Split (3)

train · 6k rows

article stringlengths 4.41k 164k	abstract stringlengths 36 693	section_names stringlengths 11 103
Michael Phelps giành 6 huy chương vàng tại Olympics đầu tiên khi còn là thiếu niên. “Cháu có lẽ đã bắt đầu bơi thi từ khi 6 tuổi và có năng khiếu bơi lội,” mẹ cháu, Allison Douglass ở New York, nói. “Bây giờ cháu 14 tuổi, mới vào trung học phổ thông và cháu tập luyện một tuần 7 ngày. Chúng tôi bay khắp đất nước vì các cuộc tranh tài khác nhau.” Vì say sưa với thành công của con gái nên việc là cha mẹ của một vận động viên bơi lội hàng đầu cần có một cam kết đầy đủ của gia đình. Cần có chi phí huấn luyện và đi lại, thời gian cho các cuộc thi và rèn luyện, và rồi cả việc cháu không phải là con một. “Cháu là con cả và có hai em, tôi không nghĩ là 2 em phải chịu thiệt,” Douglass nói. “Tôi không bao giờ bắt chúng phải ngồi hết một cuộc thi bơi kéo dài cả 5 tiếng, do vậy phải chia thời gian, khi tôi đưa cháu đi thi bơi và chồng tôi dành thời gian cho hai 2 đứa kia.” Mùa hè này bà sẽ đưa cháu đến Nebraska dự tuyển Olympic và sẽ ở lại đó 9 ngày. “Cũng may là chúng tôi có đủ tài chính,” bà nói. “Chúng tôi có thể trả tiền cho việc cho giáo viên huấn luyện và đi lại, nhưng vẫn là rất đắt. Không phải gia đình nào cũng kham được. Phải cân đối nhiều mới đủ tiền. Ở Hoa Kỳ hơn 26 triệu trẻ em từ 6 đến 17 tuổi chơi thể thao đồng đội năm 2014, theo Hiệp Hội Thể Dục Thể Thao. Ở Anh, 80% trẻ em từ 5 đến 15 tuổi nói chúng sẽ tham gia dạng thể thao thi đấu trong 12 tháng qua, theo Liên Đoàn Giải Trí và Thể Thao. Ở Úc, 60% trẻ em từ 5 đến 14 tuổi tham gia ít nhất một môn thể thao có tổ chức bài bản ngoài giờ học, theo Cơ quan Thống Kê Úc. Nhiều người trong chúng ta có con thích thể thao, nhưng nếu chúng có năng khiếu thì bạn nên thực sự biết điều nói dưới đây để giúp con mình phát huy tài năng. Điều cần có: Tham gia thể thao ở cấp độ này là tốn kém, về thiết bị, thời gian nghỉ việc của cha mẹ, huấn luyện, đi lại để thi đấu và chi phí đăng ký. Phải bỏ rất nhiều thời gian và điều này ảnh hưởng đến trẻ em và thành viên khác trong gia đình. “Bạn phải lao vào việc này với với đầu óc tỉnh táo,” Nick Holt, giáo sư khoa thể dục trường đại học Alberta, Canada, nói. “Môn thể thao này rồi sẽ trở thành một phần chính yếu của cuộc đời bạn. Khi bạn không ở chỗ làm việc là bạn thế nào cũng dành thời gian giúp con mình theo đuổi thể thao. Vất vả lắm đấy.” Thí dụ gia đình Douglass cảm thấy gần như không thể bố trí đi nghỉ cùng nhau để phù hợp với lịch bơi của Kate. “Bơi lội là môn thể thao mệt nhọc và không được dừng một tuần,” Allison nói. “Việc du lịch của gia đình bị hạn chế, đó cũng là một vấn đề với chúng tôi.” Holt cũng nghĩ rằng nếu bạn không phải là người cứng cáp thì nên cao chạy xa bay. “Những vận động viên giỏi nhất thế giới luôn phạm sai lầm,” Holt nói. “Đây không phải là phạm sai lầm mà là bật dậy từ sai lầm.” Nếu, là bố mẹ, mà bạn thấy khó khăn nhìn con mình thất bại, hoặc bạn đặt hết hy vọng vào con và nếu như nó không thi đấu được như ý, thì đây không phải là lối sống phù hợp với bạn. Bạn cần bao nhiêu thời gian: Có sự chênh lệch lớn về thời gian vì đỉnh điểm của vận động viên các môn khác nhau thì ở các tuổi khác nhau. Nói vậy nhưng các chuyên gia nghĩ rằng bạn nên cho trẻ em hoạt động trong nhiều lĩnh vực trước khi chọn lấy môn thích hợp cho nó. Hãy để chúng thử các môn thể thao khác nhau, hoặc dành thời gian chạy và học những kỹ năng động tác cơ bản trước khi đi chuyên vào một môn. “Đôi khi cha mẹ nghĩ phải cho con mình chơi bất kỳ môn nào càng sớm càng tốt và cho rèn luyện thêm và được huấn luyện chuyên biệt,” Holt nói. “Nhưng như thế có nhiều rủi ro dẫn đến bị thương, và rồi trẻ em bị kiệt sức khi còn ở tuổi niên thiếu.” Tuy nói vậy nhưng nếu con bạn có biểu hiện có năng khiếu đặc biệt ở một lĩnh vực thì bạn có thể bắt đầu để dành tiền cho những chi phí sau này vì chúng sẽ tăng nhanh. Wayne Rooney được bầu chọn là Nhân vật Thể thao BBC khi mới 17 tuổi (Ảnh: BBC) Làm ngay lúc này: Nên nhớ bạn là cha mẹ, không phải là huấn luyện viên. “Lý tưởng nhất là một đứa trẻ có cả bố lẫn mẹ đóng vai trò thích hợp cho chính họ,” Peter Jensen, tiến sỹ tâm lý thể thao và là người thành lập Phòng Huấn Luyện ở Ontario, nói. “Sau đó khi đứa trẻ nổi trội lên hàng đầu, bất luận là âm nhạc hay thể thao, nó sẽ cần lời chỉ bảo chuyên gia bên ngoài dưới dạng một huấn luyện viên.” Khi cha mẹ bắt đầu ra lời chỉ bảo huấn luyện là họ đã xóa nhòa ranh giới, lấy đi của đứa trẻ một người bố/mẹ và bổ sung một huấn luyện viên thừa. “Tôi không muốn nói là bạn từ bỏ trách nhiệm, nhưng một khi bạn đã tìm được một huấn luyện viên tốt thì bạn sẽ muốn đứng sang một bên,” Tin chắc rằng con bạn là người quyết định: Mỗi năm bạn nên đến kiểm tra vận động viên tí hon của bạn vào mùa nghỉ thi đấu và tin chắc rằng nó vẫn quan tâm đến chơi thể thao năm tới. Việc quyết định và ham muốn là của con bạn, không phải của bạn. “Bố mẹ nghĩ con mình là ngôi sao và nhiều người tự họ lao vào hoạt động nhưng rồi không thành công,” Jensen nói. “Họ bị ‘bệnh thành tích.’ Ai đó giỏi về cái gì không có nghĩa là người đó thích cái đó, và bạn phải để cho con cái bạn quyền lựa chọn.” Cắt giảm chi phí nếu có thể: Mọi chi phí của bạn có thể tăng nhanh, nhưng sẽ có cách để tiết kiệm thời gian và tiền. Dùng chung xe khi đi tập và dự huấn luyện theo nhóm (nếu môn thể thao của bạn cho phép). Một số bố mẹ xung phong làm cho câu lạc bộ để giảm một phần chi phí. Một số khác quyên góp tiền cho đội để giảm chi phí đi lại và thi đấu. Đối với Michelle Gesky, có con gái giỏi môn đi ngựa, thì việc giảm chi phí là thuê ngựa ở trại thay vì mua ngựa. “Ở đây có một số trẻ có những con ngựa thật là đep,” Gesky, ở New York, nói. “Tôi không phải là một trong những bố mẹ đủ khả năng mua con ngựa 120.000 USD.” Sẵn sàng hỏi: Khi con bạn đạt tới một trình độ nhất định, bạn có thể ở ngoài tầm hiểu biết về về thể thao hoặc rèn luyện để biết những bước tiếp theo tốt nhất phải như thế nào. “Làm sao bạn biết được phải làm gì và cái gì là tốt nhất?” Gesky nói. Bà khuyên mỗi bố mẹ có những nghiên cứu của mình qua trao đổi với các bố mẹ khác hoặc vào mạng, hoặc trao đổi với các chủ trại ngựa khác nhau hoặc những người đã có ngựa từ nhiều năm. “Là người thông tin liên lạc tích cực thì phải lăn lộn thôi,” bà nói. Murray được bầu chọn là Nhân vật Thể thao BBC lần thứ hai liên tục vào năm 2015. Việc làm sau: Đừng tin vào những giấc mơ thành một nghề chuyên nghiệp. Nếu bạn để con thi đấu ở trình độ đỉnh cao vì bạn có hy vọng để nó có một nghề thể thao chuyên nghiệp và đồng lương cao thì bạn phải xem lại ‘cái tôi’ của mình. “Những điều kỳ cục là lớn vô cùng và sẽ xảy ra,” Jensen nói. Học bổng cũng rất hiếm. Ở những nước mà học đại học là rất tốn tiền (như ở Mỹ), Nếu giỏi về một môn thể thao thì con bạn có thể vào trường mà chỉ phải trả ít tiền hoặc miễn phí. Nhưng những phần thưởng này là hiếm, chỉ khoảng 2% vận động viên trung học là có học bổng vận động viên để thi đấu trong trường đại học, theo Hiệp Hội Điền Kinh Cao Đẳng Quốc Gia Mỹ. Tuy nói như vậy nhưng thành công phụ thuộc vào môn thể thao của bạn và không phải là không thể. Gesky thấy rằng các trường cao đẳng có chương trình đi ngựa thì thường có các huấn luyện viên tại giải thi đấu và họ có thể đang tìm kiếm các thành viên tương lai cho đội đua. “Rất nhiều trẻ em nhận được học bổng từ việc tham gia thi đấu,” bà nói. Hãy hành động khôn khéo hơn: Nhớ rằng đây là sự đầu tư cho con bạn. Tiền mà bạn chi tiêu có thể được coi như một phần tiền trả trước cho thành công trong tương lai. Nhưng nếu con bạn quyết định (ở tuổi 16, hoặc giữa chừng của trường cao đẳng) là nó thôi thể thao thì không phải là phí tiền. Những năm gắng sức cho điền kinh chắc chắn rèn luyện cho nó biết xử lý những nghịch cảnh, có tinh thần đồng đội, có tính tích cực ngay cả khi gặp khó khăn, và chơi thể thao và thực hiện cam kết. “Nó đã học tất cả các thứ mà chúng sẽ trở thành các bài học giá trị trong cuộc sống,” Jensen nói. “Tôi nghĩ đây chỉ là sự cân đối và nhìn nhận vấn đề một cách sáng suốt,” Allison Douglass nói. “Chừng nào mà bà ta có được cái lợi từ việc đó thì tất cả chúng ta cũng có được cái lợi từ việc đó.” Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Capital.	Hè năm ngoái Kate Douglass, ở tuổi 13, đủ tiêu chuẩn vào danh sách Đội tuyển Olympic Mỹ 2016 về bơi lội.	Cần làm gì khi con bạn có năng khiếu thể thao?
Tờ báo nhấn mạnh trong ba năm gần đây nền kinh tế của quốc gia cộng sản vùng Đông Nam Á này có vẻ bắt đầu cất cánh, rũ bỏ tấm áo khổng giáo cuối cùng để gia nhập vào hệ thống thương mại toàn cầu. Tờ báo nhận định tính trung bình lợi nhuận cho các quỹ đầu tư có thể tăng gấp đôi trong năm nay, và quan trọng là các nhà đầu tư nước ngoài cần phải xác lập chỗ đứng của họ tại thị trường đang tăng trưởng này càng sớm càng tốt. Là một trong các quỹ đầu tư tiên phong để ý đến Việt Nam Quỹ Frontier Fund thuộc tập đoàn Finasa trụ sở tại Thái Lan bỏ ra 50 triệu đô la để đầu tư vào Việt Nam 1994. Sau 10 năm hoạt động trong môi trường được cho là “cực kỳ khó khăn” quỹ mất kiên nhẫn và giải thể hai năm trước đây. Tuy nhiên đối với những người đi kiếm tiền tại các thị trường mới mở mang, sự mong chờ vẫn còn đó. Phấn khởi trước tốc độ tăng trưởng kinh tế tại Việt Nam, và tốc độ cổ phần hóa đang được đẩy mạnh, lần này Finasa lập ra một quỹ mới, nhỏ hơn như phản ánh sự dè dặt của nhà đầu tư, trị giá 15 triệu euro. Vẫn nuôi hy vọng James Marshall từ Finansa nhận xét về thị trường Việt Nam “Lần trước chúng tôi vào Việt Nam có phần sớm, sau đó đã không thành công. Đành phải giải thể quỹ. Phải thừa nhận rằng lúc chúng tôi đóng lại là lúc giới đầu tư đang sôi động với Việt Nam. Lần này chúng tôi lại bỏ tiền vào Việt Nam, dù chúng tôi nghĩ rằng thị trường này vẫn tiềm ẩn những rủi ro cố hữu của nó” Khi mang tiền đến Việt Nam, các quỹ đầu tư nước ngoài gặp những rủi ro gì? 10 năm trước đây cảnh họ thường gặp là hệ thống công ty non nớt, nền hành chính chồng chéo, và thị trường chứng khoán èo uột. Và khả năng sinh lời thấp, hoặc không có. Giờ đây, theo Dominic Scriven từ công ty đầu tư Dragon Capital, một trong các quỹ có mặt đầu tiên tại Việt Nam, thì đất nước này đang bắt đầu bước vào một giai đoạn tăng trưởng với nhiều hứa hẹn. Nhưng để đến được quãng đường này, cả khách và chủ đều đã phải "trải qua nhiều đoạn sóc đến bật ra khỏi ghế xe" Trả lời phỏng vấn của tờ Financial Times, Dominic Scriven nói rằng trong 11 năm kinh doanh tại Việt Nam, ba năm đầu công ty không kiếm được đồng lãi nào, kế tiếp là khủng hoảng kinh tế tại khu vực, và dù chỉ là tác động gián tiếp nhưng ba năm này Dragon Capital mất đến 1/3 tiền vốn tại Việt Nam. Năm năm gần đây số mệnh như đang mỉm cười với vị giám đốc quỹ đầu tư biết kiên trì, khi kết quả kinh doanh mỗi năm đều được cải thiện. Tiền ngoại quốc bò đến Nhận thấy chiều hướng kinh doanh đang trở nên hứa hẹn trong ba năm gần đây, tiền của nước ngoài đang đổ vào Việt Nam qua các quỹ đầu tư nước ngoài. Có công ty hoàn toàn mới như PXP Vietnam Asset, hay Vietnam Holdings, trong khi các công ty cũ thì tung ra các sản phẩm mới, như VinaCapital khai trương Vietnam Opportunity Fund, và Technology Fund, và Dragon Capital khai trương quỹ thứ ba trong năm nay. Đó là chưa kể Indochina Capital và Mekong Capital, hai trong nhiều quỹ đầu tư lớn hoạt động tại Việt Nam, đang tích cực nhòm ngó đến các công ty vừa cổ phần hóa, và khối doanh nghiệp tư nhân đang được nhà nước cởi trói nhanh. Việc Merrill Lynch công ty tài chính có uy tín toàn cầu vừa ra báo cáo đầu tiên về tiềm năng của thị trường Việt Nam đã làm cho các nhà đầu tư nước ngoài nhấp nhổm không yên, và theo ông Hoàng Thanh Dương một viên chức điều hành của Vinacapital thì chính những cải cách kinh tế của Việt Nam những năm trước đây và bức tranh kinh tế thay đổi đang làm cho các nhà đầu tư nước ngoài quan tâm trở lại đến Việt Nam. Rủi ro còn đó Thế nhưng chưa phải là hết lo lắng. Mối lo đầu tiên của họ là quy mô của thị trường chứng khoán Việt Nam hiện còn quá nhỏ, trong nhiều chục công ty chỉ có hai công ty lớn niêm yết, là Vinamilk và Sacombank. Giám đốc của các quỹ đầu tư muốn chính phủ đưa thêm các công ty lớn ra sàn để họ có thêm hàng và thêm sự lựa chọn. Cạnh đó còn là thái độ ứng xử của các nhà đầu tư cá nhân khi giao dịch. Đôi khi quá nghe vào tin đồn mà họ đã làm cho thị trường lên xuống như thang máy. Rõ ràng cơ quan quản lý chứng khoán cần phải làm việc nhiều hơn nữa để tạo sự ổn định và gây dựng niềm tin cho giới đầu tư. Trong khi kinh tế trong nước đang khởi hành để hòa nhập vào xa lộ toàn cầu vậy giới đầu tư nước ngoài kiếm tiền từ những dự án nào? Chính xác ra họ bỏ tiền vào những dự án nào, và tránh những gì? Chọn công ty lớn Dragon Capital tiết lộ cho Financial Times: “Chúng tôi không nhúng tay vào các công ty mới thành lập, hay các dự án nông nghiệp. Chúng tôi không mua công ty tư nhân vừa cổ phần hóa, hay công ty kinh doanh trong các lĩnh vực đơn lẻ, dễ bị trồi sụt theo sức ép của thị trường” “Chúng tôi bỏ tiền vào các công ty ổn định sinh lời cao trong các lĩnh vực tăng trưởng nhanh. Ví dụ như năng lượng, viễn thông, tài chánh, thực phẩm, xây cất xa lộ, và khác thác tài nguyên thiên nhiên” Vinacapital đang tìm cách chọn mặt gửi vàng những công ty có ban lãnh đạo tốt, trong các ngành công nghiệp chiến lược. Hoặc những tài sản nào mà giá đang còn mềm. Quỹ của VinaCapital tìm cơ hội trong lĩnh vực bất động sản và kỹ thuật được coi như là hai động cơ tạo tăng trưởng trong kinh tế Việt Nam. Quỹ đầu tư quy mô nhỏ của Finansa sẽ tránh bỏ tiền vào doanh nghiệp liên doanh, hay công ty vừa thành lập. James Marshall giám đốc điều hành nhấn mạnh đến các công ty vừa cổ phần hóa tại Việt Nam, nếu thấy khả năng sinh lời tốt, quỹ sẽ hành động thật nhanh. “Chúng tôi muốn bỏ tiền vào những lĩnh vực phù hợp với ý muốn của cổ đông. Và trong trường hợp tình hình không cải thiện nhanh, giống như hai năm trước đây, hình thức đầu tư này sẽ giúp chúng tôi thoát nhanh khỏi Việt Nam”	Báo Financial Times, từng được coi là “kinh thánh” của giới đầu tư quốc tế vừa viết bài nói đến sự hiện diên của các quỹ đầu tư ngoại quốc tại Việt Nam, và triển vọng của nền kinh tế nước này.	Kiếm tiền ở Việt Nam dễ hay khó?
Trên đó là một chiếc bánh tortilla chiên phồng lên với một con cua nhỏ xíu màu đỏ tươi nằm trên cùng, hai cái càng của nó nhô ra khỏi mép đĩa. Matcha thượng hạng chỉ có duy nhất ở Nhật Bản Đi tìm loại chocolate ngon nhất thế giới Món trứng ruồi nước, đặc sản siêu đắt của Mexico Tôi đã ăn cua lột nhiều lần trước đây, vì vậy không có lý do gì để ngại ăn hết con giáp xác này, nhưng có một cái gì đó ở lớp vỏ cứng lạ lẫm và chiếc càng đỏ sắc nhọn của nó không thật sự kích thích khẩu vị của tôi. Nguyên liệu đặc trưng "Đây là một món ăn đường phố của Tarija," người phục vụ của Gustu, một nhà hàng ở La Paz được thành lập năm 2013 bởi Claus Meyer, đồng sáng lập nhà hàng hai sao Michelin Noma ở Copenhagen, nói. "Có súp đặc bên trong bánh tortilla, vì vậy hãy cắn một miếng cho hết." Tôi bỏ miếng bánh tortilla căng phồng với lớp cua trên mặt vào miệng và cảm thấy nó vỡ ra, tiết ra nước dùng đậm vị ngọt nhẹ. Nó giòn và mặn, và không giống bất cứ thứ gì tôi từng nếm trước đây. Tôi chưa từng nếm bất cứ thứ gì như vậy trước đây, bởi vì đó là một món ăn hết sức địa phương từ một nơi ở phía nam của đất nước mà tôi chưa từng đến. Con cua nước ngọt nhỏ xíu kia là một trong nhiều nguyên liệu bản địa mà đầu bếp chính Marsia Taha ở nhà hàng Gustu muốn tôn vinh và chia sẻ với phần còn lại của thế giới. "Chúng tôi không phải là nhà hàng truyền thống, nhưng chắc chắn chúng tôi lấy cảm hứng từ truyền thống," bà nói. Trong vài năm qua, Gustu đã trở thành một trong những nhà hàng quan trọng nhất ở La Paz, vốn có trách nhiệm rất lớn trong việc đưa ẩm thực tiên phong của Bolivia lên bàn ăn. "Nhà hàng này chắc chắn là một chất xúc tác để thu hút thêm nhiều người nói về ẩm thực Bolivia và trân trọng giá trị của nó," ông Ella Asbun Ormachea, CEO của Gustu, nói. Bánh baguette tuyệt vời của Pháp Thịt rán thành Vienna, món ăn được ghi thành luật Sự thật về món ăn biểu tượng nhất của Mỹ Mặc dù thức ăn ở đây không hoàn toàn truyền thống, nhưng nó vay mượn rất nhiều từ các kỹ thuật truyền thống và chỉ sử dụng các sản vật của Bolivia. "Rất nhiều nguyên liệu mà chúng tôi dùng không thể tìm thấy ở các chợ ở La Paz," ông Taha nói, và cho biết họ phải đi đến những vùng xa xôi của đất nước để tìm nguồn nguyên liệu, như loài con cua đỏ nhỏ xíu ở miền nam Bolivia. "Chúng là thứ có hương vị giống nhất với hải sản mà chúng tôi có," bà nói và giải thích rằng họ làm việc với một cộng đồng ở Tarija để tìm nguồn cung loài giáp xác này. Là một quốc gia không giáp biển, Bolivia có thể không tiếp cận được đại dương, nhưng đất nước này có rừng Amazon, Altiplano và dãy Andes, vốn đem đến sự đa dạng nguyên liệu nấu ăn đặc thù của quốc gia này. Đây là những nguyên liệu đã được thu lượm và thu hoạch trong nhiều thế kỷ, nhưng chỉ mới đến gần đây các đầu bếp ở La Paz mới tìm đến chúng để chế biến những món ăn sáng tạo. "Giữ cho những nguyên liệu này được biết đến mãi giống như giữ vàng vậy," Taha nói. "Đó là bản sắc của chúng tôi." Cách nấu truyền thống Đầu bếp chế biến các sản vật hết sức bản địa có thể không còn được coi là một ý tưởng mang tính cách mạng nữa. Các đầu bếp René Redzepi của nhà hàng Noma và Virgilio Martinez của nhà hàng Central ở Peru đã nấu theo cách này trong nhiều năm, nhưng các đầu bếp Bolivia không chỉ sử dụng sự phong phú của đất nước họ mà còn khôi phục các kỹ thuật nấu ăn bản địa cổ xưa mà nếu không có thể bị lãng quên. Quan trọng nhất, tôn vinh ẩm thực địa phương là cách gieo lòng tự hào. "Tôi nghĩ điều quan trọng là phải giới thiệu văn hóa của đất nước chúng ta và trình bày về các sản vật có nguồn gốc từ Bolivia, giống như các loại aji (ớt) khác nhau, đậu phộng, hạt quinoa và khoai tây", Sebastian Quiroga, đầu bếp và người sáng lập Ali Pacha, nhà hàng chay cao cấp nằm nép mình trên con đường lát sỏi hẹp, rải rác ở khu trung tâm sầm uất của La Paz, nói. "Chúng tôi chế biến nhiều loại rễ, hạt và củ khác nhau vốn chỉ được tìm thấy trên núi cao," Quiroga, người được ca ngợi là một trong những đầu bếp giỏi nhất của Nam Mỹ, nói. Mặc dù một số người có thể cho rằng nhiều nguyên liệu của Bolivia, như quinoa và một số loại khoai tây, có nét tương đồng với các nguyên liệu Peru, nhưng có những thứ bạn sẽ không thể tìm thấy ngoài biên giới của Bolivia. "Hạt quinoa được trồng ở Salar de Uyuni có đặc tính hương vị đặc trưng nhờ muối trong đất cũng như nhờ độ cao," ông Quiroga, người tìm nguồn nguyên loại từ các loại cây cỏ và hoa trái bản địa vốn chỉ có ở các khu vực như Hồ Titicaca phía Bolivian, nói. Quiroga cũng áp dụng huatia, một cách nấu ăn truyền thống ở Andes, cho một trong những món ăn nổi bật của ông được làm từ nấm và củ. Huatia là lò nướng dưới lòng đất, được làm bằng cách đào hố trên mặt đất, và là một phương pháp nấu ăn mà Quiroga học được từ bố mẹ, vốn đã làm một cái lò như vậy trong sân vườn nhà khi ông còn nhỏ. Để tái dựng lò nướng này trong bếp Ali Pacha, Quiroga đắp nền bằng đá núi lửa và đất lấy từ chợ nông sản, rồi phủ bẹ ngô lên trên. Trên cùng, ông xếp các nguyên liệu thành lớp - củ, tỏi tây và hoa cúc - sau đó lại phủ bẹ ngô lên. Ông nấu trong khoảng hai giờ trước khi lấy chúng ra khỏi lò và thêm vào nấm sò và nước sốt tỏi tây. Nó rắc rối, ấm áp và có hồn, và sẽ làm hài lòng cả những khách hàng vốn chỉ thích ăn thịt. Quá khứ và hiện đại "Các món ăn [chúng tôi làm] là ký ức về hương vị. Nhưng kết cấu, sự cân bằng và cách trình bày là những phần hiện đại," Quiroga, người giải thích rằng họ không cố gắng tái tạo các món ăn Bolivia mà sử dụng các yếu tố nhất định để sáng tạo, nói. Tại Popular Cocina Boliviana, một nhà hàng hiện đại, sáng sủa khai trương vào năm 2017, các đầu bếp Juan Pablo Reyes Aguilar và Diego Rodas cũng đang sử dụng các kỹ thuật và nguyên liệu bản địa, nhưng ở mức độ ít cao cấp hơn. "Chúng tôi muốn chia sẻ ẩm thực Bolivia với tất cả các tầng lớp xã hội mà không vướng phải khía cạnh tài chính," Rodas, người nhìn thấy thị trường ngách cho ẩm thực Bolivia đương đại và dễ làm, nói. Các đầu bếp sinh ra ở Bolivia và học kinh nghiệm qua quá trình nấu ăn khắp Mỹ Latin lấy cảm hứng từ các hương vị và nguyên liệu mà họ tường biết từ thời thơ ấu. "Chúng tôi sử dụng những nguyên liệu này để tạo ra một nền ẩm thực Bolivia mới gắn kết với thị trường, văn hóa và truyền thống. Chúng tôi đưa vào và làm tươi mới các công thức nấu ăn nguyên gốc vốn là một phần của văn hóa Bolivia," Reyes Aguilar cho biết, và nói thêm rằng họ sử dụng các loại aji, ngô và ngũ cốc khác nhau (amaranth, quinoa, hạt cañahua) và khoai tây, tất cả đều trồng trên núi cao. Mặc dù kỹ thuật nấu ăn của các đầu bếp bắt nguồn từ ẩm thực Pháp và Tây Ban Nha, nhưng họ đưa vào các cách chế biến bản địa như sử dụng batán, đá mài cổ, cũng như một kỹ thuật gọi là soasar, tức là nấu trực tiếp các nguyên liệu trên ngọn lửa. Họ cũng làm ra charque, một loại khô thịt và chuño, một dạng khoai tây hong khô vay mượn từ vùng Andes thuộc Bolivia. "Làm khô thực phẩm là một quá trình đã được sử dụng trong thời gian rất dài ở đây," Rod Rodas nói. Để hiểu biết thêm về các nguyên liệu và phương pháp nấu ăn khác nhau này, nhà hàng Gustu (hợp tác với Hiệp hội bảo tồn hoang dã) đã mở các cuộc thám hiểm Sabores Silvestres đến các vùng nông thôn của đất nước để tiếp cận với các sản phẩm bản địa và các kỹ thuật lâu đời vốn chỉ có ở một số vùng nhất định. Một trong những phương pháp đã gợi cảm hứng cho Taha là cách bỏ nguyên liệu bên trong ống tre rồi nấu, một kỹ năng được sử dụng ở vùng Amazon. "Họ lấy tre nứa, tách nó ra sau đó nhồi vào ống tre các thứ như paiche (một loại cá có nguồn gốc ở Amazon). Sau đó, họ thêm rau mùi, các loại thảo mộc khác và một chút muối, và nấu trong khoảng 15-20 phút," Taha, người đã kết hợp kỹ thuật này vào nhà bếp của Gustu, nói. Giống như Quiroga, bà cũng lấy cảm hứng từ phương pháp hueania ở vùng Andes. "Đây là phương pháp của người xưa, nhưng nó biến mất dần dần," bà cho biết. Hồi sinh niềm tự hào Xây dựng mối quan hệ với các cộng đồng nông thôn trên cả nước là điều không thể thiếu đối với sự phát triển của Gustu, nhưng nó không phải là không có thách thức. "Việc đó không hề dễ dàng. Bạn cần phải giành được lòng tin ở họ và phải mất nhiều năm," Taha nói. Một trong những dự án thám hiểm Sabores Silvestres mà bà đang thực hiện với sự hợp tác của Hiệp hội bảo tồn động vật hoang dã là làm việc với một cộng đồng ở Amazon xuất khẩu da cá sấu sang châu u. "Họ không tận dụng được toàn bộ con vật, vì vậy thịt cá sấu sẽ bị lãng phí," Taha, vốn sử dụng thịt cá sấu trong món ăn, nói. Ngoài Gustu, cộng đồng này hiện bán thịt cá sấu cho các siêu thị địa phương. "Ở đây người ta không quen ăn thịt cá sấu, nhưng mọi người đang dần làm quen," bà cho biết và nói thêm rằng nhiều nhà sản xuất không ý thức đầy đủ về tiềm năng của những gì họ đang làm. Taha lưu ý rằng sự đổ bộ của các thương hiệu lớn của nước ngoài đã dẫn đến sự mất niềm tin vào các sản phẩm địa phương. "Người dân cố gắng thay thế văn hóa của mình bằng văn hóa phương Tây, nhưng nó không liên quan gì chúng tôi," Taha, người thường mời các nhà sản xuất đến Gustu để họ có thể chứng kiến các sản phẩm khiêm tốn của họ như ngũ cốc được biến thành một lọat các món ăn cao cấp. "Công việc đầu bếp của tôi là lấy lại cảm giác tự hào cho những cộng đồng đó." Khi món cá sấu được đặt trước mặt tôi, bụng tôi quặn lên khi nhìn thấy những mẩu thịt tía lốm đốm quanh đĩa. Trước đây, tôi đã từng ăn cá sấu chín, nhưng chưa bao giờ ăn cá sấu sống. Để chế biến món ăn, phi lê cá sấu đã được xông khói trong khoảng ba ngày với hoa có tính axit từ Amazon. Sau đó, họ vắt chanh, cùng với một loại dưa chuột từ Andes, mạch nha chiên giòn và những miếng khoai to. Món ăn tươi, chua và chứa đầy những kết cấu tương phản. Khi tôi múc muỗng nước sốt đậm đà cuối cùng cho vào miệng, tôi có cảm giác thỏa mãn sâu sắc. Bữa ăn đó có ý nghĩa nhiều hơn bất kỳ bữa ăn nước ngoài nào khác ở một nước nào khác. Nó là một phương tiện thể hiện lòng tự hào mới hồi sinh về nền ẩm thực cổ xưa mà cuối cùng cũng đã được tôn vinh. Bài tiếng Anh đã được đăng trên BBC Travel.	Khi đồ ăn được dọn ra, tôi không hào hứng về thức ăn trên đĩa.	Tại sao ẩm thực Bolivia đáng để thưởng thức
Quần áo của Campuchia vào EU chiếm 45% tổng sản lượng xuất khẩu năm ngoái của nước này Là một góa phụ 34 tuổi, cô đã làm việc trong lĩnh vực may mặc áo khoác được gần 13 năm tại một cơ sở ở ngoại ô thủ đô Phnom Penh của Campuchia. Cộng với thời gian làm thêm cô có thể kiếm được tới 250 USD mỗi tháng, nhưng tương lai của nhà máy nơi cô làm cũng như các nhà máy khác trên đất nước này hiện không chắc chắn do tranh chấp chính trị liên miên giữa EU và Campuchia. Đảng của Hun Sen 'thắng lớn' TQ viện trợ xe bọc thép cho Campuchia Lãnh đạo đối lập Campuchia Sokha được thả Ngành sản xuất dệt may của Campuchia bùng nổ trong những năm gần đây, một phần không nhỏ do EU đồng ý miễn thuế xuất khẩu cho nước này vào EU, bắt đầu từ năm 2012. Điều này dẫn đến khoảng 200 thương hiệu thời trang quốc tế đang sử dụng hơn 600 nhà máy ở Campuchia, bị thu hút bởi cả mức lương thấp của nước này và thực tế là họ không phải trả bất kỳ thuế gì khi xuất sang EU. Tuy nhiên, trở lại hồi đầu tháng Mười, EU cảnh bảo rằng việc miễn thuế cho Campuchia vào thị trường EU có thể bị chấm dứt nếu chính phủ nước này không cải thiện tự do chính trị và nhân quyền ở trong nước. Ủy viên Thương mại EU, bà Cecilia Malmstrom nói rằng EU đã tiến hành đánh giá sáu tháng về tình hình ở Campuchia, và trừ khi Phnom Penh cho thấy "những cải thiện rõ ràng và trông thấy, điều này sẽ dẫn đến đình chỉ thương mại" trong vòng 12 tháng. Cecilia Malmstrom muốn thấy dân chủ hơn ở Campuchia Bình luận của bà là phản ứng với những gì mà cả EU và Hoa Kỳ coi là hành vi ngày càng chuyên quyền của chính phủ Campuchia của Thủ tướng Hun Sen, người nắm quyền từ năm 1985 đến nay. Hồi tháng Bảy, Đảng Nhân dân Campuchia của ông giành được tất cả 125 ghế trong quốc hội, được trợ giúp bởi thực tế là đảng đối lập chính - Đảng Cứu Quốc Campuchia (CNPR) chính thức bị Tòa án Tối cao nước này giải thể vào tháng 11/2017. Đảng của Hun Sen giành gần hết ghế Thượng viện 'Campuchia phải công bằng khi tái di cư người gốc Việt' Phán quyết của tòa án dựa trên khiếu nại của chính phủ Hun Sen rằng CNRP đang âm mưu với Hoa Kỳ nhằm lật đổ chính phủ. CNRP phủ nhận cáo buộc này. Ken Loo, tổng thư ký Hiệp hội May mặc Campuchia, nói rằng sự đe dọa của EU "làm tăng thêm mối lo" rằng các công ty thời trang quốc tế có thể chuyển hoạt động sản xuất của họ sang các nước khác. Đây sẽ là điều đáng lo ngại với Campuchia khi bạn xem xét các con số liên quan. Ông Loo cho biết ngành công nghiệp nước này hiện có hơn 700.000 nhân công, trong đó 85% là nữ. Trong khi đó, số liệu chính thức của EU cho thấy xuất khẩu quần áo của Campuchia sang châu Âu đạt 3,8 tỷ euro (4,3 tỷ USD) trong năm 2017, chiếm 44% tổng xuất khẩu trị giá 9,6 tỷ USD trong năm này. Không ngạc nhiên khi có những lo ngại về khả năng đóng cửa các nhà máy và nạn thất nghiệp, không chỉ nếu EU bãi bỏ miễn thuế cho Campuchia mà còn đơn giản là hệ quả của mối đe dọa. Công nhân dệt may thường được chở từ Phnom Penh đến các nhà máy ở ngoại ô thủ đô George McLeod, nhà phân tích rủi ro chính trị và kinh tế có trụ sở ở Bangkok, nói rằng các công ty quần áo có thể dễ dàng chuyển sản xuất sang Bangladesh, Việt Nam hoặc Indonesia. Với Sao Run, người phải nuôi một con trai ba tuổi, đây là mối lo thực sự. "Công đoàn nhà máy nói với chúng tôi rằng nhà máy có thể đóng cửa nếu thuế [EU] tăng cao," cô nói. "Với tôi, nếu nhà máy đóng cửa, tôi lấy gì để ăn?" Một công nhân nhà máy quần áo khác, Yon Chansy, 24 tuổi, nói rằng cô biết về mối đe dọa từ EU qua Facebook, và cô cũng đang lo lắng về việc có thể bị thất nghiệp. "Tôi có thể cân nhắc việc di cư sang Thái Lan nếu tình hình ở nước tôi quá tồi tệ," cô nói. Về phần mình, chính phủ Campuchia có thể đang chuẩn bị thỏa hiệp, nhưng liệu có đủ để thấy hay không. Tuần trước, quốc hội Campuchia (do chính phủ nắm giữ tất cả các ghế) nói rằng họ sẽ xem xét lệnh cấm đối với hơn 100 thành viên của đảng đối lập CNRP, nhưng không đưa ra thời gian biểu cụ thể. Cũng không có bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy liệu bầu cử mới sẽ được tổ chức, hay liệu lãnh đạo của CNRP sẽ thôi bị quản thúc tại gia. Campuchia ân xá chính trị gia đối lập Trong khi đó chính phủ đang hạ thấp tầm quan trọng của thị trường EU. Phát ngôn viên Bộ Công nghiệp và Thủ công Mỹ nghệ Oum Sotha nói với BBC rằng "thị trường của Campuchia không chỉ phụ thuộc vào châu Âu, chúng tôi có rất nhiều thị trường." Hun Sen nắm quyền thủ tướng Campuchia từ năm 1985 Sebastian Strangio, nhà báo và là tác giả cuốn sách "Hun Sen's Cambodia" (Campuchia của Hun Sen), nói rằng chính phủ Campuchia đối mặt với tình trạng tiến thoái lưỡng nan thực sự về vấn đề EU. "Vấn đề là 'những cải tiến rõ ràng và trông thấy' mà EU đòi hỏi, theo định nghĩa, sẽ làm suy yếu quyền lực của Hun Sen," ông nói. "Ông ta sẽ không bao giờ chấp nhận điều này. Do đó, rất khó để thấy hai bên sẽ tìm ra điểm chung như thế nào. Bất kỳ nhượng bộ nào mà chính quyền Campuchia đưa ra sẽ không đạt được những cải cách dân chủ có ý nghĩa. "Liệu EU sẽ chấp nhận những cải cách mang tính hình thức hay không." Nguồn tin từ Ủy ban châu Âu cho rằng khả năng lệnh cấm đảng đối lập Campuchia có thể được dỡ bỏ là "bước tiến tích cực ban đầu". "Tuy vậy, điều này cần tạo ra kết quả cụ thể và đáng kể để giảm bớt những lo ngại nghiêm trọng của EU... việc thực hiện tuyên bố này và những thay đổi cụ thể sẽ là một trong số những yếu tố quyết định," bà bổ sung. Tieng Ratana, người mẹ với ba con, đang làm việc tại nhà máy quần áo ở phía tây Phnom Penh, nói rằng bà hy vọng chính phủ Campuchia sẽ nghĩ về những người như bà. "Chúng tôi làm việc rất chăm chỉ, nên tôi thực sự muốn các nhà lãnh đạo của chính tôi nghĩ về những người công nhân trước hết," bà nói.	Sao Run lo lắng rằng nếu nhà máy quần áo nơi cô làm việc đóng cửa cô sẽ không thể tự nuôi nổi bản thân và con trai.	Công nhân may mặc Campuchia lo lắng vì nhà máy có thể đóng cửa
Một trong những "thỏa hiệp" của ông là về những người được gọi là Dreamers - những người đến Mỹ bất hợp pháp khi còn nhỏ. Ông vẫn muốn được cấp 5,7 tỷ đô la để xây tường. Trump bị thúc giục 'tạm' mở cửa chính phủ Đóng cửa chính phủ Mỹ: Tiếp theo là gì? Trump 'bye bye' đàm phán về đóng cửa chính phủ Trump sẵn sàng đóng cửa chính phủ Mỹ 'nhiều năm' Đóng cửa chính phủ: 13 ảnh hưởng tiêu cực Đảng Dân chủ đã từ chối cấp khoản này và trước bài phát biểu của ông Trump thì cũng đã từ chối nhượng bộ. Việc chính phủ ngừng hoạt động lâu nhất trong lịch sử nước Mỹ đã ảnh hưởng đến 800.000 nhân viên liên bang. Trump nói gì? Tổng thống nói rằng Hoa Kỳ có một lịch sử đáng tự hào về việc chào đón người di cư, nhưng điều này đã "bị phá vỡ nghiêm trọng trong một thời gian rất dài". Ông nói rằng ông "ở đây để phá vỡ bế tắc và mở ra cho Quốc hội một con đường phía trước để chấm dứt tình trạng đóng cửa chính phủ". Ông một lần nữa nhấn mạnh rằng bức tường không phải là một cấu trúc liên tục mà chỉ là hàng rào thép tại các khu vực ưu tiên cao. Nhưng ông giữ nguyên yêu cầu về 5,7 tỷ đô la. Ông đưa ra hai ý tưởng mới về Dreamers và những người được hưởng quy chế bảo vệ tạm thời (TPS). Có khoảng 700.000 Dreamer đang ở Mỹ hiện nay. Ông Trump nói rằng sẽ gia hạn bảo vệ cho Dreamers thêm ba năm nữa, cho phép họ tiếp tục nhận giấy phép làm việc ở Mỹ. Tình trạng đóng cửa chính phủ còn kéo dài Phân tích của Anthony Zurcher, BBC News, Washington Donald Trump đang đàm phán với lãnh đạo đa số Thượng viện Mitch McConnell, và nếu muốn thành công, ông sẽ phải có sự đồng thuận từ phía đảng Dân chủ. Thật trớ trêu khi để đổi lại việc xây tường, ông Trump đề xuất bảo vệ cho những người nhập cư không có giấy tờ trong khi chính ông bãi bỏ chính sách này hồi năm ngoái. Bây giờ đảng Dân chủ đang kiểm soát Hạ viện và phép tính của ông đã thay đổi. Động thái của tổng thống có thể gây áp lực lên các đối thủ để trở lại bàn đàm phán, nhưng họ vẫn cảm thấy họ có ưu thế. Trừ phi tổng thống thú nhận rằng ông đã sai, tình trạng đóng cửa chính phủ nhiều khả năng sẽ còn kéo dài. Thượng nghị sĩ Lindsey Graham được biết đến như một người thân cận của Tổng thống Trump Vài ngày trước, một quan chức cao cấp đảng Cộng hòa kêu gọi Tổng thống Donald Trump tạm thời mở lại một phần chính phủ liên bang đã đóng cửa trong hơn ba tuần qua. Thượng nghị sĩ Lindsey Graham, người thân cận của ông Trump, cho biết việc mở cửa có giới hạn trong vài tuần sẽ cho phép các cuộc đàm phán giữa hai phe Cộng hòa và Dân chủ nối lại. Việc đóng cửa một phần của chính phủ Trump được ghi nhận kéo dài lâu nhất trong lịch sử Hoa Kỳ. Hệ lụy là hàng trăm ngàn viên chức không được trả lương và các văn phòng chính phủ đóng cửa. Tổng thống Trump từ chối phê duyệt ngân sách trừ khi nó bao gồm 5,7 tỷ đô la để xây bức tường biên giới với Mexico - một cam kết then chốt trong chiến dịch tranh cử của ông, bức tường mà ông Trump nói Mexico sẽ phải trả. Phe Dân chủ bác yêu cầu này và nói rằng họ sẽ không đàm phán thêm cho đến khi chính phủ được mở cửa trở lại. Trong khi đó, ông Trump làm cho tình trạng khẩn trương thêm, khi đe dọa sẽ tuyên bố tình trạng khẩn cấp quốc gia để có tiền xây tường mà không cần Quốc hội thông qua. Lindsey Graham đề nghị gì? Ông Graham, Chủ tịch Ủy ban Tư pháp Thượng viện, cho biết ông thúc giục tổng thống hôm 13/1 về chuyện tạm thời mở lại chính phủ để nối lại đàm phán. Ông nói nếu các cuộc đàm phán vẫn không ngã ngũ về chuyện cấp ngân sách, khi đó Nhà Trắng có thể tuyên bố tình trạng khẩn cấp. "Trước khi ông ấy bỏ qua lựa chọn lập pháp, tôi sẽ thúc giục mở cửa chính phủ trong một khoảng thời gian ngắn, cỡ như ba tuần, để xem chúng ta có thể có được một thỏa thuận, "ông Graham nói với Fox News. Ông cho biết ông Trump nói với ông: "Hãy thỏa thuận, rồi sau đó mở cửa chính phủ".Giới phóng viên nói rằng áp lực đang gia tăng cho ông Trump khi tranh chấp kéo dài. Các cuộc thăm dò dư luận cho thấy nhiều người Mỹ quy trách nhiệm cho tổng thống hơn là đảng Dân chủ về việc chính phủ bị đóng cửa. Nhưng hôm 13/1, ông Trump vẫn đang tiếp tục đổ lỗi sự bế tắc cho các đối thủ. Trước đó, Tổng thống Donald Trump gọi biên giới Mỹ - Mexico là cuộc khủng hoảng an ninh quốc gia trong khi Đảng Dân chủ cáo buộc ông bắt giữ con tin Mỹ trước mối đe dọa giả mạo. Hai bên tiếp tục đào sâu vấn đề về bài diễn văn quốc gia vào tối hôm thứ Ba - vậy chuyện gì đang xảy ra? Khi đất nước chờ đợi Washington tiến lên, đây là một vài lựa chọn mở ra cho ông Trump, theo phân tích của Anthony Zurcher của BBC. 1. Trump tuyên bố tình trạng khẩn cấp quốc gia Bài diễn văn của tổng thống không tuyên bố tình trạng khẩn cấp quốc gia, nhưng Thư ký Báo chí Nhà Trắng Sarah Sanders nói với phóng viên hôm thứ Tư rằng việc này "chắc chắn vẫn còn trên bàn". Nếu ông Trump sử dụng quyền lực tổng thống của mình, ông có thể bỏ qua Quốc hội và đạt được việc xây dựng bức tường thông qua nguồn lực quân sự. Giới chỉ trích có thể coi đây là sự lạm dụng quyền lực một cách trắng trợn, và ngay cả sau khi ông Trump soạn thảo tuyên bố của mình, ông phải thông báo cho Quốc hội chính xác những quyền lực mà ông đang sử dụng. Sau đó, Quốc hội có thể vô hiệu hóa nó bằng một cuộc bỏ phiếu của cả Thượng viện và Hạ viện - nhưng theo luật pháp Hoa Kỳ, việc bãi bỏ tình trạng khẩn cấp sẽ vẫn cần Tổng thống ký để nó có hiệu lực. Trong tình huống như vậy, dường như ông Trump sẽ không thông qua, gây ra cuộc chiến pháp lý giữa hai nhánh của chính phủ. Nhưng Đạo luật Khẩn cấp Quốc gia năm 1976, đưa ra thẩm quyền đơn phương cho tổng thống trong trường hợp khẩn cấp, cũng như lịch sử tòa án về việc trì hoãn các quyết định an ninh quốc gia của tổng thống, có thể có lợi cho ông. Các nhà hoạt động biểu tình bên ngoài Nhà Trắng sau bài diễn văn của Tổng thống Trump Trong khi tranh luận rằng có một cuộc khủng hoảng cần giải quyết, ông Trump nói rằng 300 công dân Mỹ chết mỗi tuần vì heroin, "90% heroin đó tràn qua từ biên giới phía nam của chúng ta". Đúng là gần như tất cả heroin vào Mỹ là từ Mexico, nhưng theo Cơ quan Quản lý Thực thi Ma túy của ông Trump, hầu hết heroin vào Mỹ qua các cảng nhập cảnh hợp pháp. Vì vậy, việc xây dựng bức tường sẽ không có hiệu quả. Và trước cuộc bầu cử một năm, có vẻ như tổng thống sẽ không nhận được sự ủng hộ hoàn toàn cho biện pháp gây tranh cãi như vậy từ chính đảng của ông. Như Thượng nghị sĩ Marco Rubio nói với BBC hôm thứ Tư: "Chúng ta phải thận trọng trong việc tán thành rộng rãi việc sử dụng quyền hành pháp." Tổng số người di cư vào Mỹ từ năm 2000 đến 2018 Anthony Zurcher: Donald Trump sắp hết tác dụng đòn bẩy trong các cuộc đàm phán với Đảng Dân chủ. Mối đe dọa "khẩn cấp quốc gia" chỉ là lá bài duy nhất còn lại của ông - nhưng tối thứ Ba, có lẽ là cơ hội tốt nhất để sử dụng là bài, khi ông có thể thực hiện nó trước quốc gia. Trong khi thực hiện bước đi như vậy sẽ cho phép tổng thống tuyên bố rằng ông đang hành động trong khi chuyển trận chiến sang tòa án, thậm chí một số người bảo thủ lo sợ rằng nó sẽ tạo ra tiền lệ xấu. Đảng Dân chủ có thể kết luận ông đang lừa gạt - đưa tổng thống trở lại điểm xuất phát. 2. Trump thỏa thuận với Quốc hội Ông Trump đã gặp các nhà lãnh đạo quốc hội tại Nhà Trắng hôm thứ Tư trong một nỗ lực khác để giải quyết việc đóng cửa chính phủ, chỉ để kết thúc việc không đạt được thỏa thuận khi Đảng Dân chủ vẫn kiên quyết không tài trợ xây dựng bức tường. Trong khi đó, áp lực đang gia tăng ở Capital Hill - như có những nỗ lực ngăn cản. Hôm thứ Ba, Đảng Dân chủ trong Thượng viện đã không thông qua dự luật chính sách ở Trung Đông của lưỡng đảng trong sự phản đối, và có thể tiếp tục chặn luật đóng cửa chính phủ trong sự phản đối. "Chúng ta không thể tiếp tục, với việc chính phủ đóng cửa, người dân không nhận được tiền lương và bị tổn hại," Thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ Patty Murray của Washington nói với CNN sau cuộc bỏ phiếu. Cùng lúc đó, Hạ nghị sĩ Đảng Dân chủ Hakeem Jeffries, nói với các phóng viên sau cuộc họp kín của Đảng Dân chủ rằng "với mỗi ngày trôi qua", đảng của ông hy vọng sẽ có thêm nhiều sự sẵn sàng đàm phán từ Đảng Cộng hòa. Ông Jeffries nhắc lại rằng Đảng Dân chủ Hạ viện sẵn sàng sử dụng luật trước đây của Đảng Cộng hòa Thượng viện để mở lại chính phủ. "Điều đó với tôi dường như là một sự thỏa hiệp hợp lý," ông nói. "Những gì chúng tôi đang nói là chúng tôi sẽ không để bị ép vào một cuộc thảo luận mà chúng tôi phải chịu nhường hàng tỷ đô la cho một bức tường biên giới mà không ai tin rằng nó sẽ có hiệu quả." Tất cả chín đại biểu quốc hội (gồm một người của Đảng Cộng hòa) của các quận giáp Mexico đều phản đối bức tường của ông Trump. Bản đồ bức tường biên giới Mỹ - Mexico Anthony Zurcher: khi việc đóng cửa chính phủ trở nên tồi tệ hơn, sẽ ngày càng khó khăn hơn cho ông Trump trong việc giữ cho Đảng Cộng hòa trong Quốc hội không bị phá vỡ hàng ngũ. Đã có ba thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa kêu gọi mở lại chính phủ mà không cần phải có tiền tài trợ xây dựng bức tường. Khi Hạ viện bỏ phiếu về dự luật của Đảng Dân chủ để mở lại chính phủ, bảy người Cộng hòa đã cùng tham gia. Trong tương lai số phiếu chắc chắn sẽ tăng lên. Các thành viên của cả hai viện đều đang tìm kiếm một lối thoát trong các cuộc đàm phán để thoát khỏi mớ hỗn độn này. Nếu đảng Cộng hòa không thể đưa ra cho đảng Dân chủ bất cứ điều gì để giải quyết tình trạng cho những người di cư không có giấy tờ ở Mỹ, thì kết quả rất có thể sẽ mới, khoản tiền tài trợ an ninh biên giới mơ hồ mà không cung cấp tiền một cách rõ ràng cho tổng thống để xây dựng bức tường như đã hứa của ông. Người di cư Honduras đi về phía hàng rào biên giới Mỹ - Mexico để băng qua Tijuana, Mexico 3. Tiếp tục đóng cửa chính phủ Khoảng 800.000 nhân viên liên bang dự kiến sẽ lỡ tiền lương đầu tiên trong tuần này nếu tổng thống và các nhà lập pháp không thể đạt được thỏa hiệp. Nhiều người đã bị nghỉ phép - tạm thời nghỉ việc - nhưng những người được coi là thiết yếu đã làm việc từ ngày 22/12 mà không được trả tiền. Và nếu việc đóng cửa một phần kéo dài đến cuối tuần, nó sẽ trở thành vụ đóng cửa chính phủ lâu nhất trong lịch sử Hoa Kỳ. Công nhân bực tức và cả các quan chức được bầu phản đối đóng cửa chính phủ trong một cuộc biểu tình không đảng phải ở Philadelphia	Tổng thống Mỹ Donald Trump đặt ra các kế hoạch mới cho dự án xây tường biên giới để chấm dứt tình trạng đóng cửa một phần của chính phủ kéo dài hơn bốn tuần.	Trump 'thỏa hiệp' để ngưng đóng cửa chính phủ
Ông Nguyễn Đức Chung, Thiếu tướng, Giám đốc Công an Hà Nội được bầu làm Chủ tịch UBND TP. Hà Nội hôm 04/12/2015. Trong khi đó ý kiến khác nêu giả thuyết Hà Nội có thể cần một tân lãnh đạo có nguồn gốc công an vì muốn 'chấn chỉnh, trị an' cho một khởi đầu mới. Việc các tướng lĩnh quân đội, công an sang nắm các ghế lãnh đạo dân sự là hiện tượng đã có từ lâu, một ý kiến khác nữa nói với BBC. Trước hết, hôm thứ Năm, nghệ sỹ điện ảnh Kim Chi, một nhà hoạt động trong lĩnh vực xã hội dân sự từ Hà Nội, nêu quan điểm với Bàn tròn của BBC: "Tôi thấy nói là bầu lại Chủ tịch mà lại chỉ có một ứng cử viên thôi, tôi nói một lời hơi nặng là đúng là trò hề, bởi vì đã là bầu thì phải có nhiều người để người ta so sánh. Còn chỉ định có một người thôi thì sao lại gọi là bầu. Mà đã là bầu, thì toàn dân phải được bỏ phiếu, chứ không thể là chỉ định cho nên tôi không tin tưởng chuyện này." Được hỏi liệu có xảy ra xác xuất khi chỉ có một ứng viên, nhưng Hà Nội lại có thể chọn trúng được ngay một nhà lãnh đạo 'có đức, có tài, lãnh đạo hiệu quả, hợp lòng dân' trên cương vị Chủ tịch Thành phố, nghệ sỹ Kim Chi đáp: Nghệ sỹ điện ảnh Kim Chi tin rằng sẽ là 'phúc đức' cho nhân dân nếu chỉ cần một ứng cử viên mà lại trọn trúng được lãnh đạo 'có đức, có tài, hợp lòng dân. "Thế thì phước đức cho dân chúng tôi quá, bởi vì chúng tôi cũng chỉ mong có một người như thế thôi, thế thì nếu mà có thì tuyệt vời, nhưng mà tôi được biết là người được chỉ định đó thì không phải là người như thế. Cho nên tôi rất trăn trở, rất tâm tư," bà Kim Chi nói với Tọa đàm của BBC. Vì sao cần 'công an'? Còn Tiến sỹ, bác sỹ Trần Tuấn, một chuyên gia phản biện chính sách xã hội từ Vusta (Liên hiệp các hội khoa học & kỹ thuật Việt Nam) nêu giả thuyết vì sao Hà Nội lúc này lại cần tới một lãnh đạo thành phố có gốc công an. Ông nói: "Tôi thấy rằng tình hình bầu của chúng ta (Việt Nam) từ trước đến nay cũng không có gì thay đổi, nên tôi không có sự ngạc nhiên về những thông tin này. "Nhưng tôi có nhận thấy rằng tình hình rõ ràng trong những năm vừa qua là trị an có vấn đề. Theo tôi nhìn nhận vấn đề xã hội là có xu hướng căng thẳng hơn và có tính chất xấu đi. Cho nên có thể một người mới đến từ ngành Công an phải chăng sẽ là cần đến vào lúc này để có thể chấn chỉnh cho... bắt đầu một giai đoạn mới? "Tôi cũng chưa hình dung hết được sự phân tích để có thể (nói) tại sao lại đưa một vị trí trong lúc này lại là một người đến từ ngành an ninh. Thế nhưng về cơ bản tôi nghĩ là chờ đợi và xem xét tình hình chung. "Còn về vấn đề việc bầu cử, tôi nghĩ rằng cũng không có gì thay đổi so với các tình huống trước đây," TS. Trần Tuấn, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu, Đào tạo và Phát triển Cộng đồng thuộc Vusta, nêu quan điểm. Tạo ra tình huống mới? Cũng từ Hà Nội, ông Vũ Huy, họa sỹ thiết kế thuộc Hãng phim Truyện Việt Nam bình luận với BBC về người mà từ ngày 04/12 chính thức thay thế cựu Chủ tịch Hà Nội Nguyễn Thế Thảo. Họa sỹ Vũ Huy nói: Không nên gọi đây là 'bầu cử' mà gọi là 'chỉ định' thì đúng hơn, theo Tiến sỹ, blogger Nguyễn Xuân Diện. "Chủ tịch Nguyễn Thế Thảo đã hết nhiệm kỳ và trong nhiều ngày nay, Hà Nội đã tìm một người ứng cử khác. "Theo tôi được biết thì ông (Nguyễn Đức) Chung đúng là một người như anh (Trần Tuấn) nói. "Khi mà tình hình Hà Nội trong nhiều năm gần đây, vấn đề về an ninh, những vấn đề nổi cộm, thì bản thân ông Chung cũng có một vài cái mà làm cho một số lượng dân, và một số lượng đặc biệt những người làm chính trị ở Hà Nội quan tâm. "Và cho rằng đây là một lực lượng mới mà có thể tạo ra được một tình huống mới cho Hà Nội trong thời điểm hiện nay," họa sỹ Vũ Huy, con trai của nhà văn Vũ Tú Nam, nguyên Tổng Thư ký Hội nhà văn Việt Nam, nguyên Đại biểu Quốc hội Việt Nam, nói với BBC. Dư luận băn khoăn Tiến sỹ Nguyễn Xuân Diện, blogger và nhà hoạt động xã hội, đưa ra bình luận với Tọa đàm về bầu tân Chủ tịch Hà Nội của BBC. Ông nói: "Tôi thấy dư luận hiện nay rất băn khoăn về chuyện đó vì coi đây không phải là cuộc bầu cử. Và họ nghĩ rằng không nên gọi là bầu cử, gọi là chỉ định đúng hơn. "Và qua tình hình an ninh, trật tự của Thành phố Hà Nội vừa rồi, một mặt người ta đánh giá như là Tiến sỹ Trần Tuấn nói, là người ta chờ đợi là người lãnh đạo của Hà Nội xuất thân từ ngành an ninh. "Nhưng ngược lại người ta cũng nghĩ là an ninh trong những ngày vừa rồi, những tháng vừa rồi quá xấu. "Thì điều đó người ta cũng không trông đợi điều gì lắm đâu," Tiến sỹ Xuân Diện, người đang làm việc tại Viện Nghiên cứu Hán - Nôm ở Hà Nội nói. Khi được đề nghị dự đoán về nhiệm kỳ tới đây của vị tân Chủ tịch Ủy ban Nhân dân Thành phố Hà Nội, một người xuất thân công an nay khoác áo dân sự, Tiến sỹ Diện nói: "Tôi thấy rằng dự đoán rất là khó lường, bởi vì thành phố Hà Nội không giống những địa phương kia. Việc các tướng lĩnh quân đội, công an sang nắm ghế dân sự đã xảy ra nhiều ở Việt Nam từ trước, theo Nhà báo, blogger Trương Duy Nhất. "Và chúng ta chỉ có thể biết là chờ đợi từng ngày về sự trị an của thành phố mà thôi," blogger, nhà hoạt động xã hội từ Hà Nội, nói. Làm sao chọn đúng người? Từ Đà Nẵng, nhà báo tự do, blogger Trương Duy Nhất bình luận: "Câu chuyện của Tướng Chung làm Chủ tịch Hà Nội, tôi nghĩ vấn đề ở đây là làm sao chọn lựa, tiến cử được người thực tài. Thế còn việc bầu thì bây giờ Tướng Chung đã được giới thiệu, Trung ương duyệt hơn một tháng trước rồi, chứ không phải đợi đến hôm nay mới bầu. Chuyện ông Chung không chỉ đưa ra, nhưng mà Trung ương, quy định lâu nay của bộ máy này thì nó đã ấn định thế rồi, không chỉ hẳn là bí thư và chủ tịch Hà Nội, Hải Phòng đâu. "Mà bí thư và chủ tịch của tất cả các tỉnh thành cũng phải được duyệt trước, chỉ định trước, chọn lựa trước rồi, cho nên việc đưa ra gần như chỉ là hình thức và cho xong thủ tục thôi. Cho nên đấy là một điều đáng nói, tức là làm sao để bầu chọn được thực sự người tài, nó có cơ hội để chọn đúng người tài. "Còn bây giờ cụ thể Tướng Chung thì đẩy sang ngồi ghế lãnh đạo chính quyền..., thực ra xu thế lâu nay của Việt Nam mà đẩy các tướng lãnh quân đội và công an qua nắm chính quyền thì không chỉ trường hợp tướng Chung. Lâu nay rất nhiều rồi, mới hôm qua, hôm kia có ông Đại tá (quân đội) của một tỉnh trong kia, tỉnh Hậu Giang, cũng là Chủ tịch, thì việc đó rất nhiều rồi," ông Trương Duy Nhất nói. Trả lời câu hỏi làm thế nào chọn được người tài, đức làm lãnh đạo và đại diện đúng cho nguyện vọng của dân và ngồi vào một chiếc ghế như ghế Chủ tịch UBND Thành phố như ở Hà Nội, nghệ sỹ điện ảnh Kim Chi nêu quan điểm: "Thì cái đó phải cho bầu cử tự do, phải lựa trong những người không chỉ trong đảng viên đảng cộng sản, tôi nghĩ thế, tức là nó phải đa nguyên, phải tôn trọng pháp luật, thì phải lựa từ trong quần chúng xuất sắc. Tôi nghĩ (họ) nhiều lắm," bà Kim Chi nói với BBC. Sáng thứ Sáu 4/12, Hội đồng Nhân dân Thành phố Hà Nội của Việt Nam đã bầu ông Nguyễn Đức Chung, Thiếu tướng, Giám đốc Công an Thành phố, Bí thư Thành ủy vào vị trí Chủ tịch UBND với 87 phiếu tán thành trên tổng số 89 đại biểu có mặt, đạt 94,56%, theo truyền thông nhà nước. Sau đó, 100% đại biểu đã biểu quyết thông qua Nghị quyết bầu ông Nguyễn Đức Chung giữ chức danh này, vẫn theo truyền thông Việt Nam.	Cách thức mà Hà Nội 'bầu ra' tân Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố hôm 04/12/2015 không thể được gọi là 'bầu' mà chỉ là một sự 'chỉ định' khi chỉ có 'duy nhất một cử ứng viên' cho chức vụ này, theo ý kiến của khách mời tại tọa đàm tuần này của BBC Việt ngữ.	Hà Nội cần người chấn chỉnh trị an?
Ông cần phải sa thải một nhân viên và sau đó nhận ra rằng tại Trung Quốc quy trình này khá khác biệt. Carlson được phái tới Trung Quốc để thiết lập hệ thống cung ứng mới cho một công ty nội thất của Mỹ. Vai trò của ông là vận hành văn phòng ở Thượng Hải và tuyển dụng 70 người. Ông đã nghĩ rằng mình có thể điều hành công việc tại văn phòng mới như một công ty ở phương Tây - xây dựng một môi trường hợp tác, với những cá nhân giàu óc sáng tạo. Tuy nhiên, người quản lý địa phương, một người đàn ông đứng tuổi từng cộng tác với hãng trong nhiều năm, lại nghĩ khác. Viên quản lý quả quyết rằng môi trường làm việc phải theo phong cách độc tài truyền thống của Trung Quốc, nơi người lãnh đạo luôn luôn đúng, Carlson nói. Những cuộc cãi vã liên tiếp xung quanh vấn đề phương pháp nào là hợp lý đồng nghĩa với việc Carlson cuối cùng phải sa thải người quản lý. Mọi thứ diễn ra bình thường khi ông báo tin này cho người quản lý, nhưng ngày hôm sau, người này vẫn vào làm việc. "Tôi hỏi rằng "tại sao ông ở đây?", Carlson nhớ lại. "Ông ta nói ông ta cảm thấy phải trung thành với công ty, và dù bị sa thải, ông vẫn muốn làm việc đến tháng cuối cùng trong hợp đồng." Carlson giải thích điều này là không cần thiết, nhưng người đàn ông này vẫn tiếp tục muốn ở lại làm việc. Nghĩ lại về cách làm việc của mình Đây là một trong những bài học đầu tiên mà Carlson nghiệm ra trong thời gian làm việc tại Trung Quốc, nơi mà các quản lý người nước ngoài phải thay đổi phong cách và quy trình đưa ra quyết định cho phù hợp với văn hoá địa phương. Khía cạnh tươi sáng của vấn đề, đó là các quản lý người nước ngoài ở Trung Quốc có thể tiến xa nếu họ chịu thừa nhận một số sự khác biệt về văn hoá, Saibal Ray, giáo sư tại Khoa Quản lý Doanh nghiệp Desautels thuộc Đại học McGill ở Montreal, Canada, nói. Có lẽ những bài học quan trọng nhất đó là người Trung Quốc thường làm việc nhiều giờ hơn so với đa số các lao động phương Tây, Ray nói. Nhiều người nghĩ rằng họ luôn trong tư thế sẵn sàng làm việc 24/7, và sẽ đi làm sớm và ở lại công sở trễ hơn sếp rất nhiều. Văn hoá làm việc nhiều giờ Rồi đây Trung Quốc sẽ dần du nhập văn hoá làm việc giảm bớt giờ làm. Một số nghiên cứu cho thấy làm việc quá lâu có thể gây hại đến năng suất lao động. Tuy nhiên, Ray nói rằng vào lúc này, việc giảm bớt giờ làm lại thường gây hiểu lầm đối với các nhân viên dưới quyền. Ông khuyên rằng nên tạo ra thay đổi một cách từ từ. "Bạn cần cho người khác thấy rằng bạn, một người sếp, cũng làm việc miệt mài như nhân viên," Ray nói. "Sau đó, bạn có thể từ từ điều chỉnh sang số giờ làm việc hợp lý hơn." Các quản lý nước ngoài cũng thường phải tiếp nhận những nhân viên ít khi phát biểu ý kiến, Ray nói. Theo văn hoá Trung Quốc, các nhân viên thường chỉ tập trung làm đúng bổn phận của mình mà không cần đưa ra ý kiến mới hay phát biểu gì khi muốn một điều gì đó được làm theo cách khác. "Những điều này đã ăn sâu vào văn hoá ở đây, bạn sẽ bị kỷ luật nếu lên tiếng," Ray nói. Tuy nhiên, điều này đang ngày càng thay đổi, một phần vì các công ty nước ngoài đang hoạt động tại Trung Quốc và một phần khác là nhờ thế hệ trẻ, vốn có nhiều khả năng mang lại các ý tưởng mới hơn. Việc thay đổi văn hoá làm việc ở Trung Quốc thường đòi hỏi phải gặp nhân viên trực tiếp, trao đổi tay đôi, Ray nói. Ở nhiều công sở, các nhân viên thường ngồi lại với nhau và đưa ra quyết định chung. Việc khuyến khích sự thay đổi về văn hoá sẽ đồng nghĩa với việc yêu cầu cả nhóm phải đồng thuận, hoặc phá vỡ lập trường bầy đàn bằng cách nói chuyện với từng người một. "Điều tốt ở đây là kinh nghiệm quản lý tại Trung Quốc sẽ giúp bạn trở thành một nhà quản lý giỏi hơn," Ray nói. "Khi bạn trở về, bạn đã có kinh nghiệm đối phó với những thay đổi ghê gớm về văn hoá làm việc. Những sự thay đổi ở nơi khác sẽ trở nên dễ dàng hơn rất nhiều." Sự hài hoà Đó là điều mà Micha Benoliel đã nghiệm ra khi thuê các lập trình viên người Trung Quốc làm apps FireChat và Open Garden. Ông đã đến Trung Quốc tổng cộng bảy lần trong một năm và tin rằng bí quyết để có được thành công trong công tác quản lý tại đây, đó là việc hiểu được những giá trị cơ bản mà các lao động đều chia sẻ. "Đó là một xã hội tuân theo các giá trị Khổng giáo. Vì vậy, nếu bạn muốn lãnh đạo tại Trung Quốc, bạn cần giải quyết mọi thứ một cách hài hoà," Benoliel nói. "Tất cả những quyết định của bạn đều ảnh hưởng tới những thứ khác, và bạn cần luôn luôn nhận thức được điều này". Ví dụ, sẽ là sai lầm nếu như một quản lý người nước ngoài phản ứng quá mạnh mẽ trước một ai đó, hoặc đưa ra ý kiến phản đối về một ý tưởng nào đó một cách quyết liệt. Điều này sẽ bị xem là một sự đối đầu quá mức và được coi là dấu hiệu người nhân viên bị quản lý nước ngoài phản ứng sẽ phải sớm chia tay công ty. Nếu biết cách xử lý mọi vấn đề một cách hợp lý hơn, các quản lý nước ngoài sẽ sớm nhận thấy các lao động Trung Quốc vô cùng chăm chỉ so với những nơi khác, Benoliel nói. Bất chấp những định kiến lâu nay, lao động Trung Quốc cũng rất sáng tạo trong một môi trường hợp tác giống như các lao động phương Tây. "Trung Quốc rồi sẽ sớm dẫn đầu trong các lĩnh vực sáng tạo," Benoliel nói. "Người dân ở đây lao động chăm chỉ gấp đôi so với ở châu u hay Hoa Kỳ. Tiến độ ở đây nhanh hơn gấp đôi." Sau 5 năm sống ở Trung Quốc, Carlson giờ đây là chủ tịch của Nicelink Home Furnishing, một công ty với doanh số 110 triệu đôla/năm. Ông hiện sống ở Orlando, Florida, nhưng mỗi năm bay sang Trung Quốc vài tháng. Thời gian tại Trung QUốc đã giúp Carlson hiểu ra rằng các quản lý nước ngoài có thể thành công ở đây, miễn là họ chấp nhận tôn trọng và hiểu văn hoá địa phương. Ông đã nghiệm ra bài học này trong vài tháng đầu tiên. Và người quản lý bị ông cho thôi việc ngày đó? Carlson đã quyết định cho ông ta hoàn thành hợp đồng của mình, dù đã bị sa thải. Việc xử lý tình huống theo phong cách phương Tây và buộc ông ta phải rời khỏi văn phòng sẽ gửi đi thông điệp tiêu cực đến các nhân viên, khiến họ hiểu lầm rằng lòng trung thành sẽ không được đền đáp. Quyết định này đã mang lại kết quả tốt: Không những các nhân viên ở đây tiếp tục nỗ lực với công việc của mình, mà Carlson và người mà ông sa thải vẫn tiếp tục là bạn của nhau. "Trong kinh doanh, điều quan trọng nhất là lợi nhuận. Nhưng việc tôn trọng văn hoá địa phương cũng quan trọng không kém," Carlson nói. "Khi đảm nhiệm vai trò quản lý tại Trung Quốc, bạn sẽ đối mặt với nhiều thử thách, và điều quan trọng là tìm cách để vượt qua những thử thách đó theo hướng phù hợp với văn hoá địa phương." Bản tiếng Anh bài này đã đăng trên BBC Capital.	Jay Carlson sau khi bắt đầu làm việc tại Trung Quốc được ba tháng thì phải đối mặt với thách thức đầu tiên trong vấn đề quản lý.	Sa thải kiểu Trung Quốc
Người dân Hải Lăng, Quảng Trị nhận quà cứu trợ hôm 16/10. (ảnh minh họa) Hôm 31/10, trên trang Facebook chính thức của ca sĩ Thủy Tiên, cô cho biết sẽ ngừng trao hỗ trợ tại Hải Lăng Quảng Trị với lý do: "Sáng nay phát quà Tiên phát hiện hầu như có rất nhiều người khá giả đến nhận quà, rất nhiều người đeo vàng và sơn móng chân đến nhận". Bão lũ VN: Tranh cãi việc dân bị thu lại toàn bộ tiền Thủy Tiên phát Vợ chồng Thủy Tiên mang vali tiền cứu trợ người dân miền Trung Theo đó, nữ ca sĩ phát hiện nhiều hộ có tên trong danh sách khảo sát nhưng lại không có phiếu nhận quà, mà phiếu do người khác nhận. Thủy Tiên đăng video một phụ nữ có tên trong danh sách nhưng lại không nhận được phiếu và nói rất nhiều hộ khó khăn lại không có tên trong danh sách mà phiếu lại ưu tiên suất cho trưởng xóm. Video này thu hút hơn 400.000 lượt tương tác. Đa số cho rằng chính quyền và người dân địa phương không thành thật và minh bạch. Dư luận nói gì? Trước sự chỉ trích của dư luận đổ dồn về chính quyền và người dân tại Hải Lăng, Quảng Trị, người dân, nhà báo đã lên tiếng. Facebook Long Truong Duc, hướng dẫn viên du lịch ở Đông Hà, Quảng Trị nói rằng anh cảm thấy tức giận và cay đắng khi nghe nữ ca sĩ phản ánh việc không minh bạch và gian dối của người dân Hải Lăng: "Mình cảm thấy đắng cay, khi cô viết ra suy nghĩ đơn giản của mình trên Fanpage: "đi nhận hỗ trợ mà mang vàng, sơn móng tay,...". Cô ấy là người làm từ thiện vẫn có suy nghĩ phân biệt như vậy: Nghèo là phải trông có vẻ rách rưới, cực khổ. Đi nhận quà cô ấy ban cho mọi người đều phải cố mà tỏ ra rách rưới hay sao?". Theo đó, ông giải thích người dân miền Trung đeo vàng, sơn móng tay không có nghĩa là giàu vì đó là tiền dồn cả năm bán heo, bán vịt, nhịn ăn nhịn uống để mua vàng phòng thân khi chẳng may hoặc con nó cưới có cái mà cho và cả gia tài được đeo trên bàn tay đó. "Tui cảm thấy chị thật sự quyền lực như một vị vua khi có tiền trong tay. Chị quyết cho ai thì cho, ban cho bao nhiêu là quyền chị, tuỳ vào tâm trạng của chị và vẻ khắc khổ của người nhận. Và đôi khi làm chị phật ý, chị nói cắt là cắt luôn, dưới vài ngàn hộ dân lủi thủi về lại với căn nhà nát", ông bộc bạch. Người dân nhận quà cứu trợ hôm 16/10 ở Quảng Trị (ảnh minh họa) Nhà báo Lâm Quang Huy viết trên Facebook: "Câu chuyện khiến dân mạng xôn xao, có cái nhìn chưa đầy đủ với người dân thôn Thượng Xá, xã Hải Thượng, một xã có đến 92 Bà mẹ Việt Nam anh hùng; 438 người con hy sinh; hơn 1.700 thương, bệnh binh…Nhiều người dân của Hải Thượng hôm nay đã hiến hàng trăm mét đất cùng chính quyền địa phương xây dựng xã nông thôn mới kiểu mẫu, có đúng họ đã làm như Thủy Tiên nói không?". Theo đó, nhà báo đã phỏng vấn chính quyền địa phương và được biết ban đầu đoàn của Thủy Tiên xin danh sách phát quà hỗ trợ cho những nhà bị ngập trên và dưới 1m (gồm 527 hộ); nhưng sau đoàn gút lại chỉ phát quà cho những nhà ngập trên 1m (chỉ còn 159 hộ). Ông cũng lý giải về trường hợp người phụ nữ trong video Thủy Tiên đăng tải, rằng chị này có tên trong danh sách 527 hộ ban đầu, nhưng chưa ngập lũ đến 1 m nên sau đó không có tên trong danh sách rút lại 159 hộ nữa. "Sau khi phát quà xong cho người dân hai xã Hải Thượng và Hải Quy, Thủy Tiên tiếp tục phát quà cho 2 xã Hải Lâm và Hải Trường rồi cắt luôn chương trình phát cho 8 xã còn lại, mặc dù người dân ở đây đã đứng đợi trong mưa lũ từ sáng sớm, nên bà con chưng hửng", nhà báo cho hay. Chính quyền địa phương nói gì? Ông Trần Văn Kính - Chủ tịch UBND xã Hải Thượng, huyện Hải Lăng lý giải trên báo chí rằng ban đầu danh sách các thôn gửi lên số ngập lụt của xã có 527 hộ. Tuy nhiên, đối chiếu với tiêu chí của Thủy Tiên yêu cầu phải là các hộ ngập lụt từ 1m trở lên thì danh sách này chưa chính xác. Vì vậy, xã Hải Thượng lập đoàn kiểm kê thiệt hại, đến từng nhà đo mực nước ngập theo dấu ngấn nước lũ để lại trên các vách nhà để có con số chính xác, thì cả xã chỉ có 159 hộ đủ tiêu chuẩn. Ông Kính cho biết, khi phát hiện có đoạn video clip Thủy Tiên đăng, UBND xã Hải Thượng và Công an xã ngay lập tức mở đoàn đến kiểm tra, rà soát lại các hộ dân của xóm 1, có sự giám sát của nhiều người. Kết quả tất cả 7 hộ có tên trong danh sách đủ tiêu chuẩn bị ngập lũ hơn 1m, trong đó có gia đình xóm trưởng. Còn ba gia đình, trong đó có người phụ nữ phản ánh ở video clip của Thủy Tiên không thuộc diện ngập sâu hơn 1 m; chỉ có chủ hộ Đ.Q.T có tên trong danh sách ban đầu nhưng đã không còn tên trong danh sách rút lại 159 hộ ngập trên 1m. Một người phụ nữ ở Hải Lăng, Quảng Trị ôm thùng mì được quyên tặng hôm 16/10 (ảnh minh họa) Ông Dương Viết Hải - Phó chủ tịch UBND huyện Hải Lăng cũng trả lời báo Zing về sự việc người giả mạo: "Trong ngày ca sĩ Thủy Tiên đến trao tiền tại huyện Hải Lăng, trời mưa to, nhiều người có tên trong danh sách nhận cứu trợ là người già, sức khỏe yếu không thể trực tiếp đến. Vì vậy, họ đã nhờ con cháu đến nhận thay". Trước phản ứng của dư luận, sáng 2/11, Thủy Tiên đã nói rằng trục trặc ở Quảng Trị là do danh sách này là danh sách trước khi cô liên lạc nhờ bí thư tỉnh nhờ hỗ trợ nên có chút sai sót. Cô viết: "Sau khi trao 1.500 suất hỗ trợ và đến điểm tiếp theo thì mình phát hiện người đến nhận quà không đúng người trong danh sách, bên ngoài uỷ ban nhiều người dân quanh đó chạy đến đập xe Tiên và khóc hỏi tại sao chị lại cho người giàu có tiền toàn ở mặt tiền lộ lớn, còn dân nghèo khó khăn thì không được hỗ trợ?". Nữ ca sĩ kể cô đã đến tận nơi hỏi người có tên trong danh sách nhận hỗ trợ có nhờ ai đi nhận thay không thì họ bảo nhà neo đơn không có ai đi nhận thay và họ cũng không nhận được phiếu. "Hai hôm nay team cũng chia người ra đi xác minh các xã còn lại và có quay clip về, đều bị tình trạng như thế. Tiên nghĩ chắc do trưởng thôn xóm gửi phiếu nhầm hộ. Nên bên mình phải thông báo tạm dừng hỗ trợ để nhờ huyện giúp xác minh lại rồi sau khi có danh sách và phiếu đúng người thuộc diện khó khăn sẽ quay lại hỗ trợ tiếp tục", Thủy Tiên ghi. Thủy Tiên cũng phản ánh có rất nhiều nick và bài báo bắt đầu định hướng truyền thông gán tội cho cô trong việc này. Bất cập ở đâu? Sự việc này khiến người ta đặt câu hỏi về tính minh bạch trong quá trình làm từ thiện cũng như những định kiến về người nghèo và chính quyền. Nhiều người cho rằng, việc Thủy Tiên xem những người đeo vàng, sơn móng chân đến nhận quà là "giả mạo" và việc trưởng xóm được nằm trong danh sách nhận tiền thể hiện định kiến xã hội. Trả lời BBC, một nhà báo ở Quảng Trị chia sẻ: "Vụ này tôi nghĩ vấn đề nằm ở định kiến, dán nhãn. Ví dụ người ta cho rằng, trưởng xóm là quan chức, mà quan chức thường là cường hào ác bá nên giàu hơn người dân trong xóm. Thực ra, trưởng xóm cũng chỉ là dân đen. Quan chức cấp cao mới tham ô dễ vì không đụng đến bà con họ hàng chứ ở cấp thôn xóm, thứ nhất là không có gì để tham, thứ hai là tham thì cũng ăn của bà con làng xóm, khó lắm". Nhà báo cũng cho biết thêm, việc dân mất lòng tin vào cơ quan nhà nước qua những đại án tham nhũng là tiền đề cho sự hiểu lầm lần này. Cộng thêm vụ lùm xùm việc cán bộ thôn thu lại toàn bộ 414 triệu tiền của dân mà Thủy Tiên phát tại thôn Ngoạ Cương của Quảng Bình trước đó càng củng cố định kiến trong dư luận. Có người cũng đưa hình ảnh nhà cửa, gia cảnh của xóm trưởng xóm 1, thôn Thượng Xá, xã Hải Thượng, Huyện Hải Lăng mà được ca sĩ Thủy Tiên nhắc đến trong bài viết. Hình ảnh cho thấy gia đình xóm trưởng cũng thuộc diện bị ngập trên 1 mét như tiêu chí phát quà của Thủy Tiên. Người dân cung cấp hình ảnh nhà trưởng xóm được đề cập trong clip Thủy Tiên Về những bất cập, trái chiều trong chuyện làm từ thiện, cứu trợ của các cá nhân, tổ chức, kiến trúc sư Dương Quốc Chính viết trên Facebook: "Trách nhiệm chính vẫn là do nhà nước thiếu luật. Lẽ ra cần có quy định cụ thể với trường hợp quyên góp đến tiền tỷ là bắt buộc phải minh bạch tài chính, phải có kiểm toán, được phép có chi phí quản lý, vận hành việc làm từ thiện. Quản lý đến số tiền nào đó thì buộc phải thành lập tổ chức, hoặc hợp tác với tổ chức từ thiện chuyên nghiệp". Thủy Tiên quyên góp 100 tỷ, Việt Nam nên sửa luật? Thủ tướng Phúc nói 'không gây khó nhà hảo tâm' "Vấn đề ở đây là nhà nước muốn quản, muốn ôm các tổ chức từ thiện, nên việc lập tổ chức tư nhân làm từ thiện khó hơn lên trời. Nhà nước CS thì không hề muốn có các hội nhóm xã hội dân sự, nên họ chẳng muốn có tổ chức tư nhân nào có uy tín lớn để làm từ thiện. Vì thế cũng cần thông cảm cho ca sĩ TT về việc này". Ông Chính cho rằng, có luật sẽ thay đổi tư duy của người dân khi làm từ thiện: "Sự hỗn loạn trong việc làm từ thiện, vay tín chấp rồi bùng (bản chất gần giống) là trách nhiệm bởi chính quyền không ban hành luật để quản lý các mối quan hệ lợi dụng/tận dụng tín nhiệm đó. Chừng nào còn chưa có luật thì sự hỗn loạn còn tiếp diễn, xã hội còn phải nghi ngờ, đấu tố lẫn nhau".	Việc ca sĩ Thủy Tiên ngưng hộ trợ ở Hải Lăng, Quảng Trị vì nhiều người đeo vàng đến nhận quà dấy lên nhiều tranh cãi. Nhà báo, người dân và chính quyền địa phương đã lên tiếng.	Tranh cãi việc Thủy Tiên dừng hỗ trợ ở Hải Lăng Quảng Trị
Tổng thống tạm quyền Guaidó có thể làm gì tiếp theo để tái thiết đất nước trong khi ông Maduro vẫn tại vị và nắm trong tay quân đội Những kịch bản có thể xảy ra Giới phân tích đua nhau đưa ra những kịch bản có thể xẩy ra cho Venezuela trong tình trạng đất nước này đang có hai tổng thống, một tổng thống Maduro nắm thực quyền, và một tổng thống lâm thời Guaidó theo quy định của Quốc hội nước này. Theo tác giả Alex Ward của VOX, có 5 kịch bản cho tương lai của Venezuela: Ông Maduro vẫn nắm quyền: Trong bối cảnh đó, áp lực chính trị lên Maduro chắc chắn sẽ làm ông ta suy yếu, và áp lực kinh tế sẽ làm mọi nỗ lực để cải thiện tình hình kinh tế cho đất nước của ông trở nên phức tạp hơn. Hoa Kỳ, ví dụ, đã xem xét áp đặt lệnh cấm vận dầu mỏ đối với Venezuela. Điều này có nguy cơ làm giảm mức tín nhiệm với Maduro thấp hơn 20% - mức tín nhiệm mà ông Maduro duy trì trong những năm gần đây. Maduro từ chức, nhưng tư tưởng chính trị và chính sách kinh tế thảm khốc của ông vẫn tiếp tục: Maduro có thể từ chức nếu ông ta chọn được một lãnh đạo mới có cùng hệ tư tưởng chính trị với mình. Đó là niềm tin rằng chủ nghĩa dân túy, chủ nghĩa xã hội độc đoán là cách tốt nhất để cai trị đất nước. Nếu kịch bản này xảy ra, tương lai của Venezuela sẽ không có gì thay đổi như khi Maduro còn nắm quyền. Nói tóm lại là một chính phủ "bình mới, rượu cũ". Phe đối lập lên nắm quyền: Hiện chưa rõ kịch bản này có thể xảy ra theo hình thức nào? Hoặc là Maduro đợi tới một cuộc bầu cử công bằng hơn rồi mới từ chức, để người đắc cử lên thay. Hoặc Maduro sẽ trao đất nước cho Guaidó. Niềm hi vọng là lãnh đạo mới, có lẽ không thuộc phe xã hội chủ nghĩa của Maduro, sẽ lèo lái đất nước tiến lên một nền dân chủ. Nhưng ngay cả kết quả màu hồng này cũng có những thách thức của nó. Lý do là vì một số chính sách của Maduro hiện vẫn còn rất thịnh hành ở Venezuela, chẳng hạn việc đầu tư ngân sách vào các chương trình xã hội như chăm sóc y tế và thực phẩm. Và lãnh đạo mới sẽ vấp phải thách thức khi buộc phải cắt một số chương trình như vậy để ngăn nền kinh tế đất nước sụp đổ. Điều đó có thể dẫn đến việc người dân Venezuela phản ứng, chống lại nhà lãnh đạo mới chỉ trong một khoảng thời gian ngắn ngủi. Nói cách khác, người thay thế Maduro với hy vọng chân thành là tái thiết Venezuela sẽ có một công việc vô cùng thách thức. Quân đội Venezuela lên nắm quyền: Quân đội Venezuela hiện là cơ quan quyền lực nhất đất nước, và đã khẳng định đứng về phía ông Maduro. Nhưng trong trường hợp khủng hoảng chính trị trầm trọng hơn, quân đội có thể quyết định phế truất ông Maduro để lên nắm quyền. Có một hy vọng là quân đội sẽ kêu gọi một cuộc bầu cử tự do và công bằng, sau đó sẽ trao quyền cho người chiến thắng. Nhưng lịch sử thì cho thấy thực tế trái ngược. Từ 1948 -1958, lãnh đạo quân đội đã tra tấn, bỏ tù, giết hại phe đối lập, và tham nhũng tràn lan. Điều đáng lo ngại là một nhà cai trị quân sự, như trong những năm qua, sẽ hy sinh dân chủ nhân danh sự ổn định xã hội. Quân đội nước ngoài lật đổ Maduro và gây ra nội chiến: Trong bối cảnh như vậy, quân đội sẽ trở thành lực lượng bảo vệ cho Maduro. Ông Maduro đã huy động quân đội để đề phòng trường hợp ông Trump đưa quân tới Venezuela. Một số người có thể theo phe quân đội nước ngoài để tham gia vào cuộc xâm lược, nhưng trong trường hợp này thì cũng gây ra tàn sát và đổ máu. Tình hình thậm chí có thể tồi tệ hơn, khi Maduro bị phế truất, các phe phái tìm người kế vị ông Maduro có thể chống lại nhau, gây ra cuộc nội chiến. Trong khi kẻ chiến thắng chưa ngay lập tức được xác lập, các phe phái có thể bắt đầu cai trị và vận hành từng phần lãnh thổ của riêng mình trên khắp Venezuela. Do đâu Guaidó có thể lên làm Tổng thống? Ông Guado tuyên bố làm Tổng thống tạm quyền của Venezuela hôm 23/1, nhưng ông không có quyền hành trên thực tế Báo chí quốc tế vừa qua đưa tin về việc lãnh đạo đảng đối lập, ông Juan Guaidó, đã 'tự tuyên bố làm Tổng thống tạm quyền' của Venezula hôm 23/1. Tuy nhiên nhiều người Venezuela phản đối chữ 'tự tuyên bố' này. Chẳng hạn, một số độc giả của New York Times phản ứng rằng ông Guaidó không 'tự tuyên bố' mà việc ông làm tổng thống đã được quy định trong Hiến pháp Venezuela. Venezuela: Juan Guaido, người được Donald Trump công nhận, là ai? Diễn biến Venezuela gửi thông điệp gì cho VN? Venezuela: Quốc gia đang 'rơi tự do' Chuyện 'yêu' ở Venezuela thời khủng hoảng kinh tế Nhìn lại lịch sử, ông Maduro được bầu làm Tổng thống năm 2013 và trong suốt thời gian ông tại vị, kinh tế Venezuela lao dốc không phanh. Nhưng ông Maduro vẫn ra ứng cử và trúng cử chức tổng thống thêm một nhiệm kỳ sáu năm nữa trong một cuộc bầu cử gây tranh cãi hồi tháng 5/2018. Nhiều ứng cử viên đảng đối lập bị cấm ra tranh cử đợt này, hoặc bị bỏ tù, hoặc phải sống lưu vong. Việc tái đắc cử của ông Maduro không được phe đối lập kiểm soát Quốc hội công nhận. Chính vì thế, Quốc hội Venezuela tuyên bố ông Maduro là kẻ tiếm quyền và vị trí tổng thống hiện 'bỏ trống'. Trích dẫn các điều 233 và 333 của Hiến pháp Venezuela, Quốc hội Venezuela nói rằng trong những trường hợp như vậy, người đứng đầu Quốc hội sẽ đảm nhận chức Tổng thống. Đó là lý do tại sao ông Guaidó, Chủ tịch Quốc hội Venezuela tuyên bố mình là quyền Tổng thống vào ngày 23/1. Ông Guadó không có thực quyền Ông Maduro tham gia diễn tập quân sự hôm 27/1/2019 trong nỗ lực chứng tỏ với quốc tế rằng ông có quân đội hậu thuẫn Vấn đề đặt ra hiện nay là ông Maduro không chịu từ chức và hiện vẫn chưa rõ quân đội Venezuela có ủng hộ ông Guaidó hay không. Trong các video đăng trên mạng xã hội hôm 23/1, có cảnh một nhóm người mặc quân phục nhường đường cho một đoàn người biểu tình - những người ủng hộ ông Guaidó. Nhưng tướng lĩnh quan đội hàng đầu của Venezuela thì viết trên Twitter rằng họ vẫn đứng về phía ông Maduro - người thường xuyên tăng lương, thưởng cho họ và đưa những tướng quân sự cấp cao kiểm soát các vị trí và ngành công nghiệp quan trọng. Tổng thống Maduro vẫn nắm trong tay các đòn bẩy quyền lực, bao gồm bộ máy lập pháp, hành pháp, và đặc biệt là quân đội. Do đó một quốc gia hai chính phủ tồn tại song song, dù được nước ngoài hậu thuẫn, có rất ít ý nghĩa trên thực tế. Trong tình hình như vậy, sự hỗn loạn kinh tế của Venezuela chỉ có khả năng trở nên tồi tệ hơn, theo bình luận của Jonathan Marcus của BBC. Ông Guaidó là Chủ tịch Quốc hội, nhưng cơ quan lập pháp này nhìn chung trở nên bất lực trước một Quốc hội Lập hiến được thành lập năm 2017 nơi tập trung những người trung thành với ông Murado. Quốc hội (do ông Guaidó lãnh đạo) vẫn họp, nhưng các quyết định của nó bị ông Murado phủ quyết hoàn toàn với sự hậu thuẫn của Quốc hội Lập hiến. Nghĩa là, dù được Mỹ và một số nước châu Âu và Mỹ La Tinh ủng hộ, ông Guaidó không có quyền hành gì trên thực tế. Khó có thể phá vỡ sự bế tắc Ông Guaidó hứa với tất cả nhân viên lực lượng an ninh sẽ ân xá nếu họ quay lưng lại với Tổng thống Maduro trong khi ông Maduro vừa tăng cường sức mạnh quân sự Trả lời phỏng vấn truyền hình của hãng CBS, ông Ted Piccone, chuyên gia cao cấp, nhà phân tích Mỹ La Tinh thuộc Viện Nghiên Brookings nói có một chút ít yếu tố tích cực trong hoàn cảnh này, đó là việc ông Maduro hiện đang chịu sức ép rất lớn đến từ hai phía: từ những người muốn lật đổ ông trong nước, và từ cộng đồng quốc tế. Theo phân tích của ông Ted Piccone, tình huống phức tạp hiện nay là ông Maduro vẫn đang nắm trong tay mọi lĩnh vực chủ chốt của đất nước, từ kinh tế đến hạ tầng, năng lượng, và quân đội. Các lựa chọn khác trong bối cảnh này có thể là tăng cường cấm vận về kinh tế, năng lượng... Và đây có thể là các biện pháp hiệu quả để gây áp lực lên ông Maduro để buộc ông ta phải đàm phán và từ chức. Rất có thể Liên Hiệp Quốc sẽ phải vào cuộc để gây sức ép lên ông Maduro. Ông Guaidó cũng đã hứa với tất cả nhân viên lực lượng an ninh rằng sẽ ân xá nếu họ quay lưng lại với Tổng thống Maduro. Câu hỏi liệu Mỹ có triển khai quân đội để buộc ông Maduro từ chức và đưa ông Guaidó lên vị trí Tổng thống có thực quyền hay không cũng được đặt ra. Và giới phân tích cho rằng việc Mỹ can thiệp quân sự để lật đổ ông Maduro khó có thể xem là một lựa chọn khả thi khi mà người dân Venezuela vốn đã quyết liệt chối bỏ vai trò của Mỹ. Ngay kể cả trong trường hợp Mỹ triển khai quân đội thì các nước như Mexico, Nga và Trung Quốc cũng sẽ chẳng làm gì để can dự ngoại trừ sẽ gây ầm ĩ ở Liên Hiệp Quốc, theo phân tích của ông Dov S. Zakheim, cố vấn cao cấp của Trung tâm Nghiên cứu Quốc tế và Chiến lược thuộc Viện Nghiên cứu Chính sách Đối ngoại, trên The Hill. Mặt khác, không có gì rõ ràng rằng Washington thực sự có thể tổ chức một liên minh sẵn sàng xâm lược Venezuela. Và cũng chưa rõ quân đội Venezuela, mà cho đến nay vẫn lên tiếng ủng hộ Maduro, sẽ tham gia hất cẳng ông này hay không. Nếu không, kết quả có thể là sự đổ máu ở Venezuela, điều mà người Mỹ khó có thể chấp nhận do Mỹ đã và đang mất mát quá nhiều về con người và cả tiền bạc trong việc lật đổ chính phủ Iraq và Afghanistan. Hơn nữa, ngay cả khi Hoa Kỳ có thể đánh bại thành công quân đội Venezuela trung thành với chính phủ, thì Hoa Kỳ vẫn phải đối mặt với hai thách thức chính, gồm tái thiết một đất nước hỗn loạn về kinh tế và đối phó với các cuộc tấn công du kích của những người trung thành với Maduro, theo ông Dov S. Zakheim.	Các kịch bản nào có thể xảy ra cho Venezuela và tổng thống tạm quyền Guaidó có thể làm gì để tái thiết đất nước trong khi ông Maduro vẫn tại vị và nắm trong tay quân đội.	Venezuela rồi sẽ ra sao với tình trạng 'hai tổng thống'?
