. Nằm ở phía nam Biển Aegean, Santorini là một nhóm nhỏ gồm 5 hòn đảo Cyclades, gồm đảo chính Thera, hai đảo Therasia và Aspronisi ở ngoại vi, và hai đảo nham thạch. Toàn bộ năm đảo đều nằm quanh miệng một núi lửa khổng lồ mà nay đã hầu như chìm hết xuống dưới mặt nước. Miệng núi lửa có hình miệng bát này được hình thành từ vụ một núi lửa sụp đổ. Trong Kỷ Đồ Đồng, khoảng 5.000 năm trước, Santorini là một vùng đất núi lửa duy nhất được gọi là Stronghyle (có nghĩa là "tròn" trong tiếng Hy Lạp), và là nơi đóng vai trò quan trọng trong quá trình định hình lịch sử. Bay xích đu trên 'Họng Lửa' chờ 'Tận Thế' Ngôi làng nơi lưng chừng núi ở Iran Mê cung dưới lòng đất Chicago Khi ấy, một nền văn minh bắt đầu phát triển trên đảo Crete gần đó. Cư dân trên đảo là người Minoans, được đặt theo tên Vua Minos huyền thoại. Đó là một cộng đồng bí ẩn và có trình độ. Họ là những chiến binh, nhưng cũng là những thương gia, những nghệ sĩ và những thủy thủ. Tổ tiên của Minoans là chủ đề gây tranh cãi nảy lửa. Một số người tin rằng họ là dân tị nạn đến từ đồng bằng châu thổ sông Nile của Ai Cập, một số người khác nói rằng đó là những người đến từ Palestine, Syria hoặc Bắc Mesopotamia cổ đại. Nghiên cứu gần đây nhất cho biết nền văn minh Minoan được phát triển tại chỗ, có nguồn gốc từ những nông dân đầu tiên sinh sống tại Hy Lạp và miền tây nam Anatolia. Dù là có nguồn gốc thế nào đi nữa thì không mấy ai nghi ngờ rằng thời kỳ từ năm 2600 trước Công nguyên cho tới 1100 trước Công nguyên, đã có một nền văn minh rất phát triển và phồn thịnh tại đây. Các cuộc khai quật ở Crete, đặc biệt là ở Knossos (thủ phủ của đảo Minoan Crete), đã cho thấy những dấu tích còn sót lại của một cung điện ngoạn mục, những đồ trang sức bằng vàng và những bức bích họa rất trang nhã. Trong nhiều thế kỷ, đế chế Minoan đã mở rộng tới đảo Rhodes (nằm cách Stronghyle 309km về phía đông) cùng các phần thuộc duyên hải Thổ Nhĩ Kỳ và có lẽ vươn xa tới tận Ai Cập và Syria. Nơi người chết treo trên vách đá 100 giờ thăm Tây Tạng để lại dấu ấn suốt đời Hồ bong bóng băng kỳ ảo ở Canada Stronghyle (nay là Santorini) là một tiền đồn vô cùng quan trọng đối với người Minoan do vị trí đặc biệt của nó trên tuyến giao thương buôn bán đồng giữa đảo Cyprus và đảo Minoan Crete. "Các cuộc khai quật ở Akrotiri [một ngôi làng thuộc tây nam Santorini] đã tìm thấy những ngôi nhà ba tầng, những cung điện rộng lớn và phức tạp, những đoạn đường được lát trải đầu tiên của châu Âu, nước chảy và hệ thống thoát nước kỳ thú," Paraskevi Nomikou, phó giáo sư chuyên về hải dương học và địa lý tự nhiên tại Đại học Athens, nói. Điều thú vị nhất là hệ thống chữ viết đầu tiên của châu Âu được tìm thấy trong các tòa nhà ở Akrotiri và trên bề mặt của các phiến đá có từ Thời Đồ Đồng trong các cung điện của người Crete ở Knossos và Malia: ở đây người Minoans ghi chữ đầu tiên của họ, ban đầu dưới dạng tượng hình của người Crete và sau đó là ở dạng văn tự Tuyến tính A. Chữ tượng hình của người Crete là kiểu chữ cổ xưa, gồm khoảng 137 ký tự hình ảnh giống như thực vật, động vật, các bộ phận cơ thể, vũ khí, tàu và các vật thể khác, và được cho là đã được sử dụng cho đến tận năm 1700 trước Công nguyên. Dần dần, người Minoan phát triển chữ tượng hình thành kiểu chữ Tuyến tính A kiểu cách hơn. Chữ Tuyến tính A có nhiều chữ khác nhau, gồm 200 ký hiệu và hơn 70 ký hiệu âm tiết, làm cho nó giống như ngôn ngữ như chúng ta biết ngày nay (mặc dù cả hai loại chữ viết này cho đến nay vẫn chưa được giải mã). Ký tự Tuyến tính A gồm 200 ký hiệu và 70 ký hiệu âm tiết Những người tạo ra chữ viết sớm nhất ở châu Âu hoàn toàn xứng được ca ngợi là nền văn minh văn minh và tiên tiến đầu tiên của châu lục này. Những thành tựu trí tuệ của họ chỉ bị lu mờ bởi lối sống phóng khoáng quá mức; họ ăn mừng, say sưa chè chén cả trong đám tang, đùa giỡn với lũ bò thay vì giết chết chúng, và sống hòa hợp với thiên nhiên. Và cuối cùng thì chính thiên nhiên đã quyết định hủy diệt họ. Trong khoảng thời gian từ 1627 trước Công nguyên đến 1600 trước Công nguyên, vụ Phun trào Đồng Lần cuối (thường được gọi là vụ Phun trào Minoan hoặc Santorini) có lẽ là vụ phun trào lớn nhất trong 10.000 năm, đã xảy ra trên Stronghyle. "Trước khi phun trào, miệng núi lửa hiện đại không tồn tại. Thay vào đó, một miệng núi lửa nhỏ hơn, từ một vụ phun trào xảy ra từ trước đó rất lâu, tạo thành một đầm phá ở phía bắc của hòn đảo, "Nomikou nói. "Trong vụ phun trào, dòng chảy mạnh của chất nham thạch dày tới 60m đổ xuống biển, gây ra sóng thần sóng cao 9m đập vào bờ biển Crete." Những con sóng có thể đã vươn tới tận miền tây Thổ Nhĩ Kỳ và thậm chí cả Israel. Khi trận đại hồng thủy kết thúc, miệng núi lửa hiện đại bắt đầu hình thành (mặc dù thời gian để nó dần định hình thành sự tồn tại của Santorini hiện đại có lẽ phải mất vài nghìn năm). Đối với người Minoan, đó là khởi đầu của sự kết thúc. "Sự hủy diệt mà núi lửa gây ra đã hủy hoại những thương thuyền của họ, và lượng lớn khí carbon dioxide được xả vào khí quyển, làm xáo trộn cân bằng khí hậu, phá hủy nền nông nghiệp của người Minoans. Tất cả điều này dần dần khiến cho Mycenae [tức nền văn minh Thời Đồ Đồng sinh sống tại phần Hy Lạp lục địa trong thời gian từ 1600 trước Công nguyên đến 1100 trước Công nguyên] chớp cơ hội để chấm dứt sự tồn tại độc lập của người Minoan." Nhưng những gì khiến Nomikou bất ngờ là, không giống như thành phố La Mã cổ Pompeii, nơi bị chôn vùi trong hơn 6m tro và đá bọt núi lửa khi núi lửa Vesuvius thức giấc hồi năm 79, người ta đã không tìm được bất kỳ một thi thể nào ở Santorini. "Bởi tất cả các lần núi lửa hoạt động thì người dân Santorini đều được cảnh báo trước và họ đi lánh nạn," bà nói. Cho đến tận ngày nay, không ai biết là họ đã đi đâu. Santorini đã hủy diệt nền văn minh vĩ đại đầu tiên của châu Âu, nhưng không phá hủy ngôn ngữ của nền văn minh ấy. Khi người Mycenae hiếu chiến cai trị nơi từng là đế chế Minoan, họ thay thế văn tự Tuyến tính A bằng phiên bản tiến hóa riêng của họ, Tuyến tính B, hệ thống chữ viết đầu tiên của người Hy Lạp, mà về sau phát triển thành ngôn ngữ Hy Lạp cổ đại vốn giúp truyền bá dân chủ, luận cứ khoa học, nhà hát và triết học trên toàn thế giới. Hơn 3.500 năm sau tình trạng lộn xộn, Bellonias tự hào sở hữu một trong những khu định cư nằm trên sườn đồi truyền thống của đảo Santorini, được nằm thẳng ở miệng núi lửa. "Chúng là những ngôi nhà được điều hòa không khí ở mức hoàn hảo. Vào mùa đông, núi lửa gửi hơi ấm xuống còn mùa hẹ nó lại làm bạn rất mát mẻ," anh cười ngoác miệng, nói. Bellonias, một nhà sưu tập nghệ thuật sở hữu trong tay một khối lượng sản phẩm văn hóa khổng lồ, với một thư viện chứa 35.000 cuốn sách (trong đó có hàng trăm cuốn viết về Santorini), đã từng đi đi về về sống trên đảo suốt gần 60 năm qua, sau thời thơ ấu và những năm tháng trưởng thành đầu đời ở Athens. Ông đứng nhìn về phía các đảo núi lửa trước mặt, mà phía sau chúng là dải màu rực rỡ, chuyển từ đỏ đậm đến cực tím của bầu không gian buổi hoàng hôn, khi mặt trời chuẩn bị lặn. "Tôi chưa bao giờ có thể mô tả, diễn đạt được những màu sắc này bằng ngôn từ. Mà tôi nghĩ rằng bất kỳ ai từng sống trên hòn đảo này cũng đều không thể. Chúng có thể là màu đỏ thẫm, hồng, cam, đỏ, tím... Tôi không thể mô tả hoàng hôn bằng lời nói. Đối với tôi, đó là một cảm giác từ trong tim. Santorini không dành cho người yếu tim." Có lẽ ông ấy đã nói đúng; rốt cuộc thì nó đã hủy diệt nền văn minh đầu tiên của châu Âu. Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Travel. | Với miệng núi lửa nằm chìm dưới đáy biển, những bãi biển cát đen và những buổi hoàng hôn đỏ thẫm, Santorini là một hòn đảo Hy Lạp cổ. | Santorini, hòn đảo Hy Lạp xinh đẹp và nền văn minh đã mất |
Tổng thư ký Liên hiệp quốc nói nhân quyền dành cho tất cả mọi người, không ngoại trừ ai. Tổng thư ký Liên hiệp quốc, Ban Ki-moon cũng tuyên bố đây là ngày để tất cả mọi người chúng ta lên tiếng về quyền con người thiêng liêng, bất luận chúng ta là ai, ở đâu, thuộc giai cấp, tầng lớp nào, chính kiến gì và định hướng giới tính ra sao... Trong tinh thần ấy, tôi xin chia sẻ một vài điều từ suy nghĩ của mình về tình hình nhân quyền ở Việt Nam hiện nay ra sao và thái độ thực sự của nhà nước, chính quyền đối với nó thế nào. Và trước tiên, tôi có thể khẳng định nhà cầm quyền Việt Nam rất căm ghét ba chữ 'quyền con người'. Xin nêu những bằng chứng dưới đây: Năm 2013 có cuộc vận động đóng góp cho nhà nước về việc sửa đổi hiến pháp Việt Nam. Có 72 trí thức Việt Nam đã tham gia đóng góp ý kiến. Ngày mồng 6 tết năm đó Tổng bí thư Đảng Cộng sản, ông Nguyễn Phú Trọng lên Phú Thọ ăn tết. Ông Trọng nói rằng những người tham gia đóng góp đó là “thoái hóa, biến chất …cần phải xử lý…”. Nhà báo Nguyễn Đức Kiên đã đưa việc này lên báo. Ngay sau đó nhà báo can đảm này đã bị đuổi việc. Tháng 7.2014, thấy nhà nước Việt Nam ngày càng hèn với giặc, ác với dân nên 61 đảng viên đã kí thư ngỏ góp ý cho đảng Cộng sản Việt nam (CSVN). Lãnh đạo đảng đã không trả lời mà mở đợt tấn công 61 đảng viên. Đầu tiên báo Sài Gòn Giải Phóng (SGGP) viết bài miệt thị 61 đảng viên. Lời lẽ trong bài báo rất hỗn xược nhưng không có lý lẽ, tác giả Tân Vinh đòi mở đợt kiểm tra tư cách của chúng tôi để xử lí. Anh em trong nhóm 61 ở Sài gòn yêu cầu đối thoại với báo SGGP thì họ tìm cách lẩn tránh. Họ chỉ nhận lời tiếp 2 người, không tiếp đông hơn vì phòng khách không có đủ ghế. Thấy dư luận phản đối bài báo dữ quá thì hiện tại họ cho cán bộ đảng, công an quận, phường… đi đến gặp từng đảng viên thuyết phục rút tên ra khỏi thư ngỏ. Tất nhiên chẳng có ai rút tên cả. Ngày 15.10 .2014, chúng tôi đi đến Ban Dân Nguyện của Quốc hội đưa yêu cầu bạch hóa hội nghị Thành đô. Không có ai tiếp chúng tôi, mà ngược lại chúng tôi bị công an và các dư luận viên bao vây, tấn công, xua đuổi… Sự kiện này đã được đưa lên mạng và dư luận rộng rãi đều biết. Nghệ sỹ Kim Chi cho rằng chính quyền Việt Nam hiện nay 'không ưa' tự do nhân quyền. Công an Việt Nam ngăn chặn quyết liệt những cuộc biểu tình chống Trung Quốc. Đã có nhiều người bị bắt bớ đánh đập rất dã man. Ngăn chặn quyết liệt Những hoạt động liên quan đến nhân quyền thì đều bị ngăn cấm quyết liệt. Đơn cử, sáng 26 tháng 11, Tiến sỹ Nguyễn Quang A đã bị công an đeo bám tới cùng để ngăn không cho ông tới cuộc Tọa đàm Cơ chế của Liên hợp quốc về “ bảo vệ người bảo vệ nhân quyền” ở nhà thờ Thái Hà. Hôm đó nếu không có các vị ở đại sứ quán các nước xuống đón ở cổng nhà thờ thì TS Quang A không tài nào vào được chỗ tọa đàm. Sáng 7.12.2014, chúng tôi đã bị công an săn đuổi quyết liệt không cho vào Hà Đông làm lễ kỉ niệm ngày Quốc Tế Nhân Quyền. Chúng tôi đến nhà hàng nào họ cũng đuổi xe không cho đậu xe và cấm nhà hàng bán thức ăn cho chúng tôi. Các tổ chức tôn giáo vẫn tiếp tục bị khủng bố. Nhà thờ Thái Hà ở Hà Nội luôn bị công an quấy nhiễu. Dân oan ngày một đông hơn ở khắp nơi. Họ vu cho những người đi khiếu kiện là bị “thế lực thù địch xúi dục” . Họ đang tìm mọi cách để dập tắt tiếng nói của các bloggers. Gần đây nhất blogger Hồng Lê Thọ và nhà văn Nguyễn Quang Lập đã bị bắt bởi điều luật quái quỉ 258. Họ buộc tội những người này làm “mất uy tín và sự ổn định của nhà nước”. Nhà văn Nguyễn Quang Lập bị bắt trong khi đang bị liệt nửa người. Tôi nghĩ, việc đảm bảo quyền tự do và các hoạt động xã hội dân sự không hề nhằm chống lại sự điều hành đúng luật của nhà nước mà chỉ làm xã hội tốt đẹp hơn, nhưng luôn bị chính quyền cản trở. Tôi không thể tả hết những điều vi phạm nhân quyền của nhà nước Việt Nam, một quốc gia đã kí cam kết thực hiện nhân quyền với quốc tế. Phía người hoạt động Một cuộc gặp mặt nhân ngày nhân quyền LHQ 2014 của các trí thức, nhân sỹ bị chính quyền gây khó dễ. Có hàng chục các tổ chức hoạt động đòi nhân quyền được thành lập và đàn áp, khủng bố, bắt bớ, tù đày vẫn không ngăn được những cuộc xuống đường chống Trung Quốc bành trướng. Những cuộc biểu tình chống cướp đất xảy ra liên tục mà tiêu biểu là nông dân Dương Nội. Các tù nhân lương tâm ngày càng được cộng đồng trong, ngoài nước quan tâm, hỗ trợ cả vật chất lẫn tinh thần. Những người tham gia các tổ chức xã hội dân sự luôn sát cánh bên dân oan. Trong khi đó, các bloggers thường xuyên trao đổi thông tin và kinh nghiệm cho nhau. Thứ nữa, các phiên tòa xử tù nhân lương tâm luôn có mặt của những người cùng tranh đấu. Họ bất chấp ngăn cấm, đàn áp. Rồi liên tục có những lễ cầu nguyện và đòi tự do cho các tù nhân lương tâm ở nhà thờ. Phải nói là các linh mục ở nhà thờ Thái Hà vô cùng can đảm. Và dù bị ngăn cấm nhưng các blogger vẫn can đảm vượt qua để tới các sứ quán đưa những thông tin về vi phạm nhân quyền. Ngày Quốc tế Nhân quyền 10.12.2014, được sự hỗ trợ của các linh mục ở nhà thờ Thái Hà, anh em thuộc tổ chức Xã hội Dân sự độc lập vẫn tổ chức được lễ kỉ niệm. Cảm động nhất là có 4 tù nhân lương tâm vừa được tự do cùng gia đình và bè bạn từ Nghệ An để dự lễ và tạ ơn các cha. Anh em trong các tổ chức Xã hội Dân sự ngày thứ Tư (10.12.2014) vẫn tổ chức những cuộc giao lưu. Một điều khác cần nói thêm là những anh em tù nhân lương tâm như Cù Huy Hà Vũ, Nguyễn Văn Hải (blogger Điếu Cầy) v.v..., dẫu bị trục xuất sang Mỹ nhưng các anh vẫn tỏa sáng, tiếng nói của các anh vẫn góp sức mạnh mẽ cho cuộc tranh đấu ở quê nhà. Và tiếng nói và sự hỗ trợ tinh thần lẫn vật chất của người Việt ở hải ngoại và bạn bè quốc tế là một sự hợp lực tuyệt vời để góp phần thúc đẩy tiến trình dân chủ ở Việt Nam. Cuối cùng, bất luận tất cả những khó khăn, hiểm nguy tạm thời hiện nay, tôi vẫn vững tin rồi Việt Nam sẽ phải có một cuộc sống tốt đẹp, dân Việt Nam rồi sẽ tới lúc được sống đúng nghĩa Con người - Tự do, Dân chủ, Bác ái và Ấm no - với những con chữ được viết Hoa như chúng luôn xứng được như thế! Bài viết thể hiện văn phong và phản ánh quan điểm riêng của tác giả, một nghệ sỹ điện ảnh đang sống tại Việt Nam. | Ngày 10/12 hàng năm là ngày Liên hiệp quốc đánh dấu việc công bố bản Tuyên ngôn Nhân quyền của Tổ chức này, năm nay, chủ đề của Ngày Nhân quyền được tô đậm và nhấn mạnh dưới hàng chữ "Nhân quyền 365" - tức nhân quyền phải là quanh năm 365 ngày, mà không riêng chỉ một ngày nào. | Nhân quyền ở VN đang như thế nào? |
George Michael đã làm gì để đáng bị đối xử như vậy? Tại sao ca sĩ kiêm nhạc sĩ và là cựu thủ lĩnh ban nhạc Wham! lại liên quan đến một sản phẩm tuy là thuộc dòng phim hài lãng mạn nhưng không hề hài hước gì, lại còn đầy mưu mô một cách tàn nhẫn như vậy, khi mà bản thân ông không có thể lên tiếng phản đối? Khi 'Những Thiên thần của Charlie' trở thành thảm họa Vương Quyền, Hoàng gia Anh và thế giới Sức hấp dẫn của những bộ phim xem hoài không chán Phim 'Giáng Sinh Năm Ngoái' được đạo diễn bởi Paul Feig, người đã thực hiện hai trong số các bộ phim hài dễ thương nhất của Hollywood trong cả thập niên qua, 'Phù Dâu' và 'Điệp Viên', và kịch bản được đồng sáng tác bởi Emma Thompson, một báu vật của Anh. Nhưng sự hợp tác sai lầm của họ thậm chí đã không tạo ra một tác phẩm điện ảnh tôn vinh Michael, như 'Ánh Sáng Chói Loà' (Blinded by the Light) từng dành cho Bruce Springsteen, hay 'Ngày Hôm Qua' (Yesterday) dành cho The Beatles. Bộ phim tuyên bố ở ngay đoạn mở đầu rằng phim "lấy cảm hứng" từ ca khúc bất hủ của Michael, nhưng hượm đã; cái căn nhà gỗ trong phim ấy là từ đâu mà ra vậy? Cáp treo? Cá sấy khô? Có vẻ như nhiều khả năng là Feig và Thompson đã xem lại những phần uỷ mị nhất nhưng mà lại là kỳ dị nhất của phim 'Yêu Thực Sự' (Love Actually), và lấy chúng làm điểm khởi đầu. Emilia Clarke (từng đóng phim Trò Chơi Vương Quyền - Game of Thrones) thủ vai Kate, một ca sĩ đầy khát vọng và là một fan hâm mộ Michael, di cư từ nơi khi đó còn là Nam Tư tới sống tại một vùng khá là tạp nham của London khi còn là một đứa trẻ, ấy thế mà cô lại có giọng nói như thể là sản phẩm của một trường học nội trú cao cấp. Cô cũng trông giống như một ngôi sao triển vọng của Hollywood, được trang điểm kỹ lưỡng, nhưng rõ ràng cô ấy phải là một xác vật vờ, kẻ trải qua những mối tình một đêm ồn ào, những lần nốc rượu thâu đêm, cứ lao đầu vào sofa nhà bạn bè cho đến khi bị họ tống cổ ra vì cái tội làm hỏng hết đồ đạc rồi làm chết thú cưng của chủ nhà. Cô thuộc dạng nợ đời, uỷ mị vớ vẩn: xem Fleabag và Brittany Chạy Marathon để biết chi tiết. Và Clarke làm hết sức mình, hăng hái nhiệt tình, đưa ra những câu nói đùa được viết quá lố, và tung ra điệu cười ồn ào ngoác miệng bất cứ khi nào có thể. Nhưng thành thực mà nói thì Kate đúng là một cơn ác mộng - cô không chỉ ích kỷ và chuyên làm hỏng mọi thứ, mà còn luôn tự mãn và mỉa mai. Feig và Thompson có chung niềm tin với Richard Curtis (nhà biên kịch, tác giả kịch bản nhiều bộ phim hài lãng mạn nổi tiếng như Nottinghill, Bốn Đám Cưới và Một Đám Ma) rằng nếu những người đàn ông, phụ nữ người Anh ăn mặc chải chuốt mà chửi thề và khiến nhau khó chịu, thì về bản chất họ rất vui nhộn. Nhưng mà không phải vậy. Giáng Sinh Năm Ngoái biện minh cho sự đáng ghét của Kate với lý do cô vừa mới khỏi bệnh mãn tính. (Mà để giữ kín cho Bất Ngờ Ghê Gớm Cuối Cùng, cho nên ai cũng nhắc đến căn bệnh này nhưng mà không ai nói rõ ra rốt cuộc nó là cái bệnh gì.) Không tàn nhẫn với bạn bè, nhưng cô rất tàn nhẫn với Santa (do Dương Tử Quỳnh thủ vai), người chủ tiệm bán đồ trang trí Giáng Sinh ở khu Covent Garden nơi cô làm việc. Khán giả được cho xem để thấy cười giễu khi thấy hàng hoá nơi đó vô vị tới mức nào. Nhưng chúng ta cũng được cho xem cảnh hàng ngàn vạn ánh sáng thần tiên lấp lánh phủ khắp London, cho nên ta sẽ nói rằng Feig có chiếc bánh Giáng Sinh và đang chén nó. Tiêu chuẩn kép này chạy xuyên suốt bộ phim. Ở một cấp độ nhất định thì đó là sự quan tâm và tự do, với những lời than vãn về hoàn cảnh của những người phải ngủ lang thang trên phố và sự bài ngoại mà mẹ của Kate (Thompson) phải chịu đựng. Nhưng nó cũng được nhồi nhét đầy những trò đùa vui nhộn về cái chết của ca sỹ nổi tiếng của London, Amy Winehouse, về thứ tiếng Anh không hoàn hảo của người nước ngoài, và về sự tham lam của những người vô gia cư. Không có mấy những bộ phim hài vừa ngọt lại vừa chua tạo thành cái vị rất gớm chết, nhưng ngồi xem bộ phim này thì không khác gì việc phải ăn hết nguyên một chiếc bánh Giáng Sinh truyền thống hình gốc củi với giấm thay vì ăn với kem brandy. Phần lớn sự ngọt ngào đến từ Tom (Henry Golding), một anh chàng xa lạ đẹp trai mà Kate nhìn trúng qua khung cửa sổ của cửa hàng. Sau cuộc gặp gỡ dễ thương - Kate bị một con chim ị trúng vào mắt - cô và Tom bắt đầu đi dạo ở London cùng nhau. Đã đến lúc huỷ diệt 'Kẻ Hủy Diệt'? Vua Sư tử trên màn ảnh: sự sáng tạo đầy cuốn hút Lois Weber, nữ đạo diễn làm thế giới choáng váng Hay nói đúng hơn thì Kate đi dạo, trong khi Tom nhảy nhót xung quanh như thể anh chàng đang thử vai cho nhân vật Peter Pan, một sự làm màu kỳ quặc đau đớn mà các nhà làm phim gán lên người anh để biến anh thành thứ thay thế cho bất kỳ bạn bè, người thân, trò tiêu khiển hay tham vọng nào của chính anh. Điều rất rõ ràng là anh chàng mộng mơ kiểu điển hình trong phim ảnh này sẽ có mối liên quan dính dáng gì đó đến Bất Ngờ Ghê Gớm Cuối Cùng đã nhắc tới ở trên. Nhưng trong khi bạn chờ đợi cho tới khi mọi thứ được tiết lộ, thì anh chàng cũng gây khó chịu như Kate, thậm chí còn là không thể tin tưởng được. Nhìn chung, Giáng Sinh Năm Ngoái mang đến một bầu không khí bối rối có phần phi thực tế - chất lượng hư ảo của thứ phim ta từng xem trên truyền hình sau khi xơi quá nhiều gà tây và món rượu vang trắng Tây Ban Nha sherry. Rob Delaney, Peter Serafinowicz và Sue Perkins được nêu tên trong phần thiệu đầu phim cứ như thể họ sẽ đảm nhận vào vai các nhân vật chính, nhưng tất cả bọn họ chỉ có bốn dòng thoại trong cả phim. Thời gian thì không rõ ràng, nhưng mùa lễ hội thì có vẻ như kéo dài sáu tháng. Chuyện cãi cọ bỗng dưng vô cớ bùng nổ. Các đoạn đối thoại thì ngô nghê vô nghĩa. Trong một cảnh quay, Kate bị sốc khi biết rằng Santa không phải thực sự tên là Santa, mà chỉ là bà lấy cái tên đó vì bà có cửa hàng bán đồ Giáng Sinh. Thế cho nên Kate luôn cho rằng đó là một sự trùng hợp ngẫu nhiên, và Santa là tên gọi phổ biến của phụ nữ Trung Quốc? Ai biết? Tôi cho rằng bộ phim này muốn trở thành một bản cập nhật của phim 'Hát Mừng Giáng Sinh" (A Christmas Carol), và Scrooge hay chửi thề của chúng ta đang khám phá lại phần bản chất tốt đẹp hơn của chính mình. Nhưng khi Kate đi loanh quanh từ nơi này sang nơi khác, va vào Tom, đến cửa hàng thì châm chọc khách hàng, về đến nhà thì chế nhạo gia đình, thì thật khó để ta bận tâm xem như thế có nghĩa là gì. Kịch bản cũng có thể được tạo ra bởi một AI đã nắm bắt được khái niệm tổng thể về các bộ phim hài Giáng sinh cứu rỗi, nhưng không hiểu gì về hành vi của con người. Tuy nhiên, không có điểm gì nêu trên khiến cho bộ phim không trở thành một sản phẩm ăn khách. Hình ảnh trong những cảnh phim thật vô cùng lấp lánh, và trình thương cảm thì lên tới mức uỷ mị ướt át, khiến có người coi đó như một món quà ngày lễ. Nhưng cũng phải nói rằng Kate dành tới nửa thời lượng của phim mang đôi ủng thiên tinh nhạt nhẽo là tình tiết phù hợp, bởi vì Giáng Sinh Năm Ngoái thực sự là một phim rất nhàm. Đánh giá ★☆☆☆☆ Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Culture. | Bộ phim mới "vừa ngọt vừa chua một cách gớm chết" và không tôn vinh ca sỹ kiêm nhạc sỹ George Michael như mong muốn, theo Nicholas Barber. | Giáng Sinh Năm Ngoái không ngọt ngào |
Thật vậy, trực giác thường bị mọi người cho là không đáng tin cậy, đặc biệt là ở phương Tây, nơi suy nghĩ phân tích được khuyến khích trong nhiều thập niên vừa qua. Mạng xã hội tốt hay xấu cho người bị trầm cảm? Sẽ ra sao nếu thế giới không còn súng đạn? Chúng ta không cần nhiều đạm đến thế Dần dần, nhiều người tin rằng con người đã tiến bộ từ cách suy nghĩ sơ khai dựa vào tôn giáo và những sự kỳ diệu, để tiến bộ và chuyển thành suy nghĩ theo hướng khoa học và phân tích. Kết quả là, người ta coi cảm xúc và trực giác là cách nghĩ kỳ dị và lầm lạc. Tuy nhiên, thái độ này thực ra dựa trên một giả thuyết về tiến bộ trong nhận thức. Cảm xúc thực ra không phải là phản ứng khờ khạo mà con người nên bỏ qua hay điều chỉnh bằng các công cụ lý tính. Cảm xúc là những đánh giá dựa trên những kinh nghiệm bạn trải qua hoặc cách bạn suy nghĩ. Ở góc độ này, cảm xúc là một hình thức trong quá trình xử lý thông tin. Trực giác hoặc cảm giác bản năng là kết quả của rất nhiều quá trình xử lý xảy ra trong não bộ. Nghiên cứu cho thấy não là một cỗ máy dự đoán khổng lồ, liên tục so sánh thông tin cảm giác được nạp vào, cùng với trải nghiệm hiện tại, so với tri thức và ký ức cũ về những trải nghiệm từng xảy ra, từ đó não bộ sẽ phán đoán điều gì xảy ra tiếp theo. Quá trình này được các nhà khoa học gọi là "Quy trình xử lý dự đoán" (predictive processing framework). Điều này đảm bảo bộ não luôn sẵn sàng ứng phó với tình huống hiện tại theo cách tối ưu nhất có thể. Khi một sự sai lệch xảy ra (như thứ gì đó không lường được), não bộ sẽ cập nhật thêm mô hình nhận thức mới. Sự phù hợp giữa những mô hình cũ (từ kinh nghiệm quá khứ) đến trải nghiệm hiện tại xảy ra tự động trong vô thức. Trực giác xảy ra khi não bộ tạo ra, hoặc không tạo ra kết nối quan trọng hay sự lệch lạc (giữa mô hình nhận thức và trải nghiệm mới), thế nhưng ý thức của bạn chưa thấy rõ điều này. Suy nghĩ phân tích được coi là chậm rãi, logic và chính xác hơn Chẳng hạn, bạn có thể đang lái xe trên một con đường ở vùng quê, trời tối và bạn đang nghe nhạc, nhưng thình lình trực giác của bạn nói bạn nên lái sang hẳn một bên làn đường. Khi bạn tiếp tục lái xe, bạn nhận ra mình vừa tránh được một cái hố lớn trên đường có thể làm xe bị hỏng nặng. Bạn vui mừng vì đã tin vào trực giác dù không biết trực giác đó đến từ đâu. Trong thực tế, chiếc xe phía trước bạn một quãng xa có thể đã chuyển làn giống bạn (vì họ là dân địa phương và biết rành tình trạng đường xá), bạn làm theo mà không để ý não bộ đã ghi nhận tình huống đó. Tâm trí quyết định sức khoẻ như thế nào? 'Thần dược' trong tay bạn để chữa lành vết thương Làm sao để biết mình sẽ hạnh phúc hay không? Khi bạn có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực nào đó, não bộ có nhiều thông tin để so sánh với tình huống hiện tại hơn. Điều đó khiến trực giác đáng tin cậy hơn. Điều đó có nghĩa là cùng với sự sáng tạo, trực giác có thể phát triển cùng với kinh nghiệm. Trong nghiên cứu tâm lý, trực giác thường được coi là một trong hai mô hình tổng quát của suy nghĩ, cùng với suy nghĩ phân tích lý tính. Suy nghĩ trực giác được mô tả có tính chất tự động, nhanh và trong vô thức. Trái lại, suy nghĩ phân tích lại được coi là chậm, logic, có ý thức và thận trọng. Nhiều người coi sự khác biệt giữa suy nghĩ lý tính và trực giác có nghĩa là hai cách xử lý thông tin (hay "cách suy nghĩ") là trái ngược nhau, hoàn toàn tách bạch. Tuy nhiên, một phân tích tổng hợp gần đây - nghiên cứu tìm hiểu tác động tới nhóm đối tượng đến từ đâu - cho thấy suy nghĩ phân tích và lý tính thường không có quan hệ tương quan và có thể xảy ra cùng lúc. Vì thế, dù là có vẻ như kiểu suy nghĩ này chiếm ưu thế hơn kiểu kia trong tình huống nào đó - nhất là trong vấn đề suy nghĩ phân tích - thì sự vô thức của trực giác khiến người ta khó xác định được nó xảy ra khi nào, vì có quá nhiều thứ cùng xảy ra dưới vỏ bọc nhận thức của con người. Có thể khi ta hành động - như chỉnh hướng lái xe để tránh hố - vì vô thức của ta đã chú ý đến hành động của người khác Thật vậy, trong thực tế hai kiểu suy nghĩ có thể bổ túc cho nhau và hòa hợp cùng nhau - con người thường sử dụng cả hai cùng lúc với nhau. Thậm chí những nghiên cứu khoa học đột phá có thể bắt đầu với tri thức trực giác giúp các nhà khoa học hình thành phát kiến và giả thuyết mới, mà sau này họ sẽ xác minh lại nhờ vào phân tích và thí nghiệm nghiêm túc. Hơn nữa, dù trực giác bị coi là lộn xộn và không chính xác, suy nghĩ lý tính cũng có thể có hại. Nghiên cứu cho thấy sự suy nghĩ quá mức có thể cản trở nghiêm trọng quá trình ra quyết định của ta. Trong những trường hợp khác, suy nghĩ phân tích có thể đơn giản giải thích lại sau khi sự kiện xảy ra, hoặc lý giải các quyết định dựa trên trực giác trước đó. Điều này xảy ra khi ta có thể giải thích quyết định của mình khi gặp tình huống khó xử về đạo đức. Hiệu ứng này cho phép mọi người coi suy nghĩ lý tính như "thư ký báo chí", hay "luật sư lương tâm" của trực giác. Nhiều khi ta không biết vì sao mình lại quyết định như vậy, nhưng ta vẫn có lý do giải thích cho quyết định đó. Vậy ta có nên dựa vào trực giác, nếu như nó bổ trợ cho quá trình ra quyết định? Điều này rất phức tạp. Vì trực giác dựa trên quá trình xử lý thông tin tự động, nhanh và dựa trên tri thức cũ trong quá trình tiến hóa, nó cũng dễ sa vào lỗi lầm lạc, như bị định kiến về nhận thức. Đó là các lỗi hệ thống trong suy nghĩ và có thể xảy ra tự động. Dù vậy, học cách làm quen với một số định kiến nhận thức cơ bản, bạn sẽ nhận ra những lỗi này trong tương lai, có một số mẹo nhỏ để thực hành tránh lỗi này tại đây và tại đây Tương tự, vì quá trình xử lý thông tin nhanh đã quá cổ xưa, đôi khi nó có thể lỗi thời. Hãy xem qua ví dụ một đĩa bánh donut. Dù bạn có thể thèm ăn hết tất cả, nhưng cơ thể bạn có lẽ không cần một lượng đường và chất béo nhiều đến vậy. Tuy nhiên, trong thời săn bắn - hái lượm xa xưa, tích trữ năng lượng lại là bản năng khôn ngoan của con người. Bạn có thể muốn ăn hết đống bánh donut, nhưng có thể bạn không cần chúng - đây là ví dụ cho thấy con người rất khó loại bỏ suy nghĩ cảm xúc bản năng Như vậy, với mỗi tình huống cần phải ra quyết định dựa trên đánh giá, hãy xem xét liệu trực giác của bạn đã đánh giá đúng tình huống chưa. Đó là tình huống mới hay cũ từ thời tiến hóa? Nó có mắc vào lỗi định kiến nhận thức không? Bạn đã từng trải qua hay có hiểu biết về tình huống này không? Nếu đó là trực giác cũ từ thời con người tiến hóa, hay dính phải lỗi định kiến, và bạn không có chuyên môn gì trong vấn đề này, vậy hãy dựa vào suy nghĩ lý tính. Nếu không mắc phải các lỗi trên, hãy yên tâm dựa vào trực giác. Đã đến lúc ta phải ngưng bài xích suy nghĩ trực giác, và phải nhìn thẳng vào tính chất của nó: đó là quá trình xử lý thông tin nhanh, tự động và vô thức. Nó có thể cung cấp cho con người rất nhiều thông tin hữu ích mà những phân tích cẩn trọng không hề có được. Ta phải thừa nhận rằng trực giác và suy nghĩ lý tính cùng xảy ra với nhau, và có thể dựa vào nhau trong những tình huống phải ra quyết định khó khăn. Bài báo được đăng từ tạp chí The Conversation và được BBC xuất bản lại theo giấy phép Creative Commons. Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Future. | Hãy tưởng tượng một giám đốc công ty lớn công bố quyết định quan trọng và ông nói đã ra quyết định dựa vào trực giác. Hành động này có thể khiến mọi người không tin tưởng - rõ ràng những quyết định quan trọng phải được suy nghĩ cẩn trọng, với sự đắn đo và hợp lý? | Trực giác có lừa con người không? |
Hòa thượng Thích Quảng Độ (phải) và Đại đức Thích Ngộ Chánh Tang lễ được tổ chức đơn giản theo di huấn để lại của hòa thượng. Theo di huấn, Tăng Ni, Phật tử đến lễ bái, thọ tang miễn phúng điếu, kể cả vòng hoa, trướng liễn, không điếu văn, tiểu sử, cảm tưởng và mọi hình thức khác. Mọi người chỉ đến lễ bái, thọ tang trong mật niệm theo nghi thức tâm tang. Cũng theo di huấn của Hòa thượng, tro cốt sau khi hỏa thiêu còn lại sẽ rải xuống biển. Chính quyền có can thiệp? Đại đức Thích Ngộ Chánh, trú xứ đồi thông Phương Bối (Bảo Lộc, tỉnh Lâm Đồng), nói với BBC Việt ngữ hôm 25/2 rằng chính quyền đã can thiệp vào việc tổ chức lễ tang. Lịch sử sẽ 'xem lại' bản án tù với Hòa thượng Quảng Độ? Cụ thể là yêu cầu gỡ băng rôn đề "Lễ tang Đại lão Hòa thượng Thích Quảng Độ, đệ ngũ Tăng thống Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất tân viên tịch" treo trước chùa Từ Hiếu (quận 8, Sài Gòn). Nhưng, theo Đại đức Thích Ngộ Chánh, nhờ sự kiên trì của các thầy thuộc GHPGVNTN, băng rôn vẫn được giữ lại. Bàn tròn BBC: Đại lão Hòa thượng Thích Quảng Độ viên tịch và di sản Hòa thượng Thích Quảng Độ: 'Hùng tâm giữa cuộc bể dâu' 'Thầy Quảng Độ là bậc tu hành bất khuất vì đạo pháp' Hòa thượng Thích Trí Quang - "người dấn thân cho đạo pháp" Nhiều ý kiến cho rằng sự kiện hôm 23/2, báo Tuổi trẻ TP HCM cũng phải gấp rút gỡ tin Hòa thượng Thích Quảng Độ viên tịch chỉ vài phút sau khi đăng tải là dấu hiệu khác của việc chính quyền can thiệp vào tin về cái chết của ông. Bản tin mô tả Hòa thượng Thích Quảng Độ là "nhà phiên dịch của nhiều bản kinh, sáng tác, biên soạn nhiều tác phẩm, như Kinh Mục Liên sám pháp, Thoát vòng tục lụy, Truyện cổ Phật giáo, Ðại thừa Phật giáo tư tưởng luận, Tiểu thừa Phật giáo tư tưởng luận, Nguyên thủy Phật giáo tư tưởng luận, Từ điển Phật học Hán Việt…, đặc biệt bộ từ điển đồ sộ Phật Quang Đại từ điển đã được xuất bản chính thức trong nước. Một số tác phẩm Phật học và văn học Phật giáo do biên dịch từ Hán văn và Anh ngữ đã được tái bản gần đây, góp nguồn tham khảo về nghiên cứu cho người học Phật". Nhưng sự can thiệp, theo Đại đức Thích Ngộ Chánh không dừng ở đó. Lễ di quan Hòa thượng Thích Quảng Độ Đại đức Thích Ngộ Chánh cho biết, vào tối 22/2, khi ông còn đang ở Phương Bối thì hay tin Hòa thượng Thích Quảng Độ viên tịch, ông tức tốc xuống Sài Gòn ngay trong đêm, đến chùa Từ Hiếu dự tang lễ. Khi đến đó, ông được thông báo sẽ không lập Ban Tổ chức tang lễ, chỉ tâm tang theo di huấn của Hòa thượng, nhưng không hiểu sao đến khoảng 9-10 giờ sáng, lại đưa ra danh sách Hội đồng Chứng minh và Ban tổ chức tang lễ. Đại đức Thích Ngộ Chánh nêu quan điểm cá nhân: "Thành phần Ban tổ chức bao gồm những người không thuộc GHPGVNTN hoặc trước đây từng theo GHPGVNTN nhưng sau này đã ly khai. Ngay lúc đó, một số hòa thượng đã không đồng ý và bỏ về. Sau lễ nhập liệm, Hòa thượng Thích Không Tánh và một số vị khác không tiếp tục tham dự tang lễ; và hôm nay [thời điểm phỏng vấn với BBC News Tiếng Việt, ngày 25/2], quý hòa thượng đó cũng không tham gia". Hòa thượng Thích Không Tánh bình luận về tang lễ Đại lão Hòa thượng Thích Quảng Độ Cũng hôm 25/2, Hòa thượng Thích Không Tánh, trụ trì chùa Liên Trì (Sài Gòn), từng là Tổng vụ trưởng Tổng vụ Từ thiện - Xã hội, GHPGVNTN, giải thích việc này với BBC News Tiếng Việt: "Tôi và các vị trong Tăng đoàn GHPGVNTN cũng xuất phát từ căn bản của GHPGVNTN từ xưa đến giờ. Và chúng tôi tham dự lễ thọ tang và nhập kim quan ngài, để tỏ lòng tôn kính ngài. Tuy nhiên sau đó, tôi thấy giới Phật giáo mà chúng tôi gọi là 'quốc doanh' họ đứng ra điều động việc tổ chức và nắm hết tất cả. Họ đưa ra một Hội đồng trưởng lão Chứng minh, Ban tổ chức tang lễ mà trong đó, họ khôn khéo xen kẽ cả người của bên nhà nước và của GHPGVNTN. Bởi vậy, họ cũng ghi tên chúng tôi trong Ban tổ chức tang lễ cho có danh nghĩa, nhưng thực sự là họ điều động hết chứ chúng tôi cũng không có thẩm quyền gì.'' "Tôi và một số thầy trong tăng đoàn thấy buồn trước tình hình như vậy và cũng do sức khoẻ của một số quý thầy nữa, nên sau lễ thọ tang và lễ nhập kim quan, chúng tôi không tham dự lễ di quan ngài", Hòa thượng Thích Không Tánh cho hay. Hoà thượng Thích Không Tánh cho rằng, trong văn thơ gửi đi về danh sách, những người lập danh sách đã tự ý đưa vào và chỉ xin lỗi viện lẽ rằng do xa xôi, hoàn cảnh gấp gáp nên không liên lạc được, mong quý ngài hoan hỷ, chấp thuận đứng tên trong danh sách. Bình luận về tương lai của GHPGVNTN, Hòa thượng Thích Không Tánh nhận định:"Trong tương lai, nhà nước có thể cho GHPGVNTN 'sống lại' và đưa nhiều thành phần vào. Mục tiêu của họ là để nói với thế giới rằng, chúng tôi không đàn áp GHPGVNTN, và giáo hội này đã hoạt động độc lập, thoải mái rồi. Cũng như việc họ để lễ tang này diễn ra nhưng có điều là người của phật giáo 'quốc doanh' tràn ngập trong đó". Còn Đại đức Thích Ngộ Chánh thì dự đoán rằng, sau tang lễ của Hòa thượng Thích Quảng Độ, "sẽ có sự phân hóa rất lớn trong nội bộ GHPGVNTN". BBC News Tiếng Việt không có điều kiện để kiểm chứng những điều Đại đức Thích Ngộ Chánh và Hòa thượng Thích Không Tánh nêu ra. Trước đó, khi nói về tương lai của GHPGVNTN trong cuộc phỏng vấn với BBC News Tiếng Việt hôm 24/2, Hòa thượng Thích Thái Hòa, trụ trì chùa Phước Duyên, tại TP Huế, Tổng vụ trưởng Tổng vụ Hoằng Pháp GHPGVNTN, nhận định: "Trên nguyên tắc pháp lý thì GHPGVNTN vẫn còn, bởi vì giáo hội không đặt sự tồn tại của mình trong nguyên lý cá biệt mà đặt sự tồn tại của mình trong lòng dân tộc và nhân loại." "Cho nên, dân tộc Việt Nam còn thì giáo hội còn, nhân loại còn thì giáo hội còn, nhưng còn như thế nào là tùy thuộc vào tài năng lãnh đạo của từng vị trong từng giai đoạn'. Sẽ tiếp nối tinh thần Hiến chương GHPGVNTN Về tương lai của GHPGVNTN và về việc vì sao một số vị trong GHPGVNTN từng tách ra thành Tăng đoàn GHPGVNTN, hòa thượng Thích Không Tánh, người hiện đang là Phó viện trưởng điều hành kiêm Tổng vụ trưởng Từ thiện - Xã hội của Tăng đoàn GHPGVNTN, nhận xét: "Tất cả những sự chia rẽ trong nội bộ các tổ chức tôn giáo [độc lâp với chính quyền] đều có bàn tay của nhà nước, dẫu rất khôn khéo và người bên ngoài khó thấy được. Họ khiến người ta tưởng do tự nội bộ GHPGVNTN phân hóa, nhưng thực sự vấn đề là [chính quyền] họ lái một số cá nhân để khuynh loát giáo hội, làm cho giáo hội chia rẽ, sự thật là không thoát khỏi bàn tay của nhà cầm quyền. Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam, ông Daniel J. Kritenbrink gặp hòa thượng Thích Quảng Độ "Riêng với Tăng đoàn GHPGVNTN, giai đoạn cuối đời, Hòa thượng Thích Quảng Độ do già yếu, bị ngoại nhân khuynh loát, nên chúng tôi đã quyết định tự tách ra để giữ được tính chất truyền thống của Hiến chương và đường lối của GHPGVNTN và dấn thân để đấu tranh cho vấn đề tự do, dân chủ, nhân quyền, tự do tôn giáo và bảo tồn lãnh thổ, lãnh hải của Việt Nam.'' "Trong tương lai, có thể họ [nhà nước] sẽ lập nên GHPGVNTN và dùng những vị mà trước đây, từng ủng hộ và đi theo GHPGVNTN nhưng bây giờ đã bị khuynh loát rồi, nhưng đó sẽ là một GHPGVNTN không phải theo tinh thần của các hòa thượng Thích Huyền Quang, Thích Quảng Độ mà thực chất chỉ là một giáo hội 'quốc doanh' thứ hai mà thôi. Giáo hội này sẽ không đề cập đến vấn đề chính trị, chủ quyền đất nước hay nhân quyền, dân chủ; tức là đánh mất đi 'linh hồn' của GHPGVNTN, mà chủ yếu là để chứng minh với thế gới là Việt Nam có tự do tôn giáo, dân chủ. Tăng đoàn GHPGVNTN sẽ quyết tâm giữ vững lập trường, hiến chương của GHPGVNTN". Tang lễ đơn sơ GHPGVNTN, một giáo hội không được chính quyền Việt Nam công nhận, đã tổ chức tang lễ cho Hòa thượng Thích Quảng Độ tại chùa Từ Hiếu. Hòa thượng Thích Quảng Độ viên tịch vào tối 22/2, và lễ hỏa táng đã diễn ra vào sáng 25/2. Hòa thượng Thích Quảng Độ qua đời HT Thích Quảng Độ được giải quốc tế Hòa thượng Thích Quảng Độ 'đáo nhiệm' Trong một sự kiện liên quan, dân biểu Liên bang Hoa Kỳ Alan Lowenthal hôm 25/2 gửi thông cáo báo chí chia sẻ sự đau buồn với sự ra đi của Hòa thượng Thích Quảng Độ và nhấn mạnh: "Đây là một mất mát to lớn đối với người dân Việt Nam và đối với tất cả mọi người khắp nơi trên thế giới, tin tưởng vào các giá trị nhân quyền và tự do tôn giáo". Thông cáo báo chí ca ngợi tinh thần của Hòa thượng Thích Quảng Độ: "Mặc dù phải đối diện với áp bức gần như liên tục, ngài đã không bao giờ bị lung lay trong những nỗ lực của ngài, luôn luôn là tiếng nói mạnh mẽ và là biểu tượng cho nhân quyền và tự do tôn giáo tại Việt Nam". Phái đoàn Lãnh sự quán Hoa Kỳ tại TPHCM viếng hòa thượng Thích Quảng Độ Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam, ông Daniel J. Kritenbrink cũng gửi lời chia buồn chân thành về việc Hoà thượng Thích Quảng Độ qua đời và nhấn mạnh rằng: "Hoà thượng Thích Quảng Độ là người ủng hộ không mệt mỏi cho tự do tôn giáo và nhân quyền, và ông luôn tận tâm theo đuổi công lý bằng các hình thức phi bạo lực. Những nỗ lực hoà bình này đã mang lại cho ông nhiều giải thưởng quốc tế và ông đã nhiều lần được đề cử giải Nobel Hoà bình". | Tang lễ Hòa thượng Thích Quảng Độ, đệ ngũ Tăng thống Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất (GHPGVNTN) vừa diễn ra. Có ý kiến cho rằng, tang lễ này bị chính quyền can thiệp và từ đó, khiến nội bộ GHPGVNTN thêm phân hóa. | Chính quyền VN bị cho là can thiệp vào tang lễ HT Thích Quảng Độ |
Tiền đạo Elkeson sinh ra ở Brazil nhưng sẽ đá cho tuyển Trung Quốc trong vòng loại World Cup. Anh thậm chí còn đổi tên sang tiếng Trung. Nico Yennaris, 26 tuổi, sinh ở London, còn Elkeson, 30 tuổi, vẫn là công dân Brazil cách đây vài tháng. Cả hai đều có mặt trong danh sách 24 cầu thủ chính thức của tuyển Trung Quốc trong trận lượt đi gặp Maldives hôm thứ Ba 10/9, và Trung Quốc giành chiến thắng 5-0. Dân Hong Kong có hộ chiếu Anh theo luật gì? Chỉ 3% người Đài Loan muốn 'về với Trung Quốc' Vua triều Nguyễn dùng Quốc ngữ để 'thoát Hán' Quyền công dân theo yêu cầu Elkeson đã có màn khởi đầu ngoạn mục: anh tham gia từ đầu và ghi hai bàn thắng ở cuối trận. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử, một cầu thủ nước ngoài nhập quốc tịch đã thi đấu cho Trung Quốc trong một trận đấu cạnh tranh. Cầu thủ sinh tại London Yennaris không vào sân trong trận này. Đây là một bước tiến mới quan trọng - quốc gia có 1,4 tỷ dân giờ đây đã sẵn sàng cho "người nước ngoài" chơi trong đội tuyển quốc gia nhằm lọt vào danh sách các đội thi đấu World Cup. Lần cuối cùng Trung Quốc có mặt tại World Cup là năm 2002. Có tin ông Marcello Lippi (giữa) quay trở lại làm HLV tuyển TQ với điều kiện TQ phải cho phép cầu thủ nước ngoài được nhập tịch Ý tưởng này đã được nhắc đến trong nhiều năm nhưng mãi cho tới 2019 mới được thực hiện. Cho cầu thủ ngoại nhập quốc tịch được cho là một trong những điều kiện - ngoài một hợp đồng béo bở - để ông Marcello Lippi quay lại làm huấn luyện viên trưởng dẫn dắt đội bóng. Người Ý huyền thoại nghỉ vị trí HLV trưởng hồi tháng Một sau khi Trung Quốc bật ra khỏi giải Asian Cup một cách đáng thất vọng. Nhưng chỉ 119 ngày sau, ông lại trở về vị trí cũ. Kể từ đó, các cầu thủ ngoại được nhập quốc tịch đã trở thành chủ đề nóng trên các kênh thể thao Trung Quốc. Yennaris và Elkeson là hai cầu thủ được vào danh sách tuyển quốc gia hiện tại, nhưng họ không phải là những cầu thủ duy nhất sinh ở nước ngoài đã hoặc chuẩn bị trở thành công dân Trung Quốc trong tám tháng qua. Nhưng làm sao họ được nhập tịch? Ngoài một số quy định của Fifa, có sáu điều họ cần phải lưu ý như sau: 1. Có ít nhất một bên cha mẹ hay ông bà là người Trung Quốc Trung Quốc muốn cải thiện trình độ bóng đá, chắc chắn là vậy. Nhưng họ không bao giờ có ý định thay đổi "chất Trung Quốc". Vậy nên khi cho phép cầu thủ nước ngoài nhập tịch, Trung Quốc bắt đầu bằng việc xem xét các cầu thủ có gốc Trung Quốc. Có gốc gác Trung Quốc giúp Nico Yennaris được chơi trong đội hình của tuyển Trung Quốc Hồi tháng Một, CLB Sinobo Guoan FC Bắc Kinh, một trong những CLB hàng đầu trong giải Ngoại hạng Trung Quốc, tự hào tuyên bố đã ký hợp đồng với Nico Yennaris và John Hou Saeter, với cả hai cầu thủ được đăng ký là người Trung Quốc. Họ trở thành hai cầu thủ nhập tịch đầu tiên trong lịch sử bóng đá Trung Quốc. Mặc dù cả hai chưa từng sống ở Trung Quốc trước đó, họ đủ tiêu chuẩn chơi cho Trung Quốc vì có mẹ là người Trung Quốc. Cả hai đều bày tỏ sự phấn khích sau vài tháng thi đấu tại Trung Quốc. Campuchia mua nhiều vũ khí Trung Quốc Có đáng học Trung Quốc về kinh tế ban đêm? "Mẹ tôi sinh ra ở Trung Quốc," Hou Saeter nói với truyền thông Trung Quốc hồi tháng Tư, "Sẽ là một vinh dự cho gia đình tôi nếu tôi thi đấu cho Trung Quốc." Yennaris thì nói anh luôn luôn biết rằng anh có "gốc gác" ở Trung Quốc. Hiện giờ, Yennaris được gọi vào đội tuyển quốc gia - và anh đã chơi một trận giao hữu hồi tháng Sáu. Còn Saeter có thể còn nhiều hy vọng ở độ tuổi 21. 2. Được đào tạo ở một công lạc bộ châu Âu Mặc dù cho cầu thủ nhập tịch là chính sách trong bóng đá Trung Quốc, họ vẫn phải đủ giỏi thì các câu lạc bộ Trung Quốc và cơ quan có thẩm quyền mới nỗ lực cho họ nhập tịch. Mục tiêu hàng đầu cho nền bóng đá Trung Quốc là đưa đội tuyển nam vào World Cup, nhưng họ mới làm được điều này một lần, năm 2002. Lần đó, họ thua cả ba trận và không ghi được một bàn thắng nào. Ngay cả cho World Cup U-20, mãi tới 2005 Trung Quốc mới vào được. Chủ tịch Tập là một fan bóng đá và có kế hoạch đầy tham vọng để phát triển nền bóng đá Trung Quốc Chủ tịch Tập Cận Bình khai trương một dự án bóng đá lớn để thúc đẩy hệ đào tạo cầu thủ trẻ của đất nước. Nhưng các cầu thủ nhập cư là để giúp họ có thành công ngay trước mắt. Yennaris được đào tạo ở học viện bóng đá thiếu niên của Arsenal, còn Hou Saeter là cầu thủ trẻ nhất từng bắt đầu sự nghiệp ở đội Rosenberg của Na Uy. Cả hai đều chơi cho đội tuyển quốc gia trẻ của nước mà họ sinh ra. Đội từng vô địch giải Ngoại hạng Trung Quốc bảy lần Quảng Đông Evergrande cũng vừa ký hợp đồng với Tyias Browning hồi tháng Hai. Tin nói ông của cầu thủ này sinh ra ở Quảng Đông và chuyển đến Anh những năm 1960. Truyền thông Trung Quốc đưa tin hồi tháng Bảy rằng anh cũng đã được có quốc tịch Trung Quốc nhưng Fifa đang xét lại xem anh có đủ tiêu chuẩn không. 3. Thi đấu rất tốt cho một CLB Trung Quốc Hồi tháng Tám, Trung Quốc tiến xa một bước nữa và đưa cầu thủ Brazil Elkeson vào đội tuyển quốc gia, người không có gốc Trung Quốc nhưng đã thi đấu ở Trung Quốc sáu năm. Ricardo Goulart có thể sẽ là một người Brazil nữa chơi cho Trung Quốc Điều đó có nghĩa là ngay cả khi bạn không phải là người gốc Trung Quốc, bạn vẫn có cửa chơi cho đội tuyển quốc gia Trung Quốc. Tuy nhiên ở một quốc gia có tự hào dân tộc Hán rất mạnh, phải có nhiều yếu tố hội tụ để được lựa chọn theo cách này Lý do chính để một tiền đạo được chọn? Anh là người ghi nhiều bàn thắng nhất từ trước tới nay trong Giải Ngoại hạng Trung Quốc với 103 bàn thắng và còn tiếp tục ghi bàn. Giờ đây, người hâm mộ Trung Quốc - và ông Lippi - trông đợi anh sẽ kết hợp với We Lei của CLB Espanyol thành hàng công sắc bén và ghi bàn cho Trung Quốc vào lúc cần. Nếu phương án đó không thành công? Có nguồn tin nói Ricardo Goulart, một tiền đạo khác của CLB Evergrande, đã từ bỏ quốc tịch Brazil và đang trong quá trình lấy hộ chiếu Trung Quốc. 4. Từ bỏ quốc tịch gốc Mặc dù Lionel Messi có thể giữ hộ chiếu Tây Ban Nha và chơi cho tuyển Argentina, chuyện này không thể xảy ra ở Trung Quốc. Luật quốc tịch Trung Quốc không cho phép công dân có hai quốc tịch, có nghĩa là một khi được cấp quốc tịch Trung Quốc, bạn sẽ không được giữ bất kỳ hộ chiếu nào khác. Elkeson kiếm được 11 triệu USD một năm ở Trung Quốc Số người nước ngoài chuyển đến Trung Quốc làm việc đã tăng dần trong thời gian qua, nhưng quyết định từ bỏ quốc tịch Anh hay Na Uy để chơi bóng đá ở Trung Quốc vẫn là bằng chứng cho thấy quyền lực đang mạnh lên của cuốn hộ chiếu Trung Quốc, hay ít ra là quyền lực của thị trường bóng đá nước này. Vài năm trước, các CLB Trung Quốc trả lương cao cho cầu thủ nước ngoài đến nỗi Liên đoàn Bóng đá Trung Quốc bắt đầu đánh thuế 100% vào các hợp đồng chuyển nhượng cầu thủ ngoại quốc. Năm 2019, lương hàng năm của Elkeson là 11 triệu USD. Anh được Brazil gọi chơi cho đội tuyển quốc gia trong một trận giao hữu nhưng không ra sân. Giờ đây ở tuổi 30, anh có cơ hội biến ước mơ World Cup của mình, và của Trung Quốc, thành hiện thực. 5. Có tên Trung Quốc đàng hoàng Nếu một cầu thủ tuyển Trung Quốc không nói tiếng Trung hoàn hảo, ít nhất anh ta cũng phải có cái tên Trung Quốc cho người hâm mộ hô to. Hou Saeter (trái) đổi tên thành Hou Yongyong (Hầu Vĩnh Dũng) khi xin nhập quốc tịch Trung Quốc Những người hâm mộ bóng đá châu Á cuối những năm 1990, đầu những năm 2000, hẳn còn nhớ tên một loạt các cầu thủ nước ngoài nhập tịch Nhật Bản để chơi cho đội bóng xứ mặt trời mọc. Ruy Ramos được gọi là "Ramosu Rui", còn Wagner Lopez là "Ropesu Waguna" và Alex dos Santos thì trở thành "Santosu Aresandoro". Với Trung Quốc, tinh thần cũng tương tự nhưng có sự khác biệt nhỏ. Nico Yennaris giờ đây được biết đến như Li Ke (Lý Khắc), một cách phiên âm na ná tên tiếng Anh của anh sang tiếng Trung. Còn với Elkeson, tên mới là Ai Kesen (Ái Khắc Sâm). Tên tiếng Trung của Hou Saeter là Hou Yongyong (Hầu Vĩnh Dũng), vì đó là tên tiếng Trung nguyên bản của anh, do anh lấy họ Hou của mẹ. Nhưng cái tên Trung Quốc hay nhất lại thuộc về một cầu thủ nước ngoài ít được biết đến hơn. Aloisio dos Santos Goncalves, thuộc CLB Những con hổ Nam Quảng Đông của giải Ngoại hạng Trung Quốc, nhập quốc tịch hồi tháng Bảy. Anh đăng ký với tên Lư Quốc Phúc - Lou Guo (quốc gia) Fu (giàu có). Thuộc bài quốc ca "Nghĩa dũng quân tiến hành khúc" là một điều kiện để được chơi cho đội Trung Quốc 6. Học hát quốc ca Trung Quốc "Đứng lên! Đứng lên! Đứng lên!" Đây là một câu thống thiết trong lời bài quốc ca Trung Quốc, "Nghĩa dũng quân tiến hành khúc". Mặc dù hiện giờ chưa nói được tiếng Trung, khi có mặt trong đội hình tuyển Trung Quốc, Li Ke và Elkeson sẽ hát được toàn bộ bài quốc ca bằng tiếng Quan Thoại. Và tất nhiên phải cố gắng thắng các trận đấu nữa. Trung Quốc hy vọng rằng, với sự góp mặt của "các cầu thủ ngoại" cũng như "cầu thủ trong nước", quốc ca Trung Quốc sẽ vang lên nhiều lần tại Qatar 2022. | Khi Trung Quốc mở màn các trận vòng loại World Cup khu vực châu Á cho Qatar 2022 tuần này, mọi con mắt đều đổ dồn về hai gương mặt mới. | TQ 'nhập' cầu thủ ngoại mong vào World Cup 2022 |
Sandi Mann dắt con đi ăn sáng ở quán cafe quen thuộc gần nhà. Bọn trẻ vẫn thường thích ăn bữa sáng không mấy tốn kém nhưng vui vẻ ở đó trước khi đi học. Đứa út không thích uống cà phê phục vụ kèm suất bánh mỳ nướng, nên Sandi nghĩ bà nên đi một vòng trong quán, xem có ai muốn uống cốc cà phê miễn phí này không. Điều đó có gì sai? “Tôi nghĩ mọi người sẽ rất vui – rằng mọi thứ sẽ ấm áp và nhẹ nhàng,” bà nói. “Thay vào đó, tôi chỉ nhận được những cái nhìn chằm chằm đầy nghi hoặc. Có lẽ người ta nghi ngờ sao đó: Liệu tôi đã nhổ nước bọt vào ly chưa? Liệu trong đó có độc dược?” Cuối cùng, bà cảm thấy mình đã sai, trong khi thực lòng bà chỉ muốn tặng người khác một món uống miễn phí. Hiện tượng ‘cho đi’ Lẽ ra mọi thứ không nên như vậy. Sandi Mann, nhà tâm lý học tại Đại học Central Lancashire, vừa khởi động một dự án nhằm khám phá hiện tượng “cho đi” – một trạng thái tâm lý phổ biến của việc tỏ ra hào phóng với người lạ, với mong muốn họ sẽ truyền sự tử tế cho người khác. “Ý tưởng này muốn tạo ra một dây chuyền – một hội chứng domino,” Mann giải thích. Bà muốn tự bản thân thử bỏ thời gian vài tuần làm việc tốt và quan sát cách mọi người phản ứng. Rốt cuộc thì hầu như ai cũng muốn cố gắng tử tế hơn, nhưng ta lại cảm thấy khó có thể ráng sức làm được điều này. Vậy tại sao lại quá khó khăn với cả hành vi cho và nhận, với sự tử tế? Và liệu trong thế giới thực hành vi tử tế có được đáp trả xứng đáng không? Hay là chúng ta đã quá hoài nghi trong xã hội ngày nay? Mann ghi nhận sự vui mừng, sự bối rối, của hành trình đó trong cuốn sách mới nhất của bà – “Vay trả: Cách một tách cà phê thay đổi thế giới". (Nhuận bút từ quyển sách sẽ được chuyển tặng một quỹ từ thiện cho bệnh nhân rối loạn dưỡng cơ bắp). Giống nhiều người khác, mối quan tâm của Mann đối với hành động tử tế mỗi ngày bắt đầu từ một nội dung đáng quý trên Facebook mà bà đọc được. Người bạn Mỹ của bà, tên Debbie tạt qua một quán cà phê phục vụ kiểu ngồi trên xe ghé quán mua đồ mang đi, và nhận ra người lái chiếc xe phía trước đã trả tiền cà phê cho bà. “Cô ấy rất cực kỳ phấn khởi, nó khiến cô ấy vui cả ngày hôm đó,” Mann nói. Ngay lập tức, bà bị thu hút bởi tiềm năng tâm lý học trong sự việc này. Ý tưởng về một hành động tử tế bé nhỏ có thể “tạo ra hiệu ứng gián tiếp, như hiệu ứng cánh bướm” – đưa những lan toả của điều tốt lành đi khắp thế giới. Khi bắt đầu đọc để tìm hiểu về chủ đề, Mann phát hiện nguyên tắc này có một lịch sử sâu xa. Ở Ý, những công dân Naples giàu có đã có truyền thống lâu đời thường sẽ mua thêm một cốc cà phê gọi là “caffe sospeso” – cùng với ly họ uống, trả sẵn tiền, để dành cho ai khó có đủ tiền mua món uống xa xỉ này. Benjamin Franklin là một trong những người nổi tiếng ủng hộ cho ý tưởng này. Khi cho một người bạn vay tiền, ông giải thích: “Tôi không giả vờ là mình đang làm điều tử tế, tôi chỉ cho anh mượn thôi; khi anh gặp một người trung thực khác cũng đang gặp khó khăn tương tự, anh phải trả cho tôi bằng cách cho người ấy mượn số tiền đó,” ông viết. “Đây là mánh của tôi để làm được điều tốt chỉ với một ít tiền.” Ngày nay sự “cho đi” đã trở thành một trào lưu phổ biến và có sức lan toả. Nó thậm chí đã tạo cảm hứng cho một quyển tiểu thuyết và phim. Hãy thử tìm kiếm trên Google với cụm từ 'paying it forward', bạn sẽ đọc được những câu chuyện ấm áp về những hành động vĩ đại về điều thiện – chẳng hạn như những nhà hảo tâm vô danh gọi tới bệnh viện và nhận chi trả cho những ca mổ đắt tiền mà không chờ đợi được đáp trả gì dù chỉ là một lời cảm ơn đơn giản. Nhưng thông thường, những hành động nhỏ lại dễ gây xúc động nhất. Mann kể về trường hợp của Josh Brown, một cậu bé 12 tuổi tìm thấy chiếc điện thoại bị mất của người lạ trên tàu. Người chủ điện thoại quá vui mừng, bà muốn gửi tặng cậu bé một ít tiền để thưởng cho hành động tử tế của cậu. Thay vì nhận tiền, cậu gửi lại chiếc điện thoại với mảnh giấy đính kèm: “Đừng lo lắng về số tiền, hãy làm điều gì đó tốt cho ai đó khác.” Những điều vị tha hàng ngày như thế này không phải lúc nào cũng lập tức được đáp trả (bên cạnh “hào quang của người ban ơn”), nhưng những người như Brown thường được phần thưởng là có cuộc sống thanh thản, vừa lòng. Michael Norton ở Trường Kinh tế Harvard đã từng đưa ra một số bằng chứng thuyết phục nhất cho thấy những người tiêu phần lớn tiền kiếm được cho người khác về mặt dài hạn thường cảm thấy hạnh phúc hơn những người đa phần chỉ tiêu tiền cho bản thân. Điều quan trọng đáng nói ở đây là đây không chỉ là kết quả từ đời sống khá giả ở phương Tây. Norton đã làm phép thử ý tưởng này với dữ liệu thu thập ở 130 quốc gia, từ Hoa Kỳ đến Uganda. “Ở tất cả các nước, dù giàu hay nghèo, và ở tất cả các lục địa, người cho nhiều thường là người hạnh phúc hơn,” ông nói. Vì lý do này, ông nghĩ niềm hạnh phúc của sự cho đi có vẻ là “tâm lý phổ quát” – một đặc điểm nằm trong cốt lõi bản chất tự nhiên con người, hoàn toàn độc lập với nền văn hoá bên ngoài. Mann cho biết dành thời gian giúp người khác thậm chí còn có thể giúp bạn tránh bệnh tật. Qua một nghiên cứu về lứa tuổi 30, những phụ nữ tình nguyện làm từ thiện thường có tỷ lệ mắc bệnh hiểm nghèo thấp hơn 16% so với mức thông thường ở lứa tuổi này; có lẽ vì việc làm từ thiện giúp giảm stress, và từ đó tăng cường hệ miễn dịch. Có rất nhiều khả năng giải thích việc hành động vị tha có thể làm dịu cơ thể và tinh thần theo nhiều cách. Hành động cho đi có thể giúp bạn tăng kết nối xã hội (ai lại không tỏ ra biết ơn sau khi nhận một món quà dễ thương chứ?) và giúp bạn cảm thấy cuộc sống có ý nghĩa hơn. Bạn cảm thấy bạn tạo ra khác biệt, và có một mục đích để thức dậy mỗi sáng. Norton nói con người là loài động vật xã hội, đây có thể là phần tiến hoá của giống loài chúng ta. Cũng giống như việc chúng ta thèm đường hay chất béo, có lẽ con người đều nuôi dưỡng một khát vọng sâu kín muốn giúp đỡ người khác, ông nói. Cơn hưng phấn việc tốt Ít nhất, đó là lý thuyết. Nhưng Mann tìm ra rằng “cơn hưng phấn việc tốt” rất khó đạt được. Đọc nhiều nghiên cứu, bà quyết định thử làm những hành động hào phóng nhưng giản dị trong hai tuần hai tuần. “Tôi quyết tâm làm những việc tốt nào đó nhưng việc đó phải không gây tốn kém,” bà giải thích. “Vì thế tôi đặt mục tiêu cho mình là làm những việc tốt mà không tốn quá một bảng Anh.” Nhiệm vụ đầu tiên khá đơn giản. Một bối cảnh quen thuộc – tại quán cà phê gần nhà – và bà đang ngồi với những đứa con. Tất cả những gì bà muốn làm là tặng lại người khách cốc cà phê mà đứa con bảy tuổi của bà không muốn uống. Nhưng khi đi xung quanh các bàn, bà chỉ gặp ánh nhìn nghi hoặc thay vì thái độ biết ơn. “Tôi cảm thấy như mình đang cố nói: Tôi chỉ cố làm điều gì tốt thôi mà.” Chỉ tới khi bà thay đổi cách làm khiến cho hành động của bà trông hợp lý hơn, ít làm người ta cảm thấy có sự vị tha hơn, thì thái độ mọi người mới thay đổi. “Đột nhiên mọi chuyện bỗng khác hẳn – nghe hoàn toàn hợp lý khi tôi giải thích tôi mời là bởi con tôi không uống cà phê.” Người ta vẫn từ chối, nhưng “sự ngờ vực tan biến, họ mỉm cười và nói cảm ơn”. Cuối cùng tách cà phê cũng được một phụ nữ tên Rochel đón nhận. Người này sau đó trong tuần cũng tìm cách đối xử tốt với một người khác. Nỗi sợ người lạ Sự không tin tưởng ban đầu đó chính là mẫu số chung của 13 ngày thử nghiệm kế tiếp. Bà thử cho người lạ một cây dù (ô) khi trời mưa, trả tiền đậu xe cho ai đó, cho phép ai đó ở phía sau đang xếp hàng tính tiền vượt lên trước bà. “Nghi ngờ là phản ứng mạnh mẽ nhất trong tất cả,” bà nói. Mỗi lần, chỉ đến khi bà đưa ra một giải thích hợp lý – như bà đang đợi ai đó ở quầy tính tiền – thì mọi người mới đón nhận sự giúp đỡ. Nhìn lại tất cả, Mann giải thích sự ngờ vực đó đó đến từ “Sự nguy hiểm từ người lạ”. “Chúng ta được dạy từ bé người lạ sẽ lừa mình,” bà giải thích. Nhưng cũng có những khoảnh khắc sự chân thành của bà chạm được vào người khác. “Một người đàn ông nhận thanh chocolate, và nói rằng thật tuyệt khi chia sẻ tình yêu thay vì sự thù hận,” Mann kể. “Khi bạn biết bạn vừa giúp nâng tinh thần ai đó lên và tạo ra sự khác biệt, thì không có gì có thể so được với cảm giác đó.” Mann thậm chí đã có được một người bạn tốt từ việc thử nghiệm 'làm người tốt'. Bà vẫn thường liên lạc với Rochel, người phụ nữ đã nhận ly cà phê bà mời vào ngày đầu tiên. Nếu có gì đó, thì phản ứng không tốt thỉnh thoảng xảy ra lại càng làm Mann quyết tâm và bền lòng hơn. Bà chỉ ra nghiên cứu cho thấy người ta đã trở nên cá nhân hơn trong vài thập niên vừa qua, và được chấm điểm thấp hơn 40% trong bài kiểm tra về lòng cảm thông so với những người được sinh ra trong thập niên 1970. Có lẽ chúng ta ít quen với làm việc tỏ ra tử tế và đón nhận điều tốt người khác dành cho mình. Mann nhận định: “Thật buồn nếu đây là cách xã hội chúng ta phát triển.” “Có quá nhiều sự thù hận, tiêu cực, và ngờ vực, và với chủ nghĩa cá nhân của từng người, ta cảm thấy mình đang phải chiến đấu chỉ vì bản thân, nhưng chúng ta cần phải chống lại việc này và bắt đầu một phong trào tử tế. Nghe có vẻ sáo rỗng, nhưng tôi nghĩ rằng đó là điều chúng ta cần.” Điều xấu cũng lây lan? Những người chỉ trích thuyết “cho đi” có thể tấn công vào tính nhân tạo của nó. Thậm chí họ còn thấy nó có vẻ cưỡng bách, đẩy người khác vào hành vi từ thiện khiến họ bực mình. Họ có thể chỉ ra những bằng chứng cho thấy việc tốt không lan toả nhanh như những người ủng hộ thuyết này tin vào. Chẳng hạn như nghiên cứu của riêng Norton cho thấy sự thù hằn và tham lam có xu hướng lan toả trong cộng đồng nhanh hơn sự rộng lượng. “Nếu một ai đó keo kiệt, chúng ta có xu hướng lan truyền hành vi tiêu cực đó vào người kế tiếp,” ông giải thích. Nhưng bạn cũng có thể lập luận rằng đó chỉ là một lý do nữa khiến chúng ta phải tử tế hơn một chút trong thế giới này – đó là để cân bằng lại những điều xấu. Mặc dù những hành động tử tế bất ngờ này có vẻ nhân tạo khi bắt đầu, nhưng có một số bằng chứng cho thấy chúng có thể thay đổi bạn mãi mãi, khiến bạn tốt lên, và rồi sự tử tế sẽ trở thành lẽ tự nhiên, bình thường trong con người bạn. “Bạn có thể gieo thói quen đức hạnh,” David Rand ở Đại học Yale cho biết. Ông đã tìm ra những người được khuyến khích thực hiện việc tốt có xu hướng tử tế sau đó, một sự “lan toả tâm lý”. Thêm vào đó, ông nghĩ ngay cả những hành động vị tha đáng kinh ngạc nhất, như những hành động anh hùng trong cuộc xả súng Paris, tất cả đều bắt nguồn từ những hạt giống của lòng tốt chủ động, cuối cùng đã phát triển thành khao khát giúp đỡ người khác một cách hết sức tự nhiên. Sự tử tế chữa lành bệnh tật? Với Mann, bà bị thuyết phục với ý nghĩ rằng chúng ta đều có thể thay đổi để trở thành người tốt hơn. Là một nhà tâm lý học lâm sàng, bà thậm chí đã bắt đầu tư vấn cho các bệnh nhân bị trầm cảm thử áp dụng việc có những hành động hào hiệp nho nhỏ, kết hợp sử tự tế vào liệu pháp điều trị. “Những người bị trầm cảm cho rằng họ không tìm thấy ý nghĩa của cuộc sống, họ không thấy có giá trị,” Mann cho biết. Bà nhấn mạnh đây không phải là “cách chữa lành”, bởi những phương pháp trị liệu khác vẫn rất quan trọng. “Nhưng đây là một cách để đóng góp lại cho xã hội và àm bệnh nhân cảm thấy tốt hơn, họ cảm thấy mình có ích hơn.” Nếu bạn được tạo cảm hứng bắt đầu, bà đề nghị đầu tiên bạn phải học cách 'rắn mặt' trước đã. “Bạn cần phải có nghị lực và kiên quyết,” bà nói. Với lý do này, bà đưa ra lời khuyên hãy đặt mục tiêu ban đầu ở mức thấp thôi. “Tôi không khuyên bạn bắt đầu bằng cách ra đường đứng và mời kẹo chocolate miễn phí. Hãy bắt đầu với việc gì trong phạm vi bạn cảm thấy an toàn, thoải mái nhất. Có thể chỉ là cười với ai đó trên đường, hay nói chuyện tử tế với người bán hàng.” Việc đối xử nhã nhặn với những người bà gặp mỗi ngày hoá ra lại là điều dễ làm nhất, và được đón nhận ấm áp nhất trong số các hành động tử tế. Cuối cùng, bà hy vọng cuốn sách bà viết sẽ nhắc nhở chúng ta rằng đôi khi sự tử tế tự nó đã là một phần thưởng. “Đó là quan điểm mà tôi muốn mọi người thay đổi. Việc có hành động tử tế của ai đó không nhất thiết phải là bởi có động cơ gì đằng sau. Bạn có thể tử tế chỉ vì muốn tử tế.” Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Future | Người ta nói rằng những người có lòng độ lượng thường hạnh phúc và khoẻ mạnh hơn. Nhưng trớ trêu thay, khi cố gắng làm việc tử tế, ta luôn bị nghi ngờ và khiến người khác coi thường. Tại sao lại thế, và liệu xã hội có trở nên tồi tệ hơn vì điều đó? | Làm người tử tế có khó không? |
Việt Nam đã ký vào điều lệ hoạt động của AIIB hôm 29/6 Ý kiến trên được kinh tế gia Phạm Chi Lan đưa ra trong cuộc phỏng vấn với BBC ngày 1/7. Trước đó, Việt Nam đã ký vào điều lệ hoạt động của AIIB tại buổi lễ tổ chức ở Bắc Kinh hôm 29/6, với sự có mặt của đại diện từ 57 nước. Bảy quốc gia là Đan Mạch, Kuwait, Malaysia, Philippines, Hà Lan, Nam Phi và Thái Lan, đã từ chối ký với lý do chưa được ủng hộ ở trong nước. Các nước này nói có khả năng sẽ ký vào cuối năm nay. BBC: Trước hết, bà đánh giá như thế nào về những thuận lợi và rủi ro mà Việt Nam có được khi tham gia AIIB? Kinh tế gia Phạm Chi Lan: Tôi nghĩ rằng tham gia ngân hàng AIIB có thể giúp Việt Nam vay vốn để đáp ứng những nhu cầu về hạ tầng. Việt Nam có nhu cầu rất lớn về hạ tầng để kết nối với các nền kinh tế trong ASEAN. ASEAN cũng có nhu cầu kết nối với các nền kinh tế lớn như Ấn Độ, Trung Quốc. Nhưng điều quan trọng là khi vay thì điều kiện thế nào và ai sẽ khống chế việc cho vay, cũng như nhà thầu. Lâu nay các dự án sử dụng vốn vay của Trung Quốc thì buộc phải dùng nhà thầu của Trung Quốc, vừa kéo dài thời gian, chất lượng kém, tăng thêm vốn so với dự toán, làm thua thiệt nhiều mặt. Một ví dụ điển hình là dự án đường sắt trên cao của Hà Nội. Hôm trước ông Bộ trưởng Đinh La Thăng cũng nói không thay nhà thầu được dù họ làm rất dở, vi phạm nhiều quy tắc về an toàn lao động, gây ra nhiều rủi ro cho người đi đường, làm người dân mất niềm tin về dự án. Nguyên nhân là vì vay vốn của Trung Quốc nên phải buộc dùng nhà thầu của họ, dù nhà thầu không có kinh nghiệm, không có chất lượng, cũng không có trách nhiệm. Bao nhiêu rủi ro đó Viêt Nam lãnh hết về phía mình. Khi vay từ AIIB thì tôi chỉ mong rằng đó là vì đó là ngân hàng quốc tế, có nhiều nước tham gia, nên sẽ giúp giám sát các dự án dùng vốn cho vay tốt hơn, không như các dự song phương giữa Việt Nam với Trung Quốc. BBC: Các định chế tài chính như Ngân hàng Thế giới hay Quỹ Tiền tệ Quốc tế khi cho vay hoặc ra tay cứu trợ các nền kinh tế khác thì luôn kèm theo các điều kiện cải cách sâu rộng. Trung Quốc thì lại luôn nhấn mạnh họ sẽ không can thiệp vào việc nội bộ của các bên nhận vốn hỗ trợ. Bà có nghĩ đây là cách mà Trung Quốc muốn giảm tầm ảnh hưởng của các định chế tài chính khác hay không? Kinh tế gia Phạm Chi Lan: Tôi nghĩ Trung Quốc cũng muốn tăng tầm ảnh hưởng theo cách đó. Nhưng cá nhân tôi thì cho rằng khi vay mà kèm theo cải cách thì cũng là đúng đắn thôi. Việt Nam rất cần học bài học từ Hy Lạp để thấy cải cách là rất cần thiết cho bản thân mình chứ không phải cho chủ nợ. Tại Việt Nam lâu nay cũng dấy lên mối lo về nợ công. Chính nhà nước cũng nói cải cách đầu tư công là cải cách cần thiết nhất, nhưng chưa làm được. Những lần hội nhập như Tổ chức Thương mại Thế giới hoặc Hiệp định Thương mại xuyên Thái Bình Dương tới đây, Việt Nam đều đứng trước sức ép cải cách, nhưng sức ép đó là cần thiết để nâng cao tính hiệu quả của nền kinh tế và những chuẩn mực quốc tế như tính minh bạch, trách nhiệm giải trình các dự án đầu tư công với xã hội. Không nên coi sức ép từ các tổ chức cho vay là điều xấu. Nếu bản thân có nhu cầu cải cách thực sự thì điều đó sẽ làm thúc đẩy động lực cải cách ở trong nước. Việt Nam cần học bài học từ Hy Lạp để biết rằng không phải khi nào những khoản vay dễ dãi, không kèm theo các điều kiện cải cách, cũng là tốt. Những khoản vay đó sau này lại trở thành gánh nặng nợ mà người dân, đất nước phải trả. BBC: Nếu không kèm theo các điều kiện cải cách thì ngân hàng do Trung Quốc khởi xướng rõ ràng sẽ đứng trước nhiều rủi ro khi cho vay. Theo bà họ dựa vào những cơ sở nào để chấp nhận rủi ro này? Kinh tế gia Phạm Chi Lan: Trung Quốc có nguồn lực rất lớn về tài chính để có thể cho vay. Họ cũng dư thừa lực lượng xây dựng, sản xuất cũng như vật tư và muốn kiếm chỗ để đầu tư. Ngay cả khi có rủi ro cho họ thì cũng có thể bù đắp lại bằng lãi mà các công ty Trung Quốc kiếm được khi tham gia các dự án. Một số nhà tài trợ song phương cũng thường tính theo cách đó, muốn cho nước khác vay để có tiền tiêu thụ hàng hóa của họ và có việc làm cho công ty của họ. BBC: Theo bà liệu việc gia nhập AIIB có khiến Việt Nam xa dần ra khỏi các hoạt động hợp tác với IMF hay Ngân hàng Thế giới không? Kinh tế gia Phạm Chi Lan: Tôi tin là Việt Nam vẫn tiếp tục gắn bó với IMF, Ngân hàng Thế giới hay Ngân hàng Phát triển châu Á, là những tổ chức đã giúp Việt Nam về nhiều mặt lâu nay, thông qua vốn ODA hay các chương trình cải cách theo hướng thị trường. Việt Nam vẫn chưa cải cách được theo đúng mong muốn của mình, và chính Việt Nam ý thức được điều đó, chứ không phải do sức ép từ Ngân hàng Thế giới hay IMF. Nhiều khi ở trong nước, chúng tôi vẫn cho là tiếng nói của các tổ chức này vẫn chưa đủ mạnh để Việt Nam phải cải cách. Tôi cũng không cho rằng việc tham gia AIIB sẽ làm giảm nhẹ ý muốn cải cách tại Việt Nam, vì yêu cầu cải cách cũng như định hướng cải cách tại Việt Nam thì đã quá rõ rồi. Không một lãnh đạo nào tại Việt Nam dám khước từ nhu cầu cải cách của Việt Nam. Tất cả các lãnh đạo của Đảng, Quốc hội hay chính phủ đều nói đến cải cách và chính nghị quyết của Đảng Cộng sản cũng thừa nhận Việt Nam phải tiến hành cải cách. Chiến lược 10 năm từ 2011-2020 bao gồm ba cải cách chiến lược, trong đó đứng hàng đầu là cải cách thể chế. Tái cơ cấu kinh tế cũng đòi hỏi cải cách đầu tư công, cải cách khối doanh nghiệp nhà nước và ngành ngân hàng. Đây là các cải cách mà chính quyền đã đề ra và đang dẫn dắt. Tôi không nghĩ việc tham gia ngân hàng do Trung Quốc khởi xướng sẽ làm giảm nhẹ nhu cầu cải cách tại Việt Nam. | Việc tham gia Ngân hàng Đầu tư Cơ sở hạ tầng châu Á (AIIB) do Trung Quốc khởi xướng có thể mang lại cho Việt Nam nhiều cơ hội lẫn rủi ro, theo ý kiến một chuyên gia trong nước. | VN: Lợi ích và rủi ro khi tham gia AIIB |
Khi bạn nghĩ về điều này thì có vẻ hơi kỳ cục là sau một bữa ăn linh đình ta lại có thể ăn tiếp một bữa tương tự ngay ngày hôm sau. Chẳng lẽ ta không học hỏi được gì từ bữa ăn hôm trước? Uống rượu vang có tốt cho sức khoẻ không Ăn trứng có lợi hay có hại cho sức khỏe? Ăn đậu nành có hại cho sức khoẻ phụ nữ không? Tại sao ta vẫn cảm thấy đói sau những bữa tiệc như Lễ Tạ Ơn hay Giáng Sinh? Chẳng lẽ ăn nhiều quá đã làm "giãn" bao tử, khiến bạn có chỗ chứa để ăn thêm ngay hôm sau? Thậm chí nghĩ lại thôi tôi đã thấy đói rồi. Câu trả lời là, với hầu hết mọi người, ta không cảm thấy đói vì đã ăn lượng thức ăn khổng lồ trong bữa ăn trước, mà là vì chính bữa ăn đó. Nhưng trước tiên thì tâm lý đói bụng này là cái gì? Cơn dằn vặt do đói khiến bạn thấy muốn ăn chính là kết quả của một số những thay đổi sinh lý học bên trong cơ thể mình. Quả thật bao tử của bạn thay đổi kích cỡ tuỳ theo lúc bạn đói hay no. Bao tử co bóp khi tiêu hóa thức ăn để đưa thực phẩm đến ruột. Bụng ta sôi ùng ục khi không khí và thực phẩm dịch chuyển lên xuống trong quá trình thức ăn được đẩy xuống dưới, một hiện tượng có tên là bao tử sôi, vốn là dấu hiệu đầu tiên cho thấy có thể ta đang đói vì ta có thể nghe thấy và cảm thấy rõ ràng trong cơ thể. Sau khi sôi, bao tử sau đó giãn ra chuẩn bị cho lần ăn tiếp theo - điều này do hormon kích thích. Nếu ta quen ăn vào thời điểm nào đó trong ngày hoặc ở một môi trường nào đó, ta sẽ có phản ứng có điều kiện là muốn được ăn khi ở vào hoàn cảnh, môi trường tương tự Nhưng không hẳn là đúng khi nói rằng ăn nhiều làm giãn bao tử. Bao tử có khả năng co giãn rất cao, vì vậy nó sẽ trở lại với kích cỡ khi nghỉ ngơi (dung tích khoảng 1 -2 lít) sau khi ăn một bữa no. Bụi siêu mịn: sát thủ lạnh lùng trong không khí Đằng sau những hộp cơm bento hoàn hảo ở Nhật Cất trữ thực phẩm tươi ngon theo cách của đầu bếp Trong thực tế, hầu hết bao tử mọi người đều tương đương nhau về kích cỡ - chiều cao hay cân nặng của từng cá nhân không ảnh hưởng gì đến kích cỡ này. Có thể điều mà ta không để ý là tình trạng tiết hormon gây đói bụng, đó là: NPY và AgRP từ vùng dưới đồi và "hormon đói" ghrelin trong bao tử. Hormon ghrelin được phóng thích vào khi bao tử trống rỗng và kích thích sản sinh ra các hormon NPY và AgRP trong não. Hai loại hormon này chịu trách nhiệm trong việc tạo ra cảm giác đói và lấn át các hormon đem lại cho ta cảm giác thỏa mãn. Nghe có vẻ ngược ngạo, nhưng hàm lượng hormon ghrelin có vẻ cao hơn trong người gầy so với người béo phì. Bạn có thể nghĩ rằng hormon kích thích cơn đói sẽ hiện diện nhiều hơn trong những người ăn nhiều - nhưng sự thể trái ngược này cho thấy hệ nội tiết trong cơ thể người phức tạp đến mức nào. Dù chỉ có ba hormon chính gây ra cảm giác đói, nhưng lại có cả chục hormon khác mới đủ để khiến ta có cảm giác no bụng. Một vài loại trong số đó như GIP và GLP-1 chịu trách nhiệm kích thích sản sinh ra insulin để điều chỉnh quá trình trao đổi chất carbohydrates. Có thêm các loại hormon khác nữa cũng liên quan đến việc hãm bớt vận tốc dịch chuyển thức ăn qua dạ dày, khiến cơ thể ta có thời gian tiêu hóa thức ăn. Với những người bị béo phì có hàm lượng ghrelin thấp trong cơ thể, thì có thể là hàm lượng insulin cao - vốn cần thiết cho hoạt động trao đổi chất ở chế độ ăn giàu carbohydrate của họ - đã ức chế sản sinh ra ghrelin. Hai loại hormon chính giúp làm giảm cảm giác đói là CKK và PYY. Với những bệnh nhân sử dụng cách thắt dạ dày để giảm kích cỡ bao tử thì hàm lượng PYY cực kỳ cao. Điều này khiến bệnh nhân giảm cảm giác thèm ăn. Thậm chí khi vừa có một bữa ăn linh đình trong kỳ nghỉ, ta đã lại có thể dễ dàng chén thêm một bữa thịnh soạn nữa trong ngày hôm sau Dù dạ dày của bạn có một hệ thống hormon nhắc nhở não khi nào bụng trống rỗng, thì cảm giác đói này thường được tăng cường nhờ liên hệ giữa thời gian trong ngày và cảm giác đói. Vì vậy, thậm chí nếu bạn đã ăn rất nhiều trong bữa trưa, bạn vẫn có thể cảm thấy đói khi giờ ăn tối đến. "Nếu bạn liên tục ăn thêm một miếng chocolate hay khoai tây chiên khi bạn đang ngồi xem TV, cơ thể bạn có thể bắt đầu liên hệ giữa việc ngồi ở salon, TV và ăn thứ gì đó ngon miệng, và kết quả là khi bạn ra salon ngồi bạn cảm thấy thèm," Karolien van den Akker, nhà nghiên cứu tại Centerdata và trước đây từng làm việc tại Đại học Maastricht, nói. "Điều đó thậm chí có thể xảy ra khi bạn đang no, khi năng lượng dự trữ của bạn vẫn đầy. Bản thân việc ăn quá trớn không tệ, van den Akker nói. Không giống các chẩn đoán y học về hội chứng ăn uống vô độ khi người ta tiêu thụ một lượng thức ăn lớn trong khoảng thời gian ngắn, và hiện tượng này thường liên quan đến cảm giác kinh tởm, tội lỗi hay xấu hổ, việc ăn quá trớn đơn giản có thể chỉ là thói quen mà người ta muốn tìm cách bỏ. Nhưng tình trạng thèm thuồng đồ ăn khiến ta rất khó thành công trong việc theo đuổi chế độ ăn kiêng. Khi ta tìm hiểu liên hệ về tính chất tưởng thưởng của đồ ăn, đặc biệt là với thực phẩm nhiều đường, thì việc ăn vào thời gian đặc biệt nào đó, với mùi hương, khung cảnh và hành vi nào đó sẽ khiến ký ức gây ra cảm giác bị kích thích, và bạn bắt đầu thèm ăn. Điều này sau đó không chỉ kích thích phản ứng tâm lý mà gây ra cả phản ứng với cơ thể, như tiết ra nước bọt. Bạn có thể là không xa lại gì với thí nghiệm Pavlov thực hiện trên chú chó - ông cho rung chuông vào giờ ăn, và thế là sau đó chú chó liên hệ tiếng chuông với chuyện nhận được đồ ăn. Cuối cùng, chú chó tiết nước bọt dù chỉ có mỗi chuông rung. Con người cũng không phức tạp gì hơn so với chú chó ở mặt này. Trong một thí nghiệm khác, người ta được cho xem những hình ảnh đơn giản, với hình tròn và hình vuông. Khi họ thấy hình vuông, họ được mời ăn một miếng chocolate và sau đó họ bắt đầu thèm chocolate mỗi khi người ta cho xem hình vuông. Cũng như chú chó, con người có thể được điều chỉnh trông đợi thức ăn dựa trên một số dấu hiệu đơn giản. Nghiên cứu nhiều lần cho thấy mọi người ăn nhiều hơn khi chia sẻ bữa ăn với một nhóm so với khi ăn một mình "Những liên hệ này phát triển nhanh và thậm chí chỉ với một lượng chocolate nhỏ cỡ 1 -2g," van den Akker nói. "Có vẻ như thiết lập thói quen thèm ăn này khá dễ nhưng lại khó dứt bỏ chúng. Cơ thể bạn nhớ một thời điểm đặc thù nào đó khi bạn ăn chocolate. Cơn thèm có thể dễ dàng biến thành cơn thèm mỗi ngày - thậm chỉ dù sự lặp đi lặp lại chỉ mới xảy ra trong có bốn ngày." Đôi khi cảm xúc của ta thậm chí cũng có thể trở thành kích thích có điều kiện. Nói chung mọi người cho biết họ kiểm soát bản thân kém hơn nếu họ trong tình trạng cảm xúc không tốt hoặc mệt mỏi. "Trong trường hợp đó, cảm xúc có thể trực tiếp liên hệ đến đồ ăn ngon miệng, vì vậy cảm xúc xấu có thể kích thích cảm giác thèm ăn," van den Akken nói. Về nguyên tắc, bất cứ tâm trạng gì, dù là cảm xúc tích cực, cũng có thể trở thành tác nhân kích thích thèm ăn, miễn là cảm xúc đó thường xuyên đi kèm với việc có đồ ăn. Nhiều lần ta đã thấy mọi người ăn nhiều hơn khi có nhóm hoặc bạn bè. Thậm chí dù bạn muốn kiềm chế việc uống bia rượu nhưng khi ở các sự kiện đặc biệt, với thời gian kéo dài mà bạn ngồi ở bàn ăn và rất nhiều các tác nhân khác, bạn sẽ ăn nhiều hơn khi quảng giao với mọi người. Có lẽ vì niềm vui có bạn bè ở bên khiến ta khó tập trung vào kiểm soát lượng thức ăn hơn. Thậm chí ngay cả khi mọi người ngồi trong phòng thí nghiệm ăn một đĩa mỳ Ý, họ cũng ăn nhiều hơn nếu có bạn ngồi trò chuyện chung. Không khí tiệc tùng có thể tạo điều kiện cho ta trông đợi có thật nhiều đồ ăn Hiểu biết này cũng giúp chúng ta biết cách từ bỏ thói quen ăn uống không tốt. "Khi cố gắng giúp mọi người ăn ít hơn, chúng tôi tập trung vào quá trình 'từ bỏ' những gì họ học được về chuyện thèm ăn. Ở đây, chúng tôi cố gắng khiến họ hiểu rằng ăn ngay một món gì đó ngon lành không có nghĩa là bạn phải lặp lại tương tự vào ngày hôm sau," van den Akker nói. Điều này quan trọng vì nhiều nghiên cứu cho thấy chỉ cần chệch hướng khỏi thói quen ăn uống tốt một lần thôi là đã đủ để ta quay trở lại với thói quen xấu. Có lẽ không có gì đáng kinh ngạc lý giải vì sao ta cảm thấy đói ra sau sau khi ăn một bữa thịnh soạn với gia đình và bạn bè. Ta sẽ vẫn thấy đói ngày hôm sau, và thậm chí thấy đói ngay trong cùng ngày - không phải vì bao tử ta giãn mà vì ta đã bắt đầu quen với việc ăn uống quá mức vào dịp đặc biệt. Nếu não ta nhận thấy tất cả mọi dấu hiệu như mùi hương, khung cảnh, âm thanh - nó sẽ liên hệ với bữa ăn linh đình một ngày sau tiệc Giáng Sinh, nên não ta sẽ khiến ta chuẩn bị sẵn sàng để ăn tiếp đợt sau ngay. Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Future. | Tôi khá tự tin rằng mình sẽ biết chắc là bản thân cảm thấy ra sao sau đêm tiệc Giáng Sinh: lờ đờ, uể oải và chắc chắn là rất no bụng. Ấy thế nhưng chỉ đến bữa trưa hôm sau là bao tử đã có chỗ cho một bữa trưa với món nướng thịnh soạn khác. | Mẹo ăn không tăng cân mùa tết lễ |
Một nguồn tin quốc phòng của Nga nói có khả năng nước này đặt lại căn cứ quân sự tại Cuba 'ngay trước mũi' Hoa Kỳ. Thượng tướng Leonid Ivashov, chủ tịch Học viện Địa Chính trị, được báo Nga trích lời nói nếu việc khôi phục hiện diện quân sự của Nga tại Cuba sẽ là phản ứng của Moscow trước các áp lực chính trị và quốc phòng của Mỹ. Các động thái quân sự của Nga chắc chắn sẽ gây chú ý, nhất là trong bối cảnh xung đột gia tăng ở miền nam Ossetia hiện nay. Tướng Ivashov được hãng thông tấn Nga RIA Novosti trích lời nói: "Không có nghi ngờ gì là phương Tây đang thiết lập một vùng đệm xung quanh nước Nga, bao gồm các nước Trung Âu, các nước vùng Baltic, Ukraina và khu vực Kavkaz". "Nga có thể phản ứng bằng cách mở rộng hiện diện quân sự của mình ở nước ngoài, đặc biệt là Cuba." Ông Nikolay Patrushev, chủ tịch Ủy ban An ninh Nhà nước Nga, người từng giữ chức giám đốc Cơ quan An ninh Liên bang, vừa đi thăm Cuba trong hai ngày 30 và 31tháng Bảy. Trong chuyến thăm, ông có tiếp xúc và hội đàm với các bộ trưởng quốc phòng và nội vụ của nước chủ nhà. 'Hiện diện quân sự' Theo Tướng Ivashov, chuyến thăm này có thể để bàn về hiện diện quân sự của Nga tại Cuba. Ông nói: "Cuba có nhiều vịnh để tàu chiến của Nga có thể neo đậu, và một hệ thống sân bay để máy bay ném bom có thể hạ cánh". "Nếu chính phủ Cuba cho phép, và nếu Nga có cam kết chính trị, chúng ta có thể nối lại hoạt động của trung tâm liên lạc tại Lourdes. Chúng ta chỉ cần chuyển tới đó trang thiết bị viễn thông là xong." Tướng Ivashov cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tối tân hóa cơ sở hậu cần của hải quân Nga hiện đang đặt tại cảng Tartus của Syria và không loại trừ khả năng Nga sẽ nối lại đàm phán với chính phủ Việt Nam về việc cho tàu chiến Nga sử dụng cảng Cam Ranh. Ông Ivashov từng giữ chức giám đốc Tổng cục Quan hệ Quốc tế thuộc bộ Quốc phòng Nga trong thời gian 1996 - 2001. Cho tới năm 2002 Nga có một trung tâm tiếp nhận tín hiệu thông tin tại Cuba với tên gọi chính thức là "Trung tâm liên lạc điện tử Nga tại Lourdes". Nhiệm vụ của trung tâm này là thu nhận và phân tích tín hiệu từ các vệ tinh liên lạc, cáp điện quang của Hoa Kỳ, cũng như thông tin từ trung tâm NASA đặt tại Florida. Ngày 17/10/2001 bộ Quốc phòng Nga đã quyết định trong một cuộc họp kín về việc đóng cửa trung tâm tình báo ở Lourdes. Một số nguồn tin cho rằng một trong các nguyên nhân chính là do tiền thuê địa điểm Cuba đòi quá lớn, tới 200 triệu đôla. Cảnh Cam Ranh Hải đội tại Cam Ranh, căn cứ quân sự lớn nhất của hải quân Nga tại nước ngoài, được rút đi năm 2002. Website Newsru.com của Nga nói theo thỏa thuận giữa Moscow và Hà Nội ký năm 1981 (được gia hạn tới 2004), hải đội này thuê hai cầu cảng lớn cho tàu và tàu ngầm, cùng khoảng 30 nhà xưởng có đủ máy móc, cùng một đường băng mà nhiều loại phi cơ đều có thể sử dụng. Cảng Cam Ranh được cho là từng đóng vai trò quan trọng trong các kế hoạch của hải quân Nga, và là hải cảng duy nhất cho phép sự hiện diện của tàu chiến Nga trong khu vực Ấn Độ dương và Vịnh Ba Tư. Newsru.com nói giá tiền thuê địa điểm Nga phải trả là 300 triệu đôla/năm. Tuy nhiên, cho tới nay chính phủ VN nhiều lần nói rõ cảng Cam Ranh sẽ chỉ được sử dụng với mục đích dân sự. Ngoài ra, một căn cứ hậu cần hải quân của Nga vẫn đang hoạt động tại cảng Tartus của Syria. Tại đây, Nga có một tàu thợ thuộc hạm đội Hắc Hải, chuyên dùng để sửa chữa tàu chiến của Nga. Các thông tin về các động thái quân sự, nhất là việc có thể triển khai máy bay thả bom của Nga ở Cuba đã gây ra nhiều đồn đoán, dù chưa được chứng thực. Ném bom Một bản tin đăng trên nhật báo Izvestya của Nga hồi giữa tháng Bảy đã gây chú ý lớn. Bài báo này trích nguồn là quan chức cao cấp của bộ phận chính sách tầm xa thuộc Không quân Nga nói có thể Nga sẽ mở căn cứ quân sự để triển khai máy bay ném bom chiến lược tại Cuba. Báo chí Nga thậm chí còn tung tin là các máy bay chở hỏa tiễn Tu-160 và Tu-95MS đã từng cất cánh và hạ cánh tại Cuba. Đồng thời Nga cũng thăm dò các cơ sở mới tại Mỹ Latin và châu Phi. Bộ Quốc phòng Nga đã bác bỏ các tin đăng báo trên và gọi đó là 'tin vịt'. Tuyên bố của bộ này đã khiến Hoa Kỳ thở phào nhẹ nhõm. Cựu chủ tịch Cuba Fidel Castro cũng đề cập tới các đồn đoán này trong một bài báo của mình. Tuy nhiên ông không đưa ra xác nhận gì mà chỉ nói đây là tin đồn tung ra từ phía Nga. Thế nhưng dư luận báo chí vẫn không thôi bàn tán về liên hệ với Cuba, nhất là khi hai quan chức thuộc hàng cao cấp nhất là chủ tịch Ủy ban An ninh Nikolay Patrushev và Phó Thủ tướng Igor Sechin mới đây đều vừa có chuyến thăm Cuba. Tất nhiên nội dung các chuyến đi đều được nói chung chung là để 'tăng cường quan hệ song phương và trao đổi quan điểm giữa hai bên về tình hình quốc tế hiện nay". | Hạm đội Hắc hải của Nga đang làm một số nước như Ukraina lo ngại | Nga sẽ đặt lại căn cứ quân sự ở nước ngoài? |
Nền kinh tế VN được đổi mới theo hướng kinh tế thị trường định hướng XHCN Chính phủ đang sử dụng 'Diễn đàn doanh nghiệp' như một sáng kiến hành động nhằm đạt hai mục đích: thúc đẩy tăng trưởng và cải cách hành chính. Liệu 'sáng kiến' này có được áp dụng cho lĩnh vực xã hội và lường trước được tác động của nó trong một chương trình cải cách thể chế sâu rộng? Câu trả lời phụ thuộc vào sự tự thay đổi như thế nào của tập thể lãnh đạo cao nhất của Đảng. Sáng kiến của Chính phủ Trong bối cảnh Đảng Cộng sản với ý thức hệ xã hội chủ nghĩa lãnh đạo mọi mặt đời sống xã hội của đất nước Chính phủ đưa ra phương châm hành động "phục vụ doanh nghiệp và người dân" nhằm hướng tới mục đích kép: hỗ trợ cho tăng trưởng và cải cách hành chính. Một chính sách kinh tế như vậy được coi là phù hợp với thực tế và mang tính thực dụng. Nghị quyết vẫn đang là một công cụ lãnh đạo truyền thống của đảng. Mặc dù, đang có ý kiến về khoảng cách giữa hoạch định và thực thi một số nghị quyết của Đảng trong các kỳ đại hội trước đây. Sau Đại hội 12 Đảng cộng sản Việt Nam, tháng 6/2017 Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng đã ký ban hành Nghị quyết Hội nghị Trung ương 5 về hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, trong đó nhấn mạnh: "Tiếp tục hoàn thiện thể chế, tạo thuận lợi phát triển khu vực kinh tế tư nhân thực sự trở thành một động lực quan trọng của nền kinh tế". Hàng năm Chính phủ tổ chức Diễn đàn doanh nghiệp. Thực tế đây là cơ chế đối thoại giữa Chính phủ và đại diện một số doanh nghiệp tư nhân về một số chủ đề kinh tế cấp thiết, có ảnh hưởng tới tăng trưởng kinh tế trong những giai đoạn và hoàn cảnh cụ thể. Động thái này của Chính phủ cần được coi là sáng kiến, vì chưa có tiền lệ, để thực hiện nghị quyết của đảng giúp thu hẹp khoảng cách hoạch định và thực thi chính sách. Năm nay, 2019, Diễn đàn kinh tế tư nhân diễn ra vào ngày 02/5 tại Hà Nội với quy mô lớn và nhiều chủ đề. Tham gia diễn đàn có hơn 2.500 doanh nghiệp, cùng hàng trăm chuyên gia, nhà quản lý. Đại diện của Đảng và Chính phủ bao gồm gần 50 Uỷ viên Trung ương Đảng, trong đó có Thủ tướng, Phó thủ tướng, nhiều thành viên nội các và lãnh đạo một số tỉnh, thành phố lớn như Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh. 6 chuyên đề được thảo luận, bao gồm các lĩnh vực Du lịch, Kinh tế số, Vốn - Tài chính, Nông nghiệp, Khởi nghiệp và triển khai thực hiện Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình dương (CPTPP). Một doanh nghiệp tư nhân ở TPHCM - công ty Ling Pang VN: 'Bảo trợ chính trị' đang gây nguy hại cho chế độ? Việt Nam và các sân 'trục lợi' đầy màu mỡ VN: Chống tham nhũng cần nhất điều gì? Việt Nam: Đảng viên đã qua đời vẫn có thể bị kỷ luật? Cơ chế đối thoại Cơ chế đối thoại giữa chính phủ và doanh nghiệp là đặc trưng nổi bật của diễn đàn. Kinh tế tư nhân hiện chiếm tỷ lệ 40% GDP, các nguyên tắc thị trường tự do chưa được thiết lập đầy đủ, các doanh nghiệp tư nhân chưa đủ lớn trong nhiều lĩnh vực, chưa kết nối nhiều với thị trường khu vực và quốc tế, chưa trở thành lực lượng đủ mạnh… thì cơ chế đối thoại là hình thức tương tác hiệu quả tích cực giữa chính phủ và doanh nghiệp. Cơ chế đối thoại là hình thức thể hiện công khai sự cam kết từ chính phủ đảm bảo về môi trường tự do kinh doanh. Hy vọng các nguồn lực vật chất được huy động, sự năng động, sáng tạo, vượt khó của các doanh nhân, những người khởi nghiệp được thể hiện và sự vươn lên làm giàu cho bản thân được khuyến khích. Môi trường tự do kinh doanh, về nguyên lý, khuyến khích cạnh tranh bình đẳng giữa các thành phần kinh tế - một trong những nguyên tắc của kinh tế thị trường, tạo sức ép đối với doanh nghiệp nhà nước đang sản xuất kinh doanh không hiệu quả. Hơn thế, nhờ diễn đàn mà thực chất của hệ thống chính quyền dần được bộc lộ: sự không phù hợp với kinh tế thị trường, các rào cản từ thủ tục hành chính, sự trì trệ, quan liêu của bộ máy nhà nước và đội ngũ công chức, viên chức. Tình trạng 'trên nóng dưới lạnh', 'sáng cắp ô đi tối cắp về'… được chỉ ra. Cải cách thể chế là dư địa lớn cho tăng trưởng. Vụ ông Thăng: TBT Trọng 'chọn đúng đối tượng' Chủ nghĩa cộng sản 'súp thịt' là gì? Theo tác giả nền kinh tế vận hành theo những quy luật thị trường thì cả chính phủ lẫn doanh nghiệp cần nhận thức và tuân thủ theo các chức năng của mình. Thực chất và nhân rộng Các nỗ lực của Chính phủ cắt bỏ các thủ tục, điều chỉnh chính sách, pháp luật, tạo môi trường kinh doanh… đang vướng vào ý thức hệ xã hội chủ nghĩa và đụng chạm đến lợi ích của bộ máy nhà nước và các quan chức vốn được xác lập dựa vào chuẩn mực giá trị lý tưởng và để quản lý kinh tế tập trung. Tự thay đổi để thích nghi với kinh tế thị trường là quá trình khó khăn và lâu dài. Diễn đàn doanh nghiệp - cơ chế đối thoại - là bước khởi đầu thay đổi khi chính phủ lắng nghe ý kiến và ghi nhận từ các doanh nghiệp. Sự quyết tâm mà không duy ý chí, đồng hành mà không ban ơn của chính phủ là điều đáng ghi nhận. Tuy nhiên, nếu không có dự liệu kết quả và những tác động của sáng kiến này để thiết kế các bước cải cách tiếp theo một cách thực chất trong một chương trình tổng thể, thì các chính sách 'dò đá qua sông' gây lãng phí nguồn lực xã hội là không tránh khỏi. Khi nền kinh tế vận hành theo những quy luật thị trường thì cả chính phủ lẫn doanh nghiệp cần nhận thức và tuân thủ theo các chức năng của mình. Chính sách tự do kinh doanh thúc đẩy tăng trưởng nhưng mang lại lợi thế cho các doanh nghiệp lớn, các đại gia giành độc quyền, làm tổn hại cạnh tranh bình đẳng. Chủ nghĩa thân hữu hoành hành, hiện tượng trục lợi lan rộng, các nhóm lợi ích, doanh nghiệp 'sân sau', nạn tham nhũng… nghiêm trọng và kéo dài phản ánh sự không phù hợp và không hiệu quả của các biện pháp cải cách thể chế hiện hành. Chính sách tăng trưởng kinh tế hiện nay vẫn đang thể hiện tính chính danh của chế độ. Tuy nhiên, khi chuyển sang thị trường thì tăng trưởng kinh tế phụ thuộc vào nhiều yếu tố khách quan, mang tính quy luật mà thể chế phải thay đổi cho phù hợp chứ không phải ngược lại, nhằm đảm bảo cho sự phát triển hài hoà: kinh tế, môi trường và các vấn đề xã hội. Diễn đàn doanh nghiệp - đối thoại trong kinh tế - là hình thức hoạt động tiến bộ của chính phủ. Lường trước các tác động của nó trong một chương trình cải cách thể chế kinh tế, và tiến tới mở rộng sang các lĩnh vực xã hội: tư tưởng, văn hoá, giáo dục… là những chủ chương, chính sách đang được nhân dân chào đón và mong đợi. Bài viết thể hiện quan điểm riêng của tác giả, một nhà phân tích về chính sách công, nguyên Chủ nhiệm Khoa Chính sách Công, thuộc Học viện Chính sách và Phát triển, Bộ Kế hoạch & Đầu tư của Việt Nam. | Đảng Cộng sản Việt Nam đang có thái độ cởi mở hơn với kinh tế tư nhân. | Diễn đàn doanh nghiệp VN là hình thức đối thoại tiến bộ |