Mê cung như sao Hỏa Ở giữa sa mạc trên cao nằm về tây bắc tiểu bang New Mexico, Hoa Kỳ, Vùng hoang dã Bisti/De-Na-Zin - được biết đến nhiều hơn với tên gọi 'Vùng đất Cằn cỗi Bisti' - là một kỳ quan địa chất siêu thực đầy ấn tượng được hình thành trong khoảng 70 triệu năm. Mê cung rộng lớn giống như sao Hỏa này gồm các tháp đá tự nhiên, đền thờ, tháp, lâu đài, cầu và lối đi, tạo thành một trong những vùng đất cằn cỗi ngoạn mục nhất trên Trái Đất. Đảo Lanzarote, 'Sao Hoả' có thật trên Trái Đất Mảnh đất Mỹ vĩnh viễn thuộc về Anh Thế giới ngầm rộng lớn dưới đất ở Việt Nam Bối cảnh khoa học viễn tưởng bị bỏ hoang? Khám phá vùng đất Bisti cằn cỗi bị cô lập không cây cối này giống như bước vào một thế giới ngoài Trái Đất với những khối đá hình thù kỳ quái vừa lạ lùng vừa quyến rũ. Các đĩa sa thạch nằm cân bằng trên bệ tro núi lửa. Một thung lũng có những tảng đá hình quả trứng mọc lên từ mặt đất. Những khúc gỗ hóa đá đồ sộ nhô lên từ mái bằng trên cùng của đá bùn. Và các khe núi hẹp biến mất trong các lỗ núi lửa cổ đại. Cây cầu gỗ dài thứ nhì thế giới ở Thái Lan Kỳ quan thiên nhiên 'Nhà thờ đá cẩm thạch' Chuyến hành hương tìm bát phở 'ngon nhất Việt Nam' Đi qua vùng hoang dã như ở thế giới khác này đem đến những ngạc nhiên ở mọi góc, nhưng nó cũng đặt ra nhiều câu hỏi: Có phải ở đây từng xảy ra tận thế? Những khối đá lạ lùng này nhô lên sau thời gian ngủ yên dưới lòng đất? Và tại sao phim 'Star Wars' không được quay ở đây? Vùng đất rộng 45.000 mẫu không người ở 'Bisti' là một từ của bộ tộc Navajo có nghĩa là 'nằm giữa các cấu tạo bùn đất'. Ngày nay, hậu duệ của bộ tộc Navajo cổ đại vốn từng sống giữa những cấu tạo này 15.000 năm trước đây hiện cư ngụ cách vùng đất cằn cỗi này khoảng 95 dặm về phía tây trong lãnh thổ Quốc gia Navajo. Địa hình như hành tinh khác của Bisti đã được cấp chính quyền liên bang bảo vệ vào năm 1984. Vào năm 1996, Quốc hội Mỹ đã kết hợp hai vùng đất liền kề Bisti và De-Na-Zin lại với nhau tạo thành vùng hoang dã Bisti/De-Na-Zin (De-Na-Zin có nghĩa là 'chim hạc đứng' trong tiếng Navajo - nhắc đến các bức tranh khắc đá cổ mô tả các loài chim). Không nước, ít bóng râm và thưa dân cư Vùng đất hoang dã rộng 45.000 mẫu này nằm heo hút cách Farmington, New Mexico 40 dặm về phía nam, nơi có một biển báo bị mòn vì mưa nắng dọc xa lộ NM-371 chỉ hướng đông, về phía vùng lòng chảo tự nhiên lỗ chỗ những vết nứt. Lối vào chính của công viên là điểm bắt đầu Đường mòn Alamo Wash, vốn không có gì ngoài một bãi đậu xe trên sỏi và một quầy thông tin. Từ đây, một con đường mòn dài năm dặm dẫn du khách đi qua các hẻm núi, các rãnh núi và bãi bồi vốn đòi hỏi các nhà thám hiểm phải leo lên những tảng đá. Không có mấy du khách đến nơi này; không có dịch vụ, nước, cũng không có những đường mòn được duy tu; và không có mấy bóng râm, mạng di động đáng tin cậy cũng không có. Vào mùa hè, nhiệt độ thường đạt tới 110 độ F (43 độ C), trong khi vào mùa đông, nhiệt độ thường xuyên giảm xuống ở mức dưới 10 độ F (âm 10 độ C). (Ảnh: Ted Alan Stedman) Cô lập giữa sa mạc Mãi đến tương đối gần đây, Bisti vẫn là một bí mật chỉ dân địa phương trong số các tay nhiếp ảnh và người đi bộ địa hình ở khu Bốn Góc - tức là điểm các tiểu bang Arizona, New Mexico, Colorado và Utah gặp nhau - mới biết được. Khi những hình ảnh về cảnh quan ấn tượng của sa mạc được lan truyền, nhiều du khách và người cắm trại dạo chơi đã bắt đầu đổ vào những vùng đất cằn cỗi như Mặt Trăng này. Tuy nhiên, hầu hết không mạo hiểm đi quá một dặm từ điểm khởi đầu đường mòn Alamo Wash. Cách khỏi đường mòn này và tại lối vào phía đông của Vùng Bisti/De-Na-Zin Hoang dã, bạn sẽ rất có thể nhìn thấy chuột, thằn lằn, chim ưng và quạ nhiều hơn là nhìn thấy người. (Ảnh: Ted Alan Stedman) Tuyệt diệt vì thiên thạch Lịch sử tự nhiên của Bisti là một câu chuyện tận thế qua các thời đại. Sa mạc này từng là đồng bằng sông mênh mông trên bờ của Vùng biển Nội hải Bắc Mỹ (còn gọi là Đường biển Phấn trắng hoặc Đường biển Western Interior) vốn bao phủ phần miền tây nam Hoa Kỳ và chia đôi Bắc Mỹ. Các lớp trầm tích được hình thành từ nhiều thế hệ thực vật, khủng long và động vật có vú cổ đã chết dọc theo bờ đầm lầy. Sau đó một thiên thạch chết chóc được cho là đã xuất hiện, quét sạch nhiều loài khủng long 66 triệu năm trước đây. Vụ đâm thiên thạch này đã khiến bầu trời tối sầm, khí hậu biến đổi, núi lửa phun ra một lượng tro khổng lồ và Vùng biển Nội hải Bắc Mỹ mất đi trong khi Dãy núi Rocky nhô lên. Sáu ngàn năm trước, Kỷ Băng hà cuối cùng kết thúc và những dòng sông băng tan chảy đã làm lộ diện sa thạch, đá bùn, tro, đá phiến, than đá, các hóa thạch tiền sử và cây hóa đá. Ngày nay, cảnh quan vùng Bisti có được là nhờ vào lớp trầm tích nhô lên và sau đó bị xói mòn. (Ảnh: Ted Alan Stedman) Cấu trúc đá tan chảy "Vùng Bisti Cằn cỗi đã từng là một đầm lầy ven biển và là nơi có nhiều cây cối lớn, các loài bò sát, khủng long và động vật có vú nguyên thủy," Giáo sư Karl Karlstrom từ Khoa Khoa học Trái Đất và Hành tinh, Đại học New Mexico, nói. "Những gì du khách nhìn thấy ngày hôm nay là bằng chứng được giữ gìn của đầm lầy thời tiền sử này. Tro và sa thạch lắng đọng từ các dòng sông và tụ lại thành các lớp chống xói mòn. Các loại đá khác nhau bị xói mòn khác nhau và điều đó tạo ra các hình dạng đáng kinh ngạc." Quá trình này, Karlstrom giải thích, đã nhào nặn ra các mỏm đá, đỉnh nhọn, vườn đá siêu thực và các cấu tạo kỳ dị khác. "Tôi muốn nói rằng đá đã tan chảy," ông nói. (Ảnh: Ted Alan Stedman) Cột đá, người lùn và quỷ lùn Một đặc điểm độc đáo ở Bisti là sự phong phú các cột đá hoodoo - những ngọn tháp cao, hẹp với đá trên đỉnh để che chắn cho đá mềm bên dưới khỏi bị xói mòn. Chúng có khắp nơi ở đây, nhưng tập hợp nổi bật nhất trong số mũ nấm thất thường này là những khu vực của Thành phố Nấm và Vườn Hoodoo, mỗi nơi cách Bisti khoảng 1,2 dặm từ điểm đầu Đường mòn Alamo Wash. Nằm trên cùng những bệ đá thấp là các phiến sa thạch và đá trầm tích trông giống như nấm, đĩa hay cánh bị méo mó. Vào lúc hoàng hôn, khi khu vực này được tắm trong ánh sáng ấm áp và những chiếc bóng trải dài kích thích trí tưởng tượng, các binh đoàn hoodoo ở Bisti có thể trông giống như một vùng đất thích hợp cho người lùn và quỷ lùn. (Ảnh: Ted Alan Stedman) Não người khổng lồ Từ những điểm cao từ đỉnh đồi, như phía bắc của Alamo Wash nhìn về phía nam, quang cảnh toàn cảnh của Bisti như điềm báo. Vô số khe và đất bồi đá sa thạch được khai quật trong vòng thiên niên kỷ qua dường như tạo thành bộ não người khổng lồ trải dài hàng dặm. Vào lúc hoàng hôn, những tảng đá đỏ, đen và xám nhô lên trong màu đỏ thẫm. Sau khi Kỷ Phấn trắng kết thúc cách đây 66 triệu năm, các lớp than dưới lòng đất được hình thành từ các chất hữu cơ bị nén lại bắt lửa do sức nóng trong núi lửa, tạo ra những đám cháy dưới lòng đất kéo dài hàng ngàn năm. Đất sét bồi lắng trên than đang cháy bị nung và biến thành những mảnh gạch tự nhiên đỏ rực, nằm rải rác khắp mặt đất như những ngôi sao trên bầu trời đêm, làm phong phú thêm cho màu sắc muôn vẻ ở đây gồm màu hoàng thổ, đất sienna cháy màu hung đủ, màu hơi cam và màu tím có khắp nơi ở Bisti. (Ảnh: Ted Alan Stedman) Vùng đất cháy cằn cỗi Khi bạn lội bộ qua Alamo Wash có màu xám tro, những gò đất đen trông giống đống bùn bị đốt cháy gồm đá xoắn tan chảy xuất hiện. Phần nhiều trong số những gò đất này là tàn dư của những tảng đá bị nung nóng quá mức bởi lửa than thoát lên trên bề mặt. Các gò đen khác có cấu tạo than non, một loại than cấp thấp được hình thành từ cây cối bị phân hủy hoặc than bùn, sau khi trải qua một quá trình nung áp suất được gọi là 'than hóa'. (Ảnh: Ted Alan Stedman). Khi sự xói mòn bào mòn những lớp tro mềm hơn xung quanh, những gò đất có sức chống chọi nhiều hơn với thời tiết dần xuất hiện như là vết tích kiên cường của thảm họa dưới lòng đất thời tiền sử. Di tích 70 triệu năm Trong tất cả các đặc điểm kỳ lạ của Vùng đất Cằn cỗi Bisti, cảnh tượng những khúc gỗ hóa đá nhô ra từ tường đá bùn là một trong những hiện tượng khác thường nhất của công viên. Một khu vực cách điểm đầu Đường mòn Alamo ba dặm được một số người đi bộ biết đến là 'Hốc của Cây hóa đá', là nơi có những bằng chứng tuyệt vời. Những khúc gỗ hóa đá nơi đây như ngưng đọng đúng thời điểm chúng rơi xuống khoảng 70 triệu năm trước. Một số thân cây dài hơn 30 bộ (khoảng hơn 9 mét) nằm cân bằng trên các bệ được cấu tạo tự nhiên. Gần đó, những gốc cây hóa đá nhỏ hơn đang bị bào mòn thành những khối kết tinh mịn. (Ảnh: Ted Alan Stedman) 'Trại ấp trứng của người ngoài hành tinh' Ở rìa phía nam của Alamo Wash, cách điểm đầu đường mòn khoảng hai dặm và bị kẹp giữa các vách đá xói mòn sặc sỡ trong một lòng chảo bằng phẳng, là những Quả trứng Vỡ tuyệt diệu một cách khó tin, đôi khi được gọi là 'trại ấp trứng của người ngoài hành tinh'. Đây là điểm được chụp ảnh nhiều nhất ở Bisti và những quả cầu thuôn dài bị xói mòn này trông giống như những quả trứng đá vôi khổng lồ đang nở ra. Nếu có bất kỳ nơi nào để dừng chân lại ở vùng hoang mạc sa mạc này, thì đó là ở đây, giữa những cấu tạo thanh thoát nhô lên từ mặt đất này. Chiêm ngưỡng những hình dáng kỳ thú này vào lúc bình minh hay hoàng hôn là khoảnh khắc tuyệt vời nhất ở Bisti, một trải nghiệm mê hoặc sẽ khắc sâu một ký ức không thể xóa nhòa. Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Travel.	Nằm ẩn mình trong những dải đất xa xôi hẻo lánh ở vùng tây bắc New Mexico, Bisti Badlands là một trong những vùng đất siêu thực nhất của Mỹ.	Kỳ quan địa chất siêu thực ít người biết đến ở Mỹ
Đáng lưu ý là ngay cả người Pháp, cho đến trước năm 1816-1818, còn chưa dùng tàu hơi nước cho các sứ mạng thương mại. Đến cuối thập niên 1820, các hạm đội Anh và Pháp mới đặt hàng các tàu hơi nước đầu tiên. Trong khu vực, đến thập niên 1830, vua Rama III của Thái Lan mới quyết định chỉ dùng toàn mô hình châu Âu cho hạm đội nhà nước Thái. Tức là trong khi người Thái mới bắt đầu nói về tàu kiểu Tây phương, thì Việt Nam đã mua tàu chạy bằng hơi nước. Đây là một trong vài ví dụ nêu ra trong bài viết của Frédéric Mantienne, đăng trên Tạp chí Nghiên cứu Đông Nam Á (Đại học quốc gia Singapore, số tháng Mười 2003). Frédéric Mantienne, làm việc tại Laboratoire Péninsule Indochinoise thuộc Viện Viễn Đông Bác Cổ, Paris, là tác giả quyển “Les relations politiques et commerciales entre La France et la Peninsule Indochinoise” (2001). Quyển sách nói về quan hệ trong thế kỷ 17-18 giữa Pháp và các nước thuộc bán đảo Đông Dương và các vùng phụ cận: Việt Nam, Thái Lan, Campuchia và Miến Điện. Tiếp tục loạt bài giới thiệu các nghiên cứu mới về chuyển giao quân sự từ ngoài vào Việt Nam, chúng tôi xin tóm tắt nội dung chính bài viết của Frédéric Mantienne có tựa đề “The Transfer of Western Military Technology to Vietnam in the Late 18th and early 19th centuries: The case of the Nguyễn.” Nội chiến thế kỷ 18Mặc dù các chúa Trịnh và Nguyễn rất nhiệt tình trong việc thu lượm các súng kiểu phương Tây trong thế kỷ 17, nhưng có vẻ họ ít quan tâm đến các công nghệ liên quan việc đắp đồn lũy và đóng tàu. Việc ‘nhập khẩu’ công nghệ quân sự phương Tây chỉ trở nên đặc biệt quan trọng trong cuộc chiến Tây Sơn. Sau một chiến thắng chủ chốt của Tây Sơn năm 1773, và cái chết sau đó của hầu hết các hoàng tử nhà Nguyễn, người cuối cùng còn lại – Nguyễn Ánh – bị buộc chạy sâu vào trong đồng bằng sông Cửu Long. Trong năm 1776 hoặc 1777, vị hoàng tử trẻ làm quen với một nhà truyền giáo Pháp, Pierre Pigneaux de Béhaine (tức Bá Đa Lộc), linh mục xứ Adran, lúc đó đang sống ở Hà Tiên. Pigneaux thuyết phục vị hoàng tử nhà Nguyễn là ông chỉ có thể là đối trọng với sức mạnh Tây Sơn bằng cách sử dụng thiết bị và chiến thuật của châu Âu. Bước ngoặt bắt đầu với chuyến đi của Pigneaux đến Pondicherry và sau đó là đến Pháp giữa năm 1785 và 1789. Ở đó vị cha xứ ký một hiệp ước quân sự với triều đình Pháp nhân danh Nguyễn Ánh. Nhưng cuối cùng ông không thuyết phục được triều đình Pháp thực thi hiệp ước. Dẫu vậy, ông linh mục cũng quyên đủ tiền và khiến người Pháp đủ quan tâm tới tương lai Nguyễn Ánh để tập hợp nhiều chuyến hàng vũ khí, đạn dược xuất xứ từ Pondicherry và Mauritius. Nhiều thuyền lớn cập cảng tại Đàng Trong và được Nguyễn Ánh thuê cùng với thủy thủ đoàn, cùng một số sĩ quan Pháp được giáo sĩ thuyết phục tham gia. Đa số những người Tây phương này là thủy thủ, nhưng có hai người là chuyên viên quân sự quen thuộc với đạn pháo và các kỹ thuật xây đồn lũy. Trước nay nhiều người thường khẳng định có tới khoảng 400 người Pháp phục vụ trong quân đội Nguyễn Ánh, nhưng con số này đã bị phóng đại nhiều. Dựa trên các nguồn tư liệu của Pháp đương thời, theo Frédéric Mantienne, ta có thể cho rằng có không quá 100 người Pháp tại Đàng Trong̣ trước năm 1792, và sau năm đó thì chỉ còn vài người ở lại – khoảng 12 sĩ quan và một số lính tráng. Trong những năm 1799-1802, khi chiến tranh ở giai đoạn ác liệt nhất, chỉ còn sáu sĩ quan hải quân còn ở lại Đàng Trong. Vì thế không thể nói tự thân những người Pháp một tay thay đổi chiến cuộc. Tuy nhiên, họ đã dạy lại cho quân đội Nguyễn Ánh các kỹ thuật mới và chia sẻ kỹ thuật tác chiến mà cho phép quân thủy bộ nhà Nguyễn trở thành đối trọng của quân Tây Sơn. Các công nghệ châu Âu trong việc đắp đồn lũy và đóng tàu trong mấy thập niên cuối của thế kỷ 18 đã kéo dài trong thời gian sau đó trong lịch sử Việt Nam. Chúng tiếp tục được áp dụng và cải tiến trong thời Gia Long, Minh Mạng và Thiệu Trị. Bài viết của Frédéric Mantienne chủ yếu tập trung vào ba triều đại này. Xây đồn lũyNghệ thuật xây thành đắp lũy đã có từ rất xưa ở Việt Nam. Ngôi thành lớn xưa nhất là thủ đô của An Dương Vương tại Cổ Loa, cách trung tâm Hà Nội 15 cây số. Đến cuối thế kỷ 14, Hồ Quý Ly cho xây thành Tây Đô ở tỉnh Thanh Hóa. Trong thế kỷ 15, vua Lê Thánh Tông lệnh cho xây nhiều thành ở Hà Nội, Thanh Hóa, Đồng Hới. Một số thành tại Hà Nội và Thanh Hóa được dựa trên mô hình thành Trung Hoa hình vuông, còn các thành trong khu vực rừng núi xây theo mô hình rừng núi, tương tự như Vạn Lý Trường Thành. Sang thế kỷ 17, các chúa Nguyễn xây một hệ thống phòng thủ phức tạp trên vùng ranh giới giữa Đàng Trong và Đàng Ngoài để chống các đợt chinh phạt của nhà Trịnh từ Đàng Ngoài. Hệ thống này gồm nhiều lũy (Trương Dực và Đồng Hới), dài khoảng 10 cây số, với một pháo đài ở Dinh Muôi, nơi tập trung bản doanh, kho thóc và bộ máy hành chính tỉnh Quảng Bình. Lũy Đồng Hới đánh dấu biên giới giữa hai vương quốc đất Việt, hiệu quả đến mức sau nhiều cuộc tấn công không thành của nhà Trịnh, hai vùng ở trong tình trạng tạm yên ắng trong một trăm năm. Như thế nghệ thuật xây thành đắp lũy của người Việt khi ấy chủ yếu dựa trên tiêu chuẩn của Trung Quốc, theo hình vuông hoặc chữ nhật. Sau khi chiến tranh Trịnh-Nguyễn chính thức chấm dứt năm 1672, có ít bằng chứng để nói có các đợt xây dựng mới nhằm mục đích quân sự. Tuy nhiên, đến thế kỷ 18, cuộc chiến Tây Sơn làm sống lại tầm quan trọng của việc xây thành, với các bên đối nghịch thực thi các cuộc vây thành và xây đồn lũy mới. Tây Sơn củng cố thành đô của họ ở Chà Bàn, gần cảng Thị Nại, phía bắc Quy Nhơn. Trong lúc đó, Nguyễn Ánh biến Sài Gòn thành thủ đô; thành phố và khu vực xung quanh nó được biết đến với tên Gia Định. Cứ mỗi mùa xuân, Tây Sơn đưa đại quân và thuyền chiến đánh tràn vào Gia Định. Lực lượng Nguyễn Ánh liên tục bị đánh bại, và vị lãnh đạo có lúc phải bôn tẩu cả ra nước ngoài. Đến tháng Bảy 1789, Bá Đa Lộc trở về Sài Gòn từ Pháp. Một trong các bước đầu tiên của Nguyễn Ánh là yêu cầu các sĩ quan Pháp dựng đề án, và giám sát việc xây đắp, một tòa thành hiện đại theo kiểu châu Âu tại Sài Gòn. Đề án do Theodore Lebrun và Victor Olivier de Puymanel lập ra, và 30.000 người được huy động để xây thành. Thành này làm bằng đá; chu vi khoảng 4.176 mét. Sébastien Le Prestre (1633-1707), bá tước xứ Vauban, đã xây dựng, tái thiết hơn 300 thành lũy tại Pháp và các ý tưởng của ông về việc xây thành được châu Âu áp dụng trong hơn một thế kỷ. Và thành Sài Gòn được xây dựa trên mô hình Vauban. Tuy vậy, thành này lại thường được mô tả như có phong cách ‘Trung Quốc’, xây hình bát giác, với tám cổng thành. (Trong bài viết, Frédéric Mantienne sử dụng hai tấm bản đồ Sài Gòn làm năm 1799 và 1815, cộng thêm quan sát của người nước ngoài để chứng minh thành Sài Gòn được xây dựa trên mô hình châu Âu.) Tòa thành Sài Gòn đóng vai trò quan trọng cho Nguyễn Ánh; khi nó hoàn thành năm 1790, ông có một cứ địa vững tại miền Nam, và từ thời điểm đó, quân Tây Sơn không còn có thêm nỗ lực chiếm Sài Gòn nữa. Việc xây thành cho phép Nguyễn Ánh bắt đầu không chỉ nghĩ đến việc phòng thủ mà cả tái chinh phục; vì như đoạn sau sẽ trình bày, việc phòng thủ dựa trên gạch đá, nhưng cũng dựa vào gió mùa, tức thủy quân. Ta cần nhớ mỗi năm thủy quân của Nguyễn Ánh thường rời Gia Định và hướng về bắc trong tháng Sáu-Bảy – khi gió mùa thổi từ mạn tây nam – để gia nhập lực lượng lục quân đóng trên lãnh địa Tây Sơn và tổ chức tấn công. Khi gió đổi hướng, thủy quân buộc phải quay về nam, sử dụng gió thổi từ mạn đông bắc. Năm 1794, sau một chiến dịch thành công ở Nha Trang, thay vì quay về nam trước lúc gió mùa chuyển hướng, Nguyễn Ánh lại xây một thành ở Diên Khánh, gần Nha Trang. Được de Puymanel xây, tòa thành do hoàng tử Cảnh, con Nguyễn Ánh, trấn thủ với sự giúp đỡ của linh mục xứ Adran và de Puymanel. Quân Tây Sơn vây thành tháng Năm 1794, nhưng không chiếm được. Ngay sau khi cuộc bủa vây kết thúc, quân nhà Nguyễn từ Sài Gòn quay lại Nha Trang và tái tục hoạt động quân sự ở khu vực này. Lần đầu tiên kể từ khi chiến tranh bắt đầu, quân Nguyễn Ánh có thể ở lại trong mùa thời tiết xấu tại một khu vực mà trước đó vẫn thuộc Tây Sơn. Vì thế các thành Sài Gòn và Diên Khánh đóng vai trò rất quan trọng trong thành công của Nguyễn Ánh. Tầm quan trọng không hẳn mang tính quân sự - mặc dù trận vây Diên Khánh là một trận lớn – mà chủ yếu mang tính tâm lý: Sài Gòn có vị trí như một đại bản doanh mạnh, còn Diên Khánh là cái gai ngay trong da thịt Tây Sơn. Đến khi chiến tranh kết thúc và Gia Long thống nhất Việt Nam (theo nghĩa một Việt Nam về mặt địa lý mà ta biết hiện nay), chỉ mới có hai tòa thành được xây dưới sự giám sát của người Pháp. Nhưng rõ ràng Gia Long và Minh Mạng tin tưởng tính hiệu quả của chúng, vì thời kì hòa bình sẽ chứng kiến việc xây cất 32 tòa thành kiểu Vauban trong năm 1802 đến 1844: 11 thành dưới thời Gia Long, 20 dưới thời Minh Mạng và một khi Thiệu Trị lên ngôi. Các thành mới trải dài từ bắc đến nam, từ Cao Bằng đến Hà Tiên. Tuy vậy, dưới thời Minh Mạng, hình thù các tòa thành mới xây được chuyển sang hình vuông hoặc chữ nhật, với bốn tòa tháp ở các góc mà thôi. Thành Sài Gòn là một ví dụ: Xây năm 1790 theo mô hình Vauban, nó bị phá bỏ năm 1835 sau cuộc nổi loạn của Lê Văn Khôi. Ngay sau đó, Minh Mạng cho xây thành mới, lần này có thiết kế giản dị hơn, hình vuông với chỉ bốn tháp canh. Liệu có thể kết luận mô hình châu Âu đã bị từ bỏ để thay bằng hình mẫu Trung Hoa truyền thống? Có người đã khẳng định khi không còn sự trợ giúp của các cố vấn châu Âu, những kỹ sư Việt Nam không còn có thể xây theo các mô hình châu Âu và điều này giải thích cho sự trở lại của mô hình cổ điển Trung Hoa. Thế nhưng một điều thú vị ở đây: các thành mới xây dựng sau năm 1822 thực tế được thiết kế theo các cải tiến mới nhất trong việc xây thành đang diễn ra tại châu Âu vào lúc đó. Cũng lấy ví dụ từ thành Sài Gòn xây lại năm 1836: nó có hình thức chữ nhật, với các tháp canh lớn ở bốn góc. Các tháp canh bên ngoài, tiêu biểu cho mô hình Vauban từ thời các cỗ pháo có tầm bắn ngắn hơn, đã không còn được dùng. Vẻ ngoài của thành rất giống các pháo đài xây tại Pháp dưới thời Đệ nhất đế chế (1804-1814). Nó nhắc người ta về pháo đài Liédot trên bờ biển Thái Bình Dương và đa số các pháo đài được xây sau đó, gồm cả các pháo đài quanh Paris sau năm 1840. Trong thập niên 1830 và 1840, cũng các pháo đài, thành lũy kiểu tương tự được xây tại cả Việt Nam và châu Âu. Các kỹ sư Việt Nam, tưởng như phải đơn giản hóa cách xây kiểu Vauban vì nó phức tạp quá, hóa ra lại đi theo những kỹ thuật tân tiến nhất của châu Âu. Một ví dụ khác của việc áp dụng kỹ thuật mới được Finlayson cung cấp. Ông này đến thăm Huế năm 1822 và ngạc nhiên về tòa thành, lúc đó đang xây dở dang. Ông viết: “Phần bờ tường này đã được xây xong, rất hoàn chỉnh. Nhưng vị vua đương thời Minh Mạng không hài lòng với các nguyên tắc Vauban. Ông xây các lỗ châu mai theo một đề án của riêng ông. Trật tự của chúng đổi ngược lại, tức là càng tiến về hào thì các lỗ châu mai càng hẹp hơn, và càng hướng về thành lũy thì chúng rộng ra.” Cả hai ví dụ trên biểu lộ rằng các kỹ sư của Minh Mạng nắm vững các diễn biến mới nhất trong nghệ thuật xây thành ở châu Âu và áp dụng ngay vào Việt Nam. Chúng ta có thể nghĩ rằng thông tin mới đã được cung cấp bởi Jean-Baptiste Chaigneau, một trong hai sĩ quan hải quân ở lại Huế sau khi chiến tranh chấm dứt, vì ông quay lại Pháp năm 1819 và hai năm sau trở lại Việt Nam. Người ta biết ông mang về nhiều quyển sách do Gia Long đặt mua, gồm các nghiên cứu khoa học kỹ thuật mới nhất. Vai trò của Chaigneau trong việc cung cấp các sách mới nhất được thể hiện qua việc các tòa thành do Gia Long xây (trước lú Chaigneau đi Pháp năm 1819) được xây theo kiểu Vauban, nhưng khi ông quay lại Việt Nam dưới thời Minh Mạng, tất cả các tòa thành mà người ta còn giữ được bản vẽ đều theo kiểu hình vuông. Tòa thành Sài Gòn được xây dưới sự hướng dẫn của Puymanel và Lebrun, còn Diên Khánh có sự chỉ đạo của Puymanel. Hai sĩ quan này rời Việt Nam ngay trước khi chiến tranh kết thúc. Khi Gia Long bắt đầu xây thêm thành sau năm 1802, chỉ còn bốn người Pháp có mặt ở Việt Nam – một bác sĩ và ba sĩ quan hải quân – và không có bằng chứng để nói họ liên quan việc xây các thành mới. Các tài liệu còn lại xác nhận các kĩ sư Việt Nam tự mình vẽ đồ án và giám sát việc thi công. Họ đã được Lebrun và Puymanel dạy nghệ thuật xây thành kiểu Vauban, và họ cũng có các quyển sách và bức tranh do cha xứ Adran dịch lại. Chắc chắn chúng được dùng để huấn luyện các kĩ sư người Việt. Một quân đoàn đặc biệt cũng được thành lập để xây cất và bảo dưỡng các thành mới; việc tạo ra ‘văn phòng’ Giám thành (coi sóc thành) chứng tỏ tầm quan trọng mà Gia Long dành cho vấn đề này. Việc giới thiệu các nguyên tắc Vauban vào Việt Nam cuối thế kỷ 18 tạo nên thay đổi lớn trong nghệ thuật xây thành của người Việt. Mặc dù các kỹ sư Việt Nam được người Pháp truyền dạy, nhưng sau đó họ tự mình quản lý việc xây thành không cần nước ngoài giúp. Theo Frédéric Mantienne, lúc đó các tòa thành ở Việt Nam được xem là độc đáo tại châu Á, tính cả các thuộc địa của phương Tây. Các kỹ sư Việt Nam biến đổi kỹ thuật học được cho phù hợp môi trường địa phương và nắm bắt những diễn biến mới tại châu Âu. Từ cuối thế kỷ 18 đến giữa thế kỷ 19, họ áp dụng các kỹ thuật tiên tiến châu Âu vào lĩnh vực xây thành. Để so sánh, viên tùy viên Pháp tháp tùng đoàn quân Anh-Pháp tấn công Trung Quốc năm 1860 đã xem xét cách phòng thủ ở các thành lũy và các pháo đài bảo vệ Thiên Tân. Ông ghi lại rằng người Trung Quốc vẫn còn ở trình độ thô sơ trong việc xây thành, chưa chắc tương đương châu Âu thời Trung Cổ trong việc phòng thủ và tấn công các điểm dinh lũy. Sau cuộc chiến Tây Sơn, các tòa thành kiểu châu Âu xây trong thời bình trở thành biểu tượng, và là dinh cơ, của quyền lực vương triều, vì đại diện cấp tỉnh của triều đình sống trong đó. Chắc chắn mạng lưới thành lũy khắp toàn quốc đã giúp nhà Nguyễn củng cố chế độ mới vì thành lũy là công cụ giúp đẩy lui các cuộc nổi loạn nổ ra. Nhà Nguyễn hiểu rõ công dụng của thành lũy trong việc xây dựng một nhà nước tập trung hùng mạnh – một điều mà các vương triều châu Âu từ lâu đã biết.	Năm 1839, Việt Nam mua con tàu chạy bằng hơi nước đầu tiên, sau đó là ba thuyền khác – có tên Yên Phi, Vũ Phi và Hương Phi.	Chuyển giao quân sự:Trường hợp nhà Nguyễn
Ít gặp hơn, và cũng ít được đề cập đến hơn, là những vụ tấn công lên bạn đời hay thành viên gia đình là nam giới. Bạo lực gia đình đối với đàn ông là chuyện cấm kỵ ở nhiều xã hội, và nạn nhân thường phải âm thầm chịu trận một mình. Một thanh niên ở Ukraine kể lại câu chuyện của mình cho BBC, với điều kiện được ẩn danh. Dưới đây là những gì anh kể cho chúng tôi, cũng như lời khuyên của chuyên gia về cách nhận biết các dấu hiệu bạo lực gia đình và cách đối phó với nó. Đăng ảnh con trẻ lên mạng: Tốt, xấu hay tai hại? Vì đâu người Việt Nam có tiếng ‘dữ dằn’? 'Chồng tôi chặt tay tôi' - câu chuyện một nạn nhân bạo lực gia đình ở Nga Người phụ nữ đầu tiên Tôi không biết bạn bè tôi có nghi ngờ gì không. Nhìn từ bên ngoài, tất cả đều rất tốt đẹp: cuộc sống của chúng tôi đầy ắp tiếng cười, nhiều bạn bè, nhiều tiền, hạnh phúc và tự tin. Chúng tôi cùng nhau đi khắp thế giới. Tôi không phải sợ cô ta khi chúng tôi đi du lịch: cô ta không đánh tôi trước mặt người khác. Điều quan trọng là tránh không ở một mình với cô ta. Chỉ mãi gần đây tôi mới hiểu rằng vợ cũ của tôi đã hãm hiếp tôi suốt 10 năm. Ira là người phụ nữ đầu tiên của tôi. Chúng tôi gặp nhau khi ở độ tuổi 20 - cô ta rủ tôi hò hẹn. Cha mẹ tôi bảo tôi phải chuyển ra ở riêng ngay lập tức khi tôi bắt đầu hẹn hò. Nói cách khác, bắt đầu có bạn gái có nghĩa là từ bỏ gia đình và mái nhà che thân; tôi mất tất cả trong một ngày. Thật là đáng sợ. Thế nên tôi chỉ có thể có bạn gái khi tôi đã để dành đủ tiền để ra ở riêng. Giám định chết ở đồn công an 'là bí mật'? Bạo lực học đường đến từ hung hãn trên mạng? Kém tự tin Thêm vào đó, mẹ tôi xấu hổ về tôi và hình thức của tôi - tôi rất kém tự tin. Những lần quan hệ tình dục đầu tiên của tôi là với Ira và khi đó, tôi muốn điều đó. Tuy nhiên, nó không thật bình thường, nó đau và thô bạo. Lần quan hệ đầu tiên của tôi kéo dài khoảng năm tiếng, tôi đau khắp người sau đó. Cô ta có sự cuồng dâm, rằng nhất định phải có tinh dịch trước khi kết thúc. Tôi bị xoa cho tới khi xuất tinh. Trung bình, mỗi lần quan hệ kéo dài từ một đến hai tiếng. Tình dục đáng lẽ ra phải có khoái cảm, nhưng với tôi nó không bao giờ dễ chịu cả. Tôi không hề có kinh nghiệm và thường nghĩ rằng mọi chuyện phải như thế, và vì thế tôi đã đồng ý. Nhưng không lâu sau tôi nói "Thôi". Nhưng nó không làm cô ta ngừng lại. Đấy là khi quan hệ chuyển thành hãm hiếp. Mắc kẹt phải đi công tác nước ngoài khá lâu. Tôi lo sợ sẽ mất Ira, nên tôi bảo cô ta đi với tôi. Tôi thậm chí còn đặt vấn đề cưới trước khi đi. Cô ta không muốn cưới, nhưng vẫn đi cùng tôi. Đó là khi việc hãm hiếp bắt đầu. Tôi làm việc rất nhiều và quá sức và muốn nghỉ ngơi, nhưng cô ta đòi hỏi sex. Tôi đồng ý một lần, hai lần... Cô ta nói, "Em muốn, em cần, nên anh phải làm, nào, em đã đợi rất lâu rồi." Và tôi trả lời, "Không anh không muốn, anh muốn nghỉ, anh mệt." Thế là cô ta đánh tôi và tôi không làm gì được. Cô ta lấy móng tay cào xước da tôi cho tới khi chảy máu, cô ta đấm tôi. Cô ta không bao giờ để lại vết tích trên mặt tôi - cô ta chỉ đánh đấm vào những chỗ tôi che kín: ngực, lưng và tay. Tôi không chống lại vì tôi nghĩ đánh phụ nữ là thô bạo và sai trái. Cha mẹ tôi đã dạy tôi như thế. Tôi cảm thấy bé nhỏ, yếu đuối và không thể thoát ra được. Cô ta đạt được những gì cô ta muốn và cô ta thường ở trên người tôi. Một lần, tôi tìm cách thuê một phòng riêng cho mình ở khách sạn. Nhưng tôi không nói được tiếng bản xứ, nên họ không hiểu tôi ở quầy lễ tân. Tôi cảm thấy thật bế tắc. Tôi rất sợ về khách sạn sau giờ làm, nên tôi thường lang thang ở khu mua sắm cho tới giờ đóng cửa. Sau đó tôi lang thang quanh thành phố. Khi đó là mùa thu, trời lạnh và ẩm ướt, mà tôi không mang theo quần áo ấm. Thế nên cuối cùng tôi bị viêm đường tiết niệu, viêm tiền liệt tuyến và bị sốt. Nhưng điều đó cũng không làm Ira tha tôi; tôi phải làm những gì cô ta muốn. Cuối tuần là kinh khủng nhất: tôi phải phục tùng cô ta sáng thứ Bảy và tối Chủ nhật. Tôi đếm từng ngày cho tới khi được trở lại Ukraine. Tôi nghĩ điều đó sẽ chấm dứt quan hệ của chúng tôi - nhưng tôi đã lầm. 'Tôi tìm cách ra đi nhưng phải bỏ cuộc' Tôi chuyển về sống với bố mẹ tôi và thậm chí không định giữ liên hệ với Ira, chứ đừng nói đến chuyện sống chung với cô ta. Nhưng nỗ lực tự giải thoát của tôi kéo dài dai dẳng nhiều năm trời. Chúng tôi cãi nhau, tôi tắt điện thoại và chặn cô ấy; tôi trốn tránh nhưng cô ta tới nhà và ngồi đợi ngoài cửa. Cô ta gọi cho tôi, rồi hứa hẹn mọi chuyện sẽ ổn thỏa. Và lần nào tôi cũng quay lại với cô ta. Tôi rất sợ bị cô đơn. Lúc đầu, tôi cố bỏ cô ta rất nhiều lần, rồi thưa dần, và cuối cùng tôi bỏ cuộc. Cô ta khăng khăng chúng tôi phải cưới nhau, thế là chúng tôi cưới, mặc dù tôi không còn muốn điều đó nữa. Ira ghen với tất cả mọi người: bạn tôi, gia đình tôi. Tôi đi đâu cũng phải gọi điện báo cáo. "Tại sao tôi phải đi dự hội nghị đó?" "Sao tôi gặp bạn bè?" Tôi phải ở sát cô ta thì cô ta mới chịu. Cô ta cũng không đi đâu mà không có tôi - tôi như một trò tiêu khiển và phải mua vui cho cô ta mọi lúc. Ira không đi làm - Tôi đi làm kiếm tiền, nấu ăn và dọn nhà. Chúng tôi thuê một căn hộ lớn với hai phòng tắm. Tôi bị cấm không được dùng phòng tắm lớn và phải dùng phòng tắm dành cho khách. Sáng nào tôi cũng phải đợi cho tới khi cô ta thức dậy, khoảng 9 hay 10 giờ mới được dùng phòng tắm, nếu không tôi sẽ làm cô ta thức giấc. Ira quyết định chúng tôi ngủ hai phòng riêng, và phòng tôi không được khóa. Tôi không bao giờ có không gian riêng. Khi tôi 'làm điều gì sai', cô ta quát tháo và đánh tôi. Chuyện này xảy ra một hay hai ngày một lần. Cho dù điều gì xảy ra - cô ta luôn đổ lỗi cho tôi. Tôi phải nghe cô ta nói cô ta cần loại đàn ông như thế nào, anh ta phải làm gì và như thế nào. Tôi thấy thật bất lực và làm tất cả những gì cô ta đòi hỏi để không làm cho cô ta tức giận - và tránh cơn thịnh nộ cô sắp trút xuống đầu tôi. Tôi nhớ có lần tôi đi xuống cầu thang, vào xe ngồi và khóc. Cô ta đi qua và thấy tôi khóc. Khi tôi về nhà hôm ấy, cô ta nói cô rất thương tôi, nhưng cô ta không dừng lại được. Và thế là mọi thứ lại lặp lại ngày hôm sau. Cho dù tôi có làm gì và cảm thấy kinh khủng như thế nào đi nữa, chẳng có gì thay đổi. Tôi cũng không hoàn hảo gì. Để né tránh tình hình này, tôi thường làm việc 10, 12 thâm chí 14 tiếng mỗi ngày, cả cuối tuần và chủ nhật. Sự lựa chọn là dễ dàng: có người tìm đến bia rượu, có người thì tìm đến công việc. Vì sao nạn nhân của bạo lực không bỏ kẻ lạm dụng? •Những người lớn lên trong gia đình có bạo lực thường lặp lại hành vi của cha mẹ họ khi có gia đình riêng • Nỗi sợ bị cô lập và dị nghị: "Hàng xóm sẽ nói gì?" "Trẻ con lớn lên phải có đủ cha mẹ." •Giai đoạn đầu tiên - lạm dụng về tâm lý - thường khó nhận thấy. Do đó, người bị lạm dụng dần dần trở nên quen và mất khả năng đánh giá tình hình và hành động. •Người bị bạo hành không có chỗ nào để đi, phụ thuộc vào kẻ lạm dụng về tài chính hoặc ở vị trí dễ bị tổn thương (chẳng hạn có mang hoặc có con nhỏ). •Khi nhờ cơ quan chức năng trợ giúp, họ thường được bảo "Đây là vấn đề gia đình" và vì thế họ bỏ cuộc. Alyona Kryvuliak, trưởng Đường dây nóng Quốc gia La Strada - Ukraine và Olena Kochemyrovska, cố vấn Quỹ Dân số LHQ về phòng chống bạo lực do giới tính, nêu nhưng lý do ở trên và một số lý do khác. Tôi bắt đầu kể và không thể dừng được Khi bạn là người ở trong tình huống như vậy, bạn không nhận ra điều gì đang xảy ra với bạn. Bạn không thấy lối thoát và bạn không nghe ai cả. Bạn còn không nghĩ là bạn có cơ hội thoát ra, tình hình hoàn toàn vô vọng. Tôi làm những điều tôi không muốn vì tôi đã quen với chúng. Tôi luôn cảm thấy 'mắc nợ' mọi người và không bao giờ thuộc về mình. Tôi thuộc về bà tôi, cha mẹ tôi - tôi luôn nghĩ mình phải hy sinh để giữ mối quan hệ. Thế nên tôi hy sinh quyền lợi của tôi và bản thân tôi - điều đó là bình thường đối với tôi. Vì thế mọi sự trở nên tồi tệ hơn. Lúc đầu, tôi không thích, nhưng về sau, trong ba bốn năm cuối của cuộc hôn nhân, sex làm tôi liên tục bị hoảng loạn. Nó xảy ra mỗi khi Ira bắt được tôi và cưỡng hiếp tôi. Khi tôi bị hoảng loạn, tôi thường đẩy cô ra xa, trốn và chạy - chạy khỏi nhà, hay ít nhất là khỏi phòng. Ira nghĩ chúng tôi có vấn đề về tình dục là do tôi. Vì thế cứ một vài năm cô ta lại đưa tôi gặp một chuyên gia về tình dục. Mỗi khi tôi nói có điều tôi không thích, và đơn giản là tôi chỉ không muốn sex, bác sỹ lại nói tôi chính là vấn đề. Tôi vẫn không nói gì về sự bạo hành và hãm hiếp. Và đối với Ira, những lần đi bác sỹ là bằng chứng cho lý lẽ của cô ta. Tôi bắt đầu lên tiếng [về chuyện bị bạo hành] không lâu trước khi ly dị. Tôi bắt đầu nói và tôi không dừng được. 'Tôi tìm trợ giúp và lối thoát ra sao' Lúc đó là mùa thu, tôi ốm nằm một chỗ vì bị viêm phế quản và sốt 39-40 độ khoảng hai tuần liền. Không ai tới thăm tôi trong suốt thời gian đó. Đó là khi tôi nhận ra đời tôi chẳng có nghĩa gì và thậm chí chẳng ai bận tâm nếu tôi chết ngay lúc đó. Đó là một khoảnh khắc tỉnh ngộ: hoảng sợ, kinh tởm và rất thương hại bản thân. Tôi muốn nói chuyện với ai đó, nhưng tôi không biết kể với ai - và kể ra sao. Rồi một lần tôi về nhà bố mẹ lúc họ đi vắng, chỉ để được ở một mình. Tôi lên mạng và ấn vào một chat hiện lên từ cửa sổ quảng cáo trên máy tính. Tất cả đều ẩn danh, như thể bạn không tồn tại. Đó là lần đầu tiên tôi kể về chuyện gì đang xảy ra với tôi. Tôi vẫn không nhận ra tôi bị bạo hành, nhưng từ lúc đó, tôi bắt đầu nói "không" ngày càng nhiều. Lúc đầu, đó là nói không với chuyện nhỏ, điều quan trọng là tôi nói "Không" thay vì chỉ im lặng. Khi tôi cần nghị lực, tôi nhớ lại cảm giác trong những tuần tôi bị ốm. Cuối cùng tôi tìm đến một bác sỹ tâm lý gia đình, người đã ủng hộ tôi. Cả Ira và tôi có thời gian kể chuyện từ phía mình trong những buổi tư vấn, và Ira bị cấm không được ngắt lời tôi. Đó là khi tôi nói về chuyện bị lạm dụng. Cô ta tức điên lên, quát tháo với tôi và nói rằng điều đó không đúng. Tuy nhiên, không lâu sau, cô ta gợi ý chúng tôi nên ly dị. Tôi không nghĩ là cô ta muốn thế, tôi nghĩ là cô ta làm thế để cố gắng làm tôi im lặng. Tôi biết tôi sẽ không có cơ hội thứ hai nên tôi đồng ý ly dị ngay. Chúng tôi đến một văn phòng làm thủ tục ly dị, có đông người xếp hàng, thế là chúng tôi đến một nơi khác. Tôi tự nghĩ, mình phải ly dị ngay khi vẫn còn cơ hội. Và rồi chúng tôi cũng ly dị. Khi tôi đến nhận giấy tờ ly dị một tháng sau, đó là ngày hạnh phúc nhất trong đời tôi. Ngày hôm sau khi chúng tôi đã ly dị, tôi hét lên với cô ta: "Cô đã hãm hiếp tôi!" "Tôi hãm hiếp anh?" cô ta trả lời. "Vậy thì sao?" Tôi không biết phải đáp lại thế nào và bây giờ tôi vẫn không biết. Theo một cách riêng, cô ta thừa nhận việc cô ta đã làm, nhưng phần lớn cô ta chỉ giễu cợt. Tôi quay về sống với bố mẹ, bỏ việc và ở nhà vài tuần. Tôi lo sợ cô ta đang ở đâu đó ngoài kia, vẫn theo dõi tôi. Một hôm cô ta lại đến, gõ cửa, rồi đạp cửa, la hét. Mẹ tôi nói bà rất sợ. Tôi cười và tự nghĩ: "Mẹ không thể tưởng tượng được đâu..." Điều quan trọng bạn cần hiểu: nó giết chết bạn Tôi không thu thập bằng chứng và không kể cho ai. Tôi có lẽ có thể kể cho cha mẹ, nhưng từ khi còn nhỏ, tôi biết họ không có khả năng giữ bí mật. Tôi cũng không biết phải kể cho các bạn của tôi thế nào về những gì đang xảy ra với tôi. Tôi tìm những nhóm hỗ trợ, nhưng ở Ukraine, những nhóm này chỉ dành cho phụ nữ. Cuối cùng, tôi tìm được một cộng đồng online gồm những người đàn ông giúp đỡ lẫn nhau ở San Francisco. Bác sỹ tâm lý đầu tiên ở Ukraine mà tôi gặp chế giễu tôi: "Mọi chuyện không xảy ra như vậy - cô ta là con gái và anh là con trai." Nên tôi phải đổi sáu chuyên gia khác nhau và cuối cùng tôi được giúp đỡ. Phải tám tháng tôi mới được giúp đỡ. Tôi nghĩ đến chuyện đưa cô ta ra tòa. Các luật sư nói có cơ hội đạt được lệnh cấm cô ta đến gần tôi. Nhưng giờ tôi không cần nó nữa. Suốt một thời gian dài, tôi chỉ muốn cô ta nhận những điều cô ta đã làm và xin lỗi. Tôi vẫn chưa đi làm và không muốn ra khỏi giường mỗi buổi sáng. Tôi chẳng thấy có gì đáng sống. Tôi không biết suốt cả năm qua mình đã làm gì. Tôi biết tôi sẽ không bao giờ có bạn đời nữa và chẳng bao giờ có con. Tôi tự chán ghét bản thân. Nhưng tôi đã im lặng quá lâu, và để nó làm đổ nát cuộc đời tôi! Có thể có một người đàn ông khác đang ở trong cùng tình cảnh và anh ta sẽ đọc câu chuyện của tôi. Điều quan trọng anh ta cần hiểu: nó sẽ không chấm dứt, không có gì có thể sửa được, nó là một thảm cảnh không bao giờ biến mất và nó sẽ giết chết anh. Nếu anh hiểu điều đó, ít ra anh còn một cơ hội.	Phần lớn các cậu chuyện bạo lực gia đình là do phụ nữ kể. Một phần ba phụ nữ và bé gái gặp bạo lực hay lạm dụng tình dục trong đời họ, theo thống kê của Liên Hiệp Quốc.	Bạo lực gia đình: 'Vợ tôi hãm hiếp tôi 10 năm'
Ảnh Mark Wilson/Getty Nhà sử học tôn giáo Karen Armstrong mô tả Nhóm Nhà nước Hồi giáo (IS) là một “tổ chức khủng bố với mô hình kinh doanh được xác định rõ ràng ngay từ lúc nhen nhóm”. Nhóm Hồi giáo cực đoan là tổ chức khủng bố giàu nhất thế giới. Ai đã xem video tuyên truyền thô kệch của nhóm này có thể đã để ý thấy đoàn xe hơi “khủng” 4x4 của các thành viên IS. Nhưng tiền ở đâu ra? Các phân tích nói rằng đó là từ khoản tiền quyên tặng, xăng dầu buôn lậu (tới 1,645 triệu USD/ngày), bắt cóc (ít nhất 20 triệu USD vào năm ngoái), buôn người, tống tiền, cướp bóc và sau cùng, nhưng không phải là không quan trọng, là bán đồ cổ. Đó là một nguồn thu nhập béo bở, thí dụ như việc bán các đồ cướp được ở al-Nabuk, tây Damascus, được biết IS đã kiếm được 36 triệu USD. IS hoạt động trong vùng khảo cổ giàu nhất thế giới, là cái nôi của nền văn minh loài người. Trong khi công trường khảo cổ ở Nimrud, Nineveh và Hatra đang bị phá hoại thì người ta nghi rằng dòng các cổ vật xuất phát từ đó đã xuất hiện ở chợ đen. IS hoặc sử dụng cái gọi là “khảo cổ bằng máy ủi” (đào xới bằng bất kỳ thiết bị gì có được, có sức tàn phá khủng khiếp), hoặc dùng dân địa phương để đào vị trí khảo cổ và lăng mộ. Sau đó nhóm IS thu thuế, theo luật Sharia, dựa trên giá trị của bất kỳ báu vật nào lấy được. Không một ai biết những gì đã được tìm thấy từ đào xới và sự cướp bóc như vậy sau này cũng không thể nào xác định được. Những kẻ cướp IS gây phẫn nộ trên toàn thế giới khi họ có vẻ như đập phá cổ vật Assiri ở Mosul nhưng hóa ra đó là những bản sao(Ảnh: AFP/Getty Images) Chúng ta đừng bị lừa bởi các video của IS đập phá các tượng cổ của Assyri trong Bảo Tàng Mosul mà chúng nói là “tượng thần vô giá trị”. IS có thể làm hỏng bề mặt của các tượng đài quan trọng vì bọn chúng không bán được, nhưng bằng chứng cho thấy rằng chúng đang buôn bán các cổ vật nhỏ tháo gỡ được và bán được. Dù thế nào thì những tượng trong bảo tàng cũng chỉ là những bản sao bằng thạch cao. “Không một tác tạo nào là bản gốc cả,” ông Fawzye al-Mahdi Bộ trưởng Bộ Cổ vật Quốc Gia Iraq nói. “Đó là những bản sao từ cổ vật gốc ở Bảo tàng Baghdad được làm khi Iraq xây dựng các bảo tàng vùng,” tiến sỹ Mark Altaweel nói. Ông thuộc Viện Khảo Cổ của University College London. Nhưng trong ít nhất 25 năm qua đã xảy ra cướp bóc ở quy mô lớn do nhu cầu ở rất cao ở phương Tây, ông nói thêm. Càng nhỏ càng tốt Arthur Brand thuộc hãng Artiaz tại Amsterdam (một trong những hãng đang cố gắng tìm kiếm các đồ nghệ thuật bị đánh cắp) đã gọi việc buôn bán trái phép này là buôn “đồ cổ nhuốm máu”. Trong khi đồ cổ thường khó vận chuyển hơn so với kim cương máu, nó lại có tiềm năng được giá hơn nhiều. Hiện có rất nhiều tin đưa cho thấy đồ cổ từ Syria và Iraq đang quay vòng ở chợ đen châu Âu. Cụ thể, Cơ quan An ninh Anh đã có bốn cuộc điều tra đang được thực hiện liên quan đến đồ cổ ở Syria, nhưng nếu không có sự hỗ trợ lớn hơn về tài chính thì việc phá các mạng lưới di chuyển của cướp được quanh thế giới dường như là nhiệm vụ bất khả thi. “Những kẻ cướp bóc tuồn hàng vào mạng lưới ổn định có từ trước bằng cách sử dụng các tuyến đường buôn lậu thường qua Thổ Nhĩ Kỳ và Libya,” tiến sỹ Altaweel nói. Ta có thể thấy những mảnh nhỏ hơn và dễ vận chuyển hơn ngày càng nhiều ở thị trường chợ đen hơn là thấy các cổ vậtc lớn (Ảnh: Getty) Trong những đồ được tìm mua có các tấm chữ viết hình nêm, triện dấu hình trụ, bình vại, tiền xu, đồ thủy tinh và đặc biệt là các tranh khảm. Đó là những thứ có thể dễ dàng đập nhỏ ra và vận chuyển. Đồ càng nhỏ, dễ giấu và dễ vận chuyển là đồ có thể có giá trị cao hơn. Christopher Marinello, người phát ngôn của Nhóm Khôi Phục Nghệ Thuật có trụ sở tại London (tổ chức tư vấn khách hàng về sự cẩn trọng khi mua đồ cổ) nói rằng đã có việc đầu cơ mạnh về giá trị đồ cướp được. “Hiện có nhiều con số đang được đồn đại,” ông nói. “Về lý thuyết, các vật thể bị hư hại chỉ đáng một phần giá trị thực của nó nhưng còn tùy thuộc vào thực tiễn cụ thể. Một vật thể lớn không hợp pháp thì chỉ đáng 10-15% giá trị thực của nó ở thị trường chợ đen nhưng những vật thể nhỏ hơn và dễ mang theo hơn thì có thể có giá nhiều hơn.” IS không phải là tổ chức khủng bố đầu tiên sử dụng đồ cổ máu để giúp cấp vốn cho hoạt động của mình. Năm 1974 IRA (Quân Đội Cộng Hòa Ireland) đã đánh cắp các tranh cổ của họa sĩ bậc thầy, kể cả tranh Quý bà viết thư với cô hầu của Vermeer, từ một ngôi nhà ở tỉnh Wicklow. Các tranh này khi đó được định giá 12 triệu USD. Đập phá và vơ vét Rất ít cổ vật trong số hàng nghìn cổ vật bị cướp ở Syria và Iraq xuất hiện trở lại. Chúng sẽ biến mất vào các bộ sưu tầm tư nhân và phần lớn biến sang Châu Âu và Hoa Kỳ (nơi có nhu cầu đặc biệt về các đồ thời kỳ tiền Hồi giáo) và sang Nhật Bản và Úc. Nếu đồ cổ nào được tìm thấy thì cũng phải mất nhiều năm để các nhà điều tra xác nhận có phải là chính nó hay không. Tháng trước Cơ quan Hải quan và Xuất nhập cảnh của Mỹ (ICE) có trưng bày khoảng 60 cổ vật đã tìm được, trong đó có cả tượng đầu Vua Sargon II của Assyri rất đẹp được định giá là 1,2 triệu USD. Chiến Dịch Kho Báu Thất Lạc (cái tên gợi nhớ đến một phim của Hollywood) bắt đầu từ năm 2008 với vụ nhà buôn đồ cổ Hassan Fazeli tại Dubai chuyển hàng bất hợp pháp đến Mỹ. Bức tượng Sumeri cổ này nằm trong số hàng nghìn những báu vật cổ bị cướp đi ở Bảo Tàng Quốc Gia ở Baghdad năm 2003(Ảnh: AFP/Getty Images) Hàng được liệt kê xuất xứ từ Thổ Nhĩ Kỳ và theo giấy tờ khai thì giá trị của tượng đầu vua Sargon II là 6.500 USD. Những đồ cổ buôn lậu khác, gồm cả thuyền đưa tang Ai Cập, được định giá là 57.000 USD. Một vài món hàng vận chuyển được liên kết trực tiếp với các bảo tàng, phòng triển lãm và nhà trưng bày nghệ thuật ở New York. Việc điều tra này là duy nhất trong việc tố cáo rửa tiền, nó cho phép giới an ninh phong tỏa các tài khoản ngân hàng có tiền chuyển vào từ việc bán cổ vật. Tuy nhiên các đồ cổ mà ICE của Mỹ thu hồi được là những đồ từ thời chiến tranh Iraq. Biết rằng chiến tranh sẽ gây ra tàn phá khủng khiếp nên các nhà khảo cổ, các giám đốc bảo tàng và các thành viên khác trong thế giới nghệ thuật đã gặp gỡ quan chức Lầu Năm Góc năm 2003 để thuyết phục họ bảo vệ các địa danh khảo cổ. Sáng kiến này không thành. Trái lại quân đội Mỹ đã bị tai tiếng biến Babylon thành nơi được gọi là ‘Vườn Treo của Halliburton’ qua việc xây một trại lính ngay trên vị trí khảo cổ quý giá. Cuộc gặp gỡ ở Lầu Năm Góc cũng thất bại trong việc phòng ngừa cướp bóc ở Bảo Tàng Quốc Gia ở Baghdad. Ngược lại, sự cướp bóc lại được khuyến khích theo lập luận logic cho rằng các bộ sưu tầm sẽ được an toàn hơn khi đưa tới nơi khác. Vì Ashton Hawkings của Hội Đồng Tài Sản Văn Hóa Mỹ có nói: “Việc phân rải chính đáng các vật thể văn hoá qua thị trường” là cách thức tốt nhất để bảo vệ các báu vật. Đó thực tế là lời mời hôi đồ cổ. Một đầu bò tót (bị cắt thành miếng) là đồ cổ bị lấy cắp ở một địa điểm khảo cổ tại Niveva ở Iraq đã tới Bảo Tàng Quốc Gia ở Baghdad sau khi bị tịch thu từ kẻ cắp (Ảnh: AFP/Getty Images) Hơn 15.000 vật thể, kể cả đồ nữ trang châu báu, đồ gốm và các đồ điêu khắc đã bị lấy cắp ở bảo tàng. Những đồ nổi tiếng nhất bị mất là cái bình Warka 5.000 năm tuổi (sau này được tìm thấy ở dạng 14 mảnh nhỏ). Đàn lia ở Ur, một nhạc cụ cổ nhất của thế giới, cũng bị hư hỏng nặng khi người ta tìm được. Hàng trăm đồ cổ chưa bao giờ tìm lại được và những ghi chép năm thế kỷ của triều đại Ottoman bị mất hết cũng như các tranh của Picasso và Miró bị cháy sạch. Một ước tính về thiệt hại do ăn cắp đồ nghệ thuật ở Iraq là 10 tỷ USD. Cổ vật bị cướp được tuồn qua nhiều tay trước khi lộ diện trên thị trường và có thể không xuất hiện sau nhiều thập niên. Lynda Albertson, Chủ Tịch Hiệp Hội Nghiên Cứu Những Tội Phạm Đối Với Nghệ Thuật, nói rằng không thể định lượng được IS đã kiếm được bao nhiêu tiền trên thị trường chợ đen bởi vì phải mất nhiều năm một đồ vật ăn cắp mới xuất hiện ở đó. Thí dụ, đồ cổ Campuchia ở Chùa Angkor xuất hiện tại sàn đấu giá 40 năm sau khi nội chiến tại nước này kết thúc. Những người sưu tầm muốn mua đồ nghệ thuật không có xuất xứ rõ ràng chịu trách nhiệm lớn đối với nạn phá hủy các hiện trường di sản trên khắp thế giới. Những kẻ buôn lậu nổi tiếng ở Thổ Nhĩ Kỳ và Beirut, mà có thể họ là người đã di chuyển tượng đầu vua Sargon II, tiếp tục lẩn trốn kỹ hơn và đang rất nghi ngờ người mua. Người mua không những phải đối diện với rủi ro và mất mát (nếu các đồ vật được biết rằng đã được nhận từ IS), mà thậm chí còn bị buộc tội trợ giúp khủng bố, là điều dễ khiến họ nhụt chí nhất. Bài gốc tiếng Anh được đăng trên BBC Culture	Các nhóm khủng bố kiếm hàng triệu đôla từ làn sóng cướp cướp cổ vật mà phần lớn rơi vào tay các cá nhân sưu tầm, theo Andrea Watson.	IS và nạn buôn “đồ cổ nhuốm máu”
Ông Nguyễn Phú Trọng trả lời báo chí Mỹ hôm 3/7 tại Hà Nội Nhưng điều dư luận chờ đợi là cuộc gặp lịch sử này có tạo nên một bước đột phá trong quan hệ Việt-Mỹ và đường lối đối ngoại của Việt Nam nói chung. Cụ thể một trong những điều người dân quan tâm, chờ đợi là với chuyến đi Mỹ và cuộc tiếp xúc đặc biệt này, ông Trọng và giới lãnh đạo Việt Nam cuối cùng có biết gạt bỏ ý thức hệ (cộng sản, xã hội chủ nghĩa) và lấy lợi ích quốc gia làm tâm điểm cho chính sách ngoại giao của mình. Đặt quyền lợi quốc gia lên trên Trong một lá thư gửi Bộ Chính trị đề ngày 09/08/1995, ông Võ Văn Kiệt viết: ‘khác với trước, ngày nay lợi ích quốc gia, lợi ích khu vực […] đóng vai trò ngày càng quan trọng hơn trong việc phát triển những mâu thuẫn cũng như trong việc tạo ra những tập hợp lực lượng mới trên thế giới’. Về quan hệ Việt-Trung, trong thư mật nhưng sau đó được tiết lộ ấy, cố Thủ tướng Việt Nam – người có công lớn trong việc giúp Việt Nam bình thường hóa quan hệ với Mỹ và gia nhập ASEAN – nhận định ‘tính chất quốc gia lấn át (nếu chưa muốn nói là loại bỏ) tính chất xã hội chủ nghĩa’ trong quan hệ giữa hai nước. Có thể ông Kiệt đưa ra những nhận định, cảnh báo như vậy vì trong những năm cuối 1980 và đầu 1990, một số nhân vật chóp bu trong Đảng Cộng sản Việt Nam – như tập hồi ký của cựu Thứ trưởng Trần Quang Cơ, người mới qua đời hôm 25/06/2015 tiết lộ, đánh giá – vì muốn bằng mọi giá ‘bảo vệ CNXH chống đế quốc Mỹ’ đã ‘nôn nóng cải thiện quan hệ với Trung’, gây nên những ‘sai lầm hết sức đáng tiếc về đối ngoại’ như Hội nghị Thành Đô. Nhưng tiếng nói của ông Kiệt không được lắng nghe vì nhiều năm sau đó, dù chủ trương đa dạng hóa quan hệ ngoại giao, giới lãnh đạo Việt Nam vẫn ưu tiên mối bang giao với Trung Quốc trong khi đó nghi kỵ, dè dặt với Mỹ. Xem ra giờ mọi chuyện đã khác. Nhiều diễn biến gần đây cho thấy Việt Nam và Mỹ trở nên thân thiện, gần gũi trong khi đó quan giữa Hà Nội và Bắc Kinh không mấy nồng ấm, thậm chí càng ngày càng trở nên căng thẳng. Dù vẫn còn có bất đồng về một số vấn đề, như nhân quyền, có rất nhiều dấu hiệu, sự kiện – như chuyện ông Nguyễn Phú Trọng thăm Mỹ và được Tổng thống Barack Obama tiếp đón tại phòng Bầu Dục, dù ông không phải là nguyên thủ quốc gia hay nắm giữ một chức vụ nào trong chính phủ – cho thấy quan hệ Việt-Mỹ đã được cải thiện rất nhiều và hai bên cũng đang mong muốn nâng cấp quan hệ trong thời gian tới. Và có thể nói nguyên nhân chính khiến Hà Nội và Washington làm vậy là cả hai đều lo ngại về những động thái mạnh bạo, hung hăng ở Biển Đông của Trung Quốc gần đây. Cựu tổng thống Mỹ Bill Clinton gặp Chủ tịch nước Trương Tấn Sang ở Hà Nội tháng Bảy 2014 Chính quyền Mỹ mời ông Trọng sang Mỹ lúc này và Tổng thống Obama phá lệ dành một sự tiếp đó như vậy cho lãnh đạo Đảng Cộng sản Việt Nam dù Washington hoàn toàn đối lập với Hà Nội về ý thức hệ vì giới lãnh đạo nước này muốn có thêm sự ủng hộ của các nước trong khu vực khi Trung Quốc đang có những hành động đe dọa đến quyền lợi, vị thế của Mỹ trong vùng. Hà Nội tìm cách xích lại gần Washington cùng chỉ vì lo ngại về sự lớn mạnh của Trung Quốc và tham vọng của nước này tại Biển Đông. Có thể nói ngoại trừ những thành phần quá bảo thủ, vẫn ôm mộng tưởng về một chủ nghĩa xã hội xa xôi, không thực nào đó giờ nhiều người trong giới lãnh đạo ở Hà Nội đã nhận ra rằng trong quan hệ với Việt Nam, ‘mặt bành trướng, bá quyền’ của Trung Quốc luôn lấn át ‘mặt xã hội chủ nghĩa’. Cụ thể, với những động thái hung hăng của của Bắc Kinh ở Biển Đông gần đây, chắc họ hiểu chung ‘ý thức hệ cộng sản’, cùng ‘xã hội chủ nghĩa’ không thể ngăn Trung Quốc lấn chiếm biển đảo, đe dọa chủ quyền lãnh hải của Việt Nam. Và chắc họ cũng thấy quốc gia đứng về phía Việt Nam, ủng hộ lập trường và ít nhiều lên tiếng bảo vệ Việt Nam trong vấn đề Biển Đông trong thời gian qua không ai khác là Mỹ - một quốc gia không cùng ý thức hệ nhưng chung lập trường với Việt Nam về nhiều vấn đề khu vực trong đó có vấn đề Biển Đông. Nói cách khác, phải chăng cuối cùng họ hiểu được – đúng như những gì mà cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt nhận định cách đây 20 năm – trong thế giới ngày hôm nay lợi ích quốc gia, lợi ích khu vực, chứ không phải một thứ chủ nghĩa, ý thức hệ nào đó, là lý do chính khiến các quốc gia xung đột hay hợp tác với nhau? ‘Tạo dấu ấn cho mình’ Bằng việc đến Mỹ lần này, có thể ông Trọng cũng đang có những thay đổi về tư duy, cách hành xử. Thay vì cứ mãi coi trọng chuyện bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ, giờ ông biết đặt quyền lợi của đất nước, dân tộc, nhân dân lên trên hết và có một đường hướng đối ngoại thích hợp, rất thực tiễn để đạt được điều đó. Đây cũng là lý do dư luận Việt Nam nói chung có không ít kỳ vọng vào chuyến thăm Mỹ được coi là lịch sử này của ông, dù một số người trong giới quan sát cho rằng chuyến đi của ông khó tạo ra được một bước đột phá nào trong quan hệ Việt-Mỹ cũng như đường hướng đối ngoại của Việt Nam nói chung. Đại tướng Martin Dempsey, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng liên quân, là vị tướng cao nhất của Hoa Kỳ thăm Việt Nam từ 1971 Đâu đó có người không hy vọng gì về chuyến đi Mỹ của ông Trọng vì cho rằng trong các lãnh đạo cao cấp ở Việt Nam thành phần bảo thủ, kiên định xã hội chủ nghĩa, trung thành với chủ nghĩa Mác-Lênin vẫn mạnh, nhiều và vì vậy họ luôn hướng Việt Nam gần gũi với Bắc Kinh, trong khi có thái độ nghi kỵ, cảnh giác với Mỹ. Ông Trọng được coi là một người trong nhóm bảo thủ, giáo điều và thân Bắc Kinh này. Dựa trên những phát ngôn, cách hành xử của ông kể từ khi ông lên làm Tổng Bí thư và đặc biệt trong thời gian Trung Quốc đưa và đặt giàn khoan HD 981 trong vùng biển thuộc chủ quyền của Việt Nam năm ngoái, có thể nói một nhận định như vậy không phải là không có cơ sở. Nhưng không phải ai trong giới lãnh đạo chóp bu hiện tại của Việt Nam cũng giữ lập trường như thế. Những phát ngôn như ‘không đánh đổi chủ quyền lấy hữu nghĩ viễn vông’ hay ‘vừa hợp tác, vừa đấu tranh’ khi nói về quan hệ với Trung Quốc chứng tỏ Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã biết đặt quyền lợi dân tộc, đất nước lên trên hết. Có thể nói đây cũng là lý do tại sao ông Dũng – như kết quả cuộc bỏ phiếu tín nhiệm đối với các thành viên trong Bộ Chính trị và Ban Bí thư Đảng Cộng sản năm ngoái cho thấy – nhận được nhiều sự ủng hộ, tín nhiệm hơn từ Ban Chấp hành Trung ương và người dân nói chung cũng có cảm tình với ông hơn dù ông Dũng được coi là có nhiều yếu kém, sai phạm trong điều hành kinh tế cũng như khía cạnh khác. Vì vậy, nếu qua chuyến đi Mỹ của mình, ông Trọng tạo được bước đột phá trong quan hệ Việt-Mỹ cũng như những thay đổi tích cực khác trong chính sách đối ngoại của Việt Nam ông không chỉ củng cố được vị thế, ảnh hưởng của mình và phe nhóm của mình trong Đảng Cộng sản, trước và trong đại hội XII sắp tới mà còn chiếm được cảm tình của người dân. Lý do quan trọng khác mà nhiều người không kỳ vọng lắm về chuyến đi này là ông Trọng được coi là một lãnh đạo thiếu bản lĩnh, thiếu tầm. Vì điều đó – hay vì không có chủ trương ‘tạo dấu ấn cho mình’ như ông nói khi tiếp xúc báo chí sau khi được bầu giữ chức Tổng Bí thư vào tháng 1 năm 2011 – trong hơn bốn năm nắm giữ chức vụ lãnh đạo cao nhất tại Việt Nam, ông chưa tạo được một dấu ấn gì đặc biệt, tốt đẹp. Sau đại hội XII vào năm tới, chắc chắn ông sẽ không còn nắm giữ chức vụ quan trọng nào. Vì vậy, có thể nói chuyến đi Mỹ này – một chuyến thăm được coi rất ý nghĩa đối với Việt Nam và cũng là chuyến công du quan trọng nhất của ông Trọng – là cơ hội hiếm có để ông cải thiện hình ảnh của mình trong mắt người dân. Bỏ ‘tư duy chính trị xơ cứng’ Ông Trọng chỉ làm được đó, nếu ông dám mạnh dạn từ bỏ ‘tư duy xơ cứng’, quá giáo điều – một lối tư duy đã từng kìm hãm sự phát triển của đất nước. Một sai lầm gây thiệt hại lớn về đối ngoại, an ninh-quốc phòng, phát triển kinh tế của giới lãnh đạo chóp bu ở Hà Nội trong giai đoạn 1975-1993 được ông Trần Quang Cơ nhắc đến trong tập ký ‘Ký ức và suy nghĩ’ của mình là ‘tư duy chính trị xơ cứng’ của giới lãnh đạo chóp bu của Việt Nam giai đoạn ấy, đặc biệt là những năm sau khi đất nước thống nhất. Thay vì ‘phải mạnh dạn sớm đổi mới tư duy về đối ngoại để có một đường lối phù hợp thực tiễn’ nhằm đưa đất nước ‘hòa nhập với đà phát triển chung của khu vực và thế giới’, giới lãnh đạo Việt Nam vẫn duy trì lối tư duy cứng nhắc và điều đó ‘đã giam giữ nước ta trong cảnh khó khăn một thời gian dài’. Một ví dụ cụ thể được ông đưa ra là vào ngày 12/6/1975, tức chỉ chưa đây hai tháng sau khi Việt Nam thống nhất, Mỹ đã gửi Hà Nội một thông điệp, trong đó đề nghị ‘tiến hành bất cứ quan hệ nào’ với Việt Nam. Khoảng gần hai năm sau đó, tại vòng đàm phán giữa hai bên vào ngày 3/4 tháng 5 năm 1977, Mỹ đề nghị ‘hai bên thiết lập quan hệ ngoại giao đầy đủ ngay và vô điều kiện’. Nhưng các lãnh đạo chủ chốt của Việt Nam đã từ chối đề nghị đó. Là người trực tiếp tham gia các cuộc đàm phán giữa hai bên trong thời gian ấy, ông Trần Quang Cơ đã cảm thấy đau xót về việc Việt Nam từ chối đề nghị của Mỹ vì nó ‘đã đưa lại những hệ quả vô cùng tai hại cho nhân dân và đất nước’ – như cảnh đất nước rơi vào tụt hậu vì ‘bỏ lỡ mất cơ hội san bằng khoảng cách với các nước cùng khu vực’ hay cảnh Việt Nam ‘đơn độc trước một Trung Quốc đầy tham vọng’. Phải mất 20 năm – một thời gian quá dài – Việt Nam mới có thể chật vật bình thường hóa quan hệ với Mỹ. Nhắc lại chi tiết này để thấy nếu giới lãnh đạo Việt Nam thực tế, thức thời, nhạy bén, năng động hơn, chuyến thăm Mỹ đầu tiên của một Tổng Bí thư ĐCS Việt Nam đã có diễn ra từ lâu và vị thế, mực độ phát triển của Việt Nam giờ cũng đã tốt hơn nhiều. Với tất cả những ai muốn đất nước hướng tới phồn thịnh, giàu mạnh, dân chủ, chắc ai cũng không muốn ông Trọng và giới lãnh đạo Việt Nam bỏ lỡ cơ hội một lần nữa. Bài viết thể hiện văn phong và quan điểm riêng của tác giả.	Với cuộc hội đàm với Tổng thống Barack Obama tại Nhà Trắng ngày 7/7, ông Nguyễn Phú Trọng sẽ được nhắc đến như là Tổng Bí thư Đảng Cộng sản đầu tiên thăm Mỹ và được lãnh đạo nước này tiếp đón tại phòng Bầu Dục.	Chuyến đi muộn 20 năm?
Nhà hoạt động Lê Đình Lượng bị tuyên 20 năm tù Tin cho hay các đại biểu Quốc hội hôm 7/11 thảo luận về dự luật Đặc xá sửa đổi. 'Hi vọng Trần Huỳnh Duy Thức sẽ được ân xá' Tòa án Việt Nam cần phải được thêm quyền? Sao Khối Tư pháp vắng mặt trong Bộ Chính trị? Gia đình vui vì Trần Huỳnh Duy Thức ngưng tuyệt thực' Slovakia vẫn 'điều tra' vụ Trịnh Xuân Thanh Báo Tuổi Trẻ hôm 7/11 cho biết: "Ủy ban Thường vụ Quốc hội tập trung rà soát và bổ sung các tội không đề nghị đặc xá, chủ yếu thuộc chương về các tội xâm phạm an ninh quốc gia và chương về các tội phá hoại hòa bình, chống loài người và tội phạm chiến tranh." "Cụ thể, dự thảo Luật đặc xá sửa đổi quy định không đề nghị đặc xá với người bị kết án về một trong các tội: phản bội tổ quốc, hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân, gián điệp, xâm phạm an ninh lãnh thổ, bạo loạn và khủng bố nhằm chống chính quyền nhân dân, phá hoại hòa bình chống loài người và tội phạm chiến tranh, và khủng bố." 'Ý kiến trái chiều' Luật sư Phùng Thanh Sơn, Giám đốc công ty Luật Thế Giới Luật Pháp, nói với BBC hôm 7/11: "Tôi nghĩ quy định những tội nào được đặc xá, tội nào không thì phụ thuộc vào tính chất nguy hiểm của loại tội phạm đó và đặc điểm của thể chế chính trị." "Đa số người dân sẽ đồng tình không đặc xá cho các tội: phản bội tổ quốc, gián điệp, xâm phạm an ninh lãnh thổ, phá hoại hòa bình chống loài người và tội phạm chiến tranh, khủng bố." "Tuy nhiên việc quy định không đặc xá đối với các tội "bạo loạn và khủng bố chống chính quyền nhân dân, hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân chắc chắn sẽ có nhiều ý kiến trái chiều, đặc biệt từ giới bất đồng chính kiến, giới hoạt động nhân quyền." "Nhưng nói thật là tôi không ngạc nhiên với quy định này. Vì một trong những thuộc tính của pháp luật Việt Nam là nó phản ánh ý chí của đảng cầm quyền. Đảng cầm quyền đương nhiên sẽ ban hành các quy định nhằm bảo vệ chế độ chính trị của mình. Đây là một sự thật hiển nhiên, không phải chỉ riêng đảng Cộng sản Việt Nam." "Theo tôi, cái gốc của vấn đề không nằm ở chỗ không đặc xá đối với những tội "nhằm chống lại chính quyền nhân dân" mà nằm ở chỗ chính quyền đó có thực sự là của nhân dân hay không. Nếu chính quyền đó thực sự là của nhân dân chứ không phải của bất kỳ đảng cầm quyền nào thì tôi hoàn toàn ủng hộ không đặc xá đối với những tội này." Ông Trịnh Xuân Thanh chịu hai án chung thân hồi đầu năm 2018 Về một số trường hợp nổi bật Đề cập về chuyện luật Đặc xá sửa đổi có phải là động thái mở đường cho chuyện trả tự do cho ông Trịnh Xuân Thanh trong những ngày tới, Luật sư Phùng Thanh Sơn nói: "Tôi không nghĩ như vậy." "Bởi thông thường để trình một dự án luật, cơ quan soạn thảo phải chuẩn bị ít nhất một hai năm trước đó (tức trước khi ông Trịnh Xuân Thanh "đầu thú") và để một luật được Quốc hội thông qua có hiệu lực pháp luật thì thường phải mất ít nhất 6 tháng." "Chỉ có thể nói dự luật là mở đường cho việc trả ông Trịnh Xuân Thanh về Đức khi thỏa mãn hai điều kiện sau: LS Đài: Vụ xử Lê Đình Lượng 'còn nhiều bí ẩn' Đoàn Văn Vươn: 'Đặng Văn Hiến sẽ thoát án tử' Bắn chết ba người vì đất đai: Đặng Văn Hiến bị y án tử hình Ông Lê Đình Lượng bị 20 năm tù, án cao nhất cho giới đấu tranh Luật sư Đoàn Thanh Liêm: cả đời cho xã hội, cho nhân quyền "Luật đặc xá năm 2007 trước đây cũng như dự luật hiện nay cũng quy định đặc xá trong trường hợp đặc biệt để đáp ứng yêu cầu về đối nội, đối ngoại mà người được đặc xá không phải đáp ứng các điều kiện đặc xá chung." "Do đó, việc nhà nước Việt Nam trả tự do trước thời hạn cho một số tù nhân chính trị trước đây như blogger Mẹ Nấm và Luật sư Nguyễn Văn Đài là hoàn toàn có cơ sở pháp lý." "Việc trả tự do trước thời hạn này xuất phát từ sức ép ngoại giao nên việc công bố sự kiện này cho người dân biết thì chẳng có lợi ích gì cho chính quyền cả. Trái lại, nó càng làm mất uy tín cho chính quyền. Người dân sẽ đặt câu hỏi tại sao họ là tội phạm mà những nước tiến bộ lại ủng hộ và bảo vệ họ? Liệu bản án mà chính quyền Việt Nam dành cho họ có đại diện cho chính nghĩa hay không?" "Để bảo vệ chế độ hiện nay thì khả năng Đảng đưa tội hoạt động lật đỗ chính quyền nhân dân vào diện được xem xét đặc xá là rất thấp, nếu không muốn nói là không bao giờ có." "Nhà bất đồng Trần Huỳnh Duy Thức đang chấp hành hình phạt tù về tội "Hoạt động lật đỗ chính quyền nhân dân". Do đó, việc ai đó đặt hy vọng ông Thức được đặc xá theo cách thức này là chuyện hy hữu." "Bởi lẽ, nếu chính quyền thực sự muốn đặc xá cho ông Thức thì không nhất thiết phải chờ dự thảo lần này đưa tội hoạt động nhằm chống chính quyền nhân dân vào diện được xem xét đặc xá mà có thể đặc xá theo trường hợp đặc biệt để "đáp ứng yêu cầu vì đối nội, đối ngoại", Luật sư Sơn nói với BBC. Hồi tháng 7/2018, Luật sư Ngô Ngọc Trai nói với BBC rằng luật sư và gia đình sẽ tiếp tục làm đơn và hi vọng chủ tịch nước sẽ ân xá cho ông Thức. Theo Luật sư Ngọc Trai, bắt đầu từ 1/1/2018, Bộ luật Hình sự mới có quy định mới về tội danh "Hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân", và phân biệt rõ mức phạt cho hành vi chuẩn bị phạm tội và hành vi phạm tội. Với hành vi chuẩn bị phạm tội, tức tội danh ông Thức bị kết tội cách đây 9 năm, giờ chỉ ở trong khung phạt từ 1 đến 5 năm tù giam. Ông cho biết mình và các luật sư đã "năm lần bảy lượt" gửi đơn ra nhiều cơ quan ban ngành, đề nghị xem xét việc đặc xá trả tự do cho ông Thức. "Trong trường hợp xấu các cơ quan không hồi đáp, chúng tôi sẽ vẫn kiên trì và tiếp tục gửi đơn tới các cơ quan," Luật sư Ngọc Trai nói.	Một luật sư bình luận với BBC rằng "sẽ có nhiều ý kiến trái chiều từ giới hoạt động nhân quyền về dự luật Đặc xá sửa đổi".	VN: 'Không đặc xá' tội Lật đổ chính quyền nhân dân
Một giàn khoan của tập đoàn Repsol (hình chỉ có tính minh họa) Repsol nhượng cổ phần ba lô dầu: TQ đe dọa thành công VN trên Biển Đông? Tuyên bố của Mỹ về Biển Đông: ‘Chưa từng có, nhưng cần thêm hành động cụ thể’ Một nguồn thạo tin trong ngành dầu khí nói với BBC rằng Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PetroVietnam) đã đồng ý trả tiền cho Repsol của Tây Ban Nha và Mubadala của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất cho các thỏa thuận 'chấm dứt' và 'bồi thường'. Trong một tuyên bố, một phát ngôn viên của Repsol nói ông "không muốn xác nhận hay phủ nhận về số tiền" nhưng việc đọc phân tích báo cáo tài chính của công ty cho thấy có một khoản tiền rất lớn có liên quan. Tin này được đưa ra trong bối cảnh có đợt đối đầu mới ở Biển Đông. Rosneft, công ty năng lượng Nga, đã bị buộc phải tạm dừng kế hoạch khoan ngoài khơi, dường như cũng vì áp lực của Trung Quốc. Các tàu tuần duyên Trung Quốc đã hoạt động trong khu vực nơi đáng ra có hoạt động này. Đầu tháng này, hải quân của Hoa Kỳ và Trung Quốc đồng thời tiến hành tập trận quy mô lớn trong khu vực, động thái lại cho thấy sự cạnh tranh chiến lược rộng lớn hơn giữa hai cường quốc ở trong khu vực. Một chuyên viên dầu khí phương Tây có bề dày kinh nghiệm trong khu vực nói với BBC rằng ông "chưa bao giờ từng thấy có sự can thiệp chính trị nhiều như vậy vào ngành dầu khí ngoài khơi Biển Đông". Đối đầu giữa tàu cảnh sát biển Việt Nam và tàu tuần duyên Trung Quốc trên Biển Đông năm 2014 Repsol đã từng là một trong các tập đoàn lớn nhất tham gia khai thác ngoài khơi Việt Nam, sở hữu 13 lô ở thềm lục địa. Với lợi ích tối thiểu ở Trung Quốc, Repsol dường như sẵn sàng chống lại áp lực chính trị từ Bắc Kinh. Biển Đông: Bình luận về đối đầu Mỹ - Trung, và diễn tiến sau vụ Repsol Vụ Repsol: Phía sau hàng trăm triệu đôla VN phải đền bù là gì? Hai trong số những dự án phát triển đặc biệt táo bạo của hãng này là nằm ở rìa xa của vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) mà Việt Nam tuyên bố và cũng nằm lọt hẳn trong đường 9 đoạn hay chữ U mà Trung Quốc vẽ trên bản đồ kể từ năm 1948. Tuy nhiên, vào tháng Bảy năm 2017, đối tác của Repsol, PetroVietnam, đã ra lệnh hủy khoan thăm dò đã lên kế hoạch ở Lô 135-136/03. Sau đó, vào ngày 22/3/2018 Repsol đã được lệnh dừng khoan riêng rẽ khác khi đã bắt đầu tiến hành ở Lô 07/03 gần đó (một dự án trong khu vực được gọi là Cá Rồng Đỏ). Các chuyên viên Repsol được thông báo rằng đây là một quyết định chính trị, theo lệnh của lãnh đạo cấp cao nhất của Việt Nam, sau áp lực rất dữ dội của Trung Quốc. Nhà giàn của Việt Nam ở Trường Sa Trung Quốc trước đó đã điều một đội tàu gồm 40 tàu hải quân ngoài khơi Đảo Hải Nam, khoảng hai ngày đi thuyền từ địa điểm khoan và Trung Quốc dường như đã sẵn sàng để đối đầu. Điều đó [lệnh của lãnh đạo Việt Nam] nay dường như là một quyết định mà Hà Nội phải trả giá quá đắt. Một nguồn trong ngành dầu khí của khu vực nắm bắt rất chắc về thỏa thuận nói rằng Việt Nam trả cho Repsol và Mubadala 800 triệu USD cho quyền của họ trong các lô kể trên và thêm 200 triệu USD bồi thường cho tất cả các khoản đầu tư họ đã thực hiện trong quá trình thăm dò và phát triển. Đây là một tỷ đô la mà PetroVietnam đáng ra sẽ chuyển vào ngân sách của chính phủ Việt Nam. Trong báo cáo tài chính năm 2019, Repsol lưu ý rằng họ đã trích lập dự phòng cho các khoản thua lỗ gộp lại là 786 triệu Euro cho các dự án tại Việt Nam, Algeria và Papua New Guinea. Khoản lỗ ở Việt Nam không được tách ra chi tiết. Trong cùng một tuyên bố, Repsol cũng báo cáo tổng giá trị ghi sổ là 586 triệu Euro cho ba công ty con làm việc tại các lô bị ảnh hưởng ở Việt Nam. Trong một tuyên bố ngày 12/6/2020 thông báo ngưng khai thác Lô 07/03 và 135-136/03, công ty nói "Giao dịch [với PetroVietnam] sẽ không có tác động đáng kể đến báo cáo tài chính của Repsol". Điều này dường như cho thấy rằng công ty sẽ thu lại chi phí và tổn thất của hãng. Mặc dù tuyên bố đó không nêu chi tiết tài chính nào, tổng giá trị của những chi phí và tổn thất đó có thể dễ dàng lên tới hàng trăm triệu đô la. Nỗ lực của Trung Quốc ngăn chặn các công ty đặt tại Việt Nam phát triển tài nguyên dầu khí ở Biển Đông đang được tiếp tục. Lô 07/03 nằm cạnh Lô 136-03 mà VN phải ngưng khai thác hồi 7/2017 Một giàn khoan nằm ở cảng Vũng Tàu của Việt Nam được hai tháng đã ngừng hoạt động. Chủ giàn khoan, Tập đoàn Noble, nói rằng hợp đồng "đã bao gồm một khoản thanh toán ngừng hoạt động". Nhiều khả năng vụ này khiến Việt Nam tốn thêm nhiều triệu đô la. Giàn khoan này là để khoan thăm dò cho công ty Rosneft của Nga ở Lô 06-01, khu vực ngay phía bắc của lô cũ của Repsol là Lô 07/03, và cũng nằm trong đường chữ U của Trung Quốc. Giếng mới đáng ra được khoan ở gần ngay chính chỗ hiện thời- nhưng với độ khoan sâu hơn. Đây là một mỏ đã được khai thác thương mại trong 18 năm như là một phần của dự án khí đốt Nam Côn Sơn nhưng Trung Quốc hiện cảm thấy có thể ngăn chặn được sự phát triển ở đó. Vào đầu tháng Bảy, một tàu tuần duyên Trung Quốc, Hải Dương 5402, đã xuất hiện kiểu đi lại 'khiêu khích' trong khu vực được đề xuất để khoan. Dữ liệu AIS được theo dõi bởi người dùng twitter có tên 'Tin tức Biển Đông" cho thấy con tàu di chuyển với tốc độ 15 hải lý/giờ chỉ cách mỏ khí đốt Lan Tây hiện đang khai thác 1,5 hải lý. Cho đến nay hầu hết nhà phân tích giả định rằng Trung Quốc sẽ không muốn đối chọi với Moscow bằng cách chặn các hoạt động của Nga tại Việt Nam. Nay có vẻ như Bắc Kinh cảm thấy thoải mái làm công ty Nga sợ đến mức phải bỏ cũng như họ đã làm với Tây Âu. "Mỹ sẽ không bao giờ thành công trong nỗ lực bôi nhọ" Cũng có một số bí ẩn về hoạt động của Nhật Bản ngoài khơi Việt Nam. Hai công ty Nhật Bản, Idemitsu và Teikoku/Inpex, hợp tác với PetroVietnam đang hoạt động tại hai mỏ: Sao Vàng và Đại Nguyệt nằm mấp mé đường Chín đoạn tại Lô 05-01b và Lô 05-01c. Họ đã hoàn tất khoan phát triển và công việc chuẩn bị nhưng chưa cài đặt thiết bị bơm hút chính. Idemitsu nói rằng họ mong đợi 'bắt đầu sản xuất khí và dầu nhẹ trong quý Ba năm 2020' nhưng họ đang giữ im lặng về những tiến độ họ đang thực hiện. Có thêm khúc mắc nữa là Teikoku hiện đang phải đối mặt với một vụ kiện từ một công ty niêm yết ở London, Jadestone. Jadestone nói rằng họ đã đồng ý mua cổ phần Teikoku ở lô này bốn năm trước nhưng Teikoku, một công ty con của tập đoàn năng lượng khổng lồ Nhật Bản Inpex đã hủy bỏ thỏa thuận. Một số người suy đoán rằng tập đoàn, theo lệnh của Chính phủ Nhật Bản, muốn giữ lô như một sự sắp xếp chỉ có toàn Nhật để đối phó bất kể sự đe dọa từ Trung Quốc vốn có thể ngăn chặn sự phát triển tại các mỏ này trong tương lai. Những sự cố như thế này là một lý do chính tại sao chính phủ Hoa Kỳ đưa ra một tuyên bố về Biển Đông trong tuần này. Trong tuyên bố đó, Ngoại trưởng Mike Pompeo đã mô tả "chiến dịch bắt nạt" của Trung Quốc nhằm kiểm soát hầu hết các nguồn tài nguyên ngoài khơi trên Biển Đông là hành vi "hoàn toàn bất hợp pháp". Tuyên bố cho thấy Hoa Kỳ sẵn lòng giúp đỡ các nước như Việt Nam bảo vệ ngành dầu khí ngoài khơi của họ chống lại sự can thiệp của Trung Quốc. Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington mô tả lời cáo buộc là "hoàn toàn vô lối". Tuy nhiên, dường như cuộc chiến về tài nguyên của Biển Đông sắp trở nên nóng hơn. Bill Hayton, đang làm việc tại kênh truyền hình BBC World News, là tác giả hai cuốn sách về Đông Nam Á. Cuốn Vietnam: Rising Dragon (2010) dựa trên các tư liệu thu thập trong một năm ông thường trú ở Việt Nam. Năm 2014, ông ra mắt cuốn South China Sea: The struggle for power in Asia, viết về tranh chấp Biển Đông. Hiện ông cũng là thành viên Viện nghiên cứu Chatham House tại London.	Người viết bài này được cho hay rằng Việt Nam đã đồng ý trả khoảng một tỷ đô la cho hai công ty dầu khí quốc tế sau khi hủy các dự án của họ trên Biển Đông vì áp lực từ Trung Quốc.	Repsol: Áp lực của Trung Quốc ‘khiến Việt Nam mất một tỷ đô la’ ở Biển Đông
Dọc theo bốn bức tường tầng trệt ngôi nhà là những bức tranh vẽ các vết thương, cảnh huỷ hoại sọ người, những người phụ nữ trong những tư thế quan hệ tình dục lộ liễu, phong cảnh đồng quê và cả tranh vẽ những con thú quái dị. Nội dung tranh không có gì đặc biệt, nhưng tác giả của chúng là những kẻ giết người hàng loạt. Đó là ngôi nhà của John Schwenk, người sưu tầm các tác phẩm nghệ thuật và hiện vật của các tên sát nhân, theo cách giống với những người sưu tầm tem hay các thước phim kỷ vật. Sưu tầm tóc, răng của kẻ giết người Một trong những hiện vật giá trị nhất của ông là bức chân dung John Wayne Gacy, nổi tiếng với tên gọi Tên hề sát nhân (Killer Clown). Gacy là diễn viên giải trí chuyên hoạt động trong các bữa tiệc dành cho trẻ em, và đã cưỡng hiếp, giết ít nhất 33 bé trai và các thanh thiếu niên ở Chicago trong hồi thập niên 1970. Có một bức vẽ sọ người khác do Richard Rimirez, tức "Kẻ săn đêm", nổi tiếng với hàng loạt vụ giết người và xâm hại tình dục ở California năm 1984 và 1985, vẽ. Chân dung tự họa của tên giết người John Wayne Gacy - biệt danh Chú hề Pogo đã giết và cưỡng hiếp các bé trai Trong nhà còn có rất nhiều hiện vật của Charles Manson, kẻ cầm đầu tổ chức tội phạm The Manson Family (Gia đình Manson), nhóm đã dàn dựng vụ sát hại nữ diễn viên Sharon Tate khi cô đang mang thai và sáu người khác ở Los Angeles vào năm 1969. Ngoài tác phẩm nghệ thuật, Schwent còn sở hữu hàng ngàn lá thư từ những tử tù phạm tội giết người hàng loạt, rất nhiều kẻ trong số họ viết thư riêng cho ông. Họ gửi cho ông những món tóc, một áo tù, một thẻ tù nhân, một bộ răng giả, một ít chỉ nha khoa chưa dùng và một số đồ vật dị thường đen tối khác. Ông đã trao đổi thư từ với họ, và cuối cùng còn kết bạn với một vài người trong số các tử tù. Ông nói: "Tôi hứng thú tìm hiểu điều gì chiếm hữu và điều khiển một người giết một người khác, và thực hiện hành vi đó nhiều lần.” Ông cho biết một hai người trong số các tay giết người hàng loạt ông tiếp xúc "thực sự đáng sợ". Tôi yêu cầu Schwenk mô tả tình bạn của ông với vài tên giết người hàng loạt và hỏi ông thấy có điều gì thú vị ở họ. Ông cho tôi nghe một đoạn ghi âm trong vô số các cuộc trò chuyện giữa ông với sát thủ Manson. Đoạn băng bắt đầu với nội dung Manson nói giọng khàn khàn chậm chạp kéo dài, hỏi Schwenk gọi từ đâu tới. Khi Schwenk giải thích ông gọi từ nhà tại Pennsylvania, tên tội phạm nổi tiếng này đề nghị ông mô tả một chút quan sát về Amish (nhóm đạo hữu Thiên Chúa Giáo trong vùng này). Sau đó hắn nói dông dài từ chủ đề này sang chủ đề khác bằng một giọng độc thoại bất tận xoay quanh chủ đề về hoạt động môi trường, chiến tranh Việt Nam, thói quen trước khi vào tù, lúc hắn tìm cách đột nhập vào các ngôi nhà lớn (và, có thể nói, để giết chủ nhà). Một số nhà sưu tập truy lùng tóc, răng của những tên giết người hàng loạt. Đây là mẫu tóc của tên "Sát nhân sông Genesee". Ảnh: Steven F Couller Hắn cũng kể về tất cả những người nợ tiền hắn và những gì hắn sẽ làm với họ, về "trật tự thế giới mới". Rồi hắn cất giọng hát bài American Pie của Don MacLean. Schwenk cho biết đó là một trong những cuộc đối thoại khá tỉnh táo giữa hai người. Hoảng loạn văn hoá? Tháng 10/2015, một bộ sưu tập gồm 600 hiện vật từ kho dữ liệu tội phạm của Cảnh sát Trung tâm London được triển lãm tại Bảo tàng London. Trước đó, các hiện vật này bị cấm tiếp cận chỉ trừ cảnh sát. Vé bán trước cho triển lãm này cao hơn bất cứ triển lãm có bán vé nào trước đó của bảo tàng. Ở Washington DC, một trong những nơi thu hút các gia đình đến thăm nhất là Bảo tàng Tội phạm do tư nhân sở hữu, trước khi đóng cửa vào tháng 9/2015. Harold Schechter, một nhà văn viết truyện tội phạm từ các vụ án có thật, chuyên về những kẻ giết người hàng loạt, gọi sự hứng thú của công chúng với chủ đề này là "hoảng loạn văn hoá". Scott Bonn, một nhà xã hội học và tội phạm học tại Đại học Drew - Madison ước tính những kẻ giết người hàng loạt chỉ chiếm chưa tới 1% tổng số các kẻ sát nhân ở Mỹ mỗi năm, và không bao giờ có hơn chừng vài chục tên "hoạt động" cùng lúc. Nhưng sự hứng thú của chúng ta lại vượt xa những lo ngại về những mối nguy hiểm. Tại sao chúng ta lại xây dựng sự huyền bí quanh những cá nhân gặp rắc rối đó? Và liệu sự hứng thú đó có cho ta biết điều gì về động cơ của kẻ giết người không? "Đám đông hung hãn" Sự phấn khích về kẻ giết người hàng loạt không mới. Những sát nhân hàng loạt và loại người này đã thu hút sự chú ý quá mức từ khi báo chí xuất bản hàng loạt lên ngôi đầu thế kỷ 19. Shane McCorristine, một nhà sử học văn hoá tại Đại học Cambridge cho biết William Corder, một trong những tội phạm cuối cùng bị treo cổ công khai ở Anh sau khi bắn chết người yêu của hắn, đã trở thành chủ đề cho "đám đông hung hãn" trước và sau khi hắn chết vào năm 1828. Tuy Corder chỉ giết người một lần và tội ác của hắn không đặc biệt man rợ, nhưng hắn vẫn nhanh chóng trở nên nổi tiếng không thua gì các tên như Jack Thợ Cưa ở London vào cuối thế kỷ 19, hay Charles Manson ngày nay. Tội ác của Ed Gein đã thu hút rất nhiều người đến vùng này để nhìn vào ngôi nhà của hắn. Ảnh: Getty Vụ Corder được sân khấu kịch diễn lại, xuất hiện trong các chương trình múa rối ở hội chợ làng. Các tờ nhạc hát về tội ác này bán được hàng trăm ngàn bản. Hàng chục ngàn người đến thăm nông trang hiện trường vụ án ở Sussex. Ít nhất 7.000 người đã đến xem việc thi hành án tử hình với Corder. Vài tuần sau đó, mảnh da đầu của hắn còn dính cái tai được treo trong một cửa hàng trên mặt đường Oxford Street ở London. "Tới mức mà thi thể của Corder bị cắt xẻ, rồi tội ác của hắn được diễn đi diễn lại nhiều lần trên sân khấu, đó quả là điều gây kinh ngạc cho tới tận ngày này," McCorristine viết trong quyển sách “William Corder và Tên sát nhân ở nông trại đỏ”. Vào tháng 11/1957, cảnh sát ở Plainfield, Wisconsin, tìm ra xác một người chủ tiệm một cửa hàng địa phương, bị chặt đầu và mổ bụng, rồi treo ngược chân lên trong nhà bếp ở một nông trại bỏ hoang. Ở các nơi khác trong nhà, người ta tìm thấy nhiều sọ người, vài hộp sọ được dùng làm tô ăn súp, bốn cái ghế phủ bằng da người, một thắt lưng có đầu vú phụ nữ gắn trang trí, một khoá kéo dùng cặp môi phụ nữ, một bộ sưu tập cơ quan sinh dục nữ bỏ trong hộp giày, một hộp khác có bốn cái mũi, một bộ áo khoác làm từ da trên thân người, chụp đèn, một thùng rác và vòng đeo tay cũng làm bằng da người, và rất nhiều thứ kỳ quái khác, gồm chín mặt nạ da người lột cẩn thận từ xương. Chủ nhân bộ sưu tập là Ed Gein. Tên này cuối cùng cũng thú nhận gây ra hai vụ giết người và đào xác những phụ nữ trung niên từ nghĩa trang địa phương, vì họ làm hắn nhớ người mẹ đã qua đời. Gein trở nên nổi tiếng toàn cầu. Hắn trở thành nguồn cảm hứng cho nhiều bộ phim, trong đó có Psycho của Alfred Hitchcock năm 1960, hay phim The silence of the lambs (Sự im lặng của bầy cừu). Ở Winsconsin, ngay sau khi sát thủ này bị bắt, tuần nào cũng có những gia đình đi từ các bang bên cạnh đến Plainfied lén lút nhìn vào ngôi nhà giết người của Ed Gein. Tại sao người ta quá hứng thú với những kẻ giết người hàng loạt? James Hoare biên tập viên tạp chí Real Crime giải thích: "Chúng thể hiện thứ gì đó lớn hơn cuộc sống, một thứ gì đó kỳ dị được phóng đại quá mức, như những chuyện kinh dị mà bạn thường kể cho con nghe vậy." Sở thích của sát thủ Jeffrey Dahmer với các nạn nhân thường kéo dài, hắn luộc đầu của nạn nhân lên và quan hệ tình dục với thi hài. Trong ảnh là bức vẽ dấu tay tên giết người này. Ảnh: Steven F Scouller Vẻ ngoài vô hại? Nhưng điều gây tranh cãi ở đây là chính nhân tính bên trong của những kẻ sát nhân hàng loạt mới là điều gây hứng thú cho mọi người. Những kẻ sát nhân hàng loạt là ai? Họ có phải người ngoài hành tinh? Không có hồ sơ bệnh lý thích hợp, rất khó để trả lời câu này. Helen Morrison là bác sĩ tâm thần pháp y đã phỏng vấn hơn 80 kẻ giết người hàng loạt và làm nhân chứng cho bị cáo trong phiên xử Gacy. Bà nhận ra họ giống như những chuyên gia chơi trò đóng vai, rất giỏi thể hiện mình với vẻ ngoài bình thường. "Tôi không bao giờ hiểu thực ra mình đang trò chuyện với ai. Họ quá thân thiện, tử tế và rất lo lắng khi bắt đầu công việc cùng tôi... Họ rất hấp dẫn, hầu như không thể tin được nhưng đúng là vậy, quyến rũ như Cary Grant hay George Clooney vậy," bà viết trong cuốn hồi ký ra năm 2004. Bonn, nhà xã hội học, cho rằng đây có thể là một phần của bề ngoài của những kẻ giết người hàng loạt, và điều đó khiến chúng càng đáng sợ hơn. Hãy xem xét một ví dụ cho thấy kẻ sát nhân hàng loạt có thể trà trộn dễ dàng và vì sao cảnh sát hiếm khi bắt được chúng sớm: vụ án tên sát nhân và cưỡng hiếp hàng hoạt tên Rodney Alcala. Vào tháng 9/1978, hắn tham dự chương trình The Dating Game (Trò chơi hẹn hò) - một chương trình truyền hình của Mỹ. Trong chương trình này, có một phụ nữ độc thân là cô giáo dạy kịch Cheryl Bradsahw. Cô phải đặt câu hỏi cho ba người đàn ông độc thân ẩn danh, sau đó chọn một người dựa trên các câu trả lời của họ. Dù không ai biết đến, khi tham gia chương trình, Alcala đã cưỡng hiếp và giết ít nhất hai phụ nữ ở California và hai phụ nữ ở New York. Trong chương trình, hắn xuất hiện với vẻ vô hại và duyên dáng, tóc vuốt keo, mặc áo sơ mi và áo khoác rực rỡ. Bradshaw đã chọn hắn. Steven Scouller sở hữu nhiều thư của các sát nhân hàng loạt, kể cả tên Charles Manson. Ảnh: Steven F Scouller Nhưng sau khi nói chuyện với tên này ở hậu trường, Bradshaw quyết định không hẹn hò với hắn, vì nghĩ hắn "kì quái". Nhận định này có lẽ đã cứu cô thoát chết. Hai năm sau đó, Alcala cưỡng hiếp và giết thêm ba phụ nữ khác. Bề ngoài bình thường của những tên giết người hàng loạt, khi nhân tính và sự kinh hoàng đặt cạnh nhau, chính là một yếu tố gây hứng thú cho những người say mê chủ đề này như Schwenk, khiến ông sưu tầm đồ và thư từ trao đổi với họ nhằm tìm hiểu thêm. Stenven Scouller, một nhà làm phim tài liệu và sưu tập ở Scotland, đã đi một bước xa hơn: ông kết bạn với một kẻ giết người được phóng thích. Nico Claux đã thụ án được 8 trong tổng số án tù 12 năm. Người này không phải là kẻ giết người hàng loạt, mà chỉ bị kết án giết một người, nhưng hắn là kẻ ăn thịt người chết. Hắn ăn trộm xác người từ các nghĩa trang ở Paris, ăn thịt xác chết trong nhà xác. Hắn uống máu người lấy từ ngân hàng máu về, để đông lạnh trong tủ và trộn máu với tro người. Một lần, Claux dẫn Scouller đến nghĩa trang Pere Lachaise ở Paris - nơi an nghỉ cuối cùng của Oscar Wilde, Jim Morrison và Chopin - nơi hắn thường ăn trộm xác người. Scouller nhớ lại, sau đó họ đi ăn tối, và Claux gọi món bò bít-tết làm tái. Bộ sưu tập rùng rợn Một chiều muộn mùa hè, tôi ghé thăm căn hộ của hoạ sĩ Joe Coleman, trên tầng cao khu nhà màu gạch đỏ ở Đồi Brooklyn ở New York. Tác phẩm nghệ thuật của Coleman rất rực rỡ, nhiều chi tiết phức tạp và thường có biểu tượng như ngày tận thế hoặc tôn giáo. Tranh của Coleman bán tốt và hay được những người như Iggy Pop, Johnny Depp và Leonardo DiCaprio tìm mua. Nhìn vào bức tranh này của sát nhân Wayne Gacy, người ta khó có thể nghĩ hắn là một kẻ giết người Coleman nổi tiếng với sở thích tìm hiểu phần tối trong nhân tính con người, và nổi tiếng vì cá nhân hoá tính chất đó. Phòng khách của ông đầy những thứ kỳ quặc: Một xác ướp trẻ con, một con linh dương hai đầu, những cái đầu bị teo, tượng gương mặt những sát nhân đã bị xử tử, một đứa bé biến dạng bảo quản trong lọ, tượng sáp cỡ người thật của các tên giết người và tội phạm. Ở chỗ khác trong nhà có trưng bày một viên đạn từ khẩu súng đã giết Lee Harvey Oswald, một nhúm tóc của sát nhân Manson, một chiếc áo thun lót kẻ giết người tên Elmo Patrich Sonnier đã mặc khi lên ghế điện (Sean Penn đã đóng vai nhân vật này trong phim Dead Man Walking), và các tác phẩm, thư từ của Gacy, Manson và nhiều kẻ giết người khác. Ông cho tôi xem một khung hình lồng bức thư tiêu biểu nhất của thể loại này, do Albert Fish viết cho mẹ của Grace Budd - nạn nhân cuối cùng của hắn. Trong thư hắn miêu tả đã bóp cổ đứa trẻ ra sao, cắt cô bé ra thành từng mảnh, nấu cô bé lên và ăn thế nào. Tại sao những di vật rùng rợn này lại ở đây? Sử gia McCorristine nghĩ việc tiến lại gần tội phạm và thủ phạm gây nên nỗi kinh hoàng là cách trải nghiệm cái chết mà không cần phải trở thành nạn nhân, giúp người ta trở thành nhân chứng trước cái chết và vì thế cố gắng điều khiển cái chết. Góc khuất hắc ám trong mỗi chúng ta Coleman cho biết điều này này đúng với ông, và việc sở hữu một thứ gì đó thuộc về kẻ giết người, như một nhúm tóc hay tác phẩm nghệ thuật, sẽ nhắc nhở ông rằng các thế lực đen tối có thể khiến con người lạc lối. Ông nói: "Tôi luôn cảm thấy một phần nào đó trong tôi thực sự đen tối. Khi còn nhỏ, tôi đã cố đốt trường học. Tôi làm vài thứ tồi tệ và tôi cảm thấy mình làm việc để vinh danh thượng đế. " Ông cảm thấy buộc phải cảm thông với người kể chuyện là sát nhân, phải thừa nhận phần nhân tính trong họ bên cạnh phần tàn ác. Có cả một ngành kinh doanh mua bán đồ của các sát thủ giết người hàng loạt Ông muốn công nhận rằng: "Có một phần bên trong họ cũng tồn tại trong tất cả chúng ta, và có một phần của của chúng ta bên trong họ. Nếu chúng ta không cảm thấy chút trắc ẩn hay cảm thông nào cho phần tồi tệ nhất của nhân tính thì còn gì hi vọng ở chúng ta.” Sự thanh tẩy Một trong những lý giải gây tranh cãi về sự xuất hiện của những tên giết người hàng loạt đó là chúng phục vụ một số chức năng xã hội, cho phép chúng ta hưởng cái cảm giác cuồng loạn muốn báo thù mà không phải tự mình ra tay hành động, và một khi kẻ giết người bị bắt thì ta cũng không vướng cảm giác tội lỗi. Bonn giải thích: "Chúng hầu như là sự thanh tẩy cho phần xấu xa nhất bên trong chúng ta, một cái cột thu lôi cho những ý nghĩ đen tối của ta, giống như những người ăn tội lỗi có từ thời trung cổ sẽ giải phóng tội lỗi của người khác và qua đó làm xã hội trong sạch." Chúng cho ta cơ hội thử trải nghiệm cái chết từ xa, cho phép bạn "tiến lại gần vực sâu mà vẫn không rơi xuống", như McCorristine nói. Ông cho biết, điều này lý giải tại sao nhiều người bị hấp lực buộc phải xem các video hành quyết của Tổ chức Nhà nước Hồi giáo Isis, dù sau khi xem xong họ sẽ hối tiếc. Điều này cũng giải thích vì sao chúng ta chạy chậm lại khi thấy tai nạn giao thông, dán mắt vào cảnh tượng kinh khủng thoáng qua ở phía sau rào chắn. Có lẽ người ta chỉ muốn được sợ hãi. Bản tiếng Anh của bài này đã đăng trên BBC Future	Trong thị trấn chỉ có hai con đường, Pennsburg, nằm phía đông Pennsylvania, có một ngôi nhà nhỏ với bộ sưu tập nghệ thuật mà có lẽ bạn không thể tìm thấy ở bất cứ phòng tranh công cộng nào.	Vì sao ta thích biết về kẻ giết người hàng loạt?
Thuyết sự khó khăn trong quá trình sinh nở, được nhà nhân chủng học Sherwood Washburn, đặt tên hồi 1960, về sau nay đã bị nhiều nhà khoa học khác xem xét lại. Ba chuyện không tưởng khi mang thai Tại sao con người không đi bằng bốn chân? Vì sao một thời con người ăn thịt nhau? Theo thuyết trên, việc đứng lên đi bằng hai chân khiến xương chậu và đường dẫn sinh của tổ tiên chúng ta, vốn từng có cấu trúc thuận lợi cho việc sinh nở, phải biến đổi để thích nghi. Do đó, các hài nhi thời bảy triệu năm về trước có thể đã phải vặn vẹo, xoay sở để chui qua được đường dẫn sinh, khiến việc sinh nở trở nên khó khăn hơn nhiều so với trước. Hàng triệu năm trước, tông hominin đã đi thẳng trên hai chân Rồi đến chừng hai triệu năm trước, các tổ tiên tông hominin của chúng ta lại bắt đầu thay đổi. Họ mất đi các đặc tính giống với vượn như cơ thể ngắn nhưng tay dài, não nhỏ. Thay vào đó, họ bắt đầu mang những nét giống với người thời nay hơn, như cơ thể cao hơn, tay ngắn đi, não to hơn. Sự sống chỉ là sản phẩm của toán học? Chúng ta có bị thế lực nào điều khiển không? Chúng ta sống thật hay sống ảo? Vậy là giống cái của tông hominin phải duy trì xương chậu hẹp với ống dẫn sinh bị hẹp lại để có thể đi lại hiệu quả trên hai chân. Thế nhưng cùng lúc, các bào thai trong bụng lại tiến hóa để có cái đầu to hơn, khiến việc chui qua xương chậu hẹp để vào đời ngày càng trở nên chật chội, khó khăn hơn. Việc sinh con trở nên vô cùng đau đớn và thậm chí có thể gây tử vong, và điều đó vẫn được duy trì cho đến ngày nay. Tông hominin Tuy nhiên, gần đây, các khoa học gia đã đưa ra có một cách giải thích mới. Các phụ nữ mang thai phải làm quen với việc nuôi dưỡng bào thai cho tới khi chúng trở nên quá lớn, cơ thể người mẹ không còn đủ sức đáp ứng nữa. Xương chậu ở người phụ nữ đã thích nghi để đạt kích thước phù hợp, cho phép bào thai được nuôi dưỡng tốt nhất mà vẫn có thể đi qua an toàn để chào đời. Và các thay đổi trong chế độ ăn uống trong vài ngàn năm qua đã gây khó cho sự cân bằng này, khiến cho việc sinh con trở nên nguy hiểm, nhất là cho những thai phụ nào không được ăn uống đầy đủ. Mối liên hệ giữa xương sọ và xương chậu Tuy nhiên, Holly Dunsworth từ Đại học Rhode Island, Kingston, nói có lẽ đó vẫn chưa phải là cái kết của câu chuyện. 'Đời sống ái ân' kỳ quặc ở loài rắn Ếch cỏ: người cha vĩ đại trong thế giới tự nhiên Vì sao có những con vật lao đầu tìm cái chết? Thuyết của Washburn có vẻ là hợp lý trong hàng chục năm, cho tới khi Dunsworth và những người khác bắt đầu phân tích chúng kỹ càng hơn. Xương chậu ở người: của nam giới (trái) và phụ nữ (phải) Vào 2015, Barbara Fischer từ Viện Nghiên cứu Tiến hóa và Nhận thức Konrad Lorenz tại Klosterneuburg, Áo, và Philipp Mitteroecker từ Đại học Vienna, Áo, đưa ra một cách nhìn khác về xương chậu của người phụ nữ. Khi chuồn chuồn săn ếch và nhện ăn chuột Khi mùi xác thối bay khắp không trung Khi chuột không còn biết sợ mèo Có vẻ như thuyết của Dunsworth bổ trợ cho các ý tưởng của Washburn thay vì bác bỏ chúng hoàn toàn. Dunsworth cũng đồng ý như vậy; bà cho rằng có nhiều yếu tố liên quan tới quá trình tiến hóa trong việc sinh nở ở con người hiện đại. Fischer và Mitteroecker tìm hiểu xem liệu có phải có sự liên hệ nào giữa kích thước đầu với kích thước xương chậu ở người phụ nữ không. Việc phân tích 99 bộ xương cho thấy không hề có mối liên hệ nào như thế. Các nhà nghiên cứu kết luận rằng kích thước đầu và kích thước xương chậu ở người phụ nữ hẳn phải có liên hệ tới gene. "Điều đó không có nghĩa rằng [những khó khăn khi sinh con] đã được giải đáp," Fischer nói. Nhưng vấn đề có thể còn tồi hơn nữa nếu như không có mối liên hệ nào giữa kích cỡ đầu và độ rộng của xương chậu. Cơ thể thay đổi theo độ tuổi Và còn có một vấn đề phức tạp khác nữa: cơ thể người phụ nữ thay đổi khi họ già đi. Một nghiên cứu hồi tháng 5/2016 do Marcia Ponce de León và Christoph Zollikofer từ Đại học Zurich, Thụy Sỹ, đã phân tích các dữ liệu về xương chậu ở 275 người, gồm cả phụ nữ và nam giới, ở các lứa tuổi khác nhau. Các nhà nghiên cứu kết luận rằng xương chậu thay đổi kích thước trong cuộc đời phụ nữ. Các dữ liệu của họ cho thấy xương chậu ở người phụ nữ có hình dạng phù hợp nhất cho việc sinh con vào những năm gần 20 tuổi, là lúc khả năng sinh sản đạt mức tốt nhất. Hình dạng đó được giữ cho tới khoảng thời điểm họ 40 tuổi, rồi bắt đầu từ từ thay đổi theo hướng kém thuận lợi hơn, chuẩn bị sẵn sàng để chuyển sang giai đoạn mãn kinh. Các khoa học gia cho rằng những thay đổi này khiến việc sinh con trở nên dễ dàng hơn. Họ gọi ý đây là "những khó khăn phát sinh trong quá trình sinh nở" (developmental obstetric dilemma - DOD). "Thuyết DOD đưa ra cách giải thích về quá trình phát triển, biến đổi hình dạng khác nhau của xương chậu," Ponce de León nói. Mổ đẻ trong thời hiện đại Nếu như tất cả các áp lực tiến hóa này đều nhằm phục vụ cho việc sinh nở, thì liệu có còn tiếp tục diễn ra việc thay đổi, tiến hóa tại thời điểm này nữa không? Tên tuổi Mitteroecker đã xuất hiện trên các hàng tin chính với nghiên cứu lý thuyết đối với vấn đề này. Fischer và Mitteroecker cho rằng trong các xã hội áp dụng phổ biến hình thức mổ đẻ thì các bào thai có thể phát triển to quá cỡ mà vẫn có cơ hội chào đời an toàn Các nghiên cứu trước đây cho thấy các trẻ sơ sinh to lớn thường có cơ hội sống cao hơn, và kích cỡ lúc chào đời là đặc tính có thể thừa kế. Kết hợp các yếu tố này với nhau, chúng có thể dẫn đến việc các bào thai trung bình ở người sẽ phát triển theo mức tối đa mà xương chậu người phụ nữ có thể chịu được, kể cả khi điều đó có thể gây chết người. Nhưng nhiều trẻ sơ sinh ngày nay chào đời nhờ biện pháp mổ đẻ Caesarean mà không cần phải đi qua ống dẫn sinh trong bụng mẹ. Fischer và Mitteroecker cho rằng trong các xã hội áp dụng phổ biến hình thức mổ đẻ thì các bào thai có thể phát triển to quá cỡ mà vẫn có cơ hội chào đời an toàn. Về lý thuyết, thì hậu quả là số phụ nữ sinh con lớn quá cỡ, không chui lọt qua ống dẫn sinh của mẹ có thể đã tăng 10-20% chỉ trong vài thập niên qua, ít nhất là tại một số nơi trên thế giới. Nói một cách trần trụi hơn, là trong các xã hội đó, con người đang tiến hóa theo hướng sinh ra những đứa trẻ sơ sinh to lớn hơn. Vào lúc này, đây mới chỉ là ý tưởng về mặt lý thuyết và không có bằng chứng rõ rệt nào cho thấy đây là điều đang xảy ra. Tuy nhiên, đó là điều đáng suy nghĩ. "Tất cả chúng ta đều chào đời bằng cách hoặc là đi qua xương chậu, hoặc là không," Wells nói. "Nếu chúng ta đi qua, thì xương chậu có vai trò quan trọng. Nếu chúng ta không đi qua, thì bản thân xương chậu là vấn đề thú vị để xem xét." Trong quá trình tiến hóa của việc sinh nở ở loài người, các hài nhi đã buộc phải kiềm chế kích cỡ để có thể chui lọt ống dẫn sinh của thai phụ. Nhưng có lẽ ít nhất thì với một số trẻ sơ sinh thời nay, điều đó đã không còn đúng nữa. Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Earth. Xem thêm: Điều gì khiến người mẹ phải 'mang nặng, đẻ đau'? Ba chuyện không tưởng khi mang thai	Trong bài Điều gì khiến người mẹ phải 'mang nặng, đẻ đau'? , BBC Earth đã nói về thuyết 'sự khó khăn trong sinh nở' cũng như quá trình tiến hóa của loài người trong vấn đề này.	Mổ đẻ và sinh con thời hiện đại
Thị trấn nghèo Bleicherode, nơi diễn ra vụ trục xuất gia đình Việt Nam hồi 2004 Họ buộc anh chị Lê Đ. và Ch. cùng ba đứa con trên dưới 10 tuổi của họ phải thu xếp ngay tư trang tối thiểu để ra phi trường, vì họ bị trục xuất về Việt Nam. Chính quyền Bleicherode cho rằng gia đình này dù đã sống ở Đức 17 năm nhưng vẫn không có đủ lý do để ở lại. Trong lúc bối rối như vậy, Lê T. con trai lớn của gia đình (khi đó chừng 12 tuổi) đã rất can đảm, cố gắng viết nhanh một lá thư cầu cứu ném ra ngoài của sổ, nhờ các bạn học, những người hàng xóm Đức chuyển gấp cho cô giáo chủ nhiệm lớp, kể vắn tắt tình hình của gia đình và khẩn thiết nhờ giúp đỡ. Ozil rời tuyển Đức vì 'bị phân biệt chủng tộc' Thành phố Đức 'nhấp nháy đèn Karl Marx' Chemnitz: Biểu tình va chạm dưới tượng Marx Người dân Bleicherode đã làm gì? Từ cô giáo chủ nhiệm và hàng xóm thân thiết của gia đình Việt Nam bị trục xuất, thông tin đã được nhanh chóng lan tỏa. Những người dân có thiện chí nơi đây đã nhanh chóng phản ứng. Họ tìm đến với nhau, hình thành một tổ chức sáng kiến công dân với mục tiêu đấu tranh để đưa bằng được gia đình Việt Nam đã bị trục xuất này trở lại địa phương. Cảnh dàn nhạc của Đức tập trước vở diễn 'Courage' tháng 9/2018 Là một vùng thuộc Đông Đức cũ, còn nghèo, nhiều người thất nghiệp, nhưng đội ngũ đấu tranh đã huy động được cả những người có khả năng như luật sư, giáo viên, chính trị gia địa phương tham gia. Hơn 70 cuộc mít tinh, tụ họp phản đối chính quyền đã diễn ra hàng tuần tại Bleicherode. Họ cho rằng việc trục xuất một gia đình người Việt Nam xin tị nạn về quê hương là vô nhân đạo bởi gia đình này đã sống ở Đức từ nhiều năm, những đứa con của gia đình này đều sinh ra ở Đức, đi học trường Đức, có quan hệ tốt với hàng xóm. Nay bị ném về một nơi mà các em không hiểu tiếng, sống như những thú hoang ở một vùng nông thôn Bắc Việt Nam thì không thể chấp nhận được. Người dân Đức vùng Bleicherode đã quyên góp tiền, hiện vật, cử người tới tận Việt Nam thăm, động viên gia đình này, cung cấp thông tin đưa Đại sứ quán Đức ở Việt Nam vào cuộc. Báo chí truyền thông Đức được đánh động, chính quyền địa phương bị gia tăng sức ép buộc phải xuống nước chấp nhận thương lượng với những người phản kháng. Một kế hoạch đưa trở lại Đức bốn mẹ con gia đình Việt Nam đã được vạch ra. Điều kiện Bleicherode đưa ra là những người dân sở tại phải lo mọi phí tổn cho vụ trục xuất gia đình, một số tiền không nhỏ gồm: tiền chi phí huy động cảnh sát, vé máy bay đi về, tiền chu cấp cho gia đình Việt Nam sinh sống sau khi được trở lại Đức miễn làm sao để không gây ra phí tổn cho ngân sách địa phương, dù là một xu. Dân chúng Bleicherode đã can đảm chấp nhận và mở ra chiến dịch quyên góp dài hơi cho tới nhiều năm về sau. Sau 22 tháng bền bỉ tranh đấu, vào ngày 06/12 năm 2005, lễ đón gia đình Việt Nam bị trục xuất được quay trở lại Bleicherode đã diễn ra hết sức cảm động. Đưa câu chuyện lên thành vở nhạc kịch Cuối năm 2006, sau khi mua ủng hộ một người bán báo vô gia cư ở thành phố Erfurt một tờ báo địa phương, tình cờ đọc được câu chuyện ở Bleicherode, nhạc sỹ Werner Haas lập tức tới Bleicherode. Luyện tập cho vở nhạc kịch hồi tháng 9/2018 ở Bleicherode Các nghệ sỹ Đức và Việt Nam tham gia vở diễn: đàn harp bên cạnh đàn thập lục. Nhạc trong vở diễn do ông Werner Haas soạn Trên chuyến tàu trở về nhà, ông đã bắt đầu ngay vào việc sáng tác vở nhạc kịch với tên gọi "Courage" - Can Đảm. Quyết định đầy can đảm này đã đưa ông Haas tới một công việc có khối lượng khổng lồ. Trong một thời gian cực kỳ ngắn, chỉ khoảng một năm, vừa làm giáo viên dạy nhạc để kiếm sống vừa sáng tác vở musical đồ sộ, vừa liên hệ các nơi tổ chức dàn dựng, tập dượt cho vở diễn, qui tụ chừng 200 diễn viên thuộc nhiều thể loại tham gia. Mục tiêu đặt ra là ba buổi công diễn ở thành phố Biederfeld và một buổi trình diễn tại chính thị trấn Bleicherode vào ngày 21/09/2007 với việc bước lên sân khấu tham gia trình diễn của chính các thành viên gia đình Việt Nam này cùng các người dân Đức ở Bleicherode đã can đảm đứng lên đấu tranh cho họ. Dư âm của vở nhạc kịch "Courage" đã vang khắp nước Đức. Các nhà làm luật, chính quyền Đức đã phải làm nhiều việc để thay đổi chính sách đối với người tị nạn để tránh xảy ra những việc làm vô nhân đạo tương tự. Nhạc sỹ Werner Haas (phải) và bà Phương Hoa, người tham gia trình diễn nhạc Việt Nam trong một phần của vở Courage 'Courage' của hôm nay Nước Đức hôm nay khác nhiều so với nước Đức năm 2005, khi người dân vùng Bleicherode dang rộng tay ôm gia đình Lê D. vào lòng khi chào đón họ trở lại nước Đức. Phong trào phân biệt chủng tộc, bài ngoại, phản đối chủ trương của chính phủ giúp đỡ người tị nạn đang phát triển rộng khắp nơi. Những kẻ có đầu óc bài ngoại đã có chỗ ngồi, có tiếng nói trong quốc hội Đức. Những sự kiện chấn động nước Đức do đám tân phát xít tổ chức ở Dresden, Leipzig, Chemnitz và nhiều nơi khác nữa đã trở nên thực sự đáng lo ngại. Những người Đức can đảm, có tinh thần đấu tranh chống phát xít, chống phân biệt chủng tộc, đoàn kết với người nước ngoài lại nắm tay nhau liên tục xuống đường. Trong cộng đồng người Việt đã xuất hiện ý kiến, lời kêu gọi người Việt hãy cùng xuống đường, đấu tranh vì quyền lợi, tương lai của chính mình, gia đình mình. Sự hưởng ứng đã diễn ra rất yếu ớt. Ngoại trừ có một số ít người Việt đã có can đảm, công khai nói ra sự sợ hãi của họ khi tham gia vào các sinh hoạt chính trị, xã hội của Đức, còn thì phần lớn vẫn giữ thái độ thờ ơ, im lặng. Biểu tình phản đối bài ngoại, phân biệt chủng tộc ở Đức sau các vụ việc ở Chemnitz Có phải nỗi sợ hãi dường như đã ngấm vào máu, không chừng sẽ trở thành một bản sắc dân tộc Việt Nam? Liệu sẽ còn nhiều mối đe doạ khác đến với người Việt Nam không chỉ ở Đức mà còn ở khắp châu Âu như gia đình Việt Nam Lê Đ. ngày nào ở Bleicherode? Người Việt 'thụ động' trước chủ nghĩa tân phát xít Vì sao thanh niên Đức bi quan về đất nước? Chemnitz: Biểu tình va chạm dưới tượng Marx Liệu tinh thần "Courage" của những người dân bản địa sẽ cứ dư dả mãi mãi? Khi châu Âu có vấn đề bài ngoại ở Đức, Brexit ở Anh, các vấn đề khác ở Ba Lan, Nga, Ukraine thì tiếng nói của người Việt ở đâu? Vở nhạc kịch "Courage" nói về sự Can Đảm, lòng Quả Cảm, của những người Đức dám đấu tranh vì một gia đình người Việt. Nay các thế hệ người Việt Nam tại Đức và châu Âu nếu cứ vẫn sống khép kín, không quan tâm tới những gì đang diễn ra quanh mình, thì chúng ta có được an toàn nơi xứ người hay không? Tôi muốn kết thúc bài bằng câu hỏi như vậy cho mọi người. * Bài viết thể hiện quan điểm riêng của tác giả Lê Anh từ CHLB Đức gửi tới BBC trong tháng 10/2018.	Vào đêm 04 tháng 2/2004, cảnh sát và biên phòng Đức, dưới sự hướng dẫn của Sở Ngoại Kiều tiểu bang Thüringen, bất ngờ ập vào nhà một gia đình Việt Nam ở Bleicherode.	Đức dựng nhạc kịch 'Can Đảm' về gia đình tỵ nạn Việt
Báo điện tử Chính phủ của Việt Nam cho biết Hội nghị Trung ương 13 đã khai mạc sáng nay tại Hà Nội và dự kiến sẽ kéo dài tới ngày 10/10. Trong sự kiện lần này, Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam sẽ cho ý kiến, xem xét về tình hình kinh tế - xã hội năm 2020, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2021; tiếp tục hoàn thiện các dự thảo văn kiện trình Đại hội 13 của Đảng; công tác nhân sự Ban Chấp hành Trung ương khóa 13 và một số vấn đề quan trọng khác. Ông Nguyễn Phú Trọng chỉ đạo gì? Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng, người đang gặp vấn đề sức khỏe từ hơn một năm qua, đã phát biểu khai mạc hội nghị. Theo báo điện tử Chính phủ, trong phát biểu "thay mặt Bộ Chính trị, Ban Bí thư", ông Trọng đã "nhiệt liệt chào mừng các đồng chí Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, các đại biểu tham dự Hội nghị và phát biểu một số ý kiến có tính chất nêu vấn đề, gợi mở để các đồng chí Trung ương quan tâm trong quá trình thảo luận, xem xét, quyết định". Ông Nguyễn Phú Trọng nói rằng hội nghị diễn ra trong bối cảnh nhiệm kỳ Đại hội 12 sắp kết thúc, các tổ chức đảng đã hoàn thành đại hội cấp cơ sở và cấp trên cơ sở, đã và đang tiến hành đại hội các đảng bộ trực thuộc Trung ương, tiến tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ 13 của Đảng. Chuẩn bị Đại hội 13: Thách thức cho Đảng Cộng sản Việt Nam? Đại hội Đảng 13 và ‘Cuộc đua Tam Mã’ vào ghế tổng bí thư Ông còn cho biết hiện cả nước đang phát huy những kết quả quan trọng đã đạt được, vừa tiếp tục kiên trì, kiên quyết thực hiện có hiệu quả mục tiêu kiểm soát đại dịch, vừa tập trung phát triển kinh tế - xã hội, nỗ lực phấn đấu hoàn thành ở mức cao nhất nghị quyết Đại hội 12 của Đảng và nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội năm 2020 và 5 năm 2016 - 2020. Ông nhấn mạnh: "Nội dung chương trình hội nghị lần này bao gồm những vấn đề rất cơ bản và hệ trọng. Đề nghị các đồng chí Trung ương dành thời gian tập trung nghiên cứu, thảo luận, cho ý kiến để tiếp tục hoàn thiện và xem xét, quyết định vào cuối kỳ họp". Trong hơn một năm qua, sau khi đột ngột lâm bệnh trong chuyến đi tới tỉnh Kiên Giang vào giữa tháng 4/2019, ông Trọng ít xuất hiện trước công chúng. Tình trạng sức khỏe của ông sau đó ít được biết đến. Mới đây, theo Quyết định được Thủ tướng Chính phủ ban hành ngày 24/8, sức khỏe lãnh đạo nhà nước được xếp vào loại "tối mật" nên người dân càng không thể biết được. 'Trường hợp đặc biệt' Một trong những vấn đề quan trọng được công chúng và giới quan sát quan tâm là công tác nhân sự cho khóa 13 sắp tới. Trong đó, nhiều câu hỏi đã được đặt ra như: "Ai sẽ thay thế ông Trọng?", "Ông Trọng có tiếp tục là 'trường hợp đặc biệt'?", "Tứ trụ sẽ gồm những ai?" Theo cơ cấu nhân sự dự kiến, Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Khóa 13 sẽ có 200 người. Số ủy viên Bộ Chính trị dao động từ 17 đến 19 người và Ban Bí thư có từ 11 đến 13 người. Cơ cấu nhân sự Đảng Cộng sản VN Độ tuổi của ủy viên Ban chấp hành Trung ương được cơ cấu với tỉ lệ 10-15% dưới 50 tuổi, 75 đến 80% từ 51 đến 60 tuổi và 10% từ 61 tuổi trở lên. Ủy viên dự khuyết không được quá 45 tuổi. Người lần đầu tiên vào Ban chấp hành Trung ương phải còn đủ tuổi để công tác hai nhiệm kỳ. Người tái cử vào Ban chấp hành Trung ương phải dưới 60 tuổi, còn tái cử vào Bộ Chính trị phải dưới 65 tuổi. Tuy nhiên, Đảng Cộng sản Việt Nam có cơ chế "trường hợp đặc biệt" cho những người vượt ngoài khung tuổi này. Ông Nguyễn Phú Trọng chính là một trong những "trường hợp đặc biệt", dù quá tuổi vẫn được cơ cấu tái cử vào khóa 12. Từ thực tế này, vấn đề "trường hợp đặc biệt" được giới quan sát và công chúng cực kỳ quan tâm trước Đại hội Đảng sắp tới. Sức khỏe của các ủy viên Bộ Chính trị cũng là vấn đề lớn và gây nhiều tranh luận trong thời gian qua. Ngoài ông Trọng, trong khóa 12 hiện tại, đã có một ủy viên Bộ Chính trị qua đời khi đang làm Chủ tịch nước là ông Trần Đại Quang. Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Đinh Thế Huynh cũng đang lâm trọng bệnh. Từ tháng 7/2017 đến nay, ông Huynh không còn xuất hiện trong các hoạt động chính trị. Vị trí Thường trực Ban Bí thư của ông cũng đã được giao cho ông Trần Quốc Vượng nắm giữ. 'Đảng đã quá đắt đỏ' Một trong những vấn đề nổi cộm đang được người dân quan tâm trong thời gian gần đây là tệ "hoang phí" trong việc tổ chức đại hội đảng các cấp, chuẩn bị cho Đại hội Đảng toàn quốc khóa 13. Mới đây nhất, Tỉnh ủy Quảng Trị vào tối 3/10 đã phải hủy gói thầu "bình hút tài lộc cao cấp và các loại phù hiệu Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ 17". Trước đó, để phục vụ Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ 17, Văn phòng Tỉnh ủy Quảng Trị gửi thông báo mời thầu "bình hút tài lộc cao cấp và các loại phù hiệu" với dự toán gói thầu hơn 544 triệu đồng. Sau khi người dân phản ánh, đặc biệt là thông qua mạng xã hội Facebook, tỉnh này đã quyết định hủy bỏ khoản mua sắm trên. Các bình luận ‘mong Đảng Cộng sản dân chủ hóa, thậm chí đa đảng’ Việt Nam: Đảng Cộng sản 'tách đôi là cách đa đảng giúp ổn định, không biến loạn' Trước đó, hàng loạt tỉnh cũng đã chào các gói thầu trị giá hàng tỉ đồng để sắm cặp da, cặp giả da và quà tặng cho đại biểu, trong đó bao gồm tỉnh Quảng Bình dự chi 2,2 tỉ đồng mua cặp giả da. Tỉnh ủy Tuyên Quang cũng mời thầu 2 gói thầu may 428 bộ trang phục cho các đại biểu với tổng dự toán hơn 2,5 tỉ đồng. Bình luận về điều này, Hưng Phạm Ngọc, một người có nhiều ảnh hưởng trên Facebook, viết trên trang cá nhân: "Tuyên Quang chi 2 tỉ rưỡi may đồ cho đại biểu dự đại hội đảng bộ tỉnh là một ví dụ nữa cho thấy đảng đang trở nên quá đắt đỏ với dân tộc này". Bà Nguyễn Thị Kim Ngân là đương kim Chủ tịch Quốc hội Doanh nhân Văn Công Mỹ đặt vấn đề về trường hợp của tỉnh Quảng Trị: "Qua cái tin Văn phòng Tỉnh ủy Quảng Trị đã quyết định hủy gói thầu 'bình hút tài lộc cao cấp và các loại phù hiệu Đại hội Đảng bộ tỉnh…' chúng ta bỗng giật mình nghĩ người Cộng sản đang ở đâu, và đang làm gì trong xã hội này? Phải chăng họ đang chễm chệ trên cao, khoác bộ cánh sang trọng và...hút, mà trong cái bình ấy, mồ hôi nước mắt của người dân không biết tự khi nào đã bị họ mặc nhiên biến thành 'tài lộc' bất tận hưởng!". Trong bối cảnh đại dịch Covid-19 khiến nền kinh tế Việt Nam kiệt quệ, chính phủ phải tăng chi ngân sách cho chống dịch và phục hồi kinh tế, việc chi tiêu cho hoạt động của đại hội đảng các địa phương càng gây ra bức xúc cho người dân.	Hội nghị Trung ương 13 vừa khai màn với các nội dung trọng tâm bao gồm công tác nhân sự và hoàn thiện dự thảo văn kiện Đại hội Đảng khóa 13.	Đảng CSVN khai mạc Hội nghị Trung ương 13, bàn công tác nhân sự
“Tưởng nhớ cuộc tranh đấu của Công đoàn Đoàn kết vì tự do và dân chủ, cùng với sự đóng góp của Ba Lan vào việc thống nhất nước Đức và châu Âu”. Cách đây 35 năm, ngày 17 tháng 9 năm 1980, Công đoàn Đoàn kết Ba Lan ra đời. Sau 9 năm, dưới sự lãnh đạo phong trào đấu tranh của Công đoàn Đoàn Kết, chế độ cộng sản Ba Lan đã chuyển hoá từ độc tài toàn trị qua thể chế dân chủ, tự do. Tiếp theo Ba Lan, các chế độ cộng sản tại Tiệp Khắc (cũ), Hungary, Bulgaria, Romania, Albania... lần lượt bị sụp đổ và bức tường Berlin ngăn Đông-Tây cũng bị sụp theo hiệu ứng domino. Yêu sách Dân sinh Chuyến hành hương về Ba lan từ ngày 02 đến ngày 10/06/1979 của Giáo hoàng John Paul II đã thổi một luồng sinh khí vào dân tộc Ba Lan. Người Ba Lan bắt đầu cảm thấy mạnh mẽ, không còn sợ hãi và nhận ra rằng, họ đang bị cai trị bởi một thiểu số đang mất dần tính chính danh. Hầu như mọi người Ba Lan đều xem chuyến về thăm quê hương của Giáo hoàng John Paul II là điềm báo tin tức tốt lành. Họ tin rằng lời của Giáo hoàng gọi Đức Chúa hiển linh để canh tân diện mạo đất Ba Lan, đã được nghe thấy. Đây là lý do quan trọng nhất. Ngoài ra, sự ra đời của Công đoàn Đoàn kết còn là kết quả của quá trình tranh đấu và nuôi dưỡng ý thức phản kháng. Thế nhưng, mục tiêu đầu tiên của nguời Ba Lan trong các cuộc xuống đường là đòi hỏi cải thiện điều kiện sống và làm việc. Năm 1956, hàng trăm ngàn người biểu tình ở Poznan, đòi cải thiện đời sống ngày càng trở nên tồi tệ. Vào tháng 12 năm 1970, nguyên nhân trực tiếp của các cuộc đình công và biểu tình là phản đối việc tăng giá bán lẻ thịt, thịt chế biến và các thực phẩm khác. Bắt đầu ngày 14 tháng 12, các cuộc đình công nổ ra ở Szczecin, nhà máy đóng tàu, Cảng Gdansk và Gdynia. Nhà cầm quyền đã ban hành tình trạng khẩn cấp, lệnh giới nghiêm trong tất cả các thành phố biển và trấn áp dã man các cuộc biểu tình. Công nhân đã dùng gạch, đá chống cự, xung đột xảy ra, 41 người thiệt mạng. Sau cuộc biểu tình này ban lãnh đạo phong trào rút ra kết luận rằng, những người công nhân tay không không thể dùng bạo lực chống lại công an, quân đội của chính quyền được trang bị vũ khí tận răng. Cao trào biểu tình, bãi công dâng cao trong năm 1980. Ngày 17 tháng 8, Uỷ ban Đình công đưa ra 21 yêu sách với nhà cầm quyền. Vì giai đoạn này không có phương tiện truyền thông xã hội nào, 21 yêu sách được viết lên một tấm gỗ thô và treo trước cổng số 2 của nhà máy đóng tàu Gdansk. Cuộc đấu tranh của công nhân Gdanks được cả thế giới ngày nay ghi nhận Năm 2003, tấm biển 21 yêu sách này được đưa vào các tài liệu có giá trị nhất thế giới của UNESCO. 21 yêu sách đòi cải thiện điều kiện sống của xã hội, yêu cầu thực hiện những thay đổi trong nền kinh tế để đất nước có thể thoát khỏi cuộc khủng hoảng kinh tế, tăng trợ cấp cho gia đình có trẻ em, cải cách tuổi nghỉ hưu, chăm sóc y tế và được nghỉ làm việc ngày thứ Bảy. Họ cũng yêu sách một số việc khác liên quan việc thực hiện các quyền hiến định, xóa bỏ những đặc quyền của đảng cộng sản và đòi đảm bảo quyền thiết lập đại diện riêng của mình trong các nhà máy và chấm dứt đàn áp đối với những người bất đồng chính kiến. Tuy nhiên công nhân không kêu gọi lật đổ "chính quyền nhân dân", bởi vì họ còn nhớ rất rõ sự kiện mùa xuân Praha năm 1968. Ngày 31 tháng 08 năm 1980 tại hội trường của nhà máy đóng tàu Gdansk thỏa thuận đã được ký kết giữa Ủy ban Đình công, đại diện cho hơn 700 cơ sở và phái đoàn Chính phủ. Phó Thủ tướng Mieczyslaw Jagielski đã đồng ý bằng văn bản bảo đảm trả tự do cho các tù nhân chính trị, chấp nhận người lao động được thành lập công đoàn theo Công ước số 87 của Liên đoàn Lao động Quốc tế. Thế là, Công đoàn Đoàn kết, tổ chức độc lập của công nhân đầu tiên trong hệ thống cộng sản, chính thức được thành lập. Sau vài tháng, tổ chức này đã có hơn 10 triệu thành viên, bao gồm đủ các tầng lớp xã hội, công nhân, sinh viên, trí thức, công chức nhà nước... Chính quyền Ba Lan áp dụng thiết quân luật cuối năm 1981 Nhưng không bao lâu, chính quyền cộng sản Ba Lan đã phản bội lại thoả thuận, ngày 13 tháng 12 năm 1981, ban hành tình trạng chiến tranh và đàn áp Công đoàn Đoàn kết. Gần 10 ngàn nguời bị bắt giam và xét xử trong giai đoạn 1981-1983. Công đoàn Đoàn kết rút vào hoạt động bí mật và tiếp tục lãnh đạo các cuộc đình công, biểu tình trên toàn quốc, làm tê liệt các hoạt động kinh tế, và cuối cùng đã buộc chính quyền cộng sản phải ngồi vào "Bàn Tròn" thương lượng và chấp nhận bầu cử tự do. Năm 2006, phát biểu tại hội trường Quốc hội Ba Lan, nơi người Việt ở nước ngoài tổ chức hội nghị để thành lập Uỷ ban Bảo vệ Công nhân, ông Tomasz Wojcik, phó Chủ tịch Công đoàn Đoàn kết, có nói rằng, tất cả các cuộc biểu tình của người Ba Lan đều đòi hỏi nhà cầm quyền thực thi các quyền được xác nhận trong hiến pháp của chế độ cộng sản. Những đòi hỏi, yêu sách của người Ba Lan cũng dựa trên luật pháp hiện hành. Ông Wojcik cũng cho rằng, biểu tình bạo động không những không mang lại hiệu quả mà còn gây ra tổn thất. Cuộc tranh đấu đòi hỏi sự khôn ngoan, bền bỉ, để buộc nhà cầm quyền phải thay đổi và chấp nhận các yêu sách dân chủ. Bài học thực tiễn Việt Nam hiện có trên 10 triệu công nhân, đa số làm việc trong các khu công nghiệp, đóng góp đáng kể vào sự phát triển kinh tế. Tham gia TPP, Việt Nam sẽ phải thay đổi luật nghiệp đoàn Tuy nhiên họ bị bóc lột thậm tệ, điều kiện làm việc khắc khổ và đồng lương quá thấp. Đây là lực lượng của những người lao động có chung một hoàn cảnh khó khăn, dễ tập hợp và đoàn kết, có thể làm thay đổi xã hội. Việt Nam đã hoàn tất đàm phán với các quốc gia thành viên để tham gia Hiệp định Đối Tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP), chắc chắn buộc phải chấp nhận công đoàn độc lập của công nhân, dù chính quyền có thể đưa ra những luật gây khó cho việc tổ chức thành lập. Khi có công đoàn độc lập của mình, công nhân trước hết sẽ đấu tranh bảo vệ các quyền lợi lao động, đòi cải thiện điệu kiện sống và làm việc, những lợi ích sát sườn của họ. Nhưng, từ những đòi hỏi dân sinh ấy dần dần sẽ dẫn đến nhu cầu thay đổi môi trường chính trị. Đình công tại công ty Pou Yuen - Tân Tạo đã có tác động lớn Cuộc bạo loạn của công nhân tại Bình Dương hồi tháng 05/2013 đã phản tác dụng, trong khi cuộc xuống đường ôn hoà của 100 ngàn công nhân nhà máy Pou Yuen, buộc Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng phải lên tiếng trấn an, còn quốc hội thì họp bàn đáp ứng đòi hỏi về chính sách bảo hiểm của người lao động. Phương pháp tổ chức và tiến hành tranh đấu bất bạo động của Công đoàn Đoàn kết Ba Lan như thế hẳn là bài học hữu ích cho công nhân Việt Nam và đất nước trên con đường tiến tới mục tiêu dân chủ. Bài viết thể hiện quan điểm riêng của tác giả Lê Diễn Đức từ Texas, Hoa Kỳ.	Trước tòa nhà Reichstag tại Berlin (Đức), một bức tường đuợc dựng lên, biểu tượng cho Cảng Gdansk, nơi sinh ra Công đoàn Đoàn kết Ba Lan, với dòng chữ:	Con đường từ Dân sinh đến Dân chủ
Tuần này chứng kiến việc nới lỏng giãn cách đáng kể tại Anh Quốc. Sau mấy tháng phong toả và giãn cách xã hội từ tháng 1/2021 tới nay và đặc biệt nhờ việc triển khai tiêm chủng rất nhanh trên toàn quốc nên tình trạng lây nhiễm và tử vong tại Anh đã giảm đáng kể. Từ con số lây nhiễm lúc cao điểm vào đầu tháng 1/2021 là gần 60.000 người một ngày, thì nay con số này giảm xuống còn 1.770 người theo số liệu ngày 9/5. Trong khi đó con số tử vong ghi nhận ngày 19/1/2021 là 1.357 người chỉ trong một ngày và tổng số số tử vong do Covid tại nước này vượt qua ngưỡng 100.000 người tính tới ngày 26/1/2021 (tính số người chết trong vòng 28 ngày sau khi nhiễm Covid). Triển khai vaccine toàn cầu Nguồn: Our World in Data, ONS, gov.uk Triển khai vaccine toàn cầu Tổng liều trên 100 người Cập nhật browser để xem Lưu ý: Thông tin này được cập nhật thường xuyên nhưng có thể không phản ánh tổng số mới nhất cho mỗi quốc gia. Tổng số lần tiêm chủng là số liều được tiêm chứ không phải số người được tiêm chủng, do đó có thể có hơn 100 liều trên 100 dân số. Nguồn: Our World in Data, ONS, gov.uk Lần cuối cập nhật vào ngày 16:54 GMT+7, 17 tháng 5, 2021. Tâm tư từ Anh sau tin 100 nghìn người chết vì Covid Có nghĩa là khi đó Anh có con số tử vong cao nhất châu Âu và thứ 5 trên thế giới (sau Mỹ, Brazil, Ấn Độ và Mexico), thì con số tử vong giảm xuống còn 2 người vào ngày 9/5/2021. Chỉ trong năm tháng từ khi bắt đầu tiêm chủng tại Anh hơn 35,3 triệu người đã tiêm mũi đầu vaccine phòng Covid-19 và hơn 17,6 triệu người tiêm cả hai mũi tính tới ngày 9 tháng 5. Trung bình mỗi ngày Anh tiêm khoảng 500 ngàn mũi (trong đó đang tập trung vào tiêm mũi thứ hai nhiều hơn, như ngày 8/5 tiêm trên hơn 438 ngàn mũi 2 và 169 ngàn mũi 1). Covid-19: Nước Anh và hành trình 'phủ sóng' vaccine Trước những diễn biến mới đây về lây nhiễm Covid-19 tại một số tỉnh thành Việt Nam, bạn bè có hỏi tôi về Anh đã làm thế nào để có thể triển khai tiêm chủng rất nhanh như vậy. Điều mọi người quan tâm là việc chia tiêm chủng theo các nhóm tuổi và những người có nguy cơ cao được quản lý, thực hiện như thế nào khi Anh Quốc không có cơ chế như đăng ký hộ khẩu cũng như không có thẻ căn cước như tại Việt Nam. Dịch vụ y tế quốc gia (National Health Service - NHS) cung cấp dịch vụ khám, chữa bệnh miễn phí cho những người được xác định là “định cư thông thường” (ordinary residents) tại Anh. Tuy nhiên bất cứ ai sống tại Anh cũng có thể đăng ký khám chữa bệnh tại một trạm y tế/phòng khám gần nhà (tuy nhiên chỉ những người là “định cư thông thường” mới được hưởng dịch vụ miễn phí) và sẽ đều được cấp một số NHS duy nhất. Số NHS này gắn liền với người đó cả đời và mọi thông tin về sức khoẻ được lưu giữ trên hệ thống được số hoá của NHS. Dù có chuyển chỗ ở nhưng với số NHS này các bác sĩ tại phòng khám mới vẫn có đầy đủ hồ sơ y tế của người này vốn được lưu giữ trong hệ thống của NHS. Điều quan trọng là hệ thống này chỉ lưu giữ các thông tin liên quan tới sức khoẻ, bệnh lý, những điều trị đã và đang có của mỗi cá nhân. Nó không được sử dụng vào bất cứ mục đích nào khác. Các nhân viên y tế phải tuân thủ nguyên tắc bảo mật được cam kết theo các quy định của NHS giữa nhân viên y tế và bệnh nhân/người sử dụng NHS. Biến thể virus Ấn Độ, Brazil, Nam Phi, Anh 'ác' tới đâu? Để triển khai tiêm chủng vaccine Covid-19, Anh Quốc đã sử dụng dữ liệu đăng ký khám chữa bệnh của NHS, bao gồm các dữ liệu cá nhân như ngày tháng năm sinh, địa chỉ chỗ ở, số điện thoại và hồ sơ y tế của người đó để mời đăng ký tiêm theo từng nhóm như quy định của chính phủ. Nhờ hệ thống dữ liệu NHS đã được số hoá này, việc lọc để ưu tiên người cao tuổi và những người có nguy cơ cao (do các bệnh tiền sử được ghi trong hồ sơ y tế) được thực hiện nhanh chóng, chính xác và dễ dàng hơn. Giai đoạn đầu triển khai tiêm chủng, những người trên 80-90 tuổi mà tôi có quen biết thuộc nhóm ưu tiên hàng đầu đã nhận được điện thoại của nhân viên y tế gọi tới và đặt hẹn tiêm cho họ qua cuộc gọi điện thoại này. Nhưng sau đó ít lâu một hệ thống tự đăng ký trên mạng của NHS được tạo lập. Thay vì nhân viên y tế phải gọi từng cú điện thoại để đăng ký tiêm cho một người, thì nay người dân được mời lên mạng tự đăng ký khi tới nhóm tuổi của mình. Tôi nhận được tin nhắn vào điện thoại di động kèm đường link để lên mạng đăng ký tiêm, trong khi người nhà lại nhận thư mời đăng ký gửi qua bưu điện. Việc tự đăng ký qua mạng tôi thấy khá dễ dàng, chỉ cần điền đúng ngày tháng năm sinh, địa chỉ chỗ ở và số NHS của mình vì các dữ liệu cá nhân này đã có sẵn trên hệ thống. Nó cho phép mỗi người chọn nơi tiêm và giờ tiêm thích hợp cho mình. Việc tiêm chủng theo nhóm tuổi dựa trên hệ thống đăng ký ý tế của NHS đã góp phần giúp Anh Quốc triển khai nhanh chóng như vậy tuy đã từng có kêu gọi nên ưu tiên cho người làm các ngành nghề có nguy cơ cao như giáo viên, cảnh sát. Các chuyên gia về hậu cần tư vấn cho chính phủ Anh lập luận rằng những người có nguy cơ cao dù làm nghề gì cũng vẫn được ưu tiên, không phụ thuộc vào độ tuổi, và rằng nếu chia tiếp theo nghề nghiệp sẽ phức tạp thêm và làm chậm tiến độ tiêm chủng trong khi đang cần triển khai càng nhanh càng tốt. Điều nhiều người quan tâm là liệu các thông tin cá nhân này được bảo mật như thế nào, và việc bảo mật có đáng tin cậy không? Về nguyên tắc tôi cho rằng đáng tin cậy. Ví dụ: không ai có thể hỏi bác sĩ tiết lộ các thông tin về việc khám chữa bệnh của tôi, kể cả chồng, con, hay chủ lao động, nếu không được tôi cho phép. Làm sao để biết vaccine Covid an toàn? Tổng liều vaccine tiêm cho người dân Anh là 51.225.890, tính đến 10/05, trên tổng số 67 triệu dân. Tại Anh, nhân viên báo ốm, nếu có giấy bác sĩ cho nghỉ ốm là nghỉ thôi, sếp không bao giờ truy hỏi là ốm bệnh gì, bệnh nặng nhẹ thế nào v.v. trừ khi nhân viên tự nguyện chia sẻ. Các thông tin bệnh lý, xét nghiệm và điều trị của bệnh viện đều được đưa vào hệ thống và thư từ trao đổi giữa bác sĩ bệnh viện và bác sĩ phòng khám địa phương (người gửi bệnh nhân đi bệnh viện) đều được lưu trong hệ thống, đồng thời người bệnh được nhận một bản sao thư này để người đó biết về tình trạng sức khoẻ của mình. Những thông tin cá nhân trong hệ thống NHS chỉ giới hạn về mặt sức khoẻ: Số NHS là số để xác định một cá nhân trong hệ thống y tế Anh, chứ không phải là một thẻ được cấp theo người, và không có giá trị sử dụng nào khác ngoài mục đích y tế. Việc sử dụng các thông tin y tế cá nhân đã được số hoá của hệ thống y tế quốc gia này đã góp phần quan trọng cho thành công của Anh Quốc trong triển khai tiêm chủng Covid-19. Cũng cần nói thêm rằng ngoài việc có hệ thống dữ liệu y tế của NHS được số hoá này thì người dân Anh có lẽ cũng sẵn sàng đi tiêm hơn so với người dân tại nhiều nước châu Âu khác. Trên 90% số người được mời tiêm chủng tại Anh đều đã đi tiêm, trong khi tỉ lệ này thấp hơn hẳn ở các nước có tâm lý bài vaccine như Pháp chẳng hạn. Tính theo dân số thì tới ngày 9/5/2021 Anh Quốc đã tiêm được hơn 52% (tính trên 1 triệu người) trong khi Pháp mới tiêm được gần 26%, mặc dù Pháp không phải là nước thiếu vaccine cho tiêm chủng. Trường học tại xứ Anh dự kiến bỏ đeo khẩu trang nhưng chưa rõ phần còn lại của Vương Quốc Anh thế nào. Ngoài ra Anh đã cam kết đặt mua với 7 hãng thuốc khác nhau tổng cộng 500 triệu liều thuốc các loại ngay từ khi các vaccine này còn đang trong quá trình phát triển và thử nghiệm để khi bất cứ loại nào trong số này được phê duyệt, Anh sẽ là trong số các nước có thuốc sớm nhất. Nhờ vậy cho tới nay chính phủ Anh đảm bảo có đủ thuốc để có thể tiêm theo đúng lịch trình đã hứa hẹn: hoàn thành tiêm mũi đầu cho toàn bộ dân số trên 18 tuổi của Anh vào ngày 15/7/2021. Nhờ hiệu quả cao của các vaccine chính được sử dụng tại Anh (Pfizer-BioNTech, Oxford-AstraZeneca và Moderna), nhờ hệ thống dữ liệu y tế đã số hoá và chính sách tập trung tiêm chủng cho 9 nhóm có nguy cơ cao trước (khoảng 32 triệu người, 99% số tử vong tại Anh nằm trong 9 nhóm này) đã góp phần vào thành công của Anh trong việc giảm lây nhiễm và tử vong và cho phép nới lỏng giãn cách xã hội mà tất cả mọi người dân Anh, trong đó có tôi và gia đình tôi, đang rất mong đợi. Bài viết thể hiện văn phong và quan điểm của tác giả. .	Hôm 10/5/2021, Thủ tướng Anh Boris Johnson công bố các bước nới lỏng về giãn cách xã hội giai đoạn hai tại nước này đúng theo lịch trình đã hứa sau lần nới lỏng đợt đầu hồi tháng 4 vừa qua.	Covid-19: Anh tiêm chủng tốt nên có ngày đạt zero ca tử vong
Một cảnh sát được kiểm tra thân nhiệt tại sân vận động Cẩm Phả (Quảng Ninh) Cho tới hôm 14/3/2020, “mồng 51 Tết” như cách gọi bất đắc dĩ của các cha mẹ học sinh ở Việt Nam có con phải nghỉ học để phòng dịch, thì dịch Covid-19 đã lan ra gần như toàn thế giới. Tổ chức Y tế Thế giới đã tuyên bố đại dịch toàn cầu, qua đó mở đường tạo cơ sở pháp lý và hành chính cho các nước áp dụng rộng rãi các biện pháp quyết liệt như tạm thời dừng xuất nhập cảnh từ các khu vực có dịch, khu trú cách ly bắt buộc các khu vực có dịch, hạn chế một số quyền con người có thể dẫn đến nguy cơ lây nhiễm cao như quyền tụ tập, hội họp đông người, quyền tự do di chuyển, quyền tự do biểu đạt… 'Chúng tôi phải chọn điều trị bệnh nhân nào, và buông ai, như thời chiến tranh' Virus corona: Châu Âu giờ là 'tâm điểm của đại dịch' Covid-19: Tự cách ly thế nào khi sống chung với người khác? Nhiều nước đã nhanh tay áp dụng các quyền này, dù điều đó ảnh hưởng nghiêm trọng đến mọi hoạt động thường nhật của xã hội từ việc học tập, thương mại, vận tải, giải trí… Và với đà lây lan dường như chưa có điểm dừng hiện nay của dịch bệnh, những nước còn lại có lẽ sẽ cũng sớm theo lối đi của những nước đi trước. Cách thức phòng chống virus corona của từng quốc gia khác nhau, tùy theo tình hình và điều kiện từng nước, với nhiều điểm khác biệt khá thú vị. Ở đây tôi chỉ xin nhắc đến vài điểm trong việc phòng chống dịch ở Vương quốc Anh và Việt Nam, trong đó chủ yếu nói về Vương quốc Anh. Người đi dự sự kiện đua ngựa ở Cheltenham hồi tuần trước rửa tay để tránh lây nhiễm Chính phủ và y tế Anh nói thật và 'ngửa bài' với dân Thứ nhất, về nhận thức về dịch bệnh, thông tin từ các cơ quan y tế Anh như PHE, NHS và MOH đều chỉ rõ đây là virus nằm trong dải virus cúm nhưng là chủng mới có chung gốc với Virus SARS ngày trước... Vấn đề đặt ra là với các loại virus, y học hiện đại hiện mới dừng ở mức độ sử dụng vacxin (vaccine) để phòng ngừa và sử dụng thuốc kháng virus (anti-viral) để điều trị khi cơ thể đã bị nhiễm virus, mà cả hai phương thức này đều chưa có với virus corona. Ngay các dự kiến lạc quan nhất cũng dự báo, sẽ chỉ có vaccine từ sau tháng 9 năm nay và thuốc kháng virus sau 12 tháng nữa. Nói một cách giản đơn, đây là căn bệnh vô phương cứu chữa với một số nhóm dân cư. Nói cách khác, thẳng thắn tuy có phần phản cảm, với căn bệnh này thì khỏe sống yếu chết, không phân biệt sang hèn và cũng không đếm xỉa gì đến địa vị xã hội hay vị thế cá nhân. Giải Ngoại hạng Anh, cũng như nhiều sự kiện thể thao lớn khác, sẽ không diễn ra Người nhiễm bệnh nếu cơ thể chống chọi được khỏi sẽ tự khỏi còn nếu cơ thể quá yếu thì sẽ ra đi dù có can thiệp bằng máy tim phổi nhân tạo (ECMO) đi chăng nữa, và các bệnh viện sẽ không thể chữa khỏi bệnh mà chỉ giúp người bệnh kháng cự bằng cách cố gắng duy trì chức năng nhân tạo cho các cơ quan đang kiệt quệ - theo cách cơ quan y tế Anh giải thích. Sự thẳng thắn đến mức trần trụi này có lẽ tương phản với truyền thông từ phía Việt Nam, khi mà thông tin nhà nước đăng hàng ngày đều nói, các bệnh viện Việt Nam đã chữa khỏi bệnh nhân bị nhiễm virus corona. Các mạng xã hội của Việt Nam và Trung Quốc, tuy vậy, lại dẫn rất nhiều nguồn đích danh các bác sĩ đang điều trị các bệnh nhân nhiễm virus corona tại các bệnh viện, theo đó khẳng định bệnh nhân tự khỏi và các biện pháp can thiệp của bênh viện chỉ gồm các giải pháp tăng cường thể lực chung như truyền dịch, bù điện giải, giảm sốt...v.v… Thứ hai, về biện pháp phòng tránh, Việt Nam dựa vào sự chỉ đạo trực tiếp, thường xuyên, liên tục, theo kiểu mệnh lệnh hành chính, với các quy phạm rất cụ thể được đưa vào các văn bản có tính quy phạm pháp luật mà ví dụ cụ thể gần nhất là Chỉ thị số 13-TTG của Thủ tướng Chính phủ ngày 11/3/2020, trong đó yêu cầu “tiếp tục đẩy mạnh phòng, chống dịch COVID-19 trong tình hình mới”. Anh thì công bố ngay từ rất sớm quy trình chống dịch theo 4 bước (Contain-Delay-Research-Mitigate, tôi tạm dịch là Gói gọn mầm bệnh – Làm chậm lây nhiễm – Nghiên cứu miễn dịch, và – Giảm nhẹ thiệt hại). 4 bước này được tiến hành song song, chuẩn bị và hỗ trợ cho nhau. Trên cơ sở chiến lược phòng chống này, chính phủ Anh tiếp tục đưa ra các điều chỉnh dựa trên các kết quả khoa học, sự phát triển về nhận thức cũng như tình hình phát triển dịch bệnh trên thực tế. Số hành khách trên tàu điện ngầm ở London dường như vắng hơn từ mấy ngày qua Covid-19: Nước Đức điềm tĩnh, người Việt vẫn hoang mang Virus corona: Ai, đang làm gì, ở đâu, để chặn dịch? Covid-19: Ba lý do khiến Anh có thể khác Ý Các biện pháp trên thực tế mà phía Anh Quốc áp dụng đều dựa trên cách tiếp cận bình tĩnh và có phần lạnh lùng như nói ở trên, hướng tới việc giảm nhẹ thiệt hại, không chỉ về con người mà còn đỡ tổn thất cho các mặt đời sống xã hội và tránh việc ngừng trệ các dịch vụ thiết yếu. Đồng thời, phía Anh cũng hướng tới việc sử dụng các biện pháp tác động gây ảnh hưởng “ kép” không chỉ giúp khắc phục tình trạng hiện tại, mà còn giúp phục hồi sức sản xuất, phục hồi nhịp sinh hoạt thường nhật khi dịch giảm nhẹ. Vậy nên các biện pháp đang được sử dụng hầu hết đều mang tính đòn bẩy (giảm lãi suất, hỗ trợ doanh nghiệp, chi trả tiền nghỉ ốm theo mức chuẩn quốc gia cho người lao động xin nghỉ tự nguyện để phòng dịch, không gọi trở lại hàng loạt y bác sỹ nghỉ hưu mà phân luồng bệnh nhân từ xa và phát huy triệt để khả năng tự kháng bệnh của cá nhân, không cấm nhập cảnh hoặc đóng cửa biên giới mà kiểm soát người nhiễm trên cơ sở triệu chứng bệnh, không đóng cửa trường học mà cho nghỉ các học sinh ốm và tăng cường khử khuẩn...). Tương phản với Anh, Việt Nam đang áp dụng một chính sách quyết liệt hơn nhiều, mà tôi gọi là theo mô hình “Trung Quốc trừ“, giống như Trung Quốc đã làm nhưng giảm nhẹ hơn một chút. Các trường học đóng cửa trên phạm vi toàn quốc, các địa điểm có người đã xác nhận mắc bệnh bị cô lập bắt buộc trên diện rộng và những người nhiễm hoặc nghi nhiễm bị cách ly. Công an dựng hàng rào ngay lối vào một khu vực bị cách ly tại quận Cầu Giấy (Hà Nội) ngày 12/3 Mới đây nhất, Việt Nam còn từ chối nhập cảnh với những người đến từ vùng có dịch, hoặc chỉ đơn giản là có dừng đổi máy bay ở vùng có dịch, trong đó có Anh Quốc và toàn bộ các nước thuộc EU. Tính hiệu quả của các biện pháp này với tổng thể bệnh dịch chung là điều sẽ chỉ được đánh giá sau khi cơn dịch này lắng xuống, nhưng có thể thấy ở thời điểm hiện tại, ngay tại Anh. có nhiều ý kiến phản đối và cho rằng, chính phủ Anh đã không vào cuộc quyết liệt và bỏ lỡ thời cơ chặn dịch lây lan. Truyền thông giải thích liên tục Thứ ba, về chính sách áp dụng. Bên cạnh các biện pháp cụ thể mang định hướng y tế, ở tầm chính sách chung, chính phủ Anh ban hành nhiều văn bản pháp luật để tạo cơ sở pháp lý thông nhất cho việc áp dụng các biện pháp liên quan đến bệnh dịch, trong đó nổi bât là Luật Phòng chống virus corona 2020 (The Health Protection - Coronavirus- 2020). Chính phủ Anh và các cơ quan truyền thông Anh Quốc, gồm BBC, cũng rất nhanh nhậy trong việc mở một cuộc chiến truyền thông, để bảo đảm thông tin đầy đủ và nhanh chóng đến người dân và kịp thời giải đáp những thắc mắc của họ. Thời lượng chiếm sóng của các chương trình liên quan đến virus corona trực tuyến trên các phương tiện tương tác cao như mạng internet hay truyền hình việc rất lớn đến mức độ hầu như suốt ngày bạn đều có thể xem môt kênh truyền hình hỏi đáp trực tuyến liên quan những thắc mắc của người dân về virus corona. Thủ tướng Boris Johnson trong cuộc họp báo được tường thuật trực tiếp về virus corona hôm thứ Năm 12/3 Rất nhiều trang mạng riêng cho việc phổ biến thông tin về virus corona được thiết lập và cặp nhật theo thời gian thực. Các nhà cung cấp dịch vụ Internet được yêu cầu định tuyến dịch vụ để các thông tin cấp thiết về virus corona được hiện lên trên mọi kết quả tìm kiếm. Các nhà lãnh đạo thường xuyên xuất hiện trên các phương tiện truyền thông để trực tiếp cặp nhật thông tin chính sách có liên quan đến virus corona cho người dân với tần suất dày đặc. Ví dụ như, với Thủ tướng Anh Boris Johnson, không có ngày nào người đứng đầu chính phủ này không xuất hiện trước ống kính truyền hình về virus corona. Có ngày, ông trực tiếp thông tin cho đại chúng đến bốn lần. Cách sử dụng ngôn từ của ông Johnson cũng hướng đến sự đồng cảm và thẳng thắn. Ví như trong lời phát biểu của ông trước các phóng viên về virus corona, ông đã nói: “I have to level with you, I have to level with public, that some family may lose loved ones before their time” (Xin tạm dịch là: “Tôi phải ngửa bài với các quý vị, tôi phải thắng thắn với đại chúng rằng, vì đại dịch này mà nhiều gia đình trong chúng ta sẽ phải vĩnh biệt người thân của mình sớm hơn lẽ thường"). Tại thời điểm ấy, ông cũng nhắc đến việc, mặc dù lúc đó số người bị nhiễm bệnh ở Anh Quốc chỉ hơn 600 người, nhưng các chính sách của chính phủ, dựa trên dự đoán theo mô hình (modelling) của các nhà khoa học, là thực ra trong cộng đồng hiện nay, số người mắc bệnh sẽ khoảng 10-20 lần hơn như thế. Thủ tướng Boris Johnson, Cố vấn Y tế trưởng xứ Anh Chris Whitty và Cố vấn trưởng về Khoa học Patrick Vallance tại cuộc họp báo hôm 12/3 Cách tiếp cận như vậy tuy có gây bức xúc cho một số người nhưng không gây hoảng loạn trong đại đa số người dân và mang lại sự sự bình tĩnh trong cộng đồng, với ngầm ý là chúng ta đã có sự chuẩn bị cho mọi tình huống. Đây cũng là cách tiếp cận của nhiều nhà lãnh đạo trên thế giới, ví dụ như Thủ tướng Đức Angela Merkel đã dự đoán có thể 60-80% dân số Đức sẽ nhiễm virus; còn Văn phòng Nhà Trắng của Mỹ thì dự đoán khoảng 20% dân số Mỹ có thể nhiễm bệnh. Cách tiếp cận như vậy khác biệt nhiều với cách tiếp cận kiểu “đại đoàn kết” của Việt Nam, nơi “cả hệ thống chính trị cùng vào cuộc”. Và với sức mạnh ấy, cho tới nay, Việt Nam chưa có ca tử vong nào và số người nhiễm bệnh chỉ vài chục người. Có người nói rằng, chính sức mạnh tổng hợp ấy, chứ không phải thời tiết nóng ấm và khả năng tự kháng của con người Việt Nam - do không khí ẩm ướt, nóng và lạnh đan xen, cộng với nồng độ bụi cao, nên mức độ nhiễm lạnh và cúm mùa của người Việt Nam hang năm có thể đạt mức gần tuyệt đối - sẽ làm nên chiến thắng cho Việt Nam trong cuộc chiến chống bệnh dịch này. Bên cạnh đó, Luật Phòng chống virus corona 2020 ở trên lại làm gợi nhớ đến xu hướng lập pháp theo kiểu làm luật “khung” của Viêt Nam và câu hỏi bao giờ Việt Nam có thể ban hành các văn bản luật điều chỉnh trực tiếp và trọn vẹn một vấn đề thực tế, dù định hướng ấy đã nhiều lần được bàn thảo và Luật Ban hành Văn bản quy phạm pháp luật cũng đã được sửa đổi nhiều lần? Vì sao dân Anh bình tĩnh đến lạ lùng? Thứ tư, về phản ứng của cộng đồng. Người dân Anh phản ứng với virus corona một cách khá bình tĩnh. Trên nhiều diễn đàn, nỗi lo lắng có xuất hiện, nhưng kèm theo sự hài hước vốn có của người Anh. Ngoài phố, chỉ lác đác một số người gốc Á hoặc du khách Trung Quốc đeo khẩu trang. Và tại các siêu thị, vẫn rất nhiều hàng hóa. Có chuyện là một số hàng hóa mà người gốc Á tiêu thụ là chủ yếu, như gạo nếp - 'sticky rice' mà dân Việt Nam, Trung Quốc, Thái Lan thường ăn - có hôm tăng giá khoảng 5% nhưng lại giảm ngay. Giáo dân Hà Nội vẫn đi nhà thờ, cầu nguyện vượt qua mùa dịch Virus corona: Vì sao phụ nữ và trẻ em ít bị nhiễm? Virus corona: Làm thế nào để tránh lây nhiễm Ngay với các tin tức gây 'sốc' như dự báo đánh giá của chính phủ Anh rằng, số lượng người ốm có thể lên đến phần đông dân số, với khoảng 20% lực lượng lao động ốm tới mức phải nghỉ làm việc; hay đánh giá của các chuyên gia dịch tễ học hàng đầu rằng, cách tốt nhất để vượt qua dịch bệnh này là hướng tới việc dịch bị tự bão hòa trong quần thể dân cư - tôi tạm dịch như vậy từ chữ 'herd immunity', thường được dịch là miễn dịch đám đông - khi 60-70% dân số bị nhiễm virus, cũng không làm đại đa số người dân hoảng sợ, mà họ chú ý hơn đến những dự đoán về tính chịu nhiệt kém của virus và khả năng dịch bệnh bị đẩy lui một cách tự nhiên khi mùa hè đến. Việc các quan chức cấp cao cũng nhiễm bệnh (như trường hợp Thứ trưởng Y tế Anh gần đây, hay rộng ra, vợ Thủ tướng Canada khi thăm Anh, hoặc là các quan chức châu Âu khác) cũng cho thấy tính “bình đẳng” của virus này và người dân cũng không soi mói danh tính của những người nhiễm bệnh. Ngược với không khí tại Anh, ở Viêt Nam có sự lo lắng thường xuyên và liên tục về khả năng bị nhiễm virus và dường như, có một niềm tin rằng, mình có thể tránh được virus một cách tuyệt đối, trong khi số đông những người khác có thể bị nhiễm. Nhiều phương tiện thông tin đại chúng đeo bám và đăng tải chi tiết nhân thân của những người nhiễm bệnh và nhiều bậc cha mẹ lo lắng tới mức tìm mọi cách đưa con cái đang học ở châu Âu về Việt Nam để “ tránh” lây nhiễm virus. Thực phẩm quyên góp được hỗ trợ cho người dân sống trong khu vực bị cách ly ở đường Trúc Bạch (Hà Nội) Không chỉ muốn sống mà hãy nâng cao giá trị sống Tâm lý lo sợ và hoảng hốt trong phần lớn người dân ở một đất nước, mà chỉ gần đây thôi, nhiều người dân còn quen câu cửa miệng “sống nay chết mai”, hay “sống cho qua ngày”, và nhiều người sẵn sàng thí mạng trong các cơn nóng giận chỉ vì các tranh chấp nhỏ, khiến cho người ta thấy ngạc nhiên. Nhưng nếu căn bệnh này giúp người dân nâng cao được ý thức của mình, không chỉ vì mạng sống mà còn về các giá trị sống, thì cũng thật đáng mừng. Covid-19: Mạng xã hội Việt Nam, những ngày nóng dịch Virus corona: Covid-19 ‘có thể giúp Đảng Cộng sản Việt Nam cải tổ’ Virus corona: Đảng Cộng sản chuẩn bị thế nào cho Đại hội 13? Về mặt cá nhân, tôi nghĩ mùa dịch này là lúc chúng ta hãy thêm yêu đời, yêu người hãy ở bên các bậc cha mẹ và người thân già yếu, hãy làm những việc mình còn đắn đo, hãy chăm sóc và nâng niu những gì mình đã lỡ làng... Có thể, chúng ta không có được sự uyên thâm của các chuyên gia, chúng ta chẳng có được sự cân nhắc các lợi ích đa chiều như của các nhà chính trị; và thậm chí, chúng ta cũng chẳng có được sự tự quyết bất đắc dĩ của “người tiêu dùng/người dân thông thái”. Nhưng có lẽ, chúng ta sẽ duy trì được sự bình tĩnh và điềm đạm để đón nhận và xử lý sự việc bằng nhận thức và hiểu biết chung, cũng như có được sự vững tin vào một mùa hè nắng đẹp đang đến gần, dù rằng bây giờ có lẽ nhiều người ở Anh cũng ao ước “bao giờ cho hết tháng Ba”. Mùa hè, chỉ ba tháng nữa thôi, rất gần rồi! Bài viết thể hiện quan điểm riêng của luật sư Hoàng Đức Thắng, người sống và hành nghề tại London, Anh Quốc.	Luật sư Hoàng Đức Thắng ở London (Anh) so sánh cách chống dịch 'lạnh lùng' của chính phủ Anh và phong trào 'toàn dân chống Covid-19' ở Việt Nam:	Virus corona: Anh và Việt Nam tương phản nhau về cách chống dịch
Việt Nam 'làm tượng đài hoành tráng quá' Hai học giả nói về 'chân dung Quang Trung' Đọc lại: Hoàng đế Quang Trung ra Bắc "Chim ưng và chàng đan sọt" của Bùi Việt Sỹ được trao giải C Sách hay quốc gia và giải B Cuộc thi tiểu thuyết lần thứ 4 (2011-2015) của Hội Nhà văn Việt Nam. Nhân vật chính trong sách là danh tướng Phạm Ngũ Lão thời Trần. Tuy vậy, một nhân vật phụ, Trần Khánh Dư, lại trở thành tâm điểm tranh cãi trên mạng xã hội tuần này, vì cáo buộc sách miêu tả "cảnh sex một cách thô tục" giữa nhân vật Trần Khánh Dư với công chúa Thiên Thụy. Nhà văn Nguyễn Phan Hách, trưởng tiểu ban sách văn học thuộc hội đồng giám khảo giải thưởng sách hay quốc gia 2018, trả lời báo Tuổi Trẻ: "Tôi biết có những ý kiến nói rằng sách có trang tả sex thô tục của Trần Khánh Dư. Nhưng ông Trần Khánh Dư ngoài đời cũng rất phóng túng, không theo khuôn phép. Nếu văn học mà khuôn phép quá, xét nét quá thì sẽ tự ràng buộc mình, khiến tiểu thuyết không còn hấp dẫn, sinh động. Tuy nhiên đúng là dù ông Trần Khánh Dư có phóng túng đến đâu, nhưng viết về các anh hùng lịch sử mà có những chi tiết sex quá cũng không thích hợp. Dù vậy cũng không nên vì những chi tiết đó mà ảnh hưởng đến toàn cuốn sách." Tư liệu sử Việt Trần Khánh Dư được các sách lịch sử Việt Nam đánh giá như thế nào? Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (1697), bộ sử quan trọng nhất của Việt Nam, cho hay Trần Khánh Dư lần đầu lập công "đánh úp" quân Nguyên trong lần xâm lược đầu tiên của Mông Cổ năm 1258. Nhờ đó, Khánh Dư được vua Trần - theo sách là Trần Thánh Tông - lập làm Thiên tử nghĩa nam, phong làm Phiêu Kỵ đại tướng quân - chức vụ lẽ ra chỉ dành cho các hoàng tử triều đình. Mất chức Nhưng rồi Khánh Dư mất chức vì tội thông dâm với công chúa Thiên Thụy, là con gái Trần Thánh Tông, được gả cho con trai danh tướng Trần Quốc Tuấn. Đại Việt Sử Ký Toàn Thư chép: "Vua sợ phật ý Quốc Tuấn, mới sai người đánh chết Khánh Dư ở Hồ Tây, nhưng lai dặn chớ đánh đau quá, để không đến nỗi chết. Ít lâu sau xuống chiếu đoạt hết quan tước, quân tịch thu tài sản không để lại cho một chút gì." Khánh Dư lui về ở Chí Linh, tỉnh Hải Dương, làm nghề bán than. Phục chức Năm 1282, vua Trần Nhân Tông mở hội nghị Bình Than bàn phương cách chuẩn bị chống quân Nguyên Mông lần hai. Đại Việt Sử Ký Toàn Thư chép: "Lúc đó, thuyền vua đỗ ở bến Bình Than, nước triều rút, gió thổi mạnh, có chiếc thuyền lớn chở than củi, người lái thuyền đội nón lá, mặc áo ngắn. Vua chỉ và bảo quan thị thần: "Người kia chẳng phải là Nhân Huệ Vương đó sao?". Lập tức sai người chèo thuyền nhỏ đuổi theo. Đến cửa Đại Than thì kịp. Quân hiệu gọi: "Ông lái ơi, có lệnh vua triệu". Khánh Dư trả lời: "Lão là người buôn bán, có việc gì mà phải triệu". Quân hiệu trở về tâu thực như thế. Vua bảo: "Đúng là Nhân Huệ đấy, ta biết người thường tất không dám nói thế". Vua lại sai nội thị đi gọi. Khánh Dư mặc áo ngắn, đội nón lá. Vua nói: "Nam nhi mà đến nỗi này thì thực là cùng cực rồi", bèn xuống chiếu tha tội cho ông. Khánh Dư lên thuyền lạy tạ. Vua ban cho áo ngự, cho ngồi các hàng dưới các vương, trên các công hầu, cùng bàn việc nước, nhiều điều hợp ý vua." Trần Khánh Dư lúc này được vua phong làm Phó đô tướng quân. Đại Việt Sử Ký Toàn Thư chép: "Nhưng rốt cuộc Khánh Dư cũng không sửa đổi được những lỗi lầm cũ." Chiến tranh Nguyên Mông-Đại Việt lần 3 Đại công lớn nhất của Trần Khánh Dư diễn ra trong cuộc chiến chống quân Nguyên Mông lần 3 năm 1287. Khi đó, thủy quân Nguyên đánh vào Vân Đồn, Quảng Ninh. Khánh Dư thua trận, bị lệnh xiềng giải về kinh. Nhưng Khánh Dư nói: "Lấy quân pháp mà xử, tôi cam chịu tội, nhưng xin khất hai, ba ngày, để mưu lập công rồi về chịu tội búa rìu cũng chưa muộn." Đại Việt Sử Ký Toàn Thư chép: "Khánh Dư liệu biết quân giặc đã qua, thuyền vận tải tất theo sau, nên thu thập tàn binh đợi chúng. Chẳng bao lâu thuyền vận tải quả nhiên đến, đánh bại chúng, bắt được quân lương khí giới của giặc nhiều không kể xiết, tù binh cũng rất nhiều." Tính 'tham lam' Tuy lập công lớn về quân sự, nhưng Đại Việt Sử Ký Toàn Thư nhận định Khánh Dư "tính tham lam, thô bỉ, những nơi ông ta trấn nhậm, mọi người đều rất ghét". Sách này chép một ví dụ: "Trước đây, Khánh Dư trấn giữ Vân Đồn, tục ở đó lấy buôn bán làm nghề nghiệp sinh nhai, ăn uống, may mặc đều dựa vào khách buôn phương Bắc, cho nên quần áo, đồ dùng theo tục người Bắc. Khánh Dư duyệt quân các trang, ra lệnh: "Quân trấn giữ Vân Đồn là để ngăn phòng giặc Hồ, không thể đội nón của phương Bắc, sợ khi vội vàng khó lòng phân biệt, nên đội nón Ma Lôi." Nhưng Khánh Dư đã sai người nhà mua nón Ma Lôi từ trước, chở thuyền đến đậu trong cảng rồi. Lệnh vừa ra, sai người ngầm báo dân trong trang: "Hôm qua thấy trước vụng biển có thuyền chở nón Ma Lôi đậu". Do đấy, người trong trang nối gót tranh nhau mua nón, ban đầu mua không tới 1 tiền, sau giá đắt, bán 1 chiếc nón giá 1 tấm vải. Số vải thu được tới hàng ngàn tấm." Đến thời vua Trần Anh Tông, Khánh Dư bị dân kiện, sau đó tâu vua: "Tướng là chim ưng, dân lính là vịt, dùng vịt để nuôi chim ưng thì có gì là lạ?" Sử chép: "Vua không hài lòng, Khánh Dư bèn trở về. Khánh Dư vào chầu không quá 4 ngày đã trở về, vì sợ ở lâu bị vua khiển trách." Từ sau Đại Việt Sử Ký Toàn Thư, các sách sử khác cũng nhận xét tương tự về Trần Khánh Dư. Việt Sử Tiêu Án của Ngô Thời Sỹ (1775) viết: "Việc đánh lui được giặc trong đời Trùng Hưng, ai cũng khen nhiều về trận thắng ở sông Bạch Đằng của Hưng Đạo, nhưng không bằng trận thắng ở Vân Đồn của Khánh Dư." Nhưng Việt Sử Tiêu Án cũng nhắc chi tiết bán nón và nói "sự tham bỉ của ông đại loại như thế". Khâm Định Việt Sử Thông Giám Cương Mục của Quốc Sử Quán Triều Nguyễn thế kỷ 19 nói Trần Khánh Dư có công lao đánh quân Nguyên Mông. Nhưng ông ta "có tính tham lam, phàm giữ chức trấn thủ ở nơi nào, người trong hạt đều oán ghét". "Chỉ vì nhà vua tiếc ông ta là tướng tài, nên không nỡ bỏ mà thôi." Xem thêm về lịch sử và sử gia: Lịch sử đĩa hát ở Việt Nam thời thuộc địa - Thời kỳ ống xi lanh Một số vụ thanh trừng khét tiếng lịch sử Tạ Chí Đại Trường qua đời Thách đấu và truyền thống hiệp sỹ châu Âu Một số bản đồ của Rigobert Bonne	Tại Việt Nam, một cuốn tiểu thuyết lịch sử bị cho là gây "phản ứng dữ dội" vì "có nhiều chi tiết tả cảnh sex của nhân vật Trần Khánh Dư khá thô tục", theo báo Tuổi Trẻ.	Trần Khánh Dư qua tư liệu sử Việt
Ảnh minh họa Giáo sư Võ Tòng Xuân: 'Việt Nam không hề thiếu gạo' Tây Sơn không phải 'Cách mạng Giải phóng' Virus corona: Dịch bệnh có chấm dứt vào mùa hè? Thời điểm đầu thế kỷ 19 có nhiều tai họa tương tự như hiện nay. Dịch bệnh bùng phát ra sao, ảnh hưởng gì trong quá khứ, tác động ra sao đến dòng lịch sử mà chúng ta đang kế thừa? Âu cũng là một dịp để nhìn lại. Nước Việt của vua Gia Long đã nghi nhận thiệt hại có tới 206.835 ca tử vong vì dịch bệnh. Để khắc phục hậu quả, triều đình Huế đã xuất công quỹ 730.000 quan tiền để phát chẩn, mai táng. Dân số Việt Nam vào lúc đó có khoảng 10 triệu, tính ra tổng số thiệt hại nhân mạng là 2% (có nguồn sử liệu nói là 4%), một con số chóng mặt, ngay cả với dân số 90 triệu như bây giờ. Song hiện tại chiúng ta có rất ít tư liệu về dịch bệnh thế kỷ trước. Đại Nam thục lục chép sơ lược : Giáp tuất, Gia Long năm thứ 13 [1814] Quảng Đức có dịch. Sai dinh thần lập sở dưỡng tế ở Thế Lại (tên xã) cho người ốm ở, nhà nước cấp cho tiền gạo thuốc thang. Người chết thì cho tiền và vải để chôn (tiền 1 quan, vải 10 thước). Định lệ thuế bách công. Mỗi năm mỗi người nộp 1 quan 5 tiền, vải trắng 2 tấm. Người nào ứng dịch ở Kinh thì miễn. Năm này, vợ vua Gia Long là"hoàng hậu Tống thị băng, thọ 54 tuổi."Song sử không nghi rõ chết vì nguyên nhân gì. Người Âu tại Việt Nam thế kỷ 19 Ất hợi, Gia Long năm thứ 14 [1815] có hiện tượng người chết vô gia cư, người ốm bị xua đuổi. Hiện tượng này có phải tương tự như hiện nay, dân các vùng dịch sợ hãi chạy khỏi các ổ dịch và bị dân các vùng khác xua đuổi? Vua Gia Long đã ra dụ rằng: "Nuôi dân như nuôi con là việc đầu của vương giả phát chính thi nhân. Trẫm thường lấy lòng thương người mà làm chính sách thương người, mong xa gần đều thông đức hóa, phong tục trở nên thuần hậu. Gần đây nghe có người đau ốm giữa đường, dân sở tại đã không nhận nuôi lại còn ruồng đuổi, chẳng chút lòng thương xót giúp nhau, phong tục ấy rất là bạc bẽo. Từ nay quân dân đi đường có người đau ốm thì chủ quản ở làng xóm đều phải tùy tiện bảo dưỡng, không được ruồng đuổi, mỗi ngày nuôi dưỡng bao nhiêu, nhà nước trả tiền, chết thì cấp tiền chôn cất, để cho kẻ còn người mất đều được nhờ ơn, không một ai phải bơ vơ thất sở. (Cấp tiền nuôi dân và quân mỗi ngày 30 đồng; cấp tiền chôn quân 3 quan, dân 1 quan). " Triều đình phải lập bệnh viện, nhà dưỡng tế, quan trấn thủ kinh thànhphó tướng quân Chấn Võ là Trần Văn Tín chết, song không phải tại trận tiền mà ở kinh thành, có phải tử vong vì liên quan nạn dịch? Ngày nay, có các ý kiến lo ngại dịch Covid-19 kéo dài sẽ khiến kinh tế nhiều nước bị suy thoái, thất nghiệp cao, căng thẳng xã hội dẫn tới xung đột, bạo loạn. Năm đó, ở Việt Nam, nạn cướp bóc, nổi dậy xuất hiện ở nhiều nơi: “Thổ phỉ Cao Bằng là Nông Văn Nho hợp đảng sang ăn cướp châu Quy Thuận nước Thanh. Thanh Hoa giặc nổi, cướp bóc các hạt Vĩnh Lộc, Yên Định. Thổ phỉ ở Thái Nguyên đánh cướp Võ Nhai. Hạ lệnh cho các phủ lỵ ở Bắc Thành đều chiếu theo số binh mà trữ hai tháng lương để chi dùng khi có việc.” Dịch từ Ấn Độ sang Tôi tìm lại các sách sử của Pháp thấy họ nhắc tới đại dịch lúc đó gọi là "Typhus Amaril", vào năm 1816 đã càn quét Ấn Độ. Vua Gia Long mất ngày 2/3/1820, thọ 58 tuổi. Xuất thân võ tướng, nếm mật nằm gai, môi trường rèn luyện cơ thể dẻo dai, thường thấy ở hiện tượng các tướng lĩnh đều rất thọ. Vậy cái chết của vua Gia Long trùng vào thời điểm này có phải vì dịch bệnh? Đây là một nghi vấn chúng ta cần xem xét. Thi hào Nguyễn Du cũng ra đi vào năm 1820, khi mới chỉ 54 tuổi. Vị vua mới đã có các chính sách cứu trợ, hoãn bắt lính, khoan sức dân. Đại Nam Thực lục ghi lại Dụ của vua Minh Mạng: "Gần đây lệ khí lan tràn từ Gia Định trở ra đến Quảng Bình nhiều người ốm chết, trẫm nghe thấy rất lấy làm thương. Phàm lính là để giữ nước, vẫn không thể thiếu được, mà đạo nuôi dân cũng nên rộng rãi. Vậy thông dụ cho ở Kinh và các thành dinh trấn phàm việc sung điền binh đinh trốn và chết đều hoãn lại, đợi sau khi lệ khí yên rồi sẽ bắt cũng chưa muộn." "Hữu Tham tri Lễ bộ là Nguyễn Du chết. Du là người Nghệ An rộng học giỏi thơ, càng giỏi về quốc ngữ. Đến bây giờ có mệnh sai sang nước Thanh, chưa đi thì chết. Vua thương tiếc, cho 20 lạng bạc, 1 cây gấm Tống. Khi đưa tang về lại cho thêm 300 quan tiền. " Các bác sĩ Pháp vào đầu thế kỷ 19, là Pierre Lefort, Jean Guyon, Nicolas-Pierre Gilbert, Antoine Dalmas, từ năm 1818 đã tìm kiếm nguồn gốc của căn bệnh này, sau đó được gọi là "bệnh Siam" (bệnh sốt Thái lan). Đông Dương bị rất nặng sốt xuất huyết, người bệnh nôn ra máu đen, mà còn bệnh sốt vàng da, có thể là thêm bệnh viêm gan siêu vi trùng, hay chỉ là một? Tranh dân gian Việt Nam trong sách của Henri Oger, Pháp, 1909: Thầy cúng trừ tà để chữa bệnh Dịch Typhus Amaril xuất hiện từ năm 1648 ở Yucatan (Mexico), được đề cập dưới thuật ngữ nôn mửa (nôn ra máu - đen - hoặc xuất huyết). "Sốt vàng da" đã chặn quốc tiến viễn chinh của Pháp qua qua kênh đào Panama (từ 1881 -1889, đã có hơn 22.000 công nhân xây dựng ở đây thiệt mạng. Tội ác của "bệnh Siam", "Typhus Amaril" rất nặng. 1793, ở Philadelphia, khoảng 5.000 người chết, bằng 10% dân số. 1805, 1/3 dân số Gibraltar chết. 1821, tại Barcelona, 20.000 người chết theo một số ước tính. 1878, ở Mississippi 13.000 người chết. Cần lưu ý là mặc dù đã có vaccine, dịch này đến nay vẫn hoành hành. Dịch tễ gia Max Theiler nhận giải Nobel 1951 nhờ tìm ra vaccine chống 'sốt vàng da” (yello fever), song các năm1960-1962, tại Ethiopia, đại dịch sốt vàng da đã làm 30.000 người chết. Đại dịch virus corona khi nào mới hết? Năm 1965, tại Sénégal có hàng trăm trường hợp tử vong. Năm 2010 chỉ riêng châu Phi và Nam Mỹ có tới 60 000 người chết. Trước một chuyến đi làm việc tại châu Phi, tôi phải tiêm 300 euro vaccine chích ngừa trước khi rời Paris vì thời nay dịch bệnh vẫn còn bên đó. Sử chỉ viết dịch từ Ấn Độ sang Hà Tiên rồi lây lan ngược lên phía Bắc của vương quốc của vua Gia Long thời ấy. Ai là những 'tác nhân' đem dịch tới? Chắc chắn là bằng đường biển - như hàng không, tàu cruise ship ngày nay - nhưng có phải là những quân nhân người Âu từng phục vụ vua Gia Long? Cần ghi lại các câu chuyện 'thời đại' Nhân đây, tôi muốn kể về một người Đài Loan có tâm với văn hóa Việt Nam để bổ sung thêm một nguồn tư liệu nữa về dịch bệnh và để nói rằng vào những những thời điểm đất trời chuyển mình thế này, người ta cần sống với giá trị gì. Câu chuyện trở lại với anh Hứa Xán Hoàng (anh Cao) trong bài tôi đã đăng trên trang BBC News Tiếng Việt về “hình ảnh rồng Lạc Long Quân”. Anh Cao có những trang sách chép về dịch bệnh thế kỷ 19, sưu tầm những bài thuốc, những tục lệ, bùa chú, lễ khấn cầu dân gian Việt Nam thường làm mỗi khi có dịch. Ảnh ông Hứa Xán Hoàng, nhà sưu tập sách cổ Việt Nam hiện sống ở Đài Loan Chúng ta hiện rất thiếu những tư liệu nói về những sự việc kể trên. Thiết nghĩ nhân loại nói chung học được từ những sự vấp ngã nhiều hơn từ tiếng kèn khải hoàn, băng cờ chiến thắng, đỉnh cao sáng rực, nên việc xử lý những gì bài học của tiền nhân là trách nhiệm lương tâm. Năm 1992, anh Hứa Xán Hoàng, thương nhân Đài Loan này sang Việt Nam ôm mộng làm giàu nhưng rồi “giác ngộ” về văn hóa, lịch sử Việt và bỏ công sưu tầm. Đến nay anh sở hữu một khối lượng không nhỏ sắc phong, chỉ dụ, văn bản gồm đủ các dấu triện: Mạnh Đức chi bảo, Chế cáo chi bảo,Thảo tội an dân chi bảo, Sắc chinh vạn dân chi bảo, Quốc gia tín bảo, Thủ tín thiên hạ văn vũ quyền hành…nghĩa là đủ thứ chuyện từ thăng thưởng các hoàng thân, đại thần từ tước công hầu trở lên, thăng thụ từ tước hầu trở xuống, sai binh khiển tướng, răn dạy thần dân… Một phần câu chuyện về đại dịch thời Gia Long tôi kể trên là có được từ cảm hứng khi gặp anh. Anh Cao trao đổi với tôi: "Khi mới đến Việt Nam, tôi như bị một dạng trầm cảm, vì vừa làm ăn thua lỗ ở Đài Loan. Tôi thường ghé chùa Giác Lâm trên đường Lạc Long Quân, có cây bồ đề tuổi đời ba, bốn trăm năm, gốc cây phải mấy người ôm mới trọn. Trong chùa có hai kệ sách để Kinh Phật cổ, tôi thường lấy ra đọc. Tôi thích ngôi chùa vì đến đó cảm thấy được tĩnh lặng và từ đây, tôi lĩnh ngộ ra được đạo lý. Mấy hôm nayanh nhà báo có nhắc về chữ Tâm, làm gì cũng phải bằng trái tim của mình. Nhưng Tâm thì ở đâu? Tim là cái gì? Những người bình thường nghĩ rằng là, tâm chỉ cần nghĩ thôi. Thật ra không phải là như thế. Nếu bạn chỉ nghĩ thôi, bạn không biết nói ra thành lời, bạn không làm, bạn không hành động thì trái tim cũng như không có. Như vậy là nếu có tâm, cái nơi gần tâm nhất là phải nghĩ, phải tư duy và phải biết biểu đạt và phải làm. Tôi là một người sưu tập, tôi đã làm, tôi cũng đã nghĩ và tôi cũng biết nói ra để cho bạn nghe đó là cách tôi dùng tâm chăm chỉ. Ngôi chùa Giác Lâm đã ảnh hưởng lớn nhất đến tôi chính ở điểm này. Trong chùa có hai câu đối. Câu đôi bên trái có một chữ chân như chân thật (左丿為真). Câu đôi bên phải có một chữ chính như chân chính (右\為正). Chữ chân và chữ chính này, tôi không hiểu ý nghĩa là gì.Tôi đã đọc rất nhiều lần nhưng mà không đoán ra, (Tả丿-vi chân, Hữu\-vi chính). Sau đó có một hôm, tôi nghĩ ra, đôi chữ này có ý nghĩa như thế nào. Hai nét phải và bên trái của câu đối (丿\), ghép lại thành chữ ‘人 -Nhân. Vậy làm người cần có hai điều, thứ nhất là’ Thật’, thứ hai là ‘Chính’. Chính người Việt Nam dạy tôi, làm người là phải thật và phải chính. Anh Phong có hỏi tôi làm sao có duyên với Việt Nam thì chính từ chùa này, cũng chính từ trái tim tôi ". Xem ảnh anh Cao đi giảng kinh nghiệm điền dã về Việt Nam tại nhiều trường Đại Học Đài Loan, Trường Trung Sơn, Trung Quốc, hoặc hợp tác khai thác những thư tịch cổ, sách thuốc Việt Nam với các giáo sư Nhật, Mỹ, Hàn quốc, tôi thấy buồn. Ông Nguyễn Tuấn Cương, Viện trưởng Viện Hán Nôm Việt đánh giá: " Sưu tầm của ông Hứa Xán Hoàng vượt xa tất cả những tài liệu có trong thư viện Yenching của Đại học Harvard, Học viện Viễn Đông của Pháp, Toyo Bunko của Nhật, Đại học Leiden của Hà Lan cộng lại." Chính phủ Việt Nam có nên tặng Hứa Xán Hoàng một chiếc huy chương Lao động cho 20 năm đẹp nhất cuộc đời ông đã âm thầm hy sinh cho chúng ta? Thời gian, giặc giã, con người, thành kiến và dốt nát đã triệt phá gần hết kho tàng văn hóa của tiền nhân, mà ngay thời cận đại chúng ta cũng đã mất nhiều. Việt Nam 200 trăm năm trước tưởng chừng là một ốc đảo thanh bình, cuộc nội chiến Nguyễn –Tây Sơn đang dần dần lành vết thương, cũng không thoát được cuộc lưỡi hái của thần chết, dịch bệnh. Chiến tranh, bệnh dịch luôn là một phần của trào lưu quốc tế, liên kết Ấn Độ, Trung Hoa, Pháp, Việt Nam với cả những hòn đảo xa xôi giữa đại dương như vùng biển Caribbean. Ngày nay toàn cầu hóa làm dịch đi nhanh hơn, chúng ta đang tập trung tuyên truyền 'thành tích’ ghi điểm cho quan chức, rồi nhà nhà 'thi đua từ thiện', mà quên phần mất mát, đau thương? Nguyễn Du ra đi để lại câu giã biệt “Ba trăm năm nữa ai người khóc Tố Như?“ Câu chuyện anh Hứa Xán Hoàng sưu tầm sách, thư tịch cổ Việt Nam trong lặng lẽ cũng như vậy. Ngày mai, ai là người khóc cho chúng ta? Albert Camus viết ‘Dịch hạch’, tác phẩm ghi lại một thời đen tối của châu Âu giữa thế kỷ 20, giờ đây có ai ở Việt Nam cầm bút để ghi lại nỗi đau nhân loại ngày hôm nay? Tôi chỉ hỏi, các bạn tìm câu trả lời. Bài viết thể hiện quan điểm của ông Phạm Cao Phong, nhà báo tự do tại Paris, Pháp.	Hiện nay, cả nhân loại chúng ta đang đau đầu đối phó với dịch bệnh virus corona.	Về dịch bệnh thời vua Gia Long và cái chết của thi hào Nguyễn Du
Ông Nguyễn Đức Chung (trái) trong một lễ ký kết hợp đồng hợp tác với đối tác nước ngoài hôm 26/10/2019, khi ông còn là Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Hôm 03/12/2020, một bản tin trên trang Báo điện tử của đảng Cộng sản Việt Nam đưa tin cho hay tại một phiên họp của Ủy ban Kiểm tra Trung ương do Chủ nhiệm cơ quan quyền lực này, ông Trần Cẩm Tú, chủ trì trong hai ngày 01 và 02/12 tại Hà Nội, Ủy ban đã xem xét các hành vi sai phạm của ông Nguyễn Đức Chung. Bản tin cho biết ý kiến của Ủy ban kỷ luật với ông Chung, người có cương vị Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Phó Bí thư Thành ủy, nguyên Bí thư Ban cán sự đảng, nguyên Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội, mà hiện đang bị khởi tố, tạm giam và đình chỉ sinh hoạt đảng: "Uỷ ban Kiểm tra Trung ương nhận thấy: ông Nguyễn Đức Chung đã vi phạm rất nghiêm trọng quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước về bảo vệ bí mật nhà nước, vi phạm quy định về những điều đảng viên không được làm, ảnh hưởng xấu đến uy tín của tổ chức đảng và cá nhân. "Căn cứ quy định của Đảng về xử lý kỷ luật đảng viên, UBKT Trung ương đề nghị Bộ Chính trị, Ban Chấp hành Trung ương xem xét khai trừ ông Nguyễn Đức Chung ra khỏi Đảng." Sắp ‘xử kín’ Tướng Nguyễn Đức Chung Thấy gì về chính trị VN qua vụ Tướng Chung bị truy tố? Công an đề nghị truy tố ông Nguyễn Đức Chung về tội 'chiếm đoạt tài liệu mật' Đề nghị truy tố 'anh hùng công an' Phan Văn Vĩnh Bản tin nhắc lại việc ông Nguyễn Đức Chung, 53 tuổi, đã bị Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao của Việt Nam truy tố về tội "Chiếm đoạt tài liệu bí mật nhà nước với khung hình phạt 10-15 năm tù, theo khoản 3 điều 337 Bộ luật hình sự 2015" và nhấn mạnh vụ án ông Chung, cùng với ba bị can khác cùng vụ, sẽ được "xét xử kín" vào ngày 11/12. "Ngoài vụ án này, ông Chung còn bị điều tra trách nhiệm liên quan vụ án xảy ra tại Nhật Cường; vi phạm quy định về quản lý sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí xảy ra tại UBND Hà Nội và các đơn vị liên quan," báo điện tử của ĐCSVN cho biết thêm. Khi các quyền lực "đụng" nhau và ai phải chịu? Ông Nguyễn Đức Chung ghi dấu ấn khi xuống xã Đồng Tâm và đối thoại với người dân địa phương hôm 22/04/2017 Từ Sài Gòn, Luật sư Trần Quốc Thuận, nguyên Phó Chủ nhiệm Thường trực Văn phòng Quốc hội Việt Nam bình luận với BBC News Tiếng Việt: "Tôi nghĩ ở đây có những biểu hiện bề nổi, cũng như bề chìm của một thực tế, bởi vì tôi đơn cử vụ việc liên quan cơ khí điện máy "ở trong nhà", rồi sau nó trở thành vụ án như thế, thì thấy rằng những người đang có quyền lực, nhất là ở ngành này, có thể họ sử dụng tất cả quyền lực, quan hệ mà họ có được để bảo vệ cho mình. "Chính vì thế nó đã phức tạp lại càng trở nên phức tạp và đó là một thực tế và thực tế đó đang diễn ra không chỉ ở Hà Nội với ông Nguyễn Đức Chung mà nó còn diễn ra ở nhiều nơi khác, và nó đã trở thành một nguyên nhân phổ biến của những nguyên nhân mà nhiều vụ án làm và xử lý không đến nơi, đến chốn, thiếu minh bạch, công khai và triệt để. "Nhân đây, tôi thấy cần nói thêm là có rất nhiều vụ, trong đó có các vị này vị nọ trong ngành này và cả ở những ngành khác, là cán bộ, quan chức cấp cao hay khá cao, mà từ đầu khóa XI của Ban chấp hành TƯ đảng không giải quyết, mà bây giờ tới cuối khóa XII, khi sắp mãn khóa mới đưa ra giải quyết. "Vậy thì trách nhiệm của những người xử lý từ khóa XI, rồi từ đầu khóa XII đến giờ thì ở đâu? Mấy vị đó ở đâu mà không giải quyết, để đến mức bây giờ nhiều vụ người ta nói đến sát đại hội mới cho nó bùng lên, như vụ ông Nguyễn Đức Chung, vụ ông Nguyễn Văn Bình v.v..., đó theo tôi là những câu chuyện mà người ta vẫn hô khẩu hiệu là "làm cho không lọt người, lọt tội, làm cho kịp thời". "Những khẩu hiệu đó rất hay, nhưng rõ ràng là chiến dịch mà bà con gọi là "củi lửa, đốt lò" đó làm chưa đến nơi, đến chốn và rõ ràng như tôi nói, đó là một cơ chế, thể chế mà ở đâu cũng thấy có quyền lực, nhưng lại không xử lý đến nơi đến chốn, và qua những hiện tượng đã thấy mấy năm qua là đôi khi các quyền lực đó đụng nhau và dẫn đến những hậu quả lớn mà nhân dân phải chịu, thậm chí đất nước này phải chịu và một số ngành nào đó bị ảnh hưởng uy tín và cũng phải chịu." Ông Nguyễn Đức Chung (bìa phải) tháp tùng Thủ tướng Chính phủ Việt Nam Nguyến Xuân Phúc trong một sự kiện văn hóa đầu tháng 02/2016 tại Hà Nội Từ Đại học Quốc gia Hà Nội, nhà nghiên cứu Lê Văn Sinh bình luận thêm: "Thời gian qua, nhiều tướng lĩnh và sĩ quan cao cấp của Bộ Công an (nhiều tướng lĩnh được vinh danh Anh hùng lực lượng vũ trang), cùng nhiều quan chức gốc ngành này, bị truy tố và phạt tù. "Người thì phạm tội tham nhũng, người phạm tội chiếm đoạt bí mật quốc gia, người thì bảo kê băng nhóm xã hội đen, bảo kê đường dây đánh bạc, v.v. "Đó là thực trạng đau xót, làm mất đi sức mạnh và tính liêm chính của lực lượng được ví như " thanh kiểm và lá chắn " bảo vệ sự tôn nghiêm của pháp luật. "Tôi cho rằng, khi tội phạm lan rộng tới lực lượng này thì đó là mối hiểm họa từ chính nội bộ của một thể chế chính trị." Từ Hà Nội, ông Nguyễn Hữu Vinh, cựu Thiếu tá an ninh từng nhiều năm làm việc trong ngành Công an Việt Nam bình luận: "Việc nhiều sĩ quan cao cấp thuộc ngành Công an Việt Nam bị xử lý dưới nhiều hình thức trong thời gian qua, trước hết đó là hậu quả của việc họ có quyền lực quá lớn, trong một hệ thống được trao quyền lực quá nhiều. "Trong khi ngược lại, từ năng lực chuyên môn cho tới đời sống văn hóa tinh thần, nền tảng đạo đức thì họ lại thiếu, ít được trau dồi, rèn dũa, hoặc chỉ được "giáo dục" theo những cách nặng tính hình thức. "Thực trạng đó được thể hiện sống động hàng ngày, người dân đều biết, nhưng báo chí hầu như không (được hay không dám) đả động tới. Ông Nguyễn Đức Chung tham dự một sự kiện kinh tế đối ngoại tại Đại sứ quán Pháp ở Hà Nội hôm 16/7/2019 Ông Lê Quốc Quân, một luật sư về nhân quyền, nêu quan điểm của ông về vấn đề này: "Theo tôi thì tội phạm tham nhũng ở Việt Nam là rất lớn, bất kể ngành nào, cấp nào. Trong ngành công an càng lớn vì họ sống trong tội phạm, sống với tội phạm và giải quyết các vấn đề của tội phạm cho nên rất nhiều người nhúng chàm, bất kể to hay nhỏ. "Trong thời gian gần đây thì có chiến dịch "đốt lò" và có vẻ như Trung ương làm mạnh về tội phạm tham nhũng cho nên nhiều sỹ quan cấp cao của ngành Công an và có gốc đến từ ngành này bị xử lý kỷ luật là đương nhiên. "Điều cần rút ra ở đây là cơ chế kiểm soát quyền lực và phải minh bạch hoá và pháp luật phải nghiêm minh với tất cả mọi người. Đối với quan chức chế độ này thì với tình hình và bản chất chế độ, thể chế như hiện nay, thì cứ đánh đâu là trúng đó thôi, không riêng ngành nào."	Cựu Chủ tịch Ủy ban Nhân dân TP Hà Nội, Thiếu tướng Nguyễn Đức Chung vừa bị Ủy ban Kiểm tra Trung ương của đảng Cộng sản Việt Nam đề nghị lên Bộ Chính trị của đảng này để khai trừ tư cách đảng viên, theo truyền thông chính thống Việt Nam hôm thứ Năm.	Vụ án Nguyễn Đức Chung: Bài học cho các quan chức Việt Nam?
Tôi đặc biệt chú ý đến hai quan điểm đối lập giữa một số chuyên gia Mỹ gốc Việt có thể coi như đại diện cho hai phe "chống Trump" và "bênh Trump" (tôi không dùng từ "cuồng Trump" như được sử dụng trong dư luận). Nhân danh một cử tri Độc lập từ khi trở thành công dân Mỹ đã 37 năm qua, với kinh nghiệm làm việc với các nhà làm chính sách thuộc cả hai đảng Cộng hòa và Dân chủ, tôi cũng muốn đóng góp một vài nhận định vào cuộc tranh luận này. Tôi luôn luôn cân nhắc việc chọn lựa các ứng cử viên theo tiêu chuẩn lợi ích của nước Mỹ và cộng đồng Mỹ gốc Việt. Tôi có thể sai, nhưng mọi ý kiến của tôi đều được căn cứ vào những sự kiện cụ thể chứ không do suy đoán hay lời đồn đại. Vì tuổi tác và sức khỏe, hiển nhiên là tôi không còn ham muốn gì về danh phận hay lợi lộc. Theo tinh thần dân chủ, tôi tôn trọng mọi quan điểm khác biệt và cũng mong quan điểm của mình được tôn trọng. Cuộc tranh luận đề cập đến nhiều vấn đề phong cách cá nhân, chính sách và thành tích của Tổng thống Donald Trump, nhưng ở đây tôi chỉ muốn nêu lên một số nhận xét chủ yếu dưới nhãn quan của một công dân Mỹ gốc Việt. Bầu cử giữa kỳ Mỹ và cử tri gốc Việt Chiến thuật tấn công truyền thông của Trump Người Việt San Jose có thể mất ghế Khu vực 7 ‘Đừng nghe Trump nói, hãy nhìn những gì Trump làm’ Đời sống cá nhân Tôi nghĩ không nên chú ý đến đời sống cá nhân của ông Trump trong quá khứ mà chỉ nên quan tâm đến lề lối làm việc của ông trong tư cách tổng thống của cường quốc số một trên thế giới. Tổng thống Trump đã cho thấy ông thường có những lời tuyên bố không đúng sự thật, những phát biểu thiếu thận trọng và hành động không thích hợp về ngoại giao, những lời chỉ trích sống sượng không chỉ đối với các đối thủ chính trị mà ngay cả với những người từng hợp tác với ông. Ông là vị Tổng thống có nhiều cộng sự viên cao cấp nhất bị sa thải hay từ chức chỉ sau một thời gian ngắn ở tòa Bạch Ốc, thậm chí đã có sự tiết lộ là có âm mưu nội bộ muốn loại bỏ ông. Nhiều đảng viên Cộng hòa bất đồng ý với ông. Hai bình luận gia bảo thủ nổi tiếng của Đảng Cộng hòa là George Will và Max Boot cũng công khai phủ nhận sự lãnh đạo của ông. Ông đã tỏ ra kỳ thị chủng tộc, tôn vinh người da trắng (white supremacist.) Chính sách kinh tế và đối nội Về đối nội, Tổng thống Trump được phe Cộng hòa ca ngợi đặc biệt về hai thành tích là tăng trưởng kinh tế và gia tăng số công ăn việc làm. Quả thật trong gần hai năm qua, GDP đã tăng liên tiếp đến 4.2% trong quý hai năm nay, tỉ lệ thất nghiệp 3.7% thấp nhất trong 18 năm và thị trường chứng khoán vọt lên tới 27,000 của chỉ số Dow Jones. Phe Dân chủ thì cho hay kinh tế Mỹ đã vững mạnh từ thời Tổng thống Clinton cho tới cuối thời Tổng thống Obama, và tỉ lệ thất nghiệp thời Obama đã giảm xuống 4.8% (thấp nhất trong một thập niên) khi trao quyền cho Trump đầu năm 2017. Dù sao cũng phải khách quan công nhận rằng thành tích tăng trưởng kinh tế của Trump ấn tượng hơn thời Obama. Thành quả tốt đẹp ấy có được là nhờ chính sách giảm thuế của Trump. Tuy nhiên, mức giảm thuế quá lớn cho người giàu lại dẫn đến hậu quả nghiêm trọng là thâm hụt ngân quỹ khiến tăng trưởng kinh tế không sao bù đắp nổi các gia tăng chi tiêu của chính phủ về nhu cầu quốc phòng, trả tiền lời các món nợ của chính phủ, và các chi phí cao về phúc lợi xã hội và bảo hiểm y tế cho người già. Nợ công vì vậy đã tăng lên gần 21 ngàn tỉ đô-la và sẽ tiếp tục tăng tới 33 ngàn tỉ trong 10 năm tới. Để giải quyết nạn thiếu hụt ngân sách, nếu không tăng thuế nhà giàu thì chính phủ phải cắt giảm các khoản trợ cắp về y tế, xã hội. Đây không phải là lời hù dọa vô trách nhiệm đối với người nghèo mà chính là biện pháp khó tránh được đề nghị bởi một vị tiến sĩ kinh tế trong nhóm tham mưu của chính phủ Trump. Đạo Luật Bảo hiểm Y tế Khả hữu (Affordable Care Act), thường được gọi là Obamacare, bị TT Trump chê là tốn kém cần phải được thay thế bằng một đạo luật khác đã được bàn cãi hơn một năm qua mà vẫn chưa được Quốc hội chấp thuận mặc dù đa số dân biểu thuộc Đảng CH. Obamacare vì vậy vẫn còn tồn tại. Chính sách đối ngoại, Trung Quốc và Việt Nam Về đối ngoại, tôi sẽ chỉ bàn về chính sách của Tổng thống Trump đối với Trung Quốc trong tương quan với Việt Nam, vì đây là vấn đề quan tâm lớn nhất hiện nay của tất cả mọi người Việt yêu nước ở trong và ngoài nước. Do quyết tâm của Tổng thống Trump ngăn chặn tham vọng bành trướng của Trung Quốc khởi sự từ Biển Đông và các nước Đông Nam Á, đại đa số người Việt yêu nước đều đặt niềm tin cậy vào vị Tổng thống sừng sỏ nhất của Hoa Kỳ như một vị cứu tinh của dân tộc Việt Nam trước hiểm họa Trung Quốc và chế độ độc tài công sản Việt Nam. Tôi cũng mừng thấy Hoa Kỳ có một nhà lãnh đạo dũng mãnh chống lại mọi thủ đoạn bất chính của Trung Quốc và có khả năng giúp cho Việt Nam "thoát Trung" và "thoát Cộng." Tuy nhiên, với những bài học đau thương của cả hai dân tộc Việt và Mỹ trong cuộc chiến tranh chống cộng sản trên dưới nửa thế kỷ trước, tôi thấy chúng ta cần tỉnh táo và thận trọng theo dõi các biến chuyển của thời cuộc, đặc biệt trong quan hệ Mỹ-Việt-Trung, để có thể lấy những quyết định sáng suốt và thích hợp. Tôi rất mong sẽ có dịp viết về vấn đề này một cách đầy đủ hơn. Vấn đề trước mắt hiện nay là cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 6/11, vì vậy tôi sẽ chỉ trình bày tóm lược một số ý kiến để quý vị cử tri xem xét và bỏ phiếu bằng lý trí thay vì bằng định kiến hay cảm tính. Trước hết, không phải chỉ có Tổng thống Trump và đảng Cộng hòa mới thật sự chống Trung Quốc và có khả năng giúp cho dân tộc Việt Nam chống chế độ độc tài CSVN. Vấn đề không đơn giản như vậy. Dù Cộng hòa hay Dân chủ lên cầm quyền, đảng nào cũng đặt lợi ích quốc gia lên trên hết. Cả hai đảng đều theo đuổi một mục tiêu tối hậu nhưng có những cách tiếp cận khác nhau. Chúng ta nên nhớ là chính sách "Xoay trục sang Á châu" là quyết định chiến lược của Obama và Hillary (thật ra là do Hillary trình bày trong bài "America's Pacific Century" trên tờ Foreign Policy, tháng 12, 2011). Cũng không nên quên là trong phiên họp của ASEAN Regional Forum ở Hà Nội năm 2010, Ngoại trưởng Hillary đã nhấn mạnh vào quyền lợi cốt lõi của Mỹ ở Biển Đông và sẵn sàng giúp các nước ĐNÁ giải quyết hòa bình với Trung Quốc về tranh chấp chủ quyển biển đảo. Điều đó đã khiến Ngoại trưởng Trung Quốc tức giận bỏ phòng họp ra ngoài với lời đe dọa các nước ASEAN "Quý vị nên nhớ rằng Trung Quốc là nước lớn còn quý vị là những nước nhỏ." Hillary Clinton cũng là người có sáng kiến thành lập Regional Mekong Initiative (RMI) nhằm hỗ trợ các nước hạ nguồn sông Mekong đối phó với kế hoạch hiểm độc của Trung Quốc trong việc kiểm soát và khống chế môi trường sinh sống của những nước này (đặc biệt là cứu đồng bằng sông Cửu Long ở cuối nguồn) bằng những con đập thủy điện ở thượng nguồn. Hiệp ước Đối tác Xuyên Thái Bình Dương (TransPacific Partnership - TPP) là một thỏa ước thương mại gồm 12 quốc gia thành viên mà Mỹ, Nhật, Úc, Canada, Singapore là thành phần chủ chốt mất nhiều năm làm việc để thành lập nhằm ngăn chặn ảnh hưởng của Trung Quốc. TPP đang ở vào thời điểm kết thúc việc ký kết năm 2017 thì Hoa Kỳ quyết định rút tên ra khỏi khối liên minh kinh tế, tài chính này. Các nước đều hiểu lý do chính chỉ là vì Tổng thống Trump không muốn tiếp nối bất cứ một công trình quan trọng nào của Tổng thống Obama. Sự vắng mặt của Hoa Kỳ và sự thất bại của TPP là cơ hội cho Trung Quốc "bất chiến tự nhiên thành", và Bắc Kinh đã mau chóng củng cố Ngân Hàng Đầu tư Hạ tầng Á châu (AIIB) bằng cách thu hút thêm được các nước thành viên của TPP, đồng thời hoàn tất Sáng Kiến Một Vành Đai, Một Con Đường (One Belt One Road Initiative) trong khu vực này. Một hậu quả tiêu cực do quyết định của Trump rút khỏi TPP là các quốc gia Á châu-Thái Bình Dương càng mất tin tưởng vào sự lãnh đạo và cam kết của Mỹ. Trump đang xúc tiến dự án thành lập một hình thức thay thế cho TPP nhưng cái hại cũng đã xảy ra rồi. Còn mấy điểm quan trọng khác tôi sẽ phải trình bày đầy đủ hơn vào một dịp khác, như cuộc chiến thương mại đang diễn ra trong giai đoạn "nắn gân nhau" giữa Mỹ và Trung Quốc, và cuôc điện đàm giữa Trump và Tâp Cận Bình ngày 1.11 vừa qua (mà Bắc Kinh nói là do Trump đề nghị) nhằm chuẩn bị cho cuộc gặp tay đôi nhân kỳ họp thượng đỉnh của G-20 ở Argentina vào cuối tháng 11 này. Không thấy có thông báo gì về nội dung và kết quả cuộc điện đàm thượng đỉnh này ngoại trừ một mẩu tin Twitter của ông Trump cho biết là "cuộc đối thoại khá lâu và tích cực" Ông cho biết thêm là "Các cuộc thảo luận diễn ra tốt đẹp. Chúng tôi đang lên kế hoạch cho nhiều cuộc gặp tại G-20 ở Argentina" Theo Wall Street Journal, có hai nguồn tin giấu tên cho rằng chương trình nghị sự giữa ông Trump và ông Tập có thể không đề cập đàm phán thương mại để tăng khả năng đạt được thỏa thuận song phương về những vấn đề khác. Tôi cầu mong hai lãnh đạo chính trị kinh doanh này sẽ không thỏa thuận trao đổi điều gì có hại cho đất nước và dân tộc Việt Nam. Trở lại cuộc bầu cử Quốc Hội 6/11, chính quyền Trump đang nắm trọn cả ba ngành hành pháp, lập pháp và tư pháp. Nền dân chủ Mỹ đang lâm vào tình trạng thiếu "checks and balances" trong lúc thế giới đang cần có sự quân bình quyền lực, tránh những quyết định độc đoán của một cá nhân hay một đảng. Chúc quý độc giả quyết định sáng suốt trong ngày bỏ phiếu. --- Bản Tin Fast Checker sưu tầm được 6,420 lời tuyên bố sai lầm hay làm lạc hướng dư luận của Tổng thống Trump trong 649 ngày, tính đến 30/10/2018. (Xem Meg Kelly, Washington Post, Nov.2, 2018). *Bài viết thể hiện quan điểm riêng của tác giả Lê Xuân Khoa, nguyên Giáo sư Thỉnh giảng Trường Cao học Nghiên cứu Quốc tế (SAIS), Đại học Johns Hopkins, nguyên chủ tịch Trung Tâm Tác vụ Đông Nam Á (SEARAC). Ban biên tập BBC Tiếng Việt luôn đón nhận các ý kiến khác nhau về các đảng phái Cộng hoà, Dân chủ hoặc xu hướng độc lập tại Mỹ trước và sau bầu cử giữa kỳ tại Mỹ.	Trong cuộc tranh luận về lá phiếu cử tri nên dành cho ứng cử viên Cộng hòa hay Dân chủ vào ngày bầu cử giữa nhiệm kỳ 6/11/2018, vai trò của Tổng thống Donald Trump là đề tài được phân tích và đánh giá sôi nổi nhất.	Suy nghĩ về cuộc bầu cử 6/11
Có ý kiến nói thủy điện làm nông dân mất nước tưới tiêu trong mùa khô. Trao đổi với BBC hôm 09/01/2015, nhà nghiên cứu chính sách công Phạm Quý Thọ từ Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho rằng Việt Nam hiện đang phải 'trả giá' trong lĩnh vực năng lượng do việc 'tăng trưởng nóng' từ phát triển 'tùy tiện' các dự án thủy điện, thủy lợi trong cả nước nhiều năm qua. "Đây là một vấn đề rất là lớn, thậm chí Quốc hội đã nhiều lần chất vấn Chính phủ về vấn đề này," ông Thọ nói. "Đây là một món nợ lớn của Chính phủ đối với Quốc hội và đối với nhân dân về thủy lợi và thủy điện. "Vì người ta đã thấy rất nhiều công trình thủy lợi, thủy điện đang có những ảnh hưởng rất xấu về môi trường, dân sinh, rồi về sản xuất nông nghiệp và lâm nghiệp. "Vì sao lại có vấn đề này? Theo chúng tôi là đã có một thời gian chúng ta tăng trưởng nóng. Tức là tất cả nhà nhà làm thủy điện, người người làm thủy điện. "Cho nên ai chạy được các dự án cấp trung ương thì chạy ra trung ương, còn ai mà làm dự án cấp địa phương thì làm cấp địa phương mà không có những tính toán kỹ lưỡng về môi trường, rồi về nhân sinh cũng như rất nhiều vấn đề khác. "Cho đến nay rất nhiều công trình vẫn còn bỏ hoang và có những cái đương xây dở dang thì xuống cấp nghiêm trọng. Đây là một vấn đề rất lớn mà có lẽ nó để lại hậu quả không chỉ trong độ mấy năm, mà có lẽ là một thời kỳ dài nữa, kinh tế cũng như xã hội Việt Nam là phải chịu hậu quả này." Phó Giáo sư Thọ cho rằng có ba cơ quan phải chịu trách nhiệm chính đối với các dự án vốn gây xáo trộn dân sinh, phá hoại môi trường và để lại nhiều hậu quả kinh tế, xã hội nghiêm trọng. "Thế còn trách nhiệm là ai thì hiện nay có mấy cơ quan chịu trách nhiệm, mà người ta đương đưa ra. Trước hết là người ta nói đến Bộ Công thương, mà trực tiếp ông Bộ trưởng đấy phải giải trình. "Thứ hai là Bộ Nông nghiệp, bởi vì trong đền bù thì nó liên quan đến đất lâm nghiệp rồi đất rừng, tái tạo lại nhưng rồi cũng không làm. "Thứ ba nữa là các Ủy ban Nhân dân các cấp có lẽ là vì quyền lợi của địa phương mà người ta cũng cấp phép rất nhiều, đặc biệt là những nơi có những độ dốc lớn thí dụ như là miền Trung, thí dụ như là miền Bắc Việt Nam, hoặc thậm chí là vùng Tây Nguyên. "Rồi người ta nói đến những vấn đề xã hội, cái tác động vấn đề xã hội, đặc biệt là vấn đề dân sinh, các dự án này không làm thỏa đáng cái đền bù cho người dân... như cơ sở vật chất. "Thậm chí những dự án lớn như Thủy điện Lai Châu của nhà nước tập trung như thế nhưng cũng không làm cho người dân yên tâm, mà đến nay rất nhiều dự án vẫn chưa hoàn chỉnh," chuyên gia về hoạch định chính sách công nói với BBC. Nhà nghiên cứu cho rằng nạn phát triển tràn lan thủy điện 'bằng mọi giá' xuất phát một phần từ bệnh thành tích, từ cơn đua xin dự án mà trong đó có nhiều liên hệ tới các lợi ích nhóm. Trong cuộc trao đổi với BBC hôm 09/01/2015, PGS. TS. Phạm Quý Thọ cũng bình luận về các bài học về hoạch định, thực hiện chính sách mà trước mắt để giải quyết hậu quả và về lâu dài là để tránh lặp lại các cách làm không tốt. 'Giải quyết hậu quả' Hôm thứ Sáu, một nhà nghiên cứu khác từ Liên hiệp các Hội Khoa học, Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) nói với BBC về việc cần làm gì để khắc phục hậu quả và ngăn ngừa lặp lại những 'sai lầm' trong các dự án thủy điện, thủy lợi như vừa qua. Nhấn mạnh với BBC hôm 09/1 về vai trò đi liền với trách nhiệm của nhà nước ở trung ương và các chính quyền địa phương trong giải quyết hậu quả các dự án năng lượng, thủy điện, thủy lợi, Tiến sỹ Trần Tuấn, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu, Đào tạo về Phát triển Cộng đồng (RTCCD), nói: "Đã có chữ nhà nước tham gia vào thì vấn đề an sinh xã hội phải được đặt ra, để về sau này chúng tôi cho rằng phải tiến đến một vấn đề về luật, để đảm bảo đưa vào một cách chặt chẽ. "Nhưng rõ ràng rằng khi người dân bị ảnh hưởng, nhất là các đối tượng bị ảnh hưởng trong dự án như thế thì dự án đó phải có trách nhiệm đóng góp cho quỹ An sinh Xã hội để đảm bảo cho người dân khi sinh kế sau này bị ảnh hưởng, thì Nhà nước phải lấy nguồn đã đóng của dự án (chi) cho vấn đề an sinh xã hội đó để đảm bảo vấn đề đời sống của người dân. "Như thế là có thể là về mặt chính sách trong thời gian tới đây là bắt buộc các dự án phải có một khoản kinh phí ban đầu đóng vào quỹ An sinh Xã hội, để đảm bảo cho các đối tượng người dân bị mất đất đai. Và tôi nghĩ rằng nếu mà làm được như thế thì có thể giảm thiểu được cái phần gọi là ảnh hưởng tiêu cực đến đời sống của người dân khi mà các dự án triển khai, đặc biệt là các dự án tư nhân." Vụ vỡ Đập thủy điện Ia Krêl 2 gây 'hậu quả nghiêm trọng' với dân và kinh tế địa phương, theo báo Việt Nam. Về trách nhiệm của các nhà đầu tư với các địa phương nếu và khi gây ra, để lại các hậu quả từ các dự án năng lượng, thủy điện, thủy lợi v.v..., nhà nghiên cứu chính sách cộng đồng nêu quan điểm: "Khi họ dừng dự án, thậm chí khi họ phá sản đi nữa, thì cái để lại hậu quả là vấn đề môi trường... Và cái môi trường ảnh hưởng trực tiếp ngay là các địa phương mà nơi có dự án. "Thế thì đây là một vấn đề thể hiện rằng trong thời gian vừa qua, các dự án đã làm, chúng ta không có được một cái đánh giá tiền khả thi đúng nghĩa, tức là một cách khách quan và khoa học. "Đồng thời giữa các bên tham gia, trong đó kể cả chính quyền địa phương, một là có thể thiếu hiểu biết, do thiếu hiểu biết, hai là không được thông tin một cách đầy đủ, về tính trước những rủi ro có thể xảy ra đối với dự án trong trường hợp đó." Theo nhà nghiên cứu chính sách cộng đồng này, hiện Việt Nam cần phải đồng thời giải hai bài toán. Đó là làm gì với những dự án tương lai và giải quyết hậu quả những dự án đã có. Ông Tuấn nói: "Thế thì những cái trong tương lai, chúng ta chắc chắn phải khép chặt vào những quy định khi đánh giá tiền khả thi và vấn đề minh bạch và giải trình các trách nhiệm giữa các bên, tất cả các bên tham gia. "Thì đó là một vấn đề, nhưng còn những dự án đã xảy ra rồi và để lại hậu quả hiện nay, vấn đề giải quyết nó như thế nào? Thì tôi nghĩ rằng đây thực ra là một vấn đề không ai mong muốn. "Nhưng để giải quyết nó bây giờ quả thực rằng là khi mà nhà đầu tư rút đi rồi và trước đó không có những các chế tài để buộc họ phải giải quyết những vấn đề môi trường, thì bây giờ bài toán còn lại rõ ràng là chính quyền phải chịu trách nhiệm. "Tức là chính quyền ở đây là bản thân chính quyền địa phương và chính quyền trung ương, đây chúng tôi nghĩ thực ra là vấn đề không mong muốn nhưng nó phải được xem xét, phân tích và nó là bài học cay đắng," Tiến sỹ Trần Tuấn nói với BBC. 'Cái nhìn hạn hẹp' 'Tạp chí The Economist của Anh vào hôm 9/01 có bài bàn về thủy điện ở Việt Nam. Bài báo cho hay vào năm 2013 Quốc hội nói có 268 dự án thủy điện đang được vận hành với 205 dự án nữa dự kiến sẽ hoạt động vào năm 2017. "Tuy nhiên cơn sốt thủy điện có cái giá phải trả. Sông và rừng già đã bị tàn phá, và hàng chục ngàn dân làng, thường là người dân tộc thiểu số phải di dời. Nhiều người đã được tái định cư trên đất nghèo. Những người ở lại có nguy cơ lũ quét gây ra bởi công nghệ đập yếu kém và giám sát không đầy đủ. Trung tâm Phát triển Sáng tạo Xanh, một nhóm môi trường tại Hà Nội, cho biết việc xây dựng đập kém chất lượng không phải là hiếm và các nhà thi công xây dựng không đếm xỉa gì tới câu hỏi liệu dự án của họ có thể gây tác động dẫn tới động đất hay không." Bài báo cho biết nhiều công ty thủy điện này được sở hữu bởi hoặc liên kết với Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), doanh nghiệp nhà nước thua lỗ nhưng làm ăn độc quyền. "Bởi vì thủy điện là nguồn điện rẻ nhất của Việt Nam, EVN quả quyết rằng đầu tư vào việc đánh giá các biện pháp an toàn cho đập sẽ tiếp tục làm yếu vị thế tài chính của mình. Thực tế là, mặc dù đánh giá ảnh hưởng môi trường có tác động đối với các dự án thủy điện là việc bắt buộc, việc đánh giá này không bao giờ được công bố, theo Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP). "Một vấn đề là khi các quan chức có quyền lợi trong các dự án thủy điện là họ đặt công suất phát điện lên trên nhu cầu quản lý nước vì lợi ích và sự an toàn của người dân địa phương. Các công ty thủy điện muốn giữ hồ trữ nước của họ càng đầy càng tốt để tạo ra càng nhiều điện trong bối cảnh sông ngòi của Việt Nam cho phép. "Nhưng cái nhìn hạn hẹp đó có thể làm nông dân mất nước tưới tiêu trong mùa khô. Và khi mưa lớn vào mùa hè và mùa thu, nước lũ tràn tường đập mà không hề có cảnh báo hoặc cảnh báo rất ít. Khi đập bị vỡ vào tháng Tám ở tỉnh Gia Lai, một dân làng nói với báo Thanh Niên rằng tiếng ồn và sự hoảng loạn chẳng khác gì những đợt ném bom từ thời chiến tranh", báo The Economist cho hay.	Giải quyết hậu quả của các dự án thủy điện với nông nghiệp, nông dân và nông thôn đang là 'món nợ' của nhà nước với dân, theo chuyên gia chính sách từ Việt Nam.	'Thủy điện VN là món nợ lớn với dân'
(Ảnh: Akam Shex Hadi) Trong khi chiến binh Nhà nước Hồi giáo (IS) tiếp tục tiến về Baghdad thì nghệ thuật đương đại ở nơi này có lẽ là điều cuối cùng phần lớn người dân Iraq nghĩ tới. Thế nhưng nhiều nghệ sĩ Iraq tài hoa vẫn bền gan sáng tác, bất chấp nạn đổ máu tràn lan trên đất nước kể từ những ngày dưới thời Saddam Hussein tới đây. Đó là điều tôi nhận thấy gần đây khi tôi thăm gian triển lãm quốc gia Iraq tại Venice Biennale lần thứ 56. Được Quỹ Ruya Văn hóa Đương đại Iraq tổ chức, cuộc triển lãm ở gian này do Philippe Van Cauteren phụ trách. Ông là giám đốc nghệ thuật của Bảo Tàng Nghệ Thuật Đương Đại ở Ghent. Để tìm chọn năm nghệ sĩ cho cuộc trưng bày, Van Cauteren đã đi khắp Mỹ, Bỉ, Thổ Nhĩ Kỳ, Anh và cả Iraq. Ở Iraq, ông nói với tôi là ông nhận thấy nghệ thuật đương đại bị cô lập bởi sự suy nghĩ hẹp hòi và bảo thủ. “Trong khi tìm hiểu, tôi bắt đầu tới gặp gỡ các nghệ sĩ ở Baghdad và thấy rằng phần lớn các sản phẩm nghệ thuật ở Iraq là những bức tranh nhẹ nhàng vui vẻ, chối bỏ thực tế khốc liệt đang diễn ra ở nước này,” ông giải thích. “Những họa sĩ này bị cuốn theo cái đẹp và nỗi hoài cổ. Nhưng theo góc nhìn của tôi thì các sản phẩm đó hết sức khô khan. Tôi không hiểu vì sao khi sống trong một đất nước phức tạp như Iraq mà lại thích vẽ hoa, sông Tigris hay đường phố Baghdad cho được. Tôi đi tìm khoảng 10% số nghệ sĩ có can đảm đề cập đến bối cảnh hiện thời.” Và vậy là những nghệ sĩ mà cuối cùng Van Cauteren lựa chọn cho cuộc triển lãm đều là những người có khả năng cho ra các tác phẩm khắc nghiệt, gai góc không thể quên. Ông gọi cuộc triển lãm là Vẻ đẹp Vô hình để gây sự chú ý rằng trên thực tế những tác phẩm này vượt ra ngoài tầm hiểu biết của giới Phương Tây, thậm chí cả với giới thạo tin. Loạt tranh mới đây của Haider Jabbar đi sâu vào những vụ Nhà nước Hồi giáo cắt đầu người (Ảnh của Haider Jabber) Ta hãy xem các tranh mầu nước ám ảnh và hãi hùng của họa sĩ trẻ tuổi Haider Jabbar, người sinh năm 1986. Các tranh vẽ dựa theo ký ức về những cảnh tượng khủng khiếp mà anh từng chứng kiến, với việc lột tả hàng loạt phần đầu của các thanh niên bị cắt đứt bêu cọc, đẫm máu, mà phần lớn họ đều bị bịt mắt. Mỗi tác phẩm thể hiện một nạn nhân khác nhau của cuộc giao tranh đã tàn phá Iraq trong những năm gần đây, và Jabbar có ý định vẽ 2000 bức như vậy. Được treo trên các tường của một tòa nhà từ Thế kỷ thứ 16 nguy nga đẹp đẽ nhìn xuống Grand Canal của Venice, các bức tranh trông ảm đạm và phi lý, và là lời thúc bách về việc cần có một giải pháp hòa bình cho cuộc xung đột Trung Đông. Mặc dù cuối cùng buộc phải rời khỏi quê nhà tới tỵ nạn ở Thổ Nhĩ Kỳ, nơi anh ở hiện nay, Jabbar đã quen thuộc với bản chất cuộc sống nghệ sĩ ở Iraq. “Để làm việc như một nghệ sĩ đương đại ở Iraq là chuyện không dễ dàng,” anh nói với tôi qua email. “Thách thức lớn nhất là làm sao để duy trì được cuộc sống.” Theo Jabbar, chỉ có vài nghệ sĩ với phong cách đột phá như vậy ở Baghdad, do vậy những cảnh tả thực như vậy là cực kỳ “hạn chế”. Baghdad chỉ có ba phòng tranh ‘sơ sài’ và không có tiền tài trợ cho nghệ sĩ đương đại, họ thường tụ họp nhau ở nhà riêng hoặc ở các quán cà phê ở thành phố. Một trung tâm nữa nơi họ tụ tập thảo luận là Viện Mỹ Thuật Baghdad, nhưng không khí trong trường hết sức cổ lỗ. Ở đây, người ta dạy kiến thức theo lối cũ kỹ cho các họa sĩ và nhà điêu khắc trẻ. Không được tiếp cận với các tạp chí nghệ thuật, các nghệ sĩ trẻ lướt YouTube và săn tìm thông tin trên mạng để cố theo kịp với sự phát triển của nghệ thuật đương đại ở các nơi khác trên thế giới. Nhưng họ vẫn cảm thấy mù thông tin. Akam Shex Hadi, Vô đề 2014-15 (Ảnh của Akam Shex Hadi) Đối với một khán giả Phương Tây, những tranh mầu nước của Jabbar khiến người ta nghĩ ngay đến nét vẽ đặc biệt của Marlene Dumas, nữ họa sĩ có tiếng người gốc Nam Phi. Thế nhưng Jabbar trước khi gặp được Van Cauteren thì chưa hề bao giờ được nghe tên, nói chi đến xem tác phẩm của bà. Triển lãm Vẻ đẹp Vô hình cũng trưng bày ảnh chụp của các nhiếp ảnh gia người Iraq. Trong loạt 28 ảnh trắng đen mới, được thực hiện đặc biệt để phục vụ gian trưng bày, Akam Shex Hadi, sinh năm 1985, thể hiện các hình chụp chân dung dân thường Iraq chạy nạn ở những nơi khác nhau. Trong mỗi ảnh lại có cả một dải vải đen ác hiểm trải loằng ngoằng, quấn quanh nhân vật trong ảnh như một nút thòng lọng. Theo Shex Hadi dải đen này tượng trưng cho cờ của tổ chức IS. Trưng bày tại triển lãm Venice Biennale là sự kiện quan trọng đối với các nghệ sĩ Iraq như Shex Hadi bởi vì nó đồng nghĩa với việc các tác phẩm của họ tìm đến được với một cộng đồng khán giả, điều không có ở nước họ. “Hoàn toàn không dễ dàng chút nào để sống với nghề nghệ sĩ ở Iraq,” anh nói với tôi, “bởi vì cái nhìn của người Iraq đối với nghệ thuật đương đại là còn hết sức sơ khai." "Thách thức khó nhất là nhận thức của công chúng; khán giả không hiểu nên hình như tác phẩm của tôi bị phủ nhận, hầu như không ai tán thưởng. Ở bất kỳ nước nào đang hứng chịu cuộc khủng hoảng như Iraq thì văn hoá và nghệ thuật phải chịu thiệt thòi nhất. Chỉ có nghệ sĩ mới quan tâm đến nghệ thuật." Baghdad những năm 50 (Ảnh của Latif al-Ani) Tất nhiên không phải bao giờ cũng vậy. Hãy cùng xem những hình ảnh tinh tế của Latif Al Ani, sinh năm 1932 và nổi tiếng là “cha đẻ của nhiếp ảnh Iraq”. Từ thời thập niên 1950-1960, ông đã là nhà nhiếp ảnh nghệ thuật thành công. Vào 1963, Al Ani đã có một cuộc triển lãm riêng của mình tại khắp nước Mỹ gồm 105 ảnh. Nhiều tác phẩm của ông ghi lại sự chuyển mình của Iraq từ thời giữa thế kỷ 19 sang hiện đại; một tấm hình đáng nhớ là một phụ nữ đẹp tuyệt trần đeo kính râm đứng mỉm cười bên quốc lộ trong khi một người chăn cừu già cỗi dắt một đàn cừu lớn đi ngang qua đó. Al Ani cũng tự hào dự với di sản cổ của đất nước, và nhiều ảnh của ông đã ghi lại được những công trình khảo cổ. Những ảnh này ngày nay lại cảm thấy quý giá hơn khi mà các chiến binh IS cướp bóc và phá hủy các công trường khảo cổ trên khắp vùng Trung Đông. “Những con người của các triều đại Sumer, Babylon cho đến Abbasid, tất cả các công trình và nghệ thuật mà họ sáng tạo ra khiến tôi thấy tự hào,” Al Ani nói trong mục giới thiệu triển lãm Vẻ đẹp Vô hình. “Iraq có một lịch sử đặc biệt. Các nền văn hoá này kế tiếp nhau, hết nền văn minh này đến nền văn minh khác, trên khắp đất nước Iraq, miền Bắc miền Nam….” Trước việc quân IS mở chiến dịch dữ dội, bảo tồn nghệ thuật cho Iraq đang đặt ra nhiều thách thức lớn. Tuy nhiên thật là phấn khích khi biết rằng các nghệ sĩ Iraq dũng cảm trưng bày tại Venice vẫn sẵn sàng chiến đấu vì nghệ thuật. Alastair Sooke là cây bút chuyên bình luận về nghệ thuật của báo Anh, The Daily Telegraph. Bài gốc tiếng Anh đã đăng trên BBC Culture	Gian Iraq tại triển lãm nghệ thuật Venice Biennale, Italy, năm nay với những tác phẩm nói về Nhà nước Hồi giáo (IS) đã không tránh né cuộc xung đột hiện tại. Alastair Sooke tìm hiểu.	IS và những ám ảnh hãi hùng ở Iraq