Phim Lời Thầm Thì Từ Trái Tim (Whisper of the Heart), 1995 (Mặc dù phim vẫn chưa có mặt tại thị trường Mỹ, Canada và Nhật Bản, nhưng HBO Max rồi cũng sẽ bắt đầu chiếu vào một thời điểm nào đó). Sức hấp dẫn của những bộ phim xem hoài không chán Phim cổ trang Minh Lan Truyện với Trung Quốc thời nay Những chuyện nực cười trong cái chết của Stalin Có hai loại người trên đời này - đó là những người chưa bao giờ nghe nói đến Studio Ghibli, và những người yêu phim của họ bằng tất cả trái tim. Nếu bạn đã từng xem bất cứ bộ phim nào của hãng được Hayao Miyazaki và Isao Takahata sáng lập năm 1985, thì đó hoặc là một bộ phim được chiếu ở rạp, trên đĩa DVD, hoặc đã thảng hoặc được chiếu trên TV. Nhưng hợp đồng với Netflix chắc chắn sẽ đưa tên tuổi xưởng phim đến với những khán giả hoàn toàn mới. Tất nhiên là Nhật Bản đã nổi tiếng với phim hoạt hình, hay còn gọi là anime, nhưng Ghibli (tên này có nghĩa là "Gió Sa Mạc" trong tiếng Libya, do Miyazaki chọn để đánh dấu hành trình mạo hiểm sẽ quét qua ngành công nghiệp phim hoạt hình sẵn có) là một thể loại đứng riêng mình nó, và hình ảnh vẽ tay tuyệt đẹp của hãng này đã trở thành kiểu mẫu cho rất nhiều phim khác sau những phim đầu tay của hãng. Nhưng với hơn 20 phim, tất cả đều rất khác nhau, mà bạn có thể chọn từ khi Netflix quyết định mở cánh cổng cho Ghibli, thì bạn nên bắt đầu chọn xem từ phim nào? Phim Vùng Đất Linh Hồn (Spirited Away), 2001 Nếu bạn muốn xem một phim đoạt giải Oscar… Thì hãy bắt đầu với bộ phim "Vùng Đất Linh Hồn" (Spirited Away - 2001), thắng giải phim hoạt hình hay nhất tại Lễ trao Giải của Viện Hàn lâm Điện ảnh Mỹ năm 2003, và phim này cũng gói gọn hầu hết những giá trị mà hãng Ghibli theo đuổi. Cuộc chiến thành Troy: Huyền thoại hay lịch sử? Giáng Sinh Năm Ngoái không ngọt ngào Đã đến lúc huỷ diệt 'Kẻ Hủy Diệt'? Nhờ vào tên tuổi nổi tiếng, bộ phim này thường là phim đưa mọi người đến với Ghibli. Đó là câu chuyện nhận thức cực kỳ tuyệt vời về một cô bé 10 tuổi tên là Chihiro, cùng cha mẹ chuyển đến sống trong ngôi nhà mới. Khi cha cô đi đường tắt, cuối cùng Chihiro bị lạc và chỉ có một mình ở trong vùng đất linh hồn. Cô bé phải tìm đường trong một thế giới như trong mơ, đầy những sinh vật càng lúc càng kỳ quặc, để cứu cha mẹ. Totoro, Hàng Xóm Của Tôi (My Neighbour Totoro), 1988 Nếu bạn muốn có cảm giác hoàn toàn vui vẻ... Tiếp đến, bạn cần phải xem bộ phim "Totoro, Hàng Xóm Của Tôi" (My Neighbour Totoro - 1988). Nhân vật cổ bí hiểm làm thay đổi biên niên sử Trung Hoa Đòn tâm lý chiến kiểu Anh trước Đức Quốc Xã Những cô gái nếm đồ ăn cho Hitler Đây là bộ phim tạo bệ phóng cho hàng triệu món đồ chơi thú nhồi bông, và xây dựng hình ảnh biểu tượng của Studio Ghibli sau này - vị thần rừng trong bộ dạng một con quái thú to lớn, đầy lông mềm mại và dịu dàng. Xây dựng trong bối cảnh ở nông trang tuyệt đẹp vào thập niên 1950, bộ phim kể câu chuyện về hai cô bé gái và cha chuyển đến sống ở vùng quê mới để gần với bệnh viện, nơi mẹ của các em đang điều trị và hồi phục. Ở đó, các cô bé gặp Totoro và nhiều bạn bè của con quái thú, nổi bật nhất trong số đó là chú Xe bus Mèo tuyệt đỉnh. Kịch bản phim khá mỏng nhưng chẳng hề gì. Bộ phim rất tuyệt vời, dành cho trẻ nhỏ và cả người lớn. Phim Pom Poko, 1994 Nếu bạn muốn xem gấu mèo biến hình… Này, thành thật đi, ai mà không muốn chứ? Đặc biệt là khi tụi gấu mèo sử dụng phần bìu để gây ra bao hiệu ứng hài hước. "Pom Poko" (1994) sẽ không giống với bất kỳ phim nào bạn từng xem trước đó và bạn phải xem ngay. Cũng giống như rất nhiều phim khác của Ghibli, bộ phim này có thông điệp môi trường mạnh mẽ, khi một bộ tộc gấu mèo (nổi tiếng trong truyện cổ dân gian Nhật Bản) phải vượt qua khác biệt để ngăn chặn những người phát triển bất động sản phá sạch cánh rừng bên đồi, nơi chúng đang sống, để xây dựng một dự án nhà ở. Phim Porco Rosso, 1992 Nếu bạn muốn xem một cuộc phiêu lưu kỳ thú…. Không thiếu những cảnh phim hồi hộp trong "Porco Rosso" (1992). Đây là bộ phim cho thấy có vẻ nhiều sản phẩm của hãng có hơi hướng châu Âu hơn là Nhật Bản. Dịch ra thì có nghĩa là "Chú Heo Màu Đỏ", Porco Rosso là phi công tài ba người Ý trong Thế Chiến Thứ Nhất bị biến hình bởi một lời nguyền hóa thành chú heo có dạng người, và hiện giờ làm thợ săn tiền thưởng chiến đấu với bọn không tặc trên biển Adriatic. Bộ phim có sự hấp dẫn, tình huống kịch tính và một chuyện tình cảm động, và đem lại cảm giác như một bộ phim kỳ thú tuyệt đỉnh vào Thời Hoàng Kim Holywood chưa từng trải qua. Phim Lâu Đài Bay (Howl's Moving Castle), 2004 Nếu bạn muốn một chuyện cổ tích bay bổng… Mô tả này thậm chí không chạm đến một phần của "Lâu Đài Bay" (Howl's Moving Castle - 2004). Phóng tác theo tiểu thuyết năm 1986 của Diane Wynne Jones, bộ phim thể hiện thông điệp chống chiến tranh mạnh mẽ (rõ ràng phản ánh quan điểm của Miyazaki chống cuộc xâm lược của Mỹ vào Iraq năm 2003). Hai vương quốc thù địch trong câu chuyện tưởng tượng về thế giới có màu sắc châu u đối đầu với nhau, với cậu phù thủy đơn độc tên Howl bị mắc kẹt giữa cuộc chiến vì chiếc lâu đài cập rập của cậu có chân và liên tục chạy qua những vùng chiến sự. Cô bé bán nón tên là Sophie bị nguyền rủa bởi Bà phù thủy Rác và bị biến thành bà lão mắc kẹt giữa cuộc chiến của Howl nhằm trốn không nhập ngũ vào vùng chiến sự. Một bộ phim cực kỳ quyến rũ và đáng nhớ. Phim Mộ Đom Đóm (Grave of the Fireflies), 1988 Nếu bạn muốn hiểu cái giá thực sự của chiến tranh… (Ghi chú: Phim này sẽ không được chiếu trên Netflix, nhưng chúng tôi nghĩ bộ phim xứng đáng được nhắc tới) "Mộ Đom Đóm" (Grave of the Fireflies) không dễ xem, nhưng là một bộ phim cần phải xem. Là một trong những tác phẩm ban đầu của Ghibli, phát hành vào năm 1988, bộ phim kể câu chuyện của cậu bé Seita và cô em gái nhỏ của cậu tên Setsuko; họ đang cố gắng sinh tồn giữa Nhật Bản trong thời gian cuối Thế Chiến Thứ Hai. Không giống như bộ truyện tranh nổi tiếng hơn có tên Barefoot Gen, kể câu chuyện tương tự dưới dạng truyện tranh, Mộ Đom Đóm không tập trung vào cuộc đánh bom nguyên tử ở Nhật Bản như khán giả phương Tây kỳ vọng, mà kể về bức màn bom đạn ở những thành phố như Kobe. Nó không kém phần kinh hoàng, hay có thể còn đáng sợ hơn, vì đó là câu chuyện ít được kể. Mẹ chết trong một trận bom, cha chiến đấu trong Hải quân Nhật Bản, hai em nhỏ buộc phải tự chống đỡ. Cảnh báo: Bộ phim rất đau đớn và mạnh mẽ, và sẽ khiến bạn cảm thấy như bị sốc vì bom đạn. Phim Lời Thầm Thì Từ Trái Tim (Whisper of the Heart), 1995 Nếu bạn muốn xem những tình tiết đương đại…. Studio Ghibli phục vụ bạn đầy đủ với nhiều thể loại phim. "Lời Thầm Thì Từ Trái Tim" (Whisper of the Heart - 1995) là câu chuyện về một cô bé mọt sách đến tuổi dậy thì tên Shizuku, cô nhận thấy tất cả sách cô mượn từ thư viện đều đã bị mượn bởi một cậu bé, và cô quyết định đi tìm cậu. "Chỉ Mới Ngày Hôm Qua" (Only Yesterday - 1991) là một bộ phim chậm rãi (với những cảnh phim khá khó chịu trong hồi ức) về một phụ nữ 27 tuổi nhìn lại quá khứ và những lựa chọn cũ của mình. "Trên Đồi Hoa Anh Túc" (From Up On Poppy Hill - 2011) do con trai của Miyazaki tên Goro làm đạo diễn, nhắc lại chủ đề liên tục của hãng Ghibli về sự tiến bộ quét sạch truyền thống giữa hai người trẻ và cuộc chiến cứu một nhà sinh hoạt thể thao trong trường khỏi bị phá hủy. Phim Khi Marnie Ở Đó (When Marnie Was There), 2012 Nếu bạn muốn xem chuyển thể từ những quyển sách được yêu thích…. Tương tự như "Lâu Đài Bay", Ghibli đã sử dụng nhiều tiểu thuyết nổi tiếng làm xuất phát điểm cho phim của họ. Một trong những bộ phim mới đây nhất của hãng có tên "Khi Marnie Ở Đó" (When Marnie Was There - 2012), dựa trên tiểu thuyết viết năm 1967 của Joan G Robinson. Bộ phim là câu chuyện kể cảm động có sắc thái riêng biệt về cô bé 12 tuổi bắt đầu tình bạn với Marnie bí ẩn, người có vẻ không giống với vẻ bề ngoài của cô. Tiểu thuyết "The Borrowers" (1952) của nhà văn Mary Norton cũng được chuyển thể thành phim của Ghibli với tên Arrietty (2010), mà có lẽ không được nhiều người đưa vào danh sách phim yêu thích lắm, một phần là vì sự tương tự của phim với truyện. Và phim "Truyền Thuyết Về Rồng" (Tales from Earthsea -2006) theo khá sát nội dung bộ tiểu thuyết bốn tập của Ursula K Le Guin, và bộ phim không phải là một chuyển thể thành công, dù phim cũng có người hâm mộ riêng. Phim Công chúa Mononoke (Princess Mononoke), 1997 Nếu bạn muốn một câu chuyện thần tiên với thông điệp môi trường mạnh mẽ… Thì "Công Chúa Mononoke" (Princess Mononoke) là dành cho bạn. Bộ phim ra đời vào năm 1997, và là một trong những thành công lớn nhất của Ghibli cho đến Vương Quốc Linh Hồn sau này. Bộ phim có bối cảnh vào thời phong kiến điên rồ của Nhật Bản, nơi nàng công chúa trẻ tuổi bị vướng vào cuộc giao tranh giữa những kẻ chối bỏ môi trường sinh thái ở một thị trấn công nghiệp vốn định phá hẳn một khu rừng khổng lồ để khai thác kim loại, và những linh hồn đa dạng đang sống trong khu rừng bị đe dọa. Bộ phim này gần như là tác phẩm song đôi với Totoro, Hàng Xóm Của Tôi nhưng có nhiều trận chiến, nhiều ma quỷ và với những kẻ khó ưa hơn. Phim Dịch Vụ Chuyển Phát Của Kiki (Kiki's Delivery Service), 2003 Nếu bạn muốn xem về nữ quyền… Hầu hết các phim của Ghibli đều thể hiện những nhân vật nữ mạnh mẽ, nhưng bộ phim "Dịch Vụ Chuyển Phát Của Kiki" (Kiki's Delivery Service - 2003) là sự tôn vinh đầy thú vị dành cho những cô gái tự thể hiện điều đó. Cô phù thủy nhỏ Kiki nhảy lên chiếc chổi khi cô bé tròn 13 tuổi và ra đi cùng với chú mèo nhiều chuyện tên là Jiji để cung cấp dịch vụ cho những công dân trong thành phố bận rộn. Mọi thứ không được như trong kế hoạch, nhưng đó là niềm vui mà thông điệp bộ phim muốn chuyển tải - khi ta xem một cô gái nhỏ dần dần có được sự độc lập và học hỏi từ những sai lầm, cuối cùng có được sự tự tin mà cô cần rèn luyện cho cuộc sống sau này. Phim Chuyện Kể Về Công Chúa Kaguya (The Tale of Princes Kaguya), 2013 Nếu bạn muốn xem chút gì đó hơi khác... Thật ra thì các phim của Ghibli đều khác nhau, nhưng có hai bộ phim nổi bật hơn hẳn với phong cách hoạt họa hoàn toàn khác so với phong cách thông thường của hãng phim này. "Chuyện Kể Về Công Chúa Kaguya" (The Tale of Princes Kaguya) là một trong những phim mới ra khá gần đây, năm 2013, dựa trên câu chuyện "Cổ Tích Về Nàng Tiên Trong Ống Tre". Đây là bộ phim cuối cùng do đạo diễn Takahata thực hiện trước khi ông qua đời năm 2018, nói về một cặp vợ chồng nghèo tìm được cô bé gái đang lớn lên trong bụi măng tre, và bộ phim gần như một bức tranh cổ xưa được thổi sự sống vào. Tương tự như vậy, bộ phim "Hàng Xóm Của Tôi, Nhà Yamada" ( My Neighbours The Yamadas - 1999) cũng là một chuyện cổ tích nhỏ dễ thương bắt đầu với màn hài kịch gia đình trước khi tiến tới vùng đất siêu thực, nhưng bộ phim luôn ấm áp và hạnh phúc, giống như các đoạn hoạt hình ngắn. Phim Chú Mèo Trở Về (The Cat Returns), 2002 Và nếu bạn thích chuyện về mèo… Này, thành thật đi, ai mà không thích chứ? Chúng ta đã đề cập tới Xe Bus Mèo, nhưng bộ phim "Chú Mèo Trở Về" (The Cat Returns - 2002) là bộ phim dành cho những bạn mê mèo. Đó là câu chuyện thần tiên ấm áp về một gái nhỏ có thể nói chuyện với mèo, và sau khi cô bé cứu một chú mèo có vẻ như là mèo hoang, giúp chú không bị xe tải cán thì cô bé được gia nhập vào Vương Quốc Mèo đầy hiểm nguy. Bộ phim hoàn toàn theo chủ nghĩa thoát ly, nhưng chẳng có gì sao cả. Và nhân vật chú mèo nhỏ Baron là một bức tượng bé nhỏ sống lại trong phim. Trong một đoạn liên kết hiếm hoi mà Ghibli thực hiện, tượng mèo Baron lại xuất hiện lần nữa trong phim "Lời Thầm Thì Của Trái Tim". Nausicaa - Công Chúa Của Thung Lũng Gió (Nausicaä of the Valley of the Wind), 1984 Nếu bạn muốn xem các phim theo trình tự thời gian… Thì bạn sẽ phải bắt đầu với phim "Nausicaa - Công Chúa Của Thung Lũng Gió" (Nausicaä of the Valley of the Wind), bộ phim do Miyazaki thực hiện và công chiếu vào năm 1984 và cũng là phim dẫn đến sự ra đời của Studio Ghibli. Bộ phim kể về câu chuyện thế giới tương lai thời hậu hủy diệt với những con côn trùng khổng lồ đi cướp bóc, và có một số chủ đề thuở ban sơ của Miyazaki, trong đó có xu hướng bảo vệ môi trường. Câu chuyện xoay quanh một cô gái trẻ hi vọng tìm ra cách giúp con người sống chung với những sinh vật côn trùng biến dị trong rừng sâu. Phim Gió Nổi (The Wind Rises), 2013 Nếu bạn muốn một lát cắt hiện thực… Bộ phim tiểu sử duy nhất của Ghibli là "Gió Nổi" (The Wind Rises) ra mắt vào năm 2013, và kể câu chuyện đời được hư cấu của nhà thiết kế Jiro Horikoshi, thiết kế ra chiếc máy bay chiến đấu Mitsubishi Zero sau này trở thành nền tảng sức mạnh không quân của Nhật Bản trong Thế Chiến Thứ Hai. Dù vậy, vì là phim của Ghibli, bộ phim không phải thể loại ngợi ca mù quáng một cuộc đời chinh chiến. Horikoshi ao ước được lái máy bay nhưng thị lực kém không cho phép ông thực hiện, vì vậy ông lao mình vào nghề kỹ sư, và thực sự tuyệt vọng khi thiết kế của ông bị sử dụng trong chiến tranh. Đây là bộ phim cuối cùng của Miyazaki trước kỳ nghỉ hưu ngắn ngủi của ông, khi ông quay trở lại vào năm 2017 và làm đạo diễn bộ phim vẫn chưa được công chiếu, bộ phim "Bạn Sống Thế Nào?" Phim Ponyo, 2018 Nếu bạn muốn con bạn xin nuôi một chú cá vàng… Hãy xem bộ phim cực kỳ đáng yêu và đồng thời rất thú vị, "Ponyo" (2018). Đó là tên của cô bé cá vàng mà cậu bé tên Sosuke tìm ra, nhưng trong thực tế, cô bé cá vàng đó lại là một trong rất nhiều anh chị em sống dưới nước ngoài bờ biển Nhật Bản, và có thể thay đổi hình dạng. Cha cô lo sợ con mình đã bị bắt cóc, cho nên tiến hành một cuộc tấn công thế giới loài người để đòi lại con. Trong phim có những cảnh tượng sóng thần cực kỳ kinh hoàng và sự trầm tĩnh của tình bạn thực sự. Một phim đáng xem. Phim Laputa: Lâu Đài Trên Bầu Trời (Laputa: Castle In the Sky), 1986 Nếu bạn muốn xem robot làm từ động cơ hơi nước… Bộ phim đầu tiên mang thương hiệu Studio Ghibli là "Laputa: Lâu Đài Trên Bầu Trời" (Laputa: Castle In the Sky), một phim về cuộc phiêu lưu vui nhộn, phát hành năm 1986, với thành phố khổng lồ trên không, không tặc, tàu chiến, một cuộc chinh phục của hai anh hùng trẻ để bảo vệ viên pha lê kỳ diệu, và, đúng vậy, còn có cả những robot bằng cỗ máy hơi nước khổng lồ cũ kỹ. Rõ ràng một số kiến trúc trong phim chịu ảnh hưởng từ xứ Wales, nơi Miyazaki đến thăm năm 1984 khi cuộc đình công của thợ mỏ nơi đây ở thời đỉnh điểm. Phim Sóng Đại dương (Ocean Waves), 1993 Nếu bạn muốn trở thành fan cuồng… Có hai phim thực ra không được coi là đúng chuẩn của Studio Ghibli, nhưng vẫn rất đáng xem, đặc biệt nếu bạn đã mệt vì coi những phim chính của hãng. "Sóng Đại Dương" (Ocean Waves - 1993) là phim sản xuất cho truyền hình, và cũng là cách mà hãng phim thử một trong những hoạt hình viên trẻ của họ, với mục đích xây dựng câu chuyện lãng mạn phù hợp với khán giả trẻ. Bộ phim có chút ướt át ở một số phần, nhưng cũng rất đáng xem. Ở thái cực ngược lại là "Lâu Đài Của Cagliostro" (The Castle of Cagliostro), một bộ phim tội phạm từ trước thời Ghibli, phát hành năm 1979, nhưng nó nổi tiếng vì là bộ phim đầu tay do Miyazaki đạo diễn, và phim có phát hành thành đĩa DVD. Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Culture. | Lần đầu tiên, những bộ phim nổi tiếng của hãng phim hoạt hình Nhật bản Studio Ghibli có mặt trên dịch vụ xem phim trực tuyến, với việc Netflix bắt đầu chiếu 21 phim của nhà sản xuất này từ ngày 1/2. | Những phim Ghibli khán giả Việt mê mẩn phải xem |
Ông Miliband có mặt ở Ukraine trong sứ mạng xây dựng liên minh chống lại cái mà ông gọi là sự hung hăng của Nga tại Gruzia. Tổng thống Ukraine, Viktor Yushchenko, thì nói quốc phòng nước ông phải được củng cố. Theo ông, Ukraine sẽ xem xét việc tăng số tiền thuê cảng Sevastopol của Nga, nước đặt hạm đội Biển Đen tại đây. Trong khi đó lần đầu tiên Trung Quốc bày tỏ lo ngại về diễn biến ở Nam Ossetia và Abkhazia. Bộ ngoại giao nước này nói họ hy vọng tình hình được giải quyết thông qua đối thoại và tham vấn. Quân đội Hoa Kỳ đã quyết định không đưa một tàu đưa viện trợ vào cảng Poti của Gruzia. Cảng này hiện bị quân Nga chiếm từ đầu cuộc xung đột, và Nga vẫn cắm chốt ở ngoại vi. Con tàu Mỹ nay cập cảng ở Batumi, ở nam khu vực xung đột. Thứ trưởng ngoại giao Mỹ, Reuben Jeffrey, đang có mặt ở Gruzia, nói Mỹ cung cấp hàng nhân đạo cho Gruzia. Trong khi đó lãnh đạo các nước phương Tây đã mạnh mẽ phản đối quyết định công nhận độc lập của hai vùng ly khai Nam Ossetia và Abkhazia của Gruzia. Tổng thống Mỹ George Bush cảnh báo người đồng nhiệm Nga, ông Dmitry Medvedev, rằng “quyết định vô trách nhiệm” của ông đang làm gia tăng căng thẳng trong vùng. Trong khi đó, Gruzia nói rằng Nga đang tìm cách “sử dụng vũ lực thay đổi biên giới châu Âu”. Trước đó, ông Medvedev nói với BBC rằng Nga có trách nhiệm phải hành động vì Gruzia “thảm sát” những người ly khai. Ông cũng nói rằng Moscow cảm thấy cần phải công nhận Nam Ossetia và Abkhazia như các nước khác từng làm với Kosovo đầu năm nay. Tổng thống Medvedev nói rằng quan hệ giữa Nga và phương Tây đang xấu đi nhanh chóng, và nguy cơ về một cuộc Chiến tranh Lạnh là không tránh khỏi, dù Nga không muốn như vậy. Ông nói với phóng viên BBC trong một cuộc phỏng vấn riêng tại thành phố Sochi của Nga: “Không ai thắng lợi trong một cuộc Chiến tranh Lạnh”. Trước quyết định của Moscow, chính quyền ly khai ở Abkhazia và Nam Ossetia, vốn được hưởng quy chế độc lập tạm thời kể từ đầu những năm 90, đã lên tiếng cám ơn Nga. Xung đột giữa Nga và Gruzia bắt đầu hôm 7/8 sau khi quân đội Gruzia tìm cách sử dụng vũ lục để giành quyền kiểm soát Nam Ossetia. 'Lựa chọn không dễ' Trong một tuyên bố trên truyền hình Nga, Tổng thống Medvedev nói rằng ông đã ký một nghị quyết công nhận độc lập của Abkhazia và Nam Ossetia. Ông Medvedev nói ông đã “cân nhắc ước nguyện tự do của người Ossetia và Abkhaz” đồng thời cáo buộc Gruzia đã không đàm phán để tìm một giải pháp hòa bình nhiều năm nay. Ông nói thêm: “Đó không phải là một sự lựa chọn dễ dàng, nhưng đó là cơ hội duy nhất để cứu giúp người dân”. Cộng đồng quốc tế Ngay lập tức phản ứng mạnh mẽ. Tổng thống Bush nói rằng Nga “cần phải cân nhắc lại quyết định vô trách nhiệm” và “tôn trọng các cam kết quốc tế”. Người đứng đầu Nhà Trắng nói: “Quyết định này không tuân theo một số nghị quyết của Hội đồng Bảo an mà Nga đã từng bỏ phiếu trong quá khứ. Nó cũng không tuân thủ thỏa thuận ngừng bắn sáu điểm do Pháp làm trung gian, và Tổng thống Medvedev đã ký vào”. “Hành động của Nga chỉ làm căng thẳng tình hình khu vực và làm phức tạp các cuộc đàm phán ngoại giao”. "Theo các nghị quyết của Hội đồng Bảo an LHQ vẫn còn hiệu lực, Abkhazia và Nam Ossetia vẫn nằm trong vùng biên của Gruzia được quốc tế công nhận, và vẫn phải luôn như thế”. Pháp, nước hiện giữ vai trò chủ tịch Liên minh châu Âu, cũng lên án quyết định của Nga đồng thời kêu gọi một giải pháp chính trị. Ngoại trưởng Bernard Kouchner nói: “Chúng tôi cho rằng điều đó đi ngược lại với sự toàn vẹn lãnh thổ của Gruzia, và chúng tôi không chấp nhận điều đó”. Tổng thư ký Nato Jaap de Hoop Scheffer nói tuyên bố là một “sự vi phạm trực tiếp” một loạt các nghị quyết của về Gruzia mà Nga đã chấp thuận. Trước đó, Nga đã hoãn chuyến thăm của ông de Hoop Scheffer, một trong các biện pháp tiến tới ngừng hợp tác với liên minh này. Đại sứ Nga tại Nato nói rằng chuyến đi sẽ bị hoãn cho tới khi nào quan hệ giữa hai bên được làm sáng tỏ. Pham Dinh Hieu, Hà NộiÔ hay. Chẳng lẽ ngài BUSH quên rằng mình đã từng xua quân vào Afganixtan và Iraq - là các quốc gia có chủ quyền hay sao? Sao lại chê trách đồng nhiệm của mình vậy? Vì lí do gì mà người dân Abkhazia và South Ossetia lại "nhảy múa ăn mừng"? Sao BBC và ngài BUSH không tìm hiểu xem? NobodyHoan nghênh tổng thống Nga Međvêv đã có quyết định dũng cảm và chính xác. TNT, VietnamAi cũng biết Mỹ và đồng minh của Mỹ sẽ phản ứng Nga. Thời buổi này không cho phép Mỹ làm mưa làm gió như trước đây nữa. Tại sao Mỹ công nhận Kosovo mà phản đối Nga công nhận Nam Ossetia & Abkhazia. Thật phi lí và nực cười cho kẻ hiếu chiến. Pathfinder, Nha Trang, VN"Nước xa không cứu được lửa gần". Tổng thống Gruzia không biết lượng sức, lựa thời mà gây chiến, bây giờ chỉ nhận được mấy lời "thông cảm" của phương Tây, kể cũng thiệt thòi quá! Minh Tran, BBCChúng tôi co ý kiến là Mỹ và các đồng minh Nato không nên can thiệp quá sâu vào nội bộ của các quốc gia độc lập SNG. Bởi như vậy sẽ làm bất ổn thêm tình hình chính trị của thế giới. Ai cũng hiểu chính quyền Mỹ đang làm gì và bán gì cho Gruzia... Nếu Nga và dân Nga có phản ứng cứng rắn với Gruzia cũng là lẽ đương nhiên vì không một đất nước có vị thế nào lại để cho mình bị xử ép! Nếu công dân Mỹ bị đối xử bất công thì nước Mỹ có đem quân đi trừng phát các quốc gia gây ra sự bất công đó không? Chắc chắn là có và đã được thực tế chứng minh ở Trung Đông và một số nước khác. Cho nên vấn đề của khối SNG để cho nước Nga giải quyết. Và nước Mỹ hay thôi cổ vũ chủ nghĩa li khai đi vì điều đó sẽ không tốt cho nước Mỹ... Hay đừng để phát sinh ra các chủ nghĩa cực đoan nữa vì khi đa tạo được lợi thế do được Mỹ hậu thuẫn thì đến một ngày nó sẽ quay lại cắn nước Mỹ như vụ 11/9 thôi! | Ngoại trưởng Anh kêu gọi có cách tiếp cận cứng rắn với Nga để phản hồi lại hành động của Moscow đối với Gruzia. Ông Miliband kêu gọi Nga không khai mào Chiến tranh Lạnh mới. | Anh thúc giục phản hồi mạnh với Nga |
Những hoạt động của 80 Hoa hậu đại diện cho mỗi quốc gia tham dự được báo chí, các diễn đàn online, các blog Việt Nam dành nhiều sự quan tâm đặc biệt, cho dù người đẹp đại diện cho Việt Nam, Nguyễn Thùy Lâm, không nhận được giải phụ nào và chỉ lọt vào Top 15 người đẹp nhất. Đấu trường sắc đẹp Tôi vốn không mấy quan tâm đến các cuộc thi hoa hậu, hoa khôi, người đẹp được tổ chức nhan nhản quanh năm ở Việt Nam. Nhưng dạo quanh các mạng và dù không cố ý vẫn thường xuyên nghe được quanh các quán cafe, từ cafe hộp máy lạnh đến cafe vỉa hè Sài gòn. Như để hội nhập toàn diện với thế giới, các cuộc thi Hoa hậu được tổ chức khá thường xuyên tại đất nước vốn tự hào là có nhiều phụ nữ duyên dáng. Từ giải hoa hậu áo dài, hoa hậu Đền Hùng trước đây cho đến giải hoa hậu duyên hải, hoa hậu đồng bằng sông Cửu Long, hoa hậu Tây Đô... vài năm gần đây đã đôi lần hoa hậu Việt Nam lọt được vào nhóm người đẹp có thứ hạng cao. Tại các cuộc thi nhan sắc trên thế giới này, sự cổ vũ thêm vào đó của báo chí, càng khiến "đấu trường sắc đẹp Việt Nam" thêm phần hào hứng. Công bằng mà nói thì dư luận chỉ ồn ào tại các đô thị lớn, nơi có mức sống cao với nhiều phương tiện truyền thông rộng rãi. Đại đa số nông dân và tầng lớp công nhân đang phải bươn chải kiếm miếng ăn hàng ngày thì khá thờ ơ vì với họ, từ "hoa hậu" đồng nghĩa với những gì xa xỉ và cách biệt. Thử tính một chiếc vé cho đêm Chung kết cuộc thi Hoa hậu Hoàn Vũ ở nhà hát Crown Convention Center (Diamond Bay) Nha Trang có giá 150 USD tương đương với vài tháng lương công nhân hay hàng tấn lúa thấm đẫm mồ hôi thì nhận xét của người nghèo thật chính xác. Tất cả cùng có lợi Trở lại cuộc thi Hoa hậu Hoàn Vũ năm nay, phải nói rằng đây là một cuộc thi quy mô lớn, kéo dài hàng tháng nay, tốn hao rất nhiều tiền của, công sức. Đến độ khi biết VN phải chuẩn bị 15 triệu USD cho sự kiện này, dư luận và chính quyền VN cũng phải e dè và giới doanh nhân đã nhập cuộc. Họ nhận tài trợ kèm theo quảng cáo thì sự kiện này mới có thể diễn ra để mọi bên đều có lợi. Tất nhiên toàn bộ chi phí không phải chỉ có bấy nhiêu, con số thực sự phải bỏ ra chắc chỉ có Trời mới biết. Cũng phải công tâm nhận xét thì đây là một dịp để nhà nước (và các đơn vị tài trợ) trình diễn và quảng bá tên tuổi. Người ta ước tính có đến hàng tỉ người khắp thế giới theo dõi sự kiện này. Các người đẹp được mang đi từ Nam chí Bắc, từ đô thị đến hải đảo để khoe nhan sắc, các nhà tài trợ khoe logo và nước đăng cai "khoe đủ thứ". Thành quả của ông chủ Donald Trump gặt hái được dĩ nhiên là tiền bạc, danh vọng. Còn phía nước đăng cai mong đạt được tất nhiên là hình ảnh về một Việt Nam tươi đẹp, tài nguyên phong phú, con người thân thiện và nói theo kiểu du lịch là "Điểm đến của Thiên niên kỷ". Cũng vậy, thành quả của các nhà tài trợ đương nhiên là những hợp đồng béo bở sẽ được ký kết, với hoa hậu là số tiền được tặng kèm theo chiếc vương miện trị giá 120.000 USD nạm nhiều kim cương. Các người đẹp không có giải thì tha hồ vui chơi, chi phí tham dự đã có người khác lo, nên xem như cũng chẳng mất gì. Chỉ có công chúng là móc tiền túi ra mua vé hoặc ngồi nhà ngắm người đẹp, ngắm logo của các nhà tài trợ qua màn hình TV. Nóng trên mạng Như bất cứ một sự kiện lớn nào, những sơ suất, những hạt sạn trong việc tổ chức của nước đăng cai là điều khó tránh khỏi. Báo chí "chính thống" của Việt Nam chỉ nhẹ nhàng nhắc sơ qua về vụ logo của các nhà tài trợ được trưng bày khá thô thiển, đôi khi còn lấn át cả người đẹp hay việc Nha Trang ngổn ngang gạch vữa trước đêm chung kết... Chỉ tại các quán cafe, các diễn đàn (Forum online), các trang web có bình chọn hoa hậu hoặc các blog của các blogger sự kiện này mới nóng thật sự. Một blogger phê bình khá nặng lời ban tổ chức khi thấy trong đêm thi trang phục áo dài tổ chức ở Nhà hát Hòa Bình, Sài Gòn mà mặt tiền nhà hát nhếch nhác, bẩn thỉu. Băng rôn của bộ phim đang chiếu tại nhà hát này to đùng, đập vào mắt khán giả chữ Sex and the City (tên bộ phim). Những lời xì xào, phần lớn là tiêu cực, về hoa hậu Việt Nam, dù không được chính thức xác nhận, cũng khiến dư luận blogger tưng bừng tranh luận và phát tán rộng rãi trên thế giới ảo. Một tháng đua tài, tranh sắc đã qua đi, các người đẹp quốc tế rồi cũng trở về nước, mang theo nhiều kỷ niệm, nhiều ấn tượng khó quên về một đất nước Việt Nam, về một cuộc thi sôi động hào nhoáng. Hoa hậu Hoàn Vũ 2008, đúng như nhiều dự đoán, là Hoa hậu Venezuela Dayana Maendoza, 22 tuổi. Người đẹp này đã được đội lên đầu chiếc vương miện chiến thắng. Bốn người đẹp khác, ngoại trừ hoa hậu Nga, còn lại đều là các người đẹp vùng Trung, Nam Mỹ. Tỉ phú Mỹ Donald Trump - "người của các cuộc chơi lớn" - chắc hẳn cũng xoa tay mỹ mãn. Triết lý kinh doanh của ông lại thành công, vì sắc đẹp dường như chưa bao giờ mất giá suốt chiều dài lịch sử nhân loại. Có lẽ cũng chính vì thế, Việt Nam lại vừa ký kết vào văn bản để đăng cai tổ chức Hoa hậu Thế giới 2010 - Miss World 2010. Trong buổi lễ ấy còn thấy xuất hiện bà Trương Mỹ Hoa, cựu Phó Chủ tịch nước (như để khẳng định thêm cho quyết tâm về nhan sắc Việt Nam!). Bạn có ý kiến gì về đề tài này xin chia sẻ với Diễn đàn BBC ở địa chỉ vietnamese@bbc.co.uk LLNhững cuộc thi hoa hậu rầm rộ trong nước là một chuyện xa xỉ không đáng phải tổ chức nhặng xị như thời gian qua, điều đó dễ nhìn thấy và dễ hiểu. Nhưng tổ chức cuộc thi Hoa hậu hoàn vũ là một việc khác, ở quy mô khác, và thiết nghĩ đó là điều nên làm trong bước đường hội nhập với thế giới. VN đã bỏ biết bao nhiêu cơ hội để giao lưu và giới thiệu mình với thế giới rồi! Còn việc các ông to kia đi đâu thì cần gì quan tâm, vì dân có quan tâm cũng chả giải quyết được gì. Nói đâu có ai nghe, mà chắc gì đã được nói mà mong có người nghe. Họ chỉ có thể nói những gì có thể thôi! FriendlyTôi muốn có nhiều thật nhiều cuộc thi sắc đẹp tầm cở như thế tổ chức ở Việt Nam.Người dân Việt Nam có mất mát gì mà phải than thở. Bạn Tran Quang Thien gi do không có tiền mua vé đi xem thì ở nhà xem TV. Có ai bắt phải trả tiền , ban ngày đi làm, tối về xem ti vi thì việc gì mà lo đói. Ít ra thì đây cũng là dịp để quảng bá hình ảnh của đất nước việt Nam. VK, SaigonChuyện Hoa hậu Hoàn Vũ không khác gì những chuyện chơi "ngông" của những kẻ có tiền và quyền ở VN ngày nay. Củng như hàng chục chiếc Rolls-Royce, Lamborghini chạy đầy đường ở Sài gòn và Hà nội. Mà dân VN bây giờ củng lạ lắm. Trong khi ông Mạnh đi Trung quốc và ông Dũng đi Mỹ, người dân trong nước chỉ bàn tán về Hoa hậu Hoàn Vũ và Euro 2008. Sông HồngXét một cách toàn diện thì người đẹp Việt Nam luôn bị lép vế với các người đẹp nước ngoài, đó cũng là điều rất dễ hiểu nhưng tham gia các đấu trường sắc đẹp quốc tế là một cơ hội để thế giới biết đến Việt Nam. Chiếc vương miện của của hoa hậu hoàn vũ 2008 đã tìm được chủ nhân xứng đáng. Có thể nói nước chủ nhà Việt Nam đã làm hết sức mình để cuộc thi thành công tốt đẹp. Không thể phủ nhận các hạt sạn trong công tác tổ chức mà bài viết này đã chỉ ra nhưng dường như tác giả Uyên Vũ đã viết với giọng điệu không mấy thiện cảm khiến cho một người bình thường như tôi tuy không hào hứng lắm với các cuộc thi sắc đẹp cũng cảm thấy khó chịu. Đành rằng Việt Nam còn nghèo, còn nhiều vấn đề phải giải quyết nhưng đất nướ! c nhỏ bé này đã cố gắng rất nhiều để hội nhập với thế giới. Uyên Vũ nói rất chính xác rằng đi xem hoa hậu hoàn vũ không phải là "cuộc chơi" của nhưng người nghèo nhưng xin thưa rằng ngay tại Mỹ, một cường quốc về kinh tế và quân sự cũng còn có những người nghèo khổ, còn có những khu nhà ổ chuột. Vậy nên bất kỳ một sự so sánh nào cũng trở nên khập khiễng. Tác giả không quan tâm đến các cuộc thi hoa hậu thì người khác, cư dân của 79 quốc gia và nhân loại trên thế giới quan tâm. Giấu tênTrả tiền nhập khẩu các trò chơi sắc đẹp như vậy chỉ tổ tốn ngoại tệ , trong khi nguy cơ khủng hoảng tài chính tiền tệ vẫn còn lơ lửng. Không hiểu các quan thành phố mang tên bác nghĩ gì còn định tổ chức Miss Wold 2010. Trung TorontoMột công dân VN dù rằng không chấp nhận một thể chế độc tài phi dân chủ hiện nay, nhưng tôi thấy được một vết son thuyết phục khi được xem trực tiếp chương trình đăng quang Hoa hậu của NBC tại Bắc Mỹ. Nó cho thấy đất nước VN mình lúc nào cũng là đất nước của những nụ cười thân thiện đối với thế giới. Hình như đảng hiểu được phần nào là hòa đồng cùng một thế giới văn minh, dân chủ tiến bộ là con đường duy nhất cho sự thịnh cường và phát triển của dân tộc và đất nước mình. CVM Hà NộiNghèo nhưng lại thích mấy trò sa sỉ, đó là thông điệp ấn tượng mà giới chức Việt nam muốn gửi tới mọi người dân qua Miss Universe 2008 và đăng cai tổ chức Hoa hậu Thế giới 2010. Tài ba và trí tuệ đến thế là đỉnh! Tran Quang Thien, HCMGiai nhân tự cổ như danh tướng. Một người đẹp đủ làm nghiêng nước nghiêng thành. Huống hồ 80 người đẹp từ 80 nước trên thế giới! Việt Nam bị ngất ngư với các người đẹp suốt cả tháng qua để tạm quên đi nỗi lo cơm áo gạo tiền. Nay người đẹp đi rồi bụng lại đói không biết lấy gì đắp vô đây? | Bất chấp lạm phát, bất chấp giá cả leo thang, cuộc thi Hoa hậu Hoàn Vũ 2008 (Miss Universe 2008) - một cuộc thi tầm mức thế giới lần đầu tổ chức ở Việt Nam vừa khép lại, vẫn khiến dư luận xôn xao. | Hoa hậu Hoàn Vũ và nhan sắc Việt Nam |
Nguyễn Tiến Trung nay đã được trả tự do Những ráng xuân bị lặng dập trong chốn lao tù cũng là những mùa xuân nở hoa ngoài đời. Sau vài ba năm nằm trong phòng giam kín mít và bị cô lập tuyệt đối với thế giới bên ngoài, người cựu tù nhân lương tâm bước ra cửa trại giam và không thể tin vào mắt mình khi chứng kiến những vòng tay chan chứa rộng mở. Khác vô cùng những năm trước, giờ đây không một cựu tù nhân lương tâm nào bị cô độc ở Việt Nam. Mối tình đang nở hoa trong lòng họ chính là xã hội dân sự. Hoài niệm Hãy hoài niệm. Từ cuối năm 2012 trở về trước, chưa từng có khung cảnh ấm áp ân tình của số đông những người cùng cảnh và cả những người chưa có cơ hội rơi vào cảnh ngộ tù đày vì bất đồng chính kiến. Cho đến tháng Chạp năm 2012, luật sư Công giáo Lê Quốc Quân còn bị bắt giam và sau đó bị xử án với tội danh trốn thuế, dù tất cả đều biết rõ anh chính là một cái gai nhọn chống Trung Quốc. Cũng vào thời điểm đó, cuộc đối thoại nhân quyền Việt – Mỹ bị phía Hoa Kỳ đình hoãn vô thời hạn do “thành tích nhân quyền thụt lùi sâu sắc” của Hà Nội. Bầu không khí khi đó ngột ngạt, u ám và đầy đe dọa. Còn giờ đây, mùa xuân của xã hội dân sự dường như đang bắt đầu tỏa nắng. Gần hai chục tổ chức dân sự độc lập từ Bắc vào Nam. Vào tháng 5/2014, lần đầu tiên 16 hội đoàn dân sự độc lập ngồi sát bên nhau trong một tinh thần thống nhất rất cao về chủ đề cần kíp phải xây dựng tổ chức công đoàn độc lập. Rõ là xã hội dân sự ở Việt Nam đang hình thành những tiền đề của nó. Một cách nào đó, có thể so sánh giai đoạn này ở Việt Nam với thời kỳ bắt đầu xuất hiện Công đoàn đoàn kết ở Ba Lan vào những năm 70, hay phong trào “Hiến chương 77” ở Tiệp Khắc cuối thập kỷ 70, và cuối cùng là con sóng dập dồn ở Liên bang Xô viết với phong trào dân chủ của Viện sĩ Sakharov – người từng hai lần giành giải thưởng Lenin – vào những năm cuối của thập kỷ 80 của thế kỷ 20. Còn ở Việt Nam, nếu có thể nói về một phong trào dân sự quy tụ tương rộng rãi sự tham gia của các thành phần trong và ngoài nước thì đó chính là Phong trào “Kiến nghị 72” của giới nhân sĩ, trí thức vào đầu năm 2013. Vượt hẳn những biểu hiện cá lẻ của những năm trước, phong trào này đã tập hợp được gần 15.000 chữ ký trên mạng về những vấn đề động trời trong bối cảnh còn nguyên thể chế độc đảng ở Việt Nam, như yêu cầu hủy bỏ điều 4 hiến pháp, quân đội chỉ trung thành với Tổ quốc chứ không phải với đảng… Mọi chuyện đều có logic diễn biến từ quần thể xã hội sang tâm lý cá nhân. Thật đáng ngạc nhiên, nhưng lại không quá khó hiểu khi một cựu cán bộ tuyên giáo như ông Vi Đức Hồi lại rắn rỏi đến thế ngay sau khi ra tù vào đầu năm 2014. Tâm trạng lạc quan phơi phới ở con người này ngay lập tức làm cho người tiếp xúc hiểu rằng điều luật 88 về “tuyên truyền chống nhà nước” cùng những năm tháng đếm lịch đã chỉ khiến trong ông hun đúc hơn đức tin tìm đến sự thật. Ít nhất, sự thật đó là hình ảnh Hội cựu tù nhân lương tâm Việt Nam đã sẵn lòng đón chờ ông bên ngoài, cánh cửa rỉ sét của trại giam, thay cho khuôn mặt nhàu nát của thể chế cầm quyền. Không phải cổ tích Hội Nhà báo Độc lập Việt Nam thành lập hôm 4/7 Thực ra, câu chuyện đơm hoa kết trái của xã hội dân sự không phải là cổ tích. Vào tháng 8/2013, lần đầu tiên đã diễn ra một sự kiện làm cho giới đấu tranh dân chủ nhân quyền trong nước và hải ngoại phải bật lên vì kinh ngạc: nữ sinh Phương Uyên được trả tự do ngay tại tòa Long An vào buổi chiều phiên xử phúc thẩm, trong khi vào buổi sáng chính quyền và công an sở tại vẫn còn say sưa trấn áp những người biểu tình đòi trả tự do cho cô. Thật quá ít người có thể tin rằng mức án sơ thẩm đến 6 năm dành cho Phương Uyên lại có thể ra đi nhẹ bẫng đến thế. Chỉ đến đầu năm 2014, một thông tin mới rò rỉ qua kênh ngoại giao đã lý giải cho câu chuyện lẽ ra đáng gọi là cổ tích trên: Phương Uyên nằm trong danh sách 5 tù nhân chính trị mà phía Hoa Kỳ đề nghị chính quyền Việt Nam thả. Vào thời điểm yêu cầu này được Washington nêu ra, Hà Nội lại quá sốt sắng săn tìm một cái ghế trong Hội đồng nhân quyền Liên hiệp quốc cùng một chỗ ngồi trong Hiệp định đối tác kinh tế xuyên Thái Bình Dương (TPP). Mọi chuyện trên đời đều có cái giá riêng của nó. Để có được ít giây phút hàn huyên với nhau như giờ đây, xã hội dân sự đã phải câm lặng quá nhiều năm. Nhưng đến lượt giới cầm quyền Việt Nam, họ lại phải trả một cái giá tối thiểu khi ít nhất phải tự hạ thấp thể diện trong con mắt cộng đồng quốc tế. Chính sách thả tù nhân lương tâm cũng vì thế đã bắt đầu có hiệu lực một cách vô cùng kín đáo. Liên tiếp trong hai tháng Hai và Ba năm 2014, 5 tù nhân lương tâm là Đinh Đăng Định, Nguyễn Hữu Cầu, Vi Đức Hồi, Cù Huy Hà Vũ và Nguyễn Tiến Trung đã tạo nên một sự kiện thả người chưa từng có tiền lệ trong lịch sử chế độ cầm quyền ở Việt Nam từ năm 1975. Trước đó một chút, Văn đoàn độc lập Việt Nam và Hội cựu tù nhân lương tâm Việt Nam đã gần như đồng loạt ra đời. Một hội đoàn khác là Hội nhà báo độc lập Việt Nam cũng bắt đầu được bàn tới. Hẳn là chuyến viếng thăm Hà Nội vào tháng 2/2014 của nữ thứ trưởng Bộ Ngoại giao Mỹ Wendy Sherman đã không hoài phí. Tiếp theo lời hứa hẹn “sẽ giúp đỡ” của Ngoại trưởng John Kerry cũng tại Hà Nội vào tháng 12/2013, bà Sherman thậm chí còn biểu cảm lãng mạn với nhận xét “Xã hội dân sự là một trong những điểm thú vị nhất trong quan hệ giữa hai quốc gia”. Mọi chuyện quả là khá thú vị, thú vị cho đến khi một trong những nhà hoạt động công đoàn độc lập đầu tiên ở Việt Nam là Đỗ Thị Minh Hạnh đã được đặc cách phóng thích trước thời hạn thụ án tù giam đến gần ba năm. Và cũng không có bất kỳ một điều kiện nào được chính quyền kèm theo. Hay nói cách khác, mọi điều kiện đều bị Minh Hạnh bác bỏ. Chính vào lúc này, giới dân chủ nhân quyền và cả những người quan tâm đến vận mạng chính trị nước nhà lại có thể cảm nhận về một giai đoạn mới có thể đang hình thành. Có thể một lần nữa sau thời điểm tháng 7/2013 với cuộc tái giao thoa Việt – Mỹ tại Nhà Trắng, xã hội dân sự có cơ hội để nở hoa. Một làn gió mới của mùa xuân đang mơn man trên mái đầu non trẻ của xã hội dân sự. Vào đúng ngày kỷ niệm Bản tuyên ngôn độc lập Hợp chủng quốc Hoa Kỳ 1776, Hội nhà báo độc lập ra đời. Chẳng cần nhìn đâu xa xôi và cũng chẳng nên chờ đợi thêm một kích thích tố mới mẻ hơn, đã đến lúc có thể bàn về câu chuyện Công đoàn độc lập và Hội luật gia độc lập tại Việt Nam; và làm thế nào để xã hội dân sự Việt Nam thượng tôn một tinh thần độc lập dân tộc, lồng trong thời buổi phải dấy lên chút ý chí chống ngoại xâm còn sót lại, cho hiện tồn và cho cả những năm tháng mai sau. Bài phản ánh quan điểm và văn phong riêng của tác giả, Chủ tịch Hội Nhà báo Độc lập Việt Nam, hiện ở TP HCM. | Những người bạn trẻ mới ra tù như Nguyễn Tiến Trung và Đỗ Thị Minh Hạnh đều thốt lên với gương mặt rạng rỡ đến ngỡ ngàng “Thật không thể tin nổi!”. | Làn gió mới lướt qua Xã hội dân sự VN |
Với Diễn đàn xã hội dân sự, người dân Việt Nam có thêm một kênh để bàn luận các vấn đề của đất nước Nhóm khởi xướng Diễn đàn Xã hội Dân sự vẫn là những trí thức phản biện độc lập và quen thuộc như Nguyễn Quang A, Chu Hảo, Lê Đăng Doanh ở Hà Nội và Tương Lai ở Sài Gòn. “Nguy biến” Diễn đàn ra đời sau khi “Tuyên bố về thực thi quyền dân sự và chính trị” được phổ biến vào đúng ngày “Mùa thu rồi, ngày hăm ba, ta đi theo tiếng kêu sơn hà nguy biến…” vang vọng thúc giục vào tháng 9 năm 1945. Gần bảy chục năm sau “Ngày hăm ba”, “Tuyên bố về thực thi quyền dân sự và chính trị” được căn cứ vào điều 69 của Hiến pháp Việt Nam về các quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, thông tin, hội họp, lập hội, biểu tình, và dựa theo Công ước quốc tế về những quyền dân sự và chính trị mà Nhà nước Việt Nam đã ký tham gia ngày 24/9 năm 1982. Gần giống như tình hình nguy cấp của Tổ quốc vào năm 1945, thời gian gần đây đã nổi lên một số tính từ rất đáng lưu tâm đối với hiện tình dân tộc: “nguy kịch” được dư luận và công luận đề cập đến thực trạng nền kinh tế, “nguy hại” được dùng để chỉ các nhóm lợi ích và nhóm thân hữu và “nguy hiểm” đối với những dấu hiệu ban đầu của hỗn loạn xã hội, hay “tồn vong chế độ” do chính Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng cảm thán trong Hội nghị trung ương 6 và được nhắc đi nhắc lại không biết bao nhiêu lần từ đó đến nay. Tuy nhiên, đã phát sinh một khoảng cách đậm nét về quan niệm “nguy biến” giữa nhóm lãnh đạo theo đường lối “kiên định” với những nhà dân chủ. Nếu nguyên nhân chủ yếu khiến nền chính trị có thể “suy vong” - theo Tổng bí thư Trọng - là tệ nạn tham nhũng và các nhóm lợi ích, thì với các nhà phản biện độc lập, nguồn gốc tiến bộ xã hội bị triệt tiêu chính là điều 4 Hiến pháp về chế độ một đảng. Xã hội Việt Nam đang tồn tại nhiều điểm sôi chỉ đợi bùng phát như vụ Đặng Ngọc Viết? Có lẽ đó cũng là nguồn cơn để diễn đàn "trao đổi và tập hợp các ý kiến nhằm chuyển đổi thể chế chính trị của nước ta từ toàn trị sang dân chủ một cách ôn hòa” - như ý tưởng chính của bản “Tuyên bố về thực thi quyền dân sự và chính trị”. “Tai họa” Vào đầu năm 2013, lần đầu tiên trong xã hội toàn trị ở Việt Nam, chủ đề chính trị đã được phản biện một cách can đảm và sâu sắc bởi quyền dân sự của các công dân, thông qua văn bản có tiêu đề “Kiến nghị 72” yêu cầu hủy bỏ điều 4 Hiến pháp, cũng như đề nghị ban hành và thực thi nhanh chóng các văn bản luật về lập hội, biểu tình, trưng cầu dân ý… Bản kiến nghị này, ngoài việc gửi đến một số cơ quan nhà nước, đã được công bố trên mạng và thu hút hàng chục ngàn chữ ký đồng tình. Có thể cho rằng, “Kiến nghị 72” là dấu ấn mở đầu cho hoạt động xã hội dân sự lần đầu tiên được công khai hóa ở Việt Nam. Tiếp sau văn bản chưa có từng có này, đã diễn ra hàng loạt sự kiện đối ngoại như lần đầu tiên Tổ chức Ân xá quốc tế đặt chân đến Việt Nam vào tháng 2/2013, tái lập cuộc đối thoại nhân quyền Việt – Mỹ vào tháng 4/2013, cuộc gặp Trương Tấn Sang – Obama tại Washington vào tháng 7/2013, đối thoại nhân quyền giữa Cộng đồng châu Âu với Hà Nội vào tháng 9/2013, cùng những sự kiện đối nội khá dồn dập như vụ xét xử Đoàn Văn Vươn, thả Nguyễn Phương Uyên, phong trào 258 của các blogger trẻ và “hiện tượng Lê Hiếu đằng” với lời kêu gọi lập Đảng Dân chủ Xã hội. Xã hội Việt Nam cũng đang chứng kiến hàng loạt điểm bùng phát từ lòng dân như cuộc xung đột giữa giáo dân Mỹ Yên, Nghệ An với lực lượng công an địa phương, và gần đây nhất là đỉnh điểm của phẫn uất liên quan đến thu hồi đất khi Đặng Ngọc Viết bắn cán bộ nhà nước ở tỉnh Thái Bình. “Chúng tôi yêu cầu nhà cầm quyền tôn trọng quyền bày tỏ quan điểm của công dân, thẳng thắn tranh luận và đối thoại, từ bỏ cách đối xử không công bằng, không minh bạch và không đường hoàng như đã và đang áp dụng đối với những kiến nghị sửa đổi Hiến pháp và những tiếng nói đòi dân chủ khác với quan điểm của nhà cầm quyền," 'Tuyên bố về thực thi quyền dân sự và chính trị' viết. Người dân cần một diễn đàn để tranh luận thẳng thắn với chính quyền về những bất đồng "Ý kiến khác nhau cần được tranh luận thẳng thắn để tìm chân lý; còn dựa vào quyền lực để cản trở việc công bố, không đối thoại mà chỉ đơn phương phê phán, quy kết, thậm chí dùng nhiều cách ngăn cấm và trấn áp thì không những vi hiến và trái với Công ước quốc tế mà còn không đúng với tư cách chính đáng của một nhà cầm quyền.” Bản tuyên bố trên cũng đề cập đến việc nếu Hiến pháp sửa đổi vẫn duy trì thể chế toàn trị được thông qua và ban hành chính thức thì các thách thức mà đất nước và dân tộc đang đối mặt càng thêm nghiêm trọng dẫn tới hệ quả khôn lường, dân càng thất vọng và bất bình, uy tín của Việt Nam trong quan hệ quốc tế càng giảm sút, và đó thật sự là tai họa cho đất nước mà trách nhiệm thuộc về giới cầm quyền. Đồng nguyên Nếu ít bị quấy nhiễu và diễn ra suôn sẻ, Diễn đàn Xã hội Dân sự sẽ mang ý nghĩa của một phong trào dân sự đầu tiên có tính tập hợp và được định hướng phản biện trên diện rộng, đại diện cho một số khá đông trí thức và sinh viên ở Việt Nam. Với diễn đàn này, người đọc sẽ có cơ hội thú vị để quan sát và trải nghiệm về cuộc đấu tranh tư tưởng giữa các nhà trí thức độc lập không bổng lộc với giới tuyên giáo cùng các dư luận viên được bao cấp bởi tiền đóng thuế của dân. Dư luận nhân dân và có lẽ cả báo chí nhà nước cũng có dịp để đánh giá về tuổi thọ của một nền tuyên giáo một chiều, ngày càng bị xem là đi ngược lại xu thế dân chủ trên thế giới và hầu như không hòa hợp với tiếng lòng của dân chúng, đặc biệt không thể hoặc không muốn thích nghi với nỗi bức xúc của người nghèo. Hiện tình xã hội và nền chính trị Việt Nam lại đang có quá nhiều vấn đề để bàn luận. Ngay sau vụ việc Đặng Ngọc Viết, các đại biểu quốc hội phải một lần nữa xem xét lại hiện thực bất công của chủ trương thu hồi đất đối với các dự án kinh tế - xã hội trong lúc mối quan hệ giữa chính quyền và Công giáo chưa hề được cải thiện nếu không muốn nói đang có chiều hướng xấu hơn. Quốc hội Việt Nam dự kiến sẽ thông qua Hiến pháp mới vốn gây tranh cãi Xã hội dân sự sinh ra chính để giải tỏa những khúc mắc và xung đột trong lòng xã hội, giữa công dân với chính quyền và có thể cả ngược lại. Sự tác động không mệt mỏi của xã hội dân sự vào các chính phủ trong thế kỷ 20 và đầu thế kỷ 21 đã cho thấy Nhà nước Việt Nam, dù vẫn mang trên mình trách nhiệm độc đảng nhọc nhằn, không thể là một ngoại lệ. Ngoại lệ ấy càng có ý nghĩa đối với những giá trị thiết thân về quyền lợi và vị thế chính trị của giới quan chức, nếu nhìn vào những dấu hiệu cụ thể đầy bất an trong các vụ xung đột đất đai, đình công, môi trường, bạo hành công an… nhan nhản khắp nơi và đang khiến nảy sinh xu hướng bạo động hóa tự phát trong dân chúng. Hiển nhiên, nếu biết khơi dậy sự đồng nguyên của nông dân, công nhân và trí thức đối với những vụ việc có tính thiết thân với đời sống dân sinh, đoàn kết được khối trí thức và sinh viên, thu hút được các trí thức đảng viên, gắn kết sâu sắc với các tổ chức dân chủ, nhân quyền và lao động quốc tế, xã hội dân sự Việt Nam với tiền thân là những kiến nghị và diễn đàn của nó sẽ có thể giúp người dân phần nào tránh thoát những chính sách bất hợp lý từ phía chính quyền và hành động tiêu cực của các nhóm lợi ích cùng nhóm thân hữu. Trong những tháng tới đây, người dân sẽ nhìn vào Diễn đàn Xã hội Dân sự như một phép thử trong mối tương tác với chính quyền, để xem liệu hoạt động dân sự chính đáng này có được nhà nước chấp nhận hay không. Bài viết thể hiện quan điểm riêng và cách hành văn của tác giả, mộ́t nhà báo tự do tại Thành phố Hồ Chí Minh. | Lần đầu tiên ở Việt Nam hình thành một diễn đàn chính thức, công khai và có tầm cỡ về chủ đề hoạt động dân sự được biết trước mắt với tên gọi “Diễn đàn Xã hội Dân sự”. | Ý nghĩa của Diễn đàn Xã hội Dân sự |
Đường phố chính ở một thị trấn Anh, nơi có nhiều cửa hàng và quán xá, nay vắng tanh vì lệnh cách ly xã hội Vào cuối tháng Một năm nay, Anh đã xác nhận hai trường hợp nhiễm virus corona chủng mới (SARS-CoV-2) gây bệnh viêm đường hô hấp cấp Covid-19 đầu tiên của nước này. Đó là hai thành viên một gia đình người Trung Quốc trú tại một khách sạn ở thành phố York, Đông Bắc nước Anh. Virus corona: Dân Vũ Hán đòi minh bạch, truyền thông Mỹ nghi ngờ số người chết 'Giãn cách xã hội' bao lâu thì chống được Covid-19? Đến ngày 5/3, ca tử vong đầu tiên do Covid-19 ở Anh được ghi nhận. Bệnh nhân là một cụ bà trên 70 tuổi, đã có bệnh nền và từng được điều trị tại bệnh viện Hoàng Gia Berkshire ở Reading. Những ngày sau đó, số người nhiễm virus corona ngày càng tăng khiến thủ tướng Boris Johnson phải ban bố tình trạng khẩn cấp trên toàn quốc, yêu cầu người dân Anh phải thực hiện giãn cách xã hội trong vòng ba tuần, kể từ tối 23/3. Trong hai tuần đầu thực hiện giãn cách xã hội, người dân Anh đã phải thay đổi nhiều thói quen sinh hoạt hằng ngày để giảm sự lây lan của dịch bệnh Covid-19 trong cộng đồng. Tại các siêu thị, người dân phải xếp hàng cách nhau 2 mét, và số lượng người trong siêu thị cũng hạn chế Đi siêu thị Thay đổi lớn nhất là cách đi siêu thị. Thay vì đến mua thực phẩm trực tiếp, nhiều người chọn cách mua trực tuyến. Tuy nhiên, từ khi có lệnh cách li của chính phủ, các siêu thị chỉ ưu tiên bán hàng trực tuyến cho các khách hàng yếu thế như người già, người khuyết tật và những người bị bệnh có giấy chứng nhận từ Dịch vụ Y tế Anh (NHS). Nếu không đặt mua được thực phẩm qua mạng, những khách hàng này có thể nhờ đến sự giúp đỡ của người thân hoặc hàng xóm. Nơi tôi ở, ngay sau khi có lệnh cách li, một người hàng xóm tốt bụng đã gửi thư cho tất cả các gia đình xung quanh để nhắn rằng cô ấy sẵn sàng đi siêu thị hộ nếu ai đó cần sự giúp đỡ của cô. Các bạn tôi sống ở London và Cambridge cũng nhận được tin nhắn tương tự từ hàng xóm của mình. Virus corona: Vì sao Đại sứ Anh kêu gọi công dân về nước? Đại sứ Trung Quốc giải thích vì sao có nhiều bình tro ở Vũ Hán Vì không thể mua hàng trực tuyến, hàng tuần tôi vẫn phải ra siêu thị để mua các nhu yếu phẩm cần thiết. Chúng tôi phải xếp hàng và đứng cách nhau hai mét. Ngoài sự hỗ trợ của nhân viên siêu thị, thỉnh thoảng cảnh sát cũng có mặt để đảm bảo mọi người tuân thủ khoảng cách an toàn. Mặt hàng nước rửa tay thường khan hiếm ở các cửa hàng, siêu thị Anh Khi vào bên trong, khách hàng được khuyến khích sử dụng ứng dụng SmartShop (Sainsbury's), Scan & Go (ASDA) trên điện thoại để tự quét mã hàng hoá và tránh phải xếp hàng thanh toán như thường lệ. Đối với các trường hợp thanh toán trực tiếp tại quầy, khách hàng và nhân viên siêu thị sẽ được ngăn cách bởi một tấm kính. Hầu hết các nhân viên siêu thị sẽ đeo găng tay trong suốt thời gian làm việc. Một số mặt hàng khan hiếm trong mùa dịch Covid-19 ở Anh là giấy vệ sinh, nước rửa tay, thuốc paracetmol, mì Ý, và trứng. Gia đình tôi và nhiều bạn bè đã không mua được trứng suốt hai tuần nay. Nếu có, số lượng tối đa một người được mua chỉ là sáu quả. Chính sách này được các siêu thị đưa ra nhằm chia đều cơ hội mua hàng cho tất cả mọi người. Nhiều người vào rừng đi dạo như một hình thức tập thể dục Tập thể dục Dù "giãn cách xã hội", người dân Anh vẫn được phép ra ngoài tập thể dục mỗi ngày một lần. Đối với các gia đình có vườn, mọi người được khuyến khích tập thể dục ở trong vườn thay vì đến nơi công cộng. Khi ra ngoài, tôi để ý thấy mọi người rất tuân thủ quy định về khoảng cách hai mét. Mọi người thường đi xa nhau và không còn chào hỏi xã giao như trước. Một số người cũng cẩn thận đeo khẩu trang và rửa tay thường xuyên với cồn hoặc nước rửa tay khô. Ngoài những lúc đi bộ ở công viên gần nhà, tôi và bạn còn rủ nhau tập yoga và nhảy trực tuyến thông qua các ứng dụng như Skype và Zoom. Đây cũng là cách nhiều người trẻ ở Anh duy trì sức khoẻ cũng như giữ kết nối với bạn bè, người thân. Người dân Anh được phép ra ngoài tập thể dục một lần mỗi ngày. Hầu hết mọi người chọn cách đi bộ, chạy bộ hoặc đạp xe gần nơi sinh sống. Làm việc tại nhà Một tuần trước khi có lệnh phong tỏa của chính phủ, nhiều công ty ở Anh đã bắt đầu cho nhân viên làm việc tại nhà. Các công ty sẽ gửi máy tính và các thiết bị cần thiết tới nhà nhân viên để họ có thể làm việc hiệu quả trong thời gian đóng cửa văn phòng. Tuy nhiên, không phải ai cũng thích nghi ngay được với môi trường làm việc mới này. Nhiều đồng nghiệp của tôi ở London cho biết, sau một tuần làm việc ở nhà họ cảm thấy khá bức bối và cô đơn vì suốt ngày chỉ quanh quẩn trong phòng. Để hỗ trợ, bộ phận truyền thông của công ty tôi thường tổ chức các buổi tán gẫu cho nhân viên thông qua ứng dụng Microsoft Teams vào thứ sáu hàng tuần. Bằng cách này, mọi người có thể chia sẻ về với nhau về cuộc sống thường nhật và kết nối với thế giới bên ngoài. Đối với những người có con ở độ tuổi đi học, khó khăn còn nhiều hơn vì họ vừa phải làm việc vừa chăm con. Do đó, các công ty sẽ linh động về thời gian làm việc cho các nhân viên này. Ngoài ra, các cặp vợ chồng cũng trao đổi về khối lượng công việc của nhau hằng ngày để chủ động thay phiên nhau chăm sóc con cái. Nghỉ việc tạm thời Do ảnh hưởng của dịch Covid-19, nhiều công ty tư nhân ở Anh đã buộc phải cho nhân viên nghỉ việc tạm thời (furlough) từ hai đến ba tháng. Trong thời gian này, nếu có đóng thuế PAYE (pay as you earn), người lao động sẽ được nhận hỗ trợ 80% tiền lương mỗi tháng từ chính phủ, lên tới 2,500 bảng Anh (72 triệu VND) mỗi tháng. Tương tự, những người tự kinh doanh (self-employed) bị mất thu nhập do dịch bệnh sẽ được chính phủ hỗ trợ 80% lợi nhuận trung bình từ việc kinh doanh mỗi tháng, trong vòng ba tháng. Tuy nhiên, điều này chỉ áp dụng cho những ai bắt đầu tự kinh doanh trước tháng 4/2019 vì phải căn cứ theo tờ kê khai thuế hàng năm. Những người tự kinh doanh bị mất thu nhập do dịch bệnh sẽ được chính phủ Anh hỗ trợ 80% lợi nhuận trung bình từ việc kinh doanh mỗi tháng, trong vòng ba tháng. Tuần trước, công ty chồng tôi vừa quyết định cho 20 nhân viên nghỉ furlough. Trong khi đó, một người bạn khác ở London của tôi cũng nằm trong danh sách 130 nhân viên nghỉ việc tạm thời của công ty cô ấy trong vòng hai tháng. Nghỉ việc tạm thời và vẫn nhận được 80% tiền lương không phải là điều gì quá tồi tệ. Tuy nhiên, điều bạn tôi lo lắng là sau hai tháng chuyện gì sẽ xảy ra tiếp theo. Liệu cô ấy sẽ tiếp tục được nhận trợ cấp từ chính phủ hay bị thất nghiệp. Đây cũng là câu hỏi mà nhiều người nghỉ furlough ở Anh đang trăn trở. Huỷ kế hoạch Do diễn biến phức tạp của dịch Covid-19, nhiều người phải huỷ bỏ các kế hoạch cá nhân đã đặt ra trong năm 2020. Chẳng hạn như, vợ chồng bạn tôi phải huỷ chuyến du lịch Nhật Bản vào cuối tháng Tư, hay con của bạn tôi phải huỷ chuyến đi trao đổi tới Peru do trường tổ với các bạn. Trong khi đó, em họ chồng tôi ở Yorkshire phải huỷ đám cưới vào tháng Năm sau một thời gian dài chuẩn bị. Nhiều người Anh phải hủy các kế hoạch đi du lịch, dự đám cưới hay đi thăm người thân Theo thông báo của Giáo hội Anh (Church of England), các đám cưới tổ chức ở nhà thờ trong thời gian này vẫn có thể được diễn ra nhưng giới hạn số người tham dự. Theo hướng dẫn, chỉ có năm người được tham dự bao gồm linh mục, cô dâu, chú rể và hai người làm chứng. Đối với các đám cưới dân sự, mọi người vẫn có thể đăng ký kết hôn tại các địa điểm được sự cho phép bởi hội đồng địa phương (local council). Tuy nhiên, các tiệc cưới sau đó sẽ khó có thể được diễn ra trong thời gian cách li xã hội. Theo kế hoạch ban đầu, thời hạn phong tỏa ba tuần sẽ kết thúc vào ngày Lễ Phục sinh 13/4. Tuy nhiên, các biện pháp cách ly xã hội có khả năng sẽ kéo dài tới đầu mùa hè, hoặc thậm chí lâu hơn nữa. Chính phủ Anh nói họ sẽ liên tục xem xét lại thời gian áp dụng các biện pháp này và có điều chỉnh chỉnh phù hợp với diễn biến của dịch Covid-19 ở Anh. Tính đến 4/4, tổng số ca nhiễm Covid-19 ở Anh là 41,903 với 4,313 ca tử vong. * Bài thể hiện cách hành văn của cây bút tự do Diệu Linh từ Hertfordshire, Anh Quốc. | Nhằm giảm sự lây lan của đại dịch Covid-19, từ ngày 23/3, Anh đã chọn phương án phong tỏa (lockdown), đóng cửa trường học, văn phòng, trung tâm thương mại và các tụ điểm công cộng khiến cuộc sống thường nhật của người dân bị đảo lộn. | Virus corona: Cuộc sống người dân Anh mùa Covid-19 |
Người thầy đã đưa đội tuyển lần đầu tiên đến ngưỡng cửa bóng đá châu Á như bị lãng quên và bị định hướng như kẻ tội đồ về thất bại mới của bóng đá Việt Nam. Mặc dù hợp đồng với VFF (Liên đoàn bóng đá Việt Nam) chỉ còn lại 60 ngày, Toshiya Miura đã bị trảm bởi của những quan chức ăn xổi ở thì. U23 Việt Nam thua cả ba trận vòng đấu cấp châu lục. Thua U23 Jordan 1-3, Australia 0-2, Tiểu vương quốc Ả rập thống nhất (UFA) 2-3. Người xem môn thể thao vua ở Việt Nam một lần nữa cay đắng nhìn hy vọng tiêu tan. Song sự ra đi của Toshiya Miura đặt ra câu hỏi VFF muốn gì trong việc từ chối hợp tác tiếp với huấn luyện viên người Nhật. Bóng đá Việt Nam nhiều năm ngoi ngóp trong vũng lầy bẩn thỉu của bê bối mua bán tỉ số, thành tích bết bát, sân chơi không có người xem, nhìn sang nước láng giềng Thái Lan như gà phải cáo. Việt Nam đương kim kỷ lục vô địch thế giới có đến 7 tuyển thủ quốc gia, nghĩa là quá bán trong đội hình 11 cầu thủ ra sân bán linh hồn cho quỷ. Triều đại Toshiya Miura mặc dù không có Huy chương Vàng, song ông đã tạo dựng cho Việt Nam một khuôn mặt tích cực. Có những thất bại, những trận thua trong tiếc nuối, những vấp váp của tuổi trẻ. Song đó không còn là những trận thua của việc bán sạch lương tâm, những tỷ số dàn xếp với nhà cái. Không còn những thất bại ‘kim tiền’, thua kiểu ‘sợi chỉ đỏ xuyên xuốt’, để trái tim những người yêu bóng đá trong sạch tan nát và người hâm mộ quay lưng lại với đội tuyển Việt Nam. Đầu tháng Hai, sau khi VFF quyết định quay về với việc chọn huyến luyện viên nội, chuyên gia Vũ Mạnh Hải phát biểu : « Đưa HLV nội lên nắm ĐT lúc này là giải pháp tình thế. Chúng ta không nên quá tập trung vào việc này. Vấn đề chiến lược quan trọng hơn là kiện toàn bộ máy lãnh đạo VFF. Chưa giải quyết được vấn đề chiến lược này, không cần lãng phí công sức vào việc tìm HLV. Đã là giải pháp tình thế thì chúng ta cũng không cần quá đặt nặng chuyện thành tích. Với bóng đá Việt Nam lúc này, thành tích chưa phải vấn đề quan trọng». (Thethao vanhoa.vn 29/01/2016). Thành tích không quan trọng ? Khi tước quyền chỉ đạo HLV Miura thì viện chữ ‘thua’. Chọn người thay không cần chữ ‘thắng’ ? Miura đưa U23 vào chung kết châu Á, một giải cả Đông Nam Á chỉ có Việt Nam và Thái Lan đại diện, chưa người tiền nhiệm nào trước ông làm hơn. Còn kể thêm HCĐ SEA Games, HCĐ AFF Cup, vào vòng 2 Asiad cấp độ đội tuyển quốc gia. Đội tuyển U23 phải mượn sân của trung tâm Viettel để tập. Những giải trước còn được ở khách sạn sang, nay túm tụm trong một khách sạn nhỏ gần khu Mai Dịch. Đội U19 đá có đầu bếp đi cùng, còn U23 đi đá chung kết Châu Á để giành xuất đi Olympique lại cầm theo mì tôm phòng thân? Đơn giản thấy ‘ưu ái’ VFF và những ‘đại gia’ tài trợ U23. Vậy VFF và người hâm mộ chỉ muốn xem một gánh xiếc của những anh hề múa dẻo, có những cú chổng kềnh gây cười? Hay cần làm cấp thời là thay máu VFF? Một cơ cấu « có đoàn kết đâu mà mất ». Việc chọn ai, vứt ai làm HLV quốc gia chỉ một hai người biết trong cái gọi là Liên Đoàn? Ước muốn của nhiều đại biểu từ những nhiệm kỳ Đại Hội VFF lần thứ V và VI kêu gọi ông Nguyễn Bá Thanh ứng cử vào chức Chủ tịch chỉ ra đây là một căn bệnh kinh niên. Một quan chức VFF gửi thư thẳng lên FIFA, là chủ quản ngành dọc của VFF bị đe ‘báo cáo với an ninh’, cho thấy mức độ gây gổ, cậy bè, kéo cánh nội bộ quyền lực bóng đá. Ai muốn Toshiya Miura khuất mắt? Một người rũ áo ra đi không muốn nhận 34.000$ tiền lương đền bù và số tiền phá hợp đồng trước thời hạn. Ông cảm thấy bị xúc phạm ? Nhà phê bình văn học Vương Trí Nhàn phân tích thói hư tật xấu của người Việt có lần nói :" Tình trạng người mình trong xu hướng kiếm tiền đang có tâm lý mong cho người khác càng hư hỏng tồi tàn càng tốt». Hãy nghe những phán truyền tấp nập trên những cơ quan truyền thông chính thức Việt Nam : "Chúng ta hãy mời những ông giỏi ở các nước có nền bóng đá tiên tiến ấy. Nhật Bản chưa phải tiên tiến, Nhật Bản chỉ tiên tiến so với mình thôi, còn so với thế giới thì chưa hẳn". (Thethao vanhoa.vn 09/09/2015). "Bóng đá Việt Nam còn HLV Miura thì sẽ không phát triển lên được. Nếu để ông Miura tiếp tục làm HLV cho các ĐTQG, bóng đá chúng ta sẽ trở về thời kỳ "đồ đá", thua cả Lào, Campuchia". (Thethao vanhoa.vn 16/01/2016) Thậm chí những lời bình luận vô học của dư luận viên được trưng lên để câu khách: " Chẳng hiểu ông Miura có phải là người Nhật không, vì người Nhật rất thẳng thắn và trung thực". (Thethao vanhoa.vn 16/01/2016). Việt Nam chưa sánh nổi với nhiều quốc gia châu Á, thậm chí Đông Nam Á, chưa nói so với Nhật, một cường quốc kinh tế và có một nền bóng đá phát triển ở tầm thế giới. Hoạ chăng đi bằng tay ‘trồng cây chuối’, nhìn từ dưới lên mới thấy thứ hạng Việt Nam 'vẻ vang'. Còn tìm trung thực ? Thấy ngay trên đất Phù Tang những dòng chữ viết trước các cửa hàng 'Ăn cắp là xấu, bạn có thể chấp nhận rủi ro với pháp luật'. Đội tuyển Pháp đã từng thua Nhật ngay trên sân Stade de France. Bóng đá Việt ngang tầm Thái Lan còn trầy vi, tróc vẩy. U23 Thái Lan cũng vừa thua U23 Nhật 0-4. Buổi ra mắt cuốn sách “Nguyễn Bá Thanh một người con của Đà Nẵng” (Kim Thành-NXB Thông tấn phát hành), danh thủ HLV Lê Huỳnh Đức nói : "Tôi nhớ trước trận Đà Nẵng - Bình Dương mùa 2006, khi Bình Dương gặp Đà Nẵng ở sân Chi Lăng, lên tận làng thể thao Tuyên Sơn dự họp chuyên môn, ông Nguyễn Bá Thanh tuyên bố: “Thua ai chứ dứt khoát không được thua đội bóng ông Hải “lơ”. Chẳng là năm 2005 Đà Nẵng sa thải ông Hải “lơ” sau scandal U23 bán độ tại SEA Games, khiến Đà Nẵng mất đến 3 “hảo thủ” là Quốc Anh, Hải Lâm, Phước Vĩnh, làm ông Bá Thanh vô cùng bức xúc ». (Thethao vanhoa.vn 02/02/2016). Hải "lơ", là một trong những người mạnh mồm nhất chỉ trích Miura, mà một câu được trích dẫn phía trên. Ngay khi đội tuyển chưa bay đi Doha, những trang đầu cuốn tiểu thuyết " Cái chết được báo trước " đã được viết bằng những ngòi bút phũ phàng. Chuyện " Huấn luyện viên chờ trảm" đã được chấp bút, chỉ chờ ra mắt. Như chính Miura linh cảm. Vậy sự trung thực của Miura là nguyên nhân của sự ra đi ? Nước đục, ngư ông mới câu được cá? Thất bại của bóng đá Việt Nam, theo tôi, nằm chính trong những nhân tố nội tại. Không một nền bóng đá nào 'dở mếu, dở cười' như bóng đá Việt. Làng bóng Italia bị phanh phui với những bê bối mờ ám, không một Tifosi nào quay lưng với những ngôi sao mầu cờ sắc áo đất nước hình chiếc ủng. Chiếc ủng chẳng thơm, họ vẫn nhiệt tâm cầu chúc, lo lắng, hy vọng đội tuyển vẻ vang. Huấn luyện viên Fatih Terim, người đưa bóng đá Thổ Nhĩ Kỳ từ 70 năm bóng tối lên chức Huy chương Đồng giải vô địch bóng đá thế giới 2002 tại châu Á nói: "Triết học bóng đá của tô là phải luôn luôn chơi với quyết tâm giành chiến thắng, không sợ thua, không sợ cả đối thủ. Đúng, phải phá bỏ ngưỡng tâm lý đó, tuy nhiên không chỉ có vậy. Nếu bạn không đủ thể lực cũng như kỹ thuật, ý chí đó cũng chẳng giải quyết gì. Nếu chiến thuật của bạn, sơ đồ chiến thuật đem áp dụng, cấu trúc lối chơi và quyết tâm giành chiến thắng không có thì cái tâm muốn thắng cũng không được. Ngược lại, nếu tất cả điều đó bạn có trong tay, bạn sẽ có tiếng nói trên sân. Với chúng tôi, quyết tâm dành chiến thắng và dũng cảm chiếm tới hơn 30%... " Ngoài áp lực gánh nặng tâm lý thi đấu sân khách, đội Việt Nam còn bị đâm sau lưng. Họ có bị tước đi 30% dũng khí như triết học bóng đá của Fatih Terim? Cầu thủ đội tuyển, cũng như huấn luyện viên Miura chẳng thể coi lời bình luận của một trong những quan chức trong làng bóng đá là một khích lệ trên sân đấu : "Đá kiểu Miura, huấn luyện kiểu Miura, có Messi, Ronaldo trong đội hình, đội tuyển U23 Việt Nam chắc chắn vẫn sẽ thua”. (Thethao vanhoa.vn 16/01/2016 6 :43) Đội tuyển quốc gia là đỉnh chóp chiếc kim tự tháp với phần đáy là nền tảng xã hội - thể thao. Bộ mặt của đội tuyển cũng chính bộ mặt của xã hội. Trợ lý huấn luyện viên Bierhoff của đội tuyển đương kim vô địch thế giới CHLB Đức nói : " Đội tuyển quốc gia phản ánh xã hội. Họ là một tấm biển chỉ đường của đất nước chúng tôi ". Bóng đá Việt Nam, chiếc bè chuối trong ao làng Đông Nam Á Ngay từ năm 1956, vẫn chưa có giải bóng đá nhà nghề, Thái Lan đã lọt vào giải Olympic Melbourne. Việt Nam hội nhập bóng đá chuyên nghiệp trước Thái Lan, nhưng thử hỏi có những đội tuyển nào đã từng mong muốn thi đấu dù chỉ là hữu nghị ? Với Thái, hoàn toàn khác. Danh sách những đối thủ lớn như Braxin, CHLB Đức, Hà Lan, với đối thủ hàng đầu châu Á như Nhật 17 lần, Hàn Quốc 49 lần, CHDCND Triều Tiên 15 lần...7/8/2013 đội Bacelona của Lionel Messi cũng đã chơi giao hữu với đội tuyển quốc gia Thái. Hãng Nike cũng là nhà đầu tư cho đội tuyển quốc gia Thái Lan với nguồn tiền rót vào hàng năm là 150 triệu Bath. Bóng đá Thái là con gà đẻ trứng vàng. VFF Việt Nam chìa rổ ăn xin mủi lòng của những nhà tài trợ. Việt Nam ở bình diện ‘mẹ hát con khen hay’, ‘không ai muốn chơi’. Câu cười dân gian ‘lạc hậu như thể nước Lào, cái trò sướng nhất thò vào thụt ra’, gần với bộ mặt bóng đá Việt Nam. Ở giải đấu đăng ký nay thì 10 đội, mai thì 14, sau rút thành 12, lại thò thành 13 đội. Còn cả chuyện đội này mua xuất đấu của đội kia. Đội tuyển hy vọng gì sự phối hợp và hỗ trợ của các CLB ‘ốc không mang nổi mình ốc’ ? Đơn cử, đội Ninh Bình có chín cầu thủ đi tù vì cá độ, bị đánh trật xuống hạng với lý do ‘không đủ người đá V-League’. Lúc nói được thi đấu V-League, lúc nói không, khuôn hình công hay tư, luật và lách, để phải la làng ‘anh hứa, anh lại nuốt lời’. Cửa sau rộng hơn cửa trước ? 'Bóng đá nhà nghề' hiểu thế nào, khi một cầu thủ tranh chấp bóng với đối thủ, gây chấn thương phải nhận án đền trang trải viện phí? Trường hợp Quế Ngọc Hải buộc phải trả 780 triệu đồng ‘khâu vá chân cẳng’ của Anh Khoa, CLB Sông Lam Nghệ An trưng bán đấu giá áo đấu lấy 50 triệu, ngửa tay nhận thêm hỗ trợ tư nhân tới hơn một nửa (400 triệu đồng) mới đủ rũ cái nghiệt của Hội đồng kỷ luật Liên đoàn Bóng đá Điều hành như vậy, Uỷ ban kỷ luật thành kẻ siết nợ. Họ dành quyền úm một ngôi sao 'quần đùi, áo số', như cách gọi Việt Nam thành 'chị Dậu với tiền đồ đêm 30'? Bóng đá không có chi phí bảo hiểm, không tồn tại bảo hiểm nghề nghiệp, không có chuyên gia tâm lý gọi chăng là một guồng máy chuyên nghiệp? Giải vô địch quốc gia V- League kết thúc vào tháng 9. Tính toán điểm rơi về huấn luyện thể lực cho các cầu thủ cũng nằm trong giai đoạn này để có trạng thái sức khỏe đỉnh điểm giai đoạn nước rút cuối cùng. Đồng thời là tới hạn thể lực và bắt đầu đồ thị đi xuống. Lịch thi đấu quốc tế của giải U23 châu Á nằm ngoài quỹ đạo vận hành của giải vô địch quốc gia Việt nam như vậy cũng là một bất cập. Tuyến trẻ các CLB Việt Nam hiện nay thi đấu cọ xát quá ít. Giải U21 toàn quốc, đội đá từ vòng bảng đến vòng chung kết tối đa chỉ 10 trận. Như vậy chỉ có hai đội đá 10 trận. Một năm 12 tháng đá được 10 trận đấu, lứa trẻ làm sao lên chân. Các nước khác chơi 30, 40 thậm chí nhiều hơn. Lấy kinh nghiệm trận mạc ấy chọi Việt Nam, ai là kẻ thắng ? Những nhân tố ghép thành bức tranh của đội Việt Nam ra sao? Tồn tại sự hỗ trợ, sát cánh của các CLB với huấn luyện viên đội tuyển? Không! CLB còn vô trách nhiệm với chính những đứa con riêng. Thí dụ trường hợp thủ thành Phí Minh Long, người hùng trong đấu đầu tiên với U23 Jordan. Khi đội tuyển tập trung, chuyên viên y tế chẩn đoán Minh Long bị đứt dây chằng bả vai, tổn thương ổ khớp. Minh Long không được theo dõi y tế sát sao của CLB Hà Nội T&T. Minh Long chỉ uống thuốc giảm đau, chẳng có chụp, cũng chẳng có IRM. Thuốc giảm đau đánh lừa cảm giác, không cắt bệnh. Kiến thức y tế của cầu thủ, áp lực phải ra sân hay sự bóc lột sức lao động từ phía CLB là những vấn đề cần mổ xẻ. Thông tin dưới đây trích nguyên văn phản ánh từ báo chí trong nước mức độ nghiêm trọng đến mức vô nhân đạo: "Minh Long, một thủ môn, nên tự trách mình trước, bởi sự cẩu thả của bản thân. Nhưng Hà Nội T&T cũng không hề vô can. Họ, một đội bóng thuộc hàng chuyên nghiệp nhất Việt Nam, có đủ các ban bệ và đội ngũ y tế - săn sóc viên, đã không phát hiện được chấn thương, rồi lại thêm một lần sơ suất, khi để Minh Long tự tìm đến viện. Minh Long đã không được phẫu thuật ngay vì không mang đủ viện phí tới Viện Quân y 108. HLV trưởng Hà Nội T&T Phan Thanh Hùng cho biết: “Đây là thời điểm đội bóng đã nghỉ hết mùa, nên tôi có nói với Long rằng, cứ ứng tiền chữa trị, rồi báo cáo sau. Nhưng cậu ấy lại lưỡng lự”. (Thethao vanhoa.vn 12/10/2015). Một ví dụ sinh động vấn đề y học thể thao. Nhắc lại sự vô trách nhiệm giữa VFF và đội SLNA đã đưa hậu quả tai hại ra sao với tiền vệ Công Minh, thành viên đội tuyển U23 dưới thời HLV Calisto cách đây vài năm. Công Minh chấn thương trong trận ra quân với Thái Lan khuôn khổ vòng đấu bảng SEA Games 2009 tại Lào. Lần lữa, đùn đẩy trách nhiệm, thiếu thốn tiền nong chạy chữa đã để cho bóng đá Việt Nam mất vĩnh viễn một tài năng. Tấm huy chương bạc SEA Games không còn là hình ảnh của niềm tự hào mà là nỗi đau xót của nghiệp bóng đá với cầu thủ mang số 34. Cụm từ 'vắt chanh bỏ vỏ' chưa đủ lột hết góc khuất. Muốn đội tuyển mạnh trên mặt bằng một xã hội bóng đá thiếu tổ chức, thiếu minh bạch, thiếu định hướng phát triển dài hơi, đồng bộ chỉ là giấc mơ của kẻ ngái ngủ chơi số đề. Hai mươi năm bóng đá chuyên nghiệp, Việt Nam thay 10 đời huấn luyện viên. Không ai trong số họ đếm hết hai lần 365 ngày trong nghiệp lèo lái con tầu bóng đá. Ví như con tầu e hoành tráng, lộng ngôn. Bóng đá Việt rút lại như cái bè chuối còn đắm trong ao làng Đông Nam Á. 'Có bột mới gột nên hồ', nhớ thế. Lắm thầy nhiều ma, hy vọng năm mới bớt bớt mấy ‘cha’, cho em nó đi lấy chồng. | Trở về từ Doha, huấn luyện viên người Nhật của đội tuyển U23 Việt Nam Toshiya Miura được đón tiếp với một bó hoa bọc giấy báo cũ. | Bóng đá VN: Ngái ngủ với giấc mơ kê vàng |
Tương lai thật là ảm đạm. Do khối u đã lan rộng nên cách xạ trị sẽ không có hiệu quả. Các bác sỹ cũng không thể nào phẫu thuật lấy khối u ra. Cắt bỏ phần chân bị ung thư có lẽ là cách tốt nhất, theo bác sỹ Alan Irvine, người chữa trị cho bệnh nhân tại bệnh viện St James, Dublin. Tuy nhiên, ở tuổi đã cao, cụ bà sẽ khó mà thích nghi với chân giả. Sau một thời gian thảo luận thẳng thắn, các bác sỹ quyết định chờ đợi trong lúc họ cân nhắc các khả năng. ‘Điều kỳ diệu’ Sau đó ‘điều kỳ diệu’ đã xảy ra. Mặc dù không được chữa trị gì hết, khối u của bệnh nhân bỗng dưng thu nhỏ lại trước mắt họ. “Chúng tôi theo dõi trong khoảng một vài tháng và khối u bỗng dưng biến mất,” Irvine nói. Sau 20 tuần, bệnh nhân hoàn toàn khỏi ung thư. “Không có nghi ngờ gì về kết quả chẩn đoán,” bác sỹ Irvine quả quyết, “Nhưng giờ đây khi sinh thiết thì không còn tế bào ung thư nữa.” Bằng một cách nào đó, bà cụ đã tự khỏi một căn bệnh có thể nói là đáng sợ nhất của nhân loại – bệnh ung thư. “Tất cả mọi người đều hồi hộp và cảm thấy khó hiểu,” Irvine nói, “Điều này cho thấy cơ thể con người có thể hết ung thư mặc dù khả năng này là cực kỳ hiếm.” Vấn đề là: làm sao có thể khỏi được? Bệnh nhân thì tin đó là phép màu của Thượng Đế còn các nhà khoa học thì tìm hiểu về cơ chế của cái gọi là ‘tự thoái lui’ để tìm ra các dấu hiệu giúp cho những ca tự chữa lành như thế này xảy ra nhiều hơn. “Nếu chúng ta có thể tập cho cơ thể làm được việc này ở mức độ lớn hơn thì kết quả sẽ là một điều gì đó được áp dụng rộng rãi,” Irvine nói. Về mặt lý thuyết, hệ miễn dịch của chúng ta có thể tìm ra và tiêu diệt các tế bào đột biến trước khi chúng phát triển. Đôi khi, những tế bào này có thể thoát khỏi ‘tầm phủ sóng của radar’ và sinh sôi cho đến khi chúng trở thành một khối u. Đến lúc bệnh nhân đi bác sỹ thì không có khả năng họ hồi phục mà không cần điều trị. Nhìn chung chỉ có một trong số 100.000 bệnh nhân ung thư được cho là đã khỏi bệnh mà không cần chữa trị. Có những câu chuyện hoàn toàn khó tin. Chẳng hạn như một bệnh viện ở Anh mới đây cho biết một phụ nữ vô sinh đã lâu đã phát hiện rằng cô có một khối u nằm giữa ruột và tử cung. Nhưng trước khi các bác sỹ tiến hành phẫu thuật thì cô đã thụ thai. Mọi việc diễn ra suôn sẻ và một đứa trẻ khỏe mạnh chào đời. Sau đó các bác sỹ phát hiện rằng khối u của cô đã biến mất một cách bí hiểm trong quá trình mang thai. Chín năm sau đó, khối u của cô vẫn không tái phát. Những trường hợp khỏi bệnh tương tự cũng đã được ghi nhận ở nhiều chứng ung thư khác, trong đó có bệnh máu trắng vốn do tế bào bạch cầu phát triển bất thường. “Nếu không chữa trị, bệnh nhân sẽ chết trong vòng vài tuần nếu không muốn nói là vài ngày,” ông Armin Rashidi tại Đại học Washington ở St Louis cho biết. Tuy nhiên ông đã phát hiện 46 ca ung thư máu mà bệnh tự thoái triển mặc dù chỉ có tám trong số đó là không tái phát. Lấy độc trị độc? Bác sỹ Garrett Brodeur tại Bệnh viện Nhi Philadephia, Hoa Kỳ, muốn tìm hiểu cơ chế đằng sau sự biến mất kỳ lại của các bệnh ung thư. “Chúng tôi muốn tạo ra những nhân tố có thể kích hoạt sự thoái triển của tế bào ung thư. Điều đó sẽ khiến chúng tôi không cần phải đặt mọi thứ vào tay tự nhiên hay vào ý của ‘Chúa Trời’,” ông nói. Đã có một số đầu mối về việc ung thư tự khỏi từ công trình tiên phong của một bác sỹ người Mỹ ít người biết đến hơn 100 năm trước đây. Vào cuối thế kỷ 19, bác sỹ William Bradley Coley đang tìm cách cứu một bệnh nhân có một khối u lớn trong cổ. Ông đã tiến hành năm cuộc phẫu thuật để loại bỏ khối u. Sau đó bệnh nhân bị một chứng nhiễm trùng da cùng với sốt cao. Đến khi bệnh nhân hồi phục thì khối u cũng biết mất. Kiểm tra trên một số bệnh nhân khác, bác sỹ Coley nhận thấy rằng nếu cố ý làm cho bệnh nhân ung thư bị nhiễm khuẩn hoặc dùng độc tố của các vi khuẩn để chữa trị cho họ có thể giúp làm tiêu hủy các khối u. Phân tích các bằng chứng gần đây cũng chứng tỏ giả thiết này có cơ sở. Công trình nghiên cứu của giáo sư Armin Rashidi cho thấy 90% các bệnh nhân hồi phục từ bệnh máu trắng đã bị mắc một chứng bệnh khác, chẳng hạn như viêm phổi, không lâu trước khi họ khỏi ung thư. Những căn bệnh không giết chết bạn có thể lại có ích cho bạn trong những tình huống này. Bệnh nhân lành ung thư không phải là nhờ vi khuẩn mà có lẽ sự nhiễm trùng được cho là đã kích hoạt phản ứng của hệ miễn dịch và phản ứng này gây hại cho khối u. Nhiệt của cơn sốt bản thân nó cũng làm cho các tế bào ung thư dễ bị tổn thương hơn và khiến cho chúng tự hủy diệt. Hoặc là khi cơ thể chúng ta chiến đấu với vi khuẩn hay virus, trong máu chúng ta đầy những phân tử viêm nhiễm vốn là nguyên nhân kích động hệ miễn dịch trong cơ thể đứng lên ‘cầm vũ khí’ – tức là khiến cho các tế bào miễn dịch biến thành các chiến binh bao vây và tiêu diệt các vi khuẩn và có lẽ là cả các tế bào ung thư. “Tôi nghĩ là sự nhiễm trùng đã khiến thay đổi các tế bào miễn dịch gốc từ chỗ giúp đỡ cho khối u quay ra tiêu diệt chúng,” ông Henrik Schmidt tại Bệnh viện Đại học Aarhus ở Đan Mạch cho biết. Điều này cũng kích thích các phần khác của hệ miễn dịch biết cách nhận diện các tế bào ung thư để lần sau nếu chúng quay trở lại thì chúng sẽ bị tấn công. ‘Lập trình’ tế bào miễn dịch Các bác sỹ đã thử chữa trị bằng cách tiêm vào một số bệnh nhân ung thư một loại ‘cytokine’, tức protein chiết xuất từ các tế bào của hệ thống miễn dịch, để khởi động hệ miễn dịch. Tác dụng phụ – sốt cao và các triệu chứng giống như sốt – được các bác sỹ kê toa bằng paracetamol để giúp bệnh nhân dễ chịu hơn. Nhưng vì bản thân sốt có thể kích hoạt sự thoái triển của ung thư, Schmidt nghi ngờ rằng chính paracetamol đã khiến cho cách chữa trị này mất đi hiệu quả. Ông ấy đã tìm thấy rằng số bệnh nhân sống sót qua hai năm sau đó nhiều hơn gấp đôi số còn lại nếu họ được để tự mình chống chọi với cơn sốt. Những phát hiện này có thể dẫn đến những cách chữa trị ung thư đơn giản nhưng mạnh mẽ hơn. Một bệnh nhân đã chứng kiến sự thoái triển ung thư sau khi được tiêm vaccine bạch hầu và uốn ván có lẽ bởi vì vaccine này cũng là sự kích hoạt hệ thống miễn dịch. Một số nhà khoa học đang nghĩ đến cách tấn công tế bào ung thư một cách cực đoan hơn. Chẳng hạn như họ sẽ cố tình làm cho bệnh nhân ung thư bị nhiễm một căn bệnh nhiệt đới nào đó. Cách làm này, do công ty Mỹ PrimeVax phát minh ra, bao gồm hai công đoạn. Bắt đầu là lấy mẫu ung thư và chiết xuất một số tế bào miễn dịch trong máu của bệnh nhân. Những tế bào này sẽ giúp điều phối phản ứng của hệ miễn dịch với các mối đe dọa và bằng cách cho chúng tiếp xúc với tế bào ung thư trong phòng thí nghiệm thì chúng đã được lập trình để nhận ra các tế bào ung thư. Cùng lúc, bệnh nhân được tiêm một liều sốt xuất huyết trước khi họ được tiêm vào loại tế bào miễn dịch đã được huấn luyện trong phòng thí nghiệm. Dưới sự theo dõi của các bác sỹ, bệnh nhân có thể sốt đến 40,5 độ cộng với sự xuất hiện rộng rãi của các phân tử viêm nhiễm – điều này khiến cho hệ miễn dịch cảnh giác cao độ. Các khối u một thời từng giấu mình khỏi tầm phủ sóng của hệ miễn dịch giờ đây trở thành mục tiêu bị tấn công hàng đầu dưới sự dẫn dắt của các tế bào mới vừa được lập trình trong phòng thí nghiệm. Làm cho bệnh nhân mắc bệnh sốt xuất huyết nghe có vẻ điên rồ nhưng bệnh này thì khả năng gây chết cho người trưởng thành còn thấp hơn là cảm mạo thông thường. Điều quan trọng là một khi bệnh nhân hết sốt thì các tế bào miễn dịch đã được lập trình sẽ tiếp tục cảnh giác các tế bào ung thư một khi chúng quay trở lại. Bản tiếng Anh bài này đã được đăng trên BBC Future. | Đó là một ca bệnh làm cho tất cả những người có liên quan đều cảm thấy khó hiểu. Một cụ bà 74 tuổi bị nổi mẩn ngứa mãi mà không hết. Các xét nghiệm sau đó cho thấy bà bị một chứng ung thư da có tên gọi là carcinoma. | Sẽ có cách chữa khỏi ung thư? |
Một là, vào tháng 12/2013, Unesco đã đưa ẩm thực truyền thống Nhật Bản vào danh sách Di sản Văn hóa Thế giới. Nơi làm món thịt nướng thần sầu ngon nhất thế giới Bánh kẹp tai heo: món ăn gợi hoài niệm ở miền Nam nước Mỹ Người phương Tây 'không biết dùng nghệ'? Hai, trong ẩm thực Nhật Bản có một thể loại truyền thống bao gồm các món giống như mì spaghetti với tương cà và bít-tết Salisbury, một sự pha trộn thịt bò xay với nước sốt mà ăn thì sẽ giống như họ hàng của món bánh mì kẹp hamburger. Ba, sushi thịt ngựa sống là món ăn có ở Nhật Bản. Và bốn, món bánh quy may mắn được nghĩ ra ở Kyoto vào Thế kỷ 19. 'Ăn đồ Tây để cao to hơn' Vậy điểm nào trong bốn tin trên là sai? Không có đâu, nói đùa vậy thôi chứ cả bốn tin đó đều đúng cả, bao gồm cả việc có một nền ẩm thực lâu đời ở Nhật Bản gọi là yoshoku, được tạo thành từ các món ăn theo phong cách phương Tây với biến tấu Nhật Bản. Mặc dù có một vài nhà hàng yoshoku ở Mỹ và Anh, nhưng nền ẩm thực này phần lớn ít được biết đến ngoài Nhật Bản, ngoại trừ Hàn Quốc và Đài Loan, hai thuộc địa cũ của Nhật Bản. Tại sao có chuyện như vậy? Hãy quay ngược trở lại ngày 8/7/1853. Đó là khi Thiếu tướng Matthew Perry của Hải quân Hoa Kỳ đi tàu vào Vịnh Tokyo. Sứ mạng của ông là thuyết phục Nhật Bản - vốn bị cô lập và khép kín với thế giới bên ngoài trong hai thế kỷ trước - ký một thỏa thuận thương mại. Ông đã thành công. Ngay sau đó, các cường quốc châu Âu đã ký các thỏa thuận tương tự với Nhật Bản. Và không lâu sau đó, chế độ Mạc phủ cầm quyền (shogunnate) đã bị lật đổ để chuyển sang thời cai trị của vương triều Minh Trị Duy Tân, vốn có lợi hơn nhiều cho phương Tây. Omurice là món trứng omelette nhồi cơm, ăn với tương cà Người châu Âu và người Mỹ bắt đầu cư trú tại một số thị trấn ven biển của Nhật Bản để thúc đẩy giao thương hơn nữa. 'Món hầm quân đội', từ cứu đói đến món ăn linh hồn Hàn Quốc Bánh xèo Nhật và vụ ném bom hạt nhân Hiroshima Cuộc chiến gà rán ở Mỹ Đây là món nướng Hàn Quốc đậm đà nhất? Người dân địa phương, vốn hơi thiếu dinh dưỡng vào thời điểm đó - vì Nhật Bản lúc đó là một nước nghèo, chưa phát triển (mặc dù bây giờ khó mà hình dung điều đó) và bởi vì, trong thiên niên kỷ trước, việc ăn thịt đa phần là bị cấm ở Nhật - cùng nhau đi đến kết luận rằng người phương Tây cao to, lực lưỡng hơn nên khỏe và mạnh hơn so với người Nhật. Do đó, dân Nhật nhiều người cho rằng họ nên bắt đầu ăn đồ ăn phương Tây. Vào năm 1872, tin tức được công bố rằng Minh Trị Thiên hoàng thật sự đã ăn thịt bò. Và thế là Nhật Bản bắt đầu say mê đồ ăn phương Tây. Hơn nữa, nhiều người Mỹ và châu Âu ở Nhật Bản vào thời điểm đó có thái độ rất thực dân đối với đồ ăn Nhật. Nói một cách đơn giản là họ sẽ không động vào. Và vì vậy, các đầu bếp Nhật Bản, vốn trở thành đầu bếp riêng cho những người phương Tây mới đến này, đã học cách chế biến các món ăn của quê hương Âu Mỹ của họ. Nhiều đầu bếp trong số này cuối cùng đã biến tấu món ăn phương Tây theo phong cách Nhật Bản của riêng mình. Và thế là nền ẩm thực yoshoku ra đời. Nhiều người có thể quen thuộc với một món yoshoku phổ biến mà không nhận ra nó là một phần của nền ẩm thực này. Chẳng hạn như tonkatsu là món thịt lợn hoặc thịt bò cắt miếng được tẩm bột và chiên lên, không khác mấy với thịt cốt-lết của người Milan hoặc món thịt chiên bột schnitzel của người Áo. Món hambagoo có thể vừa trông giống, vừa nghe quen tai, nhưng nó lại không trúng phóc là thứ bạn nghĩ: đó là bít-tết Salisbury, một loại bánh thịt băm có hành tây và vụn bánh mì nhưng không kẹp bánh bên ngoài, ăn kèm với sốt nâu demi-glace. Điều thú vị là món cơm phủ cà ri, hay kare raisu, được người Anh, vốn tiếp nhận món này từ Ấn Độ trong thời kỳ quốc gia này thuộc Anh, du nhập vào Nhật Bản. Từ cao cấp đến bình dân Một số người tin rằng món Napolitan của Nhật được biến tấu từ món mì pasta Naples nấu kiểu Pháp Có lẽ món ăn được yêu thích nhất của yoshoku là omurice, trứng tráng nhồi với cơm ăn kèm với sốt cà chua rưới lên trên (đã được phổ biến ở Mỹ vào đầu Thế kỷ 19). Amazake, món cơm rượu thần kỳ của người Nhật Ăn cá biển ngày càng dễ bị ngộ độc hơn Nói đến sốt cà chua thì còn có món Napolitan: mì spaghetti nấu chín rửa qua nước lạnh, sau đó xào với rau, thịt xông khói và rưới sốt ngọt thật nhiều lên. Một số người tin rằng món ăn này có nguồn gốc từ biến tấu của người Pháp đối với món mì ống của vùng Naples được gọi là Spaghetti à la Napolitaine. Nó có mùi vị không hề giống như món mì ống ở Naples (hay Paris) mà thay vào đó sẽ có vị khói từ thịt xông khói, vị ngọt từ tương cà và đôi khi một chút cảm giác đã miệng từ hạt tiêu rắc vào sau cùng. Và không giống như mì ống ở Ý, mì ống được nấu chín tới mức mềm nhũn. Kết quả là sự kết hợp của ngọt, cay, mùi khói và ngọt thịt - ngon hơn nhiều so với tên gọi của nó. Không lâu sau, một số đầu bếp Nhật Bản này mở nhà hàng riêng phục vụ những món ăn 'phương Tây' này. Đầu tiên là nhà hàng Ryorin-Tei ra đời vào năm 1863 và hiện đã không còn tồn tại ở Nagasaki, vốn là nơi có nhiều người nước ngoài. Bước sang Thế kỷ 20, yoshoku hướng tới những người Nhật giàu có. Các nhà hàng yoshoku thường tọa lạc trên tầng cao nhất của các trung tâm mua sắm sang trọng. Tuy nhiên, ở Nhật Bản thời hậu chiến, yoshoku đã trở thành món ăn để tận hưởng trên thực tế của đất nước và mọi người ở tất cả tầng lớp bắt đầu ăn nó tại nhà. Trẻ em thích Napolitan và omurice. Các nhà hàng Yoshoku cuối cùng đã chuyển xuống từ các tầng cao nhất của các trung tâm thương mại cao cấp để thành các quán ăn bình dân, không kiểu cách. Trong Thế kỷ 19, các đầu bếp Nhật mở nhà hàng phục vụ món ăn chế biến kiểu yoshoku "Sau Đệ nhị Thế Chiến, người dân Nhật rất nghèo," Taro Noguchi, đầu bếp và chủ nhà hàng cùng tên có gắn sao Michelin ở Osaka, nơi ông đưa vào menu những món yoshoku bên cạnh những món ăn chính yếu của Osaka, nói. "Yoshoku là xu thế vào lúc đó vì nó giá cả phải chăng và dễ làm." Joseph Moon, chủ sở hữu nhà hàng yoshoku AOI Kitchen ở New York, đồng ý. Sức hấp dẫn của nó, ông nói, đều là nhờ vào sự cân bằng. "Yoshoku là một trong những hình thức sớm nhất của ẩm thực Á-Âu kết hợp. Nói một cách đơn giản, đó là món ăn phương Tây có thể kết hợp được với gạo. Và cơm là thành phần chính của ẩm thực Châu Á. Nó rất cân bằng giữa cũ và mới, giữa Đông và Tây. Đồ ăn phương Tây có thể trở nên nặng bụng đối với hầu hết người Châu Á. Vì vậy, khi đưa thêm vào một số nguyên liệu Châu Á, độ nặng của nó sẽ được cân bằng đi một chút." Hàn Quốc, quê hương gốc gác của gia đình Moon, cũng có truyền thống ẩm thực yoshoku kể từ khi nơi này còn là thuộc địa của Nhật Bản, vào nửa đầu Thế kỷ 20. "Nó đem đến cho tôi cảm giác rất hoài niệm khi tôi ăn," Moon nói. "Và đó là phản hồi mà chúng tôi nhận được từ khách hàng, vốn chủ yếu là người châu Á." Tonkatsu là món thịt tẩm bột rán, tương tự như món cốt-lết Milan hay món thịt rán schnitzel của Áo Được dịch là 'món ăn phương Tây', yoshoku là danh từ được đặt tên nhầm. Chắc chắn, ẩm thực này là 'Tây phương' giống như kiểu Tex-Mex (Texas-Mexico, tức ẩm thực Mexico ở Texas) là 'Mexico' hoặc chop suey (món ăn của người Hoa thích nghi với khẩu vị Mỹ) là 'Trung Quốc'. Đó là nền ẩm thực được lọc qua lăng kính và khẩu vị của người Nhật. 'Mất gốc phương Tây' "Chúng chỉ là món ăn phương Tây trên danh nghĩa vào lúc này," nhà văn người Mỹ Tom Downey, người đã viết nhiều về văn hóa và ẩm thực Nhật Bản, nói. "Chúng đã bị tách ra khỏi nguồn gốc quá lâu cho nên giờ chúng trở thành đồ Nhật. Yoshoku dựa nhiều vào mỡ lợn và các thành phần khác vốn không còn được ưa chuộng ở phương Tây nữa." Điều khiến yoshoku trở nên lôi cuốn ngày nay là các món ăn hầu như không biến đổi, khiến việc trải nghiệm ẩm thực này giống như đang ăn trong lúc quay ngược thời gian trở lại cuối Thế kỷ 19 hoặc đầu Thế kỷ 20. Suy cho cùng, người Mỹ đã coi món bít-tết Salisbury thành dạng để vừa ăn vừa xem tivi từ nhiều thập kỷ trước và chỉ được tìm thấy trên kệ dưới cùng của khu tủ đông trong các siêu thị ngoại ô. Thật ngạc nhiên, yoshoku vẫn rất phổ biến ở Nhật Bản cũng như ở các thành phố lớn khác trên thế giới, nơi có kiều dân Nhật sinh sống. Ở Tokyo, nhà hàng Taimeiken đã phục vụ các món yoshoku kinh điển từ năm 1931. Ngay cả Denny's, biểu tượng của đồ ăn Mỹ sản xuất hàng loạt, cũng phục vụ rất nhiều lựa chọn những món yoshuku chính yếu trên khắp Nhật Bản. Tokyo và Osaka nay là những thành phố đỉnh cao thế giới về ẩm thực Nhật Bản và Phương Tây Tuy nhiên, ở Nhật Bản Thế kỷ 21, thái độ đối với ẩm thực phương Tây đã thay đổi. Giờ đây, bạn có thể tìm thấy bánh pizza Neapolitan hạng nhất sánh ngang được với pizza ở nơi sinh ra nó, cũng như món ăn Pháp ba sao Michelin. Tokyo và Osaka hiện nằm trong số những thành phố ẩm thực tốt nhất hành tinh, đối với cả món ăn Nhật Bản và phương Tây. Vì vậy, ý nghĩ cho rằng ăn đồ ăn phương Tây sẽ giúp người Nhật khỏe hơn và khỏe mạnh hơn từ lâu đã không còn nữa. Suy cho cùng, người phương Tây ngày nay có xu hướng xem ẩm thực Nhật Bản là tốt cho sức khỏe hơn. Thế nhưng quan niệm cũ vẫn tồn tại cho đến ít nhất là thời thập niên 1970, khi kinh tế Nhật Bản bùng nổ và các nhà hàng phục vụ đồ ăn phương Tây thực sự - chứ không phải yoshoku - lần đầu tiên bắt đầu mở cửa ở nước này. Vào ngày 20/7/1971, cửa hàng McDonald's đầu tiên ở Nhật Bản đã nổi lửa lò nướng của mình ở quận Ginza của Tokyo. Người quản lý cửa hàng tỏ ra lạc quan một cách ngây thơ về những lợi ích sức khỏe của chuỗi cửa hàng hamburger có mặt khắp nơi này. Ông nói: "Người Nhật có thể hình kém vì họ ăn cơm. Chúng tôi sẽ thay đổi điều đó với hamburger." Tuy nhiên, yoshoku vẫn tồn tại và vẫn là một phần được yêu thích trong không gian nấu ăn và ẩm thực Nhật Bản. "Khi yoshoku tốt, nó rất tuyệt vời," Downey nói. "Đặc điểm của yoshoku, cũng như tất cả những thứ và địa điểm thật sự có chất lượng cao ở Nhật Bản, là chúng tập trung vào tất cả những chi tiết nhỏ mà hầu hết mọi người chẳng nghĩ đến nhiều" - chẳng hạn học các cách thức để làm bật được hương vị từ mọi thành phần trong công thức, cho đến cái nhỏ nhất như cọng mùi tây trên đĩa thức ăn của bạn. "Những chỗ tốt nhất tập trung vào sự hoàn hảo của món ăn," ông nói thêm. "Và đó là điều khiến cho yoshoku trở nên thú vị." Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Travel. | Dưới đây là ba tin đúng, một tin sai về ẩm thực Nhật Bản. | Yoshoku, phong cách ăn đồ Tây biến tấu kiểu Nhật |
Trong chuyến thăm lần đầu tiên Việt Nam ông đã dành cho bbcvietnamese.com một cuộc phỏng vấn trước khi rời Hà Nội hôm 13/09 với nội dung như sau: Bộ trưởng Jack Straw: Chuyến thăm lần này đối với tôi quan trọng trên nhiều cấp độ. Trước hết là để mở rộng và làm sâu thêm quan hệ giữa hai chính phủ. Sau đó là để tăng cường hiểu biết giữa nhân dân hai nước. Trước chuyến thăm của tôi thủ tướng VN đã tới Anh hồi tháng Ba. Theo thỏa thuận giữa hai thủ tướng về quan hệ giữa VN và Anh quốc, năm lĩnh vực hợp tác đã được xác định: thương mại, phát triển, giáo dục, chính sách đối ngoại và tư pháp. Tôi có nhiệm vụ thúc đẩy hợp tác về tư pháp nhưng cũng đề cập tới các lĩnh vực khác như đối ngoại và các chủ đề khác mà hai bên cùng quan tâm. Hôm thứ Năm tôi đã tiếp kiến ông thủ tướng và ông đã ngỏ ý muốn Anh quốc giúp đỡ nhiều hơn trong lĩnh vực giáo dục và kinh nghiệm về môi trường. Tôi cũng có hội đàm với bộ trưởng tư pháp VN và hai bên đã bàn về một thỏa thuận hỗ trợ tư pháp song phương về cả các vấn đề hình sự, dân sự và thương mại. Thứ Sáu, tôi tới thăm một nhà tù ở Hà Nội, nơi giam giữ khoảng 500 tù nhân chủ yếu là nữ. Sau đó tôi có cuộc gặp với Bộ trưởng Công an và chúng tôi đã ký hiệp định chuyển giao người bị kết án phạt tù. Theo hiệp định này, người Việt bị án tù tại Anh có thể được chuyển về thực hiện nốt án phạt tại Việt Nam và ngược lại. BBC: Thưa ông, dường như Anh quốc đang rất quan ngại về tình trạng tội phạm người Việt tại Anh? Bộ trưởng Jack Straw: Chúng tôi rất quan ngại về tình trạng đó, thí dụ không còn nghi ngờ gì về việc các phần tử tội phạm người Việt đang thống lĩnh thị trường trồng và buôn bán cần sa. Với hoạt động này, họ đã phạm tội hai lần. Trước hết là phạm tội đối với luật pháp Anh quốc và điều này sẽ bị trừng phạt. Nhưng cũng chính họ đã phạm tội làm xấu đi uy tín của người Việt ở nước ngoài. Những người quan tâm tới uy tín của VN, như tôi chẳng hạn, cho rằng quan trọng là làm sao để người dân Anh quốc nghĩ tới VN là nghĩ tới những điều tốt đẹp, chứ không phải nghĩ tới hành động của một nhóm nhỏ tội phạm. BBC: Ông đánh giá thế nào về quan hệ Anh – Việt hiện nay? Bộ trưởng Jack Straw: Chúng tôi rất nỗ lực trong việc tăng cường quan hệ với VN. Việt Nam giữ vị trí quan trọng trong chính sách của chính phủ Anh quốc. Bản thân ông thủ tướng Anh rất quan tâm thúc đẩy quan hệ giữa hai nước. Do vậy mà tôi nghĩ rằng phía VN cũng nhận thấy chúng tôi đang dành nhiều thời gian, sức lực và hỗ trợ tinh thần cho VN. BBC: Liệu ông Gordon Brown có tới thăm Việt Nam trong tương lai hay không, thưa ông? Bộ trưởng Jack Straw: Tôi không chắc ông Brown có thể thăm VN hay không và lúc nào vì lịch trình vô cùng bận rộn. Nhưng tôi biết ông ấy rất muốn thăm VN và vấn đề chỉ là tìm một khoảng trống trong thời gian biểu. Các bạn cũng biết, một ông thủ tướng thì chắc chắn rất bận. Nhưng tôi sẽ chuyển tới ông Brown ý kiến của tôi khi tôi quay về nước, rằng ông ấy nên thăm VN. BBC: Anh quốc có kế hoạch giúp Việt Nam hoàn thiện Luật Báo chí. Ông có biết về trường hợp bắt giữ hai nhà báo hồi tháng Năm hay không? Bộ trưởng Jack Straw: Tôi có nghe thông tin về vụ đó và tôi biết đã có các thảo luận với chính phủ Việt Nam về chủ đề này, thí dụ trong khuôn khổ đối thoại thường kỳ với Liên hiệp châu Âu nó được dành nhiều thời gian để bàn bạc. Luật về báo chí và quyền tiếp cận thông tin rất quan trọng trong bất kỳ xã hội nào. Thế nhưng viết luật ra sao còn phụ thuộc vào các yếu tố như lịch sử và bối cảnh pháp luật của từng nước. Tôi sẽ không bao giờ nói với các nước rằng họ phải làm thế này hay thế nọ vì đó là cách nước Anh đã làm. Chúng tôi sẽ chỉ trình bày về các kinh nghiệm của chúng tôi, có điều tốt và có cả điều chưa tốt mà từ đó Việt Nam có thể rút ra kinh nghiệm cho mình. BBC: Ông không nghĩ rằng quan điểm đó có thể bị nhìn nhận như sự yếu ớt của nước Anh trong việc thúc đẩy các giá trị của mình hay sao? Bộ trưởng Jack Straw: Tôi không nghĩ như vậy và tôi không cho rằng đứng lên ghế rồi hò hét chỉ trích người khác là một cách thuyết phục tốt. Cách này cũng không bao giờ có hiệu quả cả. BBC: Ông đã từng giữ vị trí bộ trưởng Ngoại giao. Xin ông chia sẻ suy nghĩ về vai trò ngày càng mạnh của Hoa Kỳ và Trung Quốc trong khu vực châu Á. Bộ trưởng Jack Straw: Các nước lớn bao giờ cũng là các quốc gia có ảnh hưởng nhiều nhất. Tại khu vực này, Trung Quốc là nước có ảnh hưởng lớn từ xưa tới nay. Trong quá khứ Việt Nam cũng mất một thời gian dài mới có thể đánh đuổi được Trung Quốc ra khỏi nước Việt Nam. Trung Quốc là sức mạnh thống lĩnh ở khu vực, nhất là khi xét tới tầm vóc của lãnh thổ và của nền kinh tế Trung Quốc. Việt Nam không thể tránh khỏi không phụ thuộc vào Trung Quốc trong chừng mực nào đó. Thế nhưng trong chừng mực nào đó thì trong thế giới ngày nay các nước đều phụ thuộc vào nhau. Kinh tế Anh quốc chẳng hạn cũng phụ thuộc nhiều vào kinh tế châu Âu và Hoa Kỳ. Trung Quốc đang ở vị trí rất dễ bị thương tổn trong liên quan tới các hoạt động kinh tế tại Mỹ. Nếu Hoa Kỳ hắt hơi thì chính Trung Quốc sẽ cảm cúm vì hàng triệu việc làm ở Trung Quốc bị ảnh hưởng. Về phía Hoa Kỳ thì nước này trong những năm 50-60-70 đã tham gia rất tích cực vào khu vực châu Á. Quan tâm của Hoa Kỳ tại đây sẽ luôn luôn được duy trì, vì nước này cũng là một quốc gia Thái Bình Dương. Nhiều người ở châu Âu quên rằng Mỹ là quốc gia trong khu vực Thái Bình Dương. BBC: Ông có biết về việc Trung Quốc gây áp lực tới một số công ty nước ngoài đang tìm hiểu cơ hội hoạt động tại khu vực biển Đông, thí dụ công ty Anh BP? Bộ trưởng Jack Straw: Tôi có nghe thông tin về việc đó nhưng không có bình luận gì. | Bộ trưởng Tư pháp Anh, ông Jack Straw nói London muốn thúc đẩy hợp tác tư pháp, giáo dục và đối ngoại với Việt Nam. | Anh cam kết thúc đẩy quan hệ với VN |
"Đảng Cộng sản VN cũng chưa thoát khỏi vai trò nạn nhân của các ý đồ giữa các nước Trung Quốc và Hoa Kỳ." Người Hà Nội: Cách mạng Việt Nam là cách mạng của những người nghèo. Đã là người nghèo thì chủ yếu có lòng căm thù quyết chí chết thôi đấu tranh đòi quyền sống và hạnh phúc cho giới mình, cho gia đình mình. Lấy đâu ra học vấn, tư duy sâu rộng và minh triết như các nhân sĩ trí thức yêu nước, kể cả những nhà lãnh đạo Đảng Cộng sản của các tầng lớp người nghèo công nông (thực trạng đó không chỉ ở Việt Nam). Do đó khi chiến đấu “cơ bắp” (mà có sự giúp đỡ mạnh mẽ của bên ngoài) thì dễ thành công. Nhưng khi đã thành công rồi, thì đảng của người nghèo ít học đương nhiên sẽ gặp rất nhiều khó khăn và vấp váp, thậm chí thất bại, nếu họ vẫn theo đường lối cộng sản độc quyền toàn trị sai lầm, lại thiếu khiêm tôn, thậm chí ngạo mạn với chiến công của mình. Đảng CSVN cũng không ngoài quy luật đó. Hiện nay, thực tế nhân dân và ngay Đảng Cộng sản Việt Nam cũng chưa thoát khỏi là nạn nhân của các ý đồ thâm sâu, thậm chí độc ác, giữa các nước lớn như Trung Quốc và Hoa Kỳ. Nhiều nhà lãnh đạo VN và đa số nhân dân chỉ thấy những câu chuyện hệ quả bề ngoài như tham nhũng, tiêu cực, phe nhóm, đối đầu tại Biển Đông, sự chống phá của thế lực "VNCH"...và đã bị lẫn lộn, u mê, sa lầy trong những câu chuyện cụ thể bề mặt đó, mặc dù trong thâm tâm họ đều là những người thực sự yêu nước thương nòi. Ông Trọng không phải là một nhà lý luận sâu sắc, tài giỏi, nên cũng bị hoang mang, lẫn lộn, giao động; các ông Sang, ông Hùng lại càng như vậy. Ông Dũng, do đã tôi luyện thực tế kháng chiến nhiều hơn cả, lại thường xuyên làm việc với các chuyên gia nước ngoài nên dần dần đã trưởng thành hơn trong thực tiến công việc và tư duy sâu hơn hẳn ba ông còn lại. Trong chế độ độc quyền chính trị như ở Việt Nam, thì ai ký tá nhiều hơn là bị "mua chuộc" đút lót nhiều hơn. Đó là quy luật chỉ mang tính hệ quả của chế độ độc quyền mất dân chủ. Hai ông Tập Cận Bình và Nguyễn Sinh Hùng Từ ông Trọng đến ông Sang, ông Hùng và tất cả các ủy viên Bộ Chính trị, Ban Bí thư đều lầm lẫn hết về bản chất, quá lo lắng sẽ mất ổn định và “mất” "chế độ" , lại bị Trung Quốc sát nách đầy mưu cao kế sâu kìm kẹp (vì ý đồ chiến lược đại cục của họ), lại vì cái dư âm là bạn đồng minh trong cách mạng dân tộc thủa trước làm lẫn lộn lớn. Đã thế, các ông lãnh đạo của ta lại tự bưng bít thông tin, nên đã quá u mê, nên ngày càng lao vào con đường mâu thuẫn sai lầm. Nay chỉ còn hy vọng: ra Đại hội, nếu các ông ấy chịu để cho các Đại biểu được dân chủ trao đổi cho vỡ nhẽ ra, làm “bừng tỉnh” ngay cả giới lãnh đạo - trong đó có người vừa yêu nước thực sự, nhưng vừa U Mê đến phát khóc vì ngạc nhiên không hiểu nổi: Tại sao lòng dân lại trái ý Đảng? - khi đó chắc chắn đại cục của Việt Nam sẽ thay đổi, và các bên sẽ cùng thắng. Xu thế tiến hóa văn minh của thời đại cuối cùng nhất định sẽ chiến thắng! Thuận An: Ngày 4/1/2016, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã ký ban hành Chỉ thị số 51-CT/TW về lãnh đạo cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội Khóa 14. Trong chỉ thị có nêu “không đưa vào danh sách ứng cử những người có tham vọng quyền lực”. Nếu chỉ đọc lướt qua thì thấy câu này rất chặt chẽ trong việc lựa chọn nhân sự nhưng suy nghĩ kỹ thì thấy câu này là không đúng, thậm chí là một sai lầm rất nghiêm trọng. Trọn cuộc đời của một con người ai cũng có một mong ước, khát vọng đạt được một vấn đề gì đó cũng có thể coi đó là một tham vọng. Có người tham vọng trở thành triệu phú, trở thành bác sĩ, luật sư, bác học,... có người làm việc trong cơ quan công quyền có tham vọng giữ một cương vị gì đó theo khả năng của mình... Điều này chứng minh ở các nước tiên tiến, quyền lực là mục tiêu của chạy đua chính trị, chúng ta chứng kiến những cuộc tranh cử tổng thống, thủ tướng của các nước rất quyết liệt. Trước hết những nhân vật đó phải là người có tham vọng quyền lực, thậm chí là đỉnh cao tham vọng của họ. Mục tiêu để giành được chức tổng thống hoặc thủ tướng không chỉ là vinh quang bản thân mà hơn thế, họ đều là những người muốn cống hiến, muốn thay đổi để phát triển đất nước họ. Tôi rất tâm đắc với câu nói bất hủ của Napoleon - nhà quân sự và chính trị kiệt xuất của nước Pháp: “Người lính mà không ước mơ trở thành tướng là một người lính tồi”. Có thể kết luận, dưới sự lãnh đạo của ông Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, sắp tới đây đội ngũ cán bộ trong hệ thống chính trị nước ta chỉ gồm hai loại người: - Loại người thứ nhất toàn là người nói dối. - Loại người thứ hai là thờ ơ, không thiết tha gì với chức vụ mà họ được đề cử. Nhìn vào đội ngũ của một quốc gia toàn những người như vậy thì làm sao đất nước phát triển được? Cuối cùng, tạm nêu một câu hỏi: ông Nguyễn Phú Trọng là loại người nào? Công dân: Cuối cùng, tạm nêu một câu hỏi: Ông Nguyễn Phú Trọng là loại người nào? Kỳ đại hội 12 diễn ra trong tháng 1 là một kỳ đại hội thể hiện sự lúng túng và mất tập trung trong cơ cấu nhân sự, thể hiện sự mâu thuẫn rõ nét về đường lối quan điểm, về luận cứ chính trị của một đảng cộng sản, về sự mất niềm tin của những đảng viên trung thành với lý tưởng cộng sản, nó thể hiện sự thắng thế của số đông là đảng viên vào đảng để cơ hội kiếm trác mưu sinh, để trú ẩn tồn tại sinh tồn trên đất nước Việt nam. Với tất cả đảng viên thuộc nhóm mưu sinh cơ hội, họ đâu cần một tổng bí thư mạnh mẽ, đâu cần một tổng bí thư xuất chúng. Họ chỉ cần một tổng bí thư là người cầm trịch đảng hoạt động một cách bình thường như ông Nông Đức Mạnh, như ông Nguyễn phú Trọng, để làm sao Đảng CSVN vẫn luôn cầm quyền, luôn ổn định nội bộ như hiện tại, được như vậy tức là nhóm đảng viên này có một môi trường béo bở kiếm chác thuận lợi. Với cấu trúc tổ chức đảng như hiện nay, tất cả những đảng viên trung kiên theo đường lối Marxist thuần khiết đều thuộc diện lép vế không có tiếng nói trong đảng. Những đảng viên này đều hạn chế về mặt tư duy hiện đại hôm nay. Với những đối tượng là đảng viên thuộc nhóm mưu sinh cơ hội, họ đều là những đối tượng mưu lược, thiên biến vạn hóa pha nhiều phần lưu manh hiện đại. Những đối tượng này kết dính với nhau nhanh chóng để lấn át các nhóm đối tượng đảng viên khác trong đảng. Như vậy với kỳ đại hội 12 này, sẽ không thể có sự thay đổi tiến bộ hơn các kỳ đại hội trước là mấy, nghị quyết đại hội vẫn sẽ đưa ra như sau: Giữ vững thể chế , giữ vững đảng, giữ vững chủ quyền đất nước, giữ vững an ninh chính trị xã hội, thu nhập đầu người trung bình từ ba ngàn tới bốn ngàn USD đầu người một năm. Kỳ đại hội này, là một kỳ đại hội sắp đặt, mua bán, mặc cả và đánh nhau về vị trí, về nhân sự, có nhiều sự mâu thuẫn nội bộ mà hiện nay chưa thể dàn xếp được. Đối với dân chúng thì ai thay nhau làm tổng bí thư, hay thủ tướng thì mọi vấn đề vẫn vậy, thuế vẫn tăng, phí vẫn cao và nhiều, đóng góp xã hội hóa vẫn nhiều lên và bộ máy đảng chính quyền vẫn phình to và đảng cũng chỉ là một cái gì đó thường thôi. Nguyễn Trung Chính: Để chuẩn bị Đại hội 12, Tổng bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam Nguyễn Phú Trọng huy động 5.200 quân nhân nhằm đối phó với mọi khả năng. Việc này chưa có tiền lệ trong bất cứ đại hội đảng từ trước đến nay. Đồng thời ông Trọng 'kéo' các ông Nguyễn Sinh Hùng, Trương Tấn Sang vào 'phe bảo thủ' của mình với mục đích duy nhất là 'gạt phăng' Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng 'cho bằng được', bất chấp những xáo trộn nguy hiểm có thể xảy ra cho đất nước. Sau Hội nghị Trung ương 13, ngày 23/12/2015, ông Nguyễn Sinh Hùng đã đi Trung Quốc gặp Tập Cận Bình để 'hứa': "Luôn coi trọng việc gìn giữ, kế thừa và phát huy tình đoàn kết hữu nghị truyền thống Việt - Trung do Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chủ tịch Mao Trạch Đông cùng nhiều thế hệ lãnh đạo tiền bối hai nước dày công vun đắp." Ông Tập 'chấp nhận' lời hứa của ông Nguyễn Sinh Hùng và vì ông Nguyễn Sinh Hùng chỉ đề cập chung chung, cho có lệ, vấn đề trên Biển Đông, nên ông Tập không hé răng về hành động xâm lược của họ. Trung Quốc vẫn tăng cường nhiều đợt diễn tập quân sự trên biển, im lìm xây dựng Hoàng Sa, bồi đắp các đảo, bãi đá với những đường băng quân sự ở Trường Sa, đồng thời duy trì lệnh cấm đánh bắt cá trên vùng biển Việt Nam. Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng bị chống đối trên hai vấn đề: kinh tế và quan hệ với Trung Quốc. Theo thống kê của Cục Kiểm ngư Việt Nam, tính đến tháng 11/2015, gần 3.720 lượt tàu cá Trung Quốc vi phạm vùng biển chủ quyền Việt Nam, tăng 50% so với năm trước và số tàu cá và ngư dân Việt Nam hoạt động hợp pháp trên ngư trường truyền thống thuộc quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa bị Trung Quốc kiểm soát, xua đuổi, đập phá, tịch thu tài sản và đâm chìm vẫn tăng. Rõ ràng "tình đoàn kết hữu nghị truyền thống Việt – Trung" mà phe Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng dùng để 'tấn công' Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng chỉ 'làm lợi' cho âm mưu xâm lược của Trung Quốc, mặc nhiên 'nhắm mắt' để Trung Quốc được đằng chân lân đằng đầu trong chiến lược gậm nhắm từ từ, im lìm mà chưa cần đe dọa vũ lực ở Biển Đông. Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng bị chống đối trên hai vấn đề: thứ nhất là đổi mới thể chế cho phù hợp với nền kinh tế mà nhà nước VN luôn luôn công khai xin các nước phát triển công nhận đó là nền kinh tế thị trường đích thực; thứ hai là không đổi độc lập chủ quyền biển đảo lấy "hữu nghị viển vông" với Trung Quốc... ...Với sự 'hà hơi tiếp sức' của Trung Quốc, 'phe' các ông Nguyễn Phú Trọng, Nguyễn Sinh Hùng, Trương Tấn Sang có thể đoạt được 'tính mạng chính trị' của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng trong Đại hội 12. Cũng có thể lắm. Nhưng khi đó người dân phải chịu trách nhiệm phần nào vì đã thờ ơ, không chịu dồn sức giúp cái hy vọng mong manh 'dìm cái xấu xa' của những người 'bảo thủ giáo điều', 'rập đầu theo Tàu' đang làm 'điêu đứng' đất nước chúng ta. Giới trí thức, sĩ phu đất nước khi đó phải chịu búa rìu dư luận. Các ý kiến trên thể hiện văn phong và quan điểm riêng của tác giả, hưởng ứng chuyên mục ' Viết về Đại hội Đảng CSVN lần thứ 12' của BBC Việt ngữ. Mời quý vị gửi bài vở, ý kiến đóng góp tại địa chỉ vietnamese@bbc.co.uk. | BBC Tiếng Việt giới thiệu một số ý kiến đã gửi về Diễn đàn của chúng tôi những ngày qua về nhân sự và đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam nhân kỳ Đại hội 12 của Đảng này: | 'Chỉ trông đợi Đại hội Đảng bừng tỉnh' |
Nguyễn Hùng bbcvietnamese.com Lãnh đạo VN có vẻ thống nhất trong chuyện chống 'nói ngược' Cả Tổng bí thư và Chủ tịch Quốc hội đều đã lên tiếng chỉ trích điều có thể tạm gọi là trống Đảng đánh xuôi, kèn dân thổi ngược về một bản hiến pháp mới. Sau khái niệm "lề trái" của cựu bộ trưởng thông tin và truyền thông, người đứng đầu Quốc hội đưa ra khái niệm "ngược chiều". Ông Nguyễn Sinh Hùng hôm 27/2 cảnh cáo không được chống phá Đảng, Nhà nước trong quá trình góp ý Dự thảo Hiến pháp. Dường như ám chỉ bản kiến nghị về sửa đổi Hiến pháp do một nhóm nhân sĩ, trí thức đưa ra, Chủ tịch Quốc hội nói: "Cái đó là ngược chiều, phải kiên quyết đấu tranh và ngăn chặn. "Đó là cách làm không đúng quy định. Tôi chưa nói là vi phạm pháp luật nhưng mà không đúng quy định. "Chúng ta phải đấu tranh." Bản thân những bình luận này của người đứng đầu cơ quan làm luật tự thân nó cũng đã bao gồm những nghịch lý. Ông Hùng không nói là những người có tiếng nói trái chiều đã làm sai luật nhưng lại cho rằng cần phải đấu tranh với họ. Chỉ trong vòng bốn câu, ông nhấn mạnh tới việc phải "đấu tranh" tới hai lần. Nếu bất cứ ai từng trải trong những cuộc lấy ý kiến theo đúng nghĩa của nó đều hiểu rằng mục tiêu là thu thập được càng nhiều ý kiến càng tốt để có cơ sở đưa ra quyết định cuối cùng bất luận chất lượng của các ý kiến đó ra sao, ít nhất ở giai đoạn mời gọi ý kiến đóng góp. Trong một xã hội coi trọng công dân, người ta cũng không đặt vấn đề ai phải thắng ai, đảng phải thắng dân hay dân phải thắng đảng. Vấn đề là đạt được sự hiểu biết về chủ đề đang bàn thảo cũng như hiểu biết giữa hai bên. Điều này khó có thể đạt được nếu cả hai bên đều có mục tiêu "đấu tranh" để chiến thắng. Mục tiêu của hiến pháp Cách lái tranh luận về hiến pháp ở Việt Nam có vẻ cũng đi ngược lại những giá trị phổ quát mang tính quốc tế, điều mà chính Chủ tịch Hồ Chí Minh, người lập ra nước Việt Nam hiện đại, từng đưa vào ngay những dòng đầu của Tuyên ngôn Độc lập 1945. "Hỡi đồng bào cả nước, "Tất cả mọi người đều sinh ra có quyền bình đẳng. "Tạo hóa cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được; trong những quyền ấy, có quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc". "Chúng tôi, nhân dân Hợp chủng quốc Hoa Kỳ với mục đích xây dựng một liên bang hoàn hảo hơn nữa, thiết lập công lý, đảm bảo an ninh trong nước, tạo dựng phòng thủ chung, thúc đẩy sự thịnh vượng trong toàn khối, giữ vững nền tự do cho bản thân và con cháu chúng ta, quyết định xây dựng Hiến pháp này cho Hợp Chủng quốc Hoa Kỳ." Lời mở đầu Hiến pháp 1787 của Hoa Kỳ "Lời bất hủ ấy ở trong bản Tuyên ngôn Độc lập năm 1776 của nước Mỹ." Trong bối cảnh thảo luận về sửa đổi hiến pháp, người ta cũng có thể nhìn vào mục tiêu mà những cha đẻ của Hoa Kỳ đề ra cho bản khế ước xã hội này ngay trong Bấm lời mở đầu của Hiến pháp 1787: "Chúng tôi, nhân dân Hợp chủng quốc Hoa Kỳ với mục đích xây dựng một liên bang hoàn hảo hơn nữa, thiết lập công lý, đảm bảo an ninh trong nước, tạo dựng phòng thủ chung, thúc đẩy sự thịnh vượng trong toàn khối, giữ vững nền tự do cho bản thân và con cháu chúng ta, quyết định xây dựng Hiến pháp này cho Hợp Chủng quốc Hoa Kỳ." Trải qua hơn hai thế kỷ, toàn bộ bảy điều trong Hiến pháp 1787 vẫn được giữ nguyên và 27 sửa đổi đều được ghi kèm theo dưới dạng các tu chính án. Bảy điều này lần lượt quy định về ngành lập pháp, hành pháp, tư pháp, quan hệ giữa các bang, các khoản nợ quốc gia và phê chuẩn hiến pháp. Toàn bộ bảy điều đều không nhắc gì tới đảng phái mặc dù liên quan tới quân đội Hiến pháp quy định: "Tổng thống sẽ là Tổng tư lệnh các lực lượng lục quân và hải quân Hoa Kỳ và của lực lượng dự bị ở một số bang." Khi Hiến pháp được thông qua, ngành hàng không chưa tồn tại và sau này mặc dù quân đội Hoa Kỳ có thêm không quân, điều này không được bổ sung vào Hiến pháp. Vai trò quân đội Việc sửa đổi Hiến pháp 1992 của Việt nam mà theo đó quân đội phải trung với Đảng trước nhất sau đó mới tới tổ quốc và nhân dân đã gây ra nhiều tranh luận. Đề nghị sửa đổi được đưa ra sau các biến cố Mùa Xuân Arab mà trong đó quân đội Ai Cập đã đứng nhìn nhà độc tài Hosni Mubarak sụp đổ sau 30 năm thay vì chạy lại nâng đỡ ông trước các cuộc biểu tình phản kháng của người dân. Đảng muốn quân đội trung thành với đảng trước rồi mới đến tổ quốc và nhân dân Điều này trái với những gì xảy ra tại biến cố Thiên An Môn cũng bắt đầu vào mùa xuân năm 1989 khi quân đội đã xả súng vào người biểu tình tại thủ đô Bắc Kinh làm hàng ngàn người thiệt mạng. Khác với Việt Nam, chủ tịch nước ở Trung Quốc vừa là người đứng đầu đảng, vừa là người đứng đầu nhà nước và quân đội. Trong bối cảnh quốc tế hóa như hiện nay, một số nhà lý luận thậm chí còn gợi ý rằng người dân, và suy rộng ra cũng bao gồm cả quân đội, cần trung thành với tình đồng loại và lý trí thay vì chủ nghĩa dân tộc hẹp hòi hay kể cả tình yêu nước, vốn cũng bị xem là có thể được dùng làm cái cớ để bảo vệ quyền lợi của một nhóm người trên hành tinh và trà đạp lên quyền lợi của những nhóm khác. Nhìn vào ba cuộc chiến gần đây với Hoa Kỳ, Khmer Đỏ và Trung Quốc của Việt Nam, người ta có thể thấy tinh thần dân tộc và ở chừng mực nào đó, lòng yêu nước đã bị một trong hai, hoặc cả hai phía của chiến trận khích động nhằm gây ra sự giết chóc trong quá trình dùng sức mạnh vũ lực để giải quyết xung đột. 'Hãy nói đi' "Hãy nói đi! Tiếng nói khiến bạn tự do," là lời của Phó giáo sư Jennifer Petersen ở Hoa Kỳ khi bình luận về tự do biểu đạt, vốn được quy định trong điều 1 của 10 điều sửa đổi đầu tiên của Hiến pháp Hoa Kỳ được thông qua hồi năm 1791. Điều sửa đổi đầu tiên này quy định: "Quốc hội sẽ không ban hành một đạo luật nào nhằm thiết lập tôn giáo hoặc ngăn cấm tự do tín ngưỡng, tự do ngôn luận, báo chí và quyền của dân chúng được hội họp và kiến nghị Chính phủ sửa chữa những điều gây bất bình." Với sửa đổi hiến pháp đầu tiên, quyền tự do biểu đạt những gì người dân suy nghĩ được xem là quyền "tối cao, xuyên suốt thời gian và bất khả xâm phạm." "[P]hát biểu sơ sót là điều không thể tránh khỏi trong tranh luận tự do, và ... phải được bảo vệ nếu như muốn đảm bảo 'không gian sống' cho tự do biểu đạt." Thẩm phán Brennan của Tòa Tối cao Hoa Kỳ Nhờ sửa đổi hiến pháp này mà báo New York Times hồi năm 1964 đã thắng trong vụ bị một quan chức kiện vì đã làm ông này mất thanh danh cho dù báo thừa nhận một quảng cáo tố cáo cảnh sát mà báo này đăng đã có những sai sót. Trong án lệ đi vào lịch sử New Yor Times v Sullivan, Thẩm phán Brennan của Tòa Tối cao nói ông đã xem xét vụ kiện "trong bối cảnh của cam kết quốc gia to lớn đối với nguyên tắc mà theo đó thảo luận về các vấn đề công cần phải không hạn chế, sôi nổi và hoàn toàn cởi mở. Ông Brennan cũng nhấn mạnh rằng "phát biểu sơ sót là điều không thể tránh khỏi trong tranh luận tự do, và ... phải được bảo vệ nếu như muốn đảm bảo 'không gian sống' cho tự do biểu đạt". Dựa vào những lý lẽ này, Tòa Tối cao đã đồng loạt quyết định rằng các quan chức chính phủ sẽ chỉ được bồi thường cho thanh danh bị ảnh hưởng xấu nếu họ chứng minh được rằng báo chí cố ý (chứ không phải vô tình) đưa tin sai sự thật và báo chí hoàn toàn ý thức được rằng tin họ đưa là sai vào lúc đăng tin. Ở một chừng mực nào đó điều có thể coi là 'Điều 88' của Hoa Kỳ đã hoàn toàn được gỡ bỏ vào năm 1964 cho dù Hoa Kỳ vào thời điểm đó chỉ bắt báo chí hoặc đương sự bồi thường trong các vụ kiện phỉ báng chứ không áp dụng hình thức tù giam giữ mà Việt Nam hiện vẫn còn áp dụng cho việc "tuyên truyền chống nhà nước". 'Thuộc địa hóa' Những hạn chế tự do biểu đạt ở Việt Nam thể hiện qua màn lấy ý kiến cho hiến pháp thực tế chỉ là ví dụ tiêu biểu của một xu hướng chung mà nhiều nhà tư tưởng đã cảnh báo. Triết gia người Đức Jürgen Habermas nói ngay từ đầu thập niên 1980 rằng các bộ máy hành chính đang "thuộc địa hóa" đời sống chính trị. Ông nói việc thuộc địa hóa này đã khiến người dân mất dần tính chất công dân và ngày càng trở thành người tiêu dùng. Sự tồn tại của họ là để phục vụ cho thị trường tiêu thụ hơn là cho các chức năng dân chủ mà họ thực hiện. Và đây có lẽ là điều trớ trêu lớn nhất ở Việt Nam. Tại một đất nước vẫn tự coi mình là cộng sản và đang tiến lên một xã hội ưu việt hơn cả thế giới tư bản, người dân không chỉ bị 'bóc lột sức lao động' bởi những người sở hữu 'tư liệu sản xuất' như Marx nói mà còn bị giam cầm về tư duy bởi những người đang nắm toàn bộ các phương tiện truyền thông và cả ba hệ thống hành pháp, lập pháp và tư pháp. Thêm về tin này Chủ đề liên quan | Sự kiện được gọi là 'lấy ý kiến dân về sửa đổi Hiến pháp' ở Việt Nam đã hé lộ cho thấy một số nghịch lý trong xã hội với trên 90 triệu dân ở thập niên thứ hai của thế kỷ 21. | Trống, kèn và góp ý Hiến pháp |
Đảo Tri Tôn nằm về phía Nam của nhóm đảo Lưỡi Liềm thuộc Hoàng Sa Vậy thông điệp từ hoạt động của tàu USS Stethem là gì và lịch sử tranh chấp tại vùng này có gì liên quan đến hòn đảo nhỏ này? BBC Tiếng Việt điểm qua năm vấn đề cơ bản: 1. Không công nhận đường cơ sở quanh Hoàng Sa Đài Fox News ở Hoa Kỳ nói đi vào phạm vi 12 hải lý cách đảo Tri Tôn là thông điệp "Hoa Kỳ không công nhận" chủ quyền của Trung Quốc tại đây. Lucas Tomlinson trên trang Fox News, kênh truyền hình "yêu thích" của Tổng thống Trump, trích dẫn một quan chức quốc phòng Mỹ nói USS Stethem cũng "thách thức cả tuyên bố chủ quyền của Việt Nam và Đài Loan" về đảo này. Quân đội VN làm được gì nếu bị tấn công? Tàu chiến Mỹ áp sát đảo tranh chấp ở Hoàng Sa Tổng thống Thiệu ra lệnh khai hỏa ở Hoàng Sa "Phạm vi 12 dặm biển là biên giới lãnh hải bao quanh mọi quốc gia có biển, và đi tàu vào bên trong phạm vi này chính là cách gửi ra thông điệp Hoa Kỳ không công nhận tuyên bố chủ quyền đó." Cùng lúc, trang Independent ở Anh trích lời bà Mira Rapp-Hooper, chuyên gia về Biển Đông tại Center for a New American Security, nói: "Khác với Trường Sa, nơi Trung Quốc đã xây đảo nhân tạo mấy năm qua, tại Hoàng Sa, nước này trên thực tế đã kiểm soát toàn bộ từ 1974." Bà giải thích mục đích của Hoa Kỳ sử dụng quyền tự do hàng hải (freedom-of-navigation operation, gọi tắt là FONOP) là nhằm thử thách "đường cơ sở bất hợp pháp của Trung Quốc quanh vùng Hoàng Sa". 2. Trump bắt đầu nản về Trung Quốc USS Stethem vào bên trong phạm vi 12 hải lý quanh đảo Tri Tôn để gửi thông điệp tới TQ Nhưng động thái mới nhất của Hải quân Mỹ còn được thực hiện trong bối cảnh "có vẻ như chính quyền Trump hết kiên nhẫn với Bắc Kinh về các công tác tiếp tục xây đắp quân sự ở Biển Nam Trung Hoa", tác giả Tomlinson viết. Bên cạnh đó, "Hoa Kỳ cũng thất vọng rằng Bắc Kinh không kiềm chế được Bắc Hàn về chương trình nguyên tử và hỏa tiễn". Hôm 1/7, báo The Guardian ở Anh cũng nhận định rằng "tuần trăng mật của hai ông Trump và Tập Cận Bình đã chấm dứt". Hoa Kỳ cố ý chọn ngày ông Tập Cận Bình sang duyệt binh ở Hong Kong tuần qua để kêu gọi "thêm dân chủ cho Hong Kong và rằng Trung Quốc phải tôn trọng các quyền tự do, gồm cả tự do báo chí". Tàu Mỹ áp sát đảo Tri Tôn 3. Vì sao Tri Tôn quan trọng? Quần đảo Hoàng Sa (Paracel Islands) gồm 130 đảo san hô, bãi đá và đá ngầm, cách miền Trung Việt Nam 250 hải lý (400 km) về phía Đông và đảo Hải Nam của Trung Quốc 220 hải lý (350 km) về phía Nam, theo Britannica. Quần đảo Hoàng Sa gồm hai nhóm đảo, là nhóm đảo Lưỡi Liềm ở phía Tây, và nhóm đảo An Vĩnh ở phía Đông. Đảo Tri Tôn - có tên theo chiếc tàu của Anh HMS Triton, nằm riêng lẻ ra về phía Nam và thuộc nhóm đảo Lưỡi Liềm. Trung Quốc gọi đây là đảo Trung Kiến. Khoảng cách từ Tri Tôn vào đảo Lý Sơn của Việt Nam lại chỉ có 123 hải lý. Bản đồ và tên gọi nhiều đảo trong vùng Hoàng Sa từ một tài liệu tiếng Việt Khoảng cách từ Tri Tôn đến mũi Ba Làng An trên đất liền Việt Nam chỉ có 135 hải lý, gần hơn khoảng cách từ đảo Hoàng Sa đến đảo Lăng Thuỷ thuộc Hải Nam của Trung Quốc (140 hải lý). Cũng vì vị trí nằm ngoài hẳn nhóm đảo chính, Tri Tôn có ý nghĩa phòng thủ, chặn lối vào các đảo còn lại. Trước lần vào gần đảo Tri Tôn hôm đầu tháng 7 mới đây, một chiến hạm của Hoa Kỳ hồi tháng 10 năm 2016 cũng đi vào gần đảo này. Để thách thức chủ quyền của bất cứ nước nào đang kiểm soát Hoàng Sa, Hoa Kỳ không cần phải vào sâu trong nhóm đảo An Vĩnh và Lưỡi Liềm mà chỉ cần đến gần đảo Tri Tôn là đủ. 4. Lịch sử chủ quyền và quyền kiểm soát Năm 1932, Pháp tuyên bố đưa quần đảo Hoàng Sa vào thuộc Liên bang Đông Dương và lập một trạm khí tượng tại đây. Không ảnh của DigitalGlobe tháng 2/2016 chụp Đảo Bắc (North Island), cách đảo Phú Lâm 12 km về phía Bắc Năm 1933, Toàn quyền Đông Dương Pierre Pasquier ra Nghị định đặt Trường Sa vào tỉnh Bà Rịa và Hoàng Sa tách khỏi tỉnh Nam Nghĩa và đặt vào Thừa Thiên. Trong Thế Chiến 2, Nhật Bản chiếm một số đảo nhưng rút đi để rồi đến năm 1951 tuyên bố từ bỏ chủ quyền tại đây. Năm 1947, quân đội Trung Hoa Dân quốc chiếm đảo Phú Lâm (Woody Island), đảo lớn nhất trong nhóm An Vĩnh (phía Đông). Cùng thời gian, trên đảo Hoàng Sa (Prattle Island), là đảo lớn nhất trong nhóm đảo Lưỡi Liềm (phía Tây), người Pháp vẫn vận hành trạm khí tượng và sau đó, Quốc gia Việt Nam tiếp tục công tác này. Đảo Tri Tôn (đánh dấu đỏ trên bản đồ) nằm gần bờ biển VN hơn là khoảng cách từ đảo Hoàng Sa (trong cùng nhóm đảo Lưỡi Liềm) tới khu vực đảo Hải Nam của Trung Quốc Sau khi trở lại Đông Dương, Pháp đã yêu cầu quân Trung Hoa Dân quốc rút khỏi các đảo mà họ đã chiếm đóng năm 1946 và Pháp đã cho quân thay thế quân Trung Quốc, xây dựng lại trạm khí tượng, đài vô tuyến. Sau năm 1954, khi Hiệp định Geneva chia đôi Việt Nam (tạm thời), con số quốc gia tuyên bố chủ quyền tăng lên gấp đôi. Sau khi tiếp quản từ Trung Hoa Dân quốc, Trung Quốc cộng sản và Việt Nam Cộng hòa là hai nước kiểm soát trên thực tế một số đảo, bên giữ nhóm đảo phía Đông, và bên giữ nhóm phía Tây. Biển Đông sau chuyến thăm của ông Trọng Lãnh đạo Việt-Trung uống trà bàn 'định hướng lớn' Bill Hayton: 'Cá Voi Xanh chặn Đường Lưỡi Bò' Nhưng hai nước khác cũng nói họ là bên tiếp nhận chủ quyền đã nêu. Trong trường hợp Đài Loan thì họ vẫn tiếp tục coi mình là Trung Hoa Dân quốc cùng mọi chủ quyền tại quần đảo này trước khi mất về tay Bắc Kinh. Việt Nam Dân chủ Cộng hòa cũng nói họ mới là bên có chủ quyền chính đáng từ tất cả những gì người Pháp trao trả lại. 5. Khai thác dầu khí và căn nguyên xung đột Hải quân TQ tập trận gần Hoàng Sa hồi tháng 7/2016 Theo Bách khoa Toàn thư Anh, xung đột ở Biển Đông bùng lên năm 1974 sau khi Việt Nam Cộng hòa bắt đầu ký các hợp đồng khai thác dầu khí với công ty nước ngoài, khiến Trung Quốc có phản ứng. Trung Quốc đã tấn công các đảo ở Quần đảo Hoàng Sa bằng không quân và hải quân, chiếm trạm khí tượng (trên đảo Phú Lâm), và kiểm soát toàn bộ Quần đảo Hoàng Sa từ đó. Nhưng kể từ đó đến nay, chủ quyền các hòn đảo ở đây vẫn là cốt lõi của tranh chấp, theo Britannica. Các vấn đề lại bùng nổ năm 2014 khi giàn khoan HD-981 của Trung Quốc được kéo xuống khu vực gần Quần đảo Hoàng Sa, khiến Việt Nam phản đối. Tin tức về một giàn khoan khác mà Trung Quốc đưa ra Biển Đông gần đây dù không được nước này xác nhận, đang tiếp tục làm nóng lên bầu không khí xung quanh các vùng đảo ở đây. Du lịch Trung Quốc ở Hoàng Sa - BBC Tiếng Việt BBC bay trên đảo nhân tạo của TQ - BBC Tiếng Việt Sách 600 tuổi và chủ quyền TQ ở Biển Đông - BBC Tiếng Việt | Tàu USS Stethem hôm 02/07/2017 áp sát đảo Tri Tôn thuộc Quần đảo Hoàng Sa, nơi Trung Quốc, Việt Nam và Đài Loan đều tuyên bố chủ quyền, khiến Bắc Kinh gọi đây là "khiêu khích quân sự". | Về đảo Tri Tôn và thông điệp của tàu chiến Mỹ |
Ðã từ lâu tôi đã có ý định đưa sự việc Ðại Sứ Quán Việt Nam tại Ðức đã lợi dụng chức vụ và quyền hạn để cướp đoạt tài sản công dân lên mạng. Vì lý do còn là công dân Việt Nam, tôi nghĩ trước tiên phải sử dụng và chấp hành luật pháp Việt Nam trước cho đến khi nào mà khả năng giới hạn của sự chịu đựng không còn kiềm chế được. Vì thế, tôi đã âm thầm viết đơn khiếu nại gởi đến Ðại Sứ Quán Việt Nam, Bộ Ngoại Giao, Bộ Tài Chính Việt Nam và các cơ quan báo chí Việt Nam ở trong nước hơn 4 năm nay mà vẫn chưa bao giờ nhận được hồi âm. Những thư của tôi gởi đi điều là thư bảo đảm và có hồi báo của người nhận thư qua bưu điện Ðức. Các biên nhận của bưu điện nầy tôi vẩn còn giữ cùng các biên lai của Lãnh Sự Quán Việt Nam tại Ðức. Những chế độ dân chủ, tự do đa đảng trên thế giới cũng không thể tránh khỏi sự việc trên nhưng những việc xấu ấy chỉ xẩy ra với phần trăm rất nhỏ và thường là ở cấp thượng tầng quản lý nhà nước. Nhưng rồi cũng bị phát hiện ra khi có sự thay đổi đảng cầm quyền, thí dụ như ở Ðức trường hợp ông cựu thủ tướng Ðức Helmut Kohl vì không thông báo tiền ủng hộ cho Ðảng CDU trong các cuộc tranh cử cho cơ quan thuế vụ biết và Tổng thống các nước Nam Hàn, Philippin điều phải ra hầu tòa. Có thể nói rằng luật pháp không tha thứ cho bất cứ người nào khi phạm tội. Cơ quan báo chí, truyền thanh và truyền hình ở những nước nầy đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát chính phủ là cầu nối thông tin để cho người dân tự quyết định vận mệnh tương lai của mình qua các cuộc bầu cử những đảng cầm quyền từ thượng tầng đến hạ tầng cơ sở. Internet, một phương tiện thông tin hiện đại. Nó đã giúp cho người dân ở các nước trên thế giới ngày nay thông cảm nhau hơn, cùng tìm hiểu về thế giới mình đang sống và tự nhận biết về thế giới nầy, tự chịu trách nhiệm về suy nghĩ, hành động hậu qủa tốt, xấu do mình tự quyết định.Tất nhiên mặt trái của Internet cũng tác động xấu không ít trong cuộc sống xã hội nhưng nếu các bạn đồng ý với tôi rằng, nếu như con người đã qua tuổi trưởng thành thì tự biết giữ mình bởi vì chẳng có ai có thể nói rằng, tôi sẽ ở bên bạn đến cuối cuộc đời của bạn để canh chừng những điều xấu cho bạn. Trở lại vấn đề đất nước của chúng ta, như các bạn đã biết. Hiện nay có quá nhiều điều bất hợp lý trong việc quản lý xã hội, tôi không phủ nhận có nhiều sự thay đổi lớn. Nhưng có cách nào để đất nước chúng ta ngày càng có nhiều đổi thay nhanh chóng, mang tính chất toàn dân cùng hành động để đưa đất nước phát triển nhanh, người dân tự tin trong cách suy nghĩ độc lập không ỷ lại theo lối mòn đã có sẵn, tự tin trong cuộc sống trước những biến động của xã hội, trước những trào lưu tư tưởng mới của thời đại hiện nay dân chủ, tự do, công bằng và văn minh. Dân chủ, tự do, cộng bằng và văn minh theo quan điểm của riêng tôi thì trước hết phải có dân chủ và tự do thì mới có thể tạo được sự phát triển xã hội và kết quả của sự phát triển nầy mới giải quyết được vấn đề công bằng trong chừng mực nào đó (không thể và không bao giờ có sự công bằng tuyệt đối như chủ thuyết cộng sản là làm theo năng lực và hưởng theo nhu cầu) tương quan với sự phát triển kinh tế, xã hội và nếp sống văn minh sẽ tự động được hình thành. Các nước Bắc Âu và khối EU đã thực hiện được điều công bằng tương đối nầy qua các phúc lợi xã hội. Tình trạng tham nhũng và đòi hối lộ hiện nay cũng như sự phân cách giàu nghèo, những yếu kém trong việc quản lý và phát triển kinh tế, xã hội VN hiện nay nguyên nhân từ đâu, cần phải tìm cho đúng nguyên nhân và dũng cảm giải quyết nguồn gốc căn bệnh. Trong phạm vi bài viết nầy tôi chỉ muốn trao đổi suy nghĩ với các bạn về tham nhũng và đòi hối lộ của các quan chức VN trong một giới hạn, nếu có điều gì thiếu sót mong các bạn góp ý. Từ khi phát hiện ra việc lãnh sự quán VN tại Ðức lợi dụng chức vụ và quyền hạn của mình cộng với việc thiếu những thông tin của người dân để chiếm đoạt tài sản công dân, không những tại Ðức và còn tại các nước có công dân Việt Nam đang học tập và lao động. Ðiều mà tôi không thể tưởng nổi khi đây là cả hệ thống các quan chức cấp cao đã được nhiều ưu đãi của nhà nước, họ liên kết với nhau để cướp đoạt tài sản của những người dân nghèo đi làm người ở đợ ở nước ngoài, các cô gái đi bán tấm thân mình ở các nước Á châu, các du học sinh đi học ở nước ngoài để sau nầy về phục vụ cho đất nước. Một số đông đồng hương Việt Nam truớc đây do chính sách cải cách địa chủ và tư sản của đảng và chính phủ cũng phải dứt áo ra đi với hay bàn tay trắng. Cái tập thể người Việt Nam sống ở nước ngoài đáng thương nầy đã phải sống một cảnh hai quê, vừa lo cho gia đình mình ở nước sở tại và lo cho người thân mình ở trong nước. Lẽ ra họ phải được chính phủ bảo vệ khi mà hàng năm số tiền họ gởi về Việt Nam trên 4 tỷ đô la theo số liệu chính thức của nhà nước, thế nhưng ngược lại họ càng ra sức vơ vét cướp đoạt với mọi thủ đoạn. Khi công dân gặp hoạn nạn thì họ lủi trốn, điển hình như vụ các cô gái VN lao động ở Ðài Loan đã bị cưỡng hiếp bởi hai cha con lão chủ hãng thì họ đang ở đâu? Ngày xưa thời trung học, nhà trường nhồi nhét cho chúng tôi cái tư tưởng đấu tranh giai cấp qua tác phẩm Tắt đèn của Ngô tất Tố. Nhân vật chị Dậu đáng thương đi ở đợ cho nhà Nghị Quế, nửa đêm cha lão Nghị định dở trò với chị nhưng may mắn chị đã chạy thoát được. Tôi thấy chị Dậu ngày xưa dưới thời Pháp thuộc còn may mắn gấp vạn lần so với các chị Dậu ngày nay đang ở đợ khắp các nước ở Châu Á, bởi vì chị Dậu ngày xưa còn có thể chạy về nhà của mình. Cái nghịch lý mà nhiều người không dám trung thực lý giải để tìm ra nguyên nhân và dám tự chịu nhận trách nhiệm và can đảm thay đổi, khi mà ngày xưa người dân Việt Nam trong thời Pháp thuộc và thời chiến tranh đói khổ và chết thường xuyên mà chưa bao giờ người Việt Nam bỏ nước ra đi tìm đường sống. Một anh bạn của tôi trước đây 4 năm đã nói rằng số tiền mà lãnh sự quán đã thu của họ là không đáng quan tâm, nhưng ngày hôm nay đã phải thừa nhận rằng đây là nỗi lo sợ của họ. Anh ấy đang thất nghiệp, bởi vì ngân sách thất nghiệp ngày nay đã không còn nhiều như xưa, nên số tiền trợ cấp không còn được nhiều như trước. Sắp gia hạn hộ chiếu cho cả gia đình là 5 người, nếu như theo qui định riêng của cái Bộ Ngoại Giao nầy đã thống nhất với nhau là đổi hộ chiếu mới 100 Euro cộng với tiền làm nhanh trong ngày 30% nếu đợi 2 ngày là 20% thì chọn trong ngày là cách tốt nhất vì tiền đâu cho cả gia đình ngủ khách sạn, ăn uống hay chạy xe về nhà ngủ mai đến lấy (Thông Tư số 134/2004/TT-BTC ngày 31/12/2004 của Bộ Tài Chính do bà Lê Thị Băng Tâm ký lệnh ban hành. Như vậy mỗi hộ chiếu phải đóng là 130 Euro trong khi giá thực của nó là 65 Euro. Như thông tin các bạn đã thấy trong 2 tuần nay qua các lời chứng của các bạn trên mạng, họ đã thống nhất với nhau là tăng gấp đôi cho mọi khoản lệ phí. Phần mà họ ăn mạnh nhất là thôi quốc tịch sẽ thông báo sau cho các bạn. Gia đình anh bạn tôi phải trả cho 5 hộ chiếu là 650 Euro đó là nếu nói gặp may mắn khi gặp những nhân viên còn trung thực với tổ chức tham nhũng hối lộ nầy. Sau đó còn phải gia hạn tại sở ngoại kiều Ðức cho năm hộ chiếu là 171 Euro (thời giá năm 2001) thêm xăng, ăn uống trong ngày đến sứ quán khoảng 150 Euro nếu là từ các tỉnh xa ở biên giới. Tổng cộng như vậy là gần 1000 Euro trong khi lương thất nghiệp loại 2 hiện nay là 375 Euro. Thật là buồn khi anh ấy tuyên bố rằng anh ta phải tìm cách từ bỏ cái quốc tịch đáng thương nầy vì bản thân nó đâu có tội gì trong chuyện nầy. Cái thông tư mà tôi vừa nói ở trên là do 3 năm dàn xếp sự thoả thuận giữa Bộ Ngoại Giao và Bộ Tài Chính để chia chác với nhau bài sau tôi sẽ đề cập đến. Trong suốt thời gian từ năm 2001 đến nay tôi đã thường xuyên tiếp cận với các báo chí diễn đàn trong nước trên mạng, thông tin cho họ biết nhưng họ điều yên lặng. Tôi cũng có ý định thông tin cho các diễn đàn báo chí ở nước ngoài biết nhưng nghĩ lại là hãy hành xử theo luật pháp của VN trước đã. Cuối cùng chẳng nhận được sự trả lời nào của Bộ Ngoại Giao và Bộ Tài Chính cả. Tôi quyết định gởi bài đến Báo điện tử www.canhen.de và một bài đến tờ báo lớn của người Việt tị nạn tại Ðức nhưng không hiểu vì sao họ đã không đăng. Bài được đăng ở báo Cánh én, nhưng các đồng hương VN thì có lẽ do quá sợ họ trả thù nên đã im lặng. Suốt thời gian nầy Đại Sứ Quán vẫn yên lành ngang nhiên tiếp tục trắng trợn. Tôi có gởi Email cho ông Đại Sứ Lê Bá Sơn nhưng ông ta hoàn toàn im lặng. Năm 2002 được tin ba tôi đau nặng nhưng tôi đã không dám về thăm, bởi vì tên tôi có lẽ họ đã đóng dấu rồi. Họ có thể qua các đạo luật lơ lửng như gây rối trật tự an ninh, nói xấu cán bộ, gởi bài lên các báo phản động nước ngoài. Thế là ba tôi qua đời và tôi đã không nhìn được mặt ba tôi lần cuối cùng, điều nầy cứ dằn vặt, ray rứt mỗi khi tôi nghĩ đến. Giữa năm 2005 này, nhân đọc được bài viết về “ Một bài văn lạc đề” của một cô học sinh 17 tuổi ở Hà Nội tên Nguyễn Phi Thanh, học sinh lớp 11A18 trường trung học phổ thông Việt Ðức Hà Nội.Trong kỳ thi học sinh giỏi văn 18.03.2005, em học sinh nầy đã viết vào bài thi văn đại ý hãy để cho các em học sinh được tự do phát biểu, tự do ý kiến trong vấn đề nhận định văn học, mặt tốt và mặt hạn chế chứ không nên hướng dẩn các em chỉ nhìn thấy mặt tốt, nói chung là suy nghĩ theo cách nghĩ của người khác. Thật sự, tôi rất xúc động trước sự can đảm của em đã dám biểu hiện vào bài thi của mình, đã dám sống thật với con người và sự suy nghĩ của mình, so với em tôi còn phải học ở em rất nhiều. Thế là tôi lại càng vững tin không phải tôi là người đơn độc và tiếp tục tìm cách liên hệ với các trang web diễn đàn trong nước và điều gì đến phải đến. Sự việc xấu xa được che đậy lâu nay đã được đưa ra ánh sáng. Trước tiên, xin chân thành cám ơn những người bạn nào đó đã đưa vụ việc nầy lên mạng, cám ơn các bạn sinh viên du học sinh trên thế giới đã nhiệt tình đánh động dư luận hưởng ứng, cám ơn các bạn trong Bộ Tài Chính đã gởi cho tôi những tư liệu quý giá để chỉ mặt họ tôi nghĩ rằng thời điểm nầy không có gì phải sợ hải họ trù dập nếu bạn muốn tôi sẽ công khai đưa tên của bạn để mọi người cùng biết. Cám ơn phóng viên LAN ANH đã thông tin kịp thời, trong khi các báo khác họ điều im lặng trước sự việc nầy. Một lần nữa xin cám ơn các bạn đọc đã theo dỏi và quan tâm đến chuyên đề nầy. Tháng 08.2006 nầy gia đình tôi sẽ phải gia hạn hộ chiếu lại, điều gì chờ đợi tôi ở Sứ Quán Việt Nam thì chưa biết đựợc, nhưng tôi sẵn sàng chấp nhận bởi vì không thể làm gì khác hơn được. | Thính giả Nguyễn Phú Hải từ Bad Schoenborn, Đức, gửi thư tham gia thảo luận tại chủ đề Sứ quán lạm thu phí hộ chiếu trên diễn đàn BBC | Thư thính giả Nguyễn Phú Hải |
Người anh trai cảm thấy cô lập trên đất Mỹ trong khi người em hòa nhập tốt Người anh trai Tamerlan, 26 tuổi, đã chết sau màn đọ súng với cảnh sát tối thứ Năm ngày 18/4. Người em trai 19 tuổi của hắn, Dzhokhar, bị bắt vào buổi tối một ngày sau đó. Cả hai anh em sống ở Cambridge thuộc tiểu bang Massachusetts, nơi có trường đại học danh tiếng Harvard. Cả hai được cho là đã sống ở Mỹ từ năm 2001. Đến từ nơi bất ổn Thông tin hiện chưa rõ ràng về con đường mà hai anh em này đã đến Mỹ. Dòng họ Tsarnaev thuộc sắc dân Chechnya đến từ vùng Caucasus bất ổn thuộc miền Nam nước Nga. Chechnya là một nước mà đa số dân theo Hồi giáo và trong nhiều năm qua đã đấu tranh để giành độc lập hoàn toàn từ người Nga. Dzhokhar là một cái tên Chechnya thông dụng. Trên trang cá nhân của y trên Vkontakte, một mạng xã hội của Nga, y là thành viên của nhóm Chechnya. Thông tin trên trang này cho biết y đi học ở Dagestan, một nước cộng hòa thuộc Nga. Gia đình Tsarnaev chỉ sống ở đó có một vài năm sau khi bỏ chạy khỏi vùng Trung Á vào cuối những năm 1990 với tư cách người tị nạn. Dzhokhar sinh ra ở Dagestan còn anh trai Tamerlan của y dường như đã sống ở Chechnya vào đầu những năm 1990. Cả gia đình đã rời bỏ Chechnya khi mà cuộc chiến ở đây đang lên đến đỉnh điểm. Gia đình này đến Mỹ vào năm 2001 mặc dù người cha giờ đây đã trở lại sống ở Dagestan. Ông Anzor Tsarnaev, cha của các nghi phạm, cho biết Chechnya có hoài bão trở thành bác sỹ giải phẫu não. Ông tin rằng các cơ quan tình báo Mỹ đã gài bẫy các con trai ông. “Các con tôi chẳng bao giờ có súng. Chúng chưa bao giờ nhìn thấy súng, có lẽ chúng chỉ thấy trên vô tuyến mà thôi,” ông nói. Dzhokhar học trung học ở Cambridge và trở thành tay đấu vật. Cách đây hai năm y nhận được học bổng dành cho các học sinh trung học nổi bật ở địa phương để học lên đại học. Sau đó y theo học ở Đại học Massachusetts. Sự thật gì? Cả hai anh em nhà Tsarnaev đã làm cho Boston sống trong những ngày bất an Trên trang Facebook của mình, Dzhokhar miêu tả thế giới quan của y là ‘Hồi giáo’ và mục tiêu của đời y là ‘sự nghiệp và tiền bạc’. Trên tài khoản Twitter có tên là J-star được cho là của Dzhokhar, gần đây y đã viết những dòng như: ‘Tôi thuộc tuýp người không bị căng thẳng’ được cập nhật hôm 17/4 và ‘Có những người biết được sự thật nhưng lại im lặng và có những người nói lên sự thật nhưng chúng ta lại không lắng nghe họ bởi vì họ chỉ là thiểu số’ được cập nhật hôm 16/4. Không có manh mối gì chứng tỏ y có liên quan đến hành động tội ác ở Boston. Cục điều tra Liên bang Mỹ FBI đã từng thẩm vấn người anh Tamerlan Tsarnaev vào năm 2001 theo yêu cầu của một chính phủ nước ngoài nhưng không tìm ra điều gì đáng quan ngại. Trong một phóng sự ảnh hồi năm 2010, Tamerlan được miêu tả là một tay đấm bốc nghiệp dư và đã nghỉ cả một học kỳ ở trường cao đẳng cộng đồng Bunker Hill ở Boston để tập huấn cho những giải đấu lớn. Trong lời chú thích dưới những bức ảnh, hắn nói với người chụp rằng hắn hy vọng sẽ thắng đủ trận để được tuyển vào đội tuyển Olympic của Mỹ và được nhập tịch Mỹ. Tamerlan cũng nói rằng trừ phi Chechnya giành được độc lập, nếu không hắn chỉ thi đấu dưới màu áo Mỹ chứ không phải màu áo Nga. “Tôi không có người bạn Mỹ nào cả dù chỉ một. Tôi không hiểu họ,” hắn được dẫn lời nói. Trong một bức ảnh, Tamerlan được chụp chung với cô bạn gái ‘nửa dòng máu Bồ Đào Nha, nửa dòng máu Ý’ của hắn. Hắn cho biết người bạn gái này đã ‘cải sang đạo Hồi’. Hắn cũng nói là hắn rất ‘sùng đạo’. Tamerlan cho biết hắn không còn hút thuốc hay uống rượu nữa vì ‘Thượng Đế đã dạy là không rượu chè’ và bày tỏ quan ngại rằng cuộc sống hiện nay ‘không còn hệ giá trị nào nữa’. ‘Bằng chứng cực đoan’ Người em trai hiện đang được chữa trị tại Trung tâm Y khoa Beth Israel Deanconess Hãng thông tấn Nga RIA Novosti cho biết họ tìm thấy ‘bằng chứng cực đoan’ trên một tài khoản mạng xã hội YouTube mà họ cho rằng thuộc về người anh Tamerlan Tsarnaev. BBC không thể xác nhận thông tin về ‘bằng chứng cực đoan’ này. “Một số album đã được đưa lên, trong số đó có album mang tựa đề ‘Kẻ khủng bố’. Trong album này có hai đoạn videos mà giờ đây không đọc được bởi vì tài khoản chủ của các videos này đã bị xóa. Ngoài ra còn có các cuộc hội thoại về tôn giáo của Fayz Mohammad, một người nổi tiếng với các phát ngôn cực đoan,” RIA Novosti cho biết. Trên trang cá nhân của Tamerlan cũng có một đoạn video về ca sỹ dân ca Chechnya Timur Mutsurayev, người có một số bài hát bị Bộ Tư pháp Nga liệt vào danh sách cực đoan, cũng theo RIA Novosti. Trong khi đó, ông Ruslan Tsarni, người chú của hai anh em, đã gọi các cuộc tấn công ở Boston là ‘hành động tàn bạo’ và lên án hai người cháu đã ‘làm xấu hổ gia đình và toàn thể cộng đồng người Chechnya’. “Chúng tôi tan nát cõi lòng. Chúng tôi bàng hoàng,” ông nói với các nhà báo. “Tôi đã theo dõi vụ việc kể từ ngày đầu tiên nhưng tôi không bao giờ tưởng tượng làm sao mà các con trai của anh tôi lại có liên quan. Gia đình không biết làm sao chia sẻ nỗi đau với các nạn nhân,” ông nói. Tsarni nói lần cuối cùng ông gặp hai người cháu là vào tháng 12 năm 2005. Ông cho biết là ông chưa bao giờ nhìn thấy dấu hiệu rõ ràng nào của ‘sự thù ghét nước Mỹ’ ở hai anh em. Nếu có thì ông đã giao nộp chúng cho cảnh sát, ông nói. Khi được hỏi điều gì có thể đã khiến cho hai anh em có hành động như vậy, người chú trả lời: “Tâm lý kẻ thất bại. Thù ghét những người có thể ổn định được trên đất Mỹ”. “Đấy là lý do mà tôi có thể nghĩ được. Nếu có lý do nào khác, nếu có điều gì đó có liên quan đến tôn giáo, đến Hồi giáo thì đều là giả, là lường gạt.” | Thông tin đang dần xuất hiện về cuộc sống của hai anh em nhà Tsarnaev là Dzhokhar và Tamerlan, hai kẻ bị tình nghi đã đặt bom cuộc chạy đua marathon quốc tế ở Boston hôm 15/4. | Chân dung nghi phạm đánh bom Boston |
Một số ít các xu hướng đang làm thay đổi hình ảnh toàn cầu trong thế kỷ qua, khiến thế giới chuyển sang đô thị hoá một cách đầy kịch tính. Sân bay 'ma' thời hiện đại của Berlin Thụy Điển 'từ lề trái sang lề phải' chỉ sau một đêm Singapore và cái giá phải trả để giữ sạch thành phố Vào năm 1900, tổng số chỉ có 16 thành phố với hơn 1 triệu cư dân sinh sống. Nhưng có tới một nửa dân số thế giới ngày nay sống tại các khu đô thị, theo Viện nghiên cứu Brookings. Ba trăm nền kinh tế đô thị lớn nhất hiện chiếm gần nửa tổng sản lượng toàn cầu. Các thành phố nay là các động lực thúc đẩy kinh tế then chốt, nhưng cũng là những nơi tiến hoá không ngừng. Vậy những thành phố nào sẽ chứng kiến những thay đổi to lớn nhất trong năm 2019? Bangalore: Nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất Việc xác định xem thành phố nào sẽ tăng trưởng nhanh nhất về kinh tế quả là rất khó, khó tới mức đáng ngạc nhiên. Lý do là bởi thường có một vài yếu tố phát sinh ngoài dự tính. Bộ phận Global Metro Monitor thuộc Viện Broookings Institution đặt Dublin ở vị trí đầu, nhưng không phải do hoạt động kinh tế của thành phố này mà phần nhiều là do có rất nhiều các công ty trên giấy tờ là đặt trụ sở chính tại đó, bao gồm nhiều ngân hàng. Tạp chí Oxford Economics nói rằng Tripoli ít nhất là theo lý thuyết sẽ phát triển nhanh nhất trong năm 2019, nhưng nói thêm rằng đây là một cuộc đặt cược khá rủi ro nếu ta tính tới tình hình an ninh ở Libya. Nơi ngang ngược và cộc lốc là đẳng cấp Mekong, dòng sông của 60 triệu người Giới trẻ TQ chơi chữ hiểm hóc chống kiểm duyệt Vậy thành phố nào có mức tăng trưởng lớn nhất, với mức tăng trưởng bền vững, có thể xác định được một cách rõ ràng? "Bangalore của Ấn Độ là nơi nhiều khả năng sẽ có mức tăng trưởng mạnh mẽ nhất. Chúng tôi dự đoán tăng trưởng GDP của Bangalore là 10,5% trong 2019, thậm chí kể cả sau khi đã điều chỉnh theo mức lạm phát," Richard Holt, giám đốc Global Cities Research phối hợp với Oxford Economics, nói. Bangalore: 'Có thêm nhiều việc làm với mức lương cao hơn' Lời đáp của Ấn Độ đối với Thung lũng Silicon là nơi các công ty công nghệ lớn nhất của Ấn đặt trụ sở. Nhiều hãng đa quốc gia cũng đặt văn phòng tại đây để tận dụng những lợi thế của thành phố trong cả vấn đề bí quyết kỹ thuật lẫn mức giá cả, chi phí hợp lý. Bangalore cũng rất thành công trong mảng sản xuất ở các lĩnh vực có mức tăng trưởng cao như công nghệ sinh học và khám phá không gian. Thành phố từ lâu nay đã có một trung tâm quan trọng đối với sự tăng trưởng của Ấn Độ, nhưng bước phát triển vượt bậc của thành phố thực sự sẽ là trong năm tới. "Kết quả nói chung là sẽ có thêm nhiều công ăn việc làm, và mức lương sẽ cao hơn. Để đổi lại, điều này có nghĩa là chi phí tiêu dùng tại thành phố có thể cũng sẽ tăng tới 10% hoặc cao hơn nữa trong năm 2019. Hầu hết các khoản chi tiêu đó sẽ quay trở lại, rót vào nền kinh tế thành phố," Holt nói. "Và tuy chi phí tăng lên rốt cuộc sẽ đe doạ tới sự phát triển lành mạnh, nhưng mà ngày xảy ra sự đe doạ đó thì còn phải hàng năm, thậm chí hàng thập kỷ nữa mới tới." Trung Sơn: Buôn lên hay bán xuống? Trong tháng 12/2018, Hoa Kỳ và Trung Quốc đã đồng ý tạm ngưng tình trạng thù nghịch thương mại trong vòng 90 ngày để hai bên tiến hành đàm phán, tìm hướng tháo gỡ cuộc đối đầu ăn miếng trả miếng về thuế quan vốn được đưa ra trong 2018. Lý do bất thường của du khách TQ đến Hàn Quốc Quốc gia mới ra đời từ một trò đùa Hong Kong, nơi Đông - Tây hội ngộ Ngay cả khi các cuộc đàm phán đó có tiến triển tích cực - là điều khó có thể xảy ra - thì Mỹ đã đánh vào tổng số các mặt hàng Trung Quốc với trị giá 250 tỷ đô la bằng các biểu thuế quan được áp dụng từ tháng 7/2018. Trung Quốc trả đũa bằng việc áp thuế lên các sản phẩm Mỹ với tổng trị giá 110 tỷ đô la. Các địa điểm sản xuất nhằm phục vụ xuất khẩu nằm dọc đường duyên hải của Trung Quốc nhiều khả năng sẽ là những nơi cảm nhận được rõ rệt nhất tác động của việc này, bởi các sản phẩm làm ra tại những nơi đó sẽ trở nên đắt đỏ hơn đối với người tiêu dùng ở Mỹ. Trong số các địa điểm này có thành phố Trung Sơn, Deborah Elms, giám đốc điều hành của Trung tâm Thương mại Á châu, nói. Trung Sơn: 'Thành phố đặc biệt' Nằm gần Macau, Trung Sơn thuộc tỉnh Quảng Đông, nơi là cổng công nghệ và sản xuất lớn nhất của Trung Quốc. Toàn bộ tỉnh Quảng Đông, nơi có dân số trên 100 triệu người, nhiều khả năng sẽ cảm nhận được tác động to lớn của cuộc thương chiến đối với các hoạt động thương mại và đầu tư của tỉnh. Một khảo sát mới đây do Phòng Thương mại Mỹ thực hiện cho thấy có tới 70% các hãng của Mỹ hoạt động tại tỉnh Quảng Đông đang trì hoãn hoạt động đầu tư, thậm chí còn đang tính tới chuyện rút lui. Vậy tại sao Trung Sơn lại là nơi đáng chú ý trong năm nay? "Trên 70% doanh số xuất khẩu của nơi này tới Mỹ hiện đang bị hàng rào thuế quan đánh mạnh. Họ xuất khẩu máy móc, cũng là hạng mục chiếm phần lớn nhất gồm các sản phẩm được chở từ Trung Quốc tới Hoa Kỳ, khiến cho thành phố trở thành chú cừu đầu đàn đặc biệt trong cuộc tranh cãi thương mại trong 2019," Elms nói. London: Hành trình Brexit bất định London là thành phố lớn nhất của châu Âu và đóng góp tới hơn một phần năm nền kinh tế Anh Quốc. Nhưng không ai nghi ngờ gì, London đang phải đối diện với một năm đầy khó khăn. Năm nay, thành phố sẽ có nhiều chuyển đổi trong bối cảnh Anh đang cố gắng chốt cho xong thoả thuận rút khỏi Liên hiệp châu u (EU). Trong bài diễn văn mừng Năm Mới, Thủ tướng Theresa May nói rằng Anh sẽ "vượt qua được khó khăn" nếu Quốc hội hậu thuẫn cho thoả thuận Brexit của bà. Tuy nhiên, chỉ còn một vài tháng nữa là đã tới hạn chót 29/3 rồi nhưng bà thủ tướng vẫn chưa giành được tín hiệu chắc chắn nào cho thấy bà sẽ kiếm được đủ số phiếu cần thiết. Việc rút lui khỏi EU mà không đạt được thoả thuận nào, hoặc tổ chức kỳ trưng cầu dân ý lần hai không phải là những lựa chọn đã hoàn toàn bị loại bỏ. London: Cơ hội mới? Hầu hết các chuyên gia đồng ý rằng việc bất định không phải là điều tốt lành gì. Đồng bảng Anh đã bị ảnh hưởng và thị trường bất động sản của thành phố đã chững lại trên mức bình thường. Ngân hàng Trung ương Anh Quốc (BOE) cảnh báo về tình trạng suy thoái nếu không đạt được thoả thuận Brexit, và trước đó BOE nói rằng có thể nước Anh sẽ mất đi 75 ngàn công ăn việc làm trong ngành tài chính do Brexit, trong đó riêng cổng tài chính London sẽ mất đi 5 ngàn vị trí. Ứng viên cạnh tranh với London từ lục địa là Frankfurt, nơi dự kiến sẽ có thêm 10 ngàn công ăn việc làm và kèm theo đó là 800 tỷ euro tài sản. Một số công ty đa quốc gia nói họ sẽ chuyển trụ sở chính của mình ra nước ngoài. Nhưng những người ủng hộ cho việc Anh rút khỏi EU thì tin rằng những nỗi lo sợ đã bị thổi phồng lên, và Brexit sẽ cho phép Anh Quốc đưa ra một hướng đi kinh tế mới. Năm 2019 này sẽ là năm chúng ta biết được phe nào nói đúng. Bắc Kinh: Bay trên trời cao Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA) dự đoán rằng Trung Quốc sẽ vượt qua Mỹ để trở thành thị trường hàng không lớn nhất thế giới vào năm 2022. Năm nay, Bắc Kinh sẽ có một bước đi to lớn hướng tới mục tiêu đó. Vào tháng 9/2019 hoặc khoảng thời gian quanh đó, sân bay quốc tế Đại Hưng sẽ khai trương. Đây là một cổng hàng không khổng lồ, có khả năng phục vụ 100 triệu lượt hành khách mỗi năm một khi đi vào hoạt động đầy đủ - và tác động của nó cũng sẽ rất to lớn. Ellis Taylor, chủ biên phần Tài chính Á châu của FlightGlobe, nói rằng Sân bay Quốc tế Đại Hưng sẽ tạo thêm độ cạnh tranh cho thị trường nội địa, bởi các hãng hàng không China Southern và China Eastern sẽ được phép chen chân vào địa phận vốn thuộc sự thống trị của Air China tại thủ đô. Bắc Kinh: Định ra những con đường mới Nếu bạn đi tới châu Á, hoặc từ châu Á đi Mỹ, rất có thể hành trình của bạn sẽ ghé qua Bắc Kinh. Sân bay mới có khả năng tái định hình bản đồ bay quốc tế, bởi Bắc Kinh trở thành một cổng giao thương quan trọng hơn trước nhiều. "Bạn sẽ thấy là ngày càng có thêm nhiều người nối chuyến ở cả hai sân bay của Bắc Kinh. Các hãng hàng không này sẽ dùng lợi thế chi phí mà họ đạt được để hạ thấp giá thành cho các chuyến bay đường dài có nối chuyến," Taylor nói. Jakarta: Số phận chìm nổi? Jakarta có nét khác biệt đặc biệt đáng buồn - đó là nguy cơ trở thành thành phố đang chìm xuống nhanh nhất thế giới trong 2019. "Jakarta có nhiều yếu tố kết hợp với nhau - cả các yếu tố tự nhiên và từ các hoạt động của con người - và điều đó có nghĩa là thành phố rất dễ bị tổn thương trước tình trạng mực nước biển dâng lên," Tiến sỹ Katherine Kramer từ Climate Change for Christian Aid, tổ chức soạn bản phúc trình về các thành phố đang chìm trong năm nay, nói. Thủ đô của Indonesia nằm ở vùng đất trũng ven biển và chủ yếu được xây dựng trên một đầm lầy. Tuy nhiên, vấn đề cấp bách hơn là việc cư dân thành phố sử dụng nước ngầm bằng cách bơm lên từ các tầng ngậm nước. Cơ sở hạ tầng về nước yếu kém khiến cho họ không có nhiều lựa chọn thay thế cho giải pháp này. Vấn đề là khi nước được bơm lên thì phần đất bên dưới nơi đó sẽ chìm xuống. Phần phía bắc của Jakarta đã chìm 2,5m trong thời gian 10 năm qua, và một số nơi trong thành phố đang chìm với tốc độ tới 25cm một năm. Jakarta: 'Dễ bị tổn thương' Thay đổi khí hậu sẽ khiến cho thành phố càng phải đương đầu với thêm nhiều thách thức. "Jakarta cũng dễ bị tổn thương trước các sự kiện thỉnh thoảng lại xảy ra, nhưng mà đang xảy ra ngày một thường xuyên hơn như bão, lụt," Kramer nói. "Các thay đổi về cường độ và hình thức hoạt động của các trận mưa do tác động của tình trạng nhiệt độ bề mặt ấm lên cũng đồng nghĩa với việc có nhiều nguy cơ sẽ có các hiện tượng thời tiết khắc nghiệt hơn xảy ra." Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Capital. | Các thành phố trên thế giới là những động lực thúc đẩy phát triển kinh tế. Vậy đâu là những nơi sẽ có những thay đổi đáng kể nhất trong 2019? | Năm thành phố đáng chú ý nhất trong năm 2019 |
Nhìn lại một số phim ăn khách phương Tây năm ngoái, ta nghĩ đến hình ảnh chàng khổng lồ giận dữ trong Hulk, anh chàng cá được bố chăm bẵm kĩ trong Finding Nemo, chàng thủy thủ cơ hội trong hình dáng Johnny Depp trong phim Pirates of the Caribbean. Không ai trong số các nhân vật này đem lại cho người xem phim nhiều hi vọng. Nhưng các bộ phim chịu ảnh hưởng châu Á thì khác. Ngọa Hổ Tàng Long của Lý An là hit trên toàn thế giới một phần bởi vì các anh hùng trong phim biết phi thân, và một phần vì các nhân vật mang đậm nét cao quý. Ngày nay các nhân vật võ hiệp này đã được tích hợp với các thành tố khác để trở thành một trong những nhân vật nổi tiếng nhất của Hollywood – Neo (do Keanu Reeves thủ vai) trong bộ ba phim The Matrix. Khi ta xem người hùng bay nhảy trên tường chiến đấu chống cái ác bằng phép thần thông, ta nhận ra một sự tích hợp Đông-Tây. Khi mà đĩa DVD dễ dàng trao đổi qua các biên giới, khán giả thế giới ngày càng biết nhiều hơn đến các tài năng châu Á. Và càng hiểu biết, thì tất nhiên người ta sẽ cảm nhận cả niềm vui lẫn thất vọng. Tại Nhật chẳng hạn, Hayao Miyazaki là đạo diễn thuộc hàng nổi tiếng nhất. Năm ngoái ông giành Oscar phim hoạt họa hay nhất với Spirited Away. Câu chuyện phim về một cô bé mất cha mẹ và phải làm nô lệ trong một nhà tắm. Khán giả yêu thích màu sắc bộ phim và câu chuyện tuyệt vời. Nhưng ẩn đằng sau còn là nhiều điều khác. Trả lời phỏng vấn của đài BBC, phê bình gia điện ảnh Kiichiro Yanashita, ở Tokyo, giải thích ý nghĩa bộ phim Spirited Away. Cách hiểu của ông về phim này, mà sẽ gây thất vọng cho nhiều người coi đây là phim giải trí cho trẻ em, là bộ phim thể hiện tưởng tượng của người xem lén. Yanashita giải thích nhà tắm chính là ẩn dụ cho một ổ chứa nơi mà trong lịch sử Nhật, trẻ em bị giam cầm và cướp mất danh tính của các em. Phân tích này gây sốc, đặc biệt khi áp dụng cho một phim từ một nền văn hóa mà cho mãi đến mấy năm trước còn cho phép xuất bản sách khiêu dâm trẻ em. Bạo lực và cô độc Đối với khách du lịch văn hóa, các bộ phim Nhật thật sự rất đen tối. Kyoshi Kurosawa được một số người xem là nhà làm phim hiện đại quan trọng nhất của Nhật. Mặc dù không liên hệ gì với đạo diễn huyền thoại Akira Kurosawa, nhưng các chủ đề trong phim ông cũng quan trọng không kém. Là người sản xuất nhiều, có năm làm đến ba bốn phim, Kurosawa lần đầu tiên được quốc tế biết tới năm 1997 với phim Cure. Mãi đến đầu năm nay, phim này mới phát hành ra nước ngoài dưới dạng đĩa DVD. Chuyện phim Cure theo dấu một thám tử điều tra một loạt vụ giết người mà trên ngực từng nạn nhân là một vết cứa hình chữ X. Hóa ra thủ phạm là một nhà thôi miên tự cho mình vô tội – tất cả những gì y làm chỉ là giải thoát khao khát của con người. Đó là một ý tưởng gây chóng mặt và thể hiện sự quan tâm của Kurosawa về quyền lực mà người này có đối với người kia. Nhà thôi miên, Mamiya, là người mà quyền lực mang tính mơ hồ. Quyền lực đó tạo nên các hiện tượng hay nó chỉ là sợi dây dẫn thụ động? Kẻ giết người, tệ hơn, lại còn mắc bệnh mất trí nhớ. Hắn hỏi mọi người: “Anh là ai?” Đạo diễn hỏi, với sự kinh hoàng, liệu có ai trong chúng ta biết được bản thân mình? Bộ phim nữa của Kurosawa, Charisma ra đời năm 1999, phát triển một số chủ đề quen thuộc. Đó cũng là câu chuyện đậm tính ẩn dụ. Lần này bối cảnh đặt trong một khu rừng nơi một cây, có tên Charisma, có vẻ đầu độc mảnh đất và đe dọa sự sống toàn khu vực. Để cứu rừng, phải chặt cây. Khả năng còn lại, chặt cây, tức là giết rừng. Cái cây có thể xem là đại diện cho cá nhân và chỗ đứng anh ta trong xã hội. Đâu là sự cân bằng giữa hai khái niệm? Phim của Kurosawa suy tư về bản chất của sức ép và ý chí tự do. Cái sức ép phải chọn những lựa chọn do người khác đặt ra bị xem là xấu xa. Nam Hàn phát triển Nhật Bản có nền điện ảnh phát triển, trong khi đó mãi tới gần đây, Nam Hàn lại kém, tuy từng có thời hoàng kim thập niên 1960. Sau nhiều năm chịu kiểm duyệt thời thập niên 1970, điện ảnh Nam Hàn đang hồi phục và phát triển. Các bộ phim ăn khách như Attack The Gas Station! Và Virgin Stripped Bare By Her Bachelors được người Nam Hàn ưa chuộng. Sự giúp đỡ của chính phủ, một phần qua hệ thống quota bảo đảm cho phim Nam Hàn được khuyến khích chiếu rạp, đã tạo nên ngành công nghiệp thách thức Hồng Kông với tư cách đầu tàu khu vực. Ngày nay tại Nam Hàn, gần như độc nhất vô nhị trên thế giới, phim nước nhà làm lại ăn khách hơn phim Hollywood. Phim Nam Hàn được xem khắp nơi, giành giải nhiều liên hoan lớn như Cannes và Venice. Ngay cả công ty Dreamworks của Steven Spielberg đã vừa mua quyền làm lại phim A Tale Of Two Sisters của Nam Hàn để làm phim mới trong năm nay. Ngày nay, dễ dàng tìm thông tin về phim châu Á trên internet. Đi tìm phim tài liệu Trung Quốc và bạn sẽ thấy Tiexi-Qu, một phim dài tận chín tiếng về các công nhân trong một nhà máy thép Trung Quốc. Tìm tên đạo diễn Trần Khải Ca và Trương Nghệ Mưu, và bạn tìm thấy các câu chuyện cảm động về thế hệ đánh mất của Trung Quốc cũng như những chuyện chinh phục thế giới. Và các fan hâm mộ có thể tìm thấy ở đâu mà Tarantino mượn phần lớn cốt truyện cho phim Kill Bill. Hồi năm 1973, một phim samurai được làm, trong đó một cô gái sau khi bị hãm hiếp đã thực hiện cuộc trả thù. Bạn nghe có quen quen không? Tựa bộ phim Nhật đó là Shurayuki Hime, dịch sang tiếng Anh là ‘Lady Snowblood”. Nhưng vẫn còn đó tin mừng là điện ảnh châu Á vẫn còn rất nhiều điều còn chờ được khám phá. ............................................................................................ Chương trình Masterpience của BBC World Service thực hiện bốn chương trình radio về điện ảnh Nhật, Trung Quốc, Nam Hàn và Hồng Kông, phát trong tháng Hai, 2004. | Dù ca ngợi phẩm giá người võ sĩ đạo hay phản ánh đời sống hiện đại tàn nhẫn, điện ảnh châu Á đang mở ra một cuộc cách mạng điện ảnh mới đủ khả năng cạnh tranh bình đẳng với những gì tốt đẹp nhất trong phim Mỹ và châu Âu. | Sự huyền nhiệm của điện ảnh châu Á |
Karl Marx, Friedrich Engels và ba con gái của Marx Đó là bà Helene Demuth, người đầy tớ từ Đức theo Jenny von Westphalen sang Anh để phục vụ cho nhà Marx và đã sinh cho Karl Marx một con trai, theo các sử liệu tại Anh. Karl Marx được tôn thờ từ khi nào? Tư tưởng Marx 'không phải là già cỗi' Khi chết Marx vẫn là người 'vô tổ quốc' Ông tổ của CHXH yêu hai chị em một nhà Thời kỳ tại London là giai đoạn gia đình Marx sống cơ cực vì bần hàn, bệnh tật. Trong bảy con của họ có bốn chết hồi nhỏ: hai con trai Charles Edgar, Henry, con gái Franziska, và thêm một em bé tử vong lúc sơ sinh chưa kịp đặt tên. Cũng không biết vì lý do gì mà trong ba con gái trưởng thành của Marx, Jenny Caroline, Jenny Laura và Jenny Eleanor, thì hai người tự tử. Căn nhà số 28 Dean Street, khu Soho, London có tấm biển nhỏ về Karl Marx. Đây cũng là nơi Helene Demuth sinh ra con trai Freddy Trên nền một gia đình bất hạnh như thế, người ta nói đến cuộc sống khoẻ mạnh, ổn định và đáng kính của Freddy Lewis Demuth, con ngoại hôn của Marx ở Anh. Gia đình phức tạp Ta hãy điểm lại cuộc sống di cư vất vả vì hoạt động cách mạng của Karl Marx cùng các vấn đề tình ái của ông. Sau Cách mạng 1848, Marx bị trục xuất khỏi quê hương ở Đức và bị đuổi khỏi Brussels nên đem vợ con sang Anh. Ông xin nhập tịch Anh mà không được và suốt đời chỉ là một kiều dân Đức có quyền cư trú. Về hoàn cảnh cá nhân, Karl Marx (1818-1883) chỉ là nhà báo nghèo gốc Do Thái nhưng cưới vợ là Johanna Jenny von Westphalen, con nhà quý tộc Phổ (Prussia). Đằng nội Jenny có các quan chức cao cấp, còn họ ngoại (Wishart) là quý tộc Scotland, trực hệ của vua James I Stuart. Cuộc hôn nhân vì lý tưởng - cha của Jenny tin vào Cách mạng Pháp và chủ nghĩa xã hội sơ khai - nhưng bất bình đẳng về gia thế là vấn đề cho cuộc đời hai người. Cả hai đều không biết kiếm tiền nhưng cố sống theo phong cách nhà giàu và mọi việc trong nhà đều cần đầy tớ. Sau khi sang Anh, Jenny đã có lần trở về Đức xin gia đình trợ giúp kinh tế nhưng bị từ chối. Helene Demuth (1820-1890) là con gái một người thợ làm bánh, từ tuổi nhỏ đã làm hầu gái cho Jenny, và cùng gia đình Marx sang Anh. Còn gọi là Nimy hoặc Lenchen, Helene chuyển sang làm người hầu cho Friedrich Engels sau khi Marx chết. Câu bé trở thành người Anh Marx làm Helene có thai cùng lúc vợ ông Jenny mang thai con gái Jenny Eveline Frances tức Franziska. Bé này chết khi chưa đầy một tuổi năm 1852. Nhưng bé trai con của Helene sinh ra khoẻ mạnh năm 1851 ở căn nhà 28 Dean Street, Soho. Để 'chạy tội' cho bạn, Engels đã nhận với Jenny rằng ông là cha của Freddy, theo Mary Gabriel trong cuốn sách 'Love and Capital' về Marx và Jenny. Không chỉ có chuyện làm người hầu có mang, Marx bắt Helene đuổi bé trai Freddy khỏi nhà ngay sau khi chào đời. Helene Demuth (trái) làm hầu gái cho Jenny von Westphalen (phải) ở Đức và sau sang Anh sống cùng gia đình Jenny và Karl Marx cho đến lúc cuối đời Ngày nay, một số tác giả thiên vị Marx tìm cách giải thích cho hành động này. Theo họ, việc đem Freddy cho người khác nuôi (foster out) là đúng theo các quy tắc ứng xử thời đó ở Anh: một gia đình khả kính không nuôi con của ôsin. Harrison Fluss và Sam Miller thì viết trên một tạp chí thiên tả ở Anh hồi 2016, giải thích rằng dù Karl Marx có con riêng với Helene nhưng chính tình yêu 'vô hạn' của Jenny đối với chồng đã giúp gia đình họ vượt qua cuộc khủng hoảng. Được một gia đình người Anh họ Lewis ở khu xóm nghèo Hackney nhận về, Freddy Lewis Demuth đã lớn lên làm thợ, rồi nhà hoạt động nghiệp đoàn. Chính ông đã sáng lập ra chi bộ của Đảng Lao Động Anh tại khu Hackney và thường đọc các sách của Marx và Engels viết. Ông cũng có mặt trong các hoạt động cánh tả quốc tế, theo trang Hackney History. Con trai Freddy và bà Ellen Murphy (người Ireland) có tên là Harry và hồi nhỏ vẫn tới nhà Engels để thăm bà nội Helene. Harry Lewis tiếp tục đi theo các hoạt động xã hội và tham gia nhóm Dân chủ Xã hội Hackney, London nhưng dừng ở đó chứ không theo chủ nghĩa cộng sản. Sau đó, ông sang Australia định cư. Những khoản tiền lớn trong gia đình cộng sản Ngày nay, các tác giả Anh và Mỹ coi Freddy hoàn toàn là người Anh và không bày tỏ nhiều thiện cảm với nhóm người Đức 'cách mạng' là Marx và Engels. Mary Gabriel cho rằng cuộc hôn nhân của Marx chắc chắn không có gì là 'Marxist' tức là không hề nhân ái, bình đẳng như ông rao giảng. Theo ghi nhận của Louise Kautsky, vợ của Karl Kautsky - nhà Marxist nổi tiếng bị Lenin sau này chửi là 'tên phản bội' - thì Engels luôn lạnh nhạt với Freddy. Trước khi chết năm 1895, Engels đã nói với các con gái của Marx rằng ông không phải là cha của Freddy. Điều này được ghi lại trong các bức thư Eleanor viết cho Laura rằng cô cảm thấy có lỗi 'suốt đời' với Freddy. Nay ta cũng biết các con gái lớn nhà Marx đã có gắng làm sao để Freddy có tên trong di chúc Engels để lại nhưng không thành. Năm 1896, Eleanor Marx giới thiệu Freddy với Clara Zetkin tại Quốc tế Xã hội Chủ nghĩa II ở Queen's Hall, Langham Place, London, là "anh cùng cha khác mẹ của tôi". Freddy Demuth lúc trẻ - hình của trang HackneyHistory Khi qua đời, Engels, nhà tư bản bỏ tiền cho Marx viết về chủ nghĩa cộng sản, để lại gia sản rất lớn, tương đương 4,8 triệu đô la ngày nay. Trong số đó, phần cho các con gái Marx là bằng 2 triệu bảng Anh bây giờ, cộng thêm 20% cổ phần trong nhà máy. Ngoài ra, di chúc của Engels không để lại gì cho ai khác vì chính thức mà nói, ông không có con. Nhưng khi ông qua đời năm 1929, Freddy để lại gần 2000 bảng Anh (bằng 120 nghìn năm 2017), khoản tiền rất lớn với người chỉ làm công nhân. Điều này khiến người ta tin rằng ông có nhận được một phần tiền thừa kế Engels để lại từ chị em nhà Marx. Cuối cùng thì tình cảm và đồng tiền có vẻ vẫn rơi lại cùng một chỗ. Câu chuyện tình, tiền về những người cộng sản nhập cư đầu tiên tại Anh tiếp tục khiến dư luận Anh ngạc nhiên. Xem thêm: Video trên YouTube: 'Sách mới về Lenin' Tranh cãi về 'Di chúc Lenin muốn loại Stalin' Trung Quốc và ba đại tang năm 1976 Lý Nhuệ, người dám phê bình Mao và Tập qua đời Hồ Chí Minh với bí danh Hồ Quang và Trần Dân Tiên | Các đoàn thăm mộ Karl Marx ở nghĩa địa Highgate, London có thể không biết rằng còn một người nữa gắn bó với gia đình ông tổ chủ nghĩa cộng sản cũng được chôn cất tại đó. | Chuyện 'con trai của Marx' và người đầy tớ gái ở London |