Brynne Gilmore và David Cichon là một cặp vợ chồng Canada-Đức hơn 30 tuổi, họ hiếm khi làm việc ở cùng một quốc gia. Ở một khía cạnh nào đó, với Brynne Gilmore và David Cichon, ở gần nhau là điều lạ hơn là ở xa nhau. Ngay cả khi sống ở Dublin, Ireland, nơi họ gặp nhau 6 năm trước khi còn là sinh viên mới tốt nghiệp, các chuyến đi nghiên cứu của họ thường xuyên đưa họ ra khỏi nước này. Cặp vợ chồng người Canada-Đức này vẫn xem Dublin là nơi ở của họ, mặc dù kể từ khi rời đi, họ đã sống ở nhiều quốc gia khác nhau. Cichon, một nhà nghiên cứu lao động làm việc về tiền lương cho công nhân may mặc, hiện đang ở Phnom Penh, Campuchia, mặc dù anh chuẩn bị quay trở lại Berlin. Gilmore, một nhà nghiên cứu về y tế toàn cầu, phân chia thời gian giữa thành phố Nairobi và Marsabit ở Kenya. Cả hai đều hơn 30 tuổi. Họ tự coi mình là người xây dựng nền tảng cho tương lai, điều này làm cho sự hy sinh trở nên đáng giá tại thời gian này. "Vì sao chúng tôi lại xa nhau nhiều, và vì sao chúng tôi lại đồng ý sống xa nhau, là vì chúng tôi thực sự cố gắng xây dựng sự nghiệp và thiết lập những gì chúng tôi có thể, trong khi chúng tôi có thể," Gilmore nói. Điều động viên họ là cả hai yêu thích công việc của mình và thấy công việc người kia có ý nghĩa. Và ở cùng một vị trí công việc đòi hỏi nhiều thời gian ở nước ngoài cũng có nghĩa là có rất ít cơ hội để giận dỗi nhau. Đồng thời, họ đặt ưu tiên cho mối quan hệ này và sẵn sàng thực hiện những thay đổi trong tương lai nếu sự xa cách đe dọa điều đó. Điều này rất quan trọng ngay cả khi họ là sinh viên, họ đã dành tiền máy bay để gặp nhau ít nhất 3 tháng một lần. Mặc dù là lớn, nhưng "đó luôn là khoản tiền phải dành dụm", Cichon nhớ lại. Điều này tất nhiên không có nghĩa là mọi việc đều đẹp và thơ mộng. Đôi khi việc lệch múi giờ là thách thức lớn, và bay xa là rất mệt mỏi. Gilmore cũng phải giả định rằng chồng mình phải hy sinh nhiều hơn và bị ảnh hưởng không đáng có của chế độ một vợ một chồng và phải xa cách. Nhưng một số lợi ích là rõ ràng. Họ không những tập trung được vào sự nghiệp mà còn nói rằng sự xa cách làm tăng chất lượng thời gian khi gần nhau. "Khi ở cùng nhau, chúng tôi là con người mỹ mãn," Gil Gilmore nói. Cách học giỏi ngoại ngữ mà không tốn thời gian Kỹ năng viết bạn phải làm chủ là gì? Trình độ cao, sống xa nhau Thật khó để biết các mối quan hệ như trên có đang gia tăng hay không. Nhưng 7% các cặp vợ chồng Canada từ 20 tuổi trở lên, gồm cả 31% từ 20- 24 tuổi , đang ở trong mối quan hệ sống xa nhau. Dữ liệu điều tra dân số cũng cho thấy gần 4 triệu người Mỹ và 785.000 người ở Anh và xứ Wales đang sống tách biệt với người bạn đời. Nhưng không rõ là bao nhiêu người trong số này phải xa nhau vì lý do liên quan đến công việc, thay vì các yếu tố như rắc rối trong quan hệ vợ chồng hoặc sức khỏe. Dữ liệu điều tra dân số Mỹ cho thấy con số các cuộc hôn nhân phải sống xa cách đang gia tăng "Đối với các chuyên gia có trình độ cao, đặc biệt phải sống tách biệt vì nghề nghiệp, thì thực tế không thể đo lường được với bất kỳ công cụ nhân khẩu học nào hiện có," Danielle Lindemann, nhà xã hội học tại Đại học Lehigh ở Mỹ, giải thích. Không ai có thể thực sự nói chắc chắn rằng lối sống này là phổ biến hơn so với trước đây, nhưng mọi người nghiên cứu về chủ đề này đều đồng ý rằng có lẽ là như vậy." Có một số bằng chứng cho thấy vợ chồng phải sống xa nhau đang gia tăng, ít nhất là ở Mỹ. Những người khác cho rằng việc hẹn hò do ở rất xa nhau đang gia tăng một phần là do sự phổ biến của các ứng dụng hẹn hò và truyền thông xã hội. Nhưng có rất ít dữ liệu về các cặp đồng giới, là những người có nhóm hẹn hò nhỏ hơn và do đó có thể có nhiều khó khăn hơn về địa điểm để gặp gỡ. Nghiên cứu về nghiên cứu sinh ở Mỹ cho thấy những cặp vợ chồng, theo đuổi các sự nghiệp khác nhau, thường dễ có khả năng chọn cách sống xa nhau hơn là chia tay hoặc nhận một công việc không phải công việc mình thích nhất. Trong thực tế, có trình độ cao có thể thực sự hạn chế các lựa chọn việc làm. Nghịch lý chính của cuốn sách gần đây của Lindemann, "Vợ chồng sống xa nhau: Gia đình mới trong thế giới thay đổi" , là việc đầu tư nhiều thời gian và công sức cho học tập và kỹ năng có nghĩa là công việc tương xứng với trình độ đó là hết sức hạn chế. Một ví dụ mà Lindemann thích nêu ra là: "Nếu bạn là giáo sư nghiên cứu về tách trà Nga thế kỷ 18, bạn sẽ đến sống ở nơi có công việc về tách trà Nga." Việc chuyên môn hóa ngày càng tăng của thị trường việc làm có nghĩa là những người có trình độ học vấn cao phải đi xa hơn nữa để có công việc thích hợp. Đồng thời, Lindemann chỉ ra một thứ "chủ nghĩa cá nhân biểu cảm cực đoan" mà ở một số nền văn hóa có nghĩa là sự cảm nhận về bản thân là rất gắn kết với công việc của mình. Lương vài ngày của một giám đốc bằng lương cả năm của bạn Cách tránh những cuộc đối thoại khó chịu ở công sở Tất nhiên, việc lựa chọn sống xa nhau vì công việc phù hợp có liên quan đến đặc quyền. Những người đưa ra quyết định tương tự dựa trên nhu cầu tài chính sẽ phải trải nghiệm căng thẳng lớn hơn những người ra đi vì mục tiêu nghề nghiệp, Chei Billso, một nhà nghiên cứu truyền thông tại Đại học Erasmus Rotterdam và Vrije Universiteit Amsterdam, nói. Điều này có thể ảnh hưởng xấu đến việc duy trì mối quan hệ vợ chồng, chẳng hạn như không thể đủ khả năng để thăm nhà thường xuyên hoặc để lên kế hoạch cho việc sống chung sau này. Một số trường hợp là cực đoan hơn. Người giúp việc nhà từ Philippines, nơi mà Billso đến, ở một số nơi không được phép có điện thoại riêng cũng như không có thời gian để gọi điện thoại. Nhưng Billso nói rằng đối với các cặp vợ chồng không bị ảnh hưởng bởi sự bóc lột sức lao động hoặc căng thẳng gay gắt về tài chính, thì tỷ lệ tan vỡ quan hệ vợ chồng cũng xấp xỉ như với các quan hệ phải ở xa nhau và với quan hệ được ở gần nhau. Những cặp vợ chồng sống xa nhau thực tế "nhận thấy mối quan hệ của họ ổn định hơn", Billso giải thích. Và một số khía cạnh nhất định có thể gây tan vỡ trong các mối quan hệ ở gần nhau có thể lại đặc biệt góp phần duy trì các mối quan hệ ở xa nhau. Thí dụ về ghen tuông, điều mà Billso đã thấy có thể mang tính suy diễn trong các mối quan hệ ở xa nhau- nếu như thuộc loại ghen bùng phát, mà nó thể hiện khi xuất hiện khả năng thực tế, thay vì ghen bóng gió, mà nó không có cơ sở bằng chứng. Tương tự, trong khi giám sát xâm nhập rõ ràng là một vấn đề đối với bất kỳ mối quan hệ nào, một số loại theo dõi rình mò nhẹ nhàng trên truyền thông xã hội là đặc biệt hữu ích khi ở xa nhau. Nghiên cứu của Billso trên Facebook, cùng với Peter Kerkhof và Catrin Finkenauer, cho thấy "phản hồi từ mạng xã hội của chúng ta là quan trọng đối với sự hài lòng của mối quan hệ." Vì vậy, việc tạo ra một cộng đồng truyền thông xã hội khi sống xa nhau có thể giúp những người khác thấy mối quan hệ là hợp lệ khi không có một nhóm bạn mặt đối mặt để thực hiện cùng chức năng này. Xác nhận xã hội này có ảnh hưởng đến nhận thức riêng của cặp vợ chồng. Một số đặc điểm tính cách cũng giúp ích. Cichon và Gilmore mô tả nhau là có tính thích nghi, có thể kết bạn ở những nơi mới và vẫn bình thường khi phải sống một mình. Đây chính là những đặc điểm mà tác phẩm của Lindemman cho thấy là phổ biến ở các cặp vợ chồng sống xa nhau, cũng như sự tự lực, an toàn tài chính và, điểm quan trọng, không có con. Hướng đi mới của thị trường chứng khoán VN? "Ghen tuông bùng phát" có thể chỉ là sự suy diễn trong quan hệ vợ chồng sống xa cách Có nên bám trụ công việc mình ghét? Vì sao các sản phẩm cần sa ngày càng được chuộng? Trên thực tế, việc làm cha mẹ là yếu tố lớn nhất ảnh hưởng đến cách nhìn của các cặp vợ chồng về mối quan hệ của mình. Mặc dù phụ nữ trong các mối quan hệ sống xa nhau này thường khoáng đạt hơn với những mong đợi tham gia của người nam/nữ vào việc nội trợ, việc làm cha mẹ đã khiến các mối quan hệ trở nên kém bình đẳng hơn về việc ai sẽ gánh vác phần lớn trách nhiệm chung. Lindemann, người trước đây sống xa chồng, sẽ không lập lại điều đó một lần nữa, khi lúc này đã có một con. Những kinh nghiệm này cho thấy một vài điểm tương đồng của các mối quan hệ sống xa nhau thành công. Thông tin liên lạc là điểm thường nói đến. Các phương pháp bù đắp do bị xa cách, cho dù đó là dùng Facebook hay thường xuyên vào WhatsApp, đều là quan trọng. Giảm sự chênh lệch giới tính - là việc nhỏ ở mối quan hệ đồng tính - rõ ràng là hữu ích. Cũng nên phân loại những kỳ vọng, thay vì so sánh mối quan hệ này với một số quan hệ lý tưởng được ở gần nhau và cảm thấy thất vọng vì bị thiếu hụt. Điều này phù hợp với nghiên cứu cho thấy rằng trong khi khoảng cách hoặc sự vắng mặt không tự động gây hại cho các mối quan hệ vợ chồng, nhưng bản chất của quan hệ vợ chồng và tính cách cá nhân trong quan hệ sẽ quyết định chất lượng của nó. Lindemann cũng gợi ý rằng khả năng thích nghi là phổ biến trong các mối quan hệ sông xa nhau có thể cần mở rộng đến cách chúng ta nghĩ về công việc. Hy vọng của bà là văn hóa của việc giáo dục có thể thay đổi, rằng ta có thể chuyên nghiệp hóa con người để xem các kỹ năng mà ta truyền đạt cho họ có thể áp dụng được cả ở ngoài các loại công việc hạn hẹp đó". Với sự bất chắc về công việc sẽ như thế nào trong tương lai, đây là lời khuyên hữu ích nói chung, không chỉ cho những người có thể sẽ kết hôn với người ở rất xa. Bài tiếng Anh trên BBC Capital	Một số cặp vợ chồng, vì nghề nghiệp, đã chọn sống xa nhau hàng ngàn dặm. Làm thế nào để những mối quan hệ này tồn tại được, và điều gì giúp họ thành công?	Vì sao cặp vợ chồng có thể sống xa nhau mà vẫn ổn
Thứ bảy, 16 tháng Tám 2008Arsenal v West Brom, 12:45Aston Villa v Man City, 15:00Bolton v Stoke, 15:00Everton v Blackburn, 15:00Hull v Fulham, 15:00Middlesbrough v Tottenham, 15:00Sunderland v Liverpool, 17:30West Ham v Wigan, 15:00 -------------------------------------------------------------------------------- Chủ nhật, 17 tháng Tám 2008Chelsea v Portsmouth, 13:30Man Utd v Newcastle, 16:00 -------------------------------------------------------------------------------- Thứ Bảy, 23 tháng Tám 2008Blackburn v Hull, 15:00Fulham v Arsenal, 17:30Liverpool v Middlesbrough, 15:00Newcastle v Bolton, 15:00Stoke v Aston Villa, 15:00Tottenham v Sunderland, 15:00West Brom v Everton, 15:00 -------------------------------------------------------------------------------- Chủ nhật, 24 tháng Tám 2008Man City v West Ham, 16:00Wigan v Chelsea, 13:30 -------------------------------------------------------------------------------- Thứ Hai, 25 tháng Tám 2008Portsmouth v Man Utd, 20:00 -------------------------------------------------------------------------------- Thứ Bảy, 30 tháng Tám 2008Arsenal v Newcastle, 17:30Bolton v West Brom, 15:00Everton v Portsmouth, 15:00Hull v Wigan, 15:00Middlesbrough v Stoke, 15:00Sunderland v Man City, 15:00West Ham v Blackburn, 15:00 -------------------------------------------------------------------------------- Chủ nhật, 31 tháng Tám 2008Aston Villa v Liverpool, 16:00Chelsea v Tottenham, 13:30 -------------------------------------------------------------------------------- Thứ Bảy, 13 tháng Chín 2008Blackburn v Arsenal, 15:00Fulham v Bolton, 15:00Liverpool v Man Utd, 12:45Man City v Chelsea, 17:30Newcastle v Hull, 15:00Portsmouth v Middlesbrough, 15:00West Brom v West Ham, 15:00Wigan v Sunderland, 15:00 -------------------------------------------------------------------------------- Chủ nhật, 14 tháng Chín 2008Stoke v Everton, 13:30 -------------------------------------------------------------------------------- Thứ Hai, 15 tháng Chín 2008Tottenham v Aston Villa, 20:00 -------------------------------------------------------------------------------- Thứ Bảy, 20 tháng Chín 2008Blackburn v Fulham, 15:00Bolton v Arsenal, 17:30Liverpool v Stoke, 15:00Sunderland v Middlesbrough, 12:00West Ham v Newcastle, 15:00 -------------------------------------------------------------------------------- Chủ nhật, 21 tháng Chín 2008Chelsea v Man Utd, 14:00Hull v Everton, 15:00Man City v Portsmouth, 15:00Tottenham v Wigan, 15:00West Brom v Aston Villa, 12:00 -------------------------------------------------------------------------------- Thứ Bảy, 27 tháng Chín 2008Arsenal v Hull, 17:30Aston Villa v Sunderland, 15:00Everton v Liverpool, 12:45Fulham v West Ham, 15:00Man Utd v Bolton, 15:00Middlesbrough v West Brom, 15:00Newcastle v Blackburn, 15:00Stoke v Chelsea, 15:00 -------------------------------------------------------------------------------- Chủ nhật, 28 tháng Chín 2008Portsmouth v Tottenham, 13:30Wigan v Man City, 16:00 -------------------------------------------------------------------------------- Thứ Bảy, 04 tháng Mười 2008Blackburn v Man Utd, 17:30Chelsea v Aston Villa, 15:00Man City v Liverpool, 15:00Sunderland v Arsenal, 15:00West Brom v Fulham, 15:00Wigan v Middlesbrough, 15:00 -------------------------------------------------------------------------------- Chủ nhật, 05 tháng Mười 2008Everton v Newcastle, 16:00Portsmouth v Stoke, 15:00Tottenham v Hull, 15:00West Ham v Bolton, 13:30 -------------------------------------------------------------------------------- Thứ Bảy, 18 tháng Mười 2008Arsenal v Everton, 15:00Aston Villa v Portsmouth, 15:00Bolton v Blackburn, 15:00Fulham v Sunderland, 15:00Liverpool v Wigan, 15:00Man Utd v West Brom, 17:30Middlesbrough v Chelsea, 12:45 -------------------------------------------------------------------------------- Chủ nhật, 19 tháng Mười 2008Hull v West Ham, 15:00Stoke v Tottenham, 16:00 -------------------------------------------------------------------------------- Thứ Hai, 20 tháng Mười 2008Newcastle v Man City, 20:00 -------------------------------------------------------------------------------- Thứ Bảy, 25 tháng Mười 2008Blackburn v Middlesbrough, 17:30Everton v Man Utd, 12:00Man City v Stoke, 15:00Portsmouth v Fulham, 15:00Sunderland v Newcastle, 12:45Tottenham v Bolton, 15:00West Brom v Hull, 15:00Wigan v Aston Villa, 15:00 -------------------------------------------------------------------------------- Chủ nhật, 26 tháng Mười 2008Chelsea v Liverpool, 13:30West Ham v Arsenal, 16:00 -------------------------------------------------------------------------------- Thứ Ba, 28 tháng Mười 2008Bolton v Everton, 20:00Middlesbrough v Man City, 20:00Stoke v Sunderland, 20:00 -------------------------------------------------------------------------------- Thứ Tư, 29 tháng Mười 2008Arsenal v Tottenham, 20:00Aston Villa v Blackburn, 19:45Fulham v Wigan, 20:00Hull v Chelsea, 19:45Liverpool v Portsmouth, 20:00Man Utd v West Ham, 20:00Newcastle v West Brom, 19:45 -------------------------------------------------------------------------------- Thứ Bảy, 01 tháng 11 2008Chelsea v Sunderland, 15:00Everton v Fulham, 12:45Man Utd v Hull, 15:00Middlesbrough v West Ham, 15:00Portsmouth v Wigan, 15:00Stoke v Arsenal, 15:00Tottenham v Liverpool, 17:30West Brom v Blackburn, 15:00 -------------------------------------------------------------------------------- Chủ nhật, 02 tháng 11 2008Bolton v Man City, 16:00 -------------------------------------------------------------------------------- Thứ Hai, 03 tháng 11 2008Newcastle v Aston Villa, 20:00 -------------------------------------------------------------------------------- Thứ Bảy, 08 tháng 11 2008Arsenal v Man Utd, 12:45Aston Villa v Middlesbrough, 15:00Hull v Bolton, 15:00Liverpool v West Brom, 17:30Man City v Tottenham, 15:00Sunderland v Portsmouth, 15:00West Ham v Everton, 15:00Wigan v Stoke, 15:00 -------------------------------------------------------------------------------- Chủ nhật, 09 tháng 11 2008Blackburn v Chelsea, 13:30Fulham v Newcastle, 16:00 -------------------------------------------------------------------------------- Thứ Bảy, 15 tháng 11 2008Arsenal v Aston Villa, 15:00Blackburn v Sunderland, 15:00Bolton v Liverpool, 12:45Fulham v Tottenham, 15:00Man Utd v Stoke, 15:00Newcastle v Wigan, 15:00West Brom v Chelsea, 15:00West Ham v Portsmouth, 15:00 -------------------------------------------------------------------------------- Chủ nhật, 16 tháng 11 2008Everton v Middlesbrough, 13:30Hull v Man City, 16:00 -------------------------------------------------------------------------------- Thứ Bảy, 22 tháng 11 2008Aston Villa v Man Utd, 17:30Chelsea v Newcastle, 15:00Liverpool v Fulham, 15:00Man City v Arsenal, 15:00Middlesbrough v Bolton, 15:00Portsmouth v Hull, 15:00Stoke v West Brom, 15:00 -------------------------------------------------------------------------------- Chủ nhật, 23 tháng 11 2008Sunderland v West Ham, 16:00Tottenham v Blackburn, 13:30 -------------------------------------------------------------------------------- Thứ Hai, 24 tháng 11 2008Wigan v Everton, 20:00 -------------------------------------------------------------------------------- Thứ Bảy, 29 tháng 11 2008Aston Villa v Fulham, 15:00Middlesbrough v Newcastle, 15:00Portsmouth v Blackburn, 15:00Stoke v Hull, 15:00Sunderland v Bolton, 15:00Tottenham v Everton, 15:00Wigan v West Brom, 15:00 -------------------------------------------------------------------------------- Chủ nhật, 30 tháng 11 2008Chelsea v Arsenal, 16:00Man City v Man Utd, 13:30 -------------------------------------------------------------------------------- Thứ Hai, 01 tháng 12 2008Liverpool v West Ham, 20:00 -------------------------------------------------------------------------------- Thứ Bảy, 06 tháng 12 2008Arsenal v Wigan, 15:00Blackburn v Liverpool, 15:00Bolton v Chelsea, 15:00Everton v Aston Villa, 15:00Fulham v Man City, 15:00Hull v Middlesbrough, 15:00Man Utd v Sunderland, 15:00Newcastle v Stoke, 15:00West Brom v Portsmouth, 15:00West Ham v Tottenham, 15:00 -------------------------------------------------------------------------------- Thứ Bảy, 13 tháng 12 2008Aston Villa v Bolton, 15:00Chelsea v West Ham, 15:00Liverpool v Hull, 15:00Man City v Everton, 15:00Middlesbrough v Arsenal, 15:00Portsmouth v Newcastle, 15:00Stoke v Fulham, 15:00Sunderland v West Brom, 15:00Tottenham v Man Utd, 15:00Wigan v Blackburn, 15:00 -------------------------------------------------------------------------------- Thứ Bảy, 20 tháng 12 2008Arsenal v Liverpool, 15:00Blackburn v Stoke, 15:00Bolton v Portsmouth, 15:00Everton v Chelsea, 15:00Fulham v Middlesbrough, 15:00Hull v Sunderland, 15:00Man Utd v Wigan, 15:00Newcastle v Tottenham, 15:00West Brom v Man City, 15:00West Ham v Aston Villa, 15:00 -------------------------------------------------------------------------------- Thứ Sáu, 26 tháng 12 2008Aston Villa v Arsenal, 15:00Chelsea v West Brom, 13:00Liverpool v Bolton, 15:00Man City v Hull, 15:00Middlesbrough v Everton, 15:00Portsmouth v West Ham, 13:00Stoke v Man Utd, 15:00Sunderland v Blackburn, 15:00Tottenham v Fulham, 13:00Wigan v Newcastle, 15:00 -------------------------------------------------------------------------------- Chủ nhật, 28 tháng 12 2008Arsenal v Portsmouth, 14:00Blackburn v Man City, 14:00Bolton v Wigan, 14:00Everton v Sunderland, 14:00Fulham v Chelsea, 14:00Hull v Aston Villa, 14:00Man Utd v Middlesbrough, 14:00Newcastle v Liverpool, 14:00West Brom v Tottenham, 14:00West Ham v Stoke, 14:00 -------------------------------------------------------------------------------- Thứ Bảy, 10 tháng Giêng 2009Arsenal v Bolton, 15:00Aston Villa v West Brom, 13:00Everton v Hull, 15:00Fulham v Blackburn, 15:00Man Utd v Chelsea, 15:00Middlesbrough v Sunderland, 15:00Newcastle v West Ham, 15:00Portsmouth v Man City, 15:00Stoke v Liverpool, 15:00Wigan v Tottenham, 15:00 -------------------------------------------------------------------------------- Thứ Bảy, 17 tháng Giêng 2009Blackburn v Newcastle, 15:00Bolton v Man Utd, 15:00Chelsea v Stoke, 15:00Hull v Arsenal, 15:00Liverpool v Everton, 15:00Man City v Wigan, 15:00Sunderland v Aston Villa, 15:00Tottenham v Portsmouth, 15:00West Brom v Middlesbrough, 15:00West Ham v Fulham, 15:00 -------------------------------------------------------------------------------- Thứ Ba, 27 tháng Giêng 2009Portsmouth v Aston Villa, 19:45Sunderland v Fulham, 19:45Tottenham v Stoke, 20:00West Brom v Man Utd, 19:45West Ham v Hull, 19:45Wigan v Liverpool, 19:45 -------------------------------------------------------------------------------- Thứ Tư, 28 tháng Giêng 2009Blackburn v Bolton, 20:00Chelsea v Middlesbrough, 19:45Everton v Arsenal, 20:00Man City v Newcastle, 19:45 -------------------------------------------------------------------------------- Thứ Bảy, 31 tháng Giêng 2009Arsenal v West Ham, 15:00Aston Villa v Wigan, 15:00Bolton v Tottenham, 15:00Fulham v Portsmouth, 15:00Hull v West Brom, 15:00Liverpool v Chelsea, 15:00Man Utd v Everton, 15:00Middlesbrough v Blackburn, 15:00Newcastle v Sunderland, 12:00Stoke v Man City, 15:00 -------------------------------------------------------------------------------- Thứ Bảy, 07 tháng Hai 2009Blackburn v Aston Villa, 15:00Chelsea v Hull, 15:00Everton v Bolton, 15:00Man City v Middlesbrough, 15:00Portsmouth v Liverpool, 15:00Sunderland v Stoke, 15:00Tottenham v Arsenal, 15:00West Brom v Newcastle, 15:00West Ham v Man Utd, 15:00Wigan v Fulham, 15:00 -------------------------------------------------------------------------------- Thứ Bảy, 21 tháng Hai 2009Arsenal v Sunderland, 15:00Aston Villa v Chelsea, 15:00Bolton v West Ham, 15:00Fulham v West Brom, 15:00Hull v Tottenham, 15:00Liverpool v Man City, 15:00Man Utd v Blackburn, 15:00Middlesbrough v Wigan, 15:00Newcastle v Everton, 15:00Stoke v Portsmouth, 15:00 -------------------------------------------------------------------------------- Thứ Bảy, 28 tháng Hai 2009Arsenal v Fulham, 15:00Aston Villa v Stoke, 15:00Bolton v Newcastle, 15:00Chelsea v Wigan, 15:00Everton v West Brom, 15:00Hull v Blackburn, 15:00Man Utd v Portsmouth, 15:00Middlesbrough v Liverpool, 15:00Sunderland v Tottenham, 15:00West Ham v Man City, 15:00 -------------------------------------------------------------------------------- Thứ Ba, 03 tháng Ba 2009Portsmouth v Chelsea, 19:45Stoke v Bolton, 19:45Tottenham v Middlesbrough, 20:00West Brom v Arsenal, 19:45Wigan v West Ham, 19:45 -------------------------------------------------------------------------------- Thứ Tư, 04 tháng Ba 2009Blackburn v Everton, 20:00Fulham v Hull, 20:00Liverpool v Sunderland, 20:00Man City v Aston Villa, 19:45Newcastle v Man Utd, 19:45 -------------------------------------------------------------------------------- Thứ Bảy, 14 tháng Ba 2009Arsenal v Blackburn, 15:00Aston Villa v Tottenham, 15:00Bolton v Fulham, 15:00Chelsea v Man City, 15:00Everton v Stoke, 15:00Hull v Newcastle, 15:00Man Utd v Liverpool, 15:00Middlesbrough v Portsmouth, 15:00Sunderland v Wigan, 15:00West Ham v West Brom, 15:00 -------------------------------------------------------------------------------- Thứ Bảy, 21 tháng Ba 2009Blackburn v West Ham, 15:00Fulham v Man Utd, 15:00Liverpool v Aston Villa, 15:00Man City v Sunderland, 15:00Newcastle v Arsenal, 15:00Portsmouth v Everton, 15:00Stoke v Middlesbrough, 15:00Tottenham v Chelsea, 15:00West Brom v Bolton, 15:00Wigan v Hull, 15:00 -------------------------------------------------------------------------------- Thứ Bảy, 04 tháng Tư 2009Arsenal v Man City, 15:00Blackburn v Tottenham, 15:00Bolton v Middlesbrough, 15:00Fulham v Liverpool, 15:00Hull v Portsmouth, 15:00Man Utd v Aston Villa, 15:00Newcastle v Chelsea, 15:00West Brom v Stoke, 15:00West Ham v Sunderland, 15:00 -------------------------------------------------------------------------------- Chủ nhật, 05 tháng Tư 2009Everton v Wigan, 15:00 -------------------------------------------------------------------------------- Thứ Bảy, 11 tháng Tư 2009Aston Villa v Everton, 15:00Chelsea v Bolton, 15:00Liverpool v Blackburn, 15:00Man City v Fulham, 15:00Middlesbrough v Hull, 15:00Portsmouth v West Brom, 15:00Stoke v Newcastle, 15:00Sunderland v Man Utd, 15:00Tottenham v West Ham, 15:00Wigan v Arsenal, 15:00 -------------------------------------------------------------------------------- Thứ Bảy, 18 tháng Tư 2009Aston Villa v West Ham, 15:00Chelsea v Everton, 15:00Liverpool v Arsenal, 15:00Man City v West Brom, 15:00Middlesbrough v Fulham, 15:00Portsmouth v Bolton, 15:00Stoke v Blackburn, 15:00Sunderland v Hull, 15:00Tottenham v Newcastle, 15:00Wigan v Man Utd, 15:00 -------------------------------------------------------------------------------- Thứ Bảy, 25 tháng Tư 2009Arsenal v Middlesbrough, 15:00Blackburn v Wigan, 15:00Bolton v Aston Villa, 15:00Everton v Man City, 15:00Fulham v Stoke, 15:00Hull v Liverpool, 15:00Man Utd v Tottenham, 15:00Newcastle v Portsmouth, 15:00West Brom v Sunderland, 15:00West Ham v Chelsea, 15:00 -------------------------------------------------------------------------------- Thứ Bảy, 02 tháng Năm 2009Aston Villa v Hull, 15:00Chelsea v Fulham, 15:00Liverpool v Newcastle, 15:00Man City v Blackburn, 15:00Middlesbrough v Man Utd, 15:00Portsmouth v Arsenal, 15:00Stoke v West Ham, 15:00Sunderland v Everton, 15:00Tottenham v West Brom, 15:00Wigan v Bolton, 15:00 -------------------------------------------------------------------------------- Thứ Bảy, 09 tháng Năm 2009Arsenal v Chelsea, 15:00Blackburn v Portsmouth, 15:00Bolton v Sunderland, 15:00Everton v Tottenham, 15:00Fulham v Aston Villa, 15:00Hull v Stoke, 15:00Man Utd v Man City, 15:00Newcastle v Middlesbrough, 15:00West Brom v Wigan, 15:00West Ham v Liverpool, 15:00 -------------------------------------------------------------------------------- Thứ Bảy, 16 tháng Năm 2009Bolton v Hull, 15:00Chelsea v Blackburn, 15:00Everton v West Ham, 15:00Man Utd v Arsenal, 15:00Middlesbrough v Aston Villa, 15:00Newcastle v Fulham, 15:00Portsmouth v Sunderland, 15:00Stoke v Wigan, 15:00Tottenham v Man City, 15:00West Brom v Liverpool, 15:00 -------------------------------------------------------------------------------- Chủ nhật, 24 tháng Năm 2009Arsenal v Stoke, 16:00Aston Villa v Newcastle, 16:00Blackburn v West Brom, 16:00Fulham v Everton, 16:00Hull v Man Utd, 16:00Liverpool v Tottenham, 16:00Man City v Bolton, 16:00Sunderland v Chelsea, 16:00West Ham v Middlesbrough, 16:00Wigan v Portsmouth, 16:00	Xin giới thiệu lịch thi đấu của giải ngoại hạng Anh mùa bóng 2008 - 2009. Xin lưu ý có thể có những thay đổi.	Lịch thi đấu Premier League 2008-2009
Vị tổng thống đảng Cộng hòa đang bị thách thức bởi ứng cử viên Joe Biden, đảng Dân chủ, người được biết đến nhiều nhất với tư cách là phó tổng thống của Barack Obama, nhưng đã tham gia chính trường Hoa Kỳ từ thập niên 1970. Ngày bầu cử lừng lững đến gần, và các công ty thăm dò ý kiến đang ráo riết tìm cách đánh giá tâm trạng của quốc gia, bằng cách hỏi cử tri xem họ thích ứng cử viên nào hơn. BBC theo dõi những cuộc thăm dò này, và cố gắng tìm ra những gì thăm dò ý kiến có thể và không thể cho chúng ta biết ai sẽ là người đắc cử. Kết quả thăm dò toàn quốc hiện giờ ra sao? Thăm dò quốc gia là một hướng dẫn tốt về mức độ được ủng hộ của một ứng cử viên trên toàn quốc, nhưng không nhất thiết là cách tốt để dự đoán kết quả cuộc bầu cử. Ví dụ, năm 2016, Hillary Clinton dẫn đầu trong các cuộc thăm dò toàn quốc và giành được hơn Donald Trump gần ba triệu phiếu bầu, nhưng bà vẫn thất cử - bởi vì Hoa Kỳ sử dụng hệ thống cử tri đoàn. Vì vậy việc giành được nhiều phiếu phổ thông nhất không phải lúc nào cũng giúp ứng cử viên đắc cử. Bỏ cảnh báo này qua một bên, trong gần như hầu hết năm nay, Joe Biden luôn dẫn trước Donald Trump trong các cuộc thăm dò quốc gia. Tỷ lệ ủng hộ của ông dao động quanh mức 50% trong những tuần gần đây, và có lần dẫn đầu Donald Trump đến 10 điểm. Ngược lại, vào năm 2016, các cuộc thăm dò không rõ ràng hơn nhiều và hai ứng cử viên Donald Trump chỉ cách nhau một vài phần trăm ở một số thời điểm khi ngày bầu cử gần đến. Đảng Cộng hòa của Trump: Không thể trì hoãn bầu cử 2020 Bầu cử 2020: Giải thích hệ thống chính trị Mỹ Những tiểu bang nào sẽ quyết định cuộc bầu cử? Như bà Clinton khám phá ra vào năm 2016, số phiếu ứng cử viên giành được ít quan trọng hơn việc giành những phiếu này ở đâu. Hầu hết các tiểu bang gần như luôn luôn bỏ phiếu ủng hộ một đảng, có nghĩa là trên thực tế chỉ có một số tiểu bang mà cả hai ứng cử viên đều có cơ hội chiến thắng. Đây là những nơi diễn ra cuộc bầu cử quyết định ai thắng ai bại, và được biết đến như là những tiểu bang ''chiến địa''. Theo hệ thống cử tri đoàn mà Hoa Kỳ dùng để bầu tổng thống, mỗi tiểu bang được cấp một số phiếu cử tri dựa trên dân số. Tổng cộng nước Mỹ có 538 phiếu đại cử tri, vì vậy một ứng cử viên cần đạt được 270 phiếu để giành chiến thắng. Như bản đồ trên cho thấy, một số tiểu bang ''chiến địa'' có số phiếu đại cử tri đoàn hiều hơn những tiểu bang khác, vì vậy các ứng cử viên thường dành thời gian để vận động ở những nơi này nhiều hơn. Đọc thêm về đề tài bầu cử Mỹ 2020 Ai đang dẫn đầu ở các tiểu bang ''chiến địa''? Hiện tại, kết quả các cuộc thăm dò ở các tiểu bang ''chiến địa'' có vẻ tốt cho Joe Biden, nhưng còn khá lâu mới đến ngày đi bầu, và mọi thứ có thể thay đổi rất nhanh chóng, đặc biệt khi liên quan đến Donald Trump. Các cuộc thăm dò cho thấy ông Biden đang dẫn đầu ở Michigan, Pennsylvania và Wisconsin - ba tiểu bang công nghiệp mà đối thủ Đảng Cộng hòa của ông giành được với tỷ số hơn bà Clinton chỉ dưới 1% trong năm 2016. Mức trung bình của thăm dò mới nhất ở các tiểu bang chiến điạ Cập nhật browser để xem Nguồn: US Census Số liệu mới nhất: 03/11 Nhưng những tiểu bang chiến trường nơi ông Trump thắng lớn năm 2016 là nơi nhóm vận động tranh cử của ông lo lắng nhất. Tỷ lệ thắng của ông ở Iowa, Ohio và Texas ở vào khoảng từ 8-10% vào thời điểm đó, nhưng hiện tỷ lệ ủng hộ của Trump đang kề vai sát cánh với ông Biden trong cả tiểu bang kỳ bầu cử này. Kết quả thăm dò này có thể giúp giải thích tại sao ông Trump quyết định thay thế người quản lý chiến dịch tái tranh cử vào tháng Bảy, và các lời bình thường xuyên của ông về "các cuộc thăm dò giả". Tuy nhiên, thị trường cá cược chắc chắn vẫn chưa hoàn toàn bỏ rơi ông Trump trong lúc này. Tỷ lệ cược mới nhất cho Trump cơ hội thắng là 50% vào ngày 3/11. Điều này cho thấy một số người nghĩ là tình hình sẽ thay đổi nhiều trong vài tuần tới. Nhưng các nhà phân tích chính trị không mấy được thuyết phục về cơ hội tái đắc cử của ông Trump. FiveThirtyEight, một trang web phân tích chính trị, nói rằng ông Biden được "yêu chuộng" để giành chiến thắng trong cuộc bầu cử, trong khi The Economist nói rằng ông "có khả năng" đánh bại ông Trump. Nhược điểm của Trump làm đối thủ yếu Biden trông mạnh Bầu cử 2020: Quan tâm hàng đầu của cử tri gốc Việt so với cử tri Mỹ Covid có ảnh hưởng đến con số của Trump? Đại dịch virus corona là đề tài thống trị các tờ báo ở Mỹ kể từ đầu năm và phản ứng trước các hành động của Tổng thống Trump thì như được dự đoán, theo đường lối của đảng. Cách tiếp cận virus corona của Trump được ủng hộ đến đỉnh điểm vào giữa tháng Ba, sau khi ông tuyên bố tình trạng khẩn cấp quốc gia và cung cấp 50 tỷ đôla cho các bang để ngăn chặn sự lây lan của virus. Tại thời điểm này, 55% người Mỹ tán thành hành động của ông, theo dữ liệu từ Ipsos, công ty thăm dò ý kiến hàng đầu. Nhưng bất kỳ sự ủng hộ nào dành cho ông từ đảng Dân chủ đã biến mất sau đó, trong khi đảng Cộng hòa tiếp tục ủng hộ tổng thống của họ. Đến tháng 7, dữ liệu cho thấy những người ủng hộ Trump đã bắt đầu đặt câu hỏi về phản ứng của ông trước đại dịch - nhưng có một sự tăng nhẹ vào cuối tháng 8. Đại dịch virus corona này có khả năng chiếm ưu thế trong tâm trí cử tri và một mô hình hàng đầu do các chuyên gia tại Đại học Washington đưa ra dự đoán số người chết sẽ tăng lên khoảng 260.000 người vào ngày bầu cử. Ông Trump có thể hy vọng Chiến dịch Warp Speed, sáng kiến vaccine của chính quyền ông, có thể tạo ra một "bất ngờ tháng 10" - một sự kiện vào phút cuối có thể đảo ngược cuộc bầu cử. Cố vấn khoa học chính của sáng kiến này nói rằng việc một loại vắc-xin có thể sẵn sàng được phân phối trước ngày 3 tháng 11 là "cực kỳ khó nhưng không phải là không thể". Có thể tin vào kết quả thăm dò? Thật dễ dàng để bác bỏ kết quả các cuộc thăm dò và nói rằng thăm dò đã sai vào năm 2016, và đó là điều Tổng thống Trump thường xuyên làm. Nhưng điều này không hoàn toàn đúng. Hầu hết các cuộc thăm dò quốc gia năm 2016 đều cho thấy Hillary Clinton dẫn trước vài phần trăm, nhưng điều đó không có nghĩa là những cuộc thăm dò này sai, vì Hillary đã thực sự giành được nhiều hơn đối thủ ba triệu phiếu bầu. Nhưng những cơ quan thăm dò ý kiến đã có một số vấn đề năm 2016 - đặc biệt là không đại diện được cho những cử tri không có bằng đại học - có nghĩa là lợi thế của ông Trump ở một số tiểu bang ''chiến địa'' quan trọng đã không được phát hiện cho đến cuối cuộc đua. Hầu hết các cơ quan thăm dò ý kiến giờ đây đã điều chỉnh khiếm khuyết này. Nhưng năm nay thậm chí còn có nhiều bất ổn hơn bình thường do đại dịch virus corona và ảnh hưởng của nó đối với cả nền kinh tế lẫn cách mọi người sẽ bỏ phiếu vào tháng 11, vì vậy tất cả kết quả các cuộc thăm dò nên được xem với một chút hoài nghi, đặc biệt là vì hiện giờ còn đang cách xa ngày bầu cử. Bấm vào để đọc thêm về bầu cử Mỹ 2020	Cử tri Mỹ sẽ quyết định vào ngày 3/11 liệu Donald Trump có được ở lại Nhà Trắng thêm 4 năm nữa hay không.	Bầu cử 2020: Cập nhật kết quả thăm dò cuộc đua giữa Trump và Biden
Cư dân làng Malana được cho là hậu duệ của các chiến binh thuộc đội quân Alexander Đại đế Nhưng nếu nhìn ra khỏi làn sương khói đó, bạn sẽ tìm thấy một kho tàng những thần thoại, những điều kỳ thú và những câu hỏi chưa có lời giải đáp. Khái niệm gây ấn tượng của Ấn Độ về hư vô Những phụ nữ góa không chốn nương thân Vada Pav: 'hamburger Ấn Độ’ Tổ tiên bí ẩn Lọt thỏm giữa những đỉnh núi của dãy Himalaya, làng Malana được bao bọc bởi những vách núi dựng đứng và những sườn núi tuyết phủ. Từ lâu du khách đã kéo đến ngôi làng chỉ có gần 1.700 dân này và ở lại trong nhiều ngày liên tục giữa những cơn gió thốc lạnh lẽo và những hàng cây thông tuyết xanh sẫm để tận hưởng thứ mà dân địa phương xem là thảo dược thần kỳ trong khi người ngoài xem là một cách để giải thoát tâm hồn: kem Malana nổi danh và từng đoạt giải thưởng. Loại nhựa cần sa này nổi tiếng với kỹ thuật chà tay dùng để sản xuất nó cũng như công dụng được cho là làm người ta túy lúy. Nhưng tôi đến Malana là để cố giải thích những huyền thoại bao quanh ngôi làng. Truyền thuyết kể rằng đạo quân của Alexander Đại đế đã trú ẩn ở ngôi làng hẻo lánh này vào năm 326 trước Công nguyên sau khi quân lính bị thương trong trận chiến với Porus, một thủ lĩnh ở vùng Punjab của Ấn Độ. Những binh sỹ này thường được cho là tổ tiên của dân Malana. Những di chỉ có từ thời kỳ này đã được tìm thấy trong làng, chẳng hạn một thanh gươm được cho là được cất giữ bên trong ngôi đền. Tuy nhiên, mối liên hệ huyết thống với những người quân lính xưa kia vẫn chưa được nghiên cứu và xác lập. Thật ra, nhiều người dân địa phương mà tôi có dịp trao đổi đều không biết truyền thuyết đó bắt nguồn từ đâu. "Giả thiết quan trọng rằng dân Malana có nguồn gốc từ đạo quân của Alexander Đại đế đã trở thành một sự thật được thừa nhận rộng rãi, nhưng tôi không tìm thấy bất cứ bằng chứng thực sự nào để hỗ trợ cho nó. Người ta đã tìm thấy một số vũ khí và những thứ khác vốn chỉ ra mối liên hệ này, nhưng tôi chắc rằng câu chuyện này không có bằng chứng gì cả," ông Amlan Datta, một nhà làm phim dành cả một thập niên làm việc ở Malana, cho biết. Ngôn ngữ kỳ lạ Nhưng những giả thiết này được hình thành dựa trên những khác biệt rất dễ nhận thấy trong đặc điểm thể chất cũng như ngôn ngữ của người dân địa phương vốn không hề giống bất cứ sắc dân bản địa nào khác, càng làm tăng thêm bí ẩn xung quanh người Malana và bản sắc của họ. Người Malani nói tiếng Kanashi, thứ ngôn ngữ được cho là thiêng liêng và không có ở bất kỳ nơi nào khác trên thế giới Họ nói ngôn ngữ Kanashi, vốn được nhìn nhận là một tiếng nói thiêng liêng và không được dạy cho người ngoài. Ngôn ngữ này không hề được nói ở bất cứ nơi nào khác trên thế giới. Trong chuyến thăm của tôi, tôi gọi những người đàn ông mà tôi đã gặp là 'Bhaiji' (một cách lịch sự để nói anh em), vốn là một cách xưng hô thông dụng đối với nam giới ở Himachal. Mặc dù người dân địa phương hiểu khi tôi nói tiếng Hindi với họ, câu trả lời của họ trong tiếng Kanashi khiến tôi không thể hiểu được. 'Tôi đến từ một quốc gia không còn tồn tại' Nơi người chết treo trên vách đá Thị trấn kỳ lạ chỉ có một người sống ở Mỹ Hiện tại Đại học Uppsala ở Thụy Điển đang nghiên cứu về Kanashi dưới sự chủ trì của giáo sư ngôn ngữ học Anju Saxena. "Kanashi đủ điều kiện để được xem là ngôn ngữ tuyệt đối khẩn nguy với tư cách là một ngôn ngữ không có văn bản viết và gần như là không được mô tả," Saxena nói với tôi. "Nó thuộc về hệ ngôn ngữ Hán-Tạng, và trong số tất cả các ngôi làng xung quanh, người dân nói các ngôn ngữ thuộc hệ Ấn-Âu vốn hoàn toàn không có liên hệ gì với tiếng Kanashi. Điều này đặt ra câu hỏi thú vị liên quan đến lịch sử trước đây và cấu trúc ngôn ngữ của nó." Ngay cả việc đi đến Malana cũng là hành trình đến một nơi ít người biết. Không có con đường nào xe có thể chạy đến ngôi làng được, và tôi đã mất khoảng bốn tiếng đồng hồ để lội bộ từ làng Jari ở tận cùng thung lũng Parvati. Khi đến gần ngôi làng, đường đi dốc và đáng sợ đến nghẹt thở. Không lâu sau đó tôi bắt đầu đi ngang qua người Malana - với đặc trưng nhận diện là mái tóc màu nâu nhạt, mũi cao và nước da ngăm đặc trưng hay màu da nâu vàng - phần đông đều ăn vận theo kiểu truyền thống với áo choàng nâu nhạt, mũ và giày đế bệt. Đối với tôi, họ trông giống người Địa Trung Hải hơn là người Himachal. Thiết chế dân chủ Khi tôi tiến vào làng, tôi tiến đến một nhóm các thiếu niên và chúng hỏi tôi rằng tôi có muốn mua hashish hay không. Người Malani có hình dáng cơ thể và nét mặt giống với những sắc dân sống ở vùng Địa Trung Hải Mặc dù lâu nay cần sa vẫn là xương sống trong nền kinh tế của ngôi làng nhỏ này, nó cũng đã dẫn đến một loạt các vấn đề văn hóa-xã hội, chẳng hạn như trẻ em bị lôi kéo vào việc buôn bán chất kích thích. Có lẽ đó là lý do vì sao mà một năm trước đây, vị thần bảo hộ cho làng là Jamdagni Rishi - mà dân làng đặt biệt danh là Jamlu Devta và là một nhà thông thái vĩ đại theo truyền thuyết Hindu - đã chỉ dụ thông qua thị giả của Ngài (the Gur) rằng tất cả các nhà nghỉ trong làng phải bị đóng cửa, khiến cho ngôi làng chỉ tiếp đón người ngoài vào ban ngày mà thôi. Loài quả dẫn đến cuộc binh biến huyền thoại Santorini, hòn đảo Hy Lạp xinh đẹp và nền văn minh đã mất Hòn đảo ma cựu thuộc địa của Anh giữa đại dương Jamlu Devta là một nhân vật đứng đầu quan trọng trong chính quyền của làng, một thiết chế chính trị vốn lâu nay đã làm đau đầu các nhà nghiên cứu và các du khách vốn không thể hiểu làm sao mà một cơ chế quản lý tân tiến như thế có thể có ở một ngôi làng Himalaya xa xôi và kỳ lạ này. Chế độ dân chủ độc đáo của Malana được cho là nằm trong số lâu đời nhất trên thế giới, và, tương tự như hệ thống dân chủ Hy Lạp cổ đại. Thể chế của họ cũng bao gồm thượng viện và hạ viện. Tuy nhiên, nó có một điểm nhấn tâm linh độc đáo: quyền quyết định cuối cùng nằm ở thượng viện vốn bao gồm ba nhân vật quan trọng, một trong số đó là người đại diện của vị thần của ngôi làng, Jamlu Devta. "Devta là tiếng nói cuối cùng và chúng tôi có tổ chức bao gồm một hội đồng và ba nhân vật chính trị mà một trong số đó là thị giả Gur, người mà thần Jamlu nhập vào để truyền đạt cho chúng tôi quyết định của Jamlu Devta," Rohan, một trong những thiếu niên bán hashish, giải thích với tôi. Datta đã kể cho tôi nghe về một truyền thuyết địa phương cho rằng Jamlu Devta đã từng cư trú ở làng Malana mà ông được Thần Shiva ban cho. Trong làng có hai ngôi đền, một dành để thờ ông và một dành cho vợ ông, bà Renuka Devi. Khi bước trên những con đường hẹp của ngôi làng cổ này vốn được điểm xuyết với những ngôi nhà gạch và gỗ, tôi bước vào một khoảng sân lớn nơi hạ viện họp và một ngôi đền thờ Jamlu Devta. Đó là một quang cảnh để chiêm ngưỡng giữa nền những ngọn núi tuyết phủ trắng xóa. Né tránh người ngoài Ngôi đền này, với những chiếc cột gỗ rộng, những cánh cửa với họa tiết tinh vi và một mớ xương, hộp sọ và những bộ phận cơ thể động vật được hiến tế treo trên một bức tường trông có vẻ lý thú. Tuy nhiên, bên ngoài có một tấm biển báo là du khách phải trả 3.500 rupee để chạm tay vào nơi chốn linh thiêng của thần Jamdagni Rishi'. Người Malani rất hạn chế tiếp xúc với người ngoài Tấm biển thông báo đó là sự thể hiện ra bên ngoài của một truyền thống nữa vốn rất hiển hiện ở làng Malana: nỗ lực gìn giữ sự thuần khiết của ngôi làng. Người dân trên khắp vùng Himachal Pradesh sẽ nói với bạn rằng dân Malana được biết đến là hạn chế tiếp xúc với người ngoài, nhất là tiếp xúc cơ thể trực tiếp. Bản thân tôi cũng được người tài xế đưa tôi đến Jari vào sớm hôm đó cảnh báo là phải giữ khoảng cách. Mặc dù tôi có thấy một số những người trẻ ôm hôn hay bắt tay, đa số người dân ở đây vẫn hết sức tuân theo điều cấm kỵ là không được đụng vào người ngoài. Khi tôi đi trả tiền cho một chai nước, người chủ quán yêu cầu tôi để tiền trên quầy thay vì đưa trực tiếp cho ông ấy. Tôi cũng biết được rằng hôn nhân phải diễn ra trong làng, nếu có ai vi phạm nguyên tắc này sẽ bị cộng đồng tẩy chay. Ý thức rõ rằng người ngoài không được chào đón ở đây, tôi có cảm giác mình giống như là một kẻ xâm nhập khi tôi tiếp tục dò xét mọi người để tìm hiểu thêm những thông tin về ngôi làng. Người Himachal nhìn chung là nồng ấm và thích trò chuyện, và họ thích chia sẻ những câu chuyện và đồ ăn với khách đến thăm; còn ở Malana, ngược lại, những cuộc trò chuyện lâu với người dân bản địa là rất hiếm. Xuống núi và trở về từ một thế giới khác này, tôi nhìn nhận vị trí của mình là một du khách mà sẽ mãi luôn là kẻ ngoài lề của ngôi làng bí ẩn trên dãy Himalaya này. Cho dù tôi có thích hay không thì dân làng cũng không dẫn tôi vào, và tôi cần phải tôn trọng văn hóa của họ. Nhưng giờ đây, sau nhiều tuần, tôi nhìn lại hành trình đi giải mã những huyền thoại của làng Malana, tôi đã nhận ra rằng cái đẹp của trải nghiệm của tôi là dựa trên chính bản chất của những bí ẩn đó, chính là ẩn số đó. Trân trọng bản chất này của làng Malana cuối cùng đã khiến tôi biết quý trọng vùng đất xa lạ, lạnh lẽo này của một tộc người bí ẩn. Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Travel.	Thung lũng Parvati của Ấn Độ được đông đảo du khách biết đến là nơi có những bữa tiệc phê thuốc và loại thuốc lá hashish được tự do mua bán xuất phát từ ngôi làng Malana cổ xưa ở bang Himachal Pradesh thuộc Bắc Ấn.	'Hậu duệ Alexander Đại đế' trên dãy Himalaya, Ấn Độ
Ông Trần Văn Giáp nói việc ông bị đánh là hành động trả thù cho việc ông đã tố cáo chống tham nhũng, Trần Văn Giáp từ từ trở mình trên giường bệnh viện, nháy mắt và kéo vai áo bên trái xuống. Những vết bầm tím do những kẻ tấn công dùng ống sắt đánh hằn trên cả một khoảng lưng ông. Ông Giáp cho biết vụ ông bị đánh xảy ra hồi đầu tháng Sáu là hành động trả thù cho việc ông đã tố giác một quan chức địa phương, người mà ông nói đã bán khoảng 70 kg thóc gạo đáng phải được phân phối miễn phí sau trận lũ lụt năm ngoái. "Người con trai của viên chức này là một trong số những kẻ tấn công," ông Giáp nói. Bên cạnh ông trong căn phòng bệnh viện với bảy giường bệnh ở thành phố Vinh, cách Hà Nội 250 km về phía nam, là người anh em trai của ông, một bệnh nhân đang nằm và được truyền nước qua ven tay và ngón tay chỏ trên bàn tay bên phải được băng kín. Ông nói là ông suýt bị mất ngón tay này trong vụ bị đánh bị thương đó. Những nguy hiểm có thể là tương đối nhỏ trong trường hợp của ông Giáp, nhưng nó đã trở thành hàng tin chính trên một số tờ báo có lượng độc giả đông đảo tại Việt Nam, và cùng với các trường hợp khác nó một lần nữa nhắc lại câu hỏi về hiệu quả của những nỗ lực chống tận gốc rễ tình trạng tham nhũng đang tràn lan. Các nhà đầu tư quan ngại Các chuyên gia nói tình trạng ăn hối lộ có ở mọi nơi mọi chỗ tại Việt Nam và ở mỗi cấp chính quyền, và các nhà đầu tư phương Tây từ lâu đã được đặt vấn đề này là trong số những lo ngại hàng đầu khi làm ăn kinh doanh ở đây. Cuối năm 2008, Nhật Bản, nhà tài trợ lớn nhất của Việt Nam, đã tạm thời đình chỉ các hỗ trợ chính thức do một vụ bê bối về tham nhũng. Các nhà lãnh đạo cao cấp trong Đảng Cộng sản cầm quyền đã gọi tình trạng hối lộ lan tràn là một nguy cơ cho sự phát triển của quốc gia. Nhưng các nhà phân tích và vận động chống tham nhũng nói đã có đôi chút tiến bộ trong những năm gần đây và những trường hợp đứng lên tố giác như ông Giáp có thể sẽ gia tăng. VietnamNet, tờ báo điện tử được ưa chuộng tại Việt Nam, trong tháng này đã đưa tin một cựu chiến binh chống tham nhũng trong một trường hợp khiếu kiện về đất đai ở tỉnh Hải Dương, đã bị giết hại hồi tháng Giêng. Ông Trần Đình Triển, một luật sư vốn hay lên tiếng, cho biết lòng tin vào khả năng của chế độ có thể giải quyết vấn đề này dường như đang giảm dần. "Đây là một vấn đề nóng bỏng và là một chủ đề mà tôi có thể thấy đang làm cho người dân mất lòng tin vào các cơ quan của nhà nước," ông nói. Cách đây 5 năm, Việt Nam có thể đã có nhiều lý do để hy vọng. Nguy cơ với những người chống tham nhũng Trong năm 2006, các nhà báo phát hiện một vụ bê bối cờ bạc và tham ô biển thủ rất lớn, được gọi là vụ PMU-18 và vụ việc này đã buộc Bộ trưởng Giao thông phải từ chức và đẩy vấn đề tham nhũng lên đầu chương trình nghị sự tại Đại hội Đảng Cộng sản. Tổng bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam khi đó là ông Nông Đức Mạnh, và ông đã gọi vấn đề này là một mối đe dọa cho chế độ. Nhưng vào năm 2008, hai trong số những phóng viên tích cực nhất đưa tin về câu chuyện này đã bị bắt giữ và các Tổng biên tập viên hàng đầu đã bị sa thải. Điều đó gửi đi một tín hiệu rõ ràng tới “những nhà báo thích bới móc”. Năm ngoái, trong dòng lũ xoáy liên quan tới tình trạng gần phá sản của tập đoàn đóng tàu lớn do nhà nước quản lý, Vinashin, đã có rất ít tin tức về tham nhũng mặc dù có nhiều đồn đại lan rộng rằng chính tình trạng tham nhũng đã góp phần vào sự sụp đổ của tập đoàn này. Vụ truy tố những người tham nhũng tại PMU 18 khiến có nhiều hy vọng Đảng Cộng sản Việt Nam tiếp tục quảng bá chống tham nhũng nhưng trong các bảng xếp hạng chính thức, chẳng hạn như theo Chỉ số về Tham nhũng của tổ chức Minh bạch Quốc tế thì vị trí xếp hạng của Việt Nam gần như không xê dịch. Việt Nam đứng thứ 111 trên 163 nước trong thang chỉ số này vào năm 2006. Việt Nam được đánh giá đạt 2,6 điểm trên thang điểm 10, trong đó 10 điểm là trong sạch nhất, không có tham nhũng và zero là tham nhũng cao. Tháng Mười năm ngoái Việt Nam đứng thứ 116 trong tổng số 178 nước, với 2,7 điểm. "Chính quyền bị rơi vào tình thế buộc phải có cách đối phó với tham nhũng," ông Jacob Ramsay, một người chuyên theo dõi các vấn đề của Việt Nam thuộc công ty Tư vấn Kiểm soát Rủi ro, nói. “Đây là một vấn đề cố hữu và những nỗ lực còn chưa đủ so với mức độ của vấn đề." Người Việt phải dò đường trong một mạng lưới phức tạp của các quy tắc và tiêu chuẩn được rỉ tai hàng ngày về những ai phải trả tiền và trả bao nhiêu. Chẳng hạn như thế này: một chiếc xe hơi sẽ không bao giờ qua được kiểm tra nếu quý vị không kín đáo lót tay những người thợ cơ khí một khoản tiền 100.000-150.000 đồng (5-7 đôla). Hoặc như thế này: nếu quý vị muốn cảnh sát tìm một chiếc xe máy bị đánh cắp thì quý vị sẽ phải tốn phí một nửa giá trị của chiếc xe đó. Và đấy mới chỉ là chuyện nhỏ. Ông Matthieu Salomon, Cố vấn cao cấp quốc tế thuộc tổ chức Hướng tới Minh bạch, đối tác Việt Nam của tổ chức Minh bạch Quốc tế, cho biết khi đấu thầu các dự án, các công ty nói rằng quan hệ tốt với giới chức trách, tạo mạng lưới quan hệ có chiều sâu và chọn lựa cẩn thận các đối tác địa phương có thể tạo ra sự khác biệt giữa thành công và thất bại. "Hiểu ẩn ý trong các câu nói - tôi cho rằng tất cả mọi người đều có thể đoán được đôi chút nó là chuyện gì", ông Salomon nói. Tuy nhiên, ông cho biết nhờ tình trạng ổn định chính trị và triển vọng thị trường tại Việt Nam mà nhiều công ty đã thử liều trước những rủi ro. Nhiều người Việt Nam tin rằng quà biếu và tiền mặt đóng một phần vai trò thường lệ trong các đề cử vào các chức vụ trong chính phủ, nhưng không ai từng cung cấp bằng chứng chắc chắn về điều đó và các phương tiện truyền thông nhà nước chưa bao giờ đưa tin về các trường hợp như vậy. "Ai trong cơ chế lại đi làm công việc xóa bỏ (tham nhũng) khi đó chính là cách họ đã đạt được vị trí hiện nay?" một nhà ngoại giao phương Tây từ chối không muốn nêu danh tính, nói. Chiến thuật mới nhất Một chiến thuật mới của nhà nước được thông qua vào cuối năm ngoái là trao giải thưởng về chống tham nhũng cho các công dân chống tham nhũng và công khai công nhận nỗ lực của họ như một cách tạo cảm hứng ở người dân để cảnh báo các quan chức địa phương có hành vi tham nhũng. Nhưng số phận của ông Giáp dường như nhấn mạnh những giới hạn của phương pháp tiếp cận này: ông nói ông đã được chính quyền tỉnh Nghệ An công khai công nhận về vai trò của ông trong việc vạch mặt một viên chức đã bán đất công, dẫn đến việc người này bị kết án tại tòa. Công an tỉnh đã đóng sổ trường hợp mới đây nhất của ông Giáp, ít nhất là vào lúc này, và họ nói rằng các thương tích của ông chỉ đơn thuần là kết quả của một cuộc đánh nhau sau khi ông Giáp xúc phạm một ai đó lái xe trái đường. Người chống tham nhũng nổi tiếng nhất ở Việt Nam, bà Lê Hiền Đức, cho biết tình trạng tham nhũng ngày một tồi tệ hơn. Bà Lê Hiền Đức, một người chống tham nhũng được giải thưởng của tổ chức Minh bạch Quốc tế Bà cụ 80 tuổi, bà nội của 8 người cháu, cũng là người đã từng làm việc giải mã tin tức cho ông Hồ Chí Minh - cha đẻ của nước Việt Nam hiện đại, đã từng bị gửi vòng hoa tang tới nhà, và bị đổ xăng trước cửa nhà như một lời đe dọa. Mặc dù bà cho biết những việc như vậy đã giảm xuống kể từ khi bà đoạt Giải thưởng Liêm chính của tổ chức Minh bạch Quốc tế vào năm 2007, bà nói bà phải cẩn thận bất cứ khi nào đi khỏi nhà tại Hà Nội. “Tôi luôn luôn phải thận trọng. Tôi không dám đi đâu một mình." Trong 5 năm qua, người giáo viên đã nghỉ hưu này đã dồn tất cả năng lực của mình vào việc chống tham nhũng. Một góc phòng khách của chất đống tài liệu các vụ tham nhũng và thư từ của những người trên khắp cả nước yêu cầu giúp đỡ. Những lời đề nghị xin được giúp đỡ đến mỗi ngày qua điện thoại và qua bưu điện. Bà cho biết rất ít người dám làm như vậy. "Tôi thường cảm thấy cô độc trong công việc này và tôi đã khóc. Thật khó và có cảm giác như chẳng đi tới đâu được," bà nói. Vậy, liệu có thể thay đổi được gì? Bà Đức thực xúc động trước tinh thần yêu nước thể hiện trong chuỗi các cuộc biểu tình của quần chúng chống Trung Quốc trong thời gian gần đây. "Tôi hy vọng giới trẻ ngày nay sẽ tiếp tục xuống đường, con đường mà tôi đã đi. Tôi tin là như thế. Chúng tôi có truyền thống yêu nước vì vậy tôi vẫn tin như thế, mặc dù điều đó chưa xảy ra," bà nói. Nhà ngoại giao người nước ngoài không nhìn thấy có thể có thay đổi đáng kể bằng con đường nào khác. "Cách duy nhất có thể mang lại điều đó là một phong trào quần chúng," ông nói. “Nhưng nói chính xác ra thì Đảng không khuyến khích phong trào quần chúng đó." Những người đã dám đối mặt bất chấp những bất lợi có truyền thống lâu năm như vậy hẳn biết quá rõ các rủi ro mà họ có thể phải gánh chịu. "Tôi nghĩ tôi sẽ bị giết hại," ông Giáp nói.	Nhà báo John Ruwitch, trưởng văn phòng đại diện của Reuters tại Hà Nội, có bài phân tích hôm 24/06 về cuộc chiến chống tham nhũng ở Việt Nam. Xin giới thiệu cùng bạn đọc.	Tham nhũng tại Việt Nam
Chuyện xảy ra vào khoảng tám năm trước, tại phòng lớn trong ngôi nhà của gia đình Benazir Bhutto ở Larkana, tỉnh Sindh, miền Nam Pakistan. Ngôi nhà này là căn cứ chính trị của bà và cũng là nơi bà vận động tranh cử. Chúng tôi cùng ăn tối - cả 40 người ngồi xung quanh chiếc bàn ăn khổng lồ trong phòng - sau đó bà Bhutto chuyển sang phòng chính rộng hơn. Đã tối muộn nhưng phòng chật cứng người. Bà Bhutto ngồi trên một chiếc ghế lớn trông như một ngai vàng. Ngồi xung quanh là các nhân vật trong cựu nội các của bà cùng một số vị được bà nâng đỡ hồi còn làm thủ tướng. Họ nói chuyện xì xào với nhau. Người thì cố gắng tìm cách bắt ánh mắt của bà, người thất sủng thì tìm cách lảng tránh. Một số cận thần cố sức lấy lòng bằng cách kể cho bà Bhutto nghe về những gì xảy ra ở Islamabad hay Lahore. Lúc ấy tôi nghĩ: các sử gia nghiên cứu thời Nữ hoàng Elizabeth I cần tới đây ngay lập tức, cảnh triều đình hồi ấy chắc cũng chỉ thế này mà thôi. 'Lãnh chúa phong kiến' Đằng sau hàng các đảng viên cao cấp là một hàng khác, không phải các thành viên thân cận nhất nhưng là những người quan trọng trong bộ máy của đảng Nhân dân Pakistan (PPP), một số vị có chân trong Quốc hội. Để đại diện cho đảng PPP, họ phải là những người có tiếng tăm tại địa phương của mình: xuất thân từ các gia đình có truyền thống chính trị hay có nhân lực, quyền lực để giành chiếc ghế dân biểu. Những người này ở Pakistan được mệnh danh là các 'lãnh chúa phong kiến'. Thật không có từ nào hợp hơn. Tôi hỏi chuyện một trong số họ về gia cảnh của ông ta. Ông này trả lời một cách thân thiện: " À, tôi ở ngay gần biên giới với Iran". "Tôi có đâu đó độ một triệu mẫu đất với khoảng một triệu người." "Thế nhưng tôi yêu London lắm. Cứ mỗi mùa hè tôi lại đi London để mua súng tại cửa hàng Holland and Holland và cũng là để thăm một cô bán hàng tại quán pub gần nhà người thân của tôi ở Nam London." "Cô ấy dễ thương kinh khủng. Giọng cô ấy nói: Ai gọi bia thì gọi gấp nào, sắp đóng cửa rồi. Cho xin hai vại Fosters! Nghe thật thú vị" Cũng giống như nhân vật nói trên, bà Benazir Bhutto sống ở giữa hai thế giới. Nhà văn Pakistan Tariq Ali đã nói về bà một cách xác đáng như sau: trong khi cuốn tự truyện của bà Bhutto có tựa đề 'Người con gái của phương Đông' thì bài báo của ông Ali về bà lại có tựa đề 'Người con gái của phương Tây'. Sự quay trở về chính trường lần này của bà Bhutto là đỉnh điểm của một quá trình thuyết phục Washington kéo dài trong nhiều năm, rằng với sự ủng hộ của người dân thì bà có thể giúp tướng Musharraf trong cuộc chiến chống khủng bố tại Pakistan. 'Phong thái nữ hoàng' Tối hôm ấy, tại nhà của Benazir Bhutto ở Larkana, một số dân thường ở địa phương cũng len lỏi vào được bên trong. Chừng nào họ chịu đứng yên thì họ không bị đuổi ra ngoài. Thế nhưng một ông có trong tay chiếc máy ảnh và ông ta lôi ra để chụp hình. Đèn chớp vừa lóe lên thì cũng là lúc bà Bhutto tức giận chỉ tay về phía ông ta với phong thái của một nữ hoàng. Những người xung quanh bà ngay lập tức vật ông ta xuống đất, giật máy ảnh của ông, xé tan cuộn phim và đẩy ông ta ra ngoài sân. Tôi sững sờ nhìn bà Bhutto. Bà nói như chừng cảm thông với sự nhạy cảm phương Tây của tôi: "Tôi xin lỗi ông". "Những người này họ nhiệt tình thật, nhưng mà ông thấy đấy, tôi không đội khăn trùm đầu. Một cố vấn của tôi bảo là nếu ảnh tôi để đầu trần mà đăng lên báo thì không biết dư luận sẽ nói gì nữa." Có những người chỉ cần bước vào phòng là ai nấy quay đầu lại nhìn. Bà Bhutto là người như vậy. Một lần tôi gửi giấy mời bà tới dự tiệc ở nhà tôi tại Islamabad, không nghĩ là bà sẽ tới. Bà Bhutto đến lúc 11 giờ đêm, khi ai nấy đang lục tục ra về. Thế nhưng họ nhìn thấy bà bước vào và ở lại cả. Buổi tiệc kéo dài tới bốn giờ sáng, tất cả mọi người có mặt đều mê mẩn nghe một người nói chuyện. Benazir Bhutto là người sắc sảo, can đảm, có uy lực và cả ma lực, sôi nổi, cuốn hút nhưng đồng thời cũng lộng hành và nhiều tính xấu khác. Hàng chục triệu người Pakistan, những người ít học và nghèo khổ, ngưỡng mộ nhìn bà với niềm hy vọng, niềm tin và cả tình yêu nữa. Nhưng bà đã không đáp ứng được sự trông chờ của họ. Tham nhũng Các bằng chứng về việc bà Bhutto lạm dụng chức vụ để kiếm tiền thực sự không thiếu cho dù bà có nhiều luật sư giỏi bảo vệ cho bà trước bàn tay của pháp luật. Bà có nhiều tài khoản ngân hàng tại Thụy Sỹ, trong đầy đôla từ những khoản hối lộ. Thế nhưng nhiều năm nay, chưa ai hạ gục được bà. Bà đã vượt qua được vụ tử hình người cha của mình, vượt qua cả thời gian bị tù đầy, rồi thời gian phải đi lưu vong và nhiều lần bị ám sát hụt. Hồi tháng 10, tại Karachi sau khi bị đánh bom nhưng không hề hấn gì, bà nói: "Mọi người trông đợi tôi đầu hàng hay sao?" Đầu hàng chưa bao giờ là khả năng có thể xảy ra. Bà Bhutto là một người quá can đảm. Và đó là lý do mà tại sao ngay cả những người Pakistan từng thất vọng vì bà cũng bị chấn động và giận dữ trước cái chết đau thương của bà dưới bàn tay của những kẻ cuồng tín giấu tên.	Owen Bennett Jones, cựu phóng viên BBC tại Pakistan, nhớ lại những lần gặp bà Benazir Bhutto và về uy lực của bà đối với những người xung quanh.	Mặt đối mặt với Benazir Bhutto
Ai có thể đảm nhiệm cả hai chức vụ Tổng bí thư và Chủ tịch nước? Nhận định quanh phương án ông Nguyễn Phú Trọng tiếp tục làm Tổng Bí thư Đại hội 13: Ông Nguyễn Phú Trọng và Nguyễn Xuân Phúc ‘có thể là trường hợp đặc biệt’ Đại hội lần trước, ông Trọng cũng nói là sẽ ở lại nửa nhiệm kỳ nhằm chấn chỉnh Đảng, nhưng cuối cùng Ông không những đã ở suốt nhiệm kỳ cho đến hôm nay, mà còn tiếp nhận thêm chức vụ Chủ tịch nước. Kỳ này, tôi nhận thấy ông Nguyễn Phú Trọng lại càng nóng ruột và cương quyết tiếp tục cương vị TBT, dù việc đó có thể gây ra tai tiếng về tham vọng quyền lực bất chấp vấn đề sức khỏe. Sự nôn nóng và cương quyết ở lại của ông tuy thế phát xuất từ một nhận định và đánh giá tình trạng rất bấp bênh và nguy khốn mà con tàu Đảng Cộng sản đang trải qua. Ý chí quyền lực nầy của ông thể hiện một niềm tin thật tâm vào chính nghĩa và sứ mệnh liên tục cho Đảng. Ông nhìn chính mình như là người cứu thế cho Giáo hội Đảng khi cả gia sản lịch sử của Đảng và cố Chủ tịch Hồ Chí Minh đang bị không ít đảng viên bỏ rơi và về mặt lịch sử thì đã trên đường tan hủy. Khi nhìn vào tập thể nhân sự Đảng trong Bộ Chính Trị hiện nay, GS Trọng không thấy ai có vóc dáng và tư tưởng lãnh đạo – nhất là niềm tin vững chắc vào Đảng và chủ nghĩa Mác-Lê. Mấy năm trước, khi ông Trọng dự định “trao ấn tín” cho ông Đinh Thế Huynh, nhưng Ông đã thất vọng – vì ông Huynh không phải là mẫu người Cộng sản mà ông muốn có. Ông Trọng sau đó đã nhìn đến ông Trần Quốc Vượng và mang nhiều kỳ vọng. Nhưng rồi, với ông Vượng, Ông có thể lại cũng thấy có điều gì không ổn. Nhìn lại dàn lãnh đạo hiện nay, từ ông Nguyễn Xuân Phúc đến bà Nguyễn Thị Kim Ngân, hẳn ông Trọng cũng thất vọng. Vấn đề không phải là họ như thế nào, mà ở cái nhìn của Tổng Bí Thư. Chắc ông Trọng đang tự hỏi, người Cộng sản chân chính, với tài năng, nhân cách và vóc dáng xứng đáng lãnh đạo Đảng, nay đang ở đâu? Ông Trọng sẽ tiếp tục còn thất vọng và trăn trở bức xúc về ván bài nhân sự cho Đại Hội XIII nầy. Vì sao? Vì thực tế thời đại, con người và phong hóa chính trị hiện nay, người Cộng sản chân chính đã ra đi hết rồi. Rất có thể ông Trọng là người Cộng sản Việt Nam cuối cùng trong niềm tin thành thật, với những ảo tưởng xã hội chủ nghĩa Mác-Lê cứng nhắc, niềm tin đó đã từng đạt đỉnh cao dưới thời lãnh đạo của ông Lê Duẩn khi chiến tranh vừa chấm dứt và bộc lộ bất cập, buộc phải đổi thay và cũng đã bắt đầu tàn lụi. Một số lãnh đạo cao cấp của Việt Nam Après moi, le déluge - Sau Ta là Hồng thủy Ông Trọng là người lãnh đạo trung kiên duy nhất còn lại vốn tin tưởng cao độ vào giáo điều chủ nghĩa Mác-Lê cũng như vai trò của Đảng cho tương lai Việt Nam. Tôi thực sự tin ông đã thành thật nghĩ rằng Đảng sẽ tồn tại mãi mãi, như ông có lần nói, nhân dịp kỷ niệm 85 năm ngày thành lập Đảng (3/2/1930 - 3/2/2015), khi trả lời phỏng vấn của TTXVN, chia sẻ về những thành quả đã đạt được, cũng như những việc còn băn khoăn, trăn trở, cần phải làm tốt hơn để đất nước phát triển nhanh, bền vững – theo lời ông - để “Đảng ta mãi trường tồn cùng dân tộc.” Xin phép thử phân tích tư duy của vị lãnh đạo cao niên. Bên trong người ông Trọng mang hai lớp tâm thức. Một lớp là niềm tin vào ý thức hệ Mác-Lê như là một vị giáo hoàng La Mã tin vào tín lý Giáo hội Đảng. Lớp kia là của một vị Hoàng đế vốn nghe quen khẩu hiệu “Vạn tuế, vạn vạn tuế’ và tưởng như là sẽ trở thành chân lý vượt thời gian. Một chút về lịch sử. Từ cuối thế kỷ XVIII, vua Louis XV, dân Pháp vốn tôn vinh là “Bệ hạ kính yêu,” cũng như trước 1963 ở miền Nam, ông Ngô đình Diệm cũng đã tự cho mình có vai trò lịch sử không ai thay được. Khi Louis XV đang ngồi cho họa sĩ vẽ chân dung quốc gia, cũng như khi ông Diệm nghe bài ca “Suy tôn Ngô Tổng thống muôn năm,” cả hai đã từng buột miệng nói lên lời nguyền từ Kinh Cựu Ước, “Après moi, le déluge - Sau Ta sẽ là Hồng thủy.” Họ tin rằng chỉ có họ mới giữ được cơ đồ. Ngày hôm nay, ông Trọng nhìn vào cơ đồ của Đảng chắc ông đang phải than, “Sau Ta sẽ là Hồng thủy.” Mà Hồng thủy chính trị cho Đảng sẽ chắc chắn đến. Đây không còn là một tiên đoán - mà là một dự báo. Ông Trọng đang biết điều này. Tinh thần Cách mạng trên làn sóng yêu nước nguyên sơ và trong sáng từ Hồ Chí Minh đến Lê Duẩn nay không còn. Chí khí Đảng viên, và với họ, cái văn hóa kỷ luật, hy sinh bản thân, niềm tin sùng tín vào lý tưởng Độc lập, Tự do, Hạnh phúc nay đang không còn, hoặc đã khác. Cho dù ông Trọng có bắt đảng viên phải tôn vinh hương linh ông Hồ Chí Minh bao nhiêu, ông cũng không có khả năng khai sáng lửa thiêng của nền chính trị hoàn toàn mới. Nhất là khi ai cũng thấy ý thức quốc dân Việt đang dần sáng tỏ ra như ánh Mặt Trời. Sẽ không còn ai là đảng viên Cộng sản chân chính kiểu xưa nữa - vì con người là sản phẩm của thời đại, đây là điều mà ông Trọng nên nhận thức ra. Người mà ông đang đi tìm hôm nay là chính ông. Chỉ có một mình Nguyễn Phú Trọng đang đi tìm một Nguyễn Phú Trọng và càng loay hoay tìm người kế vị, ông chỉ nhìn thấy chiếc bóng của mình. Quốc gia và dân tộc đi theo quy luật khách quan Khi mặt trời ý thức thời đại càng lên cao, càng tỏa sáng, thì chiếc bóng GS Trọng sẽ càng ngắn lại và đậm nét hơn. Chiếc bóng từ con người ông – người Cộng sản Việt Nam cuối cùng - đang che khuất hết tầng lớp lãnh đạo hiện nay. Từ nhân cách thành tâm với chủ nghĩa, cho đến đầu tóc trắng bạc phau, cái vóc dáng nhân hậu nhưng cương quyết với cặp kính trắng trên khuôn mặt thông thái của một vị giáo sư triết học, giọng Bắc Hà Nội chuẩn, ông Trọng xứng đáng là một vị lãnh đạo “vạn tuế” cho Đảng. Chúng ta hãy cầu mong ông Trọng nhận ra Nguy cơ này để chính ông sẽ can đảm và sáng suốt đi tìm một con lộ khác - hợp thời, hợp nhân tâm và mong mỏi của nhân dân - cho cơ đồ tổ quốc Việt Nam. Được như thế thì thì cảnh báo Hồng thuỷ sẽ không tới. Nhưng nếu ông vẫn khư khư, còn cứ nghĩ rằng chỉ có ông là duy nhất mới cứu được quốc gia thì hãy nhớ đến điều mà nhân gian hay nói, “Mưu sự tại nhân thành sự tại thiên.” Tôi nghĩ cái “ước mơ trường tồn cùng dân tộc” cho Đảng không phải là điều mà nhân dân ta mong mỏi. Xin ông Trọng hãy đừng suy nghĩ “Chính ta là quốc gia” - mà trái lại, không ai là là Quốc gia cả. Quốc gia và vận nước sẽ đi theo lòng dân với những quy luật khắt khe của chúng. Đại hội 13 sắp tới sẽ là một cơ hội lớn cho Đảng và cá nhân ông Trọng dám tiến hành một cách mạng thể chế, đem vận hội nước nhà vào bước ngoặc mới nhằm sang trang lịch sử cho dân tộc Việt Nam. Được như thế, nó sẽ là gia sản lớn cho lý tưởng và cuộc đời ông Trọng và của Đảng Cộng sản Việt Nam oai hùng. Bài viết thể hiện quan điểm riêng của luật sư, tiến sĩ triết học Nguyễn Hữu Liêm từ San Jose, California. Trong số các sách của ông đã có cuốn 'Thời tính, Hữu thể và Ý chí: Một luận đề siêu hình học” được xuất bản ở Việt Nam năm 2018.	Nếu có một dự đoán về nhân sự cho Đại Hội 13 của Đảng CSVN, căn cứ theo thông tin rò rỉ trong những ngày qua, thì rất nhiều khả năng GS Nguyễn Phú Trọng sẽ chấp nhận chính mình là trường hợp đặc biệt và ở lại ít ra thêm nửa nhiệm kỳ trong cương vị Tổng Bí Thư (TBT).	Đại hội 13: Ông Nguyễn Phú Trọng và hình ảnh 'người cộng sản cuối cùng'
Tháng 9 năm ngoái, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã liệt Việt Nam, Eritrea và Ả rập Saudi vào danh sách CPC với đe dọa sẽ đưa ra các biện pháp chế tài để trừng phạt nếu như các nước này không có tiến bộ trong lĩnh vực tôn giáo. Ông Ereli cũng nói kể từ tháng 9 năm ngoái Hoa Kỳ đã tích cực làm việc với cả ba nước trên để cải thiện lĩnh vực tự do tôn giáo ở các quốc gia đó. Ông cũng bình luận Hoa Kỳ đã đạt được tiến bộ với cả ba quốc gia trên tuy "mức độ có khác nhau". Mục sư Phạm Đình Nhẫn, chủ tịch Hội Thông công Tin Lành Việt Nam hiện ở TP Hồ Chí Minh, nhận xét với đài BBC rằng theo ông việc đưa Việt Nam vào danh sách các nước quan tâm đặc biệt cùng áp lực quốc tế đã có những tác dụng nhất định: "Năm ngoái nghe tin chính phủ Hoa Kỳ đưa tên Việt Nam vào danh sách CPC với tư cách là công dân Việt Nam tôi thấy rất buồn". "Thế nhưng những ngày này, tôi thấy việc đó cũng đã có tác động tới một số các cấp chính quyền". "Tiến bộ là ở chỗ: lúc trước Việt Nam không bao giờ thừa nhận là không có tự do tôn giáo. Thế nhưng sau khi cộng đồng quốc tế lên tiếng đặc biệt quan tâm chính phủ Việt Nam đã đưa ra một số tín hiệu cho thấy họ có quan tâm tới ý kiến của cộng đồng thế giới" Quá trình cải thiện Có ý kiến cho rằng chính phủ Việt Nam trong thời gian trước hạn định 15/3 đã gấp rút đưa ra một số biện pháp chứng tỏ sự hợp tác nhằm đối phó với đe dọa trừng phạt. Ông Nguyễn Thanh Xuân, phó trưởng ban Tôn giáo của chính phủ Việt Nam, nói với đài BBC rằng ông không đồng ý với nhận định này vì cho rằng đây là kết quả của một quá trình cải thiện công tác tôn giáo: "Đây là một quá trình (hoàn thiện công tác tôn giáo). Sẽ còn có những kết quả nữa trong tương lai, nhất là khi có đã pháp lệnh về tín ngưỡng và tôn giáo, đặc biệt là chỉ thị của Thủ tướng thì chuyển biến rất tốt". "Chính phía Mỹ đã tới Việt Nam thị sát nhiều lần và họ trực tiếp thấy các tiến bộ". Thông tin về việc hoãn đưa quyết định đối với Việt Nam của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã làm một số người chống chính phủ trong nước ở hải ngoại tỏ ra nôn nóng. Thế nhưng, bà Ngô Thị Hiền, Chủ tịch Ủy ban vận động Tự do Tôn giáo cho Việt Nam tại bang Maryland, Hoa Kỳ, nói rằng Ủy ban này vẫn đang chờ đợi và hy vọng: "Thực ra Hoa Kỳ không muốn trừng phạt mà chỉ muốn chính phủ Việt Nam thay đổi để người dân có quyền tín ngưỡng. Chúng tôi phải chờ quyết định chính thức của chính phủ Hoa Kỳ". "Sự chờ đợi này không có nghĩa là thất bại, mà nó có thể tạo những tiến triển về tự do tôn giáo ở Việt Nam. Chúng tôi hy vọng chính phủ Hoa Kỳ sẽ làm những điều tốt nhất". Hoãn hay bỏ? Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ cho biết sẽ hoàn tất và ra thông báo về quyết định đối với ba nước trong danh sách CPC trong vài tuần tới tuy các biện pháp với từng nước sẽ khác nhau phụ thuộc đặc điểm riêng của các nước đó. Ông Nguyễn Thanh Xuân từ ban Tôn giáo của chính phủ Việt Nam, nói rằng Hoa Kỳ cần bỏ tên Việt Nam ra khỏi danh sách CPC: "Việc Mỹ đưa Việt Nam vào danh sách CPC là sai vì Việt Nam không có những điều như phía Mỹ đưa ra. Họ đưa dựa vào những thông tin sai lệch, một chiều, không thấy hết được sự thật". "Vì vậy bỏ tên Việt Nam khỏi danh sách các nước gây quan ngại là đúng, là chính đáng". Điều đó có thể xảy ra hay không? Bà Ngô Thị Hiền từ Ủy ban Tự do Tôn giáo cho Việt Nam nói cái tên Việt Nam sẽ còn nằm lại trong danh sách ít nhất là nửa năm nữa: "Theo đạo luật về tự do tôn giáo quốc tế của Hoa Kỳ thì thường thời điểm đặt một cái tên mới hay rút một tên cũ ra khỏi danh sách các nước quan ngại đặc biệt là vào trung tuần tháng Chín hàng năm". "Việt Nam mới nằm trong danh sách này được sáu tháng, do vậy đây là thời điểm để đặt ra biện pháp trừng phạt hoặc khuyến cáo cải thiện chứ không phải để rút tên Việt Nam ra khỏi danh sách CPC". .................................................................................................... Minh, TP HCMThật nực cười khi Mỹ cho rằng VN không có tự do tôn giáo. Vậy họ thấy VN mất tự do tôn giáo ở chỗ nào? Đạo Tin Lành và Thiên chúa giáo nói chung không phải những đạo lâu đời ở VN và nó du nhập vào đất nước chúng ta qua con đường của thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, những kẻ xâm lược. Vì vậy nó bị thành kiến là điều không tránh khỏi. Nhưng nó hoàn toàn không bị đàn áp hay cấm đoán mà vẫn được tự do phát triển. VN tỏ thái độ cầu thị chẳng qua để chứng minh rằng những gì Mỹ nói hoàn toàn sai và để tạo ấn tượng cởi mở trước quốc tế trong quá trình hội nhập mà thôi chứ không phải VN có điều gì khuất tất ở đây. Thính giả giấu tênViệt Nam có được tự do tôn giáo hơn so với những năm 1980. Nhưng nói là có tự do tôn giáo thì chắc còn xa lắm. Nguyễn Trọng Thắng, Hà NộiTôi chẳng hiểu họ nói Việt nam không có tự do về tôn giáo là như thế nào? Tôi không cảm nhận thấy sự mất tự do đó ở Việt nam. Tôi ở Vietnam, đi nhiều tại quê hương tôi và phải biết những điều ấy hơn những người ở cách xa chúng tôi đến nưa vòng trái đất đó chứ. Tôi nghĩ rằng nước Mỹ là nước tôn trọng sự thật, song trong vấn đề này họ tỏ ra là đã không nghe ý kiến từ nhiều phía. Chúa, hay Phật chẳng bao giờ kích động ai làm cái gì chống lại nhân loại, phản lại loài người. Song trong khuôn khổ một quốc gia không thể không có luật lệ. Lấy tôn giáo ra để lấy cớ thành lập một nhà nước tự trị là điều vi phạm pháp luật của nhà nước cũng như của tôn giáo. Điều đó cần phải được nghiêm trị. Thế thôi. Tôi ở Việt Nam và tôi tôn trọng các bạn cũng như tôn trọng sự thật. Và các bạn cũng phải tôn trọng sự thật và tôn trọng Việt Nam chứ. Tôi không lẫn lộn giữa khái niệm chế độ và đất nước; người yêu nước chưa hẳn là yêu chế độ. Và các bạn cũng là người Việt ta, các bạn có cách gì giúp cho đất nước ta hay không? Huy, USAHình như quí vị nghĩ sai về nghĩa của chữ "trừng phạt" ở đây cho nên đã nóng giận; trừng phạt ở đây có nghĩa là không viện trợ cho anh nữa, không chơi với anh nữa, chuyện đó là chuyện của Mỹ, đâu có đụng chạm gì tới VN đâu. Mỹ không có quyền cấm VN làm bất cứ điều gì; ta cũng đâu có cần chơi với Mỹ. Lòng tự hào dân tộc của ta sẽ bị sứt mẻ nếu Mỹ và thế giới cứ nghĩ rằng nước ta nghèo, coi thường VN ta mà viện trợ, giúp đỡ. Q Ngo, Hà NộiTôi là một thanh niên sống tại Việt Nam, tôi thấy chẳng có cái gì gọi là "không có tự do" , tôi vẫn đi chùa lúc rảnh rỗi chẳng ai cấm tôi cả. Tôi nghĩ nếu lợi dụng tôn giáo để phạm pháp thì cứ bắt và sử đúng tội. Còn ai nói thì mình cũng không nên quan tâm, vì đây là việc của Việt Nam, của người dân Việt Nam. Thế thôi. Vũ Hồng Quân, HuếViệc trừng phạt nhà cầm quyền Việt Nam hiên nay là việc nên làm. Tôi hoàn toàn không đồng ý với ý kiến của bạn Song Long, Hà Nội vì cho rằng việc trừng phạt là vi phạm công việc nội bộ của người khác. Như bạn thường thấy, ví dụ: nếu bạn đang bị đe dọa đến tính mạng bởi vợ hay chồng bạn thì cảnh sát có nên tham gia hay không? Nhưng việc trừng phạt mà làm ảnh hưởng đến cuộc sống của nhân dân thì không tốt. Cách tốt nhất là nên trừng phạt chính xác những kẻ xấu. Một cách làm hay là giúp nhân dân Việt Nam lật đổ chế độ cộng sản hiện nay và giúp nhân dân Việt nam xây dựng một chế độ tự do, dân chủ. Văn Chiến, Bình Phước, VNTôi nghĩ rằng muốn thảo luận về tự do tôn giáo thì trước hết phải có chuẩn về tự do tôn giáo đã. Nhưng vấn đề ở chỗ là cái chuẩn đó do ai, do tổ chức nào đưa ra, và sự thực chính ở nơi đưa ra tiêu chuẩn đó đã thực sự có được tự do tôn giáo hay chưa?Thảo luận về tự do tôn giáo bây giờ vẫn còn lấp lửng vì chưa có ai đưa ra chuẩn mực về tự do tôn giáo cả. Thanh, VinhNgười Mỹ không có quyền can thiệp vào nội bộ của VN, chính phủ ta phải quyết liệt trong vấn đề này. Tôn giáo ở VN đã tiến bộ rất nhiều, đừng mang những lời xấu xa nói về đất nước chúng ta. Các bạn muốn biết rõ về VN thì hãy đến VN sẽ biết. Chẳng có sức mạnh nào bằng lòng tự hào dân tộc. Ly, Đồng NaiCó nên tranh luận mãi theo kiểu này không? Thần quyền và thế quyền từng choảng nhau chí mạng trong lịch sử.Nhân loại cũng đã trải qua đêm dài tàn bạo chết chóc thời trung cổ rồi!Chúa, Phật,...là thiêng liêng,ở trên trời, răn dạy con người sống cho đường hoàng ở cõi tạm mà sớm về cõi vĩnh hằng. Chúa, Phật...không dạy cho thầy tu làm chính trị! Các Đảng phái chính trị là những con người phàm tục,lo chuyện phàm tục,giải quyết những vấn đề ở trần gian, nên mới bàn chuyện quản lý,cai trị,chính trị.Sao chúng ta cứ nhập nhằng mãi hai vấn đề này.Muốn biết có tự do tín ngưỡng hay không hãy xem Nhà nước đó có cấm công dân theo đạo này,đạo kia hoặc buộc phải theo một đạo nào đó hay không.Ở VN nhà nước không cho phép một người đàn ông theo m! t tôn giáo nào đó lấy 03 vợ(dù tôn giáo đó cho phép);Nhà nước VN không cho phép đối xử không công bằng với phụ nữ(dù có thể có một tôn giáo nào đó cho phép); Nhà nước VN không cho phép mang súng đạn vào nhà thờ,không cho phép thầy tu bàn chuyện lật đổ nhà nước...Muốn chống nhà nước cộng sản VN xin đừng đội lốt tôn giáo,làm như vậy còn tệ hơn ác quỷ. Hy Anh, Sài GònGửi ông phạm hùng minh. Cho phép tôi được vi phạm nguyên tắc viết văn để không viết hoa tên của ông, giống như cách ông phản ứng với niềm tin tín ngưỡng của những người khác bằng lối diễn đạt không hiểu biết và miệt thị ấy, và lối viết thường 2 từ "Chuá" và "Phật" khiến tôi có phản ứng trên, thưa ông. Bên cạnh đó, ví dụ về Phi Luật Tân của ông cũng chứng tỏ ông không hiểu biết về kinh tế cũng như xã hội. Cả cách nói về Vatican cũng vậy. Theo lối nói ấy thì có lẽ ông là loaị người tin vào giá trị mà ông cho là "hùng cường" gì gì đó mà đem nó đi thờ. Vậy có thể Bush là Chúa của riêng ông, một người "mắt xanh mũi lỏ" như ông nói!!! Sống giữa thế kỷ 21, biết dùng internet để lên tiếng, dù có thể là thiếu chút kiến thức và không tôn trọng nhiều người khác, là một ! biểu hiện của hiện đại nhưng cách ông đưa ra nhận định lại đẩy ông về với thế kỷ nào đó xưa lắm rồi. Còn người không "ưu tiên" giòng giống trong việc phát triển tôn giáo của họ và dường như ông cũng chưa hề đọc giòng nào trong sách kinh của 2 tôn giáo ông đề cập tới để hiểu được thế nào là lối lý luận tôn giáo, được khởi nguyên, kế thừa và phát triển đến mức nào. Tôi chắc chắn rằng mức các tôn giáo họ lý luận với hơn 2 tỷ người tin theo hơn lối nói hoàn toàn "nguyên thuỷ" (primitive) như ông! Tôi thành thực khuyên ông nên bỏ cách nói ấy đi vì trong xã hội, loại người phản ứng lại ông có nhiều mức độ khó lường trước được chú không như nét văn minh trong diễn đàn BBC này đâu thưa ông minh. Lê Dung, SaigonXin chào các bạn, cho tôi đóng góp một chút ý kiến về tự do tôn giáo. "Tự do tôn giáo" là gì, theo tôi hiểu là quyền được tín ngưỡng một tôn giáo, được tư do theo tôn giáo mình yêu thích. Nhưng tôn giáo đó phải tốt đạo đẹp đời khuyên người ta đi theo cái chân thiện mỹ, hay ít nhất không làm điều ác, hại người hại đời là được. Tôi nghĩ Việt Nam chúng ta có những vấn đề của chúng ta, nhưng nếu "tự do" theo kiểu đó theo tôi nghĩ bất cứ chính phi nào cũng không có ý kiến không riêng về VN, có thể một số vị lợi dụng tôn giáo để hoạt động chính trị, lúc này trở về vấn để chính trị, Tôi có một số bạn đi du học hay biết một số người vì mong muốn định cư hay không muốn sống ở VN, khi họ ra ngoài là cố tình xuyên tạc, chửi bới, họ làm nhiều cách để có thể "ở lại", và bị một số thế lục chính trị lợi dụng điều đó. Cũng có thể hiểu được nhưng các bạn ơi, chửi quê hương là chửi chính các bạn đó, nếu các bạn không tự hào về đất nước con người mình thì không người ngạo quốc nào tôn trọng dất nước và ngay cả chính các bạn cả, Nhưng tôi mong các bạn phải hướng tới một mục tiêu cao đẹp, cho con cháu chúng ta sau này không thể ngẩn đầu lên làm người. Đa đảng đa nguyên là một xu hướng tất yếu, nhưng hy vọng khi nào trình độ dân trí của người dân VN được nâng cao rõ rệt, được mọi người khôn bị lời dụng, thì chắc vần đề đó sẽ xảy ra. Hy vong VN mình cũng có một cuộc cách mạng nhung, cuộc cách mạng dành cho những người hiểu biết có tâm với đất nước, có tài c ó nhiệt quyết để không bán rẽ đất nước & con người VN cho các thế lực. Thính giả giấu tênỞ Anh hay Mỹ hiện nay, chẳng còn mấy ai thực sự tín ngưỡng vào tôn giáo. Đôi khi người ta đi nhà thờ chỉ vì không còn nơi nào thú vị hơn và vì thói quen. Vì vậy, dùng công cụ tôn giáo để nói đến tự do, nhân quyền ở Việt Nam, chính phủ Anh - Mỹ đã xử sự thật trẻ con. 90 % dân Việt Nam tự khai là đạo Phật nhưng thật ra đó chỉ là đạo thờ ông bà, tổ tiên. Lại nữa, những người lãnh đạo các tôn giáo ở Việt Nam có trí năng và đạo dức còn kém hơn một người ngọai đạo bình thường thì lấy gì thu phục nhân tâm. Nguyễn Mỹ An, CaliforniaThật tình tôi không rõ tôn chỉ của đài BBC trong mục ý kiến của bạn như thế nào? Tôi đã giởi Ý kiến của tôi về Tự do tôn gíáo mà không thấy BBC đưa vào trang Ý kiến của bạn, xin cho biết. Thành thật cảm ơn. Huy, USATôi chỉ là người theo đạo thờ cúng Tổ tiên, nhưng tôi thấy người phụ trách ý kiến trong mục này đã đi sai tôn chỉ của BBC:" không đăng những lời phỉ báng"; nhưng lại đăng bài của ông Phạm Hồng Minh đụng chạm tới tất cả các tín đồ của mọi Tôn giáo; có phải chăng đó cũng là tư tưởng của người phụ trách mục này. BBC sẽ cho nghỉ việc mấy ngàn người, tôi hy vọng trong đó có người phụ trách mục này; để BBC Vịêt ngữ vô tư hơn và trong sạch hơn. Võ TânTôi là một người VN đang sống tại TP HCM, nhưng tôi chưa từng nghe rằng VN có ban hành bộ luật về tôn giáo. Hay như ông Phạm Đình Nhẫn gì đó nói tôi thật sự ngạc nhiên, giống như tác giả bài viết này còn biết thông tin trước cả tôi, người đang làm phóng viên cho thành phố. Xin lỗi, tôi không hiểu nổi. Mực tímTôi tán thành ý kiến của Ông Phong. Tôi nghĩ trước hết chúng ta phải xác định được: với những tiêu chuẩn nào thì mới được gọi là tự do tôn giáo. Và Việt Nam đã đạt được tiêu chuẩn ấy chưa? Vậy thì vấn đề đặt ra là ai, cơ quan nào đưa ra tiêu chuẩn ấy. Tôi nghĩ vấn đề đặt ra ở nước nào thì để toàn bộ người dân ở nước ấy quyết định. Một cuộc trưng cầu ý dân sẽ cho biết tự do tôn giáo là gì? Là được quyền gia nhập một tôn giáo hay chỉ đơn giản là được tự do đi lễ,chùa. Hay họ cần hơn thế nữa... Việc Mỹ can thiệp vào tôn giáo VN theo tôi là không chính đáng. N. Khoa, Nha TrangÔng Song Long nói rất phải, thế nhưng ông nhà giàu này không qua bắt ta phải thế này thế nọ mà ông ấy đứng bên nhà cầm mấy miếng mồi ngon dứ dứ vào mặt thằng nghèo như ta rồi bảo "Này chú mày đừng có mà độc tài, vợ con chú mày hiền lành là thế,từ nay mà còn gia trưởng nửa thì đừng qua ngồi nhậu một bàn với ông nghe chưa, rõ dơ". Hắn mạnh bạn bè, hắn đông, không nghe lời hắn lỡ mai mốt cái thằng hàng xóm "kẻ thù lâu dài" chỏang cho. Trần Quang, CaliforniaXem bài ông Phạm Hùng Minh, Việt Nam viết về Tôn Giáo, tôi có cảm tưởng ông là người "ngòai hành tinh" !!! Không biết lịch sử các tôn giáo, và có chủ trương bài bác tôn giáo hơn là góp ý xây dựng với anh chị em Việt kiều! Nếu dùng những từ ngữ "nhẹ nhàng" và "văn hóa" hơn thì có lẽ thiên hạ sẽ không ghép ông vào cái tội "nói bừa!". Cám ơn ông Quỳnh GiaoKhi nào các ông lớn ở Hoa Kỳ có dịp đến các thành phố tôn giáo ở Vietnam như Huế, Đồng Nai, Dalat thì mới thấy được các Giáo dân, Phật tử họ như thế nào. Chủ nhật họ vẫn đi lễ, rằm họ, mùng 1 vẫn đi chùa và đặt biệt có ông to bà lớn nào ở Việt Nam mà không thờ Phật hoặc Chúa đâu? Thử hỏi xem đại diện Mỹ ở Việt Nam đã từng thị sát dân tình chưa, hay chỉ đi bằng ô tô máy lạnh, mà chưa từng đi bộ lên chùa Hương để thấy cảnh náo nức đi lễ chùa của dân Việt vậy. Phong, HoustonCho tôi xin lỗi các bạn Bạch Thiện và Hùng Minh ở VN. Trước hết như bản thân tôi đã từng ở VN cho đến 2001 và cũng thường về VN cho nên không cần các bạn dạy bảo làm sao để biết. Thứ nhì là như bạn Minh nói thì là bạn không theo một tôn giáo nào (đó là quyền tự do của bạn) cho nên bạn nói chuyện về tôn giáo một cách xấc xược, đụng chạm đến tín ngưỡng của nhiều người - điều mà cả Nhà Nước hay Đảng không dám nói ra. Xin bạn cẩn trọng lời nói trong tranh luận để mọi người còn kính trọng bạn một chút. Ở đây bạn đã đi sai vấn đề khi so sánh việc làm sao cho đất nước giàu mạnh với việc đưa ra các nước như Philippine hay Vatican..v.v Bạn đừng quên là VN có được như ngày hôm nay cũng là nhờ đổi mới đường lối kinh tế từ tập trung độc quyền sang tự do kinh doanh (được gọi là kinh tế thị trường). Đó là kết quả của tự do đó các bạn, các bạn đừng chối cãi là không cần tự do thì VN có thể hùng cường lên được. Dân ViệtTôi vào diễn đàn này để tìm hiểu, hơn là để tranh luận cho nên tôi thấy ý kiến của các bạn Đỗ Minh Đán, Vũ Minh, và Vũ Kiệt ....là những ý kiến giúp tôi hiểu được vấn đề. Nếu đọc sắc lệnh về tôn giáo mà năm vừa qua nhà nước ban hành thì tôi cũng thấy là vấn đề tôn giáo trước đây bị hạn chế rất nhiều. Tôi nghĩ Mỹ chỉ đặt nặng điều kiện tự do dân chủ, bao gồm tự do tôn giáo với quốc gia nào ngửa tay xin viện trợ của họ mà thôi. Chính vì thế mà nhà nứớc ta vừa phản kháng, vừa phải thể hiện một số việc như ân xá các tội phạm liên quan đến tôn giáo, và bất đồng chính kiến trong tháng 2 vừa qua. Trên báo chí VN gần đây cũng nói đến nhiều những đền chùa, lễ lạc của các tôn giáo và phản ánh thêm các tiêu cực như nhiều quan chức đã dùng xe công đi lễ đền, chùa ngày Tết. Theo tôi như thế chưa hẳn là tự do hoạt đông tôn giáo nếu so với những thời kỳ xưa kia ở VN. Nhiều bạn phát biểu về tôn giáo trên diễn đàn này vô tình phản ánh chính các bạn đó cũng không hiểu, không coi trọng tôn giáo và còn bài bác, cũng như không quan tâm đến những giải thích của người khác. Vũ Dũng, San JoseKiểu xẩm sờ voi thì anh sờ cái chân bảo nó giống cái cột đình, anh sờ cái tai thì nhất định voi giống cái quạt. Chúng ta cùng là anh em, ai thấy cái gì hay thì chỉ cho người khác thêm kiến thức, đừng vơ đũa cả nắm, rồi chửi bậy, chê bậy. Vấn đề ở đây là luật chơi, anh thích bóng đá lấy nghệ thuật và kỹ thuật của bóng đá để phê bình chê bai anh bóng cà na của Mỹ thì dễ gây cho người khác chê cười. Việt Nam muốn vào WTO, muốn chen vai thích cánh với các nước mở mang, phát triển, muốn cho các bạn bè giúp tiền, giúp sức, giúp chất xám, thì cũng phải hội đủ các điều lệ của luật chơi này chứ. Đâu có phải chỉ có tự do tôn giáo, còn ý kiến, lập hội, đi lại, báo chí, nhân quyền v…v… Vả lại chẳng ai là không biết luật “ đèn nhà ai, nhà nấy rạng. “ Những khốn nỗi trong nhà có người khiếu nại, có chỗ còn bị tối tăm quá, nhờ hàng xóm coi dùm, do đó mới ra nông nỗi người ta vào nhà để xem tối chỗ nào, để người ta truyền điện vào cho sáng sủa hết mọi chỗ. Có một số ý kiến của các bạn ở VN có vẻ hơi kiêu ngạo, và coi thường kiến thức của người Việt đang sống ở nước ngoài. Các bạn sống ở ngoài VN vẫn còn tha thíết đến quê hương của mình, nếu không về VN nhiều lần, thì cũng có khá nhiều phương tiện truyền thông, khá nhiều tin tức đứng đắn, khả tín để theo sát những chuyển biến chính trị trong nước. Nếu không quan tâm thì họ ý kiến làm gì. Tôi nghe ai đó nói : “ Lòng nhiệt thành cộng với sự ngu dốt là sự tàn phá khốc liệt nhất “ Tôi hy vọng chúng ta có dư lòng nhiệt thành đối với quê hương và cùng chia sẻ hiểu biết vớí nhau để đất nước được giầu có hùng mạnh, để anh em, con cháu chúng ta không đau lòng và tủi hổ vì sự nghèo đói và thấp hèn so với các nước trên thế giới. Ẩn danhChuyện Mỹ can thiệp vào việc nội bộ của Việt nam là chuyện thường. Nhiều anh chị nghĩ đơn giản quá. Đâu chỉ là vấn đề giúp Việt nam cải thiện tự do. Mỹ đâu có thừa hơi làm điều đó. Vấn đề CPC là một vấn đề cực kỳ phức tạp. Các anh có nghĩ là nhiều nơi trên thế giới ko có tự do sao Mỹ cứ chõm vào Việt nam. Chẳng qua là vì muốn Việt nam phụ thuộc sâu vào Mỹ nên mới ra chính sách như thế. Tôi cho rằng nếu VN bây giờ cực kỳ tự do, ko một tì vết thì Mỹ là thằng lo đầu tiên vì chẳng có cớ gì để can thiệp cả. Các anh có biết là nó muốn cap thiệp vào Lào nó còn phải dựng lên cả đàn áp giả để vu cáo ko? Ở dưới nhiều anh chị cho rằng đây là chuyện nội bộ của nước Mỹ thì tôi thấy quá buồn cười. Thực ra cái tự do tôn giáo ở Việt Nam là chấp nhận được với thể chế độc đảng Cộng Sản. Các anh thử hỏi các tín đồ tôn giáo ở Việt Nam hiện nay xem có bao nhiêu phần trăm đòi hỏi cần có can thiệp từ bên ngoài? Hay mấy ông cần can thiệp toàn là các bố hoạt động chính trị vì quyền lợi cá nhân thôi. Còn nghe ông Phạm Đình Nhẫn phát biểu thì tôi thấy buồn cho người Việt. Người Việt muốn có tự do thì nên tìm cách tự đấu tranh. Nền dân chủ Âu Mỹ phải mất hàng trăm năm người ta mới có được. Cá nhân tôi cũng là người Tin Lành, tôi thấy nếu tín đồ cứ gia nhập các hội thánh được thừa nhận thì ai cấm các ông. Đỗ Minh Đán, TP HCMNếu coi tự do tôn giáo là việc người dân tự do theo một tôn giáo nào đó, tự do đi lễ, tự do thờ cúng kể cả ở nhà mình, đôi khi có cả quyền ứng cử vào các cấp Quốc hội thì ở VN đích thị là có tự do tôn giáo. Nhưng nếu căn cứ vào những tiêu chuẩn khác thì bị hạn chế rất nhiều. Điều không vui này bắt nguồn từ bài học trong lịch sử: sự du nhập và phát triển tôn giáo ở VN cũng đồng nghĩa với việc một số tôn giáo lớn cản trở chính quyền cộng sản thực hiện sách lược cai tri ̣của họ. Có những lúc tôn giáo trở thành vật cản rất lớn với chính sách của nhà cầm quyền cho nên một số hoạt động bị ngăn cấm, xâm phạm. Một số hình ảnh cực đoan như vây hãm, cản trở hoạt động của các chức sắc là có thực nhưng rất ít. Việc Hoa Kỳ cố ý thổi phồng vấn đề này lên ít nhiều là trong cái lý muốn khôi phục, phát triển tự do tôn giáo trong cái tự do chung của xã hội VN như những tiêu chuẩn tự do của thế giới tiến bộ hôm nay. Điều này không dễ gì những người cộng sản VN không hài lòng nhưng đương nhiên nó là cơ hội tốt cho người VN tiến lên. Dụng ý của Mỹ có thể mang hơi hướng phục vụ cho mưu mô gì đó của Mỹ nhưng cũng rất có lợi cho quá trình đi lên của VN. Nếu muốn bảo vệ chế độ này phải biết lắng nghe, biết nhìn thật chân thực cái yếu, cái thiếu của mình và hướng tới những giá trị tốt đẹp của thế giới, kể cả nước Mỹ, thì mới là xây dựng. Chứ cứ khăng khăng phủ nhận ý kiến bên ngoài, cứ đọc khẩu hiệu tự tôn ầm ĩ lên trogn thời buổi này không thuyết phục được ai cả. Trung, công tác tại PhápMuốn biết có tự do tôn giáo không thật dễ, làm một cuộc trưng cầu ý kiến. Ý kiến đa số bao giờ cũng đúng. Nếu được hỏi: "bạn có thấy mình được tự do tôn giáo không?", tôi trả lời thẳng ngay: "Có!" Vợ tôi vẫn đi chùa 2 lần một tháng, ngày rằm và ngày mồng một. Nhà tôi cũng cúng trong nhà 2 lần một tháng như vậy. Phạm Hùng Minh, Việt NamGửi các anh chị Việt Kiều! Cái đích cuối cùng là phải làm sao để đất nước được hùng cường chứ không phải Việt Nam có hay không có tự do tôn giáo hay dân chủ. Dân chủ và tự do tôn giáo như Philippin cũng vấn nghèo đấy thôi! Mà Philippin là ai? Một đồng minh tay phải tay trái của Mỹ. Mỹ bảo sao nghe vậy 100%. Bao nhiêu năm như thế rồi? 50 năm, họ đã hùng cường được chưa? đâu phải chỉ riêng quốc gia này. Còn hàng chục, hàng chục quốc gia khác cũng vậy nhưng họ đâu đã giàu. Tôi thấy chùa chiền, nhà thờ mọc lên đồ sộ mà thấy tiếc tiền quá. Tiền ấy mà dân đem ra hùn làm đường sá, cầu cống thì ích lợi biết bao nhiêu. đã là chốn tu hành thì còn làm cho hoành tráng làm gì? Thờ phật hay thờ chúa thì chỉ cần một tượng nhỏ đã đủ, cốt ở cái tâm chứ sao cần xây nhà thờ to vật vã làm cái gì? Nếu như không phải giáo dân Việt Nam ngu muội, bị người Phương Tây bịt mắt lừa bịp để truyền bá tôn giáo của họ? Thử hỏi, tổ tiên Việt Nam có chúa có phật không? Câu trả lời là không. Tất thảy đều là người ngoại bang cả. Chúng ta tổ tiên mũi tẹt da vàng tóc đen không thờ, đem đi thờ Chúa - một tay mắt xanh, mũi lõ ...lạ hoắc là sao? Sao không dựng tượng Vua Hùng bề thế trong khắp cả nước mà thờ. Có ai tôn thờ Chúa bằng xứ Vatican? Nhưng xứ sở này có thịnh vượng bằng Mỹ và Nhật Bản không vậy? Theo tôi, không nên phát triển thêm chùa chiền, nhà thờ nữa. Rất tốn kém. Tiền đó nên tập trung xây bệnh viện, trường học, làm đường xá sẽ hữu hiệu hơn nhiều. Xin cảm ơn đài BBC cho tôi được giãi bày như thế này. Vũ Minh, Nha TrangỞ đây có một sự mâu thuẫn rõ nét. Chính phủ ta vừa lên án lối hành xử nhà giàu bắt nạt nhà nghèo của Mỹ mà lại vừa đi thả ông Thích Thiện Minh và ông Nguyễn Văn Lý. Nếu bảo rằng thả hai ông này là kết quả tốt thì chẳng nhẽ khi xử án họ là sai? Như ông Nguyễn Văn Lý, truyền hình nhà nước đã cho chiếu những chứng cớ rằng ông phạm rất nhiều tội, đã xử 15 năm mà nay thả như vậy là không bình thường. Làm cho thế giới tưởng rằng ta đã nhận lỗi và đang sửa sai. Đại Cồ Việt, BerlinNgười Việt chúng ta nên sáng suốt nhìn nhận đúng sai. Tất cả chúng ta là một dân tộc. Có lẽ người Việt chúng ta ít khi nàođoàn kết và suy nghĩ về lợi ích chung của cộng đồng, của dân tộc, chỉ thích cấu xé, chửi bới, chê bai lẫn nhau... Nguyễn Đức Bạch Thiện, HCMCCác bạn cứ ở nước ngoài và nói về Việt Nam. Muốn biết Việt Nam có tự do tôn giáo hay không hãy về VN sống 2, 3 năm rồi biết. Chứ đừng ở nước ngoài mà nói. Giấu tênĐừng vin lý do tôn giáo để trừng phạt nước khác. Hãy tôn trọng chủ quyền của nhau. Sự trừng phạt là lối chính trị ngoại giao cũ rích để chèn ép tiểu quốc. Trần Nguyên, Nam ĐịnhTôi nghĩ ở VN, tôn giáo đã tiến bộ nhiều rồi so với mấy năm trước. Ngay cả đảng viên giờ cũng đi cúng lễ. Trần Phong, San JoseTôi thấy anh Trần Thắng, TP. HCM nói ngắn gọn thế mà đúng. Vấn đề tự do tôn giáo của VN hiện nay thì đúng là không có lửa thì sao có khói, mà ở đây có khi cả núi khói ấy chứ. Thế giới bây giờ nhạy lắm, làm sao bưng bít được. Còn về vấn đề Phật giáo, tôi nghĩ các vị ấy chủ yếu làm chính trị và vì quyền lợi cá nhân thôi. Trọng NhưViệt Nam đang chuyển mình về nhiều mặt, như kinh tế, luật pháp luôn sửa đổi theo hiện tại. Về tự do tín ngưỡng tôn giáo, tôi không thấy sự đàn áp nào mà tôi thấy được sự quan tâm của Đảng và nhà nước rất gắn bó dân. Được sự quan tâm ấy cho nên ngày nay nhân dân Việt Nam được ấm no hanh phúc. Vũ Kiệt, HoustonBạn Song Long và Minh Thúy không hiểu sát vấn đề vì sao Hoa Kỳ muốn trừng phạt VN. VN có tự do tôn giáo hay không, có lẽ để ủy ban nhân quyền quốc tế và ủy ban quốc tế đóng tại châu Âu trả lời hộ. Còn chuyện Hoa Kỳ cho rằng VN thiếu tự do tôn giáo là chuyện nội bộ của Hoa Kỳ. Các bạn nên hiểu điều đó. Bạn Song Long cho rằng không nên can thiệp vào nội bộ nước khác và bạn đưa một gia đình ra ví dụ. Có lẽ ý của bạn Minh Hùng trả lời bạn được chăng? Bây giờ tôi đưa ra một ví dụ nhé. Bạn thấy con cái gia đình hàng xóm nghèo khổ và bạn muốn giúp đỡ, nhưng cha mẹ các đứa trẻ lấy tiền của bạn đi đánh bài, nhậu nhẹt. Song, về nhà lại đánh đập con cái. Bạn không hài lòng với cách sống trên của gia đình trên và bạn có quyền từ chối giúp đỡ nếu cha mẹ của những đứa trẻ kia không theo lời đề nghị sống theo cách sống văn minh như tất cả các gia đình giàu có quanh bạn. Tiền của bạn đâu phải tiền chùa. Mỹ cũng vậy. Nếu VN đáp ứng được sự yêu cầu của Mỹ thì Mỹ còn viện trợ. Còn VN không cần tiền đó thì đâu cần nghe lời Mỹ. Theo tôi nghĩ, ngày nay, VN có tự do tôn giáo hơn thì có không ít công lao của các ủy ban tôn giáo quốc tế. Phong, Houston, Hoa KỳLại một lần nữa tôi lại nghe tranh cãi về hai chữ "Tự Do". Thực tế đau lòng là chúng ta tranh cãi những cái chúng ta không hiểu biết rõ thì làm sao nó có kết quả? Người sống ở nước ngoài, đặc biệt là ở Mỹ thì có quá nhiều cái "tự do" (mà đôi khi tôi cho là quá lố trong nhiều lĩnh vực). Còn người trong nước thì thấy những gì mình có được đã thay đổi rất nhiều so với trước đây vài chục năm nên cũng cho rằng đã rất là "tự do". Vậy thì chúng ta tranh cãi dựa trên cơ sở nào đây? Cái gọi là tự do là chuẩn tự do nào đây? Của nước Anh, của nước Mỹ hay của nước Singapore? Hoa, Hoa KỳNước Mỹ chụp cái mũ " VN không có tự do tôn giáo " lên đầu nhà nước Cộng Sản VN , làm chính phủ VN phải đi chứng minh với họ là nước VN có tự do tôn giáo. Bằng cách trưng cho Hoa Kỳ xem chùa chiền tăng ni hoạt động nhộn nhịp. Tuy nhiên, cái mà Hoa Kỳ muốn thấy là VN phải mọc đầy nhà thờ. Có lẽ một ngày mà nước VN chưa hoàn toàn thành nước thờ Thiên Chúa , thì anh VN chưa có tự do tôn giáo, đơn giản là thế. Đó là cái lí lẽ mà nước nhược tiểu VN anh muốn xin xỏ là phải theo tiêu chuẩn do tôi là Hoa Kỳ đặt ra mà thôi. Trần Thắng, TP. HCMThiên Chúa giáo hay Tin Lành mà la lên là bị đàn áp thì còn có thể chứ ông nào la lên là Phật Giáo bị đàn áp là hoàn toàn không đúng. Ở VN Phật giáo là tôn giáo ủng hộ Đảng và nhà nước lớn nhất. Minh Hùng, TP. HCMXin góp ý với hai bạn ở Hải Phòng và Hà Nội: hình như các bạn chưa hiểu đúng bản chất của các luật chế tài và trừng phạt của Mỹ. Thứ nhất, Mỹ đặt luật này để áp dụng cho các chính sách của Mỹ, chứ không bắt các nước phải tuân theo. Chẳng hạn, thông thường Mỹ viện trợ cho VN. Bây giờ, nếu coi VN vi phạm nhân quyền, thì Mỹ không viện trợ nữa, hoặc cấm các công ty Mỹ làm ăn với nước bị chế tài - chứ không có quyền cấm VN làm ăn với Pháp, chẳng hạn. Nói nôm na, khi bạn nghĩ con nhà hàng xóm hư hỏng, thì bạn không cho con bạn chơi với con nhà kia nữa. Vậy thôi. Thứ hai, bạn ví Mỹ giống tay hàng xóm can thiệp gia đình bạn. Xin hỏi, nếu bạn đi nhậu về rồi đánh vợ, thì luật pháp có can thiệp không? Trong trường hợp này, nếu tay hàng xóm biết mà che giấu, thì là phạm tội đồng lõa, và chắc cũng không đạo đức lắm. Trần Hùng, San JoseViệt Nam có được tự do tôn giáo hơn so với những năm 1980. Nhưng nói là có tự do tôn giáo thì chắc còn xa lắm. Đừng nên nhìn vào số người đi lễ Chùa hay nhà thờ, số nhà thờ hay chùa được xây mới, hay các cha, các sư được xuất ngoại hay hội họp là đã có tự do tôn giáo. Chừng nào tổ chức tôn giáo được tự do thành lập tu viện, huấn luyện các chức sắc, lập hàng giáo phẩm, chọn các vị lãnh đạo, in ấn các sách đạo, tổ chức các buổi lễ, vân vân... mà không phải xin phép thì lúc đó mới được gọi là có tự do tôn giáo. Giấu tênKiểu chơi này của Mỹ dù người Việt cộng sản hay không đều thấy ghét. Việc nước này áp đặt luật chơi, hà hiếp nước khác là không chấp nhận được. Minh Thúy, Hải PhòngChúng ta đồng ý với Hoa Kì và các nước văn minh là cần có cái gọi là CPC (các nước cần đặc biệt quan tâm về tự do tôn giáo) để trừng phạt các nước đó. Tuy nhiên khi đưa nước nào vao danh sách này thì cần phai vô tư, chứ không phải vì thiếu thông tin chính xác hoặc ngấm ngầm trả thủ nước đó vì những vấn đề quá khứ mà Hoa kỳ còn "đau điếng". Như trường hợp Việt Nam, chỉ có những người có quá ít thông tin và quan sát Việt nam thì mới cho là Việt nam không có tự do tôn giáo. Những năm gần đây, chùa chiền của Phật giáo và nhà thờ của Thiên chúa giáo và Tin lành được xây dựng mới và sửa sang khang trang khắp nơi. Nhân dân vào các ngày lễ chùa đi chùa và nhà thờ càu nguyền tự do táp nập.. Xin hỏi Ông Đại sứ Hoa Kỳ ở Hà Nội, ông có thấy thế không? Mặt khác ta cũng nên có một CPC khác để đưa các nước chuyên dùng vũ khí, quân đội của mình xâm lăng nước khác như trường hợp Hoa kỳ, ngang nhiên xâm lược giết hại dân lành vô tội ở các nước. Song Long, Hà NộiTôi xin hỏi các bạn, nếu hàng xóm của bạn tự nhiên sang nhà và chỉ chỏ với bạn rằng nhà bạn phải nấu món ăn thế này, vợ chồng bạn phải ăn nói với nhau thế nọ, thậm chí phải yêu nhau thế kia... và đi kèm là những lời dọa nạt thì bạn có chấp nhận nổi không? Hoa Kỳ không có quyền đánh giá Việt Nam về tôn giáo, về nhân quyền hay bất kỳ vấn đề gì khác theo kiểu như vậy! Minh Nam, Hà NộiHoa kỳ không nên trừng phạt VN vì cuối cùng dân thường lãnh đủ. Có cách nào trừng phạt đich danh thủ phạm không?	Đúng vào hạn chót để đưa biện pháp chế tài với ba nước trong danh sách các nước cần quan tâm đặc biệt về tự do tôn giáo (gọi tắt là CPC), phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ Adam Ereli đã nói tại một cuộc họp báo rằng Bộ này cần có thêm thời gian để cân nhắc quyết định cuối cùng.	Hoãn hay bỏ trừng phạt Việt Nam?