Đã 50 năm trôi qua từ sau hiệp định Genève 1954, nhưng vẫn còn những kinh nghiệm không được những người trong cuộc rút tỉa. Trong lịch sử Việt Nam hiện đại nói chung và lịch sử Người Việt Hải Ngoại nói riêng, hai thời điểm 1954 và 1975 là hai thời điểm căn bản, hai khúc quanh lớn của lịch sử có liên hệ chặt chẽ với nhau trong những quan hệ nhân quả. Năm 1954 là năm Hiệp Ðịnh Genève được ký kết, chia lãnh thổ Việt Nam thành hai miền Nam, Bắc, mở đầu cho cuộc di cư của non một triệu người từ Bắc vô Nam. Năm 1975 là năm miền Nam sụp đổ trước sự xâm lăng bằng võ lực của miền Bắc, mở đầu cho phong trào rời bỏ đất nước ra đi của hơn hai triệu người Việt ngày nay sống rải rắc ở khắp nơi trên thế giới. Hoàn cảnh triệu tập Trong hoàn cảnh nào Hội Nghị Genève đã được triệu tập và Hiệp Ðịnh Genève đã được thông qua? Ðể trả lời câu hỏi này, nhiều người thường nghĩ ngay tới Trận Ðiện Biên Phủ và cho rằng Hội Nghị Genève đã được triệu tập một ngày sau khi người Pháp bị bại trận, tức ngày 8 tháng 5 năm 1954. Ðiều này không hoàn toàn đúng. Ngày 8 /5/1954 chỉ mở đầu cho giai đoạn thứ hai của một hội nghị Genève lớn hơn, có mục tiêu là cả vùng Ðông Á với Chiến Tranh Cao Ly là chính, bắt đầu họp từ ngày 26/4/1954 trước đó. Tất cả bắt nguồn từ sự thất bại của Hội Nghị Tứ Cường, Anh, Pháp, Mỹ, Nga, để bàn về các vấn đề Âu Châu, trọng tâm là sự thống nhất nước Ðức vào đầu năm này. Ðây là thời kỳ Chiến Tranh Lạnh bao trùm thế giới. Hội Nghị Genève được triệu tập là do Nga đề nghị. Thành phần là các ngoại trưởng của Tứ Cường, thêm Châu Ân Lai của Trung Cộng, cũng do Nga đề nghị. Vào thời điểm này Trung Cộng mới vừa làm chủ được Trung Hoa lục địa được ít năm và chưa có một vai trò quốc tế nào. Mục tiêu của Nga là tạo dịp để đồng minh Á Châu của nước này được gián tiếp công nhận. Hoa Kỳ buổi đầu rất ngần ngại. Nhưng sau những giải thích của Nga và những mặc cả qua lại, hội nghị đã được triệu tập với mỗi nước mỗi chủ trương khác nhau và những mục tiêu khác nhau. Chủ trương của các nước tham dự Anh Quốc: Anh Quốc tin tưởng vào đường lối hòa hoãn, đồng thời e ngại chiến tranh ở Việt Nam có thể gây ra những ảnh hưởng không tốt cho các thuộc địa của nước này, đặc biệt là Hương Cảng nằm trong nội địa của Trung Quốc, sau đó là những vùng Anh có ảnh hưởng và quyền lợi nằm ở phía tây và tây nam bán đảo Ðông Dương với Mã Lai và Singapore là chính. Liên Xô: Liên Xô từ sau khi Stalin chết (5/3/1953) chủ trương mềm dẻo và muốn sống chung hòa bình với các nước Âu Châu chống lại Hoa Kỳ, từ đó tìm cách thuyết phục Pháp không tham gia Cộng Ðồng Phòng Thủ Chung Âu Châu. Khởi đầu, ngày 28 tháng 9, Liên Xô đề nghị tứ cường họp để giải quyết vấn đề thống nhất nước Ðức. Ðến tháng Giêng năm 1954 trước khi Hội Nghị Berlin nhóm họp, Ngoại Trưởng Vyacheslav Molotov thông báo cho Pháp biết là Nga sẽ giúp Pháp giải quyết vấn đề chiến tranh Ðông Dương nếu bù lại Pháp từ chối yêu cầu của Hoa Kỳ không tham gia Cộng Ðồng Phòng Thủ Âu Châu. Người ta không rõ người Pháp đã trả lời ra sao nhưng chỉ hơn một tuần sau Hội Nghị Genève Hạ Nghị Viện Pháp đã bác bỏ dự án tham gia tổ chức này, vào ngày 30/8/1954. Ðối với Á Châu, Nga cũng chủ trương bành trướng chủ nghĩa cộng sản ra khắp châu này, nhưng lại dành cho Á Châu một ưu tiên thấp hơn Âu Châu. Không những thế, Nga tự coi như không có khả năng kiểm soát mọi chuyện ở Á Châu nếu Mỹ cố ý leo thang ở Á Châu với sự thỏa thuận của Anh trong khi Nga không chủ trương leo thang. Ðồng thời Nga cho rằng một khi chuyện này xảy ra, các nước Tây Phương sẽ sáp lại gần nhau hơn trong một thế chống Cộng mới từ đó bó buộc Nga phải tham chiến để bênh vực Trung Quốc. Trong khi đó, vai trò đem lại hòa bình ở Ðông Dương sẽ tạo cho Nga một hình ảnh đẹp của một quốc gia mưu cầu hòa bình cho thế giới. Với chủ trương kể trên, ngay khi Hội Nghị Genève bắt đầu, khi câu hỏi là đình chiến và giải pháp chính trị nên được thảo luận chung hay tách rời thành hai vấn đề riêng biệt thì Nga đã ủng hộ Pháp là nên tách biệt với ưu tiên dành cho ngưng chiến trước. Molotov tỏ ra không lưu tâm tới vấn đề bảo đảm sự thống nhất của Việt Nam. Nước Pháp: Nước Pháp thì không còn hy vọng có thể thắng được Việt Minh Cộng Sản giành lại cả những thuộc địa cũ của mình ở Ðông Dương như trước được nữa, đồng thời nội bộ bị chia rẽ trầm trọng nên nhất thời chỉ muốn giải quyết cuộc chiến mà thôi. Vấn đề chính trị sẽ giải quyết sau. Có hai lý do. Một mặt Pháp bị kẹt với chính phủ Quốc Gia Việt Nam của Cựu Hoàng Bảo Ðại vì ngày 4 tháng 6 năm 1954, Pháp đã ký với chính phủ này hai thỏa ước công nhận nền độc lập hoàn toàn và chủ quyền về mọi phương diện của Việt Nam. Với tư cách này Việt Nam đã gia nhập khối các quốc gia liên kết với Pháp, đồng thời ngoại trưởng Bidault đã hứa bằng lời nói và bằng văn thư với Bảo Ðại là sẽ không có chuyện chia đôi lãnh thổ. Mặt khác là vấn đề chính trị có liên quan đến những giải pháp cho Miên và Lào và quyền lợi trong tương lai của Pháp ở cả ba xứ Ðông Dương. Hoa Kỳ: Hoa Kỳ thì muốn can thiệp hơn vào Việt Nam để ngăn chặn sự bành trướng của thế giới Cộng Sản nhưng vẫn do dự và bất mãn với Pháp vì cho rằng Pháp không cho Hoa Kỳ biết rõ những gì đã xảy ra và Pháp chủ trương những gì trong giai đoạn tới. Khi hội nghị được triệu tập, Hoa Kỳ chỉ tham dự như một quốc gia thân hữu với một vai trò phụ thuộc đối với các nước không cộng sản, tức các quốc gia liên kết và Pháp. Do đó vào cuối tháng Tư, Ngoại Trưởng Dulles chỉ lưu lại Genève có một tuần và chỉ để lại một phái bộ cấp thấp hơn sau đó với vai trò quan sát nhiều hơn là tham dự. Chúng ta cũng cần phải lưu ý là trước đó Washington đã rất quan tâm đến tình hình Ðông Dương và Ngoại Trưởng Dulles vào hạ tuần tháng 4 năm 1954 khi đến Paris họp Hội Ðồng Bắc Ðại Tây Dương đã nhận được lời cầu cứu khẩn cấp của ngoại trưởng Pháp Bidault để cứu vãn tình trạng nguy ngập của quân dội Pháp ở Ðiện Biên Phủ. Dulles đã hoạt động rất tích cực để có sự hỗ trợ của ngoại trưởng Anh Eden nhưng không thành công. Không những thế, những đề nghị của ông nhằm thiết lập một hiệp ước an ninh Á Châu và về các hành động chung cũng bị chính phủ Anh bác bỏ. Tổng Thống Eisenhower cuối cùng đã loan báo là Mỹ sẽ không làm gì trong khi chờ kết quả của hội nghị Genève. Không chấp nhận nhượng bộ lại không dám tham chiến khi không có sự thỏa thuận của đồng minh, thái độ lơ lửng này của Washington đã làm cho sứ mạng của Dulles trở thành bất khả thực hiện. Trung Cộng: Trường hợp của Trung Cộng thì phức tạp hơn nhiều. Trước hết Trung Cộng vào năm 1954 mới làm chủ được Trung Hoa Lục Ðịa được ít năm, chưa có được một vai trò quốc tế nào nên muốn có vai trò này, đồng thời vì nước này vừa mất khoảng một triệu quân ở chiến trận Cao Ly nên tìm cách ngăn chặn không cho Hoa Kỳ có cớ can thiệp vào chiến tranh Việt Nam. Chưa hết, Trung Cộng còn muốn chứng tỏ cho Ấn Ðộ, Nam Dương và các nước không liên kết một thái độ ôn hòa, không bành trướng của mình, đồng thời thực thi chủ trương cố hữu của Trung Quốc là không muốn thấy một nước Việt Nam quá mạnh và muốn chia vụn khu vực Ðông Nam Á. Ðối với Nga, Trung Cộng rất cần viện trợ kinh tế của Nga nên phải hỗ trợ Nga trên chính trường quốc tế. Hội Nghị Genève là một dịp hiếm có để Trung Cộng thực hiện những chủ trương này. Trong hoàn cảnh đó, ngày 20 tháng 5, theo sự khởi xướng của Nga, Châu Ân Lai đã đồng ý tách rời hai khía cạnh quân sự và chánh trị của vấn đề Ðông Dương thành hai đề tài thảo luận riêng biệt. Sau đó, sang tháng 6, sau khi Pháp công nhận Quốc gia Việt Nam là một nước hoàn toàn độc lập và có chủ quyền với tất cả những tính chất và những quyền hạn theo quốc tế công pháp thì Châu Ân Lai đã tuyên bố ngay là ông thừa nhận sự tồn tại của hai chính phủ tại Việt Nam và thỏa hiệp cuối cùng về một giải pháp chính trị cho Việt Nam sẽ do sự điều đình trực tiếp giữa hai chính phủ này. Châu Ân Lai cũng tỏ ra có ảnh hưởng mạnh mẽ với phái đoàn Việt Minh. Bằng chứng là khi bàn về sự hiện diện của quân đội Việt Minh ở Lào và Miên, lúc đầu Việt Minh chối bỏ là không hề có bộ đội xâm nhập vào Lào và Miên, sau đó, theo các nhà quan sát đương thời, dưới áp lực của Châu Ân Lai, họ sửa lại là có một ít tình nguyện quân nhưng đã rút rồi, sau đó lại điều chỉnh là nếu còn có phần nào bộ đội của họ ở những nơi này thì các bộ đội này sẽ rút. Nhưng đóng góp lớn nhất của Châu Ân Lai vào sự thành công của Pháp và Nga ở Hội Nghị Genève là sự bay về Á Châu của ông để gặp và áp lực với Hồ Chí Minh để ông này chấp nhận những gì đã được các nước này thỏa thuận. Việt Minh: Việt Minh, hay dùng danh xưng chính thức của chính phủ do Hồ Chí Minh làm chủ tịch, là Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa, thì tỏ ra rất và ngay cả quá tự tin: tự tin vào thế chiến thắng của mình, tự tin vào kinh nghiệm học được từ các nước Cộng Sản khác trong chiến thuật vừa đánh vừa đàm, rồi sau này là những xảo thuật vận động quần chúng một khi có tổng tuyển cử. Họ muốn dựa theo đà chiến thắng quân sự của mình đòi một giải pháp chính trị trước và để cho người Việt tự giải quyết những mâu thuẫn riêng với nhau. Họ cũng đòi cho những nhóm Pathet Lào và Khmer Issarak là những nhóm Cộng Sản ở Lào và Miên mà họ nâng đỡ được công nhận. Theo nhận xét của một tác giả Mỹ, trong suốt 25 năm trước đó, Cộng Sản Việt Nam đã trung thành theo những chỉ thị đến từ Mạc Tư Khoa thì ở Genève họ đã không đi ra ngoài khuôn phép ấy. Các tác giả của Pentagon Papers thì dẫn lời của Jean Chauvel, đại sứ Pháp ở Berne và là người trực tiếp điều đình trong phái đoàn Pháp ở Genève là ông này linh cảm rằng sau những buổi tiếp xúc riêng với phái bộ Trung Quốc thì phe Việt Minh đã thực sự ở đầu cuối sợi dây được những bàn tay từ Mạc Tư Khoa hay Bắc Kinh nắm giật. Ðiều này không có gì là khó hiểu vì Hồ Chí Minh là người của Cộng Sản Quốc Tế và vì Việt Nam không hề có thực lực để theo đuổi cuộc chiến. Tất cả tùy thuộc vào Liên Xô và Trung Quốc. Quốc Gia Việt Nam: Quốc Gia Việt Nam với Cựu Hoàng Bảo Ðại làm quốc trưởng thì tham gia với tư cách một chính phủ quốc gia độc lập trong Liên Hiệp Pháp bên cạnh các phái đoàn chính thức của Lào và Miên. Tuy nhiên, để củng cố thêm cho tính cách độc lập và uy thế của mình, trong thời gian này, phía Quốc Gia sau một thời gian dài tranh đấu và đòi hỏi, đã đạt được hai thỏa ước mới và riêng rẽ do hai thủ tướng Joseph Laniel và Bửu Lộc ký kết vào ngày 4/6/1954 về nền độc lập của Việt Nam và sự liên kết giữa hai nước. Hai thỏa ước này đã bổ khuyết và kiện toàn nền độc lập của Việt Nam trước đó đã được công nhận bằng hiệp định Elysée giữa Cựu Hoàng Bảo Ðại và Tổng Thống Pháp Vincent Auriol, với tư cách hai quốc trưởng. Khi Mendès France thay thế Laniel làm thủ tướng, Mandès France lại hứa tôn trọng những thỏa ước này mặc dầu nó chưa được Quốc Hội Pháp thông qua. Ðây là những thỏa ước ít được mọi người biết đến mặc dầu nó vô cùng quan trọng vì theo đó Việt Nam được Pháp công nhận là hoàn toàn độc lập và có chủ quyền với những tư cách và quyền hạn theo quốc tế công pháp (thỏa hiệp thứ nhất) và với tư cách một nước hoàn toàn độc lập và có chủ quyền theo đó Việt Nam gia nhập khối các quốc gia liên kết của Pháp (thỏa hiệp thứ hai). Chúng ta cần phải nhớ là lúc đầu Pháp đề nghị một thỏa ước cho cả hai vấn đề nhưng phái đoàn Việt Nam đòi hai thỏa ước riêng biệt và Pháp đã nhượng bộ. Rất tiếc là thời gian hai thỏa ước này được ký kết là quá muộn nên không ai nói tới về sau này nữa. Tuy nhiên chúng đã phản ảnh lập trường của phái đoàn Quốc Gia Việt Nam trong suốt thời gian Hội Nghị Genève nhóm họp. Quốc Trưởng Bảo Ðại ngay từ đầu đã luôn luôn đòi hỏi người Pháp phải tôn trọng sự thống nhất lãnh thổ của Việt Nam và chống lại mọi sự chia cắt. Ông đã thành công trong việc đòi hỏi Ngoại Trưởng Bidault phải hứa bằng lời nói và bằng văn kiện là sẽ không bao giờ chia cắt Việt Nam coi như điều kiện để ông cử phái đoàn của Quốc Gia Việt Nam tới dự hội nghị. Về tư thế của phái đoàn Việt Minh khi phái đoàn này được mời tham dự hội nghị thì qua sự đòi hỏi của Ngoại Trưởng Nguyễn Quốc Ðịnh sự hiện diện của phái đoàn này phải được coi là không có nghĩa là Việt Minh được công nhận. Lập trường của Bảo Ðại và của phái đoàn Quốc Gia Việt Nam đã gây rất nhiều khó khăn cho người Pháp. Người Pháp đã phải mất rất nhiều thời giờ qua lại giữa Paris và Berne với Cannes rồi sau này là Evian để thuyết phục Bảo Ðại. Sau đó, trong thời gian điều đình, người Pháp đã luôn luôn tránh gặp Bảo Ðại và phái đoàn Quốc Gia Việt Nam mà nhờ người Mỹ làm trung gian thông báo tin tức. Ðiều này giải thích tại sao theo lời kể của Cựu Hoàng Bảo Ðại trong thời gian này có nhiều người Mỹ đã tới gặp ông trước và trong thời gian hội nghị để rồi sau đó không tới gặp ông như trước nữa. Người Pháp sợ bị Bảo Ðại và phái đoàn Việt Nam chất vấn và làm cản trở cuộc điều đình của họ. Một phần cũng vì vậy người Pháp chủ trương tách rời giải pháp chánh trị ra khỏi giải Pháp quân sự. Với giải pháp quân sự thuần túy, người Pháp có thể đại diện cho các nước liên kết thỏa hiệp được. Chúng ta cũng cần để ý là vào thời điểm này quân đội Quốc Gia mới được thành lập không được bao lâu và còn bị phụ thuộc nhiều vào quân dội Pháp, đồng thời sự chia rẽ giữa những người Việt Nam không Cộng Sản rất trầm trọng. Bảo Ðại và phái đoàn của Quốc Gia Việt Nam do đó không ở vào một vị thế thuận lợi để nói lên và bảo vệ lập trường của mình. Diễn tiến của các cuộc điều đình Với những chủ trương rõ rệt kể trên, các phái đoàn Nga và Trung Cộng đã đóng những vai trò chủ động và tích cực trong những khóa họp khoáng đại hay những cuộc họp giới hạn của hội nghị cũng như trong các hoạt động ngoại vi, đúng hơn những cuộc điều đình mật. Tất cả là nhằm vào những quyền lợi riêng của họ. Trong tình trạng sinh hoạt phức tạp và không được qui định bằng những nguyên tắc rõ ràng này, người ta khó mà biết được một cách thật rõ ràng thứ tự của các cuộc mặc cả qua lại, nhưng mục tiêu giành quyền lợi riêng cho mình và hy sinh quyền lợi của đồng minh đã được phía Trung Cộng biểu lộ rất sớm. Chỉ mười ngày sau buổi họp đầu tiên, ngày 18/5/1954, một phụ tá của Châu Ân Lai đã trình bày với một nhân viên của phái bộ Pháp trong một bữa ăn tối là phái bộ của ông ta tới họp là để tìm kiếm hòa bình chứ không phải để làm hậu thuẫn cho Việt Minh. Không lâu sau đó họ Chu còn nói riêng với Anthony Eden, trưởng phái đoàn Anh, và Georges Bidault, trưởng phái đoàn Pháp, rằng ông chống lại chủ trương của Việt Minh nhằm kiểm soát Miên và Lào. Ðến ngày 23/6, ông đã dàn xếp để bí mật gặp riêng Mendès France ở tòa đại sứ Pháp ở Bern, thủ đô của Thụy Sĩ thay vì ở Genève trong một bộ Âu phục thay vị chiếc áo lãnh tụ thường mặc nhằm gián tiếp bày tỏ ý muốn nói chuyện để điều đình thực sự theo sinh hoạt quốc tế chứ không phải theo lối đấu tranh cách mạng. Trong cuộc gặp gỡ này, Châu Ân Lai đã nói rõ là ông chấp nhận đình chiến trước rồi sau mới bàn việc chính trị, đồng thời sẽ thúc đẩy Việt Minh chấm dứt can thiệp vào nội tình ở Miên và Lào, xa hơn là giải pháp chia đôi Việt Nam, đồng thới nhấn mạnh rằng Trung Cộng chỉ có mục tiêu duy nhất là hòa bình, hòa bình không điều kiện và không có tham vọng nào khác. Sau đó vào cuối tháng Sáu ông đã bay trở lại Á Châu thăm Ấn Ðộ và Miến Ðiện là hai nước không công nhận chính phủ của Hồ Chí Minh để trình bày quan điểm sống chung hòa bình của Trung Cộng, và đầu tháng Bảy, trong ba ngày từ 3 đến 5, sau đó mới trở lại Liễu Châu gặp Hồ Chí Minh và Võ Nguyên Giáp. Những chuyến công du này không có mục tiêu nào khác hơn là quảng bá và giải thích chủ trương của Trung Cộng và thuyết phục Hồ Chí Minh chấp nhận lập trường ấy. Riêng với Hồ Chí Minh, đây phải là cuộc họp gay go và là một sự bắt ép rất nặng vì theo Võ Nguyên Giáp cuộc họp này kéo dài hai ngày trong đó, trong khi bài thuyết trình của Võ Nguyên Giáp nhấn mạnh đến thế chủ động của quân đội Việt Minh với trên bản đồ "cả miền Bắc và miền Trung Việt Nam hầu như toàn màu đỏ" thì Châu Ân Lai chỉ nói tới tình hình Hội Nghị Genève với những dữ kiện làm cho "chúng tôi (Hồ Chí Minh và Võ Nguyên Giáp) đều ngỡ ngàng". Hồi ký của Võ Nguyên Giáp cho người ta thấy ngay từ thời điểm gặp Hồ Chí Minh và Võ Nguyên Giáp, vào đầu tháng 7/1954 này, Châu Ân Lai đã nghĩ tới vĩ tuyến 17 trong khi sự lựa chọn chính thức chỉ xảy ra về sau này, vào ngày 20/7, ở biệt thự tạm trú của trưởng phái đoàn Nga Vyacheslav Molotov với sự hiện diện của Mendès France, Anthony Eden, Châu Ân Lai và Phạm Văn Ðồng. Cuộc mặc cả bắt đầu với sự nhượng bộ của Phạm Văn Ðồng, từ vĩ tuyến 13 chuyển lên vĩ tuyến 16, trong khi Mendès France vẫn giữ vĩ tuyến 18. Cuối cùng do sự đưa đẩy của Molotov vĩ tuyến 17 đã được lựa chọn. Sang phần chính trị Mendès France đề nghị bỏ ngỏ không ấn định thời hạn cho cuộc tổng tuyển cử. Phạm Văn Ðồng lúc đầu đề nghị sáu tháng, sau sửa lại thành một năm và có thể mười tám tháng. Cuối cùng Molotov đề nghị hai năm và đương nhiên là được đa số hiện diện chấp thuận. Hiệp Ðịnh Genève Hội Nghị Genève kết thúc với hiệp định đình chiến gồm 47 điều được ký kết và một bản tuyên ngôn cuối cùng đã được thông qua bằng miệng. Hòa bình được tái lập nhưng đất nước bị chia đôi với vĩ tuyến 17 trở thành ranh giới giữa hai miền Nam Bắc, dân chúng được tùy nghi lựa chọn miền cư ngụ. Một Ủy Hội Quốc Tế Kiểm Soát Ðình Chiến đã được thành lập với đại diện của Ấn Ðộ làm chủ tịch, của Gia Nã Ðại và Ba Lan làm hội viên. Bản tuyên ngôn cuối cùng đã đề cập đến vấn đề tổng tuyển cử để thống nhất đất nước sau hai năm dưới sự giám sát của Ủy Hội Quốc Tế. Quốc Gia Việt Nam đã không chấp nhận tham gia sự thông qua bản tuyên ngôn này và đã ra một bản tuyên ngôn riêng xác nhận sự tôn trọng hòa bình của mình nhưng đòi hỏi tổng tuyển cử phải do Liên Hiệp Quốc giám sát. Hoa Kỳ cũng vậy, cũng bầy tỏ thái độ yêu chuộng hòa bình nhưng nhấn mạnh là sẽ nghiêm trọng cứu xét nếu có sự vi phạm thỏa hiệp đình chiến. Ngày quốc hận Ðối với rất đông người Việt, sự chấp nhận chia đôi lãnh thổ quốc gia là một điều không thể chấp nhận được và là một sự phản bội vì đây là một mục tiêu quan trọng hàng đầu của cuộc tranh đấu từ những ngày đầu của dân tộc bên cạnh nền độc lập. Ngày 20 tháng 7 từ đó đã trở thành Ngày Quốc Hận và được cử hành hàng năm ở miền Nam cho mãi đến năm 1975 mới chấm dứt. Riêng ở hải ngoại ngày này đã được thay thế bằng ngày 30 tháng 4, ngày miền Nam sụp đổ vào năm 1975. Ðối với chế độ Cộng Sản, cái nhìn về ngày 20 tháng 7 có thể khác. Có điều họ đã không thành công ở Hội Nghị Genève như họ đã mong đợi. Hai nước đồng minh và là đàn anh của họ không những đã không ủng hộ họ, lại còn bắt ép họ phải nhượng bộ. Rút cuộc, Võ Nguyên Giáp thắng ở Ðiện Biên Phủ, nhưng Phạm Văn Ðồng đã thua ở Genève, dù cho ông này đã toát mồ hôi để bảo vệ lập trường của mình. Ðiều này giải thích tại sao nhà cầm quyền Hà Nội sau đó đã không cho phổ biến những chi tiết về Hội Nghị Genève cũng như Hiệp Ðịnh Genève và đã mập mờ không nói rõ bản chất thực sự của các văn kiện. Nói cách khác, chánh quyền Cộng Sản Hà Nội trong thời gian điều đình cũng như sau khi Hiệp Ðịnh Ðình Chiến đã được thông qua đã không cho quần chúng, kể cả các cán bộ trung cấp biết Hội Nghị đã diễn tiến ra sao, lập trường các phe như thề nào, và nội dung gồm có những khoản gì. Nhưng dù sao, từ những căn cứ ở sâu trong rừng núi, sau ngót chín năm chiến đấu bằng súng đạn và bằng mạng sống của trên dưới một trăm ngàn vừa bộ đội, vừa dân công, Hồ Chí Minh và những người theo ông đã về được Hà Nội, chính thức được kiểm soát một nửa lãnh thổ của quốc gia. Ðây cũng đã là một thắng lợi lớn cho những người Cộng Sản rồi. Còn Pháp thì ngược lại. Ðược Nga và Trung Cộng ủng hộ, Pháp đã đạt gần hết những gì Pháp muốn, từ việc tách rời ngưng bắn ra khỏi chánh trị, loại Việt Minh và phe Cộng Sản Miên, Lào ra khỏi những quốc gia này, đến việc nâng đường ranh chia cắt từ vĩ tuyến 13 lên vĩ tuyến 17, bảo vệ được hải cảng Ðà Nẵng rất cần thiết cho Lào và Cố Ðô Huế cho miền Nam sau này. Những kinh nghiệm không được những người trong cuộc rút tỉa Thái độ của hai nước Nga và Trung Cộng ở Hội Nghị Genève cho người ta thấy rất rõ một sự thực đơn giản là trong liên hệ giữa các quốc gia, quyền lợi mỗi quốc gia riêng lẻ luôn luôn được đặt lên trên hết dù là giữa các quốc gia Cộng Sản. Cũng vậy giữa những nước lớn và những nước nhỏ, giữa những nước mạnh và những nước yếu. Kinh nghiệm này dường như đã không được những người Cộng Sản Việt Nam, mà đại diện trong một thời gian dài là Phạm Văn Ðồng, chú ý tới. Giữa những người Việt không Cộng Sản và người Tàu, người Nga, trong những năm sau đó, họ đã lựa chọn người Tàu, người Nga, không để ý tới yếu tố đồng bào ruột thịt. Họ đã cố tình vi phạm hiệp định mà họ đã chấp nhận ngay từ đầu bằng cách không cho tập kết hết cán bộ, quân lính của họ ra Bắc, trong đó có cả Lê Duẩn, người sau này đã trở thành bí thư Ðảng Cộng Sản Việt Nam, dùng võ lực chiếu cố miền Nam và đã tạo cơ hội cho nước Mỹ can thiệp sau đó, khiến cho chiến tranh bùng nổ trở lại. Hậu quả là hơn ba triệu người bị chết một cách oan uổng và thù hận giữa những người dân cùng một nước đã mỗi ngày một dày, mỗi ngày một sâu hơn. Con số người chết này mang rất nhiều ý nghĩa nếu người ta để ý tới con số tử vong chưa tới một trăm ngàn của Chiến Tranh Việt Pháp, 1946-1954, trước đó và những nạn dân gián tiếp vì là thân nhân, bạn bè của họ. Con số nạn nhân của cuộc chiến tranh Ðông Dương lần thứ hai do đó phải nhân lên từ năm tới mười lần. Ðiều này giải thích tại sao phong cảnh Việt Nam từ sau năm 1975 lại mang quá nhiều màu trắng của những nghĩa trang liệt sĩ và tại cứ gần tết ở các làng miền Bắc người ta lại giỗ đồng lúc các chồng con tử sĩ. Cũng vậy thay vì hỗ trợ cho miền Nam trong nỗ lực bảo vệ các quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa thì Phạm Văn Ðồng lại công nhận hải phận mới do Trung Cộng vẽ lại vào năm 1958 rồi hoàn toàn yên lặng vào năm 1974 khi Trung Cộng xâm lăng Hoàng Sa. Nguyên nhân chính không ngoài sự tùy thuộc, hay trung thành của đảng Cộng Sản Việt Nam vào Cộng Sản quốc tế lãnh đạo bởi Nga và Trung Cộng để đổi lấy viện trợ của Nga và Trung Cộng. Giữa người dân và Cộng Sản Quốc Tế, Cộng Sản Việt Nam đã lựa chọn Cộng Sản Quốc Tế và đã trở thành nước duy nhất trong số bốn nước bị phân chia vì chủ trương Quốc - Cộng đã dùng võ lực để thống nhất lãnh thổ. Ðó là điểm then chốt của vấn đề và là kinh nghiệm mà lẽ ra ngay từ năm 1954 họ phải rút tỉa. Hậu quả ra sao, bây giờ mọi người đã thấy rõ. Riêng đối với người Việt Quốc Gia, mặc dầu không cản được sự chia đôi đất nước, họ vẫn có được một nửa thay vì chỉ có một phần ba lãnh thổ, từ vĩ tuyến 13 trở xuống, nhờ người Pháp, dầu cho thua trận, sớm muộn cũng phải ra đi, nhưng vẫn từng bước giữ lại những gì có thể giữ được cho đồng minh đã liên kết với mình. Ðây là một mảnh đất tạm dung cho những ngưới Việt không cộng sản trong 20 năm sau đó, trước khi giông tố lại đổ ập tới. Chính trên mảnh đất này, họ đã tom góp, tu bổ lại những di sản của cha ông, đã nuôi dưỡng hay sanh thêm những thế hệ mới, đã có dịp tiếp xúc, học hỏi từ thế giới bên ngoài. Bỏ qua một bên những gì thuộc giới lãnh đạo mà nhiều người không hãnh diện, những gì họ đã tom góp rồi bồi bổ thêm trong mọi lãnh vực, kể cả trong những lãnh vực sáng tạo như văn chương, âm nhạc, và nghệ thuật, đã trở thành những vốn liếng vô cùng quí giá và độc đáo để họ mang theo khi dời bỏ đất nước ra đi trong phần tư cuối cùng của thế kỷ hai mươi vừa mới chấm dứt. Những vốn liếng này, kèm theo những kinh nghiệm họ đã thâu lượm được về đủ mọi phương diện trước đó phải được nhìn như những dữ kiện vô cùng quan trọng trong lịch sử dân tộc Việt Nam hiện đại, nói chung, và lịch sử Người Việt Hải Ngoại, nói riêng, trong một công trình nghiên cứu mà người viết nghĩ rằng rất nên và có thể thực hiện được. Riêng về những kinh nghiệm người Việt Quốc gia đã không rút tỉa được vì lý do này hay lý do khác là kinh nghiệm thiết lập ngoại giao với các nước trên thế giới. Trong thời gian họp Hội Nghị ở Genève, Ngoại Trưởng Trung Cộng Châu Ân Lai đã bày tỏ sự công nhận cả hai chánh phủ Việt Nam, sau đó trong buổi tiếp tân từ giã, họ Châu lại mời bào đệ của Tổng Thống Diệm là ông Ngô Ðình Luyện với những lời ngỏ có tính cách mở đường, bất chấp phản ứng của Phạm Văn Ðồng và phái đoàn của nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa. Chưa hết, sau này Châu Ân Lai còn gửi thư cho Tổng Thống Ngô Ðình Diệm muốn gợi ý cho một sự thiết lập bang giao giữa hai nước một lần nữa. Tất cả đều không được hồi âm. Vào những năm này, sự lơ là của các nhà cầm quyền ở miền Nam dù sao vẫn còn có thể hiểu được. Trên đây là ý kiến của GS sử học Phạm Cao Dương, quí vị độc giả có nhận định gì khác xin mời sử dụng Hộp tiện ích đặt bên góc phải, phía trên, để gửi ý kiến tranh luận, xin viết bằng phông chữ Unicode. GS Phạm Cao Dương là tiến sĩ Sử học, năm nay 68 tuổi. Trước 1975 làm việc tại đại học Văn Khoa và Sư Phạm, thuộc Viện đại học Sài Gòn. Năm 1975 tiếp tục làm việc trong ngành giáo dục, là chuyên viên nghiên cứu hay giảng dạy ở các đại học của California như UC Berkeley, UCLA, UC Irvine. Ông là tác giả của nhiều sách và bài khảo cứu về lịch sử và văn hóa Việt Nam, hiện đang tiếp tục soạn bộ Lịch Sử Dân Tộc Việt Nam. ------------------------------------------------------------------------------------------- Trần Kỷ, ÚcTôi đọc rất lấy làm thú vị về những quan điểm của GS Phạm Cao Dương, đặc biệt là về thỏa ước giữa Pháp và Quốc gia Việt Nam ký, 4.6.1954, trong đó Pháp công nhận chủ quyền độc lập của Quốc gia Việt Nam. Rõ ràng là hiệp định Geneva có 1 điều khoản qui định về cuộc tổng tuyển cử thống nhất Việt Nam 2 năm sau đó, tức là vào tháng 7 năm 1956. Hiệp định Geneva có được người Pháp ký và tuyên bố công nhận, Pháp và các chính quyền phụ thuộc phải có trách nhiệm thi hành hiệp ước này. Điều này là không thể phủ nhận. Câu hỏi mà chúng ta thường gặp là Quốc gia Việt Nam có chịu trách nhiệm thi hành hiệp định Geneva này hay không. Theo cách nhìn của GS Phạm Cao Dương, thì với thỏa ước 4.6.1954, người đọc có thể suy diễn là Quốc gia Việt Nam không phụ thuộc vào Pháp, và do vậy có quyền phủ nhận hiệp định Geneva đó. Tôi có cảm giác đây là điều GS Phạm Cao Dương muốn nhắm tới. Nếu đây là lý do để Quốc gia Việt Nam không tôn trọng hiệp định Geneva thì quả là kỳ lạ. Sau khi Pháp ký hiệp định Geneva, Pháp cũng ký với Mỹ, Anh, Thailand, Philippine và một vài quốc gia khác một hiệp ước phòng thủ chung vào cuối năm 1954 (SEATO). Đây là cơ sở pháp lý để VNCH "nhờ" Mỹ vào bảo vệ sau này. Theo cách nhìn, thỏa ước 4.6.1954 cho phép Quốc gia Việt Nam phủ nhận hiệp định Geneva, thì rõ ràng hiệp ước phòng thủ chung SEATO do Pháp ký là vô giá trị. Do đó việc Mỹ đưa quân vào miền Nam Việt Nam là hoàn toàn không có một sơ sở pháp lý nào. Một nửa thế kỷ đã qua, có lẽ đã đến lúc chúng ta nên trả lại sự thật đầy đủ, chứ không nên chỉ nói một nửa phần sự thật có lợi cho mình, nhất là khi người nói đó lại là một nhà nghiên cứu chuyên nghiệp về chủ đề này. Toàn Xuân, tp.HCM Đọc bài của GS sử học Phạm Cao Dương, thoạt nhiên bạn đọc cảm thấy thú vị vì những nhận định và thông tin đưa cung cấp, dừng như lịch sử VN gia đoạn này đúng là như vậy. Thế nhưng, bài học gì rút ra được từ đây? Tôi hoàn toàn đồng ý với bạn Trần Kỷ, người Mỹ không có lý do chính đáng nào khi can thiệp vào VN. Chỉ có thể dùng 2 chữ XÂM LƯỢC để nói lên bản chất cuộc chiến tranh 20 năm của Mỹ gây thảm cảnh nhồi da xáo thịt dân tộc VN. Tất cả các cường quốc : Nga, Mỹ, Anh, Pháp, TQ,...đều có mục đích riêng của họ khi tham gia hiệp định Geneve. VN hay Triều Tiên, thậm chí nước Đức, không thể tránh khỏi bị chia cắt bởi sức mạnh ngoại bang. Nhưng Bắc Việt vẫn quyết chiến để thống nhất toàn vẹn nước nhà, chấm dứt hoàn toàn một giai đoạn lịch sử đen tối của nước nhà, giai đoạn bị đô hộ, bị xâm lăng, chiếm đóng. Tôi chỉ thấy một bài học là luôn phải chống ngoại xâm để bảo vệ đất nước, bảo vệ danh dự dân tộc. | Ý kiến tham gia trang Diễn Đàn của Ban Việt Ngữ đài BBC: | Geneva và những kinh nghiệm chưa được rút tỉa |
Việc kết nghĩa với Nha Trang đang được thành phố Irvine thuộc Quận Cam, Hoa Kỳ thảo luận Sự kiện đang gây dư luận trong cộng đồng người Việt tại Little Saigon, thủ phủ của người Việt ở Quận Cam. Mấy ngày qua, truyền thông Việt ngữ đã đưa tin và trên sóng phát thanh có nhiều bàn luận, kêu gọi người Việt trong vùng phản đối dự định kết thân với Việt Nam của thành phố Irvine. Irvine nằm trong Quận Cam, cách Little Saigon 15 phút lái xe về hướng nam. Thành phố này có khoảng tám nghìn cư dân gốc Việt trong số 230 nghìn dân. Đây cũng là nơi có Đại học University of California với đông sinh viên gốc Việt và trong trường có thư viện lưu trữ tài liệu về người Việt tại Hoa Kỳ. Năm 2006, trong kỳ bầu thị trưởng Irvine có ông John Dương (Dương Việt Quốc) ra tranh cử nhưng không thành công. Phản đối vì lý do nhân quyền Khi thông tin về nghị trình họp của hội đồng thành phố được niêm yết có đề mục thảo luận kết nghĩa với Nha Trang, nhiều dân cử gốc Việt trong vùng đã lên tiếng phản đối, đồng thời kêu gọi đồng hương bày tỏ quan điểm không tán đồng bằng cách gọi điện hay gửi thư cho thị trưởng và các nghị viên Irvine. Thị trưởng Trí Tạ và Nghị viên Sergio Contreras của thành phố Westminster, bên cạnh Irvine, nơi đa số cư dân là gốc Việt, đã gửi một thư đến thị trưởng Irvine và các nghị viên để bày tỏ sự quan ngại về việc kết nghĩa chị em giữa hai thành phố. Lá thư viết: “Những vi phạm nhân quyền và việc chính phủ (Hà Nội) liên tục hành hạ công dân thì họ không nên được tưởng thưởng bằng cách thiết lập các quan hệ với một thành phố Mỹ như thành phố Irvine.” Hai vị dân cử của Westminster yêu cầu quí dân cử Irvine thận trọng nghiên cứu đề nghị kết thân và quan tâm đến ảnh hưởng của nó đối với cộng đồng người Mỹ gốc Việt ở Quận Cam. Cùng lúc, Giám sát viên Janet Nguyễn, dân cử gốc Việt cao cấp nhất ở Quận Cam, cũng lên tiếng phản đối và kêu gọi đồng hương hãy đến tham dự đông đảo phiên họp của hội đồng thành phố vào chiều 8/4. Một thông cáo phản đối từ một ủy ban trong cộng đồng người Việt được đưa ra có sự yểm trợ của nhiều cựu dân cử cũng như dân cử đương nhiệm ở Quận Cam là Trí Tạ, Trần Thái Văn, Phạm Kim Long, Nguyễn Quốc Lân, Michael Võ, Dina Nguyễn, Tyler Diệp. Thị trưởng Westminster, ông Trí Tạ, đã gửi thư đến thị trưởng Irvine và các nghị viên bày tỏ quan ngại Bản thông cáo viết: “Cộng sản Việt Nam đang âm thầm tìm cách xâm nhập vào Cộng đồng Việt Nam tại Orange County dưới hình thức ẩn dấu trong việc kết nghĩa giữa hai thành phố Irvine – Nha Trang… Nếu hội đồng thành phố chấp thuận, sẽ cho phép cộng sản Việt Nam sinh hoạt, treo cờ cộng sản công khai tại thành phố Irvine khi có lễ hội.” Chương trình kết nghĩa là sáng kiến của nghị viên Larry Agran, theo đó Irvine sẽ kết tình huynh đệ với ba thành phố trên thế giới: Baoji của Trung Quốc, Karachi của Pakistan và Nha Trang của Việt Nam. Trước dư luận mạnh mẽ phản đối từ cộng đồng người Mỹ gốc Việt, Phó thư ký thành phố, bà Pam Perkin cho biết theo lịch trình buổi họp chiều 8/4 tới, hội đồng thành phố sẽ thảo luận đề nghị kết nghĩa chị em của nghị viên Larry Agran, tuy nhiên sau đó có đi đến việc biểu quyết hay không thì tùy thuộc các dân cử tham dự buổi họp hôm đó. Quan tâm đến ý kiến của nhiều người trong cộng đồng, Thị trưởng Irvine Steven Choi và Nghị viên Agran đã đồng ý có những cuộc gặp với đại diện cộng đồng người Việt vào sáng thứ Hai 7/4 để lắng nghe quan điểm của họ về vấn đề này. Trong khi đó, trong cuộc tiếp xúc với cộng đồng ngày 6/4, Phó Thị trưởng Jeff Lalloway và nghị viên Christina Shea cho biết họ sẽ bỏ phiếu chống kết thân. Hội đồng thành phố Irvine có tất cả năm dân cử. Lý do kết nghĩa Việc thành phố Mỹ kết nghĩa chị em – Sister City – với các thành phố trên thế giới đã có từ hơn nửa thế kỷ qua, với mục đích trao đổi và phát huy văn hoá, tình thân cũng như thương mại giữa những địa phương với nhau. Đây là những quan hệ dựa trên “dân với dân” từ nhiều thành phố Mỹ với các nơi trên thế giới. Tại California, Los Angeles đã kết thân với 26 thành phố khác ở khắp mọi châu lục, San Diego với 15, San Jose với 8. Riêng với Việt Nam, San Francisco là thành phố đầu tiên của Mỹ kết thân với Thành phố Hồ Chí Minh từ năm 1995, khi quan hệ hai nước mới được thiết lập. Ủy ban Kết nghĩa SF-HCM hiện do ông George Saxton làm giám đốc điều hành, bác sĩ Bùi Duy Tâm là chủ tịch hội đồng quản trị. Ủy ban có sinh hoạt hàng tháng, tổ chức phát thưởng và thực hiện các chuyến đi mỗi năm với mục đích phát triển quan hệ kinh tế và giao hảo giữa hai nơi. Cũng ở miền bắc California, Thành phố Oakland đã kết thân với Đà Nẵng từ năm 2005, nhưng ủy ban này không có sinh hoạt gì và cũng đã không còn đăng ký hoạt động từ nhiều năm nay. Oakland còn kết thân với Santiago của Cuba, Dalian của Trung Quốc. Cách đây gần một thập niên, khi ông Jerry Brown làm thị trưởng đã đón tiếp một phái đoàn từ Trung Quốc sang thăm thân hữu và đã gặp biểu tình của cư dân phản đối chính phủ Bắc Kinh chà đạp nhân quyền và tham nhũng. Đà Nẵng cũng là chị em với thành phố Pittsburgh, bang Pennsylvania. Trong buổi lễ ký kết văn bản kết thân cuối năm 2008 đã có sự có mặt của giới chức ngoại giao Việt Nam đến từ Đại sứ quán ở Thủ đô Washington. Những thành phố ở Việt Nam hiện có quan hệ kết thân chị em tại Hoa Kỳ là cố đô Huế với New Haven, nơi có Đại học Yale; thành phố cảng Hải Phòng với Seattle, nơi có trụ sở của Boeing. Riêng tại nam California, đã có New Port Beach kết thân Vũng Tàu và Riverside với Cần Thơ. Hai thành phố này cách Little Saigon chừng một giờ lái xe và việc kết nghĩa đã không gặp phản ứng chống đối mạnh từ người Việt. Tháng trước, hội đồng thành phố Riverside mới có quyết định kết thân với Cần Thơ. Phản đối việc này là một số cựu chiến binh Mỹ đã từng chiến đấu tại Việt Nam. Trước dự định kết thân giữa Irvine với Nha Trang, luận cứ của hầu hết người gốc Việt đưa ra là vì những vi phạm nhân quyền thô bạo do Hà Nội áp đặt lên người dân ở Việt Nam. Những người ủng hộ cho rằng việc kết nghĩa là để hai bên hiểu nhau hơn về văn hoá, giáo dục và tạo tình thân giữa cư dân hai nơi với nhau. Quận Cam có những thành phố Westminster, Garden Grove, Santa Ana đã ban hành những nghị quyết ngăn cản các phái đoàn nhà nước cộng sản Việt Nam ghé thăm. Lần viếng thăm chính thức sau cùng của phái đoàn nhà nước Việt Nam là năm 2007, do Chủ tịch Nguyễn Minh Triết dẫn đầu, tổ chức tại một khách sạn ở Thành phố Dana Point, cực nam của Quận Cam. Bên ngoài đã có hàng nghìn người biểu tình phản đối. Giữa tháng Ba vừa qua, nhiều quan chức thuộc bộ ngoại giao, nội vụ và công an do Thứ trưởng Ngoại giao đặc trách người Việt ở nước ngoài là Nguyễn Thanh Sơn hướng dẫn đã có chuyến thăm viếng nam bắc California. Lịch trình và các cuộc gặp gỡ của đoàn được giữ kín vì lo sợ có biểu tình phản đối. Dự trù sẽ có hàng trăm người Việt tham dự phiên họp chiều 8/4 của hội đồng thành phố Irvine để nói lên quan điểm của họ. Bài viết thể hiện quan điểm và cách hành văn của tác giả, một blogger sống tại California. | Chiều thứ Ba 8/4 tới đây, Hội đồng thành phố Irvine ở nam California sẽ thảo luận việc kết nghĩa chị em với Nha Trang của Việt Nam. | 'Không muốn kết nghĩa với Nha Trang' |
Ông Nguyễn Đức Toàn, phó chủ tịch Hội người Việt tại St Petersburg và là đại diện quyền lợi hợp pháp cho Vũ Anh Tuấn nói với BBC rằng ông đang đợi văn bản chính thức của tòa để tiến hành các hoạt động khiếu nại: Chúng tôi chưa nhận được quyết định cuối cùng của tòa án tuy kết quả đã có từ hôm qua. Hội đồng Bồi thẩm đã không công nhận chứng cứ của cảnh sát điều tra và Viện kiểm sát và không buộc tội bất cứ một bị cáo nào. Chúng tôi cho rằng, Hội đồng Bồi thẩm phán xét không nghiêm minh. Ngay bản thân bồi thẩm đoàn 12 người cũng được lựa chọn một cách hoàn toàn ngẫu nhiên. BBC: Luật sư đại diện cho Vũ Anh Tuấn đã trình trước tòa những tình tiết chứng cứ gì để khẳng định các bị cáo đã sát hại em Tuấn? Chứng cứ của chúng tôi hoàn toàn dựa trên điều tra của cảnh sát. Chính các bị cáo cũng đã tự thú trước cơ quan điều tra, tuy nhiên tại tòa, họ đã phản cung. BBC:Vụ này thu hút khá lớn sự chú ý của dư luận tại Nga, vậy phản ứng của họ như thế nào? Đúng là vụ này đã gây chú ý trong không những báo chí mà cả người dân. Có nhiều phản ứng khác nhau trước phán quyết vừa rồi. Có báo viết rằng đây là thắng lợi của xã hội dân chủ vì họ cho rằng trong quá khứ hàng chục năm nay, cảnh sát và Viện kiểm sát Nga đã bắt giữ không đúng người đúng tội, gây oan sai. Họ cho rằng việc dùng bồi thẩm đoàn có nghĩa người dân được tham gia xét xử. Tuy nhiên hầu hết các báo thì chỉ đưa tin chứ không có bình luận. Cộng đồng, nhất là người nước ngoài, thì hết sức quan tâm. --------------------------------------------------------- Phát, Sài GònBạn Light nói sai rồi Có lẽ không nhiều người VN có "sự coi trọng và niềm tin" cho đất nước Nga như bạn nghĩ đâu. Cũng đúng như ông Dân Tộc đã nói, nước Nga cũng như Trung Quốc chỉ xem VN như một tiểu quốc con nợ mà hằng năm phải gửi tiền, dầu khí và nhân công để trả nợ cho "công cuộc chống Mỹ vĩ đại" mà thôi. Bằng chứng đơn giản nhất là bạn Light có thể ra đường và bắt đại 10 người và hỏi họ chọn lựa giữa ai: Nga, Trung Quốc hay bọn đế quốc tây phương? Ờ, mà cũng không xong... vì chắc ai cũng rõ cái nón "phản động" như cái vòng kim cô ở trên đầu toàn dân như thế nào rồi. LightTôi rất đồng ý với ý tưởng của ban Trúc, Sài Gòn về việc thu thập chữ ký điện tử để thể hiện một hình thức kháng án. Không thể để Hội Đồng Bồi Thẩm với những cá nhân không am hiểu gì về luật pháp cũng như quan niệm về sự công bằng mà lại xét xử được. Nhìn ở khía cạnh trình độ thì HĐBT không thể xét xử bất kỳ một vụ án nào cho dù là một vụ móc túi. Nước Nga nếu không có cái nhìn đúng đắn về vấn đề này thì sẹ mất đi sự coi trọng và niềm tin vốn có của dân Việt Nam. Nguyen, Hà NộiKhi có người nói rằng người Nga sống rất bạc tình, họ có tư tưởng Dân Tộc Chủ Nghĩa rất lớn thì có rất nhiều người ở Việt Nam không tin. Người ta vẫn nghĩ đến một dân tộc Nga tốt bụng, đặc biệt những người thuộc thế hệ trước, từng được sống dưới chế độ Cộng sản Nga. Phải có lý do thì mới có chuyện hàng trăm năm nay người châu Âu rất xem thường dân tộc Nga, thậm chí họ coi người Nga là hạ đẳng. Qua vụ án này hy vọng mọi người nhìn nhận rõ hơn về dân tộc Nga. Truc, Sài GònCác bạn Việt Nam ơi, tại sao chúng ta không thu thập chữ ký, qua website hoặc bản kiến nghị, trong và ngoài nước rồi gửi cho chính phủ Nga để kháng án? NNNCác bác ơi, các bác ngây thơ quá. Liên Xô ngày xưa người ta tốt với mình, giúp mình để mình đánh nhau với thằng Mỹ giùm họ. Tức là hồi ấy mình vẫn có giá trị để họ lợi dụng. Bây giờ thì mình có cái gì? Họ hiện nay không có chiến lược gì ở Đông Nam Á, nên giá trị VN giảm sút trong mắt Nga. Thế gian có kẻ này người kia nhưng các bác thử tưởng tượng nếu tại Hà Nội của ta mà có 200 ngàn người Nga sinh sống trong đó có rất nhiều người không có giấy tờ gì cả thì các bác sẽ làm gì nào? Vietnamese, Hà NộiThật sự bất ngờ khi biết kết quả xét xử. Tôi nghĩ đã đến lúc Chính phủ dùng biện pháp ngoại giao để đòi hỏi công bằng cho người dân Việt Nam trên nước Nga. Sinh viên Việt Nam trên thế giới hãy giữ bình tĩnh và cố gắng đấu tranh để dành lại sự công bằng cho Vũ Anh Tuấn. Chính Doanh, Hà NộiVới phán quyết như vậy, nước Nga cho thế giới thấy một mảnh đất vô luật pháp. Không một xứ sở có một chút văn minh nào lại chứng kiến cảnh giết người dã man mà lại được xử vô tội. Nước Nga đang trong thời kỳ trung cổ chứ không fải của năm 2006. Sinh viên, Hà NộiTôi nghĩ từ nay mọi hình ảnh về một nước Nga đôn hậu anh hùng... như trong sách vở trong bài giảng của thầy cô giáo sẽ biến mất trong tôi. Linh Linh, Hà NộiThực sự em không thể hiểu nổi trong chuyện này có uẩn khúc gì mà bồi thẩm đoàn lại ra phán quyết như vậy trước cái chết của anh Tuấn. Em chỉ là 1 sinh viên Luật còn rất trẻ , nhưng trước sự việc này, em thất vọng vô cùng với luật pháp của Nga . Em chỉ muốn lên ý kiến của em , người đã mất thì không thể lấy lại được. Nhưng những gì người đang sống làm sẽ tác động rất nhiều đến gia đình anh Tuấn và cộng đồng người Việt ở Nga , thậm chí là những người Nga cũng thấy phẫn uất cho bản án mà bồi thẩm đoàn đã phán quyết. Mong anh Tuấn hãy yên nghỉ , gia đình anh bớt đau buồn, công lý luôn đứng về phía lẽ phải. Tất cả mọi người hãy cùng nhau đứng lên để phản đối cái điều phi lý này. Hai Nguyen“Những gì trái tim không để tâm đến, đôi khi mắt cũng không nhìn thấy được” - Ngạn ngữ Nga. Trong phiên tòa có yếu tố nạn nhân là người nước ngoài này, mà lại là một nước vừa nhỏ lại vừa nghèo nàn lạc hậu, khi xưa đã từng phụ thuộc hòan toàn vào Nga Sô để đối phó với đế quốc Mỹ, thậm chí hiện nay đang tranh quyền sống với người bản xứ nữa chứ thì có đáng để người ta phải bận tâm xét xử cho công bằng không nhỉ? “Hội đồng Bồi thẩm” bao gồm những ai? Họ chẳng phải là những người tử tế được chọn lọc từ các thành phần trong xã hội để đại diện cho nhân dân Nga tham gia vào quá trình tố tụng đó sao? Cái cách họ phủ nhận các chứng cứ được đưa ra cũng đủ cho chúng ta thấy rằng quan điểm của họ chẳng khác mấy so với bọn đầu trọc đang đứng trước vành móng ngựa. Hình ảnh tươi cười hớn hở của các tên nghi phạm, nhất là tên có bộ mặt hung hãn với cái đầu trọc xâm chằng chịt sau khi đuợc tòa tuyên trắng án, chắc hẳn làm ấm lòng các vị trong “Hội đồng Bồi thẩm” nhưng với tôi sự phẫn nộ trong lòng nó cứ day dứt mãi. Ty DanhĐúng thế, bạn nào viết chủ đề "dân tộc" rất đúng "VN mình tự đánh nhau, giết nhau, phá hoại chính đất nước mình, cả Mỹ và Liên xô chỉ coi VN là một bãi chiến trường để thử vũ khí" tự xem mình là đất nước anh hùng, chiến thắng mọi kẻ thù hùng mạnh, chỉ là những câu tự ru ngủ mình thôi. Thực ra trong mắt các nước chả coi Việt Nam là gì cả. Xu Nguyen, TP HCMTại sao chính phủ VN không lên tiếng bảo vệ học sinh, sinh viên người Việt đi học xa tổ quốc? Đấy là những người con ưu tú, ra nước ngoài tiếp thu KHKT về xây dựng đất nước. Nhưng điều họ nhận được là sự thờ ơ một cách nhẫn tâm, xem thường tính mạng con người. Nhà nước cũng có 'nỗi khổ' vì ngoại giao nhưng ta hãy lên tiếng cho dù có yếu ớt đi nữa thì đấy vẫn là động tác tích cực cho thấy đất nước mình vẫn còn tồn tại, vẫn còn tinh thần dân tộc. Hỡi những người Việt Nam yêu nước, chúng ta hãy cùng kêu gọi chính phủ lên tiếng bảo vệ đồng bào mình. Nếu không thì nhân dân ta chẳng bao giờ dám lên tiếng trên trường Quốc tế đâu, bởi lẽ tính mạng nhân dân còn không quan trọng thì còn gì có thể xem trọng hơn? Ngan Phan, Sài GònTôi nghĩ từ nay về sau nhà nước ta không nên đưa sinh viên đến Nga du học nữa mà nên đưa tất qua Cu-ba và Bắc Triều Tiên học để tôi luyện về Chủ Nghĩa Xã Hội khoa học. Tuấn ThiNước Nga từ 15 năm nay đang chuyển đổi theo hướng "dân chủ". Cách thức sử dụng "bồi thẩm đoàn" trong việc xét xử chẳng phải là sản phẩm của nền "dân chủ" là gì. Đấy là kết cục của việc áp dụng một cách máy móc "dân chủ" theo phương tây. Trần Thị Đài ChuyêtĐây là điều quá đau xót không chỉ cho Tuấn mà cho cả dân tộc. Vì có lẽ, sau một thời gian đất nước làm chư hầu cho Nga, đến nay người Nga vẫn coi Việt Nam là chỉ là lũ hạ cấp. Không hiểu lãnh đạo nhà nước có thấy nhục nhã và đau lòng vì chuyện này hay không? Duy Linh, TP HCMĐiều này sẽ gây tền lệ xấu cho các vụ bạo lực liên quan đến người nước ngoài tại Nga. Tôi tin chắc rằng VKS của Nga tại St Petersburg sẽ có quyết định hợp lý! TN, Hà NộiThực sự là rất rất thất vọng, hình ảnh tốt đẹp về nước Nga , con người và luật pháp của nước Nga đã sụp đổ trong rất nhiều người, không thể chấp nhận được nữa, chả lẽ công bằng là như thế sao... Phi Hùng, Hà NộiLà một công dân của nước Việt nam, tôi không thể ngồi yên thờ ơ trước cái chết của sv Anh Tuấn. Cái chết đó là do động cơ thù hằn dân tộc và với tính chất dã man của nó đã gây chấn động cộng đồng trên toàn thế giới, thế mà toà án Nga lại xử trắng án cho những kẻ tình nghi. Thật là tội nghiệp và oan uổng cho Anh Tuấn. Tôi viết bài này chỉ để bày tỏ nỗi uất ức về sự bất công không những của riêng tôi mà của hầu hết công dân việt nam. Thế nhưng tiếng nói của tôi rất nhỏ bé không có ý nghĩa gì. Điều mà tôi cần, mọi công dân nước Việt nam cần đó là có vị cấp cao, ví dụ như thủ tướng chính phủ lên tiếng nói bênh vực, bảo vệ lợi ích chính đáng của công dân mình. LQVKhông thể chấp nhận kết quả cực kỳ vô lý như thế. Chỉ trích đã nhiều, than vãn ai nghe, chờ trông có ích gì, và đây không phải là lần đầu. Tất cả người VN còn lương tri hãy cùng nhau lên tiếng phản đối, cùng đoàn kết làm việc gì đó thiết thực cho cộng đồng Việt, cho linh hồn A.Tuấn bình an trở về với hồn thiêng sông núi. Dân tộcỞ đây tôi chưa muốn nói đến tình hình chung của người ngoại quốc ở Nga, mà chỉ đề cập đến cộng đồng VN mình: tại sao mình cứ phải nhẫn nhục, tại sao mình phải lép vế, chịu thiệt? Ví dụ thử so sánh về quyền lợi nhé: nói là Liên xô giúp VN chiến thắng Mỹ - sai, cả Mỹ và Liên xô chỉ coi VN là một bãi chiến trường để thử vũ khí, để chơi ván bài chinh trị. Kết qủa là VN mình tự đánh nhau, giết nhau, phá hoại chính đất nước mình. Bây giờ thì sao? Người Nga hàng năm thu cả tỉ đôla từ dầu khí của VN (cứ hút lên bán lấy tiền), bán cho VN hàng triệu tiền vũ khí mỗi năm, còn người VN mình nhận gì của Nga ngoài vài chục triệu đôla từ buôn bán ở chợ búa (vất vả lắm) và một ít nữa từ xuất khẩu nông sản mà lại bị coi thường! | Cộng đồng người Việt tại Nga loan báo là họ sẽ kháng án sau khi Hội đồng Bồi thẩm St Petersburg xử trắng án cho tất cả các nghi phạm vụ giết hại sinh viên Vũ Anh Tuấn. | 'Sẽ kháng án đến cùng' |
Tin xấu thì sao? Đơn giản là hầu hết các hãng hàng không không quan tâm. Căng thẳng tác động đến cuộc sống của ta thế nào? Covid-19: Những phi cơ nghỉ bay được cất giữ thế nào? Ghế ngồi trên máy bay: to nhỏ qua các thời kỳ Covid-19 làm thay đổi các mối quan hệ của chúng ta ra sao Ít nhất mọi việc lâu nay là như vậy. Thông thường các hãng hàng không cho hành khách lên máy bay theo trật tự về vị thế của họ với hãng và theo mức tiền họ đã chi để mua vé chứ không phải theo chỗ ngồi thật sự của họ. Điều này dẫn đến nút thắt cổ chai đau khổ trên máy bay. Đó là việc cân bằng: cho khách lên máy bay nhanh hơn, hiệu quả hơn giúp tiết kiệm tiền và thời gian của các hãng hàng không, nhưng thưởng cho sự trung thành của khách hàng - thậm chí với cái giá là thời gian hoặc sự thoải mái của những hành khách khác - có thể giúp các hãng kiếm được nhiều tiền về lâu dài. Nhưng virus corona gây đảo lộn hết. Đột nhiên, các hãng hàng không và sân bay phải cố tìm các giải pháp mới để giảm nguy cơ lây lan virus, và cần cho khách lên máy bay càng nhanh càng tốt. Từ góc độ virus corona, lên máy bay là một trong những công đoạn rủi ro nhất của việc đi máy bay. Bản thân nhà ga sân bay có cho hành khách chỗ để giãn ra, còn khi đã ở trên máy bay, bạn sẽ được an toàn một cách đáng kinh ngạc, miễn là động cơ chạy. Không khí trong cabin được làm mới hoàn toàn cứ sau 5 phút hoặc đại loại thế và được lọc bằng bộ lọc HEPA chuẩn bệnh viện, vốn loại bỏ hơn 99% virus và vi khuẩn trong các giọt bắn. Nhưng trong khi lên máy bay, hành khách tiếp xúc gần gũi với nhau, thường ở những nơi thông khí kém như lối đi giữa các hàng ghế trên máy bay hoặc ống lồng. Ngay bây giờ, đó không phải là vấn đề lớn. Nhiều máy bay đang chuyên chở lượng khách ít hơn công suất nhiều, trong khi một số hãng để trống hàng ghế giữa để cho phép giãn cách xã hội. Nhưng đó không phải là lựa chọn tài chính khả dĩ cho tương lai và nó tạo ra áp lực rất lớn phải làm sao sắp xếp việc lên máy bay cho hợp lý. Trong thời gian ngắn hạn, lên máy bay hiệu quả hơn sẽ giúp hành khách được an toàn, trong khi lý tưởng nhất là tiết kiệm tiền bạc cho các hãng bay. Về lâu dài, nó có thể thay đổi vĩnh viễn cách chúng ta lên máy bay. Giải pháp trông có vẻ đơn giản Trong tình huống bình thường, các hãng hàng không lựa chọn sự rối loạn có kiểm soát. Covid-19: Phần lớn các ca tử vong không phải do virus gây ra Đeo khẩu trang có thực sự giảm lây Covid-19? Tiến hành xét nghiệm virus corona khó, dễ tới đâu? Những người đầu tiên lên máy bay là những hành khách có vị thế cao và những người cần được trợ giúp trong quá trình bay, tiếp theo là từng nhóm hành khách hạng bình dân. Vì các nhóm hành khách này thường không được gọi lên máy bay theo hàng ghế ngồi, cho nên cách này đặc biệt không hiệu quả, nếu không muốn nói là căng thẳng. Ùn tắc là không thể tránh khỏi khi hành khách xếp hàng để lên máy bay, nhường nhau ngồi vào ghế hoặc nhấc vali để vào kệ hành lý trên đầu. Trong thế giới Covid-19, sự ùn tắc như thế có nguy cơ cao hơn nhiều chứ không chỉ là gây bực bội. Ngay cả khi có đeo khẩu trang, dồn mọi người gần với nhau trong ống lồng không có thông gió là mạo hiểm một cách không cần thiết, đặc biệt là nếu có cách nào khác tốt hơn. Michael Schultz, kỹ sư tại Viện Hậu cần và Hàng không thuộc Đại học Dresden, Đức, đã nghiên cứu chính xác vấn đề này cho một công trình mới. Ông và đồng tác giả Jörg Fuchte thuộc công ty hàng không vũ trụ Đức Diehl Aviation hy vọng sẽ công bố trong vài tuần nữa. Trong quá trình lên máy bay thông thường, một hành khách có thể tiếp xúc gần với năm hoặc sáu người khác. Áp dụng các biện pháp giãn cách xã hội, mà theo đó hành khách cách nhau khoảng một mét rưỡi, thì việc giảm số lượng người tiếp xúc gần xuống còn một hoặc hai người là không tệ, nhưng vẫn còn quá nhiều. Tuy nhiên, thay đổi quy trình lên máy bay để cho hành khách ngồi trên cửa sổ cuối máy bay lên trước chẳng hạn có thể giúp giảm hơn nữa số lần cái gọi là 'tiếp xúc hiểm nghèo'. Chìa khóa ở đây là gì sau khi các nhà nghiên cứu đã tiến hành hơn 100.000 mô phỏng? Mở cả cửa sau và cửa trước. "Sau đó, bạn có thể tách dòng người thành hai," ông trình bày. Ngay cả khi có ai đó trên chuyến bay có nguy cơ lây bệnh, "ít nhất một nửa - phía trước hoặc phía sau - sẽ không bao giờ tiếp xúc với người đó". Khi đó, "tiếp xúc hiểm nghèo" giảm đi "một cách đáng kể, xuống dưới một". Thông thường thì ống lồng chỉ cho phép tiếp cận với nửa trước hoặc nửa sau máy bay, khiến cho việc chia đôi hành khách là không khả thi. Nhưng đưa hành khách ra ngoài nhà ga để lên máy bay, bằng cách đi thẳng từ cổng chờ ra ngoài đường băng, như một số hãng hàng không giá rẻ đã làm, đã giải quyết vấn đề này, và hơn thế nữa bằng cách đưa các hành khách vào môi trường ngoài trời rủi ro thấp, nơi ít có khả năng truyền bệnh hơn. Các giải pháp khác thì triệt để hơn một chút. Cái gọi là xếp chỗ ngồi "năng động" sẽ xếp chỗ cho hành khách khi họ quét thẻ lên máy bay ở cổng - hơi giống như được sắp bàn ở một nhà hàng đông khách. Dịch Covid-19 sẽ thay đổi thế giới chúng ta thế nào Những văn phòng bí mật trốn đại dịch Covid-19 'Giãn cách xã hội' bao lâu thì chống được Covid-19? Bạn có thể có tùy chọn yêu cầu chỗ ngồi gần cửa sổ hoặc ngay lối đi, hoặc lên máy bay cùng với gia đình, nhưng số hành khách còn lại tùy thuộc vào việc máy bay đã lấp đầy như thế nào cho đến lúc đó. Bởi vì thuật toán sẽ quyết định chỗ ngồi của bạn, sẽ không có mấy ích lợi gì khi bạn tím cách chen lên phía đầu hàng. "Tôi nghĩ rằng đây có thể là tương lai," ông nói. Vật lý lý thuyết ứng dụng Có thể hợp lý khi cho rằng giải pháp nhanh nhất để lên máy bay được biết đến là giải pháp Steffen. Người nghĩ ra nó, Jason Steffen, nhìn chung không liên quan gì đến ngành hàng không. Là nhà vật lý thiên văn tại Đại học Nevada, Las Vegas, ông dành phần lớn thời gian nghiên cứu về vũ trụ - cụ thể là các hành tinh quanh quỹ đạo các ngôi sao xa xôi. Nhưng khoảng 10 năm trước, ông trở nên ám ảnh với việc làm thế nào để cho hành khách lên máy bay tốt nhất, và cuối cùng ông đã ngồi xuống "giải quyết vấn đề" trong khoảng thời gian vài tuần. Giải pháp của ông vẫn rối rắm. Hành khách lên máy bay theo từng đợt, bắt đầu với những người ngồi ghế cửa sổ ở một phía máy bay, cách nhau hai hàng ghế - chẳng hạn như ghế 30A, rồi 28A, rồi 26A, cứ thế tiếp tục. "Làn sóng" tiếp theo là hành khách ở phía bên kia - 30F, 28F, 26F - tiếp theo là ghế cửa sổ số lẻ, rồi ghế giữa số chẵn và ghế giữa số lẻ, và cuối cùng là ghế lối đi. Có lý do để xem xét giải pháp này trong bối cảnh dịch virus corona, bởi vì nó giúp di chuyển dòng hành khách rất nhanh qua hệ thống. "Khi hành khách bị chặn lại, họ không bị chặn lại bên cạnh người khác và dòng người bên trong ống lồng sẽ được giải tỏa nhanh hơn," Steffen giải thích. Nhưng có những lo ngại thực tế. Mặc dù trong các thử nghiệm thực địa, phương pháp của Steffen đã chứng tỏ nó nhanh gần gấp đôi so với cách lên máy bay thông thường, nhưng việc tổ chức thành từng đợt như thế vẫn là một thách thức. Các hãng hàng không như hãng giá rẻ Southwest của Mỹ đã có thể phân loại hành khách thành từng nhóm ở cổng ra máy bay, nhưng nó đòi hỏi sự hợp tác từ hành khách. "Cần chuẩn bị rất nhiều cho quá trình đó," Michael Schmidt, kỹ sư ở Đức hiện đang làm việc tại sân bay Munich, nói. "Bởi vì mọi người phải được xếp thành hàng và bạn không lên máy bay với người sẽ ngồi kế bên bạn cho nên nếu một gia đình đi cùng nhau, điều đó quả thật khó khăn." Schmidt đã quen với vấn đề hóc búa về việc cho khách lên máy bay. Khi còn ở Bauhaus, công ty thuộc tập đoàn Airbus vốn khai phá tương lai của ngành hàng không, ông đã giúp xây dựng thí nghiệm mô phỏng để kiểm tra tác động của mọi thứ, từ mở rộng lối đi trên máy bay đến giới thiệu các khái niệm sắp chỗ mới cho dòng hành khách. Một số công việc đó hiện đang trở nên có ích khi ông cố gắng nghĩ ra cách an toàn nhất khả dĩ để các hành khách di chuyển qua các nhà ga tại Munich. "Công việc này rất thách thức vì chúng tôi thực sự không có bất kỳ dữ liệu nào, bởi vì số lượng hành khách khá hạn chế," ông cho biết. Từ góc độ sân bay, có một vài giải pháp không yêu cầu điều chỉnh lại toàn bộ hệ thống vốn rất không hiệu quả. Hãng Lufthansa hiện đang thử nghiệm cách cho lên máy bay sinh trắc học, tức dùng máy quét 'để làm khớp danh tính với khuôn mặt của hành khách', ông giải thích. "Sau đó, họ có thể đi qua chốt kiểm soát, mà không cần phải trình ra thẻ lên máy bay hoặc điện thoại di động." Quá trình này nhanh hơn và giúp giảm tiếp xúc giữa nhân viên mặt đất và hành khách, mặc dù các chuyên gia về quyền riêng tư dẫn ra quan ngại về cách các dữ liệu sinh trắc này được lưu trữ và sử dụng. Mặc dù các đề xuất của Schultz cho phép hành khách được mang khối lượng hành lý xách tay bình thường, nhưng nếu khuyến khích được hành khách không đem theo hành lý xách tay thì việc đó sẽ giúp giảm bớt phiền toái ở khâu check-in tại cổng lên máy bay hơn, ít thời gian cãi cọ hơn về chỗ để đồ trong khoang hành lý trên đầu, và toàn bộ quá trình lên máy bay sẽ nhanh hơn. Và, trong hoàn cảnh dịch bệnh virus corona, điều đó có nghĩa là bớt thở ra và phun giọt bắn khi hành khách nhấc vali lên, làm giảm hơn nữa sự lây truyền virus. Một số sân bay của Đức bao gồm Munich và Frankfurt đã thực hiện các bước để khuyến khích hành khách thu nhỏ hành lý xách tay, ông Schmidt nói: "Nếu bạn chỉ có một túi nhỏ, có một làn nhanh (tại điểm kiểm tra an ninh)." Thế còn chính phủ Ấn Độ được cho là đang xem xét cấm hoàn toàn hành lý xách tay. Không còn lên máy bay theo nhóm nữa? Nhiều đề xuất trong số này thực sự là những cải tiến về hiện trạng chậm chạp. Nó đặt ra câu hỏi liệu trong một kỷ nguyên hậu vaccine hy vọng là không còn lâu nữa, chúng có thể trở thành bình thường mới, ngay cả khi nguy cơ lây truyền đã giảm. Ở giai đoạn đầu này, nhiều hãng hàng không vẫn đang thử nghiệm những cách tiếp cận mới. Vào tháng Tư, hãng hàng không Mỹ Delta đã bắt đầu cho lên máy bay theo hàng từ đằng sau ra đằng trước, với hành khách được yêu cầu ngồi yên tại chỗ cho đến khi hàng ghế của họ được gọi tên. (Hành khách hạng nhất vẫn có thể lên máy bay bất cứ khi nào họ muốn). Hãng United Airlines cũng đã loại bỏ việc lên máy bay theo nhóm đông, thay vào đó cho khách lên máy bay theo theo các nhóm nhỏ để giảm thiểu tình trạng đông đúc. Một khả năng, theo Seth Kaplan, nhà phân tích hàng không ở hãng Kaplan Research, là nhiều tháng giãn cách xã hội khiến chúng ta chú ý tránh để mình rơi vào trong tầm khạc nhổ của người lạ. Trong nhiều năm, một số hãng hàng không đã dùng xe buýt đưa hành khách hạng nhất đi thẳng ra máy bay, cho phép họ bỏ qua cổng chờ lên máy bay luôn. Nếu giờ đây hành khách hạng thương gia hoặc hạng nhất cũng muốn ngồi trong phòng chờ và lên máy bay càng muộn càng tốt, thì kiểu lên máy bay theo nhóm như trước sẽ không còn hợp lý nữa. Rốt cuộc là khi nói đến hàng không, "mọi khủng hoảng đều dẫn đến thay đổi trong cả ngành", ông nói. "Vì vậy, ta không thể có khủng hoảng lớn nhất, chưa từng thấy, mà lại không có những thay đổi lớn nhất chưa từng có." Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC WorkLife. | Nếu bạn đã từng xếp hàng trên lối đi đông đúc, bị kẹp chặt giữa hai người lạ và nghĩ: 'Phải có cách nào đó hay hơn để lên máy bay"' thì đây là tin tốt: Bạn đã đúng. | Cách thức lên máy bay sẽ thay đổi thế nào do Covid-19 |
Rahim từng nghe nói về các bài báo viết về việc các quân nhân tại Căn cứ Hải quân Hoa Kỳ ở Cuba đối xử tệ với tù nhân, nhưng thành thật mà nói, anh đã không tưởng tượng được rằng "một đất nước như Hoa Kỳ lại cho phép binh lính ứng xử với con người theo cách như vậy". Liệu Hollywood có phản ánh chân thực về Ấn Độ? Giấc mơ Mỹ và Lá cờ chói lọi ánh sao Ranh giới mong manh giữa khiêu dâm và khỏa thân nghệ thuật Nhưng sau khi ký hợp đồng tham gia bộ phim, dựa trên hồi ký của Slahi có tên Nhật ký Guantánamo, thì diễn viên người Algeria gốc Pháp này bắt đầu tự nghiên cứu và mọi thứ thay đổi. "Tôi đọc kịch bản, tôi đọc quyển sách, tôi xem nhiều phim tài liệu và trò chuyện với Mohamedou, vì vậy tôi hài lòng với vai diễn của mình," Rahim trả lời BBC Culture. "Nhưng tôi đã buồn và giận dữ vì tôi biết đó là câu chuyện có thật." Bộ phim Người Mauritania kể câu chuyện của tù nhân Mohamedou Ould Slahi (do Tahar Rahim thủ vai) và cuộc chiến giành tự do của anh, với sự hỗ trợ của luật sư Nancy Hollander (Jodie Foster diễn) Trước ngày 11/9, hình ảnh đại diện nổi tiếng nhất của Nhà tù Vịnh Guantánamo là trong bộ phim làm năm 1992 có tên 'A Few Good Men' (Vài Người Tử Tế), do Aaron Sorkin chuyển thể từ vở kịch cùng tên của ông. Bộ phim kể về một tấn kịch pháp lý với các diễn viên Tom Cruise, Demi Moore và Kevin Bacon chống lại nhau khi các luật sư quân đội cố gắng đưa vụ án hai sĩ quan thủy quân lục chiến Hoa Kỳ giết đồng đội tại căn cứ này ra tòa án binh. Vẻ đẹp huy hoàng của ngày tận thế Giải mã tâm lý đòi giật sập tượng các nhân vật lịch sử Thế kỷ 21: Khi thế giới diễn ra như cảnh phim bom tấn Bộ phim nổi tiếng mô tả diễn biến phiên tòa đầy kịch tính với cảnh trung úy Kaffee (do Cruise thủ vai) đối chất với sĩ quan chỉ huy căn cứ, Đại tá Jessup (do Jack Nicholson diễn). Kaffee muốn Jessup thừa nhận rằng ông có gây tác động đến vụ giết người lính thủy quân lục chiến Santiago và là người đã chỉ đạo màn che đậy vụ án sau đó. "Tôi muốn sự thật!" anh gào lên, để bị Jessup bắt bẻ rằng, "Cậu không thể kiểm soát nổi sự thật!" và sau đó hắn diễn thuyết về sự cần thiết của tội ác trong quân đội, dựa vào lý lẽ nhằm duy trì trật tự để bảo vệ quốc gia. "Con trai, chúng ta sống trong thế giới có tường ngăn, và những bức tường đó do binh lính cầm súng canh gác. Ai sẽ làm những công việc đó? Cậu hả?" Jessup nhổ toẹt trên bục nhân chứng. "Ta không có thời gian lẫn phải hạ mình giải thích cho một gã trai lớn lên và ngủ ngon lành trong tấm chăn tự do mà ta gầy dựng, và sau đó quay sang chất vấn tư cách mà ta đem lại tự do! Ta thà là nghe cậu nói 'cảm ơn' và đi mà lo chuyện của cậu." Hóa ra là, đó là một phần thông tin người ta có thể đoán trước được rằng nhà tù Vịnh Guantánamo là nơi để Jessup tung ra những tuyên bố đầy tính giáo điều. Từ khi Tổng thống George W Bush thiết lập căn cứ này thành nhà tù vào năm 2002 để giam giữ những phần tử khủng bố Hồi giáo được cho là có liên quan đến vụ tấn công 11/9 vào nước Mỹ, thì nơi có biệt danh hiệu là "Gitmo" này đã trở thành tam điểm của cuộc tranh luận nảy lửa về sức mạnh của quân đội Mỹ và niềm tin rằng kết quả có thể biện minh cho phương tiện. Sắp xếp bằng chứng trên màn ảnh Có một tranh luận từ lâu đã xảy ra trong giới làm phim và truyền hình. Vào năm 2005, kênh truyền hình cáp PBS của Hoa Kỳ phát một trong những phim tài liệu đầu tiên về những gì diễn ra bên trong Nhà tù Vịnh Guantánamo. Bộ phim Câu hỏi Tra tấn (The Torture Question) là một phần trong dòng phim Frontline của kênh này. Bộ phim xem xét nỗ lực của chính quyền ông Bush khi tạo ra khuôn khổ pháp lý cho kỹ thuật thẩm vấn tăng cường với tù nhân ở nhà tù Vịnh Guantanamo, cũng như ở các căn cứ của Hoa Kỳ tại Afghanistan và nhà tù Abu Ghraib ở Iraq. Tương tự, các phim như Gitmo - The New Rules of War (Gitmo - Quy luật Mới của Chiến tranh) (2006), Taxi to the Dark Side (Taxi đến vùng đen tối) (2007), Explorer: Inside Guantánamo (Khám phá nhà tù Guantánamo) (2009) và The Guantánamo Trap (Bẫy Guantánamo) (2011), tất cả đều có lời kể từ những cựu tù nhân, sĩ quan quân đội, người tiết lộ tin tức, luật sư và nhiều người khác, qua đó vẽ lên bức tranh về những phương thức gây tranh cãi được sử dụng với 780 người, chủ yếu là người Trung Đông, Nam Á và gốc Bắc Phi, những người bị chính phủ Mỹ giam cầm trong 18 năm qua. Các bộ phim tài liệu có số lượng nhiều hơn so với thể loại tự truyện về chủ đề này, nhưng đạo diễn người Anh Michael Winterbottom đã kết hợp hai thể loại kể chuyện này vào bộ phim truyện tài liệu năm 2006 có tên The Road to Guantánamo (Đường tới Guantánamo). Nhà làm phim xây dựng câu chuyện về "Bộ Ba" để kể lại những vụ việc dẫn đến việc họ bị bắt giữ ở Afghanistan vào năm 2001, và sau đó bị giam hai năm tiếp theo ở căn cứ, và cùng lúc sử dụng các diễn viên, trong đó có Riz Ahmed trong vai diễn đầu tiên của anh để làm tăng kịch tính với trải nghiệm kinh khủng mà họ phải chịu đựng. Bộ phim của Winterbottom thuộc dạng hiếm, trong đó chỉ khai thác góc nhìn của Ruhal Ahmed, Asif Iqbal và Shafiq Rasul, thay vì những góc nhìn của kẻ bắt giữ hay người đại diện luật pháp cứu giúp họ. Tuy nhiên, hai trong số những bộ phim tài liệu khác về nhà tù Guantánamo, Camp X-Ray (2014) và The Report (2019), đều tập trung xa hơn vào góc nhìn của người Mỹ da trắng. Bộ phim trước xây dựng câu chuyện hư cấu tập trung vào một nữ quân nhân đóng tại căn cứ, do Kristen Stewart thủ vai. Cô dần dần trở nên vỡ mộng với chỉ huy sau khi chứng kiến cách ứng xử vô nhân tính với tù nhân và cô trở thành bạn với một người tù: Ali Amir (do Peyman Moaadi diễn), một người Hồi giáo sinh trưởng ở Đức bị bắt cóc từ nhà ở Bremen trong đoạn đầu phim. Ali được xây dựng trong vai trò là con người "hoang dã cao quý", yêu thích Harry Potter và có thiên hướng cấp tiến với phụ nữ, khiến anh khác hẳn với những người cùng bị giam cầm và không văn minh khác. Họ thường đầy những thói coi thường phụ nữ và không hề khoan dung so với anh. Bộ phim tòa án trong thập niên 1990 có tên A Few Good Men có nội dung xoay quanh một vụ giết người ở căn cứ hải quân Vịnh Guantanamo Nhưng nếu phim Camp X-Ray làm in hằn định kiến ác ý về tù nhân người Hồi giáo, thì phim The Report xóa sạch nhân phẩm họ. Sức hấp dẫn của những bộ phim xem hoài không chán Đã đến lúc huỷ diệt 'Kẻ Hủy Diệt'? Đòn tâm lý chiến kiểu Anh trước Đức Quốc Xã Bộ phim truyện về luật pháp của Scott Z Burns dựa trên câu chuyện có thật của Dan Jones, do Adam Driver diễn. Dan Jones là điều tra viên đứng đầu trong vụ án điều tra bản phúc trình của Uỷ ban Tình báo thuộc Thượng viện về tình trạng tra tấn, là tài liệu ghi chép về chương trình di lý, giam cầm và tra khảo tù nhân mà CIA đã thực hiện từ năm 2002 đến 2008. Jones được mô tả như một vị "hiệp sĩ da trắng", phơi bày sự thật cho công chúng Mỹ biết về hoạt động tra tấn tù nhân, trong đó có trấn nước với những người bị cáo buộc là thành viên của al-Qaeda như Abu Zubaydah (do Zuhdi Boueri diễn). Được coi là tù nhân đầu tiên trải qua hình thức thẩm vấn tăng cường sau khi bị bắt ở Pakistan năm 2002, Zubaydah tiếp tục bị chính quyền Mỹ giam cầm không qua xét xử. Tuy nhiên, bộ phim của Burns mô tả về trải nghiệm của một người Palestine sinh trưởng ở Ả-rập Saudi, tên khai sinh là Zayn al-Abidin Muhammad Husayn, một cách tuy bi thảm nhưng lại hời hợt. Zubaydah đồng thời được xây dựng với vai trò là kẻ xấu một chiều trong phim và chẳng hơn gì một bị bông cho đặc vụ CIA đấm. Điều này gây ra khoảng trống cảm thông giữa anh và khán giản xem phim, vốn không thể nào có được với những chấn thương nội tạng mà ống kính máy quay buộc họ phải xem. Daphne Eviatar, Giám đốc phụ trách bộ phận an ninh Hoa Kỳ và nhân quyền của Tổ chức Ân xá Quốc tế, cho biết thông thường những bộ phim không khắc họa hình ảnh người tù như những con người. "Khó có thể nào lột tả đầy đủ cuộc sống hàng ngày của họ khi mà đó chỉ là phần cảnh nền cho bộ phim dài 1-2 giờ đồng hồ," Eviatar nói với BBC Culture. "40 người vẫn đang bị giam giữ vô thời hạn ở đó; hầu hết người dân Mỹ chẳng biết những người này là ai, cũng chẳng biết họ xuất thân từ nền văn hóa nào, hay bằng cách nào mà họ bị bắt giữ và giao nộp cho nhà chức trách [Hoa Kỳ], bị giao nộp vì tham nhũng hay vì các mục đích chính trị." "Bên cạnh việc đặt những người này ngoài vùng phủ sóng của luật pháp Mỹ, việc giam giữ họ tại Guantánamo cũng khiến họ nằm ngoài tầm với của sự tưởng tượng của Mỹ." 'Vị cứu tinh da trắng' Với cách miêu tả đầy thiện cảm đối với lính Mỹ và những người thực thi pháp luật, những người được thể hiện là đã cố gắng giúp tù nhân, cả hai bộ phim nói trên còn có thể bị phê bình dưới góc độ truyền thống là loại phim "vị cứu tinh da trắng", tập trung vào nhân vật chính người da trắng đến giải cứu người da màu, và chỉ tập trung vào vế trước mà giảm nhẹ vai trò của vế sau. Những câu chuyện dạng này có thể là cách giải tội cho cảm giác tội lỗi của khán giả người da trắng đồng thời khuyến khích họ mua vé xem phim để xem về những cộng đồng mà họ không biết đến nhiều. Phim Người Mauritania cũng chiều theo cách kể chuyện theo số đông này, dù chỉ đến mức độ nhất định. Tập trung vào hành trình bi thảm của Slahi từ quê nhà ở Mauritania, nơi anh bị bắt hai tháng sau sự kiện 11/9 và bị cáo buộc cấu kết với al-Qaeda, cho đến khi đến Vịnh Guatanamo, bộ phim cũng dành thời lượng đáng kể cho lực lượng pháp lý Hoa Kỳ làm việc theo hai phe, cùng nhân danh công lý: bảo vệ và chống lại anh. Đó là Jodie Foster trong vai người bảo vệ anh, luật sư Nancy Hollander, chiến đấu vì tự do cho thân chủ, và diễn viên Benedict Cumberbatch trong vai công tố viên quân sự, đại tá Stuart Couch, người cố gắng áp bản án tử hình với Slahi cho đến khi chứng cớ mới xuất hiện. Tuy nhiên, dù các bộ phim này cho các diễn viên da trắng thể hiện quyền lực thì phim vẫn muốn giới hạn thời gian xuất hiện của họ, theo nhà thiết kế sản xuất Michael Carlin. "Thông thường diễn viên cố gắng và làm vai diễn của họ lớn hơn, nhưng trong trường hợp này, hiệu ứng gần như ngược lại," Carlin nói với BBC Culture. "Họ không muốn làm bất cứ điều gì có thể làm át đi câu chuyện của Mohamedou, vì đó là lý do họ thực hiện bộ phim. Họ không làm phim này vì tiền." Bộ phim năm 2014 có tên Camp X Ray kể câu chuyện hư cấu của một người lính (Kristen Steward diễn) trở nên gắn bó với một tù nhân (Peyman Moaadi thủ vai) Slahi bị buộc tội khủng bố vì ông từng ủng hộ al-Qaeda thời thập niên 1980 trong phong trào nổi dậy ở Afghanistan. Nhưng sau nhiều năm bị tra tấn về tâm lý và thể chất trong trại tù, ông được Hollander giúp thắng trong vụ kiện chính phủ Mỹ giam giữ ông bất hợp pháp. Ông chưa bao giờ bị kết án nhưng bị giam cầm hơn sáu năm cho đến khi được phóng thích vào năm 2016, và cả hai diễn viên Foster và Cumberbatch đều không muốn chiếm màn ảnh thể hiện nỗi đau của ông. Slahi tin tưởng Macdonald không chỉ vì khả năng của ông trong việc xây dựng những phim tài liệu thực tế như Chạm Vào Hư Không (Touching the Void) (2003) và Marley (2012) mà còn vì kinh nghiệm của ông với Châu Phi khi thực hiện bộ phim chân dung Vị Vua Cuối Cùng của Scotland (The Last King of Scotland) (2006), trong đó diễn viên Forest Whitaker thủ vai Tổng thống Uganda Idi Amin. "Bộ phim đó cực kỳ thuyết phục," tác giả nói. Bộ phim dựa hầu hết vào Slahi để xây dựng hình ảnh xác thực với, với kịch bản được viết dựa trên câu chuyện mà ông viết trong hồi ký. Người từng là tù nhân này đã miêu tả chi tiết cho Macdonald và Carlin về chuyện ông bị giam cấm cố ở Guantánamo ra sao, cơ thể của ông đã được sử dụng để giúp đo đạc chính xác kích cỡ của những chiếc cũi và buồng giam cực nhỏ mà ông bị giam, qua đó họ có thể tái tạo lại hình ảnh trại tù trong cấu trúc tổng thể do các kỹ sư quân sự xây ở Cape Town, Nam Phi. Để tái tạo hình ảnh nhà tù Guantánamo, nhà sản xuất dựa vào ảnh chụp hiện trường do hãng thông tấn ảnh cung cấp, hình ảnh mà những người lính đăng tải trên mạng và những tư liệu có vẻ như là tài liệu quân sự, sổ tay do các cố vấn quân sự cung cấp, nhưng Slahi giúp phân biệt đâu là thật, đâu là giả. "Một số cố vấn quân sự mà chúng tôi sử dụng trong ngành điện ảnh thì có vẻ như rất sùng bái quân đội, vì vậy chúng tôi cần đón nhận và sử dụng thông tin của họ với thái độ cẩn trọng. Nhưng Mohamedou có thể giúp tôi phân loại [tất cả] để chúng tôi biết hình nào là thật, hình nào không, và hình nào phù hợp sử dụng cho câu chuyện của ông ấy," Carlin chia sẻ. Góc nhìn nhân văn Nhóm sáng tạo trong đoàn làm phim không muốn rơi vào tình trạng xây dựng hình ảnh Slahi ở mức kém nhân văn. Bộ phim người The Mauritanian xây dựng một số cảnh hành xử tàn nhẫn mà anh gặp phải, nhưng mỗi khi cảnh tra tấn xuất hiện trpng phim, phim đưa khán giả sang phần ký ức của Slahi về cuộc sống của anh trước khi bị bắt giữa. "Ngay khi bạn tra tấn nhân vật, chúng trở nên không còn chút cảm thông nào, điều này thật lạ lùng," Carlin giải thích. "Nhưng chúng tôi không muốn làm một bộ phim đầy cảnh tra tấn, vì vậy Kevin và tác giả kịch bản muốn đưa anh ra khỏi không gian đó khi điều khủng khiếp xảy ra và đưa anh về quá khứ, để bạn có thể tiếp tục nhìn anh như một con người." Rahim dành thời gian trao đổi với Slahi để cả hai có thể hiểu trải nghiệm của ông, và có khái niệm về nhân cách và cách cư xử của ông, nhưng chính bản thân diễn viên lại cảm thấy mình thật "ngu ngốc" về một số câu hỏi mà anh đã đặt ra. "Tôi trò chuyện về những gì xảy ra ở đó và thấy triệu chứng PTSD thể hiện trên gương mặt của ông ấy và tôi cảm thấy tệ," nam diễn viên nhớ lại. "Tôi cảm thấy, tôi không muốn làm vậy, ông ấy đã khổ sở một thời gian quá dài vì vậy tôi ngưng lại và chuyển qua nói về những thứ khác để tôi có thể biết về tính cách của ông, cách ông di chuyển, cách trò chuyện, cách ông đặt câu hỏi, cách đùa giỡn. Nó giúp tôi có thể nhập vai tốt hơn." Trong phim Người Mauritaina, Slahi có thể cung cấp những chi tiết về cũi giam cực nhỏ, phòng giam mà ông từng bị giam giữ, để nhà sản xuất có thể tái hiện khung cảnh Rahim - nổi tiếng với vai diễn được giới phê bình công nhận trong bộ phim về nhà tù ở Pháp năm 2009 có tên A Prophet (Đấng Tiên tri) và loạt phim về ngày 11/9 vào năm 2018 tên The Looming Tower (Tòa tháp tối) (trong phim anh đóng vai một sĩ quan FBI trong đời thực có tên Ali Soufan cũng đóng trong bộ phim The Report) - đã cố gắng hết sức để tránh bị coi là một trong các nhân vật khủng bố Hồi giáo mà phim ảnh và truyền hình đã xây dựng 20 năm qua. Nhưng khi đọc kịch bản bộ phim Người Mauritania, anh nhận thấy đây là một trong số ít phim mà có "nhân vật người Hồi giáo với thiện cảm làm trung tâm trong một bộ phim Mỹ," và cảm thấy được tăng sức mạnh khi tham gia vào dự án. "Tôi cần phải biết rằng [Slahi] vô tội vì nếu ông ấy là khủng bố, tôi không nghĩ tôi có thể diễn được vai này," Rahim nói. "Tôi không muốn nói rằng không có khủng bố. Một phần nhỏ những người đó đã chiếm toàn bộ sự chú ý và chúng ta thậm chí không nhìn thấy những người khác và đó là những người phải khổ sở không kém gì." "Mohamedou thắng trong vụ án của ông, ông ấy vô tội và những bộ phim và lời khai của ông là dành cho thế hệ kế tiếp," nam diễn viên nói. "Tôi không quan tâm đạo diễn là người da trắng, da đen hay Châu Á. Những phim này cần phải được thực hiện và người ta phải cho khán giả thấy lịch sử, nếu không chúng ta sẽ trở nên tồi tệ bởi sẽ lặp lại những hành động sai lầm đó." Slahi không muốn sống lại những khoảnh khắc tồi tệ nhất trong thời gian bị giam dữ và vì vậy ông đã tránh xem những cảnh đau đớn nhất trong phim. Nhưng giờ đây sách của ông đã được chuyển thể thành bộ phim truyện quan trọng, ông tin rằng đây là ví dụ rõ ràng cho hấy ngòi bút có thể mạnh mẽ hơn thanh kiếm. "Tôi không tin vào bạo lực, nhưng toàn bộ câu chuyện của tôi là về bạo lực với cơ thể của tôi, với sự vô tội, với gia đình và tôi chưa từng làm gì với nước Mỹ," ông nói. "Phim của tôi là chiến thắng bất bạo động, đó là chiến thắng của ngòi bút." Tuy nhiên, thực tế là dù có rất nhiều phim truyện, phim tài liệu, chương trình truyền hình, sách và bài báo viết về hiện thực ở trại tù, nhưng nhà tù này giờ vẫn còn hoạt động. Chính quyền Obama hứa hẹn sẽ đóng cửa trại giam và thất bại. Giờ đây Tổng thống Biden nói ông sẽ đóng cửa nhà tù trước khi hết nhiệm kỳ đầu tiên. Vì vậy với tổng thống mới trong Phòng Bầu Dục, liệu Người Mauritania có phải là bộ phim về nhà tù Vịnh Guantanamo ẽ mở màn cho sự kết thúc của nhà tù này? Rahim muốn khán giả có thể nhận được thông điệp về "hy vọng và sự tha thứ thay vì sự phẫn nộ," trong khi Eviatar cho biết, "bất cứ bộ phim nào xây dựng lại thảm kịch ở Guantánamo, thì sự bất công và hỗn loạn đã đẩy nhiều người đến đó và vì vậy gây áp lực với chính phủ Hoa Kỳ buộc họ phải đóng cửa nhà tù, bộ phim đã làm được việc tốt." Slahi, vốn vẫn tiếp tục bị từ chối nhập cảnh vào Mỹ và Anh Quốc 5 năm sau khi được phóng thích khỏi nhà tù Guantánamo, không được đền bù hay xin lỗi gì. Ông hy vọng bộ phim sẽ cho thế giới phương Tây thấy ông là người vô tội và định kiến xấu về người Trung Đông và Bắc Phi cần phải kết thúc. "Tôi muốn mọi người biết câu chuyện về phía tôi và tôi cảm thấy biết ơn là bộ phim đã trở thành một phim lớn," ông nói. "Tôi không có vũ khí, tôi không có cảnh sát. Tôi không có thiết bị bay giết người, nhưng tôi có ngôn từ và tôi muốn nói về chủ nghĩa loại trừ vốn mang cái nhìn tiêu cực với thế giới Ả Rập và Châu Phi. Chúng tôi không thể bị bắt cóc; chúng tôi không thể bị tra tấn." The Mauritanian ra mắt ở một số rạp tại Mỹ và có mặt trên các dịch vụ chiếu phim từ ngày 2/3. Bộ phim được khởi chiếu tại Anh Quốc trên Amazon Prime từ ngày 1/4. Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Culture. | Khi Tahar Rahim được mời thủ vai chính trong 'Người Mauritania', bộ phim của đạo diễn Kevin Macdonald kể về về tù nhân Mohamedou Ould Slahi, người bị giam cầm 14 năm không qua xét xử ở nhà tù Vịnh Guantanamo, lượng thông tin anh biết về nhà tù này của Hoa Kỳ chỉ tương đương một khán giả phương Tây bình thường mà bộ phim nhắm đến. | 'Người Mauritania': Những ngày khốn cùng trong nhà tù Guantanamo |
Pham Thi Tra My and Nguyen Dinh Luon Vụ việc 39 thi thể được phát hiện chết ngạt trong một chiếc xe tải ở Anh Quốc cùng với ngày càng nhiều gia đình Việt nghi ngờ người thân của họ trong danh sách nạn nhân xấu số, khiến cho dư luận Việt Nam thương xót, đau đớn, và vô cùng bối rối trong nhiều ngày qua. Cộng đồng thế giới bàng hoàng khi vào ngày 23/10, báo chí đưa tin cảnh sát Anh đã phát hiện 39 thi thể nằm chồng chéo lên nhau trong một chiếc xe tải chạy đi vào khu vực Essex của Anh. Ban đầu cảnh sát cho rằng 39 người này là người Trung Quốc, nhưng sau đó họ cho rằng thông tin đã thay đổi và hiện vẫn đang điều tra danh tính nạn nhân và chưa đưa thêm bất kỳ thông tin nào về quốc tịch của họ. Bàn tròn BBC: 39 nạn nhân ở Essex, cập nhật, bình luận và phân tích Tuy nhiên, nhiều ngày qua nhiều gia đình Việt Nam ở khu vực Nghệ An, Hà Tĩnh đã vô cùng lo lắng, đau đớn khi họ mất liên lạc với người thân được biết đang đi lao động ở nước ngoài. Dư luận Việt Nam thương xót, đau đớn, và vô cùng bối rối trong nhiều ngày qua. Tin nhắn của cô gái Phạm Thị Trà My ở thị trấn Nghèn, Nghệ An "Con xin lỗi bố mẹ. Con không thở được" trước khi mất liên lạc hoàn toàn vào ngày cảnh sát Anh phát hiện ra chiếc xe đã làm gây sốc và ám ảnh dư luận Việt Nam. Thương xót, đau đớn Chín Ngả: Nói gì thì nói nhưng cái chết của các nạn nhân là sự đau xót của văn minh nhân loại; cầu xin linh hồn các nạn nhân bi thương này sớm đc siêu thoát; họ đã bỏ lại phía sau cõi sân si trần tục này! Trung Tiến Nguyễn: Không biết sau vụ này sẽ có ai tỉnh ngộ. Âu cũng là số phận, mong gia đình sớm có thông tin chính thức và vượt qua nỗi buồn này! Nguyen Huu Tho: Ra đi không phải sai lầm mà nguy hiểm tính mạng nhiều hơn ! Tuy nhiên vì cuộc sống thực tại họ không cam chịu nên phải đánh đổi . Đây mới là vấn đề chung của người có thu nhập trung bình và thấp ở xứ ta . Chu Thắng: Nên chia sẻ nỗi buồn hơn là dạy khôn và lên án điều đã mất và nhất là nghĩa tử là nghĩa tận. Xin chia buồn đến gia đình có con em không may bị mất mong sớm về với gia đình. Hằng Nguyễn: Vẫn ko dám tin là người Việt Nam! Mình cứ kiểu khi nào có tin tức chính thức mới dám chấp nhận, vì mình nghĩ thời này mà lại còn đi vượt biên sao? Bàn thờ cô Phạm Thị Trà My tại nhà ở huyện Can Lộc, Hà Tĩnh - ảnh chụp ngày 27/10. Nhiều người chỉ trích, đặt câu hỏi Lão Hạc Ngu thì chết bệnh tật gì là có thật. Trong nước tài nguyên phong phú đất rộng ao sâu vườn rộng chịu khó kinh doanh làm ăn lương thiện nhà cổ nhà tầng kiểu gì chẳng có, thời bình mà vẫn nghèo thì đúng là ngu. Bachhue Nguyen: Tại sao không dùng số tiền vài chục bảng Anh mà đi xuất khẩu lao động thì đâu có đau lòng như thế. Mong mọi người yên nghĩ. Cũng mong dân mình bớt mộng cao. Đánh đổi cả tính mạng để làm giàu như thế thì có đáng chăng. Thiếu hiểu biết cũng là một trong những nguyên nhân, cần nhìn sâu vào gia đình. Và còn cả tá công việc mà Việt Nam cần nhìn nhận để phát triển và thay đổi. Còn sống là còn tất cả, mất đi cuộc sống là mất tất cả mọi người ạ. Rễ Tre: Dưới 30.000 Bảng thì qua Anh làm gì cho bận người. Chi phí mọi thứ quá đắt đỏ mà chắc chắn áp lực công việc khủng khiếp. Phuong My Nguyen: Không hiểu sao cha mẹ lại chấp nhận cho con gái đi bôn ba hết lần này đến lần khác vậy, vừa mới hết hợp đồng lao động về nước, thì lại lăng xăng tìm đường qua An. Các bậc cha mẹ nghĩ sao vậy, biết con là thân gái mà sao lại đẩy con vào con đường nguy hiểm như vậy, thật đáng trách vô cùng, biết con mình ra đi như vậy là phạm pháp vậy mà cũng ủng hộ, lòng tham của cha mẹ đã góp phần làm nên sự rối ren, phức tạp cho xã hội .... Cường Trần: Con nhà giàu sẽ đc ba mẹ chu cấp tiền du học. Con nhà hơi khá tí xíu sẽ chọn xuất khẩu lao động, ba mẹ có ruộng vườn canh đất để cầm cố. Con nhà nghèo thì phải học giỏi mới có học bổng mà du học. Còn những bạn kia dù sao cũng bỏ tiền chục ngàn đô rồi mà sao đi nhập cư trái phép khó hiểu, phải trốn ko tốn đồng nào thì đi kiểu này tiền mất tật mang. Linh Nùn: Đừng lấy lí do ngoại cảnh. Tất cả đều ở bản thân. Không ai ép ai cái gì. Đừng bao giờ đổ tại nhà nước nơi chôn rau cắt rốn. Nơi mà xương máu cha ông đổ xuống để có ngày nay. Ai cũng có lựa chọn của mỗi người và từng người phải có trách nghiệm với quyết định của bản thân mình. Hiện trường vụ 39 nạn nhân trong xe tải đông lạnh ở Anh Vụ 39 người chết tại Anh: Làng quê Việt Nam chuẩn bị cho tình huống xấu nhất Tay chân có, học tập kiến thực kinh nghiệm thực tế sẽ luôn có việc. Chứ đừng nghĩ giàu nhanh. Đó là rủi ro khi bạn chọn con đường đấy. Nguyên nhân do đâu? Hai Phan: Phần nhiều trong so đó là người Nghệ An, Hà Tĩnh do ảnh hưởng Formosa. Hệ luỵ đó càng ngày càng thấy rõ! Ở Quảng Bình 2018 cũng có 17 thuyền nhân vượt biên qua Úc, bị bắt về đó. Họ cũng trải qua bao nhiêu nguy hiểm, đối diện với cái chết. Trần Quý Quốc: Khi sinh ra và lớn lên ở một đất nước mà họ thấy không có tương lai thì con người phải tự tìm cho mình một lối thoát đó là bỏ xứ ra đi. Đó là mưu sinh, có người được thành công, có người bị thất bại như một ván bài. Không phải ai đi chui cũng đều thất bại cả. Nếu không thì chả ai phải đánh đổi số phận của mình với tử thần và nợ nần chồng chất cho gia đình mình. Thanhhong Nguyen: Với số tiền đóng để được đến Anh quốc đây hoàn toàn không phải là số tiền nhỏ , họ chấp nhận bỏ ra một số tiền lớn như vậy cũng như dám chấp nhận nguy hiểm ra đi bất hợp pháp thì họ đã phải tìm hiểu những rủi ro có thể xảy ra với họ. Tôi nghĩ họ ra đi như vậy đa phần không chỉ vì bản thân họ mà còn vì tương lai gia đình họ, còn tại sao là tương lai của bản thân và gia đình thì có rất nhiều nguyên nhân kinh tế, chính trị, giáo dục, an toàn xã hội mỗi người một hoàn cảnh và suy nghĩ khác nhau, nhưng điều đáng nói nhất là các vị hữu trách có dám nhìn nhận sự thật về tình hình chính trị xã hội mà họ đang nắm trong tay mình đã gián tiếp trực tiếp đẩy đến hậu quả này. E rằng họ chỉ có một kết luận đây là những người hám tiền là có thể đóng lại hồ sơ điều tra. Nếu vậy thì lòng tin về tương lai tốt đẹp của chúng tôi phải làm sao đây. Vợ chồng ông Phạm Văn Thìn, nhớ về con gái Phạm Thị Trà My (26 tuổi) - ảnh tại nhà ở Hà Tĩnh ngày 26/10 Cảm thông, chia sẻ Nhiều người thì bày tỏ sự cảm thông, chia sẻ với những người mạo hiểm ra nước ngoài. Ginkgo Biloba: Nếu các bạn sống trong hoàn cảnh của những người cần phải đi trong container như vậy thì mới hiểu. Họ biết kết quả hên xui và chấp nhận đánh đổi và thử thách. Đừng nói chuyện phạm luật với người muốn thay đổi cái nghèo đã theo họ mấy đời rồi. Văn Kiếm: Công bằng mà nói, vụ 39 người bị mất thương tâm kia là vì họ muốn thay đổi đời sống kinh tế cho bản thân và gia đình. Tất nhiên về mặt xã hội và an sinh, chính quyền cũng cần xem lại một số mặt nào đó còn tồn đọng, như giải quyết việc làm, tạo ra cơ hội nhiều hơn v.v... Việc di cư bấy hợp pháp này không riêng Việt Nam đâu, nhiều nước như ngay Hàn Quốc cũng có (nô lệ tình dục) vào Mỹ là nhiều nhất đấy, rồi Tàu, Bangladesh, Pakistan cũng vào Mỹ. Trước đây còn có Nhật Bản nữa kia nhưng giờ thì hết. Việt Nam nằm trong vùng" thế giới thứ ba" nên việc ra đi kiếm cơ hội mới là điều dễ hiểu. Không có gì ầm ĩ! Vụ 39 người chết trong xe tải trên đường đi vào Anh gây xôn xao dư luận ở Việt Nam. Cảm thương những số phận không may và xin chia buồn cùng gia đình các nạn nhân. Nga Nguyen: Nói thật. Những người này họ đi lậu thế này thì họ xác định 1 sống 2 chết rồi. Tôi chả thương xót gì đâu vì luật chơi cả. Nhưng một số ng chửi rủa miệt thị thì quá đáng rồi. Nếu bạn đã từng gặp người mà làm đầu tắt mặt tối mà vẫn không đủ ăn thì những chuyến đi thế này là điều dễ hiểu. Đó là chọn lựa. Thật xót xa cho cuộc sống này. Ng Kent: Họ chấp nhận rủi ro cao để qua được Anh quốc đi làm nghề trồng cỏ "weed" là chính vì làm giàu nhanh, trả nợ nhanh. Do đó, cho dù có bị bắt ở tù vài năm không sao, vì cái được là gởi được tiền tỷ về VN. Lê Văn Vượng: Tình hình ở Việt Nam là giá VND so với các ngoại tệ chính ngày càng bèo hơn. Cơ hội kiếm tiền bị chủ nghia thân hữu và con ông cháu cha, tham nhũng... tước đoạt thô bạo. Cho nên con em chúng ta đành cắn răng ra nước ngoài kiếm tiền thôi. Chứ ai mà không muốn ở quê hương mà vẫn làm ăn tốt. Nghiệt ngã lắm! Dân Nguyễn: Nói thẳng và thật là trong nước nếu đi làm công nhân từ sáng đến đêm cũng không mua được cái nhà mà ở. Đấy là tính ở Hải Phòng thành phố đang trên đà phát triển. Chưa kể là chi phí sinh hoạt cái gì cũng tăng. Đi nước ngoài hi vọng kiếm được tiền để về quê có cái nhà cái cửa có ít vốn làm ăn. Đơn giản thế thôi, đi nước ngoài là 50/50 biết đấy nhưng liều thôi. Kim Lưu: Có vẻ bản thân những người vượt biên không lường hết được sự nguy hiểm và mức độ nghiêm trọng, khi mà nhóm cò mồi đưa ra những kế hoạch nghe chừng như đúng rồi. Chu Thắng: Nên chia sẻ nỗi buồn hơn là dạy khôn và lên án điều đã mất và nhất là nghĩa tử là nghĩa tận. Xin chia buồn đến gia đình có con em kg may bị mất mong sớm về với gia đình. Một số người đề ra giải pháp, lời khuyên. Phuong Nghiêm: Tăng lương công nhân Việt Nam lên. Để họ đầu từ kiến thức năng lực con người. Để họ có thể làm ăn cống hiến cho gia đình và xã hội ngay trên đất nước của mình. Khỏi phải đi đâu. Minh Hanh Do: Sống bất hợp pháp ở bất kỳ đất nước nào họ cũng phải đối mặt với những vấn đề ở trên không riêng gì nước Anh, giáo dục con cái rất quan trọng, thay vì đầu tư cho con 1 tỷ để lưu vong, thì có thể làm đc nhiều thứ có lãi ở VN và nuôi dạy con cái thành đạt, rất nhiều cánh cửa mở ra cho các bạn trẻ.... Vinh Nguyen: Xuất khẩu mới về ít nhiều cũng có tiền làm vốn, đi tốn gần tỷ vẩn chấp nhận vậy không phải là khó khăn túng quẩn. Mình phải biết mình là ai, đang đứng ở vị trí nào để lao động cho phù hợp. Không nên liều lĩnh đánh cược mạng sống của mình để kím lấy đồng tiền. Đây là chia sẻ của các độc giả BBC trên mạng xã hội trong nhiều ngày qua. Phần lớn đều cho rằng có người Việt trong số 39 nạn nhân xấu số. Tuy nhiên, hiện BBC vẫn chưa nhận được xác minh chính thức về danh tính của những người này từ phía cảnh sát Anh. Một người cha mất liên lạc với con trai đã đặt bàn thờ cho con mình Thêm thông tin về vụ 39 người chết trong xe tải Phát hiện 39 thi thể trong xe thùng ở Anh Quốc Những người Việt liều chết để vào Anh Dân Việt trả 30 nghìn bảng để vào lậu nước Anh Nữ tội phạm Việt 30 xuân khai ba lần 'Tôi 16 tuổi' Hộ chiếu VN có vấn đề với dòng chữ 'full name'? | Nhiều người bày tỏ sự thương xót đau đót khi biết tin có khả năng có người Việt trong 39 nạn nhân trong chiếc xe tải đi đến Essex, Anh Quốc. | Vụ 39 người chết: Nhiều người tiếc thương nhưng cũng tranh cãi |
Sở Cảnh sát Đô thành Quận Tower Hamlets ở London từng đăng dòng tweet kêu gọi những người bụng đói hãy ngưng gọi điện cho họ để hỏi về khủng hoảng KFC. Đua nhau giảm giá Rõ ràng là những khách hàng phát cáu bẳn do đói rất coi trọng món ăn nhanh của họ - một chiến lược bán hàng mới của các chuỗi cửa hàng thức ăn nhanh lớn nhất ở Mỹ có lẽ sẽ thực sự khiến cho họ vui vẻ trở lại. Hoa Kỳ thu hút người nước ngoài ở Châu Âu sau Brexit? Đoàn tùy tùng du lịch của tầng lớp giàu có Ikea thay đổi cách chúng ta mua hàng thế nào Hồi tháng Giêng, các nhãn hàng thức ăn nhanh lớn nhất đã tung ra những thực đơn được giảm giá mạnh trên khắp nước Mỹ khiến cho đồ ăn nhanh thậm chí còn rẻ hơn nữa - với mức giá xuống dưới cả một ổ bánh mì hay một hộp nước trái cây. Hồi tháng 12, các nhà phân tích tài chính thuộc Credit Suisse ra báo cáo cho thấy cái gọi là 'cuộc chiến về giá' của các nhà hàng thức ăn nhanh ở Mỹ đang tăng nhiệt. McDonald khởi đầu 2018 với thực đơn mới, "Thực đơn 1, 2, 3 đô la", theo đó cho phép khách hàng chọn và phối hợp đồ ăn từ ba mức giá khác nhau. Các đối thủ lập tức bám đuổi. Nhãn hiệu bánh kẹp Wendy's tung ra 20 món mới trên thực đơn với giá chỉ một đô la mỗi món. Tiếp đến, chuỗi nhà hàng Taco Bell thuộc Tex-Mex cũng nhanh chóng nhập cuộc với khoai tây chiên có giá 1 đô la. Trong trường hợp McDonald's, Credit Suisse ước tính rằng lượng thực khách tìm đến cửa hàng đã giảm khoảng 11% từ 2012 cho đến 2016, do đó việc giảm giá hồi tháng Giêng có thể là một nỗ lực đi xa hơn nhằm phục hồi lượng khách. Làm sao có lời? Tuy nhiên với chiếc bánh kẹp chỉ có giá 1 đô la thì làm sao hãng có thể có lời, nhất là khi các nhân viên phục vụ đã được trả khoảng 10 đô la một giờ? Giải mã sự bùng nổ thực phẩm lành mạnh Xe xịn có thể hiện địa vị? Vui vẻ rượu bia có làm tăng kỹ năng ngoại ngữ? Câu trả lời nằm ở quy mô bán hàng; bán ra bánh kẹp burger hay gà rán hay khoai tây chiên với số lượng lớn. Với tình trạng chỉ có rất ít hãng nằm trong tốp dẫn đầu - đây là một thị trường của một vài đại gia - thì các công ty cố gắng tìm cách tạo sự khác biệt giữa sản phẩm của họ với các đối thủ cạnh tranh, chẳng hạn như đặt tên cho món ăn là 'nướng trên lửa trực tiếp' thay vì rán, hay khuyến mãi thêm đồ chơi cho phần ăn của trẻ em. Cuối cùng thì các đối thủ cạnh tranh cũng bắt đầu giảm giá nhiều hơn đối phương trong cuộc đua đẩy giá xuống đáy, theo Patricia Smith, giáo sư tại Đại học Michigan chuyên về kinh tế học thức ăn nhanh. Điều mấu chốt của chiến lược giảm giá này là gì? Họ hy vọng rằng khách hàng sẽ mua ồ ạt các món hàng giảm giá. "McDonald's sẽ có lời khi bán bánh kẹp với giá một đô la nếu chi phí giá thành sản phẩm chiếc burger đó chưa đến một đô la và họ bán được rất, rất nhiều bánh kẹp," giáo sư Smith cho biết; doanh số của các sản phẩm ăn theo cũng rất quan trọng. "Một phần của chiến lược này là thu hút khách hàng đến tiệm và sau đó dụ họ mua nhiều hơn thay vì chỉ có chiếc burger - chẳng hạn như mua thêm khoai tây chiên, đồ uống, món tráng miệng." Giảm giá mạnh để thu hút khách hàng có thể gây phản tác dụng nếu việc giảm giá đó vượt quá giá thành sản phẩm và ăn vào lợi nhuận. Một số chủ cửa hàng nhượng quyền của Burger King đã kiện nhãn hàng thức ăn nhanh này vào năm 2009, bởi vì theo chương trình khuyến mãi của hãng thì các cửa hàng nhượng quyền phải bán bánh kẹp hai lớp với giá một đô la trong khi giá thành là 1,1 đô la. Tòa án đã phán quyết ủng hộ Burger King. Khách hàng đang thay đổi Liệu đợt giảm giá mới nhất này có thành công hay không tùy thuộc vào rất nhiều yếu tố, trong đó có sự thay đổi diện mạo của ngành công nghiệp thức ăn nhanh. Việc sụt giảm lượng khách hàng đến cửa hàng ăn trực tiếp có thể là dấu zhiệu cho thấy sự thay đổi khẩu vị. Nét tích cực của nhịp sống quay cuồng Tương lai nào cho thời trang công sở? Làm việc thâu đêm phá cơ thể mức nào? Những người dưới 40 tuổi - những người trưởng thành sau năm 2000 cùng với những người trong độ tuổi teen và độ tuổi 20, tức là thế hệ Z - đang lánh xa các thực phẩm nhiều calorie vốn có thể không phải là thực phẩm hữu cơ hay được chế biến từ gia súc được chăn thả thành đàn trong tự nhiên. Theo một bản báo cáo toàn cầu của Nielsen vào năm 2015, 41% thế hệ Z và 32% những người dưới 40 tuổi "sẵn sàng trả thêm tiền cho những thực phẩm được chế biến bằng nguyên vật liệu đem lại sự phát triển bền vững cho môi trường" so với 21% những người thuộc thế hệ bùng nổ dân số sau Đệ nhị Thế chiến. "Các nhãn hàng thức ăn nhanh truyền thống đang có vẻ đã cũ kỹ và lỗi thời đối với những người dưới 40, nhất là khi so với các cửa hàng phục vụ món rau trộn tự chọn. Họ đang tuyệt vọng lôi kéo khách hàng đến với cửa hàng của mình," Marion Nestle, giáo sư về dinh dưỡng, thực phẩm và sức khoẻ cộng đồng thuộc Đại học New York, nhận định. Đó là lý do tại sao những công ty như McDonald's đã hợp tác với các công ty dùng xe cá nhân chở khách như Uber để giao hàng cho khách hàng ở Anh, Mỹ và Úc dưới tên Uber Eats (những người dưới 40 thì rất ưa chuộng các ứng dụng taxi như Uber). "Năm năm trước đây, chiến lược bán hàng của họ là làm sao đưa khách hàng đến cửa hàng, mua xong rồi đi ra," Martin Caraher, giáo sư về thực phẩm và sức khỏe cộng đồng tại Đại học City University London, giải thích. "Chiến lược bây giờ là làm cho khách hàng nán lại." Vào những năm 2000, thanh thiếu niên thường được khuyến khích không nên nán lại các cửa hàng thức ăn nhanh sau khi mua hàng. Nhưng các nhãn hàng giờ lại muốn thuyết phục họ đến cửa hàng sau giờ học, ngồi trên những chiếc sofa thoải mái để làm bài tập, dùng wifi miễn phí và sau đó là chi thêm tiền để mua cà phê hay thức ăn vặt. Xuống giá tới mức nào? Tuy nhiên, với giá cả thức ăn nhanh giảm xuống dưới mức giá thành của sản phẩm, liệu đây có phải là một chiến lược kinh doanh khả thi? Khi công sở bắt nạt người độc thân Bitcoin là "mỏ vàng" hay "bong bóng"? 'Chỉ cần được yêu mến, bạn sẽ có tất cả' Giáo sư Nestle của Đại học New York cho rằng nguyên tắc kinh tế của mặt hàng thức ăn nhanh vận hành dựa trên khối lượng. "Mục đích của họ là kéo khách hàng đến tiệm - càng nhiều càng tốt," bà nói. Chiến thuật này có thể giúp xây dựng lòng trung thành của khách hàng và giành khách từ đối thủ. Nếu Burger King đột ngột giảm giá thì chuỗi cửa hàng bảo thủ Wendy's có thể cũng sẽ phải giảm giá theo. "Tất cả các ngành đều quan tâm đến điều này," Giáo sư Patricia Smith nói về ngưỡng của việc bóp méo giá cả. "Họ muốn biết rằng: "Tôi có nên tăng giá bán mà vẫn không bị ảnh hưởng gì hay không? Hay là liệu tôi có nên hạ giá và kiếm được ít lợi nhuận hơn [nhưng có thể sẽ bán được nhiều hơn hay không]?" Đó là một nguyên lý kinh tế học được gọi là 'độ co giãn nhu cầu'. "Một công ty có thể tăng tổng doanh số bằng cách giảm giá bán nếu nhu cầu mặt hàng của họ co giãn - tức là nhạy cảm với giá cả. Ví dụ, nếu công ty giảm giá bán 5% và số lượng bán ra tăng lên 10% thì nhu cầu của thị trường có tính co giãn và tổng doanh số sẽ tăng." Smith chỉ ra rằng ngành công nghiệp thức ăn nhanh là một nơi lý tưởng để quan sát lý thuyết này hoạt động trên thực tế bởi vì những cuộc cạnh tranh về giá cả kiểu này thường xảy ra ở những ngành mà chỉ có một vài công ty chi phối mà công ty nào cũng muốn làm bá chủ thị trường. Ở Mỹ, bà cho biết khoảng 40% thị phần nằm trong tay chỉ một vài công ty, "do đó không có gì là ngạc nhiên khi chúng ta chứng kiến kiểu cạnh tranh bằng giá cả trong thị trường kiểu này," bà giải thích. Ở Mỹ, con số 40% đó tương ứng với gần 80 tỷ đô la doanh số. Bám vào khách hàng cũ Tuy nhiên Caraher hoài nghi rằng chiến lược về giá ở Mỹ này không nhất thiết phải được áp dụng ở thị trường các nước khác. Chẳng hạn như ở châu u, McDonald's đang áp dụng một chiến lược khác để đáp ứng lại nhu cầu đối với các nông sản từ các nguồn sản xuất bền vững. Ở Anh, chuỗi nhà hàng này chỉ dùng thịt bò Anh và Ireland, tái chế dầu ăn đã sử dụng và vỏ trứng thành nhiên liệu sinh học, và đặt mục tiêu đến 2020 tất cả các mặt hàng cà phê của họ phải được cung ứng từ nguồn đạt tiêu chuẩn đạo đức trong quá trình sản xuất. Giảm giá có nghĩa là hy sinh danh tiếng đó, Caraher phân tích. Điều này không thuyết phục được những khách hàng dưới 40 tuổi quan tâm đến vấn đề đạo đức và lương tâm. "Để giảm được giá, họ phải bỏ rất nhiều ý tưởng tiếp thị mà họ áp dụng ở châu u," ông cho biết. "Họ phải định vị mình ở một thang bậc khác trên thị trường." "Suy đoán của tôi là họ đang tìm cách giữ những khách hàng hiện có," Giáo sư Smith ở Đại học Michigan nói - để giữ những khách hàng đã dùng thức ăn nhanh thay vì tìm cách lấy lòng những khách hàng trẻ hơn vốn muốn thịt từ những con lợn được chăn thả trên đồng cỏ và rau quả hữu cơ. Hiện vẫn chưa rõ điều gì sẽ xảy ra với ngành công nghiệp thức ăn nhanh nếu sản phẩm của họ ngày càng rẻ. Các chuyên gia về sức khỏe cũng đặt ra những quan ngại. Nestle cho rằng đối với những người lâu nay vẫn ăn ở các cửa hàng thức ăn nhanh, bữa ăn rẻ tiền hơn có nghĩa là họ sẽ ăn nhiều hơn và ăn thường xuyên hơn. Đó sẽ là một vấn đề đối với nước Mỹ, vốn đã là một trong những quốc gia có nhiều người béo phì nhất thế giới. Nhưng ai mà biết trước được? Nếu thế hệ Z và những người U40 tiếp tục hướng về thực phẩm xanh và nếu các nhà hàng khác bên ngoài chuỗi thức ăn nhanh cũng làm theo McDonald's thì có lẽ những tác động của cuộc chiến giảm giá sẽ lan xa hơn nữa. Bản tiếng Anh bài này đã được đăng trên BBC Capital. | Quá nửa các cửa hàng thức ăn nhanh KFC ở Anh đã phải đóng cửa hồi trung tuần tháng Hai, gây ra cơn hoảng loạn về tình trạng thiếu thịt gà. | Khủng hoảng KFC và cuộc chiến giữa các đại gia fastfood |
Hình chụp màn hình từ một bài phỏng vấn ông Vũ Minh Hoàng trên VnExpress BBC Tiếng Việt tổng hợp và trích dẫn một số phản ứng, bình luận trên mạng xã hội và truyền thông Việt Nam về sự kiện này. Nhà báo Huy Đức trên Facebook (Trương Huy San): "Tại sao Vũ Minh Hoàng lại chọn Ban Chỉ đạo Tây Nam Bộ - nơi ưu tiên người biết tiếng Khmer hơn là người biết "5 ngoại ngữ" khác - làm bàn đạp. "Tây Nam Bộ là một trong 3 "ban chỉ đạo" trực thuộc Bộ Chính trị. Ban Tây Nguyên được lập sớm nhất, 2002, sau "biến cố 2001". Vì yếu tố quan trọng nhất là "an ninh" mà các Trưởng ban Tây Nguyên đều do bộ trưởng công an kiêm nhiệm (Trưởng ban đầu tiên là ông Nguyễn Tấn Dũng, vốn có thời gian làm thứ trưởng Bộ Nội vụ, 1994-1996). Năm 2004 mới lập thêm hai ban Tây Nam và Tây Bắc. "Các Ban này không phải là một thiết chế nhà nước cũng không được thiết kế cứng trong hệ thống tổ chức của Đảng CSVN. Trừ trưởng ban và vài chức danh có thực quyền (ở chỗ khác), nhiều nhân vật chỉ coi đây như một trạm dừng chân và một số người thì dùng nó như "một giải pháp cán bộ" cho những chiến hữu sắp được đưa lên hoặc gần tuổi hưu, thôi cơ cấu. "Dù vậy, ban ngang cấp với bộ và các cơ quan thuộc ban ngang cấp vụ. Trong ban không có các thiết chế giám sát; chức tước ở đây cũng không thực quyền nên việc bổ nhiệm cán bộ cũng ít ai để ý. Các bậc cha chú của Vũ Minh Hoàng rõ ràng là đã rất tinh ý khi mở một "cửa sau" ít ai để ý cho Hoàng lẻn vào [cách này không thể gọi là "tham chính" như Hoàng nói]. "Hoàng chỉ đứng tên ở Ban 32 ngày vì cái mà Tây Nam Bộ có thể ban cho anh là hàm vụ phó. Từ Ban Tây Nam, con đường còn lại của Hoàng là mênh mông. Trung tâm xúc tiến đầu tư có thể cũng chỉ là trạm dừng chân, vì với "hàm bạc" ấy, anh có thể làm cán bộ cấp vụ ở các bộ, cấp sở ở các tỉnh... mà về danh nghĩa chỉ là phiên ngang chứ không phải là đề bạt." Nhà báo Mạnh Quân viết trên Facebook (08/12): "Khẳng định anh bạn này không phải con ông Vũ Huy Hoàng, cũng không phải cháu nhá. Ông Vũ Huy Hoàng chỉ có một người con trai -Vũ Quang Hải, vẫn chĩnh chện ngồi ở ghế Phó Tổng giám đốc kiêm Trưởng ban Marketting- hũ mật của Sabeco thôi (cho dù sau khi bố anh ấy bị kỷ luật, nhiều người phát biểu công khai trên báo chí: Vũ Quang Hải còn lòng tự trọng thì hãy từ chức). Không biết con cái nhà ai." Trung tướng Trần Phi Hổ: Trang Zing (11/12/2016) trích lời Trung tướng Trần Phi Hổ, nguyên Tư lệnh Quân khu 9, nguyên Phó trưởng Ban Chỉ đạo Tây Nam Bộ về chuyện này: "Giữa năm 2014 thấy thanh niên 24 tuổi xuất hiện ở BCĐTNB. Hỏi thăm nhân viên, ông biết cậu này là Vũ Minh Hoàng được bác hai (ông Hai Quang) nhận vào để đưa đi Nhật Bản đào tạo lâu dài. Theo trung tướng Hổ, Vũ Minh Hoàng không phải là trường hợp đầu tiên được ông Hai Quang nhận vào làm việc và bổ nhiệm mà không thông qua lãnh đạo BCĐTNB. Trong thời gian làm phó ban, vị trung tướng bảo ông thấy nguyên phó ban thường trực Nguyễn Phong Quang muốn nhận ai và cho ai nghỉ thì tùy, không thông qua tập thể lãnh đạo." Đại biểu Quốc hội Đặng Thuần Phong Trang Soha (11/12/2016) trích câu hỏi của Đại biểu Quốc hội Đặng Thuần Phong: "Bản thân Vụ trưởng trực tiếp ở đó cũng không biết vậy thì việc tuyển dụng, bổ nhiệm ông Vũ Minh Hoàng tham khảo ai? Lấy ý kiến của những ai? Tuyển dụng xong ông Hoàng không làm ngày nào lại đi học thậm chí bổ nhiệm Vụ phó xong lại điều chuyển (có chỗ khác xin) đi chỗ khác. "...Ở đây có vấn đề gì đó thiếu minh bạch và nói thật ra là không đàng hoàng...Cái này có động cơ gì trong đó không? Nếu không có gì mang tính chất động cơ, lợi ích nhóm này kia thì chắc không ai làm như thế." Lòng tự trọng và chức vụ' Nhà báo tự do Bạch Hoàn viết trên Facebook (11/12), có thể coi ông Hoàng là "quan chức", và nếu "tạm tin" ông Hoàng "học giỏi, nhiều bằng cấp, tạm tin rằng Hoàng biết 5 ngoại ngữ," và "tạm không quan tâm thông tin Vũ Minh Hoàng là cháu của đại tá Vũ Quốc Tuấn, hiện là phó giám đốc Công an tỉnh Bắc Ninh, trước đó là phó Cục trưởng Cục An ninh Tây Nam Bộ." Cô đặt vấn đề về lòng tự trọng và chức vụ, và thắc mắc trước những vấn đề như ông Hoàng được bổ nhiệm khi còn đang đi học tự túc, và cũng chính ông cũng đồng ý với việc "giữ ghế trước cho mình khi đang đi học", nhưng điều này đồng nghĩa với việc làm mất cơ hội của người khác. "Đó chính là bất bình đẳng trong xã hội, là nguồn gốc của bất ổn xã hội." "Đất nước cần người tài. Bộ máy nhà nước cần những quan chức có năng lực. Nhưng trước khi làm quan ai cũng phải làm người. Hoàng được học tây học tàu, nhưng lại không có lòng tự trọng của một trí thức. "Một quan chức không có lòng tự trọng thì người dân có thể hi vọng được gì? Lẽ thường, một quan chức có tài mà không có lòng tự trọng, càng leo cao thì càng nguy hại cho quốc gia dân tộc. Cần Thơ xin ông Vũ Minh Hoàng về làm Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Đầu tư - Thương mại, theo báo Đất Việt "Việt Nam mình không thiếu người tài. Nhưng chốn quan trường thì đã có quá nhiều người không có lòng tự trọng. Có cần thiết phải thêm một người như thế nữa hay không?" 'Chưa được kiểm chứng' Facebooker Chau Doan nhận xét (10/12), thông tin ông Vũ Minh Hoàng nói 5 ngoại ngữ "chưa được kiểm chứng". Anh đặt câu hỏi: Chẳng phải ông Nguyễn Thiện Nhân, ông Vũ Đức Đam nói tiếng Đức, tiếng Anh như gió đấy sao? Cái đất nước cần là tư duy sắc sảo, ý chí mạnh mẽ cải tổ hệ thống, sự quyết tâm khắc phục từng vấn đề tồn tại. Cơ quan nào chẳng có bộ phận quan hệ quốc tế, cần trao đổi lúc nào là có phiên dịch lúc ấy. Sao mang mấy ngoại ngữ ra hòng biện minh cho một hành động ẩn khuất chứa nhiều điều đáng nghi vấn. Anh viết thêm: "Tôi sẵn sàng ủng hộ một người trẻ 17 tuổi làm vụ, cục trưởng gì đấy nếu chứng minh được năng lực trước công luận. Đây chính là vấn đề hạn chế trong hệ thống chọn cán bộ của Việt Nam. Cần có một cơ chế nào đấy để thi tuyển chọn công khai minh bạch và đảm bảo chất lượng." | Một trong những từ khóa được nhắc nhiều trên mạng xã hội Việt Nam vài ngày nay là "bổ nhiệm thần tốc", "bổ nhiệm 'ma'" ông Vũ Minh Hoàng, 26 tuổi, làm Phó Vụ trưởng Vụ Kinh tế - Ban chỉ đạo Tây Nam Bộ. | Mạng xã hội nói gì về vụ bổ nhiệm ông Vũ Minh Hoàng? |
Phóng viên Lan Anh (tên thật Nguyễn Thị Lan Anh) đã nhận quyết định khởi tố bị can và lệnh cấm đi khỏi nơi cư trú ngày 6/1. Lan Anh là phóng viên chuyên trách lĩnh vực y tế của báo Tuổi Trẻ tại Hà Nội. Từ tháng 10/2003 đến tháng 5/2004, Lan Anh đã có 19 tin, bài đăng trên Báo Tuổi Trẻ "phản ánh việc Công ty Zuellig Pharma Việt Nam thao túng thị trường thuốc tây Việt Nam, gây bất ổn thị trường dược phẩm trong nước, tạo cơn sốt về giá dược phẩm". Thế nhưng lý do chính được dẫn là đã khiến Lan Anh bị khởi tố là khi cho đăng đoạn tin "Đề nghị thanh tra toàn diện Công ty Zuellig Pharma" ngày 20/5, dựa theo một tờ trình của Bộ Y tế. Cùng ngày báo Tuổi Trẻ đưa thông tin này, báo Nhân Dân và Lao Động cũng đăng tải với nội dung tương tự Tờ trình này được liệt vào dạng "văn bản bí mật nhà nước". Luật sư Bùi Quang Nghiêm tại TP. HCM cho biết nguyên tắc cơ bản của luật hình sự là phải xem luật có hiệu lực vào thời điểm xảy ra hành vi phạm luật. Ông Nghiêm tin rằng nếu đó không phải là bí mật và sai nguyên tắc tố tụng của luật hình sự thì sau khi cứu xét lại lệnh khởi tố phóng viên Lan Anh nên được hủy bỏ. Trả lời báo chí ngày 11/01, ông Đinh Phong, phó chủ tịch Hội nhà báo Việt Nam nói: "Phóng viên Lan Anh thông tin một việc tích cực, không vụ lợi, không gây thiệt hại cho Nhà nước sao lại phải làm ầm ĩ như vậy? Hơn nữa, phóng viên này chỉ tóm tắt thông tin mà một số báo đồng nghiệp cũng đã làm như vậy sao gọi là “chiếm đoạt tài liệu bí mật nhà nước”? Ông Phong còn cho rằng: "Tôi không vui khi Bộ Công an lại khởi tố một phóng viên mà lý lẽ chưa thật vững. Đông đảo phóng viên đang cùng ngành y tế làm rõ những kẻ kiếm lời trên bệnh tật của người dân. Đó là điều cần được động viên khen thưởng...". Trước sự kiện này mấy ngày, hai nhà báo Việt Nam cũng bị làm khó dễ khi tác nghiệp ở vùng Tây Nguyên. Hai phóng viên của đài Phát thanh-Truyền hình tỉnh Đắk Nông và báo Đắk Nông đã bị công an huyện Đắk Song giữ lại khi đang làm việc. Sau đó, hai phóng viên này đã bị 'trục xuất' ra khỏi địa bàn này dù có đủ mọi giấy tờ cần thiết. Làm báo ở Việt Nam dễ hay khó, và hay gặp những vấn đề gi? Xin ̀quý vị cho biết ý kiến của mình về vụ việc. Điện thư email xin gửi về vietnamese@bbc.co.uk hoặc dùng hộp tiện ích bên tay phải.----------------------------------------------------------------------------------------- Sài Gòn BuồnQua vụ việc này mới thấy rõ cái gọi là "Dân chủ cơ sở" mà Đảng và Nhà nước của chúng tôi đang "vẽ" ra. Theo tôi hiểu "Dân chủ cơ sở" đối với những người làm báo là được quyền đưa tin về những tai nạn giao thông xảy ra như cơm bửa, là đào đường gây ách tắc giao thông làm ảnh hưởng đến cuộc sống người dân, là những bác công an giao thông đòi tiền mãi lộ, là những vụ tham những công ty, là ... Có lẽ các nhà báo ở trong nước đã lạm dụng "Dân chủ cơ sở" mà Đảng và Nhà nước ban cho để làm một số việc khiến cho các bác lãnh đạo ở Trung ương ê mặt và khiến cho Đảng CSVN phải mất đi không ít cán bộ ưu tú với mấy chục năm tuổi đảng qua vụ tham nhũng ở Tổng công ty Dầu khí, vụ quota hàng dệt may ở Bộ Thương mại, ... Vì thế theo tôi làm bào ở Việt Nam không khó nếu tuân theo đúng nguyên tắc "Dân chủ cơ sở" ... và thật mỉa mai "Dân chủ cơ sở" chỉ tồn tại ở Việt Nam mà thôi, tồn tại song song với những con người chỉ biết dùng mọi thủ đoạn để ôm lấy cái quyền cai trị của mình. Người Trung Quốc có câu ngạn ngữ rất hay "Không có cái gì che được cái xấu của Chung Vô Diệm" các bác lãnh đạo nhà ta có biết không nhỉ? Một thính giảLàm báo ở Việt nam thật khó. Người làm báo phải viết những gì trong khuôn khổ cho phép, những sự thật không được phanh phui, bởi những chiếc ô rất to. Nếu có chót viết ra sự thật thì một là bị mất việc, hai là bị đi tù vì dám nói ra sự thật. Chỉ một câu nói của người có quyền thì đến vụ VNPT làm thất thoát không biết bao nhiều tiền của, cũng chỉ là nỗi do trình đỗ quản lý kém. Vậy những người giỏi đâu hết mà lại đưa những kẻ ngu dốt vào làm ông nọ bà kia. Thử hỏi bao nhiêu chương chình "nối vòng tay lớn" mối sánh được với những vụ tham nhũng đó. Tôi muốn bày tỏ những bức xúc của mình trước những bất công đối với người làm báo Việt nam và rộng hơn là đối với xã hội Việt nam hiện nay. Có lẽ phải đến đời chắt chú! t chít của chúng tôi may ra mới có sự công bằng. Xin cảm ơn BBC đã gúp chúng tôi được bày tỏ những ý kiến của mình. Ở việt nam chẳng biết kêu ở đâu. Thính giả giấu tênChúng ta nên cầu nguyện cho Chị Lan Anh được bình an và chiến thắng vinh quang cho nền tự do báo chí ở Việt Nam. Đó là chính là ý nghĩa đầu tiên góp phần quan trọng cho công cuộc chống tham nhũng của nhân dân hiện nay.Việc phanh phui công ty Zuellig Pharma VN ra ánh sáng mà bảo là tội chiếm đoạt “văn bản bí mật nhà nước“ đem ra khởi tố là điều vô lý, đó là điều vi phạm quyền căn bản con người. Linh, CaliforniaMặc dù đã đến Mỹ định cư 6 năm, nhưng tôi vẫn theo dõi tin tức VN và hi vọng VN ngày một dân chủ hơn. Tôi rất buồn vì cách chính quyền VN hành động với báo chí trong nước. Vụ việc phóng viên Lan Anh là một trong các bằng chứng cho thấy chính quyền ngày càng lún sâu vào chiến thuật bưng bít thông tin để bảo vệ chế độ. Tại sao phóng viên viết bài đấu tranh chống tiêu cực lại bị khởi tố? Như vậy còn ai dám nói lên điều xấu trong xã hội để có xã hội tốt đẹp hơn. Chả lẽ trong mắt chính quyền, ai khen ngợi chính quyền thì gọi là hợp pháp, ai nói trái thì là tội phạm cả. Tôi hi vọng chế độ cộng sản hãy cởi mở hơn, cho phép tự do thông tin như các nước khác. Tại sao họ làm được mà Việt Nam không dám làm? None, VNKhởi tố phóng viên Lan Anh sau khi cô tích cực đấu tranh chống tiêu cực tại Bộ Y tế là một quyết định nông cạn. Nó cho thấy sự trả đũa và khẳng định một vùng cấm rộng lớn bảo vệ bí mật của các quan chức nhà nước. Nó làm hư hao thành quả cách mạng. Nguyen Hoat, Houston, USAĐài BBC đưa tin thời sự có độ chính xác và nhanh, lẽ đương nhiên bên cạnh ấy BBC cũng có những giới hạn của nó. Nhưng hiện nay theo tôi BBC cũng vẫn là một trong những đài mà tôi thưòng xuyên lui tới nhất. Vậy việc phóng viên Lan Anh bị khởi tố và cấm đi khỏi nơi cư trú là một việc có tính thời sự không riêng cho các bạn trong nước mà cả cho những người Việt nước ngoài đều phải quan tâm. Vì lẽ đó với chức năng một cơ quan truyền thông như đài BBC thì đưa vụ việc Lan Anh lên trang nhất là chuyện bình thường cớ sao Thanh Nam, HCM lại thắc mắc và cay cú. Đối với người Việt tị nạn hải ngoại thì họ đã quá hiểu bản chất của xã hội hiện nay trong nước đó là lý do tại sao họ phải liều chết bỏ nước ra đi, dù rằng quê hương đối với họ vẫn là những gì quá lớn lao và ngậm ngùi mỗi lần nhớ đến. Nhưng qua việc này tôi mong rằng các bạn trong nước nhận thức thêm được vì sao người việt hải ngoại vẫn "chống cộng". Cũng giống như nhà đấu tranh dân chủ Phương Nam trong nước nói, "Tôi đấu tranh không phải cho tôi, nhưng tôi đấu tranh vì đất nước và cho người khác." Tương tự như thế, Lan Anh vói một tấm lòng trong sáng và thực thi đúng đắn chức năng của một người cầm bút trước nỗi thống khổ và bức xúc của những tầng lớp bệnh nhân nghèo trong nước đã đưa ra ánh sáng những bất cập và bao che của các quan chức nhà nước cộng sản với công ty độc quyền phân phối thuốc để nâng giá thuốc cao hơn của giá trị thực tại nhiều lần. Nêu vụ này ra Lan Anh đã bị hệ lụy, nhưng dù sao Lan Anh vẫn may mắn hơn nhiều người khác khi vẫn có được các bạn đồng nghiệp tốt bụng trong báo Tuổi trẻ đưa tin. Vì vậy với những người như báo Tuổi trẻ , Lan Anh và Phương Nam… tôi có cớ để tin rằng Việt nam rồi đây cũng có “dân chủ, công bằng và văn minh” thật sự, theo tôi dân chủ và đa đảng như là xu thế của lịch sử mà nhân loại hướng đến. Theo tôi Thanh Nam, HCM quá tự hào về việc “xoá đói giảm nghèo“ còn tôi thì không. Vì sao một đất nước được tiến là thông minh, cần cù, thiên nhiên thì ưu đãi Việt Nam ta rừng vàng biển bạc, nhưng vẫn là một trong những nước nghèo nhất hành tinh này? Do đó việc chính phủ Việt nam nhận cấp viện của các nước để thực thi việc xoá đói giảm nghèo thì theo tôi là một mối nhục không hơn không kém. Lê Thanh, Boston, Hoa KỳNếu theo ý của anh Thanh Nam thì BBC chỉ nên cho đăng toàn những tin nói tốt về VN, và chỉ nên cho đăng những tin tức có chiều hướng nói xấu Mỹ? Tôi đồng ý về việc đòi công bằng cho những nạn nhân chất độc màu da cam. Nhưng nói đến công bằng thì còn có rất nhiều chuyện mà chính phủ VN cùng với Mỹ phải làm để trả công bằng cho những nạn nhân của chiến tranh Việt Nam. Ví dụ như ai sẽ trả lại công bằng cho những nạn nhân bị cầm tù sau khi "Giải Phóng" Miền Nam? Và còn những nạn nhân bị đánh tư sản thì tính làm sao? Người Mỹ làm ra tội lỗi nhưng cũng có những người Mỹ khác đang vận động để lấy lại công bằng cho những nạn nhân chất độc màu da cam. Nhưng tôi chưa thấy một ông cán bộ nào hay luật sư nào của VN đứng ra vận động để trả lại tài sản hay đền bù cho những nạn nhân bị cầm tù, hay bị đánh tư sản. Trước khi cho ý kiến mong bạn Thanh Nam nên đọc kỹ mẫu tin tức và suy nghĩ kỹ. Ngay cả tên của chị Lan Anh mà bạn cũng viết là Vân Anh thì chứng tỏ bạn không có đọc tin tức, mà chỉ nghe người khác nói lại thôi. Trở lại chuyện của chị Lan Anh. Tôi xin chúc mừng nước VN tại vì những người như chị Lan Anh và báo Tuổi Trẻ làm cho tương lai VN có hy vọng. Và đa số dư luận đang đứng về phía chị Lan Anh, cho nên công lý cũng sẽ đứng về phía chị. Xin cám ơn. Vũ HiềnXin hỏi Thanh Nam có bao giờ đi mua thuốc cho mình chưa? có bao giờ đi bịnh viện chưa? Thanh Nam có thấy tỷ lệ giữa một viên ambi với lương kiếm được một ngày của công nhân như thế nào không? Sao Thanh Nam nnói vô tình như vậy? Anh nói đến vụ tù nhân Iraq bị áp bức vậy anh có nghe chuyện mấy ông đại úy Mỹ phụ trách việc đó phải hầu tòakhông và chịu kỷ luật quân đội không? Nên suy nghĩ lại tại sao chuyện của một công ty mà lại được xem là bí mật quốc gia, thật nực cười... Ngô Đức Mạnh, Hà NộiXin chúc mừng Báo Tuổi Trẻ và chị Lan anh. Tôi nghĩ dù kết cục thế nào đi nữa thì Quý báo và Chị Lan Anh cũng đã thắng lớn trong vụ này. Cả Việt nam đang đứng về chị Lan Anh, cả VN đang đứng về báo Tuổi Trẻ, cả thế giới văn minh đang đứng về chị Lan Anh trong vụ này. Là một người phụ trách báo chí của một cơ quan lớn xin chúc mừng quý vị. Những người đứng về phía nhân dân cuối cùng sẽ thắng. Một thính giảCó lẽ trên thế giới không nơi nào có một thị trường thuốc phong phú và đa dạng đến mức độ hỗn loạn như ở ViệtNam quê hương tôi. Nhiều thầy thuốc quên hết lời thề Hippocrate tiếp tay cho các tập đoàn dược phẩm thu lợi trên sự khốn khổ của đồng bào mình. Vừa quên hết những qui tắc nhân bản cao quí của ngành Y vừa bán mình cho quỉ sứ với giá rẻ mạt, tệ hơn hết là điều trị theo sự dạy dỗ của những tập đoàn dược phẩm đẻ lấy hoa hồng. Không còn quan tâm đến lợi ích của người bệnh và bỏ qua những điều học được từ nhà trường. Chẳng có trường Y khoa nào dạy dỗ là phải xem bệnh nhân là đối tượng kiếm chác, chẳng có bậc thày nào dạy học trò làm chuyện lưu manh láu cá. Càng không thể vin vào đời sống khó khăn để làm những điều thất đức. Trong bối cảnh bầy nhầy đó những bài báo của chị Lan Anh như một đoá hoa sen mọc trên bùn, chỉ tiếc là trên mặt ao đầy bão tố lương tâm tan tác, mắt mũi kèm nhèm không có người có trách nhiệm nào nhìn ra sự khác nhau giữa hoa sen và hoa không phải sen. Xin gửi đến chị Lan Anh sự đồng cảm và bài ai điếu này cho lương tâm những hậu duệ của Nguyễn Trãi, Nguyễn Du đã chẳng còn nhới gì những lời cha ông đã dạy. Huỳnh Nhi, Santa Clara, USAChào các cô chú anh chị ở đài BBC và các bạn. Cháu thật buồn khi độc được bài báo về cô PV Lan Anh bị truy tố, đây là một chuyện bất bình, đến với cô, vì quyền lợi và bảo vệ người nghèo bệnh tật, chống tham nhũng cô đã viết lên sự thật để vạch mặt những người có tiền có địa vị, có khả năng mà lạm dụng niềm tin và uy tín. Cô Lan Anh là một người đáng được khen thưởng và được sự ủng hộ của các cơ quan chức năng. Cháu hy vọng rằng các cô chú anh chị ở đài BBC và các bạn độc giả của đài hãy nối vòng tay, kêu gọi các ban ngành văn hóa nước Việt nam hãy ủng hộ các truyền thông báo chí được tự do và ngôn luận để họ viết hết sự thật và vạch trần những người có lòng tham nhũng để xóa đi tệ nạn xã hội, để đưa đất nước đi lên, dù người đó là cấp cao hay cấp thấp. Cháu tin rằng đất nước Việt nam, chính quyền việt nam là một nơi tạo cho cộng đồng người Việt ở hải ngoại tin tưởng. Cháu kính chúc cô Lan Anh sẽ gặp nhiều may mắn và sẽ được trả tự do. Thân mến Huỳnh Nhi (1987). Thanh Nam, HCMĐọc tin tức và bài bình luận ở đây tôi thấy tức cười quá. Tại sao biên tập viên BBC lại nhanh nhảu đăng những tin có chiều hướng nói xấu Việt Nam lên trên web trong khi có biết bao tin quan trọng khác thì bỏ qua. Sao không đăng tin về nạn nhân chất độc màu da cam do Mỹ gây ra ở Việt Nam? Sao không đăng tin về cuộc vận động hỗ trợ tiền của để các nạn nhân có thể đòi lại công lý trên đất Mỹ? Sao không đăng tin về sự thừa nhận của thế giới trước sự tiến bộ trong xóa đói giảm nghèo ở Việt Nam? Chuyện nhà báo bị gây khó khăn thì ở đâu chẳng có. Ngay cả nước Mỹ cũng từng bị tố cáo đã không cho báo chí tiếp xúc với tù binh ở Irac. Cả nước Mỹ bị báo chí ở đây làm cho tin rằng Irac có vũ khi hạt nhân. Kết quả như thế nào thì bây giờ đã rõ. Irac thậm chí không còn khả năng phục hồi chứ đừng nói là mối đe dọa với nước Mỹ. Báo chí ở Mỹ liệu đã làm đúng chức năng của mình? Sự tự do và trung thực của báo chí đã bị chính quyền USA bóp méo như thế nào? Việc phóng viên Vân Anh bị khởi tố về việc tiết lộ bí mật quốc gia là chuyện của Viện kiểm sát. Thật tức cười khi có người vơ đũa cả nắm cho rằng Nhà nước, chính quyền Việt Nam làm việc đó. Nếu như ở Việt Nam không có tự do báo chí thì những bài viết về giá thuốc, về các vụ tham nhũng dầu khí hay về các sai phạm của những người che chở trùm Năm Cam đã không được xuất hiện công khai rồi. Nếu chỉ vì một chuyện như vậy mà một người nào đó lấy làm tiêu chuẩn kết luận về "tự do báo chí" thì tôi thấy cách đánh giá sự việc của người đó quá non nớt và vội vàng. Mọi vấn đề đều được nhìn dưới nhiều góc độ để có thể có cái nhìn tổng quát, toàn diện khách quan. Nhà báo làm việc của nhà báo, viện kiểm sát làm việc của họ, bộ văn hóa thông tin cũng chỉ làm những gì nằm trong chức năng của họ. Chuyện pv Vân Anh bị khởi tố chỉ là một chuyện bình thường trong một xã hội mà mọi người đều phải sống và làm việc theo pháp luật. Đúng sai thì thời gian sẽ trả lời. Vì vậy ai đó đừng có nhân dịp này mà xen vô mấy bài chê bai nhà nước VN vì nó không ăn nhập gì với chủ đề thảo luận hết. Ẩn danhChị Lan Anh vì lẽ gì mà phải đề cao lương tâm của người cầm bút để viết làm chi những bài báo khó ưa, lần sau chị nên rút kinh nghiệm viết bài theo chiều ngược lại kể không làm mất thì giờ của nhiều người khác. Người nghèo đau ốm cần thuốc chứ chị có ốm đau gì mà phải dây dưa với thuốc men cho mệt. Các tập đoàn dược phẩm cũng cần sống như tôi với chị vì lẽ gì mà chị đụng đến nồi cơm (cơm gà) của người ta? Nếu có ai đó đụng đến nồi cơm (cơm hẩm) của tôi và chị tôi bực mình lắm, còn chị có bực mình không? Tôi chân thành góp ý với chị nếu lần sau còn đề cập tới thuốc men chị nên viết là thuốc A của viện bào chế A 'chữa được bá bệnh chẳng hạn như tiêu chảy và táo bón đều dùng được, giá cả nhẹ nhàng thôi chừng năm ba tháng lương của người lao động nhịn ăn cơm (cơm hẩm) là mua được. Tôi cam đoan nếu chị viết kiểu như thế sẽ được hoan hô có khi còn được mời đi tiệc tùng, tham quan vung vít mà lại không làm những người quí mến chị như tôi phải lo lắng. Thêm một chi tiết kỹ thuật là chị nến viết bằng bút lông cho nó mềm và không ai chê chị là bẻ cong ngòi bút (đâu có ngòi đâu mà cong) viết là cách thay cho cái lưỡi không xương sao chị không chọn cách mềm như cái lưỡi. Chúc chị dồi dào sức khoẻ để còn chuẩn bị hầu toà. Kim Dung, Vũng TàuChào các anh chị, tôi đã trở về V. Tàu hôm tối thứ bảy vừa qua, tôi có lướt qua trang web BBC, và có đọc sơ vụ Lan Anh bị khởi tố, tôi phảI tắt máy đi nghỉ sớm vì quá mệt, nhưng tôi vẫn suy nghĩ về việc này. Sáng tôi nghe phỏng vấn luật sư Vũ Quang Nghiêm về việc Lan Anh bị khởi tố, tôi cảm thấy không yên. Tôi phải mất cả buổi trưa và tranh thủ buổi chiều để lật lại những bài Lan Anh viết trong mấy tháng qua. Khi điểm qua các bài viết của Lan Anh, tôi thật sự cảm phục cho nữ phóng viên trẻ này. Lan Anh đã đem hết tâm huyết vào nghề, phục vụ cho dân tộc và người nghèo trong mọi lãnh vực, đặc biệt là y tế. Tôi nhận xét: không thể vì một bản tin vắn “ Đề nghị thanh tra toàn diện công ty Zuellig Pharma” với nội dung chẳng có gì là bí mật quốc gia để phải khởi tố một người đem hết nhiệt huyết xây dựng xã hội và công lý. Lan Anh đã nói thay cho những người thấp cổ bé miệng, nói lên tiếng nói lẽ phải, trả lại cho ngành y sự trong sáng của cha ông:“Lương y như từ mẫu. Chính vì thế, nếu Lan Anh bị quy kết tội thì liệu công lý có không trong đất nước Việt? Liệu có còn tin vào lãnh đạo của chính quyền Việt nam ? Bản tin vắn của Lan Anh ngày 20-5-04 không phải trách nhiệm riêng của Lan Anh mà là của ban biên tập Báo tuổi trẻ, họ phải sát cánh bênh vực công lý cho Lan Anh. Vụ việc này, Chính quyền Việt nam cũng có thể chứng tỏ cho thế giới biết : Việt nam có tự do báo chí, có t! ôn trọng dân chủ và nhân quyền ? Mai Dao, Houston, Mỹ"thật là xấu hổ cho nền báo chí nước nhà, bởi vì để cho công dân nước mình mượn báo chí, truyền thông nước ngoài để mà trình bày quan điểm của mình." Ý kiến của ban Nam nói lên phần nào cái tự do báo chí trong nuớc theo định hướng của Đảng, để chúng ta hiểu rằng Dân chủ của 80 triệu dân Việt Nam cũng nằm trong khuôn khổ định hướng của Đảng cho phép. Đảng là trên hết,đảng có quyền năng phán quyết theo cảm tính quyền lơị lảnh đaọ và phe nhóm, ưu tiên hàng đầu là duy trì, bảo vệ quyền lực, chỉ dấu nào đụng đến ngai vị phải bị triệt tiêu, không cần biết việc đó ảnh hưởng gì. Qua sự việc này,người dân có điều kiện theo dỏi thời sự trên radio, online ..có thêm bài học Dân chủ dưới triều đại định hướng XHCN. Số này chắc không nhiều cho nên nhà nước ta cũng không mấy quan tâm, rồi sự việc đâu cũng vào đó, đến khi nào BBC có thể làm một cuộc thăm dò: có bao nhiêu người dân Việt Nam trên tổng số 80 triệu người dân quan tâm đến vấn đề chính trị? Có bao nhiêu người dân đọc báo,nghe đài, có bao nhiêu người tham gia diễn đàn lên tiếng. Qua đó chúng ta thừa biết Đảng chẳng bao giờ quan tâm đến những tiếng kêu trong sa mạc này, và Đảng cũng mong trình độ dân trí ở tầm mức này là Đảng yên tâm vững bền. Nam, HCMĐúng như bạn Binh Minh thì nên truy tố tập đoàn bao che công ty Zuellig Pharma Việt Nam suốt thời gian dài mới là đúng. Vậy tập đoàn ấy là những ai. Xin thưa, đó là nhưng người trong bộ máy chính phủ của nước ta, ở bộ y tế, bộ kế hoạch đầu tư... 1. Do yếu kém về trình độ quản lí, không có kiến thức về kinh tế thị trường... 2. Tham nhũng, chỉ biết lợi ích của cá nhân mình, bởi những phong bì USD và những chuyến ra nước ngoài mà các công ty dược phẩm tài trợ. Các bạn có biết tại sao mà nhiều bác sĩ trẻ tốt nghiệp ra trường mà đi làm trình dược viên không. Đó là không xin được việc làm, làm cho nhà nứơc thì lương thấp không đủ ăn. Nước ta là một nước nông nghiệp, nông dân chiếm đa số, thu nhập thì thấp vì vậy mỗi lần bị bệnh thì làm gì có tiền mà trả viện phí. Trong khi đó nhiều thầy thuốc không có lương tâm, bắt tay với nhà thuốc, trình dược viên kê toa cho bệnh nhân toàn thuốc, biệt dược đắt tiền để lấy hoa hồng, tiền hoa hồng còn cao gấp hàng trăm lần tiền lương tháng. Tình trạng tham nhũng ở nước ta bây giờ được cho là bình thường. Nhỏ tham nhũng nhỏ, lớn tham nhũng lớn. Vì vậy không xoá bỏ được cái cơ chế đẻ ra tham nhũng thì chuyện sẽ còn dài dài, trang tiếng Việt của đài BBC sẽ có nhiều chủ đề để chúng ta lên mà góp ý. Thật là xấu hổ cho nền báo chí nước nhà, bởi vì để cho công dân nước mình mượn báo chí, truyền thông nước ngoài để mà trình bày quan điểm của mình. Bình Minh, Sài GònNgười đáng bị bắt, truy tố là tập đoàn, tổ chức bao che Công ty Zuellig Pharma Viêt Nam suốt thời gian dài mới là đúng, còn đây, phóng viên Lan Anh - dùng nghệ nghiệp đạo đức báo chí của mình bảo vệ 80 triệu dân Việt nam đang chịu giá thuốc cắt cổ mà lại bị truy tố và tiết lộ bí mật nhà nước không có cơ sở thuyết phục: thứ nhất: hàng lọat tin tức giống như vậy cùng đăng trên những tờ báo lơn như Nhân Dân, Lao Động, báo điện tử.... nếu có bắt Lan Anh thì cũng tuy tố luôn các phóng viện của những tờ báo kia để thể hiện công bằng, phép nước, luật pháp bất vị thân. thứ hai: Luật này ra đời sau khi Lan Anh đăng lên báo, thứ ba: nội dung Lan Anh đang hòan tòan có hại đến An ninh Quốc gia Việt Nam, không lạm hại đến 80 triêu người dân Việtna m. Minh, Việt NamTheo tôi phẩm chất của một nhà báo ở những nước độc tài trước hết là phải dũng cảm có bản lĩnh vì nếu không như vậy nhà báo ấy khó có thể thực hiện được nhiệm vụ một cách đúng đắn theo những nguyên tắc căn bản của một nền báo chí tự do.Nếu ở các nước tự do tin tức động chạm đến những ông tai to mặt lớn bị rò rỉ ra ngoài thì đó có thể lại là thắng lợi của tờ báo hay của phóng viên.Ví dụ như một bản báo cáo về những sai trái về quản lý của một cơ quan bao trùm chủ quản các hoạt động của một ngành nào đó bị lọt vào tay báo chí thì người dân chưa chắc đã coi đó là một bí mật quốc gia mà lại cho đó là những thông tin cần thiết giúp họ thấy rõ những vấn đề trong quản lý,những đặc ân đáng ngờ về tài chính! cho một số kẻ có chức quyền, những số tiền thất thoát vô lý...Từ đó người dân sẽ đòi hỏi có một bản báo cáo nghiêm túc cuối cùng để cho cái tổ chức ấy, cái bộ ấy được quyền thanh minh nếu không làm được điều ấy thì phải chịu tội trước pháp luật. Võ Hải Phong, TP HCMNgày 29/12/2004 Ông Phan Văn Khải nhấn mạnh : "Báo chí phải làm mạnh hơn nữa...Báo chí phải tuyên chiến và đẩy lùi ..." Đúng 7 ngày sau, công an Việt nam khởi tố phóng viên Lan Anh vì có liên quan tới chống tham nhũng? Rõ ràng, công an Việt nam mà đứng đằng sau là ai đó đã "tai" cho ngài Phan một cái lên mặt rồi. Và chắc chắn với quyền trong tay, ngài Phan sẽ không để yên. Có lẽ đây sẽ chính là ngòi nổ cho cuộc cách mạng về tự do ngôn luận tại Việt nam. Vậy thì chị Lan Anh thân mến, chị cứ hãy yên lòng và chị hoàn toàn có quyền tự hào rằng, nhân dân Việt nam, những người yêu chuộng và khát khao tự do sẽ ghi tạc công đầu của chị. Phan Thanh, HCMCTheo tôi thì chị Lan Anh bị khởi tố cũng như Tổng Biên tập VNExpress mất chức hay Tintucvietnam.com bị đóng cửa cũng là đúng thôi. Ai bảo "lợi dụng dân chủ", làm "gián điệp", "diễn biến hòa bình" làm chi. Đảng chỉ cho chống tham nhũng ở cấp thấp thôi, cở chủ tịch quận là tốt rồi, ai bảo viết một lèo 19 bài phanh phui nhiều quá làm chi vậy. Nếu chống tham nhũng triệt để thì nguyên cả bộ máy Đảng và Nhà nước vào tù hết rồi lấy ai để phục vụ nhân dân nữa. Vì vậy, dứt khoát cần phải khởi tố, xét xử nghiêm minh những ai dám nói nhiều mà còn nói đúng nữa. Còn những quan chức lỡ vi phạm thì cũng phải " nghiêm túc kiểm điểm, thực hiện phê bình và tự phê bình" cho huề cả làng. Có thế thì mới giữ được ổn định chính trị, định hướng ngh! èo đói XHCN chứ. Võ Đại, TP HCMViệc nhà báo Lan Anh bị tìm cách để trả thù mang đầy tính Mafia của 1 vài ông trùm cán bộ đã nhận tiền ăn chia với Zuellig Pharma Việt Nam (thay vì chơi theo kiểu giang hồ thì họ lại ngang nhiên dùng "luật pháp đàng hòang" để răn đe). Việc tuyên chiến với "các chức sắc Tin Lành" ở Tây Nguyên là 1 cuộc chiến của tòan thể dân Việt Nam yêu hòa bình và tòan vẹn lãnh thổ, họ dùng tôn giáo như là 1 công cụ để tiến hành nhiều mục đích rất "phức tạp" chứ không phải là 1 thứ sinh hoạt văn hóa/ tôn giáo bình thường. Tôi ủng hộ nhà báo Lan Anh, phản đối những kẻ muốn trả thù cô ấy bằng những quyền hành mà mình đặt ra.... và tôi rất tán thành với cách hành xử của chính quyền về! vấn đề Tây Nguyên. Bạn Văn Thanh, Cam Ranh kính mến, hãy vượt qua dư luận và lấy lòng của những người dân bình thường trước khi bạn "đấu tranh" để chính quyền khỏi nhòm ngó Nguyễn Nguyên, Houston,USABBC nêu lên câu hỏi: LÀM BÁO VN LÚC NÀY-Tôi nói lúc này là vì gian đoạn này cọng sản còn đang cai trị Việt nam, rất là dễ, miễn là cái lưng phải mềm như bún, phải biết luồn cho khéo, lách cho giỏi, không cần có tài, mà chỉ cần Gật cho nhanh, thế là làm báo ở Việt nam lúc này rất dễ. Tiến Vũ, HCMĐài BBC ơi, hôm nay báo Tuổi Trẻ có đăng bài: Đóng cửa tintucvietnam.com. Theo bài báo thì tintucvietnam bị đóng là vì 'đã hoạt động trái pháp luật nhà nước VN nhưng không nêu rõ trái pháp luật là trái ở chỗ nào? Tôi xin BBC tìm hiểu rõ hơn. Cảm ơn Ban Việt Ngữ của đài. Lê Đức, Houston, Hoa KỳNghe chuyện chị Lan Anh bị bắt vì tội danh “tiết lộ bí mật quốc gia” tôi không lạ vì quá hiểu bản chất của nhà nước và đảng cộng sản Việt Nam rất nhiều từ hơn bốn chục năm qua. Điều lạ nhất là tôi đọc thấy nhiều người bây giờ mới bắt đầu nghi ngờ bản chất thật sự của nhà nước và đảng của họ. Họ có bị lãn tai hay mờ mắt chăng? Đây mới chính là điều chúng ta nên bàn cãi. Nong Phuoc, Hà NộiĐiều tôi ngạc nhiên là tại sao người có bổn phận bảo vệ bí mật quốc gia không bị hình phạt. Họ ăn lương nhà nước để 'bảo vệ an ninh' mà làm cho tin tức mật lọt ra ngoài...Họ là những người tiêu cực trong việc bảo mật. Nguyệt Nga, Hà NộiĐã gọi là luật thì phải được quốc hội thông qua, nhưng ở Việt Nam rất nhiều vấn đề quản lý của nhà nước lại được thực thi theo văn bản, nghị định, như vậy có vượt qua hiến pháp của nhà nước không? SofiaTài liệu bí mật quốc gia là gì? Tại sao lại dễ bị người ta đánh cắp thế, thật buồn cười. Nếu vậy thì lập các cơ quan như cơ quan aninh để làm gì mà rồi mất tài liệu bí mật quốc gia dễ dàng như vậy. Khi muốn chụp mũ thì họ viện đủ lý do. Vô danhChúc cô Lan Anh tai qua nạn khỏi, tôi rất quý trọng lòng dũng cảm của cô. Trên website BBC này đang tranh cãi như thế nào là anh hùng, tôi nghĩ cô rất xứng đáng khi vì dân đen chúng tôi mà không ngại hiểm nguy. Quang Huy, ParisMỗi khi BBC đăng một thông tin xấu về VN, thông thường có hai luồng ý kiến trái ngược. Nhưng lần này ít có những ý kiến bảo vệ chính quyền bởi sự thực đã quá rõ ràng. Tôi thấy mừng vì đây là một sự tiến bộ, chúng ta đã tiến gần đến nhau trong những nhận định sau : - Tự do báo chí là điều tiến bộ, là bộ máy chống tham nhũng, cửa quyền mạnh mẽ nhất. Nếu báo chí vào cuộc mạnh mẽ hơn trong vấn đề dược phẩm có lẽ đã không có cơn sốt giá chăng. Nhờ có báo chí mà tội lỗi của quân Mỹ trong các nhà tù Iraq bị phanh phui (nếu xảy ra ở Việt Nam thì chắc chắn không thể lọt được bức ảnh nào ra ngoài, không báo nào dám đăng). Các bạn thấy đấy, tự do báo chí, tự do ngôn luận, chấp nhận ý kiến trái chiều, ý kiến ngược với chính quyền đã mang lại động lực phát triển, tạo thành cơ chế chống tiêu cực hữu hiệu nhất. Bản chất của chế độ hiện nay là độc đảng, là kiểm duyệt báo chí. Kiểm duyệt ban đầu nó là tốt, là ngăn chặn những ý kiến xấu, tác động tiêu cực đến xã hội. Nhưng nó là điều phi thực tế, không thể thực hiện được vì chủ thể ban hành kiểm duyệt luôn có xu hướng lạm dụng nó, bảo vệ ý kiến, quan điểm của mình. Do vậy xã hội phát triển, văn minh luôn gắn liền với phi kiểm duyệt, bởi tự nó đã là một sự tự kiểm duyệt lẫn nhau (biện chứng) rồi. Mong rằng qua đây, các bạn có một hình ảnh rõ hơn về chế độ độc tài, chế độ dân chủ. Hãy nhìn ra bên ngoài, hãy nhìn vào sự văn minh của nhân loại, hãy tự hỏi tại sao đa phần nhân loại hướng tới dân chủ, tự do ngôn luận, phải chăng họ không thấu hiểu bằng ta, bằng đảng cộng sản. Mong lắm các bạn hãy có cái nhìn khách quan, hãy hiểu lại cụm từ chống cộng. Văn Thanh, Cam RanhNếu có ai đó cho rằng: việc nhà nước VN cho đăng tin hai phóng viên bị ngăn cản không cho đến thu thập tin tức ở Đak-Lak, là một bước tiến trong việc bảo vệ quyền tự do ngôn luận, thì người đó quá sức ngây thơ. Đây cũng là một chiêu thức tuyên truyền mà thôi (khổ nhục kế ấy mà). Giáng Sinh vừa qua, CA đã giăng bẫy những người Thượng vốn ngây thơ về chánh trị - để diệt tận gốc những người có ảnh hưởng trong cộng đồng người Thượng tại đây. Bởi vì CA đã nói trước cách công khai: "sẽ có biểu tình, nên chúng tôi không cho phép các tín hữu Tin Lành tại Đak-Lak tổ chức Giáng Sinh (trừ 2 địa điểm có người Kinh + 1 điểm của người Thượng). Thử hỏi, một Lễ tôn giáo lớn nhất trong năm mà cả một vùng rộng lớn như vậy mà chỉ có 3 địa điểm được tổ chức lễ thì cái gọi là "tự do tôn giáo" là thế nào? Nếu ai muốn biết sự tự do kiểu CS là thế nào, xin tìm hiểu tình cảnh bị CA xông vào nhà kiểm tra, rồi đánh đập vợ và cha của Mục Sư Châu Văn Hường để tịch thu chiếc xe honda duy nhất của ông (khi ông vắng nhà), cách đây 2 năm... thì sẽ rõ. Được biết, MS. Hường đã rất nhiều lần gởi đơn kêu cứu lên các cấp từ địa phương đến Trung Ương (cao nhất), nhưng 2 năm nay chiếc xe honda mà ông bị "cướp ngày" vẫn còn bị CA giữ. Chưa hết, số điện thoại nhà riêng của ông liên tục bị cắt, bị CA rình rập-theo dõi-thường xuyên xông vào nhà kiểm tra-đe dọa-vu khống ông là "Mục Sư tự phong" .v.v... Có phóng viên nào muốn kiểm tra tính chính xác của những thông tin trên để biết về sự thật của tình hình tôn giáo tại Đak-Lak, xin tìm hiểu và viết bài điều tra thì sẽ rõ. Nguyễn Tuấn Anh, du học sinh MỹTheo như cháu được biết thì các vị quan chức lớn trong Bộ Chính trị thường nói rằng người làm báo chí phải cùng nhân dân vạch mặt những cán bộ tham nhũng để làm trong sạch bộ máy chính quyền. Vậy tại sao lần này các ngài lại quên đi câu nói do chính các ngài nói ra bằng một việc khởi tố chị Lan Anh? An NamThủ tướng Phan Văn Khải đã từng đề nghị báo chí “cần phải làm rất mạnh trong năm 2005 để vạch mặt và đẩy lùi tham nhũng, lãng phí”. Ông nói dân dã: “Muốn làm được vậy các đồng chí từ tổng biên tập đến phóng viên đều phải “ngon” mới được!”. Phóng viên Lan Anh đưa ra ánh sáng những điều bất cập trong giá thuốc, mà đằng sau đó là tệ nạn tham nhũng của một số quan chức trong ngành Y tế, chính vì vậy, đã đụng chạm đến quyền lợi không nhỏ của một số vị, việc ra tòa là đương nhiên. Thực ra, nhà cầm quyền không thực tâm muốn chống tham nhũng, chỉ hô hào cửa miệng thôi, nếu ai ngây thơ là có sự kiên quyết chống tham những thật sự thì cứ nhìn vào nhũng ví dụ gần dây như phóng viên Lan Anh bị chụp mũ là “làm lộ bí mật quốc gia”, các công ty đã tố cáo ông Mai Văn Dâu không được phân bổ hạn ngạch dệt may năm 2005, một số nhân chứng tố cáo các vị trong ngành toà án lại phải ra toà vì mục đích tố cáo không trong sáng. Những điều đó cho thấy nhà cầm quyền đã đánh phủ đầu những người có ý định manh động chống tham nhũng. Tại Việt Nam, báo chí là cơ quan ngôn luận của Đảng. Vì vậy, đừng mơ hồ về tự do báo chí mà đi tù. Sau vụ việc này, bảo đảm những ngòi bút sẽ chùn tay khi có ý định lật tẩy một vụ việc nào đó. Nhà báo Lan Anh là một nạn nhân trong bối cảnh hiện nay, chị đã cố gắng bảo vệ quyền lợi của 80 triệu người dân lương thiện, những người bệnh vật vờ chờ chết vì không thể mua nổi toa thuốc cắt cổ, chị đã chống lại những con người sống phè phỡn trên nỗi đau và mạng sống của đồng loại, và chị đã phải trả giá, nhưng có ai dám bảo vệ quyền lợi của chị đâu? Một câu hỏi còn bỏ ngỏ, xin chia buồn cùng chị. Nguyễn Hiếu, TP. HCMĐây là diễn đàn dân chủ, nên chúng ta phải nói chuyện một cách khách quan và không thiên vị về những sự việc cụ thể mà bạn đang có ý kiến. Bạn Trần Bình TP.HCM không được phép xúc phạm người khác vô căn cứ. Ông trả lời sao khi những phản ánh do Lan Anh đăng trên báo đã được các báo Nhân Dân đăng trước đó cả 9 ngày, và báo Lao Động cũng đã đăng rồi. Đó là tin mật Quốc Gia à? Ai là người ấu trĩ? Thế nhưng phóng viên Lan Anh là người bị khởi tố. Có phải vì cô chính là người đã đặt nhiều câu hỏi gây sốc cho Bộ Y Tế và đã có 19 tin đăng trên báo TT góp phần đem lại công bằng và cuộc sống "khoẻ mạnh" cho người dân, đó là điều lẽ ra các vị ở Bộ Y Tế phải làm. Nếu một ai trong chúng ta chưa làm được việc gì có ích cho Việt Nam thì ít nhất cũng góp một tiếng nói ủng hộ những người như cô Lan Anh. Nguyễn Tuyết, Hà NộiNghề nhà báo cũng như phóng viên ở Việt Nam quả rất khó. Khi viết cần phải biết sơn phủ một lớp sơn đẹp cho chính phủ nếu không bạn sẽ bị trượt đường ray và bị bánh xe nghiền nát. Nguyễn Phong, Houston, USANếu là tài liệu Top Secret và có gây nguy hiểm cho Việt Nam thì việc làm của chính quyền VN là đúng. Nhưng tôi không nghĩ tài liệu được phóng viên Lan Anh đăng tải nằm trong diện này (xét trên nội dung thực tế, còn trên sự đánh giá của chính quyền VN thì là một chuyện khác). Cái gọi là Bí Mật Quốc Gia ở Việt Nam rất mơ hồ, tôi có trở về thăm quê hương nhiều lần nên thấy rất nhiều việc lộn xộn trong vấn đề này. Ví dụ tại TP. Hồ chí Minh thì việc chụp hình trước trụ sở UBND thành phố thì là bình thường nhưng ở một số tỉnh thành khác thì lại có bảng cấm chụp hình, quay phim vì là nơi được đánh gía bí mật quốc gia! Hay trước đây việc đem báo Tuổi Trẻ ra khỏi VN cũng bị ngăn cấm. Vì thế tôi không biết thế nào là bí mật quốc gia thật sự tại Việt Nam - quê hương của tôi. Rất hy vọng là phóng viên Lan Anh sẽ được xét xử công bằng, đó là điều VN phải làm được trong thời điểm này nếu không muốn thấy mình lại mâu thuẫn trong việc kêu gọi Việt Kiều trở về giúp tổ quốc mà lại quá thiếu dân chủ và công bằng. Thính giả giấu tênPhóng viên Lan Anh chỉ là một trong những trường hợp mà chính quyền Việt Nam tuyên bố ra để cảnh cáo răn đe những người khác đừng mượn ngòi bút để nói lên sự thật vạch trần những sự việc hay những tật xấu mà chính quyền của họ không muốn nhắc tới. Bất kể những người nào đi làm công cho chính quyền Việt Nam cần phải biết được mặt trái của Đảng. Cách đây 45 năm cha cha tôi cũng bị nhà cầm quyền Việt Nam chụp mũ là mượn ngòi bút để tuyên truyền chống đối cách mạng, bị ngồi tù 7 năm trời. Sau đó anh em tôi bị tống khỏi trường âm nhạc Việt Nam thời đó. Các bạn phóng viên Việt Nam hãy rụt kinh nghiệm từ sự việc của chị Lan Anh. Cuối cùng chúc chị Lan Anh vượt qua sự hiểm nghèo. Dũng, Montreal, CanadaLàm gì có chuyện tự do báo chí ở Việt Nam. Đọc kỹ bài báo từ Thanh Niên tới Tuổi Trẻ đến Sài Gòn... toàn là tin tức thông dụng và đa số về nạn bán dâm, ăn cướp chiếm 98% còn lại tí ti về tin tức trên thế giới. Không có tự do báo chí ở Việt Nam mà đều phải viết theo Đảng Cộng sản mà thôi. Việt Nam phải có chính phủ thực sự do dân bầu ra, thế thôi. Nguyễn Danh PhươngTôi được biết nữ phóng viên Lan Anh của báo Tuổi Trẻ bị truy tố vì tội chiếm đoạt tài liệu bí mật quốc gia khi cô ấy viết những bài báo đầy tâm huyết đề cập đến tình trạng bất hợp lý của thị trường thuốc tân dược ở Việt Nam. Và trước đây là ông Tổng biên tập báo điện tử VNexpress dám đưa lên diễn đàn chuyện mua bán xe ô tô nhân dịp ASEM của chính phủ và cuối cùng bị cách chức vì lý do rất mơ hồ. Vậy có lẽ ở Việt Nam, khi các nhà báo nào đó có dũng khí và ;ương tâm dám nói lên sự thật và điều đó động chạm đến các quan chức cao cấp thì kết quả tất yếu sẽ là quy kết: xâm phạm bí mật quốc gia, hay bất kỳ lý do nào đó về vi phạm luật pháp. Vậy thì sự tư do dân chủ, tự do ngôn luận mà chính phủ vẫn rao giảng hàng ngày ở đâu? Đất nước ta sẽ đi đến đâu dưới sự lãnh đạo của một thể chế chính trị như vậy? Thu HiềnTôi xun chân thành chia buồn với phóng viên Lan Anh. Người Việt Nam đang sống trong nước Việt Nam không ít thì nhiêù cũng đi mua dược phẩm và đều có bức xúc. Tội nghiệp nhất là những người nghèo khi phải vay mượn, chắt bóp từng đồng để đi mua thuốc trị bệnh. Khi tôi đọc những loạt bài báo về vấn đề này trên báo Tuổi Trẻ, tôi thật sự bức xúc và đau lòng. Tôi nghĩ là những cơ quan có thẩm quyền sẽ cũng có sự đồng cảm và nhanh chóng giải quyết những vấn đề có liên quan thuộc thẩm quyền của họ nhưng thật trớ trêu khi sự việc của Lan Anh... Tiô dần dần hiểu được bản chất của nhà nước gọi là xã hội chủ nghĩa này. Trần Bình, TP HCMCái ông Khai Tâm thật ấu trĩ, không cần biết L.A. là ai, không cần biết cô ấy viết bài gì, nhưng đã là tài liệu mật thì không được công bố (VN hay tất cả các nước khác đều vậy), đó là chuyện Y tế thế nhỡ cô ấy có được danh sách các điệp viên của VN rồi công bố, rồi ra toà ông cũng cho rằng đó là nạn nhân của chế độ CS à? thật bất công cho VN và thật thiển cận từ ông. Phó thường dân, Đồng NaiTôi vừa xem qua nội dung bản tin mà phóng viên Lan Anh đã đưa, nó có cái gì gọi là 'bí mật quốc gia", thế mà cô ấy bị khởi tố. Đây là một bằng chứng về cái gọi là 'cải cách tư pháp'(!). Là một độc giả trung thành của báo Tuổi Trẻ, chúng tôi rất phẫn nộ trước tin cô bị khởi tố . Nếu có gì bất ổn, cô cũng là một tấm gương sáng cho những người làm báo hiện nay. Hy vọng là sẽ có những người tôn trọng chân lý ủng hộ cô. BBC hãy giúp chúng tôi cứu cô Lan Anh bằng ngòi bút, tiếng nói của mình. T₫hật là một cái tin hết sức bực bội. Nguyễn Phương, St Louis, USAVừa đọc tin về Chị Lan Anh, xoay qua đọc tin được tin phóng viên bị chận ở Tây Nguyên. Dời phóng viên ở Việt Nam kể ra xâm mình thật. Điều tra tin ở trung ương thì bị kiện cáo ra tòa. Điều tra ở địa phương thì bị ngan chận, hành hung, bắt bớ. Tự do báo chí nằm ở trang nào của Hiến Pháp và Luật Pháp việt Nam? Thật là buồn khi nghe tin một nhà báo như Chị Lan Anh bị "khởi tố". Các lí do khiến tôi buồn là như sau: 1. Chỉ mới bị khởi tố, nghĩa là Chị Lan Anh chưa có tội gì cả, Chị đã bị cấm ra khỏi nhà. Đây đâu phải là tội hình sự. Có phải luật của Việt Nam là khi hành pháp cho là có tội thì đương nhiên là có tội cho đến khi nào biện hộ đươc là mình không có tội? Luật pháp Việt Nam tệ đến vậy sao? 2. 19 bản tin đăng từ tháng 10.2003 đến tháng 5.2004, bây giờ mới đem ra khởi tố. Phải có lí do gì khuất lấp đàng sau vụ kiện. Các quan chức liên quan đã giăng ma.n lưới bao che nhau. Giờ đây bắt đầu đập đến người vô tội để ém nhẹm? 3. Zuelling Pharma thao túng thị trường thuốc ở Việt Nam đã rõ. Chín Bộ Y tế cũng đề nghị thanh tra toàn diện công ty này từ ngày 20.5.2004. Thế thì hành động yêu nước của Chị Lan Anh có tội gì? Tội yêu nườc muốn thấy đất nước dọn sach bọn thao túng thị trường? 4. Một phóng viên điều tra được một tờ trình của một cơ quan nhà nước thì chính cơ quan đó phải tự điều tra xem lổ hổng chỗ nào để sửa chữa chứ sao lại nhè phóng viên mà đi đập để che giấu trừ khi người ta kiếm được bằng cớ là phóng viên vào văn phòng ăn trộm hay ăn cướp. Nhiệm vụ của phóng viên là săn tin. Chẳng lẽ phóng viên cu nên ngồi ở văn phòng chờ ai đưa tài liệu nào bảo viết thì viết, bảo không thì không? Trong việc săn tin nếu có điều sai thì cải chính, nếu có đúng như trong trường hợp của Chị Lan Anh thì Chị phải được khen là điều tra giỏi, góp phần cải tạo xã hội xã hội chủ nghĩa tốt đẹp hơn chứ! Chị Lan Anh là một nạn nhân của cường quyền ác bá trong xã hội Việt Nam ngày nay! Đ'ang buồn là vậy! Quang Anh, NgaTôi là một người HN và trước nay vẫn luôn luôn cho rằng nhà nước Việt Nam cơ bản là tốt. Nhưng... qua sự việc này, tôi sẽ chờ xem... Kim DungLại một nhà báo bị khởi tố. Thật khổ cho những người làm báo ở Việt nam lúc này. Tại sao nhà nước chỉ chúi mũi dùi vào những người thấp cổ bé họng như thế này. Nếu nói là "Văn bản bí mật nhà nước" thì tại sao không khởi tố ông bộ trưởng y tế vì không giữ kín mà để nhà báo biết được. Lỗi là do nhà nước chứ không do nhà báo. Chức nghiệp của nhà báo là thông tin trung thực. Vậy cứ mỗi lần nhận được tin trung thực mà phổ biến cho dân biết thì nhà báo phải chịu hậu quả là ... tiết lộ bí mật nhà nước hay sao?. Tôi thật thương cảm cho cô Lan Anh và những người dân thấp cổ bé họng ở VN ngày nay. Họ luôn bị thắt thòng lọng vào cổ của những kẻ không còn lương tri và tình người nữa. Khai Tâm, Việt NamTheo tôi đây lại là một nạn nhân mới của chế độ Cộng sản. Các công ty nước ngoài thường liên hệ và ăn chia rõ ràng với các Con ông cháu cha, cho nên việc một phóng viên phanh phui công việc làm ăn khuất tất của họ chắc chắn sẽ bị trả thù đó là chuyện ắt phải xảy ra dưới một chế độ mà Luật pháp chỉ là công cụ của kẻ cầm quyền. Xin thành thật chia buồn với báo Tuổi trẻ cũng như phóng viên Lan Anh. Việc đầu tiên và quan trọng nhất là phải thay đổi cơ chế bất hợp lý như hiện nay dã sau đó mới tính đến những chuyện khác được... Trần Thăng, TP HCMĐây không phải lần đầu tiên phóng viên của báo Tuổi Trẻ bị kỷ luật khi đụng đến những điều tế nhị. Thật khó khăn khi làm báo ở Việt Nam, vừa cung cấp thông tin chính xác cho độc giả, vừa khéo léo né tránh những quy định của pháp luật! Thính giả giấu tênBí mật tài liệu nhà nước, đó là lý do để định tội cho ai muốn chỉ trích một trong những lợi ích của Đảng và các lãnh đạo bị xâm phạm. BBC có lẽ đăng những tin nào có lập trường bảo vệ uy tín đảng và nhà nước cộng sản Việt Nam để góp công và phục vụ cho nhửng gì họ làm, mà không bao giờ đăng nhửng ý kiến chỉ trích những tệ nạn do cộng sản gây ra ? Trong thành phần nhân viên BBC Vietnamese có ai là thành phần nằm vùng của họ chăng ? Trưởng Ban điều hành nên xét lại lý lịch của nhân viên mình! TuấnBuồn quá, khi mà một PV vì đấu tranh với những tiêu cực mà phải ra tòa. Phan Hà, Hà NộiLại một tai nạn nghề nghiệp của người làm báo mà chúng tôi, độc giả của các báo lấy làm tiếc khi xảy ra đối với phóng viên chuyên cần, nhiệt tình và không phải phóng viên nào cũng làm được. Chỉ mong sao đây chỉ là "tai nạn"nhỏ nhoi và được xử lý công bằng, không bị nâng cao quan điểm khi xử lý. Rất mong để đội ngũ làm báo có lòng tin và bản lĩnh hơn. | Báo Việt Nam đưa tin một phóng viên báo Tuổi Trẻ TP Hồ Chí Minh vừa bị cơ quan công an khởi tố bị can về hành vi "chiếm đoạt tài liệu bí mật nhà nước" theo quy định tại điều 263 Bộ Luật hình sự. | Làm báo ở Việt Nam dễ hay khó? |
Tổng thống Ngô Đình Diệm thăm Hoa Kỳ tháng Năm năm 1957 Tuy vậy, đến nay, giới nghiên cứu nước ngoài, đặc biệt là tại Bắc Mỹ, vẫn tiếp tục cho ra nhiều công trình liên quan. Một ví dụ mới nhất là cuốn sách 'Vietnam's Lost Revolution: Ngo Dinh Diem's Failure to Build an Independent Nation, 1955-1963' vừa được Nhà xuất bản đại học Cambridge ấn hành năm 2017. Đầu tiên, tác giả, Geoffrey C. Stewart cho BBC Tiếng Việt biết về những nét mới trong nghiên cứu về Cuộc Chiến Việt Nam nhân dịp thêm một năm ngày lịch sử 30/04. Lê Duẩn 'thắng Mỹ nhưng cái giá quá cao' 'Lực lượng thứ Ba mong có hòa bình cho Việt Nam' Huế 1968: 'Trận đẫm máu trong cuộc chiến Việt Nam' Tiến sĩ Geoffrey C. Stewart: Cái mới cho những nhà nghiên cứu là góc nhìn của người Việt về cuộc chiến. Do trước đây có hạn chế với các nguồn tư liệu ở Việt Nam, giới nghiên cứu chỉ dựa vào nguồn của phía Mỹ. Trong khoảng 20, 25 năm qua, các học giả mới bắt đầu được tiếp cận kho tư liệu ở Hà Nội, TPHCM, Đà Lạt để tìm hiểu cuộc chiến từ góc nhìn người Việt. Nhờ đó họ có thể hiểu khát vọng, tham vọng của người Việt. Các nhà nghiên cứu như tôi có thể viết lại cách hiểu về các xung đột tại Việt Nam không hẳn là chiến tranh ủy nhiệm của thời Chiến tranh Lạnh (mặc dù đây vẫn là khía cạnh quan trọng của chiến tranh), mà là cuộc đấu tranh hậu thuộc địa rộng lớn hơn vì độc lập và thống nhất. Các câu hỏi về quyền tự quyết dân tộc, phát triển và thậm chí thế nào là trở thành hiện đại đóng góp cho hiểu biết về chiến tranh cũng quan trọng không kém cuộc cạnh tranh địa chính trị giữa các đồng minh của Bắc và Nam Việt Nam, là Xô-Trung và Mỹ. BBC:Ông có thể chọn ra một số nghiên cứu mang tính "đột phá" giúp soi rọi cuộc chiến theo một ánh sáng khác? Một số các nghiên cứu quan trọng nhất vài năm qua là những quyển sách chủ yếu dựa vào nguồn tư liệu Việt Nam. Sách giáo khoa Vietnam at War (2009) của Mark Bradley mang tính đại diện cho cái gọi là "khúc quanh Việt Nam" trong nghiên cứu. Nó dựa trên nghiên cứu trước đó của ông ấy trong kho lưu trữ Việt Nam, để kể về Chiến tranh Đông Dương lần Một và Hai, từ góc nhìn người Việt. Ông ấy xem các xung đột này là sản phẩm từ đấu tranh nội bộ giữa các cá nhân và nhóm ở Việt Nam xung quanh câu hỏi viễn kiến quốc gia hậu thuộc địa nào sẽ chiếm ưu thế trong người dân. Theo cái nhìn này, người Pháp, sau đó là Mỹ, Liên Xô và Trung Quốc đều là kẻ chõ mũi vào cuộc đấu tranh giành độc lập của Việt Nam. Những nước này, theo mức độ khác nhau, đều cố gắn Việt Nam vào cấu trúc riêng của họ trong trật tự thế giới hậu Thế chiến Hai. Các tác phẩm gần đây với luận cứ về chủ đề tương tự có thể kể như Hanoi's Road to the Vietnam War, 1954-1965 (2013) của Pierre Asselin, Hanoi's War: An International History of the War for Peace in Vietnam (2012) của Nguyễn Thị Liên Hằng, và Cauldron of Resistance: Ngo Dinh Diem, the United States and 1950s Southern Vietnam (2013) của Jessica Chapman. Các tác phẩm có ảnh hưởng lớn đến nghiên cứu của tôi là Diem's Final Failure: Prelude to America's War in Vietnam (2002) của Philip E. Catton và Misalliance: Ngo Dinh Diem, the United States and the Fate of South Vietnam (2013) của Edward Miller. Hai cuốn sách này dựa vào kho lưu trữ ở TP. HCM để đánh giá nỗ lực của Tổng thống Việt Nam Cộng Hòa Ngô Đình Diệm nhằm tạo dựng một nhà nước vững bền, độc lập từ 1955 đến 1963. Khác với nhiều nghiên cứu trước đây về giai đoạn này, họ cho rằng Ngô Đình Diệm là một người có lập trường riêng, viễn kiến riêng về một Việt Nam hậu thuộc địa. Một số người cho rằng Ngô Đình Diệm là chính khách duy nhất có thể cạnh tranh với Hồ Chí Minh Sách của tôi, Vietnam's Lost Revolution: Ngo Dinh Diem's Failure to Build an Independent Nation, 1955-1963, triển khai từ tác phẩm của hai học giả trên, để tìm hiểu cuộc cách mạng quốc gia và xã hội mà chính thể Ngô Đình Diệm muốn xây dựng khắp nông thôn Nam Việt Nam, để thu phục người trung thành và lập ra một quốc gia có khả năng tồn tại về kinh tế và chính trị, và có thể tự quyết trên trường quốc tế. BBC:Xin ông cho biết đánh giá về việc nghiên cứu ở Việt Nam hiện nay? Tiếp cận các kho lưu trữ có khó không? Tiến sĩ Geoffrey C. Stewart: Tôi chỉ làm việc ở Trung tâm Lưu trữ quốc gia II ở TP HCM, nên không thể nói về Hà Nội hay Đà Lạt. Nhưng trải nghiệm của tôi rất tích cực. Đại học Khoa học Xã hội - Nhân văn TPHCM bảo trợ cho tôi. Các nhân viên tại đó rất thiện chí và hiệu quả. Tôi phải chờ đợi để được cho phép vào kho lưu trữ, nhưng sau khi đã có giấy phép, các nhân viên hỗ trợ rất tích cực khi tôi yêu cầu tài liệu. Ngoại trừ một số nguồn không liên quan trực tiếp đến dự án của tôi, còn lại thì các đề nghị của tôi không bị từ chối lần nào. BBC:Cuốn sách vừa ra mắt của ông nói về Tổng thống Ngô Đình Diệm. Ông có nghĩ rằng chiến tranh sẽ diễn ra khác đi nếu ông Diệm và gia đình không bị hạ bệ năm 1963? Tiến sĩ Geoffrey C. Stewart: Đây là câu hỏi thú vị vì nó nói về chữ 'nếu' trong lịch sử. Theo tôi, Ngô Đình Diệm là cạnh tranh thay thế lớn nhất cho Hồ Chí Minh trong tư cách một lãnh đạo quốc gia mà người Việt có thể tụ họp phía sau. Ông ấy là lãnh đạo miền Nam trong gần một thập niên, có viễn kiến tuy hơi rối rắm về một Việt Nam hậu thuộc địa. Ông ấy đã loại được một số trung tâm quyền lực cạnh tranh ở miền Nam. Tuy vậy, trong đầu thập niên 1960, cuộc nổi dậy nhanh chóng bắt rễ ở miền Nam cũng chứng tỏ sự mỏng manh trong tính chính danh của ông. Ông Ngô Đình Diệm có thể trụ lại và thương lượng kiểu gì đó với chính phủ Bắc Việt, nhưng mọi thỏa thuận chia sẻ quyền lực rốt cuộc cũng sẽ dẫn tới thống nhất theo đòi hỏi của Hà Nội. Tuy nhiên, để thương lượng nghiêm túc diễn ra, chính phủ Ngô Đình Diệm lại phải nói chuyện với người Mỹ. Mà mọi nhượng bộ giữa miền Bắc và miền Nam cũng đi ngược lại quyền lợi của Mỹ trong vùng. Tôi không nghĩ rằng chính phủ Ngô Đình Diệm có thể tồn tại nếu quay lưng với Washington. Mặc dù ông Ngô Đình Diệm muốn tạo dựng một quốc gia Nam Việt Nam tự chủ, chính phủ Sài Gòn phụ thuộc viện trợ của Mỹ về kinh tế. Không có viện trợ Mỹ, chính phủ Nam Việt Nam sẽ sụp đổ, hoặc ông Ngô Đình Diệm sẽ bị lật đổ bởi một nhóm sẵn sàng hơn làm việc với người Mỹ - đây là điều rốt cuộc đã xảy ra. Tác giả Geoffrey C. Stewart hiện đang giảng dạy ở Đại học Western Ontario, Canada. BBC sẽ tiếp tục phỏng vấn một số chuyên gia nước ngoài đánh giá các khía cạnh của Chiến tranh Việt Nam. Quý vị đóng góp bài vở về chủ đề này, xin gửi về vietnamese@bbc.co.uk. | Chiến tranh Việt Nam, mà nhiều người gọi là cuộc chiến Đông Dương lần hai, đã kết thúc năm 1975. | Ông Diệm không thoát nổi 'ảnh hưởng của Mỹ' |
Văn bản do Hiệu trưởng Trường Đại học Lâm nghiệp VN ban hành bị công an Hà Nội bác bỏ. Hôm 27/3/2015, Luật sư Trần Quốc Thuận, nguyên Phó Chủ nhiệm Thường trực Văn phòng Quốc hội Việt Nam bình luận với BBC về 'Thông báo về việc phát ngôn liên quan đến việc chặt cây xanh ở Hà Nội' do ông Hiệu trưởng Trần Văn Chứ ký tên và ban hành hôm 25/3. Luật sư nói: "Ông này (hiệu trưởng Đại học Lâm nghiệp) phát biểu như thế là ông ấy lạm quyền, ông ấy chỉ có quyền phát biểu trong phạm vi của trường của ông ấy thôi. "Còn người ta ra ngoài xã hội, người ta phát biểu không nhân danh trường, không nhân danh chủ trương của trường, người ta phát biểu, thì hoàn toàn người ta có quyền đó. "Và quyền đó là quyền phổ quát rộng rãi, không ai có quyền ngăn cấm cả," cựu quan chức Văn phòng Quốc hội nói. Hôm thứ Tư, công văn 'Thông báo' do Phó Giáo sư, TS. Trần Văn Chứ, nhà giáo ưu tú, nguyên giảng viên Khoa Chế biến gỗ, nguyễn Chủ nhiệm Bộ môn Công nghệ Xẻ mộc, Bí thư Đoàn trường Đại học Lâm nghiệp, ký viết: "Vừa qua nhân sự việc chặt cây xanh ở Hà Nôi, có một số cán bộ viên chức của Nhà trường đã trả lời phỏng vấn báo chí với chức danh đang công tác tại trường Đại học Lâm nghiệp mà không đúng quy chế về việc thực hiện phát ngôn và cũng cấp thông tin (theo Quyết định... của Thủ tướng Chính phủ...); không đúng các quy chế phát ngôn và cung cấp thông tin của Trường Đại học Lâm nghiệp (theo Quyết định... của Hiệu trưởng...) "Sự việc đã được cơ quan Công an Thành phố Hà Nội (Phòng PA83) thông báo cho Nhà trường và đề nghị xử lý cá nhân vi phạm quy chế phát ngôn và cung cấp thông tin. Nhà trường sẽ tiến hành các bước kiểm điểm, rút kinh nghiệm và thi hành kỷ luật theo quy định nếu có vi phạm." Công văn do ông Chứ ký ghi rõ: "Chỉ khi Nhà trường yêu cầu, Cán bộ viên chức, Lao động hợp đồng, Học sinh sinh viên mới được phát ngôn và cung cấp thông tin có liên quan một cách chính xác, khách quan. "Mọi thông tin ngoài luồng của cá nhân không qua Nhà trường các cá nhân đó hoàn toàn chịu trách nhiệm," công văn được công bố lại toàn văn trên tờ báo điện tử của Đài Tiếng nói Việt Nam (Vov.vn). 'Lỗi soạn văn bản?' Đại học Lâm Nghiệp cho hay Công văn do Hiệu trưởng ký và ban hành hôm 25/3 có lỗi do 'người soạn văn bản'. Cũng tờ này hôm thứ Sáu trích dẫn lời của lãnh đạo Phòng An ninh Chính trị Nội bộ (PA83) của Công an Hà Nội bác bỏ bất cứ liên hệ nào của cơ quan công an với Đại học Lâm nghiệp như đã được nêu trong công văn của ông Chứ. "Đại tá Đinh Hữu Tân - Trưởng phòng PA83 – Công an Hà Nội cho biết, sau khi nhận được thông tin, PA83 đã thực hiện rà soát toàn bộ văn bản và hoàn toàn không có bất cứ thông báo nào gửi cho trường Đại học Lâm nghiệp," tờ báo điện tử của VOV cho hay. "Đại tá Tân khẳng định: “Việc xử lý cung cấp thông tin với báo chí theo quy chế là chuyện nội bộ của nhà trường, PA83 không can thiệp”. "Đồng thời, Đại tá Tân cũng cho biết, PA83 đã có công văn gửi Đại học Lâm nghiệp yêu cầu nhà trường cải chính thông tin liên quan đến PA83 được nêu trong Công văn số 373/TB-ĐHLN-HCTH tránh gây ảnh hưởng đến uy tín của cơ quan công an," vẫn theo trang mạng của Đài tiếng nói Việt Nam. Trong một diễn biến liên quan, hôm 27/3, vẫn theo báo chí Việt Nam, Đại học Lâm nghiệp đã có tuyên bố nói văn bản hôm 25/3 có lỗi do 'người soạn thảo văn bản' gây ra và ban lãnh đạo Đại học này đang 'kiểm điểm', 'rút kinh nghiệm'. Tờ báo mạng Infonet của Bộ Thông tin & Truyền thông dẫn lời của ông Nguyễn Vũ Lâm, Trưởng phòng Hành chính tổng hợp của Đại học Lâm nghiệp trả lời phỏng vấn báo này, cho biết thêm chi tiết: "Trước tiên, ông Nguyễn Vũ Lâm xác nhận nhà trường có ra văn bản này, văn bản được ban hành vào ngày 25/3. Trong văn bản có đoạn 2 liên quan đến những thông tin về phòng PA83 (Công an TP Hà Nội). Tuy nhiên, theo ông Lâm thì “đây là lỗi của người soạn thảo văn bản”. “Công an TP Hà Nội không chỉ đạo và cũng không liên hệ đề nghị kỷ luật, kiểm điểm hay vấn đề gì khác mà chỉ nhắc nhở chung về vấn đề an ninh, khi các trang mạng xã hội lan truyền những thông tin chưa chính xác, diễn biến bình luận sai lệch những thông tin của nhà trường. Chúng tôi ra văn bản để chấn chỉnh” – ông Lâm nhấn mạnh. Đại học Lâm nghiệp xác nhận đã ban hành văn bản này hôm 25/3/2015, theo truyền thông Việt Nam. "Liên quan đến lỗi văn bản trên, Trưởng phòng tổng hợp Đại học Lâm nghiệp cũng cho biết, phía nhà trường đang họp kiểm điểm, rút kinh nghiệm." Bình luận về tính thiếu nhất quán giữa các cơ quan là Phòng PA83 của Công an Hà Nội và Đại học Lâm nghiệp thuộc Bộ Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn, Luật sư Trần Quốc Thuận nói với BBC: "Sau khi nghe thông tin của Đài (Vov.vn) cung cấp, tôi cũng thấy rất là ngạc nhiên là sao giữa các cơ quan chức năng, người thì nói đằng này, người thì nói đằng khác, nhất là giữa ông Hiệu trưởng và PA của Hà Nội, tự nhiên người ta không nói, thì mình lại nói người ta nói. "Cho nên những thông tin tôi cũng không thấy có cái gì nó không bình thường và đặc biệt việc ông Hiệu trưởng ông cấm người ta phát biểu chuyện này, chuyện kia, thì làm gì ông có cái quyền đó." Theo Luật sư Thuận, kể cả văn bản quy định phát ngôn của Thủ tướng Chính phủ Việt Nam cũng 'không cấm mọi người phát ngôn'. "Ông Hiệu trưởng đó, không biết ông căn cứ vào chỗ nào mà ông lại phát biểu như thế, tôi nghe tôi cũng rất bất ngờ." 'Bị trên ép xuống?' Hôm thứ Sáu, Tiến sỹ Trần Tuấn, mà nhà nghiên cứu về chính sách cộng đồng, bình luận với BBC về khả năng ông Hiệu trưởng Đại học Lâm nghiệp đã 'bị sức ép' của một cơ quan nào đó hoặc 'cấp trên' để công bố 'quyết định' đang gây tranh cãi này. Nhà phân tích chính sách từ một cơ quan nghiên cứu, đào tạo thuộc Liên hiệp Hội Khoa học & Kỹ thuật Việt Nam nói: Nhà phân tích cho rằng văn bản của Đại học Lâm nghiệp là phản ánh nhận thức 'lỗi thời' trước thời cuộc và dư luận. "Có thể trong hệ thống hành chính, có ai đó ép chúng ta phải làm theo ý của trên, tôi nghĩ rằng khi một quyết định từ trên đưa ra, cũng có rất nhiều cách khác nhau để xem xét ứng xử chuyện này. "Trong trường hợp này chúng ta phải xem lại là khi một quyết định ở trên ép xuống như vậy, thì có đúng thực sự có hay không, và có đúng trên ép xuống? "Giả sử trong trường hợp có thực sự ép xuống, bắt phải làm (ra Thông báo), tôi nghĩ rằng người ta bắt anh phải làm, nhưng chúng ta đều biết rồi, có những việc đúng hoặc là việc sai, anh nhận thấy nếu anh đúng, anh làm... "Trong trường hợp anh theo ý kiến ở trên, sai cũng làm theo, thì chắc chắn anh liên đới trách nhiệm, và anh phải biết hậu quả của cái sai đó. "Có thể trong trường hợp này họ thấy rằng hậu quả cũng không chết ai chăng, cho nên họ cứ làm, thì cái đấy là do nhận thức của họ. "Và tôi cho rằng trong điều kiện kinh tế, xã hội, chính trị hiện nay mà những hành động như thế, những suy nghĩ như thế mà vẫn cho rằng là đúng để mà làm, thì tôi cho rằng hoàn toàn lạc lõng, không còn phù hợp." Mới đây, trong một cuộc trao đổi với BBC, Giáo sư Nguyễn Minh Thuyết, nguyên Đại biểu Quốc hội, nhận xét đang có một khuynh hướng khiến dư luận xã hội ở Việt Nam quan tâm. Đó là việc có sự 'đổ tội cho cấp dưới', hoặc 'trốn tránh trách nhiệm', 'vô thừa nhận hóa' các vụ việc mà theo ông có thể thấy qua vụ 'chặt hạ cây xanh' ở Hà Nội vừa qua, cho tới việc một nhóm thanh niên 'dư luận viên' 'phá đám' một lễ tưởng niệm liệt sỹ Gạc Ma nhưng sau đó cả Công an và Tuyên giáo Hà Nội đều phủ nhận không biết tới nhóm này. Hiện chưa rõ việc Đại học Lâm nghiệp nói lỗi 'do người soạn thảo' gây ra ở công văn hôm 25/3/2015 vốn được cho là 'hạn chế' quyền tự do ngôn luận của cán bộ, công nhân viên, sinh viên của trường có phải là 'sự thực' và liệu đây đã là 'lý do cuối cùng' mà Đại học này đưa ra để biện minh cho văn bản gây tranh cãi này hay không. | Công văn của Hiệu trưởng Đại học Lâm nghiệp, thuộc Bộ Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn 'ngăn cấm' cán bộ, công nhân viên chức, sinh viên của Trường phát biểu ý kiến về vụ Hà Nội chặt hạ cây xanh là hoàn toàn 'lạm quyền' và văn bản cần bị hủy bỏ vì 'vi phạm pháp luật', theo ý kiến luật sư từ Việt Nam. | 'Hiệu trưởng Đại học Lâm Nghiệp lạm quyền' |
Tôi đọc to các biển báo trên đường cao tốc khi đi vụt qua, cố gắng hát theo bài hát Québec trên radio của xe. Đó là vào tháng 5, và tôi tự nói với mình bằng tiếng Pháp khi tôi lái xe ở phía bắc Québec City, qua công viên quốc gia Jacques-Cartier, vượt qua các biển cảnh báo đâm phải hươu và báo hiệu lối rẽ vào hồ còn đóng băng. Tôi đang hướng tới bờ biển và vách núi của một trong những vịnh hẹp dài nhất thế giới, hy vọng được nhìn thấy cá voi, cưỡi ngựa và thực hành một ngôn ngữ mà tôi đã nói trong phần lớn suốt cuộc đời mình, nhưng chưa bao giờ nắm bắt được hoàn toàn. Thị trấn Pháp nơi người ta thả chai rượu xuống biển 'Mực nhảy' và phong cách ăn hải sản sống kiểu Nhật Người Ba Tư cổ sáng tạo ra 'máy lạnh' giữa sa mạc Tiếng Pháp không phải là thứ mà tôi chọn. Bố tôi thích Pháp, tôi đã học tiếng Pháp qua những cuốn truyện Martine bố tôi đọc cho nghe khi đi ngủ, khi tôi khoảng 2-3 tuổi ở Strasbourg. Sau này bố bắt tôi phải theo lớp học hè tiếng Pháp ở Mỹ, nơi tôi lớn lên. Bố tôi yêu nước Pháp từ nhỏ. Ông đã có nhiều năm ở Pháp kể từ lần đầu tiên ở đó khi là học sinh trong chương trình trao đổi ở trung học, và khi tôi hỏi ông thích gì ở đó, ông bảo là tình bạn và thức ăn, các thành phố xinh đẹp và cái đặc biệt joie de vivre (tính luôn yêu đời). Bây giờ tôi hiểu rằng ông luôn muốn chia sẻ điều đó với tôi. Cha mẹ tôi nói với tôi rằng khi tôi 2-3 tuổi, tôi đã có mối quan hệ riêng với ngôn ngữ này: tôi không chịu nói tiếng Pháp với họ, tuy có bập bẹ với chị trông trẻ ở Strasbourg. Nhưng hầu hết các tương tác bằng tiếng Pháp mà tôi nhớ lại thời nhỏ là ở Paris, ở thời niên thiếu có ý thức. Tôi đi cùng bố vào các ngày nghỉ, ngán ngẩm vì các bữa ăn kéo dài và những cuộc trò chuyện của người lớn mà ông rất thích. Và khi tôi định tự nói tiếng Pháp, ngay cả đơn giản như mua cái bánh sừng bò và nói chuyện thì đều bị chấn chỉnh ngay tức khắc vì giọng Mỹ của tôi. Cha của McKenna, một người thích Pháp, đã dạy cô tiếng Pháp khi cô còn nhỏ và họ tạm thời sống ở Strasbourg Tôi vẫn thường trở lại Pháp với bố tôi cho đến khi trưởng thành, nhưng tôi làm như vậy một cách miễn cưỡng, tôi không muốn nói và tự khám phá tiếng Pháp. Tôi mất niềm tin vào khả năng nói đúng tiếng Pháp và từ bỏ mong muốn này. Thú vui lấy ráy tai thư giãn ở Thành Đô, TQ Bữa ăn đóng hộp dã ngoại của Nhật Bản có gì lạ? Thứ 'nước thần' giải say rượu ở Thổ Nhĩ Kỳ Nó là như vậy cho đến khi tôi đến thăm Québec 14 năm trước sau khi tốt nghiệp đại học. Quyết định học tại Montréal của tôi ít liên quan đến tiếng Pháp hơn là đến quan niệm lãng mạn về cuộc sống ở một thành phố song ngữ mà tôi, về lý thuyết, cũng có thể dùng tiếng Anh. Một dấu tích của nước Pháp tiền cách mạng, tiếng Pháp Canada vẫn giữ những tính chất cũ gây khó khăn cho những người chưa biết nó. "Chúng tôi vẫn sử dụng những từ mà tiếng Pháp không dùng nữa, và vẫn phát âm các âm tiết đã bị bỏ đi," Emilie Nicolas, một sinh viên tốt nghiệp ngành nhân học ngôn ngữ sinh ra tại Québec tại Đại học Toronto, giải thích. Mặc dù các lớp học của tôi bằng tiếng Anh, nhưng, sống trong một khu phố Pháp, tôi phải gặp gỡ và mỉm cười khi nghe giọng mượt mà và các từ địa phương xa lạ. Một cái gì đó về nguyên âm đôi Québec và nguyên âm giọng mũi đã thu hút tôi. Sự quan tâm của tôi với tiếng Pháp được khơi gợi - ngay cả khi quá khứ ngôn ngữ đau đớn khiến sự tự tin của tôi ở mức thấp. Lịch sử ngôn ngữ của Québec là từ năm 1763, khi Pháp nhượng lại khu vực này cho Anh. Trong 200 năm tiếp theo, chính quyền địa phương đã lọc dần tiếng Pháp ra khỏi trường học và áp dụng các biện pháp lợi ích cho người nói tiếng Anh. Đến thập niên 1960, những người nói tiếng Pháp vẫn bị lép vế về kinh tế và xã hội so với những người nói tiếng Anh, và một sự phân chia rõ rệt về văn hóa và giai cấp lan tỏa khắp tỉnh này. Mặc dù McKenna vẫn tiếp tục đi du lịch đến Pháp cùng cha, nhưng cô không muốn nói ngôn ngữ này Những năm 1970 đã thúc đẩy kế hoạch ngôn ngữ thân Pháp, và với các dự luật - như Hiến Chương Ngôn Ngữ Pháp - đã liên kết rõ ràng tiếng Pháp với bản sắc Québec và biến nó thành ngôn ngữ chính thức duy nhất của tỉnh. Nhưng, một số người vẫn có nỗi sợ ám ảnh rằng tiếng Pháp rồi sẽ lại bị tấn công. Tôi có thể cảm nhận sự căng thẳng đó trong 9 tháng sống ở Montréal. Tôi không biết phải dùng ngôn ngữ nào trong một tình huống nhất định, và mỗi lựa chọn đều mang đầy ý nghĩa văn hóa mà nó đã chồng chất lên nỗi lo có từ trước của tôi. Vì vậy, khi tôi trở lại vào mùa xuân năm ngoái, sự trớ trêu đó vẫn còn. Khi tôi làm lành với tiếng Pháp thì tôi lại ở ngay vùng mà ngôn ngữ này đã bị sa lầy trong bất đồng từ nhiều thế kỷ. Nhưng lần này, thay vì ở lại Montréal, tôi đi sâu hơn xuống các vùng của tỉnh và buộc mình phải khắc phục tính nhút nhát ở một nơi mà hầu hết mọi người đều chỉ nói một ngôn ngữ. Safari bí hiểm gần nơi sinh của Fidel Castro Khi tôi tiến tới quầy cho thuê xe hơi tại sân bay quốc tế Jean Jeanage của Québec City, tôi tập nói lên những câu từ với sự lo lắng xuất phát từ dạy dỗ nói ngắn gọn: "Je m'appelle Stacey McKenna. J'ai réservé une voiture." (Tôi là Stacey McKenna. Tôi đã đăng ký một xe.) Tôi nhấn mạnh các từ qua thần kinh cổ họng. Người phụ nữ phía sau quầy cười rạng rỡ và bắt đầu nói liến thoắng về chi tiết - tất cả bằng tiếng Pháp. Lúc tôi ngồi vào chiếc xe Volkswagen nhỏ màu đỏ và lên đường, tôi cảm thấy mình đã sẵn sàng. Khi tôi đi vòng từ Québec City đến Vịnh Saguenay và qua vùng Charlevoix, tiếng Pháp bắt đầu được cảm thấy như một chìa khóa để mở các bí mật vùng này. Tôi đến thị trấn nhỏ L'Anse-Saint-Jean ngay trước mùa chèo thuyền kayak và xem cá voi, vì vậy khi ăn sáng tôi có hỏi bằng tiếng Anh ông chủ khách sạn biết hai ngôn ngữ để được tư vấn. Ông gợi ý một tuyến đi bộ gần đó, rồi ông hỏi tôi có nói tiếng Pháp không. "Tôi biết" tôi trả lời, nhìn chằm chằm vào đĩa và dùng dĩa/nĩa đẩy món trứng qua lại. "Nhưng không được bằng ông nói tiếng Anh." "Đừng rụt rè," ông nói. "Chúng tôi thích nghe giọng nói tiếng Anh của cô." Thay vì ở lại thành phố song ngữ Montréal, McKenna đã đi sâu hơn vào Québec nơi hầu hết mọi người chỉ nói một ngôn ngữ. Theo Richard Bourhis, nhà tâm lý học ngôn ngữ tại Đại học Québec ở Montréal, việc học phát âm ở Québec có xu hướng ít cứng nhắc hơn so với ở Pháp, điều này có thể tạo ra sự khác biệt trong cách cảm nhận của người nước ngoài. "Ở Pháp họ được dạy rằng họ không được phạm lỗi bằng tiếng Pháp, vì vậy họ không muốn bạn phạm sai lầm," ông nói. Người nói tiếng Pháp trên khắp Canada không ngại sử dụng tiếng Anh hoặc tiếng Pháp với tất cả các loại giọng, miễn là chúng ta có thể hiểu nhau. Như ông chủ khách sạn đã cảnh báo, con đường mòn vẫn trơn do tuyết tan. Tôi đi theo phần phía trên - vừa đi vừa quan sát xem có hươu không- và chẳng mấy chốc phải bước lên các củi gỗ trôi nằm lại trên sườn dốc. Ngày hôm sau, tôi đến vịnh Sainte-Catherine, từ đó đi thuyền xem cá voi qua công viên đại Saguenay-St Lawrence. Chống chọi với gió và sóng lắc lư, tôi nheo mắt, hy vọng phát hiện ra tia nước phun trên lưng cá voi. Khi nghe nhà khoa học trên tàu nói dễ dàng bằng tiếng Pháp và tiếng Anh về các hệ sinh thái dưới nước, tôi tự hỏi, bằng cách chống đối trong suốt những năm qua, liệu tôi có phí phạm cơ hội của mình để biết 2 ngôn ngữ. Đó là một sai lầm mà người Canada gốc Pháp dường như ít mắc phải, vì dân số nói tiếng Pháp ở Québec hiện đang gia tăng tỷ lệ dùng song ngữ ở Canada. "Chúng tôi vẫn nói chủ yếu tiếng Pháp, nhưng không coi việc nói nhiều thứ tiếng là 'hoặc cái này hoặc cái kia'." Nicolas nói. "Nó bổ sung cho nhau. Nó không xóa bỏ hoặc đe dọa việc mình là ai, giống như đã từng xảy ra trước đây." Thái độ này thể hiện rõ trên toàn tỉnh này: tại bảo tàng Musée du Fjord ở Saguenay; quán cà phê ở Baie-Saint-Paul; nhà hàng ở Québec City. Người ta liên tục và bền bỉ khuyến khích tôi, hỏi tôi đã học tiếng Pháp ở đâu và khen ngợi những nỗ lực của tôi. Tràn đầy cảm hứng từ cơ hội thực hành ngôn ngữ quen thuộc này trong một môi trường mới, thân thiện hơn, tôi đột nhiên thấy mình bị choáng ngợp bởi niềm vui thú nói tiếng Pháp. Tôi bắt đầu tạo ra các cuộc hội thoại và hỏi đường và xin lời khuyên mà tôi không cần. Tiếng Pháp đã khởi sắc. Nhưng hơn thế, nó đã trở thành cái của tôi. Thị trấn Pháp nơi người ta thả chai rượu xuống biển Thứ 'nước thần' giải say rượu ở Thổ Nhĩ Kỳ Tôi quay trở lại trước khi tuyết trở nên quá dày không qua nổi, và trên đường đi xuống, tôi gặp một nhóm mặc quần áo phù hợp hơn với địa hình mùa xuân lầy lội, so với tôi. Họ hỏi tôi bằng tiếng Pháp liệu có còn tuyết trên đỉnh không, và thật ngạc nhiên, tôi đã không ngần ngại, "Je ne sais pas. Je ne suis pas allée au sommet." (Tôi không biết. Tôi chưa lên tới đỉnh.). Họ mỉm cười, cảm ơn và tiếp tục đi lên. Tôi cảm thấy bụng mình ấm lên với một tình cảm mới tìm thấy đối với những trải nghiệm nhỏ bé nhưng đầy ý nghĩa mà tiếng Pháp của tôi- dù chưa hoàn hảo - có thể mở khóa từ đây. Khi tôi trở lại Québec City, tôi đi bộ trên những con đường rải cuội bên dưới những mái nhà bằng kim loại mờ. Bầu trời xám xịt, và tôi nhớ lại những ngày tháng lãng phí ở Paris với cha tôi. Biết ơn vì những năm ông ấy khăng khăng bắt tôi học ngôn ngữ mà ông yêu thích, tôi rút điện thoại ra và nhắn tin: "Je suis à Québec. C'est bon, mais ça serait mieux si tu étais ici." (Con ở Québec. Tốt, nhưng tốt hơn là bố ở đây) Ông đồng ý và đề nghị chúng tôi cùng đến Québec vào một ngày nào đó. Sau 5 ngày trên những con đường chủ yếu nói tiếng Pháp của vùng nông thôn Québec, tôi bắt một chuyến tàu đến Montréal, nơi có phần lớn cư dân song ngữ của tỉnh và nhiều căng thẳng về ngôn ngữ. Sáu tháng trước, các nhà lập pháp tỉnh đã nhất trí phê chuẩn một kiến nghị cấm lời chào 'bonjour-hi' dùng khắp nơi trong thành phố. Đối với những người theo chủ nghĩa dân tộc, cụm từ này là một mối đe dọa mang tính biểu tượng chống tiếng Pháp. Nhưng theo Bourhis, đó là một cách gộp song ngữ, và cách chào đón con người có 2 tiếng mẹ đẻ. Và mặc dù có quyết nghị, nó chẳng được áp dụng ở đâu. Tôi bỏ túi xách ở khách sạn và đi đến nhà hàng có mặt tiền bằng kính ở gần Old Montréal để ăn trưa. Khi tôi ngồi vào chỗ, người người hầu bàn chào vui vẻ "Bonjour, hi!". Tôi chào lại, và hỏi thực đơn, không sợ hãi, bằng tiếng Pháp. Bài tiếng Anh trên BBC Travel | Sau một thời thơ ấu theo cha sang Pháp, một du khách độc thân tìm kiếm bản sắc Pháp của mình ở Québec. | Stacey McKenna tìm kiếm quá khứ tiếng Pháp ở Canada |
Berlin vào mùa xuân Tính từ 17/03/2020, sau đây là ghi chép của tôi: Nếu thời tiết đẹp, lúc vắng người vợ chồng tôi lựa con đường vắng nhất đạp xe vào rừng, chạy dọc bờ sông đi dạo. Có không ít người Đức mặc đồ thể thao đạp xe vượt chúng tôi, các đôi thanh niên chạy sóng đôi, rì rầm trò chuyện. Ai cũng đều gắng giữ một khoảng cách an toàn. Trên các bãi cỏ bìa rừng, lác đác có người nằm phơi nắng. Thủ đô Berlin giống như nhiều nơi khác ở Đức, người dân được khuyên gắng tự cách ly, giảm thiểu tối đa tiếp xúc xã hội. Mặc dù vậy, ở một số quận trung tâm Berlin, "coronapartys" vẫn đã được "quần chúng tự phát" hô hào tổ chức. Các thanh niên thuộc đủ màu da, vác máy phát điện ra công viên, vào rừng chạy máy phóng thanh, bật đèn mầu nhấp nháy biểu diễn ca nhạc, nhảy disco huyên náo. Không ít đám đông tụ tập phơi nắng, uống bia chuyện trò rôm rả. Họp báo cùng ngày, Thị trưởng Berlin Michael Müller nổi giận đùng đùng: "Để cho tự giác không xong, nếu cứ tiếp tục thế này chúng tôi sẽ buộc phải áp dụng Ausgangssperre / lockdown". Không đơn giản thật. Berlin gần hai chục năm nay đã dần trở thành điểm đến của giới trẻ khắp thế giới. Họ đổ về đây sống, làm việc, học tập. Giá thành sinh hoạt rẻ so với nhiều thành phố lớn các nước khác, cơ hội lập nghiệp, đời sống văn hóa đủ màu sắc hấp dẫn. Tìm một người Đức "xịn" để hỏi đường ở Berlin không phải lúc nào cũng dễ. Berlin đa văn hóa, trẻ trung, sôi nổi như một thế giới thu nhỏ đã thành thói quen. Đùng một cái, bảo tất cả phải ngồi yên trong nhà, xem ra không dễ thật. Ra đường vẫn không hề thấy ai đeo khẩu trang. Covid-19: 'Mình cần xa nhau lâu đấy' Virus corona: Bao lâu nữa thì có vaccine hay thuốc điều trị? Virus corona: 'Tôi hồi phục sau khi tự cách ly điều trị ở nhà'Virus corona: Làm gì để vững tinh thần qua mùa dịch? Covid-19: Tự cách ly khi nào, thế nào cho đúng? Một câu chuyện nữa là VIP cũng dính virus corona, tự cách ly ở nhà: Triệu phú Friedrich Merz, 65 tuổi, chính trị gia đảng CDU Đức, ứng cử viên tiềm năng nhất hiện nay - người có thể thay thế bà Thủ tướng Merkel, đã mắc virus Vũ Hán, tình trạng đang xấu đi ít nhiều, vẫn đang tự cách ly ở nhà theo chỉ dẫn của nhân viên y tế. Chỉ khi nào thực sự nguy kịch, ông Merz mới được đưa vào bệnh viện. Ông này vẫn làm việc ở nhà và trao đổi với xã hội bên ngoài qua Internet. Con cái giữ gìn cho bố mẹ: Lập gia đình, có con nhỏ và sống gần nhà tụi tôi, các con của chúng tôi chủ động hạn chế tiếp xúc trực tiếp, chỉ điện thoại hỏi thăm thường xuyên. Cần đi mua bán gì, các cháu đi mua giúp, mang tới để ở cửa, thanh toán với nhau qua chuyển khoản, không trao tay tiền mặt, không đứng gần nhau. Chúng tôi chuyện trò đều đặn qua webcam, hỏi thăm động viên nhau. Hai vợ chồng đứa con lớn (Việt- Đức) đều được phép làm việc ở nhà. Con út đi làm từ thiện: Đứa con út của chúng tôi đang làm luận án thạc sĩ. Trường đại học tổng hợp đóng cửa, cho phép cháu nộp bài trễ hơn 2 tháng, cháu nghĩ ngay đến việc đi làm công tác xã hội. Phong trào tình nguyện đăng ký giúp đỡ các bệnh viện, các gia đình neo đơn, có con nhỏ, các người già...đang được rất nhiều thanh niên trẻ hưởng ứng sôi nổi. Cháu giúp các cụ già mua đồ ăn, mua thuốc, liên hệ với các công sở. Các cháu chủ động viết giấy thông báo dán lên cửa nhà hàng xóm. Ai cần giúp đỡ thì chủ động liên lạc với các cháu. Lời mời của người tình nguyện giúp mua sắm cho công dân cao niên phải cách ly Năm 2015 cũng thế, gia đình chúng tôi cùng các bạn Đức thuộc nhiều gốc gác khác nhau ở Berlin cũng từng lăn lộn giúp đỡ chính quyền Berlin giải quyết khủng hoảng người tị nạn tại khu vực tiếp nhận người tị nạn mang tên "LAGeSo" ở gần nhà chúng tôi. An ninh của Đức cũng là an ninh của chính chúng tôi mà. Ngày mới tới Đức, chúng tôi cũng từng được nhiều gia đình Đức đùm bọc, cưu mang giúp chúng tôi hội nhập. Những gì vợ chồng tôi chưa đền đáp người dân Đức đủ thì nay các con chúng tôi sẽ làm tiếp. Cô hàng xóm người Đức gõ cửa hỏi chúng tôi cần giúp đỡ gì không? Mua thuốc chẳng hạn. Cô ấy là nhân viên của cửa hàng bán thuốc tây. Cô dặn chúng tôi (người cao tuổi, huhu...) hãy giữ gìn cẩn thận, hạn chế ra ngoài. Cô rất biết ý thích đạp xe của chúng tôi mà. Người Đức thích ăn phở: Phải cách ly ở nhà, một gia đình Đức quen biết gọi điện nhờ chúng tôi chỉ dẫn cách tự nấu phở. Không đi nhà hàng được, cả nhà thích ăn phở Việt Nam để..."chống cảm cúm". Họ bảo vậy. Chuyện bác sĩ Đức gốc Việt: Là học sinh đàn Tranh của vợ tôi, cô đồng thời là bác sĩ trưởng trong một bệnh viện Đức. Gọi điện hỏi thăm chúng tôi, cô bảo đang cùng các đồng nghiệp chuẩn bị gấp rút đón bệnh nhân mắc dịch virus corona. Rất nhiều bác sĩ, y tá đã về hưu nay nhanh chóng tự đăng ký xung phong trở lại làm việc giúp sức cho các bệnh viện. Các sinh viên Y khoa cũng lăn lộn vào công tác chuẩn bị. "Liệu có chuyện phân biệt giữa bệnh nhân Đức và người nước ngoài không? Tôi hỏi, cô cười: "Không thể xảy ra điều đó đâu. Càng không thể xảy ra, bởi bản thân rất nhiều bác sĩ, y tá Đức, điều dưỡng viên cũng là người gốc nước ngoài, người Việt Nam mà". Các bác sĩ trẻ gốc Việt có chiến dịch giúp đỡ qua mạng, kết hợp cùng nhau làm livestream, giải thích cho người Việt các hiểu biết về cách chống đại dịch cho hiệu quả, đúng cách. Giọng nói tiếng Việt hơi lơ lớ, sự cố gắng diễn đạt của các bạn trẻ thuộc thế hệ thứ hai ở Đức thật đáng yêu. Bà Thủ tướng Đức Merkel kêu gọi gì? Trên kênh TV lớn nhất là ZDF, chương trình thời sự 19:00 giờ, lần đầu tiên từ khi làm thủ tướng, rằng đây là thách thức lớn nhất kể từ Thế chiến 2 tới nay đối với Đức. Là cơ chế dân chủ nên các biện pháp chống dịch của Đức dựa trên những kiến thức khoa học và sự đồng lòng thực hiện của mọi người. Mọi bệnh nhân đều được coi trọng cứu chữa. Chính phủ Đức cam kết giúp đỡ tài chính hết mức để các doanh nghiệp, người lao động không lo mất việc làm. Đức tung ra gói tài chính hỗ trợ khổng lồ: Hai bộ trưởng Tài chính và Kinh tế Đức họp bàn ra thông báo, chính phủ Đức chi ngay gói hỗ trợ 550 tỷ Euro giúp đỡ cả nước chống đại dịch virus corona và sẽ tiếp tục chi tiếp, không giới hạn, để khắc phục bằng được hậu quả của đại dịch. Đây là mức chi lớn nhất của Đức từ trước đến nay, vượt quá mức chi 500 tỉ Euro trong chiến dịch khắc phục hậu quả khủng khoảng tài chính châu Âu 2008. Chống dịch không ai tranh cãi: Cả nước Đức lao vào chống dịch, không phân biệt đảng phái. Các đảng đối lập không gây tranh cãi, không có phê phán đổ lỗi cho nhau trong lúc này. Nước Đức không có chỗ cho các chính trị gia dân túy to miệng vào thời điểm hiện nay. Đức nói họ đủ sức chiến đấu dài hơi như Phó Thủ tướng Đức Olaf Scholz tuyên bố, về tài chính nước Đức đủ sức chống chọi với đại dịch "rất, rất dài lâu". Nhờ thành công về kinh tế hai chục năm qua, cộng với chính sách khắt khe tiết kiệm, giảm nợ công mà Đức đã để dự trữ được rất nhiều tiền của. Chủ tịch đảng đối lập FDP Christian Lindner nói "nhiều năm qua, người dân Đức đã đối xử rất tốt với nhà nước, đóng góp rất nhiều cho công quỹ. Nay là dịp để nhà nước đáp lại người dân bằng thiện chí của mình". Chống dịch không không quên chống phân biệt chủng tộc: Sáng sớm 19/03/2020, hơn 400 cảnh sát Đức đã đồng loạt bố ráp, lục soát nhiều địa điểm thuộc 10 tiểu bang trên toàn nước Đức, tìm chứng cứ, tài liệu chống lại một chi nhánh cực hữu thuộc đảng thiên hữu AfD đang có chân trong Quốc hội Đức. Bạo lực, khủng bố, phân biệt chủng tộc ở Đức những năm qua có phần đóng góp không nhỏ của chính đảng AfD này. Dù bước vào tình trạng khác đặc biệt, quân đội Đức không bao giờ làm thay cảnh sát,như Nữ bộ trưởng quốc phòng Đức Annegret Kramp - Karrenbauer tuyên bố, quân đội Đức sẵn sàng tham gia giúp đỡ bất cứ lĩnh vực nào trong đời sống xã hội Đức khi đại dịch đang bùng phát. Duy có một điều, quân đội Đức sẽ không bao giờ làm thay công việc của cảnh sát Đức. Họ cũng xây dựng cấp tốc bệnh viện dã chiến Có nhiều địa điểm lý tưởng đang biến thành bệnh viện dã chiến ở Đức. Đó là các khu triển lãm quốc tế, sân vận động có mái che, các bệnh viện cũ. Các bệnh viện quân đội Đức cũng được mở rộng hơn. Lực lượng quân đội đóng vai trò quan trọng trong việc vận chuyển, xây dựng. Bộ Y tế Đức đang được chuẩn chi rất nhiều tiền trong dịp này. Các cửa hàng lại đầy hàng hóa sau cơn mua sắm hoảng hốt: Chuyện mua vét hàng của một bộ phận nhỏ dân Đức và người nhập cư dường như đã qua mau. Các siêu thị lại đầy hàng hóa và khách mua hàng thấy có phần thưa thớt hơn. Đúng 19:00 giờ tối thứ Bảy 21/03, như đã thống nhất trước qua mạng xã hội, cả Berlin qua cửa sổ, qua ban công đồng loạt vỗ tay vang dội để cảm ơn và cổ vũ lực lượng các bác sĩ, y tá, hộ lý, nhân viên cứu thương thuộc tất cả các bệnh viện Đức, những người đang can đảm ở tuyến đầu, nơi nguy hiểm nhất, trực tiếp chiến đấu với dịch bệnh quái ác này. Riêng về gia đình tôi, chúng tôi đã sẵn sàng. Vợ chồng tôi chuyển sang làm việc hoàn toàn ở nhà, qua Internet. Những thiệt hại về tài chính do đại dịch gây ra sẽ được nhà nước Đức bù đắp. Chúng tôi đang tìm hiểu các thủ tục khai báo cần thiết để lĩnh tiền. Tình hình chắc chắn sẽ còn xấu hơn nữa, Berlin có thể sẽ bị thiết quân luật vào cuối tuần này, nhưng giống như cả nước Đức, gia đình chúng tôi, các công dân Đức ở đây đã hoàn toàn sẵn sàng. Chúng tôi thấy tự tin, đủ sức chiến đấu dài hơi với đại dịch Vũ Hán này. Bài viết thể hiện quan điểm riêng của ông Lê Mạnh Hùng từ Berlin, Đức. | Nhà báo Lê Mạnh Hùng từ Berlin, viết về không khí ở thủ đô nước Đức những ngày chính phủ và người dân phải điều chỉnh sinh hoạt, cuộc sống để chống virus Vũ Hán. | Ghi chép ở Berlin: Người Đức muốn ăn phở VN để 'chống virus Vũ Hán' |