Trụ sở Broadcasting House của BBC tại trung tâm London hồi 1961 Hồi tháng 6/1952, một dân biểu thuộc đảng Bảo thủ thúc giục Thủ tướng Winston Churchill điều tra các hoạt động cộng sản tại Anh quốc. "Chúng ta có những kẻ phản bội trà trộn bên trong," Sir Waldron Smithers viết, "và tuy ủng hộ quyền tự do ngôn luận nhưng tôi thấy những kẻ đó cần phải bị đối xử như những kẻ phản bội." Lá thư được giữ tại một trong các bộ hồ sơ của ông Churchill, nay được Cục Lưu trữ Quốc gia công bố, ngoài 60 năm kể từ ngày được viết ra. Lá thư lẽ ra cần được giữ kín "vô thời hạn", theo một ghi chú viết trên tấm bìa nâu phía trên. Các sử gia tin rằng đó là bởi việc công bố nội dung thư khiến cho MI5 quan ngại - chỉ mới vài năm trước các hồ sơ về thời Chiến tranh Lạnh của cơ quan tình báo này mới được công bố công khai. Hồi 1952, Smithers đã thúc giục thủ tướng phải thành lập một "ủy ban chủ trì bởi một thẩm phán hoặc một luật sư cao cấp người Anh... người có thể tiến hành một cuộc điều tra quy mô về các hoạt động của đảng viên cộng sản và sau đó báo cáo cho Ngài". Sir Waldron Smithers thuộc đảng Bảo thủ kêu gọi Thủ tướng Winston Churchill phải điều tra các hoạt động cộng sản tại Anh quốc Đây là thời kỳ Thượng nghị sỹ Mỹ Joseph McCarthy còn đang là động lực đứng đằng sau các cuộc điều trần đình đám, gây tranh cãi về việc có sự xâm nhập của các đảng viên cộng sản vào Hoa Kỳ, đặc biệt là trong lĩnh vực dịch vụ công, hay không. Hồi 1947, Smithers đặt câu hỏi tại Quốc hội là thủ tướng (khi đó là Clement Attlee của đảng Lao động) có "thành lập một ủy ban trong Hạ viện về Các hoạt động Không phải của người Anh, tượng tự như Ủy ban Các hoạt động Không phải của người Mỹ" không. Chính phủ đã khước từ thẳng thừng. Smithers hỏi liệu những người cộng sản có bị đặt ra ngoài vòng pháp luật và các khoản quỹ của họ liệu có bị tịch thu không. Một lân nữa câu hỏi của ông bị bác bỏ. Cộng sản xâm nhập BBC? Năm năm sau, Smithers đã đặc biệt lo lắng về việc có những người có cảm tình với cộng sản làm việc trong BBC: "Trong trường hợp có chiến tranh hoặc có một cuộc khủng hoảng lớn... những người này, với kiến thức sâu sắc về cơ chế hoạt động truyền thông, có thể chỉ trong nửa tiếng đồng hồ đã có thể cắt đứt hệ thống dây dẫn và gây hư hại nghiêm trọng, làm hại tới hoạt động truyền thông." Ông đã nêu ra một danh sách các nhân viên BBC mà ông cho là những người cộng sản hoặc có cảm tình với cộng sản, mà hầu hết đều làm việc tại Ban Tiếng Nga. Trong số này có một "ông Goldberg", người mà Smithers mô tả là một "người Do Thái... người kiểm soát việc lên nội dung các chương trình và là một người cộng sản". Anatol Goldberg khi đó là Trưởng Ban tiếng Nga, một người quan trọng và có nhiều ảnh hưởng. Cựu trưởng ban BBC Tiếng Nga Anatol Goldberg là một người có tầm ảnh hưởng Churchill đã quan ngại tới mức gửi ra lá thư cùng các cái tên cho MI5, thông qua Bộ Nội vụ, để điều tra thêm. Cơ quan này hồi âm và nói thủ tướng không cần phải lo lắng. "Theo quan điểm đã được cân nhắc kỹ lưỡng của Cơ quan An ninh, ảnh hưởng của những đảng viên cộng sản tại BBC là rất nhỏ và không tạo ra mối đe dọa an ninh nghiêm trọng nào." MI5 điều tra Trong nhiều năm, MI5 đã điều tra các nhân viên BBC. Xem thêm Sự khác biệt giữa các đơn vị tình báo của Anh: CGHQ, MI5 và MI6 Họ tin rằng tổng số chỉ có 147 người gồm cả đảng viên cộng sản, bị nghi là đảng viên cộng sản và có cảm tình với cộng sản, trong tổng số 12.200 nhân viên. Bộ trưởng Nội vụ tin rằng một cuộc điều tra lớn như đề xuất của Smithers "có thể sẽ gây ra thế khó xử, mất mặt khá lớn mà chẳng để làm gì". MI5 nêu ra một cách riêng rẽ quan điểm của mình về danh sách đen của Smithers. Không có bằng chứng nào cho thấy bất kỳ ai trong số đó là đảng viên cộng sản. Anatol Goldberg, họ nói, đã có liên hệ với một người là đảng viên cộng sản hồi 1950, người được hãng tin Xô-viết tuyển dụng, nhưng ngoài ra ông không có hoạt động hay liên hệ gì khác. Peter Fraenkel, cựu Trưởng ban BBC Tiếng Nga, biết rất rõ về Anatol Goldberg. "Đó là một người nói chuyện rất hấp dẫn," ông nói. "Một trong những người hấp dẫn nhất tôi từng biết." Ông không ngạc nhiên gì về chuyện Goldberg từng liên hệ với các phóng viên người Nga tại London - đó là một phần công việc, còn bản thân ông ấy không phải là người cộng sản, theo Fraenkel. Cựu trưởng ban BBC Tiếng Nga Fraenkel nói ông Goldberg có cách tiếp cận khôn ngoan, tế nhị Fraenkel nói Goldberg không bao giờ nói về các vấn đề của mình với MI5, nhưng nhận biết được rằng một số người cảm thấy ông đã lên tiếng quá nhẹ nhàng. Theo Fraenkel thì Goldberg đã có cách tiếp cận khôn ngoan, tế nhị: Ông lắng nghe mọi người rồi đặt cho họ câu hỏi kiểu như: "Làm cách mạng là để nhằm đem lại cái này, cái này, cái này... việc đó đã được thực hiện như vậy chưa?" Cách tiếp cận của Goldberg đã thành công. BBC Tiếng Nga được cho là đã được khán giả tin cậy hơn so với các đối thủ cạnh tranh do Mỹ tài trợ, tuy tất nhiên là khi đó đã không có sự khảo sát xếp hạng đáng tin cậy nào được thực hiện. MI5 và Bộ Ngoại giao Anh cũng thành công phần nào - vào 1957 Anatol Goldberg bị gạt khỏi chức trưởng ban nhưng vẫn tiếp tục làm nhà bình luận. Fraenkel nói rằng người tiền nhiệm của ông trong vị trí trưởng ban BBC Tiếng Nga, cựu nhân viên MI6 Alexander Lieven, có quan điểm thủ cựu về các đồng nghiệp tại MI5. Ông Lieven khuyên Fraenkel là không nên tin vào sự điều tra của họ mà nên dựa vào chính các nhân viên người Nga của mình, những người sẽ nhanh chóng "đánh hơi" thấy nếu có ai đó xâm nhập vào. 'Giám sát thay vì loại bỏ' Churchil không hoàn toàn thấy thuyết phục trước các nỗi lo lắng của Smithers. "Tôi có thể bảo đảm rằng ông đã đánh giá quá cao ảnh hưởng của Cộng sản và rằng đã có các kế hoạch thích hợp để đối phó nếu xảy ra bất kỳ đe dọa nghiêm trọng nào." Thủ tướng Churchill đã gửi thư cho Sir Smithers nhằm trấn an nỗi lo lắng về ảnh hưởng của cộng sản trong BBC Tuy nhiên, cá nhân thủ tướng vẫn tiếp tục quan tâm đến vấn đề này. Một năm sau ông đã yêu cầu Bộ trưởng Nội các Norman Brook kiểm tra xem có bao nhiêu đảng viên cộng sản và những người có cảm tình với cộng sản còn làm việc cho BBC. Con số được đưa ra là 100 người, trong đó có 60 nhân viên nắm giữ các vị trí khá thấp. Trong số 40 nhân viên cao cấp, có 31 người làm việc tại bộ phận hải ngoại. Brook nói rằng Tổng giám đốc BBC khi đó, Sir Ian Jacob, nhận thức được "các rủi ro" về việc những người này có thể tìm cách gây ảnh hưởng tới nội dung truyền thông, nhưng "ông chắc chắn theo dõi để nhận ra bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy chuyện đó xảy ra - ông ấy đương nhiên được hỗ trợ để biết đích xác các nghi phạm là ai, nắm giữ vị trí nào trong BBC". Cả tổng giám đốc BBC và Bộ trưởng Nội vụ đều phản đối chính sách "tiễu trừ" bởi họ lo sợ rằng việc sa thải nhân viên vì lý do niềm tin chính trị của người đó sẽ gây ra "một cơn bão chính trị gây hại nhiều hơn là làm lợi". Jean Seaton, tác giả cuốn Pinkos And Traitors viết về các chính trị gia và BBC, tin rằng đây là một cách tiếp cận rất Anh - giám sát thay vì đưa họ vào sổ đen.	Các hồ sơ từ thời thập niên 1950 vừa được công bố đã cho ta biết về việc chính phủ Anh theo dõi BBC nhằm phát hiện những người cộng sản và những người có cảm tình với Liên Xô, theo đó cho thấy bất chấp áp lực mạnh mẽ từ một dân biểu, giới chức đã không tiến hành thanh trừng các đối tượng bị nghi vấn.	'Cuộc săn lùng cộng sản trong BBC'
Dù người thân đã ra đi, họ vẫn "sống" trên Facebook "Với tất cả tình yêu dành cho con" "Dì Jackie" Vô cùng xúc động, tôi mở máy tính ra và vào trang Facebook của bà. Tôi nghĩ mình sẽ được an ủi đôi chút khi xem ảnh của dì, đọc một vài câu dí dỏm của dì trong các bài đã đăng, và tưởng tượng dì đang nói bằng chất giọng giọng vang vang, rõ ràng âm điệu vùng Baltimore. Trên đầu trang Facebook của dì là một video do người anh họ tôi đăng, với hai con voi đang nghịch nước. (Dì tôi rất yêu voi. Bà có hàng ngàn món đồ về voi chưng khắp nhà.) Bên dưới đó là những lời thương tiếc của sinh viên cũ, và bài cáo phó mà người chị chồng bà đăng lên. Tôi tiếp tục kéo xuống. Theo Facebook, dì Jackie học ngành Sư phạm Tiếng Anh ở Đại học Bang Frostburg. Bà từng là trưởng ban tiếng Anh của Trường Baltimore City, và bà đang sống ở Baltimore, bang Maryland. "Đang sống à?" tôi nghĩ. Bà đâu còn sống ở đâu nữa. Bà đã qua đời rồi. Nhưng nếu bạn chỉ lướt qua Facebook của bà và không kéo xuống phần cáo phó, bạn có thể không biết bà đã mất. Bà vẫn ở đó, theo cách nào đó, còn sống. Bà sẽ... ở đây. Trên Facebook. Tôi nhớ lại cái đêm gia đình tôi đứng quanh dì Jackie, cả người nối đầy những dây nhợ bệnh viện, và chúng tôi nhìn dì qua đời. Quan sát hiện tượng đó là một điều kỳ lạ. Dì ở đó, người thân yêu của bạn - bạn đang nói chuyện với dì, nắm chặt tay dì, nhìn đường điện tâm đồ màu xanh chậm dần, chậm dần - và rồi dì không còn nữa. Một cái máy khác, trong khi đó, vẫn đang duy trì sự sống của dì: Một cái máy chủ ở xa xôi đâu đó vẫn giữ lại ý nghĩ của dì, ký ức và cả các mối quan hệ của dì. Rõ ràng là một người không còn sau khi cơ thể họ đã chết đi, nhưng nhìn theo một cách khác thì họ vẫn tồn tại trong thế giới ảo kỹ thuật số. Mọi người vẫn thấy là người đó còn sống, còn tiếp tục online trên mạng. Việc chúng ta tiếp tục hiện diện trong thế giới ảo đã thay đổi cách ta chết đi thế nào? Với những người đã khóc thương trong ngày ta chết đi, điều này có ý nghĩa gì? Tài khoản Facebook của những người đã chết Số người chết trên Facebook đang tăng nhanh. Những dữ liệu của người chết vẫn hiện diện trên mạng xã hội Vào năm 2012, tám năm sau khi mạng xã hội này ra đời, có 30 triệu người dùng có tài khoản Facebook đã chết. Con số đó vẫn tiếp tục tăng lên. Một số ước tính cho biết mỗi ngày có hơn 8.000 người dùng Facebook từ trần. Đến một lúc nào đó, trên Facebook sẽ có nhiều người chết hơn người sống. Facebook đã trở thành một nghĩa địa liên tục mở rộng và đông đúc thêm. Rất nhiều tài khoản Facebook công bố người chủ sở hữu đã qua đời, họ được "tưởng nhớ". Tài khoản của họ được gắn một nhãn với từ "Tưởng nhớ" và các tài khoản này sẽ không còn xuất hiện ở nhiều vị trí thường thấy như "Người bạn có thể biết" hay trong lời nhắc chúc mừng sinh nhật nữa. Nhưng không phải mọi người dùng Facebook qua đời đều được tưởng nhớ. Kerry, một trong những bạn chung ký túc xá của tôi thời đại học, tự tử cách đây vài năm. Vợ anh, gia đình và bạn bè vẫn tiếp tục đăng tải cập nhật trên tường nhà anh. Và khi họ làm vậy, tên Kerry vẫn tiếp tục xuất hiện trên tường Facebook nhà tôi. Cả Kerry lẫn dì Jackie của tôi đều không được tưởng nhớ. Nghĩa là, dù cho với lý do hay mục đích gì, sự ra đi của họ vẫn không được Facebook công nhận. Danh tính trên mạng của họ vẫn tiếp tục tồn tại. Di sản để lại Mạng xã hội đã dạy cho ta hiểu về sức mạnh của khoảnh khắc - kết nối và tiếp cận dễ dàng với mọi người vòng quanh thế giới. Nhưng giờ đây, có lẽ đã đến lúc để xem xét cuối cùng điều còn lại là gì: di sản của chúng ta. Trước đây, chỉ có những người nổi bật mới có di sản, thường bởi vì họ có để lại những ghi chép cho các tiền bối, hay bởi vì những người thế hệ sau tò mò ghi chép lại cho họ. Nhưng thời đại kỹ thuật số đã thay đổi điều đó. Giờ đây, mỗi chúng ta đều dành nhiều giờ mỗi tuần, thường là hơn 12 tiếng, theo một khảo sát gần đây, để viết tiểu sử của chính mình. Tôi nói với mẹ tôi là các cháu của tôi có lẽ sẽ biết thêm về bà bằng cách xem Facebook của bà. Nếu như mạng xã hội này tồn tại dài lâu, lũ trẻ sẽ không chỉ biết về những sự kiện quan trọng trong đời vốn được ghi trong tiểu sử chính thức của mẹ tôi. Chúng sẽ còn được biết thêm những chi tiết nhỏ nhặt hàng ngày của bà: những cái hình meme khiến bà cười, các bức ảnh lan truyền mà bà chia sẻ, nhà hàng nào bà và cha tôi thích đi ăn cùng nhau, câu châm ngôn tôn giáo hài hước nào mà bà thích. Và tất nhiên, sẽ có rất nhiều ảnh cho các cháu xem cùng với sự kiện. Bằng cách xem những thông tin này, các cháu của tôi có thể biết về bà cố của chúng. Chúng ta có thể cho rằng những dữ liệu trên mạng xã hội mà ta đăng công khai cũng giống như những linh hồn kỹ thuật số: bởi ai đọc Facebook tôi có thể biết niềm tin tôn giáo của tôi là gì, quan điểm chính trị của tôi ra sao, biết về người yêu của tôi, về cách hành văn của tôi. Nếu ngày mai tôi có chết đi, linh hồn kỹ thuật số của tôi vẫn tiếp tục tồn tại. Từ một "không gian khác", thế hệ tương lai của chúng ta có thể tương tác với người đã chết? Thay đổi để thích nghi với thời kỹ thuật số Vậy thì, nếu cuối cùng một người thân yêu của ta tiếp tục được sống, thì điều đó sẽ thay đổi sự thương tiếc vì mất người thân ra sao? Một trong những văn bản tiên phong từ năm 1969 của tác giả Elisabeth Kubler-Ross nói về sự thương tiếc trong quyển "Về cái chết và sự chết đi". Quyển sách của bà chia quá trình thương tiếc thành năm bước: từ chối, giận dữ, thỏa hiệp, tuyệt vọng, chấp nhận. Từ khi quyển sách được xuất bản, những chuyên gia hiện đại đã đặt câu hỏi và phê phán nội dung cốt lõi của nó, chủ yếu là để hiểu về quá trình người còn sống sẽ đau khổ và thương tiếc, sau đó chấp nhận sự thật người mất ra đi và họ sống tiếp. Ngày nay, rất nhiều nhà tư vấn giúp người chịu tang nhận ra người thân yêu của họ vẫn tiếp tục ở bên họ, theo một cách nào đó, dù người ấy đã chết đi. Tuy nhiên, một phần của quá trình thương tiếc bắt buộc phải diễn ra, và thật vậy, là sẽ phải có sự quên đi, theo một cách nào đó. Không phải là ta phải quên đi người thân yêu của mình đã từng tồn tại, mà là quên đi cách họ hiện diện với ta trong cuộc sống này. Đó là điều mới trong thế giới của chúng ta: Dữ liệu số không cho phép ta quên đi. Trong tác phẩm xuất bản vào năm 2009 có tựa: "Nút xoá (Delete): Đức hạnh của việc lãng quên trên thế giới số", tác giả Viktor Mayer-Schonberger tranh luận mạnh mẽ rằng cốt lõi của con người là khả năng lãng quên. Khả năng này cho phép chúng ta "hành động trong hiện tại, dù hiểu biết về quá khứ nhưng không bị kìm kẹp bởi nó." Ông viết, lãng quên cho phép chúng ta "sống và hành động vững vàng trong hiện tại". Mayer-Schonberger đề cập đến truyện ngắn "Funes, người cường ức" của nhà văn Jorge Luis Borges với nhân vật trung tâm mất khả năng lãng quên sau một tai nạn xe hơi thảm khốc. Funes có khả năng đọc lại đầy đủ mọi quyển sách mà anh từng đọc, và có thể nhắc lại từng chi tiết rõ nét về mỗi ngày anh từng trải qua. Kết nối với bộ nhớ không hề phai nhòa của máy tính khiến những người chết như vẫn hiện diện Nhưng khả năng này cũng trở thành một lời nguyền với Funes: trí nhớ của mình, như anh thừa nhận, "giống như một bãi rác". Tên của nhân vật là Funes, dịch ra có nghĩa là "xấu số", là một chỉ dấu cho thấy Borges thương xót cho nhân vật của ông, người mà, như Donna Miller Watts nhận định, là một "kẻ tàng trữ cưỡng bách, một gã đồng nát của tâm trí". Cuối cùng, anh lạc lối trong những từ ngữ trong đầu, không thể tổng hợp hay phác họa điều gì bởi "nghĩ là bỏ qua (hoặc quên đi) sự khác biệt". Với Watts, tình trạng tâm trí của Funes gợi lại việc "hàng loạt thông tin" đã từng "được đưa lên thế giới kỹ thuật số" cũng không bao giờ bị quên lãng. Mayer-Schonberger viết, bài học là "một sự gợi nhớ quá hoàn hảo có thể dẫn chúng ta đến tình trạng bị mắc kẹt trong ký ức, không thể bỏ quá khứ lại sau lưng." Kỹ thuật số buộc chúng ta phải nhớ về người đã chết. Như nhà xã hội học Jean Baudrillard cảnh báo, sự trả đũa của họ chính là việc chúng ta bị ám ảnh về sự vắng mặt của chính họ. Trong quá khứ, việc tưởng nhớ người đã khuất là đi kèm với một hành động thực sự. Bạn phải đi đến nơi nào đó để tưởng nhớ người thân, như là nghĩa trang, nhà thờ, đến nơi tưởng niệm. Hoặc bạn phải lấy hộp ảnh cũ, album ảnh hay những video quay trong lễ tang ra xem. Bạn phải tốn thời gian để có thể hồi tưởng quá khứ, về lịch sử của mình, thời gian mình trải qua với người đó. Nhưng trên Facebook, mọi nơi mọi chốn đều hiện diện còn mọi thời điểm đều là ở thời hiện tại. Dì Jackies của tôi vẫn tồn tại trên mạng xã hội, hệt như tôi. Theo cách nào đó, tôi vẫn sẽ sống tiếp từng ngày với dì, với với hàng triệu người đã chết trên Facebook. Dự cảm lặp lại xuất hiện khi ta xem lại hình ảnh của những người thân đã chết trên mạng xã hội Một trong những câu chuyện kinh dị nhất tôi từng nghe do một chú hề ở rạp xiếc tên là Dooby kể. Trước khi anh lên sân khấu diễn, anh nghe một đoạn thư thoại từ người ông đang hấp hối. Ông nói ông yêu anh và rằng họ sẽ nói chuyện sau. Thời điểm Dooby nghe đoạn thư thoại, ông của anh đã qua đời. Một chú hề nghe giọng nói của người đã chết - đó có lẽ là cách duy nhất tôi có thể mô tả giống với cảm giác khi xem Facebook của dì Jackie của tôi. Dì đang ở cùng không gian tôi hiện diện, mà tôi biết dì đã qua đời. Có một từ để nói về cảm giác ta biết điều gì đó tồi tệ đang xảy ra, đó là dự cảm, cũg có hàm nghĩa là "cảnh báo". Xem Facebook của một người đã chết không khác gì cảm giác đó, nhưng có một điều khác biệt quan trọng: Chúng ta đã biết có điều gì đó tồi tệ sẽ xảy ra vào lúc nào. Chúng ta có thể gọi cảm giác này là dự cảm lặp lại, như thế đó là lời nhắc nhở mà ta đã được cảnh báo. Dĩ nhiên là, chẳng có giải pháp nào tốt cho các dữ liệu đã chết, hay các con ma kỹ thuật số. Hy vọng duy nhất là đến một lúc nào đó, trí nhớ của internet rồi cũng sẽ phai mờ. "Sự thật là" nhà văn Borges viết, "chúng ta sống tiếp bằng cách bỏ mọi thứ lại sau lưng". Bản tiếng Anh của bài này đã đăng trên BBC Future	Ngày dì tôi qua đời, tôi phát hiện bà đã viết cho tôi một đoạn dễ thương trên trang đầu của tuyển tập Shakespeare mà bà tặng tôi. "Dì biết những chữ viết này quan trọng với con," bà viết. "Đây là món quà dì tặng con."	Facebook là nghĩa địa của tương lai
Các định kiến của xã hội và của chính cán bộ tư pháp khiến nạn nhân không muốn tố cáo. Bà Thoa cũng cho biết thêm công an Việt Nam phần đông là nam giới khiến nạn nhân nữ cảm thấy ngại ngần khi phải tường thuật lại vụ cưỡng bức. Báo cáo 109 trang, "Xử án hiếp dâm: Tìm hiểu đáp ứng của hệ thống tư pháp hình sự đối với bạo lực tình dục ở Thái Lan và Việt Nam" được công bố bởi Quỹ Phát triển Phụ nữ LHQ, Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) và Văn phòng LHQ về Phòng chống Ma túy và Tội phạm (UNODC). Nghiên cứu tập trung vào trường hợp nạn nhân của các vụ bạo lực tình dục không viện đến hệ thống tư pháp để giải quyết vấn đề. Theo đó, hầu hết các nạn nhân bị hãm hiếp ở Thái Lan và Việt Nam đều phải đối mặt với những rào cản pháp lý‎ nhiêu khê, phức tạp, cộng với thái độ và hành vi phân biệt đối xử của chính các cán bộ thực thi pháp luật và của cộng đồng khiến họ không muốn tố cáo vụ việc tới cơ quan tư pháp, hoặc bỏ cuộc giữa chừng. Dư luận VN phẫn nộ vì cáo buộc nhiều trẻ em bị xâm hại Cà Mau: Công an mất chức vì trách nhiệm điều tra Công an viên là nam 'thường không nhạy cảm với những chấn thương tâm l‎ý mà nạn nhân bạo lực tình dục đang phải chịu đựng', báo cáo chỉ rõ. Hơn thế nữa, nạn nhân thường phải kể đi kể lại nhiều lần với nhiều người thực thi công vụ. Một nạn nhân cho biết đã phải tới sở cảnh sát hơn 10 lần để báo cáo, sau đó phải nhờ tới trợ giúp của một tổ chức phi chính phủ thì vụ việc của cô mới được giải quyết. Nghiên cứu phân tích các hệ thống tư pháp hình sự ở hai nước phản ứng như thế nào với trường hợp phụ nữ là nạn nhân của các vụ hãm hiếp và bạo lực tình dục . Các nhà nghiên cứu đã xem xét 290 hồ sơ vụ án của cảnh sát hoặc toà án và phỏng vấn 213 người bao gồm các quan chức chính phủ, nhân viên tư pháp, các nhà hoạt động xã hội dân sự và các nhà cung cấp dịch vụ cho nạn nhân sống sót. Tại Việt Nam, nghiên cứu được tiến hành tại Hà Nội và Đắc Lắk. Luật về bảo vệ nạn nhân tình dục 'tiến triển tốt' Định kiến Nghiên cứu cũng chỉ ra những định kiến đã ăn vào gốc rễ cả người Việt và người Thái, chẳng hạn như không có chuyện chồng cưỡng bức vợ. Ngay cả cán bộ thực thi pháp luật cũng giữ những định kiến như vậy. Tại Việt Nam, chưa có trường hợp 'chồng cưỡng bức vợ' nào được báo cáo. Có một 'niềm tin' phổ biến là: đã là vợ thì luôn luôn phải 'chiều' chồng chừng nào cuộc hôn nhân còn tồn tại. Một học giả nữ cho hay, "công an và hội phụ nữ không tin cưỡng hiếp có thể xảy ra giữa vợ chồng. Do đó họ thường tìm cách giải quyết vấn đề thông qua hòa giải." Hay, nạn nhân của các vụ cưỡng bức thường phải tỏ ra sợ hãi, đau khổ. Nếu họ tỉnh táo và bình tĩnh, chức tỏ họ không phải là 'nạn nhân'. Cưỡng bức một cô gái còn trinh tiết thì nặng tội hơn cưỡng bức một phụ nữ có chồng. Thậm chỉ đổ lỗi cho người bị hãm hiếp rằng họ đã ăn mặc 'khiêu khích' nên 'đáng bị hãm hiếp'. Nghiên cứu cũng chỉ ra sai lầm khi cho rằng kẻ hãm hiếp thường là người xa lạ với nạn nhân. Trên thực tế, nạn nhân thường quen biết kẻ hãm hiếp. Chưa có trường hợp 'chồng cưỡng bức vợ' nào được báo cáo tại Việt Nam. Bà Claudia Baroni, cán bộ PUNODC, cho rằng: "Các quyết định của cảnh sát và nhân viên tư pháp nên dựa trên các bằng chứng được trình bày chứ không nên dựa vào thành kiến đối với phụ nữ, như niềm tin rằng một số phụ nữ có thể xứng đáng bị hãm hiếp, hoặc là do lỗi của họ." Sửa luật Theo bà Thoa, dựa trên báo cáo này, chính phủ Việt Nam đã sửa đổi Bộ luật Hình sự và Bộ luật Tố tụng hình sự theo hướng tiến bộ hơn. Theo đó, nạn nhân xâm hại tình dục sẽ được hỗ trợ pháp l‎ý miễn phí. "Trong Bộ luật tố tụng hình sự, đã có chương riêng cho nạn nhân bạo lực tình dục, tập trung vào bảo vệ bí mật riêng tư của họ để trong quá trình tố tụng. Có cả quy định để bảo vệ cả người tố giác, người làm chứng và người nhà của nan nhân," bà Thoa cho biết. Sẽ có phòng xử kín cho nạn nhân xâm hại tình dục "Sẽ có phòng xét xử kín và bằng chứng chỉ cần ghi âm lấy một lần, để tránh nạn nhân phải trình bày nhiều lần cho nhiều cán bộ. Việc xây thêm nhà tạm lánh, hỗ trợ ban đầu cho nạn nhân bị hiếp dâm cộng với các dịch vụ pháp lý cần được ưu tiên,' Vụ trưởng Vụ Pháp luật Hình sự, Hành chính, Bộ Tư pháp, nói. LHQ đặc biệt 'lo ngại' về xâm hại trẻ em VN LHQ đặc biệt 'lo ngại' về xâm hại trẻ em VN Ngoài ra, sẽ có thêm các cán bộ công an, tư pháp là nữ được đào tạo chuyên sâu vì 'phụ nữ hiểu nhau hơn'. Nếu trước đây nạn nhân các vụ hiếp dâm không biết phải bắt đầu từ đâu khi đi tố cáo thì trong năm 2017, Bộ Tư pháp xây dựng cuốn sổ tay hướng dẫn kỹ năng áp dụng các quy định của bộ luật hình sự và bộ luật tố tụng hình sự trong các việc giải quyết bạo lực tình dục với phụ nữ. Theo đó hướng dẫn chi tiết 'từng bước' cho nạn nhân bị xâm hại tình dục cần phải đi đâu, báo cáo với ai. Đồng thời hướng dẫn cho cán bộ phụ trách pháp l‎ý các bước cần thực hiện. "Có tính đến vấn đề nhạy cảm giới, sao cho quy trình tiếp cận công lý‎ của phụ nữ được nhanh chóng, thuận tiện hơn, được tôn trọng hơn," bà Thoa nói. Còn theo bà Lê Thị Vân Anh, Trưởng phòng Pháp luật Hình sự, Vụ Pháp luật Hình sự, Hành chính, Bộ Tư pháp, từ kết quả nghiên cứu này, khái niệm hiếp dâm được mở rộng trong Bộ Luật Hình sự mới của Việt Nam. 'Đưa những dụng cụ, công cụ vào cơ thể người phụ nữ cũng có thể bị cấu thành tội hiếp dâm,' bà Vân Anh cho biết.	'Thủ tục tố tụng kéo dài, bí mật riêng tư không được đảm bảo, cộng nguy cơ bị trả thù khiến nạn nhân không muốn báo cáo," bà Nguyễn Thị Kim Thoa, Vụ trưởng Vụ Pháp luật Hình sự, Hành chính, Bộ Tư pháp Việt Nam cho biết tại buổi công bố nghiên cứu của Liên Hợp Quốc về xâm hại tình dục ngày 29/11 tại Bangkok.	Việt Nam: Người bị xâm hại tình dục 'ngại tố cáo'
Nelson Mandela là biểu tượng của sự quyết tâm chống kỳ thị, đòi bình quyền cho nhân dân Nam Phi Là biểu tượng của sự quyết tâm chống kỳ thị, đòi bình quyền cho nhân dân Nam Phi qua một cuộc tranh đấu kéo dài, với giá ông đã phải trả là gần ba thập niên trong các nhà tù. Nam Phi nổi tiếng sản xuất nhiều vàng, kim cương và là quốc gia phát triển nhất châu Phi. Đất nước này thời apartheid có hơn 30 triệu dân, đa số da đen, người da trắng chỉ chiếm 14% nhưng nắm hết mọi quyền chính trị. Gian truân Đại diện cho African National Congress (ANC), Nelson Mandela được bầu chọn làm tổng thống Nam Phi năm 1994 sau khi đảng này nhận được 63% số phiếu trong một cuộc tổng tuyển cử tự do dân chủ có sự tham dự của mọi sắc dân, nhiều đảng chính trị. Ông là tổng thống da đen đầu tiên sau khi chính sách kỳ thị chủng tộc – apartheid – được bãi bỏ và những cải cách chính trị tại Nam Phi được ban hành. Đến năm 1990 ANC vẫn bị đặt ngoài vòng pháp luật và Nelson Mandela còn ở trong tù. Tháng 2-1990 Tổng thống F.W. de Klerk mới ký lệnh cho ANC được công khai hoạt động và trả tự do cho Nelson Mandela sau 27 năm giam tù vì tranh đấu chống kỳ thị mầu da, chống đàn áp và đòi bình quyền cho người da đen, có những lúc với chủ trương bạo động. Sau khi ra tù ông đã chọn đường lối hoà giải để giải quyết những vấn đề chính trị sắc tộc của Nam Phi. ANC thường được biết đến là một phong trào với mục đích giải phóng Nam Phi khỏi ách cai trị của người da trắng. Ra đời từ năm 1912, hoạt động cho đến năm 1961 thì chính thức bị cấm vì có những lãnh đạo chủ trương bạo động qua phá hoại, khủng bố, chiến tranh du kích, phát động cách mạng mở rộng và nhất quyết đòi đuổi người da trắng ra khỏi Nam Phi. Là người trong ban lãnh đạo ANC, Mandela đã bị chính quyền qui kết nhiều tội, bao gồm “phản quốc”, “phá hoại” và “tiến hành lật đổ chính phủ”. Nelson Mandela sinh ngày 18-7-1918, khi đó Liên hiệp Nam Phi đã thành hình và có quyền tự trị nhưng vẫn đặt dưới sự bảo hộ của Vương quốc Anh với chính quyền do người da trắng nắm giữ. Chính quyền Nam Phi với chủ trương kỳ thị sắc tộc – apartheid – đã có những chính sách không cho người da đen làm một số công việc, phải sống trong những khu vực dành riêng (township), không được kết hôn với người da trắng, không được dùng tiện nghi công cộng chung với người da trắng, không được làm chủ căn nhà, không được quyền bầu cử hay ứng cử. Robben Island, nơi từng giam giữ Mandela Gia đình Nelson Mandela thuộc dòng hoàng tộc Thembu. Sinh ở làng Qumu, là con của một trưởng tộc, được đặt tên “Rolihlahla” có nghĩa “người tự chuốc rắc rối vào thân”. Tuổi thơ của Mandela cũng như bao đứa trẻ khác là thích nô đùa nơi đồng quê, trông nom gia súc, lội sông, tắm suối. Mồ côi cha từ thuở niên thiếu, ông sống với gia đình chú bác và được học hành để chuẩn bị làm cố vấn cho trưởng tộc, với tương lai nối nghiệp cha. Những bài học đầu tiên về dân chủ ông học được là qua sinh hoạt bộ tộc, nơi mọi người đều có quyền phát biểu dù đó là một binh lính, bác sĩ hay một nông dân, người bán hàng. Sau khi tốt nghiệp phổ thông từ một trường đạo của giáo sĩ tin lành ở Healdtown, năm 1938 Mandela theo học Đại học Fort Hare. Ở đó ông hoạt động chính trị sinh viên, tham gia tẩy chay bầu cử nên bị đuổi học. Ông lên Johannesburg học luật. Sau khi tốt nghiệp, năm 1942 ông và một người bạn mở văn phòng ở thủ đô, là công ty luật đầu tiên do người da đen làm chủ, chuyên bênh vực cho quyền lợi của dân da đen. Năm 1944 ông gia nhập ANC và khởi xướng thành lập tổ chức Liên hiệp Thanh niên cho phong trào. Năm 1950 ông được bầu vào ủy ban điều hành ANC. ANC chủ trương chống lại chính sách kỳ thị bằng những cuộc tẩy chay, đình công, bất tuân dân sự và cả những biện pháp bạo động như đặt bom, phá hoại khi chính sách kỳ thị ngày một trở nên khắc khe và chính quyền đã dùng vũ khí để trấn áp những người biểu tình. Là lãnh đạo của phong trào, năm 1956 Mandela và cả trăm đồng chí đã bị buộc tội phản quốc. Vụ xử án kéo dài 5 năm, cuối cùng ông và các đồng chí được tuyên bố vô tội. Thời gian đó đem lại cho Mandela nhiều điều không vui, ông không được hành nghề luật và người vợ đầu cũng đã bỏ đi. Sau vụ án, ANC bị cấm hoạt động vì thế ông phải sống lẩn trốn, nhưng vẫn tiếp tục tranh đấu trong bí mật đòi hỏi sửa đổi hiến pháp, cải cách chính trị cho mọi công dân được quyền bình đẳng. Không được công khai hoạt động tại Nam Phi, nhiều lãnh đạo của tổ chức đã ra nước ngoài tìm sự yểm trợ quốc tế cho phong trào. Năm 1962 ông bị bắt, bị buộc tội “rời nước bất hợp pháp” và “khích động nổi loạn” và bị xử án 5 năm tù. Tự biện minh trước toà, Nelson Mandela phát biểu: “Tôi bị kết án, theo luật, là một tội phạm, không phải vì những gì tôi đã làm mà vì những gì tôi đại diện.”. ANC từ năm 1961 đã lập ra một phân bộ riêng gọi là Umkhonto we Sizwe, có nghĩa là “Mũi nhọn của Quốc gia”, hoạt động với chủ trương bạo động chống chính quyền. Năm 1964, một lần nữa Mandela và thành phần lãnh đạo phong trào bị cáo buộc “phá hoại” và “có kế hoạch lật đổ nhà nước” trong vụ án Rivonia. Ông và tám lãnh đạo của ANC bị kết án tù chung thân. Nelson Mandela đã phải trải qua 27 năm trong các nhà tù Nam Phi, từ Robben Island, Pollsmoor đến Victor Verster. Ước vọng tự do Với quyết tâm và hy vọng vào một tương lai tốt đẹp hơn cho Nam Phi, ông đã dành thời gian trong tù để truyền đạt ước vọng tự do, niềm tin vào sự bình đẳng “mỗi người dân một lá phiếu” cho những tù nhân trẻ bị bắt giam vì chống đối chính quyền. Nhà tù Robben Island nơi ông trải qua 18 năm bị giam cầm và lao động cực khổ được những nhà tranh đấu gọi là “Đại học Mandela”. Thập niên 1980 nổi lên nhiều vụ biểu tình, nổi loạn và đình công lớn với cả triệu người tham gia. Hàng vạn người bị bắt giữ mà không hề xét xử. Chính quyền của Tổng thống P.W. Botha ban bố tình trạng an ninh khẩn trương, dùng vũ khí tấn công vào những khu dân cư da đen làm nhiều người chết. Hội đồng Bảo an Liên Hiệp quốc ra quyết nghị cấm vận vũ khí đối với Nam Phi. Người Nam Phi cầu nguyện cho Nelson Mandela Nhiều lãnh đạo quốc gia, đại diện các tổ chức quốc tế kêu gọi Nam Phi bãi bỏ chính sách kỳ thị, trả tự do cho Nelson Mandela. Quốc hội Hoa Kỳ ban hành đạo luật trừng phạt kinh tế đối với Nam Phi. Công ty lớn của nhiều quốc gia rút đầu tư để tạo sức ép. Thập niên 1980, sân trường đại học Mỹ thường có biểu tình chống chính sách apartheid. Trong chuyến viếng thăm Nam Phi vừa qua, Tổng thống Barack Obama và gia đình đã ra đảo viếng nhà tù Robben nơi giam Mandela nhiều năm. Nói chuyện với sinh viên Đại học Cape Town hôm 30-6-2013, Tổng thống Barack Obama nhắc đến sự kiện khi còn là sinh viên ở California ông đã tham gia biểu tình ủng hộ dân Nam Phi và biết đến tù nhân Madila, là tên người châu Phi dùng để gọi Nelson Mandela. Thời đó, sinh viên từ Long Beach, Los Angeles lên đến San Francisco, Berkeley thường xuyên xuống đường phản đối chế độ apartheid. Các thành phố Oakland, Berkeley và San Francisco đã biểu quyết thông qua luật rút quỹ đầu tư khỏi những công ty giao thương với Nam Phi. Công nhân bến cảng Oakland từ chối bốc rỡ hàng nhập vào Mỹ từ nước này. Phản đối quốc tế và quyết tâm tranh đấu của người dân đã buộc chính quyền Nam Phi phải nhượng bộ, đáp ứng những đòi hỏi của ANC. Sau khi được trả tự do vào đầu năm 1990, mùa hè Nelson Mandela đi thăm một số quốc gia, trong đó có Hoa Kỳ, để cám ơn lãnh đạo và công dân các nước đã luôn nghĩ đến dân tộc Nam Phi và đòi tự do cho ông. Tại những thành phố lớn ở Mỹ từ New York, Atlanta qua Los Angeles, Oakland ông đã được nhiều vạn người nghênh đón trong vòng bảo vệ an ninh chặt chẽ vì sợ có kẻ muốn ám sát. Sau lãnh tụ dân quyền da đen người Mỹ là Mục sư Martin Luther King Jr., Nelson Mandela là người da đen thứ nhì đã thu hút được cảm tình của dân chúng Mỹ. Ông kêu gọi các nước tiếp tục biện pháp trừng phạt kinh tế cho đến khi có những cải cách chính trị thực sự để đem đến sự bình đẳng cho người dân Nam Phi. Tổng thống Barack Obama đã gọi Nelson Mandela là một anh hùng Về nước, Nelson Mandela, đại diện cho ANC, và Tổng thống F.W. de Klerk đã thương thảo và đưa ra những chính sách hoà giải, cải cách chính trị. Năm 1993 Mandela và de Klerk được trao giải Nobel Hoà bình. Tháng 4-1994 Nelson Mandela được bầu chọn làm tổng thống da đen đầu tiên cho Nam Phi. Ông lãnh đạo Nam Phi một nhiệm kỳ cho đến năm 1999. Tháng 11-2009, Đại hội đồng Liên Hiệp quốc đã biểu quyết chọn ngày 18-7, ngày sinh của ông, là “Mandela Day” để ghi nhớ những đóng góp của ông cho hoà bình thế giới. Tại nhiều thành phố như London ở Anh quốc, Caracus ở Venezuela, Rio de Janeiro ở Brazil, New York và Oakland ở Mỹ nay có những con đường, công viên mang tên Mandela. Trong chuyến công du châu Phi vừa qua, Tổng thống Barack Obama đã gọi Nelson Mandela là một anh hùng. Tại Đại học Cape Town, Tổng thống Mỹ phát biểu: “Tinh thần của Mandela không bao giờ có thể bị giam hãm” và ca ngợi những tiến bộ của Nam Phi, vì trong hai thập niên qua, đây là nơi mà “một tù nhân có thể trở thành tổng thống”. Cuộc đời của Nelson Mandela không chỉ là biểu tượng tranh đấu cho sự bình đẳng, chống áp bức mà còn là biểu tượng của hy vọng và hoà giải. Tác giả dạy đại học cộng đồng và là một nhà báo tự do hiện sống tại vùng Vịnh San Francisco.	Cựu Tổng thống Nam Phi Nelson Mandela, 94 tuổi, đang trong tình trạng sức khoẻ nguy kịch từ ba tuần qua. Bước vào những thời gian cuối của đời người, khi ra đi, ông sẽ để lại cho thế giới sự cảm phục và nhiều bài học.	Biểu tượng của hy vọng và hòa giải
Từ 'thư viện' được sinh ra từ chữ 'liber' trong tiếng La-tin, có nghĩa là quyển sách. Nhưng thế hệ các thư viện mới nhất đang tự đặt mình vào vị thế là những cổng văn hoá, xã hội và dân sự được thiết kế đẹp đẽ, mà sách chỉ là một phần trong đó. Những ngôi nhà đẹp nhất nước Anh Những nhà tắm lộng lẫy nhất thế giới Ngôi nhà đẹp nhất thế giới Các thư viện đương đại được giới thiệu dưới đây là một phần của trào lưu mới trên thế giới, nơi có các hoạt động vô cùng phong phú diễn ra, từ tập yoga cho tới in ấn công nghệ 3D. Và đó là những toà nhà vô cùng ấn tượng, từ Copenhagen và Calgary cho tới Christchurch và Chicago. Thư viện Trung tâm Oodi Tại Oodi, thư viện trung tâm mới của Helsinki, chỉ có một phần ba không gian được dành cho sách. Giám đốc của Oodi, Anna Maria Soininvaara nói rằng nơi này nhằm "làm mới thư viện để phục vụ nhu cầu trong tương lai của người dân Phần Lan, và khuyến khích sự hoà nhập xã hội, hoà nhập giáo dục". Đây cũng là sự hưởng ứng đối với Đạo luật Thư viện Công mới được sửa đổi, cập nhật của Phần Lan, theo đó cam kết cổ suý cho việc học hỏi cả đời, nỗ lực trở thành các công dân tích cực, vì dân chủ và quyền tự do biểu đạt. Với phần mái uốn lượn và phần mặt tiền ốp gỗ vân sam Phần Lan, Oodi nằm trên quảng trường Kansalaistori đối diện với Eduskuntatalo, Helsinki, tức toà nhà quốc hội. Khu vực rộng tổng thể 17.250 mét vuông do hãng ALA Architects thiết kế đóng vai trò như một sảnh lớn dành cho công chúng, trong đó có rạp chiếu phim, khu chuyên nghiên cứu, khám phá không gian, và các phòng thu âm. Đây cũng là nơi tiếp cận được các dịch vụ công, các bảo tàng và các sự kiện cộng đồng, bên cạnh những quyển sách. Khu nghiên cứu vũ trụ nằm trên tầng hai, là nơi có các công cụ và các công nghệ mới như máy in 3D và máy in đĩa nhựa, các máy cắt gọt laser, máy ép nhiệt, máy khâu, và các thiết bị đẽo, gọt gỗ. Có một số nơi trong khu vực không gian này được giải phóng nhờ vào việc đưa sách xuống cất ở khu tầng hầm. Việc lấy sách từ đó ra do các robot thực hiện. (Hình: ALA Architects) Thư viện công Chicago, West Loop Đây là thư viện công đầu tiên tại West Loop, và là chi nhánh thứ 81 ở thành phố. Nơi đây có hai toà nhà từng là trường quay TV, nơi có phần mặt tiền được ốp kim loại. Nét gợi tình trong tranh khỏa thân thời Phục hưng Bí mật về màu xanh lam hiếm của người Maya Cảnh điêu tàn trong thế giới Ả-rập xưa và nay Do Skidmore Owings & Merrill thiết kế, phần diện tích 1.500 mét vuông cũng được dùng làm nơi có các hoạt động chung, có các phòng họp và một nơi tìm hiểu kỹ thuật số, với một phòng thu âm dành cho thanh thiếu niên tuổi teen. Với lứa tuổi nhỏ hơn, có một "phòng thí nghiệm" với các công cụ để tìm hiểu về không gian, và các phòng đọc truyện với tường có từ tính và có thể viết, vẽ lên được. Cũng giống như các chi nhánh khác tại Chicago, nơi đây có dịch vụ kèm học miễn phí sau giờ tan trường cho các em. Thư viện Tingbjerg Khu vực Tingbjerg, Copenhagen, là nơi có ngôn ngữ kiến trúc hiện đại, phong phú, nhưng trong thời gian gần đây nó đã bị gạt ra bên lề, và là nơi có tỷ lệ tội phạm cao. Kinh Thi trong đời sống và tư tưởng Trung Hoa Chủ nghĩa toàn trị và thời hiện tại trong '1984' Những áng văn định hình thế giới Tại sao nhân loại say mê đọc truyện? Nhà văn hoá, thư viện và trung tâm cộng đồng rộng 1.500 mét vuông của COBE là phần mở rộng của Trường Tingbjerg. Ở đây có các phòng họp, một quầy cà phê và khu xưởng với các thiết bị cắt gọt bằng laser. Khu sảnh là nơi tổ chức các buổi hoà nhạc và các sự kiện như nhà hát thiếu nhi, các khu xưởng làm phim và làm đồ chơi, bên cạnh việc tổ chức các buộc giao lưu đọc sách cùng tác giả. Ở nơi hẹp nhất, cấu trúc hình cái nêm này chỉ rộng có 1,5m. Thư viện Trung tâm Tūranga Christchurch Thư viện này thay thế cho thư viện cũ vốn đã bị phá huỷ trong những trận động đất ở Đảo Nam hồi 2010 và 2011, và là một trong chín dự án chính có vai trò rất quan trọng đối với việc tái phát triển thành phố. Toà nhà năm tầng rộng 9.500 mét vuông do hãng Schmidt Hammer Lassen Architects thiết kế nằm tại Quảng trường Thánh đường (Cathedral Square) lịch sử của Christchurch. Những bức tường xi măng lớn của nó có thể rung lắc và nâng lên được để bảo vệ toà nhà khỏi các lực địa chấn. Bên trong lối vào là một tiệm cà phê và khu vực công nghệ, sáng tạo với bức tường cảm ứng cao 7 mét. Một khu vực cộng đồng dành cho dân địa phương nằm ở tầng hai, cạnh khu vui chơi của trẻ em. Ở đây có chỗ đọc sách và ngồi học, một studio giải trí, một phòng máy tính và một studio âm nhạc. Thư viện Trung tâm Calgary Đằng sau mặt tiền được trang trí bằng những hình lục giác cân xứng, các hoạt động bên trong thư viện mới của Calvary ở Alberta, Canada là nơi có đủ thứ, từ vui nhộn cho tới nghiêm túc. Trong thư viện dành cho trẻ em ở tầng trệt, có các khu chơi đồ chơi với các kiểu làm đồ thủ công, tô vẽ. Trên tầng bốn là 'phòng đọc lớn', nơi dành cho việc tập trung nghiên cứu. Bên ngoài toà nhà rộng 22.300 mét vuông, những tầng bậc thang rộng rãi xếp xuôi dần xuống, khiến các hoạt động có thể được tràn cả ra bên ngoài. Toà nhà được thiết kế bởi Snøhetta. Thư viện VAC Trông giống như một khung gỗ lớn để leo trèo, thư viện làm theo mô hình vườn trại trong thành phố này nằm tại Hà Nội, do nhóm Farming Architects thiết kế, với ý tưởng đưa nghề làm vườn và nuôi gia súc gia cầm của vùng nông thôn Việt Nam vào cấu trúc. Mục đích là nhằm dạy cho trẻ em thành thị biết về hệ sinh thái tự cung tự cấp, trong lúc các em vẫn tiếp cận được tới thư viện sách. Nơi đây có ao cá vàng, gà và rau trồng các loại. Trẻ em có thể tới chơi, đọc sách, và học hỏi về mô hình sinh thái, bởi phân gà được dùng để làm phân bón cho cây. Thư viện Biblioteca Sur Với các cây cột bê tông phơi ra, gợi cảm giác như những chồng sách dựng trên giá, đây đó lại có những khung cửa sổ dọc xuống chen lẫn, thư viện ở Lima, Peru được thiết kế bởi Gonzalez Moix Arquitectura. Thư viện nằm cạnh công viên Inmaculada Concepción Park của quận La Molina. Bên trong toà nhà rộng 1.300 mét vuông, có các khoảng không dành cho những khoá học khác nhau, như học đàn guitar, yoga, vẽ, chụp ảnh, múa ballet và diễn kịch. Thư viện Dandaji Tại Dandaji, ngôi làng Hausa ở Tây Niger, phần còn lại của một nhà thờ Hồi giáo xập xệ đã được chuyển đổi thành thư viện và trung tâm sinh hoạt cộng đồng. Các kiến trúc sư của Atelier Masomi và Studio Chahar đã cải tạo phần sót lại của toà nhà, nhưng thay vì dùng gỗ bên trong như truyền thống, là thứ vốn hiếm, thì họ chọn dùng các tấm kim loại để phân ô và có cầu thang dẫn lên một tầng lửng. Nơi đây có những khoảng không gian để ngồi học rất sáng sủa - thường được mọi người chọn làm nơi ngồi học bài nếu như ở nhà mất điện - và các khu vực dạy văn hoá cho người lớn, là phần được thiết kế theo yêu cầu của phụ nữ địa phương. Còn có một phòng máy tính nữa. Các kiến trúc sư cũng đã xây một nhà thờ Hồi giáo ở bên cạnh thư viện. Thư viện Thiên Tân Trong khu vực được thiết kế theo chủ nghĩa vị lai với năm tầng lầu, rộng 33.700 mét vuông này ở Thiên Tân, Trung Quốc, các tủ sách được xếp lần lượt theo các bức tường bao từ sàn lên tới trần nhà. Ở chính giữa toà nhà, do MVRDV thiết kế, là một hội trường hình cầu, nơi có thể hội họp được tới 110 người. Tầng một và tầng hai có các phòng đọc và khu sảnh chờ, với các phòng họp, phòng máy tính, phòng âm thanh và hai lô trên sân thượng. Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Culture.	C ác thư viện thời nay không chỉ là nơi cung cấp sách mà còn là trung tâm sinh hoạt văn hoá và hoạt động cộng đồng, với thiết kế vô cùng ấn tượng.	Chín thư viện đương đại đặc sắc nhất thế giới
Được biết hội nghị của 160 thành viên ban Chấp hành sẽ kéo dài tới ngày 14//7 tới. Website của đảng CS loan báo bảy chủ đề chính sẽ được mang ra thảo luận tại hội nghị, trước hết là việc "đổi mới phương thức lãnh đạo của đảng đối với hoạt động của hệ thống chính trị". Điều đó có nghĩa là xác định cơ chế hoạt động giữa Đảng, Nhà nước và Quốc hội, mà truyền thống vẫn là đảng Cộng sản nắm quyền tối thượng. Các chủ đề thảo luận khác bao gồm: cải cách hành chính, nâng hiệu quả bộ máy nhà nước; tăng cường kiểm tra giám sát của Đảng; công tác tư tưởng, lý luận, báo chí; báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ sau hội nghị Trung ương IV và tổ chức nhân sự từ chính phủ tới Quốc hội. Có tin rằng riêng chủ đề công tác tư tưởng, lý luận, báo chí chiếm tới bốn ngày thảo luận, chứng tỏ tầm quan trọng của lĩnh vực này trong công tác đảng. Trong bối cảnh phát triển của báo chí, truyền thông hiện tại, đảng Cộng sản đang đứng trước nan đề làm sao có thể tạo điều kiện để phát triển báo chí theo hướng giúp cho quá trình phát triển kinh tế-xã hội, mà vẫn giữ vững chỉ đạo và kiểm soát của đảng. Tuy nhiên chủ đề gây chú ý nhiều nhất trong hội nghị Trung ương lần này có lẽ là nhân sự, nhất là khi chỉ còn hai tuần nữa là Quốc hội Việt Nam khóa XII họp phiên đầu tiên. Lãnh đạo mới Tại phiên họp đầu của Quốc hội khóa mới, tân nội các lãnh đạo đất nước sẽ được lựa chọn và ra mắt. Do vậy, hội nghị Trung ương V lần này đặt nhiệm vụ: "Giới thiệu nhân sự lãnh đạo các cơ quan nhà nước để Quốc hội bàn hoặc phê chuẩn". Quốc hội Việt Nam cũng sẽ có thay đổi các chức vụ lãnh đạo chính. Ông Bùi Tín, người có liên hệ chặt chẽ với giới thạo tin trong nước, nói khó có thể có sự đột phá trong kiểm soát của Đảng đối với Quốc hội, vì lượng đảng viên trong Quốc hội khóa mới còn lớn hơn khóa cũ. Tuy nhiên một dàn nhân sự trẻ và năng động hơn có thể mang tín hiệu mừng về một sự nâng cao hiệu năng của cơ quan chính phủ. Từ nhiều tháng nay, người ta đã đồn đoán về các thay đổi lớn trong nội các nhà nước, thí dụ bộ trưởng Giáo dục Đào tạo Nguyễn Thiện Nhân có thể được bổ nhiệm vào chức vụ Phó Thủ tướng. Ông Nhân là người từng du học nước ngoài và được cho là có năng lực. Cũng có tin, phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng sẽ chuyển sang làm phó Chủ tịch Quốc hội, một chức vụ ít thực quyền hơn. Quan hệ với truyền thông Các câu hỏi về tư tưởng, lý luận và cách quản lý báo chí trong tình hình mới cũng đặt ra nhiều thách thức và sẽ được bàn kỹ trong hội nghị V. Trước và sau chuyến thăm Hoa Kỳ của Chủ tịch Việt Nam ông Nguyễn Minh Triết, nhà nước đã tỏ ra có một chính sách đối ngoại mạnh hơn nhiều so với trước qua một chiến dịch đối diện với truyền thông nước ngoài và tiếng Việt. Đó là cuộc trả lời phỏng vấn của ông Triết với hãng AP, đài CNN và hai tờ báo ở California, Viet Weekly và Viet Tribune (qua văn bản). Nhưng cũng những câu trả lời như “sẽ đến lúc phải giao lưu hai chiều về sản phẩm văn hóa trong và ngoài nước” cho thấy có vẻ như Đảng, hoặc ít ra là bản thân Chủ tịch Triết muốn bày tỏ một cam kết mới. Chiến dịch đăng quảng cáo trên báo Mỹ và loạt bài về Việt Nam trên Wall Street Journal trước khi đoàn Việt Nam sang Hoa Kỳ cũng nằm trong lộ trình “mở cửa chính mình” về truyền thông, dù rằng các ấn bản của Wall Street Journal, vì có đăng cả bài của nhà bất đồng chính kiến Nguyễn Đan Quế, đã không được cho nhập vào Việt Nam. Cũng vào cuối tuần trước, báo Nhân Dân cho đăng lại trọn cuộc phỏng vấn với CNN của Chủ tịch Triết hôm 24.06 kể cả phần ông nói về vụ “bịt miệng” linh mục Nguyễn Văn Lý gây tai tiếng khắp nơi. Kao Tong, Hà NộiMột điều tất yếu là "Có cạnh tranh thì dân có lợi.." Ở trong nước các bạn thử so sánh, sử dụng điện thoại di động hiện nay với lúc trước khi nhà nước còn độc quyền cung cấp dịch vụ. Đây chỉ là một ví dụ trong muôn vàn lĩnh vực khác thôi. Điều căn bản là họ có dám từ bỏ đặc quyền đặc lợi, đặt lợi ích của nhân dân là trên hết không. Cuong NguyenÔng Hanoi Doctor va ông KGB nói thật buồn cười. Không phải chỉ là một vài vấn đề bất cập như ông nói mà là những vấn đề rất lớn. Đồng bào miền Nam biểu tình đến hơn nửa tháng nay rồi đấy, có đài báo nào trong nước dám đưa không? Rồi năm nay là kỷ niệm 10 năm vụ Thái Bình, nơi nông dân đã nổi dậy chống bọn "Cường Hào Cộng Sản" và đã bị đàn áp bằng nhiều biện pháp khác nhau. Toàn là những vấn đề cực lớn đấy, chẳng lẽ bán biển, bán đất, thả cho Trung Quốc giết ngư dân cũng là những "bất cập" à? Những người như các vị thật là mông muội. Chúng ta không thể vì một vài thất bại trước mắt mà giảm ý chí đấu tranh vì tự do. Trước đây trong thời gian Đảng Cộng Sản làm cách mạng cũng đã có rất nhiều thất bại và tổn thất. Nay họ đàn áp chúng ta nhưng chúng ta cũng sẽ nhất quyết không lùi bước. Giấu tên, Hà NộiĐảng Cộng sản đã tồn tại và lãnh đạo đất nước được hơn 70 năm, không ai có thể khẳng định được Đảng Cộng sản Liên Xô sẽ sụp đổ nhưng mọi sai lầm, đặc biệt là những sai lầm có hệ thống và tồn tại, kéo dài mãi sớm muộn cũng gây ra hậu quả. Đòi hỏi sự thay đổi trong một sớm một chiều là rất khó, nhưng vấn đề là nằm ở nhận thức và tâm huyết của người lãnh đạo. Nếu làm đúng với cái tâm và lý tưởng của người cộng sản thì mọi việc mới mong thành công được. Nhân sự lãnh đạo của các cơ quan chính phủ nòng cốt là Đảng viên thì người Đảng viên đó phải là người ưu tú, hết lòng phục vụ nhân dân, phải có tri thức mới mong có được chính phủ tốt và mạnh được! Ẩn danhKhông ai tự tước bỏ quyền lực của mình cả, mọi điều họ nói chỉ để mà nói còn trong thực tế họ đang củng cố vai trò độc tôn của Đảng , tất cả chỉ là trò bày vẽ cho ra vẻ dân chủ pháp quyền cho bên ngoài tưởng bở thôi. Trần Quang, Bà Rịa Vũng TàuCác bạn trên diễn đàn thường hay có thái độ đánh đồng quan điểm, coi những người phê phán ĐCSVN là những người không biết yêu nước hay yêu dân tộc. Các bạn hay biện luận theo cách, chỉ những người yêu Đảng mới là yêu dân tộc. Đó là cách suy diễn kém thuyết phục và nguy hiểm. Những người lên tiếng đấu tranh cho lẽ phải mới thực sự là những người yêu nước, yêu dân tộc. Đảng CS làm sai, thì phải bị phê phán. Tại sao lại né tránh, tại sao lại bao che? Các tờ báo trong nước bao che chưa đủ hay sao? Khi Đảng đã tự mình giành lấy vai trò dẫn dắt đất nước, thì phải làm tốt nhiệm vụ; một khi không thể làm tốt thì sẽ bị đào thải, đó là quy luật của phát triển. Những sai lầm của Đảng, ai gánh chịu đây? Dân tộc VN gánh chịu, cụ th! người dân gánh chịu. Đảng CSVN chưa bao giờ được đồng nhất với dân tộc VN cả! DN, TP HCMTôi và rất nhiều người dân ủng hộ và mong muốn Thủ tướng của chúng tôi cải cách nội các, để có được sức lãnh đạo mới, phù hợp với xu hướng phát triển hiện nay. Chúng tôi tin rằng Thủ tướng với nội các mới với sự năng động và sự đồng thuận cao sẽ cần 1 vài năm để khởi động và hoạt động hiệu quả để đưa việt Nam phát triển mạnh hơn nữa. Tôi nghĩ - Thủ tướng của chúng tôi - Ông ấy sẽ làm được nhiều hơn nữa, những gì ông ấy đã và đang làm cho Việt Nam! Hanoi DoctorTôi thấy các vị có ý kiến chống Đảng CSVN ở đây phát biểu như trẻ con! Làm chuyện chính trị thì phân tích ngược rồi thì cũng phải phân tích xuôi. Đằng này thấy cứ xổ toẹt hết tất cả những gì mà dân tộc này hôm nay có là dưới sự lãnh đạo của Đảng. Đó là thực tế! Đảng đâu có dấu vị trí của mình trong đời sống chính trị-xã hội: thể hiện rõ là "Đảng ta là một Đảng cầm quyền...". Các vị đừng hy vọng hão mà mờ hết cả lí trí, chỉ tổn thọ thôi. KGB, Hà NộiNói thẳng ra là tình hình đất nước đang ổn định, không thể phủ nhận là hiện tại hệ thống quản lí còn nhiều bất cập, nhưng không có nghĩa là đa đảng thì là tốt. Cứ nhìn gương mấy nước mà các vị nêu ví dụ đa đảng đi, lại chả loạn lên à. Như nước Mĩ đó thực tế chỉ có 2 đảng Dân Chủ và Cộng Hòa thay nhau nắm quyền rồi đứng sau lại là các tập đoàn kinh tế. Cho các vị lên nắm quyền liệu có làm hơn được không mà đòi đa đảng. Đáng lẽ hòa bình rồi thì nên đoàn kết lại vì đất nước nhưng các vị chỉ hô hào vớ vẩn, đây là nhược điểm lớn nhất của người VN - tự đả kích nhau trong lúc cần sự thống nhất. Còn các vị hoan hô Bush và nước Mĩ nhưng có nhớ những tội ác mà chính quyền Mĩ gây ra ở VN , hàng triệu người chết vì sự tham lam của chính phủ Mĩ. Ngay trong lòng nước Mĩ còn đầy vi phạm nhân quyền, phân biệt chủng tộc màu da, có lí gì để họ phê phán nước khác. Minh NamRất tiếc, tại sao diễn đàn này chỉ có mỗi một ý kiến không tán thành đa đảng? Theo tôi, nếu toàn bộ Bộ Chính Trị ĐCSVN tham gia diễn đàn này thì sẽ co tới 15 ý kiến tán thành độc đảng. Khốn nỗi, hiến pháp do đảng ta ban hành lại dại dột ghi rằng dân VN có quyền tự do lập hội. Vậy ai không thích nhiều hội thì cứ thờ đảng ta; còn ai thích lập thêm hội thì là quyền người ta, chúng ta dù không thích thế cũng chớ dại mà nói ngược với cái quyền đảng đã ban ra. TQVNNhân dịp hội nghị TW5, rất mong các đồng chí lãnh đạo cao cấp của Đảng CSVN tiến hành đa Đảng để đưa đất nước giàu mạnh và người dân được sống công bằng và hạnh phúc hơn. Thính giả giấu tênTôi đọc mấy ý kiến của các vị thấy rất ớn .đang yên đang lành tại sao phải đa đảng phải thay đổi trật tụ But Sai GonHiện nay, tinh thần dân tộc thực sự của người Việt Nam đang trỗi dậy một cách mạnh mẽ. Đó là điều đương nhiên vì dân VN không thể để cho một "nhóm người" giành quyền kiểm soát đất nước rồi làm đủ điều sai trái oan ức cho dân tộc. Tuy nhiên, các phong trào còn cần tiếp sức & hỗ trợ rất nhiều những người trí thức, có kiến thức (luật sư) để có thể nhìn & chỉ ra bộ mặt & chân tướng thực sự của "nhóm người" trong từng tình huống cụ thể. Để việc giành lại quyền tự quyết đất nước cho cả dân tộc được sớm hoàn thành. Theo tôi nghĩ, mọi việc bắt đầu từ những việc nhỏ, từ những cách đối phó và làm việc với "nhóm người" này trong cuộc sống thường ngày của mỗi người dân. Mỗi người dân phải biết mình có quyền gì và được đòi hỏi đến đâu. Qua đây, tôi hy vọng các Ông Bà Chú Bác & các Anh Chị Em thành lập các Diễn đàn, các Địa chỉ liên lạc để người dân cần có thể vào xin tư vấn hòng tìm ra những cách đối phó cụ thể với "nhóm người" cai trị tàn ác, khát máu này. TẤT CẢ VÌ DÂN TỘC VIỆT NAM DIỆT TRỪ THAM QUAN, BÁN NƯỚC HẠI DÂN 07/07/2007 Ẩn danhĐa nguyên chính trị, đa đảng cầm quyền là xu thế tất yếu. Nhưng tại Việt Nam, giai đoạn hiện nay, chưa thể thực hiện được điều này. Bởi vì, Lãnh đạo cộng sản Việt Nam chưa đủ tiền để trở thành những ông trùm tư bản. Hãy chờ đấy! bao giờ họ "ăn đầy mồm" đã. Họ đầy mồm, sẽ có đa đảng. Đến bao giờ thì họ đầy mồm, đề nghị các qúy vị cho biết ý kiến! An Thanh, Hà NộiTôi rất ủng hộ ý kiến của bạn Nam là: Đảng CSVN nên thức thời sớm từ bỏ đặc quyền thì mới giữ được công lao và danh dự của mình, nếu không sau này Đảng CSVN sẽ là một vết nhơ trong lịch sử VN. Thật sự đã có những Đảng viên thật sự yêu nước, đấu tranh hy sinh xương máu cho tổ quốc, dành lại độc lập cho dân tộc, tạo nên một vết son huy hoàng cho Đảng. Nhưng sau khi được độc lập, Đảng tiếp tục dùng chính sách độc quyền (vốn cần thiết trong chiến tranh) để bảo vệ đặc quyền đặc lợi của mình, đi ngược lại quyền lợi của nhân dân (chỉ cần mở mắt mở tai quan sát lắng nghe một chút cũng đủ thấy rõ điều này), thì Đảng CSVN trở thành một Đảng lừa gạt nhân dân, vì đã dùng sức mạnh của nhân dân để cướp quyền lực thống trị từ tay đế quốc về tay của mình, để rồi lại tiếp tục ból lột nhân dân , cũng cố sự tham quyền cố vị của mình. Dĩ nhiên những kẻ đang nắm trong tay quyền lực khó có thể từ bỏ quyền lợi của mình. Vì thế những lời kêu gọi của tôi chỉ mong gởi đến những người có tâm huyết, đặt biệt đến nhũng bậc đảng viên cha ông, những bậc tiền nhiệm của Đảng CSVN, những người đã hy sinh xương máu cho cuộc chiến dành độc lập tự do. Xin quý vị hãy đấu tranh hy sinh thêm để yêu cầu Đảng trả tự do tự chủ cho dân tộc. Nếu không, sự hy sinh xương máu của quý vị sẽ trở nên vô nghĩa, và hơn nữa có thể bị coi là góp công cho bạo quyền, vết son của Đảng sẽ trở thành vết đen trong lịch sử, không bao giờ rửa sạch. Poor VN, VNHôm nay, đọc bài này và xem thời sự bỗng nhiên tôi nảy ra một số suy nghĩ sau: 1. Đoàn VN đang đi thăm chính thức Ấn Độ và bản tin trên TV có nói rằng đoàn VN có đi thăm đảng CS Ấn Độ. Tôi cứ băn khoăn tại sao ở các nước khác người ta cho phép đa đảng, có cả ĐCS để cho đảng CSVN đi thăm mà ở VN lại không có? 2. Trên TV mục tin quốc tế có bài phỏng vấn vài thường dân ở Thái Lan về ý kiến của họ về bản Hiến Pháp đang soạn thảo, tôi xem mà cảm thấy thật tội nghiệp cho dân VN. Tại sao ở nước khác, nếu người dân không hài lòng có thể biểu tình, phản đối đòi thay đổi hiến pháp, thậm chỉ phế truất chính phủ nếu chính phủ không hiệu quả, tại sao ở ta lại không? Ở VN mấy điều đó đúng là chỉ có trong mơ (ít ra là tại thời điểm này). YBHN, Hà NộiHọp để làm gì nhiều, họp để củng cố chỗ đứng cá nhân thì mất thời gian. Dân đang gào khản cả cổ trong Nam kia kìa, họp giải quyết chuyện đó mới thực tế. Cứ mỗi lần có biểu tình, quên là Mít tinh chứ, là chụp, là đồng nghĩa với "Có thế lực đứng sau" gây rối, trong khi mình thì cứ im tiếng. Con người chỉ có sức chịu đựng giới hạn. Các bác lên tiếng cho chúng em nhờ. Giải quyết hay không giải quyết được cũng phải trả lời dân 1 câu... là hết thế lực đứng đằng sau ngay mà. Teo, Bình DươngMấy chữ "đổi mới phương thức lãnh đạo" xuất hiện không biết bao nhiêu lần trong những kỳ họp trung ương Đảng rồi. Kết quả ra sao? Quan chức Đảng viên "đổi nhà mới", "đổi xế hộp mới". Còn dân thì sao? "Đổi địa chỉ biểu tình mới", từ địa phương bây giờ lên trung ương khiếu kiện. Mai Nam, VNXin các bạn phản bác giúp tôi những kết luận lặt vặt và tản mạn dưới đây mà bạn bè tôi đã đưa ra. 1-Đảng ta bắt đâu phát động cuộc "đại chỉnh đốn" từ năm 2000, đến nay tình hình càng bi đát, mặc dù các vị tổng bí thư (từ cụ Phiêu đến cụ Mạnh) đã nói ra rả mà không ăn thua gì. Kết luận: các bài thuốc đề ra đều vô hiệu; đảng ta không thể tự chỉnh đốn nếu không thay đổi từ gốc. Một nguyên nhân là sự độc quyền cai trị. 2-Đảng ta chỉ tin mình, không tin dân. Đảng viên của đảng chiếm hết mọi ghế ở mọi cơ quan cấp trung ương, 80 triệu dân không có mặt ở các cấp này. Đến quốc hội là cơ quan dân cử tiêu biểu nhất, mang tính đại diện cao nhất, vậy mà đảng ta cũng cái cắm vào đấy tới trên 90% đảng viên. Kết luận: đảng không thể tin được dân. 3-Đảng ta tự nhận là của công nhân, liên minh với nông dân. Thực tế, công nhân VN đã đình công trong thời gian gần đây với vài triệu lượt người thạm gia. Nông dân lũ lượt khiếu kiện vì đất đai. 4-Đảng ta có 600 tờ báo (các tổng biên tập đều là đảng viên) nhưng đều không dám đưa các tin mà cả thế giới và trong nước biết rõ. Tôi tốn nhiều công để tìm nguyên văn bài nói của ông Bush "nói thẳng vào mặt khách quý" về tình hình nhân quyền ở VN (báo chí ta cắt xén). Hiện tôi có thông tin do bạn bè ở Sài Gòn cho biết nông dân Tiền Giang khiếu kiện tùm lum trong nhiều ngày; vậy mà báo chí ta cứ như mù, điếc, hoặc câm. Vậy mà đảng ta vẫn chưa vừa ý, lần này dành ra nhiều ngày để mưu đồ bịt miệng báo chí hơn nữa. Kết luận: đảng ta rất sợ dân biết sự thật. 5-Đảng ta rất lúng túng trong cái phương thức (mới đọc thì xem ra rất hay): đảng lãnh đạo, nhà nước quản lý, dân làm chủ. Trên đời này chằng có ông chủ nào muốn bị "chúng nó" lãnh đạo và quản lý mình hết (mà không có cách nào phế truất "chúng nó" khỏi đầu khỏi cổ mình). Thế thì làm chủ cái nỗi gì? Trần Anh Tài, TP HCMAnh Quang Minh ơi ! Anh là người nghĩ ra việc viết lại cương lĩnh vậy chác anh cũng có thể viết lại cương lĩnh để làm sao cuong linh tồn tại trong lòng dân tộc Việt Nam trong thời đại mới (thời đại mà chủ nghĩa cộng sản sẽ tuyệt diệt trên toàn thế giới và các giá trị nhân quyền trở thành phổ biến trên toàn cầu). Nói anh đừng giận nhé ! Anh không làm được đâu và những lãnh đạo đảng cộng sản ở Việt Nam họ cũng khônng làm cái việc viết lại ấy đâu đâu. Vì sao anh biết không? Vì nhờ có cương lĩnh mà anh cho là cần phải viết lại đó họ mới dành được độc lập tự do cho dân tộc và bây giờ họ đang xây dựng Việt Nam giàu mạnh. Nếu anh có khả năng viết lại cương lĩnh cho họ thì anh cứ viết đi, rồi cho đang ở BBC, người Việt nam bây giờ cởi mở và biết lựa chọn lắm. ! Cái gì tốt cho Độc Lập - Tự Do - Hạnh Phúc là họ tin và làm theo ngay mà. Chúc anh thành công ! NamCho dù có có ý kiến này nọ trên BBC thì 1 điều chắc chắn sẽ xãy ra dù có nhiều người không muốn nó xảy ra, đó là chủ nghĩa CS tại VN và trên thế giới sẽ rất khó vượt qua 2050, và hoàn toàn không qua được thế kỉ 22! Thế kỉ 21 này là điểm kết thúc sự thử nghiệm mô hình phát triển mới trong lịch sử nhân loại! Một sự thử nghiệm thất bại! (Đáng tiếc là VN lại bị đem ra thử nghiệm mô hình này!) Đảng hãy tỏ ra thức thời mà từ bỏ đặc quyền của mình, trao quyền lực thực sự cho dân quyết! Hãy nhìn vào nước Pháp và Anh. Nước Anh chủ động trao trả độc lập cho Canada, Úc, New Zealand, Singapore....và nhiều lãnh thổ, nước khác nên bây giờ vẫn còn Liên Hiệp Anh, nước Anh vẫn còn được nể trọng trong lòng các nước từng là thuộc địa! Còn nước Pháp thì bảo vệ đặc quyền bằng bạo lực, sống "cạn tàu ráo máng" nên giờ không "có hậu". Nhưng nói gì thì nói tôi vẫn không tin là Đảng chịu từ bỏ quyền lực của mình vì qua lịch sử gần đây chứng minh thực chất mục đích tối thượng nhất của Đảng là lợi ích bản thân chứ không phải của dân tộc: từ việc đổi mới để tồn tại trước sự sụp đổ của hệ thống, đến việc thay đổi 180 thái độ với kiều bào vì giá trị lợi dụng của họ, việc chỉ lựa chọn người "hồng chứ không chuyên" hơn là người "chuyên mà không hồng". Và sau khi Đảng sụp đổ, họ phải đối mặt với sự phán xét nghiêm khắc của lịch sử! Không ai có quyền được miễn trừ trước tòa án lịch sử! Ẩn danhDù cho đất nước có thay đổi đường hướng và nhân sự cũng không khá gì cho dân tộc là bao vì việc cũng cố Đảng với thời bưổi buồm gặp gió là đi ngược lại phát triển lành mạnh. Người trẻ trong ban lãnh đạo thời kỳ này cũng không làm được trò trống gì lay chuyển đường lối độc tôn của đảng CS không có ai dám làm phật ý đảng được dù là hoàn toàn xây dựng biết tính trước thời đại giao tiếp. VN sẽ không bao gìờ có bác học vì đảng chỉ biết tới chừng ấy thôi. Nếu bạn có đầu óc sáng tạo hay nghiên cứu chuyên môn khuyên bạn đừng là đảng viên mới có nhiều cơ hội tiến thân. Đảng hay đặt câu hỏi cho dân góp ý rồi nghiên cứu chứng tỏ là không theo kịp với dân rồi và ai là người đóng góp tất nhiên không phải là người có trình độ nghiên cứu. Những người có kiến thức thường ít có thời giờ tham luận vu vơ và không thích người thiếu tự giác. TN, Hoa KỳQuốc gia nào cũng thế khi tiếng nói dân được lắng nghe, ý kiến đối lập được tôn trọng thì mọi người đều cảm thấy mình có phần, có trách nhiệm trong đất nước đó, ai cũng có thể muốn đóng góp để nó giàu mạnh hơn. Vườn hoa tươi đẹp là của chung không ai nỡ hái về. Khi quyền lợi lẫn tiếng nói dân bị gạt ra ngoài là lúc người dân cảm thấy xa lạ ngay trên đất nước mình, mạnh ai nấy sống, chỉ lo kiếm tiền cho bản thân và gia đình, nhà nước làm gì mặc kệ, đấy là một đại họa. Ai muốn bảo vệ cái mình không dính líu đến? Chế độ độc đảng chỉ chăm chú vào quyền lợi của đảng hay chính xác hơn chỉ là một nhóm người thế nên công bằng XH không thể có trong lòng nó được. Độc đảng ở VN còn sinh ra tha hóa, lừa đảo, tham nhũn! g, nói chung đạo đức XH suy đồi, một thực tế không thể chối cãi. Bình an chỉ là bề ngoài, là sáo ngữ: ra đường thì thấy giao thông, khám bệnh thì đụng y tế, học hành thi gặp giáo dục (quan trọng nhất) là gian lận đủ kiểu. Người ta - bằng mọi cách - đã bắt dân học ý hệ Mác xít, một món ăn mà chính họ nuốt không trôi, thế giới đã thấm vị đắng cay của nó: đấy là một sự dối trá nghiêm trọng. Nhìn người mà nghĩ đến ta. Đừng mong độc đảng thay đổi có ý nghĩa trừ khi lãnh tụ đủ can đảm dám hy sinh quyền lợi mình, đảng minh để lèo lái con thuyền VN ra biển lớn. Nguyễn Quang, Hoa KỳTôi cũng có ý nghĩ tương tự như ông Quang Minh, Hà Nội. Tôi cũng nghĩ đảng lãnh đạo cần chính danh để làm gương cho tất cả các hoạt động khác trong xã hội, hầu tham nhũng có thể bớt đi. Cụ thể, tôi nghĩ rằng Đảng Cộng Sản nên để cho Quốc Hội được thực hiện quyền là đại biểu cho dân một cách chính danh. Danh chính thì ngôn mới thuận; phải luận thuyết thì dân mới tin phục; còn răn đe chỉ làm dân kinh sợ nhất thời. Tóm lại, tôi nghĩ "tìm hiểu ý dân để phục vụ dân tốt hơn" cũng nên là một chủ đề để hội nghị thảo luận. Trang, Sài GònDù là thay đổi gì đi chăng nữa thì cũng chỉ là thay đổi phương thức cai trị của CS để cho phù hợp với tình thế, nhưng về phía người dân thì không có ai quan tâm vì cũng chẳng có gì thay đổi. Những điều mà người dân chúng ta mong mỏi là phải có cởi mở về dân chủ và phát triển kinh tế. Bùi Văn HảiChỉ cần một quyết định khiêm tốn "đa nguyên đa đảng" từ hội nghị này là phản ánh tất cả sự tiến bộ để dân tộc Việt phục hưng, phát triển về mọi mặt. Được như thế, ngày kết thúc hội nghị sẽ không khác gì ngày hồi sinh của dân Việt. Tôi rất ghi ơn sự hy sinh quyền lợi cá nhân của các đảng viên CS để phục vụ dân tộc. Quang Minh, Hà NộiTôi nghĩ một chủ đề quan trọng mà đảng CS Việt Nam nên tính tới trong hội nghị TW5 là thay đổi cương lĩnh và thay đổi tên thế nào để vẫn còn tồn tại trong lòng dân tộc Việt Nam trong thời đại mới (thời đại mà chủ nghĩa cộng sản sẽ tuyệt diệt trên toàn thế giới và các giá trị nhân quyền trở thành phổ biến trên toàn cầu).	Hội nghị lần thứ năm của Ban chấp hành Trung ương đảng Cộng sản Việt Nam vừa khai mạc sáng thứ Năm tại Hà Nội.	Đảng CS họp Hội nghị Trung ương V
Điều gì khiến ba bất động sản chẳng có gì giống nhau nói trên lại có một điểm chung? Là bởi chúng đều nằm ở các thị trường bất động sản sôi động nhất thế giới, dựa trên số liệu về giá nhà đất (đã điều chỉnh phù hợp tỷ lệ lạm phát từng nơi) tính tới quý tư 2014, theo Cẩm nang Bất động sản Toàn cầu. Cả ba thị trường này đều từng sụt giảm nghiêm trọng trong cơn khủng hoảng kinh tế toàn cầu 2008 nhưng sau đó đã phục hồi thật ấn tượng. Các thị trường khác trên thế giới không được tốt như vậy. Đứng chót bảng xếp hạng 41 khu vực được khảo sát là thành phố Kiev của Ukraine, Nga và thủ đô Bắc Kinh của Trung Quốc, những nơi ảm đạm nhất thế giới. Xin giới thiệu dưới đây với quý vị các thị trường bất động sản sôi động nhất và đóng băng nhất, và những nguyên nhân đằng sau. Sôi động nhất: Ireland Hình: Thinkstock Ireland là một trong những nước bị ảnh hưởng nặng nề nhất trong cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu 2008. Thế nhưng sau đó, nền kinh tế đã tăng trưởng mạnh mẽ. Nhiều người coi đó là sự phục hồi thần kỳ. Ireland đã áp dụng hữu hiệu giải pháp miễn giảm thuế, qua đó thu hút được các công ty đa quốc gia hàng đầu thế giới như Google và PayPal chuyển tới đặt văn phòng khu vực. Kết quả là Ireland hấp dẫn khách hàng tìm đến mua nhà. Ireland có thể tự hào là một “nền kinh tế vững chắc”, Matthew Montagu-Pollock đánh giá trong Cẩm nang Bất động sản Toàn cầu. Hiện nước này có thị trường bất động sản tốt nhất thế giới. Theo số liệu công bố trong cẩm nang trên thì trong năm 2014, giá tăng hơn 16,5%. Các dự án bất động sản vốn được phát triển ồ ạt trước khủng hoảng rồi bị bỏ hoang giờ đây đã được mua sạch. Giá cả tăng vọt và các công trình mới lại được tiếp tục xây cất. "Trước đây tôi không nghĩ việc xây nhà mới ở Dublin là hợp lý," Montagu-Pollock nói. "Nhưng bây giờ, việc xây cất mới thậm chí còn lan rộng cả ra ngoài Dublin." Tuy nhiên, ta cũng nên lưu ý là Ireland vốn có lịch sử dài với những cơn sốt rồi vỡ bong bóng bất động sản. Nơi tăng trưởng thứ nhì: Dubai, Các Tiểu Vương quốc Ả rập Hình: Thinkstock Thị trường nhà ở Dubai cũng sụp đổ trong đợt suy thoái kinh tế 2008. Giá bất động sản ở thành phố sa mạc này bỗng chốc giảm phân nửa. Các dự án xây cất nhằm cho ra các căn nhà trị giá hàng trăm ngàn đô la bị đình trệ hoặc huỷ bỏ hoàn toàn. Nhưng ngay khi kinh tế toàn cầu bắt đầu phục hồi, nhu cầu nhà ở đã tăng trở lại một cách nhanh chóng, mạnh mẽ. Hoạt động xây dựng lại trở nên sôi động và người ta lại vội vã mua tranh bán cướp y như trước. Dubai là thị trường bất động sản đứng thứ nhì thế giới với giá nhà tăng gần 13% trong năm 2014. Tuy nhiên, có một số dấu hiệu cho thấy quá trình hồi phục đang giảm dần, chẳng hạn như lượng giao dịch trong tháng Tư 2015 chỉ bằng phân nửa so với cùng kỳ năm 2014. Hãng kiểm toán Deloitte cũng dự báo trung bình giá nhà ở Dubai “có thể tiếp tục giảm nhẹ từ 1% đến 5%” trong nửa đầu năm 2015. Dubai đã trở lại tốp đầu bảng xếp hạng. Vậy nguyên nhân từ đâu? Chắc chắn một điều là Dubai vẫn là một thiên đường thuế. Nhưng thị trường hiện nay ở Dubai rất khác so với hồi 2008, theo Ahmet Kayhan, Giám đốc điều hành của hãng REIDIN chuyên phân tích tình hình bất động sản. Ngân hàng Trung ương Dubai nay ra các định chế tài chính chặt chẽ hơn trong việc cho vay, do đó hạn chế nhu cầu vay. Chính phủ áp dụng những yêu cầu khắt khe hơn đối với các nhà phát triển bất động sản, đồng nghĩa với việc nguồn cung sẽ bị thắt chặt. Phí giao dịch cũng tăng "để ngăn chặn đầu cơ kiểu ăn sổi ở thì", Kayhan viết trong một email. Vị trí thứ ba: Tallinn, Estonia Hình: Getty Images Nền kinh tế ở hầu hết các nước châu Âu đã hồi phục mạnh mẽ kể từ khủng hoảng năm 2008, và Estonia là một trong những nơi có giá nhà đất tăng mạnh nhất trên toàn châu lục. Trong 2014, giá tăng khoảng 12,6%. Ngoài lý do kinh tế phục hồi, nhật báo The Postimees của Estonia nói nhu cầu nhà ở tăng vọt còn do thế hệ Cách mạng Tiếng hát nay bắt đầu trưởng thành, ra ở riêng. Đây là thế hệ dân số bùng nổ trong giai đoạn Estonia đấu tranh rồi giành được độc lập từ Liên Xô, 1988-1991. Các ngân hàng nay đang sẵn sàng đáp ứng nhu cầu nhóm khách hàng này. Đứng thứ ba từ dưới lên: Bắc Kinh, Trung Quốc Hình: Thinkstock Trung Quốc là nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất thế giới nhưng lại nằm ở vị trí gần cuối bảng xếp hạng thị trường bất động sản, với giá nhà sụt gần 5,7% trong năm 2014. Vì sao? Là bởi Trung Quốc “xây dựng quá nhiều”, theo Montagu-Pollock, khiến cho cung quá lớn so với cầu. Giá nhà đất bị thổi lên và chi phí vay nợ thì quá đắt đỏ. Từ năm ngoái, nhiều nhà phân tích đã cho là bong bóng bất động sản sẽ nổ tung, nhưng cho đến giờ, thị trường vẫn chưa sụp đổ. Năm nay, giá nhà trung bình tiếp tục rơi mạnh. Một số đang chuẩn bị tinh thần đón tình huống xấu nhất, trong khi những người khác tin rằng chính phủ đang kiểm soát tình hình. "Dựa trên các dữ liệu thị trường có được, chúng tôi thấy rằng giá nhà ở Bắc Kinh không có dấu hiệu hồi phục sớm," Kayhan nói. Áp chót: Nga Hình: Thinkstock Một số biến động toàn cầu đã khiến thị trường bất động sản của Nga nằm ở vị trí gần cuối bảng. Giá dầu thô giảm mạnh khiến nền kinh tế dựa vào nguồn thu từ xuất khẩu dầu của nước này bị ảnh hưởng nặng, trong lúc đồng rúp của Nga thì mất giá so với đồng đô la Mỹ. Để giữ giá đồng nội tệ, chính phủ Nga hồi cuối 2014 đã phải tăng lãi suất tới 17%. Những nguyên nhân nói trên đã làm giá bất động sản sụt giảm tới hơn 6% trong năm 2014. "Bất động sản xuống giá và chúng ta sẽ thấy là giá còn xuống nhiều hơn nữa," Montagu-Pollock nói. Chỉ mới cách đây hai năm, tạp chí Forbes đánh giá Nga là “một thị trường bất động sản nóng”, dựa trên báo cáo của Ernst & Young, nhưng kỳ thực thị trường bất động sản nước này đã bắt đầu chật vật trong suốt năm ngoái. Đội sổ: Kiev, Ukraine Hình: Thinkstock Không phải ngẫu nhiên mà trong số 41 thị trường bất động sản được phân tích, vị trí thấp nhất thuộc về một đất nước đang bị chiến tranh tàn phá. Tình hình chính trị bất ổn của Ukraine làm kinh tế và xã hội mất ổn định theo, theo một báo cáo hàng tháng của hãng cổ phần tư nhân SigmaBleyzer. Đồng nội tệ của Ukraine tiếp tục trượt dốc không phanh; đồng hryvnia rớt giá mạnh, lạm phát tăng phi mã khiến người dân ở đây thấy tiền của mình liên tục “bay hơi”. Giá nhà ở Kiev giảm gần 49% vào năm 2014, và cho đến thời điểm gần giữa năm 2015 vẫn chẳng có dấu hiệu gì sáng sủa hơn. Các khoản vay thế chấp mua nhà phải chịu lãi suất trung bình tới 21,8% vào cuối năm 2014, khiến việc mua bất động sản trở thành điều không thể đối với nhiều người Ukraine. "Giá nhà ở Nga và Ukraine sụt giảm tồi tệ do các nguyên nhân chính trị," Kayhan nói. "Nếu các vấn đề này không được cải thiện thì thị trường bất động sản sẽ không thể phục hồi." Bản gốc tiếng Anh bài viết này đã đăng trên BBC Capital.	Nếu bạn đang sở hữu một ngôi nhà kiểu thôn quê ở Ireland, một biệt thự trên một hòn đảo nhân tạo ở Dubai, hoặc thậm chí chỉ cần một căn hộ ở thủ đô Tallinn của Estonia, thì hẳn bạn đang cảm thấy khá vững dạ.	Bất động sản thế giới đi về đâu?
Các sản phẩm của Apple đang áp đảo thị trường điện thoại và máy tính bảng, laptop toàn cầu. Nhưng, thế nào mới là tinh thần dân tộc? Steve Jobs không yêu nước? Khi Tổng thống Mỹ Barack Obama hỏi Steve Jobs rằng: “Phải làm sao để Iphone có thể sản xuất tại Mỹ?”, người đứng đầu Apple đã không ngần ngại trả lời: “Việc làm đó không thể trở lại nước Mỹ được. Chúng tôi không có trách nhiệm phải giải quyết vấn đề của nước Mỹ. Chúng tôi chỉ có nhiệm vụ sản xuất ra sản phẩm tốt nhất cho khách hàng”. Đó có phải là hành động không yêu nước của Steve Jobs? Khoan trả lời, hãy nhìn vào sự hâm mộ của toàn thế giới giành cho Apple, nhìn vào số tiền mà Iphone mang về cho nước Mỹ và hình ảnh nước Mỹ được góp phần nâng cao ra sao khi Iphone nổi tiếng. Nếu trước hết Apple nghĩ tới nước Mỹ để rồi sản xuất Iphone ngay tại quê hương, hệ lụy chắc chắn sẽ xảy ra: 1. Giá bán cao hơn do những chi phí như tiền thuê nhân công lớn. 2. Khó có thể sản xuất số lượng lớn để đáp ứng nhu cầu trong thời gian ngắn. Chỉ 2 điều này thôi đã ảnh hưởng cực lớn đến khả năng cạnh tranh của Apple và giảm khả năng tiếp cận sản phẩm của rất nhiều người trên thế giới. Như vậy, yêu nước một cách mù quáng có thể đóng góp cho đất nước ít đi hay thậm chí làm hại đất nước. Cái tình yêu nước đó có còn nhiều ý nghĩa? Bkav yêu nước như thế nào? Với sự ra đời của Bphone, ông Nguyễn Tử Quảng cho rằng “Việt Nam không còn là vùng trũng về công nghệ nữa” và rằng “Bphone là Siêu phẩm hàng đầu thế giới”. Nhưng dù có làm gì thì làm, mục đích cao nhất của người chào hàng là vẫn phải làm cho người mua tin vào lời nói của mình để quyết định chi tiền. Bphone đã lấy niềm tin ra sao? Tuy trong mọi sự so sánh, Bphone đều mang Iphone ra để chứng tỏ sự vượt trội, nhưng thực tế người ta cảm thấy Bphone là người hâm mộ của Iphone thì đúng hơn. Bphone giống Iphone ở quá nhiều điểm: Giống từ cái tên điện thoại cho đến tên hệ điều hành (lấy tên là BOS dù thực chất là Android), giống từ cách ăn mặc đến từ ngữ của CEO trong buổi ra mắt, hộp đựng giống, củ sạc giống, mặt sau máy giống, viền máy giống Iphone 4 – chiếc máy ra đời năm 2010 (năm mà Bkav bắt đầu nghiên cứu Bphone). Không ai hạ thấp đối thủ bằng cách bắt chước đối thủ cả, đó là lý thuyết căn bản. Hãy nhớ lại Apple tạo ra một cuộc cách mạng công nghệ như thế nào. Apple nhảy vào thị trường điện thoại khá muộn, đó đang là thời hoàng kim của Nokia. Dù Iphone có được giới thiệu đẹp đến mấy, không nhiều người tin Apple có thể soán ngôi Nokia và lời tuyên bố “Iphone sẽ đi trước công nghệ thế giới vài năm” của Steve Jobs thì càng khó tin hơn nữa. Cuối cùng thì sao, “Quả táo cắn dở” đã đi theo hướng hoàn toàn khác với các hãng điện thoại nói chung và ông trùm Nokia nói riêng: Nokia vô địch về sự đa dạng với vô vàn model cho người sử dụng, Iphone chỉ ra đúng một kiểu dáng. Trong khi Nokia và các hãng còn loay hoay với việc cải tiến điện thoại nút bấm thì Iphone phát triển 1 loại máy chỉ có màn hình. Các hãng khác dùng Android thì Iphone dùng phần mềm riêng IOS. Mọi thứ đều khác biệt! Tuy thế, chừng đó vẫn chưa thể làm hài lòng tất cả, người ta đua nhau đi tìm điểm yếu của Iphone, từ màn hình dễ bám bẩn, thời lượng pin không lâu… Ngay cả khi Iphone đã thành công vang dội, Ipad lúc ra mắt cũng bị chê tơi bời. Sự nghi ngờ luôn tồn tại, nhưng những nghi ngờ đó vẫn không bằng được những tính năng vượt trội để hấp dẫn người dùng xếp hàng mua sản phẩm của Apple. Còn Bphone dập tắt sự nghi ngờ bằng những gì? Việt Nam được xem là thị trường có quá nhiều sự lựa chọn về điện thoại di động. “Siêu phẩm hàng đầu thế giới” có cấu hình khá mạnh, nhưng nó chỉ ngang với nhiều dòng điện thoại Trung Quốc (giá rẻ hơn nhiều) và người dùng thừa biết rằng: cấu hình khủng chưa chắc đã đem lại một chiếc điện thoại mạnh. Tiếp sau là hàng loạt sự cố: Ghép ảnh để quảng cáo cho Camera, nhạc “độc quyền” rất giống đạo lại một bài hát quốc tế, chơi game thử trục trặc… Ngay cả giá tiền mà Bphone cho là “không thể tin nổi” : “Chỉ có 9.990.000 cho một siêu phẩm” thực chất cũng không phải giá mà người tiêu dùng có thể sở hữu (vì chưa tính 10% VAT). Bphone không bán hàng tại các hệ thống Siêu thị điện máy để giảm chi phí, nhưng người mua không cảm thấy lợi ích từ việc này khi họ phải chịu phí vận chuyển 200 ngàn nếu không ở Hà Nội và TpHCM. CEO Tử Quảng nói có thể trả lại hàng trong 14 ngày, nhưng thực tế là người dùng phải mất 500 ngàn nếu lý do đơn thuần là không thích. Vừa không được xem máy trước khi mua, lại mất 500 - 700 ngàn để thử máy, đây có phải là một sự lựa chọn thông minh? Sau buổi trải nghiệm Bphone “thất vọng tràn trề” ở cửa hàng FPT tại Hà Nội và TpHCM , máy đến tay vài người dùng cũng trục trặc Camera (chất lượng tồi tệ), hiệu năng hoạt động chỉ vào hạng trung bình khi đo bằng phần mềm, máy nóng khủng khiếp, tháo máy ra thì chỉ là “1 trời 1 vực” so với Iphone, trễ hẹn giao hàng 4 lần… Tất cả đều tạo nên sự nghi ngờ mà chẳng có chút ngưỡng mộ nào để bù lại. Những người hiếm hoi ủng hộ Bphone chỉ bám vào lý do “chưa mua thì đừng chê” và “không mua thì hãy ủng hộ về tinh thần”. Đây đều là những lý do vô nghĩa, vì bỏ ra một số tiền lớn không phải là việc đơn giản. Khách hàng là thượng đế chứ không phải chuột bạch để thử nghiệm. Không biết được mấy người trong số này bỏ tiền ra để trải nghiệm sản phẩm, nếu trục trặc hỏng hóc, không biết phản ứng của họ có được ôn hòa như trước hay không? Còn việc “ủng hộ về tinh thần” thì không chắc Bphone có cần không, vì cứ tung hô khen ngợi nhưng rốt cuộc không ai mua thì chỉ vài ngày là sập tiệm. Người bênh Bphone còn nói: Nhật Bản và Hàn Quốc cũng phải trải qua một giai đoạn bắt chước rồi mới có ngày hôm nay và người nước họ biết ủng hộ hàng trong nước. Đúng như thế, nhưng Nhật và Hàn không làm ngay ra những sản phẩm ở phân khúc hạng sang và không tự coi mình là “nhất thế giới”. Làm sao mà Toyota có thể sang trọng bằng Rolls Royce, Bentley… mạnh mẽ bằng Ferrari, Lamborghini…? Xe hơi của Nhật cho đến tận ngày hôm nay vẫn chủ yếu là dòng xe rẻ và tiết kiệm năng lượng, đấy là lợi thế cạnh tranh của họ, đấy mới thật sự là phục vụ người tiêu dùng trong nước. Bphone cấu hình tầm trung bán giá hạng sang trong khi biết thừa rằng “đất nước còn vô cùng nhiều khó khăn” - theo lời ông Quảng. Dù có yêu nước đến đâu, sản phẩm nội địa phải có ít nhiều ưu điểm thì người tiêu dùng mới có thể ưu tiên, Bphone có điểm nào được như vậy? Còn nếu chỉ dựa vào lòng yêu nước, thì các hãng điện tử Nhật như Hitachi, JVC, Panasonic… đã chẳng bị lụi tàn như ngày hôm nay vì người Nhật như chúng ta biết, có tinh thần dân tộc rất cao. Bphone sẽ thành công nếu bán hàng theo dạng đa cấp? Nhưng cứ áp đặt “người Việt phải dùng hàng Việt” mà bắt tất cả mọi người phải mua Bphone thì sao? Điều này có thể xảy ra nếu Bkav liên kết với chính phủ hoặc bán máy trong nội bộ công ty. Nếu vậy nó sẽ rất giống hình thức bán hàng đa cấp. Bphone sẽ giàu có, chắc chắn rồi. Nhưng còn tương lai của nền công nghệ Việt Nam nếu ai cũng làm như vậy? Bán hàng đa cấp cũng giống như kinh tế thời bao cấp, người dân phải tiêu dùng mọi sản phẩm bất kể tốt xấu của nền kinh tế đó. Đa cấp làm mọi người trong cái vòng tròn đó tưởng rằng có một sự tăng trưởng lành mạnh, vì tất cả cùng có tiền. Nhưng sản phẩm của họ làm ra không phải chịu một sự cạnh tranh nào cả, nó luôn có chất lượng thấp mà giá cao là vì thế. Không phải tự dưng những sản phẩm hàng đầu thế giới đều không bán hàng theo dạng đa cấp. Những sản phẩm đó là kết quả của sự cạnh tranh khốc liệt trên thị trường: làm sao để sản phẩm ngày càng nhiều chức năng hơn, rẻ hơn, đẹp hơn… Cuộc đua tàn khốc khiến những thương hiệu đình đám một thời đã và đang biến mất: Motorola, Siemens, Ericsson, Nokia… Nhưng được lợi cuối cùng chính là người tiêu dùng. Nếu Apple, Samsung… đều là công ty đa cấp, chiếc điện thoại của chúng ta ngày nay sẽ có hình dạng như thế nào? Tóm lại, mọi sản phẩm làm ra, nếu muốn chứng tỏ sự hữu dụng thì đều phải chịu sự chi phối của quy luật thị trường. Phục vụ người dùng phải là động lực lớn nhất chứ không phải bất cứ một nguyên cớ nào khác. Mong muốn thị trường phục vụ mình vì một lý do nào đấy (như tinh thần dân tộc chẳng hạn) là hoàn toàn sai lầm. Tình yêu nước không phải thứ có thể mang ra sử dụng một cách bừa bãi. Nếu ai cũng có thể coi mình là đại diện cho dân tộc, hình ảnh quốc gia đó sẽ ra sao? Trong trường hợp này, những người nhân danh “lòng yêu nước” đáng khen hay đáng trách? Bài viết thể hiện lối hành văn và quan điểm riêng của tác giả.	“Vì tôi yêu Việt Nam”, CEO Nguyễn Tử Quảng của Bkav đã khéo léo gắn lòng yêu nước với động lực sản xuất ra Bphone. Điều này khiến cho nhiều người hô hào ủng hộ Bphone bằng mọi giá vì “đó là sản phẩm của Việt Nam” và “không ủng hộ Bphone là không có tinh thần dân tộc”.	Không mua Bphone là không yêu nước?
Ông WIdodo sau khi trúng cử hồi tháng 7/2014 Vài năm trước, ông Jokowi, được tạp chí Tempo đưa vào danh sách 10 chính trị gia tốt nhất. Hồi đó, ông là thị trưởng của Solo, một thành phố nằm trên đảo Java. Ông Jokowi được mời tới văn phòng tạp chí để phỏng vấn và một phóng viên tìm thấy ông ngồi một mình trong sảnh, không có nhóm tùy tùng vẫn thường đi theo các chính trị gia Indonesia. Theo lời kể của ông Basuki thì ông Jokowi trông như thường dân, hay là lái xe của một ai đó. “Ông là ai?” người phóng viên hỏi. Vị tổng thống tương lai lúc đó đứng lên và cúi chào một cách lịch sự, tay đưa ra tấm danh thiếp. Từ đó hình ảnh ông Joko Widodo là công chức khiêm tốn ra đời. Phong cách khiêm nhường này là dấu ấn của ông Jokowi trong thời gian làm thị trưởng Solo và sau đó là thống đốc Jakarta từ năm 2012, vị trí ông vẫn nắm giữ khi giành chiến thắng cuộc bầu cử tổng thống hồi tháng 7/2014. Ông thắng với 53% phiếu bầu so với đối thủ Prabowo Subianto giành được 47%. “Cách lãnh đạo thực tế và thẳng thắn là điều mới mẻ trong chính trị Indonesia. Có vẻ như không có khoảng cách giữa ông với những người ông lãnh đạo,” ông Basuki từ Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế ở Jakarta nói. Nhưng phong cách cũng chỉ giúp ở một mức độ nhất định, còn phải cần đến tố chất nữa. Joko Widodo cũng có kỷ lục đáng ganh tỵ đối với hoàn thành công việc. Ở vai trò thị trưởng Solo, ông Jokowi đứng thứ ba trong Giải thưởng Thị trưởng Thế giới năm 2012, một giải thưởng thường niên dành cho các lãnh đạo khôi phục sức sống trong thành phố của họ. Đây là những gì giám khảo nói về ông Jokowi, người không nhận lương trong thời gian làm thị trưởng. “Joko Widodo biến thành phố vốn bị các băng đảng tội phạm kiểm soát thành một trung tâm nghệ thuật và văn hóa trong vùng, và đã bắt đầu thu hút du lịch quốc tế. “Chiến dịch chống tham nhũng mang lại cho ông danh tiếng là chính trị gia trung thực nhất ở Indonesia.” Trong thời gian ngắn ngủi ở ghế thống đốc Jakarta, ông Jokowi lại đánh bóng thêm tiếng tăm đó. Ông xây nhà mới cho những người sống ở các khu ổ chuột rải rác xung quanh thủ đô. Ông đưa ra chính sách chăm sóc y tế miễn phí cho người nghèo và ông khởi động lại việc xây dựng hệ thống tàu điện ngầm tối cần thiết cho Jakarta, nơi đường phố lúc nào cũng chật cứng xe cộ khiến việc lái xe đi đâu cũng như một thử thách ý chí. Ông Jokowi cũng cho thực hiện các dự án nhằm giảm lụt lội vốn khiến rất nhiều người dân trong thành phố phải sống khổ sở. Khu ổ chuột bên đường tàu Tanah Tinggi ở thủ đô Jakarta Không khó để tìm thấy những người ủng hộ ông, đặc biệt là ở khu nghèo Tanah Tinggi, trung tâm thủ đô Jakarta. Trong khu vực đông dân này, gà chạy quanh chân những người hàng xóm đang tán gẫu, và, trong cái nóng, ruồi vo ve xung quanh đám đồ ăn bày bán trên các quầy hàng trải dọc phố chật hẹp. Bên trong những căn nhà nhỏ, phòng ốc tối om và được trang bị sơ sài. Nhưng cũng ngay trong lòng khu ổ chuột có một dãy nhà hai tầng gọn ghẽ - xây bằng bê tông - có nước máy và nhà vệ sinh bên trong. Ông Jokowi cho xây các tòa nhà kiểu này sau khi lên làm thị trưởng để có thể tái định cư một số người sống ở Tanah Tinggi. Marlina, 38 tuổi, cùng gia đình là một trong số những người may mắn có được nhà mới. “Tất cả những gì tôi biết là chính ông Jokowi đã xây nhà cho tôi – chúng tôi không phải chi một xu nào,” Marlina nói trong lúc bật vòi nước lên để khoe tiện nghi trong nhà. Nhưng khi trở thành tổng thống từ tháng 10, ông Joko Widodo phải đối mặt với hàng loạt vấn đề, trong đó có khoản trợ giá năng lượng khổng lồ để giữ cho giá xăng thật rẻ ở Indonesia. Số tiền được chính phủ chi vào việc này cao gấp ba lần so với khoản dành cho xây dựng hạ tầng. Ông Jokowi cũng hứa sẽ bỏ trợ giá năng lượng và dùng tiền này cho người nghèo, nhưng đề xuất đó khiến các chủ phương tiện nổi giận. Và có nhiều vấn đề rộng lớn hơn cần phải giải quyết, trong đó có đói nghèo. Indonesia có hơn 100 triệu người sống với mức dưới 2 đô la Mỹ mỗi ngày. Nhiều người sống ngay cạnh đường tàu hỏa chạy dọc Tanah Tinggi, mà mỗi đoàn tàu chỉ chạy cách nhau vài phút. Các gia đình sống trong khu tạm trú được làm từ vải bạt và gỗ vụn. Đôi khi cơ quan xe lửa tới đuổi và phá nhà của họ, nhưng rồi cư dân lại quay về. Họ kiếm sống bằng nhặt rác, phân loại rác để kiếm chai nhựa mang bán. Nurhayati cùng con trai Nurhayati là một trong số đó. Cô là dân nhập cư, tới Jakarta cùng mẹ từ phía Đông đảo Java khi cô mới 13 tuổi. Giờ cô 21 tuổi, đã có hai con, chúng ngồi chơi ngay bên cạnh đường tàu khi tàu lao qua. “Giá chai nhựa mà chúng tôi đem bán dạo này bỗng giảm hẳn,” cô nói. Về lâu dài, giúp đỡ những người như Nurhayati là nhiệm vụ khó khăn nhất của ông Jokowi. Peter Carey là một giáo sư thỉnh giảng ở Đại học Indonesia ở Jakarta, cho rằng kinh tế đã phát triển nhanh chóng trong thập kỷ qua và Indonesia sẽ sớm được mong đợi trở thành một trong những quốc gia giàu nhất thế giới. Nhưng ông nói có nhu cầu thực sự từ bên trong chính phủ về việc cung cấp chăm sóc y tế chất lượng tới người dân, hệ thống giáo dục tốt hơn và mạng lưới giao thông nối liền – và giải quyết nạn tham nhũng tai tiếng của đất nước. “Indonesia có cả một khoảng cách lớn về thu nhập cần được thu hẹp. Giàu để làm gì khi mà sự giàu có này không được dùng vào lợi ích cho người dân của đất nước này,” ông nói.	Nhà phân tích chính trị Tobias Basuki rất thích kể một câu chuyện về Tổng thống Indonesia vừa trúng cử, ông Joko Widodo, thường được gọi là Jokowi, mà có lẽ đã được tô vẽ thêm qua năm tháng, nhưng nó cho thấy vì sao rất nhiều người có hy vọng cao đến vậy cho vị tổng thống sắp tới của đất nước này.	Hy vọng vào tân tổng thống Indonesia
May cho Miền Nam là có hồ lớn Tonle Sap ở Campuchia hút đi một phần lớn lượng nước từ thượng nguồn cho nên từ đây dòng sông lại uốn khúc hiền hòa chảy vào Miền Nam. Tới gần biên giới thì con sông chia ra làm 8 nhánh. Nhưng con số 9 được coi là may mắn cho nên phải tìm ra cho được một nhánh nữa, tuy là rất nhỏ (dài khoảng 10 dậm) để cộng lại thành ra 9 nhánh, gọi là Cửu Long Giang. Dòng sông Chín Con Rồng uốn mình tưới nước cho vùng đồng bằng Nam Bộ mầu mỡ, phì nhiêu trở thành vựa lúa của cả nước. Người nông dân nơi đây chỉ cần trồng mỗi năm một vụ là cũng đủ ăn, lại còn dư thừa để tiếp tế ra Miền Bắc và xuất cảng. Khởi đầu gian khó Nhưng trong mười năm chiến tranh loạn lạc, trên một phần ba đất trồng trọt đã bị bỏ hoang, nhường chỗ cho những bụi rậm và cỏ dại lan tràn. Một phần lớn hệ thống kênh rạch cũng bị khô cạn hay sình lầy. Hệ thống bơm nước, thoát nước cũng bị hư hại. Bởi vậy, sản xuất thóc gạo của Miền Nam trong mười năm trước 1955 đã bị giảm đi đáng kể. Ngoài ra, các phương tiện giao thông như đường bộ, đường sắt, cầu cống và các cơ sở công kỹ nghệ như đường trắng, rượu bia, sợi bông cũng đều bị hư hại. Cho nên vào năm 1955, khi "Một Quốc Gia Vừa Ra Đời" như báo chí Mỹ tuyên dương thì quốc gia ấy đã phải đối diện với bao nhiêu khó khăn khôn lường. Ngân sách của Pháp để lại thì thật eo hẹp, kỹ sư, chuyên viên trong mọi lãnh vực đều hết sức hiếm hoi vì Pháp đã rút đi hầu hết, để lại một lỗ hổng lớn cho cả nển kinh tế lẫn hành chánh, giáo dục, y tế. May mắn là trong năm năm đầu, từ mùa Thu 1955 tới mùa Thu 1960, Miền Nam có được năm năm vàng son, vừa có hòa bình lại được đồng minh Hoa kỳ hết lòng yểm trợ vật chất và kỹ thuật cho nên đã thu lượm được nhiều kết quả có thể nói là vượt bực. Hồi tưởng lại thời gian ấy, nhiều độc giả chắc còn nhớ lại cái cảnh thanh bình khi các em học sinh mặc áo chemise trắng, quần xanh, các nữ sinh với những chiếc áo dài trắng tha thướt ngày ngày cắp sách đến trường. Cha mẹ, anh em thì lo công việc làm ăn. Giầu có thì chưa thấy nhưng hầu hết đã đủ ăn đủ mặc, xã hội trật tự, kỷ cương. Tuy dù có nhiều bất mãn khó tránh về chính trị, tôn giáo và xã hội, nhưng tương đối thì ta phải công nhận rằng đây là thời gian hào quang nhất của Cộng Hòa Việt Nam. Định cư gần một triệu người di cư từ Miền Bắc Công việc đầu tiên và khẩn cấp nhất là phải định cư tới gần một triệu người, tương đương bằng 7% dân số Miền Bắc di cư vào Nam. Đoàn người này hoàn toàn 'tay trắng' - chúng tôi gọi là đoàn người 'bốn không': không nhà cửa, đất đai, tiền bạc, ngành nghề chuyên môn ngoài nghề nông. Làm sao tìm được nơi ăn, chỗ ở, tạo dựng lại được công ăn việc làm, đào giếng nước, xây nhà thương, bệnh xá, trường học cho con em để đáp ứng nhu cầu? Ngoài việc hành chính, lại còn tìm đâu ra bác sĩ, y tá, thầy dạy cho con em? Sau này khi nói về thành công của Tổng thống Diệm về việc này, TT Kennedy viết cho ông nhân ngày Quốc Khánh 26/10/1961: "Thưa Tổng thống, Thành tích mà Ngài đã đạt được để đem lại niềm hy vọng mới, nơi cư trú và sự an ninh cho gần một triệu người lánh nạn cộng sản từ Miền Bắc đã nổi bật như một trong những nỗ lực đáng được tán dương nhất, và được điều hành tốt đẹp nhất trong thời hiện đại." Tái thiết và phát triển nông nghiệp Ưu tiên của công việc tái thiết và phát triển phải là nông nghiệp vì đại đa số nhân dân làm nghề nông. Đồng bằng Cửu Long là vựa lúa của cả nước, nhưng sản xuất đã giảm đi đáng kể trong mười năm ly loạn. Thời tiền chiến sản xuất lên tới 4,2 triệu tấn (1939). Tới 1954 chỉ còn 2,5 triệu tấn. Cũng năm 1939 xuất cảng gạo là gần 2 triệu tấn, năm 1954 chỉ còn 520.000 tấn. Tại vùng đồng bằng, trong tổng số là 7 triệu hecta đất trồng trọt có tới 2,5 triệu hecta (trên một phần ba) bị bỏ hoang. Lúa gạo là mạch máu của người dân cho nên công việc đầu tiên là phải đưa diện tích này vào canh tác. Đây là một cố gắng vượt mức vì không những nó đòi hỏi phải tốn phí nhiều tiền bạc, công sức, để sửa chữa lại hệ thống thủy lợi, vét nạo kênh rạch, lại còn làm sao xây dựng được quyền sở hữu đất đai và phương tiện sản xuất cho người nông dân. Cải cách điền địa: Khó khăn và giải pháp thành công Người khôn của khó. Lo lắng chính của người dân là làm sao có được một mảnh đất để sinh sống. Nếu như mảnh đất ấy lại nằm gần sông nước thì là vàng. 'Đất Nước tôi': đất và nước. Chỉ có Việt Nam ta là dùng hai chữ đất và nước để chỉ quê hương, tổ quốc mình vì tấc đất là tấc vàng. Các biện pháp cải cách ruộng đất bắt đầu vào năm 1955 với lệnh giới hạn địa tô (tiền thuê đất) và những biện pháp giúp cho tá điền (người nông dân thuê đất) có được sự yên tâm về quyền sử dụng đất. Cải cách điền địa là công việc rất khó khăn của các chính phủ Á Châu, nhưng ở Miền Nam là khó khăn nhất. Làm sao mà lấy ruộng của người này chuyển cho người khác, nhất là khi đất canh tác lại tập trung vào một số rất nhỏ đại điền chủ? Họ là những người nắm thực quyền tại địa phương và gián tiếp, tại đô thị. Ở đồng bằng sông Cửu Long, sự tập trung quyền sở hữu đất vào một số điền chủ là cao nhất ở vùng Đông Nam Á: chỉ có 2,5% điền chủ mà đã sở hữu tới một nửa diện tích canh tác, trung bình mỗi điền chủ có hơn 50 mẫu đất. Trước tình huống ấy, TT Diệm đã phải đối mặt với một khủng hoảng xã hội rất có thể xẩy ra nếu như phát động mạnh chương trình cải cách điền địa. Nhưng TT Diệm vẫn đặt vấn đề này là ưu tiên số một của chính sách kinh tế, bắt đầu ngay từ 1955 bằng việc cải tổ quy chế tá điền. Để hỗ trợ cho nông dân được yên tâm khi đi làm thuê, điền chủ phải ký hợp đồng với tá điền về điều kiện thuê đất: tiền thuê đất, thời hạn thuê, triển hạn khế ước, giảm tô trong trường hợp mất mùa. Kết quả về nông nghiệp trong 5 năm rất khả quan: sản xuất cây lương thực tăng 32%, vượt qua tất cả mức sản xuất thời tiền chiến. Năm 1959, sản xuất gạo lên 5,3 triệu tấn, cao nhất trong lịch sử kinh tế Miền Nam cho tới thời điểm đó. Về xuất cảng: với tổng số là 340.000 tấn, năm 1960 cũng đánh dấu mức xuất cảng cao nhất. Phát triển công kỹ nghệ và quy chế 'Quốc tịch Việt' Dưới thời Pháp thuộc, kỹ nghệ và tài nguyên hầu như không được phát triển vì người Pháp chia ra hai vùng rõ rệt: Miền Bắc tập trung vào kỹ nghệ và khai thác hầm mỏ, Miền Nam thì căn bản là tập trung vào nông nghiệp, chỉ có một số sản phẩm tiêu thụ như nhà máy bia, diêm quẹt, thuốc lá, độc quyền thuốc phiện. Bởi vậy từ 1955, Miền Nam bị cắt đứt tiếp liệu về than và khoáng sản. Chuyên viên kỹ thuật, kỹ sư lại thật ít ỏi vì Pháp đã rút đi hầu hết. Từng bước, chính phủ bắt đầu khai thác tài nguyên với ba dự án chính: mỏ than Nông Sơn, thủy điện Đa Nhim, và phốt phát tại Hoàng Sa - Trường Sa. Lúc ấy thì chưa biết là có dự trữ dầu lửa lớn ở những quần đảo này. Một chuyện ít người biết là việc đổi quốc tịch. Nhiều người lên án hành động của TT Diệm là độc tài khi ông đưa ra quy định vào hè 1955 căn bản là nhắm vào các thương gia người Tầu (đa số sinh sống ở Chợ Lớn): nếu muốn làm ăn ở Việt Nam thì phải đổi ra quốc tịch Việt Nam. Chúng tôi nghiên cứu thì mới hiểu lý do sâu xa là vì thời gian ấy, cơ sở kỹ nghệ ở Miền Nam căn bản là thuộc quyền sở hữu của người Pháp, cho nên khi TT Diệm quyết tâm đẩy Pháp ra khỏi Miền Nam thì ông tiên liệu trước và mở đường để người Tầu nhập quốc tịch Việt Nam với mục đích là để cho họ (vì có nhiều vốn liếng) sẽ có thể mua lại những cơ sở kỹ nghệ của người Pháp. Một kích thích nổi bật khác về kinh tế là chính sách cởi mở, ưu đãi đối với các nhà đầu tư ngoại quốc: bảo đảm về chiến tranh, cam kết không tịch thu hay quốc hữu hóa tài sản của người ngoại quốc, ưu đãi về thuế má và cho phép chuyển tiền lời ra ngoại quốc. Hạ tầng cơ sở Tái thiết mạng lưới giao thông đã bị hư hại trong thời chiến và xây dựng thêm nữa là đòi hỏi tiên quyết cho việc phát triển kinh tế và xã hội. Tới năm 1960, hệ thống đường bộ, đường sắt, đường thủy và các tuyến hàng không đã được cải thiện canh tân và mở rộng đáng kể. Hệ thống vận chuyển hiện đại bao gồm đường sắt, một mạng lưới các đường quốc lộ, liên tỉnh lộ, hương lộ, đường thủy và đường hàng không. Đường bộ: trong khoảng 9.000 dặm đường, có hơn 2.000 dặm là bê tông nhựa; 3.000 dặm đường có cán đá, và khoảng 4.000 dặm là đường hương lộ. Đường sắt: năm 1955 giao thông đường sắt cũng được sửa chữa và canh tân. Tới 1959 toàn hệ thống bao gồm 870 dặm, gồm một tuyến đường chính chạy từ Sàigòn đến Đông Hà, nối kết toàn bộ các tỉnh dọc miền duyên hải (nhiều khúc bị cắt đứt trong 12 năm chiến tranh). Một chi nhánh đường sắt (có móc để leo đồi) đi từ Phan Rang lên Đà Lạt, và một chặng nối với mỏ than Nông Sơn. Một khúc ngắn về phía đông bắc, đi từ Sàigòn tới Lộc Ninh. Hàng không: hãng Hàng không Quốc gia Việt Nam - Air Vietnam - được thành lập lúc đầu để bay trong nước. Ngoài phi trường Tân Sơn Nhất, các phi trường được sửa chữa lại và xây dựng thêm gồm Huế, Đà Nẵng, Nha trang, Qui Nhơn, Biên Hòa, Đà Lạt, Ban mê Thuột, Pleiku, Hải Ninh, Cần Thơ, Phú quốc. Từ nội địa, Air Vietnam bắt đầu bay tới Phnom Penh, Siem Reap, Bangkok, Vientianne và Savannakhet. Đường quốc tế phần lớn được đảm nhiệm bởi các hãng Air France, Pan American, World Airways, British Airways, Royal Dutch, Cathay Pacific và Thai Airways. Ngân hàng và tiền tệ Thiết lập được một ngân hàng trung ương và một hệ thống ngân hàng thương mại để thay thế cho Banque de L'Indochine và các ngân hàng thương mại Pháp ở Sài Gòn là một thành quả lớn của thời đệ Nhất Cộng Hòa. Ngay từ tháng 1/1955, Ngân Hàng Quốc Gia Việt Nam được thành lập để phát hành đồng tiền Việt Nam và thực hiện các nghiệp vụ của một ngân hàng trung ương tân tiến. Giáo dục và đào tạo Xét đến cùng, con người vẫn là yếu tố quan trọng nhất trong việc phát triển kinh tế lâu dài. Trong thời kỳ 1955-1960, Miền Nam đã phát triển giáo dục rất nhanh. Tiểu học: 1960, đã có tới 4.266 trường tiểu học công và 325 trường tiểu học tư thục. Tổng số học trò lên tới gần 1.200.000. Trung học: các trường trung học công lập tăng từ 29 lên 101 trường. Nguyên trường Gia Long: số học sinh đã tăng từ 1.200 lên tới 5.000. Đại học: trước năm 1954, Miền Nam không có đại học. Muốn học cử nhân phải ra Hà Nội. Năm 1955, chính thức thành lập đại học Sài Gòn, rồi tới Đại học Huế, Đà Lạt. Tới năm 1962 tổng số sinh viên lên tới 12.000. Xem như vậy, thành quả của "Năm Năm Vàng Son 1955-1960" là thời gian quý hóa nhất của lịch sử Cộng Hòa Việt Nam. Ngày Quốc Khánh 26/10/1960 Tổng thống Eisenhower viết cho TT Diệm: "Kính thưa Tổng Thống, Trong năm năm ngắn ngủi kể từ khi thành lập nước Cộng hòa, nhân dân Miền Nam đã phát triển đất nước của mình trong hầu hết các lĩnh vực. Tôi đặc biệt ấn tượng bởi một thí dụ. Tôi được thông báo rằng năm ngoái hơn 1.200.000 trẻ em Việt Nam đã có thể đi học trường tiểu học, như vậy là nhiều hơn gấp ba lần so với năm năm trước đó. Điều này chắc chắn là một yếu tố hết sức thuận lợi cho tương lai của Việt Nam. Đồng thời khả năng của Việt Nam để tự bảo vệ chống lại cộng sản đã lớn mạnh một cách không thể đo lường được kể từ khi họ tranh đấu hữu hiệu để trở thành một nước Cộng Hòa độc lập." Hòa bình là một điều kiện tiên quyết cho xây dựng và phát triển. Nhân dân Miền Nam đã có được năm năm vàng son để làm ăn, sinh sống trong hoàn cảnh tương đối là thanh bình. Tuy còn nghèo nhưng mỗi ngày lại thêm một bước tiến. Bao nhiêu độc giả cao niên còn nhớ lại những kỷ niệm êm đềm về thời gian ấy. Thí dụ bạn có thể đi bất cứ nơi nào một cách tự do từ Cà Mau ra tới tận Đông Hà. Mờ sáng lên xe buýt ra Vũng Tầu tắm biển hay buổi chiều đến ga xe lửa gần chợ Bến Thành mua vé đi Đà Lạt. Chỉ trong chốc lát, con tầu bắt đầu phun khói, còi tầu rít lên trước khi khởi hành. Khi mặt trời hé rạng thì tầu chạy ngang bờ biển cát trắng Phan Rang, rẽ trái rồi ỳ ạch leo tuyến đường sắt có móc để trèo dốc lên Đà Lạt. Cái thú vui khi rời ga Đà Lạt (đẹp nhất Đông Nam Á) để mau tới "Café Tùng" hay "Phở Bằng" thưởng thức một ly cà phê sữa nóng thì khó có thể diễn tả được. Với sự thông minh, cần cù của người dân Việt thì chỉ cần có hòa bình là tiến bộ trông thấy. Người dân lam lũ vất vả nhưng luôn vui với cuộc sống. Người nông phu không quản ngại thức khuya, dậy sớm để cầy sâu cuốc bẫm, chờ đợi cho tới ngày lúa vàng. Tâm tư ấy luôn được phản ảnh trong thơ văn, âm nhạc Miền Nam trong thời gian này. Và khi thanh bình, con người lại đối xử với nhau cho hài hòa thì mọi việc - dù là tát cạn cả Biển Đông - cũng đều có thể ước mơ. Tuy các kết quả phát triển kinh tế xã hội thời đó thật là nhỏ nhoi theo tiêu chuẩn ngày nay, nhưng là rất đáng kể so với các nước láng giềng lúc ấy như ngay cả Nam Hàn dưới thời Tổng thống Lý Thừa Vãn. Miền Nam thực sự đã đặt được những viên gạch đầu tiên trong các năm 1955-1960 cho mô hình phát triển sau này của Nam Hàn dưới thời Tổng thống Phác Chính Hy. Xây dựng và phát triển trong hòa bình đã đưa Miền Nam tới chỗ vươn lên - kinh tế học gọi là điểm cất cánh (take-offĐ để trở thành một cường quốc tại Đông Nam Á. Buổi bình minh của Nền Cộng Hòa ("The First Day") thật là huy hoàng rực rỡ. Nhiều quan sát viên ngoại quốc cho rằng đây chính là "một cuộc cách mạng đã bị mất đi" (the lost revolution) của Miền Nam Việt Nam. Bài viết của Giáo sư Tiến sỹ Nguyễn Tiến Hưng, trích dẫn từ cuốn sách 'Khi Đồng Minh Nhảy Vào' mới xuất bản tại Hoa Kỳ. Sinh năm 1935 ở Thanh Hóa, tác giả từng giữ chức Tổng trưởng Kế hoạch của Chính phủ Việt Nam Cộng hòa kiêm cố vấn của Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu trước 1975 ở Sài Gòn. Hiện ông định cư tại Hoa Kỳ. Ông là tác giả cuốnKhi Đồng minh Tháo chạy và là đồng tác giả cuốn The Palace Files- Hồ sơ Dinh Độc Lập, viết cùng Jerrold L. Schecter bằng tiếng Anh.	Từ cao nguyên Tây Tạng, con sông Cửu Long cuồn cuộn chảy như thác lũ xuống phía nam qua tỉnh Vân Nam, tới Lào, Thái Lan, Kampuchia, rồi Việt Nam trước khi ra Biển Đông.	"Năm năm vàng son 1955-60" của Việt Nam Cộng Hòa
Amy Coney Barrett Bởi thế vào ngày 19/10/2020 Thượng nghị sĩ Ted Cruz (Texas) và năm Thượng nghị sĩ Cộng hòa khác đã đưa ra Thượng Viện một dự luật tu chính hiến pháp nhằm ngăn chặn đảng Dân chủ đưa thêm người vào Tối Cao Pháp Viện phá vỡ tính chuyên môn và độc lập của tư pháp, nếu lỡ ra ông Joe Biden thắng cử và đảng Dân chủ nắm được Thượng viện. Bầu cử Mỹ 2020: Cuộc chiến giành Tối Cao Pháp Viện Tối cao Pháp viện Mỹ: Amy Barrett nói sẽ 'áp dụng luật như văn bản' Tam quyền phân lập… Năm 1787 khi bản Hiến Pháp được soạn thảo và ban hành, những nhà lập quốc lo ngại nước Mỹ sẽ lọt vào tay những kẻ độc tài nên đã xây dựng mô hình với 3 nhánh hành pháp, lập pháp, tư pháp hoàn toàn độc lập, kiểm soát và cân bằng quyền lực lẫn nhau. Hành Pháp (Chính Phủ) và Lập Pháp (Quốc Hội) là hai nhánh do các đảng chính trị hay chính trị gia được dân chúng ủy quyền qua các cuộc bầu cử tự do. Tư Pháp (Tối Cao Pháp Viện) là nhánh chuyên môn do Tổng thống bổ nhiệm và Thượng viện cứu xét thông qua. Vai trò của thẩm phán là bảo vệ rường mối mối quốc gia, phán xét những Đạo Luật Liên Bang hay Tiểu Bang và việc phân xử của các Tòa bên dưới có phù hợp với Hiến Pháp không. Hiến Pháp cho phép thẩm phán được phục vụ trọn đời hay đến khi họ tình nguyện về hưu nhằm tránh cho họ bị các chính trị gia hay dân chúng làm áp lực chính trị mất đi tính chuyên môn và độc lập. Nhưng Hiến pháp có lỗ hổng lớn là không quy định con số thẩm phán của Tối Cao Pháp Viện. Đó chính là nguyên nhân gây tranh cãi về việc mở rộng con số thẩm phán Tối Cao Pháp Viện, thách thức tam quyền phân lập và những quyền tự do đựơc Hiến Pháp bảo vệ. Pack the court Tạm dịch "lấp đầy tòa án" là một thuật ngữ liên quan đến việc mở rộng con số thẩm phán tại Tối Cao Pháp Viện bắt nguồn từ thời Tổng thống Franklin Roosevelt (1933-45) thuộc đảng Dân Chủ. Nhiều chính sách trong Đối Sách Mới (New Deal) do ông Roosevelt đưa ra đã bị kiện lên Tối Cao Pháp Viện và bị xử là vi phạm Hiến Pháp. Phản ứng lại ông đưa ra một dự luật trao cho tổng thống quyền đề cử một thẩm phán bổ sung cho mỗi thẩm phán trên 70 tuổi và 6 tháng, dự luật bị ngay chính các đảng viên đảng Dân Chủ trong Quốc Hội phản đối và bác bỏ. Ngày nay ông Roosevelt được xem là Tổng thống Mỹ cấp tiến nhất vì đã khai sinh hệ thống an sinh xã hội tại Mỹ và nhiều cải cách xã hội khác. Nhưng đồng thời ông cũng là người bị cho là coi thường Hiến Pháp và kỳ thị Á châu nhất vì trong Thế chiến thứ 2 vào tháng 2/1942 ông ra lệnh đưa 127,000 người Mỹ gốc Nhật vào các trại tập trung. Vào tháng 7/1983, trong phiên điều trần của Ủy ban Tư pháp Thượng nghị sĩ Joe Biden cho biết ý tưởng "lấp đầy tòa án" của Tổng thống Roosevelt không có gì là sai trái với Hiến Pháp, nhưng theo ông: "…Đó là một ý tưởng dại khờ (a bonehead idea), một sai lầm khủng khiếp, thật khủng khiếp nếu được thực hiện, nó đặt ra câu hỏi về sự độc lập của cơ quan quan trọng nhất ở đất nước này: Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ." Cuộc tranh cử Tổng thống 2020, ông Biden lại bị vướng mắc vào ý tưởng dại khờ "lấp đầy tòa án" của thành phần cấp tiến trong đảng Dân Chủ. Từ cuộc tranh cử 2016… Tháng 2/2016, thẩm phán bảo thủ Antonin Scalia qua đời, Tổng Thống Obama đề cử ông Merrick Garland, Chánh án tòa Phúc Thẩm D.C. lên thay. Khi đó đảng Cộng Hòa đang nắm Thượng viện nên lấy lý do gần ngày bầu cử tổng thống không tổ chức điều trần phê chuẩn thẩm phán cho ông Merrick Garland. Khi ấy đảng Dân Chủ rất tự tin bà Clinton sẽ thắng lớn và chiếm luôn Thượng Viện sẽ tiến hành thủ tục điều trần phê chuẩn cho ông Garland. Nào ngờ ông Trump thắng cử tiến hành đề cử thẩm phán Neil Gorsuch thay thế, đảng Dân Chủ bắt đầu tố cáo ông Trump đánh cắp ghế tổng thống của bà Clinton vì thua bà hơn 3 triệu phiếu, đồng thời đánh cắp ghế thẩm phán lẽ ra thuộc đảng Dân Chủ. Vào tháng 7/2018 thẩm phán Anthony Kennedy từ chức, Tổng thống Trump đề cử ông Brett Kavanaugh một thẩm phán bảo thủ lên thay, mặc dù được Thượng Viện chấp thuận nhưng ông Kavanaugh gặp nhiều chống đối từ phía đảng Dân Chủ. Ngày 18/9/2020, Thẩm phán Ruth Bader Ginsburg qua đời, đảng Cộng Hòa ngay sau đó tuyên bố sẽ tổ chức điều trần phê chuẩn thẩm phán nếu Tổng thống Trump đề cử người ra Ủy Ban Tư Pháp Thượng Viện. Người Mỹ nghĩ gì? Theo kết quả cuộc thăm dò ý kiến được hãng Gallup tiến hành khảo sát vài ngày trước khi Thẩm phán Ruth Bader Ginsburg qua đời, thăm dò từ ngày 31/8 đến 13/9/2020, cho thấy đa số người Mỹ tin tưởng vào sự độc lập và chuyên môn của Tối Cao Pháp Viện. Nói chung 42% người Mỹ tin rằng rằng hệ tư tưởng của Tối Cao Pháp Viện là "đúng đắn", chỉ 32% nói rằng quá bảo thủ và 23% cho rằng quá cấp tiến. Điều khá lý thú là có đến 48% những người Mỹ độc lập không theo đảng nào lại tin tưởng vào hệ tư tưởng của Tối Cao Pháp Viện là "đúng đắn", vẫn 32% nói rằng quá bảo thủ và chỉ 16% cho rằng quá cấp tiến. Trong lần thăm dò mới nhất của hãng Gallup công bố hôm 20/10/2020 vừa qua, được tiến hành khảo sát 4 ngày sau khi Tổng thống Trump chính thức đề cử bà Amy Coney Barrett, thăm dò từ ngày 30/9 đến ngày 15/10/2020, lên đến 51% người Mỹ ủng hộ việc đề cử bà Barrett với chỉ 3% là chưa có ý kiến về việc đề cử. Điều đáng nói là có đến 84% người theo đảng Dân Chủ không ủng hộ việc đề cử. Ông Biden lâm vào thế kẹt… Chính vì thế đại đa số đảng Dân Chủ không chấp nhận việc đề cử nên ngay khi đảng Cộng Hòa công khai kêu gọi Tổng thống đề cử thẩm phán mới thay thế, thì phía cấp tiến cũng công khai đòi hỏi ông Biden khi thắng cử phải "lấp đầy tòa án". Những người cấp tiến còn đề nghị sẽ đưa các thẩm phán Tối Cao Pháp Viện vượt quá 70 tuổi 6 tháng xuống tòa dưới hay các thẩm phán chỉ được phục vụ 18 năm tại Tối Cao Pháp Viện rồi được đưa xuống tòa dưới, như thế không vi phạm Hiến Pháp thẩm phán vẫn được phục vụ trọn đời. "Lấp đầy tòa án" sẽ gây đổ vỡ sự độc lập và chuyên môn của Tối Cao Pháp Viện, phá vỡ tam quyền phân lập, các quyền tự do cũng nhanh chóng tan biến dưới bàn tay của những kẻ cầm quyền và phá vỡ nền tảng chính trị nước Mỹ. Dẫu biết rằng đó là những ý tưởng dại khờ thiếu suy nghĩ gây phân hóa ngay trong nội bộ đảng Dân Chủ và là một ý tưởng nguy hiểm nhưng rõ ràng ông Biden đang lâm vào thế kẹt do cánh cấp tiến đưa ra. Ông Biden đến nay vẫn không chịu trả lời câu hỏi có "lấp đầy tòa án" không, nếu ông Biden ủng hộ thì sẽ bị cử tri ôn hòa phản đối, còn nếu trả lời không thì sẽ bị cánh tả cấp tiến tẩy chay, các chính trị gia đảng Cộng Hòa, truyền thông và cả cư tri thấy thế càng chất vấn ông. Có lần ông Biden trả lời người Mỹ không xứng đáng (don't deserve) nhận câu trả lời. Có lúc ông cho biết ông không ái mộ việc "lấp đầy tòa án" (a fan of court packing) rồi đổ lỗi cho chính ông Trump là người đã "lấp đầy tòa án" khi tiến hành đề cử bà Barrett, thay vì để cho cử tri Mỹ quyết định vào ngày bầu cử sắp tới. Câu trả lời thiếu thuyết phục vì thế ông Biden tiếp tục bị truyền thông gặn hỏi, gần nhất ông cho biết sẽ trả lời khi Thượng Viện thông qua đề cử bà Amy Coney Barrett vào Tối Cao Pháp Viện. Diễn trình đề cử bà Barrett… Bài viết trước: "Cuộc chiến giành Tối Cao Pháp Viện" (Bầu cử Mỹ 2020: Cuộc chiến giành Tối Cao Pháp Viện - BBC News Tiếng Việt) đã nói về bà Amy Coney Barrett nay chỉ xin cập nhật một ít thông tin về quá trình đề cử bà. Bà đã trải qua một cuộc điều trần với nhiều câu hỏi nhưng câu trả lời chính là nếu được chấp nhận trở thành một thẩm phán Tối Cao Pháp Viện bà sẽ triệt để thượng tôn pháp luật, chỉ dựa vào Hiến Pháp Hoa Kỳ để xét xử những tố tụng từ tòa dưới đưa lên. Bà cho biết rất vinh dự nếu được phục vụ trong Tối Cao Pháp Viện để bảo vệ Hiến Pháp, bảo vệ đất nước, giữ gìn những giá trị truyền thống mà những vị khai quốc công thần đã khai sinh nước Mỹ, truyền lại cho các thế hệ sau trong số có 7 người con của bà. Theo đúng thủ tục ngày 22/10/2020, Ủy ban Tư pháp sẽ họp để quyết định đưa đề cử bà Barrett ra trước Thượng Viện bỏ phiếu biểu quyết. Đấu tranh văn hóa tư tưởng Càng gần ngày bầu cử cuộc đấu tranh văn hóa tư tưởng giữa cánh bảo thủ và bên cấp tiến càng trở nên dữ dội, một bên muốn gìn giữ những giá trị truyền thống cha ông để lại còn phía bên kia cấp tiến (progressive) muốn tiến về phía trước phá bỏ cái cũ thay bằng cái mới. Phe cấp tiến luôn thúc đẩy ông Biden công khai các chính sách cấp tiến nhằm thu hút giới trẻ đi bầu tăng cơ hội giúp ông thắng cử. Phía bảo thủ bày tỏ lo lắng, ứng cử viên Phó Tổng Thống Kamala Harris, một người bị họ xem là cực tả sẵn sàng thực hiện những điều như việc "lấp đầy tòa án" mà bà từng công khai ủng hộ. Còn 2 tuần mới đến ngày chính thức bầu cử 3/11/2020 những đoàn người nối đuôi nhau trước phòng phiếu, với trên 30 triệu người đã bỏ phiếu, đủ thấy sự quan tâm của người Mỹ đến kết quả của cuộc bầu cử lần này. Chính tinh thần yêu chuộng tự do bầu cử, tự do chính trị là giá trị cao quý nhất, là nền tảng bảo vệ hệ thống chính trị của nước Mỹ và là điều chúng ta cần học hỏi. Bài viết thể hiện quan điểm riêng của ông Nguyễn Quang Duy từ Melbourne, Australia.	Đã từ lâu người Việt thường xem tam quyền phân lập tại Mỹ như một mô hình kiểu mẫu cho một Việt Nam tự do, nhưng tiếc thay mô hình này đang bị chính những người Mỹ cấp tiến tìm mọi cách thay đổi và đã trở thành một đề tài tranh cử tổng thống 2020.	Bầu cử 2020: Liệu nước Mỹ còn giữ được tam quyền phân lập?