"Trên thực đơn cho Maggie tối nay là khoai lang nghiền, gạo lứt xay nhuyễn, đậu phụ hữu cơ mọc mầm, hạt chia, và các enzyme tiêu hóa. Trông nàng ta có phấn khích không? Có!" Ô nhiễm nhựa trong thực phẩm hàng ngày Uống sữa bò tốt hơn hay sữa đậu nành tốt hơn? Thú hoang, nạn nhân của 'tai nạn giao thông' ở Úc Maggie, hóa ra, có lẽ không hứng thú với bữa tối của nó cho bằng đông đảo cư dân mạng bình luận dưới bài đăng. Nhiều người phẫn nộ tại sao một người nuôi chó có thể cho thú cưng ăn rau củ nghiền và đậu hũ thay vì ăn thịt mà chúng vẫn thường khoái trá ngấu nghiến. Bài đăng này - nhất là bình luận dưới bài vốn chỉ ra vẻ ngoài thờ ơ rõ ràng của con chó - đã lan truyền nhanh chóng. Blogger ăn chay đăng trạng thái này cuối cùng đã phải đóng tài khoản của mình. Phạm luật? Khi phong trào ăn chay tăng lên - theo một nghiên cứu gần đây, số người ăn chay đã tăng 600% chỉ riêng ở Mỹ từ năm 2014 cho đến 2017 - ý tưởng cho thú cưng của chúng ta ăn thứ gì đó không phải là thịt cũng tăng nhiệt. Lượng khí thải carbon từ thức ăn cho thú cưng là không ít. Năm 2017, ước tính lượng carbon thải ra từ thịt cho thú nuôi tương đương với thải ra khoảng 64 triệu tấn carbon dioxide vào không khí mỗi năm, bằng với việc chúng ta lái 13 triệu ô tô trong một năm. Con số đó chỉ lý giải lượng carbon thải ra từ động vật làm thức ăn cho thú cưng - trên hết là nước tưới cây cỏ để nuôi động vật, nước uống cho chúng, rừng bị khai hoang để làm đồng cỏ chăn thả chúng và nhiều đất đai và sông suối nữa bị ô nhiễm từ chất thải động vật. Khi số lượng thú cưng của chúng ta tăng lên - chẳng hạn số người nuôi thú cưng tăng lên ở những nước như Trung Quốc - và những người nuôi thú cưng chuyển sang thức ăn vốn nhằm mục đích thẩm mỹ cho con người cũng nhiều như làm dinh dưỡng cho động vật, lượng khí thải carbon chỉ có thể ngày càng nhiều hơn. Hồi năm 2017, tạp chí khoa học Plos One đăng một nghiên cứu ước tính rằng chó và mèo ở Mỹ đã tiêu thụ lượng calorie tương đương với khẩu phần ăn của 63 triệu người Mỹ. Nếu không được ăn các món có chứa các chất acid amin thiết yếu như taurine, mèo có thể sẽ tử vong Việc này đã khiến một số người tự hỏi liệu mèo và chó chúng ta nuôi có thể bỏ ăn thịt, hoặc chuyển sang ăn chay hoàn toàn? Những loài vật bị thói mê tín đe dọa Bí quyết sống lâu nhất, lên cao nhất Bắc Cực bốc cháy: Tai họa đối với khí hậu toàn cầu Điều kinh hoàng xảy ra khi mất điện toàn cầu Ngoài các dữ liệu dinh dưỡng trắng đen rõ ràng, quan điểm cá nhân của chủ nuôi thú cưng có thể đi ngược lại các đạo luật cụ thể được đưa ra nhằm bảo vệ phúc lợi vật nuôi. "Ở Anh, theo Luật Bảo vệ Quyền Động vật, người nuôi thú cưng có nghĩa vụ cho thú cưng ăn khẩu phần phù hợp," ông Daniella Dos Santos, chủ tịch Hiệp hội Thú y Anh quốc (BVA), nói. "Nếu theo tín ngưỡng cá nhân của bạn, bạn không muốn ăn bất cứ loại protein động vật nào cũng không sao, nhưng chế độ ăn đó không đáp ứng được các tiêu chuẩn phúc lợi của thú cưng." 'Bắt buộc cần ăn thịt' "Mèo là loài bắt buộc phải ăn thịt và chúng cần một lượng acid amin nhất định để cơ thể khỏe mạnh mà nếu thiếu có thể dẫn đến các vấn đề sức khỏe," Dos Santos cho biết. "Vì thế, bạn không nên áp dụng chế độ ăn chay, chứ đừng nói chế độ ăn rau (cho thú cưng)." Mèo là một thách thức đặc biệt bởi vì chúng không thể tự tạo ra một số protein nhất định - chẳng hạn như taurine. Thay vào đó, chúng phải hấp thụ từ thức ăn với thịt bò, thịt gà và cá, là những loại thực phẩm đặc biệt giàu loại protein này. Những con mèo không có đủ taurine có nguy cơ bị mắc một chứng bệnh chết chóc được gọi là bệnh cơ tim giãn nở (DCM), theo Hiệp hội Phản đối Đối xử Tàn ác Đối với Động vật (ASPCA) của Mỹ. Ở những con mèo bị DCM, cơ tim trở nên rất mỏng và yếu, ngăn việc bơm máu và cung cấp oxy bình thường cho cơ thể. "Đây là một căn bệnh gây tử vong nếu không được khắc phục sớm," ASPCA cho biết trong một bài viết về mèo và chế độ ăn chay. Mèo cần một chế độ ăn đặc biệt giàu protein vốn khó mà có được trong chế độ ăn nhiều thực vật, và chúng cũng có vấn đề trong việc xử lý carbonhydrate. "Chúng không thể tiêu hóa tốt thức ăn thực vật và chúng đòi hỏi các chất dinh dưỡng thiết yếu mà chỉ thịt mới có," ASPCA cho biết thêm. Điều đó không ngăn được một số công ty tạo ra thức ăn thuần chay cho mèo. Một công ty như vậy là Ami, có trụ sở tại Ý, chuyên bán thức ăn chay cho mèo được bổ sung taurine và các protein thiết yếu khác. Nhưng sự đồng thuận chung từ tất cả mọi người trừ một số ít bác sĩ thú y là mèo khó có thể phát triển lành mạnh với chế độ ăn không thịt. Nhưng còn chó thì sao? Ở đây, khoa học dường như không trắng đen rõ ràng như thế. Một số công ty đã chế biến thức ăn thuần chay cho mèo, nhưng hầu hết các bác sỹ thú ý nói răng mèo khó có thể phát triển khoẻ mạnh nếu không được ăn thịt Một phần lý do loài chó từ môi trường hoang dã trở thành bạn của loài người là vì thức ăn loài người cho chúng khi chúng đến gần ngọn lửa của con người. Thức ăn đó không phải lúc nào cũng là thịt. Trong môi trường hoang dã, sói hiển nhiên là ăn thịt, nhưng chúng cũng được biết là có ăn trứng, quả mọng và thậm chí là cỏ nếu thiếu vitamin. Chó có thể đã thích nghi với chế độ ăn ít thịt và nhiều tinh bột thực vật. Điều quan trọng là chúng có gene amylase, có nghĩa là chúng có thể tiêu hóa tinh bột thực vật - một sự thích nghi mà chúng có thể đã phát triển khi chúng ăn thức ăn vụn để lại cho chúng xung quanh những đống lửa thời tiền sử. Điều đó có nghĩa là chó có lợi thế trong vấn đề chuyển sang chế độ ăn không thịt. Nhưng Dos Santos, Chủ tịch Hiệp hội Thú y Anh Quốc (BVA), cảnh báo rằng điều đó không đơn giản như thế. "Về mặt lý thuyết chúng ta có thể cho chó ăn chay, nhưng mà nguy cơ cho chúng ăn sai thì cao hơn là cho ăn đúng cách," bà nói. "Bạn phải làm điều đó dưới sự giám sát của một chuyên gia dinh dưỡng được đào tạo về thú y." Thức ăn chay cho chó Nhưng chắc chắn có một số công ty đang tìm cách giải quyết thách thức về thức ăn không thịt dành cho chó. Wild Earth là một trong số đó. Đây là công ty do Ryan Bethencourt, nhà khoa học đã tham gia rất nhiều vào các công ty khởi nghiệp 'thực phẩm tương lai' như Memphis Meats và Gelzen, đồng sáng lập. Bethencourt có cảm hứng tạo ra một loại thực phẩm không sử dụng sản phẩm động vật một phần là vì một loạt các vụ thu hồi ở Mỹ, một phần trong số đó là vì hàm lượng tạp chất cao. "Hồi năm 2018, chúng tôi đã thu hồi 100 triệu đơn vị thức ăn cho thú cưng, một phần vì một số loại có hàm lượng rất cao thuốc an tử, pentobarbitol." Bethencourt nói rằng nghiên cứu sâu hơn cho ông thấy rằng rất nhiều thức ăn cho thú cưng được làm từ các sản phẩm phụ từ động vật vốn không cần phải đáp ứng các tiêu chuẩn nghiêm ngặt như các sản phẩm dành cho con người. Ông cũng lo lắng về lượng khí thải carbon ngày càng tăng của thức ăn cho thú cưng - khi số lượng thú cưng tăng lên, vì vậy cần nuôi thêm nhiều động vật để lấy thức ăn cho chúng. "Ở San Francisco, người ta nghĩ có nhiều chó hơn trẻ con", Bethencourt, người sống ở California, nói. "Không ai suy nghĩ nghiêm túc về điều này. Không có Burgers Impossible hay Memphis Meats." Haley Russell từ công ty Chippin nói rằng dế có chứa toàn bộ 10 chất acid amin thiết yếu cho chó Bethencourt ban đầu cố gắng khơi dậy sự nhiệt tình để người khác hành động, nhưng không tìm thấy ai. "Nếu bạn không thể tìm thấy ai đó để làm việc đó, bạn nhận ra rằng bạn có thể phải trở thành người thực hiện việc đó," ông nói. Bethencourt và người đồng sáng lập, Ron Shigeta, chính thức sáng lập Wild Earth vào tháng 3/2018. Ông cho biết ông luôn muốn thức ăn ông sản xuất là khẩu phần ăn hoàn chỉnh chứ không phải thực phẩm bổ sung. "Chỉ trích đầu tiên về chế độ ăn thực vật là chúng có hàm lượng protein thấp, vì vậy chúng tôi muốn đảm bảo rằng đó là một loại thực phẩm giàu protein." Thức ăn Kibble, mà bạn có thể mua trực tuyến, chứa tất cả các loại thành phần có nguồn gốc thực vật, bao gồm cả tảo biển (mà Bethencourt nói là giàu chất béo thiết yếu). Nó cũng có men. "Một thành phần chủ yếu là men. Khi bạn nhìn vào sinh khối, men có khoảng 40% protein, và trong một miếng bít tết ngon, nó chỉ có khoảng 30%," ông nói. Ngoài ra có các loại nấm khác - cụ thể là koji, một loại nấm mọc trên lúa mì. Bethencourt nói: "Tế bào nấm có liên quan mật thiết với tế bào động vật hơn nhiều so với thực vật". Lợi ích khác của nấm là nó có thể thêm hương vị ngọt thịt mà loài chó thích. Protein dế Tuy nhiên, những người ngần ngại nuôi thú cưng bằng chế độ ăn hoàn toàn từ thực vật - nhưng vẫn muốn giảm lượng khí thải carbon - có thể có các lựa chọn khác. Công ty thức ăn cho thú cưng Chippin được Haley Russell và Laura Colagrande thành lập. Khi học ở Đại học Pennsylvania ở Philadelphia, hai người tình cờ biết được thành phần dinh dưỡng khác thường trong thức ăn thú cưng của họ với nguyên liệu nổi bật nhất: dế. Dế là một nguồn thực phẩm đáng để chuyển đổi sang. Đã có hàng triệu người - chủ yếu ở Đông Á - ăn dế như một phần trong khẩu phần ăn hàng ngày. Theo Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp, những côn trùng như dế là một loại protein thay thế đặc biệt tốt. Dế có tới 65% protein tính theo trọng lượng, và cũng rất giàu chất béo không bão hòa, chất xơ, vitamin và khoáng chất. Trong thức ăn dành cho chó mà công ty Wild Earth sản xuất có nấm như koji, là chất giúp cho thức ăn có vị thịt đậm đà Dế cũng có những lợi ích rất thực tế nếu xét về tính bền vững. Người ta đã tính toán rằng bò cần 8g thức ăn để phát triển 1g protein - trong khi côn trùng chỉ cần 2g thức ăn để tạo ra 1g protein. Dế cũng cần ít nước hơn nhiều, mà tình trạng thiếu nước đã là mối quan tâm ngày càng tăng đối với nông dân ở nhiều nơi. "Nó cung cấp tất cả 10 chất acid amin thiết yếu mà chó của bạn cần - chúng là 10 nguyên liệu kiến tạo mà chó không thể không có," Russell nói. "Và chó thích hương vị của dế. Chúng tôi muốn tạo ra một loại thực phẩm không chỉ lành mạnh, ngon miệng mà còn bổ dưỡng." "Tất cả là việc tìm kiếm các thành phần đáp ứng yêu cầu về sức khỏe và hương vị nhưng cũng có thứ gì đó có ích cho sự bền vững." Dế không thải ra khí methane, một loại khí gây hiệu ứng nhà kính mạnh, và thải ra ít nước thải nông nghiệp hơn nhiều, vốn có thể gây ô nhiễm dòng nước và đất trồng trọt. "Từ góc độ thoát nước, dế thực sự hấp dẫn bởi vì không gặp phải vấn đề xử lý phân như thế," Russell phân tích. Trong một cuộc điều tra được công bố trên tạp chí Journal of Cleaner Production hồi năm 2017, các nhà nghiên cứu đã phát hiện rằng những người nuôi dế ở Thái Lan sử dụng lượng nước ít hơn gần 25% so với những nông dân nuôi gà ở nông thôn (mặc dù các trại nuôi gà ở các nước khác có thể sử dụng ít nước hơn). Côn trùng cũng có thể là nguồn thức ăn cho mèo trong tương lai, Russell nói. "Côn trùng có thể giúp ích cho những thách thức về thức ăn cho mèo vì chúng là một protein hoàn chỉnh. Nhưng hiện tại chúng tôi đang tập trung vào thức ăn cho chó," Russell nói. Mặc dù một bên là thức ăn chay còn một bên dùng protein dế, thức ăn của các công ty Chippin và Wild Earth có điểm chung: cả Bethencourt và Russell đều tự mình thử nghiệm hương vị. "Tôi ăn nó suốt," Bethencourt nói. "Tôi không cho rằng mọi người nên bán thức ăn cho chó trừ khi họ tự mình ăn thử những thứ đó. Tôi thách các giám đốc của Nestles và Mars ăn thức ăn mà họ làm cho chó, và chưa ai trong số chấp nhận thách thức đó cả!" Bản tiếng Anh đã đăng trên BBC Future. | Vào tháng 6/2016, một người dùng blog Tumblr có tên là sfveganyogi đăng bức ảnh về bữa tối mà cô sắp cho con chó thuộc giống Labrador của cô, Maggie, ăn. | Có thể tập cho chó, mèo ăn chay hay không? |
Ông Lê Đình Kình, lãnh đạo phong trào khiếu nại đất đai ở xã Đồng Tâm, đã thiệt mạng trong vụ tập kích, bố ráp đêm 08 rạng sáng 09/01/2020 Sự việc đã gây ra nhiều tranh cãi, chia rẽ trong cộng đồng, cũng như tiếp tục đặt ra nhiều câu hỏi trong công luận, người dân và các giới quan sát, quan tâm đến vụ việc được cho là có tính chất bạo lực nghiêm trọng và gây ra cái chết của bốn người, trong đó có ba sỹ quan cảnh sát Hà Nội và một công dân cao tuổi, ông Lê Đình Kình, cựu đảng viên với 58 tuổi đảng, 84 tuổi đời và là cựu lãnh đạo nhiều năm trong chính hệ thống chính trị của chính quyền và đảng Cộng sản ở địa phương. Nhân tròn một tháng của sự kiện này, nhà thơ, dịch giả Hoàng Hưng, đồng chủ biên Tạp chí Văn nghệ mạng Văn Việt, thuộc Ban vận động thành lập Văn đoàn Độc lập Việt Nam, đã dành cho BBC News Tiếng Việt một cuộc trả lời phỏng vấn qua bút đàm, mà sau đây là ý kiến riêng của người trả lời: Đảng Cộng sản Việt Nam tồn tại nhờ điều gì? Đồng Tâm: Đại diện sứ quán Mỹ tại Hà Nội gặp nhà hoạt động Đồng Tâm: Chúng tôi đến thăm và nghe nhìn thấy gì? Vợ ông Lê Đình Kình và lời chứng về vụ tập kích Đồng Tâm 09/01/2020 Nhà thơ Hoàng Hưng: Có thể nói, ở nước Việt Nam thời Cộng sản, chưa từng có vụ việc về nhân quyền, dân quyền nào có sự lên tiếng mạnh mẽ, thẳng thắn, kiên trì, và đông đảo, bao gồm nhiều thành phần xã hội, như vụ cảnh sát cơ động tập kích làng Hoành, xã Đồng Tâm, Hà Nội sáng sớm 9/1/2020. Ngay trong đêm 9/1, tức chưa đầy một ngày sau sự biến, đã có bản Tuyên bố do một số tổ chức xã hội dân sự và cá nhân khởi xướng, cực lực phản đối việc làm phi pháp của nhà cầm quyền và nhận định về hậu quả khó lường của vụ này: "Điều cực nguy hiểm là người dân đã bị đẩy thành thù địch, đối đầu với chính quyền, lòng tin của người dân với chính quyền không còn một chút nào! Vụ Đồng Tâm sẽ đi vào lịch sử như một vết nhơ không bao giờ rửa sạch. Lần đầu tiên, dưới chế độ luôn tự xưng là "của dân", người nông dân công khai trương ra và thực hiện khẩu hiệu: "Phải giữ đất dù phải hy sinh xương máu!". Tuyên bố này đã được trên 1.000 người trong và ngoài nước ký tên. Sau đó, với sự lộ diện ngày càng rõ những chi tiết vi phạm pháp luật trắng trợn của lực lượng tập kích, đặc biệt là việc sát hại dã man không thể biện minh Cụ Lê Đình Kình 84 tuổi, đảng viên Cộng sản lão thành chưa hề bị kỷ luật, khai trừ đảng hay khởi tố, người được đông đảo dân địa phương kính mến như một "Già Làng", thì sự căm phẫn (dành cho nhà cầm quyền) và đau đớn (dành cho Cụ cũng như những người dân bị nạn) đã bùng lên như đám cháy rừng mà không một sự đe doạ hay bịp bợm xuyên tạc nào từ các lực lượng đàn áp và tâm lý chiến của nhà cầm quyền dập nổi! Đại diện cho công luận là những trí thức, nhân sĩ Hà Nội (nhóm của TS Nguyễn Quang A, nhà văn Nguyễn Nguyên Bình…), Sài Gòn (nhóm GS Tương Lai, bác sĩ Huỳnh Tấn Mẫm…), đại tá công an Nguyễn Đăng Quang, mới nhất là lá thư "Tôi tố cáo" của nhà văn Nguyên Ngọc (gợi nhớ sự kiện "J'accuse" của văn hào Emile Zola hơn 100 năm trước ở Pháp), đã chính thức đòi hỏi nhà cầm quyền công khai mọi khuất tất trong vụ Đồng Tâm, làm rõ trách nhiệm, khởi tố và xét xử những người chủ trương, chỉ đạo, chỉ huy và trực tiếp gây ra vụ tấn công và thảm sát ở làng Hoành. Tôi đặc biệt quan tâm đến những ý kiến khách quan, công bằng của những vị lâu nay vẫn gần gụi, thiện chí với nhà cầm quyền như cựu đại biểu Quốc hội Phạm Thị Loan, đương kim Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chính sách, Pháp luật và Phát triển Hoàng Ngọc Giao… Tôi cũng đọc được trên FB, nhận được nhiều ý kiến qua tin nhắn hay qua điện thoại của những nhà văn, trí thức lâu nay vẫn hợp tác với nhà cầm quyền, trong vụ này cũng phẫn nộ với cách xử lý chà đạp luật pháp của họ. Tôi tin là có sự bất đồng không nhỏ ngay trong nội bộ ĐCSVN về cách xử lý tàn bạo và chung cuộc là thất bại thảm hại của đảng trong vụ Đồng Tâm. 'Chưa có động thái tìm lối thoát' Tác giả, nhà thơ Hoàng Hưng (hàng ngồi, bìa phải) và cựu Đại tá an ninh Nguyễn Đăng Quang (hàng ngồi, bìa trái), thăm gia đình ông Lê Đình Kình vào tháng 1/2019 (hình do tác giả cung câp) BBC: Ông có bình luận gì về động thái từ các khối lập pháp, tư pháp và chính quyền sau gần một tháng diễn ra vụ tập kích, bố ráp? Nhà thơ Hoàng Hưng: Đến nay là một tháng sau sự cố Đồng Tâm, nhà cầm quyền chưa có một động thái gì cho thấy họ đã tìm ra lối thoát cho vụ việc chấn động lòng người này! Để đảng cộng sản được dân tin yêu Về người Anh giúp Hồ Chí Minh ở Việt Bắc An ninh công an VN: "Thanh bảo kiếm liệu có bị mẻ cùn"? Vụ Lê Đình Kình: Lời kể của bà Dư Thị Thành từ thôn Hoành Chuyên mục Đồng Tâm trên BBC News Tiếng Việt Cho đến nay, những phản ứng của họ đều sai lầm, chỉ làm mất thêm tính chính danh của một nhà nước đúng nghĩa. Đầu tiên là việc thông tin nhiều lần bất nhất của công an về vụ tấn công, về cái chết của 3 sĩ quan, của Cụ Lê Đình Kình; việc này đã đi đến chỗ hoàn toàn bất lợi cho họ: từ nay về sau, công luận sẽ không tin bất cứ thông tin nào từ họ nữa! Rồi đến việc khen thưởng hấp tấp đến vô lý của các cấp cao nhất, cũng như ngăn chặn tiền người dân phúng viếng cụ Kình để rồi lại vội vã chạy theo đối phó bằng cách bắt toàn bộ cảnh sát cơ động góp 1 ngày lương hỗ trợ cho gia đình 3 chiến sĩ bị chết, chỉ làm cho tấn bi kịch được kèm thêm những màn hài… cười ra nước mắt! Tuy nhiên tôi vẫn mong rằng tới đây họ sẽ có thái độ cầu thị, dám nhìn vào sự thật trần trụi của vụ Đồng Tâm để có cách giải quyết ít nhiều thoả đáng, cứu gỡ phần nào bộ mặt của mình. BBC: Mới đây đại diện phái đoàn Liên minh châu Âu EU tại Hà Nội đã có tiếp xúc với phía đại diện chính quyền VN và các viên chức đại diện từ Đại sứ quán Hoa Kỳ đã gặp gỡ nhà hoạt động ở Việt Nam để tìm hiểu, dân biểu một số quốc gia phương Tây cũng đã lên tiếng về vụ việc, ông đánh giá như thế nào về các động thái này? Việc quan tâm của các tổ chức quốc tế đến vụ Đồng Tâm, đặc biệt là của các dân biểu các nước khối E.U sắp họp thông qua hiệp định thương mại với Việt Nam, và cuộc gặp của Sứ quán Hoa Kỳ với anh Trịnh Bá Phương, một "dân oan" được sự uỷ nhiệm của bà quả phụ Lê Đình Kình và các gia đình nạn nhân Đồng Tâm, cũng như những sự quan tâm tới đây của quốc tế, chắc chắn sẽ là sức ép mà nhà cầm quyền Việt Nam không dễ gì đối phó. Cần xử lý, giải quyết ra sao? Tác giả, nhà thơ Hoàng Hưng (phải), và TS Nguyễn Quang A đứng bên con hào do binh chủng Không quân vừa mới đào để phân ranh giữa đất quốc phòng với 59ha đất Đồng Sênh của dân thôn Hoành, Đồng Tâm, tháng 4/2018, theo tác giả. BBC: Sau tròn một tháng diễn ra sự việc, nhìn nhận lại một cách bao trùm, quan điểm của ông là thế nào và theo ông cần giải quyết, xử lý ra sao? Nhà thơ Hoàng Hưng: Vụ Đồng Tâm đã có một lịch sử kéo dài, trong cả quá trình đó nhà cầm quyền không trưng ra được bản đồ qui hoạch gốc (tương tự vụ Thủ Thiêm) để thuyết phục dân thôn Hoành cũng như công luận rằng 59ha đất đồng Sênh thuộc đất quốc phòng, đối lại với những chứng cứ có lý có tình của dân cho thấy họ mới là chủ nhân đích thực. Chính việc đó dẫn người dân đến tâm trạng uất ức, tuyệt vọng, dẫn đến tuyên bố lấy máu để giữ đất, từ đó tạo cái cớ cho nhà cầm quyền đàn áp. Trong tình thế đó, quyết định tấn công vào làng Hoành, gây nên vụ thảm sát Đồng Tâm là một cái mốc quan trọng, đánh dấu sự lúng túng, bất lực, đi đến manh động của nhà cầm quyền trong việc xử lý các mâu thuẫn xã hội, đặc biệt là vấn đề Đất đai đã tồn tại quá lâu, hậu quả là đẩy người dân đến con đường cùng, không còn sợ hãi, buộc phải đối đầu! Nhìn một cách tích cực, tôi thật sự hy vọng vụ Đồng Tâm sẽ là giọt nước tràn ly, khiến đảng Cộng sản Việt Nam (ĐCSVN) phải sửa luật Đất đai, xác lập chế độ đa sở hữu, bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân trong những qui hoạch về đất đai. Cũng từ đây, ĐCSVN sẽ phải nhận ra sự thất bại của đường lối lấy bạo lực khủng bố để khống chế xã hội trong sự sợ hãi cộng với bưng bít, độc quyền thông tin để lừa dối dân theo định hướng của mình. Tôi muốn nhắc họ, không thừa: Đừng bao giờ nghĩ đến bắt chước Tàu Cộng theo con đường độc tài sắt máu. Xã hội Việt Nam, dân tộc tính Việt Nam từ ngàn xưa không dung chấp độc tài, trong thời đại ngày nay lại càng không thể! Và chế độ độc tài Tập đang đi tới đâu, đã nhìn thấy nhãn tiền! Tôi cũng tin rằng: người dân Việt Nam, giống như dân thôn Hoành mà tôi đã có dịp về thăm không chỉ một lần, không có ý tưởng chống chế độ, mà chỉ đòi hỏi đảng Cộng sản (ĐCS) bảo đảm quyền lợi chính đáng của mình, thi hành đúng hiến pháp do chính ĐCS soạn ra. Các vị cầm quyền đừng để nỗi ám ảnh "mất chế độ" làm sa lầy tiếp vào con đường biến mâu thuẫn trong nội bộ nhân dân thành mâu thuẫn "địch-ta", đẩy dân đến chỗ buộc phải đối đầu. Sự chia rẽ chính quyền- dân chỉ có lợi cho các nhóm đặc lợi mượn danh nghĩa chính quyền mà ông Nguyễn Phú Trọng đang muốn "đốt", xa hơn là lợi cho kẻ thù của cả dân tộc. Sự chía rẽ này do chính các chính sách sai lầm của nhà cầm quyền tạo ra, và thậm chí người dân có quyền có dấu hỏi về khả năng có bàn tay gài độ, phá hoại của ngoại bang thông qua những kẻ hưởng lợi từ những sai lầm đó. Trước mắt, để giải quyết vụ Đồng Tâm một cách thiết thực, nên tập trung suy nghĩ về vụ án gần 30 bị can là người dân thôn Hoành. Theo tôi, đó sẽ là cơ hội để nhà cầm quyền sửa chữa phần nào những sai lầm quá lớn của vụ Đồng Tâm. Phải đối xử có tình người với những người bị bắt, với gia đình họ. Và thực thi một phiên toà công khai minh bạch, bảo đảm có sự phản biện độc lập của luật sư, xử đúng người đúng tội, ít ra cũng như vụ xử ông Đoàn Văn Vươn. Phía công luận, tôi hy vọng giới luật sư vào cuộc, kể cả có sự tham gia của các luật sư quốc tế, để bảo vệ quyền lợi chính đáng của những người bị xét xử. Lãnh đạo Bộ Quốc phòng thăm gia đình chiến sĩ hy sinh 'vụ gây rối' Đồng Tâm, theo kênh truyền hình quân đội Quốc phòng Việt Nam, hôm 12/01/2020 Việc khởi tố vụ án tấn công thôn Hoành và thảm sát Cụ Lê Đình Kình như yêu cầu của công luận sẽ là điểm son cho nhà cầm quyền. Tôi hy vọng các nhà lãnh đạo cao nhất xử lý nghiêm minh theo đúng pháp luật các viên chức có trách nhiệm trong vụ này, để tránh được điều tồi tệ nhất: Công luận nghi ngờ vai trò chủ đạo của chính họ trong vụ án tai tiếng chưa từng thấy sau vụ giết hại bà Nguyễn Thị Năm, một ân nhân của cách mạng 70 năm trước! Họ sẽ không thoát sự phán xét của lịch sử! Nhà thơ Hoàng Hưng, đồng chủ biên Tạp chí Văn nghệ mạng Văn Việt cũng là dịch giả, nhà báo và cựu nhà giáo, ông hiện sinh sống tại Sài Gòn và là một nhà quan sát và hoạt động xã hội dân sự, vận động cho nhân quyền và các quyền tự do trong xã hội cũng như trong văn nghệ, báo chí, ngôn luận... Trên đây là ý kiến dựa trên quan điểm riêng của người trả lời phỏng vấn. Trong vụ việc xảy ra ở Đồng Tâm hôm 09/01/2020, cho tới nay, nhà nước và chính quyền Việt Nam, ngành Công an, thông qua truyền thông, báo chí của nhà nước, chính quyền vẫn giữ quan điểm cho rằng có một nhóm chống đối chính quyền và các chính sách của đảng và nhà nước hoạt động tại Đồng Tâm. Nhóm này, trong đó có Tổ Đồng thuận, các thành viên và người lãnh đạo là ông Lê Đình Kình, theo quan điểm của chính quyền, đã có các hành vi vi phạm pháp luật Việt Nam, chống đối người thi hành công vụ, có các hành vi kích động, sử dụng bạo lực, thậm chí nhận tiền và chịu sự chỉ đạo của một số tổ chức, cá nhân ở nước ngoài bị chính quyền liệt là phản động, khủng bố, để chống đối chính quyền và người thi hành công vụ. | Sự kiện vụ bố ráp và tập kích do chính quyền và Công an thành phố Hà Nội của Việt Nam thực hiện tại xã Đồng Tâm, huyện Mỹ Đức đêm 08/01 rạng sáng 09/01/2020 tính tới thời điểm này đã là đúng một tháng. | Vì sao Đồng Tâm đã, đang và sẽ còn nóng? |
Không khí sôi động tại cuộc vận đồng tranh cử của bà Thái Anh Văn (Dân Tiến Đảng) tối 10/1 tại đại lộ Ketagalan Sau khi tham dự cuộc tuần hành vận động bầu cử của Hàn Quốc Du và Quốc Dân Đảng hôm 9/1, tôi đã rất nóng lòng để tham dự cuộc vận động của đương kim Tổng thống Đài Loan, bà Thái Anh Văn và Dân Tiến Đảng diễn ra một ngày sau đó (10/1). Vẫn tại cùng một địa điểm, nhưng không khí của cuộc tuần hành này rất khác so với những gì đã xảy ra ở đây 24 giờ trước đó. Bầu cử Đài Loan: Tuần hành tranh cử của ứng viên 'thân Cộng' Tổng thống Đài Loan trích thư sinh viên HK: ‘Đừng tin Cộng sản' Dân Đài Loan và nỗi sợ 'bị thống nhất' với TQ Điều đầu tiên tôi nhận thấy là, đám đông những người ủng hộ bà Thái đặc biệt trẻ trung hơn rất nhiều so với đám đông ngày hôm trước của ông Hàn. Trái với sắc xanh - đỏ đồng bộ của những người ủng hộ KMT (Quốc Dân Đảng), dường như thời trang chính trị của người ủng hộ DPP (Dân Tiến Đảng) không có một trường phái màu sắc thống nhất nào. Mọi người mặc theo ý mình muốn. Cũng không có ai vẫy lá cờ đỏ sao xanh của Trung Hoa Dân Quốc, thay vào đó là lá cờ bảy màu - đặc trưng của cộng đồng LGBT ở Đài Loan. Năm 2018, chính quyền của bà Thái Anh Văn thông qua luật công nhận hôn nhân đồng tính. Và Đài Loan trở thành quốc gia đầu tiên ở Châu Á làm được điều này. Và điều đó đã đem lại cho bà Thái một lượng lớn cử tri là những người trẻ, có quan điểm và suy nghĩ về tình yêu và giới tính khác biệt so với thế hệ trước. Bà Thái Anh Văn có một lượng lớn cử tri là những người trẻ, với quan điểm và suy nghĩ về tình yêu và giới tính khác biệt so với thế hệ trước Vinson, 36 tuổi, một kỹ sư từng du học tại Anh, cho biết là anh một người đồng tính. Và một trong những lý do chính khiến anh ủng hộ bà Thái Anh Văn là vì chính quyền của bà đã thông qua luật về hôn nhân đồng giới. Trong khi đó, Quốc Dân Đảng của ông Hàn Quốc Du lại không ủng hộ điều này. Và tất nhiên, vấn đề "độc lập" của Đài Loan cũng là một trong những yếu tố quyết định tác động đến lá phiếu. Bà Thái Anh Văn được xem là "biểu tượng cho sự độc lập của Đài Loan". Thế hệ trẻ của Đài Loan lớn lên trong một môi trường chính trị đa dạng và dân chủ, nhất là kể từ năm 2000, khi hai đảng lớn Đài Loan đã thay phiên nhau cầm quyền, bên cạnh sự xuất hiện của các đảng nhỏ khác. Trái với thế hệ lớn tuổi, những người trẻ không có sự gắn bó mật thiết với Quốc Dân Đảng, và không còn giữ tư tưởng hướng về đại lục mà Tưởng Giới Thạch cùng KMT sang hòn đảo này cách đây 70 năm trước. Với phần lớn thế hệ trẻ Đài Loan và những người đang có mặt tại buổi vận động này thì: "Đài Loan là Đài Loan. Và Đài Loan sẽ không bao giờ là một phần của Trung Quốc". Ủng hộ viên nói bà Thái Anh Văn đại diện cho nền độc lập của Đài Loan Nhưng có lẽ, sự khác biệt giữa cử tri của hai đảng không chỉ là quan điểm về sự độc lập của Đài Loan. Khác biệt có lẽ xuất phát từ ngay bên trong lối sống và tư tưởng của chính họ. Và điều này bộc lộ ra bên ngoài, dẫu vô tình hay cố ý. Những người mà tôi phỏng vấn ngày 10/1 tại buổi tuần hành của Dân TIến Đảng nhiệt huyết không kém những người ủng hộ Quốc Dân Đảng, nhưng họ trả lời một cách từ tốn, chậm rãi hơn và câu cú cũng rõ ràng và gãy gọn hơn. Họ cũng có vẻ tôn trọng không gian riêng (personal space) của nhau hơn, chứ không quá vô tư khi chen lấn, xô đẩy hay lớn tiếng. Họ thậm chí còn đồng thanh hát những bài hát bằng tiếng Mân Nam - được cho là phương ngữ chính thức của Đài Loan. Những điều tưởng chừng nhỏ nhặt, dễ bị bỏ qua như vậy nhưng thực ra lại có ý nghĩa sâu xa. Ông Su nói, ông từng bầu cho cả Quốc Dân Đảng lẫn Dân Tiến Đảng, nhưng ông luôn chọn người mà ông nghĩ là có thể đem lại lợi ích cho Đài Loan Việc ăn mặc tự do thoải mái, không đồng nhất, cho thấy cộng đồng cử tri ủng hộ Dân Tiến Đảng là một cộng đồng đa dạng và chấp nhận sự khác biệt của nhau. Việc hát tiếng Mân Nam thay vì tiếng Quan Thoại cũng là cách thể hiện một nét văn hoá, ngôn ngữ riêng của hòn đảo này. Việc tôn trọng không gian riêng của nhau, cũng như cái nhìn cởi mở về tình yêu và giới tính, cho thấy họ có hơi hướng Tây hóa. Có thể ví cuộc vận động tranh cử của Quốc Dân Đảng như một lễ hội. Người ủng hộ tụ tập từng nhóm nhỏ để tìm kiếm sự đồng thuận và hân hoan trong niềm vui. Và nếu như có ai đó mạnh miệng hô vang những lời lẽ cay nghiệt về đối thủ, những người còn lại sẽ lập tức hùa theo. Một ví dụ điển hình của chủ nghĩa tập thể? Bầu cử Đài Loan: Ứng viên Hàn Quốc Du và chính sách thân TQ Trong khi đó, cuộc vận động tranh cử của Dân Tiến Đảng lại có vẻ giống một buổi hoà nhạc. Những người đến dự có vẻ biết rõ họ cần gì và muốn gì. Họ không cần tìm sự đồng cảm. Họ không cần tụ lại thành nhóm. Mỗi người đứng một khoảng lặng riêng, ngước lên màn hình sân khấu, vẫy lá cờ của họ trong tay. Sự thể hiện của chủ nghĩa cá nhân chăng? Dân Đài Loan kiện Formosa 'gây ung thư' Đài Loan bắt 40 thuyền nhân Việt Đài Loan muốn xem tiếng Anh là ngôn ngữ chính thức Tuy vậy, có một điều đáng lo cho bà Thái Anh Văn, đó chính là đám đông những người ủng hộ bà đêm 10/1 nhỏ hơn hẳn so với đám đông ủng hộ ông Hàn Quốc Du vào tối hôm trước. Henry - người quay phim của tôi - đưa ra một giả thuyết: "Có thể nhiều người đã về quê rồi". Henry không phải không có lý. Theo quy định bầu cử của Đài Loan, người dân phải bỏ phiếu tại chính địa phương gốc gác của họ. Nhiều người, thay vì đến cuộc tuần hành vận động vào chiều thứ Sáu, rất có thể đã lên tàu và hướng về mọi ngả của Đài Loan, thăm nhà và tiện cho việc đi bỏ phiếu vào thứ Bảy 11/1. Sau khi cảm nhận được cái hồn của buổi vận động tranh cử, chúng tôi ra về với thắc mắc rằng, liệu sự khác biệt trong số lượng người tham gia ở hai cuộc vận động tranh cử có phản ánh đúng tỉ lệ ủng hộ của những người đi bỏ phiếu hay không? Và khi đi dọc những con phố nhỏ của Đài Loan, tôi nhận ra càng đến gần ngày bầu cử, tiết trời Đài Bắc lại càng trở nên dễ chịu đến lạ. Dự báo thời tiết cho biết, ngày bỏ phiếu 11/1 sẽ là một ngày ngập tràn nắng ấm, thôi thúc bước chân cử tri đến phòng bỏ phiếu. Nhưng ánh sáng vinh quang sẽ dành cho ai ? Chúng ta sẽ sớm biết điều ấy thôi. | Nếu ví cuộc vận động tranh cử của Quốc Dân Đảng như một lễ hội thì cuộc vận động của Dân Tiến Đảng lại như một hòa nhạc. Và điều này phản ánh những khác biệt sâu xa trong tư tưởng và lối sống của cử tri ủng hộ hai đảng. | Đài Loan: Cuộc vận động tranh cử của Thái Anh Văn tràn sức sống trẻ và niềm tin vào dân chủ |
Tuyển Brazil đang có lợi thế sân nhà, khán giả nhà ở World Cup lần này. Liệu sẽ có thêm một ngôi sao nữa trên màu trời Vàng – Xanh? Như thường lệ ở các kỳ World Cup, đội chủ nhà sẽ thi đấu trận đấu mở màn ngay sau lễ khai mạc. Năm nay cũng vậy, “Selecao” không chỉ là vị chủ nhà hiếu khách, mà còn ở vị thế là ứng cử viên nặng ký nhất cho ngôi vương mùa hè này – chức vô địch lần thứ 6 của môn thể thao danh giá nhất hành tinh. Đến từ hành tinh khác Có lẽ hơi quá lời khi nói Brazil là đội bóng “đến từ hành tinh khác”, nhưng những gì họ thể hiện được sau 64 năm qua là vô cùng đáng nể. Kể từ World Cup 1950 tổ chức tại Brazil, họ chưa bao giờ vắng mặt ở một kỳ World Cup nào, chưa bao giờ phải thi đấu Play-off và luôn luôn là ứng cử viên số một cho chức vô địch. Có thể nói 5 chiếc cúp mà họ giành được là một thành tích vô cùng xứng đáng. Mùa hè năm nay, với cương vị là đội chủ nhà, rõ ràng đây là một cơ hội tốt hơn bao giờ hết với đội bóng Vàng – Xanh. Brazil được hưởng rất nhiều lợi thế từ việc không phải thi đấu vòng loại, đồng nghĩa với việc là các cầu thủ của họ sẽ được nghỉ ngơi nhiều hơn các đội bóng khác, cụ thể là lợi thế thể lực với đối thủ của họ trong trận mở màn là Croatia – đội bóng phải giành vé play-off để đến được Brazil. Tuyển Brazil đang sở hữu một trong những ông bầu giỏi nhất thế giơi, Felipe Scolari. Tuy nhiên, đó cũng là một trở ngại với đội bóng chủ nhà khi việc thi đấu ít hơn đồng nghĩa với các cầu thủ của họ ít cơ hội thi đấu cùng nhau hơn. Đối với đội bóng nhiều ngôi sao như Brazil thì vấn đề liên kết giữa các tuyến, giữa các cầu thủ và việc vận hành trơn tru “dải thiên hà” này là vô cùng quan trọng. Đây cũng chính là vấn đề mà đội tuyển Anh vẫn hay vấp phải - sự ăn ý trong lối chơi. Bên cạnh đó, trong các giải đấu trước thềm World Cup, Brazil thường chọn cho mình những đối thủ được đánh giá thấp hơn rất nhiều. Không khó để nhận thấy rằng đối với một đội bóng đẳng cấp như Brazil, việc giữ chân cũng như giấu bài trước một giải đấu lớn là điều ai cũng có thể hiểu được. Những trận đấu giao hữu mang tính chất thư giãn và khởi động có thể chuẩn bị cho các cầu thủ một tâm lý thoải mãi cũng như thể lực đảm bảo. Nhưng sự đảm bảo đó đôi phần là phiêu lưu khi mà ở đấu trường World Cup, mỗi đội bóng, mỗi cầu thủ sẽ thi đấu bằng 200% quyết tâm của mình, bởi họ biết, cơ hội không đến nhiều lần trong đời. Điệu Samba Balkan – Croatia Vũ điệu Samba rực lửa là vậy nhưng không ai ngờ rằng bên bờ Địa Trung Hải, cách xa hàng nghìn cây số, có một đội tuyển Quốc gia mới thành lập chưa lâu lại có lối thi đấu hoa mỹ không kém, họ được mệnh danh “Brazil của xứ Balkan” – đội tuyển Croatia. Ngay từ lần đầu tiên tham dự World Cup tại France 98 với tư cách là đội tuyển của một quốc gia độc lập mới tách ra từ Liên Bang Nam Tư, Croatia đã thực sự gây sốc cho người hâm mộ khi cống hiến một lối chơi vũ bão nhưng không kém phần sắc xảo. Vị trí thứ ba thế giới trong lần đầu tiên ấy đã khiến người xem đi hết từ bất ngờ này đến bất ngờ khác.Rồi phải ngã mũ khâm phục trước những cái tên như Slaven Bilić, Zvonimir Boban hay Davor Šuker. Những tượng đài bóng đá Croatia ngày ấy, có người vẫn đang tiếp tục cống hiến cho bóng đá nước nhà. Davor Suker ngày hôm nay đã là Chủ tịch Liên Đoàn Bóng Đá Croatia, hay chính Slaven Bilic ngày nào cũng đã ngồi trên băng ghế huấn luyện dẫn dắt Croatia đến trận tứ kết Euro 2008. Không như Brazil, Croatia phải mất khá nhiều năm để gây dựng lại một thế hệ nhằm thay thế thế hệ vàng ở France 98. Hai mùa World Cup sau đó họ không thể vượt qua vòng bảng với chỉ duy nhất một trận thắng, thậm chí World Cup 2010 vừa rồi tại Nam Phi họ còn không được góp mặt. Luka Modric (phải) là một trong những hy vọng đưa Croatia vào sâu trong giải. Vì vậy, có mặt tại vòng chung kết năm nay vừa là thành công cũng vừa là cơ hội để Croatia tìm lại ánh hào quang năm xưa. Croatia ngày nay, với những cái tên đang thi đấu ở những đội bóng hàng đầu Châu Âu như Mario Mandzukic (Bayern Munich) hay Luka Modric (Real Madrid)… sẽ trở thành những chiến binh Spartan quả cảm, sẵn sàng ngáng bước bất cứ đội bóng nào, kể cả chủ nhà Brazil. David gặp Goliath Được đánh giá là ứng cử viên nặng ký cho chức vô địch nên việc Brazil vượt qua vòng bảng là điều không ai nghi ngờ tuy nhiên cả ba đối thủ còn lại đều là những “kẻ ngáng đường” tiềm năng. Ngoài Cameroon có thể được đánh giá thấp nhất, còn lại hai cái tên: Mexico luôn là đối thủ truyền kiếp của Brazil và Croatia thực sự đang là một ẩn số. Brazil của Luiz Felipe Scolari là sự kết hợp giữa những cầu thủ đã có nhiều năm kinh nghiệm và những cái tên còn rất trẻ nhưng đã thực sự là những ngôi sao. Hai cái tên được kỳ vọng nhất là Oscar và Neymar – cả hai vừa chỉ bước qua tuổi 22, và đây mới là kỳ World Cup đầu tiên của họ. Dù vậy không thể nói là những cầu thủ này còn thiếu vắng kinh nghiệm thi đấu đỉnh cao. Oscar còn rất trẻ nhưng cũng đã có 31 lần khoác áo đội tuyển với 9 bàn ghi được. Neymar thậm chí còn ấn tượng hơn nhiều với 31 bàn chỉ sau 49 lần ra sân. Chỉ riêng bộ đôi này đã đáng giá cả trăm triệu Euro và chắc chắn sẽ là trụ cột trong đội hình Selecao. Nắm trong tay một đội tuyển như Brazil, ông Scolari nắm trong tay một kho báu với đủ loại bạc vàng. Song hành với Neymar trên hàng công còn có Hulk và Fred, cả ba cái tên với lối thi đấu có phần khác nhau sẽ mang lại sự đa dạng cho các pha tấn công của Brazil. Neymar với khả năng đi bóng cũng như đột phá điêu luyện có thể gây rối loạn cho bất kỳ hàng thủ nào, những cú sút xa như trái phá của Hulk là nỗi khiếp đảm cho các thủ môn, Fred thì luôn chứng tỏ vì sao mình thường xuyên có suất trong đội hình Brazil với cái duyên ghi bàn của mình (17 bàn/34 trận) Hàng công biến hóa là thế nhưng họ còn được hỗ trợ bởi hậu phương cực kỳ vững chắc với Oscar, Paulinho, Gustavo… sức tấn công của Selecao đủ sức nghiền nát bất cứ hòn đá tảng nào. Nỗi lo duy nhất Liệu Marcelo và hàng thủ của Brazil sẽ đá thành công ngay từ trận khai mạc? Nỗi lo duy nhất Brazil đến từ hàng phòng ngự với những cái tên sáng giá như Luiz – Silva hay Alves – Marcelo. Ngoại trừ Silva, những con người còn lại đều có thiên hướng tấn công và chắc chắn sẽ để lộ những khoảng trống của hàng phòng ngự khi mà hàng tấn công chưa thực sự áp đặt được lối chơi? Sự cân bằng trong tấn công và phòng ngự là một bài toán quá gượng ép cho Brazil. Lúc này câu hỏi được đặt ra là Gustavo sẽ thi đấu hiệu quả thế nào với vai trò chốt chặn cuối cùng của hàng tiền vệ. Thêm vào đó, David Luiz, dù được đánh giá là trung vệ hàng đầu thế giới hiện nay, nhưng khi còn thi đấu dưới màu áo CLB Chelsea lại xuất sắc trong vai trò của một tiền vệ trụ hơn là một trung vệ. Sát cánh cùng người đồng đội sắp tới của mình trong màu áo PSG, liệu bộ đôi này có thể phối hợp ăn ý với nhau? “Tôi hy vọng Brazil sẽ thi đấu như ở Confederation Cup, cố gắng áp đặt lối chơi, áp đặt nhịp độ và thể hiện lợi thế sân nhà của mình”, danh thủ Zico từng phát biểu. Như vậy là rõ ràng Brazil sẽ tiếp tục vũ điệu samba của mình, sẽ khiến cho đối thủ cuốn theo lối chơi tấn công và sử dụng lợi thế sân nhà để áp đảo đối phương. Điểm yếu của Brazil là có nhưng không nhiều, dù sao cũng đủ để Croatia có quyền hy vọng tạo nên bất ngờ trong trận khai mạc. Rõ ràng sự thiếu vắng tiền đạo chủ lực Mandzukic trong trận đầu tiên do án treo giò sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến lối chơi của Croatia. Khả năng chơi đầu cực tốt của tiền đạo cao to này đã được chứng minh với 7 bàn đánh đầu ở Bundesliga mùa này, với khả năng chống bóng bổng hạn chế của hàng phòng ngự Brazil thì sự vắng mặt này quả là rất đáng tiếc. Những cái tên đáng gờm Lối đá đồng đội và hàng công của Croatia không thể xem thường. Tuy nhiên, Mandzukic không phải là tất cả những gì Croatia mang đến Brazil. Họ còn có những cái tên rất đáng gờm ở hàng tiền vệ như Modric, Rakitic hay Kovacic… đây đều là những con người có nhãn quan chiến thuật nhạy bén, khả năng điều nhịp cũng như có thể tung ra những đường chuyền quyết định kết liễu đối phương. Có thể nói cả ba con người này đều là những nghệ sỹ bậc thầy về kiến tạo và dẫn dắt lối chơi. Đặc biệt là Luca Modric, ai cũng có thể nhận ra ở Real, sau khi Ozil ra đi thì vai trò của Modric đối với Real là vô cùng quan trọng, chính anh là người góp công lớn cho danh hiệu Decima của đội bóng Hoàng Gia Tây Ban Nha. Một kết quả có lợi cho Croatia ngay trong trận mở màn trước chủ nhà Brazil là khó khăn nhưng không phải là bất khả thi. Điều Croatia cần làm là phải vượt qua được sức ép tâm lý của 65000 khán giả trên sân Arena De Sao Paolo cũng như sức ép do chính đội chủ nhà tạo nên. Liệu chỉ với kinh nghiệm nắm đội U21 của mình, Nico Kovac cùng các học trò có trở thành hòn đá đầu tiên ngáng đường Selecao? Nên nhớ rằng, đối với Brazil, sự kỳ vọng trong trận đấu mở màn cũng như lợi thế sân nhà có thể là con dao hai lưỡi đầy rủi ro. Một câu chuyện chỉ hay khi lật đến hết trang cuối cùng. Kết quả của trận đấu cũng chỉ đến sau 90 phút đầu tiên của giải đấu.Chúng ta có quyền chờ đợi những hấp dẫn của chương đầu tiên câu chuyện - câu chuyện về Mùa hè Brazil… Bài viết thể hiện văn phong và quan điểm của các tác giả, thành viên của nhóm bình luận bóng đá Talksport từ London. | Không phải ngẫu nhiên khi BBC sử dụng ca khúc “Another Star” do danh ca Stevie Wonder thể hiện từ năm 1977 là ca khúc nhạc nền cho chương trình World Cup năm nay. | Brasil - Croatia: câu chuyện mở màn |
Nơi khởi nghiệp Trong vòng ba năm qua, sự hỗ trợ của hội đồng thành phố cho các công ty khởi nghiệp đã giúp cho Lisbon giành được danh hiệu Khu vực Kinh doanh Tốt nhất châu Âu trong năm. Đồng thời, Lisbon cũng trải qua một đợt chỉnh trang: các công trình xiêu vẹo ở trung tâm thành phố đã được tu sửa và các cửa hàng và quán ăn đã mở cửa còn các nhân viên đã trở lại làm việc. “Thay đổi thật là ngoạn mục,” ông Rui Coelho, giám đốc điều hành của InvestLisboa, cơ quan xúc tiến đầu tư của Lisbon, nói. “Chúng tôi đã chứng kiến đầu tư cao kỷ lục từ trước đến nay vào bất động sản, du lịch và phát triển doanh nghiệp trong năm 2015. Điều này thật tuyệt vời. Tuy nhiên, chúng tôi không tự mãn. Tỷ lệ thất nghiệp vẫn còn rất cao và chương trình phục hồi lại khu trung tâm vẫn còn nhiều việc phải làm.” Mặc dù tỷ lệ thất nghiệp trên cả nước đã giảm từ mức 17,5% vào năm 2013 nhưng đến cuối năm 2015 vẫn còn ở mức cao là 12,2% dân số. Startup Lisboa, tổ chức được thành lập vào năm 2011 đã giúp tạo ra hơn 250 doanh nghiệp. Khoảng 30% các doanh nhân mới là người nước ngoài. “Nhờ vào các tiến bộ công nghệ, những người tài có thể sống và làm việc ở bất cứ nơi đâu do đó họ sẽ chọn một địa điểm tốt và Lisbon là một trong những nơi đó,” ông nói. Trong số các doanh nghiệp khởi nghiệp có nhiều đại diện trong các lĩnh vực công nghệ cao, du lịch và sáng tạo. Nằm bên bờ Đại Tây Dương, thành phố cảng này một thành phố thủ đô tương đối nhỏ với số dân 548.000 người, với những bãi biển cát vàng và 220 ngày nắng ấm trong năm. Ở Lisbon có một nền văn hóa sống-làm việc-lướt sóng-chơi golf với cảnh quanh đẹp và là nơi tiếng Anh được sử dụng rộng rãi. Thêm vào đó, chi phí văn phòng và nhân viên tương đối thấp so với các thủ đô khác của Tây Âu. Lisbon gần như không có công nghiệp nặng, do đó kinh tế ở đây chủ yếu là dịch vụ. Các ‘ông lớn’ đã mở chi nhánh ở đây gồm có Fujitsu, nhà cung cấp thiết bị và dịch vụ công nghệ thông tin, ngân hàng BNP Paribas của Pháp, công ty thiết bị mạng Cisco của Mỹ, công ty viễn thông và mạng lưới dữ liệu Nokia Networks của Phần Lan và công ty hóa chất Solvay của Bỉ. Lisbon thu hút hơn bốn triệu du khách một năm với khoảng 40% trong số đó đến để làm ăn. Làm quen với văn hóa Thành phố thủ đô tương đối nhỏ này có một sự pha trộn đầy tinh tế giữa tính hình thức và sự ngẫu hứng. “Thông thường ở Mỹ nếu bạn đề nghị có một cuộc họp thì người ta sẽ nhìn vào lịch làm việc của họ và hỏi: ‘Chúng ta sẽ họp trong ba tuần nữa được không?’ Tuy nhiên ở Lisbon người ta sẽ nói: 'Được thôi, quý vị có muốn đến uống cà phê vào chiều nay hay không?’” Maureen Ferguson, một chuyên gia tư vấn về thực phẩm, đồ uống và kinh doanh khách sạn, người vừa chuyển đến Lisbon từ quê nhà của bà ở Philadelphia, Mỹ, nói. “Người dân ở đây rất nồng hậu và thân thiện. Tiếng Anh của họ rất tuyệt nhưng mối quan hệ bạn bè cần phải được tạo dựng. Cần một chút thời gian để đi từ chuyện làm ăn đến trao đổi chuyện riêng tư,” Ferguson nói. Cách tốt nhất để ‘phá băng’ là hỏi về ẩm thực và rượu của địa phương, bà khuyên. Một phần do cuộc khủng hoảng tài chính nên ở Lisbon có sự cởi mở thấy rõ đối với những ý tưởng mới. “Thật sự có một tinh thần doanh nghiệp ‘có thể làm được’ ở Lisbon vào lúc này. Người dân ở đây gắn bó với truyền thống của họ nhưng đồng thời họ cũng rất cởi mở với sự sáng tạo,” bà nói. “Trong thời gian xảy ra khủng hoảng rất nhiều người tìm được cơ hội đến nơi khác sinh sống và khám phá những cách làm khác. Giờ đây, khi mà ở đây bắt đầu có thêm nhiều cơ hội thì họ lại quay trở về và đem theo tất cả những năng lượng đó.” Phi trường Nằm cách trung tâm khoảng 7 km về phía bắc, Lisbon Portela là phi trường chính, hiện đại, sáng loáng của Bồ Đào Nha với đường bay trực tiếp đến 43 quốc gia và 110 điểm đến. Bên cạnh các chuyến bay đến nhiều thành phố châu Âu còn có các chuyến bay đến các thành phố châu Phi như Accra, Bamako, Dakar, Luanda, Maputo, các thành phố ở châu Mỹ như Rio de Janiero, Sao Paolo, Brasilia, Boston, Miami, New York, Bogota, Caracas và Panama. Ga số 1 có hàng loạt các cửa hàng và nhà hàng cao cấp trong khi Ga số 2 chủ yếu phục vụ cho các hãng hàng không giá rẻ với tiện nghi rất hạn chế. Từ sân bay có các tuyến metro đi thẳng đến trung tâm thành phố (trạm Saldanha) từ 06.30 cho đến tối muộn. Thời gian đi là 21 phút với giá vé là 1,40 euro (1,52 đô la). Đa số dân làm ăn đều bắt taxi để đi đến trung tâm cho nhanh. Giá khoảng 15 euro (16,33 đô la Mỹ) và mất khoảng 15 phút. Tuy nhiên, giá cước sẽ đắt hơn vào ban đêm và khách phải trả thêm tiền hành lý. Thuê xe cũng là một lựa chọn của nhiều người do giá cả phải chăng nếu như bạn dự các cuộc họp nằm cách xa trung tâm Lisbon. Tiền thuê xe khoảng 30 euro một ngày cộng với tiền xăng dầu cho một chiếc xe loại thường như Opel Corsa. Tiền bạc Các loại thẻ như Amex và Visa được chấp nhận rộng rãi trong khi Mastercard ít thông dụng hơn. Tuy nhiên, bạn nên đem theo trong người khoảng 50 euro (54 đô la) tiền mặt để mua những thứ lặt vặt, trả tiền taxi hay đồ ăn nhẹ. Một ly cà phê espresso (bica) có giá khoảng 60-80 xu tiền euro tại một quán cà phê địa phương, một chiếc bánh pastel de nata (loại bánh tart sữa trứng nổi tiếng nướng ở Belem) có giá khoảng một euro. Sẽ đắt hơn nếu bạn ngồi ngoài hiên hoặc nếu bạn đến một điểm du lịch nổi tiếng. Nếu hóa đơn không bao gồm phí phục vụ thì mức boa thông thường là 5% hay lên tới 10% ở một nhà hàng đàng hoàng. Không cần phải thưởng thêm nếu bạn chỉ ăn nhẹ hoặc uống một ly cà phê nhưng nếu bạn muốn bạn có thể để lại tiền thối. Khách sạn Những nơi được giới đi công cán ưa chuộng là khách sạn Epic Sana nằm gần Quảng trường Marques de Pombal. Đây là một khách sạn năm sao sang trọng có 311 phòng nằm cách trạm xe điện gần nhất tám phút đi bộ nhưng cũng có bãi đỗ xe có mái che. Với 2.169 mét vuông dành cho tổ chức sự kiện, nơi đây có thể tổ chức bất cứ sự kiện gì từ các buổi họp nhỏ cho đến bữa tiệc lớn. Để thư giãn thì ở đây có phòng spa với bể bơi trong nhà và một bể bơi ngoài trời trên sân thượng. Cũng nằm ngay trung tâm gần Đại lộ Liberdade là khách sạn Inspira Santa Marta với 89 phòng, một khách sạn cổ kính với thiết kế phong thủy. Ở đây có một phòng spa chăm sóc sức khỏe và một nhà hàng nổi tiếng với các món ăn chay. Ngoài ra khách sạn cũng có hai phòng họp và một hội trường được thiết kế như phòng chiếu phim. Trạm xe điện gần nhất nằm cách bốn phút đi bộ. Giá phòng ở mức từ 106 euro trở lên, đối với loại đặt chỗ không hủy ngang. Bữa tối Bên dưới chiếc cầu treo 25 tháng Tư sừng sững, 5 Oceanos là một nhà hàng nằm ngay bến tàu với không gian thoáng đãng. Ở đây có bày ra cá và hải sản tươi sống giống như ở chợ. Dù là ngồi trên lầu hay ngồi ngoài hiên để thưởng thức những đặc sản địa phương như mực nướng lò với khoai tây và món ốc móng tay sốt tỏi Bulhao Pato, bạn có thể nhìn ngắm quang cảnh sông Tagus đẹp như tranh vẽ. Đa số cá và hải sản ở đây được tính tiền theo cân nặng nên bạn cần xác định rõ bạn muốn ăn bao nhiêu. Nhà hàng mở cửa bảy ngày trong tuần. Là một điểm thích hợp để ngắm người qua lại nằm giữa các mái vòm xinh xắn ngay quảng trường Praca do Comercio nhìn ra biển, nhà hàng Martinho da Arcada là một nơi gặp gỡ rất được yêu thích kể từ năm 1782 và là nơi rất quen thuộc đối với giới làm ăn và giới công chức ở Lisbon. Là nơi thường lui tới trong thế kỷ trước của Fernando Pessoa, nhà thơ Bồ Đào Nha nổi tiếng, nhà hàng này là nơi bạn có thể ghé vào để uống một tách cà phê và ăn bánh pastel de nata (bánh tart trứng sữa) ở ngoài hè hay bước vào bên trong để ngồi vào bàn có trải khăn trắng và được phục vụ những món ăn bản địa thịnh soạn như món sardinhas assadas (cá trích nướng) hay bacalhau (cá tuyết tẩm muối). Giải trí ngoài giờ Sẽ là một điều tiếc nếu bạn rời Lisbon mà vẫn chưa đi nghe nhạc fado, một loại nhạc bản địa của Bồ Đào Nha. Bạn hãy dạo bước trong các khu phố lịch sử Alfama hay Bairro Alto để tự khám phá một câu lạc bộ hay đặt chỗ tại một nhà hàng như Clube de Fado, một địa điểm thoải mái với những mái vòm đá ở Alfama gần vương cung thánh đường. Còn ở Bairro Alto, phía sau mặt tiền được cẩn gạch vàng là nhà hàng Adega Machado do nhạc sỹ Armando Machado thành lập vào năm 1937. Ở đây có những tiết mục biểu diễn ấn tượng và thực đơn bao gồm các món ăn bản địa và quốc tế. Để đến thăm nơi Vasco da Gama và các nhà hàng hải vĩ đại khác đã lên đường ra khơi, bạn phải đến quận Belem nằm ở phía Tây, một di sản được Unesco công nhận là di sản văn hóa thế giới. Nơi đây có Tháp Belem hình vuông đã đứng sừng sững ở bến cảng gần 500 năm qua. Gần đó là tu viện Jeronimos đẹp tinh tế - nơi các thủy thủ thường đến xưng tội sau những chuyến lênh đênh trên biển trở về. Những lưu ý đặc biệt Một cách rất hay để khám phá Lisbon vốn có những con đường dốc ngoằn ngoèo là bắt một trong số các chuyến xe tram. Tuyến 28 đi qua cung đường có cảnh rất đẹp. Tuy nhiên do có nhiều du khách đi nên chuyến xe điện này cũng có nhiều kẻ móc túi hoạt động. Nếu có thể bạn nên tránh những lúc tàu đông đúc và cho dù phong cảnh có đẹp như thế nào đi nữa thì bạn cũng phải giữ chặt túi xách hay ví. Bản tiếng Anh bài này đã đăng trên BBC Capital. | Là một thành phố vẫn đang tìm cách đứng dậy sau cuộc khủng hoảng trong khối sử dụng đồng euro vốn làm cho nền kinh tế đất nước nghiêng ngả, Lisbon đang nỗ lực hỗ trợ cho các doanh nghiệp tại chỗ và thu hút các doanh nhân non trẻ từ khắp nơi trên thế giới. | Lisbon, thủ đô làm việc tốt nhất ở châu Âu |
Kamala Harris hiện đang là ứng viên dẫn đầu trong cuộc đua vào Nhà Trắng năm 2020 Việc thượng nghị sĩ, luật sư Kamala Harris vươn lên vị thế ứng viên Dân chủ dẫn đầu với hy vọng đối đầu với Tổng thống Donald Trump trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2020 đã nhấn mạnh quyền lực chính trị đang hồi sinh của tiểu bang California. Nữ giới tranh cử Tổng thống Mỹ tăng kỷ lục Melania Trump: 'Donald Trump và tôi ổn' Bầu cử giữa kỳ Mỹ: Ồn ào chiến dịch vận động 'bẩn' Sóng xanh hay sóng đỏ? Một Thượng nghị sĩ California là một trong những ứng viên hàng đầu cho đề cử tổng thống của đảng Dân chủ năm 2020. Một nữ dân biểu liên bang từ California là chủ tịch Hạ viện. Tân thống đốc California là người một trẻ, cấp tiến, hứa hẹn đưa ra giải pháp thay thế cho Nhà Trắng "tham nhũng và bất tài" của Donald Trump. "Tiểu bang Vàng" đã phủ màu xanh Dân chủ vững chắc, và các chính trị gia của tiểu bang này đang thể hiện uy lực của họ trên chính trường. Nhưng cơ hội vàng này cũng mang theo nhiều rủi ro cho những người cấp tiến. Hàng ngàn người chứng kiến Kamala Harris tuyên bố tranh cử 'Nước Mỹ của chúng ta' Việc khởi động chiến dịch tranh cử là một chương trình phô trương lực lượng chính trị. Đó là một cơ hội để chứng minh rằng sự hấp dẫn của một ứng cử viên vượt ra ngoài những suy nghĩ trái ngược, những dòng trên một báo cáo gây quỹ, hoặc những nhấp chuột vào một bài đăng trên phương tiện truyền thông xã hội. Không có gì thúc đẩy tiềm năng thành công của thùng phiếu hữu hiệu bằng những khuôn mặt trong đám đông cổ vũ. Vào một chiều Chủ nhật nắng ấm tại một quảng trường ở thành phố Oakland, California, bà Kamala Harris đưa ra tuyên bố tranh cử tổng thống trước khoảng 20.000 người dự khán. "Đây không phải là một thời điểm bình thường, nhưng đây là nước Mỹ của chúng ta", vị thượng nghị sĩ California nói. "Chúng ta không đang chỉ nói đến sự lãnh đạo của đảng và đất nước chúng ta. Nó còn là quyền có được một lãnh đạo đạo đức cho hành tinh này." Bài phát biểu của bà, được truyền hình trực tiếp hướng đến khán giả toàn quốc, gồm những hứa hẹn về chăm sóc y tế toàn cầu và chăm sóc trẻ mầm non, học phí đại học sao cho sinh viên không mắc nợ, cắt giảm thuế cho tầng lớp lao động và trung lưu, và hệ thống nhập cư chào đón người tỵ nạn và mở đường cho một số di dân không có giấy tờ trở thành công dân Mỹ. Bầu cử giữa kỳ Mỹ: Điều đảng Dân chủ có thể rút tỉa ‘Đừng nghe Trump nói, hãy nhìn những gì Trump làm’ Trump có phải đang dụng binh như Tôn Tử? Không phải ngẫu nhiên mà bà Harris chọn thành phố phía bắc California để khởi động chiến dịch tranh cử trong lúc bà mới chỉ phục vụ có hai năm đầu trong nhiệm kỳ thượng nghị sĩ ở Washington. Vì đây là nơi bà Harris được sinh ra và có bố mẹ là người nhập cư từ Ấn Độ và Jamaica. Đó cũng là nơi đầu tiên bà giữ một chức vụ công, với tư cách là phó công tố viên của San Francisco. Bà Harris nhấn mạnh rằng, Oakland là nơi bà lần đầu đứng trước một thẩm phán với tư cách là một công tố viên và nói "5 từ sẽ là kim chỉ nam cho cuộc đời tôi" - "Kamala Harris, vì mọi người". Và 5 từ này giờ đây cũng là khẩu hiệu chiến dịch tranh cử tổng thống của bà. Bà Harris từ đó vươn lên qua các cấp bậc, đầu tiên là công tố viên quận San Francisco và sau đó là bộ trưởng tư pháp tiểu bang California, trước khi có bước chuyển ngoạn mục vào Thượng viện. Kamala Harris được mô tả là một ngôi sao đang lên của đảng Dân chủ "Thật thú vị khi thấy ai đó từ California, từ vịnh San Francisco, ra tranh cử tổng thống", Daniel Marquis, nha sĩ ở San Francisco, người dẫn con trai 11 tuổi đến tham dự sự kiện, nói. "Bà ấy đại diện cho một số giá trị của tôi, một người cứng rắn, có nhiều kinh nghiệm, và là người đã bước đi trên con đường mà tôi đang đi bây giờ, người sẽ chiến đấu và đại diện cho những người như tôi." Ajay Bhutoria, thuộc thành phố Freemont, một người dân California, làm nghề cố vấn kinh doanh, từng phục vụ trong ủy ban tài chính quốc gia cho chiến dịch tranh cử tổng thống năm 2016 của Hillary Clinton nói việc tham dự đông như thế vào hôm Chủ nhật cho thấy mọi người mong mỏi một sự thay đổi như thế nào. "California là tiểu bang dẫn đầu về đổi mới và họ đang gửi một thông điệp ngày hôm nay. Bà Harris là một ứng cử viên tuyệt vời." Bhutoria nói thêm rằng trong khi ông vẫn giữ quan điểm cởi mở về người mà ông sẽ hỗ trợ, thì bà Harris là một "ứng cử viên tuyệt vời". Tiềm năng của thượng nghị sĩ Harris đã được nhắc đến ở cấp quốc gia ngay cả trước khi bà khởi động chiến dịch tranh cử hôm Chủ nhật trước người hâm mộ tại tiểu bang nhà của mình. Người dẫn chương trình tin tức cấp tiến Rachel Maddow gần đây bình luận rằng bà Harris có "cơ hội tốt" để trở thành ứng cử viên Dân chủ năm 2020. Một phân tích trên trang web dự báo bầu cử fivethirtyeight.com cho biết bà "trông mạnh mẽ hơn bất kỳ ứng cử viên tiềm năng nào khác". Nhà báo chuyên mục của New York Times David Leonhardt viết một bài có tiêu đề đơn giản, "Kamela Harris, ứng cử viên hàng đầu". Với một sân chơi rộng lớn - và thực tế là cuộc chạy đua được đề cử đầu tiên còn hơn một năm nữa - những dự đoán kiểu này rất mạo hiểm. Còn nhớ, vào thời điểm này năm 2015, nhiều thành viên đảng Cộng hòa đã bận rộn đội cho Jeb Bush vương miện của đảng họ. Tuy nhiên, sự đồng thuận hiện giờ là bà Harris đang đứng đầu danh sách - và California là một lý do lớn tại sao. California là tiểu bang có sức mạnh gây quỹ khó ai bì. Chỉ trong vòng 24 giờ sau khi tuyên bố tranh cử, bà Harris báo cáo đã quyên góp được số tiền 1,5 triệu đôla, phá vỡ kỷ lục do Thượng nghị sĩ Bernie Sanders thiết lập vào năm 2016. Năm ngoái, ủy ban chiến dịch của bà và các tổ chức gây quỹ liên quan đã thu hơn 23 triệu đôla, với sự đóng góp cả triệu đô từ các cá nhân liên quan đến WarnerMedia, Đại học California, một cơ quan Nghệ sĩ Sáng tạo có trụ sở tại Los Angeles và là công ty mẹ của hãng Google khổng lồ. Bầu cử sơ bộ của tiểu bang California cũng có một vị trí có ảnh hưởng trong lịch năm 2020, đã chuyển từ tháng 6 sang đầu tháng ba hồi năm 2016. Nếu bà Harris có thể tồn tại lâu trong cuộc đua - và dường như chắc chắn bà sẽ có tiền để làm điều đó - vị thượng nghị sĩ này có thể sẵn sàng gặt hái hàng loạt các đại biểu hội nghị đảng Dân chủ ở tiểu bang nhà của mình. Danny Marquis (thứ hai từ trái sang), bên cạnh con trai Gabe, nói Kamala Harris đại diện cho một số giá trị của bà 'Một tháng vàng' Kamala Harris có thể đang tranh cử vị trí cao nhất nước, nhưng thông báo ra ứng cử tổng thống của bà chỉ là viên đá lớn trong một tháng California ở trong đà tiến vững chắc trên sân khấu quốc gia. Tháng Giêng này bắt đầu với việc bà Nancy Pelosi, dân biểu liên bang từ San Francisco, tái xuất với tư cách Chủ tịch Hạ viện sau tám năm. Sẽ không mất nhiều thời gian để chứng minh vị dân biểu vùng San Franciscan hiện đang nắm giữ bao nhiêu quyền lực, khi bà đối mặt với tổng thống trong trận chiến kéo dài 35 ngày về tài trợ bức tường biên giới và kết quả là chính phủ phải đóng cửa. Vào tháng 11, đảng Dân chủ đã chiếm thêm được 40 ghế ở Hạ viện - bảy người từ California, chủ yếu ở nơi trước đây được cho là vùng ngoại ô Los Angeles bảo thủ vững chắc của Quận Cam. Một cách khái quát, sự chống đối ông Trump ở California đã làm cho tiểu bang ủng hộ giới thương gia, nơi có nhiều người theo quan điểm xã hội ôn hòa của đảng Cộng hòa thay đổi khuynh hướng. "Có một câu nói cũ của Reagan rằng 'Tôi đến từ chính phủ và tôi ở đây để giúp đỡ' là những từ đáng sợ nhất", Bill Whalen, một thành viên tại Viện Hoover nghiêng về bảo thủ của Đại học Stanford nói. "Những từ đó giờ đây không khiến mọi người ở California sợ nữa." Lần đầu tiên, tiểu bang lớn nhất nước Mỹ cả về dân số và kinh tế có tiếng nói chính trị đồng nhất. Và thông điệp mà tiểu bang này gửi đi hoàn toàn trái ngược với chủ nghĩa bảo thủ kiểu Trump đã thống trị diễn đàn quốc gia trong hai năm qua. Vài ngày sau khi khai mạc một Hạ viện Hoa Kỳ do đảng Dân chủ kiểm soát, bà Pelosi đã bay về miền Tây để ngồi một ghế ở hàng ghế đầu trong lễ nhậm chức của thống đốc mới đắc cử của California, ông Gavin Newsom. Sacramento, thủ phủ bang California Ông Newsom dùng bài diễn văn nhậm chức của mình để đả kích sự "tham nhũng và bất tài" của Nhà Trắng và định vị tiểu bang của mình là đối trọng cấp tiến với nước Mỹ của Donald Trump. "Đất nước đang theo dõi chúng ta", ông nói. "Thế giới đang chờ đợi chúng ta. Tương lai phụ thuộc vào chúng ta. Và chúng ta sẽ nắm bắt thời cơ này." Bên ngoài lều, tinh thần hào hứng của ông Newsom rất dễ lây lan." Tiểu bang California là sự phản kháng đối với chính quyền Trump," giáo viên Andrea Reyna ở San Jose, nói. "California có nền kinh tế đứng hàng thứ 5 trên thế giới nhờ có những nhà lãnh đạo mạnh mẽ, những người lên tiếng cho sự bình đẳng và tự do. Nó mang lại cho chúng tôi một đặc quyền và do đó một trách nhiệm dẫn đầu." Sự bùng nổ của California Ý tưởng về nghĩa vụ đặc biệt của California với tư cách là một ngọn hải đăng tiến bộ đã thấm nhuần vào các thủ tục nhậm chức tại thủ đô của tiểu bang. "Như mọi người đã nói, California là nơi thử nghiệm chính sách tạo ra những kết quả đáng kinh ngạc", Jennifer Granholm, cựu thống đốc bang Michigan hiện đang giảng dạy tại Đại học California - Berkeley, và làm chủ toạ cho lễ nhậm chức của Thống đốc Newsom. "Đây là khoảnh khắc tỏa sáng của California." Thật khó để phá đổ những tuyên bố đó ngay bây giờ, vì California - và đảng Dân chủ đang nắm quyền - hiện có trong tay rất nhiều quyền lực. Đọc thêm về đề tài bầu cử Mỹ 2020 California là bang có chất lượng sống thuộc hàng top của nước Mỹ Đảng Dân chủ năm 2020 Tiểu bang California là động cơ thúc đẩy sự phát triển kinh tế kỷ lục của Hoa Kỳ, chiếm một phần 5 tăng trưởng kinh tế của quốc gia kể từ năm 2010. Trong năm 2017, tổng sản phẩm quốc nội của California đã tăng 4,7% - gấp đôi so với tỷ lệ của Hoa Kỳ nói chung. Thu nhập bình quân tính theo đầu người đang tăng nhanh hơn bất kỳ tiểu bang nào khác và ngân sách chính phủ của nước này đang có khoản thặng dư hàng tỷ đô la, giúp ông Newsom linh hoạt ban hành các chương trình xã hội mới. Whalen nói: "Hãy nghĩ về mọi thứ mà đảng Dân chủ muốn làm ở Washington nhưng không thể - chăm sóc sức khỏe toàn cầu, cho dân nhiều quyền lợi hơn, nhiều quy tắc hơn, nhiều quy định hơn - mà không có phản ứng dữ dội từ một đảng đối lập hoặc công chúng". "California thực sự là giấc mơ Dân chủ trong lãnh quyền này và chính quyền Newsom đang thử thách giấc mơ đó." Trong bài diễn văn nhậm chức, vị thống đốc vừa được tuyên thệ của California, thật thế, đã nói về những giấc mơ, mặc dù ông gọi những ưu tiên cấp tiến của mình là "giấc mơ California" - về việc làm tốt, giáo dục có phẩm chất và nghỉ hưu trong tình trạng tài chánh thoải mái. "Không phải để làm giàu nhanh chóng hay đóng vai chính trên màn ảnh rộng, mà là làm việc chăm chỉ và chia sẻ thành quả", ông Newsom nói. "Để mang lại một tương lai tốt hơn cho những thế hệ mai sau của chúng ta." Sau bài phát biểu, Thị trưởng Los Angeles ông Eric Garcetti - người đang suy ngẫm về việc ra tranh cử tổng thống - đã phát huy thêm suy nghĩ của thống đốc. "Chắc chắn mọi người ở các tiểu bang khác cũng có những giấc mơ, nhưng không ai nói về giấc mơ Missouri hay giấc mơ Alabama", ông nói. "Đây là một nơi độc đáo mà hầu như cả thế giới đều biết, ngay cả khi họ chưa từng đặt chân đến. Họ cảm thấy California ngay lập tức là một ý tưởng và một địa điểm." Như thể nhấn mạnh điểm chính trị California và chính quyền Trump đang hướng đến một va chạm ý thức hệ, chỉ vài ngày sau khi lễ nhậm chức của Thống đốc Gavin Newsom, tổng thống, thông qua Twitter, đã đả kích bang này và đe dọa sẽ rút tiền cứu trợ thảm họa cho các nạn nhân về các vụ cháy rừng gây tử vong gần đây của tiểu bang "trừ khi họ có sự chỉnh đốn". Chiến dịch của Jerry Brown hồi năm 1992 Thời hoàng kim cho đảng Dân chủ Đảng Dân chủ California có mơ ước lớn - và nói về tiểu bang của họ như một kiểu mẫu cho những tiểu bang còn lại của Hoa Kỳ và thậm chí phần còn lại của thế giới - dường như là điều, theo một số cách nhìn nào đó, không thể tránh khỏi. Tiểu bang đáng nể nhất của Hoa Kỳ, được điều hành bởi những người cấp tiến theo đuổi những chính sách tiến bộ, đương nhiên sẽ có định mệnh tạo ra các chính trị gia đầy tham vọng nhằm biến sự thành công của tiểu bang họ thành sự thành công của quốc gia. Tuy nhiên, cảm giác không thể tránh khỏi này là một sự biến chuyển tương đối gần đây. "California là một nơi ngộ nghĩnh," giảng viên UCLA và cựu phóng viên của Los Angeles Jim Newton nói. "Bạn không cần phải nhìn lại quá xa để thấy khi đây còn là một tiểu bang ủng hộ đảng Cộng hòa đáng tin cậy." Khái niệm tiểu bang này là một pháo đài Dân chủ vững chắc hoàn toàn là một hiện tượng tương đối mới. " Trên thực tế, lễ nhậm chức của Thống đốc Newsom đã đánh dấu lần đầu tiên kể từ thập niên 1870, hai thành viên đảng Dân chủ liên tiếp chiếm ngôi biệt thự của thống đốc. Bà Kamala Harris là chính trị gia đầu tiên tại California vận động để được đề cử ứng viên là tổng thống của đảng Dân chủ trong một phần tư thế kỷ. Một phần lý do cho điều này là thế hệ. Jerry Brown, thống đốc bang California trong tám năm qua, đã ở tuổi 70 trong thời gian cầm quyền thứ hai, sau khi phục vụ hai nhiệm kỳ vào những năm 1970 và đầu thập niên 80. Ông đã từng tranh cử tổng thống ba lần, vào năm 1976, 1980 và 1992, và tham vọng quốc gia của ông đã mờ đi từ lâu. Bà Dianne Feinstein, thượng nghị sĩ kỳ cựu của California, ở độ tuổi 80, và người tiền nhiệm của bà Harris, Barbara Boxer, không bao giờ tỏ ra quan tâm đến việc chạy đua vào Nhà Trắng. Với một lớp thành viên mới của đảng Dân chủ lên nắm quyền xuất hiện những tham vọng mới. Nhưng còn hơn thế nữa. Trong suốt ba thập kỷ qua, California có một nền kinh tế lúc này lúc khác. California bị tàn phá bởi suy thoái kinh tế đầu những năm 1990, sự sụp đổ bong bóng của công nghệ năm 2002 và cuộc suy thoái lớn năm 2008. "Năm 2010, đa số giới quan sát cho rằng California sẽ có cùng chung số phận của Hy Lạp; rằng đó là điều không thể tránh được", Newton nói. "Mọi người tranh luận công khai đặt câu hỏi điều gì sẽ xảy ra nếu một tiểu bang quy mô như California tuyên bố phá sản. Nó được gọi, theo đúng nghĩa đen, một tiểu bang thất bại." Một phần lý do khiến California phải chịu đựng quá nhiều tổn thất trong thời kỳ suy thoái kinh tế là do tiểu bang phụ thuộc rất nhiều vào thu nhập và thuế doanh nghiệp như một nguồn lợi tức. Khi người dân và các tập đoàn kiếm được ít tiền hơn, các kho bạc một thời chật ních của chính phủ nhanh chóng biến mất. Và vì vậy, trong khi đảng Dân chủ California đang quảng bá những cơ hội mà California có thể đưa ra như một mô hình thành công cấp tiến, thì mặt trái của cơ hội này là sự nguy hiểm. Nếu California thất bại - nếu nó lại rơi vào tình trạng kinh tế trì trệ - nó sẽ nhanh chóng trở thành một câu chuyện cảnh báo của giới bảo thủ thay vì ngọn đèn soi đường cho sự cấp tiến. Một nhà hàng bỏ hoang tại Salton City năm 2007 Con ma Xám Trong một hàng ghế đầu trong lễ nhậm chức của Thống đốc Newsom, giống như một bóng ma của tham vọng tổng thống vừa qua, là một người đàn ông cho chúng một ví dụ điển hình về việc vận may của California có thể thay đổi nhanh như thế nào. Đảng viên Dân chủ Gray Davis được bầu làm thống đốc tiểu bang California vào năm 1998, đánh bại một đảng viên Cộng hòa nắm giữ chức vụ này kéo dài từ cuối giai đoạn nắm quyền đầu tiên của ông Jerry Brown vào năm 1982. Tiểu bang Vàng - the Golden State - lúc ấy đang bùng nổ, và chi tiêu của chính phủ tăng vọt. Thống đốc kém mạnh dạn Davis thậm chí đã được nhắc đến như là một ứng cử viên tổng thống trong tương lai. Tuy nhiên, ngay sau khi ông Davis tái đắc cử năm 2002, sự sụp đổ của thời đại 'dotcom' đã làm cho nền kinh tế của California trở nên tồi tệ. Doanh thu giảm mạnh, và những nỗ lực của ông Davis để tăng lệ phí của tiểu bang để bù đắp đã dẫn đến một cuộc nổi loạn của cử tri, kết thúc trong cuộc bầu cử năm 2003 và thay thế ông bằng diễn viên chuyển thành chính trị gia Arnold Schwarzenegger. Sau khi Thống đốc Newsom phát biểu, cựu Thống đốc Davis đã suy gẫm về kinh nghiệm của mình. "Các cuộc suy thoái có thể biến khoản thặng dư ngân sách $ 15 hoặc $ 20 tỷ nhanh chóng thành một thâm hụt $ 15 hoặc $ 20 tỷ," ông nói. "Tôi nghĩ rằng [Mr Newsom] đánh giá cao tất cả những nỗ lực vất vả và những quyết định khó khăn dẫn đến sự thặng dư ngân sách phi thường này và tôi không nghĩ ông ấy muốn trở thành người phung phí ngân quỹ đó." Đã đang có một số lớp lót tối trong những đám mây bạc của sự thịnh vượng của California. Lợi nhuận - và định giá cổ phiếu - đối với các công ty cao cấp ở Thung lũng Silicon như Apple, Facebook và Tesla đều giảm. Giá bất động sản, đã tăng vọt, đang bắt đầu dịu xuống. Và tại các khu vực đô thị lớn nơi giá nhà chưa sụt, các gia đình thuộc tầng lớp lao động từ lâu đã phải ra khỏi những ngôi nhà và khu phố mình muốn ở. Trong khi tiểu bang California dẫn đầu về tăng trưởng kinh tế, nó cũng đứng ngang với Louisiana và Florida về tỷ lệ người nghèo cao nhất ở Mỹ, ở mức 19%. Hơn 130.000 người California là người vô gia cư, với Los Angeles chỉ đứng sau thành phố New York trong số các thành phố của Hoa Kỳ. "Đó là một câu chuyện phức tạp," Whalen nói. "Tôi có thể đưa bạn đến các vùng của California và bạn sẽ yêu nó. Nhưng cũng có vấn đề với thiên đường màu xanh." Nếu nền kinh tế chùn bước, những vấn đề mà Whalen gợi ý - tình trạng vô gia cư, thiếu chăm sóc y tế đầy đủ, thành phố quá đông dân và giao thông kẹt cứng, và phẩm chất giáo dục công không đồng đều - sẽ trở nên tồi tệ hơn khi tiền cạn dần. Apple store tại San Francisco Rủi ro và phần thưởng Thách thức của giới cấp tiến trong những tháng tới sẽ là việc tìm cách thực hành những ưu tiên của họ về chăm sóc sức khỏe, môi trường, giáo dục và nhập cư trong khi bảo vệ tiểu bang khỏi sự suy thoái không thể tránh khỏi của chu kỳ kinh doanh. Thành công hay thất bại của họ rõ ràng sẽ tác động đến tham vọng quốc gia của những người đàn ông như ông Newsom và ông Garcetti, nhưng ngay cả bà Harris - người mà chiến dịch tranh cử tổng thống sẽ cố gắng tạo ra một mạng lưới rộng hơn - có thể sẽ bị mờ nhạt. Chưa gì mà Thượng nghị sĩ Kamala Harris đã bị chỉ trích về thời gian làm bộ trưởng Tư pháp của tiểu bang và một công tố viên của thành phố San Francisco, trong thời gian đó các nhà phê bình nói rằng bà không ủng hộ đủ những cải cách tư pháp hình sự. Nếu chế độ Dân chủ ở California, nơi bà Harris gần đây là một thành phần, giám sát một vụ đắm tàu ngân sách trong năm tới, sẽ rất khó để chiến dịch tranh cử tổng thống của bà nổi lên mà không bị thương tích. Whalen không nghĩ rằng đảng Dân chủ cho thể cáng đáng những nhiệm vụ này. Mặt khác, giáo sư Newton của UCLA coi đây là thách thức và cơ hội lớn nhất của đảng. "Sẽ có một sự suy thoái, và cách Newsom giải quyết tình trạng đó thực sự sẽ giúp gửi thông điệp về việc liệu tiểu bang này có gì khác biệt hay tốt hơn hầu hết những tiểu bang khác trong việc thúc đẩy chu kỳ kinh doanh đi lên", ông nói. Và ngay cả khi mọi thứ ổn định, các thành viên đầy tham vọng của Đảng Dân chủ California - trong đó có bà Harris, ông Garcetti, ông Newsom và những người khác - sẽ phải chứng minh rằng tiểu bang Vàng của họ thực sự là một mô hình có thể áp dụng cho toàn quốc. "Để tiểu bang này có ý nghĩa ngoài việc bầu ra các nhà lãnh đạo cấp tiến" Newton nói, "California phải cho thấy rằng có một cái gì đó khác biệt có thể cụ thể hoá giữa việc việc sống dưới chính phủ này so với việc sống dưới chính phủ Trump. "Nếu đây là một tiểu bang có thể quản lý sự giàu có, có thể xử lý sự suy thoái, có thể cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế và bảo vệ môi trường, có thể chào đón người nhập cư vào thời điểm mà phần còn lại của đất nước không chắc chắn về điều đó, thì đó là những sự khác biệt thực sự." Trong những tháng ngày tới, sự khác biệt này của giới cấp tiến sẽ được đưa vào thử nghiệm - ở California và trong số các cử tri chính của đảng Dân chủ trên khắp Hoa Kỳ. Đọc thêm về đề tài bầu cử Mỹ 2020 | Với một ứng viên hàng đầu trong cuộc đua vào Nhà Trắng năm 2020 và chủ tịch Hạ viện chiến thắng trong cuộc chiến đóng cửa chính phủ, California đang hồi sinh. | Bầu cử 2020: Kamala Harris và California tìm cách hạ bệ Trump |
John Sudworth Phóng viên BBC ở Thượng Hải Chuyện gì sẽ đến với ông Bạc Hy Lai khi vợ ông đã ngồi tù? Nữ sát thủ mưu mô sẽ không bị xử bắn. Thật là một tấn kịch: kẻ giết người được cứu mạng vì bà mắc chứng tâm thần và giết người để bảo vệ con trai. Vậy là vụ việc đã khép lại, tội ác tày trời bị lật tẩy và công lý đến với cả thủ phạm và nạn nhân. Nhưng khi xem xét kỹ càng hơn, câu chuyện có vẻ gọn ghẽ quá và như để phục vụ một mục đích nhất định. Những người quan sát tinh ý có thể thấy bàn tay của Đảng Cộng sản Trung Quốc đằng sau bản án. Nhân vật có tiếng Dĩ nhiên bà Cốc Khai Lai có thể phạm tội như thế. Trên thực tế, cáo buộc nghe hợp lý một phần vì cách người ta biết được về vụ việc. Nếu bà Cốc Khai Lai bị gài bẫy thì chúng ta phải tự hỏi liệu chính quyền Trung Quốc có cách dễ dàng hơn để gài bẫy không. Vụ việc chỉ được biết tới khi một quan chức cảnh sát cao cấp chạy tới lãnh sự quán Hoa Kỳ tố cáo về vụ giết người và sự che giấu, một sự cố vô cùng rắc rối và gây hổ thẹn cho chính quyền Trung Quốc. Nếu thực sự bà Cốc phạm tội chuốc rượu doanh gia người Anh Neil Heywood và đổ thuốc độc vào miệng ông, thì Trung Quốc cũng có nhiều lý do để can thiệp vào phiên tòa. Truyền thông Trung Quốc nói bà Cốc Khai Lai nhận giết ông Heywood Lý do lớn nhất là tiếng tăm của chồng bà, ông Bạc Hy Lai, người ngay từ đầu đã phủ bóng chính trị lên vụ việc. Ông từng là bí thư Trùng Khánh, có chân trong Bộ Chính trị gồm 25 nhân vật cao cấp nhất ở Trung Quốc và từng có triển vọng leo cao nữa. Bạc Hy Lai cũng là người có quyền quản lý trực tiếp cảnh sát ở Trùng Khánh, lực lượng bị tố cáo che đậy vụ giết người. Thêm nữa, ông Neil Heywood, người bị hạ sát, cũng được cho là gặp vấn đề với gia đình bà Cốc vì đã trợ giúp họ chuyển những khoản tiền lớn ra khỏi Trung Quốc. Điều này khiến người ta đặt câu hỏi về khả năng có tham nhũng. Nếu những điều này tới được đông đảo công chúng, nó sẽ có khả năng làm hoen ố uy tín của Đảng Cộng sản Trung Quốc vào đúng lúc họ đang chuẩn bị có sự chuyển đổi quyền lực đầy phức tạp và đã được dàn dựng trước. 'Nạn nhân có lỗi' Tòa án ở Trung Quốc, cũng giống mọi thứ khác trong xã hội, đều phải chiều theo ý đảng. Ông Mạc Thiếu Bình, luật sư đại diện cho người được giải Nobel Hòa bình Lưu Hiểu Ba, đã có nhiều năm làm việc xung quanh ranh giới mờ giữa chính trị và luật pháp. "Trung Quốc không phải là quốc gia pháp trị," ông nói. "Trung Quốc cho rằng cái giá phải trả cho việc phạm luật do chính mình đặt ra là không lớn. "Điều không thể chối cãi là trong tình hình chính trị hiện nay, tư cách và ảnh hưởng của ông Bạc Hy Lai là những yếu tố sẽ có ảnh hưởng không tránh khỏi tới vụ án." Đây chính là lý do nhiều nhà phân tích cho rằng các chứng cớ đưa ra và bản án cuối cùng hợp lý tới mức khó tin. Truyền thông nước ngoài không được dự phiên xử bà Cốc Trước hết, không ai nói tới khả năng có tham nhũng. Thay vào đó người ta chỉ nói ông Neil Heywood đã bất đồng với gia đình về một vụ làm ăn bất thành. Và bà Cốc Khai Lai đã giết ông vì bà tin rằng ông đang đe dọa con trai bà. Một số báo có vẻ cho rằng lý do bảo vệ gia đình được đưa ra để đánh vào tâm lý quốc gia chủ nghĩa và bài ngoại ở Trung Quốc. Ngoài ra, cớ này cũng giúp cho chủ tọa phiên tòa tránh phải buộc bà Cốc đối mặt với đội hành quyết và như vậy bỏ được nguy cơ bà trở thành tâm điểm chú ý và thu hút báo chí quốc tế thêm nữa. "Nếu Cốc Khai Lai thực sự đầu độc Neil Heywood để bảo vệ con trai, thì theo luật Trung Quốc, nạn nhân cũng có lỗi," ông Mạc Thiếu Bình giải thích. "Chủ tọa có thể dựa vào đây để đưa ra bản án nhẹ hơn." Và mặc dù bốn cảnh sát cao cấp đã phải ra tòa vì ém nhẹm vụ việc, tuyệt nhiên không có tin tức gì về số phận của ông Bạc Hy Lai. "Đây là một vụ hình sự và xã hội phải hiểu điều này," Hoàn cầu Thời báo, tờ lá cải của Đảng Cộng sản, tuyên bố trước phiên xử. Ân oán giang hồ Nhưng các nhà bình luận cũng nói rằng bất chấp những nỗ lực của đảng cộng sản, phiên tòa đã có tác dụng ngược, bóc trần căng thẳng và chia rẽ chính trị vốn đã được giấu kín từ lâu nay. Sự thành công của chính trị gia Bạc Hy Lai một phần dựa vào sức hút của những giá trị cộng sản xưa kia, những buổi hát tập thể "nhạc đỏ" và chối bỏ cải cách kinh tế. Scandal Bạc Hy Lai 6/2: Cảnh sát trưởng Trùng Khánh Vương Lập Quân trốn vào lãnh sự quán Hoa Kỳ ở Thành Đô. 15/3: Bạc Hy Lai mất chức bí thư Trùng Khánh. 20/3: Có tin đồn ông Bạc dính líu tới cái chết của doanh gia người Anh Neil Heywood. 10/4: Bạc Hy Lai bị ngưng các chức vụ trong đảng trong khi vợ ông, bà Cốc Khai Lai bị điều tra về cái chết của ông Heywood. 26/7: Bà Cốc Khai Lai và trợ lý của bà, Trương Hiểu Quân, bị buộc tội giết ông Heywood. 9/8: Phiên xử bà Cốc Khai Lai về tội giết người bắt đầu. 20/8: Bà Cốc Khai Lai bị tuyên án tử hình cho hưởng án treo. Gia đình ông có thể đã khiến ông ngã ngựa nhưng giờ cũng là lúc thanh toán ân oán giang hồ. Một ngày trước khi ông Bạc Hy Lai mất chức bí thư Trùng Khánh, Thủ tướng Ôn Gia Bảo có vẻ công khai chỉ trích ông. Vị thủ tướng thúc giục cải cách kinh tế và chính trị, cũng như cảnh báo rằng nếu không cải cách Trung Quốc sẽ thụt lùi về những ngày đen tối của Cách mạng Văn hóa, ý nói phong trào cánh tả đang trỗi dậy ở Trùng Khánh. Bố ông Bạc Hy Lai, Bạc Nhất Ba, cũng là một trong những chính trị gia cao cấp hồi thập niên 1980 và đóng vai trò lớn trong việc thanh trừng Hồ Diệu Bang, người chủ trương cải cách và cũng là một trong những người đỡ đầu cho Ôn Gia Bảo. "Về mặt chính trị và chính sách, khoảng cách giữa ông Ôn Gia Bảo và Bạc Hy Lai là rất lớn," Tiến sỹ Đinh Học Lương, giáo sư khoa học xã hội tại Đại học Khoa học và Công nghệ Hong Kong nói. "Nó bắt đầu từ thập niên 1980, điều có vẻ như lịch sử cổ đại với nhiều người, nhưng vẫn còn mới đối với giới lãnh đạo hiện đại của Trung Quốc." Đại đoàn kết? Khi bà Cốc Khai Lai bắt đầu án tù, các nhà lãnh đạo Trung Quốc sẽ hy vọng rằng họ đã làm tất cả những gì có thể để giảm thiểu tác hại. Nhờ sự độc quyền kiểm soát thông tin, họ có lợi thế khi cố gắng làm như vậy. Ở bên ngoài tòa tại Hợp Phì hồi đầu tháng này, chúng tôi thấy có ít người từng nghe nói tới bà Cốc Khai Lai. Vụ việc được truyền thông chính thống nhắc tới nhưng một số từ khóa tìm kiếm và bài viết trên mạng đã bị chặn. Chẳng mấy chốc giới lãnh đạo mới sẽ nhậm chức và người hiện là phó chủ tịch, ông Tập Cận Bình, 59 tuổi, được xem là sẽ là nhà lãnh đạo mới của Trung Quốc. Nhưng vụ xử án đặc biệt này ít nhất làm lộ ra những chia rẽ và rạn nứt vẫn lẩn quất đằng sau bề ngoài đại đoàn kết của đảng. Thêm về tin này | Chương cuối của vụ giết người bí ẩn gây xôn xao vừa ráo mực. | Bóng ông Bạc trong vụ Cốc Khai Lai |
Tổng thống Trump cùng các nhà lãnh đạo tôn giáo cầu nguyện trong phòng Bầu dục Sự ra đi của biên tập viên Napp Nazworth xảy ra sau khi một tờ tạp chí Thiên Chúa giáo khác đăng một bài xã luận kêu gọi phế truất ông Trump. Bài xã luận làm nổ ra một loạt tranh cãi, cho thấy một cuộc chiến ngầm đang xảy ra giữa những người theo Tin Lành, một cộng đồng Thiên Chúa giáo lớn ở Mỹ, về sự ủng hộ dành cho ông Trump. Luật sư Mỹ gốc Việt: Cuộc luận tội Trump 'là một tính toán chính trị' Trump trở thành tổng thống Mỹ thứ ba bị luận tội Facebook gỡ hàng loạt tài khoản giả 'chống cộng, phò Trump' của Đại Kỷ Nguyên Ông Trump trước đó đã tuyên bố ông nhận được một sự ủng hộ mạnh mẽ từ cộng đồng Tin Lành kể từ khi nhậm chức tổng thống. Vậy tại sao một nhà báo tạp chí Thiên Chúa giáo lại phải từ chức? Mâu thuẫn gì đang xảy ra trong cộng đồng này và hậu quả gì với Tổng thống Trump? Tranh cãi xảy ra từ đâu? Tuần trước, sau khi Hạ viện Hoa Kỳ bỏ phiếu luận tội ông Trump, tờ Christianity Today đã đăng một bài xã luận, do tổng biên tập Mark Galli viết, kêu gọi bãi nhiệm tổng thống. Dẫn chứng bằng "tính cách thiếu đạo đức" của ông Trump, ông Galli mô tả việc tổng thống bị phế truất là một lệnh truyền Kitô giáo: "[Đây] không phải là vấn đề về lòng trung thành với đảng phái mà là sự trung thành với Đấng Tạo hóa tạo ra Mười điều răn". Ông Trump "đã cố gắng sử dụng quyền lực chính trị của mình để ép buộc một nhà lãnh đạo nước ngoài quấy rối và làm mất uy tín của một trong những đối thủ chính trị của tổng thống," ông Galli viết. "Đó không chỉ là vi hiến; quan trọng hơn, nó rất vô đạo đức." Và tờ tạp chí Christianity Today - được sáng lập bởi một trong những nhà truyền giáo có ảnh hưởng nhất của thế kỷ 20, Billy Graham - thậm chí còn đi xa hơn, chỉ tay vào mặt các mục sư, những người vẫn đang hết lòng vì ông Trump "bất chấp hồ sơ đạo đức tồi tệ của ông ta". "Hãy nhớ quý vị là ai và quý vị phục vụ cho ai," ông Galli viết. Sao bài xã luận này tranh cãi như vậy? Kể từ khi ông Trump trở thành tổng thống, ông đã tuyên bố rằng ông nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ các tín hữu Tin Lành. Điều này còn đặc biệt được tăng cường sau khi ông chọn ông Mike Pence, một người sùng đạo, làm Phó Tổng thống. Trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2016, 80% tín đồ Tin Lành da trắng đã bỏ phiếu cho ông Trump, theo phân tích của Trung tâm nghiên cứu Pew. Việc ông Trump chọn một người sùng đạo như Mike Pence làm Phó Tổng thống đã giúp gia tăng sự ủng hộ đối với ông từ nhóm tín hữu sùng đạo. Thành công của ông Trump trong cộng đồng Tin lành phỏng theo một mô hình chính trị ở Mỹ: trong mọi cuộc bầu cử tổng thống kể từ năm 2004, các tín hữu Tin lành da trắng, nói chung, thường bỏ phiếu cho các ứng cử viên của đảng Cộng hòa. Nhưng sự ủng hộ đối với tổng thống của các Kitô hữu không hẳn chỉ vì sự liên quan mật thiết giữa Đảng Cộng hòa và cộng đồng Tin Lành. Thật vậy, ngay cả những tổng thống Mỹ tai tiếng nhất vẫn đắc cử dù sự ủng hộ từ cộng đồng này không cao, như Tổng thống George W. Bush đắc cử năm 2004, và các ứng cử viên tổng thống như John McCain vào năm 2008 và Mitt Romney năm 2012. Và kể từ khi ông Trump vào Nhà trắng, ông đã giữ một loạt lời hứa với các cử tri tôn giáo của mình. Ông đã đề cử hai người phe bảo thủ, Neil Gorsuch và Brett Kavanaugh, thành Thẩm phán Tòa án Tối cao. Thêm vào đó là việc nới lỏng các ủy thác của chính phủ đối với các chương trình bảo hiểm y tế bao gồm bảo hiểm tránh thai miễn phí. Ông Trump cũng giảm bớt các hạn chế đối với các hoạt động chính trị của các tổ chức tôn giáo và gia tăng các hạn chế về hỗ trợ của chính phủ cho các tổ chức quốc tế cung cấp tư vấn phá thai và kế hoạch hóa gia đình. Và ông cũng xóa bỏ lệnh cấm không chính thức đối với lời chào Giáng sinh truyền thống khi nói: "Giờ thì chúng ta có thể nói Giáng sinh vui vẻ (Merry Christmas) rồi". Nhiều người trước đây lựa chọn nói "Ngày nghỉ lễ vui vẻ" (Happy Holidays) để chúc cả những người không theo đạo Thiên Chúa hoặc vô thần. Khi nói "Merry Christmas" ông Trump đã nhấn mạnh tầm ảnh hưởng của cộng đồng Thiên Chúa giáo đối với nước Mỹ, hay ít nhất là đối với một vị Tổng thống Hoa Kỳ. Và hành động nhỏ nhưng đầy tính biểu tượng đó của ông Trump đã được đền đáp. Khi sự ủng hộ của một số Kitô hữu Hoa Kỳ đang giảm xuống, một cuộc thăm dò của NPR-PBS NewsHour-Marist từ đầu tháng này cho thấy 75% người theo Tin Lành da trắng vẫn chấp thuận ông Trump, so với 42% của người Mỹ trưởng thành nói chung. Sự ủng hộ này rất quan trọng đối với ông Trump: một chiến thắng trong cuộc đua Tổng thống năm 2020 sẽ rất cần dựa vào một chiến thắng đối với phe bảo thủ, và tất nhiên bao gồm những người theo đạo Tin lành. Đã có những phản ứng gì? Bài xã luận của Christianity Today làm nổ ra một phản ứng chia rẽ giữa những người theo đạo Tin Lành. Điều này cho thấy sự chia rẽ trong sự ủng hộ dành cho ông Trump. Một số người đồng tình với bài xã luận và đã cắt quan hệ với vị Tổng thống Cộng hòa, trong khi một số khác thì càng gia tăng sự ủng hộ của họ với ông. Ông Trump phát biểu trước khi ký sắc lệnh nhằm giảm thuế đối với các hoạt động của các nhà thờ Hôm Chủ nhật, gần 200 nhà lãnh đạo Tin lành và những người ủng hộ Tổng thống Trump, bao gồm cựu Thống đốc bang Arkansas, người từng hai lần là ứng cử viên tổng thống của đảng Cộng hòa Mike Huckabee và cựu đảng viên đảng Cộng hòa bang Minnesota, Michele Bachmann, đã viết một lá thư cho tờ Christianity Today. "Bài xã luận của quý báo đã đặt câu hỏi về sự liêm chính tâm linh và chứng nhân Kitô giáo của hàng chục triệu tín đồ, những người thực hiện nghiêm túc nghĩa vụ công dân và đạo đức của họ," lá thư viết. "Nó không chỉ nhắm vào ngài Tổng thống của chúng tôi, mà còn nhắm vào những người trong chúng tôi ủng hộ ông ấy, và đã hỗ trợ quý báo." Tổng thống Trump cũng nhảy vào và đăng lên Twitter vào thứ Sáu rằng hãy xem tạp chí Christianity Today như một "tạp chí cực tả". Bài xã luận cũng khiến tạp chí này mất 2.000 lượt độc giả đăng ký, nhưng ngược lại, họ có thêm 5.000 lượt độc giả mới, trẻ hơn và đa dạng hơn, tờ Washington Post cho biết. Và vào Chủ nhật, Chủ bút của Christianity Today, Timothy Dalrymple đã bảo vệ bài xã luận trên, giải mã "tổn hại to lớn" của sự "liên minh giữa cộng đồng Tin lành ở Mỹ với chính quyền tổng thống". "Kitô giáo ngày nay bảo thủ về mặt thần học. Chúng ta pro-life (phản đối phá thai) và pro-family (ủng hộ các giá trị gia đình truyền thống, phản đối hôn nhân đồng tính etc...)," ông Dalrymple viết. Nhưng "cái giá phải trả là quá cao. Tin Lành Mỹ không phải là một siêu ủy bản (PAC) của đảng Cộng hòa". Napp Nazworth thì liên quan gì? Hôm thứ Hai, nhà báo Napp Nazworth tuyên bố ông "buộc phải đưa ra quyết định khó khăn khi rời tờ The Christian Post". Ông Nazworth là biên tập viên mảng chính trị và là nhà báo có thâm niên gần 10 năm của tạp chí Chrisitianity Post. Thông tin trên tài khoản Twitter của ông có hashtag #NeverTrump (Không bao giờ là Trump) Ông cho biết, tờ Christian Post đã "quyết định đăng một bài xã luận cho thấy họ có quan điểm ủng hộ Trump". Ông nói: "Tôi không thể làm biên tập viên cho một tờ báo có quan điểm như vậy." Quyết định từ chức của ông Nazworth và bài xã luận của ban biên tập Christianity Today cho thấy một số người theo đạo Tin lành không còn dành sự ủng hộ cho ông Trump. Nhưng một cơn sốt Kitô giáo đối với đảng Dân chủ vẫn không thể xảy ra, nhất là khi hai đảng vẫn rất phân cực về vấn đề quyền phá thai - một vấn đề mà phe bảo thủ xem là rất quan trọng. Theo một nghiên cứu từ Pew hồi tháng 10, tín hữu Ki tô giáo da trắng chiếm khoảng 2/3 tổng số thành viên đảng Cộng hòa, trong khi chỉ có 1/4 trong đảng Dân chủ. | Sự ủng hộ của các tín hữu Tin lành dành cho ông Trump đang gây tranh cãi, sau khi một nhà báo hàng đầu của tạp chí Christian Post từ chức. | Biên tập viên tạp chí Thiên Chúa giáo từ chức vì những tranh cãi quanh sự ủng hộ với ông Trump |
Chủ tịch hãng Oracle, Larry Ellison, là một trong những "siêu sếp" chú trọng nuôi dưỡng tài năng Tuy nhiên họ không hề thay đổi những nguyên tắc cơ bản trong cách tổ chức công việc, nhất là họ vẫn làm theo những chiến lược tìm kiếm tài năng đã lỗi thời vốn không có liên hệ gì nhiều với cách mà thế hệ trẻ ngày nay suy nghĩ về công việc. "Siêu sếp" Hầu hết các công ty đều coi trọng việc giữ lại nhân tài nhiều hơn hết thảy. Họ tổ chức tuyển dụng, trả lương, phát triển nhân viên… với mục tiêu là giữ nhân tài càng lâu càng tốt. Người tài cũng cần gặp thời mới thành công? Từ 35 tuổi trở đi là cuộc đời xuống dốc? 10 ngày đầu tiên: Nên làm gì, nên tránh gì? Nhưng thế hệ Y (những người sinh ra trong giai đoạn từ đầu thập niên 1980 đến đầu thập niên 2000) không quan tâm đến thời gian làm việc lâu hay mau bằng mức độ họ được học hỏi và thăng tiến trong công việc nhiều hay ít. Họ muốn đảm đương trách nhiệm công việc nhiều hơn và thăng tiến nhanh hơn và muốn được lãnh đạo và đồng nghiệp thúc đẩy về phía trước và giúp họ phát triển. Và họ muốn có tầm nhìn tạo cảm hứng để tạo động cơ cho họ làm việc chăm chỉ và trở nên xuất chúng. Và như chúng ta đã thấy một số những người sếp giỏi nhất trên thế giới đã nhìn ra điều này. Tôi đã bỏ ra thập kỷ vừa qua để nghiên cứu về những vị sếp siêu đẳng - những người lãnh đạo cực kỳ thành công từ nhiều lĩnh vực khác nhau và vốn là những người phi thường trong việc bồi dưỡng tài năng. Trong cách họ quản lý nhân viên trẻ có một số điểm tương đồng then chốt. Sau khi thực hiện 200 cuộc phỏng vấn và đọc hàng ngàn trang tài liệu, tôi đã phát hiện ra rằng những vị sếp siêu đẳng như nhà thiết kế thời trang Ralph Lauren, nhà đầu tư và quản lý quỹ Julian Robertson và nhà sáng tạo công nghệ Larry Ellison cùng rất nhiều những người khác đã tạo dựng di sản bằng cách tạo ra được dòng chảy liên tục các tài năng với trọng tâm là sự phát triển của nhân viên. Điều đáng ngạc nhiên là những người sếp này đều đối xử với nhân viên đúng như cách mà người trẻ mong muốn, tức là tạo điều kiện cho họ được huấn luyện riêng theo cách phù hợp với họ, cho họ rất nhiều cơ hội thăng tiến, tự do sáng tạo và các cơ hội học hỏi hợp tác và cuối cùng là cơ hội được làm những công việc có ý nghĩa. Những nhân viên tham vọng đều muốn có cơ hội tạo nên sự khác biệt và những vị sếp siêu đẳng chính là những người giúp nhân viên làm được điều đó. Để nhân viên ra đi Bằng cách biết tận dụng và tạo điều kiện cho những nhân viên trẻ mà họ bồi dưỡng được phát huy đam mê cũng như năng lượng sáng tạo, những người sếp này đã xây dựng được những công ty thành công, đem đến những thay đổi đột phá trong lĩnh vực của họ và trong một số trường hợp còn trở thành tỷ phú. Người Nhật và khái niệm kỳ lạ về hạnh phúc Những người bận rộn nhất sắp xếp lịch làm việc như thế nào? Năm dạng sếp khó chiều Họ không chịu tốn nhiều công sức để lưu giữ nhân viên và chắc chắn họ không sống trong nỗi lo sợ những nhân viên giỏi nhất của họ một ngày nào đó sẽ thu dọn hành lý và bỏ đi. Họ hiểu rằng trong bất kỳ lĩnh vực nào thì người giỏi cũng không thể được giữ lại. Họ phải thoát ly ra để phát triển sự nghiệp, do đó nhiều người tự nhiên sẽ tìm kiếm cơ hội tốt hơn ở những nơi khác. Như Michael Miles, một giám đốc điều hành trong lĩnh vực thực phẩm đóng gói, nói: "Anh không thể giữ người tài mãi được, và nếu họ có được một cơ hội thực sự tốt mà công ty của anh không bằng được thì việc họ ra đi là điều không thể tránh khỏi. Tuy nhiên đó là cái giá mà bạn phải trả để có được những người thực sự xuất sắc." Nhà thiết kế thời trang Ralph Lauren truyền cảm hứng và thu hút được lòng trung thành của nhân viên Những người sếp tài ba nhận thức được rằng có được người tài dù chỉ là trong một thời gian ngắn thì vẫn tốt hơn là có nhân viên tầm thường làm việc lâu dài. Do đó, họ tập trung vào việc tận dụng tối đa khả năng của những nhân viên tham vọng mà họ có cơ hội có được, đích thân hướng dẫn sự nghiệp cho những nhân viên này và giao cho họ những cơ hội và những trách nhiệm không hề có ở những nơi khác. Khi những nhân viên này cuối cùng cũng ra đi, sếp của họ sẽ cố gắng giữ liên lạc cũng như gìn giữ mối quan hệ hợp tác chính thức và không chính thức với họ. Điều này cho phép các vị sếp thu được những lợi ích từ mối quan hệ của nhân viên đó, trong đó đặc quyền tiếp cận những cơ hội kinh doanh, tài năng và ý tưởng mới. Tác dụng bất ngờ Và cũng bằng việc cho phép nhân viên của họ tự do ra đi và thật sự là bằng cách thường xuyên giúp cho những nhân viên tài giỏi của họ tìm được công việc và cơ hội ở nơi khác, họ sẽ xây dựng cho mình danh tiếng như là nam châm thu hút tài năng. Điều này giúp cho những vị siêu sếp dễ dàng thu hút được những người giỏi nhất và tạo dựng được dòng chảy tài năng giúp cho doanh nghiệp họ đổi mới liên tục. Nếu thường xuyên được tư vấn, hỗ trợ, nhân viên sẽ nhiều khả năng ở lại với công ty hơn Và đây là điều bất ngờ: dù cho các vị siêu sếp có sẵn sàng từ bỏ chiến thuật níu kéo người tài, họ vẫn có thể tạo ra được tình cảm và sự tôn trọng sâu sắc ở đội ngũ nhân viên. Điều này khiến họ có thể giữ được nhân viên lâu bền hơn. Sáu dấu hiệu của một người sếp độc địa Người TQ biết cách làm Mỹ phải thỏa hiệp Nên 'ngừng chê bai' thế hệ trẻ Bạn càng làm nhiều để tăng cường cơ hội học hỏi và phát triển của nhân viên bạn thì họ càng có động lực ở lại. Tại sao họ phải đi nơi khác cơ chứ? Do đó chiến lược tốt nhất hóa ra lại là chương trình phát triển mạnh mẽ cho từng nhân viên được xây dựng dựa trên giả định rằng những người tài giỏi nhất sẽ ra đi sớm hơn là bạn muốn. Những công ty già đời sẽ tìm cách hiểu được nhân viên trẻ của họ muốn gì và đáp ứng cho họ. Thay vì cố gắng níu giữ người nhân viên đó càng lâu càng tốt, họ sẽ giúp cho nhân viên đó được phát triển tối đa cùng với kết quả công việc và những tác động mà sự phát triển này đem lại. Làm như thế thì các công ty này sẽ có được một nguồn lực nhân tài mạnh mẽ mà sẽ giúp họ phát triển bền vững trong thời gian dài. Nhân viên trẻ là lợi thế của các doanh nghiệp; họ thách thức các doanh nghiệp phải biến nơi làm việc trở thành nơi năng động hơn, có ý nghĩa và sáng tạo hơn. Những công ty nào nắm lấy thách thức này sẽ phát triển ngày càng lớn mạnh trong khi những công ty vẫn cứ tuyệt vọng bám vào chiến lược truyền thống là níu kéo người tài sẽ ngày càng lụn bại. Bản tiếng Anh bài này đã đăng trên BBC Capital. | Ngày nay các công ty đang làm những người trẻ tuổi thất vọng. Nhiều chỗ đã tìm đủ mọi cách hời hợt để thu hút những người trẻ, chẳng hạn như tạo ra môi trường làm việc linh động hơn hay cung cấp quầy thức ăn và nước uống ngay trong văn phòng. | Thay vì níu kéo nhân tài, hãy để họ ra đi |
Không có khẩu trang trong lễ duyệt binh mừng Ngày Chiến thắng Phát xít ở Minsk Lễ duyệt binh ngày 9 tháng Năm ở Quảng trường Đỏ bị hủy vì đại dịch, nhưng ở nước láng giềng Belarus, lễ duyệt binh vẫn tiến hành tại trung tâm thủ đô Minsk, với một chương trình có cả hòa nhạc và pháo hoa. Belarus bị tàn phá dưới thời Đức Quốc xã. Họ tưởng niệm các nạn nhân vào ngày 9/5 Vì sao vẫn có duyệt binh? Tổng thống Belarus Alexander Lukashenko dường như không nao núng trước đại dịch. Ông không theo mô hình áp dụng các biện pháp hạn chế trên diện rộng của các nước châu Âu khác. Còn Nga hiện vẫn đang thực hiện phong tỏa và trong bảy ngày liên tiếp, ghi nhận trên 10.000 ca nhiễm Covid-19 mới. Thế nhưng ông Lukashenko không chịu hủy lễ duyệt binh, vì nó mang mục đích thể hiện lòng yêu nước: nó nhắc nhở người dân Belarus về gian khổ và hy sinh dưới thời Xô Viết. Phát biểu trước lễ duyệt binh, ông nói: "Họ hy sinh mạng sống để chúng ta được sống ngày hôm nay, vì thế chúng ta có thể tưởng niệm những anh hùng của chúng ta trong ngày thiêng liêng này. Chúng ta không thể làm điều gì khác." Ông Lukashenko đã cầm quyền từ năm 1994, với áp dụng quyền lực chuyên chế ở Belarus tương tự như thời Xô Viết. Đức Quốc xã chiếm đóng Belarus từ 1941 - 1944 làm suy kiệt nước này: khoảng một phần tư dân số chết, trong đó có gần như toàn bộ cộng đồng Do Thái. Vì thế, cũng như ở Nga, Ngày Chiến thắng là một dịp thể hiện lòng yêu nước sâu sắc cho nhiều người dân Belarus. Virus corona đã ảnh hưởng tới Belarus ra sao? Chính quyền Belarus ghi nhận 21.101 ca nhiễm Covid-19, sau khi làm 240.000 xét nghiệm. Họ cho biết 121 người đã tử vong. Hiện không có thông tin gì về con số của các vùng, và nhà báo không được phép phỏng vấn nhân viên y tế hay tìm hiểu chuyện gì đang xảy ra trong các bệnh viện. Tại Minsk, các binh sỹ tập rượt cho lễ diễu hành mà không đeo mặt nạ Các cửa hàng, trường học và giao thông công cộng tiếp tục hoạt động như bình thường. Nhưng bộ y tế nước này khuyến cáo người dân tránh tụ tập đông người, dùng nước rửa tay sát khuẩn và đeo khẩu trang, đặc biệt là những người trong diện có nguy cơ cao. Và bản thân người Belarus hiểu rõ nguy hiểm. Một số công ty đã khuyến khích nhân viên làm việc tại nhà khi có thể. Một số trường đại học và cấp ba giảm số học sinh đến trường vào giờ cao điểm và chuyển sang dạy online. Các cựu chiến binh được tôn vinh với quân nhạc chơi bên ngoài căn hộ của họ ở Minsk Nhiều phụ huynh không cho con đi học. Belarus có lẽ là nước châu Âu duy nhất không tạm ngưng giải vô địch bóng đá, nhưng số người tới xem đã giảm đáng kể. Một đoàn của Tổ chức Y tế Thế giới WHO tới Belarus hồi tháng Tư bày tỏ lo ngại về việc nước này thiếu các biện pháp làm chậm sự lây lan của virus corona. EU hứa sẽ cho Belarus 60 triệu Euro để giúp chống dịch - nhưng với điều kiện nước này phải tuân thủ theo các chỉ dẫn của WHO. Người Nga nghĩ gì? Trong hoàn cảnh khác, lễ kỷ niệm 75 năm ngày Chiến thắng Phát xít cũng đã được tổ chức hoành tráng. Thay vào đó, người Nga được ra lệnh phải ở nhà. Tổng thống Vladimir Putin có bài phát biểu trên truyền hình, nêu rõ sự hy sinh của các cựu chiến binh, những người "chiến đấu vì sự sống trước cái chết," và đặt hoa tại đài tưởng niệm chiến tranh. Tổng thống Putin đặt hoa tại Mộ Chiến sỹ Vô danh ở Moscow Không quân Nga bay trên Quảng trường Đỏ và lễ duyệt binh được hứa hẹn sẽ diễn ra cuối năm nay. Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov nói ông hy vọng "các biện pháp khác nhau của Nga và Belarus sẽ không dẫn đến số ca nhiễm tăng vọt." Nhưng những biện pháp khác nhau đã gây lời qua tiếng lại. Belarus cáo buộc một nhóm TV của Nga đã truyền tin giả về virus corona ở Belarus và tước thẻ nhà báo của phóng viên Alexei Kruchinin của kênh Channel 1 và nhóm quay camera của ông. Kruchinin đã phải rời Belarus. Ông phủ nhận các cáo buộc về mình. Các tấm áp phích lớn được chăng ở Moscow. Lễ duyệt binh dự kiến diễn ra nhưng đã bị hủy vào giữa tháng Tư Chuyên gia dịch tễ học Viktor Larichev so sánh việc tổ chức duyệt binh giống như có bữa đại tiệc giữa dịch bệnh. "Nó đơn giản là điều ngu xuẩn," ông phát biểu trên radio Nga. Ai sẽ có mặt tại lễ diễu hành? Thông thường, các vị trí danh dự được dành cho cựu chiến binh, nhưng Tổng thống Lukashenko nói không ai phải tham gia lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng Phát xít nếu họ không muốn. Rất ít cựu chiến binh còn sống. Hầu hết họ ở độ tuổi ngoài 90 và có nguy cơ nhiễm Covid-19 rất cao. Sân khấu ca nhạc và một màn hình lớn được dựng ở trung tâm Minsk với sức chứa hàng trăm người. Ca sỹ Alexander Solodukha nói ông sẽ thực hiện giãn cách xã hội khi biểu diễn và sẽ không bắt tay hay giao lưu với những vị khách khác. Ông Lukashenko cũng mời khách quốc tế dự lễ kỷ niệm, trong đó có một số nghị viên và chính trị gia Nga. Nga không cử một đoàn đại biểu chính thức và bất kỳ ai tới dự cũng có mặt với tư cách cá nhân. Quân đội Belarus tập rượt ở Minsk buổi tối trước ngày duyệt binh "Tôi lo ngại chúng ta sẽ sợ hãi và trốn trong nhà của mình. Belarus là biểu tượng sống cho cuộc chiến đó. Và tôi tin rằng trong ngày này, đại diện của tất cả các quốc gia có thể có mặt ở đây," vị tổng thống nói. Có tin nói sinh viên và nhân viên các trường đại học và doanh nghiệp nhà nước được thông báo rằng họ có thể tham gia một cách tự nguyện. Nhưng cũng có tin nói sinh viên nhận được tin nhắn trên điện thoại báo họ sẽ được nhận 4 USD tháng sau nếu tham gia diễu hành. Người Belarus nghĩ gì? Ở Belarus, có nhiều ý kiến chỉ trích lễ duyệt binh. Stanislav Shushkevich, lãnh đạo đầu tiên của Belarus lên án ý tưởng này là "không những dốt nát, mà còn là tội ác", và nói Tổng thống Lukashenko có động cơ là ước muốn được giữ quyền lực và cạnh tranh với Nga. Quân đội giúp khử trùng các khu vực quanh bệnh viện ở Minsk Lễ duyệt binh cũng bị cựu đại biểu quốc hội Mechislav Grib chỉ trích. Ông nói nó không khác gì thái độ của Liên Xô trong Thế chiến Thứ hai, "khi mạng người không được coi trọng". Cựu thủ tướng Mikhail Chigir nói: "Ở Mỹ, họ không có duyệt binh gì hết và họ có vì thế mà yếu đi không? Tôi không nghĩ vậy." Nhà lãnh đạo Belarus đã gây chú ý với lễ duyệt binh hôm thứ Bảy, nhưng chẳng ai muốn được chú ý như vậy cả. | Không có xe tăng, không có duyệt binh và các cựu chiến binh ở trung tâm Moscow dịp kỷ niệm 75 năm ngày chiến thắng Phát xít Đức trong Thế chiến Thứ hai. | Duyệt binh giữa đại dịch Covid -19, Belarus chơi trội hơn Nga |
Gina Haspel phải đối mặt với những lời chỉ trích về vai trò trong quá khứ của bà ở CIA Như phóng viên Đông Nam Á của BBC Jonathan Head đưa tin, sự chú ý hướng tới Thái Lan, một 'cơ sở đen' mà bà Haspel đã từng điều hành. Trump sa thải ngoại trưởng, thay bằng giám đốc CIA Cựu giám đốc FBI: Trump 'không đủ đạo đức' Trump thay HR McMaster bằng John Bolton Đầu tháng 4/2002, một chiếc máy bay cất cánh từ một căn cứ không quân không được tiết lộ ở Pakistan, trên đường đến Thái Lan. Trên máy bay là một hành khách đặc biệt. Abu Zubaydah, 31 tuổi, người Palestine gốc Arập, được cho là một trong những trợ tá hàng đầu của Osama Bin Laden, đã bị bắt một vài ngày trước đó trong một cuộc đột kích chung của Mỹ-Pakistan vào nhà Al Qaeda ở Faisalabad. Ông hiện đang ở trong tay các điệp viên CIA, những người đã quyết định biến ông thành 'tù nhân có giá trị cao' đầu tiên để tham gia vào những gì họ gọi là "kỹ thuật thẩm vấn nâng cao", mà các nhóm nhân quyền cho là không khác gì tra tấn. Nhưng họ cần nơi nào đó để thực hiện. Tháng 12/2014, Ủy ban Thượng nghị sĩ về Tình báo Hoa Kỳ (SSCI) đã công bố bản tóm tắt của một báo cáo bí mật dày 6.000 trang về các kỹ thuật này. Nơi mà Abu Zubaydah và ít nhất hai 'tù nhân có giá trị cao' khác bị thẩm vấn chỉ được biết đến với cái tên Trại giam Xanh. Abu Zubaydah được cho là một đồng minh thân cận của Bin Laden Thái Lan không được coi là nước chủ nhà. Các quan chức Hoa Kỳ và Thái Lan đã liên tục bác bỏ sự tồn tại của một cơ sở như vậy, mặc dù sự phủ nhận của Thái Lan đôi khi không chắc chắn. Nhưng một cựu quan chức an ninh quốc gia Thái Lan đã xác nhận với BBC rằng Trại giam Xanh nằm bên trong căn cứ Không quân Hoàng gia Thái Lan ở Udon Thani thuộc phía đông bắc nước này. Nó không lớn - chỉ là một căn cứ an toàn của CIA, ông nói. Mỹ có thể hoạt động ở đó miễn là chính phủ Thái Lan được duy trì thông báo. "Bất cứ khi nào một ai đó bị bắt bởi Mỹ, kể cả ở các nước khác hoặc trong Thái Lan, họ được đưa tới khu vực này, và sau đó bị gửi đi một lần nữa trên một máy bay Mỹ," vị quan chức nhớ lại. Tại sao là Thái Lan? Báo cáo của SSCI đưa ra các lý do cho việc lựa chọn Thái Lan: Tổng thống Donald Trump cách chức giám đốc FBI Mỹ: Andrew McCabe 'nộp ghi chú về Trump-Nga' Cựu nhân viên CIA bị bắt giữ trong vụ 'gián điệp Trung Quốc' Tổng thống Bush đã thông qua việc chuyển Abu Zubaydah đến Trại giam Xanh vào ngày 29/3/2002. Chính phủ Thái Lan đã được thông báo và đồng ý, cùng ngày. Việc chọn Thái Lan, và Udon Thani, có ý nghĩa vì nhiều lý do: Hoa Kỳ và Thái Lan có truyền thống hợp tác quân sự Vào thời điểm đó, CIA đang xem xét đưa các nghi phạm Al Qaeda đến Thái Lan vào năm 2002, khi mà quốc gia này có một thủ tướng mới, Thaksin Shinawatra, một nhà lãnh đạo liều lĩnh nhưng hà khắc muốn đưa đất nước theo một hướng khác. Ông đã công khai tỏ ra lạnh nhạt hơn với người Mỹ so với những người tiền nhiệm, một phần do sự oán giận của nhiều doanh nghiệp Thái Lan đối với Hoa Kỳ vì sự thất bại rõ ràng trong việc hỗ trợ Thái Lan đối phó với cuộc khủng hoảng tài chính năm 1997. Ông Thaksin cũng tìm kiếm mối quan hệ chặt chẽ hơn với Trung Quốc. Ông chủ trương giữ vai trò trng lập của Thái Lan trong cuộc chiến chống khủng bố của Tổng thống George Bush và kiên quyết rằng Thái Lan không có vấn đề về khủng bố. Sau đó, ông chê trách Mỹ vì các chỉ trích đối với hồ sơ nhân quyền của mình, phàn nàn rằng ông không phải là "tay sai" của Washington. Nhưng đằng sau vẻ mặt công khai thách thức của ông Thaksin, các mối quan hệ giữa hai nước, và đặc biệt là giữa quân đội, tình báo và các cơ quan thực thi pháp luật của họ vẫn duy trì quan hệ gần gũi. Cựu thủ tướng Thái Lan Thaksin Shinawatra tiếp tục hợp tác chặt chẽ với Hoa Kỳ Thái Lan hợp tác hay chống lại? Vài tháng trước vụ tấn công 11/9 ở New York, CIA đã thành lập một cơ quan bí mật mới được gọi là Trung tâm Tình báo Chống khủng bố, tập hợp nhân sự từ ba cơ quan của Thái Lan cùng với các đối tác từ Hoa Kỳ để theo dõi các chiến binh Hồi giáo ở Đông Nam Á. Mặc dù vậy, khi CIA lần đầu tiên yêu cầu sử dụng Trại giam Xanh để thẩm vấn các nghi phạm, rõ ràng đã có một số khó khăn với người Thái. Báo cáo của SSCI đề cập đến một yêu cầu được đưa ra cho CIA đối với một số "hỗ trợ" từ các quan chức chịu trách nhiệm về trại giam. Sự "hỗ trợ" này dường như đã được đưa ra, nhưng sau đó các quan chức Thái Lan được thay thế bằng những người ít phục tùng mệnh lệnh hơn, gần như buộc CIA phải đóng cửa cơ sở. Người đứng đầu CIA, theo báo cáo, có thể đã đàm phán để duy trì trại giam. Báo cáo cũng đề cập đến ít nhất tám quan chức Thái Lan, có lẽ là cao cấp, những người biết về cơ sở bí mật, và cơ quan này cho rằng nhiều người có lẽ cũng biết về nó. Với việc các tờ báo lớn bắt đầu thu thập thông tin về trại giam giữ, CIA tin rằng việc gia tăng công khai, và sự bối rối này sẽ khiến người Thái, cuối cùng buộc phải đóng cửa trại giam. Đây là thực tế những gì đã xảy ra trong tháng 12/2002, hai tháng sau khi Gina Haspel được cho là giữ vai trò phụ trách. Udon Thani là nơi đặt Trại giam Xanh Không có kết quả từ tra tấn Trong thời gian bị bắt tại Pakistan, Abu Zubaydah bị thương nặng và phải đến bệnh viện ngay sau khi đến Thái Lan. Nhưng đến ngày 15/4 ông bị chuyển đến Trại giam Xanh. Xà lim của ông được mô tả trong một điện tín của CIA là "trắng không có ánh sáng tự nhiên hoặc cửa sổ, nhưng có bốn đèn halogen chiếu vào xà lim ..." Nhân viên an ninh mặc tất cả đồng phục đen, bao gồm ủng, găng tay, mũ chùm đầu và cổ, và kính bảo hộ để không cho Abu Zubaydah nhận dạng được các nhân viên, cũng như để ngăn Abu Zubaydah "nhìn thấy các nhân viên bảo vệ như những cá nhân mà ông ta có thể cố gắng thiết lập mối quan hệ hoặc nói chuyện với". Nhân viên an ninh sử dụng ngôn ngữ cử chỉ để giao tiếp khi ở cùng với Abu Zubaydah và sử dụng còng tay và cùm chân để kiểm soát. Ngoài ra, nhạc rock to được phát hoặc máy phát tiếng ồn được sử dụng để tăng "cảm giác tuyệt vọng" của Abu Zubaydah. Theo báo cáo: Vai trò không rõ ràng của Haspel Vào thời điểm Gina Haspel tiếp quản Trại giam Xanh, cuộc thẩm vấn chuyên sâu của Abu Zubydah đã kết thúc. Một nghi phạm al Qaeda, al Rahim al Nashiri, cũng bị 'tra tấn nước'. Các phương pháp gây tranh cãi được sử dụng với Abu Zubaydah không tạo ra bất kỳ thông tin hữu ích nào. Theo những thông tin thu thập được, ông đã chịu hợp tác trong quá trình thẩm vấn nhẹ nhàng hơn của FBI. Vai trò chính xác của Gina Haspel vẫn chưa rõ ràng. BBC đã liên hệ với CIA để làm rõ vai trò của bà ở Thái Lan. CIA nói rằng họ không thể bình luận về các câu hỏi của chúng tôi, nhưng đã hướng chúng tôi đến một sự điều chỉnh trong một bài viết khác về Gina Haspel, trong đó có tuyên bố rằng bà đã đảm nhận vai trò giám sát của mình ở Thái Lan sau khi việc 'tra tấn nước' với Abu Zubaydah kết thúc. Thượng nghị sĩ Dianne Feinstein, cựu chủ tịch Ủy ban Tình báo Thượng viện, đã yêu cầu rằng vai trò của Gina Haspel trong việc điều hành Trại giam Xanh, và trong một mệnh lệnh của CIA năm 2005 về việc hủy bỏ 92 băng hình về các cuộc thẩm vấn được tiến hành ở đó, phải được công khai để Thượng viện có thể đưa ra một đánh giá thông báo liệu bà có phù hợp với vai trò đứng đầu cơ quan. Khi Trại giam Xanh bị đóng cửa vào tháng 12/2002, Abu Zubaydah bị đưa đến một trại giam bí mật khác của CIA tại Ba Lan. Cuối cùng, ông bị đưa đi, qua một số địa điểm khác, đến Vịnh Guantanamo, nơi ông được nhìn thấy lần đầu tiên vào tháng 8/2016, 14 năm sau khi ông bị bắt. Cuối cùng, Abu Zubaydah được đưa đến Vịnh Guantanamo Mỹ hiện nay thừa nhận rằng ông không quan trọng trong Al Qaeda như họ nghĩ ban đầu. Tòa nhà chính xác được sử dụng để giam giữ và thẩm vấn ông trong căn cứ không quân Udon Thani vẫn chưa được tiết lộ. Kể từ khi đóng cửa Trại giam Xanh, quan hệ Thái Lan - Hoa Kỳ đã bị căng thẳng bởi hai cuộc đảo chính quân sự, nhưng hợp tác quân sự và tình báo chặt chẽ vẫn tiếp tục, bất kể vị trí ngoại giao công khai của mỗi nước. Trong khi đó Nhà Trắng đưa ra tuyên bố ngày 3/5 kêu gọi Thượng viện ủng hộ việc đề cử bà Haspel càng sớm càng tốt. Nhà Trắng trích dẫn cựu giám đốc Sở mật vụ CIA John Bennet nói rằng bà đã thực hiện một số nhiệm vụ "đòi hỏi nhiều nhất và ít bổ ích nhất" trong sự nghiệp của mình, "bởi vì bà cảm thấy đó là nhiệm vụ của mình". "Lòng yêu nước ấy", tuyên bố của Nhà Trắng, "chính xác là những gì người Mỹ xứng đáng được nhận trong vai trò giám đốc CIA." | Khi Gina Haspel được đề cử là người đứng đầu tiếp theo của CIA vào tháng 3, nó đã mở lại cuộc tranh luận về một thời kỳ u ám của lịch sử Hoa Kỳ gần đây - việc sử dụng các nhà tù bí mật ở nước ngoài để tra tấn các nghi phạm khủng bố. | Gina Haspel và các vụ CIA 'tra tấn ở Thái Lan' |
Huấn luyện viên Park Hang-seo Park Hang-seo viết chương mới cho bóng đá Việt Nam Còn nhớ ở lần gần nhất nói về vấn đề tiền đạo ở đội tuyển quốc gia, chiến lược gia người Hàn Quốc cũng than vãn việc các đội bóng V-League ưu tiên sử dụng tiền đạo ngoại khiến ông không có nhiều lựa chọn trên hàng công. Cần phải nhìn nhận thẳng thắn với nhau rằng đòi hỏi V-League phải hạn chế ngoại binh để nhường cơ hội cho các tiền đạo nội hay cầu thủ trẻ của ông Park nếu được đáp ứng sẽ là một bước thụt lùi, một bước đi "nghiệp dư hóa" nền bóng đá. Theo quy định ngoại binh cho mùa giải 2020, mỗi đội bóng ở V-League được đăng ký và sử dụng tối đa 3 ngoại binh (cùng 1 cầu thủ nhập tịch) - chưa cần giảm xuống như yêu cầu của ông Park, đó đã một con số vô cùng khiêm tốn. Tại những nền bóng đá hàng đầu châu lục như Nhật Bản hay Hàn Quốc, các đội bóng hoàn toàn có thể tung vào sân đội hình với quá nửa là cầu thủ nước ngoài nhờ những quy định "rộng rãi" trong việc sử dụng ngoại binh. Hay như Thái Lan và Ấn Độ, những nền bóng đá có đội tuyển quốc gia "đồng cân, đồng lạng" với chúng ta: nếu Indian Super League (ISL) và I-League - hai giải đấu cấp câu lạc bộ hàng đầu Ấn Độ - đều cho phép các đội bóng tham dự đăng ký lần lượt 7 và 6 ngoại binh thì các câu lạc bộ Thai-League thậm chí còn được đăng ký tối đa tới 8 ngoại binh (4 trong số đó dành riêng cho các cầu thủ Đông Nam Á). Giả sử quyết định cắt giảm số lượng ngoại binh như đề xuất của thầy Park thật đi nữa thì việc các cầu thủ trẻ có được trao cơ hội như kỳ vọng của ông hay không còn là một dấu hỏi lớn nếu không muốn nói vẫn… mịt mù bởi còn đó các nội binh dày dạn kinh nghiệm chỉ chờ các ngoại binh mất suất để được trao cơ hội. Trong khi đó ở chiều ngược lại, những hệ quả tiêu cực nó mang lại thì chúng ta có thể dễ dàng đoán trước: chất lượng chuyên môn đi xuống, sức hút của giải đấu giảm mạnh - và quan trọng nhất - quyết định này sẽ chẳng khác nào một đòn giáng nặng nề vào hai chữ "chuyên nghiệp" mà giải vô địch quốc gia của chúng ta luôn tự tin nhận vào mình suốt 20 năm nay: một giải đấu chuyên nghiệp phải là giải đấu mà chất lượng chuyên môn được đặt lên hàng đầu, các cầu thủ cạnh tranh với nhau sòng phẳng, không phân biệt "kẻ nọ, người kia" và chính HLV của các đội bóng là những người quyết định ai được thi đấu chứ không phải HLV của… đội tuyển quốc gia. Nếu VFF và VPF cần một bài học thì hãy nhìn sang bóng đá Trung Quốc, sau liên tiếp những thất bại tại các giải trẻ, Liên đoàn bóng đá nước này đã buộc các đội bóng tham dự Chinese Super League phải đưa vào đội hình xuất phát mỗi trận đấu số cầu thủ U23 đúng bằng số ngoại binh. Hiệu quả của quy định này chẳng thấy đâu, chỉ thấy các HLV nghĩ đủ chiêu trò để lách luật, trong đó có việc vẫn đưa cầu thủ trẻ ra sân theo đúng quy định nhưng sau một khoảng thời gian ngắn, thậm chí có trường hợp chỉ vài chục giây đã thay bằng cầu thủ khác, một điều lợi bất cập hại khi cầu thủ trẻ không những không được thi đấu mà còn bị tác động tiêu cực về mặt tâm lý. Khâu đào tạo mới là vấn đề "Hai năm trước khi tôi nhậm chức HLV trưởng U23 và ĐTQG Việt Nam thì lứa 1995 và 1997 có nhiều cầu thủ giỏi và tài năng như Công Phượng, Xuân Trường, Duy Mạnh. Đó là thời điểm mà bóng đá Việt Nam có rất nhiều cầu thủ tài năng. Nhưng mà bây giờ thì sao? Mọi người nhìn xem. Nếu như bây giờ chúng ta xem U23 hay ĐTQG thì hầu hết vẫn là những gương mặt vốn xuất hiện từ lâu rồi. Những nhân tố mới, những gương mặt mới hầu hết là không có. Chúng ta không có nhiều tài năng có năng lực đủ kế cận như thế. Ở V.League, cầu thủ trẻ không có cơ hội được thể hiện mình. Thay vào đó là các ngoại binh hoặc những cầu thủ đã có nhiều kinh nghiệm." Đó là những phát biểu của HLV Park Hang-seo bên lề buổi tập của U22 Việt Nam hôm 2.7, một phát biểu mà chúng ta rất thông cảm và hiểu cho chiến lược gia người Hàn Quốc bởi thực tế đúng là từ sau những Quang Hải, Công Phượng, Duy Mạnh, các lứa trẻ Việt Nam không còn trình làng nhiều tài năng mới nữa. Tuy nhiên, với một nền bóng đá đang phát triển như Việt Nam, tình trạng đào tạo trẻ trồi sụt, lứa này thành công nhưng ngay lứa sau đã thất bại ê chề không có gì lạ và đó mới là gốc rễ của vấn đề khan hiếm tài năng sau lứa Quang Hải, Công Phượng chứ không phải câu chuyện bị ngoại binh chiếm đất dụng võ ở V-League. Với một HLV lão luyện và ở Việt Nam đủ lâu để tỏ tường nền bóng đá xứ sở như ông Park, người viết tin rằng ông thừa hiểu bản chất những vấn đề mà mình đề cập nằm ở đâu, nhưng tại sao HLV này vẫn năm lần, bảy lượt muốn V-League phải hạn chế ngoại binh để giải quyết chúng? Ông Park có đang sợ thua? Trên thực tế, trong khoảng một năm trở lại đây, ông Park không chỉ khiến dư luận "dậy sóng" bởi việc liên tục đòi V-League phải hạn chế ngoại binh để trao cơ hội cho hết tiền đạo nội đến cầu thủ trẻ. Còn nhớ hồi trước trận bán kết SEA Games năm ngoái với Campuchia, ông Park từng khiến nhiều người "ngã ngửa" khi đề nghị báo chí không tiết lộ đội hình ra sân của U22 Việt Nam cho đến lúc trận đấu bắt đầu sau khi nói về hiện tượng nhiều lần chỉ sau cuộc họp nội bộ của đội, đội hình xuất phát của U22 Việt Nam đã xuất hiện trên truyền thông. Ở đây có hai điều cần làm rõ: thứ nhất, về việc chỉ ngay sau cuộc họp nội bộ của đội thì trên truyền thông đã đăng tải thông tin về đội hình xuất phát, đây là vấn đề ông Park cần làm việc với chính những thành viên của đội chứ không thể đổ cho báo chí; thứ hai, các HLV thường phải nộp danh sách đăng ký thi đấu về cho ban tổ chức trước giờ bóng lăn từ 1 đến 2 tiếng tùy quy định giải đấu, đó cũng chính là thời điểm ban tổ chức công bố rộng rãi đội hình xuất phát để phục vụ công tác truyền thông, như vậy việc yêu cầu truyền thông không đăng đội hình xuất phát của U22 Việt Nam cho đến khi trận đấu bắt đầu là vô nghĩa và thậm chí còn làm khó các đơn vị báo chí của ta. Không chỉ khiến dư luận dậy sóng vì các phát biểu trên truyền thông, HLV Park Hang-seo còn nhiều lần khiến người hâm mộ cảm thấy khó xử vì những phản ứng thái quá trên sân. Trong cả 5 trận đã qua của Việt Nam tại vòng loại World Cup 2022, chiến lược gia người Hàn Quốc luôn biến mình trở thành tâm điểm bằng những lần nổi nóng với trọng tài hay tranh cãi với thành viên ban huấn luyện đối thủ. Đỉnh điểm là ở trận chung kết SEA Games 30 ở Phillippines, khi tỷ số trận đấu là 3-0 và mọi thứ đã gần như an bài, ông Park lại bất ngờ phải nhận thẻ đỏ sau khi tranh cãi với trọng tài, điều đáng nói là ông biến mất kể từ thời điểm đó cho đến khi trận đấu đã kết thúc từ lâu, các cầu thủ đã ăn mừng chán chê cùng người hâm mộ và đến phần trao huy chương vàng cho U22 Việt Nam thì mới trở lại sân. Rõ ràng ở chừng mực nhất định, HLV Park Hang-seo đang tạo cảm giác như thể ông đang có phần bất lực trước những khó khăn bủa vây nên muốn tạo cho mình một vỏ bọc để bảo vệ bản thân khi thất bại ập đến. Chúng ta có thể hiểu như thế này: cái bóng quá lớn từ những thành công trong quá khứ khiến HLV Park Hang-seo lo sợ ngày thất bại đến với mình; và mặt khác có vẻ những chiến tích rực rỡ trong quá khứ cùng sự tung hô của người hâm mộ khiến ông tự cho mình quá nhiều đặc quyền vượt quá những gì mà bản thân được làm trên cương vị HLV trưởng các đội tuyển quốc gia, mà cụ thể việc can thiệp vào công việc của các đơn vị truyền thông như ở SEA Games 30 hay gần đây là câu chuyện ngoại binh ở V-League. Việc các lượt trận cuối của vòng loại World Cup 2022 phải hoãn lại vì dịch Covid-19 cho thấy HLV Park Hang-seo vẫn còn rất "son" bởi nó trùng với giai đoạn đội tuyển Việt Nam đang phải đối mặt với cơn khủng hoảng về lực lượng cũng như việc lối chơi đã bị các đối thủ bắt bài và kiềm tỏa hiệu quả. | Một lần nữa HLV Park Hang-seo lại cho rằng V-League nên hạn chế ngoại binh để tạo cơ hội cho cầu thủ trẻ trong cuộc phỏng vấn bên lề đợt tập trung ngắn hạn của U22 Việt Nam. | HLV Park Hang-seo có đang tự tạo rủi ro cho mình? |
Bạn Thu Nga từ Amsterdam viết thư cho trang Ý kiến độc giả BBC rằng: "Là một độc giả trung thành của BBC, tôi đã nhiều lần được đọc những trang thảo luận của độc giả." "Tôi thấy đôi khi vì những suy nghĩ cũng như hiểu biết khác nhau, mà có những cuộc thảo luận trở nên những cuộc tranh luận không cần thiết." Trích dưới đây là thư của bạn Thu Nga: Là một người may mắn được sống và làm việc ở Việt Nam và nước ngoài, tôi có một vài ý kiến như sau, và cũng mong các bạn độc giả khác có ý kiến: 1. Việt kiều: phải nói rằng có nhiều 'loại' Việt kiều. Những người ra đi vì lý do kinh tế, có những người vì lý do chính trị; và có người vì có gia đình người thân hay lấy chồng mà phải ra đi. Ở đây tôi muốn nói đến những người ra đi vì lý do chính trị. Theo như kinh nghiệm của bản thân tôi, tôi thấy rằng họ thực sự ghét Đảng Cộng sản. Và khi được nghe các câu chuyện kể lại, có thể đến lần thứ 3, thứ 4 rồi mà vẫn còn đầy nước mắt, tôi thấy có lẽ là họ thì tôi cũng như vậy. Tuy nhiên, đất nước thay đổi, con người và chính phủ đó cũng thay đổi. Cái không đúng của những Việt kiều này là vẫn giữ nguyên những suy nghĩ đã thuôc về 30 năm trước. Có nhiều người hoàn toàn có điều kiện nhưng không muốn về nước để có thể nhìn tận mắt sự thay đôỉ. Ngồi một chỗ và phê phán khi mình không biết chắc chắn là một điều đáng trách. Tờ báo của người Việt ở Hà Lan có dòng tít như sau: Việt nam Nguyệt san - Cơ quan ngôn luận của Cộng đồng Việt nam tỵ nạn cộng sản tại Hà Lan. Lập trường của báo là: Chống bạo quyền cộng sản Hà Nội. Thử hỏi như vậy thì làm sao chính phủ có thể có cái nhìn thân thiện về Việt Kiều? Có người nào mời họ hàng đến khi biết là người đó đến để giết mình không? 2. Còn người Việt ở Việt Nam thi sao? Cũng tương tự như vậy, đối với những người có cơ hội được ra nước ngoài học tập và làm việc, họ có cái nhìn rộng và đúng hơn. Còn những người ở trong nước, thì đôi khi cũng như 'ếch ngồi đáy giếng' mà thôi. Khi không biết và không hiểu, tốt nhất hãy đọc, học và tìm hiểu thêm. Làm sao có những người không biết thế nào là dân chủ, mà lại tranh luận về vấn đề ấy? Đọc những bài viết như vậy thấy thật là nực cười. Mong rằng các anh chị Việt kiều, các anh chị ở trong nước, chúng ta hãy cố gắng hiểu nhau hơn, để BBC có những trang thảo luận hay và thiết thực hơn là những tranh luận vô bổ chỉ vì những sự 'không biết'. Theo gợi ý của bạn Thu Nga, trang Ý kiến độc giả BBC mở chủ đề mới và mong quý vị cùng góp ý kiến thảo luận. Người Việt trong và ngoài nước có gì giống và khác trong cách hành xử, suy nghĩ, chính kiến? Những sự khác nhau, nếu có, là do những nguyên nhân nào? ............................................................................................ Cường, Việt NamXin gửi đến các anh chị Việt kiều: Trước hết tôi xin nói rằng tôi là người không ưa cộng sản, ủng hộ đa đảng, nhưng không ủng hộ các anh. Qua diễn đàn tôi thấy rằng các anh là người nhất quán trước sau đều bảo vệ quan điểm của mình là muốn có nền đân chủ cho Việt nam, do vậy đa đảng và đảng cộng sản phải giải tán, tôi không phản đối quan điểm này. Thông qua diễn đàn và theo suy luận chủ quan của tôi những người có đủ khả năng lãnh đạo đất nước trong thời kỳ đầu sau khi đảng cộng sản Việt Nam tan giã chắc sẽ là các anh, vì các anh là bộ phận không thể tách rời đươc khỏi Việt Nam, vì các anh là người được đào tạo trong môi trường dân chủ, nơi khoa học công nghệ và quản lý xã hội phát t! riển nhất thế giới. Đó có phải là điều các anh muốn? Nhưng tôi có một số nghi ngờ và câu hỏi đặt ra cho các anh, mong các anh thật sự khách quan nhìn nhận trả lời tôi. Theo tôi đảng lãnh đạo đất nước trước tiên phải là một đảng yêu nước. Nhưng tôi thấy rằng các anh ra sức gây sức ép cản trở Việt Nam hòa nhập cùng thế giới, (trong việc bình thường hóa quan hệ với Mỹ trước đây, và ra nhập WTO tới đây) điều đó làm cho Việt Nam trở thành nghèo nàn lạc hậu. Tôi nghĩ các anh thừa hiểu nếu Việt Nam càng nghèo càng tụt hậu thì những người chịu hậu quả đầu tiên chính là những người dân Việt Nam chiếm đại da số chứ không phải là dảng, tin tôi đi đảng không bao giờ nghèo, chỉ có nước nghèo, dân nghèo thôi. Theo như suy luận của tôi thì các anh muốn làm một cuộc cách mạng chóng vánh lật đổ ĐCS, điều này bắt nguồn từ lòng yêu nước hay từ mối hận thù 30 năm không xóa nổi. Liệu nếu những người xây dựng đất nước đầy lòng hận thù thiếu sự vị tha như vậy có đủ sức chèo lái đất nước qua cơn dông bão không. Các anh luôn tự hào là những người thành đạt, thử hỏi các anh đã làm rạng danh giống nòi Việt nam trên thế giới hay chưa. Thật là khập khiễng khi anh sống ở Mỹ, Úc Canada... nơi mà thu nhập theo đầu người/ năm lớn gấp cả trăm lần Việt Nam lại đem so sánh với những người đân đất Việt đang quá nghèo. Sao các anh không so sánh mình với chính người dân bản xứ nước họ hay các cộng đồng người gốc Á khác cũng đang sinh sống tại đó như Trung Hoa, Triều Tiên… Cả ngàn năm người Do Thái không có đất đai họ lang thang và bị hắt hủi khắp châu Âu, nhưng họ vẫn được tiếng nói riêng của họ, vẫn dữ được tôn giáo riêng của họ và vẫn thành công vang dội điều gần tương tự cũng xảy ra với người Trung Quốc. Trong khi đó người Việt ở thế hệ thứ hai hay thứ ba hầu như không nói được tiếng Việt, các anh giải thích rằng đó là sự hòa nhập, sự thích nghi của người Việt ta vào xã hôi của họ để thành công, theo tôi đó là sự hòa tan thì đúng hơn. Tại sao người Do thái và Trung Hoa vẫn thành công trong khi họ cũng vẫn là chính họ. Tôi đang làm việc cho một dự án đa quốc gia trong đó Mỹ có, Pháp có, Úc rất nhiều, Việt Kiều có, Việt Hoa Kiều có. Tôi có hỏi chuyện họ về cộng đồng người Việt ở Mỹ Úc hay Pháp thì trời ơi một câu trả lời trung nhất là ở đó cũng có người thế này ngươì thế nọ người tốt có người xấu có, nhưng nói chung nên tránh xa họ ra đó là lời khuyên chung của tất cả mọi người đặc biệt là ở Úc. Ở Trung quốc cộng sản và Quốc dân Đảng đánh nhau chí tử, nhưng khi bị người Nhật xâm lược thì họ bắt tay nhau đánh Nhật trước đã rồi tiếp tục thanh toán nhau sau. Người Trung Quốc từ lục địa mới sang thì được Hoa Kiều ở tại đó giúp đỡ đùm bọc. Còn đây sinh viên Việt nam sang đặc biệt là từ miền bắc, họ rất trẻ nào có tội gì mà các anh hắt hủi khủng bố tinh thần thay vì tương thân tương ái. Tôi biết một số Việt Kiều khi trở về thăm Việt Nam mặc dù họ nói được tiếng Việt, thậm trí còn lưu loát hon cả Tiếng Anh nhưng ở bất kỳ đâu họ cũng nói chuyện tiếng Anh với nhau ngang nhiên chỉ nói tiếng Việt khi bắt buộc phải nói vậy tôi nên hiểu họ thế nào phải chăng họ tự cách ly mình ra khỏi cộng đồng. Họ thích được gọi là Việt Kiều hơn là Việt Nam. Giấu tênBạn Ẩn Danh có nói "dân chúng 100% ủng hộ Đảng nên răm rắp tuân theo Đảng" đó là điều không hề có, bởi vì sống trong chế độ đôc tài, đặc biệt là độc Đảng thì nhìn bề ngòai có vẻ như vậy thôi, chứ thực chất hòan tòan không hề như vậy. Nói thiệt với bạn đang còn ở trong nước mà nói lên tiếng nói thật về suy nghĩ của mình mà không hợp ý với Đảng thì bị kết tội là bọn phản động thì sao, bị bắt bớ, bị làm khó làm dễ thì sống sao nổi bạn ơi. Làm sao bạn có thể so sánh với một chế độ tự do dân chủ nhỉ. Tôi là người đang sống trong nước đấy. Cách đây vài năm có lẽ tôi sẽ không dám nói lên tiếng nói thật của mình đâu, thậm chí còn không dám nghe đài BBC, một đài quốc tế tôi cho là phản ánh một cách rất là trung thực. Vũ Sinh, Hà NộiTôi cho rằng Việt kiều ta ở nước ngoài số đông là những người làm ăn lương thiện, sống bằng chính bàn tay của mình và phần nào giúp họ trụ vững khi xa tổ quốc là nhờ bổn tính chăm chỉ, cần cù của Người Việt Nam. Nhưng chắc chắn một điều khi sống hai chế độ, hai mức sống khác nhau thì hệ tư tưởng phải khác nhau, có khi là đối lập. Vì vậy theo tôi, hãy khoan tranh luận, chế độ này, dân chủ nọ. Tất cả mọi thứ không thể thay đổi một cách 180 độ trong 1 ngày được. Tôi là người VN trong nước, tôi cũng không muốn chế độ thay đổi 180 độ ngay trong ngày mai. Vì nếu như vậy sẽ chỉ là tương tàn tương tranh mà thôi. Theo tôi, điều trước mắt là rút ngắn khoảng cách giữa người Việt trong và ngoài nước. Này nhé, liệu Việt kiều thế hệ 2, 3 mà không biết LSử VN, không biết tiếng mẹ đẻ, không đến VN thì họ còn yêu nước, yêu dân tộc không. Còn người VN trong nước, không mở mang tri thức, hoc hỏi đây đó thì sẽ mãi là kẻ vô tri. Các bạn hãy cùng xem, mình đã làm được gì để rút ngắn khoảng cách giữa người Việt chưa. Và tôi cũng không phản đối khi các tranh luận giúp chúng ta phát hiện các rào cản trên quá trình hội nhập giữa hai dòng tư tưởng nhưng nên lấy các rào cản đó để vượt qua chứ không phải để ngáng chân nhau. Ẩn danhÝ kiến vắn tắt của tôi là hầu hết người VN chúng ta đều cơ bản giống nhau về suy nghĩ, tình cảm, lý trí khi đặt mình là đồng bào với nhau, đều nhớ rằng mình là con cháu một ông tổ, đều có chung một tổ quốc là đất nước VN do tổ tiên để lại làm của chung. Sự khác nhau chỉ do hoàn cảnh. Ví dụ, hoàn cảnh của tôi và Thu Nga có thể châp nhận "tổ quốc và! đảng là một" còn hoàn cảnh của một số Việt Kiều thì không cho phép họ quan niệm như vậy. Tôi đồng ý rằng thời gian giúp ta xoá đi nhiều thứ, kể cả hận thù. Khốn nỗi, một số Việt Kiều thấy rằng lực lượng gây tai hoạ cho họ vẫn còn đó, và điều cơ bản là lực lượng này không hề công khai nhận sai lầm. Tôi cũng ước gì những người "chống cộng đến cùng" sẽ tự thay đổi lập trường như Thu Nga đã mong ước. Muốn vậy, ta hãy đặt mình vào hoàn cảnh của họ. Chưa nói tới những người không thù hận, không chấp nhặt (dù có thù cũ) nhưng tự họ đã suy nghĩ cặn kẽ và đi đến kết luận "chế độ CS là không tưởng, là độc tài, vân vân". Ta nên hiểu họ dù không đồng quan điểm với họ, như bác Minh Nam nào đó đã nói rồi. Toàn dân ta (việt Kiều và người trong nước) biết rõ một điều : người nước ngoài tha hồ tỏ ra bất đồng (kể cả phản đối) tổng thống và đảng của ông ta, nhưng ở các nước do đảng CS lãnh đạo thì không thể có chuyện đó. Tôi và Thu nga thì tin tuyệt đối là dân chúng 100% ủng hộ dảng nên răm rắp tuân theo đảng, nhưng một số Việt Kiều lại chưa tin. Có lẽ chúng ta phải kiên nhận giải thích cho họ thôi, hy vọng sẽ có tin vui về sự thay đổi lập trường quan điểm của số Việt Kiều này. Vũ Giang, Sofia, BulgariaViệt Kiều dù có là nghị sỹ đi nữa thì chỉ là công dân loại 2 của nước sở tại. May ra ở hải ngoại, người dân bản địa đánh giá người gốc Việt cao hơn chút ít so với người châu Phi. Còn đối với Việt Nam, tuy họ là dòng máu Việt, song lại quốc tịch nước khác. Dù có chiếu cố mấy đi nữa thì cũng chỉ xếp được họ là công dân loại 2 của Việt Nam. 2+2=4 vậy mà nhỏ hơn 1. Thật là nghịch lý và đúng là dở ông dở thằng. Chẳng biết bao giờ mới xoá bỏ được danh giới này. Vũ Thu Nga, Hà NộiTheo mình, người Việt ở Việt Nam hay ở nước ngoài, hay người nước ngoài gốc Việt, đều là người Việt, mà theo truyền thuyết của Việt Nam thì đều là con cháu Rồng Tiên (đều sinh ra từ một cái bọc, vì bà Âu Cơ lấy Lạc Long Quan, đẻ ra 100 trứng, nở 100 người con, lớn lên 50 người con theo mẹ lên rừng, 50 người con theo cha xuống biển), đều có chung một nguồn gốc và ít nhiều mang trong mình dòng máu của dân tộc Việt Nam. Người Việt cũng có các giác quan và tình cảm yêu ghét, giận hờn, vui buồn như các dân tộc khác. Con người khi mới sinh ra đều như tờ giấy trắng, ta viết gì, vẽ gì thì nó có cái ấy. Các cụ ta có câu: ở bầu thì tròn, ở ống thì dài. Chính vì vậy mà do điều kiện sống khác nhau chịu ảnh hưởng của nền kinh tế, chính trị, văn hóa, giáo dục khác nhau nên người Việt ta ở các nơi khác nhau đã khác nhau. Hiện tại, người Việt ở Việt Nam đã và đang quên đi quá khứ đau thương mất mát để xây dựng cuộc sống ngày càng tốt đẹp hơn, để nhanh chóng hòa đồng với các dân tộc trên thế giới. Riêng đối với mình, sau 34 năm góp sức nhỏ bé của mình cho sự nghiệp giáo dục, nay mình đã nghỉ hưu, các con và cháu mình cũng đang sống và học tập ở nước ngoài, họ đều là người Việt đích thực, biết yêu thương ông bà bố mẹ, luôn nhớ tới đất nước, hăng say làm việc, và học tập, cũng sống rất hòa đồng với mọi người trên đất nước họ đang sống, cũng rất tuân thủ theo hiến pháp và pháp luật của đất nước đó. Mình nghĩ các bạn Việt Nam đang sống ở nước ngoài cũng giống như sống ở Việt nam, không phân biệt mình người tỉnh nào, chế độ nào, đừng biến mình thành: 'con sâu bỏ rầu nồi canh', mà đoàn kết gắn bó, nhìn nhau bằng ánh mắt thân thiện, bỏ qua quá khứ, sống cho hiện tại, cho những gì mà người Việt ta thường chúc nhau nhân dịp đầu xuân: An Khang Thịnh Vượng! Học trò dốtTôi tin chắc không ai muốn ủng hộ bất kỳ đảng phái nào cai trị dân tộc một cách độc quyền, cho dù đảng ấy có đem hết khả năng để phục vụ đất nước, vì không có ganh đua, không có đối lập, thì không thể tiến bộ, đương nhiên sẽ đưa đến độc tài. Nhưng tôi rất ủng hộ ý kiến của Lan Phương, Hà Nội. Tất cả các bạn sinh viên du học, dù dưới diện nào, cũng phải ý thức trách nhiệm của một người dân Việt, một người có học vấn dù ít nhiều cũng đã hưởng đãi ngộ của gia đình và xã hội hơn đồng bào của mình. Nếu các bạn đã nhận biết vì sao VN còn nghèo khó, chậm tiến, bất công, thiếu dân chủ, thì các bạn bằng mọi cách phải trở về phục vụ đất nước. Phục vụ trong cơ quan để hỗ trợ những đàn anh tâm huyết, trong moi công nghiệp, doanh nghiệp để cải cách phương thức, trong giáo dục để cải tiến tư duy. Cho dù có gian nan vất vả, nhưng với trí tuệ và nhiệt tâm thì dù có lâu dài nhất định đất nước ta sẽ phát triển hơn, dân trí ta sẽ ý thức hơn, từ đó không bè nhóm, thế lực nào có thể mê muội dân lành và có thể đứng ngoài pháp luật. Nếu các bạn những người có học thức, là niềm tin yêu và hy vọng của dân tộc mà cũng sợ khó khăn, trốn tránh bổn phận, thì hỏi sao dân Việt mình vẫn chưa thoát ra khỏi áp lực của cường quyền, ác bá? Đừng hỏi Việt kiều sao chưa về giúp nước nếu du học sinh các bạn cũng còn chưa ý thức phải trở về phục vụ cho gia đình, xã hội. LHS322Gửi bạn Lan Phương, Hà Nội. Bạn nên xem lại cách dùng từ "các bạn". Ý kiến 1, 2 người không thể đại diện cho tập thể các du học sinh đã từng "ăn cơm", chính phủ, "ăn cơm" nhân dân . Đành rằng có người ở, người về tùy hoàn cảnh mỗi cá nhân. Nhưng thực sự rằng, dù đang công tác trong hay ngoài nước, rất nhiều người trong số họ đã và đang có không ít những đóng góp cho đất nước. Tôi nói như vậy bởi bản thân cũng là kẻ tháng tháng " ăn cơm" của nhân dân. Dù xã hội có người này người kia, dù còn nhiều bất cập trong việc đào tạo và sử dụng chất xám nhưng xin bạn hãy tin vào phần lớn các du học sinh. Đóng góp sức mình cho đất nước không chỉ là mong muốn của các du học sinh nhận tiền từ chính phủ VN mà còn là mong muốn của nhiều bạn trẻ đang du học theo các dạng khác nhau. Lan Phương, Hà NộiTôi không đồng ý với ý kiến của các bạn học sinh du học và không quay về Việt Nam nữa. Thực ra tôi thấy rất buồn, cùng trong một khóa học, các bạn học giỏi hơn, nên dành được học bổng nhà nước đi học. Các bạn có biết rằng chúng tôi rất mong các bạn vể để có thể thay đổi, có thể không ngay lập tức, nhưng dần dần khi có nhiều người thì sẽ làm được. Với những người đi học tự túc thì chuyện ở lại hay trở về là quyền của họ. Còn các bạn? các bạn đi bằng tiền của nhà nước? sao lại ở lại, hưởng cái lợi trước mắt ở bên trời Tây, và phàn nàn về những điều bất cập ở Việt Nam? Nếu tất cả những người đi học, không về, thì ai sẽ là người làm việc? sẽ mãi mãi là những người không có năng lực như chúng tôi. Còn các bạn, cứ ở đó mà kêu ca, vì lỗi có lẽ các bạn cũng có một phần. Theo tôi, người Việt ở trong nước hay nước ngoài, hãy cùng nhau làm các công việc cụ thể để giúp đất nước phát triển nhanh hơn. Không nên trốn chạy thực tế, và mặc kệ đất nước như v Hat, TokyoTôi đồng ý với ý kiến anh Quang khi cho rằng cuộc sống của người dân Việt Nam ngày càng tốt đẹp hơn, người dân có của ăn của để, con cái được đi học. Tuy nhiên nếu chúng ta nhìn sang những nước trong khu vực như Thái Lai, Singapre, Malay... thì mới thấy buồn cho người dân trong nước. Và đáng buồn hơn là người Việt Nam ở trong nước không nhận biết được điều này. Tôi có cảm giác không ai trong chúng ta nhận biết được rằng tốc độ phát triển của chúng ta là quá chậm so với thế giới. Phạm Quang, Hà NộiThân gửi Bạn Tiên, TPHCM. Tôi đã không có ý định giải thích ý kiến của mình mặc dù vẫn truy cập diễn đàn BBC bởi tôi ko thích tranh cãi, hơn nữa những chỉ trích nhằm vào tôi chỉ là suy diễn, không phải là lập luận. Thực ra khi kể ra câu chuyện có thật của gia đình mình, ý tôi cũng chỉ như bạn hiểu mà thôi. Đúng là nhà tôi ở quận Ba Đình, HN, nhưng ko phải suốt ngày chỉ ở đó mà thường xuyên đi khắp các tỉnh của VN, vì tôi làm sale cho một công ty liên doanh. Ban đầu,chứng kiến cuộc sống khổ cực, thiếu thốn đủ đường của của đồng bào miền ngược, tôi cũng hận chính quyền CS lắm. Nhưng rồi, càng đi nhiều, suy nghĩ của tôi càng thay đổi, bởi tôi thấy được sự thay đổi nhanh chóng đang diễn ra tại những nơi tôi đến. Trường học khang trang hơn, đường giao thông được nâng cấp, điện lưới đã được kéo đến hầu khắp các bản làng. Cuộc sống của người dân cũng được cải thiện rõ rệt, số người nghèo ít đi, nhiều người đã có tiền mua TV, bếp Gas, xe máy... Đúng là cuộc sống của người Việt trong nước vẫn còn nghèo lắm, nhưng họ vẫn lạc quan và hạnh phúc. Vì rằng, cuộc sống của họ ngày hôm nay đã tốt hơn ngày hôm qua, và họ cũng chắc chắn rằng ngày mai sẽ tốt hơn ngày hôm nay. Lily Phan, Brisbane, AustraliaTôi xin có một chút ý kiến với Bạn Abu, Hà nội. Tôi đã sinh sống ở Úc được khá lâu, nên biết rất rõ sinh hoạt tại đây ra sao, đa số người Việt tị nạn qua đây với hai bàn tay trắng, tiếng Anh không rành, nghề nghiệp không thích hợp, chỉ có còn đường duy nhất là làm công cho các nông trại của Úc hay làm nghề may. Theo thời gian, số đông những người Việt này bước qua những lãnh vực khác, nhàn nhã và lương bổng cũng khá hơn. Sau này có nhiều người làm công tại các nông trại là những du khách ở quá thời hạn hay những di dân lậu, người dân bản xứ họ không bằng lòng và nhất là vi phạm về luật lệ về di trú, cho nên cảnh sát Úc thường hay bố ráp các nông trại, xét hỏi gắt gao, nếu bắt được, họ sẽ trục xuất đương sự về nguyên quán, còn thường trú nhân hay công dân Úc làm trong các nông trại,hay bất cứ hãng xư! ởng nào, chẳng có bao giờ họ bị xét hỏi, chỉ trừ khi nào phạm pháp mà thôi, họ được luật pháp bảo vệ và ngoài tiền lương còn được hưởng tiền hưu trí, bảo hiểm, phụ cấp đắt đỏ, nguy hiểm …Phải công nhận, ở đây làm việc không có lè phè, vừa làm vừa chơi, phải chạy đua với thời gian nếu như làm khoán ở các nông trại.Việc so sánh giữa người Việt trong và ngoài nước có rất nhiều điều dị biệt, tùy theo hoàn cảnh và nhận thức của mỗi người,nay ta nhìn vào con số rất ít ỏi người Việt ở nước ngoài trở về sinh sống vĩnh viễn tại V.N ,thì ta sẽ thấy rõ còn nhiều vấn đề khác biệt, mà chỉ có phía chính quỵền V.N mới có thẩm quyền giải quyết mà thôi. Raphael Lê, Herford, ĐứcGởi bác Quốc Huy, vào BBC cháu hay đi tìm bài viết của bác, bài nào của bác viết cháu không bỏ quá, hay quá, vì tự do dân chủ nên cháu không biết mặt của bác, hy vọng ngày nào đó được ngồi bên bác cháu pha trà cho bác uống và được nghe bác thuyết pháp. QGNT, TP. HCMTôi là người dân trong nước. Tôi chẳng thấy mình có quyền gì cả. Cuộc sống của tôi tối ngày chỉ biết lo kiếm cơm, kiếm gạo để dằn bụng, làm gì còn hơi sức mà bàn luận chính trị "chính em" như các "bác". Các "bác" còn nhớ không: "có thực mới vực được đạo" và "chân lý trên đầu súng" đó các "bác" ơi! Abu, Hà NộiTôi hay đọc diễn đàn BBC Việt ngữ. Tôi đọc không phải vì tôi yêu BBC, không phải là tôi tin BBC vì BBC khách quan. Tôi đọc vì muốn biết mọi người ở mọi nơi nghĩ gì, nói gì. Tôi thấy quý vị nêu ra nhiều hiện tượng đúng nhưng lại có nhiều ý kiến tranh luận khác nhau, có khi nhận xét thiên vị, có khi chỉ trích cực đoan. Đây là sự so sánh của tôi giữa người Việt trong và ngoài nước VN, chắc có nhiều chỗ không chặt chẽ, nhưng cứ xin mời quý vị đọc cho vui. 1. Nhiều người Việt ở nước ngoài nghĩ: tất cả những người Việt giầu có ở trong nước là vì họ là đảng viên ĐCS. Một người Việt ở trong nước là tôi nghĩ đa số những người giầu có là do họ làm kinh doanh giỏi, chỉ có rất ít người giầu có vì họ là đảng viên ĐCS, con ông cháu cha. 2. Rất nhiều người Việt ở nước ngoài cho rằng việc gửi tiền về VN là gửi tiền cho nhà nước, cho ĐCS. Riêng tôi nghĩ rằng người thụ hưởng trực tiếp chỉ là những người thân của quý vị (họ có thể là đảng viên có thể không). 3. Một số người so sánh cái sự giầu nghèo giữa người Việt trong nước và người Việt nước ngoài. Về việc này tôi nhìn thấy rõ nhất sự chênh lệch về tỷ giá quy đổi. Bởi vậy tôi đã từng ao ước được ăn lương nước ngoài và tiêu xài tại VN giống như mấy ông huấn luyện viên bóng đá tuyển quốc gia VN. 4. Nhiều người Việt ở nước ngoài nói về VN làm ăn là đóng góp cho nhà nước, là lá rụng về cội, hướng về quê hương (Có người còn nói là làm ơn hay giúp đỡ gì đó)... Nhưng tôi ít khi thấy ai nhấn mạnh lợi ích của bản thân người đầu tư cả. Tôi nhớ và đồng ý với 1 câu của ai đó đã viết: làm gì cũng là vì lợi ích. Tôi nghĩ sẽ không có một người Việt ở nước ngoài xây dựng quê hương bằng cách đầu tư về VN, xây dựng nhà máy, thuê người lao động, nộp thuế cho nhà nước... trong khi họ biết chắc là sẽ bị lỗ. Lý do là vì nếu như thế họ sẽ không thu được lợi ích gì. Cho nên tôi nghĩ đây là sự hợp tác mang lại lợi ích cho cả 2 bên. Chắc ông Kỳ cũng nghĩ vậy. 5. Tôi đoán rằng có nhiều người Việt ở nước ngoài khẳng định nông dân VN khổ cực quá, ở nước ngoài sướng hơn nhiều. Tôi cũng đồng ý phần nào, nhưng tôi lại nhớ đến hình ảnh nông dân người Việt ở Australia nơi tôi đã từng sống một thời gian. Nông dân người Việt (nói đúng hơn là người đi làm thuê về nghề nông) ở Úc đi làm cho chủ người Úc, làm khoảng 10 giờ 1 ngày chưa kể khoảng 2-3 giờ dành cho đi lại, tiền công khoảng trên dưới AUD130 1 ngày (có thể nộp thuế hoặc trốn thuế), ăn sáng trên xe, ăn trưa trên đồng, vừa làm vừa phải cảnh giác vì sợ cảnh sát bắt bớ vì đi làm lậu, không giấy phép, cả ngày làm việc vất vả không có thời gian rảnh rỗi mà đọc sách báo hoặc lên BBC tranh luận về tự do dân chủ. Xin nói thật rằng tôi cũng đã từng làm ở trang trại dâu tây đúng 2 ngày, sau đó nghỉ vì không thể tiếp tục được. Không biết ở Úc có Đảng nào mà nông dân cũng khổ thế nhỉ. 6. Có nhiều người Việt ở nước ngoài nói sống ở VN bị cấm đoán, bị công an hỏi thăm, bị chính quyền kiểm soát. Riêng tôi chưa thấy ai không vi phạm luật pháp mà bị như vậy cả. Chắc là tôi chưa hiểu nhiều? Nguyễn Hà, Hà NộiTôi vào diễn đàn này mỗi ngày và đa số là để được đọc những bài bình luận của Quốc Huy. Chắc là Quốc Huy nói trúng "Tim Đen" của một số ai đó nên họ không thích chú. Xin chú cứ tiếp tục viết bài của mình vì đây là diễn đàn tự do nên mọi người đều được "welcome". Bạn QEF nói như vậy thật không công bằng chút nào, thử hỏi những trang web ở VN, ý kiến của mọi người phản ánh sự thật như chú Quốc Huy có được đưa lên diễn đàn trong nước không? Còn ở đây những lời bình luận của cả "2 bên" đều được đưa lên diễn đàn nầy bằng chứng là ý kiến của bạn cũng được thấy trong nầy đó. Còn trong nước thì thấy toàn là những ý kiến của một bên như bạn thôi. Vậy bạn thấy ai công bằng hơn? BBC hay những trang web trong nước? ABCTôi là người trong nước, ý kiến của tôi là ý kiến cá nhân. Tôi cho rằng lý thuyết cơ bản của CN Mác là đúng đắn nhất trên cơ sở lý luận so sánh với các lý luận triết học khác. Ít nhất trên các khái niệm cơ bản nhất là - Duy vật và phương pháp biện chứng (2 nguyên lý, 3 quy luật, 6 cặp phạm trù). - Duy vật lịch sử (xã hội, giai cấp..). - Kinh tế chính trị học (phương thức sản xuất, tư liệu sản xuất...) Do đó tôi nhận thấy trên diễn đàn này có nhiều ý kiến không xác đáng. Khi nhìn cái riêng là tình hình hiện tại ở VN là cái riêng mà phê phán cái chung là cả chủ nghĩa CS và CN Mác là chưa chính xác. Nếu phê phán nên sử dụng các khái niệm cùng cấp với nhau. Hiện tại VN có nhiều bất cập mà ai cũng biết. Bản thân những người CS cũng biết nhưng trong Đảng còn nhiều thành phần làm sai với những gì cơ bản nhất của lý luận CN Mác. Lam Sơn, PhápXin cám ơn bạn Thu Phong, Silver Spring đã thay tôi chia sẻ những quan điểm của bạn, rất tương đồng với những điều mà tôi đã suy nghĩ muốn góp tiếng trên diễn đàn này. Xin lần nữa cám ơn bạn. Bryan Lê, Anaheim, Hoa KỳCảm ơn Anh Thu Phong đã nói những gì tôi muốn nói. Tôi cũng đi du học và tôi đã không trở về vì biết chắc mình sẽ không làm được và không đưọc làm những gì mình muốn làm. Kim DungChuyện Việt kiều, đối với tôi đơn giản lắm! Từ năm 80, tôi đã gọi những người Việt từ Campuchia trở về sinh sống là việt kiều. Lúc đó miền Nam đang âm thầm rộ lên chiến dịch vượt biên: một nuôi má hai nuôi cá! Theo tôi, Việt kiều là những người sống nước ngoài trở về Việt nam, có thế thôi. Vấn đề tư duy, ý thức hệ những dị biệt cũng là lẽ thường tình thôi. Ngay trong 1 chế độ CS, người niềm Nam có những tư duy, ý thức hệ cũng rất khác niềm Bắc huống gì việt kiều. Yêu nước thì người Việt trong hay ngoài nước cũng yêu cả như khác nhau thôi. Chính sự khác biệt đó mới làm cho đất nước và con người trở nên phong phú. Trong dịp tết này, nhà nước Việt nam mở chiến dịch tôn vinh việt kiều một cách bất thường, mà bất thường rồi cũng chóng qua như một phong trào thôi. Tới đây tôi nhớ lại: trong dịp Tết, chú tôi về thăm gia đình tôi, khi nói đến chuyện việt kiều, chú nói, giá như lúc ấy nhà nước cho đi một nửa dân thôi, bây giờ nhà nước giàu to rồi. Tôi phá lên cười và nói, đi hết mấy ổng lấy dân đâu mà cai. Tiên, TP. HCMChẳng hiểu vì lý do gì mà không thấy bạn Phạm Quang, HN không giải thích ý kiến của bạn? Vì theo tôi Phạm Quang có gì sai đâu (ngọai trừ câu chữ còn thiếu tế nhị) có lẽ đa số mọi người hiểu nhầm ý của Phạm Quang rồi. Theo tôi hiểu Quang không có ý nói VN giầu nên không ai thèm sài đồ cũ mà chỉ muốn nói là do thiếu thông tin chính xác nên những người sống ở hải ngọai không hiểu ở Vn đã có nhiều thay đổi mà ai ít về thì không nhận thấy được. Có vậy thôi. Thu Phong, Silver SpringCái tôi là cái đáng ghét và đáng khinh nhưng có lúc cũng phải nói ra, mặc sức cho người đời nguyền rủa. Tôi vốn là người trong nước, được đi Mỹ năm 1989 để học chương trình hậu đại học. Sau gần 4 năm, tôi về nước. Những tưởng là sẽ tìm được việc làm ở các cơ quan. Nhưng giấc mơ đã không trở thành sự thật vì những hứa hẹn hay lời kêu gọi của nhà nước để cho du học sinh hay Việt kiều trở về phục vụ chỉ là những cái bánh vẽ to tướng. Thật sự được việc làm hay không đã không căn cứ vào tài đức hay khả năng chuyên môn mà chỉ cần có lý lịch hay những phong bì dày cợm. Trong lúc bí đường, người bạn gái của tôi đã về cứu tôi bằng cách cưới tôi. Giờ đây tôi là một người Việt Nam đang sống ở nước ngoài. Tôi không thù hận hay quá khích vì tôi không hề tham gia một tổ chức chính trị nào. Tôi là người đã ở trong và ngoài nước; xin được nói ra những lời để rõ đường dư luận. Nhiều Việt kiều đã quá sai lầm khi nhận định rằng lớp người trẻ trong nước không biết dân chủ tự do là gì! Thật ra thì họ “được” giáo dục như vậy nhưng hiểu biết nhiều lắm chứ! Sự hiểu biết của họ đã không được phép đem ra dùng. Ðừng nói chi sinh hoạt vật chất hằng ngày, ngay cả tư tưởng của họ mà Ðảng còn có cách kiểm soát thì không dễ gì họ dùng kiến thức về tự do dân chủ để biến thành hành động. Ngay cả những người làm ra vẻ yêu nước, yêu Xã Hội Chủ Nghĩa cũng quá biết cái nhà nước của họ đang cai trị người dân bằng nhà tù và sự khủng bố. Nhưng, họ phải “ăn cây nào rào cây nấy” bằng cách uốn lưỡi để nói ra nhưng lời không có ý nghĩa về nền “dân chủ độc đảng”. Về phần người Việt đang sống ở nước ngoài, họ luôn hướng về quê hương thân thương. Ða số họ muốn góp phần vào việc xây dựng quê hương. Họ biết và thấy được rằng với sức lực của người trong và ngoài nước sẽ làm cho đất nước chúng ta phát triển nhanh hơn gấp trăm lần. Nhưng oái ăm thay! Họ “không được phép!” Họ ấm ức, nuối tiếc, và đôi khi phải ngậm ngùi vì đất Việt nào có riêng ai mà sao tiếng nói của họ lại không đuợc chấp nhận; hay nói một cách khác, những tiếng “nói thật” của người trong và ngoài nước đều bị dập tắt. Dân ViệtĐọc lá thư của bạn Khang ở Attlanta, tôi nhận ra là nguyên nhân bất đồng giữa chúng ta không phải chỉ từ chính kiến, mà còn vì những ngộ nhận trong ngôn ngữ. Tôi hiểu là bạn Quốc Huy muốn giải thích dân ta ở ngay thủ đô Hà Nội cũng còn nghèo lắm, vấn đề mua đồ cũ để mặc là chuyện thường ngày ở nhiều nơi, trong khi ông Phạm Quang thì nói ngụ ý ai cũng đầy đủ không màng đồ cũ. Theo tôi mặc dù là đồ cũ, nhưng một ông bác không làm ra tiền mà mang về từ ngàn dặm để cho bà con cũng là một cách cho rất tình nghĩa. Không phải một lúc mà gom về được ba kiện hàng đâu các bạn, mỗi lần gom góp là một lần nghĩ đến một người con, người cháu, đáng lẽ không cần thì giúp cho người khác, chứ đừng chối từ tủi thân cho ông bác già. Còn bạn Quốc Huy nói thêm việc chính quyền cũng mua vũ khí cũ là muốn mỉa mai những sự cố đã từng xảy ra, trên giấy tờ thì chi phí mua quân dụng mới mà thực tế lại đem về đồ cũ không còn khiển dụng, bạn có nghĩ thế là đâm sau lưng chiến sĩ của bạn không? (báo trong nước từng phản ánh những việc này). Về gốc gác người Hà Nội này nọ, có thể bạn Quốc Huy cũng đúng và bạn cũng chẳng sai, tôi không dám lạm bàn. Không nên thắc mắc ý kiến này của người trong nước, ý kiến kia của người hải ngoại, mà cần đánh giá trên sự đúng đắn, hiểu biết của họ. Chẳng lẽ chỉ có dân hải ngoại mới băn khoăn, mới dám nói về tự do dân chủ hay sao. LT, Na UyGởi bạn Quốc Huy: Tôi thật sự khâm phục những ý kiến (thực ra tôi xem đó là những lời tâm sự) sâu sắc, trung thực, hợp lý của bạn. Rất mong một ngày sẽ có dịp được ngồi uống với bạn một ly cà phê ở nơi nào đó (VN hay Châu Âu chẳng hạn) để tôi có thể ”trút bầu tâm sự” với bạn. Tôi dùng từ ”tâm sự” là vì qua những ý kiến đồng cảm của bạn khiến cho tôi tưởng chừng như mình đã thân quen ”tự thuở nào” vậy. Gởi bạn Quốc Trọng, Marseille, Pháp: Tôi luôn ước ao được nói lên những điều tốt đẹp về ĐCSVN một cách trung thực bởi vì lãnh đạo tốt thì dân tộc ta sẽ được hưởng những thành qủa tốt đẹp đó, nhưng rất tiếc tìm mãi mà chẳng thấy được điễm nào ổn cả. Bằng chứng như ban đã nêu trong ý kiến của mình ” nếu cầm quyền sẽ như "Pôl Pốt" mất thôi. Giết người cũng chỉ từ sự quá khích và ngộ nhận mà thôi?”. Chả lẽ bạn không biết Pôn Pốt là CS sao, hay bạn muốn ám chỉ Quốc Huy là CS (?!), Chả lẽ bạn không biết chính ĐCSVN đã ngộ nhận mình là ”chân lý” , là ”sáng suốt”, là ”đĩnh cao trí tuệ” để rồi cứ phải lặp đi lặp lại cái điệp khúc làm đâu sai đó. Và khi có người nêu nên những sai trái, bất ổn đó của ĐCSVN thì bạn lại vu khống cho họ là :” lợi dụng danh nghĩa đối lập, để giành quyền lực cho phe cánh, chả có yêu nước yêu nòi gì cả. Quang Huy, ParisNgười Việt trong nước là ai, tôi nghĩ có lẽ không là ai trong số chúng ta có thể đại diện cho họ bởi người Việt Nam nói chung với thu nhập xấp xỉ 500 $ họ không thể có máy tính, internet mà ngồi bàn luận thế này. Tệ hơn, đó là thu nhập trung bình còn thực tế một người nông dân (mà nước ta còn đến hơn 60% nông dân), tôi nghĩ không quá 300. Chúng ta hãy nghĩ đến những trẻ em đánh giầy, bán báo thường ở khu 36 phố phường, những chị cửu vạn chợ hoa quả Long Biên, những anh bán sức lao động ở Kim Ngưu, Giảng Võ, ... Những người thôn quê đi làm thuê như vậy xét về thu nhập vẫn hơn làm ruộng ở quê, có nghĩa là họ rất đại diện cho mức sống của người Việt Nam. Đối diện với họ là một tầng lớp giàu có không ngừng tăng lên. Họ sở hữu những biệt thự bằng thu nhập của cả 1000 người dân một năm cộng lại. Nói chung ai cũng hiểu, vì họ làm to. Còn một tỷ lệ dân số thành thị khoảng 30% không nghèo, nhưng còn cách rất xa tầng lớp giàu có trên. Và Việt Kiều thì mặc dù tương đối sung túc, nhưng tôi chắc hẳn vẫn thua xa những ... con ông cháu cha về cách tiêu xài bởi vì thực ra họ vẫn sống bằng lương. Việt Kiều hiện giờ rất được chào đón, tôn vinh nếu họ đóng góp công sức, của cải, trí tuệ giúp cho tầng lớp nghèo khó bên dưới, nhưng tuyệt đối không được đụng chạm tới sự sung túc của tầng lớp bên trên. Người Việt yêu nướcXin BBC cứ tiếp tục đang bài của bác Quốc Huy. Tôi biết rằng những lời bình luận của Bác rất thực tế và trung thực để phản ánh tình trạng ở VN, cho nên có một số ít người nào đó không thích bác lắm. Người VN ta có câu "Lời Thật Thì Mất Lòng", cho nên họ không thích bác là chuyện bình thường thôi, vì lợi ích chung của dân tộc ta, xin bác đừng nản chí. Cảm ơn những bài viết của bác. Có rất nhiều bài viết của tôi cũng không được BBC đưa lên diễn đàn, nhưng tôi không trách đâu vì các anh chị cũng chỉ làm nhiệm vụ của mình thôi. Khang, AtlantaGửi bạn Quốc Huy: Mua bán đồ cũ thì đã sao, ở đâu chẳng có người nghèo và người giàu. Và ở đâu chẳng có chợ đồ cũ, đâu phải chỉ riêng Việt Nam. Bạn không thấy đồ cũ được bán đầy trong các khu chợ ở Mỹ sao? Bạn thấy người Việt hải ngoại bán cái gì trong các khu chợ Việt Nam? Mỗi chiều thứ 7 hay Chủ Nhật bạn có thấy rất nhiều người Mỹ đi Mercedes/Camry đến Goodwill để mua hàng cũ. Người ta có thể mua đồ cũ vì không có tiền mua đồ mới. Người ta cũng có thể mua đồ cũ vì giá quá rẻ nếu so với đồ mới, bạn có tìm được ở đâu 1 cái T-Shirt made in USA với giá 1.5 USD mà trông vẫn còn rất mới? Người ta cũng mua đồ cũ vì họ tìm được cái họ đang cần mà lại hầu như không tốn tiền. Tóm lại đấy vừa là nhu cầu vừa là thú vui. Và đấy không chỉ là của riêng dân Việt Nam chúng ta. Riêng việc mua đồ cũ mang về VN làm quà theo kiểu "cứu đói" như trong mail của bạn Phạm Quang trình bày thì đúng là khó chấp nhận vì đấy là văn hóa, người ta nói "của cho không bằng cách cho". Nếu bạn sống cũng tàm tạm không đến nỗi đói rét lắm thì bạn có chấp nhận kiểu bố thí như thế không? Nếu là người thật thân thiết và mua vài món hàng cũ nhưng rất độc đáo mang về tặng thì đấy thật sự là niềm vui. Nói về vũ khí cũ, cũng chẳng riêng Việt Nam. Poland mua máy bay cũ của CHLB Đức để đạt standard của Nato, và còn nhiều nước khác nữa. "Liệu cơm gắp mắm" thôi. Ngoài ra, gia đình Hà Nội gốc thì sao chứ nhỉ? Người Hà nội gốc thì giàu sang quyền quý không biết đến "dân nghèo" hay sao? Và quận Ba Đình là 1 "tháp ngà" hay sao? Bạn Quốc Huy chắc không không sống ở Việt Nam nếu không thì chẳng đến nỗi ấu trĩ như thế. Quả thật là nhà nước Việt Nam qúa yếu kém trong việc phồ biến kiến thức và hình ảnh về quốc gia của mình ra thế giới, có lẽ đây lại là lỗi của Đảng phải không bạn Huy? Quốc HuyQuốc Huy là ai thì có lẽ chỉ Quốc Huy mới trả lời được. Quốc Huy là 1 nickname, 1 cái tên như hàng trăm cái tên khác của một người dân Việt bình thường biết yêu, biết ghét, biết mình là hạt cát trong vũ trụ bao la này để rồi cũng có lúc đúng lúc sai, lúc hờn lúc tủi, lúc vui, lúc buồn... Và luôn ở bên các bạn, nhắc các bạn hãy tìm ra mặt trái của Quốc Huy Việt Nam, mặt trái của bất kỳ tấm huy chương nào. Đó chẳng phải là sự đấu tranh giữa các mặt đối lập, là động lực thúc đẩy xã hội phát triển tốt đẹp hơn hay sao? Bạn QEF có biết câu “gương kia ngự ở trên tường...” không nhỉ? | Một thính giả của đài BBC vừa gửi thư đề nghị lập diễn đàn với chủ đề "Việt Kiều và người Việt ở Việt nam suy nghĩ giống và khác nhau?" | So sánh Việt kiều và người trong nước? |
Bành Lệ Viện là phu nhân chính trị gia nổi danh đầu tiên, sau bà Giang Thanh Với hàng chục vũ công nghiêng ngả múa nền phụ họa, bà Bành đầy quyến rũ xuất hiện lần cuối trên truyền hình quốc gia là hồi tháng Giêng trong tiết mục kết thúc chương trình mừng Tết Nguyên đán có chủ đề quân sự. "Nhân dân là những người mà Đảng quan tâm mãi mãi," bà Bành trong bộ quân phục, hát trước các khán giả say sưa nghe, trong đó có cả Chủ tịch Hồ Cẩm Đào và chồng bà, vị lãnh tụ Tập Cận Bình. Bà Bành là phu nhân nổi danh đầu tiên của một chính trị gia cao cấp kể từ sau Giang Thanh, vợ Chủ tịch Mao Trạch Đông. Những người phụ nữ khác kết hôn với các lãnh đạo Trung Quốc trước đây, từ phu nhân Đặng Tiểu Bình cho tới phu nhân vị lãnh tụ sắp rời chức vụ Hồ Cẩm Đào, đều đứng sau hậu trường. Ở nước ngoài, bà Bành được so sánh với cựu đệ nhất phu nhân Pháp Carla Bruni. 'Nàng tiên Mẫu đơn' Có thể sự nổi tiếng của bà Bành Lệ Viện sẽ khiến giới lãnh đạo Cộng sản bí mật trở nên dễ tiếp cận hơn. "Hình ảnh Đảng Cộng sản đã được sử dụng một cách rất ngu ngốc, các nhà lãnh đạo cư xử như người máy trong cỗ máy nhà nước, không có tí hấp dẫn cá nhân nào," Li Yinhe, một nhà xã hội học tại trung tâm nghiên cứu Học viện Khoa học Xã hội Trung Quốc tại Bắc Kinh nói. "Bành Lệ Viện được trông đợi sẽ mang lại ít nhiều khác biệt cho giới lãnh đạo." Bà Bành chủ yếu hát các ca khúc ca ngợi Đảng Cộng sản Tuy nhiên, nhiều khả năng truyền thông Trung Quốc sẽ thận trọng chăng dây quanh bà Bành. Ngay cả bây giờ, những câu hỏi đơn giản nhất về sự nghiệp âm nhạc của bà Bành cũng gợi ra những câu trả lời mơ hồ từ những người hoạt động trong ngành công nghiệp âm nhạc Trung Quốc. "Thật khó để nhận xét về âm nhạc của bà ấy, bởi sự phức tạp của vị trí hiện thời của bà," He Li, giám đốc Hội đồng Ca nhạc Dân gian Trung Quốc, thừa nhận. "Chúng tôi không muốn bình luận quá nhiều về bà ấy. Nếu bạn nói bà ấy là ca sĩ hát hay nhất, những người khác sẽ đồn đoán. Nếu bạn nói bà ấy hát không tốt, một số người sẽ phản đối. Khó mà nói lắm." Có biệt danh là "Nàng tiên Mẫu đơn", Bành Lệ Viện gia nhập Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Quốc ngay từ lúc bắt đầu sự nghiệp và đã nổi danh là một nghệ sĩ được Đảng Cộng sản ưa chuộng, xuất hiện thường xuyên trên truyền hình nhà nước để hát các ca khúc như Đồng bằng Hy vọng và Người dân Làng tôi. "Có lẽ 90% bài hát của bà ấy là ca ngợi Đảng Cộng sản, các bài hát còn lại thì ca ngợi cuộc sống tuyệt vời của chúng tôi, nhà phê bình âm nhạc Qi Youyi giải thích với chút mỉa mai trong giọng nói. 'Chiến sỹ văn hóa’ Nay bà Bành chỉ thỉnh thoảng mới biểu diễn cho các chương trình dạ tiệc lớn phát trên truyền hình nhà nước. Mặc dù tên tuổi bà vẫn được công nhận, nhưng dòng nhạc bà thể hiện hầu như chỉ được các đối tượng 40 tuổi trở lên đánh giá cao, He Li nói. "Những người thích các ca khúc của bà ấy chủ yếu là những người sinh ra trong thời kỳ không có mấy hình thức nghệ thuật và các kênh phát thanh truyền hình, thời mà có lẽ chỉ có đài phát thanh ," bà nói. "Thời đó chả có gì mấy để giải trí. Nếu biểu diễn những thứ đó vào thời nay thì chả mấy ai thích đâu." Bành Lệ Viện không phải lúc nào cũng có mối quan hệ tươi đẹp với Đảng Cộng sản. Cũng như Tập Cận Bình, gia đình bà từng bị bức hại trong thời Cách mạng Văn hóa. Ông Tập Cận Bình gặp bà Bành Lệ Viện khi bà đã là một ca sỹ nổi tiếng cả nước, hồi năm 1986 Trong một cuộc phỏng vấn với truyền hình Trung Quốc hồi năm 2004, bà Bành nói cha của bà đã bị coi là một kẻ "phản cách mạng" bởi có một số thân nhân họ phục vụ trong quân đội Đài Loan. Những khó khăn đó không ngăn cản việc bà sớm vào học trường Đại học Nghệ thuật Sơn Đông hồi 14 tuổi, theo ngành ca hát dân ca Trung Quốc. Bành Lệ Viện sau đó gia nhập Quân đội Giải phóng Nhân dân hồi năm 1980 và hoạt động như một "chiến sỹ văn hóa nghệ thuật ". Buổi trình diễn ra mắt trong chương trình dạ tiệc đón mừng năm mới trên Đài truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV) hồi năm 1983 khiến bà trở thành nổi tiếng trên toàn quốc. Trong những năm qua, bà theo đoàn đi biểu diễn ở nước ngoài như New York, Tokyo và Vienna. Vai trò tương lai Khi Bành Lệ Viện gặp Tập Cận Bình hồi năm 1986, bà đã là một ca sĩ nổi tiếng còn ông là phó thị trưởng thành phố Hạ Môn thuộc tỉnh Phúc Kiến ở miền nam và đã ly hôn. Chỉ sau vài tháng hẹn hò, họ kết hôn vào tháng 9/1987. Con gái họ, Tập Minh Trạch, chào đời vào năm 1992. Nhiều người nay đặt câu hỏi về vai trò của bà Bành trong chính phủ Trung Quốc. Bà đã bắt đầu giảm bớt sự nghiệp ca hát của mình, ít xuất hiện hơn trên truyền hình nhà nước. Bà ấy chỉ xuất hiện ở các buổi biểu diễn chính trị có quy mô rất lớn và sẽ không hát các ca khúc mới," He Li nói. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa rõ là bà Bành liệu có đóng vai trò truyền thống là phu nhân của một chính trị gia, đi cùng chồng trong các chuyến công du nước ngoài hay không. Khi ông Tập Cận Bình thăm chính thức Hoa Kỳ trong một chuyến đi gặp gỡ thăm hỏi cấp cao hồi tháng Hai, bà Bành Lệ Viện đã không đi cùng. Khi đó, một số người nói rằng bà Bành tránh, không muốn làm lu mờ chồng. Bà Bành có thể làm công việc từ thiện nhiều hơn. Bà đã từng là đại sứ thiện chí của Tổ chức Y tế Thế giới, giúp nâng cao nhận thức về bệnh lao và HIV/AIDS. Bà cũng là một đại sứ của Hiệp hội Kiểm soát Thuốc lá Trung Quốc. Tất nhiên, bà Bành cũng có thể muốn tận hưởng thời gian sống ở Trung Nam Hải, khu nhà ở trung tâm Bắc Kinh giành cho các nhà lãnh đạo hàng đầu Trung Quốc. Trong một cuộc phỏng vấn với tạp chí nhà nước Nhân dân Toàn cầu hồi 2011, bà mô tả việc mình yêu thích các công việc hàng ngày, chẳng hạn như đạp xe đi chợ và mặc cả với những người bán hàng rong. Khi ở nhà, bà nói bà và ông Tập Cận Bình đối xử với nhau như vợ chồng chứ không phải như nhà lãnh đạo đất nước và ca sỹ siêu sao. Thêm về tin này Chủ đề liên quan | Trong nhiều thập niên, Bành Lệ Viện đã xuất hiện trong các chương trình truyền hình quốc gia Trung Quốc, hát những giai điệu dân ca ngọt ngào ca ngợi những kỳ quan của sự trỗi dậy Trung Quốc. Nay, bà trở thành tân đệ nhất phu nhân của đất nước. | Từ ca sỹ ngôi sao thành đệ nhất phu nhân |
Trả lời phỏng vấn BBC tại London hôm 25/6/2013, ông Quân cũng trả lời các câu hỏi quanh nghi ngờ về việc rò rỉ thông tin cũng như 'nội gián' trong lòng tổ chức chính trị đặt văn phòng ở Mỹ. Mở đầu cuộc phỏng vấn, Tiến sỹ Quân, người từng bị bắt giữ hai lần khi hoạt động ở Việt Nam trong các năm 2007 và 2012, bình luận và đánh giá tình hình chính trị ở Việt Nam sau khi gần đây diễn ra các vụ bắt giữ, câu lưu với một số blogger, nhà bất đồng chính kiến trong nước. TS Nguyễn Quốc Quân: Tôi nhận thấy những việc bắt bớ vừa qua có hai đặc điểm. Đặc điểm thứ nhất là khá đồng loạt sau những vụ xử án rất là nặng và thứ hai nữa là khá dồn dập. Theo tôi nghĩ có sự thay đổi, nó biểu hiện phần nào, nói hơi quá, sự hoảng loạn của chính quyền Việt Nam hiện thời. Thứ hai, nói lên sự không sợ của những người trí thức cũng như người dân bình thường trong nước. BBC: Đảng Việt Tân hiện bảo vệ các dữ liệu và tránh xâm nhập các dữ liệu ra sao, nhất là đảm bảo an toàn mạng trước khả năng thâm nhập hệ dữ liệu về đảng viên, hay thông tin về các hoạt động quan trọng, theo ý kiến riêng của ông? Vấn đề bảo đảm dữ liệu quan trọng đó là một trong những vấn đề rất được quan tâm ở trong đảng Việt Tân. Đặc biệt là các giữ liệu về nhân thân của các Đảng viên. Quả thực vừa rồi khi tôi đi về, tôi có đem theo laptop, nếu quý vị có nhìn thấy họ bảo rằng họ tìm thấy trong laptop của tôi tài liệu đấu tranh bất bạo động, hoặc là vân vân. Có vẻ như là sự giữ gìn dữ liệu trong máy vi tính nó có vẻ hơi yếu. Nhưng mà thực sự ra đó là một cách thử tôi xem thử coi cái khả năng kỹ thuật của Công an Việt Nam về vấn đề đào những tài liệu, dữ liệu trong máy vi tính ở mức độ nào. Chúng tôi có năm tầng. Riêng trong máy của tôi có năm tầng, nhưng họ chỉ được tầng thứ nhất và tầng thứ nhì mà thôi. Điều thứ hai là trong đảng Việt Tân có phương pháp gọi là phân cấp thông tin. Nghĩa là ở một ông cấp độ nhất định, thì chỉ có thể biết được một loại thông tin nhất định. Thứ hai nữa là phân nhỏ thông tin. Nghĩa là một người ở vị trí cao nhất cũng không thể nào biết được toàn bộ thông tin. Đó là một trong những cách để bảo vệ. Do đó, nếu tôi có bị bắt giữ đi chăng nữa, và gặp phải trường hợp tra khảo dữ dội như thế nào, tôi nghĩ họ cũng chỉ biết được một phần rất nhỏ của thông tin, đặc biệt của những người trong nước. 'Rò rỉ thông tin?' BBC: Có ý kiến nói Việt Tân có rò rỉ thông tin, do đó nhiều Đảng viên của Đảng ông khi về Việt Nam liền bị bắt, ông bình luận thế nào về ý kiến này? Mấy năm gần đây VN chứng kiến nhiều cuộc xuống đường của người dân với các mục đích và khẩu hiệu khác nhau Nếu so sánh số lượng người Việt Tân bị bắt qua quá trình công tác rất dài, thì chúng ta thấy rằng chỉ có một vài trường hợp thôi. Chẳng hạn như trong trường hợp của tôi, tôi về Việt Nam rất nhiều lần, trong khi họ chỉ bắt được tôi vào năm 2007 và 2012. Rồi có những trường hợp như phát mũ nón ở trên cầu Thê Húc, rồi giữa Thủ đô Thăng Long, chúng tôi đã ứng dụng một số phương tiên thông tin nhanh nhậy, một số phương pháp, vừa là để cho cùng chia sẻ những gian nan của đảng viên trong nước, cũng như đồng bào trong nước, mà vừa là để xem thử sự nhạy bén, sự hợp tác của quần chúng xung quanh với công an, Việt Cộng như thế nào. Nó thể hiện rằng công an Việt Nam, cũng như nhà nước Việt Nam không còn được sự hỗ trợ của người dân nữa. Do đó, nhiều công việc ở trong nước, họ sẽ bị bất lực dưới tai mắt của nhân dân đã không còn đứng về phía của chính quyền. BBC: Trong dư luận, kể cả ở hải ngoại, có ý kiến đặt vấn đề nói rằng Việt Tân là một tổ chức do ai đó lập nên để mang lại lợi thế, giúp biện minh cho duy trì quyền lực của Đảng Cộng sản Việt Nam, thậm chí có người nói trong Việt Tân có hiện tượng bị “an ninh”, “công an mật” cài vào? Thứ nhất, hãy xem thử hành động của một tổ chức hay một con người nào đó để biết, coi coi họ đứng về phía nào. Tất cả những việc làm của đảng Việt Tân vẫn là chống chế độ độc tài. Do đó mà nếu đảng Cộng sản còn giữ nguyên đó, thì thể chế độc tài sẽ là sự đối đầu đương nhiên của nhiều tổ chức khác nhau, trong đó có Việt Tân. Thứ hai nữa về chuyện cài đặt, tại sao lại không đặt một câu hỏi ngược trở lại, chính trong Quốc hội, chính trong một số cơ quan của nhà nước Việt Cộng vẫn có những người rất đồng ý với quan niệm đấu tranh của đảng Việt Tân, hoặc là chính đó là đảng viên Việt Tân. Dĩ nhiên, chúng tôi cũng không chủ quan đến nỗi trong Việt Tân không có những người cài đặt vào, nhưng họ cài đặt ở mức độ nào, và họ biết được bao nhiêu thông tin? Tôi tin rằng chắc chắn họ chỉ ở mức độ đảng viên bình thường, và họ không thể có bất cứ một loại thông tin nào cần thiết cho cuộc đấu tranh. BBC: Việt Tân bị chính phủ Việt Nam xếp loại là tổ chức khủng bố, ông tự bảo vệ ra sao trước quan điểm này? Thực sự ra, đảng Việt Tân cũng không cần phải tự bảo vệ. Vì chính quốc tế đã trở lời câu hỏi đó. Và thực sự chính nhà nước Việt Nam hiện giờ cũng cảm thấy sự ghép, sự úp chụp về việc 'khủng bố' của đảng Việt Tân nói riêng và một số đảng khác nói chung, thì điều đó nó cũng đã vô lý. Do đó mà họ đã nhiều lần úp chụp cho ngay chính trường hợp của tôi về 'tội khủng bố', nhưng mà chỉ cần một, hai tháng sau đó, phải đổi thành ra một tội danh khác vì nó rất là trơ trẽn và vô lý, không ai có thể tin được. 'Cơ chế công bằng' BBC: Thưa ông, giả sử trong tương lai, Việt Nam cải tổ thể chế, sửa đổi hiến pháp, lập một Quốc hội lập hiến mới, Việt Tân có sẵn sàng tham gia Quốc hội này hay không? Có sẵn sàng chia sẻ quyền lực với và bên cạnh Đảng Cộng sản Việt Nam hay không? Đảng Việt Tân sẵn sàng làm việc với mọi tổ chức khác nhau miễn là không phải ở trong, cho chế độ độc tài. Vậy thì mở ra một cơ chế nào đó, với cơ hội nào đó, để đất nước thay đổi, quan trọng là thay đổi đó có được sự bảo đảm thực sự với sự công bằng để có thể đạt được tự do dân chủ hay không. Do đó nếu đây là một cơ chế do nhà nước cộng sản Việt Nam mở ra khung cửa và mời mọi người vào, chắc chắn nếu chỉ đơn giản như vậy thôi, chắc chắn đảng Việt Tân không bao giờ tham dự. Vì chúng ta không thể nào hợp tác hay thảo luận trong một vị thế mà mình không có quyền lực, không có áp lực nào nhất định. BBC:Theo ông việc một đảng chính trị đặt trụ ở nước ngoài được cho là thường xuyên gửi Đảng viên của mình tới một quốc gia khác hoạt động có vi phạm luật pháp ở đâu không? Ở Mỹ, theo ông có đảng phái chính trị nào từ nước ngoài vào Mỹ hoạt động chống chính quyền Mỹ và được phép hoạt động không? Thứ nhất, Đảng Việt Tân hay nhiều đảng đấu tranh chính trị khác, gọi là có những thành phần lãnh đạo ở nước ngoài, không có nghĩa là họ đang hoạt động ở nước ngoài. Tại vì mọi đảng chính trị, nguồn gốc và phát sinh cũng là từ ở trong nước mà ra. Đảng Việt Tân là một Đảng ở trong nước với những người, nhân sự cùng hợp tác. Vì chúng ta đứng ở trong nước có những lợi thế riêng, mà đứng ở ngoài nước cũng có những lợi thế khác, cái lợi thế đối với quốc tế, lợi thế về vấn đề truyền thông, thông tin. Tất cả các loại công tác, nếu mà muốn được an toàn, vẫn là kiểu liên lạc chéo. Từ trong nước liên lạc với một người bên ngoài, bên ngoài liên lạc với một người khác để bảo vệ an ninh mà thôi và thành phần lãnh đạo ở trong nước của Đảng Việt Tân vẫn phải cố gắng giữ được một vị thế nhất định để có độ an toàn nhất định. Do đó bảo là Đảng Việt Tân là một đảng ở hải ngoại, điều đó hơi quá đáng. Thực sự ra, Đảng Việt Tân hoạt động ở trong nước rất nhiều và mọi nỗ lực của Đảng Việt Tân đều là dồn cho cái sự phát triển lớn mạnh của những người Đảng viên trong nước, cũng giống như những người đồng bào có cùng quan niệm với Đảng Việt Tân ở trong nước. BBC: Việt Tân, hoặc các tổ chức đảng phái, giới bất đồng chính kiến, hoạt động ở trong và ngoài nước có tương lai nào và ra sao trong một Việt Nam ở tương lai gần, trung bình hay xa hơn? TS Quân cho rằng đang có sự liên kết giữa các lực lượng VN đấu tranh vì tự do ở trong và ngoài nước Thực sự ra, mong mỏi của tất cả mọi người yêu dân chủ nói chung và những người Việt Nam đã bị đè nén về tự do, về nhân quyền và dân chủ, đều muốn cho đất nước sớm có một đời sống được tôn trọng nhân phẩm, mà không chấp nhận chế độ độc tài. Chế độ độc tài sợ nhất là gì? Chế độ độc tài sợ nhất là sự thật. Vì họ luôn luôn muốn che lấp những điều sai, hay điều trái, để họ làm những việc đó. Họ sợ thứ nhì là họ sợ công lý, sợ người dân cùng nhau đòi lại lẽ phải cho mình. Và thứ ba, họ rất sợ sự liên kết. Tôi đã nhìn thấy những người dân trong nước đã liên kết, và dần dần đã có nhiều tôn giáo khác nhau liên kết với nhau và các tổ chức chính trị liên kết với nhau. Tôi tin rằng ở trong nước, cũng như những người Việt ở nước ngoài, luôn luôn mong có một sự liên kết, nhất là trong giai đoạn này; hơn bao giờ hết, sự liên kết đó rất quan trọng. Sự liên kết đó không nhất thiết phải nhất thống trong một tổ chức mà liên kết hướng về mục tiêu. Và chúng ta cùng bước với nhau, để thực hiện điều đó. Tôi rất lạc quan trong tinh thần liên kết đó, nó thể hiện qua sự tiếp cận của nhiều nhà dân chủ, đối với đảng Việt Tân nói riêng và đối với nhiều đảng khác ở nước ngoài cũng như ở trong nước, nói chung. Tôi rất lạc quan sự liên kết trong thời gian tới mỗi ngày một vững mạnh hơn. | Đang có sự liên kết ngày càng tăng giữa các nhóm đấu tranh chống Đảng Cộng sản ở trong và ngoài nước, theo Tiến sỹ Nguyễn Quốc Quân, nhà hoạt động dân chủ ở hải ngoại, thành viên trung ương Đảng Việt Tân. | Việt Tân không chấp nhận thể chế độc tài |
Adalid chụp trước nghệ thuật tranh tường ở quê hương mình, Philippines (Ảnh: Aileen Adalid) Tôi là người từ một nước đang phát triển với một “hộ chiếu yếu” (người Philippines chỉ được tới 60 nước mà không cần visa) và tôi được dạy bảo để tin rằng đi du lịch thế giới là điều xa xỉ dành cho người có đặc quyền, người giàu và người đã hưu trí. Thế nhưng, khi hơn 20 tuổi tôi đã đi hơn 15 nước trong 2 năm đồng thời gây dựng một doanh nhiệp internet có lãi và bền vững, và doanh nghiệp này mang lại cho tôi lối sống riêng và tạo điều kiện để tôi làm việc dưới 3 tiếng mỗi ngày. Mọi chuyện đã bắt đầu hai năm trước đây trong một quán nước ở Makati, Philippines. Khi đó tôi 21 tuổi và đang làm việc cho một ngân hàng đầu tư lớn và có ít hoặc không có thời gian để giao lưu ngoài xã hội. Khi tôi đang uống cùng bạn bè tại một bàn quen thuộc thì có 3 người nước ngoài hỏi đường đến nhà trọ của họ. Chúng tôi bắt đầu nói chuyện rồi kéo dài đến hết tối đó. Họ nói nhiều chuyện về du lịch và tôi bị cuốn hút vào ánh mắt bừng sáng lên khi họ nói về những cuộc phiêu lưu. Ở họ có sự sôi nổi cho cuộc sống, nhiệt huyết và xông xáo mà tôi chưa từng gặp, có vẻ họ tin rằng mọi việc đều có thể làm được. Cuộc gặp gỡ với những người nay đây mai đó đã truyền cảm hứng để tôi thực hiện một bước nhảy của niềm tin. Năm đó tôi từ bỏ công việc để du ngoạn thế giới. Gia đình và bạn bè nghĩ rằng tôi điên. Tôi có rất ít tiền, chắc chắn không đủ để đi qua các nước châu Âu giàu có hoặc Mỹ, và tôi được giáo dục để tin rằng cuộc sống ở công ty là cách duy nhất để đảm bảo tương lai. Tôi cũng biết rằng xin thị thực sẽ là khó khăn. Khó khăn thì đầy rẫy. Nhưng chính vậy mà tôi đã có động lực. Tôi muốn chứng minh với người khác và với bản thân là hoàn cảnh cuộc sống sẽ không bao giờ ngăn cản được ta theo đuổi giấc mơ Với đồng vốn nghèo nàn tôi biết tôi phải có những quyết định thông minh ngay từ đầu, do vậy tôi chuẩn bị 2 tháng trước khi xin thôi việc. Điều quan trọng là không những tôi chỉ làm điều tôi thích mà làm điều mà tôi giỏi. Tôi rèn luyện nâng cao kiến thức về thiết kế họa đồ, phát triển mạng và tiếp thị trên mạng. Niềm đa mê có thể đưa ta làm những việc đáng kinh ngạc, nhưng nếu không giỏi kỹ năng thì có thể cũng chẳng đi đến đâu. Một khi tôi đã an tâm về kiến thức của mình, tôi lùng sục một cách thành công các khách hàng trên các trang tuyển dụng lao động tự do, và tôi không chỉ dừng ở đó. Sau vài tuần một công ty mua bán hàng trên mạng của Thụy Điển thuê tôi làm trưởng phòng tiếp thị để quảng cáo thương hiệu của họ ở khắp các nước Mỹ, Anh và Nhật; bảo đảm chất lượng của danh mục sản phẩm; và đưa ra ra các ý tưởng mới cho sản phẩm. Với công việc này tôi đã kiếm được nguồn doanh thu ổn định cho năm đầu tiên. Lo vì hộ chiếu Philippines nên tôi đã bắt đầu đến các nước không cần có thị thực. Thái Lan và Hong Kong là nơi tôi ưa thích nhất do nền văn hoá năng động và sự vị đa dạng của các ẩm thực địa phương. Đứng ở Ga trung tâm Antwerp, một trong những ga nổi tiếng nhất của châu Âu(Ảnh: Aileen Adalid) Khi tôi quyết định đi châu Âu tôi mới hiểu làm thế nào để có được thị thực một cách dễ dàng với hộ chiếu của nước đang phát triển. Tôi lưu giữ giấy tờ tiền thu nhập gần đây, tiền tiết kiệm và giấy tờ đóng thuế để chứng minh khả năng chi tiêu tài chính của mình. Và tôi dùng bằng chứng của các chuyến trước và sắp tới để chứng tỏ rằng mình sẽ không có rủi ro ở lại quá hạn trên đất nước họ. Sau 12 tháng tôi mở một blog du lịch tên làiAmAileen.com, tôi chia sẻ những chuyến đi và cung cấp các cơ hội thông qua việc hợp tác với các cơ quan quản lý du lịch và hãng dịch vụ du lịch. Đổi lại với việc đưa tin và quảng cáo trên mạng, họ trả toàn bộ cho tôi chi phí các chuyến đi, hoặc đôi khi trả lương cho tôi. Tiếp theo đó, tôi bắt đầu làm việc theo ý tưởng mới có về kinh doanh trên mạng,Adalid Gear, là trang bán theo mạng các sản phẩm dùng khi đi du lịch. Ít người du lịch mang theo nhiều thiết bị đồ dùng vì việc kê khai và vận chuyển có nhiều phiền toái khi ta đang di chuyển. Nhưng tôi đã thấy cơ hội để thuê thực hiện quá trình đó. Tôi hợp tác với các nhà cung cấp lớn như Amazon để họ giải quyết tất cả mọi việc và như vậy giảm nhẹ công việc cho chúng tôi và công ty có thể điều hành từ xa. Việc này rất có lãi nên chúng tôi đã mở rộng từ Mỹ sang Anh, và đang có kế hoạch bán sản phẩm ở Nhật Bản và Đức. Tôi đã làm ra đủ tiền để thuê một căn nhà ở Bỉ và sẽ dùng nó để ở và làm văn phòng cơ sở vì tôi vẫn tiếp tục di chuyển và mở rộng việc kinh doanh. Đi dù lượn ở Annecy, Pháp, với cảnh núi Alps của Pháp (Ảnh: Aileen Adalid) Lời khuyên của tôi để thành công chỉ đơn giản là làm theo 3 nguyên tắc quan trọng: Trước hết là hãy lợi dụng hệ thống mạng vì có vô cùng nhiều cơ hội để bạn có thể làm ra tiền. Do làm việc trên mạng với tư cách chuyên gia tự do, tôi có thể cạnh tranh với các đồng nghiệp trên thế giới mà tránh bị trả tiền theo giá của nước đang phát triển. Và qua việc kinh doanh trên mạng tôi có thể mở rộng nó rất nhanh. Có rất nhiều mặt bằng cơ sở của mạng để tối ưu hóa quá trình làm việc truyền thống như vận chuyển hàng và hậu cần; sử dụng hết chúng là hợp lý. Thứ hai là, ta hãy luôn luôn suy tính dài hạn để an toàn cho bản thân. Làm việc tình nguyện để được ăn ngủ không mất tiền (mặc dù đó là quan điểm của người du lịch thông thường) sẽ không phải là cách thức bền vững để du lịch. Hãy nghĩ làm thế nào để có được một công việc kinh doanh từ xa giúp bạn lúc nào cũng có việc trong khi di chuyển. Tôi đã gặp những người đi du lịch mà họ mở lớp yoga và có kế hoạch lập trường riêng của họ, hoặc dạy tiếng Anh và phát triển nó thành một nghề có thể làm từ xa. Thứ ba là, hãy kết nối với các chuyên gia và luôn có những nghiên cứu thích đáng. Tôi đã tạo được một cách chắc chắn để chủ động kết nối với các nhà kinh doanh và du lịch thích ứng. Khi là chuyên gia tự do cho công ty Thụy Điển, tôi đã nói chuyện không những với người phụ trách mà cả với giám đốc điều hành. Việc đó giúp tôi hiểu nhiều hơn về công nghiệp này dẫn tôi tới ý tưởng lập nghề kinh doanh từ xa. Tôi đã lợi dụng hoàn toàn các diễn đàn trên mạng để nói chuyện với những người hiểu biết và có kinh nghiệm trong lĩnh vực của tôi. Ngày nay tôi không còn làm việc cho một ai khác, và theo tôi nghĩ tôi đã đảm bảo được tương lai cho mình. Tôi đã xây dựng được giấc mơ của mình bất chấp những thách thức. Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Travel | Câu chuyện “tôi bỏ việc để đi du lịch như thế nào” của tôi thì khác với người khác. | Nay đây mai đó bằng ‘cuốn hộ chiếu yếu’ |