Tổng thống Mỹ Donald Trump và tổng thống Nga Vladimir Putin cạnh tranh quyền lực Tác giả Benn Steil mở đầu bài viết của mình bằng cách nhắc lại sự kiện đã xẩy ra cách đây hơn 70 năm: Mỹ siết thị thực lao động tay nghề cao 'Mỹ - Việt đang gần nhau hơn bao giờ hết' “Nước Mỹ làm tôi xấu hổ” Khi 'Trung Hoa mộng' gặp 'Nước Mỹ vĩ đại' 'Ảnh hưởng toàn cầu' Một nhân viên Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ từng viết: "Hoa Kỳ đang phải đối mặt với tình trạng mà thế giới đang có quan điểm trái với những giả định về chính sách đối ngoại của chúng ta". "Thay vào việc thống nhất các cường quốc là sự hoàn toàn chia rẽ." Ngoại trưởng Hoa Kỳ kết luận rằng người Nga đã" làm mọi thứ có thể tạo ra được sự đổ vỡ hoàn toàn. "Tổng thống kêu gọi hành động đơn phương để chống lại những kẻ thù của Hoa Kỳ. Ông nói với Quốc Hội: "Việc chúng ta chùn bước trong vai trò lãnh đạo của mình chắc chắn sẽ gây nguy hiểm cho lợi ích của quốc gia này ". Những lời trên đã được lần lượt nói lên vào năm 1947, bởi ông Chip Bohlen, một chuyên gia về Nga, Ngoại trưởng George C. Marshall, và Tổng Thống Harry S. Truman. Những lời này ngày nay đang được chính phủ mới thành lập của Hoa Kỳ lập lại, báo trước một kỷ nguyên của cuộc cạnh tranh quyền lực to lớn, trong đó các kẻ đối nghịch cạnh tranh để giành lấy ảnh hưởng toàn cầu. Chiến lược gia về An ninh Quốc gia của Trump tuyên bố: "Sau khi bị bác bỏ như một hiện tượng của một thế kỷ trước," cuộc chiến quyền lực lớn đã trở lại ". Tuy nhiên, chiến lược của Truman và Trump hoàn toàn khác nhau. Phân tích nguồn gốc chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ trong vòng hơn bảy thập niên qua, Benn Steil viết: Cách đây 71 năm, sau Thế Chiến II, cuộc cạnh tranh quyền lực nguy hiểm mới đã khiến các nhà hoạch định chính sách Mỹ chấp nhận nhu cầu phải can thiệp với các nước trên thế giới để bảo vệ an ninh và thịnh vượng của Hoa Kỳ. Trọng tâm của chiến lược này là kết thân với các nước đồng minh ở Tây Âu và châu Á mạnh mẽ, độc lập, có nền dân chủ và có khả năng chống lại các mối đe dọa cũng như cám dỗ của một chính thể độc tài. Từ đó Hoa Kỳ có thể bảo vệ lợi ích kinh tế và an ninh của mình, mà không cần dựa vào sức mạnh quân đội. Tầm nhìn đó đã được duy trì trong suốt Chiến tranh Lạnh và sau đó, qua nhiều chính quyền tiếp nối của cả hai đảng Dân chủ và Cộng hòa - cho đến nay. Benn Steil kết luận. Cựu Tổng thống Hoa Kỳ George Bush ký thỏa thuận Nafta năm 1992 Trump hứa chấm dứt 'thảm trạng nước Mỹ' Charlottesville - chuyện gì đã xảy ra với nước Mỹ? Trump cam kết đoàn kết trước lễ nhậm chức Khi lãnh đạo quốc gia trở nên 'thiển cận?' Mỹ kêu gọi các nước cắt quan hệ với Bình Nhưỡng 'Những nhà quốc tế' Benn Steil vạch ra: Nhưng chính quyền của Trump hiện đang tranh cãi với chính nó về ý nghĩa của khẩu hiệu "nước Mỹ trên hết" và tính nhất quán với tầm nhìn đó, và kết quả của tranh cãi này sẽ quyết định là chính sách cấp tiến thời hậu chiến sẽ sống sót, hay một cuộc cạnh tranh quyền lực gay gắt sẽ xẩy ra, trong đó Hoa Kỳ sẽ chỉ đơn thuần là một trong nhiều cường quốc muốn giành lợi thế cho mình. Sự mỉa mai châm biếm là ngay lúc chính quyền Donald Trump tuyên bố bắt đầu kỷ nguyên mới của cuộc cạnh tranh quyền lực lớn, nó lại đe dọa loại bỏ những công cụ đã giúp Hoa Kỳ giành chiến thắng trong cuộc giằng co trước đó. Trong khoảng thời gian ngắn vài năm sau Thế Chiến thứ II, Hoa Kỳ đã tạo ra những cơ chế lớn cho đến giờ vẫn còn xác định trật tự thế giới ngày nay - một trật tự đã đưa đến cho Hoa Kỳ một nền hòa bình và thịnh vượng. Liên Hiệp Quốc, Quỹ Tiền tệ Quốc tế, Ngân hàng Thế giới, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương và những người tiền nhiệm của Tổ chức Thương mại Thế giới và Liên minh châu Âu đều được Hoa Kỳ đưa ra trong khoảng thời gian từ 1945 đến 1949. Tuy nhiên, Tổng thống Donald Trump nghĩ rằng các tổ chức này là mối đe dọa với chủ quyền của Hoa Kỳ. Với ông, WTO là "thảm hoạ... Chúng ta sẽ phải đàm phán lại hoặc chúng ta sẽ phải rút lui". Hiệp ước Thương mại Tự do Bắc Mỹ (NAFTA), theo Donald Trump, là lỗi thời, và là những sai lầm lịch sử tội tệ nhất. Về Liên Hiệp Âu Châu (EU), ông Trump tuyên bố, "đã được hình thành, một phần, để đánh bại Hoa Kỳ về mặt thương mại... Tôi không thực sự quan tâm là châu Âu có liên hiệp hay tách rời." "Lý luận của ông là ông có thể làm giảm thâm hụt thương mại - vốn liên quan mất thiết đến sự tăng trưởng của Hoa Kỳ - bằng cách thương thảo lại các thoả thuận thương mại song phương với các đối tác nhỏ hơn. Tổng thống Donald Trump nói: "WTO là thảm họa. Chúng ta sẽ phải đàm phán lại hoặc chúng ta sẽ phải rút lui" 'Thỏa hiệp' Những người trong chính quyền muốn giữ gìn trật tự quốc tế hiện tại, như Bộ trưởng Quốc phòng James Mattis và Giám đốc của Hội đồng Kinh tế Quốc gia Gary Cohn, đã được cả bạn và thù gán cho cái nhãn là "những nhà quốc tế". Tuy nhiên, những người sáng lập ra chiến lược quyền lực mềm đến từ can thiệp ngoại giao là những người như Bộ Trưởng Ngoại Giao George C. Marshall, người kế nhiệm ông là Dean Acheson là những người thực sự thực tế một cách cứng đầu. Chính George Marshall là người lập ra chiến lược quân sự của Thế Chiến II. Những người này hầu như không hy sinh tài sản và chủ quyền của Hoa Kỳ để lợi dụng các lợi ích nước ngoài; mà họ tham gia vào một sứ mệnh đầy tham vọng để tìm ra một trật tự thế giới do người Mỹ lãnh đạo, dựa trên cơ sở luân lý của những chính phủ dân chủ và trao đổi kinh tế tự do. Chiến lược an ninh quốc gia của chính sách "nước Mỹ trên hết" của Tòa Bạch Ốc là một sự pha trộn không thoải mái về quan điểm của Marshall, Acheson, cũng như Truman với tầm nhìn mà Tổng Thống Trump đã quảng bá khi vận động tranh cử. Nó chứa, một mặt, nhiều tham chiếu đến tầm quan trọng của các liên minh và ăn mừng sự thành công trong chính sách ngoại giao của Hoa Kỳ trong thế kỷ XX - bao gồm cả việc tạo ra Kế hoạch Marshall và NATO. Mặt khác, Tổng thống Donald Trump nói rằng "đặt nước Mỹ trên hết là nghĩa vụ của chính phủ và là nền tảng cho sự lãnh đạo (thế giới) của Hoa Kỳ" và than thở về những việc các nước khác đã "khai thác các tổ chức quốc tế mà chúng tôi giúp xây dựng". Điều này phản ánh điều mà tác giả Benn Steil gọi là sự "tâm thần phân liệt" trong một nội các đang kêu gào được điều trị. Tác giả Benn Steil kết luận: "Trật tự toàn cầu hiện nay được xây dựng dựa trên sự hiểu biết rằng có các đồng minh - trái ngược với việc có thuộc địa hoặc các nước chư hầu - đòi hỏi nhất thiết phải có sự thỏa hiệp với các quốc gia có chủ quyền khác. Hoa Kỳ giờ đây phải quyết định liệu sự thỏa hiệp như vậy có đáng được duy trì để đạt được trật tự thế giới đang có hay không, hoặc chỉ cần cạnh tranh với Trung Quốc và Nga để dành lấy ảnh hưởng của các quốc gia và các khối khác. Lựa chọn một cách khôn ngoan ngày nay có nghĩa là bạn đã hiểu cách thức và lý do tại sao Hoa Kỳ đã chọn chiến lược mềm dẻo từ trước đến giờ."	Một bài xã luận của tác giả Benn Steil trên tờ Foreign Affairs gần đây, đặt câu hỏi không biết chính sách "Nước Mỹ trên hết" có phải là cách tranh giành quyền lực hay nhất.	'Nước Mỹ trên hết' - cách giành quyền hay nhất?
BBC Future gặp gỡ một nhóm các nhà sinh thái học và các nhà hoạt động đang nỗ lực tìm cách cứu tê tê khỏi tình trạng bị xóa sổ. Trong hàng triệu năm, khả năng sinh tồn tự nhiên của tê tê đã đem lại cho nó một khả năng tự vệ không thể tuyệt vời hơn được nữa. Là loài động vật có vú duy nhất có lớp vảy cứng như kim loại xếp lớp, tê tê trông giống như một con chồn hôi mặc áo giáp. Khi gặp hiểm nguy, nó chỉ cần cuộn tròn lại như một quả bóng, khiến cho kẻ săn mồi không thể tấn công được. Lớp 'áo giáp' cứng đến nỗi có thể đối phó được với cả hàm răng của sư tử, hổ, báo. Tê tê, loài vật bị săn lùng nhất thế giới Người đàn ông sống cùng linh cẩu Cua dừa: 'Tên cướp cạn' trên biển Không có mấy khoa học gia từng được tận mắt chứng kiến cách tự vệ này của tê tê. Có tám loại tê tê khác nhau sinh sống ở châu Á và châu Phi, đều là những loài sống về đêm, nổi tiếng là nhút nhát, hay trốn vào bụi rậm và các hốc cây vào ban ngày. Ngay cả các nhà bảo tồn tự nhiên chuyên tâm theo dõi hoạt động ban đêm của tê tê cũng khó bắt gặp một con tê tê. "Tôi nghĩ là tôi chưa bao giờ gặp được ai đó từng nhìn thấy một con tê tê hoang dã," Timothy Bonebrake, một nhà sinh vật học tại Đại học Hong Kong (HKU) nói. Sự nhút nhát có lẽ đã khiến con tê tê tránh được chuyện phải đối diện với các nhà bảo tồn thiên nhiên, nhưng lại không ích gì trước những kẻ săn bắt trộm. Bằng cách dựa vào các dấu vết đặc trưng mà tê tê để lại - móng trước cuộn vào phía trong khi bước đi - những tay thợ săn xác định được nơi cư trú của tê tê, và rồi họ dùng chó săn để đánh hơi, phát hiện ra con mồi trong các bụi rậm, hoặc đặt bẫy chờ khi ban đêm chúng ra ngoài tìm thức ăn. Một con tê tê non được giải cứu khỏi những kẻ buôn lậu ở Bắc Sumatra Bonebrake nhớ là ông đã từng nhìn thấy những tay săn trộm bên lề đường ở Cameroon, tóm đuôi những con tê tê giơ ra rao bán. Hàng thập niên trước, những con thú này có lẽ đã xong đời trong khu chợ địa phương. Ngày nay, đa số chúng được xuất đi xa tới hàng ngàn dặm, Hầu hết người tiêu thụ đến từ Trung Quốc đại lục và Việt Nam, nơi những vảy keratin của chúng được dùng làm một loại thuốc quý, còn thịt thì thường được chế biến phục vụ những bữa ăn đặc sản. Quý nhất là khi con tê tê sống được đưa ra bàn ăn, rồi đầu bếp cắt tiết tại chỗ ngay trước mặt thực khách để chứng minh là thịt được đưa đi chế biến là hoàn toàn tươi sống. Do lượng tê tê Á châu đang giảm sút mạnh, ngày càng có nhiều tê tê được bắt đem về từ châu Phi để đáp ứng nhu cầu. Con gà khôn hay khờ? Những động vật tự ăn thịt mình Châu Âu, ngôi nhà một thời của loài rùa khổng lồ Hội Bảo tồn Tự nhiên Quốc tế ước tính tổng số có khoảng một triệu con tê tê đã được buôn bán qua biên giới trong thập kỷ qua, khiến loài này trở thành loài động vật có vú bị buôn lâu nhiều nhất thế giới. Nếu tình trạng này còn tiếp diễn, tê tê sẽ tuyệt chủng. Số lượng tê tê trong đời sống tự nhiên đã giảm một nửa kể từ đầu thiên niên kỷ cho đến nay, và một loạt các vụ buôn lậu tê tê số lượng lớn bị bắt giữ trong năm ngoái cho thấy nhu cầu tiêu thụ đối với mặt hàng này chỉ tăng mà không giảm. "Rất khó nói, nhưng có vẻ như hoạt động kinh doanh tê tê đã tăng mạnh," Alexandra Andersson, nghiên cứu sinh tiến sỹ tại HKU chuyên ngành sinh thái, nói. "Chúng ta đang chứng kiến sự suy giảm số lượng tê tê, nhưng điều này có tác động ra sao đối với hệ sinh thái? Chúng tôi không biết," Bonebrake nói. "Nhưng có lẽ là tê tê có vai trò thực sự quan trọng." Một con tê tê được cho là ăn hết 70 triệu con kiến và mối mỗi năm. "Điều đó vô cùng quan trọng nếu tính tới sự cân bằng sinh thái." Nếu không có sự kiểm soát tự nhiên này, thì những nơi không có tê tê sẽ sớm bị những con côn trùng kia thống trị. Tuy nhiên, nếu đem so sánh với những mối đe dọa mà các loài khác như voi, tê giác hay hổ phải đối diện, thì nguy cơ của tê tê lại không được công chúng quan tâm mấy, nhất là ở phương Tây. "Chỉ mới tận năm ngoái hoặc một vài năm trước nữa người ta mới bắt đầu nhận ra rằng loài tê tê đang gặp rắc rối," Bonebrake nói. Và như Hoàng tử William của Anh nói, thì "tê tê đang đối diện với những nguy cơ tuyệt chủng trước khi hầu hết mọi người nghe nói về chúng." Một kẻ săn trộm giữ con tê tê đang cuộn tròn như quả bóng. Vảy tê tê được dùng là một loại thuốc Bắc theo cách chữa cổ truyền của người Trung Quốc Thế nhưng tại sao loài động vật kín đáo này lại trở thành tâm điểm của ngành công nghiệp trị giá tỷ đô? Và những gì có thể làm để cứu được chúng? Để tìm câu trả lời, tôi tới thăm Bonebrake và Andersson tại 'phòng thí nghiệm ứng dụng bảo tồn' thuộc HKU, là một nhóm những người có quan điểm độc đáo về toàn bộ các loại hoạt động buôn bán động vật bất hợp pháp. Tôi nhanh chóng phát hiện ra là có vài nơi tốt hơn để nghiên cứu về nạn tội phạm đối với đời sống tự nhiên: vì những lý do khác nhau liên quan đến vị trí địa lý, văn hóa, chính trị và kinh tế mà Hong Kong là một cổng thương mại cho hoạt động buôn bán nhiều loài có nguy cơ tuyệt chủng khác nhau. Mối đe dọa ngày càng tăng đối với tê tê khiến nơi này càng trở nên địa chỉ đáng chú ý thêm. Bông hoa lạ trên lá cờ Hong Kong Các trận lở đất khủng khiếp không phải luôn chỉ gây hại? Những nơi nguy hiểm chết người nhất trên Trái Đất Tôi gặp Andersson lần đầu tiên tại Quận Sheung Wan, cách trường đại học chừng 30 phút đi bộ. Trên đường đi, cô dẫn tôi đi ngang qua hết cửa hiệu này đến cửa hiệu khác, nơi bày bán vây cá mập và các loại hải sản khô khác. Giống như tê tê, súp vây cá mập thường được coi là điểm nhấn của bữa tiệc sang trọng. Vị của nó có thể hấp dẫn thực khách, nhưng sự tốn kém, đắt đỏ của việc săn bắn, giết cá mập mới là điều khiến món này trở thành dấu hiệu chứng tỏ đẳng cấp và quyền lực của người ăn. Vây cá mập bán trong tiệm của người Hoa ở San Francisco, Hoa Kỳ Tuy có một số vây cá mập tại Hong Kong là sản phẩm hợp pháp, nhưng vây lấy từ một số loại như cá mập đầu búa thì bị cấm. Đáng buồn là rất khó để xác định được vây được lấy từ cá mập nào. Các mặt hàng khác thì đặc biệt được đánh giá cao về công dụng chữa bệnh. Bên cạnh vây cá mập, chúng tôi thấy có những bong bóng cá sấy khô treo trên trần các cửa tiệm. Thứ này được dùng để trị chứng đau đớn, làm giảm bớt sự khó chịu của phụ nữ mang thai, và thậm chí còn được cho là có khả năng kích dục. Một lần nữa, có những loại bong bóng cá được xếp vào nhóm hợp pháp, và có những loại thuộc các loài cá đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng thì bị cấm. Thế nhưng mức giá hấp dẫn khiến nhiều nhà buôn sẵn sàng chấp nhận rủi ro. Loại bong bóng cá được đặc biệt săn đón là bong bóng một loài cá Mexico, cá totoaba, mặt hàng béo bở ngang với cocaine. Sự tuyệt chủng của tê tê có lẽ cũng phát sinh từ những niềm tin (không có cơ sở khoa học) tương tự. Lớp vảy của nó đơn giản chỉ được cấu tạo từ chất keratin, tương tự như thành phần ở móng tay hay tóc của chúng ta, tức là không có mấy giá trị dinh dưỡng. Thế nhưng các thầy lang Trung Quốc thì tin rằng chúng có tác dụng chữa khỏi một số bệnh. Công dụng được cho là do cách hoạt động của chúng trong đời sống hoang dã. "Công dụng đầu tiên mà vảy tê tê được dùng để chữa trị là chữa vết kiến đốt, bởi vì chúng là loài ăn kiến," Cheng Wenda, một nghiên cứu sinh tiến sỹ ở phòng thí nghiệm của Bonebrake nói. "Và bởi tê tê đào hang nên người ta tin là chúng có thể giúp khai thông được một số bộ phận trong cơ thể bạn." Tại sao con người phải mặc quần áo? Vì sao một thời con người ăn thịt nhau? Giải mã các quái vật trong Thần Thoại Hy Lạp Có lẽ cũng bởi vậy mà một số thầy lang nói rằng vảy tê tê có thể giúp tăng khả năng sinh con và thậm chí có thể chữa khỏi bệnh ung thư. Những niềm tin này được ăn sâu vào trong nền văn hóa, và nhiều người Hong Kong tiếp tục tin theo những đơn thuốc cổ. "Chúng tôi thấy rằng 85% những người tham gia khảo sát tin rằng vảy tê tê có công dụng chữa bệnh, thậm chí không có cơ sở nào chứng minh điều đó," Andersson nói về kết quả một cuộc khảo sát mới đây. Cũng giống như vây cá mập, có một số nhầm lẫn giữa việc loại tê tê nào thì được nhập khẩu, loại nào không. Cho tới tận gần đây, việc buôn bán một số lượng nhất định tê tê châu Phi vẫn được coi là hợp pháp, nhưng lực lượng chấp pháp cũng như người tiêu dùng rất khó xác định xem con tê tê nào có nguồn gốc từ đâu. Những thay đổi trong quy định của Công ước Cấm buôn bán Các loài bị đe dọa tuyệt chủng hồi cuối năm 2016 đã làm thay đổi điều này, với việc tất cả các loại tê tê nay đều được bảo vệ như nhau. "Đó là một thắng lợi vô cùng to lớn - nay mọi thứ trắng đen rõ ràng," Andersson nói. Tuy vậy, cô tin là một số cửa tiệm mà chúng tôi đi qua vẫn bán vảy tê tê, nhưng chúng tôi phải rất khéo thì mới khiến họ tin mà cởi mở, công khai thừa nhận chuyện đó. Một con tê tê non, bé xíu, bám vào người mẹ sau khi được thả Trong mọi trường hợp, hầu hết các con vật bị buôn bán bất hợp pháp tới Hong Kong đều được đưa sang Trung Hoa lục địa. Là một "cảng tự do", di sản từ thời là thuộc địa của Anh, nơi này có quy định về hải quan khá thoáng, và vị trí địa lý khiến việc trung chuyển hàng hóa từ đây sang Quảng Đông, nơi nhu cầu tiêu thụ đặc biệt cao, rất thuận tiện. Vùng này là nơi nổi tiếng về các món đặc sản thú rừng hoang dã, tuy việc sử dụng nguyên liệu từ những loài động vật gây tranh cãi thường được giấu kín. Andersson nhớ lại, có một lần cô khi vào tiệm ăn ở Quảng Châu đã hỏi có thể gọi món tê tê được không. "Nhân viên phục vụ lúc đầu nói là có, nhưng khi quay lại, họ coi như không hề nhớ gì tới yêu cầu đó." Sau khi chúng tôi đi qua những cửa tiệm bán vây cá mập, Andersson dẫn tôi vào khu vực khoa nơi cô đang theo đuổi việc nghiên cứu trong trường đại học.Tại đây, các đồng nghiệp của cô giải thích lý do vì sao việc buôn bán động vật bất hợp pháp, gồm cả tê tê, vẫn tiếp diễn. Căn bản nhất có lẽ là do sự phát triển nhanh chóng của nền kinh tế Trung Quốc, dẫn tới sự phát triển của chủ nghĩa tiêu dùng, họ nói. "Cho dù vì mục đích chữa bệnh hay để thể hiện đẳng cấp thì cũng có những lý do khác nhau, tuỳ thuộc vào việc đó là món hàng gì - ngày đang có nhiều người muốn mua, và họ ngày càng có nhiều tiền để có thể mua những thứ đó," Yvonne Sardovy, người đang làm công tác bảo tồn đời sống sinh vật biển bị đe dọa, nói. Sự bùng nổ kinh tế này cũng tạo ra xương sống cho một loạt những mối liên kết thương mại quốc tế thông qua các hoạt động đầu tư ra nước ngoài ngày càng tăng của Trung Quốc. Bonebrake đã chứng kiến điều này khi ông làm việc tại Cameroon, nơi các nhà đầu tư Trung Quốc đang đổ tiền vào việc xây dựng cơ sở hạ tầng ở địa phương, để đổi lấy việc được tiếp cận nhiều hơn tới các nguồn tài nguyên tự nhiên, như gỗ. Những mối liên hệ văn hóa và kinh tế giữa hai quốc gia là điều không thể phớt lờ, ông nói. "Khi tôi ở tại Yaounde của Cameroon, tại một khu vực của thị trấn, có những khách sạn, nhà hàng Trung Quốc, toàn bộ viết bằng tiếng Trung," ông nói. "Và mỗi khi ta thấy một con đường mới, ta hỏi,'nó từ đâu ra vậy?' Và nó là do người Trung Quốc xây dựng nên." Hồi 12/2016, truyền thông TQ đưa tin về vụ bắt giữ hơn ba tấn vảy tê tê tại Thượng Hải Những điều này khiến các nhà buôn có thể nhét hàng bất hợp vào lẫn trong những lô hàng nhập khẩu hợp pháp. "Có quá nhiều thứ được di chuyển qua lại giữa những vùng này, cho nên thực ra không có gì là quá ghê gớm nếu quý vị có một ít vảy tê tê ở trong một trong các lô hàng container," ông nói thêm. "Rất nhiều những vụ thu giữ tê tê bị buôn bán bất hợp pháp là hậu quả của việc các nguồn tài nguyên tự nhiên đang bị khai thác từ châu Phi đưa về Trung Quốc." Quy mô của các vụ bắt giữ mới nhất cho thấy những mạng lưới tội phạm có tổ chức to lớn đang đứng đằng sau hoạt động kinh doanh quốc tế này. "Nếu quý vị vận chuyển 13.000kg vảy tê tê thì đó là lượng công việc đòi hỏi rất nhiều việc phối hợp thực hiện," Andersson nói. "Tôi tin rằng hẳn phải có những tổ chức to lớn đứng đằng sau." Đáng nói là những kẻ tội phạm này lại không chuyên về tiêng loại thú nào. Trong nhiều trường hợp, cũng những tổ chức tội phạm đó tiến hành buôn bán nhiều loại động vật khác nhau. Đáng buồn là nạn buôn bán động vật hoang dã tại Hong Kong lại không khiến người ta bận tâm nhiều như các loại tội phạm có tổ chức khác. "Có 89 vụ buôn lậu tê tê trong thời gian từ 2010 đến 2015," Andersson nói, "và chỉ có chín vụ bị đưa ra truy tố. Thường thì hình phạt là vài tháng tù và phạt tiền vài ngàn đô la Hong Kong. Với trị giá của mặt hàng - tới hàng chục triệu đô la - thì mức phạt như thế không khiến tội phạm chùn bước." "Giống như là chi phí kinh doanh thôi," Alex Hofford, một nhà vận động bảo vệ môi trường của quỹ thiện nguyện WildAid, người đã góp phần phanh phui hoạt động buôn bán ngà voi ở Hong Kong, đồng ý rằng mức phạt là "thấp đến mức gây sốc". "Những kẻ buôn lậu biết rằng nếu có bị bắt thì hình phạt cũng chỉ ở mức vặt vãnh." Các nhà bảo tồn thiên nhiêm nỗ lực nâng cao nhận thức trong dân chúng về việc cần đấu tranh bảo vệ tê tê trên đường phố Hong Kong Nhóm các nhà nghiên cứu tại HKU nói rằng chính quyền chưa làm đủ mức. Những cá nhân thì rất nhiệt huyết muốn cải thiện tình hình nhưng họ lại không có những công cụ pháp lý hay nguồn quỹ để có thể hành động hiệu quả, theo David Baker, người chuyên nghiên cứu về hệ sinh thái biển và theo dõi nạn buôn bán một số loài sinh vật biển. "Trong lúc số lượng người hoạt động bảo vệ những loài động vật có nguy cơ tuyệt chủng thì khá là ít." Họ hy vọng là với việc cung cấp thêm các công cụ khoa học cần thiết, họ sẽ giúp định hình được một hệ thống hiệu quả hơn. Một mục tiêu được hướng tới là việc chứng minh được rằng có sự tồn tại của những mạng lưới tội phạm quy mô đằng sau việc buôn bán bất hợp pháp. Họ cũng muốn đưa ra áp dụng việc xét nghiệm gene để làm rõ gốc tích các con vật bị buôn bán bất hợp pháp. Việc điện toán hóa cũng giúp phác thảo được bức tranh chi tiết hơn về hoạt động buôn bán này. Cheng và Bonebrake gần đây đã phân tích dữ liệu có được từ các vụ buôn lậu tê tê bị phát hiện và bắt giữ trong thời gian tám năm qua (với tổng số hơn 65 ngàn con tê tê) để hiểu rõ hơn những mạng lưới buôn bán trên toàn Trung Quốc. Các phân tích ban đầu của họ, được công bố hồi đầu năm nay, cho thấy có ba cổng thương mại đặc biệt quan trọng đối với mặt hàng này: Quảng Châu, Phòng Thành Cảng (giáp biên với Việt Nam), và Côn Minh thuộc tỉnh Vân Nam, ở xa hơn về phía bắc. Toàn bộ các thành viên nhóm nghiên cứu đồng ý rằng việc nâng cao nhận thức của công chúng đối với những vấn đề này có vai trò vô cùng then chốt, tuy họ tránh chỉ trích mạnh mẽ những niềm tin có từ lâu đời về công dụng chữa bệnh của tê tê. "Bạn biết đấy, tôi không nói rằng thuốc Bắc là sai, hay xấu, hay vô tác dụng," Andersson nói. "Sách cổ đã có từ hàng ngàn năm nay và có ảnh hưởng mạnh mẽ trong nền văn hóa Trung Quốc. Nhưng vảy tê tê đang được tiêu thụ ồ ạt với quy mô lớn như hiện nay đang khiến loài này rơi vào nguy cơ tuyệt chủng. Chúng ta cần có giải pháp thay thế, bởi chúng ta không muốn loài vật này bị xóa sổ." Những ý kiến như thế đang ít nhiều tác động tới một số sản phẩm bị buôn bán bất hợp pháp. Sardovy chỉ ra rằng có nhiều cặp đôi trẻ đã từ chối đưa món súp vây cá mập truyền thống vào thực đơn tiệc cưới của mình. "Để làm vậy, họ phải thực sự dám đứng lên phản đối cha mẹ và các thế hệ lớn tuổi hơn, và đó là điều khó làm," cô nói. "Nay là thời điểm tốt để đưa ra những thông điệp đúng đắn, tôi nghĩ thế." Baker đồng ý. "Vào thời điểm này, chúng ta đang có một làn sóng to lớn chủ nghĩa bảo vệ môi trường, không chỉ ở Hong Kong mà còn cả ở Trung Hoa lục địa nữa. Người dân đang ngày càng được giáo dục tốt hơn và có nhận thức rõ ràng hơn về các vấn đề môi trường, về việc những quyết định của họ sẽ tác động tới môi trường đến mức nào." Nếu như thế hệ đó hành động nhanh chóng, thì con người vẫn còn kịp thời gian để cứu loài tê tê. Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Future.	Nhiều người phương Tây chưa từng nghe nói tới con tê tê, thế nhưng loài vật 'ăn kiến' này đang đem lại một ngành công nghiệp trị giá cả tỷ đô la và cái ngành công nghiệp đó đang đẩy tê tê tới chỗ tuyệt chủng.	Tê tê đứng trước nguy cơ tuyệt chủng
Cái gọi là 'con mắt điềm tĩnh' có thể giải thích được tại sao các vận động viên ưu tú có thể duy trì được sự tập trung ngay cả khi bị áp lực cao. Chỉ cần xem xét trận bán kết của cô với Kim Clijsters tại giải Australian Open 2003. Với tỷ số 5-2 ở game cuối, chỉ còn chút xíu nữa là cô bị loại. Nhưng thay vì rơi vào tuyệt vọng, cô đã cứu được hai điểm kết thúc trận trước khi thắng lại 5 game tiếp theo. Vẫn tử hình nhưng sao cho nhân đạo Tuổi tác ảnh hưởng đến sự thèm ăn Vì sao những người không hút thuốc bị ung thư phổi Bằng cách nào đó, mỗi quả giao bóng và đập phản lại đều rơi vào đúng chỗ cô mong muốn- và cuối cùng cô đã giành chiến thắng của toàn bộ giải đấu. Một kỳ công duy nhất như vậy sẽ là một sự kiện đặc biệt trong bất kỳ sự nghiệp nào, nhưng Williams đã có các lần lội ngược dòng tương tự như vậy tại Australian Open 2005, tại Wimbledon 2009, và tại China Open 2014, tìm cách gỡ lại khi đối phương đang giao quả kết thúc trận. Trong từng trường hợp, áp lực cực độ, thay vì làm cô sụp đổ, lại làm cô tập trung hơn. Các nhà tâm lý học và thần kinh học nay đã xác định được một số quá trình tinh thần chung mà nó phân định các cây vợt như Williams. Và một trong những khía cạnh hấp dẫn nhất dường như là một hiện tượng được gọi là "con mắt điềm tĩnh"- một kiểu nhận thức thị giác nâng cao mà nó cho phép vận động viên gạt bỏ mọi xao lãng khi họ lên kế hoạch cho hành động tiếp theo. Điều hấp dẫn là cặp mắt điềm tĩnh hóa ra là đặc biệt quan trọng vào những lúc căng thẳng, ngăn không để vận động viên bị 'chệch choạc' vào những lúc áp lực cao. Thậm chí nó có thể dẫn đến 'trạng thái chảy' bí ẩn. Không chỉ những vận động viên trẻ cần ghi nhận điều này. Sự tập trung tương tự và sắc như laser có thể giúp các bác sĩ luôn luôn tập trung khi họ thực hiện phẫu thuật ngóc ngách phức tạp, và điều này được quân đội ngày càng quan tâm. Minjee Lee của Úc đang đánh quả bóng trong vòng chung kết của giải golf Honda LPGA năm 2018. "Có một cửa sổ nhỏ về cơ hội cho hệ thống vận động để nhận thông tin từ đôi mắt," Sam Vine giải thích ở Đại học Exeter. "Và các chuyên gia đã tìm ra cách tốt hơn để tối ưu hóa cửa sổ đó và giữ cho nó luôn mở, để giúp các cử động là thực sự chính xác." Nơi chưa được khám phá Khái niệm về mắt điềm tĩnh bắt nguồn từ những kinh nghiệm cá nhân của một nhà chuyển động học con người tên là Joan Vickers. Là một sinh viên khoa học thể thao- và bản thân là vận động viên tài năng- Vickers luôn quan tâm đến cái cách mà các vận động viên giỏi đã thay đổi từ ngày này sang ngày khác, và thay đổi rất nhiều. Thí dụ, khi chơi ở đội bóng rổ của trường đại học, cô đã từng ghi, một cách bất thường, 27 điểm trong hiệp đầu của một trận đấu. Một lần khác, cô đã có một chuỗi giao bóng chiến thắng liên tục khi chơi cho đội bóng chuyền của trường đại học. Nhưng cả hai thành tích kỳ diệu này chỉ được đúng một lần, và mất hẳn vào ngày hôm sau. "Việc này cứ quẩn quanh trong đầu tôi- làm sao mà tôi có thể làm được điều đó? Về thể chất thì tôi vẫn thế." cô nói. Mặt khác, tại sao các vận động viên ưu tú, mà cô phải ghen tị, thì không chỉ rất giỏi mà còn kiên định thành tích? Victor Oladipo thực hiện cú ném phạt tại một trận đấu NBA Global ở London. 'Con mắt điềm tĩnh' có vẻ đặc biệt quan trọng trong những khoảnh khắc áp lực cao. Khi bắt tay vào bằng tiến sĩ tại Đại học British Columbia, Vickers bắt đầu nghi ngờ rằng bí mật là ở cách mà các vận động viên ưu tú nhìn thế giới. Cô đã gắn vào một nhóm người chơi golf chuyên nghiệp một thiết bị theo dõi chính xác chuyển động của mắt họ khi họ đánh nhẹ quả bóng golf. Cô tìm thấy một mối tương quan thú vị: người chơi mà càng giỏi (được đo bằng tỷ lệ cược golf của họ) thì họ nhìn càng lâu và càng chăm chú hơn vào quả bóng ngay trước khi và trong khi đánh. Ngược lại, người mới chơi thường hay chú tâm vào các nơi khác nhau của quang cảnh, với các quãng thời gian chú tâm ngắn hơn. Để xem quy trình này, hãy theo dõi đoạn video sau đây (được phép của Sam Vine thuộc Đại học Exeter). Bạn sẽ thấy ánh mắt của gôn thủ bắt đầu lên lên xuống xuống như thế nào, trước khi cố định lại vào một phía của quả bóng để rồi đánh nhẹ. Tất nhiên ý tưởng chung là nên 'chú ý vào quả bóng' thì ai chẳng biết- nhưng điều này gợi ra một điều gì đó phức tạp hơn, là sự khởi đầu chính xác và thời lượng của việc nhìn chăm chú có sự tương quan với mức đo khách quan về thành tích thể thao. Phát hiện này lại mâu thuẫn với giả thuyết khá phổ biến rằng sự thành thạo giỏi giang là xuất phát từ việc xử lý đầu óc nhanh hơn. Theo kết quả của Vickers, thì người vận động viên giỏi thực tế lại làm chậm sự suy nghĩ vào thời điểm quan trọng nhất. "Tôi biết rằng tôi đã nhìn thấy một cái mà không ai từng nhìn thấy trước đó," Vickers, hiện là giáo sư tại Đại học Calgary, nói. "Tôi cảm thấy như Columbus hay người Viking đã cảm thấy." 'Con mắt điềm tĩnh' kể từ đó đã được quan sát thấy trong nhiều môn thể thao khác, như bóng rổ, bóng chuyền, bóng đá, tennis, bắn cung và khúc côn cầu trên băng. Không cần phải nói là vị trí chính xác của ánh nhìn phụ thuộc vào nhiệm vụ cụ thể. Ví dụ, khi ném phạt trong bóng rổ, ánh mắt là vào phía trước vành rổ; với đá phạt đền trong bóng đá, ánh mắt là vào góc trên bên phải hoặc bên trái của của cầu môn; và đối với thủ môn khúc côn cầu trên băng, ánh mắt nhằm vào quả bóng ngay trước khi đối thủ đập gậy. Trong từng trường hợp, sự chăm chú kiên định hơn vào giấy chót, ngay trước thời khắc hệ trọng, đã tách biệt ra người vận động viên giỏi là người duy trì cái nhìn lâu hơn 62% so với người mới chơi. Các thực tập sinh phẫu thuật được dạy để bắt chước chuyển động mắt điềm tĩnh của các chuyên gia và đã đã học được các trình tự nhanh hơn và thực hiện chúng với độ chính xác cao hơn. Điều quan trọng là, sự khác biệt về thời gian nhìn tập trung của 'con mắt điềm tĩnh' không chỉ dự đoán sự khác biệt tổng thể giữa người chơi ưu tú và người mới chơi; các biến động lúc khởi đầu và thời lượng của 'con mắt điềm tĩnh' cũng có thể giải thích sự giảm sút về thành tích của cá nhân vận động viên, điều này lại tái khẳng định ý tưởng rằng nó là một phần quan trọng của các quá trình tâm trí. Camilo Sáenz-Moncaleano, người gần đây đã quan sát 'con mắt điềm tĩnh' ở các cầu thủ quần vợt, nghi ngờ rằng hầu hết các vận động viên đã không quyết định có ý thức để thay đổi chuyển động của mắt; đối với nhiều người, đó có thể là hành vi mà họ đã chọn một cách ngầm định. "Họ không biết tên của thuật ngữ, nhưng họ biết phải làm như thế nào," ông nói. "Đây là một điều tự nhiên." Tuy nhiên các tân vận động viên sẽ được động viên rằng 'con mắt điềm tĩnh' có thể học được. Ở một trong những bài kiểm tra đầu tiên về huấn luyện 'con mắt điềm tĩnh', Vickers đã lấy một đội bóng rổ trường đại học và nối họ với thiết bị theo dõi ánh mắt để họ có thể nhận biết rõ hơn về ánh mắt của họ khi họ thực hiện ném phạt. Đúng như cô đã hy vọng, hiệu suất của họ tăng 22% trong hai mùa giải tiếp theo, so với 8% của một nhóm được theo dõi. Đến cuối mùa thứ hai, đội này đã đạt đến mức chính xác thậm chí còn cao hơn mức trung bình của NBA (Hiệp Hội Bóng Rổ Quốc Gia). Tất nhiên, dễ nghĩ rằng đầy rẫy những can thiệp đầy hứa hẹn nhưng rồi sau đó sẽ thất bại khi lập lại thí nghiệm. Nhưng ở đây không phải là một kết quả chỉ đúng có một lần: đào tạo 'con mắt điềm tĩnh' từ đó đến nay đã giúp nhiều vận động viên nghiệp dư và chuyên nghiệp khác- kể cả các đội bóng chuyền quốc gia và môn bắn súng Olympic- để đạt được mức tiềm năng của họ. Một phân tích toàn diện hơn gần đây xác nhận rằng 'con mắt điềm tĩnh' là một hiệu ứng mạnh mẽ và nhất quán cao. Năm 2017, Tạp Chí Khoa Học Thể Thao Châu Âu đã dành cả một chủ đề để khám phá hiện tượng này. Độ chính xác của phẫu thuật Với những kết quả nổi bật này, các nhà khoa học hiện đã bắt đầu xem xét các ứng dụng vượt ra ngoài các môn thể thao đỉnh cao. Ví dụ, một nghiên cứu của Đại học Exeter đã phát hiện ra rằng việc huấn luyện 'con mắt điềm tĩnh' có thể giúp trẻ có vấn đề về phối hợp cải thiện được khả năng thể chất của chúng, là điều mâu thuẫn với ý kiến chung trước đây cho rằng chúng bị bệnh về hệ thống cử động. Nhóm nghiên cứu cũng đang tiến hành một số nghiên cứu (hiện giữ bí mật) với quân đội. Vickers hoan nghênh những nỗ lực để nghiên cứu sâu hơn này trên cơ sở nghiên cứu ban đầu của cô. "Tôi thực sự cảm thấy tự hào về nhóm đó ở Exeter- họ đã thực sự cầm lấy bóng và ôm bóng chạy," cô nói. DJ Stephens thể hiện kỹ năng của mình tại một All-Sta Gamer. 'Con mắt điềm tĩnh' tỏ ra giúp được bộ não lên kế hoạch chuyển động của cơ thể để động tác được mềm mại hơn. Nghiên cứu của cô đã chỉ ra rằng đào tạo 'con mắt điềm tĩnh' cũng có thể tăng tốc việc học các kỹ năng mới của bác sĩ. Nhóm của cô gần đây đã đo ánh mắt của các bác sĩ chuyên gia phẫu thuật và sau đó đào tạo một nhóm sinh viên nội trú năm thứ nhất bắt chước chuyển động mắt bác sỹ- kể cả việc tập trung nhìn lâu hơn là điều đặc trưng của 'con mắt điềm tĩnh'. Theo đánh giá của các bác sĩ phẫu thuật độc lập, biện pháp này đã làm tăng tốc độ việc học tập bác sĩ và đã nâng cao độ chính xác tổng thể của họ, so với nhóm được theo dõi được đào tạo theo kỹ thuật truyền thống hơn. Do sự khác biệt trong 'con mắt điềm tĩnh' chỉ là một phần của một giây, nên việc đào tạo hiện tại dựa trên sự phản hồi của thiết bị theo dõi ánh mắt rất đắt tiền, có nghĩa là lợi ích hiện tại nằm ngoài tầm với của hầu hết mọi người. Tuy nhiên, Sáenz-Moncaleano chỉ ra rằng công nghệ này đang phát triển nhanh chóng. Có thể tiến bộ trong tương lai của công nghệ của người tiêu dùng sẽ mở ra việc đào tạo 'con mắt điềm tĩnh' cho mọi người. "Sự hợp nhất giữa thực tế ảo (VR) và theo dõi mắt có thể sẽ là yếu tố gây thay đổi hoàn toàn," ông nói. Giảm cân nhanh mà không tốn sức 'Hòn đảo ma' giữa Hong Kong náo nhiệt Nỗi khổ khi được làm việc giờ giấc thoải mái Trong khi chờ đợi, nhiều nhà khoa học đang hướng tới việc xây dựng sự hiểu biết lý thuyết về hiện tượng này mà hiện còn hơi mơ hồ. Điều này một phần là do những khó khăn thực tế khi phải nhìn sâu hơn vào bên trong não của vận động viên khi họ thực hành môn thể thao của mình; chúng ta hiện chưa có máy quét fMRI chính xác đủ nhẹ, thí dụ, để mang tới các buổi đào tạo, mà nó có thể giúp xác định cơ chế thần kinh. Ngay cả như vậy, các nhà khoa học nhìn chung đồng ý nó giải quyết xung quanh việc thu thập thông tin phức tạp. Như Sáenz-Moncaleano nói, 'con mắt điềm tĩnh' cho phép bạn "ngâm mình vào trong tất cả các thông tin của đối tượng mà ta đang xem xét" mà nó "giúp bạn sinh ra các phản ứng cử động tốt nhất". Và nghiên cứu mới nhất gợi ý rằng giai đoạn tập trung này là đặc biệt hệ trọng trong các tình huống có tính quyết định cao, tránh cho vận động viên bị 'chệch choạc'. Ví dụ, để tạo ra sự lo lắng trong một nhóm các cầu thủ bóng rổ thực hành ném phạt, Vine nói với người tham gia rằng kết quả của họ sẽ được so sánh với của những người khác và có thể được trình bày cho các sinh viên khác. Để thêm căng thẳng, nhóm nghiên cứu sau đó đưa ra một số phản hồi giả tạo trong quá trình thử nghiệm, nói với những người tham gia rằng 40 quả ném phạt cuối cùng của họ là quá tệ đến nỗi họ xếp hạng mức thấp hơn 30% và nếu họ không cải thiện, họ sẽ phải bị loại bỏ khỏi nghiên cứu này. Các vận động viên hàng đầu như Harry Kane có thể không được huấn luyện một cách có ý thức về kỹ thuật 'con mắt điềm tĩnh', nhưng nghiên cứu cho thấy tất cả họ đều sử dụng nó. Gần hết độ chính xác của những người tham gia đã giảm mạnh sau ý phản hồi xấu nước trên. Nhưng điều này không đúng đối với những người trước đây đã trải qua quá trình huấn luyện 'con mắt điềm tĩnh': họ đã xoay xở để gạt những suy nghĩ tiêu cực sang một bên và duy trì được thành tích cao. Thậm chí hấp dẫn hơn là các nhà nghiên cứu Exeter đã phát hiện ra rằng thời lượng 'con mắt điềm tĩnh' có tương quan với cảm xúc (do tự khai) của việc 'chảy' hoặc 'ở trong khu vực'- nghĩa là cảm giác tập trung không cần nỗ lực, trong đó tâm trí gạt bỏ được mọi thứ ngoại trừ nhiệm vụ đang phải làm. 'Con mắt điềm tĩnh' dường như cũng trùng khớp với những thay đổi sinh lý khác trên khắp cơ thể. Ví dụ, nhịp tim tạm thời giảm tốc và chuyển động của chân tay trở nên uyển chuyển hơn. Tất cả điều này hình như hỗ trợ ý tưởng rằng 'con mắt điềm tĩnh' đã lọc sự phân tâm và làm dịu tâm trí và cơ thể ở thời điểm rất hệ trọng, ngay cả khi bị căng thẳng. Vine cảnh báo rằng chúng ta nên cảnh giác với việc quá coi trọng 'con mắt điềm tĩnh'; có nhiều yếu tố khác đóng góp cho thiên tài thể thao. Nhưng chắc chắn nó có vẻ là một thành phần quan trọng của sự tập trung cực độ mà các vận động viên như Williams thường mô tả. Và những yếu tố tâm lý này rất đáng để nhấn mạnh - đặc biệt là khi nhiều nhà bình luận vẫn tập trung vào sức mạnh thể chất mà không thừa nhận sức kháng cự đáng kinh ngạc về thần của các vận động viên như Williams. Bản thân Williams không hề có ảo tưởng về điều gì quan trọng nhất. "Tôi đã thắng hầu hết các trận đấu- có lẽ là tất cả các trận đấu lớn grand slam- vì những gì trên bậc thang, không vì những gì khác nữa," cô nói với tờ Sports Illustrated năm 2015. Một phần to lớn của điều đó có thể là sự tập trung trong bình tĩnh mà nó đến từ 'con mắt điềm tĩnh'. "Nếu bạn tụt ở phía sau trong một trò chơi, điều rất quan trọng là phải thư giãn, và tôi đã làm như vậy- khi tôi đang thua, đó là lúc tôi trở nên thoải mái nhất," cô nói thêm. "Chỉ cần tập trung vào một điểm tại một thời điểm ... chỉ là điểm duy nhất đó thôi, rồi đến điểm tiếp theo, và điểm tiếp theo." Bài tiếng Anh 'Why athletes need an quiet eye' đã đăng trên BBC Future. Xem bài của Nguyễn Giang về giải Wimbledon: Tennis: Người Việt từng đoạt giải ở Wimbledon	Nếu bất cứ ai biết cách giành chiến thắng từ thất bại hiển nhiên, thì đó là Serena Williams.	Lý do vận động viên cần 'con mắt điềm tĩnh'
Bernadette Szabo và khủng hoảng người tỵ nạn Syria Bernadett Szabo được giao đi làm tin về làn sóng người tỵ nạn Syria tràn vào châu Âu. Bà đã chụp bức ảnh ở đoạn biên giới Hungary-Serbia khi mọi người tìm cách vượt qua được hàng rào kẽm gai sao cho không bị cảnh sát phát hiện. "Hàng chục các nhiếp ảnh gia khác và tôi bước đi dọc hàng rào, một số người khác thì đi dọc theo đường ray tàu." "Giữa các đám bụi cây, chúng tôi có thể nhìn thấy các di dân đang thủ thế chờ thời cơ." "Mọi người theo dõi lẫn nhau. Chúng tôi nhìn người tỵ nạn, người tỵ nạn nhìn cảnh sát, và cảnh sát thì nhìn chúng tôi. Trông giống như là một cuộc chơi phức tạp vậy." "Không chỉ là chuyện chờ đợi. Những người đứng hai bên hàng rào biên giới khiến cho bầu không khí trở nên căng thẳng một cách lạ lùng khó tả." "Gia đình này quyết định là họ chờ thế là đủ rồi. Họ bắt đấu tiến tới hàng rào. Ý thức được những gì có thể xảy ra, họ nhấc những đoạn kẽm gai lên, nhình quanh, rồi chui qua. Ngay khi chui thoát sang bên này, họ nhanh chóng biến mất vào trong rừng. Tôi không bao giờ nhìn thấy họ ở đâu nữa." "Chụp hình các di dân là phép thử tối thượng về việc làm sao để giữ mình đứng ngoài câu chuyện: quan sát một cách thật cẩn thận, chờ đợi, bấm máy. Không được cắt hàng rào kẽm gai, không được mời chào người tỵ nạn sang, không được báo động cho cảnh sát." "Không có mấy sự liên hệ giữa người chụp hình với hàng ngàn người tỵ nạn đang tìm cách vượt rào. Quý vị không biết gì về họ. Họ tới rồi họ đi. Nhưng những người đi dọc theo đường ray tàu đã dừng lại và nói chuyện. Họ nhận nước uống hoặc thanh kẹo sô-cô-la. Họ thậm chí còn chia sẻ câu chuyện - những câu chuyện sẽ có ám ảnh tôi mãi mãi." "Chẳng có cách nào gạt bỏ được những tác động tình cảm. Một khi tôi đặt máy ảnh xuống và có thời gian để nhìn lại thì mọi thứ lại hiện trở lại." Siphiwe Sibeko tại Nam Phi Một số câu chuyện có ảnh hưởng mạnh hơn những câu chuyện khác. Câu chuyện về khu vực gần nơi tôi ở, ở Johannesburg là một ví dụ. Tôi nhận đuợc một tin nhắn nói rằng ngôi nhà của hàng xóm bị đập cửa đột nhập, và họ cần giúp đỡ. Khi tôi cũng những người hàng xóm khác tới nơi, chúng tôi phát hiện ra một người đàn ông nằm trong nhà, đang chảy máu. Người này sau đó thừa nhận là những tên cướp khác đã bỏ chạy và có thể chúng vẫn đang đâu đó trong khu vực. "Ở địa phương trong thời gian gần đây đã xảy ra tình trạng gia tăng các vụ cướp giật. Trước đó vài tuần chiếc xe hơi của tôi bị đập và toàn bộ các thiết bị chụp ảnh của tôi để trong đó đã bị lấy đi ngay giữa ban ngày." "Cảnh sát tuần tra khu vực đã giúp bắt được nghi phạm thứ hai. Hai người bị còng tay bên ngoài ngôi nhà và chúng tôi đứng chờ xe cảnh sát chuyên chở tội phạm tới nơi. Tôi lấy máy ra và chụp hình vài tấm, cảnh hai nghi phạm bị còng tay vào nhau." "Người đàn ông bị thương do vết đạn vẫn quằn quại đau đớn. Cả hai kêu gào xin mọi người đừng đánh đập, tấn công họ." "Mọi người tức giận bởi tình trạng trộm cướp xảy ra liên miên, xảy ra ngay cả ban ngày. Các nghi phạm khác trong vụ đó đến nay vẫn chưa bắt được." "Tôi vừa tức giận, vừa thấy sốc vì vụ việc xảy ra ngay gần nhà mình, nhưng tôi đã giữ được bình tĩnh và nhớ rằng trách nhiệm của tôi, một phóng viên ảnh, là không được để cho cơn tức giận và các dòng cảm xúc ảnh hưởng tới công việc." Soe Zeya ở Myanmar Soe Zeya chụp bức ảnh một nhóm di dân người Rohingya và Bangladesh được cứu sống từ con tàu chở trên 730 người ở ngoài khơi bờ biển phía nam Myanmar. "Họ tới từ hôm trước. Tuy nhiên, trong lúc phụ nữ, trẻ em và một số đàn ông đã được đưa đi nơi khác, thì những người này vẫn đang bị bỏ lại. Không có dấu hiệu nào cho thấy cơ quan tỵ nạn của Liên hợp quốc (UNHCR) hay các tổ chức cứu trợ nước ngoài sẽ tới. Chỉ giây lát ngay trước khi tôi bấm máy bức hình này, bầu trời như mở ra, mưa trút xuống ào ạt." "Họ chen lấn nhau để hứng chút nước mưa vào chai lọ, vào những cái đĩa." "Giới chức ban đầu ngần ngại không muốn cho chúng tôi tiếp xúc với họ, nhưng tới lúc trời đổ mưa, chúng tôi đã được vào và bắt đầu chụp hình, nói chuyện với các di dân. Sau khi tôi chụp bức hình này, họ đã được đưa lên xe buýt, xe tải đến một khu trại nơi các tổ chức cứu trợ quốc tế đang chờ đợi." "Tôi đã từng có những chuyến đi tác nghiệp kéo dài đầy khó khăn như thế này, và đã từng phải qua nhiều ngày không được tắm gội." "Nhưng họ thì đã phải chịu hàng tháng không có đủ nước dùng. Ai cũng bẩn thỉu, gần như không được lau rửa gì khi lênh đênh trên biển. Tôi có thể nhìn thấy là trời mưa, nước trút có ý nghĩa tới mức nào đối với họ, khi mà bỗng dưng họ có cơ hội được uống, được vệ sinh cơ thể dù chỉ là với chút xíu nước hứng được." Stephane Mahe ở Paris sau vụ tấn công tòa soạn báo Charlie Hebdo Stephane Mahe đang theo dõi chụp hình việc nguyên thủ các nước tới tỏ tình đoàn kết tại Paris sau vụ thảm sát ở tòa soạn báo biếm họa Charlie Hebdo. Sau đó ông đi dọc các phố, tới quảng trường Place de la Nation. "Đó là lúc cuối ngày, ánh sáng đã trở nên yếu ớt khi tôi đi bộ quanh bức tượng Triump of the Republic để tìm cách chụp một bức ảnh có lá cờ Pháp và cây bút chì. Tôi thấy rất khổ sở bởi mọi thứ cứ lọt hết cả vào khung hình và tôi phải kết hợp xử lý cả ánh sáng khá là kịch tính với một hình ảnh biểu trưng với cây viết chì khổng lồ, và một nhóm khá đông người đứng quanh bức tượng." "Mọi người trên mạng đã gọi nói là Cây bút chì dẫn lối cho người dân, một cách so sánh với bức tranh nổi tiếng của Eugene Delacroix, Nền tự do dẫn lối cho nhân dân". "Tôi kinh ngạc khi biết rằng bức ảnh của tôi đã trở thành một biểu tượng mạnh mẽ trong ngày." Bassam Khabieh ở Damascus, Syria Bassam Khabieh chụp bức ảnh này khi đang chụp chuyến thăm của một đoàn xe của Hội Trăng lưỡi liềm Đỏ Ả-rập của Syria tới vùng Douma của Damascus. Trong lúc ông đang chụp thì một trái đạn pháo bắn trúng, giết chết một nữ tình nguyện viên và làm bị thương những người đứng kế bên. "Mỗi khi có đoàn xe cứu trợ tới, bọn trẻ con thường kéo đến quanh xe, hớn hở với những gì chúng được phân phát, như thực phẩm hay thuốc men. Trước khi trái đạn pháo trúng vào đoàn xe, tôi đang ngồi trên vỉa hè, bọn trẻ chạy quanh cho tôi chụp ảnh." "Lũ trẻ sợ hãi, gào khóc, nhất là khi chúng thấy một nữ tình nguyện viên nằm giữa vũng máu với vết thương trên đầu." "Khó khăn trong việc khắc họa được hình ảnh này cũng giống như những thách thức mà chúng tôi phải đối diện mỗi ngày trong thời chiến. Tôi biết rằng rất có thể sẽ có một trái đạn pháo nữa bắn trúng chỉ trong ít giây, và rồi quả đúng như vậy - một trái khác bắn trúng vị trí cách đó tí chút." "Khi đó, liệu bạn sẽ muốn tự bảo vệ mình bằng cách chạy vào một cửa hàng, một ngôi nhà nào đó không? Bạn sẽ giúp người bị thương hay chọn việc chụp ảnh trong lúc những người khác sẽ đưa nạn nhân ra xe cứu thương? Bạn có muốn làm gì đó để giúp lũ trẻ bớt hoảng loạn? Hay bạy chỉ muốn khóc vì vừa phải chứng kiến những gì diễn ra?" "Tất cả những câu hỏi đó cần được trả lời trong tích tắc trước khi bạn có thể chụp được bức hình đáng giá. Đó là lần đầu tiên tôi chứng kiến cảnh những đứa trẻ hồm nhiên đang cười nói đột nhiên gào khóc, sợ hãi." "Chỉ mất vài giây là một cuộc đời có thể trở thành cát bụi, thành vũng máu."	Năm 2015 đang gần qua đi. BBC điểm cùng quý vị một số câu chuyện của các phóng viên ảnh Reuters đằng sau một số bức hình có sức lay động mạnh mẽ nhất mà họ đã chụp được trong năm nay.	Đằng sau những bức ảnh xúc động nhất
Chấp nhận thua cuộc Nền bầu cử Mỹ sở dĩ tồn tại được cho đến nay là do các bên họ cùng chấp nhận với nhau về một luật chơi chung, với các thể lệ trình tự và tiêu chí tiêu chuẩn đã được xác lập, không bên nào được phá vỡ. Vì sao TT Donald Trump thất cử? Bên cạnh TT Trump vào ngày ông ấy thua cuộc tranh cử Những thách thức pháp lý của ông Trump có triển vọng ra sao? Đảng Cộng hòa có thể "áp lực" Tổng thống Trump chấp nhận kết quả? Trong phạm vi đó các bên được sử dụng thực hiện mọi biện pháp hợp pháp để bảo vệ cho chiến thắng, bao gồm khiếu nại việc kiểm phiếu hoặc khởi kiện kết quả của ủy ban bầu cử. Các cơ chế trung gian sẽ phải giải quyết vì họ được trả lương cho vai trò đó và họ cũng là một phần của luật chơi chung, không có vấn đề xấu xa gì ở đây. Có chăng bên nào đã thua rõ ràng mà vẫn chày cối thì sẽ bị tuyên bác bỏ yêu cầu và bên đó sẽ phải trả giá cho uy tín chính trị của mình trong những đợt vận động bầu cử sau. Sau tất cả những biện pháp đó sẽ có một bên thua cuộc, đòi hỏi bên đó phải biết chấp nhận, chứ không lẽ lên rừng lập chiến khu? Cho nên trong một nền bầu cử dân chủ, thua cuộc và thắng cuộc xảy ra đồng thời và là tiền đề của nhau, biết chấp nhận thua cuộc cũng là một năng lực cần có của các bên, quan trọng không kém gì việc đòi hỏi các bên phải biết cách làm sao cho chiến thắng. Thua cuộc có là mất hết? Người tham gia tranh cử như ông Donald Trump hay ông Joe Biden không phải là với tư cách cá nhân mà họ tham gia với tư cách là người đại diện của một đảng chính trị, là người đại diện tiếng nói cho những nhóm quyền lợi dân chúng. Cho nên ngay khi thất bại thì họ vẫn còn đó các mối quyền lợi phải chăm lo, dù thất cử thì trách nhiệm đại diện cho những nhóm cử tri hãy vẫn còn. Những người đã thất bại chỉ là vấn đề của họ chưa phải là rộng lớn cấp kíp hơn so với các vấn đề rộng lớn quan trọng hơn của các nhóm dân chúng khác - được đại diện bởi người thắng cử. Cho nên người thua cuộc trong tranh cử vẫn là lãnh đạo uy tín của các nhóm dân chúng, chứ không hề là những người trở thành kém quan trọng sau bầu cử. Họ có thể không là gương mặt đại diện tranh cử trong những đợt sau, do những tính toán kỹ thuật cho chiến thắng, nhưng họ vẫn là những tiếng nói ủng hộ quan trọng cho những gương mặt mới hay các chính sách mới. Ví như ông Obama là ủng hộ viên quan trọng của ông Biden trong đợt tranh cử này. Làm tổng thống có sướng? Nhiều người Việt hào hứng theo dõi bầu cử Mỹ và hẳn nhiều người mơ mộng có một ngày trở thành lãnh đạo chính trị. Vậy làm lãnh đạo chính trị có phải là điều sung sướng đáng mơ ước? Thực tế, lãnh đạo chính trị như tổng thống Mỹ là một cương vị trách nhiệm hết sức nặng nề mà công việc chẳng hề sung sướng. Các vấn đề mà họ phải đối mặt đều rất hóc búa, khó khăn, đòi hỏi lao động trí óc rất cao cũng như năng lượng thuyết phục rất lớn. Cương vị tổng thống chỉ đem lại một chút ít niềm vui danh tiếng uy thế cho những người vốn lấy sự phụng sự làm tín điều lẽ sống mà thôi. Bởi bản chất của lãnh đạo là sự phục vụ, hứa hẹn và hành động đem lại điều ích lợi cho cộng đồng thì họ mới theo, vì trong nền chính trị dân chủ các công dân là người có quyền tự do lựa chọn. Nghề làm chính trị theo đó bản chất là phục vụ cộng đồng, loại hình hoạt động chỉ phù hợp với một kiểu nhân cách nhất định, đó là người có tính cách dâng hiến và ước muốn phụng sự. Đó là lãnh đạo chính trị đúng nghĩa, những người có trình độ kiến thức và tầm nhìn vượt lên trên công chúng, còn ở Việt Nam lâu nay tồn tại nhận thức sai, nhiều người nghĩ làm chính trị là giành chức quyền bổng lộc, không đúng trong một nền chính trị lành mạnh vốn có đủ thứ giám sát và làm gì cũng phải theo luật. Cho nên cần hiểu là dù ông Trump hay ông Biden làm tổng thống thì đó cũng đều là sự dâng hiến hy sinh, chứ các ông ấy cũng chẳng sung sướng gì. Muốn sướng thân thì các ông ấy chỉ cần ở nhà là đã có đủ mọi thứ. Trong khi ở cương vị tổng thống, họ sẽ phải đối mặt với một loạt vấn đề hóc búa, suy nghĩ làm việc để lựa chọn kế hoạch chống Covid-19, phục hồi kinh tế, gia tăng việc làm, xử lý thâm hụt mậu dịch. Hay như ở Việt Nam, lãnh đạo chính trị cũng phải tính toán phát triển thủy điện thế nào để khỏi gây hại, hay làm sao để hạn chế tai nạn giao thông, giảm tỷ lệ tội phạm và nhiều vấn đề khác, mà nếu làm việc theo mục tiêu hiệu quả thì mọi người sẽ thấy là để giải quyết được hiệu quả vấn đề sẽ rất khó khăn chứ chẳng hề dễ dàng. Cho nên những ai ưa sự an nhàn, hưởng thụ thì không phù hợp với nghề chính trị, và đừng tưởng làm lãnh đạo chính trị là sung sướng mà ham hố. Bài học cho Việt Nam Qua đợt bầu cử Mỹ, nhiều người bình thường vốn ít quan tâm tới chính trị cũng đã tỏ ra mạnh dạn bày tỏ quan điểm chính trị của mình. Biểu thị quan điểm chính trị là tốt, dù đó là qua cuộc bầu cử từ nước Mỹ xa xôi, nhưng sẽ tốt hơn nhiều nếu biểu thị cho thấy những thái độ và quan điểm chính trị lành mạnh. Để từ đó cho thấy nhận thức chính trị của người Việt đã trưởng thành và mọi người xứng đáng với một nền chính trị lành mạnh đáng có. Với tính cách gây tranh cãi của ông Trump và với những gì ồn ào ông đã tạo ra, tôi thấy cũng có cái hay mà người Việt Nam rất cần học lấy, đó là sự bình thường của lãnh đạo chính trị, đó là đừng có thiêng hóa lãnh đạo chính trị. Theo đó, chính trị cũng chỉ là một loại hình hoạt động trong đời sống, không khác gì một loại hình nghề nghiệp, đừng thiêng liêng hóa nó. Đó chỉ là cuộc thi thố năng lực phù hợp dựa trên một số tiêu chí đòi hỏi nhất định. Thua cuộc thì mời ông về nhà, vậy thôi. Cho nên đối với người Việt, dù là vui vì ứng viên thắng cuộc hay buồn vì người ủng hộ bị thua, thì cũng đừng quên phải tập trung vào công việc cuộc sống của mình hiện tại, chăm chỉ làm tốt công việc của mình, yêu thương gia đình. Và nếu có thể thì hãy tiếp tục dành mối quan tâm chính trị đó cho các vấn đề ở Việt Nam, tìm hiểu, đặt câu hỏi, nghi ngờ, giám sát, thúc đẩy, trên tinh thần xây dựng. Còn đối với các nhà lãnh đạo Việt Nam thì qua những gì dân chúng biểu lộ đối với cuộc bầu cử ở Mỹ, cũng là dịp để thấy được lòng dân. Từ đó hãy cải thiện mọi thứ, tạo lập những điều mới mẻ, san sẻ gánh nặng trách nhiệm, để cùng nhau nâng tầm Việt Nam. Bài viết thể hiện quan điểm riêng của LS Ngô Ngọc Trai từ văn phòng luật Công Chính tại Hà Nội.	Cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ đang thu hút sự quan tâm chú ý của đông đảo người dân Việt Nam, tuy vậy phần lớn công chúng mới chỉ biết đến các thông tin bầu cử bề nổi, trong khi rất nhiều người chưa hiểu sâu về nền chính trị dân chủ.	Bầu cử Mỹ giúp bổ túc kiến thức chính trị dân chủ ở VN?
Nhà thần kinh học Michel Desmurget cho rằng IQ trung bình đang giảm đi vì trẻ em và thiếu niên dành nhiều thời gian trước màn hình hơn Ông cho rằng các thiết bị điện tử đang ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển não của trẻ em. "Chúng ta đang làm nguy hại đến tương lai của các em," ông nói với BBC. Đây là quan điểm gây tranh cãi, mà ông lý giải trong cuốn sách mới nhất, với tựa đề gây chú ý The Digital Cretin (or Idiot) Factory (tạm dịch Nhà máy sinh ra người ngu thời kỹ thuật số). Cho trẻ chơi điện thoại nhiều sẽ có lợi, hại gì Cô bé ba tuổi với chỉ số IQ 171 Bạn có phải là người có tố chất lãnh đạo? Tựa đề có thể khó ghe, nhưng Desmurget nói rằng quan điểm của ông được hỗ trợ bởi các dữ liệu đầy đủ. Là Giám đốc Nghiên cứu của Viện Y tế Quốc gia Pháp, và một chuyên gia trong lĩnh vực của mình, ông đã từng làm việc ở nhiều trường đại học danh tiếng nhất thế giới (như MIT và Đại học California ở Mỹ). Cuốn sách của ông làm dấy lên tranh luận về cách chúng ta nuôi dạy trẻ em ra sao. Trẻ em sinh ra sau khi internet trở nên phổ biến được biết đến như thế hệ sinh ra cùng công nghệ số (digital natives) Một trong những điểm đáng chú ý nhất của cuốn sách cho rằng "thế hệ sinh ra cùng công nghệ số (digital natives)" - trẻ em sinh ra sau khi internet trở nên phổ biến - có chỉ số thông minh IQ thấp hơn cha mẹ. Chỉ số thông minh IQ đánh giá trí thông minh của mỗi người qua một số bài kiểm tra. Desmurget cho rằng trước thế hệ digital natives, mỗi thế hệ sau đều có IQ cao hơn thế hệ trước. BBC mời ông giải thích vì sao chuyện này lại xảy ra. Michel Desmurget cho rằng trẻ em ngày nay tiếp cận quá nhiều với công nghệ số Thế hệ trẻ ngày nay có phải là thế hệ đầu tiên trong lịch sử có IQ thấp hơn thế hệ trước? Đúng. IQ được đo bởi một bài kiểm tra tiêu chuẩn. Tuy nhiên, bài kiểm tra này được xét lại và thay đổi thường xuyên. Cha mẹ tôi không làm cùng một bài test IQ như tôi, nhưng một nhóm người có thể được yêu cầu làm một bài test kiểu cũ. Qua cách này, các nhà nghiên cứu thấy ở nhiều nơi trên thế giới IQ tăng từ thế hệ trước sang thế hệ sau. Điều này được gọi là 'hiệu ứng Flynn', đặt theo tên nhà tâm lý học người Mỹ, người đã mô tả hiện tượng này. Nên 'bắt buộc' hay 'cho phép' người lao động nghỉ ngơi? Đăng ảnh con trẻ lên mạng: Tốt, xấu hay tai hại? Nhưng gần đây, xu thế này đã bắt đầu đảo ngược ở một số quốc gia. Đúng là IQ chịu ảnh hưởng nhiều của các yếu tố như hệ thống y tế, giáo dục và dinh dưỡng. Nhưng nếu chúng ta xét đến các quốc gia nơi các yếu tố kinh tế xã hội là tương đối ổn định trong vài thập kỷ qua, 'hiệu ứng Flynn' đã bắt đầu giảm. Ở những nước này, "trẻ em sinh ra cùng kỹ thuật số" là thế hệ đầu tiên có IQ thấp hơn cha mẹ. Đây là một xu thế được ghi nhận ở Na Uy, Đan Mạch, Phần Lan, Hà Lan, Pháp v.v. "Hiệu ứng Flynn", sự tăng dần của trí thông minh từ thế hệ này đến thế hệ khác từ những năm 1940, dường như đang đảo ngược ở một số quốc gia Có phải việc dùng công nghệ số gây ra suy giảm IQ? Đáng tiếc, hiện chưa thể xác định vai trò của từng yếu tố, chẳng hạn ô nhiễm (đặc biệt là việc sớm bị tiếp xúc với thuốc trừ sâu) hay việc tiếp cận màn hình. Điều mà chúng ta biết chắc rằng thời gian dùng màn hình của trẻ em có ảnh hưởng đáng kể đến IQ, cho dù nó không phải là thủ phạm duy nhất. Một số nghiên cứu cho thấy khi trẻ em xem TV hay chơi video game nhiều hơn, sự phát triển nhận thức và IQ giảm xuống. Những điểm chính hình thành trí thông minh của chúng ta bị ảnh hưởng: ngôn ngữ, sự tập trung, trí nhớ và văn hóa (được định nghĩa như những kiến thức giúp chúng ta tổ chức và hiểu thế giới xung quanh). Và cuối cùng, những tác động này dẫn đến sự giảm sút đáng kể của năng lực học tập. Vì sao việc dùng thiết bị số lại có tác động này? Nguyên nhân được xác định rõ: sự suy giảm số lượng và chất lượng tương tác với gia đình, điều thiết yếu cho sự phát triển ngôn ngữ và tình cảm. Dùng thiết bị nhiều cũng làm giảm thời gian dành cho các hoạt động bổ ích hơn (làm bài tập, âm nhạc, hội họa, đọc sách, v.v); làm gián đoạn giấc ngủ, khiến giấc ngủ ngắn hơn và kém hơn về chất lượng; làm kích thích quá mức sự chú ý, dẫn đến rối loạn tập trung và khả năng học; giảm kích thích về trí tuệ, khiến não bộ không phát huy được hết tiềm năng; và một lối sống quá ít vận động, làm ảnh hưởng tới sự phát triển của não bộ cũng như của cơ thể. The researchers says that there is an inverse relationship between screen time and cognitive development Màn hình gây hại ra sao tới hệ thần kinh? Não không phải là một bộ phận 'ổn định'. Đặc tính 'cuối cùng' của nõ phụ thuộc vào trải nghiệm của mỗi người. Thế giới chúng ta sống trong và những thách thức chúng ta đối mặt làm thay đổi cả cấu trúc và cách hoạt động của não. T về mặt giải phẫu cũng như chức năng trong phạm vi các hệ thần kinh khác nhau có liên quan tới ngôn ngữ và khả năng chú ý. Ở đây, phải nhấn mạnh rằng không phải tất cả các hoạt động đều giúp cho não phát triển với tính hiệu quả như nhau. Thời gian chúng ta sử dụng màn hình cho mục đích giải trí làm chậm sự trưởng thành của não bộ, theo nhà khoa học người Pháp Điều này có nghĩa gì? Các hoạt động liên quan tới trường học, công việc trí óc, đọc sách, nhạc, họa, thể thao… có tác động tích cực giúp định hình và nuôi dưỡng bộ não lớn hơn nhiều so với việc dùng màn hình giải trí. Khả năng 'giãn nở' của bộ não là rất lớn trong thời thơ ấu và tuổi thiếu niên. Sau đó, khả năng này chậm dần lại, nó không biến mất nhưng kém hiệu quả hơn nhiều. Ta có thể so sánh bộ não với đất nặn. Lúc đầu, nó ẩm và dễ nặn thành hình. Nhưng dần dần, nó trở nên khô hơn và khó nặn hơn. Vấn đề của việc dùng màn hình giải trí là nó làm thay đổi và làm nghèo đi sự phát triển của não trẻ em. Có phải tất cả các màn hình đều có hại như nhau? Không ai nói là cuộc "cách mạng số" là điều xấu và chúng ta phải ngưng lại. Tôi sử dụng các công cụ kỹ thuật số rất nhiều trong công việc. Và khi con gái tôi vào trường tiểu học, tôi bắt đầu dạy con cách dùng một số phần mềm và tìm thông tin trên internet. Ta có nên dạy học sinh kỹ năng máy tính không? Rõ ràng là có. Tuy nhiên, khi ta đặt màn hình vào tay một trẻ em hay thiếu niên, chúng sẽ luôn muốn dùng màn hình cho mục đích giải trí. Nó bao gồm: TV, loại màn hình phổ biến nhất cho mọi độ tuổi (xem phim, clips…); chơi video game (chủ yếu là game hành động và bạo lực), và cuối cùng, đến tuổi thiếu niên, dùng mạng xã hội để đưa hình ảnh của mình lên mạng. Nhà thần kinh học người Pháp cho rằng các hoạt động không dùng màn hình - đọc sách, âm nhạc, hội họa và thể thao - có tác dụng tích cực đối với sự định hình và phát triển của não Trẻ em và người trẻ thường dành bao nhiêu thời gian trước màn hình? Trung bình, trẻ em hai tuổi thường dành ba tiếng, trẻ em tám tuổi dành năm tiếng và thiếu niên dành trên bảy tiếng mỗi ngày trước màn hình. Điều này có nghĩa trước khi lên 18 tuổi, con cái chúng ta sẽ mất tương đương với 30 năm học, hay 16 năm đi làm toàn thời gian [nếu tính 7 tiếng một ngày] cho việc giải trí trước màn hình. Thật là điên rồ và thiếu trách nhiệm. Trẻ em nên dành bao nhiêu thời gian cho màn hình giải trí? Giải thích cho trẻ em là điều quan trọng. Chúng ta nên cho chúng biết là việc dùng màn hình cho mục đích giải trí làm tổn hại đến não, ảnh hưởng giấc ngủ, sự phát triển ngôn ngữ, làm giảm khả năng học, khả năng chú ý và tăng nguy cơ béo phì… Một số nghiên cứu cho thấy trẻ em và thiếu niên dễ tuân thủ các quy định về thời gian cho màn hình khi ta giải thích lý do với chúng. Nguyên tắc chung rất đơn giản: tuổi nào cũng vậy, dùng càng ít càng tốt. Đối với trẻ dưới sáu tuổi, lý tưởng nhất là không dùng màn hình chút nào (không có nghĩa là thỉnh thoảng bạn không được xem phim hoạt hình với con). Chúng càng được tiếp cận màn hình sớm, chúng càng dễ bị tác động tiêu cực và có nguy cơ dùng quá nhiều. Từ sáu tuổi trở lên, nếu nội dung là phù hợp và chúng ngủ đủ giấc, bạn có thể cho con dùng nửa tiếng, thậm chí một tiếng mỗi ngày. Các nguyên tắc khác gồm: không được dùng màn hình buổi sáng trước khi đi học, không được dùng trước khi đi ngủ hay khi có người khác chơi cùng. Và quan trọng hơn cả, không được dùng màn hình trong phòng ngủ. Nhưng rất khó dạy con rằng màn hình là không tốt khi chính chúng ta, các bậc cha mẹ, liên tục dính vào điện thoại hay console chơi game. Desmurget cho rằng trẻ em và thiếu niên dễ tuân thủ các quy định về thời gian cho màn hình khi ta giải thích lý do với chúng. Nhưng có các nghiên cứu cho thấy chơi video game giúp trẻ em đạt kết quả học tập tốt hơn… Cho tôi nói thẳng: đó là điều vớ vẩn. Đó chỉ là một cách tuyên truyền ngoạn mục. Nó chủ yếu dựa trên một số nghiên cứu đơn lẻ với dữ liệu tồi, được xuất bản trên những tạp chí định kỳ hạng hai và thường đối nghịch với nhau. Trong một cuộc điều tra thử nghiệm thú vị, các nhà nghiên cứu phát game console cho các học sinh học tốt ở trường. Sau bốn tháng, nghiên cứu cho thấy các em đều dành nhiều thời gian chơi game hơn là làm bài tập. Và điểm số của các em giảm khoảng 5% - là không nhỏ trong vòng bốn tháng! Trong một nghiên cứu khác, trẻ em phải học một số từ vựng. Một tiếng sau, một số em được chơi game đua ô tô. Hai tiếng sau, các em đi ngủ. Sáng hôm sau, những em không chơi game nhớ khoảng 80% bài học, còn các em chơi chỉ nhớ được 50%. Các tác giả của nghiên cứu phát hiện ra chơi game làm ảnh hưởng tới giấc ngủ và khả năng nhớ của các em. Desmurget bác bỏ các nghiên cứu cho rằng chơi game giúp trẻ em đạt kết quả học tập tốt hơn Có phải một số nước bắt đầu có luật hạn chế sử dụng màn hình ở trẻ em? Đúng vậy, đặc biệt là ở châu Á. Đài Loan chẳng hạn, coi việc cho trẻ em dùng màn hình quá nhiều như một hình thức bạo hành trẻ em. Nước này đã thông qua luật có mức phạt nặng đối với cha mẹ cho trẻ em dưới 24 tháng tiếp xúc với bất kỳ ứng dụng số nào, cũng như cha mẹ không giới hạn thời gian dùng màn hình cho trẻ em từ hai đến 18 tuổi. Ở Trung Quốc, chính quyền có các biện pháp quyết liệt để quản lý việc trẻ em chơi video game: trẻ em và người vị thành niên không được phép chơi vào ban đêm (từ 22:00 đến 08:00) hay chơi quá 90 phút mỗi ngày trong tuần (tăng lên 180 phút vào cuối tuần và ngày nghỉ). Desmurget dự đoán thế hệ "digital natives" sẽ phải chịu sự bất bình đẳng xã hội ngày càng lớn Nếu việc dùng màn hình quá mức không dừng lại, theo ông điều gì sẽ xảy ra? Sự bất bình đẳng xã hội tăng lên và sự chia rẽ xã hội chúng ta giữa thiểu số trẻ em không bị tiếp cận màn hình quá mức - được gọi là những người Alpha trong tiểu thuyết của Huxley - những người sẽ nắm bắt các công cụ cần thiết qua văn hóa và ngôn ngữ để tư duy và suy ngẫm về thế giới, và đại đa số trẻ em với những công cụ văn hóa và nhận thức hạn chế - những người Gamma trong tiểu thuyết của Huxley - không có khả năng hiểu thế giới và hành động như những công dân được khai sáng. Các em Alpha sẽ đi học các trường tư đắt tiền với các thầy cô giáo "thật". Các em Gamma sẽ đi học ở các trường công ảo với sự hỗ trợ hạn chế của thầy cô giáo, nơi các em sẽ được dạy một dạng ngôn ngữ 'giả' và dạy các kỹ năng cơ bản của các kỹ thuật viên bậc thấp và bậc trung (dự đoán kinh tế cho rằng loại công việc này sẽ xuất hiện rất nhiều trong lực lượng nhân công trong tương lai). Một thế giới đáng buồn trong đó, như nhà khoa học xã hội Neil Postman nói, các em sẽ vui với màn hình cho đến chết. Một thế giới mà qua sự tiếp cận liên tục và không ngừng với giải trí, các em sẽ trở thành nô lệ của công nghệ. Xin lỗi tôi không nghĩ tích cực hơn. Có thể (và tôi hy vọng) là tôi sai. Chẳng có lý do nào biện minh cho những gì chúng ta đang làm với con cái chúng ta và cách chúng ta làm nguy hại đến tương lai và sự phát triển của chúng.	"Đơn giản là chẳng có lý do nào bao biện cho những gì chúng ta đang làm với trẻ em," nhà thần kinh học người Pháp Michel Desmuget nói.	Vì sao nhà khoa học này tin rằng công nghệ số có hại cho phát triển não ở trẻ em?
Về mặt quốc tế, Liên hợp quốc đã chỉ định hội đồng thẩm phán xem xét hồ sơ khiếu nại của Philippine đối với các tuyên bố của Trung Quốc về chủ quyền ở biển Đông. Trong mối quan hệ khu vực, Bắc Kinh cùng khối ASEAN đã có kế hoạch thảo luận Bộ Quy tắc Ứng xử (CoC). Tuy nhiên, các diễn biến đó không hề làm dịu bớt mức căng thẳng trước mắt cũng như không tạo ra một môi trường tích cực để tìm giải pháp trung hạn hoặc dài hạn, tác giả bài viết bình luận. Cuộc chiến pháp lý Về việc Philippines hôm 22/01 đơn phương đệ đơn kiện Trung Quốc lên Liên hợp quốc liên quan tới đường lưỡi bò và việc Bắc Kinh hôm 19/02 chính thức bác bỏ khiếu nại của Manila là "đưa ra những cáo buộc sai trái", tác giả bài viết nói rằng hành động của Trung Quốc không khiến người ta ngạc nhiên, nhưng lại làm nhiều chuyên gia pháp lý thất vọng. Chẳng hạn, giáo sư luật Jerome Cohen được dẫn lời, theo đó lập luận rằng với việc khước từ tham gia tiến trình phân xử của Liên hợp quốc, Trung Quốc đang tự tạo nên hình ảnh là một bên "bắt nạt" và "vi phạm" luật quốc tế. Một cây viết khác, Peter Dutton, cho rằng Trung Quốc đã bỏ lỡ một cơ hội quan trọng để đảm bảo "với các láng giềng đang ngày càng lo lắng rằng [Bắc Kinh] cam kết tìm giải pháp cho cuộc tranh chấp dựa trên luật pháp thay vì trên sức mạnh". Chưa kể, việc khước từ đó không làm thay đổi được thực tế là việc phân xử pháp lý sẽ vẫn được tiếp tục, với bước đầu tiên là hội đồng thẩm phán sẽ xác định xem đơn kiện của Philippines có thuộc thẩm quyền xét xử của hội đồng hay không, dự kiến sớm nhất là trong tháng Bảy. Nếu câu trả lời là "có", thì các bước xét xử tiếp theo cũng mất vài năm mà phán quyết đưa ra tuy có giá trị ràng buộc nhưng lại không thể cưỡng chế thi hành. Tuy nhiên, nếu phán quyết nói rằng các đòi hỏi của Trung Quốc là không phù hợp với luật biển của Liên hợp quốc thì đó sẽ là thắng lợi cả về pháp lý lẫn tinh thần của Philippines, và sẽ khiến Trung Quốc phải có trách nhiệm giải thích về các cơ sở cho đòi hỏi trên biển của mình. Điều đáng nói là tuy đã khước từ tham gia tiến trình tố tụng, Bắc Kinh dường như khó có thể phớt lờ nội dung phán quyết, tác giả bài viết nhận định. Hướng đi ngoại giao Về mặt ngoại giao, gần đây cũng đã có ít nhiều tin tức đáng khích lệ trong quan hệ Trung Quốc - ASEAN liên quan tới CoC. Các bên đã ký Tuyên bố về Ứng xử của Các bên tại Biển Đông (DoC) từ 2002 nhưng cho tới cuối 2011, Trung Quốc mới đồng ý bắt đầu thảo luận cùng ASEAN, để rồi giữa năm 2012 Bắc Kinh lại nói "thời điểm chưa chín muồi" khi, theo lời Bắc Kinh, là chả có lý gì để bàn bạc khi mà Việt Nam và Philippines liên tục vi phạm DoC. Tác giả điểm lại các sự kiện, từ việc Brunei, chủ tịch ASEAN năm 2013, và tân Tổng thư ký Lê Lương Minh, đưa CoC lên cao trong nghị trình làm việc, tới việc Singapore và Indonesia cùng thúc đẩy vấn đề, và đưa ra nhận định là bước đột phá chỉ xảy ra khi Trung Quốc bật đèn xanh cho các cuộc đối thoại. Hôm 2/4, tại cuộc họp tham vấn lần thứ 19 các quan chức cao cấp ASEAN - Trung Quốc được tổ chức tại Bắc Kinh, tân ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị nói với các vị khách rằng không nên để tranh chấp biển Đông làm xói mòn quan hệ ASEAN - Trung Quốc, và Bắc Kinh sẵn lòng bắt đầu thảo luận về CoC. Ngày 11/4, các ngoại trưởng ASEAN đã nhóm họp ở Brunei để chuẩn bị cho hội nghị thượng đỉnh ASEAN lần thứ 22 vào cuối tháng, và sau cuộc họp này, Ngoại trưởng Indonesia Natalegawa thông báo tới báo giới rằng Trung Quốc đã đồng ý bắt đầu thảo luận, tuy Bắc Kinh không chính thức đưa ra xác nhận. Trong hội nghị thượng đỉnh, dẫu không tạo được gì mới nhưng khác với sự thất bại bẽ bàng hồi tháng 7/2012 khi không ra được bản tuyên bố chung, lần này ASEAN đã đưa ra được nội dung rằng các nhà lãnh đạo của khối đã yêu cầu các bộ trưởng "tiếp tục tích cực làm việc với Trung Quốc nhằm hướng tới việc sớm có kết luận về [CoC] trên cơ sở đồng thuận". Vài tuần sau đó, Ngoại trưởng Vương Nghị lần đầu tiên công du Indonesia, Thái Lan, Singapore và Brunei trong cương vị mới, cũng là dịp ông tuyên bố Trung Quốc đồng ý thảo luận về CoC. Thậm chí các bên đã đạt được thỏa thuận về tiến trình thảo luận "từng bước" nhằm triển khai DoC. Tuy không phải là việc chứng tỏ Trung Quốc hậu thuẫn hoàn toàn cho CoC, nhưng ít nhất nó thể hiện những tiến bộ đạt được sau gần một năm đứt quãng. Điều quan trọng là nó cho thấy Bắc Kinh dường như đã thay đổi quan điểm nhằm tránh áp lực từ các nước trong khối ASEAN để chuyển hướng tập trung vào cuộc tranh cãi Senkaku/Điếu ngư ở Biển Hoa Đông, nơi Bắc Kinh coi là nghiêm trọng hơn nhiều so với vấn đề Trường Sa, theo tác giả bài viết. Tuy nhiên, tiến trình đàm phán về CoC vẫn diễn ra một cách nhọc nhằn, chậm chạp, và có vẻ như sẽ là phi thực tế nếu như ai đó kỳ vọng vào việc các bên sẽ sẵn sàng ký CoC trong kỳ họp thượng đỉnh ASEAN-Trung Quốc vào tháng Mười tới. Tranh chấp tài nguyên Tàu cá Việt Nam bị tàu Trung Quốc bắn cháy hồi cuối tháng Ba Cuộc cạnh tranh về năng lượng và nguồn cá vẫn là một trong những nguyên nhân chính trong cuộc tranh cãi ở biển Đông. Trong năm tháng đầu năm, hoạt động đánh bắt cá của ngư dân tại vùng biển tranh chấp đã gây ra một số vụ đụng độ nghiêm trọng, gồm cả một vụ gây chết người. Trong số các vụ nổi cộm, đáng kể là vụ ngày 20/3 các tàu Trung Quốc bắn cảnh cáo bốn tàu cá Việt Nam gần Hoàng Sa khiến một tàu bốc cháy. Hà Nội lên án vụ việc là "sai trái và vô nhân đạo" nhưng Bắc Kinh bác bỏ đòi hỏi bồi thường cho các gia đình ngư dân từ phía Việt Nam. Nghiêm trọng hơn nữa là vụ nổ súng của lực lượng tuần duyên Philippines khiến một ngư dân Đài Loan thiệt mạng hôm 09/05. Đài Bắc giận dữ, đòi Manila phải chính thức xin lỗi, điều tra và trừng phạt những người có trách nhiệm, bồi thường cho gia đình ngư dân và có các cuộc đàm phán về nghề cá nhằm tránh các vụ việc tương tự trong tương lai. Thậm chí Đài Loan còn tiến hành cuộc phô trương chưa từng có sức mạnh hải quân, không quân và tuần duyên ở gần vùng biển xảy ra vụ việc, rồi bác bỏ hai lời xin lỗi từ Manila mà Đài Bắc cho là "không chân thành", và áp dụng 11 biện pháp trừng phạt. Trong số này gồm cả việc không thuê nhân công Philippines nữa và khuyến cáo người Đài Loan không tới thăm Philippines. Căng thẳng chỉ dịu xuống vào cuối tháng, khi hai bên đồng ý tiến hành điều tra song song về vụ việc. Trước khi xảy ra vụ nổ súng chết người, Đài Loan có vai trò khá mờ nhạt trong cuộc tranh cãi ở biển Đông, tuy đang chiếm giữ đảo lớn nhất thuộc quần đảo Trường Sa là đảo Ba Bình, hay còn gọi là đảo Itu Aba. Đài Loan đã tiến hành phô trương sức mạnh sau vụ một ngư dân bị phía Philippines bắn chết Thái độ mạnh mẽ của Đài Bắc dường như xuất phát từ một số yếu tố, tác giả Ian Storey nhận định. Bên cạnh việc muốn phản ánh sự tức giận chính đáng của người dân Đài Loan quanh cái chết của ngư dân đồng bào, chính phủ của ông Mã Anh Cửu cũng muốn thể hiện sự khó chịu về việc bị loại khỏi các cuộc đàm phán về tranh chấp với các bên khác, hậu quả của chính sách "Một Trung Quốc" của Bắc Kinh. Chưa kể ông Mã có thể cũng muốn hướng sự chú ý trong nước ra khỏi vấn đề tăng trưởng kinh tế kém, đồng thời muốn nâng mức tín nhiệm của mình lên, hiện đang ở mức thấp. Bắc Kinh cũng nhanh chóng thể hiện sự ủng hộ về tinh thần với Đài Bắc, tuy điều này không giúp tăng mối quan hệ hợp tác giữa Trung Quốc và Đài Loan. Nguy cơ đụng độ Các cuộc đụng độ thêm nữa trên biển trong vài tháng tới không phải là điều không thể xảy ra. Hôm 16/05, Trung Quốc đã áp lệnh cấm đánh bắt cá hàng năm, kéo dài ba tháng, ở mạn bắc vĩ tuyến 12, điều mà Hà Nội liên tục coi là sự vi phạm chủ quyền của Việt Nam. Chỉ trước đó một tuần, một đội gồm 30 tàu cá và tàu vận tải đã từ đảo Hải Nam ra khơi, tới Trường Sa trong chuyến đi kéo dài 40 ngày. Còn trước đó một tháng, trong chuyến viếng thăm Hải Nam, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình hứa hẹn với các ngư dân nước mình là sẽ bảo vệ họ nhiều hơn nữa. Các hành động của Trung Quốc cho thấy Bắc Kinh rất quyết tâm duy trì hoạt động đánh bắt cá thương mại ở Trường Sa, kể cả dùng vũ lực, nếu cần, để đảm bảo thực hiện quyết tâm này. Với những gì đã diển ra trong nửa đầu năm 2013, có thể thấy bất chấp các cam kết hướng tới CoC của Trung Quốc và ASEAN, cuộc tranh cãi trên biển Đông đang tiếp tục đi sai hướng. Nếu như các nước có vai trò chính trong cuộc chơi này tiếp tục hành động thuần túy vì chủ nghĩa dân tộc hẹp hòi và không chịu nhân nhượng trong các tuyên bố chủ quyền cũng như trong việc cạnh tranh về tài nguyên biển, thì khó có khả năng cuộc tranh cãi đó sẽ đổi hướng trong thời gian tới, tác giả bài viết kết luận. Ian Storey là nhà nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu Đông Nam Á, Singapore và là tác giả cuốn sách Southeast Asia and the Rise of China: The Search for Security (Routledge, May 2011). Ông đã trả lời BBC Tiếng Việt về chủ đề an ninh Biển Đông hồi tháng 5/2012 (xem video trong bài).	Từ tháng Giêng cho tới tháng Năm vừa qua, cuộc tranh cãi biển Đông tiếp tục đi theo chiều hướng tiêu cực, với việc các bên, đặc biệt là Trung Quốc, Philippines và Việt Nam, quyết giữ quan điểm riêng về chủ quyền lãnh thổ và quyền tài phán, khiến các bên khác phản đối, cây viết Ian Storey nhận định trong bài viết đăng trên trang AsiaTimes mới đây.	Biển Đông và nguy cơ tăng xung đột