Thợ được cho nghỉ việc, chỉ còn chủ đi làm vì không có khách Cũng như nhiều cơ sở kinh doanh nhỏ trong các ngành dịch vụ khác, những người làm nails tại Anh hiện đang bị ảnh hưởng nặng nề do dịch Covid-19. Virus corona: Anh Quốc cứu trợ doanh nghiệp và người lao động ra sao? Virus corona: Khi nào hết dịch và cuộc sống trở lại bình thường? Virus corona: 40 trạm tàu điện ngầm London đóng cửa Một số chủ tiệm, người tự kinh doanh và người làm thuê cho các tiệm nails tại Anh Quốc cho biết về những khó khăn, quan ngại và hy vọng của họ trong thời kỳ dịch bệnh này. Không có khách vì dịch bệnh Trước những khuyến cáo của chính phủ Anh hạn chế đi lại và giảm tiếp cận xã hội trừ trường hợp tối cần thiết, các ngành dịch vụ như nhà hàng, hiệu làm tóc và ngành nails đang rơi vào tình trạng hầu như không có khách. Chị Thảo, chủ một tiệm nails ở Palmer Green, mạn Bắc London, cho biết hiện vẫn cố mở cửa nhưng cửa hàng rất vắng, hầu như không có khách và đã cho hai thợ nghỉ ở nhà được một tuần rồi. “Số lượng khách của mình giảm rất nhiều. Chắc một vài hôm nữa xem chính phủ quyết định ra sao rồi có lẽ sang tuần mình cũng sẽ phải đóng cửa. “Thợ thì cũng cho nghỉ rồi vì vắng thế này chả có đủ chi phí cho shop lấy đâu tiền trả lương. Mình mở cửa vì còn 1-2 khách quen đã lâu năm và cũng mong còn kiếm được đồng nào hay đồng đó. Cho thợ nghỉ vì một phần họ cũng sợ dịch và một phần thợ có đi làm thì cũng ngồi chơi không,” chị Thảo cho biết. Anh Nam, chủ tiệm nails ở gần thành phố Cambridge, cũng ở trong tình trạng tương tự. “Khách tuần trước giảm hơn 50% và bây giờ còn ít hơn nữa. Em có vài thợ nhưng mấy hôm nay cũng phải cho thợ nghỉ luân phiên rồi. Thợ họ cũng thông cảm vì phải cùng nhau cố gắng qua giai đoạn này." “Nhà có hai con nhỏ, hai vợ chồng cùng làm ở tiệm nên cũng lo lắm. Nếu tới đây trường học đóng cửa thì một trong hai vợ chồng sẽ phải ở nhà trông con." “Bên này bọn em đâu có ông bà mà gửi con nhờ trông giúp được, mà người ta cũng khuyến cáo không gửi con cho ông bà. “Nhưng thôi thế cũng được, đỡ phải trả tiền nhà trẻ, vì đằng nào cả hai đi làm cũng chẳng có khách,” anh Nam chia sẻ. Với những người tự kinh doanh và chỉ thuê chỗ trong một tiệm của người khác thì ngoài việc thu nhập gần như không có do không có khách, thì còn có lo lắng khác nữa. “Mình thuê đặt một, hai ghế làm móng chân, móng tay trong tiệm, nếu không đủ tiền trả tiền thuê chỗ cho chủ tiệm (mà họ cũng là người đi thuê nhà của người khác làm cửa hàng) thì chủ tiệm sau 1-2 tháng có thể đòi lại chỗ để cho người khác thuê,” chị Hà, có chồng là người tự kinh doanh nghề nails, hiện đang thuê chỗ tại một tiệm làm tóc ở mạn Đông London cho biết. “Thế nên mình vừa lo không kiếm đủ ăn lại vừa lo bị mất chỗ kiếm sống mà còn lo mất tiền đầu tư vì đã mua bàn ghế, dụng cụ và thuốc làm móng v.v... để làm nghề. Bán lại đồ lúc này thì làm gì có ai mua." “Mà nghề này thì khách ngồi quá gần nên cũng rất sợ, mình sợ thì khách cũng sợ chứ! Đấy, mình không đi làm hay tiệm mà họ không mở cửa nữa thì không có thu nhập để trả tiền thuê chỗ, thuê nhà, mà đi làm thì cũng sợ lây nhiễm, nhất là khi khách nói mới đi du lịch đâu đó về,” chị Hà nói. Hỗ trợ của chính phủ Hôm 17/3, chính phủ Anh công bố gói hỗ trợ trị giá 350 tỷ bảng Anh trong đó 20 tỷ bảng trợ giúp các doanh nghiệp nhỏ và 330 tỷ tiền cho vay không lãi nhằm vực nền kinh tế nước này trước tình trạng dịch bệnh. Đây có lẽ là một tin đáng mừng cho cộng đồng người Việt làm nails tại Anh. Chị Thảo là trong số những người mong muốn được nhận khoản hỗ trợ này: “Mình đang tìm hiểu thủ tục để xin tiền hỗ trợ của chính phủ. Nghe đâu chính phủ nói là doanh nghiệp nhỏ thì có thể xin hỗ trợ 10 ngàn bảng Anh. Còn doanh nghiệp lớn thì có thể được vay số tiền lớn hơn và không phải trả lãi trong sáu tháng." “Họ cũng nói sớm nhất là tháng Tư thì sẽ có thể được nhận tiền và mình tuy làm thủ tục nhưng cũng không biết có được không,” chị Thảo nói. Ngay sau khi có tuyên bố hỗ trợ doanh nghiệp của chính phủ, những người làm nghề nails tại Anh đã truyền nhau đường link trang mạng của chính phủ hướng dẫn việc xin tiền hỗ trợ. Anh Nam hy vọng nếu không xin được tiền trợ giúp trong gói 20 tỷ hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ thì xin được vay không lãi từ khoản 330 tỷ để có thể trụ được qua giai đoạn khó khăn này cũng là mừng rồi. Biển ‘Mở cửa’ vẫn sáng đèn nhưng tiệm không có khách Tuy nhiên với những người tự kinh doanh như chồng chị Hà thì việc xin trợ giúp từ gói hỗ trợ của chính phủ không phải là đơn giản, chị Hà cho biết. Vì sao Anh đột ngột thay đổi chính sách chống Covid-19 Đức: 'Cuộc chiến chính thức chống virus corona đã bắt đầu' Virus corona: Nước Pháp gắng sống xứng tầm thử thách “Nhà mình là self-employed (tự kinh doanh) thì chỉ có thể xin được Universal Credit (trợ cấp tối thiểu hàng tháng cho chi phí sinh hoạt dành cho người có thu nhập thấp hoặc mất việc tại Anh) mà để làm thủ tục xin được cũng rất khó vì phải chứng minh thu nhập trước Covid và sau Covid thì mới được,” chị Hà giải thích. Trong thời gian tìm hiểu, làm thủ tục xin và chờ đợi được nhận hỗ trợ của chính phủ cho chính họ thì nhiều người đã đang phải thương thuyết các giải pháp ‘bước đệm’ trước tình trạng dịch bệnh khiến không có khách hiện nay. “Vợ chồng mình đã nói chuyện với chủ tiệm về nợ tiền thuê chỗ nhưng họ chưa chịu vì họ nói còn tuỳ thuộc họ có xin được trợ cấp cho doanh nghiệp nhỏ từ gói hỗ trợ của chính phủ hay không,” chị Hà nói. Chị Thảo cũng cho biết đã bàn với chủ nhà xin trong thời gian một vài tháng tới đươc giảm tiền thuê nhà hoặc cho tạm ngưng trả tiền nhà rồi khi kinh doanh hoạt động trở lại sẽ trả bù nhưng hiện chủ nhà còn chưa đồng ý vì họ cũng phải đợi có xin được tạm ngưng tiền trả góp khoản tiền vay của ngân hàng mua nhà theo hứa hẹn của chính phủ hay không. Tăng cường chống dịch Khách làm móng cuối cùng trước khi tiệm đóng cửa từ ngày 20/3 Khi được hỏi với đặc tính của nghề nails, làm việc phải ngồi gần khách như vậy, những người làm nails có gặp khó khăn gì đặc biệt khi làm việc hay không, thì phần lớn đều cho biết nếu vẫn còn khách tới làm vào giai đoạn này thì hầu hết đều là khách quen, hay những người không quan ngại khi thợ đeo khẩu trang, và khách đều vui vẻ rửa tay theo yêu cầu của tiệm trước khi được thợ xem móng. “Trước Covid thì thường khách vào là xem tay luôn cho khách nhưng nay thì khách được yêu cầu rửa tay rồi mới xem và làm cho họ. “Còn đeo khẩu trang khi làm móng thì nhiều tiệm trước đây đã đeo khẩu trang rồi. Giờ thì không chỉ đeo khẩu trang mà còn còn đeo găng tay nữa,” chị Hà nói. Có tiệm thậm chí còn có cả khẩu trang cho khách. “Mình còn đủ khẩu trang để dùng cho thợ và cả cho khách nếu khách muốn nhưng có khách đeo, có khách không vì tây họ chẳng coi trọng việc đeo khẩu trang đâu. Mình ra đường, đi xe buýt đi làm, mình cũng đeo khẩu trang, nhưng người ta nhìn mình như nhìn người từ hành tinh khác ý. Mình cũng kệ, ai nhìn thì nhìn,” chị Thảo vừa cười vừa kể. Chị Châu, một thợ làm nails tại một tiệm ở khu Wimbledon, phía Nam London, thì cho biết “cửa hàng chỉ có đủ khẩu trang cho thợ như bọn em, lấy đâu ra cho khách. Mà có khi có cho khách thì họ cũng không dùng vì họ biết khẩu trang của mình sạch hay bẩn nên bọn em không cho khách chị ạ. Nhưng bây giờ trước khi làm là yêu cầu khách rửa tay cẩn thận.” “Nhiều người thân tại Việt Nam đang rất lo lắng cho những người sống tại Anh như bọn em nhưng mỗi nước có cách xử lý khác nhau. Chắc chủ tiệm em sẽ đợi xem các quyết định kế tiếp của chính phủ trong thời gian tới như thế nào rồi mới quyết định có đóng cửa hay không,” chị Châu nói thêm. Trước tình trạng bệnh dịch diễn biến nhanh như hiện nay, không chỉ cộng đồng người Việt làm nails tại Anh Quốc có tâm trạng lo lắng, bất ổn mà có lẽ đây là tâm trạng chung của người dân không chỉ tại Anh mà tại nhiều nước châu Âu khác. Bài do tác giả, sống tại London, gửi cho BBC News Tiếng Việt. | Làm móng tay, hay vẫn thường được gọi là làm nails, là một nghề rất phổ biến trong cộng đồng người Việt tại Anh. | Virus corona: Tiệm móng tay của người Việt tại Anh trong mùa bệnh dịch |
"Đã là người Việt thì sẽ không được ưa ở Campuchia," Hiền khẳng định Một trong số đó là Huỳnh Thanh Hiền, 30 tuổi, có bố mẹ đều là người Việt, sinh ra ở Campuchia, hiện là thợ làm móng ở thủ đô Phnom Penh. Thuộc thế hệ trẻ hiện đại, giao tiếp tốt, quen công nghệ, nói thành thạo tiếng Khmer và tiếng Việt, Hiền dường như đã có thể trở thành lớp người gốc Việt mới thành đạt tại Campuchia này. Nhưng thực tế lại không phải như vậy. Người Việt ở Biển Hồ Campuchia lên bờ rồi đi đâu? Nuon Chea qua đời: Nhìn lại liên hệ của Hà Nội với Khmer Đỏ 40 năm hậu Khmer Đỏ: Campuchia nghĩ gì về VN? Truyền thông viết ít nhiều về cộng đồng gốc Việt nghèo, không được thừa nhận ở vùng Biển Hồ, nhưng thanh niên có điều kiện hội nhập hơn như Huỳnh Thanh Hiền cũng vẫn sống bên lề xã hội Campuchia. 'Không được chấp nhận' Huỳnh Thanh Hiền sinh ra ở Campuchia, nhưng cô nói 'chưa bao giờ được hoàn toàn chấp nhận' ở đây "Đã là người Việt thì sẽ không được ưa ở Campuchia," Hiền khẳng định. "Khi còn bé, tôi không hiểu vì sao người Campuchia không thích tôi và người Việt Nam nói chung. Về sau khi lớn lên, tôi hiểu được một số lý do trong quá khứ, từ thời chiến tranh, người Campuchia luôn nghĩ rằng người Việt Nam có quyền lực, và vì thế luôn sợ mất đất về tay người Việt," Hiền vừa nói vừa lướt điện thoại trong một quán cà phê hiện đại ở Phnom Penh, nơi cô hay lui tới. "Con gái Campuchia mà có bạn trai là người Việt Nam thì gia đình sẽ không cho cưới. Đi thuê nhà, người Việt Nam thì họ không cho thuê nhưng nếu nói là người Trung Quốc thì cho thuê. Nhìn chung người Campuchia họ không thích mình nhưng không làm gì mình cả. Tôi vẫn có bạn Campuchia và vẫn chơi với họ bình thường. Chỉ khi nào cãi nhau thì họ sẽ nói mình là 'jun' - từ lóng, kiểu nói miệt thị ở Campuchia." "Tôi sinh ra và lớn lên ở đây. Tôi coi đây là đất nước của mình. Nhưng chưa bao giờ tôi cảm thấy mình được hoàn toàn chấp nhận ở đây. Tôi không biết mình thực ra là người nước nào," Hiền nói. Hiền và bốn người em đều sinh ra ở Phnom Penh nhưng không ai có giấy tờ hộ tịch Campuchia. Các em Hiền thậm chí không có giấy khai sinh vì đã bị chính quyền tịch thu trong đợt xét cấp lại giấy tờ cho 'người nước ngoài' năm 2017. Do không phải công dân Campuchia, theo luật nước này, cả năm chị em Hiền đều không được đi học các trường tiếng Khmer của chính phủ. Nhờ hoạt bát, giao tiếp tốt, Hiền có thể nói thông thạo tiếng Khmer nhưng không biết đọc và viết. Hiền chỉ học đến lớp Ba trường tư của người Việt, biết mặt chữ và làm các phép tính đơn giản, đủ để sống sót khi ra đời. Nhóm bạn của Hiền ở Phnom Penh phần lớn cũng là người gốc Việt và có chung câu chuyện không hộ tịch Campuchia, không bằng cấp. Họ chủ yếu đi làm thuê hoặc mở các dịch vụ cắt tóc, làm móng để sinh sống. Chưa từng có ai đặt được chân vào cơ quan nhà nước. Trở thành một nhân viên chính phủ là điều hoang tưởng. Chế độ Khmer Đỏ và bốn năm 'Cánh đồng chết' Nhà báo từng chiến đấu ở Campuchia nói gì? Ai từng trợ giúp Pol Pot và đồng minh? Không hộ tịch, không quyền cơ bản Huỳnh Thanh Hiền nói không có dự định gì cụ thể trong tương lai ngoài mong có giấy tờ Campuchia Khi chúng tôi liên hệ với Đại sứ Việt Nam tại Campuchia Vũ Quang Minh để nhờ ông giới thiệu một tấm gương người gốc Việt trẻ tuổi thành đạt tại Campuchia. Thông tin phản hồi của Đại sứ mà chúng tôi nhận được là: "Đến nay chưa có ai!" Vì sao cộng đồng gốc Việt tại Campuchia, với dân số ước tính lên tới hơn 180.000 người cho tới thời điểm hiện tại, không có ai thực sự vươn lên thành đạt? Vì sao hàng ngàn người, như Hiền, không được thừa nhận là dân Campuchia. Vì sao họ 'bị ghét'? Câu chuyện của chúng tôi với những người gốc Việt tại Campuchia quanh đi quẩn lại luôn quay về chuyện 'không được chấp nhận' và không hộ tịch. Trong chuyến thăm trường tiểu học Khmer Việt Nam tại tỉnh Preyveng, cách Phnom Penh 60 km, chúng tôi gặp ông Phann Sarin, Chủ tịch Tổng hội người Campuchia gốc Việt Nam của tỉnh. Ông Phann Sarin thừa nhận rằng "sâu thẳm, người Campuchia không thích người Việt. "Tình hình căng thẳng nhất là vào đợt tranh cử năm 2003, các đảng phái tuyên truyền, xuyên tạc, nói xấu người Việt để lôi kéo thêm phe cánh ủng hộ. Họ nói người Việt Nam xâm lược Campuchia, chặt đầu người Campuchia... Một bộ phận người Campuchia do hiểu biết thấp đã tin theo những điều này. Họ tìm cách hãm hại người Việt, thậm chí tìm cách giết. Có hai cha con đi đặt bẫy chuột đã bị họ phục kích bắt trói, đánh đập, rồi bỏ vào ghe để thả xuống một khúc sông vắng. May họ tỉnh dậy, tự mở trói được. Nhưng quá hoảng sợ, nhà đó đã bỏ chạy về Việt Nam. Bà con người Việt hoang mang dữ lắm." "Bây giờ đỡ nhiều rồi. Quan hệ giữa người Việt và người Khmer đã tốt hơn. Người Khmer giờ đã hiểu hơn, họ nhìn lại thực tế đã bị các đảng phái lừa gạt... Quanh đây người Việt sống lẫn với người Khmer hòa thuận, không có chuyện gì xẩy ra. Những người hiểu biết thì họ rất thương mến người Việt. Nhưng vẫn có một phần tử nhỏ vẫn tuyên truyền nói xấu... Và trong sâu thẳm thì có nhiều người Khmer không thích mình dù họ vẫn chung sống hòa bình với mình." Dân thành phố cũng có hơn? Việc không được hoàn toàn chấp nhận trong xã hội Campuchia đã để lại hậu quả nặng nề cho cộng đồng gốc Việt tại Campuchia. Trong trường hợp của Hiền, dù là dân thành phố nhưng cô cũng không có cơ hội vươn lên như hàng ngàn dân gốc Việt thất học khác ở các làng chài trên Biển Hồ. Do không có hộ tịch, cô không được hưởng một nền giáo dục đầy đủ, không có bằng cấp, không được đi khám các dịch vụ y tế của nhà nước, không được cấp hộ chiếu, không được đặt phòng khách sạn, không mở được tài khoản ngân hàng, không được đi bầu cử. Tóm lại, Hiền không được hưởng các quyền công dân Campuchia cơ bản mà cô cũng không phải công dân Việt Nam. Campuchia mua nhiều vũ khí Trung Quốc Vì sao tờ Cambodia Daily phải đóng cửa? Lào tuyên bố rút quân khi Hun Sen thăm Mekong cần xã hội dân sự và nhà báo Chuyện bị phân biệt đối xử dường như ảnh hưởng tới cả công dân Việt Nam làm việc tại Campuchia. Anh Nguyễn Văn Hào, quốc tịch Việt Nam, Hiệu trưởng kiêm giáo viên đứng lớp trường tiểu học Khmer Việt Nam ở Preyveng nói nguyện vọng của anh chỉ là được trả lương công bằng như các đồng nghiệp Campuchia. "Hiện nay lương của tôi là 150 đô la một tháng, trong khi tôi có bằng sư phạm. Các đồng nghiệp người Campuchia thì được gấp đôi, 300 đô la một tháng. Vì sao lại như thế?" Thầy Hào đặt câu hỏi. Thấy giáo Nguyễn Văn Hào hưởng mức lương bằng một nửa đồng nghiệp Campuchia Mâu thuẫn vì đâu? Một số nghiên cứu hiếm hoi mà chúng tôi tìm thấy chỉ ra rằng mâu thuẫn giữa người gốc Việt và người Khmer tại Campuchia đã có từ lâu đời, chí ít từ thời Pháp đô hộ Đông Dương (1863-1953), khi các làng chài của người Việt bắt đầu hình thành trên sông Mekong gần biên giới Campuchia. Sau đó vào những năm 1960, dưới thời ông hoàng Sihanouk, ông này cho phân chia lại các nhóm sắc tộc và đưa ra những chính sách mới về quốc tịch, trong đó người gốc Việt Nam vẫn là 'người nước ngoài'. Luật do vua Sihanouk ban hành năm 1954 quy định người sống ở Campuchia 5 năm sẽ được cấp quốc tịch Campuchia, với yêu cầu phải 'thuần thục' tiếng Khmer và phải 'đồng hóa đủ' về đời sống, văn hóa Khmer, theo nghiên cứu mang tên "A Boat Without Anchors" của Tiến sỹ Christoph Sperfeldt. Thế nhưng chính sách này vấp phải sự phản đối về mặt chính trị. Năm 1963, Quốc hội Campuchia tuyên bố không cấp quốc tịch cho toàn bộ người Việt tại đây do họ 'không thể đồng hóa nổi'. Đồng thời thành lập một ủy ban để tước quốc tịch của bất cứ ai 'không tôn trọng văn hóa của chúng ta'. Chính sách phân biệt đối xử này chủ yếu nhắm vào cộng đồng người gốc Việt tại Campuchia trong bối cảnh căng thẳng gia tăng với người Việt và chiến tranh Việt Nam đang tràn vào lãnh thổ Campuchia. Tiếp đó, là sự kiện năm 1979 khi làn sóng gần 200.000 người gốc Việt - những người chạy về Việt Nam để tránh nạn diệt chủng Khmer Đỏ (1975-1979) - quay lại Campuchia khi Khmer đỏ bị lật đổ. Theo nhà nghiên cứu Ramses Amer, trong số những người này, có người từng là lính chiến tranh Việt Nam, có người tới Campuchia tìm kiếm các cơ hội kinh tế, và có những người từng sinh sống tại Campuchia trước nạn diệt chủng. Nhưng dù họ là ai thì tất cả đều bị xem là một phần chiến lược của Việt Nam nhằm gây ảnh hưởng, thậm chí đô hộ Campuchia; và là đề tài chính trị chính của các nhóm đối lập tại Campuchia vốn lo sợ ảnh hưởng ngày càng tăng của Việt Nam. Từ đó cho tới nay, số phận người Việt tại Campuchia chưa bao giờ hết khó khăn. Họ bị tàn sát năm 1996, 1998, bị di dời từ nước lên bờ năm 1999, và hơn hết, luôn bị đối xử 'như người nước ngoài'. Vòng 'luân hồi' 'vô chính phủ' Luật Hộ tịch 1996 của Campuchia - là luật hiện hành - quy định định trẻ nào sinh sau 1996 và có bố mẹ là người nước ngoài sinh ra và sống hợp pháp ở Campuchia thì tự động được cấp hộ tịch Campuchia. Nhưng cho đến nay chưa có đứa trẻ gốc Việt nào sinh sau 1996 được cấp hộ tịch. Trong nghiên cứu mang tên "A Boat Without Anchors", Tiến sỹ Christoph Sperfeldt chỉ ra rằng trong nhiều trường hợp rất khó có được giấy tờ chứng minh cha mẹ của họ sinh ra ở Campuchia do thất lạc trong quá trình chạy nạn diệt chủng, hoặc do bị chính quyền tịch thu từ lâu. Thêm nữa, yêu cầu 'phải thông thạo tiếng Khmer' coi như 'viễn tưởng' bởi người Việt ở Campuchia chưa từng được đến một trường Khmer chính quy nào. Ngoài ra, cũng khó chứng minh được rằng thế nào thì người Việt được cho là 'chung sống hòa bình với cộng đồng Khmer và có thể quen với tập tục, văn hóa Khmer' hay có 'thái độ và hành xử đúng mực' như luật định. Không được cấp hộ tịch, dẫn đến không được đi học, dẫn đến mù chữ Khmer, dẫn đến không có nghề nghiệp ổn định, dẫn đến không vượt qua được điều kiện 'không trở thành gánh nặng cho chính phủ Campuchia' theo luật định, dẫn đến không được cấp hộ tịch…. là vòng quay bất tận nhiều đời nay của cộng đồng người Việt tại Campuchia. Ngày 1/7/2019, chính phủ Campuchia ban hành văn bản mới, hướng dẫn cấp lại giấy khai sinh cho cho người nước ngoài có thẻ thường trú khi 'họ có đề nghị xin'. Nhưng những người gốc Việt mà chúng tôi được tiếp cận cho rằng văn bản này cũng không giúp gì cho họ trong việc được cấp hộ tịch Campuchia. Hiện, hi vọng lớn nhất mà cộng đồng người gốc Việt đang bấu víu vào, là kế hoạch 'thẻ xanh' của chính phủ Campuchia. Theo đó, người nước ngoài cư trú hợp pháp ở Campuchia sẽ được lần lượt cấp thẻ xanh, vàng, hồng, trong vòng 7 năm. Và cứ mỗi hai năm một lần trong vòng 7 năm này phải đóng một khoản thuế thế thân. Sau 7 năm, người được cấp thẻ có thể làm thủ tục xin nhập quốc tịch Campuchia. Thế nhưng với Huỳnh Thanh Hiền, cô nói quy định này gieo hi vọng mong manh. "Tôi đã đóng thuế được hai năm rồi, nếu tôi có được cấp hộ tịch thì cũng phải thêm 5 năm nữa mà tôi đã 30 tuổi rồi. Cho tới khi đó tôi sẽ vuột mất thêm bao nhiêu cơ hội học hành, việc làm, đi lại. Chúng tôi sinh ra và lớn lên ở đây, lẽ ra cần được xem xét cấp hộ tịch ngay. Vì sao phải đợi thêm 7 năm nữa mới xem xét? Và sau 7 năm chính quyền mới 'xem xét' thôi chứ tôi có được xác định là đủ tiêu chuẩn để được cấp quốc tịch hay không thì không chắc. Với những người đã sống gần hết cả đời ở đây thì sao, họ có đợi nổi không?" Tôi đem băn khoăn của Hiền hỏi ông Nguyễn Văn Huệ, 65 tuổi, Phó Chủ tịch Tỉnh hội Người Campuchia gốc Việt Nam tại Preyveng. Ông Huệ sinh ra ở Campuchia và đã chờ được cấp hộ tịch Campuchia gần cả đời người rồi. Ông Huệ trầm ngâm không trả lời. Trong nghiên cứu của mình, Tiến sỹ Christoph Sperfeldt nhấn mạnh rằng việc cấp hộ tịch được xem là 'đặc ân của Vương quốc Campuchia'. "Trong bối cảnh xã hội và chính trị của một nước mà cả chính quyền và người bản địa đều không xem cộng đồng gốc Việt là một phần của xã hội Campuchia thì các thủ tục liên quan có vẻ không đáng tin. Có nghĩa là, kể cả khi người gốc Việt đáp ứng đủ các yêu cầu theo luật, họ cũng chưa chắc được chính quyền Campuchia cấp hộ tịch. Cấp hay không, phụ thuộc hoàn toàn vào người ra quyết định, vào kẻ nắm quyền, chứ không phải luật pháp. Và lịch sử quan hệ giữa hai cộng đồng người không cho thấy có ánh sáng lạc quan." | Trong khi đi tìm kiếm nhân vật cho loạt phóng sự về cộng đồng người Việt ở Campuchia, chúng tôi gặp những người trẻ tuổi 'vô chính phủ' khác không phải ở Biển Hồ, mà ngay trong lòng Phnom Penh sầm uất. | Người Việt thế hệ hai vẫn không được chính phủ Campuchia coi là công dân |
Việt Nam nói Trung Quốc tiếp tục điều nhiều tàu và phi cơ ra khu vực giàn khoan. Hôm 10/5/2014, tờ báo điện tử VnExpress của Việt Nam cho hay ngoài các phi cơ 'tuần tiễu', phía Trung Quốc tiếp tục điều 'tàu quân sự' ra khu vực giàn khoan được hạ đặt. "Không chỉ điều hàng chục tốp máy bay tuần tiễu, Trung Quốc còn đưa 79 tàu, trong đó có tàu quân sự ra ngăn cản tàu chấp pháp của Việt Nam trong khu vực đặt giàn khoan trái phép," VnExpress.net nói. Cùng ngày, tờ Quân đội Nhân dân Việt Nam dẫn lời lãnh đạo lực lượng Cảnh sát Biển Việt Nam khẳng định 'tình hình vẫn diễn biến phức tạp.' "Tình hình trên biển xung quanh khu vực Trung Quốc hạ đặt giàn khoan HD-981 vẫn tiếp tục diễn biến phức tạp. Ngày 9-5, Trung Quốc vẫn sử dụng tới 79 tàu thuộc 6 lực lượng hoạt động tại khu vực," Thiếu tướng Nguyễn Quang Đạm, tư lệnh Cảnh sát Biển Việt Nam được tờ báo Quân đội dẫn lời nói. "Đặc biệt đáng chú ý là Trung Quốc sử dụng 3 tàu quân sự, trong đó có tàu hộ vệ tên lửa 534, hai tàu tuần tiễu tấn công nhanh 752 và 753. Cùng với đó là 39 tàu chấp pháp, gồm 36 tàu hải cảnh và 3 tàu hải tuần, còn lại là tàu vận tải, tàu dịch vụ dầu khí và tàu cá." "Hành động của phía Trung Quốc rất chủ động, chuẩn bị phương án rất kỹ và luôn bố trí trên 70 tàu ở khu vực này," Tướng Đam nói thêm. Trước đó, hôm 8/5, Trung Quốc đã mở họp báo về vụ căng thẳng giàn khoan và đưa ra cáo buộc nói các tàu của mình đã "bị các tàu Việt Nam đâm húc 171 lần trong 5 ngày." Hôm thứ Năm, ông Dịch Tiên Lương, Vụ phó Vụ Biên giới Hải đảo Bộ Ngoại giao Trung Quốc, nói: "Chính tàu Việt Nam đã khiêu khích chuyện này. Chính tàu Việt Nam đã đâm vào tàu Trung Quốc". Ông Dịch Tiên Lương còn nói trong vòng 5 ngày, Việt Nam đã điều '35 tàu, đâm cản tàu Trung Quốc 171 lần' và cáo buộc trong số tàu Việt Nam 'có tàu vũ trang', trong khi về phía Trung Quốc 'chỉ có tàu dân sự' hoặc 'tàu công vụ không vũ trang'. 'Giải tán, ngăn chặn' Cuộc 'biểu tình chống TQ' sáng 10/5 ở Sài Gòn đã 'nhanh chóng giải tán'. Hôm thứ Bảy, có tin diễn ra một số cuộc 'diễu hành, phản đối' Trung Quốc liên quan vụ giàn khoan HD-981 ở vài nơi tại Việt Nam, trong đó có Sài Gòn và Hà Nội. Tuy nhiên, một blogger từ Sài Gòn phản ánh rằng kế hoạch dự kiến 'diễu hành' với khoảng một trăm người tham dự đến trước tòa lãnh sự Trung Quốc tại Sài Gòn để phản đối Bắc Kinh 'bành trướng' và 'xâm lược' đã bị nhà chức trách thu giữ 'khẩu hiệu', 'băng cờ' v.v... trước khi nhanh chóng diễn ra và 'giải tán' trước khu vực. Trước đó, cũng có tin vào chiều ngày 9/5, có 'hàng chục người' tham gia phản đối và 'giăng biểu ngữ' trước Đại sứ quán Trung Quốc ở Hà Nội. Trong đó, theo một số bloggers, một số người biểu tình khoác áo đồng phục với dòng chữ No-U, đã 'kêu gọi trả tự do' cho một số bloggers và nhà bất đồng như các ông luật sư Lê Quốc Quân, bà Bùi Minh Hằng và blogger Ba Sàm. Mặc dù 'có sự xuất hiện đông đảo' của lực lượng an ninh, cuộc biểu tình này đã diễn ra 'khá thuận lợi', theo phản ánh trên mạng xã hội của một số người tham gia. Sáng 9/5, cũng đã diễn ra một cuộc mít-tinh phản đối Trung Quốc của ngư dân Việt Nam ở huyện đảo Lý Sơn, thuộc tỉnh Quảng Ngãi, theo truyền thông trong nước. Buổi mít-tinh phản đối việc Trung Quốc 'đưa giàn khoan xuống gần quần đảo Hoàng Sa' do Nghiệp đoàn nghề cá các xã An Hải và An Vĩnh chủ trì có sự tham gia của gần 800 đoàn viên, vẫn theo truyền thông trong nước. Có tin, một số cuộc biểu tình, mít-tinh khác tại Việt Nam cũng đã được 'lên kế hoạch' vào ngày Chủ Nhật 11/5. 'Kêu gọi kiềm chế' 'Biểu tình phản đối TQ' ở Hà Nội chiều 9/5 đã không bị 'can thiệp'. Vu việc giàn khoan HD-981 của Trung Quốc được cho là đang làm nóng lên bầu không khí trong khu vực ngay trước thềm Hội nghị Thượng đỉnh lần thứ 24 của các quốc gia khu vực Đông Nam Á (Asean) sắp nhóm tại Myanmar. Hôm 9/5, Tổng Thư ký Liên Hiệp Quốc ông Ban Ki-moon đã đưa ra lời kêu gọi cả Việt Nam và Trung Quốc có các động thái 'kiềm chế tối đa' nhằm tránh căng thẳng trong khi tìm giải pháp cho vụ tranh chấp. "Ông hối thúc các bên liên quan kiềm chế tối đa và giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, thông qua đối thoại và sự tôn trọng luật pháp quốc tế, trong đó có Hiến chương Liên Hiệp Quốc," ông Ban Ki-moon được hãng tin AFP hôm thứ Sáu dẫn lời nói. Thông điệp của ông Ban được đưa ra giữa lúc tàu Trung Quốc và Việt Nam vẫn tiếp tục 'đối đầu' trên biển. Đại diện Chi đội kiểm ngư 3 của Việt Nam, ông Vương Mạnh Hòa, hôm 9/5 được các báo trong nước dẫn lời cho biết có thêm 3 kiểm ngư viên bị thương trong các cuộc đụng độ với tàu Trung Quốc, nâng con số bị thương từ phía Việt Nam lên 9 người từ khi căng thẳng bắt đầu. Vị trí đối đầu được tin là ở gần giàn khoan HD-981 của Trung Quốc, hiện đang được đặt ở phía nam đảo Tri Tôn thuộc quần đảo Hoàng Sa, cách đảo Lý Sơn 120 hải lý. Trong một diễn biến liên quan, ngày 9/5, ông Lê Khuân, Phó Chủ tịch Nghiệp đoàn nghề cá xã An Vĩnh, huyện Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi, cho biết một tàu cá của Quảng Ngãi đã bị hai tàu của Trung Quốc rượt đuổi và đâm trực diện, làm cho hư hỏng nặng khi đang khai thác hải sản gần Hoàng Sa hôm 7/5. Về phía mình, như tin đã đưa, Trung Quốc đã bác bỏ các cáo buộc của phía Việt Nam và nêu quan điểm cho rằng hoạt động của Trung Quốc tại vùng biển 'ngoài khơi Việt Nam' là "hoàn toàn hợp pháp lý và có cơ sở" vì đây là vùng biển "lãnh thổ không thể tách rời của Trung Quốc". "Trung Quốc sẵn sàng thảo luận với Việt Nam, nhưng điều kiện tiên quyết là Việt Nam phải chấm dứt quấy rối ngăn cản hoạt động của Trung Quốc và phải rút ngay tàu cùng người khỏi hiện trường," Vụ phó Bộ Ngoại giao Trung Quốc, ông Dịch Tiên Lương nói hôm thứ Năm. | Trung Quốc điều 'hàng chục tốp máy bay' đến khu vực giàn khoan HD-981 trên Biển Đông, theo truyền thông Việt Nam, trong lúc có tin diễn ra biểu tình chống Trung Quốc ở một số nơi tại Việt Nam. | 'TQ điều nhiều tốp phi cơ ra giàn khoan' |
Được biết đó là ông Phạm Chí Năng, 50 tuổi, trú tại Mê Linh, Hà Nội. Ông Năng có tên thánh là Giuse và là giáo dân thuộc giáo xứ Thường Lệ. Ông Phạm Chí Năng bị bắt chiều thứ Ba 16/9 vì đã tham gia đập phá tường rào bao quanh khu đất tranh chấp giữa giáo xứ Thái Hà và công ty may Chiến Thắng vào hôm 15/8. Như vậy trong vụ Thái Hà đã có tổng cộng tám người bị bắt tạm giam và khởi tố bị can về các tội 'Gây rối trật tự công cộng' và 'Hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản' theo các điều 245 và 143 bộ luật Hình sự Việt Nam. Nếu bị xử là có tội, những người phạm các tội trên có thể bị phạt tù cao nhất từ hai đến bảy năm. Nhà chức trách còn phát lệnh truy nã hai người khác, mà sau khi bị khởi tố đã bỏ trốn, là bà Ngô Thị Dung (54 tuổi) và ông Nguyễn Đắc Hùng (31 tuổi). Hôm 8/9 Thứ trưởng Bộ Công an Nguyễn Văn Hưởng được báo chí trích lời nói sẽ có biện pháp mạnh tay trong vụ Thái Hà. Ông Hưởng tuyên bố: “Những ai cố tình vi phạm, kích động, xúi giục hay gây rối sẽ bị xử lý nghiêm khắc". Chưa có hợp tác Trong khi đó, báo Hà Nội Mới của đảng bộ TP Hà Nội hôm thứ Năm có bài chỉ trích giáo xứ Thái Hà 'chưa thực sự hợp tác'. Sáng thứ Tư 17/9 Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Hồng Khanh đã có cuộc gặp linh mục Chánh xứ Vũ Khởi Phụng cùng một số linh mục Giáo xứ Thái Hà để tìm cách giải quyết vụ tranh chấp kéo dài liên quan tới khu đất 178 Nguyễn Lương Bằng. Tuy nhiên cuộc gặp đã kết thúc trong bất đồng, khi chính quyền tiếp tục khẳng định việc 'đòi đất' của nhà thờ là không đủ cơ sở pháp lý còn giáo chức Thái Hà thì nói văn bản mà nhà nước đưa ra là 'không đủ sức thuyết phục'. Báo Hà Nội Mới cho hay "quan điểm của các linh mục không có gì thay đổi, nghĩa là bằng mọi giá đòi bằng được quyền sử dụng khu đất, và chỉ chịu khuyên bảo giáo dân khi nào thành phố ra quyết định giao đất cho Nhà thờ Thái Hà". Về phần mình, ông Vũ Hồng Khanh khẳng định: "Nhà nước không xem xét lại chủ trương, chính sách và việc thực hiện các chính sách về quản lý nhà đất và chính sách cải tạo xã hội chủ nghĩa liên quan đến nhà đất đã ban hành trước ngày 1/7/1991". Tuy nhiên, UBND TP Hà Nội nói có thể cân nhắc 'nhu cầu chính đáng' của giáo xứ Thái Hà với điều kiện phía nhà thờ phải làm đơn, hồ sơ dự án theo đúng quy định của pháp luật về mở rộng cơ sở thờ tự. Trang web của Dòng Chúa Cứu thế Việt Nam cho biết giáo dân vẫn tụ tập đông người hàng ngày tại linh địa Đức Mẹ dựng trên phần đất tranh chấp để cầu nguyện. TNG, HanoiVụ Giáo xứ Thái Hà thật là loằng ngoằng. Tôi cũng không hiểu vì sao NN VN không thể giải quyết rõ ràng theo kiểu 3 mặt một lời. Nếu Giáo xứ Thái Hà đòi đất từ thời Pháp thuộc mà không đủ tính pháp lý theo luật pháp VN thì là không được, ngược lại NN VN cũng phải chứng minh cho giáo xứ Thái Hà thấy rằng mảnh đất ở công ty May Chiến Thắng là đất của NN, là đất của công, phục vụ cho những lợi ích chung của nhân dân VN. Pháp chiếm đất của VN thời đó muốn cho ai thì việc của Pháp. Nhưng khi người dân VN bằng cả xương máu của mình đánh đuổi chúng đi để giành lại lãnh thổ của mình thì đất đai lại thuộc về NN VN, người đân VN và nó phải được hợp thức hoá lại theo luật pháp hiện hành của NN VN. Ở góc độ là người ngoài cuộc tôi vẫn mong muốn có sự công bằng, minh bạch trong vấn đề này, cho dù ở thời đại nào đi nữa thì công lý vẫn luôn chiến thắng. BunhinNếu là một TT hay vị Vua thông thái thì đã giải quyết vụ Thái Hà xong từ lâu rồi . Người TT/Vua khôn ngoan ấy sẽ xử như sau: 1/ Chuộc lại đất của công ty may Chiến Thắng trả lại cho người dân Giáo xứ Thái Hà (và xin lỗi). 2/ Nếu không thể chuộc lại đất thì lấy cái tiền bán đất đó (hay trích ngân sách nhà nước nếu tiền đó không cánh mà bay mất tiêu) trao lại Thái Hà và nhớ là kèm theo lời xin lỗi chân thành . 3/ Nếu không thu hồi được đất, lại chẳng còn tiền thì quy hoạch một khu đất mới (tất nhiên là không phải đất nằm trên dãy núi Trường sơn) với sự chấp nhận của họ . 4/ Nếu không còn đất nữa thì xin trao đổi mảnh đất kia với nguyện vọng nào khác có thể bù đắp được cho Thái Hà . 5/ Nếu 4 giải pháp đó vẫn không giải quyết vấn đề thì xin từ chức để đấng anh tài khác thay mà giải quyết tiếp. Hoang, HNCó người nói: Pháp luật là do nhà nước và nhân dân đã tạo ra để xã hội này cân bằng và công bằng. Nói suông như con vẹt; Vậy sao cũng pháp luật đó mà xã hội ngày càng bất công đến thế? M TrungNếu tranh cãi sâu xa về vấn đề đất đai của nhà thờ thì cả 2 bên đều có đúng sai. Trước kia hầu hết những người theo đạo là những tiểu tư bản thân Pháp nhờ đó mà phát triển.Trong sự phát triển đó có không ít ảnh hưởng xấu đến dân tình thời Pháp thuộc. Cho nên khi cách mạng thành công nên việc điều chỉnh công bằng xã hội theo trật tự mới sẽ phải có một số thành phần bị thiệt hại. Nhưng so với những gì họ đã hưởng lợi trong chế độ cũ thì đó cũng là lẽ công bằng. Đừng vịn cớ đòi lại công bằng hay lý tưởng tôn giáo, kinh thánh không chỉ bảo con người ta làm điều nổi loạn vô văn hóa không xúi dục con người mưu cầu lợi ích mù quáng không rõ đúng sai. Nên nói gì thì nói vụ Giáo xứ Thái Hà nổi loạn không xuất phát từ tôn chỉ của tôn giáo mà nó từ động cơ gây rối và tham vọng của con người. Nếu không muốn nói là phản động công khai. Còn thực ra mỗi đất nước đều có những góc khuất về chính trị và chính sách nhưng đó chỉ là sự hy sinh để bảo vệ chế độ của đất nước đó. Nếu chỉ nhìn vào những điều tiêu cực thì thế giới này không có gì tốt đẹp. Mà phải nhìn vào đời sống chung của người dân. Những người có năng lực và có nhận thức đều có thể tự lo cho mình 1 cuộc sống no đủ. Không nên ăn mày dĩ vãng ỷ lại vào những điều viển vông mà chuốc vạ vào thân. Đừng có mạnh mồm chửi bới chế độ này chế độ khác mà hãy tìm hiểu xem chế độ ban cho là tốt hơn có thực sự trong sạch hơn không hay chỉ là cảm xúc của những kẻ bất mãn vô dụng. Tran Minh, TP HCMTôi được biết sự việc ở Thái Hà xảy ra đã lâu. Không biết nhà thờ Thái hà đúng hay chính quyền đúng. Nhưng tin chắc một điều, nếu chính quyền đúng thì vụ này đã bị họ xử êm đẹp từ lâu rồi. Nhưng vì sai quá, nên nay bắt người, mai bắt người để đánh đòn tâm lý cho dân sợ thôi. Tôi còn biết rõ, nhiều người đang ngồi chờ để "được" CA đến bắt. Vì họ tin rằng đây là cơ hội để làm chứng cho chân lý như lời Chúa dạy. Tín HữuLàm đơn, hồ sơ dự án theo đúng quy định của pháp luật để mở rộng cơ sở thờ tự rồi nhà nước xét theo nhu cầu chính đáng ư? Nếu được vậy thì giáo dân chẳng cần phải chịu gian khổ để đòi đất làm gì. Đó chỉ là một trong những kiểu nói, nói thật ra là mỵ dân của nhà cầm quyền. Theo nghị định về tôn giáo hiện hành (tôi không nhớ rõ số của nghị định, có ai biết xin nhắc giúp), nhà thờ có thể xin tu bổ, xây lại mới nhưng có qui định không được mua đất để nới rộng nơi thừa tự. Tự mua đất còn chưa được, nói gì đến chuyện xin xỏ. Với một ý đồ hạn chế tôn giáo như vậy thì không ai dại dột mà tin vào lời vào một ông chủ hà khắc, gian dối. ChangoVNNếu tôi đứng trong hàng ngũ chính quyền CS thì tôi sẽ không trả ... vì trả là chết vì từ cả tháng nay leo lẻo trên hệ thống tuyên truyền là giáo dân Thái Hà sai! Giờ mà trả thì chả khác nào "tự vả vào mặt mình" Biết là thế nhưng tôi ủng hộ Thái Hà tiếp tục theo đuổi vụ này đến cùng vì ... không đi thì sẽ chẳng bao giờ đến và những cơ sở tôn giáo được chính quyền "mượn" không biểt đến khi nào mới trả! Có lẽ đây là kiểu "mượn" chỉ duy nhất có ở VN. ConanSgTại sao ĐCS không để cho giáo dân Thái Hà một lần được nói trên báo, đài để xem họ nói có lý không? Giống như trên diễn đàn BBC nè. CS hay TB hay bất cứ ai cũng có thể phát biểu thoải mái nhưng người khác tin hay không mới quan trọng. Nếu giáo dân TH nói sai, vô lý thì tôi tin hơn 80 triệu dân VN sẽ tẩy chay họ. Lúc đó NN bắt giam họ hết thì nhân dân cũng ủng hộ. Neo-Nicky Hà NộiTrong hiến pháp quy định, đất thuộc chủ quyền của nhà nước Việt Nam, không thuộc bất kỳ một tổ chức, tôn giáo hay cá nhân nào cả. Nhà nước có quyền trưng thu bất kỳ lúc nào nhưng đảm bảo được đền bù một khu đất có giá trị tương đương! Giáo dân Thái Hà có quyền làm đơn xin cấp đất, chứ không thể biều tình hay làm bạo loạn lật đổ! Cả nước có 64 dân tộc và hàng chục tôn giáo khác nhau. Moi tôn giáo có quyền ngang nhau chứ không thiên vị tôn giáo nào hết. Nhất là Thiên Chúa Giáo! Freedom Sài gònVụ bắt người này phải nói là dùng biện pháp mạnh tay rồi đó cho dù bạn có oan đi chăng nữa thì họ sẽ dùng luật của riêng họ để bắt dù anh có chạy đằng trời nào. Những người mà lên án các tu sĩ và các cha Linh Mục theo tôi thì họ cũng chẳng biết sự thật ra sao ca, thật ra thì họ chỉ nghe được 1 đài vtv1 thôi nên họ đâu biết sự thật nó ra sao chứ những tin tức mà đúng sự thật thì giấu không cho phát hỏi thử người dân sao biết được chứ, điển hình như vụ bắt 2 nhà báo viết về vụ PMU18 đó why lại không đưa lên truyền hình và còn nhiều thứ nữa. Các bạn cũng đã từng biết triết lí của Mác Lênin rồi đấy những nước theo XHCN họ có bao giờ tin có Thượng Đế đâu và bây giờ cũng vậy. Tóm lại vụ tranh chấp ở Giáo Xứ Thái Hà chỉ là 1 chuyện! thôi chớ thực ra vẫn còn nhiều đất đai của tôn giáo vẫn bị Nhà Nước chiếm hồi năm 1975, dù sao tôi cũng mong rằng Nhà Nước ta nên thay đổi Triết Lí của Lênin đi. Tuấn Anh, Hải PhòngSao cứ phải ầm ĩ như vậy, cứ chiếu thẳng theo pháp luật mà làm. Pháp luật là do nhà nước và nhân dân đã tạo ra để xã hội này cân bằng và công bằng. Nếu như nhà nước ta , nhân dân ta hành xử theo pháp luật tôn trọng pháp luật thì đâu phải cãi nhau ầm ĩ như vậy. Pháp luật là phải nghiêm minh.! Mr NeoXin lỗi, khi các bạn nói nhà nước đuối lý và xuống nước nhượng bộ việc Thái Hà là sai hoàn toàn. Bạn bảo đập phá, tự nhiên chiếm đất là đúng ? Chính nhà nước ta vì áp lực tôn giáo, áp lực vantican mới nhượng bộ, chứ chẳng có gì sai cả. Đất của toàn dân mà một bộ phận đòi chiếm sở hữu thì làm sao ? Giờ hoặc là nhà nước giữ và xây lợi ích công cộng cho dân xung quanh sử dụng, hoặc là giáo xứ Thái Hà làm đơn xin phần đất làm nơi thiêng thờ cúng với được sự đồng thuận của giáo dân, và dân xung quanh. Tôi nhấn mạnh điều đó, vì chẳng ai thích làm hàng xóm với cái bọn suốt ngày mang cồng chiêng ra đánh, khua môi múa mép ảnh hưởng đến sinh hoạt của họ. Trần HiếuTôi rất tán thành với ý kiến của Anh Nhu, từ HN. Tôi nghĩ các giáo dân nên bình tĩnh và biết mình đang là công dân của nước nào, pháp luật luôn công bằng với mọi người, mà đặc biệt là pháp luật Việt Nam. Theo tôi nếu giáo sứ Thái Hà cần có diện tích làm nơi tôn nghiêm thì nên đệ dơn lên chính quyền địa phương (ở đây là thành phố Hà Nội) xin được cấp đất. Các giáo dân không nên gây rối làm ảnh hưởng trực tiếp đến chính các giáo dân, như bỏ bê công việc, không chăm sóc được gia đình... mà hãy về làm việc hàng ngày của mình không nên nghe theo một số phần tử bất hảo nào đo chỉ vị mục đích của họ. Qua phương tiện thông tin đại chúng thì chúng ta thấy Việt Nam đang trên đà phát triển và có một xã hội an toàn thế nào rồi chắc tôi không cần nhắc lại, hãy vì cộng đồng lương hay giáo cũng như nhau góp sức nhỏ của mổi cá nhận lại để xây dựng quê hương Việt Nam ngày càng giàu đẹp. Anthony N Thái LanThứ nhất, truyền thông nhà nước không được phép gọi những người công giáo tập trung tại Thái Hà những từ ngữ ám chỉ là kẻ gây rối, là tội phạm vì chưa có tòa án nào xét xử họ cả. Thứ hai, báo chí chỉ là phương tiện truyền thông nên phải và chỉ được quyền nêu lên/ mô tả những gì đang diễn ra chứ không được quyền nói giọng điệu của người có quyền phán xét. Thứ ba, truyền thông và các quan chức nhà nước không được phép gọi là đất của công ty Chiến Thắng, vì chưa có kết luận chính thức khi mà đất còn đang tranh chấp. Thứ tư, nếu nhà nước có cơ sở để bảo Thái Hà sai thì chỉ cẩn đơn giản đưa ra tòa xử và nếu đúng Thái Hà sai thì có quyền kết tội, phạt tiền và phạt tù những người có liên quan. Bốn thứ trên vẫn diễn ra chứng tỏ những người đang chịu trách nhiệm giải quyết vấn đề này từ chính quyền là vô cùng áp đặt, phi lý, vũ phu, kém hiểu biết. Và như thế, những anh chị nào trong diễn đàn này cứ "oang oang" kết tội thì cũng liệt vào hạng thiếu hiểu biết mà cứ nói càn, hơn nữa quý vị cứ nói "đất của nhà nước" cũng không đúng, vì nhà nước cứ luôn nói là đất của công ty Chiến Thắng. Cuối cùng chúng ta hãy đợi chân lý được sáng tỏ. Thái Hà không thành công thì cũng là một dấu chỉ cho thấy sự "yếu dần" của chính quyền Việt Nam nếu cứ quản lý và kiểm soát theo kiểu này. Chân LýDạo gần đây có một số xuyên tạc là giáo dân cho các Cha là sai,nhưng tôi,một người công giáo chân chính,khẳng định các Cha đã chọn con đường hoàn toàn đúng. Nếu các vị linh mục sai thì làm sao có hàng trăm,hàng nghìn giáo dân lại có thể nghe theo như vậy,và dĩ nhiên,con số này không chỉ dừng lại ở đó,mà hàng ngày nó được nhân lên bới tinh thần hiệp thông của các giáo xứ trên toàn quốc.Thứ hai,giáo hội VN đã tồn tại hơn 4 thế kỷ là nhờ sự lãnh đạo của các Đức Tổng,vậy nếu không có các luận cứ, luận điểm chính đáng, liệu các Đức Tổng có ra mặt như vậy không? THật tội nghiệp cho người dân VN đã bị những tờ báo không trung thực kia che mắt. Hãy nhìn và hãy nghe bằng tâm hồn Phan Tam Quang, Sài GònTôi là người Công Giáo, Công đân và không có ý định chống đối pháp luật. Từ hơn 1 tháng nay thấy nhiều phương tiện thông tin đại chúng tố cáo và buộc tội các Linh Mục và giáo dân Thái Hà vi phạm Pháp Luật và "kết án" họ trước khi điều tra và trước khi Tòa Án ra phán quyết. Tôi rất buồn. Tôi đồng ý rằng chúngta phải tôn trọng luật pháp. Tôi cũng tin rằng hầu hết những người Công giáoVN cũng mong nhưvậy. Tôi đồng ý rằng đất là do nhà nước (NN) quản lý. Nếu NN muốn trưng, thu, xung công thì phải có văn bản “thông báo” quyết định và bồi thường cho chủ sở hữu theo khung giá NN quy định. Trong vụ Thái Hà, nếu các cơ quan chức năng có thể đưa ra được bằng chứng hay quyết định thu hồi mảnh đất này thì đã chẳng có ai phản đối. Những “bằng chứng” do cơ quan có thẩm quyền cung cấp cho Thái Hà rất “bất nhất” và “không đúng pháp luật” (các bạn có thể vào google search hoặc đến nhà thờ Thái Hà, DCCT ở TpHCM xem bản photo trên bản tin). Hơn nữa tôi biết việc tranh chấp này đã được 12 năm và giáodân bắt đầu “biểu tình” (“cầu nguyện”, “tụ tập gây rối”) được 8tháng. Các bạn cho rằng việc đòi đất là sai vậy sai đâu? Nếu nói Thái Hà đòi đất thì sao không đòi cả Bệnh viện Đống Đa? Tại sao mảnh đất này lại bị Cty may ChiếnThắng bỏ hoang mười mấy năm qua? Tôi hy vọng các bạn hãy cùng tôi suy nghĩ, tìm hiểu và đừng vội kết án vì chúng ta cùng là người Việt Nam, cùng yêu nước và tôn trọng pháp luật. Chúc các bạn sức khỏe, an bình và hạnh phúc. SumucuTại Việt Nam không chỉ có riêng sự kiện Thái Hà mà hiện nay còn rất nhiều các vấn đề khác cũng bức xúc không kém như vấn đề nhà tái định cư, đền bù, giải toả chỉ thiếu một sự tổ chức lãnh đạo như Thái Hà mà thôi. Có lẽ cần phải có một sự đổi mới quyết liệt thì mới mong có sự thay đổi thực sự. Phạm ThịnhGx Thái Hà thì có lý, còn chính quyền thì có sức mạnh. Đây là cuộc đấu giữa chân lý và sức mạnh đàn áp. Nếu để càng lâu thì phía chính quyền sẽ càng bất lợi. Tôi nghĩ rằng, chính quyền sẽ thắng, vì chân lý hiện chưa có chổ đứng vững chắc trên nước VN, nhưng với một giá rất đắt là đánh mất niềm tin của người dân vào sự thức thi công lý,công bằng và bình đẵng. Vô danhTranh chấp đất ở Thái Hà là một sự kiện pháp lý cũng giống bao nhiêu sự kiện pháp lý khác, lúc nào nhà nước cũng cho là họ đúng pháp luật nhưng giải thích như thế nào để người dân tâm phục khẩu phục thì họ khôg quan tâm. bởi cái mà họ quan tâm duy nhất là họ được quyền tồn tại để thống trị xã hội, để áp đặt tiếng nói độc quyền của họ mà thôi Van, SaigonThú thật tôi cũng chỉ là 1 người dân bình thường, sống trong đất nước VN ai cũng là con dân VN, ai cũng yêu nước cả. Những những gì vừa xảy ra khiến tư tưởng ấy trong tôi dần mất đi. Các bạn đừng vội lên án các tu sĩ Công giáo. Các bạn đừng tưởng chỉ có các bạn học cao, họ còn học cao gấp mấy lần các bạn. Dĩ nhiên họ hiểu vấn đề pháp luật, nhưng vấn đề lần này không đơn giản chỉ là đòi đất từ thời Pháp thuộc, cũng không phải họ cho đất rồi lại đòi đất, cũng không thuộc dạng cải cách ruộng đất của Nhà nước. Nếu như thế họ đã chẳng làm càn. Họ làm như thế chắc chắn vì có những uẩn khúc, mà các bạn không được nghe trên các phương tiện truyền thông của nhà nước, rồi thời gian sẽ trả lời và làm chứng cho sự thật. Anh Nhu, HNLịch sử phát triển của loài người đều có những mốc thời gian cần được tôn trọng. Khi một tầng lóp giai cấp nào đó cướp được chính quyền thì mọi luật lệ do họ lập nên để cai trị đất nước và mọi người đều phải tuân thủ, nếu không thì sẽ khởi loạn. Những người không chịu tuân thủ chính là những người muốn đặt mình ngoài cái vòng kim cô đó. Tức là muốn nổi loạn làm lại cái luật lệ khác. Tôi thành thật khuyên các linh mục giáo xứ Thái Hà hãy khôn ngoan như Phật giáo. Họ cứ theo trình tự, theo nhu cầu của họ mà đệ trình thì chính quyền đã cấp gần trăm ha ở Ninh Bình, thật hoành tráng. Bằng không thì những nhà cầm quyền có nhiều cách thức để chuyên chính vô sản với ngay cả linh mục hoặc ngay cả đức giám mục nếu không tuân thủ luật pháp và bị khép vào tội kích động xúi dục nổi loạn. Sẽ có đủ bằng chứng khi cần thiết. Chính quyền Việt nam không bao giờ và không cần dùng xe tăng... như Thiên An Môn nhưng các biện pháp sẽ hiệu quả hơn nhiều. Tôi kêu gọi giáo dân hãy tỉnh táo đừng vì ý thích của một vài linh mục mà làm cho tôn giáo của mình một lần nữa bị nhân dân và nhà cầm quyền Việt Nam cô lập. Thật ra thì 6 triệu giáo dân cần nghĩ đến tín ngưỡng của mình và bản thân mình trước và động viên nhau làm đúng trình tự thủ tục đề nghị được cấp đất. Nếu cứ ngoan cố đòi bằng được chỗ đất đó chẳng khác gì nói chính quyền này giải tán à? Kẻo không thì số giáo dân của ta không thể so được với hơn 85 triệu người dân Việt. QuangTôi nghĩ chính quyền nên kiên trì vận động bà con giáo dân, không nên dùng biện pháp mạnh. Tất nhiên phải có phương pháp "lạt mềm buộc chặt". Nhất định không nhượng bộ, sẽ trở thành những tiền lệ khôn lường. Tôi không đồng ý với một số người cho đây là sai lầm. Thử hỏi đất từ thời Pháp đến nay mà còn đòi lại thì có nước VN loạn mất vì có đến hàng triệu đồng bào VN, dù là giáo dân hay Lương, đều hiến của cải vật chất, đất đai, ruộng nương cho chính quyền. Bây ai giờ ai cũng đòi lại thì còn ra thể thống gì ? Người Công giáo chắc chắn hiểu điều này. Vu Van TuanBất cứ ai cũng có những sai lầm trong đời kể cả Bác Hồ - dẫn dắt Nhân Dân VN vào con đường cải cách ruộng đất, làm cho con người VN tàn lụi & khổ đau, đất nước VN điêu tàn, nhưng cuối cùng Bác cũng nhận ra được là mình sai. Sau khi Bác mất, Các đồng chí lãnh đạo tiếp theo lại sai lầm, cũng lại ruộng đất & HTX, CNXH - lại thêm gần 20 năm sai lầm nữa (1969 - 1987), nền KT VN, con người VN lúc đó, tham nhũng lúc đó... ai cũng biết là nó kinh khủng thế nào? Ngày nay, chúng ta có đầy đủ điều kiện để phát triển cơ sở hạ tầng, để đô thị hóa ... Chúng ta cũng nên xem xét việc trả lại đất cho những chủ thể mà chúng ta đã mượn trước đây, việc này thể hiện sự tôn trọng công bằng & chân lý, biết ơn đối với những ai giúp đỡ mình, mặt khác cũng làm thay đổi hình ảnh vốn chẳng mấy tốt đẹp với các nước. Cha mẹ muốn cho con cái tôn trọng, ngoài việc yêu thương chúng, làm gương tốt, còn phải biết lắng nghe, hiểu biết, tôn trọng chúng & tôn trọng sự thật. Muốn được bạn bè yêu mến hết lòng, bạn cũng phải chân thành & hết lòng với bạn mình. Tôi cho rằng, Lãnh đạo Hà Nội nên ngồi lại với nhau xem xét trả lại cho người ta, bỏ ra 50% thời gian để nghĩ cho đất nước VN, nghĩ cho cái chung, chắc chắn sẽ có những thay đổi tích cực. Cái tôi & bảo thủ làm cho con người ta mù mờ, ích kỷ sẽ dẫn đến những sai lầm, mà "họa thì vô đơn chí" nên sẽ kéo theo những sai lầm khác và khác nữa nghiêm trọng hơn. Người Công giáo ở VN không biết có được 10 triệu không, nhưng Chính phủ mà làm mất lòng dân là đi sai chủ trương của đảng - hậu quả khó lường, điều đó có nên không? Mai Lan, HNChính nhà nước không đủ bằng chức hợp pháp để tước đoạt quyền sử dụng của Dòng Chúa Cứu Thế tại Thái Hà nhưng lại không muốn chấp nhận sự thật đó và dùng áp lực để đối thoại. Vụ án này sẽ còn ly kỳ vì trị giá bức tường bị phá đổ là 3,4 triệu và chính quyền đã bắt 6 người. Tuy nhiên dòng người về Thái Hà vẫn không giảm bớt mặc dù công an dùng nhiều biện pháp ngăn chặn. Mọi người hãy tới mà xem và sẽ hiểu tại sao báo chí quốc doanh ngày càng mất độc giả. Xicakimtran, HanoiGiáo xứ Thái Hà đòi cái mà chánh quyền không trả được. Rõ ràng mục tiêu sau cùng của họ không phải là đất mà là tạo tình hình bất ổn. Họ đã thành công, tiếp sau Thái Hà sẽ còn nhiều Thái Hà khác cho đến khi Vatican đặt tòa Khâm ở Hà Nội. Long Bien, HanoiChúng tôi đã quá chán với việc làm của những giáo dân này rồi. Ở đâu họ cũng đòi nào là trường mầm non, trường học khu vui chơi công cộng ...Tôi chơi với nhiều bạn bè theo đạo và họ có quan niệm sống tốt đời đẹp đạo, tôi cũng thấy được điều đó ở họ. Nhưng giáo xứ Thái Hà thực sự đã làm mất đi quá nhiều hình ảnh tốt đẹp của giáo dân trong con mắt người dân thủ đô cũng như cả nước. Ở Việt Nam có câu " mua danh ba vạn bán danh ba đồng " thật chẳng sai. Mai HuyCác người phê phán các Cha ở Thái Hà là vì các người không biết sự thật đang diễn ra ở đó! Đọc kỹ bài báo này đi, các người sẽ rõ. Nhà Nước thấy mình đuối lý nên mới nói "sẽ xét cân nhắc nhu cầu chính đáng của giáo xứ Thái Hà" mà thôi! Sự thật sẽ được lịch sử kiểm nghiệm. Các người cứ chờ xem. Dân nguNếu nhà cầm quyền có lý có chứng thì không thể để vụ việc lùm xùm một thời gian dài mà vẫn chưa có lối ra. Đó không phải là phong cách của Hà Nội. Còn ai đó bảo "trước thế kỷ 16 Công Giáo VN chưa tồn tại thì nguồn gốc đất trên không thuộc về Công Giáo" thì xin đừng có cùn, dốt và (vẫn) mị dân như vậy. Người Công Giáo không tranh chấp đất cho riêng mình; họ chỉ đang bênh vực cho công lý, cho sự thật đã và đang bị chà đạp mà thôi. "Phúc cho ai bị bắt bớ, giam cầm, chết chóc vì lẽ công chính; vì nước trời là của họ". Bach Loc, HanoiTôi thấy phải cám ơn Thái Hà vì tôi đã biết cách nghe thông tin nhiều chiều và đúng sự thật hơn. Từ trước đến giờ, truyền thông chỉ đưa tin nhằm phục vụ lợi ích của những kẻ cầm quyền, vì thế truyền thông và báo đài không ngần ngại dựng cớ, bằng chứng giả. Thật buồn vì có bao nhiêu người vẫn ngây thơ nghe tin chỉ qua mấy bản tin thời sự giả tạo và mấy bài viết theo sự chỉ đạo đến triệt để. Chẳng lẽ vụ nhà báo liên quan tới PMU18 không khiến độc giả phải suy nghĩ ư? Mr NeoKhông bao giờ thương lượng, tranh luận với việc đòi đất của giáo dân. Nếu cần thiết cứ bắt về hành vi vi phạm pháp luật. Nếu bạn nhượng bộ, sau này có khi chính nhà của bạn sẽ bị giáo dân kéo đến đập phá và đòi lại vì bảo đó là đất thiêng. Không bao giờ có ngoại lệ trước pháp luật. Phu, HCMCViệc bắt bớ giáo dân nhằm làm cho họ sợ mà chùn bước trong việc đòi hỏi chính đáng, nhưng CS đâu có biết hiện nay có biết bao giáo dân đang mong được bắt, mong được tử đạo trong sự kiện này.Vụ Thái Hà không đơn thuần chỉ là việc đòi hỏi công lý, và sự thật của riêng một Giáo xứ mà chính chính là của toàn giáo hội Việt Nam hiện nay.Việc thất hứa của chính quyền trong vụ Tòa khâm sự là kết nẩy sinh vụ Thái Hà. Có lẽ giáo dân sẽ không còn dễ bị mắc lừa như các lần trước. Bui Van CuongThật vô lý khi ai đòi đất thì phải giao trong khi đất thuộc sở hữu nhà nước, sở hữu toàn dân. Ngay cả đất ruộng, đất ở cũng thuộc về nhà nước, nhà nước cho dân thuê. Cứ 18 năm là nhà nước thu hồi và chia lại đất. Mà trước thế kỷ 16 thì Công giáo chưa tồn tại ở VN, vậy thì nguồn gốc cũng không phải của Công giáo. Công giáo VN nên cải cách thích nghi với xã hội thì hơn. Cứ phụ thuộc Vatican làm gì? Hanh VX, Long AnChỉ khi nhà nước do chính quyền Cộng Sản mới quy định đất đai thuộc sở hữu nhà nước tức là sở hữu toàn dân, nhà nước chỉ đứng ra với vai trò quản lý. Các giáo dân, giáo xứ cũng là con dân Việt Nam nên họ cũng có quyền sở hữu như bao tổ tức cá nhân khác. Thật vô lý khi nhà nước thu hồi quản lý bất công, không đúng pháp luật thì làm sao mà các giáo dân giáo xứ với vai trò sở hữu tập thể không đòi cho được. Tôi thấy họ có đủ chứng cứ về mặt luật pháp để đòi, và nhà nước cũng không có các quy định thuyết phục về mặt pháp luật thì nên giao đất cho họ là hợp tình hợp lý. Xin tất cả chúng ta đừng có ý nghĩ sai về Đạo Công giáo. Đừng có thiên vị một cách thái quá các bạn ạ. Quang, SGBắt thì dễ, nhưng phải xử công khai và phải đủ cơ sở pháp lý thì mới thuyết phục được mọi người. Giáo dân đa số là những người hiền lành chất phác, họ không có quyền lợi gì khi đi đòi đất cả, đòi đất chỉ có lợi cho một số ít người. Mà nếu vụ Thái Hà các Cha đòi được thì tôi tin chắc phải trả cả nước VN này cho các Cha quản lý mới phải! | Công an Quận Đống Đa vừa bắt giam và khởi tố bị can thêm một giáo dân vì tội 'Gây rối trật tự công cộng' trong vụ giáo xứ Thái Hà. | Bắt thêm người trong vụ Thái Hà |
Được một đứa trẻ thiết kế và dành cho những đứa trẻ, ứng dụng trên điện thoại thông minh của cô bé, có tên gọi là Minor Mynas, đã kết nối trẻ em trên khắp thế giới với một mục đích cụ thể: để học tiếng mẹ đẻ của nhau. Bí quyết học ngoại ngữ cực nhanh Có thể học được tới 30 ngoại ngữ không? Cách học ngoại ngữ 'mới và hay nhất' lúc này Yip là hiện thân của những cô cậu bé toàn cầu hóa, được kết nối với nhau bằng kỹ thuật số của thế hệ trẻ nhất ngày nay vốn lớn lên với những điều kiện đặc biệt của thế kỷ 21 - với công nghệ kết nối mọi người trên thế giới lại với nhau, với cộng đồng toàn cầu ngày càng đa dạng về mặt văn hóa và sự xuất hiện của các ứng dụng và các trò chơi mang tính giáo dục. Liệu sự kết hợp của những nhân tố này có tạo ra một thế hệ có khả năng đa ngôn ngữ nhất từ trước đến nay? Thế giới đa dạng hơn Sự đa dạng về văn hóa đang tăng lên trên toàn cầu, nhất là do mức độ di cư quốc tế ngày càng tăng, giáo sư Steven Vertovec, giám đốc điều hành của Viện Max-Planck nghiên cứu về Sự đa dạng Tôn giáo và Sắc tộc ở Göttingen, Đức, nói. Ông chỉ ra Bản báo cáo Di cư mới nhất của Liên Hiệp Quốc vốn cho thấy 258 triệu người đang sinh sống ở một quốc gia khác bên ngoài quốc gia mẹ đẻ của họ - tăng lên 49% kể từ năm 2000. Thế hệ trẻ nhất này đang lớn lên ở một thời đại lịch sử đem đến rất nhiều cơ hội. "Do đó mà có nhiều người hơn, đến từ những thành phần đa dạng, đang kết nối với nhau ở các thành phố trên khắp thế giới," ông nói. "Điều này sẽ tiếp tục ở quy mô toàn cầu." Sự di dân ngày một tăng này, nhất là ở các thành phố, đã đưa những người có nền tảng văn hóa và ngôn ngữ đa dạng tiếp xúc gần gũi với nhau. Liệu một thế giới ngày càng đa văn hóa có dẫn đến một thế hệ đa ngôn ngữ? Nhiều khả năng nó sẽ góp phần tạo ra một môi trường có nhiều cơ hội để học ngoại ngữ, Angela Creese, giáo sư về ngôn ngữ học giáo dục tại Đại học Birmingham, nhận định. Điều mà nó có thể tạo ra là sự định hướng tích cực đối với các khác biệt, cả về mặt văn hóa và ngôn ngữ, do đó mà mọi người ngày càng nhiều khả năng trở nên sáng tạo và quan tâm đến các ngôn ngữ khác." "Họ có sự kết nối và tiếp cận với các tài nguyên về ngôn ngữ - họ sẽ không phải vật lộn với nó trong một môi trường đơn ngữ nơi mà mọi người cảm thấy hơi căng thẳng với các ngôn ngữ khác." Vui vẻ rượu bia có làm tăng kỹ năng ngoại ngữ? Người thông minh thường muốn hợp tác? Bí mật đáng buồn của sự thành công Thế hệ trẻ nhiều khả năng sẽ nói thêm một ngôn ngữ khác bên cạnh tiếng mẹ đẻ "Tôi nghĩ điều chắc chắn đúng, ít nhất là ở châu u, là những người trẻ biết nhiều ngoại ngữ hơn trước đây," bà Antonella Sorace, giáo sư về ngôn ngữ học phát triển tại Đại học Edinburgh, cho biết. Bà chỉ ra một nghiên cứu hồi năm 2011 cho thấy 77% những người trong độ tuổi dưới 40 ở các nước EU nói nhiều hơn một ngôn ngữ. "Con số này giảm dần trong các nhóm độ tuổi kế tiếp, với tỷ lệ thấp nhất được ghi nhận ở những người trong độ tuổi 55-64," bà nói. Tỷ lệ này ở mức cao ở những người đi làm trẻ tuổi có trình độ học vấn cao. Điều này cho thấy ít nhất các công ty đang đặt nặng vấn đề học ngoại ngữ ở nhân viên, nghiên cứu cho hay. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng do quá trình toàn cầu hóa đã tạo ra tăng trưởng kinh tế ở những quốc gia kém phát triển, cũng như thúc đẩy việc đi lại vì mục đích công việc và giải trí, nhiều người đang nói nhiều ngôn ngữ hơn, nhất là tiếng Anh. Ở Mỹ, một con số kỷ lục là 65,5 triệu người dân nói một ngôn ngữ khác ở nhà, một tỷ lệ đã tăng gấp đôi kể từ năm 1990. Nhiều người trong số những người này không phải là người nhập cư: nghiên cứu chỉ ra rằng phân nửa sự tăng trưởng những người nói ngoại ngữ kể từ năm 2010 là những người sinh ra ở Mỹ. Ngoài ra, nghiên cứu cũng nhận thấy gần một trong bốn học sinh trường công ở Mỹ nói một ngoại ngữ, một tỷ lệ cao hơn tỷ lệ trung bình đối với tất cả các nhóm độ tuổi khác. Một xu hướng tương tự cũng đang diễn ra ở Canada, nơi số lượng người nói một ngôn ngữ nào đó mà không phải là tiếng Anh hay tiếng Pháp đã tăng thêm 14.5% kể từ năm 2011. Tom Roeper, một giáo sư về ngôn ngữ học tại Đại học Massachusetts ở Amherst, nói rằng chẳng bao lâu nữa các lớp học trên khắp thế giới sẽ có nhiều hơn những trẻ em có khả năng nói tổng cộng ít nhất là sáu ngôn ngữ tính trong cả lớp. Ông đề cập đến ý tưởng về 'lớp học xuyên ngôn ngữ' mà ở đó các học sinh nói các ngôn ngữ khác nhau có thể từng bước tiếp nhận ngôn ngữ của các bạn trong một môi trường lớp học ngày càng đa dạng. "Các thầy cô nên nghĩ ra cách tận dụng yếu tố này trong lớp học," Roeper nói. "Liệu một giáo viên sẽ làm gì khi phải đối mặt với một đám các học sinh châu Phi, Thổ Nhĩ Kỳ hay châu Á? Thách thức mà các giáo viên phải đối mặt là nghĩ ra cách để vận dụng điều đó vào lớp học." Kết nối trong chớp mắt Một nhân tố nữa cũng góp phần tạo nên thế hệ đa ngôn ngữ trẻ tuổi ngày nay? Bất cứ những cô cậu thiếu niên nào có một chiếc điện thoại di động thông minh có kết nối Internet có thể trò chuyện video với bạn bè nói các thứ tiếng khác nhau ở phía bên kia thế giới. Hai mươi năm trước, không ai có thể tưởng tượng ra được chuyện như thế. Những quy tắc ăn mặc có ý nghĩa với phi hành đoàn Hoa Kỳ thu hút người nước ngoài ở Châu Âu sau Brexit? PowerPoint: 'cây đũa thần' hay tội đồ nơi công sở? Viện Nghiên cứu Pew cho biết ở Mỹ, 57% các em trong độ tuổi thiếu niên kết bạn trên mạng với 'mạng xã hội và các trò chơi điện tử trực tuyến là kênh kỹ thuật số thông thường nhất để gặp gỡ bạn bè'. Không có gì ngạc nhiên khi ứng dụng của Yip đánh vào xu hướng hành vi này ở những người trẻ. "Mãi đến cách nay chưa lâu, kết bạn bằng một ngôn ngữ khác là cả một nỗ lực," Sorace cho biết. "Anh cần phải đi đến nước khác, ở đó một thời gian và được ba mẹ tổ chức cho chuyến đi đó - giờ đây việc đó trở nên dễ dàng hơn rất nhiều với tất cả các phương tiện công nghệ này." Chơi game để giỏi ngoại ngữ "Giáo dục giải trí" để vừa học vừa chơi không phải là cái gì mới mẻ. Các trò chơi điện tử có định hướng giáo dục - chẳng hạn như trò The Oregon Trail - đã có hàng chục năm nay. Tuy nhiên với internet và các thiết bị thông minh cầm tay, cách giáo dục bằng các công nghệ hiện đại như thế này đã đạt đến tầm cao mới: hàng trăm ứng dụng học ngôn ngữ đã biến việc học tập thành trò chơi game khiến cho mọi người thuận tiện luyện tập khi đang di chuyển và có giá rẻ hơn những trò chơi điện tử đắt đỏ trên máy tính. Chúng cũng có đông đảo người dùng: Duolingo - có lẽ là trò chơi nổi tiếng nhất - có 200 triệu người dùng toàn cầu; một trò chơi khác, busuu, có hơn 80 triệu. Có tiền thì không gì là không thể? Nét tích cực của nhịp sống quay cuồng Cuộc chơi 'phá hoại thời chiến' nơi công sở thời bình Sự xuất hiện của những ứng dụng rẻ tiền hay miễn phí giúp cho việc học hành trở nên vui vẻ có tác động to lớn đối với trẻ em, mà, khác với người lớn, không phải lúc nào cũng biết được là mình đang học cái gì đó trong khi thực sự là các em đang học. Các chuyên gia chỉ ra rằng trẻ em học ngầm rất tốt (tức là làm những việc như chơi game nhưng không hề biết là mình đang tiếp nhận thông tin hay rèn luyện kỹ năng), thay vì học nghiêm túc (trực tiếp đến lớp học và làm các bài luyện tập giáo viên cho trong môi trường được hướng dẫn). "Đó là lý do tại sao công nghệ này có tác dụng," Sorace nói với ngụ ý nhắc đến các ứng dụng và các trò chơi. "Các em sẽ bị cuốn hút vào những thứ mà các em thích và trên thực tế các em đang học một ngôn ngữ khác." Khi trẻ em bước vào tuổi thiếu niên, các em sẽ có ý thức về bản thân hơn và lo sợ mắc lỗi trước mặt người khác. Đó cũng là chỗ mà công nghệ phát huy tác dụng, Matthew Maclachlan, người đứng đầu bộ phận kỹ năng xuyên văn hóa của Learnlight, một diễn đàn hướng đến việc người lớn học một ngôn ngữ thứ hai có trụ sở ở Anh, nói. "Bạn không đứng trước một lớp học gồm 29 thiếu niên tuổi teen khác trong lúc bạn đang chia thì động từ," Maclachlan nói. "Mà bạn đang làm công việc đó trong môi trường trên mạng nơi bạn nhận được phản hồi tức thì và tôi có thể thử nghiệm. Bạn sẽ dễ dàng suy đoán hơn bởi vì đó là chiếc máy tính. Khi bạn luyện tập với một người thật, bạn sẽ không đoán mà sẽ chỉ nói là 'Tớ không biết." Bất chấp nhiều cách mới mẻ mà công nghệ có thể hỗ trợ cho các em nhỏ lớn lên trong một thế giới ngày càng đa dạng và gắn kết, các chuyên gia cho rằng công nghệ chỉ phát huy vai trò tốt hơn để bổ sung, chứ không phải thay thế sự tiếp xúc trực tiếp trong đời thực. Giới hạn của công nghệ Và khi chúng ta nhìn vào việc học ngoại ngữ, các ứng dụng học vẫn cần được xem như là công cụ hỗ trợ. Những em dùng Duolingo có thể có điểm số tiếng Pháp, tiếng Đan Mạch hay tiếng Hungary đáng tự hào, nhưng nếu các em thật sự muốn tiến bộ, sẽ đến lúc các em cần phải thực tập với người bản ngữ. "Tôi có thể lên Skype với giáo viên ở Mexico City và tôi có thể trò chuyện thật sự với một người bản ngữ," Maclachlan. "Tôi có được những giáo viên tốt nhất chứ không chỉ là người nói tiếng Tây Ban Nha giỏi nhất ở đây, trong môi trường tiếng Anh mà tôi đang sống." Tương lai thì sao? Trẻ em ngày nay đã đi xa hơn việc vọc điện thoại thông minh và máy tính bảng để tiến đến sử dụng những trợ lý kích hoạt bằng giọng nói như Cortana hay Alexa. Dạng trí tuệ nhân tạo này, cùng với các công cụ trò chuyện ngày càng phức tạp, có thể trở thành những công cụ học ngoại ngữ mới. Maclachlan suy đoán rằng chúng ta chỉ còn cách điểm đó từ 12 cho đến 18 tháng. "Sẽ không lâu nữa đâu cho đến khi tôi có thể thật sự hội thoại với công nghệ của tôi và nó có thể chỉ ra những ra lỗi mà tôi mắc phải khi tôi đang nói," ông giải thích. Ích lợi của việc biết nhiều ngoại ngữ đã được ghi nhận rõ ràng. Nó giúp đẩy lui căn bệnh mất trí nhớ dementia, khiến ta tập trung tốt hơn và cải thiện kỹ năng giải quyết vấn đề, và thậm chí giúp bạn kiếm thêm đjược tiền. Với Hillary Yip, việc có thêm giao tiếp và hiểu nhau tốt hơn trong giới trẻ giúp xé bỏ rào cản xã hội giữa các bạn tuổi teen khi các em trưởng thành hơn. "Trong thế giới của người lớn có hàng tấn những thứ như chủng tộc, giới tính, và các kiểu suy nghĩ một chiều khác," cô bé nói. "Nhưng với trẻ con, tất cả chỉ đều là đứa trẻ." Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Capital. | Hillary Yip là một học sinh 13 tuổi ở Hong Kong. Cô bé cũng là một nhà phát triển ứng dụng đầy tham vọng và là CEO. | Chúng ta đang trong thời kỳ vàng để học ngoại ngữ? |
Nhà động vật học này tin rằng bà và hai người phụ nữ họ hàng với mình đã bị một loại ký sinh trùng tên là Dermatophagoides scheremetewskyi đeo bám trên da. Sau 17 năm cố gắng loại trừ giống ký sinh trùng sống bám trên cơ thể mình, bà thậm chí đã công bố một nghiên cứu về tình trạng cơ thể bà bị huỷ hoạt trong một tạp chí khoa học, Proceedings of the Entomological Society of Washington, có lẽ với mong muốn sẽ có ai đó biết được cách chữa bệnh ngứa tồi tệ này. Để chữa trị, bà đến gặp các bác sĩ, bác sĩ da liễu, bác sĩ thần kinh và nhiều người ở các ngành khác. Bà dùng các loại thuốc diệt ký sinh độc hại cho sức khoẻ, dùng đi dùng lại, chỉ với mong muốn diệt được những con ký sinh đang bám trên cơ thể mình. Dùng móng tay, bà tìm cách cào bật chúng khỏi da mình, khiến cơ thể bị tổn thương. Vài mẫu da bà lấy từ chính cơ thể và da đầu được gửi cho các nhà côn trùng học. Một bác sĩ chỉ định điều trị tâm lý, nhưng bà đã thuyết phục được bác sĩ tâm lý rằng bà không cần điều trị. “Cho đến nay, chưa có phương pháp chữa trị nào loại bỏ được bọn ký sinh trùng hoàn toàn,” bà viết. Bí ẩn cơn ngứa Giờ đây, chúng ta đã biết không có bầy ký sinh trùng bí ẩn nào sống dưới da, trên da hay bên trong cơ thể của Traver và những người họ hàng của bà trong 40 năm đó. Bà bị mắc chứng bệnh rối loạn thần kinh gọi là delusory parasitosis (bệnh ký sinh trùng ảo tưởng), một tình trạng khiến bệnh nhân cố gắng truy tìm các nguyên nhân gây ra cảm giác trên cơ thể họ, thường là cảm giác cơ thể họ đang bị tổn hại. Câu chuyện của Traver giống với những người bị bệnh ký sinh trùng ảo tưởng này, nhưng vẫn có vẻ là một ca hiếm gặp. Những phàn nàn tương tự chiếm ít hơn 2,5% trong số thời gian điều trị của bác sĩ da liễu. Nhưng ngứa là một tình trạng phổ biến hàng ngày của bất cứ ai trên trái đất này. Không ai thực sự biết ngứa là gì. Định nghĩa về ngứa vẫn được hầu hết bác sĩ và nhà nghiên cứu chấp nhận đã có từ 350 năm trước, do một bác sĩ người Đức tên Samuel Hafenreffer đưa ra. Ông viết một cách hơi vòng vo rằng ngứa là “cảm giác khó chịu kích thích phản xạ hoặc mong muốn gãi”. Nếu bạn gãi, thì cảm giác đã kích thích phản xạ gãi đó được gọi là ngứa. Đó là một định nghĩa đáng tin cậy, nhưng không hữu ích. Nhìn sơ qua, có vẻ như ngứa và cơn đau có liên hệ với nhau. Trên da có hàng loạt các đầu dây thần kinh gọi là các thụ thể đau. Chức năng của các thụ thể đau này là truyền thông tin về sự hiện diện của các kích thích tiềm ẩn gây nguy hiểm trên da đến tuỷ sống và não. Khi bị tấn công nhẹ, các tế bào thần kinh này gây ra cảm giác ngứa, và nếu bị tấn công mạnh hơn, cảm giác tạo ra sẽ gây đau. Đó là giải thích theo “thuyết cường độ”. Nhưng cũng có một cách giải thích khác, gọi là “thuyết đặc tính”. Thuyết này cho rằng một số tế bào thần kinh sẽ thể hiện cơn đau, trong khi một số tế bào thần kinh khác tạo ra cơn ngứa, với tên thường gọi là “bệnh ngứa”. Hoặc cũng có thể có một nhóm tế bào thần kinh cho các thụ thể đau, nhưng bằng cách nào đó các tế bào này có thể phân biệt được các kích thích là ngứa hay cơn đau. Ám ảnh gãi ngứa Cơn ngứa có thể xuất hiện thình lình vì bất cứ lý do gì. Trước tiên là cơn ngứa dữ dội. Đây là cảm giác chúng ta thường gặp phải, thường xuất hiện vì vài lý do đơn giản như bị côn trùng cắn. Rồi có loại ngứa mãn tính, ngứa bệnh lý, thường có liên quan đến việc da bị khô, bị eczema, vẩy nến hoặc các bệnh da liễu khác. Bệnh u não, đa xơ cứng, bệnh gan mãn tính, ung thư bạch huyết, bệnh AIDS, và chứng cường giáp đều gây ra các cơn ngứa mãn tính, bên cạnh một số bệnh thần kinh. Tiếp đến là các yếu tố tâm lý và nhận thức gây ra cơn ngứa, nhưng không phải tất cả đều kỳ dị như bệnh ký sinh trùng ảo tưởng mà Traver mắc phải. Ánh ảnh cần phải gãi ngứa có thể là biểu hiện của chứng rối loạn ám ảnh cưỡng chế. Trong các ca bệnh này, hành động gãi liên tục có thể gây tổn thương da và làm trầm trọng thêm căn bệnh. Cảm giác ngứa có thể được giảm bớt bằng cách kích thích gây ra cơn đau. Cách này khiến ngứa trở thành một triệu chứng kỳ lạ hơn. Gãi ngứa là cách tạo ra một cơn đau nhỏ, và cảm giác hơi đau khi ta dùng móng tay cào trên da, hay đắp cái gì đó lạnh hoặc nóng, hoặc cay lên, hoặc một chút giật điện nhỏ có vẻ thực sự có tác dụng giúp giảm cơn ngứa. Nghịch lý thay, điều này có nghĩa là các loại thuốc giảm đau có thể làm tăng độ ngứa trên người bạn. Giữa cơn đau và cảm giác ngứa có sự khác biệt khá rõ tuy chúng dễ bị nhầm lẫn với nhau. Khi thứ gì đó gây đau, cơ thể chúng ta phản ứng bằng phản xạ rút lui. Ví dụ như thử đặt tay gần ngọn lửa nến, bạn bị đau vì nóng nên muốn rụt tay ngay lại. Nhưng gãi ngứa lại có xu hướng khiến bạn muốn gãi nhiều hơn, thay vì giảm dần ở khu vực bị ngứa. Gãi ngứa thực sự tạo ra cảm giác dễ chịu, và cho thấy phản xạ gãi ngứa có thể có nguồn gốc tiến hoá: việc xem xét kỹ hơn và gãi nhanh sẽ giúp ta loại bỏ côn trùng trên da hiệu quả hơn so với phản xạ rụt lại. Gãi ngứa là cách khá tốt không chỉ để loại bỏ côn trùng hay ký sinh trùng, mà còn loại bỏ các mẩu thực vật hay các chất không mong muốn dính trên da hay tóc con người. Ngứa “lây lan” Sau đây là cơ chế của cơn ngứa: Khi có gì đó can thiệp vào da bạn, như muỗi cắn, tế bào da tiết ra một chất gọi là histamin. Chất này kích thích các thụ thể đau trên da để gửi thông điệp đến tuỷ sống. Tuỷ sống sau đó sẽ gửi thông điệp đến một bó dây thần kinh gọi là bó tủy đồi thị (spinothalamic), rồi truyền tới não. Năm 2009, các nhà nghiên cứu tiêm chất histamine để gây ngứa trên chân của con vật linh trưởng làm thí nghiệm. Histamine là một trong những chất trung gian giữ vai trò quan trọng trong sốc phản vệ và phản ứng dị ứng trên cơ thể người. Trong khi đó, họ sử dụng điện cực để quan sát xem điều gì sẽ xảy ra trong bó tuỷ đồi thị của con linh trưởng. Ngay khi chất histamine được tiêm vào, các tế bào thần kinh của nó bắt đầu nóng lên và hoạt động gấp gáp hơn. Khi các nhà khoa học gãi cho con vật, các tế bào thần kinh bớt nóng dần. Điện cực cho họ thấy hành động gãi tác động lên tuỷ sống chứ không phải lên não. (Thật vậy, không có “vùng ngứa” trong não). Nhưng khi gãi trước lúc tiêm chất histamine, con vật chẳng cảm thấy dễ chịu gì. Như vậy, bằng cách nào đó, tuỷ sống biết khi nào gãi có tác dụng, khi nào không. Bạn có thấy ngứa chưa? Nếu bạn cảm thấy ngứa, đó là vì ngứa cũng giống như ngáp, đều có tác dụng lây lan. Các bác sĩ cho biết họ thường cảm thấy ngứa sau khi trị cho các bệnh nhân bị ghẻ. Và các nhà nghiên cứu có lần từng đưa ra một bài giảng về ngứa để quan sát thử họ có thể khiến khán giả ngồi nghe cảm thấy ngứa không. Và quả thật khán giả đã bị ngứa theo. Các camera bí mật cho thấy khán giả ngồi gãi trong suốt thời gian nghe bài diễn thuyết này nhiều hơn rất nhiều so với một bài diễn thuyết thông thường khác. Cơn ngứa lây lan có thể thấy ở loài khỉ, cho thấy về khả năng hấp dẫn cho rằng có thể đó là ưu điểm của quá trình tiến hoá, khiến chúng ta bắt đầu tự gãi ngay khi thấy người khác ngồi gãi. Ngứa là thú vui? Và hãy xem xét việc này: gãi ngứa thường không bị coi là cơn đau và có thể hoàn toàn dễ chịu. Trong một nghiên cứu đăng trên tạp chí chuyên ngành da liễu, Journal of Investigative Dermatology, vào năm 1948, bác sĩ bệnh học thần kinh George Bishop từ Đại học Y Washington viết, “gãi ngứa một cách thô bạo có thể gây ra cơn đau ở vị trí khác có thể được coi như một trong những thú vui tinh tế nhất”. Và tuy điều này khiến việc được người yêu gãi lưng là cảm giác khá dễ chịu, nhưng nó có thể gây ra vấn đề nghiêm trọng với những người mắc các bệnh liên quan tới chứng ngứa mãn tính. Bệnh nhân eczema cho biết họ gãi cho đến lúc không còn cảm thấy thích thú khi gãi nữa, chứ không phải gãi cho tới khi cơn ngứa giảm đi. Nhà thơ người Mỹ Ogden Nash nói rằng “Niềm vui là được gãi mọi chỗ ngứa”. Có lẽ ông đã đúng. Bản tiếng Anh đã đăng trên BBC Future | J R Traver bắt đầu bị ngứa vào khoảng sinh nhật 40 tuổi, và đã liên tục gãi đến trầy da cho đến khi bà qua đời 40 năm sau đó. | Vì sao ta dễ chịu khi gãi đúng chỗ ngứa? |
Hợp tác Anh - Việt: thương mại và an ninh mạng Quốc vụ khanh Bộ Ngoại giao Anh phụ trách khu vực châu Á - Thái Bình Dương Mark Field có chuyến thăm chính thức Việt Nam từ 2-3/1. Trong một bài viết riêng cho báo Tuổi Trẻ hôm 2/1, ông Mark Field cho hay Anh Quốc sau khi rời EU sẽ thắt chặt mối quan hệ với Việt Nam và ASEAN trên nhiều lĩnh vực, trong đó có an ninh mạng. Đại sứ Gareth Ward nói về thương mại Anh - Việt ‘VN phải trở thành cường quốc về an ninh mạng’ Anh sẽ lập căn cứ quân sự ở Singapore? Luật An ninh mạng – những trở ngại vô hình Cùng ngày, tờ The Guardian cho hay ông Mark Field bị chỉ trích vì ông nói ủng hộ tự do báo chí nhưng lại không lên án Luật An ninh mạng hà khắc của Việt Nam - có hiệu lực 24 giờ trước khi ông đặt chân đến Hà Nội. Vào buổi sáng đầu tiên khi tới Việt Nam, ông Mark Field viết trên Twitter rằng "tự do báo chí và tự do internet giúp cho kinh tế phát triển, và tự do truyền thông sẽ giúp Việt Nam thực hiện hết tiềm năng to lớn của mình". Bộ Ngoại giao Anh cho biết, ông Field đã đề cập đến tự do truyền thông, bao gồm quan ngại về Luật An ninh mạng, với các đối tác Việt Nam trong cuộc gặp hôm 2/1. Đại sứ Anh, ông Gareth Ward nhắn trên mạng Twitter rằng trong chuyến thăm ngắn đến Việt Nam của ông Field, các vấn đề "thương mại, an ninh, biến đổi khí hậu và tự do truyền thông đều có mặt trong nghị trình". Trả lời BBC News Tiếng Việt hồi tháng 12/2018, trong khi chuẩn bị cho chuyến thăm Việt Nam, --đầu tiên, Quốc vụ khanh Mark Field nói rằng xu thế mạng xã hội bùng nổ tại Việt Nam là điều không thể đảo ngược. "Tôi thấy rằng mạng xã hội ở Việt Nam rõ ràng có sự bùng nổ. Khi tôi đến Việt Nam tôi thấy giới trẻ có iPhone, có Linkedin. Đó là xu hướng không dễ đảo ngược lại với bất kỳ chính phủ nào. Nhưng tôi cho rằng chúng ta phải sống với điều đó và với hậu quả của nó nhất là khi giới trẻ muốn khám phá thế giới..." Theo Bộ Ngoại giao Anh, khi sang thăm Việt Nam tuần đầu năm 2019, ông Mark Field cũng đã gặp các chuyên gia về tự do truyền thông và nhà hoạt động để thảo luận về vấn đề này tại Hà Nội cùng ngày. Bộ Ngoại giao Anh cho hay dòng Tweet của ông được đăng cùng sự kiện đó. Bình luận về chuyến thăm và các phát biểu của quốc vụ khanh Mark Field, ông Phil Robertson, Phó Giám đốc khu vực châu Á của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền (HRW), được trang The Guardian trích lời nói rằng "không có cơ sở nào để tin rằng Việt Nam đã sẵn sàng chấm dứt đàn áp tự do ngôn luận và xã hội dân sự". "Thực tế là, tự do báo chí không tồn tại ở Việt Nam vì chính phủ kiểm soát chặt tất cả cơ quan truyền thông trong nước. Cho đến nay mạng xã hội là công cụ cho tự do ngôn luận ở Việt Nam nhưng chính phủ mới ban hành Luật An ninh mạng để dập tắt các cuộc thảo luận trực tuyến và truy tố các cá nhân vì những điều họ phát biểu trên mạng." "Vương quốc Anh nên công khai yêu cầu hủy bỏ Luật An ninh mạng và nỗ lực để đảm bảo rằng không có chương trình nào của chính phủ Anh hoặc đầu tư nước ngoài tạo điều kiện cho việc đàn áp." Anh Quốc và châu Á sau Brexit Anh Quốc sau Brexit muốn tăng cường giao thương và quan hệ ngoại giao, cùng sự hiện diện cả về an ninh hàng hải và quân sự trong vùng Đông Nam Á. Chuyến thăm của ông Mark Field đến Hà Nội xảy ra cùng thời gian Bộ trưởng Ngoại giao Jeremy Hunt thăm Singapore và Malaysia để mở rộng quan hệ với khu vực có các nền kinh tế năng động nhất thế giới. Tại Kualar Lumpur hôm 3/1, ông Hunt nêu cam kết Anh sẽ ủng hộ cho tự do ngôn luận ở Malaysia và thảo luận về hành động hỗ trợ cho người tỵ nạn Rohingya từ Myanmar. Luật An ninh mạng của Việt Nam có hiệu lực từ 1/1/2019 Cũng trong phỏng vấn cuối năm 2018 tại London với BBC News Tiếng Việt, ông Mark Field nói về quan hệ thương mại hậu Brexit giữa Anh Quốc và Việt Nam: "Thương mại rất quan trọng. Việt Nam vừa ký kết Hiệp định Thương mại Tự do với EU. Dĩ nhiên, chúng tôi cũng tham gia đàm phán để giúp đạt được thỏa thuận. Chúng tôi rất hy vọng rằng hiệp định sẽ càng sớm có hiệu lực càng tốt mà tôi cho rằng sẽ có vai trò với thỏa thuận Việt Nam và Anh. Nói đến CPTTP mà Việt Nam đạt được trong những tuần gần đây đã được Quốc hội phê chuẩn. Do đó, về mặt thương mại tôi cho rằng có rất nhiều thứ cần phải làm. Nhưng một kết quả mà chúng ta nhìn thấy là tăng trưởng hai con số trong thương mại giữa hai quốc gia trong 2-3 năm qua." Hồi tháng 9/2018, Đại sứ Việt Nam tại Anh, ông Trần Ngọc An được trang Vietnam Investment Review trích lời nói chỉ trong năm 2017, trao đổi thương mại hai nước đạt 6,1 tỷ USD, với xuất khẩu Việt Nam sang Anh đạt 5,4 tỷ, và từ Anh sang Việt Nam đạt 700 triệu. Về quân sự, Anh Quốc đang muốn tăng cường sự hiện diện tại Đông Nam Á. Bộ trưởng Quốc phòng Gavin Williamson phát biểu hôm cuối năm 2018 rằng Anh Quốc có kế hoạch xây một căn cứ quân sự ở Đông Nam Á và một ở vùng biển Caribbe. Dự án nhằm đề cao vai trò của Anh sau khi rời Liên hiệp châu Âu (EU), báo Anh dẫn lời ông Williamson hôm 31/12/2018. Thủ tướng Anh nhiệm kỳ trước, David Cameron thăm thị trường chứng khoán TPHCM hồi tháng 7/2015. Kể từ khi lên cầm quyền, Đảng Bảo thủ Anh thúc đẩy mạnh thương mại với Việt Nam, gồm cả việc bán sản phẩm công nghệ quốc phòng và an ninh Giới bình luận tin rằng một căn cứ như vậy có thể được chọn đặt ở Singapore hoặc Brunei trong vùng Đông Nam Á. Tin này ngay lập tức đã thu hút chỉ trích từ một số nhà bình luận Trung Quốc. Trong năm 2018, Anh Quốc đã cử các tàu HMS Albion và HMS Sutherland vào Biển Đông, đi qua các tuyến hàng hải Trung Quốc tìm cách hạn chế quyền đi lại. Riêng về hợp tác an ninh, quốc phòng Anh - Việt, theo trang The Guardian, "dù tình hình nhân quyền ở Việt Nam có vấn đề, các quan chức Anh vẫn chăm lo cho khách hàng Việt Nam vì công nghệ quân sự và an ninh, và đã chuẩn thuận khoản bán hàng trị giá 77 triệu bảng vũ khí và công nghệ có thể sử dụng hai cách kể từ khi Đảng Bảo thủ lên cầm quyền năm 2015". Bài báo trích lời ông Andrew Smith, phát ngôn viên cho tổ chức chống buôn bán vũ khí 'Campaign Against Arms Trade' nói họ lo ngại nhất về khoản trị giá 5 triệu bảng công cụ giám sát viễn thông Anh bán cho Việt Nam. Xem thêm về an ninh mạng: Ai ở VN rơi vào tầm ngắm của Luật An ninh mạng? Cựu đại sứ Mỹ: Luật An ninh mạng 'là bước lùi lớn' | Quan chức cao cấp của Bộ Ngoại giao Anh, ông Mark Field nói về tầm quan trọng của tự do truyền thông khi thăm Việt Nam nhưng vẫn bị một tờ báo Anh trích lời giới chỉ trích, nói ông không trực tiếp lên án Luật An ninh mạng vừa có hiệu lực. | Anh - Việt và bình luận quanh chuyến thăm của ông Mark Field |
Biểu tình ủng hộ Donald Trump ở Michigan Luật sư của ông, Rudy Giuliani, nói với Fox News rằng, sẽ sai nếu ông Trump tuyên bố nhượng bộ vì: "Có bằng chứng mạnh mẽ cho thấy đây là một cuộc bầu cử mà ở ít nhất ba hoặc bốn tiểu bang, và có thể là ở 10 tiểu bang, đã bị đánh cắp." Chiến dịch của Trump vẫn chưa đưa ra "bằng chứng mạnh mẽ" nào về điều này nhưng nói họ có kế hoạch nộp đơn kiện ở một số tiểu bang quan trọng hôm thứ Hai. Đây là những gì chúng ta biết cho đến nay. Pennsylvania Ông Giuliani nói rằng các vụ kiện tiếp theo sẽ được đệ trình vì thiếu quyền tiếp cận cho những người theo dõi bầu cử trong tiểu bang. Người theo dõi bầu cử là những người quan sát việc kiểm phiếu, nhằm mục đích đảm bảo tính minh bạch. Họ được phép có mặt ở hầu hết các tiểu bang miễn là họ được đăng ký trước ngày bầu cử. Ở một số khu vực năm nay, đã có những hạn chế được đưa ra trước ngày bầu cử, một phần là do virus corona. Ngoài ra còn có các giới hạn dung lượng được thiết lập để tránh trường hợp người bỏ phiếu cảm thấy bị đe dọa. Ông Giuliani tổ chức một cuộc họp báo tại bên ngoài một công ty cảnh quan tại Philadelphia, Pennsylvania hôm thứ Bảy Chu vi sáu mét đã được đặt tại cơ sở đếm phiếu Philadelphia nhưng điều này đã bị thách thức và phán quyết của tòa án hôm thứ Năm nói nó nên được giảm xuống còn khoảng 2 mét - miễn là những người theo dõi cuộc thăm dò tuân thủ các quy định Covid-19. Chiến dịch tranh cử của Trump đã đệ đơn kiện liên bang cáo buộc các quan chức bầu cử vi lệnh của thẩm phán. Ông Giuliani nói: "Ngay cả khi có được lệnh của tòa án để cho phép các thanh tra viên của Đảng Cộng hòa đến gần hơn 2 mét, họ đã di chuyển những người đang đếm phiếu ra xa hơn 2 mét." Một người đang theo dõi việc đếm phiếu ở Pittsburgh, Pennsylvania Nhưng các quan chức bầu cử khẳng định họ đã cư xử đúng mực. Ngày 5/11, Bộ trưởng Ngoại vụ Pennsylvania Kathy Boockvar nói: "Mọi ứng cử viên và mọi đảng phái chính trị đều được phép có một đại diện được ủy quyền trong phòng theo dõi quá trình đếm phiếu này. Một số khu vực pháp lý bao gồm cả Philly cũng trực tiếp truyền hình cuộc đếm phiếu, vì vậy bạn có thể theo dõi quá trình kiểm phiếu của họ theo đúng nghĩa đen.'' Thách thức pháp lý ở Pennsylvania cũng tập trung vào quyết định của tiểu bang về việc đếm các lá phiếu được đóng dấu bưu điện vào ngày bầu cử, nhưng đến ba ngày sau mới đến phòng phiếu. Đảng Cộng hòa đang tìm cách kháng cáo. Matthew Weil, giám đốc dự án bầu cử của Trung tâm Nghiên cứu Chính sách lưỡng đảng, cho biết ông lo ngại nhất về tranh chấp này vì tòa án cấp cao nhất của quốc gia - Tòa án Pháp viện Hoa Kỳ - đã bế tắc trước cuộc bầu cử. Điều này có trước khi Thẩm phán Amy Coney Barrett, do Tổng thống Trump bổ nhiệm, được xác nhận. Nước Mỹ chia rẽ mà ông Biden phải đối mặt "Tôi nghĩ rằng có nguy cơ một số lá phiếu [bưu điện] được gửi đi vào ngày bầu cử và không nhận được cho đến thứ Sáu có thể bị loại bỏ", ông nói. Nhưng ông Weil nói thêm: "Tôi đoán rằng sẽ không có một số lượng lớn các lá phiếu như vậy có thể bị ném đi", vì vậy kết quả phiếu của hai bên sẽ phải "rất, rất gần để điều đó trở nên quan trọng". Hiện ông Biden đang dẫn ông Trump ở tiểu bang này hơn 45.000 phiếu theo AP. Michigan Ông Trump đã thắng ở tiểu bang này năm 2016 với tỷ lệ chênh lệch thấp nhất - chỉ hơn 10.700 phiếu - và ông Biden được dự đoán là người chiến thắng ở đây vào năm 2020. Ngày 4/11, chiến dịch tranh cử của Trump đã đệ đơn kiện để ngăn chặn việc kiểm đếm đối với các tuyên bố thiếu quyền tiếp cận để theo dõi quá trình. Một thẩm phán đã bác bỏ vụ kiện, nói rằng không có đủ bằng chứng cho thấy các thủ tục giám sát không được tuân thủ. Hiện ông Biden đang dẫn ông Trump ở tiểu bang Michigan khoảng hơn 146.000 phiếu, theo AP. Wisconsin Ban vận động tranh cử của tổng thống nói họ sẽ yêu cầu kiểm phiếu lại ở Wisconsin "dựa trên những bất thường đã thấy" vào ngày bầu cử, mặc dù điều này sẽ không cần đến một vụ kiện. Không rõ khi nào việc kiểm phiếu lại sẽ diễn ra, vì thông thường những cuộc kiểm phiếu này không xảy ra cho đến khi các quan chức đếm xong mọi lá phiếu. Hạn chót của tiểu bang cho phần này của quy trình là ngày 17/11. Giáo sư Richard Briffault của Đại học Luật Columbia nói rằng cũng có một cuộc kiểm phiếu lại ở Wisconsin vào năm 2016, và nó đã "thay đổi khoảng một trăm phiếu bầu". Hiện ông Biden đang dẫn ông Trump ở tiểu bang Wisconssin khoảng hơn 20.000 phiếu theo AP. Nevada Đảng Cộng hòa tại tiểu bang Nevada tweet rằng: "Hàng nghìn cá nhân đã được xác định có vẻ vi phạm luật bằng cách bỏ phiếu sau khi họ đã dọn ra khỏi Nevada." Nhóm pháp lý của tổng thống đã đưa ra một danh sách những người mà họ tuyên bố đã dọn ra khỏi tiểu bang nhưng đã bỏ phiếu. Nhưng - như Politifact đã chỉ ra - chỉ riêng danh sách này không chứng minh được hành vi vi phạm pháp luật. Những người rời khỏi tiểu bang trong vòng 30 ngày trước cuộc bầu cử vẫn có thể bỏ phiếu ở Nevada. Sinh viên từ Nevada - những người đang theo học ở nơi khác - cũng có thể bỏ phiếu. Vụ kiện này tập trung vào các cử tri ở Quận Clark, nhưng nhân viên bầu cử của quận nói: "Chúng tôi không biết về bất kỳ lá phiếu không phù hợp nào đang được xử lý." Trong một vụ kiện khác, một thẩm phán liên bang đã chặn những nỗ lực của đảng Cộng hòa nhằm ngăn chặn việc sử dụng máy xác minh chữ ký, bác bỏ cáo buộc rằng nó không thể kiểm tra chữ ký một cách chính xác. Hiện ông Biden đang dẫn ông Trump ở tiểu bang Nevada hơn 34.000 phiếu theo AP. Georgia Một vụ kiện đã được đệ trình tại Quận Chatham của Georgia để tạm dừng việc kiểm phiếu, cáo buộc có các vấn đề trong việc xử lý lá phiếu. Chủ tịch đảng Cộng hòa Georgia David Shafer tweet rằng các quan sát viên của đảng đã nhìn thấy một phụ nữ "trộn hơn 50 lá phiếu vào chồng phiếu bầu của người vắng mặt chưa đếm". Ngày 5 tháng 11, một thẩm phán đã bác bỏ vụ kiện này, nói rằng "không có bằng chứng" về việc kiểm phiếu không đúng cách. Hiện ông Biden đang dẫn ông Trump ở tiểu bang Georgia hơn 10.000 phiếu theo AP. Arizona Chiến dịch tranh cử Trump đã đệ đơn kiện ở Arizona hôm thứ Bảy, tuyên bố một số phiếu bầu hợp pháp đã bị từ chối. Vụ kiện trích dẫn tuyên bố của một số người theo dõi đếm phiếu và hai cử tri cho rằng họ gặp sự cố với máy bỏ phiếu. Vụ kiện đang được xem xét, nhưng Bộ trưởng Ngoại giao Arizona cho biết đây chỉ là "một động thái cầu may". Hiện ông Biden đang dẫn ông Trump ở tiểu bang Arizona hơn 16.000 phiếu theo AP. Đã có nhiều cuộc biểu tình của người ủng hộ ông Trump ở Arizona Có thể lên đến được Tối cao Pháp viện? Sáng thứ Tư, ông Trump tuyên bố có tình trạng gian lận bỏ phiếu - mà không cung cấp bằng chứng - và nói: "Chúng tôi sẽ lên đến Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ." Nếu kết quả bầu cử bị thách thức, trước tiên các nhóm pháp lý thách thức kết quả được yêu cầu phải đưa sự việc ra các tòa án tiểu bang. Các thẩm phán tiểu bang sau đó sẽ hoặc bác bỏ hay ủng hộ thách thức và ra lệnh kiểm phiếu lại. Tối cao Pháp viện sau đó mới có thể được yêu cầu xem xét. Giáo sư luật Briffault tại trường đại học luật Columbia University Law School nói: "Không có quy trình chuẩn nào để đưa các tranh chấp bầu cử lên Tối cao Pháp viện. Nó rất bất thường và nó sẽ phải liên quan đến một vấn đề rất quan trọng." Cho đến nay, cuộc bầu cử năm 2000 là cuộc bầu cử duy nhất do Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ quyết định. Trong năm 2020, ứng cử viên Al Gore thất cử ở tiểu bang Florida với 537 phiếu, trong số gần 6 triệu phiếu đi bầu tại tiểu bang. Tiếp theo là một quá trình kiểm phiếu lại gây tranh cãi cao kéo dài hơn một tháng - cho đến khi Tối cao Pháp viện ra phán quyết ngừng kiểm phiếu lại và ủng hộ George W Bush của đảng Cộng hòa trở thành tổng thống. | Ứng cử viên đảng Dân chủ Joe Biden đã được tuyên bố là tổng thống đắc cử, nhưng Tổng thống Donald Trump vẫn đang lên kế hoạch thách thức pháp lý với kết quả ở một số tiểu bang quan trọng. | Bầu cử Mỹ: Những thách thức pháp lý của ông Trump có triển vọng ra sao? |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.