Nội dung cuộc phỏng vấn được phát sóng vào tối Thứ Bảy, ngày 8 tháng Mười 2005, và được phát lại trong buổi phát thanh sáng Thứ Tư, ngày 12 tháng Mười 2005. Trước phiên điều trần một hôm, ngày 28 tháng Chín, ông Hoàng Minh Chính đã có bài phát biểu tại đại học Harvard của Mỹ về đề tài dân chủ cho Việt Nam. Trong cuộc phỏng vấn với BBC, ông Hoàng Minh Chính nói ông muốn chính phủ Việt Nam phải có đối thoại với các phong trào dân chủ trong nước và hải ngoại trong vấn đề dân chủ và tự do tôn giáo cho người dân. Ông nói chính phủ Việt Nam có "hai con mắt gỗ, tai gỗ", và đang tiến hành đàn áp tôn giáo hết sức mạnh tay. Ông nêu ra hai ví dụ mà theo ông là để chứng minh cho hành động đàn áp tôn giáo. Theo ông Hoàng Minh Chính, phong trào dân chủ trong nước cùng các giáo hội tôn giáo lâu nay đã yêu cầu chính quyền Việt Nam phải có đối thoại một cách hoà bình, bình đẳng, văn minh, nhưng không được chấp nhận. Ông nói, những người đấu tranh đòi hỏi phải có dân chủ ngay lập tức. Nhận xét về cộng đồng người Việt hải ngoại, ông Hoàng Minh Chính nói ông rất vui mừng trước tinh thần hướng về quê hương của bà con, và kỳ vọng vào việc phối hợp giữa hải ngoại với trong nước thành một phong trào dân chủ Việt Nam thống nhất. Trước câu hỏi là dường như thanh niên ở các thành phố trong nước hiện nay có vẻ như không cảm thấy quá bức bách về vấn đề dân chủ, tự do tôn giáo, thì ông Hoàng Minh Chính nhận xét rằng đó không phải là ý kiến đại diện cho đa số đồng bào trong nước, khi mà có tới chừng 70% người dân trong nước là nông dân và lao động chân tay, đang phải vật lộn mưu sinh. Ông nói, nếu chấp nhận cuộc sống hiện nay cũng có nghĩa là chấp nhận một cuộc sống nô lệ. Được biết, ông Hoàng Minh Chính trong tháng Mười sẽ có cuộc phẫu thuật cuối cùng. Ông nói chỉ ít hôm sau khi phẫu thuật, ông sẽ trở về Việt Nam để tiếp tục đấu tranh cho dân chủ và tự do tôn giáo. Cuộc phỏng vấn với ông Hoàng Minh Chính cũng đã thu hút sự quan tâm của báo chí trong nước. Hôm 24 tháng Mười 2005, trang web tiếng Anh của Đài Tiếng Nói Việt Nam có bình luận về cuộc phỏng vấn này. Trên trang báo điện tử Hà Nội Mới, ngày 20 tháng Mười có bài viết với tựa đề "Hoàng Minh Chính, ông là ai?", trong đó có trích dẫn tới các ý kiến thính giả BBC. ----------------------------------------------------------------- Mời quý vị xem các thư cập nhật đến ngày 23 tháng Mười Nguyễn, Sài GònTôi thật sự không hiểu bạn Quốc An, Hà Nội khi bạn nói:"ĐCS hiện nay chưa cho phép đa nguyên ngay . . . . .". Những gì cần cho một đất nước, một dân tộc thì sẽ do nhân dân quyết định chứ không phải do một chính đảng cho phép hay không cho phép. Tôi e rằng hiện tại, ĐCS không hẳn là đồng nhất với nhân dân Việt Nam. Du học sinh, Philadelphia, MỹGửi bạn Jim CL Hoa Kỳ, Không biết có phải bạn thực sự ở Mỹ không mà tầm nhìn của bạn hạn hẹp thế. Bạn nói rằng "Chế độ nào cũng vậy, đều có người ủng hộ, người phản đối vì đều là một lý do quyên lợi người nào được lời thì ca ngợi chế độ đó, người ít học hoặc ích kỹ, hù bè thì thấy người ta phản đối thì phản đối theo". Bạn chỉ nói đúng có một nửa sự thật mà thôi: - Chế độ nào cũng có người nhận được bổng lộc quyền lợi nhiều hơn người khác, nhưng không có chế độ nào mức độ chênh lệch giàu nghèo khủng khiếp như ở Việt Nam và Trung Quốc. Tôi sống tại Mỹ và thấy rằng ngay cả dân nhập cư mới đến nước Mỹ không bao lâu cũng được chính quyền sở tại cung cấp trợ cấp xã hội, y tế miễn phí, tem phiếu thực phẩm cho người già, bệnh tật, cho vay tiền học đại học cho con em người có thu nhập thấp... Bạn hãy nhìn lại Việt Nam: một nước đứng vào hàng nghèo nhất thế giới, tham nhũng nhất thế giới, báo chí bị bóp nghẹt nhất thế giới mà một số ít tầng lớp giàu có do quan hệ mánh mung, hối lộ, tham nhũng thì hưởng thụ cuộc sống đế vương hơn xa các nước giàu có khác. - Sau hết, ở các nước dân chủ, 5 năm bầu cử một lần thay đổi thể chế chính trị. Ở Mỹ Đảng Cộng Hòa cho những người bảo thủ, giàu có ở Mỹ sẽ được thay thế bằng Đảng Dân Chủ bảo vệ người nhập cư, dân nghèo, giúp cho mọi người có cơ hội đổi đời. Ngay cả nếu Đảng Cộng Hòa tiếp tục lãnh đạo thì dân nghèo vẫn được lụât pháp bảo vệ. Hãy nhìn lại Việt Nam, đảng Cộng Sản VN nắm quyền ở miền Nam 30 năm và miền Bắc 60 năm, bảo vệ cho quyền lợi tầng lớp tư bản đỏ giàu có khủng khiếp (và cũng trụy lạc suy đồi khủng khiếp) trong khi hàng vạn cô gái nghèo khổ phải bán thân tại Đài loan, Campuchia. Vậy mà họ vẫn chưa thỏa mãn, muốn nắm quyền đời đời vĩnh cửu như vua chúa phong kiến xưa kia! Jim, CL, Hoa KỳTrong xu thế toàn cầu hoá hiện nay, tất cả chúng ta phải có một lập trường vững vàng, cái đó phụ thuộc vào trình độ của chúng ta. Nhân nói về Ông Chính sang Mỹ chữa bệnh ông đã có những phát biểu về tình hình Việt Nam, việc Ông chính nói gì đó là phụ thuộc vào trình độ, nhận thức, ý thức của ông. Trở lại quá khứ trước đây của Ông Chính, Ông Chính từng là Viện trưởng Viện Triết học Việt Nam, như vậy chính Ông Chính là người uyên thâm về trình độ lý luận Triết học Mác, Lê Nin và Tư tưởng Hồ Chí Minh. Một lý luận mà tất cả mọi người chúng ta phai thừa nhận là chúng ta nghiên cứu về một lĩnh vực nào đó chuyên sâu và am hiểu tất cả thì đòi hỏi phải có đam mê và thích thú, như vậy Ông Chính cũng là người "uyên thâm" Triết học Mác, Lê Nin và Tư tưởng Hồ Chí Minh, như vậy ở đây sẽ xảy ra hai khả nghi về Ông Chính, một Ông chính là một "học giả" đồng nghĩa với việc Ông không biết gì về Triết học Mác, Lê Nin và Tư tưởng Hồ Chí Minh và ông ta không đi bằng "đôi chân" mà đi bằng "đầu gối" để đạt đến chức vụ đó. Hoặc ông là một người "ngậm miệng ăn tiền" để đạt được chức vụ. Tôi không ủng hộ một phe phái nào cả, những đúng về mặt tri thức, ý thức và lập luận đốc lập tôi khẳng định Ông Chính là "Một người ba hoa", "Gió chiều nào, che chiều đó". Ông nói chính phủ Việt Nam có "hai con mắt gỗ, tai gỗ" nhưng đó chính là Ông. Chế độ nào cũng vậy, đều có người ủng hộ, người phản đối vì đều là một lý do quyên lợi người nào được lời thì ca ngợi chế độ đó, người ít học hoặc ích kỹ, hù bè thì thấy người ta phản đối thì phản đối theo. Kính chúc tất cả các bạn sức khoẻ, hạnh phúc, thành đạt. Nước Mỹ, Pháp, Anh, Nga, Trung Quốc và cả Chính phủ Việt Nam không có nước nào mang đến tự do cho mỗi con người và cũng không có xã hội nào làm thoả mãn tất cả các công dân của mình, Tự do đó là chính ở Chúng ta và chính là ở cái đầu của chúng ta. Phat, HCMCXin chào, tôi quay lại diễn đàn này khi đọc hết từng ý kiến mọi người. Là người đã làm thống kê nhỏ số người tham gia ở từng miền, trong hay ngoài nước, ủng hộ hay không tư tưởng của ông HMC. Đến nay con số đã là nhiều và chúng ta còn có thể làm một thống kê thú vị khác nữa nếu biết tuổi tác và trình độ văn hóa của người tham gia. Tôi không thể làm được điều này vì tôi không có thông tin. Tuy nhiên hẳn các bạn cũng có thể thấy một số điểm chung nào đó về thành phần tuổi. Riêng tôi, tôi đoán nhận ra như sau: Điều phân tích trên cho chúng ta biết điều gì? Đảng đang ve vuốt thanh niên bằng cách khuyến khích các doanh nhân vào đảng. Đảng biến họ thành các tư bản đỏ để củng cố địa vị lãnh đạo. Ngoài ra, đảng đang ra sức lôi kéo thanh niên bằng cách bàn lập ra một tổ chức lãnh đạo thanh niên, thực chất là rượu cũ bình mới của đoàn thanh niên vốn đã quá nhàm. Tôi trích dẫn một câu của bạn Quốc Cường, Cà mau để kết thúc ý kiến của tôi : ".., đất nước vừa trải qua chiến tranh.. cũng đáng quí lắm rồi…." để mọi người cùng thấy đảng CS đã thành công thế nào trong việc ru ngủ thanh niên Việt nam. Nguyen ThanhNhìn cách phản ứng sự kiện của báo giới Việt Nam thì tự rõ. Lúc đầu họ không dám đề cập, sau đó có chỉ đạo thì phản công ở những khía cạnh khác mà không thấy đả động đến vấn đề tự do ngôn luận. Vì vấn đề này cụ Chính đã phản ảnh đúng, người dân ai cũng biết mà không dám nói nên việc đề cập là không có sức thuyết phục. Nguyen Hoang, HanoiNgười Việt Nam là một. Xin các bạn trong khi trình bày ý kiến của mình thì đừng phân biệt là người miền Nam hay người miền Bắc, người trong nước hay đang sống ở nước ngoài. Tôi là "người miền Bắc", đang sống ở trong nước. Nhưng tôi hiểu rất rõ rằng ở Việt Nam không có một nền dân chủ. Tôi không hoàn toàn tán đồng quan điểm của ông Hoàng Minh Chính, nhưng việc ông mong muốn đấu tranh cho một nền dân chủ thì tôi hoàn toàn tán thành. Nói như bạn Quốc An rằng ở đâu cũng có tham nhũng để biện minh rằng chưa cần đến nền dân chủ, và nền dân chủ sẽ đến sau 20 năm nữa theo lộ trình hiện tại thì quả thật bạn hết sức thiếu cơ sở. Nền dân chủ không tự nhiên mà có, không thể do một chính đảng ban phát theo một "lộ trình" nào đó. Phải có những tiếng nói, phải có những đấu tranh về tư tưởng thì mới mong có một nền dân chủ. Quan trọng hơn hết, mọi người phải tự trả lời câu hỏi " một nền dân chủ có cần thiết hay không cho sự trường tồn của dân tộc?". Tôi thì tự trả lời rằng "CÓ". Nguyen Minh, HCMCCác bạn đang học cũng như đang sống ở nước ngoài, tôi không biết các bạn có cách nhìn như thế nào nhưng rõ ràng các bạn có thấy nơi nào có bàn tay của chính quyến Mỹ chạm vào là nơi đó có chiến tranh, có sự chết chóc... Các bạn yêu nước hay không tôi cũng không rõ nhưng các bạn có nghĩ rằng chính những người như Hoàng Minh Chính là mầm mống phá hoại sự thanh bình, cuộc sống của hàng triệu người bình thường khác tại VN nếu như tạo cơ hội cho Mỹ hay nước khác áp đặt dân chủ vào nước VN? Do đó tôi cho rằng đó là một kẻ phá hoại đúng nghĩa của từ đó... Không nêu tênBạn HiHi thật là tinh tế. Những con người không nhận ra nền dân chủ "kiểu mới" ở Việt Nam giống như những con thú được sinh ra trong thảo cầm viên, hằng ngày được cho ăn những thứ cung cấp sẵn, được ở với những điều kiện bs hẹp từ nhỏ nên đã quen rồi, và cũng không có điều kiện để phóng tầm mắt ra bên ngoài nên họ vẫn cứ bảo vệ quan điểm của mình. Hãy liên tưởng tới hình ảnh con cọp bị nhốt trong vườn bách thú và con cọp ngoài những cánh rừng xem. Con nào hùng dũng hơn, hiên ngang hơn. Con nào được muôn loài nể phục hơn, còn con có thể bị hạng khỉ, dê bỡn cợt mà không thể phản ứng. Mai Ly, HCMCMọi người đưa lên những ý kiến đồng ý và tán thành ông HMC nhưng thử hỏi mấy người trong diễn đàn này biết được gốc tích của ông để mà bình luận về động cơ ông chống lại chính quyền cộng sản Việt Nam hiện nay. Cho nên theo tôi chỉ nên nêu lên quan điểm của mình về vấn đề dân chủ ở VN ma thôi. Còn ông là người thế nào, xin miễn bàn. Chỉ cần nhìn vào đời sống hiện tại của người dân Việt Nam là có thể phần nào đánh giá được năng lực của những người nắm quyền. Một khi mà truyền thông vẫn chưa được tư hữu hóa thì chắc chắn là ở nước đó không có dân chủ. Tôi thấy những điều ông HMC nêu ra không có gì sai cả. Hihi, SaigonĐọc và nghe qua những bài báo về ông HMC trên BBC, VOA vào tháng trước, và cách đây hai, ba ngày là những bài báo của chính phủ Việt Nam như Tuổi Trẻ, Người Lao Động, mới thấy sao mà chính phủ VN giỏi quá! Giỏi nhất trong việc che mắt thế gian và phỉnh lừa thiên hạ. Quý vị hãy thử về sống tại một vùng quê nào đó của Việt Nam đi, rồi sẽ thấy ai đúng ai sai trong vấn đề dân chủ và dân quyền. Sao các bạn không thử đặt câu hỏi "tại sao ngay khi ông HMC trả lời bài phỏng vấn với BBC thì các tờ báo ở Việt Nam lại không đưa ra lời bình ngay lập tức, mà đợi mãi cho đến gần tháng sau mới đưa tin?" Phải chăng các tờ báo này đang đợi chỉ thị của ai đó về bài viết? Và tại sao các bạn không tự hỏi việc đăng các bài này ở VN gần đây là việc chính phủ tăng hoả mù hay sao? Buồn cười thay! Không nêu tên, HCMCTôi hoàn toàn đồng ý với kiến của anh Tran Hoang. Thật đáng buồn khi một thế hệ mới được học hành, được tiếp cận với những nền văn minh bên ngoài mà vẫn không thể nhận ra hay cố tình không nhận ra một thực tế tồn tại là nền dân chủ nửa vời ở Việt Nam. Một đất nước với một thế hệ thanh niên kém nhận thức đến vậy thì bao giờ Việt Nam mới cất cánh lên được. Hãy nhìn mà xem, dân số ba miền là như nhau, người tài cũng vậy. Nhưng đi đến đâu, bộ phận công quyền nào cũng vậy, chỉ toàn thấy người miền Bắc. Những vị trí quan trong và thiết yếu cũng vậy, mặc dù báo chí truyền hình hằng ngày vẫn cho thấy những cán bộ, những con người kém năng lực đang điều hành đất nước. Dân chủ là thế ư! Dân miền Nam kém hơn miền bắc ư! Không, chỉ vì là những người tài không là đảng viên ĐCS. hungtc, HCMCTôi năm nay 24 tuổi. Nói thật với mọi người, bạn bè tôi bây giờ có ai quan đến chính trị đâu. Thì lâu lâu cũng có tham nhũng này, tham nhũng nọ. Nhưng tôi cam đoan tất cả các nước trên thế giới đều có không dưới hình thức này thì cũng dưới hình thức khác thôi. Tự nhiên thấy báo đăng cái website này vào đọc thử cho biết. Sao thấy mọi người có tư tưởng quá khác biệt so với giới trẻ tụi tôi. Ông Hoàng Minh Chính với lại mấy người khác có mà nói tới năm sau thì tụi tôi cũng chẳng quan tâm gì cả. Lại tưởng là mấy này từ trên trời rơi xuống nữa. Bây giờ có trăm ngàn việc khác phải lo nghĩ, ai hơi đâu mà nói ba cái chuyện chính trị. Duong Dat, HCMCLà một công dân Việt Nam, một trí thức thế hệ 7x, tôi có thể khẳng định các vấn đề sau: 1. Ông HMC không phải là một nhà dân chủ yêu nước 2. Nhân dân và Nhà nước Việt Nam đang còn nhiều khó khăn và nhiều bất cập. Song người dân cùng chính quyền đang cố gắng cải thiện, đưa đất nước đi lên. 3. Trên 90% người dân không muốn bất kì một thế lực nào gây chia rẽ dân tộc, gây lộn xộn tình hình đất nước. Tran Hoang, HCMCTôi là một sinh viên tại thành phố Hồ Chí Minh. Tôi cảm thấy thật buồn và thất vọng khi có những sinh viên, thanh niên được trang bị kiến thức, được học hành đến mức cao mà vẫn có cái nhìn thiển cận và ngu xuẩn đến mức cho rằng tại Việt Nam có dân chủ thực sự. Quốc An, Hà NộiTrả lời bạn Khải Hoàn, Hà Nội: Tôi không muốn đánh đổi tình hình Việt Nam hiện nay lấy cái gọi là một xã hội dân chủ mang tính "dã thú" như ở Iraq, Nga hay gần ta là Philippine. Tôi tin rằng với lộ trình như hiện nay, sau khoảng 20 năm nữa, chúng ta sẽ có nền dân chủ như các bạn đang thấy tại Hàn Quốc, Đài Loan hay Singapore. Đường tới dân chủ của các nước này trước hết đi qua giai đoạn no ấm, thịnh vượng, ổn định và an ninh. Thời kỳ mấy chục năm đầu họ cũng có chế độ chính trị hơi giống ta hiện nay. Tất nhiên ai cũng muốn mình được độc quyền làm theo ý thích (cả trong chính trị và kinh doanh), ĐCS cũng vậy, nhưng không ai có thể làm trái qui luật tự nhiên và xã hội. ĐCS hiện nay chưa cho phép đa nguyên ngay vì 2 lẽ: Thứ nhất, tuyệt đại đa số dân chúng vẫn chưa cho việc ấy là bức thiết nhất so với các vấn đề dân sinh khác (làm ngược ý dân thì ở xã hội nào cũng sẽ có bạo loạn ngay). Thứ hai, mọi hoạt động chính trị đều xuất phát từ một động cơ quyền lợi của những nhóm có quan điểm giống nhau và được nhiều người dân ủng hộ, tình hình này chưa xuất hiện ở VN. Đành rằng là trăm người, trăm ý, trong đó có nhiều ý không đồng nhất với quan điểm của ĐCS, nhưng trăm ý ấy nếu cứ lẻ tẻ, không tạo ra một xu thế hay một lực lượng nào cả thì ĐCS cũng chẳng hơi đâu mà bận tâm giải quyết cái chưa phải là không làm không được ấy. Bạn hãy xem những người tự cho là bất đồng chính kiến hay đối lâp chính trị ở trong nước cũng như hải ngoại hiện nay: Tư cách cá nhân thì chẳng thuyết phục được ai, chưa làm gì được cho dân cho nước thì đã đấu đá, chửi bới nhau thậm tệ, vong bả n, vọng ngoại, chỉ mong mang lửa về quê hương hay mong Mỹ đánh VN như đang đánh Iraq. Bạn cho rằng những người này sáng giá hơn ĐCS hiện nay? Tôi không bảo hoàng hơn vua, nhưng phải thực tế, chúng ta còn rất nhiều điều không hài lòng với những cái hiện có, nhưng bạn thử lục lại lịch sử thế kỷ 20 xem có lực lượng nào khác ĐCS mà có được sự ủng hộ của dân chúng hơn không và họ đã làm được những gì cho dân? Tôi nhắc lại: Tôi ủng hộ đa nguyên, đa đảng, tóm lại là dân chủ hơn hiện nay, nhưng không phải ngay lập tức mà đi theo một lộ trình nhiều năm như các nước xung quanh ta đã đi. Mặt khác tôi bác bỏ việc cụ Chính cho rằng cuộc sống của chúng ta ở VN là cuộc sống nô lệ. Việc làm hiện nay của cụ có hại cho dân lành hơn là có lợi. Nói cho sướng mồm thì dễ, nhưng làm thì rất khó và nếu làm như cụ sẽ gây rất nhiều tai hoạ cho dân. Xin hỏi bạn có thích sống ở Nga hay Iraq những năm vừa qua, nếu bạn chỉ là người dân bình thường chứ không phải là Roman Abramovich? Nguyen Thanh, Montreal, CanadaÔng Hoàng Minh Chính ít ra là kẻ sĩ dám nói sự thật. Bàn về dân chủ, và quyền tự do căn bản của con người, tôi nghe không biết bao lần lập luận của người CS. Dân chủ cũng phải có giới hạn, không phải muốn nói gì thì nói, quyền tự do báo chí và ngôn luận, thử lướt một vòng các báo chí và nhà xuất bản thì cũng đủ biết. Anh là dân quèn thử tự xin giấy phép làm một tờ báo đi thì biết liền. Tôi rời VN năm 27 tuổi, đã từng hát " Ai yêu bác Hồ", qua đây học được một điều hay của nền giáo dục phương tây là nghe ý kiến đối lập, trong trường trung học hay đại học đa số đều có debate. Trong diễn đàn này có một ông bạn đưa ra lý luận, nếu từ 1990 đảng ta không cương quyết đổi mới kinh tế thì đâu được như ngày nay, xin lỗi, VN cũng như Trung Quốc ngày thấy đế quốc Nga tuyên bố sẽ không bao giờ trở lại CS nữa thì run lên rồi, không thay đổi để mà chết mà, sẵn đàn anh Trung Hoa đi trước thì phải theo thôi. Và các đảng viên CS tôi chỉ hỏi mấy anh một câu, anh đảng viên nào có hùng khí đứng lên mà phê phán đản không? hay tâm sự với đảng viên khác một cách công khai không? Mấy anh tự trả lời. Ngay chuyện nhật ký cô Thuỳ Trâm may là người lính miền nam họ có nhân bản, chứ mấy anh CS từng trong quân đội tôi đố mấy anh làm chuyện tương tự. Tư tưởng Hồ Chí Minh, nếu mấy anh cần tôi gởi cho mấy anh bức thư chính Bác Hồ kính yêu chúng ta tự tay viết xin chính quyền Pháp một chức quan nhỏ cho người cha của ông ta. Chứng cớ nó còn rành rành ra đó, với một vốn tiếng Pháp thì người nào thạo Pháp Văn thì cũng đủ biết Bác Hồ chúng ta thạo Pháp Vă n tới cỡ nào. Nạn tham nhũng thì tôi chỉ đưa ra cho một quy luật, trên không hốt, đố mà ở dưới dám bóc, thành thử mới có chuyện một nước nghèo như VN mà giá nhà bay bổng trên trời, đơn giản theo kinh tế là luật cung cầu thôi. Năm rồi, tôi về thăm nhà, nhân chuyện báo chí tôi nói với ông anh tôi, báo chí bây giời cũng được phép nói tham nhũng nầy nọ quá há. Ông ta nhăn mặt trả lời:" Mày ơi, ở trên để ở dưới nói cho đã ngứa người dân nhưng khi phanh phui, ở trên nói thôi đủ rồi thì phải stop liền". Nói láo và miệng lưỡi tôi nghĩ không ai hơn người CS được. Cứ ngồi coi các bộ trưởng trả lời trên TV thì đủ hiểu, khi chuyện xảy ra, không tỏ vẻ hối hận gì cả. Chức cao quyền trọng đồng nghĩa với trách nhiệm. Nhưng đối với các quan bên nhà thì ai cũng biết đó là gì rồi khỏi cần nói. Là một người Vn ai lại không muốn cho nước mình tiến lên, mỗi khi nhắc đến Vn thì tôi xin mượn lời một sỹ quan quân đội miền bắc tôi biết, chỉ một chữ khi nói về hiện trạng quê nhà: "bẽ bàng". Lê Thị Kim Oanh, TP Hồ Chí MinhTôi đã nghe được những gì cụ Chính đã phát biểu và tôi thật sự khâm phục vào cụ. Những gì bác Chính nói là hoàn toàn đúng với sự thật của Đảng Cộng Sản Việt Nam hiện nay. Người dân trong nước rất muốn nói lên những trăn trở trong nước nhưng họ thật sự không dám nói, vì nếu nói ra thì sẽ bị bắt. Nên khi nghe những lời phát biểu của cụ, tôi thật sự rất ngưỡng mộ ý chí của cụ. Thay mặt những người nông dân chân lấm tay bùn cảm ơn cụ nhiều lắm, và chúc cụ mau bớt bệnh để cứu lấy đất nước Việt Nam... Quoc Cuong, Cà MauTôi xin có vài lời với bạn Huy Hoàng. Trước tiên tôi xin khẳng định là tôi không thuộc thành phần của Đảng, nhưng tôi thấy bạn quá đề cao ông Chính và bạn củng tán đồng với những gì ông Chính nói. Nhưng tôi xin hỏi bạn có phải bạn đang sống ở Tp.HCM không? Nếu thật sự bạn ở đó thì theo tôi nghĩ bạn nên xem lại những ý kiến của mình. Ở VN làm gì có chuyện đàn áp, cấm đoán tôn giáo, không lẽ bạn không biết hoặt không thấy ở Tp.HCM có bao nhiêu nhà thờ, bao nhiêu chùa chuyền và ở các tỉnh cũng vậy, người dân vẫn tự do đi lễ, vẫn tự do thờ cúng? Tôi vẫn biết có những người theo đạo bị bắt nhưng họ bị bắt vì lý do gì? họ lợi dụng tôn giáo làm trái pháp luật, lừa gạt nhân dân. Những người tu hành chân chính thì không bị gì cả. Bạn Hoàng thân mến, bạn không đồng ý ai xúc phạm ông Chính vì ông ấy lớn tuổi tôi hoàn toàn đồng ý, nhưng tôi không đồng tình với những ý kiến của ông ấy về đất nước, về chính phủ VN. Chẳng lẽ bạn không thấy Tp.HCM bây giờ phát triển ra sao, người dân cà nước bây giờ cuộc sống hơn trước kia rất nhiều. Như vậy thì đâu có chuyện "nước VN là nhà tù với hơn 80 triệu tù nhân". LHQ cũng công nhận VN là quốc gia đi đầu trong việc xoá đói giảm nghèo, và thực hiện chương trình thiên niên kỷ... Tuy nhiên VN cũng còn tham nhũng, và lợi dụng quyền hành, nhưng đó chỉ là những cá nhân chứ đó không phải là chủ trương của Đảng. Theo tôi nghĩ quốc gia nào trên thế giới không nhiều nhưng có vài quan chức tham nhũng, đó là xã hội. Bạn Hoàng thân mến, đất nước vừa trải qua chiến tranh mà VN được như hôm nay thì cũng đáng quý lắm rồi. Tuy còn nghèo nhưng cũng phải trân trọng những gì Đảng và chính phủ đã làm. Khải Hoàng, Hà NộiTôi hơi ngạc nhiên khi đọc ý kiến bạn Quốc An ở Hà Nội. Tôi nhận thấy cụ Hoàng Minh Chính không cay cú, nhưng chính bạn mới là người cay cú. Ai cũng có lầm lỗi, sau khi có lầm lỗi rồi mới có cơ hội hối lỗi chứ? Đây chính là điều ông Chính và cựu thủ tướng Kiệt làm. Bạn chủ quan quá nên nhận xét của bạn thiển cận. Thí dụ, bạn nhận định "Tôi tin đại đa số dân Việt nam chọn cái tốt hơn cho họ, có nghĩa là duy trì sự cải cách từng bước đang được thực hiện khá thành công ở Việt nam do Đảng CS lãnh đạo." Tôi thấy bạn bảo hoàng hơn vua rồi đấy. Bạn cho biết chính những người lãnh đạo đảng CS cũng nhận biết rằng dân chúng không ủng hộ họ không? Bằng chứng rõ ràng là họ không cho dân chúng tự do lựa chọn mà toàn là đảng chọn dân bầu. Đảng CS có dám cho dân tự do lập đảng khong? Tại sao không? Vì sợ. Nếu đảng CS được dân ủng hộ như bạn nói, tại sao nhà nước không mở một cuộc trưng cầu dân ý? Tại sao nhà nước không cho người dân tự do lập đảng như những nước bên Âu, bên Mỹ? Câu trả lời đơn giản là đảng rất sợ 80 triệu dân gia nhập các đảng khác, và đảng CS chỉ còn thiểu số vài triệu đảng viên ủng hộ đảng mà thôi, và chính bạn là một. Nếu đảng CS thật là vàng như bạn nói, thì tại sao phải sợ lửa (lòng dân)? Người dân không dám nói lên ý nghĩ của họ vì nhà tù đang chờ họ. Chắc chắn bạn biết bao nhiêu người đã và đang ở tù vì lý do họ nói ra ý kiến của họ phải không? Tôi tin cụ Chính là một anh hùng dám nói lên những nhận định của cụ. Lịch sử Việt Nam về sau sẽ ghi danh của cụ. Cụ đã già rồi, chắc chắn cụ không tham chính đâu. Nhưng cụ nghĩ đến tương lai của cả dân tộc Việt Nam, trong đó có bạn. Một câu hỏi mới hiện ra trong đầu của tôi là: liệu nhà nước có dám cho cụ Chính trở về Việt Nam hay không? Tôi đoán là không. Lê Ngọc Hoa, TP Hồ Chí MinhTôi rất ngưỡng mộ Cụ Hoàng Minh Chính vì đã dám nói lên sự thật những gì mà người dân Việt Nam mong muốn, họ thật sự mong muốn được tự do, và nói lên tiếng nói của mình. Huy Hoàng, TP Hồ Chí MinhTôi không tán thành những ai đã xúc phạm đến cụ Hoàng Minh Chính... ...Điều cụ Chính hơn nhiều người là ở chỗ không bám lấy địa vị quyền lực và bổng lộc của chức vụ đương thời, mà từ lâu đã ra sức thức tỉnh VN nhìn ra chân lý khách quan để thoát khỏi thảm hoạ, nghèo đói chiến tranh, lạc hậu. Khi cụ Chính bị vào tù tôi may mắn thấy một giáo viên ở cơ sở công tác của tôi đã khóc, và sau đó tôi mới dần dần hiểu Chủ nghĩa xét lại hiện đại là gì... Sajaka, VietNamTôi không hiểu ông HMC dựa vào đâu để nói rằng VN không hề có dân chủ, và tôi càng không đồng ý với bạn Lê Anh. Hình như bạn ở Việt Nam mà bạn chỉ toàn thấy những điều tiêu cực, không tốt. Dường như đó là suy nghĩ của đại đa số những thanh niên ngày nay, thấy khó không dám làm, thấy sai không dám sửa để rồi viện lí do là không sửa được... ... Bạn TT ở tpHCM: Chiến tranh và hòa bình đều có mặt lợi và hại của nó. Chiến tranh làm con người quên đi chính mình, còn hòa bình, tuy được sống trong sung sướng thì chủ nghĩa cá nhân, tư lợi bắt đầu mọc rễ và phát triển trong tất cả chúng ta. ... Lời cuối cùng, tôi xin những bạn ở nước ngoài, chưa hề sống và lớn lên trong xã hội VN, cũng không hiểu rõ những gì đang và đã diễn ra thì khoan hãy đưa những ý kiến quá phiến diện dẫn đến sai lạc như thế. Hai, Garden Grove, USAHoàng Minh Chính biết gì về dân chủ mà nói? Ở Mỹ thực chất chỉ có hai đảng, hơn VN được một đảng! Mà hai đảng này cũng na ná 80-90% là giống nhau. Giống như hai nhánh của một đảng hơn là hai đảng đối lập riêng biệt. Một đảng phái muốn thực sự có tiếng nói trên chính trường Mỹ thì phải có rất nhiều tiền. Tiền đó ở đâu ra? Thì đại tư bản cho chứ dân đen thì ai có tiền nhiều vậy? Chung qui là đại tư bản nắm cán. Thực chất vẫn là độc đảng tư sản cầm quyền ở Mỹ. Khẩu hiệu tư do dân chủ cũng chỉ là mị dân trong nước và để can thiệp vào nội bộ chính trị nước khác. Mà tại sao chuyện dân chủ hay không là chuyện nội bộ của Việt Nam mà ông HMC lại đi "điều trần" trước một ủy ban hạ viện Mỹ? Ông có thấy nhục không? Ông làm như vậy là tự nhiên cho một nước ngoài quyền quyết định đúng sai ở VN sao? Việt Nam đâu phải là một tiểu bang của Mỹ và ông HMC đâu phải là một công dân Mỹ? Ông HMC có nhớ lần cuối cùng Mỹ can thiệp vào VN thì chuyện gì đã xảy ra không? Ông có nhớ rằng lòng thương người VN của Mỹ giết chết 2 triệu người và 8 triệu tấn bom đạn trên quê hương VN không? Cho tới ngày hôm nay vẫn còn người VN chết vì bom đạn dư thừa và sống ngắc ngoải vì chất độc da cam do người Mỹ yêu chuộng tự do để laị. Tại sao ông không "điều trần" về chuyện đó xem họ có đếm xỉa không? Ông HMC là một ví dụ tiêu biểu của một số không không ít người VN có tư tưởng nô lệ tay sai, hậu quả của hơn trăm năm dưới sự đô hộ của ngoại bang. Sự chậm tiến của VN một phần cũng vì những người naỳ. Họ không muốn làm ăn đàng hoàng kiếm sống mà chỉ thích dựa dẫm thế lực này khác. Ông HMC rõ ràng lòi đuôi muốn hy vọng thành lập đảng phái thân Mỹ để khuynh đảo chính trị có lợi cho Mỹ như ở các nước Đông Âu. Nhưng ông ta đã quên đi điều khác biệt là VN đã có kinh nghiệm xương máu về lòng thương người của chính quyền Mỹ cho nên mộng làm tay sai của ông ta chắc khó mà thực hiện! No Name, Sài GònTôi thấy những ý kiến bài bác cụ HMC toàn là dân Hà Nội không, chắc là cộng Sản đã ăn sâu trong người họ. Nói sao họ nghe vậy. Chịu đấm ăn xôi! Nguyễn Tấn Dũng, Hà NộiÐúng như một số độc giả tham gia diễn đàn đã nhận định, vViệc các tờ báo là tiếng nói của Ðảng Cộng sản lên tiếng chỉ trích, thậm chí mạt sát ông HMC là chuyện chẳng có gì mới, chẳng có gì là "anh hùng" ở đây cả! Một con người như ông HMC mới thật sự là một hình ảnh anh hùng dân tộc. Ông HMC nay đã 85 tuổi, cái tuổi ấy nếu như ông chỉ biết hưởng thụ sung sướng thì ông vui vầy với con cháu chứ tội gì mà ông phải lên tiếng về dân chủ làm chi cho mệt xác, ấy là vì ông nghĩ đến tương lai của đất nước, của sự tồn vong của dân tộc, ông không nhỏ nhen, ích kỷ như những bài báo bình luận trong nước suy diễn! Những tờ báo là "công cụ chuyên nghiệp" của Ðảng, ví như những bà hàng tôm hàng thịt không hơn không kém, nếu ai sớ rớ là bị chửi như té nước vào mặt, làm inh ỏi lên cho bõ tức vậy mà! Mấy bà đó chỉ biết "thịt thà, dưa mắm" của mình là quí, là to thôi, chứ đâu biết người ta đang cần tìm những "món ăn có giá trị cao về dinh dưỡng" đâu! Bản thân tôi cũng là một Ðảng viên, song tôi thấy hình ảnh Ðảng viên ngày nay xem ra chẳng có một chút lý tưởng gì cho Tổ quốc, ngoài chuyện lo vun quén cho cá nhân. Ngày xưa chính sách của Ðảng ta có thời đánh đổ tư sản, nếu một lúc nào đó mà đem áp dụng lại chính sách này thì xin thưa với quí vị là chính đảng ta dùng "gậy ông đập lưng ông" đấy! Vì ngày nay đại đa số những người giàu có là những đảng viên có quyền chức trong tay! Do vậy mà việc bàn chống tham nhũng chỉ là cho có hình thức, cho ra vẻ dân chủ, cho ra trong sạch bộ máy cầm quyền. Ðừng mong gì đất nước sớm có dân chủ và công bằng xã hội nếu không có những tiếng nói như ông Hoàng Minh Chính. Noname, Hà NộiTôi là một sinh viên ở VN và tất nhiên tôi hiểu được rằng tầng lớp thanh niên ngày nay đặc biệt là ở các thành phố lớn không còn quá coi trọng Đảng như khi xưa nữa, tuy nhiên ở nông thôn thì quan niệm Đảng là trên hết vẫn còn tồn tại. Tuy vậy, tôi nhận thấy rằng lời của ông HMC là quá gay gắt, gây phản cảm cho người nghe. Qua những lời ông nói chúng ta dường như cảm nhận được rằng ông HMC đã tự biến mình thành công cụ của những kẻ muốn lật đổ chính quyền tại VN. Ông HMC đã nói rằng, nếu chấp nhận cuộc sống hiện nay cũng có nghĩa là chấp nhận một cuộc sống nô lệ. Nghe câu này có lẽ một đứa trẻ cũng không thể đồng tình với ông HMC được. Ông không thể đem suy nghĩ của mình rồi áp đặt cho tất cả mọi người dân VN. Tôi nói thật, kính thưa ông HMC là chúng tôi những người sống ở VN, là những sinh viên, không phải là tầng lớp nông dân hay lao động chân tay như ông nói, chúng tôi không hề cảm thấy một chút xíu gì của "cuộc sống nô lệ" cả. Còn tôi muốn nói với các bạn ở nước ngoài rằng, các bạn không hề sống tại Việt Nam các bạn biết gì về tình hình tại Việt Nam mà lại ủng hộ quan niệm về "cuộc sống nô lệ" ??? Nếu như ông HMC chỉ yêu cầu về đẩy mạnh dân chủ, cải cách và không dùng những lời lẽ mà theo tôi là những lời quá lẩm cẩm của một cụ già 85 tuổi thì có lẽ ông sẽ được mọi người ủng hộ hơn. Tóm lại tôi không phải là một người chuyên đi bênh vực Đảng CS, bởi họ có quá nhiều khuyết điểm những thứ thiên về hình thức, hạn chế về tự do ngôn luận (chẳng có báo chí nào dám chê bai Đảng CS...) tuy nhiên chúng ta phải nhìn vào mặt tích cực của nó và chỉ nên nói đúng sự thật thôi thưa ông HMC. No Name, Sai GonTôi ko có ý kiến gì về ông HMC và chủ nghĩa Mác Lê. Nhưng tôi muốn nói về một khuynh hướng rất dễ nhận ra hiện nay: càng ngày thanh niên VN ngày càng chống chế độ. Tôi là thanh niên, tôi hiểu thanh niên. Họ ko yêu Đảng như những hình ảnh và bài viết trên các báo đài nhằm tạo dự luận quốc tế. Người Việt hiểu nội bộ người Việt hơn ai hết! Thanh niên là người chủ tương lai đất nước! Thế hệ từng tham gia chiến tranh, sẵn sàng bảo vệ chế độ tới cùng ngày càng già và chết dần đi, trong khi họ chưa tạo được thế hệ kế thừa. Nếu có thì thực ra chủ yếu chỉ vì lợi ích bản thân mà thôi chứ chưa chắc tha thiết với Đảng và sẵn sàng hi sinh để bảo vệ chế độ! Với cái khuynh hướng này, khoảng 20 năm nửa trở đi, chế độ này sẽ đi về đâu? Sẽ có những đảng viên trung thành với Đảng, đọc BBC thường xuyên, nhất là để cập nhật tin về HMC, họ sẽ nghĩ sao khi đọc bài này của tôi? Và họ sẽ nghĩ gì về tương lai chế độ? Họ có thể còn giữ niềm tin sắt đá về sự tồn tại và chắc thắng của chế độ như hồi chiến tranh! Nhưng tương lai ko thuộc về họ! Tương lai thuộc về một thế hệ nằm ngoài tầm kiểm soát của họ? Các bạn nghĩ sao về bài viết của tôi? C.Hai, Sài Gòn, Việt NamTrên báo Hà nội mới (20/10/2005) có bài viết về ông Hoàng Minh Chính của tác giả HNM. Vậy HNM là ai? sao ông chỉ nêu các ý kiến của đọc giả phê phán trên BBC, còn các ý kiến khác thì sao? tôi thấy trên diễn đàn BBC ý kiến ủng hộ cao hơn ý kiến phê phán mà, bộ mắt của ông có bộ lọc sao? đỏ xanh không phân biệt à? Chính Anh, Hà Nội, Việt NamMuốn tôn trọng người khác, xin đừng thần thánh hoá người ta. Xin đừng nói rằng: "lẽ ra ông HCM có cuộc sống sung sướng...nếu ông làm ngơ...lương tâm..." Với trình độ nhận thức của các "công dân net", cách suy luận đó rất hồ đồ và buồn cười. Theo tôi nên nói thế này thì chính xác: Lẽ ra ông HMC đã là một người khác chứ không phải là "chiến sỹ đấu tranh cho dân chủ" như hiện nay nếu như ông không phạm phải một sai lầm của chính bản thân ông. "Nhất thất túc thành thiên cổ hận", nhỡ một bước chân thành hận nghìn năm. Tôi muốn nói đến tính thực dụng của tư tưởng. Cảm ơn bạn Phat-HCMC đã làm một thống kê, tôi có thể chỉ ra nguyên nhân đằng sau những nhận xét của bạn như thế này: toàn bộ hệ thống quan liêu của VN nằm ở miền Bắc, những người tham gia forum của BBC ít nhiều đều có liên quan đến hệ thống này, tức là cuộc sống ít nhiều phụ thuộc trực tiếp vào đó, do vậy rất dễ hiểu vì sao có những thống kê như của Phat. Thái độ mập mờ của họ là đúng thôi đó là sự tự nhân nhượng bản thân. Đừng vỗ ngực nói rằng "hay là họ chưa từng biết đến một xã hội thế này thế kia". Tôi có thể nói là họ đã từng biết qua sách vở, biết bằng thực tế nước này nước khác nhiều hơn rất nhiều lần những lời tuyên bố xanh rờn trên mạng của bạn... Họ biết lúc nào cần phải làm gì hơn là kiểu khích bác "nửa miệng". Đó cũng chính là đặc tính của trí thức. Họ luôn luôn suy xét... Ai cũng khao khát một xã hội tốt đẹp hơn xã hội đang sống hiện nay, không chỉ ở VN mà ở bất kỳ nước nào. Nhưng làm cách nào? Giống như nước Nga? Bạn có muốn gần 10 năm liền đất nước tăng trưởng (-), quốc gia suýt nữa lâm vào tình trạng phá sản vì vỡ nợ (theo đúng nghĩa), xã hội mất ổn định triền miên, những nhà tư bản cướp bóc như Khodorovski... Tôi "xin lỗi" những cái tuyên bố dân chủ của ông HMC cũng như của Phát. Nói để phô trương thì dễ lắm. "Quốc dĩ dân vi bản, dân dĩ thực vi tiên"-nước lấy dân làm gốc, dân lấy cái ăn làm trước tiên. Jackson Bui, San Jose, CA, USATôi rất tâm đắc và khâm phục các ý kiến cũng như suy nghĩ của ông Hoàng Minh Chính. Ông HMC là người có trình độ nhận thức rất cao về chủ nghĩa Maxism Leninism mà ít có người sánh bằng vì ông đã từng học về lý luận chủ nghĩa ấy ở Liên Xô trước đây ở một trình độ có thể nói là cấp thượng đẳng. Sau khi về nước ông đã từng làm viện trưởng viện Maxit Leninist, một cơ quan lý luận tư tưởng Max của đảng CS Vietnam, trong nhiều năm. Rồi những năm tháng tù đày của ông dưới chế độ CS, và những năm tháng nhìn thấy nhân quyền, tôn giáo tại nước nhà bị chà đạp, tham nhũng lại tràn lan, lãnh thổ lãnh hải bị CS Việt Nam nhu nhược cắt xén cho Trung Quốc, cho nên ông không đồng ý với chế độ hiện tại là đúng. Đáng lẽ ra ông Chính có một cuộc đời rất sung sướng nếu ông làm ngơ cho tiếng nói lương tâm mà chạy theo lợi ích vật chất riêng của mình như đa số các đảng viên CS hiện nay nhưng ông đã đánh đổi tất cả để bênh vực cho lẽ công bằng và sự tồn vong của dân tộc VN. Hành động của ông thật đáng khâm phục. Thực ra, sự lên tiếng của ông Chính cũng như một số trí thức khác trong nước chưa thể đạp đổ được một chuyên chế thiếu dân chủ trong lúc này nhưng ít ra nó cũng làm cho đảng lãnh đạo đương thời chấn chỉnh phần nào về cách quản lý của mình. "Sống ở trong chăn nên biết chăn có rận". Ông HMC là người biết rõ hơn ai hết về bản chất của chủ nghĩa Maxism Leninism, cũng như cái nguyên nhân của mọi nguyên nhân của xã hội VN. Cái nguyên nhân đó là sự thiếu dân chủ. Tôi mong ông sớm lành bệnh để tiếp tục góp tiếng nói của mình trong công việc xây dựng một nước VN nhân quyền và dân chủ thực sự. Nam Thanh, Kuala Lumpur, MalaysiaKhông phải chỉ có ông Hoàng Minh Chính bất mãn với đảng cộng sản, mà tôi nghĩ bất kỳ người dân Việt Nam nào có cái nhìn xa trông rộng thì đều như thế. Có điều họ không có cơ hội nói ra, hay không dám nói ra vì sợ bị thẻ đỏ như trong một trận bóng đá vậy. Phat, HCMC, Việt NamTôi đã làm một thống kê nhỏ ở diễn đàn này: Có 59 người trong đó nhân sĩ Bắc Hà (MB) chiếm số 22. Số ý kiến của (MB) về cá nhân hoặc cách thức ông HMC đấu tranh cho dân chủ, nhân quyền và tự do tôn giáo tại Mỹ vừa qua, chê là 13/32; khen là 1/32. Còn ý kiến về nội dung, mục đích của cuộc tranh đấu đó của ông; không đồng tình là 4/19 và đồng tình là 4/19. Điều trên cho tôi có một cảm giác là người Bắc ở diễn đàn này nói riêng và người VN nói chung có một tính cách tị hiềm, nhỏ mọn. Tại sao chúng ta không ủng hộ ông HMC đã làm một việc tốt, có thể là "đội đá vá trời". Hãy suy nghĩ về mục tiêu của chính dân tộc VN mong có sự thay đổi: hướng đến một nền chính trị THỰC SỰ do dân và vì dân (xem Hiến pháp đúng mực giúp dân làm chủ- BBC). Tất nhiên trên tiến trình đó mỗi người có trình độ nhận thức và hoàn cảnh sống khác nhau nên mức độ thôi thúc và phương pháp đấu tranh cho sự thay đổi đó cũng khác nhau. Điều cốt lõi mà có lẽ ai cũng nhận ra là thể chế độc tài đảng trị đã, đang và sẽ luôn tạo ra tình trạng bao che, dung dưỡng tham nhũng; không thể dễ dàng phanh phui cán bộ (là) đảng viên tham nhũng. Nhưng người ta có thể làm vậy trong thể chế chính trị đa đảng, có tối cao pháp viện do Quốc hội (Quyền lực Nhân dân) bầu ra có quyền giám sát họat động của người lãnh đạo cao nhất (Tổng bí thư đảng) hoặc có quyền lớn nhất (Thủ tướng). Cũng với thống kê trên, tôi thấy một thái độ mập mờ của nhân sĩ Bắc hà (ở diễn đàn này). Hoặc giả họ chưa từng biết đến một xã hội tôn trọng quyền tự do phát biểu chính kiến. Người miền Nam 11/19 ý kiến tỏ ý chê trách, bi quan, mong muốn có sự tự do dân chủ hơn; chỉ có 1/8 tỏ ý tạm hài lòng; còn người miền Bắc, con số đó lần lượt là 4/19 và 4/8. Hay phải chăng nhân sĩ Bắc Hà vì sĩ diện nên không muốn ai nói thay cho mình? Tran Phuong, HanoiTôi rất tán thành ý kiến của cụ Hoàng Minh Chính. Cụ đã thay mặt nhân dân Việt nam nói lên khát vọng tự do dân chủ. Cái quyền chính đáng ấy đã bị người ta ăn quỵt từ lâu. Không nêu tênViệc ông sang Mỹ để chữa bệnh đủ cho thấy thái độ khoan dung độ lượng của chính quyền và nhân dân Việt Nam. Đáng ra ông không nên có thái độ như vậy đối với một tư tưởng của cổ nhân đã đưa ông đến tầm cao trong học thuật. Muốn giúp nước giúp đời cần có nhiều cách trong đó có việc chống tham nhũng trong những diễn đàn trong nước và ngoài nước. Một xã hội công bằng dân chủ thật sự chỉ là những ý tưởng có tính không tưởn của Mạnh đức cưu tư mà thôi. Xã hội loài người chứa đựng những bất công là vốn dĩ đã có nó rồi, trong đó có nên cải thiện dân chủ hay không, cải thiện như thế nào để lòng người ổn định, không gây xáo trộn lớn mới gọi là cải thiện. Ông là người đi qua hai cuộc chiến cố gắng liên kết những hồn ma bóng quế những tên khủng bố để chuyển lửa về quê nhà dành một chút hơi đòng cho cuối đời thật không đáng mặt anh hào. Ông cần nghiên cứu lại tính đặc thù của chủ nghĩa Max ở Việt Nam một cách trung thật và khách quan theo cách phát triển rất tuyệt vời, có bản sắc dân tộc và tư tư tưởng Hồ CHí Minh. Hiện nay đất nước đang ổn định tại sao ông không góp một chút hơi tàn trong cuộc sống cho dân tộc? Mời quý vị xem các thư được cập nhật đến ngày 23 tháng Mười	Chỉ ít phút sau khi có phiên điều trần trước một tiểu ban của Hạ Viện Hoa Kỳ, nhà bất đồng chính kiến Việt Nam ông Hoàng Minh Chính đã có cuộc phỏng vấn với Ban Việt Ngữ đài BBC.	Ông Hoàng Minh Chính đòi tự do dân chủ
"Toàn bộ lý do khiến con người tiến hóa là vì ta bắt đầu nấu ăn," Jenna Macciochi khẳng định chắc nịch. "Khi chỉ ăn uống thực phẩm sống, ta phải ăn liên tục, vì cơ thể ta vất vả mới lấy được dưỡng chất từ thực phẩm sống." Người phương Tây 'không biết dùng nghệ'? 50 loại thực phẩm bổ nhất cho sức khỏe Răng trắng chưa chắc đã là răng khỏe? Các nhà sinh học từ lâu đã đồng tình với Macciochi, người chuyên nghiên cứu về tác động qua lại giữa lối sống và dinh dưỡng ảnh hưởng ra sao tới hệ miễn dịch của con người, tại Đại học Sussex. Trong thực tế có cả một danh sách bằng chứng dài đáng kể cho thấy quá trình tiến hóa của con người có liên hệ trực tiếp với việc biết dùng lửa. Khi tổ tiên của chúng ta biết nấu ăn và chế biến thực phẩm, họ đã khiến chất béo và calories trong thực phẩm dễ tiêu hóa hơn, và điều đó giúp làm tăng khoảng cách giữa năng lượng con người cần để tiêu hóa thức ăn với số năng lượng họ có thể chiết xuất từ thực phẩm. Mà như vậy cũng có nghĩa là con người đỡ phải nhai nhiều như trước. Người ta từng cho rằng kỹ năng nấu nướng không chỉ giúp làm kích cỡ xương hàm của con người giảm xuống, mà còn có nghĩa là bộ não ta có thể tiến hóa và tăng kích cỡ lớn hơn - và có đủ khả năng dung chứa những hoạt động thần kinh (vốn rất hao tốn năng lượng) mà con người cần đến. Nấu ăn cũng giúp tiêu diệt những vi khuẩn có hại có thể có bên trong và trên bề mặt thực phẩm, nhờ vậy bảo vệ giúp con người tránh không bị bệnh vì ngộ độc thực phẩm. Vậy nhưng dù nấu ăn đem lại rất nhiều lợi ích thì liệu có xảy ra trường hợp quá trình chế biến thực phẩm với nhiệt độ cao có thể đem lại những rủi ro tiềm ẩn về sức khỏe không? Xu hướng ngày càng phổ biến với chế độ ăn đồ tươi sống và nhiều chuyển đổi đến những kỹ thuật nấu nướng biến tấu hơn, các nhà khoa học khắp thế giới giờ đây chú tâm hơn tìm hiểu về những bữa ăn chế biến nóng sốt. Acrylamide: Nguy cơ bị ung thư vì nấu quá kỹ Không phải mọi phương thức nấu nướng đều giống nhau khi ta chuẩn bị một món ăn. Và với một số kiểu nấu nướng - như khi sử dụng nhiệt độ cực kỳ cao - thì thực phẩm ta nấu ra sẽ có khác biệt rất lớn. Với những loại thực phẩm là tinh bột chẳng hạn, thì rủi ro mà Cơ quan Tiêu chuẩn Thực phẩm (FSA) ở Anh Quốc đã ra cảnh báo về chất acrylamide. Đây là hóa chất thường được sử dụng trong công nghiệp để làm giấy, nhuộm và nhựa, nhưng nó cũng xuất hiện trong thực phẩm khi ta quay, chiên hoặc nướng đồ ăn ở nhiệt độ rất cao trong thời gian dài. Những nguyên liệu nấu nướng giàu carbohydrate như khoai tây, các loại rau củ, bánh mì nướng, ngũ cốc, cà phê, bánh ngọt và bánh quy, là những loại nhạy cảm nhất, và phản ứng ta có thể thấy là khi tinh bột trong món ăn bắt đầu chuyển màu sẫm, chúng có thể hóa thành màu nâu vàng hay bắt đầu có vẻ như bị cháy. Acrylamide được coi là nguyên nhân tiềm ẩn gây ung thư, mặc dù hầu hết bằng chứng hiện thời cho thấy mối liên hệ này đến từ động vật. Để đề phòng, Macciochi nói, các nhà dinh dưỡng học và cơ quan về thực phẩm cho rằng tốt hơn là nên tránh tiêu thụ quá nhiều thực phẩm với hàm lượng nhiều hóa chất acrylamide. Người ta cho rằng loài người bắt đầu nấu ăn từ khoảng một triệu năm trước "Hầu hết các thí nghiệm được thực hiện trong phòng thí nghiệm với động vật, [nhưng] chúng tôi thực sự nghĩ rằng acrylamide có nguy cơ gây ung thư ở người, vì vậy mọi người nên ý thức đề phòng, và cũng để ý đến thực phẩm đã qua chế biến mà họ mua, có lẽ có hàm lượng acrylamide cao hơn vì quá trình chế biến công nghiệp," bà nói thêm. 'Món hầm quân đội', từ cứu đói đến món ăn linh hồn Hàn Quốc Đây là món nướng Hàn Quốc đậm đà nhất? Cá ngừ vằn nướng tái, món ăn ngon nhất Nhật Bản Để tránh hàm lượng acrylamides cao, FSA đề nghị ta nên hướng đến nấu thức ăn đến độ vàng vừa phải và tránh bỏ khoai tây vào tủ lạnh nếu sau đó định nấu ở nhiệt độ cao (vì khoai tây đông lạnh phóng thích đường, sau đó sẽ kết hợp với các amino acid và tạo ra acrylamide khi nấu). Nói chung là tránh nấu quá kỹ những thành phần này, và tránh tạo ra hợp chất acrylamide. Tuy nhiên, nguy cơ này không dừng lại với quy trình nướng thức ăn. "Những chất như acrylamide trong thực phẩm chỉ là một trong nhiều nguy cơ của chế độ ăn thời hiện đại," Macciochi cảnh báo, "vì vậy tự chất này sẽ không tạo ra nguy cơ khiến bạn bị ung thư, nhưng nếu một người có chế độ ăn rất nghèo nàn, đó là thứ ta có thể thay đổi để tránh rủi ro." Khói bếp và bệnh ung thư phổi Hiệu ứng từ nấu nướng không chỉ truyền qua thức ăn, mà còn qua những thứ ta hít vào. Đầu tiên, bản thân bếp nấu là nguồn chính gây bệnh ở nhiều quốc gia đang phát triển. Ở những nơi dùng các loại nhiên liệu đun nấu là gỗ, rơm rạ thải, và than, khói bếp trong nhà có thể tăng lên. Theo Tổ chức Y tế Thế giới WHO, khói nhà bếp là nguyên nhân gây ra 3,8 triệu trường hợp chết yểu mỗi năm. Một số bằng chứng cho thấy nấu ăn trong nhà mà không có hệ thống thông khí tốt có thể tăng rủi ro bị ung thư phổi Nhưng một số nguyên liệu nhất định trong thực phẩm ta nấu cũng có thể gây ra ô nhiễm không khí trong nhà. Ăn cá biển ngày càng dễ bị ngộ độc hơn Món bánh chuối cả thế giới mê trong thời Covid-19 Bánh xèo Nhật và vụ ném bom hạt nhân Hiroshima Một nghiên cứu năm 2017, do Tạp chí Nghiên cứu Ung thư và Ung bướu Lâm sàng công bố, tìm thấy bằng chứng khi ta hít phải khói do dầu ăn gây ra cũng làm tăng nguy cơ bị ung thư phổi. Các nhà khoa học phân tích 23 nghiên cứu về 9.411 ca bệnh ung thư ở Trung Quốc, và cho thấy không chỉ có phụ nữ nấu ăn trong tình trạng không có hệ thống thông khí tốt trong nhà bếp có nguy cơ bị ung thư phổi cao hơn, mà cả các phương pháp nấu ăn khác nhau cũng gây ra hệ quả khác nhau. Chẳng hạn như chiên xào làm tăng nguy cơ bị ung thư phổi, trong khi chiên thức ăn ngập dầu thì không làm tăng nguy cơ. Các nghiên cứu khác cũng cung cấp bằng chứng cho thấy nếu hít phải khói từ dầu ăn trong thời kỳ mang thai có thể gây ảnh hưởng đến thai nhi, khiến trẻ bị nhẹ cân khi sinh. Năm 2017, các nhà khoa học ở Đài Loan so sánh hàm lượng aldehydes - một nhóm các hợp chất phản ứng rộng, mà nhiều hợp chất trong số đó độc hại với con người - sinh ra từ các phương pháp nấu nướng khác nhau. Trong nghiên cứu này, các tác giả chỉ ra rằng khói bốc lên từ dầu hướng dương khi nấu ở nhiệt độ cao và phương thức chiên ngập dầu và chiên trong chảo có nguy cơ sản sinh ra lượng aldehyde lớn hơn, trong khi đó các loại dầu ăn có hàm lượng chất béo không bão hòa thấp, như dầu cọ hay dầu hạt cải, cũng như các phương thức nấu nướng nhẹ nhàng hơn như chiên xào, thì không có xu hướng tạo ra hàm lượng lớn hợp chất này hoặc những hợp chất được cho là có hại khác. Thịt nấu chín và bệnh tiểu đường Người ăn thịt nên suy nghĩ lại cách họ nấu thịt và mức độ thường xuyên ăn thịt. Nhiều nghiên cứu khác nhau cho thấy phương thức nấu trực tiếp với lửa như nấu thịt đỏ, đặc biệt là nướng bằng chảo hoặc nướng than cũng như các phương thức nấu sử dụng nhiệt độ cao, như quay thịt trong lò, có thể làm tăng nguy cơ tiểu đường ở những phụ nữ thường sử dụng thịt đỏ ở Hoa Kỳ - mặc dù người ta chưa rõ vì sao nguy cơ này chỉ tác động đến phụ nữ mà không ảnh hưởng đến đàn ông. Dù một số cách nấu ăn có gây nguy cơ, nhưng quan trọng là nấu ăn vẫn giúp ta tối ưu hóa năng lượng mà ta thu được từ thực phẩm Một nghiên cứu khác chỉ ra mối liên hệ tương tự giữa cách nấu trực tiếp trên ngọn lửa hoặc nấu ở nhiệt độ cao và bệnh tiểu đường Type 2 ở người ăn thịt đỏ, thịt gà và cá ít nhất 15 lần mỗi tháng, bất kể là nam hay nữ, ăn nhiều hay ít chừng nào. Làm sao để giữ cơ thể không mắc Covid-19? Chế độ ăn thuần chay có tốt cho sức khỏe? Điều quan trọng cần lưu ý ở đây là không có nghiên cứu nào trong số này kiểm soát các yếu tố về lối sống như thể thao hoặc các nhân tố khác trong chế độ dinh dưỡng của họ, trong đó có hàm lượng đường họ tiêu thụ, vì vậy có thể còn có những thứ đằng sau nữa tác động đến kết quả được đưa ra. Tuy nhiên, một số phương thức nấu ăn thay thế do các nhà nghiên cứu đề xuất như luộc hay hấp có vẻ không gây ra nguy cơ mắc tiểu đường. Các phương pháp nấu ăn khác Trong thế kỷ qua, phương thức nấu nướng đã tiến hóa và đa dạng hơn, và nấu nướng dần dịch chuyển khỏi những nguồn nhiệt thời nguyên thủy. Lò vi sóng, bếp điện và lò nướng bánh giờ đây có mặt gần như trong mọi nhà, đem lại các phương thức thay thế cho ngọn lửa nhiệt độ cao. Ngày càng nhiều các nhà khoa học chỉ ra rằng sử dụng lò vi sóng là cách nấu ăn lành mạnh hơn, tùy thuộc vào món bạn nấu. Chẳng hạn, một nghiên cứu gần đây từ Thụy Điển cho thấy một trong những cách lành mạnh nhất để nấu nấm là sử dụng lò vi sóng. Phương thức này làm tăng đáng kể các chất chống oxy hóa - là hợp chất giúp bảo vệ tế bào khỏi tình trạng hư hỏng. Trái lại, luộc hoặc chiên nấm làm giảm hàm lượng chất chống oxy hóa. Trong thực tế bằng chứng khoa học cho thấy phương thức tốt nhất để giữ lại được các vitamin và dưỡng chất khi nấu rau là sử dụng thời gian nấu ngắn và dùng càng ít nước càng tốt. Điều đó có nghĩa là sử dụng lò vi sóng là cách nấu tốt vì sẽ khiến ít dưỡng chất mất đi hơn - không giống như khi ta luộc rau, khiến dưỡng chất đều trôi vào nước luộc hết. Một số loại dầu ăn như dầu hạt cải hay dầu cọ được cho là tốt cho sức khỏe hơn khi dùng để nấu "Hấp rau cũng tốt hơn là luộc, bất cứ thứ gì bạn nấu trong thời gian dài ở nhiệt độ cao đều có vẻ gặp nhiều vấn đề hơn, làm giảm giá trị dinh dưỡng hoặc gây ra một số hợp chất không tốt, như acrylamide," Macciochi giải thích. Một vấn đề khác với cách chiên đồ ăn, hay các kiểu nấu nướng có dầu ăn, đó là sẽ có vấn đề xảy ra khi một số loại chất béo được làm nóng lên. Hóa ra quá trình đốt nóng có thể khiến dầu ăn trải qua hàng loạt phản ứng hóa học, vì vậy khi bạn nấu ở nhiệt độ cao, bạn gặp rủi ro sẽ cho ra món có thành phần thay đổi ít nhiều so với thành phần ban đầu bạn bỏ vào nấu. Không phải mọi loại dầu ăn đều mẫn cảm và dễ thay đổi như vậy. Ví dụ, dầu olive có "điểm bốc khói" khá thấp, so với những loại chất béo bão hòa như dầu dừa. Đây là mức nhiệt độ mà dầu sẽ bắt đầu thay đổi - khi dầu bắt đầu bốc hơi và mất một số hợp chất tốt cho sức khỏe, như hợp chất oleocanthal chống viêm. Đây cũng là mức nhiệt độ mà dầu bắt đầu sinh ra các hợp chất độc hại, như một số aldehyde. Macciochi vẫn đề xuất nên sử dụng dầu olive trong hầu hết quá trình nấu nướng vì loại dầu này rất tốt cho sức khỏe, chỉ là không nên dùng trong nấu ăn công nghiệp, hoặc khi chế biến bất cứ món gì cần thời gian nấu kéo dài. Tuy nhiên, dù một số kiểu nấu ăn có chứa rủi ro, thì bỏ hẳn việc nấu chín thức ăn lại có nguy cơ gây hại hơn rất nhiều. Một nghiên cứu của Đức về những người tuân thủ chế độ ăn chỉ dùng đồ tươi sống hầu như không qua chế biến trong vài năm nhận thấy đàn ông giảm 9kg cân nặng, trong khi phụ nữ giảm 12kg cân nặng. Vào cuối kỳ nghiên cứu, một số người đáng kể bị tình trạng thiếu cân - và khoảng một phần ba số phụ nữ không còn kinh nguyệt đều đặn. Các tác giả kết luận với một thông điệp khá nhẹ nhàng theo kiểu khoa học "chế độ ăn thực phẩm tươi sống nghiêm ngặt không được khuyến khích áp dụng thời gian kéo dài". "Rốt cuộc thì việc nấu chín thịt và nấu carbohydrate là cách tốt để giúp tăng cường hấp thụ chất dinh dưỡng trong các loại thực phẩm này, ngược lại so với việc ăn sống," Macciochi nhận định, "vì thử nghĩ tới một củ khoai tây sống xem, sẽ cực kỳ khó hấp thụ chất dinh dưỡng từ nó chứ đừng nói đến chuyện chỉ là ăn cảm thấy ngon lành." Có vẻ như tổ tiên của chúng ta mơ hồ đã hiểu đúng điều gì đó, hẳn là vậy. Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Future.	Từ việc sinh ra ra hóa chất độc hại tới làm tăng nguy cơ bị ung thư phổi, những bằng chứng mới nhất cho thấy một số cách nấu ăn gây hại cho sức khỏe. Ta nên làm gì để tránh?	Ăn đồ chiên, nướng có gây bệnh tật cho sức khỏe?
Những gì đã xảy ra trong hai tuần tiếp theo đã thu hút sự chú ý của toàn thế giới. Và đó là một câu chuyện cảm động về tình bạn, sức chịu đựng của con người - và những hi sinh mà chúng ta có thể bất chấp để cứu sống những người khác. Chiến dịch cứu đội bóng Thái bắt đầu Đội bóng Thái: 'Đừng lo, chúng con rất mạnh mẽ' Đây là câu chuyện về Wild Boars, những chú Heo rừng Hoang dã. Và những bữa tiệc sinh nhật chưa bao giờ được diễn ra. Tất cả mọi chuyện bắt đầu cũng bởi một bữa tiệc sinh nhật. Vào thứ Bảy ngày 23 tháng 6, Peerapat "Night" Sompiangjai bước sang tuổi 17 - một cột mốc quan trọng mà hầu hết những thanh thiếu niên trên thế giới đều muốn ăn mừng một cách thật phong cách. Gia đình cậu bé đã chuẩn bị một chiếc bánh sinh nhật SpongeBob SquarePants (Cậu bé bọt biển) màu vàng tươi sáng và một số món quà được bọc màu sắc rực rỡ tại ở ngôi nhà nhỏ của họ ở một làng nông thôn ở huyện Mae Sai. Nhưng Night đã không vội vã về nhà ngày hôm đó. Em đã ra ngoài chơi với bạn bè của mình là các thành viên khác của đội bóng nhí Heo rừng và trợ lý huấn luyện viên của họ, Ekkapol "Ake" Chantawong. Sau buổi tập luyện bóng đá, nhóm chạy qua những cánh đồng lúa trên chiếc xe đạp và leo lên những ngọn đồi rừng mà gần đây đã được tắm mát trong mưa. Điểm đến của họ: Hang Tham Luang, một địa điểm yêu thích của các cậu bé, những người yêu thích khám phá những ngóc ngách và những vết nứt của dãy núi cao chót vót trên Mae Sai. Khi đến miệng hang Tham Luang, chúng để xe đạp và balo bên cửa hang. Bọn trẻ và huấn luyện viên của chúng đã sẵn sàng để chúc mừng sinh nhật cho Night. Nhóm thường xuyên đi sâu vào Tham Luang, đôi khi xa tới 8km, để làm nghi thức gia nhập cho các thành viên mới bằng cách viết tên lên một bức tường trong hang động. Hình ảnh các cậu bé đăng lên Facebook trước khi đi thám hiểm hang Tham Luang Hồ hởi, bọn trẻ đi sâu vào trong hang với chỉ ngọn đuốc sáng. Chúng không đem nhiều thứ khác - vì đằng nào thì chúng cũng chỉ tính ở đó trong một giờ đồng hồ. Nhưng lần này bọn trẻ đã không trở ra cho đến hai tuần sau đó. Trở lại nhà của Night, gia đình cậu bé bắt đầu lo lắng. Bánh sinh nhật của em vẫn nằm nguyên vẹn. Nhưng những con heo rừng đâu rồi? 10km ẩn dưới dãy núi cao phân tách giữa Thái Lan và Myanmar là Tham Luang, hệ thống hang động lớn thứ tư của Thái Lan. Được đặt tên theo một ngọn núi có hình dạng giống như một người phụ nữ đang nằm, tên đầy đủ của nó là Tham Luang Khun Nam Khun Nam Nang Non - "Hang động tuyệt vời và nguồn nước của ngọn núi thiếu phụ đang ngủ là nơi sinh ra một con sông". Giàu bản sắc văn hóa địa phương, khu hang động Tham Luang là một điểm đến phổ biến cho những người yêu thích thám hiểm và khám phá. Cũng đã có những người từng mất tích ở Tham Luang trước đây. Và một khi mùa gió mùa bắt đầu vào tháng Bảy, khu hang động vô hại trở nên cực kỳ nguy hiểm. Hang có thể ngập tới 5m trong mùa mưa và chỉ nên vào tầm giữa tháng 11 và tháng 4. "Dòng nước chuyển động, khiến nó trở bên bùn lầy và tầm nhìn gần như là không có," Joshua Morris, người hướng dẫn viên địa phương nói với BBC. Và một khi các hang động bị ngập lụt, nó thậm chí còn nguy hiểm ngay cả đối với thợ lặn giàu kinh nghiệm. Hầu hết mọi người ở Mae Sai đều biết điều này. Vì vậy, khi cha mẹ của nhóm Heo rừng bắt đầu lo lắng về những đứa con trai mất tích của họ, họ đi thẳng đến hang động. Kế hoạch đi tham quan Tham Luang đã được thảo luận trong một cuộc trò chuyện nhóm trên một ứng dụng nhắn tin với những người bạn khác. Khi tìm thấy xe đạp, balo và đôi giày bóng đá bên ngoài, họ biết chuyện gì có thể đã xảy ra và báo động ngay lập tức. Sâu trong hang, các chú Heo Rừng đã thấy mình gặp rắc rối. Trời đã mưa nhiều trong vài ngày qua, và tất cả những giọt nước rơi trên núi đều phải chảy đi đâu đó. Và nơi nào đó chính là hệ thống hang động Tham Luang và nó nhanh chóng bị ngập. Bọn trẻ bị bất ngờ bởi cơn mưa đến quá sớm. Chúng cần phải ra ngoài, nhưng thay vào đó không có lựa chọn nào khác ngoài việc đi sâu hơn vào trong hang. Bọn trẻ cuối cùng tìm thấy một mỏm đá nhỏ cách lối vào hang động khoảng 4km, qua một địa điểm thường khô ráo gọi là Bãi biển Pattaya nhưng giờ đã ngập hoàn toàn. Bị nuốt chửng bởi một ngọn núi khổng lồ và bao quanh bởi bóng tối, bọn trẻ và huấn luyện viên trẻ tuổi hoàn toàn mất hết khái niệm về thời gian. Sự sợ hãi, có lẽ thậm chí là hoảng loạn chắc chắn đã xảy ra. Nhưng nhóm không nghĩ gì khác ngoài quyết tâm sống sót. Nhóm sử dụng đá để đào sâu hơn 5m để tạo ra một động nhỏ để có thể tụm lại cùng nhau và giữ ấm. Huấn luyện viên Ake, từng là một thầy tu, đã dạy các kỹ thuật thiền định cho bọn trẻ để giúp chúng bình tĩnh và sử dụng càng ít không khí càng tốt và bảo họ phải nằm yên để giữ gìn năng lượng. Và hoàn cảnh ngặt nghèo này phần nào lại có lợi cho bọn trẻ. Họ dường như không có thức ăn - nhưng lại có một nguồn cung cấp nước uống từ các giọt nước tích tụ chảy ra từ các bức tường hang động. Không có ánh sáng nhưng họ lại có những ngọn đuốc. Họ cũng có đủ không khí trong một khoảng thời gian, vì những viên đá vôi xốp và các vết nứt trên đá khiến không khí có thể lọt qua. Họ có những điều kiện thích hợp để tồn tại - ít nhất là trong một thời gian ngắn. Và quan trọng nhất, những chú Heo rừng còn có nhau. Bây giờ đến đoạn khó nhất - hy vọng được giải cứu. Bên ngoài hang động, một hoạt động cứu hộ quy mô đã nhanh chóng được tiến hành. Các nhà chức trách kêu gọi lực lượng Hải quân SEAL Thái Lan ưu tú, cảnh sát quốc gia và các đội cứu hộ khác. Các tình nguyện viên địa phương cũng tham gia. Điều tra ban đầu tìm thấy dấu chân tại một động trong hang động nhưng không có dấu hiệu cho thấy các cậu bé vẫn còn sống. Các chú Heo Rừng có thể ở đâu đó sâu bên trong Tham Luang, nhưng chính xác là ở đâu? Và quan trọng hơn, làm thế nào những người cứu hộ có thể đến với các em? Việc khám phá hang động là một thách thức - hầu hết các thợ lặn Hải quân đều có ít kinh nghiệm lặn trong hang động. Và thời tiết lại khắc nghiệt, lượng mưa lớn có nghĩa là mực nước vẫn đang dâng cao, các động bị ngập lụt và gây khó khăn cho nhân viên cứu hộ đến các khu vực khác của hang động. Các kỹ sư tuyệt vọng cố gắng bơm nước ra khỏi hang động và đã rất vật lộn, ít nhất là trong thời điểm đầu. Lúc đầu, "không ai thực sự có bất kỳ ý tưởng là phải làm gì," một tình nguyện viên cho biết. Các quan chức đã đem đến bất kỳ thiết bị nào họ có thể nghĩ đến, như máy bơm nước nhỏ, ống dài, dao và xẻng, nhưng phần lớn dường như không phù hợp. Họ thậm chí đã cố gắng khoan vào sườn núi, tuyệt vọng để tìm các vết nứt vào hệ thống hang động mà họ có thể nhét người vào, và sử dụng máy bay không người lái với các cảm biến nhiệt để cố gắng xác định vị trí của các cậu bé. Nhân viên cứu hộ phải tìm đến dân làng để hiểu hơn về địa hình hiểm trở nơi rừng núi này. Đội Hải quân SEAL Thái đã tìm thấy một cậu bé, một thành viên của nhóm Heo rừng, vô tình không tham gia cuộc thám hiểm hang động. Cậu bé nhớ lại một nơi trong khu hang động mà nhóm từng ghé thăm trước đây, có tên gọi là Bãi biển Pattaya. Nhóm cầu nguyện bên ngoài hang Có thể nhóm 13 người mất tích ở đó không? Giữa những khung cảnh vội vã hối hả của công tác cứu hộ, là một nhóm nhỏ luôn đứng cầu nguyện bên cửa hang. Đó chính là gia đình của các cậu bé, lo lắng cầu nguyện họ còn sống. Trong số đó có bà Tum Kantawong, mẹ đỡ đầu của huấn luyện viên Ake. Mỗi ngày bà lên núi, mang theo trái cây, hương và nến. "Đây là để tỏ lòng tôn kính đến những linh hồn đang bảo vệ hang động. Tôi thỉnh cầu với bà ấy bảo vệ 13 đứa trẻ," bà nói. Nhóm cầu nguyện này dần dần mở rộng bao gồm cả các giáo viên từ các trường học mà thành viên Heo rừng đang theo học. "Chúng tôi muốn là người đầu tiên chào đón các cậu bé khi chúng bước ra," giám thị Ampin Saenta, người rất thân thiết với một cậu bé, Adul, nói rằng bà tự gọi mình là "vừa mẹ vừa là cô" của cậu bé. Các bạn cùng lớp của nhóm Heo rừng đã tổ chức các buổi cầu nguyện nhóm, hát những bài ca khích lệ, gấp những con hạc giấy, và viết những thông điệp hy vọng lên các bảng thông báo của trường. Các làng tập hợp lại với nhau, quyên góp tiền và gửi hàng trăm gói thức ăn cho người thân của các cậu bé và huấn luyện viên. Ý thức cộng đồng đó sớm bắt đầu lan truyền, khi câu chuyện thu hút sự chú ý cả đất nước Thái Lan. Các tình nguyện viên từ các vùng khác của Thái Lan đã bay vào, trong khi truyền thông Thái Lan liên tục cập nhật về các hoạt động thiện nguyện. Nhưng sau đó nó còn lớn mạnh hơn cả thế. Những người cứu hộ quốc tế đầu tiên đến vào thứ Năm, ngày 28 tháng 6. Đây là các chuyên gia giải cứu không quân Hoa Kỳ, và các thợ lặn hang động từ Anh, Bỉ, Úc, Scandinavia và nhiều quốc gia khác. Một số đã tình nguyện, và một số được kêu gọi bởi chính quyền Thái Lan. Những người khác chủ động tham gia một khi biết về sự gian nan của hoạt động giải cứu. Trong vài ngày sau đó, họ và các thợ lặn Thái Lan sẽ chiến đấu liên tục với nhiều thử thách. Họ phải bơi ngược dòng chảy xiết, và thường bị đẩy ngược lại bởi nước lũ dâng cao. Vào Chủ nhật ngày 1 tháng 7, chỉ hơn một tuần sau khi các cậu bé bị mất tích, hoạt động cứu hộ đã có những bước khả quan. Họ đã đến được một hang động lớn mà sau này được mệnh danh là "Động 3" và biến nó thành một cơ sở quan trọng cho các thợ lặn. Và hôm đó cũng là sinh nhật của Note, một trong những cậu bé bị kẹt trong hang. Ngày hôm sau, hai thợ lặn người Anh đã có một khám phá đáng kinh ngạc. John Volanthen và Rick Stanton đã dũng cảm bơi lặn qua các khe hẹp và dòng nước xiết của Tham Luang trong nhiều ngày qua để đặt những sợi dây dẫn đường và tìm kiếm những dấu hiệu của sự sống. Hôm thứ Hai, hai người đàn ông cuối cùng đã đến Bãi biển Pattaya. Nhưng không thấy gì Họ tiếp tục đi sâu vào bóng tối. "Bất cứ nơi nào có không gian thở, chúng tôi nổi lên bề mặt, chúng tôi hét lên, chúng tôi ngửi xung quanh," ông John nói với BBC. Đó là một thủ tục cơ bản trong các hoạt động cứu hộ. "Chúng tôi đã ngửi thấy lũ trẻ trước khi chúng tôi có thể nhìn thấy hoặc nghe thấy chúng." Chẳng mấy chốc, ánh sáng từ ánh đèn pin của John đã giúp hiện ra một khung cảnh kinh ngạc - các cậu bé dần xuất hiện từ trong bóng tối, đi về phía ông. Rick bắt đầu đếm các cậu bé, trong khi John hỏi: "Có bao nhiêu người?" "Mười ba!" câu trả lời vọng lại bằng tiếng Anh. "Mười ba? Tuyệt vời!" Bên cạnh John, Rick không thể tin được những gì ông đang nhìn thấy. "Họ đều còn sống!" Các chú Heo rừng mất tích đã được tìm thấy. Hai thợ lặn dành chút thời gian với các cậu bé, cố gắng động viên tinh thần của các em. Sau đó, họ để lại đèn cho các cậu bé và hứa sẽ quay lại với thức ăn. Cuộc gặp gỡ bất ngờ đã được ghi lại trên máy ảnh của các thợ lặn và nhanh chóng được đăng trực tuyến. Sự hân hoan nhanh chóng lan truyền ngay lập tức trên toàn nước Thái và trên toàn thế giới. Héo mòn với những nỗi niềm lo lắng, cha mẹ của Heo rừng ngây ngất khi biết con của họ đã sống sót một cách kỳ diệu. Bọn trẻ trông gầy gò nhưng tình trạng sức khỏe vẫn tương đối tốt. Các cậu bé và huấn luyện viên của họ đã nhanh chóng được thăm nom bởi một đội quân y tế và các thợ lặn Hải quân SEAL, những người sẽ ở lại với họ trong suốt phần còn lại của thử thách. Sau chín ngày trong bóng tối, các chú Heo rừng lại một lần nữa nhìn thấy ánh sáng. Chúng thèm ăn, và cầu xin được ăn pad krapao, một món cơm với thịt xào với húng quế. Nhưng các bác sĩ chỉ cho phép các cậu bé tiếp nhận một chế độ ăn uống đặc biệt gồm thực phẩm lỏng, thuốc, và nước khoáng với các vitamin bổ sung. Cậu bé thứ ba, tên Dom, đã tổ chức sinh nhật trong hang. Các nhân viên cứu hộ sau đó bắt tay vào việc tìm cách đưa 13 người, với một số người không thể bơi, ra khỏi hang động từ một nơi cách cửa hang 4km. Cứu đội bóng Thái: "Không em nào biết bơi hay lặn" "Chúng tôi không còn nhiều thời gian vì họ nói trời sẽ mưa lớn trong ba ngày tới," thợ lặn Ben Reymenants nói với BBC vào thời điểm đó. "Bây giờ công việc khó khăn mới thực sự đến." Một đội quân tình nguyện Phát hiện đáng kinh ngạc về những đứa trẻ sâu bị mắc kẹt sâu trong một hang động núi đã đưa huyện Mae Sai nhỏ bé trở thành tâm điểm của quốc tế. Chỉ sau một đêm, các nhà báo từ khắp nơi trên thế giới ồ ạt kéo đến huyện này, cũng như nhiều tình nguyện viên cứu hộ từ khắp nơi trên thế giới đổ vào. Một khu lều tạm bợ mọc lên chỗ công viên quốc gia bên cửa hang. Các quầy thực phẩm được dựng lên, một số do chính nhân viên của nhà bếp hoàng gia Thái Lan nấu, phục vụ đồ uống miễn phí, mì nóng, cơm gà và thậm chí cả kem que. Đội bóng Thái Lan sẽ ra ngoài thế nào? Không có hành động nào là quá nhỏ bé. Nhà vệ sinh trong khu công viên quốc gia quá bẩn nên nhiều người bắt đầu dọn sạch chúng. Nhiều người cần phải lên xuống núi nên nhiều lái xe tình nguyện lái xe miễn phí. Lực lượng cứu hộ dính bị đầy bùn nên một tiệm giặt quần áo địa phương giặt quần áo của họ mỗi đêm. Không khí hứng khởi tràn ngập cho tới khi một tai nạn chết người gây chấn động tất cả. Một người anh hùng đã chết Cựu thợ lặn Hải quân SEAL Saman Gunan là một trong nhiều tình nguyện viên đã vội vã đến giúp đỡ cuộc giải cứu. Hạ sỹ Saman Kunan (giữa) - người thích đua xe đạp - đã bất tỉnh trong khi đang lặn để giải cứu các em thiếu niên Vào ngày 6 tháng 7, trong một nhiệm vụ thông thường là đi giao bình oxy cho các cậu bé, anh đã bất tỉnh sau khi không có đủ oxy cho chính mình. Người bạn lặn cùng anh đã kéo anh ra và cố gắng hồi sinh anh. Nhưng Saman không thể cứu được nữa. Anh chỉ mới 38 tuổi. Đám tang của anh ta diễn ra vào cuối ngày hôm đó. Các nhà sư Phật giáo lẩm bẩm cầu nguyện cho Saman trong khói hương. Vợ anh, cô Waleeporn Gunan, nói: "Saman từng nói chúng ta không bao giờ biết khi nào chúng ta sẽ chết ... vì vậy chúng ta cần trân trọng mỗi ngày." Cái chết của Saman cho thấy sự nguy hiểm của nhiệm vụ giải cứu, và những rủi ro mà các cậu bé phải đối mặt. Saman là một thợ lặn xuất sắc và khỏe mạnh, từng đại diện cho Thái Lan trong môn thi ba môn phối hợp. Ratdao Chantapoon, mẹ của cậu bé Note, được cho là đã nói với một người bạn: "SEAL đã tập luyện lâu như vậy, và rất mạnh mẽ, mà cũng chết. Làm sao một cậu bé chưa bao giờ lặn có thể làm được?" Cũng có một điều nữa phải lo lắng - mặc cho những nỗ lực để bổ sung không khí trong hang, lượng oxy trong buồng đã giảm xuống còn 15%, thấp hơn mức bình thường ở 21%. Không còn nhiều thời gian nữa. Lực lượng cứu hộ đã xác định ba lựa chọn có thể xảy ra: Các thợ lặn bắt đầu tập luyện với một số cậu bé địa phương trong một hồ bơi để tìm ra cách cứu hộ một đứa trẻ trong tình trạng dưới nước một cách an toàn. Các giải pháp khác, chẳng hạn như đề xuất một tàu ngầm cỡ nhỏ do tỷ phú công nghệ Elon Musk thiết kế, đã bị từ chối vì không phù hợp. Đội cứu hộ phải đối mặt với những điều kiện khó khăn đến mức ngay cả những nhiệm vụ đơn giản như thiết lập đường dẫn không khí và đường dây điện thoại trong hang động dường như cũng không khả thi vào lúc đầu vì cấu trúc rối rắm phức tạp của hang động. Cuối cùng, vào cuối ngày 6 tháng 7, các nhân viên cứu hộ đã thiết lập được nguồn cung cấp oxy. Và cuối cùng các cậu bé giao tiếp với cha mẹ mình theo một cách đơn giản nhất - viết thư. Các bức thư, được công bố bởi lực lượng Hải quân SEAL Thái Lan, đã rất xúc động. Với trái tim nguệch ngoạc và khuôn mặt cười trên các tấm giấy, các cậu bé nói với cha mẹ rằng rất rất nhiều lần rằng chúng yêu thương bố mẹ và họ không phải lo lắng. Bọn trẻ liệt kê những món ăn mà chúng muốn ăn như gà rán và thịt lợn giòn. Một cậu bé thậm chí còn đùa: "Thầy cô giáo ơi, xin đừng cho chúng em quá nhiều bài tập về nhà!" "Tôi thực sự xin lỗi các vị phụ huynh," Huấn luyện viên Ake viết trong bức thư. Nhưng thay vì những lời chỉ trích, anh chỉ nhận được tình yêu. "Huấn luyện viên Ake, tôi thực sự cảm ơn anh vì đã chăm sóc tất cả bọn trẻ và giữ chúng an toàn," một người thân của một cậu bé viết. D-Day Chủ nhật 7 tháng 7, đã hai tuần đã trôi qua kể từ khi các chú Heo rừng mất tích. Đột nhiên, chính quyền Thái Lan thông báo họ sẽ đưa các cậu bé ra ngoài ngay. "Không có ngày nào khác mà chúng tôi sẵn sàng hơn ngày hôm nay," ông Narongsak Osotthanakorn, người đứng đầu các hoạt động cứu hộ, cho biết. Các nhà báo và tình nguyện viên đã được yêu cầu rời khỏi khu vực giải cứu hang động, một không khí hối hả vội vàng lại diễn ra. Tại sao quyết định đột ngột như vậy? Các cơn mưa ở Mae Sai đã ngớt trong vài ngày gần đây, khiến cho hoạt động cứu hộ có một khoảng thời gian thư thái hiếm hoi. Người dân địa phương cũng nói với lực lượng Hải quân SEAL Thái Lan rằng khoảng ngày 10 tháng 7 hàng năm, hệ thống hang động Tham Luang sẽ bị ngập hoàn toàn. Vì vậy hoạt động cứu hộ "siêu phàm" bao gồm 100 thợ lặn Thái Lan và nước ngoài đã bắt đầu. Công cuộc cứu hộ được chia thành hai phần. Phần đầu tiên là đưa các cậu bé từ mỏm đá đến Động 3 và cũng là phần khó khăn hơn. Các nhân viên cứu hộ lần mò hàng giờ trong vùng nước tối lạnh thấu xương, mò mẫm đường đi theo sợi dây chỉ dẫn. Đôi khi họ phải đi qua một khu vực eo hẹp đến mức chỉ đủ một người chui qua. Mỗi cậu bé được đeo một mặt nạ không khí toàn bộ mặt để thở và được nối với một thợ lặn. Một thợ lặn khác đi cùng. Bọn trẻ được đặt nằm úp xuống để đảm bảo nước sẽ chảy ra khỏi mặt chúng. John, thợ lặn cứu hộ người Anh, so sánh thiết bị này như "một chiếc túi mua sắm" cho phép họ đưa các cậu bé vượt qua các chướng ngại vật. Tại các khu vực hẹp, các nhân viên cứu hộ phải tháo các thùng chứa khí để chui qua, trong khi cũng kéo theo túi hàng vô cùng quý giá của họ. Đây là thử thách thậm chí còn đáng sợ cho các thợ lặn giàu kinh nghiệm, chứ chưa nói đến một đứa trẻ không biết bơi. Chính phủ Thái Lan cho biết các cậu bé và huấn luyện viên của họ đã được cho thuốc an thần để thư giãn - nhưng một số nguồn tin cho BBC biết họ thực tế đã bất tỉnh hoàn toàn hoặc chỉ tỉnh táo một phần trong suốt chuyến đi, để đảm bảo họ sẽ không hoảng sợ. Một khi họ đến Động 3, đó là thời điểm cho giai đoạn thứ hai. Việc này mất thêm vài giờ nữa. Mỗi cậu bé được đặt trong một chiếc cáng, và được thực hiện bởi một đội ngũ gồm ít nhất năm người đàn ông. Tại một thời điểm, họ đã phải đặt cáng trên một chiếc bè và kéo nó qua một hồ nước cao đến cằm. Những người cứu hộ sau đó phải đưa các cậu bé lên một sườn dốc bằng hệ thống ròng rọc. Ở một số khu vực nhiều đá, họ hình thành một dây chuyền bằng người, truyền tay nhau các cậu bé, trong khi những người khác trườn các cậu bé theo đường ống bơm nước ra ngoài. Đối với thợ lặn Ivan Karadzic, trải nghiệm này cực kỳ căng thẳng. Đóng ở nửa đường trong hang, anh có nhiệm vụ thay thế các bình khí và hướng dẫn các thợ lặn cứu hộ đi qua. Anh rõ ràng nhớ lại cảm giác khi anh thấy cậu bé đầu tiên xuất hiện từ bóng tối và được đưa về phía anh. "Tôi không biết đó là một thi thể hay một đứa trẻ," anh nói với BBC. "Nhưng khi tôi thấy cậu bé còn sống và thở - đó là một cảm giác tuyệt vời". Từng người một, tất cả thành viên của Heo rừng Hoang đã được đưa ra khỏi bóng tối của Tham Luang. Họ đã được cung cấp oxy trước khi nhanh chóng đưa lên xe cứu thương đến một bệnh viện ở thành phố Chiang Rai. Lực lượng cứu hộ đưa các cậu bé ra trong 3 đợt 3 ngày, vì họ cần thời gian để bơm đầy các bình khí. Nhưng họ đã thành công vào phút chót. Vào thời điểm cuối cùng khi các cậu bé và huấn luyện viên được đưa ra ngoài, mực nước đã bắt đầu tăng nhanh trở lại, khoản 30cm trong một giờ, theo Hải quân SEAL Supachai Tanasansakorn. Đó là thứ Ba ngày 10 tháng 7, ngày mà người dân địa phương nói rằng hang động sẽ hoàn toàn bị ngập lụt. Nhưng trong khi các cậu bé được đưa ra ngoài, vẫn còn những người còn lại vẫn còn ở mỏm đá bên trong Tham Luang, những người thợ hải quân SEAL và bác sĩ chăm sóc Heo rừng, cũng như Richard Harris, một chuyên gia lặn và bác sĩ hang động người Úc nổi tiếng. Họ xuất hiện ngay sau khi cậu bé cuối cùng bị đưa ra ngoài. Và không lâu sau đó, một trong các máy bơm đột nhiên ngừng hoạt động, một số người nói nó bị hỏng còn một số người khác thì nói nó đã bị tắt. Dòng nước lũ tràn vào, khiến những người dọn dẹp khu vực phải bỏ chạy. Hooyah! Đó là một kỳ tích! Sau hai tuần khốn khổ, các "cậu bé hang Thái" và huấn luyện viên của họ cuối cùng cũng ra ngoài, an toàn. Trên Facebook, lực lượng Hải quân SEAL Thái viết: "Chúng tôi không chắc đây có phải là phép màu, khoa học hay gì nữa." Tại Chiang Rai, đám đông hân hoan xếp hàng trên đường phố dẫn đến bệnh viện, cổ vũ những chiếc xe cứu thương. Nhiều người bấm còi xe thể hiện sự vui mừng. Mạng xã hội Thái Lan bị ngập với các bài đăng bắt đầu bằng #ThankYou, #Heroes và #Hooyah, tiếng hô đặc biệt của Hải quân SEAL Thái. Trên toàn thế giới, hàng triệu người đã lo lắng theo dõi câu chuyện và vui mừng trước sự trở lại của các chú Heo rừng. Nhưng đó là một đêm đau buồn cho một người - Richard Harris. Vị bác sĩ bỏ dở ngày nghỉ ở Thái Lan để cứu mạng sống của các cậu bé nhận được tin rằng cha ông vừa mới qua đời. Được đoàn tụ Các cậu bé giờ đang ngồi lên giường bệnh trong bộ áo bệnh viện và đeo khẩu trang nhưng ai cũng có thể thấy các em đang tươi cười và vẫy tay với cả thế giới. Vào thứ Tư ngày 11 tháng 7, truyền thông bắt đầu đăng tải hình ảnh một đoạn phim Hải quân Thái Lan quay trong quá trình giải cứu. Một số giơ ngón tay chiến thắng trước máy ảnh. Cha mẹ của các cậu bé vẫn chưa được phép tiếp xúc với các em, mà chỉ đứng đằng sau một tấm kính. Một số nức nở với niềm vui khi nhìn thấy các cậu bé của họ. Bốn nhân viên Hải quân SEAL Thái Lan cuối cùng ra khỏi hang Chính phủ Thái nói cần phải kiểm dịch cách ly các cậu bé để bảo vệ họ và những người khác khỏi bị nhiễm bệnh - mặc dù điều này không ngăn Thủ tướng Prayuth Chan-ocha đến thăm trực tiếp. Các bậc cha mẹ đã không công khai phản đối các quy tắc nghiêm ngặt này. Tại bệnh viện, các cậu bé và huấn luyện viên đã được đưa qua một loạt các đợt kiểm tra sức khỏe. Đầu tiên là mắt vì họ đã có hai tuần ở trong bóng tối, sẽ không thể chịu được ánh sáng bình thường. Các nhà chức trách của bệnh viện cho biết một số bệnh nhân bị nhiễm trùng phổi và mắt và cần dùng kháng sinh. Ngoài ra thì các cậu bé trông có vẻ đang hồi phục. Một số cậu bé thậm chí còn có thể bắt đầu ăn các thức ăn bình thường một lần nữa, sau nhiều ngày thèm sô cô la và các món ăn vặt yêu thích. Đối với những người cứu hộ, họ vẫn đang nghỉ ngơi và bần thần nhận ra kỳ tích mà họ vừa đạt được. "Chúng tôi không nghĩ rằng nhiệm vụ sẽ thành công như vậy," thủ lĩnh hải quân Thái Lan, Rear Adm Arpakorn Yuukongkaew, nói. Khi các hoạt động cứu hộ bắt đầu, nhóm của anh chỉ có "một chút hy vọng rằng họ có thể vẫn còn sống". "Cuối cùng thì một chút hi vọng nhỏ bé đã trở thành hiện thực." Nhiều người đã tưởng câu chuyện về những chú Heo rừng Hoang dã bị mất tích sẽ kết thúc trong bi kịch. Thay vào đó, nó đã trở thành một câu chuyện về hy vọng và sự sống còn, và niềm vui đoàn tụ gia đình. Đó là một câu chuyện về những người bình thường từ khắp nơi trên thế giới đến với nhau trong một thị trấn héo lánh miền bắc Thái Lan với một nhiệm vụ: để cứu 12 cậu bé và huấn luyện viên của họ. "Nếu bạn có thể làm điều tương tự cho những đứa trẻ khác, thì bạn cũng sẽ làm vậy thôi," John nói với các phóng viên khi trở về Anh. Điều gì tiếp theo cho Mae Sai? Huyện nhỏ bé này và Hang Tham Luang đã được đưa vào bản đồ thế giới, có lẽ là vĩnh viễn. Các em trai đang phục hồi trong bệnh viện. Các quan chức địa phương đang có kế hoạch chuyển đổi khu phức hợp hang động thành bảo tàng để thu hút khách du lịch - và, chắc chắn, ít nhất hai công ty sản xuất phim đang nghĩ đến khả năng sản xuất một bộ phim Hollywood về câu chuyện giải cứu thần kỳ này. Đối với các chú Heo rừng và huấn luyện viên Ake, họ dự kiến sẽ cạo đầu và đi tu một vài ngày trong một tu viện. Gia đình của họ tin rằng truyền thống Phật giáo Thái Lan này sẽ ban phước cho họ, và gột rửa họ sau một trải nghiệm đáng tiếc. "Điều này là để bảo vệ chúng," ông nội của Night, Seewad Sompiangjai nói. "Giống như chúng đã chết [sau khi đi vào hang động] - và bây giờ đã được tái sinh." Và ưu tiên hàng đầu một khi họ rời khỏi bệnh viện chắc chắn phải dành thời gian với gia đình. Rốt cuộc, Night, Note và Dom vẫn phải ăn mừng sinh nhật mà các cậu bé đã rất mong đợi.	Vào ngày 23 tháng 6, 12 cậu bé cùng huấn luyện viên của mình cùng đi khám phá tỉnh Chiang Rai, một tỉnh phía Bắc của Thái Lan - và cuối cùng bị mắc kẹt sâu bên trong một hang động bên dưới một ngọn núi.	Toàn cảnh cuộc giải cứu thần kỳ các cậu bé Thái
Cuộc tấn công mạng quy mô quốc gia đầu tiên vào các hạ tầng quan trọng được cho là do Mỹ và Israel thực hiện nhằm chống lại Iran và đã bị phát hiện vào năm 2010. Được biết đến dưới tên gọi virus Stuxnet, cuộc tấn công có mục tiêu phá hỏng chương trình hạt nhân của Tehran. Hacker không cần phải thông minh? Nên dùng người hay máy để thu ngân? Giải mã mối liên hệ giữa tự vẫn và mùa xuân Cuộc tấn công đã không đạt mục tiêu, nhưng bằng việc phá hủy gần 1.000 máy ly tâm tạo uranium, nó đã gây nên tổn thất do tấn công mạng lớn chưa từng thấy, và mở ra một kỷ nguyên mới của xung đột: Chiến tranh mạng. Một ví dụ nữa xảy ra vào ngày 23/12/2015, khi một công nhân làm việc ở nhà máy năng lượng tại Ukraine choáng váng khi thấy con trỏ chuột trên màn hình máy tính của mình tự chuyển động. Ông cố giành lại quyền kiểm soát con trỏ nhưng không được. Từ xa, một hacker đang điều khiển con trỏ chuột của ông. Jon Nichols, cựu chuyên gia IT của lực lượng quân đội Mỹ, và đồng nghiệp của ông là phó giám đốc của Cyber Statecraft Initiative thuộc Hội đồng Atlantic của Trung tâm Brent Scowcroft, đã gặp BBC Future tại Washington DC. Cả hai cho rằng vụ tấn công Ukraine năm 2015 tuy vô cùng nghiêm trọng nhưng vẫn ít nghiêm trọng hơn rất nhiều so với sự hờ hững của thế giới đối với các nguy cơ tấn công mạng. "Các kiểu tấn công trên rất hiếm và khó thành công hơn so với phần lớn các cuộc tấn công khác," ông Woods nói. Cuộc tấn công ở Ukraine hồi 2015 được cho là có ảnh hưởng tới hơn 100.000 người trong vòng 6 tiếng. Cuộc tấn công ở Ukraine được cho là có ảnh hưởng tới hơn 100.000 người trong vòng 6 tiếng "Loại tấn công này chỉ có thể được thực hiện bởi một đối tượng nguy hiểm và quyết tâm. Nó không nhất thiết phải là một quốc gia, nhưng trước khi một nhóm có được khả năng đấy, chúng ta đã có thể phát hiện họ và hiểu thêm về họ, dự đoán hành động của họ để từ đó ngăn cản họ." Stockholm, thành phố được sưởi ấm bằng internet Sẽ thế nào nếu internet ngừng hoạt động một ngày? Nhận diện mạng bí mật Internet ở New York Các nguy cơ xảy ra tấn công đồng nghĩa với việc nhiều nguồn lực khổng lồ đang được đổ vào việc phòng vệ. Các công ty lớn như IBM hiện đang thiết lập các phòng thí nghiệm kiểm tra an ninh mạng khổng lồ, nơi mà các công ty đa quốc gia có thể đến và trải nghiệm một vụ tấn công giả lập. Một trong những công ty xây dựng lớn nhất của Mỹ, Bechtel, đã mời BBC Future đến thăm phòng thí nghiệm bên ngoài Washington DC. Trong nhiều năm, Bechtel đã tập trung xây dựng các cơ sở hạ tầng quan trọng trên khắp thế giới. Đặt ở một quán tạp hóa nhỏ khó nhận ra ở vùng ngoại ô Virginia, phòng thí nghiệm mới mở được dùng để giả lập các cuộc tấn công vào hệ thống quản lý công nghiệp (ICS). Phòng thí nghiệm là trung tâm an ninh mạng cho hệ thống quản lý công nghiệp trên khắp các công ty nhà nước của Mỹ. Nhiều ICS điều khiển các cơ sở hạ tầng quan trọng ở Bắc Mỹ được thiết kế 30 năm trước, tức là từ rất lâu trước khi an ninh mạng trở thành một phần trong khâu thiết kế và vận hành điều khiển, ông Jon Nichols nói. Điều này khiến chúng dễ bị tấn công. "Lấy nhà máy chế biến than ở phía Tây Virginia làm ví dụ, chúng ta có thể đọc toàn bộ thông tin của nó bằng cách áp dụng những công cụ phổ biến của giới tin tặc mà tôi có thể chỉ cho bạn cách sử dụng trong vòng 15 phút," ông Nichols nói. Nhận diện mạng bí mật Internet ở New York Làm sao để 'giữ mình' an toàn trên mạng? Có thể thoát khỏi Internet? "Chúng ta có thể tìm thấy nhiều hệ thống quản lý công nghiệp đã kết nối mạng trên 30 năm và tôi dám cá là ta có thể tìm được tài liệu về chúng chỉ bằng vài lần tra cứu trên Google. Ta có thể tấn công đến khi chúng bị hạ gục. Điều này không cần kỹ năng cao. Tôi thậm chí không phải động đến việc lập trình." Woods và Nichols nói rằng mật khẩu và tên người dùng của nhiều ICS được lưu trong các tài liệu theo cách thức cũ đến mức người ta có thể tìm kiếm được các thông tin đó bằng cách tra cứu đơn giản trên Google. Đây là một trong những lý do khiến dự án phòng thí nghiệm Bechtel được hình thành, Chad Hartman, quản lý chương trình ở phòng thí nghiệm này nói. "Nếu bạn nhìn vào các nhà máy của Bộ Quốc phòng và Bộ Năng lượng," ông Hartman nói, "thì sẽ thấy chúng là những hệ thống đã tồn tại nhiều thập kỷ, một số còn dùng hệ điều hành như Windows XP vốn đã không còn được Microsoft hỗ trợ bản vá hoặc nâng cấp nữa. Có quá nhiều chi phí để nâng cấp nó thành Window 10," ông nói, đồng thời cho biết thêm rằng mọi thiết bị liên quan đến phần mềm lỗi thời cũng cần được nâng cấp. "Về cơ bản, chi phí đó vượt cả chi phí cho an ninh mạng. Vì thế, các công ty đang cố bổ sung thêm một số hệ thống trung gian để ngăn chặn các cuộc tấn công." Hiện nay, khi mà mọi thứ đều kết nối với Internet, từ đồng hồ tới lò nướng bánh, các tin tặc đang có nhiều mục tiêu hơn. Tuy nhiên, việc cố tình tấn công các cơ sở hạ tầng quan trọng vẫn được xem là hành động gây chiến. Một số thủ phạm, như chủ thể ngoài chính phủ, có thể thấy nhẹ nhõm vì việc xác định chính xác kẻ tấn công là một công việc khó khăn. Nhưng các quốc gia thao túng cho hoạt động tấn công mạng cũng có thể gánh hậu quả bởi những loại vũ khí tương đương. "Chúng tôi đã chứng kiến điều này ởtrong các cuộc tấn công của Iran nhắm vào Saudi Aramco," ông Beau Woods nói. "Họ dùng một số mã code Stuxnet gốc, chỉ thay đổi chúng cho khác đi tí chút, và tôi tin rằng nó đã làm tê liệt chừng 30.000 máy tính." Vấn đề sức khỏe Ông Nichols và Woods lo ngại nhất về thảm họa tiềm năng mà tấn công mạng có thể gây ra cho các hệ thống quan trọng như y tế. Họ là một phần của tổ chức "I am the Cavalry", vốn tập trung vào các vấn đến đề bảo mật liên quan đến sự an toàn và cuộc sống của mọi người. Bệnh viện rất dễ bị tấn công và dễ dàng bị xâm nhập Họ tin rằng ngành y tế cần sự quan tâm đặc biệt do nhiều lý do. Nhiều thiết bị trong bệnh viện đang kết nối mạng. Nếu hệ thống của bệnh viện sụp đổ, sẽ có người chết. Bệnh viện rất dễ bị tấn công và dễ dàng bị xâm nhập. Tất cả những điều này, tất nhiên là do vụ tấn công WannaCry tới hơn 150 quốc gia gây ra. Ở Anh, nó ảnh hưởng đến hơn 1/3 cơ sở của Dịch vụ Y tế Quốc gia (NHS) và huỷ ít nhất 6.900 cuộc hẹn của cơ quan này. Đây là cuộc tấn công tới sở y tế công của Anh lớn nhất từ trước tới nay. Chỉ vài tuần trước đó, ông Nichols cho BBC Future biết ông vừa tham gia phục hồi hậu quả của cuộc tấn công mạng vào bệnh viện. (Ông không thể trao đổi cụ thể hơn vì đây là vấn đề bảo mật). Trước đó, ông cũng đã từng phải tham gia xử lý cuộc tấn công mạng vào một hệ thống y tế địa phương đầu năm 2016. "Tôi biết rằng các cuộc tấn công xảy ra thường xuyên hơn bất kì ai vì tôi phải làm việc trong tầng hầm bệnh viện, tìm cách phục hồi hệ thống truyền thông chính khi nó bị phá," ông nói. Nichols nói rằng các cuộc tấn công xảy ra ở bệnh viện không phải do chính phủ ngoại quốc mà là các tin tặc gây ra. Có thể họ không cố ý nhắm đến các bệnh viện mà chỉ nhắm tới những nơi dễ bị tấn công và dùng các công cụ có sẵn để quét các thiết bị kết nối với Internet. Một khi phát hiện ra điểm dễ xâm nhập, họ sẽ phát các mã độc tới đó. Những kẻ này rất khó để ngăn chặn, Woods nói, bởi họ hành động chủ yếu vì lợi ích tài chính. "Một trong những khó khăn hiện nay là khiến các tổ chức thừa nhận rằng họ đã bị tấn công," ông Woods nói. "Một tổ chức đi xuống trong một ngày sẽ bị mất hàng triệu đô, nên họ chấp nhận trả 100.000$ tiền dù cho việc đó đặt ra những câu hỏi khó về đạo đức." Không ai muốn công bố rằng hệ thống của mình dễ bị tấn công. Điều này không chỉ đúng với bệnh viện, Tiến sỹ Stuart Madnick, người đứng đầu hiệp hội đa ngành ở Viện công nghệ Massachusetts Nhằm Cải tiến An ninh mạng cho Các Hạ tầng quan trọng (IC3), nói. Ông Madnick cho biết luật pháp xem xét việc công bố tấn công mạng nhằm vào các hạ tầng quan trọng ít khắt khe hơn so với các tổ chức tài chính. Điều này là do các vụ tấn công ngân hàng có thể làm rò rỉ thông tin tín dụng và cá nhân, buộc các ngân hàng phải thông báo công khai trong khi các hạ tầng quan trọng thì không. "Bởi vậy, nếu có nhà máy chế biến thép ở Đức bị tấn công mạng, không có luật nào quy định bạn phải công khai vụ tấn công," ông Madnick nói. Tổ chức của Madnick đang muốn các công ty và giới lãnh đạo doanh nghiệp thay đổi cách nghĩ về các cuộc tấn công mạng. "Chúng tôi nhìn vào khía cạnh chiến lược và quản lý chứ không phải việc cập nhật phần mềm hay phần cứng vì 70-80% vụ tấn công mạng được hỗ trợ bởi người bên trong một cách vô tình," ông nói. Đồng nghiệp và là giám đốc ở IC3 của ông, Michael Siegel, cho biết đã nghe về việc một tổ chức tài chính gửi email tới nhân viên nói rằng: "Đây là một cuộc tấn công lừa đảo, nếu bạn ấn vào đường link này, nó sẽ gây hại tới máy tính của bạn". Mặc dù được thông báo rõ ràng, ít nhất một người đã ấn vào đường link. Khi được hỏi, anh ta nói muốn xem chuyện gì sẽ xảy ra. "Vấn đề ở đây là mọi người không hình dung ra chỉ một cú nhấp chuột của mình có thể làm sập cả một công ty hay một lò năng lượng," ông Siegel nói. Ông tin rằng, chỉ có hai loại công ty, nhóm những người biết là họ đã bị tấn công và nhóm những người chưa biết. Trong bối cảnh hậu quả của cuộc tấn công lừa đảo được công bố rộng rãi và rõ ràng, thị trường cho các công ty về an ninh mạng như Bechtel đang phát triển. Vậy chuyện gì sẽ xảy ra nếu công ty kêu gọi sự giúp đỡ về an ninh mạng? Nhóm của ông Hartman đã chia khách hàng của mình thành nhóm xanh và nhóm đỏ. Nhóm đỏ là những công ty bị phe thứ ba thuê tin tặc thâm nhập hệ thống mà không nêu cụ thể yêu cầu là ở đâu, khi nào và như thế nào. Điều này mô phỏng gần nhất với các cuộc tấn công thực tế. Nhóm xanh là nhóm được giới thiệu về sự đe dọa của tấn công mạng. Các chuyên gia Bechtel ngồi cùng với khách hàng của mình và hướng dẫn họ xuyên suốt cuộc tấn công, giải thích các khía cạnh để họ có thể nhìn thấy các chi tiết ở thực tế. Một số khuyến nghị của họ áp dụng trên thế giới thực chứ không chỉ trên mạng. "Có nhiều thứ nằm trong nội dung làm việc với nhóm đỏ là về vấn đề hữu hình như dùng đúng loại khóa cho phòng thí nghiệm mạng, khóa cửa cẩn thận, nhận dạng thẻ khi truy cập," ông Hartman nói. "Ở một số phòng nhạy cảm, việc ngăn không cho bất kỳ ai xâm nhập vào qua trần nhà là rất quan trọng." Trớ trêu thay, một trong những nguyên nhân của vấn đề an ninh mạng sẽ xảy ra trong những thập kỷ tới không chỉ là do hệ thống dễ tấn công hay cái giá khổng lồ để cập nhật hệ thống, mà còn vì chính sự đổi mới. Ông Hartman tin rằng công nghệ điều khiển từ xa đang mở ra những cơ hội mới cho giới tin tặc. Khi các công ty sử dụng điều khiển từ xa để giảm chi phí, ông Hartman nói, điều này làm tăng cơ hội cho các hacker đột nhập vào hệ thống quản lý và máy móc. Những hệ thống dễ bị tấn công này chỉ phát triển ở thế hệ sau với sự phát triển của IOT (Internet of Things - Internet vạn vật), ông Tarek Saadawi, giáo sư và giám đốc trung tâm mạng lưới thông tin và viễn thông ở Đại học City, Newyork, tác giả cuốn "Bảo vệ Cơ sở Hạ tầng khỏi bị Tấn công mạng", nói. Một mối lo ngại chính của các chuyên gia an ninh trên khắp thế giới là khả năng khủng bố. Khó để tin rằng các nhóm thánh chiến chưa sẵn sàng tìm cách tấn công các cơ sở hạ tầng quan trọng để kiếm tiền, hoặc đơn giản là để gây tổn thất bằng vũ khí mạng. Nhưng có thể những cuộc tấn công như vậy đơn giản chỉ là do sự bất mãn của một cá nhân nào đó, giống như cuộc tấn công vào hệ thống xử lý nước ở Úc 16 năm trước. Madnick từ IC3 chỉ ra rằng những cuộc tấn công như vậy không chỉ cho thấy mối nguy có thể dễ lan tỏa và khó dự đoán, mà còn khó để nói chính xác khi nào thì một cơ sở hạ tầng bị đe dọa. "Họ mất 2 tháng rưỡi để nhận ra," ông Madnick nói. "Nhiều lúc, chúng ta khó có thể phân biệt được lỗi do máy móc gây ra và cuộc tấn công mạng." WannaCry chỉ là cuộc tấn công tới các hạ tầng quan trọng được công bố mạnh mẽ nhất gần đây. Nhưng nó nhiều khả năng không phải là cuối cùng. Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Future.	Vài tháng sau vụ tấn công mạng WannaCry, phần lớn thế giới vẫn còn lơ mơ về những nguy hiểm tiềm tàng gây ra từ hoạt động tấn công mạng nhằm vào các hệ thống cơ sở hạ tầng quan trọng.	Tấn công bệnh viện qua mạng dễ như trở bàn tay?
Khi bạn gặp một sát thủ, là người đã từng giết chết sáu người khác, bạn sẽ không bao giờ nghĩ đó là một phụ nữ nhỏ bé, còn trẻ với dáng vẻ lo lắng và trên tay đang bồng một đứa bé. “Tôi tham gia vụ đầu tiên cách đây hai năm, ở tỉnh lân cận. Lúc đó, tôi rất lo lắng và sợ hãi vì đây là lần đầu tiên.” Và hiện nay, Maria, tất nhiên là tên giả, thực hiện các hợp đồng thủ tiêu trong kế hoạch triệt hạ tội phạm ma túy của chính phủ Philippines. Cô là thành viên của một toán gồm ba phụ nữ, là những người được đánh giá cao vì có thể tiếp cận mục tiêu một cách an toàn mà không gây sự chú ý như nam giới. Kể từ khi Tổng thống Duterte thắng cử và kêu gọi người dân, cùng với cảnh sát phải triệt hạ những kẻ buôn bán ma túy có hành động chống đối sự bắt giữ, Maria đã ra tay với năm người khác, bằng cách bắn vào đầu nạn nhân. Tôi hỏi cô ta ai đã ra lệnh cho các vụ thủ tiêu này và được trả lời là: “Sếp của chúng tôi, sĩ quan cảnh sát.” Trong buổi chiều của buổi gặp mặt, cô ta và chồng mình được thông báo rằng nhà an toàn của họ đã bị lộ. Họ phải dọn đi một cách vội vã. Cuộc chiến chống ma túy gây tranh cãi này đem lại cho cô ta thêm việc làm, nhưng cũng thêm nhiều rủi ro. Cô ta cho biết mọi việc bắt đầu khi người chồng được lệnh từ cảnh sát phải thủ tiêu một con nợ-đồng thời là một tay buôn bán ma túy. “Chồng tôi được lệnh ra tay với những người không thể trả nợ.” Đây là công việc mà chồng cô ta thường xuyên phải làm cho đến khi tình hình có sự thay đổi với thách thức lớn hơn. “Có một lần, họ cần một phụ nữ… và chồng tôi đã đưa tôi đến với công việc này. Khi tôi nhìn thấy mục tiêu, tôi tiếp cận và bắn anh ta.” Maria và chồng xuất thân từ một khu phố nghèo ở Manila và có thu nhập không ổn định cho đến khi làm công việc sát thủ. Họ kiếm được khoảng 20.000 pesos, tương đương 430 đô la Mỹ cho một vụ, chia cho ba hoặc bốn người trong toán. Đối với những người có thu nhập thấp ở Philippines, số tiền này là cả một gia tài, và tình thế hiện nay cho thấy Maria không còn đường lui. Làm sát thủ không có gì xa lạ ở Philippines. Nhưng những người làm nghề này chưa bao giờ bận rộn như hiện nay. Tổng thống Duterte đã đưa ra một thông điệp quá rõ ràng. Trước khi thắng cử, ông Duterte hứa sẽ triệt hạ 100.000 tội phạm trong sáu tháng đầu tiên nắm quyền. Và ông cũng đã cảnh báo trước đối với tội phạm ma túy: “Không được phá hoại đất nước, nếu không muốn bị tiêu diệt.” Trong tuần trước, Tổng thống Duterte đã lập lại quan điểm này, khi phản bác những chỉ trích sử dụng vũ lực quá mức đối với nghi phạm. “Tính mạng của 10 kẻ tội phạm có quan trọng hay không? Nếu tôi phải đối diện với tất cả những sự khổ đau, liệu tính mạng của 100 kẻ ngu dốt như vậy có ý nghĩa gì với tôi không?” Được biết, điều làm vị Tổng thống có những phát ngôn cứng rắn, phẫn nộ và quyết định đưa ra chiến dịch chống tội phạm không khoan nhượng này là sự phát triển chóng mặt của một loại ma túy đá, có tên là “shabu” theo tiếng Philippines. Loại ma túy này rẻ, dễ chế biến và có độ gây nghiện rất cao. Nó làm cho người sử dụng có cảm giác “lên mây” ngay tức thì và giúp họ quên đi cuộc sống bần cùng và khổ cực ở những khu ổ chuột, là doping cho những công việc chân tay mệt nhọc như lái xe tải. Ông Duterte nói loại ma túy này như một bệnh dịch, gây nên sự đau khổ cho hàng triệu đồng bào của ông. Kinh doanh loại ma túy này rất có lãi. Tổng thống Philippines đã nêu một danh sách 150 quan chức cao cấp, sĩ quan cảnh sát và quan tòa có liên can đến hoạt động buôn bán ma túy. Theo lời ông Duterte, có năm vị tướng cảnh sát là những ông trùm trong lĩnh vực kinh doanh ma túy. Nhưng những kẻ thấp nhất trong đường dây buôn bán ma túy lại là mục tiêu của những người được thuê làm sát thủ. Theo thông tin của cảnh sát, có hơn 1.900 người đã bị thủ tiêu trong cuộc chiến chống ma túy kể từ khi ông Duterte nhậm chức vào hôm 30 tháng Sáu. Trong số đó, có 756 trường hợp bị cảnh sát tiêu diệt do chống đối. Số còn lại thì vẫn đang được điều tra. Trên thực tế thì sẽ không bao giờ có câu trả lời thỏa đáng. Hầu như tất cả những thi thể được tìm thấy hàng đêm tại những khu ổ chuột ở Manila và những thành phố khác, là những người nghèo, hành nghề đạp xe xích lô, lao động chân tay hoặc là người thất nghiệp. Thường thì bên cạnh những thi thể này có những tấm bìa với dòng chữ cảnh báo tránh xa ma túy. Cuộc chiến này hầu như diễn ra tại những khu vực nghèo nhất của Philippines và vì thế những người như Maria được dùng đến. Nhưng đây cũng là cuộc chiến nổi tiếng. Tại Tondo, một khu xập xệ ngay cạnh cảng Manila, đa số người dân hoan nghênh chiến dịch của Tổng thống Duterte. Họ đổ lỗi cho ma túy đá “shabu” là nguyên nhân của tình trạng tội phạm gia tăng, làm hỏng nhiều số phận, nhưng cũng có người lo lắng cuộc chiến đi đến chỗ mất kiểm soát, và nhiều người vô tội sẽ trở thành nạn nhân. Một trong những người bị truy lùng bởi đội ngũ sát thủ là Roger-tất nhiên cũng là tên giả. Anh này bị nghiện shabu từ khi còn trẻ, trong lúc làm công việc lao động chân tay. Cũng giống như những người nghiện ngập khác, anh ta bắt đầu buôn bán ma túy để có tiền trang trải cho sở thích cá nhân, và cũng vì công việc này nhàn hạ hơn là lao động chân tay. Anh ta kết hợp với những cảnh sát bị biến chất, đôi khi lấy hàng từ những lô ma túy bị cảnh sát bắt giữ, để bán lại. Anh ta cảm thấy tội lỗi với vài trò của mình trong việc kinh doanh ma túy. “Tôi thực sự tin rằng tôi có tội. Tôi đã làm nhiều việc không tốt trong một thời gian dài. Tôi đã gây hại cho nhiều người vì biến họ thành con nghiện, thông qua việc bán ma túy cho họ. Nhưng điều tôi muốn nói là không phải ai sử dụng ma túy cũng phạm tội ăn cắp hoặc giết người. Tôi cũng nghiện nhưng tôi chưa bao giờ giết ai cả. Tôi nghiện nhưng chưa bao giờ ăn cắp.” Anh ta gửi những đứa con đến sống với gia đình vợ ở ngoại ô, nhằm ngăn ngừa bọn trẻ tiếp xúc với ma túy, vì anh ta cho rằng có từ 30% đến 35% người dân ở khu vực anh ta sinh sống là con nghiện. Vậy nên, khi Tổng thống Duterte tuyên bố trong chiến dịch tranh cử, rằng ông sẽ không nương tay với những kẻ buôn bán ma túy, quăng thi thể của họ ở Vịnh Manila, Roger có thực sự xem lời đe dọa của ông Duterte là nghiêm trọng? “Có, nhưng tôi nghĩ ông ta sẽ nhắm đến những tay to, là những kẻ sản xuất ra ma túy, chứ không phải những kẻ tép riu như tôi. Tôi ước gì có thể quay ngược được thời gian. Nhưng mọi chuyện đã quá muộn. Tôi không thể dừng lại, vì nếu làm vậy, cảnh sát cũng sẽ không tha cho tôi.” Maria cũng hối hận về lựa chọn của mình. “Tôi cảm thấy tội lỗi và cảm thấy không thoải mái. Tôi không muốn gia đình của những người bị tôi sát hại trả thù.” Cô ta cũng lo lắng những đứa con sẽ nghĩ gì về mẹ mình. “Tôi không muốn bọn nhỏ quay lại nói với cha mẹ chúng rằng chúng tôi giết người để kiếm tiền và để nuôi chúng.” Đứa con trai lớn đã bắt đầu hỏi Maria làm cách nào cha mẹ chúng kiếm được nhiều tiền như vậy. Maria vẫn còn một vụ phải thực hiện và cho biết đây sẽ là lần cuối cùng cô làm nghề này. Nhưng sếp của cô dọa sẽ thủ tiêu bất cứ ai bỏ nhóm. Cô ta cảm thấy bế tắc và không có lối thoát. Cô xưng tội với cha cố trong nhà thờ, nhưng không dám nói thật mình đã phạm tội gì. Liệu cô ta có cảm thấy đúng đắn khi thực hiện chiến dịch triệt hạ những kẻ buôn bán ma túy của Tổng thống Duterte? “Chúng tôi chỉ nói về mục tiêu và kế hoạch thực hiện,” Maria nói. “Khi mọi chuyện đã xong, chúng tôi không bao giờ nói đến nữa.” Nhưng khi nói chuyện, Maria nắm chặt tay và nhắm mắt, theo đuổi những suy nghĩ mà cô không muốn chia sẽ với bất cứ ai.	Philippines đang trong cuộc chiến với ma túy, được phê chuẩn bởi vị Tổng thống gây nhiều tranh cãi Rodrigo Duterte, khiến gần 2.000 người thiệt mạng chỉ trong vài tuần lễ. Phóng viên Jonathan Head của BBC sẽ đi sâu vào những mảng tối liên quan những kẻ buôn ma túy và những vụ thủ tiêu thông qua câu chuyện với một nữ sát thủ.	Cuộc chiến chống ma túy ở Philippines
Cũng tại Đại hội Hai tổ chức ở Tuyên Quang, Đảng Cộng sản thông qua quyết định đổi tên thành Đảng Lao Động. Năm 1957, Đảng Lao động Việt Nam điều ông Lê Duẩn ra Hà Nội và chọn ông làm quyền Tổng Bí thư và vào Thường vụ Bộ Chính trị. Quyết định đề bạt khá bất ngờ này phản ánh lo ngại ngày càng gia tăng của Đảng về tình hình ở miền Nam. Sau này, viết trong tạp chí Nghiên cứu Lịch sử (tháng Bảy 1969), nhà cách mạng miền Nam Trần Văn Giàu xác nhận giai đoạn 1957-59 là “những ngày đen tối nhất” cho phong trào cách mạng ở miền Nam. Nghị quyết 15 Tuy vậy, mặc dù cho phép gia tăng vũ lực một cách hạn chế ở miền Nam, chính sách của Đảng Cộng sản lúc này không xem việc đẩy mạnh bạo lực cách mạng là ưu tiên. Tại phiên họp toàn thể lần thứ 14 vào tháng 11-1958, Ban Chấp hành TƯ không xem xét tình hình ở miền Nam, mà đề ra kế hoạch ba năm cho phát triển kinh tế và văn hóa ở miền Bắc. Kế hoạch sau đó được Quốc hội và Bộ Chính trị thông qua. Ông Lê Duẩn không tham dự các buổi họp bàn này. Một tháng trước đó, Bộ Chính trị cử ông vào miền Nam để đánh giá tình hình. Khi quay về Hà Nội tháng Giêng 1959, cùng đi với Lê Duẩn là nhiều bí thư đảng bộ ở miền Nam, trong đó có Hai Xô, Trần Lương và Võ Chí Công. Tại phiên họp lần thứ 15 của Ban Chấp hành TƯ, những người này đã mô tả về “phong trào đấu tranh của đồng bào miền Nam chống Mỹ - Diệm” và thúc giục Ban Chấp hành TƯ ủng hộ cuộc đấu tranh vũ trang. Theo nhận định trong một bài viết gần đây về Lê Duẩn của giáo sư Pierre Asselin, Đại học Chaminade, Honolulu, báo cáo của ông Lê Duẩn và các đồng chí miền Nam “nắm bắt cảm giác thất vọng của những người chiến đấu và ủng hộ cuộc cách mạng ở miền Nam.” “Họ cũng thể hiện sự gấp rút trong lòng những người kháng chiến miền Nam muốn có phản ứng trước sự ủng hộ ngày càng tăng của Mỹ dành cho chính quyền Sài Gòn.” Hội nghị Trung ương lần thứ 15 kết thúc và ra nghị quyết, trong đó một mặt vẫn nhấn mạnh cách mạng ở miền Nam “có khả năng hoà bình phát triển”, nhưng mặt khác, chuẩn bị theo phương hướng “khởi nghĩa đánh đổ chế độ Mỹ - Diệm.” Nghị quyết 15 sau này được xem là nền tảng chỉ đạo cho công cuộc vũ trang ở miền Nam vào cuối thập kỷ 1950. Quyết định tái tục đấu tranh vũ trang ở miền Nam được quyết định tại Hội nghị Trung ương 15 tổ chức tháng Giêng 1959, nhưng chỉ được chính thức công bố một tuần sau việc chính phủ tổng thống Ngô Đình Diệm ban hành Luật 10/59 vào tháng Năm. Hà Nội cũng đồng ý chính thức đóng góp cho mặt trận ở miền Nam bằng việc gửi quân và tiếp viện. Ngày 19-5, đoàn tiếp vận mang bí số 559 được thành lập để “mở đường tiếp vận cho mặt trận phía nam.” Tháng Tám năm ấy, đơn vị quân miền Bắc đầu tiên lên đường vào Nam qua tuyến vận tải dọc dãy Trường Sơn (‘đường mòn Hồ Chí Minh’). Có thể nói nghị quyết 15 là một thắng lợi cho những lãnh đạo cách mạng miền Nam, trong đó có Lê Duẩn. Khi Bộ Chính trị thông qua nghị quyết này, vẫn còn có nhiều người trong Ban Chấp hành TƯ phản đối. William Duiker (trong quyển ‘Hồ Chí Minh’, 2000) nhận xét đa số lãnh đạo trong Đảng “đồng ý rằng đấu tranh vũ trang có thể là cần thiết nếu mọi lựa chọn khác đã thất bại.” Tuy nhiên, vào lúc thông qua nghị quyết 15, nhiều người ở miền Bắc không tin rằng các “lựa chọn” khác đã được cân nhắc kỹ, và cảm thấy chưa chín muồi để chuyển sang chính sách đấu tranh vũ trang. Pierre Asselin cho rằng “nếu không có sức ép lớn của miền Nam lên ban lãnh đạo miền Bắc, thì Nghị quyết 15 – quyết định tái bắt đầu chiến sự sau sáu năm gián đoạn – đã không được thông qua.” Tổng Bí thư chính thức Đảng Lao động Việt Nam tổ chức Đại hội lần thứ Ba vào tháng Chín 1960. Nghị quyết đại hội kết luận cách mạng Việt Nam sẽ đồng thời thực hiện hai mục tiêu: “tiến hành cách mạng xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc” và “giải phóng miền Nam.” 576 đại biểu dự đại hội đã chọn Lê Duẩn làm tổng bí thư và là người đứng đầu Bộ Chính trị. Vì sao lại là ông Lê Duẩn, mà không phải đại tướng Võ Nguyên Giáp, người được quốc tế biết đến nhiều nhất chỉ sau ông Hồ Chí Minh? Theo giải thích của ông Bùi Tín trong quyển Hoa xuyên tuyết, ưu thế của ông Lê Duẩn là vì “một tiêu chuẩn tất nhiên hồi ấy, ở tù lâu năm, một bằng cấp cần thiết để được giao quyền cao chức trọng, vì từ đó được coi là được thử thách nhiều hơn, đáng tin cậy hơn.” Hoàng Tùng, trong bài viết năm 2002 trên Tạp chí Cộng sản, cũng nói Lê Duẩn là người "hoạt động cách mạng ở cả ba miền Bắc, Trung, Nam lâu dài nhất, thời gian ở tù lâu nhất" và có "quan hệ rộng với các đồng chí thuộc cả hai thế hệ trong những năm hoạt động bí mật." Tuy nhiên, “nhược điểm” ở tù ít của ông Giáp không phải là yếu tố duy nhất dẫn đến việc ông Duẩn được chọn. Tính chất của các mục tiêu đề ra ở Đại hội khiến Lê Duẩn trở thành một ứng cử viên thích hợp hơn. Thứ nhất, niềm tin của ông Lê Duẩn vào phương thức phát triển Sô viết và các nguyên tắc kiểu Stalin hứa hẹn phù hợp mục tiêu “thực hiện công nghiệp hóa XHCN bằng cách ưu tiên phát triển công nghiệp nặng” (Nghị quyết Đại hội Ba.) Thứ hai, và quan trọng hơn cả, thời gian hoạt động của Lê Duẩn ở miền Trung và Nam Việt Nam thể hiện kiến thức và uy tín có thể giúp mục tiêu “giải phóng miền Nam” và điều hòa sự hợp tác giữa cán bộ hai miền. Ralph Smith (trong quyển “An International History of the Vietnam War”, 1983) cũng ghi nhận thêm một chi tiết: thành công của ông Lê Duẩn ở Đại hội Ba chỉ là một phần trong sự tái tổ chức cơ cấu lãnh đạo mà sẽ kéo dài ở Bắc Việt trong cả một thập niên sau đó. Ralph Smith chỉ ra rằng các thay đổi trong bộ máy nhà nước đã được loan báo ngày 15-7-1960 vào cuối phiên họp đầu tiên của Quốc hội mới bầu ra. Ông Phạm Văn Đồng tiếp tục là thủ tướng, với năm phó thủ tướng (trong đó có Võ Nguyên Giáp và Phạm Hùng); nhưng ông Trường Chinh không còn là phó thủ tướng mà chuyển sang làm chủ tịch Quốc hội. Những người thân cận của ông cũng bị đưa ra khỏi chính phủ, trong đó Hoàng Quốc Việt và Lê Văn Lương không còn có mặt trong Bộ Chính trị. Tại Đại hội Ba, một Bộ Chính trị mới 11 người được hình thành gồm các ông: Hồ Chí Minh, Lê Duẩn, Trường Chinh, Phạm Văn Đồng, Phạm Hùng, Võ Nguyên Giáp, Lê Đức Thọ, Nguyễn Chí Thanh, Nguyễn Duy Trinh, Lê Thanh Nghị và Hoàng Văn Hoan. Trần Quốc Hoàn và Văn Tiến Dũng được bầu là thành viên dự khuyết. Pierre Asselin ghi nhận ban đầu sự kiểm soát của ông Lê Duẩn đối với công việc của Đảng Lao động và chính phủ còn hạn chế. “Xung quanh ông vẫn là những nhà cách mạng kỳ cựu nhiều ảnh hưởng, phong độ và được quần chúng yêu mến hơn, như Hồ Chí Minh và Võ Nguyên Giáp, những người cổ vũ cho đường lối thận trọng trong việc giải quyết vấn đề miền Nam dẫu rằng Bộ Chính trị đã thông qua Nghị quyết 15.” Kết quả là khi mới được bầu làm Tổng Bí thư, ông Lê Duẩn thường tự giảm bớt chính kiến của mình để dàn xếp quan điểm của các lãnh đạo khác kỳ cựu hơn. Đây cũng là một trong những lý do giải thích vì sao mặc dù Nghị quyết 15 đã được thông qua từ năm 1959, nhưng ngay cả sau Đại hội Ba năm 1960, vị tân Tổng Bí thư cũng chần chừ chứ chưa thúc ép ban lãnh đạo thực hiện ngay nghị quyết này. Ông Hồ Chí Minh và nhiều lãnh đạo khác cảm thấy còn nhiều vấn đề cản trở việc vạch ra một chiến lược cụ thể, chẳng hạn tác động có thể có đối với Moscow, Bắc Kinh và Washington. Tuy nhiên, thế cân bằng quyền lực trong Đảng Lao động nhanh chóng thay đổi. Chỉ sau vài năm kể từ lúc trở thành Tổng Bí thư, ông Lê Duẩn đã xác lập uy quyền tối thượng tại Bắc Việt.	Tháng 2-1951, diễn ra Đại hội lần thứ Hai của Đảng Cộng sản Việt Nam. Sự kiện này đánh dấu việc Đảng Cộng sản ra công khai sau khi đã tuyên bố “tự giải tán” vào tháng 11-1945.	Kỳ 2: Bắt đầu cuộc thâu tóm quyền lực
Đền Bạch Mã, Lạc Dương. Thành phố này từng là kinh đô nhà Tấn và một số triều đại khác của Trung Quốc Tạm bằng lòng với khái niệm "thống nhất" ấy nhưng không thể không thấy rằng đó là cái giá quá đắt cho việc thống nhất quốc gia. Bài học Tư Mã Viêm Dù yêu hay ghét Trung Hoa, phần lớn trí thức Việt thời nào cũng đã đọc tác phẩm Tam Quốc Diễn Nghĩa. Trong đó, cả thế kỷ ly loạn của dân tộc Trung Hoa đã chấm dứt vào năm 280, khi quân Tấn "giải phóng" Đông Ngô, thống nhất đất nước (nói theo chữ của nhà nước đương thời). Nội dung chính của bài viết này nói về những cảnh xảy ra ngay sau bối cảnh tác phẩm của nhà văn La Quán Trung. 30/4 ở Việt Nam: Không khí ngày lễ qua báo đài Sau 30/4/75 từng có hai nước VN xin vào LHQ Sài Gòn chỉ là một trong bốn cuộc di tản lớn Trước khi chết, Tư Mã Ý dặn dò con cháu phải biết lấy lòng người để được thiên hạ. Có lẽ vì thế mà sau khi thắng Thục rồi diệt Ngô, những nhà lãnh đạo họ Tư Mã nhìn chung đã đối xử rất tử tế với những người thua trận. Dù ban đầu có những sự không bằng lòng nhất định, nhưng về sau nhà Tấn đã nhận được sự quy phục từ đông đảo nhân dân và các quý tộc cũ của Thục -Ngô. Sau thống nhất, triều đình nhà Tấn không trả thù những người thua trận, tạo điều kiện ổn định đời sống nhân dân. Không có tù cải tạo, cũng không có cảnh ồ ạt người vượt biên hay trốn tránh sự truy lùng của họ Tư Mã. Cộng với việc có công thống nhất, nhà Tấn đã giành được lòng người, họ vẫn luôn được nhân dân che chở và ủng hộ sau này khi đã thất thế. Dẫn tới việc nhà Tấn tồn tại trên danh nghĩa đến hơn 150 năm, dù thực tế triều đại này chỉ "sống khỏe" trong không tới ba thập kỷ đầu. Cái giá cho việc họ Tư Mã thống nhất đất nước quá đắt bởi không lâu sau khi "hoàn thành đại nghiệp", Tấn Vũ đế mắc sai lầm quan trọng nhất trong việc chọn người kế vị (chưa kể lối sống xa hoa trong triều), dẫn tới hàng loạt tai họa giáng xuống triều đình và dân chúng sau khi ông qua đời. Hai mươi năm sau khi thống nhất, Trung Hoa bước vào cuộc nội chiến (Loạn bát vương) khiến mấy chục vạn người mất mạng. Đất nước suy kiệt, cuối cùng bị ngoại tộc thôn tính. Khi quân Hán Triệu chiếm được Lạc Dương vào năm 310, tàn sát quân dân nhà Tấn cũng vừa đúng chẵn 30 năm sau khi Tư Mã Viêm "giành trọn vẹn non sông". Người tỵ nạn Nam VN đi thuyền ra tàu Mỹ những giờ cuối của cuộc chiến VN Nếu còn cục diện Tam Quốc, hẳn dân tộc Trung Hoa đã không phải chịu một trang sử đen tối khi hai vị vua Tấn bị nhà Hán Triệu làm nhục (Tấn Hoài đế và Tấn Mẫn đế bị bắt làm nô bộc, rồi giết chết). Nếu được chọn lại, người Hoa sẽ chọn thống nhất để lại loạn lạc và mất nước vào tay ngoại bang, hay chọn giữ nguyên cục diện thế chân vạc thời Tam Quốc? Thống nhất, nỗi ám ảnh của người Á Đông 30/4: Việt Nam hóa và bài học chơi với Mỹ Trận Mậu Thân ở Sài Gòn qua lời đại tá dù VNCH Kay Nguyễn: Từ đam mê xem phim đến Cô Ba Sài Gòn Việt Nam, Trung Quốc và kể cả Triều Tiên đều đã có nhiều giai đoạn khác nhau trong lịch sử chịu cảnh chia cắt. Theo thời gian, những nhà cầm quyền luôn tìm cách tận dụng tối đa nhu cầu thống nhất để khích lệ, thậm chí kích động dân chúng hăng say sản xuất và chiến đấu, phục vụ quyền lợi của giai cấp thống trị. Cũng vì lẽ đó, rất nhiều trong đông đảo nhân dân cũng dần bị ám ảnh bởi viễn cảnh thống nhất. Thậm chí thống nhất bằng mọi giá, bất chấp thiệt hại về sinh mạng, về kinh tế và gây ra những ảnh hưởng lâu dài tới đà thăng tiến của cả dân tộc. Vì lẽ đó, biến cố tháng 4/1975 đã được người dân miền Bắc đón chào nhiệt liệt, họ đã được tuyên truyền một cách tinh vi trong thời gian rất dài về sứ mệnh vĩ đại đi "giải phóng", tính chính nghĩa của đội quân đi "thống nhất đất nước". Tôi, một người lớn lên ở miền Bắc sau 1975 từng băn khoăn việc vì sao quân đội và chính quyền VNCH không đi giải phóng miền Bắc. Và đã đi tìm câu trả lời trong nhiều năm mà không có bất kỳ ai hướng dẫn, cho tới khi đọc đủ nhiều sách để tìm ra đáp án. Bé gái Barbara trong tay một nữ tu Việt Nam. Ảnh chụp ngày 14/04/1975 ở Sài Gòn. Em bé sau được người Mỹ, Gerard Constant (trái), cùng vợ nhận làm con nuôi trong câu chuyện "Rescued from Saigon". Nó có thể đúng hoặc không đúng tùy vào quan điểm và tầm hiểu biết mỗi người, nhưng ít nhất cũng cho thấy không phải phía Quốc Gia không có ý định Bắc tiến. Nước Đức không tốn máu xương, không có chiếc xe tăng nào húc đổ bức tường Berlin, giải phóng miền Tây, thống nhất đất nước. Họ đã chọn đúng thời cơ (Liên Xô tan rã) để thống nhất trong hòa bình. Đôi miền Triều Tiên vẫn còn chia cắt chưa biết tới bao giờ. Nhưng người dân nhiều nước như Tiệp Khắc, Nam Tư đã chấp nhận sự chia cắt, quốc gia cũ của họ tan ra làm những nước khác nhau. Khi người ta không thể sống chung, tốt hơn hết hãy tách ra. Nỗi đau khổ hậu thống nhất Trong cuốn hồi ký Đôi Dòng Ghi Nhớ, đại tá Phạm Bá Hoa từng nói về sự hiểu lầm của thế giới tự do với phe cộng sản. Đại thể phía tự do hiểu hòa bình là hết chiến tranh, thì khái niệm hòa bình với người cộng sản là khi họ đã thôn tính tất cả đất đai, đè bẹp sức kháng cự của những kẻ chống lại họ. Cũng trong cùng tác phẩm, tác giả đã nói đến những đau khổ của đất nước sau khi thống nhất, mà chỉ khi rơi vào tay địch, ông mới biết thực tế thế nào là cộng sản. Những cuộc thanh trừng lẫn nhau giữa các vương tôn họ Tư Mã thời hậu Tam Quốc, cũng như sự xa xỉ của triều đình trung ương (điển hình vụ viên quan Thạch Sùng khoe mẽ của cải đã trở thành chuyện ngụ ngôn truyền đời) đã khiến nhân dân thời Tấn vô cùng khốn khổ, mà giới sử gia đánh giá mức độ tàn khốc của cuộc nội chiến còn lớn hơn nhiều so với thời Ngụy - Thục - Ngô tranh hùng. Và hãy nhìn lại những nhà lãnh đạo Việt Nam từ sau 1975 đến nay, ngoài vấn đề cách ứng xử với người đồng bào thua trận, họ có điểm gì khác và giống so với họ Tư Mã thời Tây Tấn? Không thể phủ nhận rằng, nhà nước đã có những nỗ lực nhất định trong việc ổn định tình hình, nâng cao đời sống nhân dân (mà chính họ đã kéo tụt xuống ngay sau biến cố 1975). Nhưng vì sao ngay trong lúc truyền thông nhà nước ca ngợi những "thành tựu" về giáo dục và y tế, thì chính lãnh đạo và con cái họ lại bỏ ra nước ngoài du học và chữa bệnh? Còn ở bên ngoài, biển đảo và đất liền cứ bị ngoại bang đe dọa từng ngày? Và ở những miền quê, người ta nỗ lực hết mình để được xuất khẩu lao động, xuất khẩu cô dâu để sang những nơi còn chưa thống nhất (bị Mỹ đô hộ?) như Đài Loan, Nam Hàn? Cái giá của sự thống nhất, xin nhắc lại, thống nhất về lãnh thổ ấy quá đắt với nhân dân nhà Tây Tấn thời hậu Tam Quốc và với nhân dân Việt Nam 17 thế kỷ sau. Bài viết thể hiện quan điểm riêng của tác giả Lê Mai Hoa, hiện tu nghiệp tại Texas, Hoa Kỳ. Xem thêm: Ngày 30 tháng Tư từ 'một góc nhìn khác' Hóa ra có tới hai 'Tháng Tư Đen' Phi cơ VNCH giúp đánh thắng Iraq năm 1991	Những người chiến thắng đã gọi sự kiện 30/4/1975 là ngày thống nhất đất nước.	30/4: Một góc nhìn về ngày chấm dứt Cuộc chiến VN
Người lính Nguyễn Thành Nhân ở hàng ngồi thứ hai từ trái qua Thắng lợi trước người Mỹ được kỷ niệm hàng năm ở Việt Nam như là một chiến thắng trước thế lực xâm lược nước ngoài trong một cuộc chiến giải phóng dân tộc. Ít được nhắc đến hơn là sự rút lui thầm lặng của quân đội Việt Nam sau một cuộc chiến rất tai tiếng của chính họ vốn đã chấm dứt 25 năm trước đây vào chính tháng này. Cứu tinh hay xâm lược? Đó là một cuộc chiến mà quân đội Việt Nam, lúc đầu được triển khai như những vị cứu tinh nhưng ngay sau đó lại bị xem là những kẻ xâm lược, đã trả một cái giá cao ngất về nhân mạng trong một cuộc chiến du kích tàn khốc kéo dài cả chục năm. Vào dịp kỷ niệm 25 năm ngày Việt Nam rút quân khỏi Campuchia, các cựu chiến binh Việt Nam vẫn còn bị ám ảnh bởi những ký ức về cuộc chiến với quân đội của Pol Pot. Một số người tự hỏi vì sao người Campuchia không còn biết ơn một quân đội đã giúp giải phóng họ khỏi chế độ Khmer Đỏ tàn bạo. “Bất cứ ai trở về nguyên vẹn từ chiến trường Campuchia đều là may mắn,” ông Nguyễn Thành Nhân, 50 tuổi, một cựu chiến binh tham chiến ở Campuchia và là tác giả của một cuốn tự truyện viết về cuộc chiến ở Campuchia, nói. Đây là mộôt trang trong nhật ký của ông Nhân mô tả trận chiến năm 1986 Được đưa đến Campuchia khi mới 20 tuổi, ông Nhân đã chiến đấu từ năm 1984 cho đến 1987 trong một đơn vị chiến đấu tiền phương ở gần biên giới Thái Lan-Campuchia – nơi những trận chiến đẫm máu nhất với Khmer Đỏ đã diễn ra. Mặc dù Chính phủ Việt Nam không bao giờ xác nhận chính thức con số thương vong của họ, khoảng 30.000 binh sỹ Việt Nam được cho là đã thiệt mạng trước khi họ rút quân vào tháng Chín năm 1989. Bản gốc của cuốn tự truyện này bị Chính phủ Việt Nam cấm. Cuốn sách kể lại những gian khổ của người lính Việt Nam và tình đồng đội của họ trong lúc họ phải tìm cách để giữ mạng ở một nơi mà người dân cưu mang họ vào ban ngày và đối mặt với kẻ thù vào ban đêm. Cũng giống như những người lính Mỹ trẻ đã chiến đấu ở Việt Nam, những năm tháng của ông Nhân ở Campuchia đã để lại những vết thương tâm lý không thể phai mờ. Đến bây giờ ông Nhân vẫn còn gặp ác mộng vào ban đêm và những ký ức vào ban ngày vẫn gợi lại cho ông nỗi kinh hoàng của cuộc chiến. ‘Vết thương lòng’ Pol Pot được cho là căm thù Việt Nam “Khi những người đồng đội bỏ mạng, đó là mất mát vô cùng lớn,” ông Nhân nói, “Trong suốt thời gian xảy ra cuộc chiến, chiến sự không ngừng nghỉ. Chúng tôi không có thời gian để suy ngẫm. Chúng tôi phải kiên cường để chiến đấu tiếp. Nhưng hơn 30 năm sau, những ký ức quay trở lại, hết lần này đến lần khác.” “Vết thương trên cơ thể không nặng lắm nhưng nỗi đau của chúng tôi là đau trong lòng. Nhiều người lính khi họ quay lại chiến trường một hai năm sau họ đã hóa điên,” ông nói. Tình cảnh của họ cũng giống như sự ám ảnh của người lính Mỹ cách nay một thế hệ đã đến Việt Nam với niềm tin rằng họ đến để cứu một đất nước để rồi họ nhận ra rằng nhiều người dân xem họ là kẻ thù. “Những người lính Mỹ nghĩ rằng họ đang giúp người Việt Nam. Sau đó, họ đã vỡ mộng” ông Nhân nói, “Chúng tôi, những người lính ở Campuchia, cũng giống như vậy.” Khmer Đỏ đã đẩ̀y hàng triệu người dân Campuchia đến chỗ chết Việt Nam bắt đầu đưa quân vào Campuchia vào cuối tháng 12 năm 1978 để lật đổ Pol Pot. Hai triệu người Campuchia đã chết dưới tay Khmer Đỏ. Quân đội của Pol Pot cũng đã tiến hành những cuộc đột kích đẫm máu xuyên biên giới vào lãnh thổ Việt Nam mà họ vốn xem là kẻ thù lịch sử, đốt phá làng mạc và tàn sát người dân Việt Nam. Pol Pot sau đó đã bỏ chạy và thủ đô Phnom Penh được đặt dưới sự kiểm soát của người Việt Nam. Những người dân Campuchia sống sót dưới chế độ Khmer Đỏ lúc đầu chào đón những người lính Việt Nam như những chiến sỹ giải phóng. Tuy nhiên những năm sau đó, quân đội Việt Nam vẫn còn ở Campuchia và đến lúc đó, nhiều người Campuchia đã xem họ như những kẻ chiếm đóng. Những chứng tích về tội ác của Khmer Đỏ vẫn còn đó Cuộc chiến Campuchia là một cuộc chiến rất tai tiếng của Việt Nam, Giáo sư Carlyle Thayer ở Học viện Quốc phòng Úc, nhận định. “Quân đội Việt Nam đã được đào tạo và có kinh nghiệm trong việc đánh đuổi lực lượng chiếm đóng và đùng một cái mọi thứ đảo ngược. Họ phải xâm lược Campuchia và chiếm đóng đất nước này và sau đó đã thành công trong việc dựng lên một chính phủ và lên kế hoạch rút quân,” ông Thayer nói. ‘Không mang ơn’ Một bích chương cổ động cho tình hữu nghị Việt Nam-Campuchia Không giống như những cuộc chiến chống Mỹ và chống Pháp, cuộc chiến của Việt Nam ở Campuchia không được nhắc nhiều với công chúng, vị giáo sư Úc cho biết thêm. Khi những người lính trở về từ chiến trường Campuchia một cách lặng lẽ không giống như những cuộc chiến trước đó. Họ có cảm giác họ ‘bị quên lãng’. Campuchia cũng không thể hiện sự mang ơn. Đây là một đất nước mà sự thù địch với Việt Nam vẫn còn rất phổ biến. Ngày nay, nhiều người ở Campuchia vẫn muốn quên rằng Việt Nam đã cứu đất nước của họ khỏi cuộc cách mạng tàn ác của Pol Pot. Cứ mỗi vài tháng, một hội cựu chiến binh tham chiến ở Campuchia lại gặp gỡ ở Thành phố Hồ Chí Minh. Tại một cuộc gặp ở một ngày Chủ nhật gần đây, họ bắt đầu với một bài diễn văn chào đón ngắn rồi sau đó họ cụng ly với rượu đế. Đài tưởng niệm những người lính Việt Nam ở Phnom Penh Khi được hỏi về cuộc chiến thì họ đổi thái độ một cách thấy rõ. Những gì xảy ra ở Campuchia không phải là chuyện họ muốn nói đến. Một cựu chiến binh có tên là Lê Thanh Hiếu, có lẽ là vì phép lịch sự, đã kể lại một cảnh tượng mà ông không thể quên trong những ngày đầu tiên ông đến Campuchia vào năm 1979. Đơn vị của ông Hiếu đã truy đuổi quân Khmer Đỏ đến biên giới với Thái Lan. Ông nhớ lại ông đã nhìn thấy người dân Campuchia nằm chết đói bên vệ đường. “Người chết ở khắp nơi. Họ chết vì đói,” ông Hiếu, giờ đã 54 tuổi, nói, “Chúng tôi không có cơm gạo để cho họ. Chúng tôi chỉ có khẩu phẩn của quân đội cho mình mà thôi.” Tro cốt của những ngườ lính Việt Nam cũng được đem về nước khi Việt Nam rút quân khỏi Campuchia Tuy nhiên, ‘đứng trước tình cảnh đó những người lính Việt Nam không thể không cứu người’ và họ đã dùng khẩu phần của mình để nấu cháo loãng cứu đói’. “Tôi không muốn trải qua cảnh này để bây giờ có cái kể cho anh nghe,” ông Hiếu nói. Việt Nam không muốn lãng quên hoàn toàn cuộc chiến với Campuchia, ông Nhân nói, mà Việt Nam chỉ muốn nhớ cuộc chiến này như là một cuộc tấn công thần tốc, thắng lợi để lật đổ Pol Pot. Bị lãng quên nhất, theo ông Nhân, là 10 năm bị tấn công theo kiểu đánh rồi chạy và những người cựu chiến binh vẫn còn hằn sâu vết thương từ cuộc chiến. “Đối với tôi, sự thật cần được nói ra,” ông nói. “Đôi khi tôi nghĩ rằng những người đã chết là may mắn. Họ đã yên nghỉ. Còn chúng tôi phải sống khổ mỗi ngày. Chúng tôi vẫn phải tiếp tục sống.” Bản tiếng Anh của bài đã đăng trên trang BBC News.	Vào ngày 30/4 năm 1975, những chiếc trực thăng cuối cùng của người Mỹ tháo chạy một cách nhục nhã khỏi Sài Gòn trong lúc những chiếc xe tăng của quân đội Bắc Việt ào ạt tiến vào thủ đô của miền Nam Việt Nam.	Cuộc chiến bị lãng quên
Các đội bóng đều đã hoàn thành các bước chuẩn bị cuối cùng, trước khi đáp máy bay tới Nga để bắt đầu hành trình chinh phục cúp Vàng. Trong lúc chờ đợi những trận đấu sôi động của vòng chung kết cúp bóng đá thế giới năm nay chính thức được diễn ra, BBC mời bạn đọc cùng nhớ lại những hình ảnh ấn tượng của các kỳ World Cup trong quá khứ. Cơ hội nào cho các đội châu Á tại World Cup 2018? Đôi điều thú vị về World Cup 2018 World Cup: 'VTV cò kè, khán giả sẽ xem lậu?' 1998 - Ronaldo cùng trận chung kết bí ẩn Bebeto (số 20) an ủi Ronaldo (số 9) sau trận chung kết Bối cảnh: Coupe du Monde - France 98 là kỳ World Cup đầu tiên có sự tham dự của 32 đội và cũng là lần thứ 2 Pháp đăng cai giải bóng đá lớn nhất hành tinh. Brazil đã vượt qua hàng loạt các đối thủ sừng sỏ, trong đó có tuyển Hà Lan hùng mạnh mà họ đã phải chật vật giành chiến thắng trên chấm penalty với phong độ chói sáng của tiền đạo Ronaldo , người đã ghi 4 bàn thắng từ đầu giải. Đối thủ trong trận chung kết là đội chủ nhà, Pháp, với siêu sao Zinedine Zidane. Tuyển Brazil nóng lòng muốn giành cúp vàng thứ năm trong lịch sử của mình, còn tuyển Pháp với những hảo thủ đang đạt độ chín của sự nghiệp cũng không muốn bỏ lỡ cơ hội đăng quang tuyệt vời ngay trên sân nhà. Khoảnh khắc: Siêu sao 21 tuổi đắt giá nhất thế giới tại thời điểm bấy giờ, tiền vệ của Inter Milan, mang trên vai niềm kỳ vọng của nhiều con tim yêu bóng đá của nước nhà. Sau này anh kể lại về những gì xảy ra ngày hôm đó. "Tôi đã lên cơn co giật vào buổi chiều, sau bữa ăn trưa. Tôi đã bất tỉnh trong ba đến bốn phút. Tôi không biết điều gì đã xảy ra nữa. Có thể là do tôi lo lắng quá, hay đấy là vấn đề thần kinh chăng?" Leonardo, một trong những đồng đội của "Ro béo" tại World Cup năm đó kể lại rằng dù cho các bác sỹ đã kết luận rằng Ronaldo không bị ảnh hưởng gì cả, nhưng cơn động kinh của Ronaldo đã ít nhiều ảnh hưởng đến phong độ thi đấu của anh. Thậm chí nó còn gây nên tình trạng lo lắng cho toàn bộ đội tuyển Brazil vì khi đó Ronaldo là cầu thủ chủ lực không thể thay thế. Leonardo đã dùng từ "hỗn loạn" để miêu tả cho quá trình chuẩn bị của tuyển Brazil trước buổi tối chung kết hôm đó. Và như các bạn đã biết điều gì đã xảy ra, một Ronaldo được kỳ vọng đã "mất tích" cùng lúc với sự tỏa sáng của Zidane với một cú đúp và kết quả là một chiến thắng 3-0 đầy thuyết phục dành cho tuyển Pháp. Đến bây giờ, vẫn còn nhiều người bày tỏ sự tiếc nuối về việc giá như Ronaldo có thể đảm bảo được 100% "công lực" vào ngày hôm đó thì biết đâu mọi chuyện đã khác. Sau trận đấu, có một vài giả thuyết được đưa ra: tuyển Brazil, đặc biệt là Ro béo đã bị chủ nhà Pháp đầu độc trong bữa ăn trước trận chung kết. Nhưng cho đến thời điểm bây giờ vẫn chưa có bằng chứng gì chứng minh cho thuyết này. 2002 - Tuyển Ý, Tuyển Hàn Quốc và vị trọng tài người Ecuador Ahn Jung-Hwan(số 19, áo trắng) cùng cú đánh đầu quyết định Bối cảnh: World Cup 2002 đánh dấu một thời điểm lịch sử khi giải bóng đá thế giới lần đầu tiên được tổ chức tại châu Á. Nhật Bản và Hàn Quốc là hai quốc gia đồng tổ chức. Nhật Bản đã phải dừng bước trước Thổ Nhỹ Kỳ tại vòng tứ kết, còn Hàn Quốc thì tạo kỳ tích khi vượt qua được một đội tuyển Ý, mà vào thời điểm đó, với sự hiện diện của rất nhiều cầu thủ nổi tiếng như Christian Vieri, Francessco Totti, Alessandro Del Piero…, sẽ không ai nghĩ rằng họ có thể thất bại. Khoảnh khắc: Sau 90 phút thi đấu, hai đội bóng cầm hòa nhau với tỉ số 1-1 và phải tiến vào hiệp phụ để phân định thắng bại. Và như chúng ta đã biết, cầu thủ số 19 Ahn Jung-Hwan đã có cú đánh đầu quý hơn vàng, ghi bàn thắng định đoạt trận đấu tại phút 117 (thời điểm đó vẫn áp dụng luật bàn thắng vàng). Đối với cá nhân cầu thủ số 19 này nói riêng cũng như những người dân xứ sở Kim Chi nói chung thì đó là một khoảnh khắc định mệnh mà họ sẽ mãi không bao giờ quên vì đó mãi là niềm tự hào về một chiến tích thần kỳ của đội tuyển. Với cá nhân Ahn, đấy cũng là một giây phút "thay đổi" cuộc đời của anh mà chúng tôi sẽ nói tới ở phần dưới. Đối với những ai chỉ quan tâm đến kết quả của trận đấu thì sẽ không hiểu được vì sao các Tiffosi (fan hâm mộ bóng đá Ý) lại giận dữ mà theo một vài cá nhân thì trận đấy này là một sự "phỉ báng", "dối trá tồi tệ trong lịch sử". Mổ xẻ lại diễn biến của trận đấu, sẽ không khó có thể lý giải vì sao người Ý lại tức giận đến vậy. Trọng tài người Ecuador, ông Byron Moreno đã từ chối hai bàn thắng hợp lệ của tuyển Ý, trong đó có cả một bàn thắng vàng mà Tomassi ghi được trong hiệp phụ nhưng không được công nhận do việt vị. Trước đó, ở phút 103, Francessco Totti đã bị rút thẻ đỏ rời khỏi sân do hành vi ăn vạ trong vòng cấm. Đáng nói ở đây là trong tình huống này vị trọng tài người Ecuador đứng cách điểm xảy ra tình huống tận 40m… Phải chăng đây là động lực để World Cup năm nay sẽ được áp dụng VAR (Trợ lý trọng tài điện tử)? Trở lại với câu chuyện của tiền đạo Ahn Jung-Hwan, người tại thời điểm đó đang thi đấu cho Perugia tại giải quốc gia Italia, Serie A, sau khi ghi bàn thắng vàng đó, chủ tịch câu lạc bộ này, ông Luciano Gaucci, đã thẳng thừng tuyên bố anh sẽ không bao giờ được đá cho Perugia nữa vì ông cho rằng tuyển Hàn Quốc đã "xúc phạm" ông cũng như là toàn thể người dân Ý. Tuy rằng sau đó ông này đã xin lỗi và mời anh quay lại Perugia, nhưng tiền đạo người Hàn Quốc đã một mực ra đi và sang thi đấu cho một đội ở Nhật để tránh những áp lực diễn ra liên tục với anh từ sau giải đấu. Huấn luyện viên Nam Hàn, Guus Hiddink nói: "Thật là phản ứng kiểu rất trẻ con. Thể thao có nghĩa là các cầu thủ đều chơi cho các quốc gia khá nhau. Thật là lố bịch khi nói vậy." 2006 - Zidane và cú húc đầu lịch sử Pha thiết đầu công của Zidane (áo trắng) với Materazzi (áo xanh) Bối cảnh: Huyền thoại tuyển Pháp Zinedine Zidane, khi đó đang chơi cho Real Madrid, bước vào trận chung kết thế giới thứ hai trong sự nghiệp, gặp tuyển Italia, với tuyên bố đây đồng thời cũng là trận thi đấu bóng đá chuyên nghiệp cuối cùng của anh. Tại trận chung kết lần trước năm 1998 với tuyển Brazil, chính Zidane là nguồn cảm hứng đưa tuyển Pháp đến vinh quang và trong trận đấu cuối cùng này, rất nhiều người đã kỳ vọng về một kết thúc có hậu của chàng tiền vệ tài hoa này. Không ai ngờ tới kịch bản đã diễn ra vào trận chung kết của kỳ World Cup năm đó. Khoảnh khắc: Chính Zidane là người đã thực hiện một pha penalty kiểu panenka ở ngay phút thứ 7, đánh lừa thủ môn kỳ cựu Buffon để đưa tuyển Pháp vượt lên dẫn trước. Pha penalty điển hình này cũng là một khoảnh khắc đáng nhớ của giải đấu, nhưng những gì mà Zidane làm sau đó đã làm lu mờ đi chiến tích này của anh. Phút 110 của hiệp phụ thứ hai, Zidane đã có hành vi "thiết đầu công", lao vào ngực hậu vệ Materazzi của tuyển Ý. Theo những phân tích về khẩu hình được các chuyên gia phân tích sau trận đấu, và cả những chia sẻ của chính Zidane về hành động của mình thì Materazzi đã đưa ra những lời lẽ khiếm nhã xúc phạm đến mẹ và chị gái của chàng tiền vệ gốc Algeri này. Hình ảnh Zidane bước ngang qua chiếc cúp vàng danh giá mà không ngoái đầu nhìn lại sau khi nhận thẻ đỏ rời sân mãi sẽ ám ảnh triệu con tim hâm mộ chàng tiền đạo "đầu hói" tài hoa này. Dù sau đó Zidane đã lên trên truyền hình, đưa ra lời xin lỗi từ "tận đáy trái tim mình" đến toàn bộ người dân nước Pháp cùng người hâm mộ, nhưng sẽ không ai quên được hình ảnh cuối cùng trong sự nghiệp thi đấu lẫy lừng của anh. Cho đến sau này anh vẫn là huyền thoại trong lòng người Pháp, nhưng hành động "tội đồ" đấy vẫn luôn đeo bám tuyển Pháp trong các kỳ World Cup sau đấy, khiến đội luôn thi đấu dưới mức kỳ vọng. 2014 - Tuyệt chiêu "cẩu xực" của Suarez Chiellini (áo xanh) cùng vết cắn trên vai và Suarez (áo trắng) bị "chấn thương răng" Bối cảnh: World Cup 2014, đội tuyển Uruguay của Suarez và đội tuyển Ý của Chiellini nằm ở Bảng D, được coi là bảng tử thần của giải đấu năm đó cùng với hai đối thủ "máu mặt" khác là tuyển Costa Rica và tuyển Anh. Trước khi khởi tranh, Ý vẫn là đội được đánh giá cao nhất bảng. Tuy nhiên bất ngờ đã xảy ra khi đội bóng được đánh giá thấp nhất là Costa Rica đã giành được hai chiến thắng thuyết phục trước hai ông lớn Uruguay và Ý. Kết cục dẫn đến ở lượt thi đấu cuối cùng của vòng bảng, Uruguay và Italia gặp nhau trong tình thế một mất một còn để cạnh tranh chiếc vé cuối cùng vào vòng knock-out. Khoảnh khắc: Trận đấu diễn ra quyết liệt, không bên nào muốn là đội phải xách vali về nước sớm. Chính vì thế, kể từ khi tiếng còi khai cuộc cất lên, hai đội luôn tấn công ăn miếng trả miếng. Tuyển Ý vẫn luôn tự hào về "đặc sản" phòng thủ của họ, tổ chức lối chơi phòng thủ chặt ngay từ đầu, vì họ chỉ cần một kết quả hòa là đủ để tiến vào vòng trong nhờ hơn Uruguay về hiệu số bàn thắng. Bước ngoặt của trận đấu chỉ đến khi còn 10 phút nữa là tiếng còi kết thúc sẽ vang lên. Trong một tình huống lộn xộn tại vòng cấm của Uruguay, trận đấu bỗng dưng bị gián đoạn vì có cầu thủ nằm trên sân. Ở một phía người ta thấy Suarez đang lăn lộn một góc ôm răng (chứ không phải ôm miệng), còn phía kia Chiellini cũng đang nằm ôm vai của mình. Cầu thủ này sau khi đứng dậy đã cố vạch áo để trọng tài có thể nhìn thấy vết răng vẫn còn lưu lại trên vai mình. Tiếc rằng tại thời điểm đó, hành động đó diễn ra quá kín đáo, chỉ có thể thấy bằng camera ghi lại nên trọng tại đã bỏ qua và cho trận đấu tiếp tục. Không hiểu vết "cẩu xực" đó có gây ảnh hưởng tâm lý gì đến mắt xích quan trọng Chiellini trong hệ thống phòng ngự của tuyển Ý không? Vì chỉ một phút ngay sau đó, từ đường tạt bóng của Suarez, Diego Godin đã bật cao đánh đầu tung lưới, ghi bàn thắng duy nhất trận đấu và tiễn tuyển Ý ra về ngay từ vòng bảng trong nỗi thất vọng. Sau trận đấu, rất nhiều người đã bày tỏ sự giận dữ vì hành vi của Suarez được trọng tài bỏ qua và FIFA đã phải bắt tay vào tìm hiểu. Đáng nói ở đây là, đây không phải lần đầu tiên Suarez thực hiện hành vi cắn người, thậm chí đây còn là lần thứ ba trong cuộc đời của cầu thủ tiền đạo lắm tài nhiều tật này. Suarez thì nói rằng, "Chỉ có hai chúng tôi ở chỗ đó, vai anh ấy va vào tôi." "Những chuyện như vậy diễn ra trên sân cỏ và quý vị không nên làm lớn chuyện ra làm gì." FIFA không nghĩ vậy. Kết quả sau khi phân tich băng ghi hình là FIFA đã ban hành lệnh cấm với Suarez tận 4 tháng, không được liên quan đến bất cứ hoạt động nào của bóng đá (bao gồm các trận đấu chính thức cũng như tập luyện trên sân tập). Án phạt nặng nhất mà FIFA từng đưa ra, không biết là đã đủ răn đe Suarez chưa nhưng cho đến thời điểm bây giờ, anh chàng này vẫn chưa dám "ngứa răng" một lần nào nữa. The moment: With 10 minutes remaining, Uruguay were on the attack when striker Suarez and Italy defender Giorgio Chiellini clashed and tumbled over in the box. Chiellini pulled down his shirt to reveal bite marks on his left shoulder, although Suarez held his mouth claiming he had been elbowed. The referee took no action and to make matters worse for the Italians, it was Suarez's cross a minute later which led to Diego Godin's headed goal. Italy went home, Uruguay went through. Suarez said: "It was just the two of us inside the area and he bumped into me with his shoulder. 2014 - Đêm ác mộng của đội chủ nhà Brazil Nỗi buồn khó phai đối với người Brazil, đặc biệt với các fan kỳ cựu của Selecao như ông Clovis Acosta Fernandes Bối cảnh: World Cup 2014 được tổ chức ngay tại xứ sở Samba. Đội hình của Brazil khi ấy cũng rất mạnh với những ngôi sao hàng đầu thế giới và nổi bật nhất là siêu sao Neymar. Thiên thời, địa lợi, nhân hòa; đã không ít cổ động viên đội bóng vàng xanh đã mơ về việc chiếc cúp vàng danh giá sẽ được các cầu thủ nước nhà nâng cao ngay tại quê nhà. Nhưng sóng gió đã đến với Brazil ngay từ khi trước khi bóng bắt đầu lăn. Siêu sao cũng là niềm hy vọng số 1 của họ, Neymar đã phải rời sân trên cáng trong trận đấu tứ kết với Colombia sau một pha vào bóng ác ý. Thủ quân của họ, Thiago Silva cũng không thể góp mặt trong trận đấu quan trọng với tuyển Đức do chấn thương. Yếu tố nhân hòa đã bị gián đoạn, nhưng vẫn không ít người vẫn luôn tự tin trước chiến thắng của đội nhà trước tuyển Đức vì tính đến trước trận đấu này, Brazil đang sở hữu kỷ lục 39 năm bất bại tại các trận đấu chính thức trên sân nhà. Yếu tố lịch sử đang ủng hộ họ. Khoảnh khắc: Trái với những suy nghĩ đó, trận đấu diễn ra không như mong đợi của cổ động viên đội nhà. Hai đội nhập cuộc với những pha ăn miếng trả miếng rất mãn nhãn, trận đấu diễn ra rất cân bằng cho đến khi Muller ghi bàn mở tỷ số cho tuyển Đức ở ngay phút 11. Việc thua một bàn thắng không thể làm nao núng một ông lớn như Brazil. Họ đẩy cao đội hình tìm kiếm bàn gỡ không do dự. Việc đẩy cao đội hình dẫn đến hàng thủ lỏng lẻo, mà bằng cách nào đó từ phút 23 đến phút 29 của ngay hiệp đấu đầu tiên họ đã phải vào lưới nhặt bóng thêm tới bốn lần nữa. Hiệp 1 kết thúc với tỉ số không tưởng. Đội bóng năm lần vô địch thế giới bị dẫn trước năm bàn không gỡ, ngay tại sân nhà. Đến cả những cổ động viên lạc quan nhất của Đức cũng có thể nghĩ đến một kết quả "động trời" như vậy. Bước vào hiệp thi đấu thứ hai, không biết do tuyển "Đức" nương tay hay tuyển Brazil thủ chắc hơn, mà họ chỉ bị lọt lưới thêm 2 bàn thắng nữa của Schurrle. Đến cuối trận Oscar gỡ lại được một bàn thắng danh dự cho Brazil mà theo nhiều chuyên gia phân tích thì các hậu vệ Đức đã cố tình "nhả" để an ủi cho đội chủ nhà. Tiếng còi mãn cuộc vang lên, như để kết thúc một cơn ác mộng trong 90 phút chưa từng có trong lịch sử của bóng đá Brazil. Buổi tối hôm đó mãi là một ký ức buồn và ám ảnh đến các Selecao, và họ chắc hẳn rất nóng lòng chờ đến World Cup 2018 năm nay trên đất Nga để có thể tiến hành một cuộc báo thù.	Chỉ còn một tuần nữa là kỳ World Cup lần thứ 21 sẽ chính thức được khởi tranh tại Nga với sự tham gia của 32 đội mạnh nhất tới từ các châu lục.	Những khoảnh khắc khó quên trong các kỳ World Cup
Hãng Kyodo đưa tin phe công tố nói những người này bị buộc tội đã hối lộ một quan chức cao cấp của VN để được tham gia một dự án hỗ trợ phát triển do chính phủ Nhật tài trợ. Cơ quan Công tố khu vực Tokyo cho rằng bốn vị này đã hối lộ tổng cộng 820.000 đôla (90 triệu yen) cho một quan chức cao cấp tại TP Hồ Chí Minh, vi phạm quy định ngăn chặn cạnh tranh bất hợp pháp. Ngoài ông Taga, ba người kia là Kunio Takasu, 65 tuổi, cựu quản lý của PCI, Haruo Sakashita, 62 tuổi, và Tsuneo Sakano, 58 tuổi. Ông Sakano từng là giám đốc văn phòng Hà Nội của PCI. Đây là lần đầu tiên Nhật bắt người vì tội hối lộ quan chức nước ngoài kể từ khi có điều luật về tội danh này năm 1998. Ông Takasu được tin đã đóng vai trò chuyển tiền cho ông quan chức người Việt lúc đó làm việc cho ban quản lý các dự án giao thông công chính thuộc Ủy ban Nhân dân TP HCM. Ông này được trích lời nói ông 'nhận lệnh' của ông Taga. Các điều tra viên nghi rằng cả công ty PCI đều tham gia vụ hối lộ này. PCI có trụ sở chính tại thành phố Tama, ngoại ô Tokyo. Đường dây hối lộ Các nguồn tin cho hay viên quan chức VN đã thừa nhận ăn hối lộ khi bị các cơ quan điều tra của VN thẩm vấn theo đề nghị của phía Nhật. Tuy nhiên hiện chưa rõ ông này bị phía VN xử lý ra sao. Báo Yomuiri của Nhật Bản hôm thứ Ba trích nguồn công tố viện nói tên quan chức bị cáo buộc ăn hối lộ là ông Huỳnh Ngọc Sỹ. Năm 2001 và 2003, PCI thắng thầu tổng trị giá 3,1 tỷ yen cho dịch vụ tư vấn trong một dự án xây đường giao thông của TP HCM bằng tiền viện trợ ODA của chính phủ Nhật Bản. Được biết đây là công trình xây dựng đại lộ Đông Tây có tổng chiều dài gần 22km. Cho tới thời điểm đầu tháng Bảy, ông Huỳnh Ngọc Sỹ vẫn giữ chức Phó Giám đốc Sở Giao thông Công chính TP HCM, kiêm Giám đốc Ban Quản lý PMU Đông-Tây. Theo cáo trạng vào tháng 8/2006, ông Takasu, lúc đó phụ trách marketing, đã đưa 220.000 đôla cho vị quan chức VN. Cũng chính ông quan chức này bị nói là đã nhận 600.000 đôla vào tháng 12/2003. Cả hai lần trao tiền này đều là để 'cảm ơn' việc PCI thắng thầu. Ông Takasu từng làm giám đốc một công ty con của PCI tại Hong Kong, chuyên thực hiện các phi vụ nhằm giành thầu cho PCI trong các dự án do Nhật Bản viện trợ tại Đông Nam Á. Còn ông Taga trước đó đã bị truy tố vì tội gian lận liên quan tới một dự án chính phủ Nhật tài trợ tại Trung Quốc. Dự án này nhằm giải quyết vũ khí hóa học mà quân đội Nhật để lại Trung Quốc hồi cuối Thế chiến II. Minh Trung, SGTôi không hiểu lắm cái sự "danh dự quốc gia" gì đó là như thế nào. Hay là kiểu tốt khoa xấu che. Những phần tử xấu đang ngày đêm đục khoét đất nước này cần phải được thẳng tay loại trừ. Có bệnh thì phải chữa. Mình xấu thì phải tự nhận là mình xấu để còn sửa chữa, mà thật ra không cần nói thì người ngoài cũng thừa biết rồi. Không thể "danh dự" kiểu nhắm mắt bịt tai rồi tự bảo "chắc không có việc gì đâu, vẫn tốt đẹp cả". Cái kiểu sĩ diện, 'tự kỷ ám thị' như vậy chẳng dẫn chúng ta đến kết cục tốt đẹp nào. Hoang Mai, VNLuật pháp VN rất công bằng và nghiêm minh; xử việc gì cũng cần có tang chứng vật chứng hẳn hoi; đâu có thể nghe báo đài hay mấy nhà hành pháp Nhật Bản nói bậy mà xử lý cán bộ của VN được. Mấy ông đưa hối lộ thì tiền đưa cho ai có ký nhận vào chứng từ không còn nếu có băng hình quay nhận tiền thì biết đâu máy ông nhờ họ mua bán gì đó? Ở VN nhận tiền trao tay là chuyên bình thường không gọi là chứng cứ được đâu nhé. Thôi mấy ông cứ xử bên đó sao thì tuỳ chứ đừng bôi nhọ thanh danh CBVN và làm ảnh hưởng đến Viện trợ của chính phủ Nhật Bản đấy nha! HT, Hà NộiThật ra các bạn bất mãn vì điều gì? Vì số tiền kếch xù kia sao không chia đều cho mọi người trong xã hội mà lại chạy vào túi một số kẻ quền cao chức trọng? Hay nếu chúng ta ngồi vào những chiếc ghế đó, chúng ta liệu có tránh khỏi những việc làm đó? Thật ra tham nhũng nước nào cũng có, thời nào cũng có, và nó luôn là vấn đề nhức nhối mỗi khi người dân biết được, mà thật ra họ cũng đã biết rồi. Chỉ có điều đối với Việt Nam, khi mà giá cả tăng cao chóng mặt còn lương, đặc biệt lương công chức thì nếu không "kiếm thêm", chúng ta không thể nào sống nổi. Và có vẻ nói đến đây ai cũng hiểu và thông cảm được. Thế thì chúng ta phải đấu tranh làm sao: thay vì những "đống tiền" đấy kiểu gì cũng chạy vào túi quan chức, thì sẽ dùng đ! ể nâng lương cho người lao động có phải hơn không? Vấn đề là ai cũng hiểu nhưng để làm được thì không dễ. Làm sao để nhà nước "chịu" lắng nghe dân chúng mới là điều đáng suy nghĩ đấy ạ! PMU, VNTôi đánh giá cao quan điểm và cách nhìn nhận vấn đề của Ton_Tu và LinhTran. Chúng ta không lên đây để nói xấu một cá nhân càng không nên lôi chính trị vào cuộc. Tôi biết ai trong chúng ta cũng cảm thấy phẫn nộ và phản đối. Nhưng chúng ta hãy có cách nhìn bao quát hơn, vĩ mô hơn để không ảnh hưởng cả một dân tôc và bao thế hệ sau này và cũng đừng bôi nhọ chính bản thân mình vì trong các bạn đều ít nhiều mang dòng máu VN, Con Rồng cháu Tiên đấy thôi. Tôi thiết nghĩ chúng ta nên làm sao và có hướng giải quyết thế nào để người VN ở bất cứ đâu, làm bất cứ nghề gì cũng ngẩng cao đầu bởi vì mình là con người VN, mang dòng máu VN. TienChuyện tham nhũng hối lộ ở Việt nam đã đến mức báo động đỏ. Thế nhưng các vụ tham nhũng hay được ém nhẹm. trong vụ này báo chí Việt Nam vẫn chưa công bố tên của ông quan tham vì có thể còn liên quan đến nhiều ông khác. Nguyen, Sai GonNếu tôi có quyền hạn tôi sẽ tước thẻ nhà báo của đài BBC ngay! Dựa vào đâu mà BBC đưa ra thông tin này trong khi chưa có kết luận cuối cùng của cơ quan điều tra bên phía CA Việt Nam, thậm chí báo chí trong nước còn chưa đưa tin. Những thông tin như thế này sẽ tác động tiêu cực đến dư luận xã hội, gây hoang mang trong quần chúng và làm xấu hình ảnh quan chức Việt Nam trước bạn bè Quốc tế! Rõ ràng là BBC đã vi phạm nghiêm trọng trong thông tin trên báo chí. Nếu nhìn vấn đề nghiêm khắc hơn, BBC có thể bị tội danh “thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng”. BBC là một trong những hãng thông tấn hàng đầu thế giới lại đưa những thông tin nhạy cảm như thế này thì, thử hỏi, nếu báo chí tư nhân ra đời thì làm sao kiểm soát nổi. Thangbi, VNĐây là một kinh nghiệm và cũng là một bài học trong lĩnh vực chống tham nhũng của chúng ta. Hợp tác với phía đối tác nước ngoài cũng rất quan trọng. Quả thực là rất buồn khi chúng ta mất đi sự tin tưởng từ phía đối tác chỉ vì một con sâu. 900 triệu quả thực là rất lớn. Vấn đề không dừng ở đây. Phải tìm ra kẻ đứng đằng sau phi vụ này. VN Ton_TuChuyện đâu còn có đó. Sự thật dù thế nào cũng phải được phoi bày dù sớm hay muộn. Nhưng là 1 công dân, là con của Việt Nam chúng ta không nen nhìn nhận chủ quan như thế. Vì đây không những là vấn đề của riêng 1 ai đó, mà đây còn là danh dự của một quốc gia. Với chiều dài lịch sử như thế mà chúng ta không nhìn vấn đề này một cách khác hơn sao. Quang, Tuy HoaVới công nghệ Internet hiện nay một vụ án như vậy chắc không ít người đã biết, nhưng báo chí VN chưa đưa tin.Thật là đáng buồn công cụ hỗ trợ chống tham nhũng của VN. Tony Phan, CaliforniaTôi ở Việt Nam làm việc gần cả năm nên tận mắt thấy và trực tiếp bị hối lộ nữa. Nhìn cảnh ấy tôi xót thương cho dân VN vô cùng. Tôi thí dụ cụ thể nha, ngay cả người bốc vác cũng đòi phải có hối lộ mới bóc hàng lên cho xe tải, bằng không cứ nói là "chưa nhận đơn bốc hàng". Đó là từ thấp nhất, rồi lên cao nhất là trung ương của nhà nước VN. Nguyen QuangVụ việc này xảy ra chỉ là bề nổi của một tảng băng chìm mà thôi. Nếu mọi sự được tỏ bày hết thì chắc chắn 100% thì ông lãnh đạo nào cũng có không ít thì nhiều. Muốn chống tham nhũng điều đầu tiên phải làm cho người lãnh đạo phải có " Đạo đức Cách Mạng " phải "quán triệt tư tưởng Hồ Chí Minh ", phải "lấy dân làm gốc", phải....phải như ông Nguyễn Khải đã viết trong bản tự thú " Đi tìm cái tôi đã mất". Hai, Hai PhongCác bạn cứ mãi đặt câu hỏi tại sao các báo "im re", tại sao trong nước không biết, ứng xử của chính lãnh đạo đảng thế nào? Tôi nghĩ có lẽ họ không biết thật do những khuyết tật gì đó hoặc năng lực còn quá hạn chế, sợ "lạm phát thông tin" hoặc firewall mang tên "ĐCS" quá mạnh. Huyen, HNSao báo chí trong nước im ắng thế nhỉ, dũng khí của họ đâu rồi hay là họ đã bị các nhà chức trách nạt lộ bằng việc 7 nhà báo bị tước thẻ, hay việc nhận tiền hối lộ đã trở nên phổ biến mà không cần phải bàn? Võ Tứ, SeattleÝ kiến của Linh Trần, HN có vẻ lạc đường, tôi đọc kỹ chẳng thấy ai "đưa ra những lời nhận xét thiếu tôn trọng đến đất nước", chẳng thấy ai "mượn những tình hình hay một cá nhân mà coi thường cả một thế hệ, cả một dân tộc". Che dấu tội lỗi, và ngụy biện không thể đánh giá là khách quan biết tôn trọng mình đâu bạn. Dân đen, VNChiều 5-8, trả lời phóng viên Báo Người Lao Động về thông tin của báo Yomiuri Shimbun có liên quan đến cán bộ thuộc dự án Đại lộ Đông- Tây, ông Trương Văn Lắm, Chánh Văn phòng UBND TPHCM cho biết, cho đến thời điểm này UBND TPHCM vẫn chưa nhận được bất cứ thông tin hay phản ánh nào từ phía cơ quan chức năng liên quan của Nhật Bản về vi phạm của quan chức thuộc dự án Đại lộ Đông-Tây. Ông Lắm cho biết thêm, UBND TPHCM cũng đã nhận được bản giải trình của ông Huỳnh Ngọc Sĩ sau khi có phản ánh của phía Nhật Bản và đang xem xét, giải quyết. Ẩn danhVụ PMU 18, khi có một tổ chức nước ngoài nói: không phát hiện thấy tham nhũng thì báo, đài, TV đưa tin ca ngợi tùm lum. Còn bây giờ người Nhật đã bắt người hối lộ 1 quan chức Việtnam với số tiền hơn 12 tỉ đồng VN mà TV, đài lặng im? Người dân Việt, VNHay thật, tôi cũng đang nóng lòng xem đây là ai, có vai vế gì không, chính quyền cần làm cương quyết việc này để lấy lại niềm tin của nhưng nước đã, đang và sẽ viện trợ ODA cho Việt Nam. Báo chí trong nước cần thể hiện mình hơn nữa nếu thông tin này là thật. Nếu không tôi sẽ không bao giờ mở 1 tờ báo Việt Nam nào ra để đọc nữa, kể cả báo mạng. Cam Ranh, VNCác bạn cứ yên tâm. Việc đâu còn có đó, có điều sớm hay muộn mà thôi, nếu không xử thì làm sao dám chìa tay nhận viện trợ của chính phủ Nhật. HDCam, TokyoBáo Yomuiri và Truyền hình NHK Nhật Bản sáng nay 5/8/2008 đã đưa tin và đầy đủ hình ảnh của người bị cho là đã nhận tiền từ PCI, một quan chức của Sở Giao thông Công chính TP HCM, kiêm trưởng ban dự án PMU đại lộ Đông Tây và Môi trường nước TP HCM. Báo chí VN thì vẫn im re. Ta Đi Tới, SGLuật phòng chống tham nhũng Việt Nam qui định, tham nhũng 500 triệu là dựa cột, vậy mà vụ này tới 820.000 usd *17.000 vnd/usd = 13 tỷ 940 triệu, để xem chính quyền Việt Nam xử lý vụ này ra sao? có thể bứt dây động cả một rừng lắm chứ. Linh Tran, VNTôi không hiểu các bạn nghĩ gì mà lại đưa ra những lời nhận xét thiếu tôn trọng đến đất nước như vậy! Người nào làm sai phải chịu trách nhiệm và có cơ quan pháp lý giải quyết. Chúng ta không phải mượn những tình hình hay một cá nhân mà coi thường cả một thế hệ, cả một dân tộc. Chúng ta phải khách quan hãy tự tôn trọng mình trước. Hoan, VNCác quan chức Nhật khai bậy thì sao? Khai quan chức VN chức vụ càng cao thì càng bị ém. Quan chức Nhật thoát tội vì thiếu "nhân chứng". Mấy lão hối lộ Nhật chắc nghiên cứu nền báo chí đảng ta kỹ rồi. Cuối cùng, biết đâu sẽ có cái kết luận tương tự vụ PMU 18?.Báo chí ta không đăng tin vì sợ hớ như vụ TT Nguyễn Việt Tiến. Zhuang Deng, HNThông tin này cho thấy 2 điểm đáng buồn. thứ nhất, các bạn hãy để ý câu "Đây là lần đầu tiên Nhật bắt người vì tội hối lộ quan chức nước ngoài kể từ khi có điều luật về tội danh này năm 1998." Lần đầu tiên trong lịch sử của họ có một vụ hối lộ quan chức nước ngoài và vụ đó xảy ra ở VN? có ai tự hỏi rằng tại sao không phải là Trung Quốc, Thái Lan, mà lại ở VN? Thứ 2, lại là về chuyện minh bạch hóa thông tin. Nếu cái gì cũng được minh bạch hóa (ngay cả luật pháp và Hiến pháp) thì sẽ không còn tham nhũng vặt hay tham nhũng lớn nữa. Vậy bạn có nghĩ sẽ có một ngày, sự minh bạch hóa ngự trị ở đất nước với một thể chế chính trị mà bản thân nó được tạo ra để không minh bạch? Than PhongCái ông quan chức là Phó GĐ Sở GTCC kiêm Giám đốc Ban Quản lý dự án đó mà, người mà làm công trình cầu đường Nguyễn Hữu Cảnh lún sụt và bỏ chạy trước khi bị phát hiện, từ năm 1980 đã từng đi đánh bạc xách cả vali triệu đô mà đánh. Có chăng phía Việt Nam chưa xử lý sợ Nhật Bản cắt viện trợ thực hiện dự án, mặc dù an ninh VN đã biết hết nhưng không làm gì, coi như chấp nhận cảnh hối lộ công khai!!! Tran Quang Thien, TP HCMQuan chức VN này có ăn hối lộ thì cũng chẳng xơi một mình được. Không đóng hụi cho cấp trên thì làm sao công việc suôn sẻ được mà còn bị truy tố nữa ấy chứ. Coi chừng lại bứt dây động rừng, các nhà báo đụng vào rồi có khác vụ PMU 18 không hay lại tìm cách chìm xuồng, coi như dân trong nuớc không biết. Thế là xong. Maida, HKTôi nghĩ báo chí VN lây lan bệnh tham nhũng đấy các cụ ạ! Vì vụ việc sờ sờ ra đó cả mấy tháng nay, kể từ khi chính phủ Nhật bắt đầu điều tra, thế mà báo chí VN chẳng biết gì cả! Cái lạ hơn là qua thông tin khác luồng thì người dân mới biết sự thật! Thế mới rõ hơn cái lề đường bên phải của ngài Lê Doãn Hợp! Trên lề đường nầy thỉ chuyện gì liên quan tới "diễn biến hòa bình" kể cả cái kim cũng phải lòi ra, nhưng con bò tham nhũng đứng ngay trước mắt lại bị mù! Đảng chống tham nhũng giỏi thật! Tien DungLàm gì có tự do báo chí tại VN mà bạn Purity nói. Vụ báo Tuổi trẻ và Thanh niên còn sờ sờ ra đó. Quí vị có nhớ Bộ trưởng bộ Thông tin - TT là ai không vậy? Là đồng hương của ông Sinh Hùng đấy, Nghệ An đấy, là người quen của TBT đấy. Phải chờ xin phép Đảng đã. Mà những chuyện như vầy không dám cho báo nói đâu. Chỉ cho nói khi nào bị xì ra do ghen ăn tức ở với nhau. Gần cả triệu đô chớ chơi sao? Mr Ball, Sài GònNên nhớ đảng viên cộng sản luôn là người tốt. Có khởi tố cũng phải khai trừ trước đã. Thất Vọng, DNThật là buồn khi phải sống trong môi trường thông tin bị che đậy và bóp meo như ở... Tôi đã từng nghe một vị lãnh tụ đất nước nói là 'cuộc chiến chống tham nhũng là không có vùng cấm' không biết có tin được ba nhiêu phần trăm đây, số tiền 820 ngàn USD đủ để cứu giúp được bao nhiêu gia đình nghèo khó, bao nhiêu trẻ thơ được tới trường? Phạm Thanh Phong, GermanyNgười ta có thể nhắm mắt tin rằng cán bộ cao cấp nhận tiền hối lộ này cũng là một đảng viên của đảng cộng sản Việt nam chăng? Hay đó là chuyện đương nhiên rồi? Purity, VNPhía Nhật đã công bố tên tuổi những vị thuộc Cty Nhật đưa hối lộ cho quan chức cao cấp VN thuộc UBNDTP HCM và đã khởi tố những người này, còn phía VN sao thấy vẫn "im re"? Hay là chờ đảng cho phép thì cơ quan điều tra mới vào cuộc? VN có hơn 600 tờ báo lớn nhỏ trong nước thì sao? Hầu hết người dân đều hay biết, không lẽ báo chí VN "mù tịt thông tin"? Đây là dịp để báo chí VN chứng tỏ cho người dân biết rằng "VN có tự do ngôn luận". Thời gian đưa và nhận hối lộ đã được công bố như vậy thì người dân có thể đoán biết được "vị quan chức cao cấp" thuộc UBNDTPHCM thời điểm lúc đó nhận hối lộ. Lần này để cho nhân dân tin tưởng ít nhiều quyết tâm của đảng trừng trị tham nhũng hối lộ, hãy "thử một lần công khai tên tuổi vị quan tham ấy" cho nhân dân "chiêm ngưỡng" xem sao? Và nhớ đừng đưa ra "con chốt thí" như những vụ việc khác? Conan, Sài GònQuan chức nhận hối lộ của VN là ai vậy? Tôi rất nóng lòng muốn biết. Sao không thấy báo đài VN đưa tin về vấn đề này? Hay đây là bí mật quốc gia? Hay các nhà báo rút kinh nghiệm vụ PMU 18 nên không dám nói tới tham nhũng hối lộ nữa? Có ông đảng viên CS nào trên diễn đàn này giải thích cho mọi người hiểu về chuyện báo chí im lặng được không?	Hôm thứ Hai công tố viện ở Nhật Bản cho hay đã bắt cựu chủ tịch công ty Pacific Consultants International (PCI) Masayoshi Taga và ba quan chức cả đương vị lẫn đã rời chức vụ của công ty này vì cáo buộc đưa hối lộ.	Bắt người Nhật vì hối lộ quan chức VN
Hồ Duy Hải trong một phiên tòa Hội đồng thẩm phán bác kháng nghị điều tra lại vụ Hồ Duy Hải Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng và khả năng ân giảm tử hình cho Hồ Duy Hải Ông Lê Thanh Vân, một Đại biểu Quốc hội thuộc tỉnh Cà Mau đã kiến nghị trực tiếp với Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân như trên, báo Dân Trí, hôm thứ Hai đưa tin. "Khi vụ án có nhiều thủ tục tố tụng bị vi phạm như vậy thì rất cần được điều tra lại," báo Dân trí dẫn lời ông Vân. Đại biểu Quốc hội này đã đề nghị xem xét, áp dụng quy định tại Điều 404 Bộ luật Tố tụng hình sự về yêu cầu, kiến nghị, đề nghị xem xét lại quyết định của Hội đồng Thẩm phán Tòa án Nhân dân Tối cao. 'Không sai bản chất' Hôm 12/5, một thành viên ban lãnh đạo cấp cao Tòa án Nhân dân Tối cao được báo chí nhà nước dẫn lời trong một cuộc họp giao ban báo chí cùng ngày, tiếp tục khẳng định quan điểm của Tòa này về quyết định Giám đốc thẩm, cho rằng mặc dù có "sai sót", "bản chất" tội phạm trong vụ án liên quan bị cáo Hồ Duy Hải là không thay đổi. "Các cơ quan tố tụng có sai sót, chúng tôi đều nhìn thấy. Ví dụ như không kịp thời thu hồi cái thớt, con dao làm vật chứng là có sai phạm", Phó chánh án Tòa án Nhân dân tối cao, ông Nguyễn Trí Tuệ, được báo mạng VietnamNet nói. "Tuy nhiên, khi xem xét, đối chiếu với những lời khai, chứng cứ khác để củng cố thì Hội đồng thẩm phán thấy rằng bản chất của vấn đề ở đây là hành vi phạm tội Giết người, cướp của của Hồ Duy Hải là không thay đổi. Vì vậy, có sai lầm nhưng sai lầm này không làm thay đổi bản chất của vụ án." Về thành phần Chủ tọa phiên Giám đốc thẩm vụ án và vai trò của Chủ tịch nước hậu quyết định Giám đốc thẩm, ông Phó Chánh án Tòa án Nhân dân Tối cao nói: "Đây là vụ việc rất nghiêm trọng, do Viện Kiểm sát kháng nghị kéo dài nhiều năm, dư luận xã hội nhiều thì đương nhiên phải xét xử bằng hội đồng toàn thể, quy định Chánh án chủ trì là theo quy định của pháp luật. "… Quyết định của Chủ tịch nước là quyết định cuối cùng trong quá trình tố tụng. Sau quyết định của Chủ tịch nước thì các cơ quan tố tụng không được phép thực hiện bất kỳ hành vi nào khác ngoài hành vi thực hiện thi hành án. Đó là quy định của luật. "Với trường hợp này phải xin ý kiến của Chủ tịch nước thay đổi quyết định đó thì mới thực hiện các biện pháp tố tụng khác." Bà Nguyễn Thị Loan, mẹ Hồ Duy Hải, không được vào dự phiên Giám đốc thẩm hôm 6/5. Bà đã đi đòi công lý cho con 12 năm qua Vấn đề mấu chốt? Vụ án Hồ Duy Hải và phiên Giám đốc thẩm thu hút sự quan tâm của nhiều giới, trong đó có các luật sư và Đại biểu Quốc hội. Hôm 07/5, báo Thanh Tra tường thuật quan điểm của Đại biểu Quốc hội Việt Nam, Luật sư Trương Trọng Nghĩa, nói về vụ án: "Có những cái sai phải sửa, vì nếu sai mà không sửa thì đó là sự méo mó của nền tư pháp… mấu chốt nhất trong vụ Hồ Duy Hải là vấn đề chứng cứ. "Một nguyên tắc rất cơ bản của pháp luật hình sự của mọi quốc gia văn minh là phải đủ chứng cứ mới buộc tội. Hiến pháp, Bộ Luật Hình sự của chúng ta cũng quy định như vậy. Tờ báo dẫn lời Đại biểu Quốc hội, Phó Trưởng ban Dân nguyện Quốc hội Việt Nam, ông Lưu Bình Nhưỡng, cho rằng có những trường hợp đã bị "bịt" khiến tòa án không thể phát hiện được. "Quá trình điều tra, quá trình làm hồ sơ, người ta đã làm quá "tròn", thậm chí tìm mọi cách để "bịt" rồi… "Khi tôi còn là luật sư, đi bào chữa, có những bản án viết như vỡ lòng, rất buồn. Quyền lợi bị xâm phạm, tội phạm bị bỏ lọt thì đương nhiên người ta tiếp tục phải khiếu nại thôi", ông Nhưỡng cho hay," báo Thanh Tra dẫn lời của ông Lưu Bình Nhưỡng. Hôm 12/5, Đại biểu Quốc hội Việt Nam, ông Trương Trọng Nghĩa, cũng được báo chí Việt Nam tường trình nói 'sẽ đưa vụ án Hồ Duy Hải lên Ủy ban Thường vụ Quốc hội'. "Theo luật định, Ủy ban Thường vụ Quốc hội có thể có ý kiến với Tòa án Nhân dân Tối cao hoặc có thể đề xuất Quốc hội giám sát tối cao việc xét xử giám đốc thẩm vụ án Hồ Duy Hải. Đây là những vấn đề sẽ do Quốc hội quyết", đại biểu Quốc hội Trương Trọng Nghĩa được tờ Tiền Phong Online dẫn lời nói. 'Mang tính lịch sử' Mới đây, từ Viện Chính sách, Pháp luật và Phát triển, thuộc Liên hiệp các Hội khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta), Luật sư, luật gia Hoàng Ngọc Giao, Viện trưởng đưa ra bình luận thêm với BBC về vụ án sau quyết định Giám đốc thẩm: "Chưa phải nói đến quốc tế mà ngay trong lòng nhân dân Việt Nam, công chúng Việt Nam sẽ rất là thất vọng và không còn tin tưởng vào nền công lý tư pháp của Việt Nam này. "Điều đó bổ sung thêm về mức độ lòng tin của người dân thôi, còn cho đến này theo tôi niềm tin của người dân Việt Nam vào công lý tư pháp cũng bị sa sút đi rất nhiều bởi vì những hiện tượng án oan sai rất nhiều. "Và không ít trường hợp về phía tư pháp, phía Tòa án, rồi kể cả Viện Kiểm sát cũng đã phải đứng ra để mà xin lỗi những người bị oan sai. "Thế thì vụ này có thể nói là một vụ mang tính lịch sử về chuyện là công lý tư pháp bị xâm phạm nghiêm trọng như thế nào và bất thường như thế nào. "Tôi tin rằng vụ án Hồ Duy Hải này sẽ đi vào lịch sử với những hậu quả rất tiêu cực và với ấn tượng rất tiêu cực trong lịch sử tư pháp trong tương lai. "Còn đối với quốc tế, điều này lại càng như vậy. Đối với quốc tế, như thế Việt Nam đang luôn luôn nói rằng là nước này xây dựng một Nhà nước Pháp quyền, lại thêm chữ 'Nhà nước Pháp quyền Xã hội Chủ nghĩa'. "Vậy thì cái tính ưu việt của 'Nhà nước Pháp quyền Xã hội Chủ nghĩa' lần này bị đặt dấu hỏi. Tại sao và ưu việt tới mức độ như thế nào mà một vụ án, một nhân mạng, không biết vì lý do gì, mà lại bị áp dụng một án tử hình nặng nề như vậy đối với một thanh niên như vậy, mà không có những chứng cứ thuyết phục, cũng như là được điều tra một cách công tâm, cũng như là thỏa đáng và phản ánh đúng bản chất sự thật khách quan? "Thế thì điều này rõ ràng ảnh hưởng vô cùng, tôi có thể nói nó như là một "vết nhơ" trong lịch sử xét xử hệ thống tòa án Việt Nam," Luật sư, luật gia Hoàng Ngọc Giao nói với BBC trên góc độ quan điểm cá nhân của ông. Trong một diễn biến liên quan, hôm 10/5, báo Tuổi trẻ Online đưa tin rằng mẹ của bị cáo, tử tù Hồ Duy Hải, bà Nguyễn Thị Loan, đã gửi đơn tới Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của Quốc hội. "Trong đơn vừa được gửi đi, mẹ của bị án Hồ Duy Hải khẩn thiết đề nghị chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội với hy vọng quyết định của Hội đồng thẩm phán Tòa án Nhân dân tối cao sẽ được xem xét lại," tờ báo thuộc Thành Đoàn Thành phố Hồ Chí Minh cho hay.	Đại biểu Quốc hội đề xuất Ủy ban Thường vụ Quốc hội Việt Nam "vào cuộc" để giám sát tối cao đối với vụ án Hồ Duy Hải, theo truyền thông chính thống hôm 11/5/2020.	Vụ Hồ Duy Hải: Một đại biểu đề nghị Quốc hội Việt Nam ‘giám sát tối cao’
Chủ nhật vừa qua là đúng 50 năm ngày Thủ tướng Việt Nam Dân chủ Cộng hòa Phạm Văn Đồng gửi công hàm cho Thủ tướng Trung Quốc Chu Ân Lai ủng hộ quyết định lãnh hải của Trung Quốc. Bản công hàm gửi ngày 14/9/1958 nay bị cho là 'văn bản thừa nhận chủ quyền của Trung Quốc', nhất là đối với các quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa của Việt Nam. Đã có nhiều kêu gọi phản đối và hủy bỏ văn bản gây tranh cãi này. Nội dung công hàm ngắn do ông Phạm Văn Đồng ký, nói "Chính phủ Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa ghi nhận và tán thành bản tuyên bố ngày 4 tháng 9 năm 1958 của Chính phủ nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa quyết định về hải phận của Trung Quốc". Tuyên bố 4/9/1958 khẳng định hải phận 12 hải lý, trong có Hoàng Sa và Trường Sa, thuộc chủ quyền Trung Quốc. Đài BBC đã có cuộc phỏng vấn nhà ngoại giao Lưu Văn Lợi, cựu trưởng Ban Biên giới của Chính phủ Việt Nam (1978-1989) về bản công hàm này. Ông Lưu Văn Lợi: Bản công hàm này rất đơn giản. Lúc đó ông Chu Ân Lai ra tuyên bố rằng lãnh hải của TQ rộng 12 hải lý, ông Phạm Văn Đồng gửi thư cho ông Chu Ân Lai nói đại ý VN ghi nhận và chỉ thị cho các cơ quan tôn trọng hải phận đó. Chỉ có thế thôi. Trong tuyên bố 12 hải lý của Chu Ân Lai có bao gồm cả bốn quần đảo TQ gọi là của mình, nhưng ông Phạm Văn Đồng không nói gì tới lãnh thổ hay quần đảo, mà chỉ nói tôn trọng quyết định của TQ. BBC: Vâng nhưng nay TQ sử dụng công hàm đó như một minh chứng là VN đã công nhận chủ quyền của TQ đối với hai quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa... Ông Lưu Văn Lợi: Đó là họ xuyên tạc. Nội dung công hàm của ông Phạm Văn Đồng chỉ có ba câu thôi, có nói gì đến lãnh thổ hay quần đảo nào đâu. BBC: Nếu nay có kêu gọi hủy bản công hàm này thì có thể thực hiện được về luật pháp không, thưa ông? Ông Lưu Văn Lợi: Tôi chưa hiểu chính phủ quyết định ra sao, nhưng theo nội dung công hàm mà tôi hiểu thì không nói đến lãnh thổ hay quần đảo. BBC: Thưa ông, tại sao ông Phạm Văn Đồng lại quyết định gửi công hàm vào thời điểm đó? Ông Lưu Văn Lợi: Đây là một điều đáng buồn. Lúc bấy giờ đang xảy ra cuộc khủng hoảng eo biển Đài Loan. Đài Loan lúc đó còn giữ hai đảo nằm giáp lãnh thổ TQ là Kim Môn và Mã Tổ. Hải quân Mỹ đến vùng eo biển Đài Loan, khiến TQ lo sợ rằng Mỹ có thể tấn công xâm phạm chủ quyền của TQ. Và đó là lý do ông Chu Ân Lai ra tuyên bố về hải phận. Công hàm của ông Phạm Văn Đồng chỉ là một cử chỉ tốt đẹp về tình hữu nghị, ủng hộ TQ trong lúc Mỹ đưa hạm đội 7 tới eo biển Đài Loan mà thôi. BBC: Gần đây có chỉ trích là chính phủ VN đã nhượng bộ quá nhiều trong đàm phán lãnh thổ với TQ. Là người chịu trách nhiệm về lĩnh vực này trong thời gian dài, ông nghĩ sao ạ? Ông Lưu Văn Lợi: Hoàn toàn không có chuyện đó. Các đàm phán đều thực hiện trên phương pháp quy định hai bên đã thỏa thuận, thống nhất từ trước. Không có chuyện nhân nhượng TQ. BBC: Thưa Chủ nhật vừa rồi là đúng 50 năm ngày ông Phạm Văn Đồng gửi công hàm cho TQ. Cảm xúc của ông nhân ngày này ra sao? Ông Lưu Văn Lợi: Tất nhiên chúng tôi phản đối việc sử dụng công hàm này (với mục đích tranh chủ quyền các quần đảo). Đó là một sự xuyên tạc, biến một cử chỉ hữu nghị của ông Phạm Văn Đồng thành tuyên bố chủ quyền của TQ đối với Hoàng Sa, Trường Sa. Đây là chuyện của chính phủ, chúng tôi thì đã về hưu lâu rồi. Nhưng nhất định đây là một điều không hay. Ông Lưu Văn Lợi, sinh năm 1913, là nhà báo, cựu Chánh văn phòng-Trợ lý Bộ trưởng Ngoại giao, Trưởng ban Biên giới thuộc Hội đồng Bộ trưởng (1978-1989). Ông là tác giả của nhiều cuốn sách, bài viết về chủ đề biên giới. Các bài liên quan, kể cả ý kiến của giới nghiên cứu Trung Quốc có ở bên phải trang. Trung LậpTôi nghĩ chính phủ hiện nay cũng đau xót trước việc mất đất, mất đảo lắm nhưng thế nước còn yếu đành phải dùng biện pháp ngoại giao mà thôi, chứ đao to bùa lớn liệu sẽ làm được gì. Hoặc kêu gọi Mỹ giúp đỡ ai dám chắc hay hơn hay lại cõng rắn cắn gà nhà (lịch sử nước nhà đã chứng minh bao lần rồi, chẳng ai tốt hoặc cho không mình cái gì đâu). Do Thanh Cong, HNTính chất của văn kiện rất đơn giản, mang tính hữu nghị thân ái của ông PVD, nhưng bài học rút ra cho người Việt Nam là: Thứ nhất, bài học đầu tiên của Việt Nam là bài học dựng nước và giữ nước. Trong đó câu chuyện Mỵ Châu - Trọng Thủy là bài học muôn đời. Đối với Trung Quốc, dù là tình cảm hữu nghị hay tình yêu lứa đôi, dù là mưu đồ hay là "chân thật nhất thời" thì đến cuối cùng nhà cầm quyền TQ đều sử dụng cho mưu đồ bành trướng. Thứ hai, vị trí của Việt Nam nằm ở vị trí yếu hầu của trong thế tiến xuống phía nam của TQ. Theo lý thuyết về không gian 03 chiều: không thể cạnh tranh với Mỹ về kinh tế, không thể cạnh tranh với Nga về quân sự, con đường của TQ là bành trướng về phía Nam (các nước nhỏ, nhiều tài nguyên biển và dầu mỏ, vị trí đường biển và đầu mối giao thông chiến lược 2 đại dương lớn). Vấn đề này chỉ là vấn đề thời gian, và với tiềm năng quân sự và hải quân ngày càng được hiện đại hóa, vấn đề này càng đến gần cho "quyết định của TQ". Tu Viet MyTrong cuốn sách Southeast Asia: an introductory history của Dr Milton Osborne người Úc, ông nói rằng VN chỉ là nước trong vùng ĐNÁ ảnh hưởng nặng nề văn hóa (kể cả chính trị) của TQ vì qua thu nhận hơn là tự sáng tạo (“as a mere receiver of ideas, unable to offer traditions of its own”) mặc dù ngôn ngữ VN là yếu tố đoàn kết của dân tộc. CP trong quá khứ cũng như hiện tại chỉ bắt chước cái mà họ nghĩ là hay của người khác rồi làm theo thì VN sẽ thành một tiểu bang của TQ trong thế kỷ này. DTTôi xin bổ sung thông tin vì ông bạn Pinochio có hỏi tôi. Tôi khẳng định từng câu chữ của Pinochio là chính xác khi ông nói rằng :"...Hải quân VNCH đã có một trận hải chiến để bảo vệ chủ quyền...". Vâng, chỉ có một trận đó là duy nhất. Đó chính là trận hải chiến năm 1974 tại quần đảo Hoàng Sa. Sự kiện này xảy ra sau khi Mao Trạch Đông và Nixon bắt tay nhau vào năm 1972. Đây có thể xem là "sự bán đứng đồng minh" của người Mỹ! Hạm đội 7 của Mỹ lúc đó đã làm ngơ để Trung Quốc thôn tính quần đảo Hoàng Sa của miền Nam! Lúc Đài Loan chiếm đảo Ba Bình (thuộc quần đảo Trường Sa) vào năm 1956 thì chẳng có trận hải chiến nào của Hải quân VNCH cả! PinochioTôi không biết DT lấy thông tin từ đâu? Có được thẩm định hay không? Nhưng tôi biết chắc một điều là Hải Quân của VNCH đã có một trận hải chiến để bảo vệ chủ quyền của những quần đảo trên, cho nên nói họ không biết bảo vệ chủ quyền (im lặng) là không chính xác. Ngang tang TQKhông phải TQ ngu không hiểu, nhưng rõ ràng là ỷ mạnh muốn làm gì thì làm. Xét về vị trí địa lý, thì Hoàng Sa và Trường Sa là gần VN nhất, mà không thuộc VN mà lại thuộc của TQ hay của các nước cũng có tranh chấp. Vậy Mỹ cũng có thể nói Hoàng Sa và Trường Sa là của Mỹ và đem Chiến Hạm tới đóng chắc không ai dám cản đường. Cũng may ông Mỹ hiểu lý lẽ không như ông TQ đang muốn trở thành tướng cướp kia. Một ý kiến khác nữa là, khi 1 người lỡ để bị thương thì phải biết giữ vết thương cho khỏi hôi thối bằng không thì côn trùng thừa cơ hội tấn công--Hay đại loại là 'Thừa nước đục thả câu!' Canh Tân NYNếu công hàm PVD công nhận HS và TS là của TQ thì tại sao họ ko lấy lại ngay năm 1958 mà chờ đến 1974 lúc Mỹ đã bỏ rơi Nam VN, rồi đến 1988 chiếm TS khi VN trở nên yếu kém và thân với Liên Sô. Vấn đề là thời điểm, lúc VN bất ổn, yếu thế là lúc chiếm thêm đất, đảo VN. Dễ hiểu mà, nếu VN giàu mạnh, có vũ khí hiện đại, TQ ko đến nỗi làm càng như vậy. Nam SaigonTrung Quốc trong lịch sử từ xưa đến nay luôn là kẻ xâm lược nước ta, không thể không đề phòng hết sức cẩn thận. Ngay cả bây giờ, lãnh thổ, lãnh hải của Việt Nam người VN phải có trách nhiệm bảo vệ đến cùng, dù có phải trả giá đắt đi chăng nữa. Trung Quốc Không thể vin vào cái cớ một công hàm ngoại giao từ thời chiến tranh, không có số liệu cụ thể mà tranh lãnh thổ, lãnh hải của Việt Nam. Ngay một việc tôi xin nói thêm về vấn đề Trung Quốc là hiện nay các đài truyền hình của Việt Nam suốt ngày này qua ngày khác chỉ biết chiếu phim của Trung Quốc, đó là một mối nguy hiểm tiềm tàng, chỉ biết đến cái lợi trước mắt, quên mất cái lợi lâu dài. Le QuangMột ngày nào đó, khi tiềm lực kinh tế và quốc phòng Việt Nam chúng ta hùng mạnh, nhất định chúng ta hoặc con cháu chúng ta phải lấy lại Hoàng Sa và các đảo tại quần đảo Trường Sa do Trung Quốc xâm lược. Nhưng trước tiên, chúng ta phải dạy cho bọn chúng bài học thế nào là bị xâm lược. U49, VNBiên giới, địa giới hành chính Việt Nam do Quốc hội thảo luận, quyết định, thông qua lệnh của Chủ tịch nước lúc đương thời là Chủ tịch Hồ Chí Minh mới có giá trị pháp lý trong nước và quan hệ quốc tế (Giới chức khác không có thẩm quyền). Công hàm ngắn không mang ý nghĩa quy phạm pháp luật, tuổi thọ của nó ngắn vô cùng ngắn về mặt thời gian, có ý nghĩa là người này làm hài lòng người kia do "lịch sự ngoại giao" mà thôi. Tran Thanh Mai, TokyoTóm lại có thân hay không thân với TQ thì VN luôn là kẻ thiệt thòi trước dã tâm của họ. Chỉ buồn là khi thanh niên VN biểu tình ôn hòa phản đối TQ năm ngoái thì nhà cầm quyền đã dẹp bỏ theo chỉ đạo từ xa của TQ. Thu ThuyNgười dân VN không thể nào quên được trận chiến biên giới Việt Trung, trong khi lực lượng và quân đội VN đang trừng phạt Khmer Đỏ thì TQ bất ngờ tấn công VN, điều làm cho Hà Nội bất ngờ. Đối với TQ chúng ta luôn phải đề phòng, về Trường Sa chúng ta không bao giờ nhân nhượn , vì TS mất sẽ rất nguy hiểm cho VN. Good citizen, VNÔng TT-HN chắc chắn không phải người VN, theo tôi đoán không lầm ông là "chinois" (Tàu) hay dân tộc nào khác? Chúng ta chỉ biết và phải biết trân trọng và giữ gìn đất nước ta đang ở do tiền nhân tổ tiên ta đã đổ bao nhiêu xương máu trong nhiều thế kỷ để dựng nên. Chúng ta chỉ biết và phải biết TQ đã xâm lăng nước ta, vậy toàn thể người VN yêu nước phải cùng nhau bảo vệ tổ quốc chống kẻ xâm lược, thế thôi! Thật đáng buồn cho những quan điểm lệch lạc và lẻ loi! Thử hỏi nếu đại đế Quang Trung và con cháu VN của ông sau này có ý định đánh lấy lại 2 tỉnh Quảng Đông, Quảng Tây mà theo lịch sử ngàn xưa là của VN thì có hợp lý không? Bản đồ trên thế giới phải vẽ lại tất cả à? DTTôi thấy nhiều bạn đọc người Việt trên diễn đàn này do chính kiến chủ quan của mình nên đã phát biểu rất thiếu hiểu biết về cái "công hàm ngày 14/9/1958". Một số vị cứ lên diễn đàn mở miệng ra là chỉ biết đổ lỗi cho chính quyền cộng sản! Về vấn đề này theo ý kiến của tôi: Công hàm đó không có tính pháp lý quốc tế đối với quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Bởi vì năm 1958 chính quyền Sài gòn, theo hiệp định Geneve, được giao quản lý phần lãnh thổ và lãnh hải bên dưới vĩ tuyến 17. Chính quyền Sài gòn lúc đó mới chính là người có tư cách pháp nhân để quản lý 2 quần đảo này! Vì vậy tôi tin ông Lợi đã nói chính xác : "TQ đã xuyên tạc cử chỉ hữu nghị của VNDCCH", vì vào thời điểm đó TQ đang xảy ra cuộc khủng hoảng Eo biển Đài Loan, VNDCCH có ra công hàm thỉ cũng chỉ có ý nghĩa về mặt tinh thần mà thôi! Nói đến Đài Loan, tôi nhắc cho mọi người biết rằng chính quyền Đài Loan đã đổ quân lên chiếm đảo Ba Bình (trong quần đảo Trường Sa) vào năm 1956, tức là thời điểm mà chế độ miền Nam Việt Nam chưa đủ sức quản lý vùng biển này! Hơn 50 năm qua người Đài Loan đã xây dựng một căn cứ rất lớn ở đảo Ba Bình mà chế độ Sài gòn hồi trước năm 1975 cũng không có ý kiến ý cò gì cả! Phía TQ khi vin vào một cái "công hàm nặng tính chính trị, nhẹ tính pháp lý" để làm bằng chứng chủ quyền thì chính TQ đã cho thế giới thấy cái lý lẽ quá yếu ớt của họ về chủ quyền 2 quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa của Việt Nam. Huy NT, SGỞ đây tôi không dám bàn về cái lợi hay hại của chế độ VN trước và sau 1975. Nhưng nếu người TQ vẫn giữ thái độ xâm lược đối với 2 quần đảo Hoàng Sa & Trường Sa,có lẽ đã đến lúc Chính phủ VN nên chuẩn bị cho việc sử dụng 1 biện pháp cứng rắn hơn để bảo vệ quyền lợi cho dân tộc là vừa. Thien Phong, SaigonÔng Đồng cũng chỉ là 1 người Việt Nam như bao người Việt Nam, tại sao tài sản chung mà ông ta lại có quyền cho người này người nọ. Hiệp ước Geneve 1954 đã phân chia rạch ròi vĩ tuyến 17 Chính quyền và quân đội Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tập trung về miền Bắc; Chính quyền và quân đội khối Liên hiệp Pháp tập trung về miền Nam. Hiệp ước này có Trung Quốc tham dự hẳn hòi. Nếu như chỉ trong vòng 4 năm mà Trung Quốc quên điều này thì đây là 1 chính phủ hành xử vô luật lệ với thế giới - không thể chấp nhận được. Còn ông Đồng đúng là đang lừa người anh em TQ, dám đem cho người khác cái không phải của mình. S.Bản chất của TQ là bành trướng và bá chủ TG. Họ phát triển kinh tế , nghiên cứu khoa học, ... cũng chỉ nhằm vào mục đích đó mà thôi. Biết được mối nguy này thì phải luôn đề phòng và có đối sách thích hợp từng thời điểm, không những VN mà cả thế giới nữa. Mỹ, Nga gì cũng vậy. Tu Viet MyCứ réo tên PVĐ, chứ biết đâu đấy là chỉ thị của bộ CT TƯ ĐCSVN. Nước VN cũng xui, nếu miền nam thắng thì công hàm ấy đâu có giá trị mà VN còn có pháp thẩm là có hải chiến để giữ đất vì HS và TS đều nằm dưới vĩ tuyến 17. Tại sao chính ĐCSVN không nói ra là đã chỉ đạo sai lầm và đã không qua QH thẩm định? TT, HNĐây đều là vấn đề do lịch sử để lại thôi. Theo tôi biết, ở bên TQ, cũng có rất rất nhiều người như các bạn VN để bảo vệ lãnh thổ cũng như lãnh hải của nước nhà, họ cũng có rất rất nhiều lý do để chứng minh đây là lãnh thổ lãnh hải của họ, họ cũng chửi bới chính quyền cộng sản TQ đã nhường bộ và bán đất biên giới cho VN. Mặt khác, trước thời Tây sơn, lãnh thổ VN có phải rộng lớn như bây giờ đâu? Nước Chăm biến đi đâu rồi, là ai đã huỷ diệt nước này? Trên trang web của Campuchia, họ còn nói tất cả miền nam và miền đông nam đều là của họ mà bị VN chiếm mất, phải giải thích thế nào? RianTôi nghĩ là ông Lợi đây đang cố chống chế thôi. Chuyện Trung Quốc công khai chủ quyền là việc của TQ, còn Việt Nam vẫn có quyền phản đối chứ, sao lại gửi công hàm chẳng rõ ý nghĩa gì như vậy. Tôi không tin là chính phủ mình bấy giờ lại ngây thơ nghĩ đây chỉ là một hành động hữu nghị và Trung Quốc cũng không tự dưng trong thông cáo đe doạ Đài Loan lại gộp luôn cả Trường Sa và Hoàng Sa vào. Dẫu gì thì tôi nghĩ rằng thời ấy Trường Sa và Hoàng Sa nằm ở phía Nam Việt Nam, nếu bây giờ chính quyền đồng ý phát ngôn rằng công hàm hồi ấy không có giá trị đối với hai quần đảo mà hồi bấy giờ đang ở phía Nam là lí lẽ xác đáng nhất, chứ đừng viện hai chứ "hữu nghị" ra biện minh, chẳng ai nó tin cho đâu. Bây giờ cứ nghĩ đến lịch sử "hữu nghị" giữa VN và TQ mà trong tôi cũng thấy lo sợ. Zhu, HNVấn đề này chúng ta đã nói nhiều, quan điểm chung là phản đối Trung Quốc có điều về lý Việt Nam đang ở thế bất lợi hơn. Việc rất nhiều tài liệu lịch sử chứng minh chủ quyền của Việt Nam không nhiều giá trị so với Công hàm 1985 của Ông Phạm Văn Đồng. Và giờ chúng ta có thể lật lại vấn đề nếu có những những yếu tố sau: - Đầu tiên phải dựa vào các văn bản giữa 2 bên từ 1958 trở lại đây, và xác minh rõ giá trị mang tính pháp lý hoặc cam kết về các vấn đề này(Điều này thực sự rất khó khả thi). - Việc thứ 2 và cuối cùng chúng ta có thể làm là con đường ngoại giao trong bối cảnh Trung Quốc đang tạo ra sự quan ngại của các nước lớn về sự trỗi dậy đầy bành trước của mình. Trung Quốc luôn hiểu họ sẽ trả giá đắt nếu giải quyết các vấn đề trên bằng con đường quân sự với chúng ta, nhưng chúng ta lại không hiểu rằng nguyên nhân từ đâu chúng ta rơi vào hoàn cảnh này? Chiphoi, VNSao Việt Nam không đặt vấn đề với phía Mỹ xem họ có cần đặt "lá chắn tên lửa"ở khu vực này không nhỉ? Lịch sử đã chứng minh rằng VN & TQ không thể là anh em, 1000 năm đô hộ giặc Tàu(TQ), 100 năm đô hộ giặc Tây(Pháp, Mỹ, Anh..).Vậy giặc nào âm mưu nhiều hơn nhỉ? Khái niệm về XHCN, TBCN giống như lối sống của mỗi người, nhưng không phải có lối sống khác nhau thì không thể làm bạn với nhau. PhodemCái câu vừa là đồng chí vừa là anh em- Núi liền núi sông liên sông, môi hở răng lạnh bây giờ phải nghĩ lại Răng cắn môi đã có sẹo lại muốn biến Biển gần đất liền? Dựa lưng vào cái Núi này trước sau cũng gãy lưng mất, hình như Lịch sử cứ lập đi lập lại mãi như vậy? Thế kỉ XXI rồi đất nước ta dù nhỏ nhưng chí khí ta cũng như ai, họ có gì ta có đó, tôn trọng nhau thì cùng sống, hiếp đáp nhau thì người sứt mũi thì kẻ cũng xụi tay. Cái gì của ta ta cứ làm tới đâu thì tới, cứ cho đấu thầu hết xem họ làm gì nhau? Windy, HNThế đấy Người Trung Quốc đểu giả, rõ ràng họ cũng hiểu rằng ông Phạm Văn Đồng không hề có ý như họ xuyên tạc nhưng họ cứ nói thế. Còn người VN thì thật không biết nói sao...có thể gọi đó là...thật thà. Tóm lại quả thật Trung Quốc là kẻ thù đầu tiên và là kẻ thù nguy hiểm nhất của người VN. Người VN hãy nhớ đấy... Michael Nguyen, SaigonGửi đến tất cả những người cho rằng Việt Nam nên thân thiết với Trung Quốc và đừng để cho vì việc riêng mà trở thành Gruzia thứ 2 của biển Đông. Nếu ai nói vậy thì hãy mở con mắt cho to ra. Gruzia nhờ chơi với phương Tây mà khi bị Nga đánh còn được phương Tây can thiệp. Còn Việt Nam, ôm Trung Quốc đi rồi khi nó đánh cho thì Mỹ cũng không moi ra được nổi một cái lí do gì để can thiệp. PinochioTrong việc này thì tôi công nhận là TQ đúng, họ không hề xuyên tạc cử chỉ hữu nghị nào cả! Trong tuyên bố của TQ thì họ đã khẳng định chủ quyền của Hoàng Sa và Trường Sa, thì việc ghi nhận và tán thành đồng nghĩa với chuyện đồng ý về khẳng định chủ quyền này. Nói là không phải thì đúng là ngây ngô như con nít lên ba, không ai chấp nhận được; đặc biệt là người đại diện cho cả một quốc gia. Nói thẳng ra thì lúc đó nước VN DCCH không làm chủ 2 quần đảo này nên họ không quan tâm cũng đúng. Mất vào tay giặc Mỹ hay mất vào tay giặc Tàu thì cũng...y như nhau nên công nhận cho xong. Nó giải thích cho tại sao khi Mỹ bắt tay với TQ thì TQ có đủ điều kiện để đánh chiếm 2 quần đảo này vào 1974. Họ không còn sợ lực lượng nào cản trở việc này (VN DCCH có thể đưa hải quân ra chặn đánh để tiếp sức hải quân VNCH, nhưng chuyện này đã không xảy ra!!! Và sau đó cũng không thấy VNDCCH lên tiếng phản đối.) Hoang Nguyen, USAHơi đâu mà nói chuyện lý lẽ với kẻ đang tìm cách ăn cướp, hơn nữa kẻ ăn cướp này lại có đao to búa lớn. Một điều duy nhất là dân tộc VN phải đoàn kết một lòng, từ ông bí thư cho đến thường dân. Xa lánh cái chiêu bịp bợm XHCN anh em, kết thân với các nước tự do dân chủ, Tây phương va Hoa Kỳ, mới may ra thoát khỏi hiểm họa xâm lăng của Trung Quốc ... Trần Bình, CanadaTôi thấy sự cãi lí của ông Lợi rất cùn. Công hàm Phạm văn Đồng này rất khó hủy, phải có 1 hành động cụ thể thế nào, như từ QH. Chứ cứ cãi ngang kiểu này thì chỉ có dân Việt phải nghe, đời nào nói với TQ như thế? Ngọc Minh, Hải PhòngNhìn chung mỗi quốc gia đều có những toan tính riêng cho vấn đề lãnh hải của mình. Ngoài nguồn tài nguyên thì đây là một điểm trọng yếu của an ninh quốc phòng, ai cũng nghĩ bị đe dọa về an ninh mà thực chất chính họ đe doạ người khác, ai cũng nghĩ mình chịu thiệt thòi nếu chia theo luật quốc tế nhưng chính họ lại được lợi nhiều nhất. Việt Nam tự thấy cái lợi lớn nhất là sự hợp tác, cái lợi lớn nhất là đừng để "miếng bánh nhỏ phá hỏng bữa tiệc lớn". Để thưởng thức đầy đủ xin các nhà lãnh đạo ngồi lại với nhau. Bữa tiệc không thể thiếu món cay nhưng đừng để nó là món chính. Bên cạnh những người ngồi vào bàn tiệc còn có những nhà phê bình ngoài cuộc, đừng để bị chi phối bởi họ vì họ cũng muốn ăn lắm chứ.Tốt nhất đừng để! bàn ăn thêm trật chỗ. Chẳng ai muốn thấy một "Gruzia" mới ở biển Đông cả. Lê DuyTheo tôi ông PVĐ đã làm một việc lợi bất cập hại. Chẳng lẽ ông PVĐ lại không hiểu thâm ý của Trung Quốc? Nhưng đó là vấn đề lịch sử. Nhà nước Việt Nam cần phải làm gì để lấy lại Hòang Sa chứ chỉ to miệng tuyên bố chủ quyền và trấn áp nhân dân biểu tình chống TQ thì được gì trong lúc Trung Quốc đã xây dựng căn cứ quân sự tại Hòang Sa. tranquangthien, HCMCBây giờ ông Lưu Văn Lợi mới nói chuyện TQ xuyên tạc cử chỉ hữu nghị. Sao ông không nói sớm. Tuy vậy có còn hơn không. Tôi nghĩ chính phủ nên có công hàm giải thích cho TQ rõ ý định của cố TT Phạm Văn Đồng trong công hàm 14/9/58 không có bao hàm việc nhìn nhận Hoàng Sa và Trường Sa là của TQ. Có dư luận nói rằng cựu NT Nguyễn Mạnh Cầm lại bảo rằng công hàm này là vì thời chiến tranh nên phải làm để tranh thủ sự ủng hộ của TQ. Như vậy có phải ta tự mâu thuẫn hay không dám dứt khóat trong lập trường? Ẩn danhQuan hệ Việt Nam, Trung Quốc vẫn tốt đẹp như cái "bắt tay và ôm của hai nhà lãnh đạo" Nhiều người nghĩ đó là viên đạn bọc đường, là sự bằng mặt mà không bằng lòng? Nhưng theo tôi Việt Nam cần Trung Quốc cũng như Trung Quốc cần Việt Nam vậy, nhất là tình hình thế giới biến động này, chỉ cần mất một đồng minh đã là mất cả một hậu phương vững trắc. Việt Nam với ảnh hưởng ngày càng lớn trên thế giới, Trung Quốc với sự phát triển mạnh mẽ, cả hai đang rất cần một tiếng nói chung để cùng đưa thế giới về trạng thái cân bằng. Hai thái cực Nga-Mỹ đang cho thấy sự bất ổn tiềm tàng, và cả hai bên đều kêu gọi đồng minh. Trung Quốc- một người khổng lồ đang đứng ngoài cuộc, và Việt Nam một trung gian hoà giải liệu đây có phải là lúc để chúng ta bàn cãi về lãnh thổ. Nếu nói Việt Nam sợ Trung Quốc xâm lấn lãnh thổ thì cũng nên xem lại phải chăng Trung Quốc sợ những động thái của Mỹ đối với Việt Nam? Giữa các thái cực giằng co này việc nguy hiểm nhất là mất đi "tám chữ vàng" trong quan hệ ngoại giao của hai bên. MCRNgoại giao là nghệ thuật chơi chữ. Bây giờ càng mắng TQ thì càng làm cho họ cười mình. Chỉ còn một cách là quốc hội phải ra nghị quyết diễn giải công hàm của ông PVĐ như cách ông Lợi nói. Quốc hội sẽ không bác bỏ công hàm của ông PVĐ, vì làm như thế vừa không có lợi về ngoại giao (người ta cười mình trước sau bất nhất), vừa không có lợi về chính trị (vì ông PVĐ dù sau cũng là khai quốc công thần của nhà nước VN hiện tại). Sau khi có nghị quyết thì lúc ấy chắc chắn là sẽ làm mếch lòng TQ nhưng chắc họ cũng chửi mấy ngày là cùng, sau đó thì họ không thể trưng công hàm đó ra nữa vì thế giới biết họ đang lợi dụng tình hữu nghị. Minh Quang, Sài GònTôi thấy mỗi lần ông Nông Đức Mạnh gặp các nhà lãnh đạo Trung Quốc là ông ta ôm hôn dữ lắm? quan hệ tốt vậy sao lại chiếm đất của nhau? DR, TP HCMDã tâm của Trung Quốc đã quá rõ ràng không gì bàn cãi. TQ muốn chiếm bằng được hai quần đảo này của Việt Nam( Thậm chí còn nhiều hơn nữa) nên dùng mọi lý lẽ. Là dân Việt Nam nên nhớ rằng có thể làm bạn với bất kỳ ai nhưng với anh hàng xóm phương bắc thì không. Hoang Nguyen, HNTheo tôi, bây giờ không phải là lúc chúng ta tranh cãi với Bắc Kinh mà chúng ta phải đoàn kết sẵn sàng bảo vệ, cũng như giành lại lãnh thổ mà ông cha ta đã dùng xương máu để gây dựng. Bài học năm 1979 nói lên rằng Trung Quốc luôn là kẻ thù của dân tộc ta. A soldier, VNTôi không hiểu rõ hải phận 12 hải lý (nautical mile # 5.5 km) theo tuyên bố của Chu Ân Lai căn bản tính từ ở đâu của lãnh thổ TQ để từ đó bao gồm luôn các quần đảo HS và TS của VN ta? Thời điểm năm 1958 ông PVĐ làm TT, việc công nhận lãnh hải 12 hải lý theo công hàm của TQ có phải do mình ông quyết định? Tại sao cứ đổ lỗi một mình ông? Là một TT kỳ cựu của VNDCCH, chẳng lẽ ông TT PVĐ còn bị phía TQ "chơi chữ" (jeu de mots) trong một văn bản ngoại giao hay sao? Theo ông Lợi, công hàm của TT PVĐ chỉ có 3 câu, trong đó chỉ tán thành bản tuyên bố của TQ và không đề cập gì đến lãnh thổ lãnh hải của họ; tuy nhiên khi họ chủ yếu đề cập đến vấn đề lãnh hải, ta gửi thư tán thành, điều đó có nghĩa là mặc nhiên công nhận "hoàn toàn" ý kiến theo gi! ải thích của họ. Vừa là TT vừa là một nhà ngoại giao kinh nghiệm chẳng lẽ ông PVĐ không biết ghi thêm vài câu "khẳng định rõ" lãnh thổ, lãnh hải của hai bên cho chắc ăn? Việc "lấy điểm" với TQ khi họ ra công hàm phản đối hạm đội Mỹ đến gần đảo Kim Môn, Mã Tổ của Đài Loan xem ra là "tai họa khôn lường". Chu Ân Lai dù gì cũng một thời là bạn của Bác Hồ mà đối xử "bất nghĩa" với VN như thế sao? TQ rất nguy hiểm và mãi mãi là mối nguy hiểm, hãy luôn đề phòng! Saigon 01Sống bên cạnh ông hàng xóm đểu thì thật khổ. Năm 1979 nếu dạy cho Việt Nam bài học dễ dàng thì TQ có dạy tiếp đến tận Sài Gòn không nhỉ?! Như vậy thì Đông dương bây giờ là của ai?	Một nhà ngoại giao kỳ cựu của Việt Nam phản đối việc Trung Quốc dùng công hàm cố thủ tướng Phạm Văn Đồng gửi cho Trung Quốc cách đây nửa thế kỷ để nói về chủ quyền.	'TQ xuyên tạc cử chỉ hữu nghị'
Tàu hải quân Trung Quốc hôm 9/7 đã nã súng vào một số thuyền đánh cá của ngư dân Việt Nam trong vùng biển gần Trường Sa, cách TP Hồ Chí Minh 350km. Các nguồn tin quân sự cho hay một thuyền của Việt Nam đã chìm trong vụ tấn công nay. Một ngư dân thiệt mạng và một số người khác bị thương. Trả lời phỏng vấn của Ban Việt ngữ đài BBC, Giáo sư Carlyle Thayer, một chuyên gia về Việt Nam tại Học viện Quốc phòng Úc châu, cho biết: "Các sỹ quan hải quân Việt Nam nói các tàu của Trung Quốc đã có hành động gây hấn một thời gian nay." GS Thayer: Đây rõ ràng là biến cố thứ hai trong vòng ba tháng vừa qua. Nó cho thấy các tàu của Trung Quốc ngày càng hoạt động mạnh hơn đẩy thuyền đánh cá của ngư dân Việt Nam trở về. Tôi không nghĩ rằng đây là chiến lược mới của Trung Quốc, thế nhưng những quan chức quân sự của Việt Nam mà tôi có dịp nói chuyện cho biết từ năm ngoái đến năm nay, mỗi khi có tàu đánh cá hay tàu hải quân của Việt Nam vào khu vực tranh chấp thì họ sẽ phải đương đầu với sự đe dọa của Trung Quốc. BBC: Theo ông, tại sao Việt Nam vẫn không lên tiếng mặc dù vụ việc này đã xảy ra cách đây cả chục ngày rồi? GS Thayer: Theo tôi thì thứ nhất là họ còn đang đợi có thêm thông tin. Vụ đụng độ lần trước xảy ra khi ông Triết đi thăm Bắc Kinh và ông ta cũng im lặng. Về mặt công khai thì cả hai phía đều nói họ sẽ có các hành động để không làm tồi tệ thêm tình hình. Thế nên theo tôi Việt Nam phải chờ đợi để tìm hiểu thực tế là như thế nào, có phải các ngư đang đi vào vùng tranh chấp hay không, và có thể họ sẽ đưa ra phản đối riêng chứ không công khai. BBC: Cái vùng tranh chấp mà ông nói thì nó khó phân định đến đâu? GS Thayer: Hai phía mới chỉ phân định ở vịnh Bắc Bộ, trong khi vụ việc này xảy ra ở dưới phía nam. Theo thông tin của tôi thì tại khu vực đảo Trường Sa và hai khu vực khác, hai phía vẫn chưa nhất trí được về cách phân định ranh giới, và điều này là không thể vì cả hai đều có sự hiện diện lẫn lộn tại đây. Vịnh Bắc Bộ không có các đảo nhô lên nên người ta mới phân định được đường biên cũng như khu vực đánh cá chung. Thế còn tại quần đảo Trường Sa thì cả hai phía đều tuyên bố chủ quyền tại nhiều khu vực, thế nên cần có thiện chí của cả hai bên thì mới ngăn ngừa được những biến cố như thế này xảy ra. BBC: Theo ông thì biến cố này sẽ có hậu quả như thế nào tới quan hệ song phương? GS Thayer: Theo tôi thì hiện nay trong khi vấn đề này vẫn đang được giữ im lặng, cả hai phía đều muốn giải quyết về mặt ngoại giao. Những biến cố như thế này đôi khi vẫn xảy ra, và người ta phải đợi quyết định ở cấp cao nhằm thể hiện sự kiểm soát và ảnh hưởng đối với những vấn đề mà về cơ bản là thuộc về các cơ sở làm ăn tư nhân, trong trường hợp này là những ngư dân. Nói chung cũng khó để chính phủ kiểm soát chuyện này; tuy nhiên tôi nghĩ chính phủ Việt Nam cần nêu rõ quan điểm là việc các lực lượng vũ trang TQ bắn, giết hay đánh chìm ngư dân Việt Nam không phải là cách hành xử hợp lý. Thay vào đó, người ta nên bắt giữ, đưa ra xét xử hay phạt những ngư dân vi phạm thì hơn. Cả hai nước, Trung Quốc và Việt Nam, cần phải chỉ thị cho các tàu quân sự tránh dùng vũ lực gây chết người như trong trường hợp này. BBC: Tác động của vụ này đối với việc giải quyết các tranh chấp trên quần đảo Trường Sa là như thế nào thưa ông? GS Thayer: Theo tôi thì tác động của nó không nhiều, nhưng nó cũng là chỉ dấu khiến các bên liên quan cấp cao hơn lo ngại. Chính phủ VN thì bây giờ đang rất muốn tập đoàn dầu lửa Anh Quốc tiếp tục triển khai công việc thăm dò, thế nhưng việc Trung Quốc phản đối khiến cho BP đã phải ngừng dự án. Những vụ việc như thế này là bị liệt vào dạng hoạt động mà hai phía đã nhất trí là không gây ra để làm xáo trộn tình trạng hiện thời. Tuy nhiên, đó cũng chỉ là một dạng thỏa thuận mơ hồ và hai phía cần phải gia tăng các hành động để giảm bớt đi những mơ hồ khó hiểu tại khu vực này. BBC: Thế ông có cho là Việt Nam nên gia tăng khả năng quân sự, đặc biệt là cho lực lượng hải quân, để đối phó với những biến cố như thế này trong tương lai? GS Thayer: Thì Việt Nam đã làm việc này trong mấy năm vừa qua rồi, họ mua các thiết bị của Nga, như tàu chiến cơ động mà có thể xuất hiện tại mọi nơi, và trong biến cố mới nhất đây thì một chiếc BPS 500 đã có mặt ngay thế nhưng nó phải đứng từ xa vì khả năng hỏa lực của chiếc tàu chiến Trung Quốc mạnh hơn nhiều. Khả năng quân sự như thế là cũng có vấn đề, nhưng trong trường hợp này, ít nhất Việt Nam đã có sự hiện diện và có thể báo cáo lại những gì họ thấy đã xảy ra. BBC: Theo ông thì căng thẳng này liệu có gia tăng thêm, và nó có thể tồi tệ đến đâu? GS Thayer: Tôi nghĩ đây chỉ là một biến cố riêng rẽ và sẽ không dẫn tới tình hình quá tồi tệ thêm. Tôi nghĩ cả hai phía sẽ thảo luận về những gì đã xảy ra, vì đây là một vụ việc đặc biệt, làm tổn thất sinh mạng người. Việt Nam có thể sẽ không nêu công khai biến cố này để tránh lên án trước khi thương lượng, nhưng tôi nghĩ đây là vấn đề đáng được nêu lên cả ở cấp ngoại giao và cuối cùng là ở cấp cao nhất. AQ, USATrong lịch sử cận đại của VN, có hai tên đại Việt gian đều là người Quảng Ngãi. Thứ nhất là Nguyễn Thân, dẫn quân Pháp tiêu diệt nghĩa quân của Phan Đình Phùng. Thứ hai, Phạm Văn Đồng dâng Hoàng Sa cho Trung Cộng. Cuối năm 1974, Hải quân miền Nam VN (VNCH)có một trận hải chiến lẫy lừng với Hải quân Trung Cộng. Kết quả là Hải quân TC có 2 tàu bị chìm và 1 tàu bị thương, với số sĩ quan chết là 1 Đô Đốc, 4 Đại tá, 2 Trung tá... Về phía Hải quân miền Nam, 1 chiếc bị chìm (HQ 10), Hạm trưởng Thiếu tá Nguỵ Văn Thà hy sinh. Hai chiếc bị thương. Trung Cộng đưa thêm tàu chiến của Hạm đội Biển đông và phi cơ để tham chiến. Hải quân miền Nam yếu thế phải rút đi. Ngày hôm sau chính phủ miền Bắc, đại diện là Phạm Văn Đồng gửi điện văn chúc mừng chiến thắng của Hãi quan TC và công nhận chủ quyền Trường Sa và Hoàng Sa là của TC. Cho nên bây giờ ngư phủ VN đánh cá xâm phạm hải phận, TC đuổi đi không được là họ có quyền bắn !!! Dù chính quyền CSVN có đưa ra giấy tờ, bằng chứng chủ quyền Hoàng Sa và Trường Sa,ngược lại TC đưa ra điện văn chúc mừng chiến thắng và công nhận chủ quyền Trường Sa và Hoàng Sa do đích thân Phạm Văn Đồng ký. Vì thế chính quyền CSVN há miệng ra là mắc quai !!! Dam San, Hải PhòngTôi nghĩ rất kỹ rồi Việt Nam ta mà không nhanh nhanh phát triển kinh tế để đất nước sớm trở lên giầu có ,khi mà có tiền thì mua nhiều vũ khí tốt để trong kho. Ông Trung quốc mà có ý lấy đảo lấn biên giới thì còn có cái để cho ông Trung Quốc phải "nghĩ lại" chút . Nếu còn nghèo thì nên kết thân với Hoa kỳ để cho ông Trung Quốc còn nể Hoa kỳ mà tha cho Việt Nam chí không thì "nguy" to phải không các công dân Việt? Em nghĩ thế có gì sai mong các bác thông cảm cho, chí không lại bảo em sợ nhé! Thanh Nhi, Hà NộiViệt Nam cần phải tính toán kỹ càng trước khi có những hành xử là đúng. Tuy nhiên, sự viẹc xảy ra như vừa rồi mà Chính phủ VN im lặng lâu như vậy là không được. Những ngư dân bình thường thì làm sao có thể biết đâu là vùng biển của Trung Quốc, đâu là vùng biển của Việt Nam. Hơn nữa, Trung Quốc và Việt Nam đang là "láng giềng tốt, bạn bè tốt, đồng chí tốt, đối tác tốt" cơ mà. Việc xả súng vào ngư dân vô tội trên biển là hành động không thể chấp nhận được. titeuf, PhápThông cảm với các bạn là thấy dân mình bị giết, đảo mình bị mất nên rất căm phẫn. Nhưng xin các bạn hãy sáng suốt 1 tí. Các bạn có biết năm 2007 TQ chi bao nhiêu cho ngân sách quốc phòng không ? Câu trả lời là 58 tỷ USD (đây là con số do họ công bố còn trên thực tế còn cao hơn). Các bạn có biết tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Việt Nam là bao nhiêu không ? Năm 2006, GDP nước ta đạt khoảng 62 tỷ USD. Sau 30 năm bị cấm vận, khí tài trang thiết bị quân sự của nước ta chỉ đáng đem trưng bày ở viện bảo tàng, cái nào chạy được thì cất vào kho cái nào đã hỏng thì vất luôn vì không có phụ tùng thay thế. Các bạn sẽ hỏi tại sao chúng ta không tự chế tạo lấy ? Xin thưa là trình độ công nghệ chúng ta còn thấp kém. Còn TQ thì sao ? Họ đã đóng được tàu chiến, sản xuất được xe tăng, máy bay chiến đấu, có cả tên lửa diệt vệ tinh... Nền kinh tế VN vừa được cởi trói, đang phát triển thuận lợi nếu 1 cuộc chiến xảy ra thì nó sẽ đẩy nền kinh tế nước ta về xuất phát điểm, công lao hơn chục năm sẽ đổ sông đổ biển. Ai sẽ khổ đây ? Đó là hơn 80 triệu đồng bào đang sống trong nước sẽ phải khổ. Nếu chúng ta không tìm cách hòa hoãn, tìm cách giải quyết thông qua đường đàm phán mà để xảy ra xung đột thì chính chúng ta lại mắc vào cái bẫy khiêu khích của họ. Chỉ cần 1 thất bại trong xung đột trên biển thì chúng ta không chỉ mất toàn bộ Trường Sa mà lãnh hải của chúng ta sẽ không còn là của chúng ta nữa. Pham Cong Diem, Hà TâyTại sao chúng ta lại cứ để "anh bạn" Trung Quốc bắt lạt mãi thế nhỉ, họ đã cướp đất của chúng ta nay lại muốn cướp cả biển và đảo? Mặc dù là đối thủ trong quá khứ nhưng đã đến lúc chúng ta bắt tay với Mỹ (USA) như Nhật Bản và Đài Loan đã làm và cho Mỹ đặt căn cứ Hải Quân tại quân cảng Cam Ranh thì tôi chắc rằng "Đồng Chí" Trung Quốc sẽ không dám làm gì ta nữa. Gia Bách, Hà NộiTôi đã có dịp đến thăm một vùng biên giới nữa là Thác Bản dốc của tỉnh Cao Bằng, cột mốc chính thức từ thời 1960 được đặt ở giữa đỉnh núi. Nhưng đến nay thì cột mốc lại được đặt dưới chân núi và Việt Nam mất cả con suối mà lịch sử gọi là Thác Bản Dốc. Từ xa xưa đời ông cha ta đến nay, không thể có chuyện lạ đến vậy, đã đổ biết bao xương máu chỉ để mỗi mục đích giành lại non sông, quyết không chịu mất một tấc đất. Nhưng với Đảng cộng sản Việt Nam đấu tranh dành độc lập giữa hai miên Nam Bắc thì vô cùng khốc liệt mà thực chất là cuộc chiến huynh đệ tương tàn. Vậy mà đối với nước bạn Trung Hoa thì Đảng cộng sản Việt Nam hoàn toàn lép vế. Ông láng giềng Trung Hoa cũng hiểu được Việt Nam đang lúc như vậy, không thể được như ngàn đời cha ông họ đã từng oanh liệt chống ngoại xâm. Phi LongThật đáng xấu hổ. Hải Quân đâu mà lại để cho bọn Tàu giết người mình như rứa? Bao nhiêu ngàn năm nay giặc phương bắc luôn nhăm nhe xâm phạm bờ cõi nước ta, vậy mà chính quyền hiện tại mỗi khi có ông nào lên nắm quyền đều đến thăm Trung Quốc trước tiên để tỏ "tình hữu nghị" mới sợ chứ. Đã đến lúc phải thay đổi lại quan điểm ngoại giao? Người ViệtSự cố vùng biển Trường Sa có thể là một tính toán của TQ vì thế Chính Phủ VN cần có sự thận trọng trong vấn đề này là điều dễ hiểu. Cần phải có sự tìm hiểu rõ vấn đề, bàn bạc, tính toán thật sau đó mới đưa ra phản ứng thích hợp có như thế mới tránh được những trường hợp tương tự xảy ra trong tương lai và không xảy ra những diễn biến khó lường. TQVNRất mong thế hệ trẻ quang tam đến chính trị, yêu dân tộc Việt Nam hơn chứ đừng quá ham mê vật chất, ham mê những lợi ích nhỏ nhoi tầm thường mà quên đi lợi ích dân tộc để giặc Tàu luôn luôn đè đầu, ức hiếp dân tộc.	Căng thẳng đang dâng lên giữa Trung Quốc và Việt Nam xung quanh quyền kiểm soát quần đảo Trường Sa (Spratlys) sau khi lại xảy ra một vụ đụng độ bạo lực nữa trong khu vực ngoài khơi giàu dầu lửa này.	Bàn về xung khắc Việt Trung trên biển
Bà cũng ý thức được điều này - vì từng nghe gia đình chồng đùa về nó. Và ngay sau khi đám cưới, các rắc rối bắt đầu xuất hiện. "Chúng tôi đã chuyển chỗ ở ngay sau khi cưới nhau nên tôi đã mua vé máy bay ngay sau khi đổi tên," bà nói. Ngay khi Jennifer Null đặt mua vé, bà đã gặp phải thông điệp báo lỗi trên hầu hết các trang web. Trang web nói bà đã để trống phần tên họ và yêu cầu điền lại. Bà đã phải gọi cho hãng hàng không bằng điện thoại để đặt vé, nhưng mọi chuyện chưa chấm dứt tại đó. "Tôi đã được yêu cầu giải thích vì sao gọi đến và sau khi tôi giải thích, họ không tin tôi," bà nói. Đối với bất cứ lập trình viên nào, rất dễ để hiểu vì sao "Null", tức vô nghĩa, vô hiệu lực, lại khiến phần mềm khó tương tác với kho dữ liệu. Bởi vì từ 'null' có thể được hệ thống tạo ra để thông báo về một khoảng trống trong phần điền tên. Thỉnh thoảng, những người quản lý hệ thống phải tìm cách giải quyết cho những người thực sự tên là 'Null', nhưng vấn đề này rất hiếm và đôi lúc rất khó để xử lý. Đối với Null, một người đã có con và chỉ ở nhà lo việc nội trợ sống ở miền nam Virginia, Hoa Kỳ, sự bực bội không chỉ dừng lại ở việc đặt vé máy bay. Bà còn gặp khó khăn trong việc điền thông tin cá nhân vào trang web khai thuế của chính phủ. Khi bà và chồng vừa chuyển đến thành phố mới, cả hai đã gặp nhiều khó khăn trong việc cài đặt các hoá đơn điện nước. Thường thì các trang web hoặc dịch vụ càng quan trọng, hệ thống quản lý sẽ càng nghiêm ngặt hơn. Nhưng điều này cũng đồng nghĩa với việc các vụ việc như nói trên thường xảy ra ở những trang web rất quan trọng với những cá nhân này. Trước khi sinh con, bà Null là một giáo viên làm việc bán thời gian, chuyên dạy thế khi có yêu cầu. Bà được gọi đi làm thông qua yêu cầu qua trang web hoặc điện thoại. Tuy nhiên trang web lại không bao giờ chấp nhận tên của bà và bà phải chuyển sang nhận việc qua điện thoại. "Tôi cảm giác như mình vẫn phải làm mọi việc theo cách cũ," bà nói. "Một mặt, điều này làm chúng tôi rất bực mình, nhưng mặt khác, nó mang lại cho tôi một chuyện tiếu lâm để đem ra kể với mọi người," bà nói. "Null" không phải là vấn đề duy nhất liên quan đến danh tính mà hệ thống máy tính khó xử lý. Trong một thế giới mà ngày càng phụ thuộc vào hệ thống dữ liệu để phát huy chức năng, các vấn đề đối với những người có tên dở chỉ ngày càng nghiêm trọng hơn. Một số cá nhân chỉ có một tên duy nhất, không có tên đặt và tên họ. Một số khác có họ chỉ một chữ cái. Những vấn đề với những cái tên này đã được đề cập đến trước đây. Ví như trường hợp của bà Janice Keihanaikukauakahihulihe'ekahaunaele, một phụ nữ người Haiwaii than phiền và nêu yêu cầu là thẻ danh tính nên cho phép người dân điền tên họ dài như tên bà - vốn có tổng cộng 36 ký tự. Cuối cùng, hệ thống máy tính của chính phủ đã được nâng cấp để tăng tính linh hoạt cho vấn đề này. Những sự việc như thế này được biết đến trong ngành máy tính dưới thuật ngữ 'edge cases', những trường hợp nằm ngoài dự đoán mà hệ thống không xử lý được. "Cứ mỗi năm, các hệ thống máy tính lại được nâng cấp hoặc thay đổi và chúng được thử nghiệm với nhiều loại dữ liệu - ví dụ như những cái tên phổ biến trong xã hội," lập trình viên Patrick McKenzie nói. "Thế nhưng chúng không phải khi nào cũng được thử nghiệm cho các edge cases." McKenzie khá quan tâm đến việc những hệ thống máy tính hiện đại không thể xử lý những cái tên khác thường. Ông đã tập hợp những sai lầm mà các lập trình viên mắc phải khiến họ không thể dự đoán những vấn đề khi lập trình hệ thống dữ liệu để lưu trữ tên cá nhân. Tuy nhiên McKenzie cũng là nhân chứng sống của việc tên họ là một vấn đề thực tế. Với nhiều người nói tiếng Anh, cái tên Patrick McKenzie có vẻ như không phải là vấn đề. Nhưng đối với nơi ông sống, Nhật Bản, nó mang lại đủ thứ rắc rối. "Các tên có bốn ký tự trong tiếng Nhật là vô cùng hiếm. McKenzie có tới 8, vì vậy tôi thường bắt gặp các trường hợp mà tôi không đủ chỗ để ghi hết tên," ông nói. "Mỗi năm, khi đi khai thuế, tôi phải viết tên mình là 'McKenzie P', vì đó là tất cả khoảng trống họ cho phép." McKenzie đã cố gắng để thích nghi. Ông thậm chí còn đổi tên theo katakana - tức là hệ thống chữ cái của Nhật. Tuy nhiên khi hệ thống máy tính của ngân hàng ông được nâng cấp, nó không còn hỗ trợ katakana alphabet nữa. Điều này không phải là vấn đề cho các khách hàng Nhật, nhưng với McKenzie, điều này đồng nghĩa với việc ông không thể sử dụng trang web của ngân hàng. "Cuối cùng họ đã phải gửi một yêu cầu từ chi nhánh ngân hàng của tôi đến bộ phận IT của tập đoàn để sửa đổi tên tôi trong hệ thống," ông nói. McKenzie chỉ ra rằng trong lúc các hệ thống máy tính được toàn cầu hoá, ngày càng có nhiều cuộc thảo luận nghiêm túc giữa các lập trình viên về việc tăng cường sự hỗ trợ cho các 'edge case'. Ông cho biết World Wide Web Consortium, một liên minh về tiêu chuẩn Internet, đã dành ra nhiều cuộc thảo luận riêng cho vấn đề này. "Tôi nghĩ tình hình đang ngày càng được cải thiện, một phần nhờ ý thức của cộng đồng tăng cao," ông nói. Tuy vậy, đối với những người như bà Null, rắc rối sẽ không sớm biến mất. Một số người cho rằng cách tốt nhất để xử lý những khó khăn là thay tên. Thế nhưng Null không phải là những người như vậy. Bà đã đổi tên khi kết hôn. "Thật bực mình khi những vấn đề như vậy xuất hiện," bà thừa nhận. "Thế nhưng tôi đã quen và học cách chấp nhận nó." Bản tiếng Anh bài này đã đăng trên BBC Future.	Chồng của Jennifer Null (Null có nghĩa là vô hiệu lực trong tiếng Anh, thứ ngôn ngữ được sử dụng trong việc lập trình máy tính) đã cảnh báo bà trước khi hai người cưới nhau rằng việc đổi sang họ của chồng có thể dẫn đến những tình huống khó chịu trong cuộc sống hàng ngày.	Chuyện bi hài về những cái tên 'dở'
Tình hình thưởng Tết năm nay có xu hướng không cao đối với đại đa số người lao động Những bài viết thấm đẫm nước mắt của báo chí còn cho thấy sự buồn tủi của giáo viên, không chỉ đơn thuần là nhìn sang các ngành nghề khác, với những con số thưởng tết từ vài chục đến vài trăm triệu đồng được công bố… “Đắng lòng” là từ được báo chí quá quen dùng trong những năm qua. Vào Tết năm nay, “Đắng lòng: thưởng Tết bằng chả cá, gạch men” là một ví dụ chằn chặn nước mắt. Nợ xấu vẫn nguyên bản Vụ khởi tố và bắt giam mới đây đối với cả một nữ đại biểu quốc hội được “quyền miễn trừ” như bà Châu Thị Thu Nga tại Hà Nội là một minh chứng cao trào cho cơn đảo điên giật xù nợ cuối năm 2014. Bất chấp chế độ rao giảng ngồn ngộn tính tuyên giáo về việc Công ty Quản lý Tài sản Quốc gia (VAMC) đang “xử lý nợ hiệu quả”, sau một năm rưỡi hoạt động, VAMC chỉ mới mua được khoảng 10% số nợ xấu trong tổng số 500.000 tỷ đồng núi nợ - con số mà Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Văn Bình buộc phải thú nhận trong một phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội vào tháng 10/2014. Nợ xấu chính là điểm thắt nghẽn sống còn đối với cơ chế vận hành máu huyết tài chính và cả nền kinh tế quốc gia. Nhưng mua nợ xấu mà không bán được thì cũng như không. Chính thế, bởi tính từ lúc các quan chức VAMC và đội ngũ chuyên gia phản biện trung thành PR về việc “các doanh nghiệp nước ngoài xếp hàng chờ mua nợ của VAMC”, cho tới nay đã chẳng có bất kỳ một dấu hiệu sáng láng nào về kết quả giao dịch nợ giữa VAMC với “bạn bè quốc tế”. Phía sau nợ xấu lại là nợ công. Dù chưa gây tác hại trực tiếp như nợ xấu, nhưng tiềm năng mà núi nợ công dồn lên đầu hơn 90 triệu người dân Việt Nam và các đời con cháu trong tương lai không quá xa được xem là cực kỳ có triển vọng. Triển vọng đe dọa ghê gớm như thế đang càng trở nên ma quái hơn khi Chính phủ vẫn ung dung tư thế tự tại với tuyên thệ tỷ lệ nợ công quốc gia trên GDP chưa vượt qua ngưỡng nguy hiểm 65%. Song đã từ mấy năm qua, nhiều chuyên gia phản biện và ngay cả những quan chức nhà nước như ông Trần Đình Thiên, Viện trưởng Viện nghiên cứu Kinh tế Việt Nam, đã cố dẫn ra các tính toán đủ hợp lý để cho thấy tỷ lệ trên đã lên đến ít nhất 98% GDP, tức con số nợ công hiện thời phải lên đến khoảng 170 tỷ USD - quá khủng khiếp đối với một dân tộc mà “chỉ” 25 tỷ USD nợ xấu cũng không biết làm cách nào để xử lý và giờ đây vay nước ngoài 1 tỷ đô la cũng trầy trật. Thị trường vẫn “trơ” Nếu hơn 70% nợ xấu nằm chôn trong thị trường bất động sản, thì điều ngoa ngoắt cần bộc bạch thẳng thừng là thị trường này vẫn chẳng mấy biến chuyển sau bốn năm chìm ngập trong băng giá. Bất chấp hàng loạt chính sách hỗ trợ muộn màng như gói 30.000 tỷ đồng, hạ lãi suất cho vay, mở cửa cho người nước ngoài mua nhà, tiết giảm thủ tục…, có đến 90% giao dịch cầm chừng vẫn thuộc về phân khúc nhà đất giá bình dân, trong khi lượng tồn kho chủ yếu thuộc về các phân khúc căn hộ trung cấp và cao cấp - ước tính lên đến hàng trăm ngàn đơn vị ở hai đầu cầu Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, chưa kể hàng chục ngàn căn hộ hoàn công khác bắt buộc phải tung ra bán trong vài năm tới. Cuối 2014, Ngân hàng Nhà nước đã nỗ lực tăng mức cấp tín dụng cho thị trường Sức mua của thị trường đã trở nên yếu mềm đến kỳ lạ. Tình trạng hiện thời không chỉ còn là thiểu phát, hay nói cách khác là suy thoái sức mua, mà đang có những dấu hiệu của căn bệnh giảm phát và tiếp sau cả hàng thập kỷ mất mát. Vào những năm “hoàng kim” như 2007, nếu vòng quay vốn đạt hai lần, thì nay có lẽ chỉ còn khoảng 0,6 - 0,7 lần, tức giảm đến khoảng 2/3. Thời gian gần Tết 2015, như thường lệ, các doanh nghiệp lại ồ ạt đưa hàng bán ở các siêu thị và các chợ đầu mối. Nhưng cũng như thời điểm này của năm 2014 và trước đó là 2013, lượng hàng tiêu thụ hầu như không tăng lên được. Rất nhiều gian hàng trong các siêu thị đã phải đóng cửa, để lại một khoảng trống vô tận dành cho trẻ em trượt patin. Vào đầu năm dương lịch 2015, lượng người đổ vào các siêu thị khá đông, nhưng nhân viên siêu thị phải kêu lên rằng họ không phải là khách hàng mà chỉ đến để dạo gót xem hàng và sau đó đi thẳng. Tâm lý găm giữ tiền và tất nhiên cả vàng đang phủ trùm trong dân chúng. Thu nhập giảm sút đáng kể từ năm này sang năm khác trong hầu hết các ngành kinh tế đang khiến 90% người giữ tiền phải hạn chế mua sắm. 'Tốt lắm là đi ngang' Với bối cảnh u ám như thế, lấy gì cho tăng trưởng quốc gia năm 2015? Sự thể cay đắng là vào cuối năm 2014, bản báo cáo đầy màu sắc của các ngành và sau đó là Chính phủ vẫn nâng tỷ lệ tăng trưởng GDP lên gần 6%. Một nguồn phụ họa khác cho con số bóng nhẫy này là báo cáo dự báo triển vọng của những ngân hàng nước ngoài như HSBC và ADB, thậm chí còn cho rằng năm 2015 GDP sẽ tăng trưởng đến 6,5%. Sự bất nhất cực kỳ đáng nghi ngờ của công tác được gọi là “thống kê” đã khiến chất lượng công bố giảm sút ghê gớm trong lòng dạ giới tiêu dùng và dân chúng. Tất cả cũng như lãng quên quá nhanh sự kiện mới đây về giá dầu thế giới rơi thẳng và có nguy cơ khiến ngân sách Việt Nam hụt hẫng đến vài chục phần trăm trong năm 2015, nếu giá dầu không chịu phục hồi. Với một cố gắng cuối cùng của năm 2014, Ngân hàng Nhà nước và một số ngân hàng thương mại đã dồn đẩy tín dụng ra thị trường. Chỉ số tăng trưởng tín dụng lập tức tăng vọt và đạt chỉ tiêu 12% của Ngân hàng Nhà nước đề ra và kéo theo hệ quả chính Ngân hàng Nhà nước phải phá giá 1% đồng VND. Thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn chưa có dấu hiệu tăng trở lại Tuy nhiên, tiền có thực sự chảy vào khu vực sản xuất và kinh doanh để kích thích kinh tế hay không thì lại là một dấu hỏi quá lớn. Đó là một câu chuyện khác hoàn toàn, khi trước đó đã xôn xao thông tin về việc tín dụng được bơm chủ yếu cho những ngân hàng có nhu cầu thanh toán cuối năm và những doanh nghiệp thuộc loại “cánh hẩu”. Thực tế, những khảo sát bỏ túi vẫn cho thấy có đến 90% doanh nghiệp nhỏ và vừa không muốn vay vốn ngân hàng vì lý do đơn giản “vay cũng chẳng biết để làm gì”. Thị trường tiêu thụ vẫn quá phổ cập tính “trơ”. Biểu đồ kinh tế cũng bởi thế không thể, không cách nào “phục hồi” được, mà tốt lắm là sẽ đi ngang. Còn giai đoạn kéo ngang bao lâu sẽ tùy thuộc vào tính ổn định của tình hình kinh tế thế giới và tất nhiên phụ thuộc chủ yếu vào “bản lĩnh” bưng bít nợ xấu. Ngay cả trong năm 2015, nếu tín dụng được bơm đẩy ồ ạt vào thị trường thì tình hình cũng chỉ mang sắc thái nào đó của năm 2009, khi Chính phủ đổ ra đến 143.000 tỷ đồng, tương đương 8,5% tỷ USD, nhưng lại chủ yếu làm lợi cho hai thị trường chứng khoán và bất động sản. Cũng cần nhắc lại, hiệu quả của gói kích thích ấy cho tới nay vẫn là một câu hỏi cực lớn, cho dù Quốc hội đã mấy lần yêu cầu làm rõ. Câu hỏi đó cũng dành cho cả nền chứng khoán Việt Nam - thường được xem là “tín hiệu của nền kinh tế” - vẫn tiếp tục cơn chìm đắm lạc giọng trong năm 2014. Bài viết thể hiện quan điểm và cách hành văn của tác giả, một nhà báo độc lập ở Thành phố Hồ Chí Minh.	Vào Tết năm nay, hàng ngàn giáo viên trên khắp mọi miền đất nước vẫn không khác gì năm cũ, quà tết vẫn chỉ là “hương hoa” với gói kẹo, mì chính, chai nước mắm hay sang trọng hơn là vài trăm ngàn.	Kinh tế VN 2015: Lấy gì để tăng trưởng?
Nguyễn Thiện Thành đã 'trốn thoát khỏi công an' và hiện đang 'tị nạn ở Thái Lan' Cách đây hơn một năm, vào tháng Chín năm 2011, Nguyễn Thiện Thành, 23 tuổi, sinh viên cùng trường Đại học công nghiệp thực phẩm thành phố thành phố Hồ Chí Minh với Nguyễn Phương Uyên, đã bị công an nơi Thành trọ học là phường Đông Hưng Thuận, quận 12, tràn vào bắt đi. Theo cáo buộc của công an thì Nguyễn Thiện Thành phạm tội ‘Tuyên truyền chống Nhà nước’ theo điều 88 Bộ Luật hình sự do tham gia vào tổ chức ‘Tuổi trẻ yêu nước’. Kể từ đó, sinh viên Thành đã hoàn toàn biệt tích và gia đình chưa bao giờ gặp lại anh, theo lời kể của gia đình. Em trai Nguyễn Thiện Thành là Nguyễn Thiện Khanh, 20 tuổi, người cùng trọ học với Thành và hiện là sinh viên công nghệ thông tin Đại học Sài Gòn, cũng bị bắt đi cùng lúc với anh trai. Theo lời gia đình thì Nguyễn Thiện Khanh cũng được nhắc tên trong bản cáo trạng của Viện kiểm sát trong phiên tòa mới đây xử hai nhạc sỹ Việt Khang và Trần Vũ Anh Bình, vốn cũng được cho là thành viên của tổ chức ‘Tuổi trẻ yêu nước’. ‘Tị nạn ở Thái Lan’ Từ Long An, ông Nguyễn Văn Thương, cha của các sinh viên Thành và Khanh, nói với BBC rằng ông rất ngạc nhiên khi được tin công an tỉnh Long An cáo buộc con trai ông là người lôi kéo và kết nối Nguyễn Phương Uyên và Đinh Nguyên Kha. "Con tôi tị nạn bên đấy điều kiện rất kham khổ cũng chưa có tiền bạc gì thì làm sao có tiền trợ giúp mua vũ khí." Nguyễn Văn Thương, cha Nguyễn Thiện Thành Trước đó, tại buổi họp báo hôm thứ Bảy ngày 3/11, Cơ quan an ninh điều tra tỉnh Long An cho biết Kha đã kết bạn với Thành qua facebook. Thành đã ‘hứa hẹn sẽ giúp Kha đi du lịch sang Thái Lan và định cư tại Hoa Kỳ’. Còn Nguyễn Phương Uyên thì ‘quen biết Nguyễn Thiện Thành qua Internet vào tháng Tư năm 2012’. Cũng theo cơ quan điều tra thì Thành đã cung cấp tài liệu cho Kha pha chế thuốc nổ và cung cấp nội dung các truyền đơn cho Kha và Uyên phát tán. Các nhiệm vụ rải truyền đơn, pha chế thuốc nổ do Thành giao đều được Kha và Uyên ghi lại bằng hình ảnh và gửi qua email cho Thành, công an cáo buộc. Buổi họp báo hôm 3/11 mô tả Thành là người ‘hoạt hoạt động chống phá chính quyền tại Việt Nam bị công an phát hiện, bắt giữ nhưng Thành đã trốn thoát sang Thái Lan’. Ông Thương xác nhận là con trai ông hiện ‘đang tị nạn ở Thái Lan’. Con tôi tị nạn bên đấy điều kiện rất kham khổ cũng chưa có tiền bạc gì thì làm sao có tiền trợ giúp mua vũ khí, ông nói. Phương Uyên bị cáo buộc tội Tuyên truyền chống Nhà nước Cũng theo ông Thương thì Nguyễn Thiện Thành ‘không có biết gì về bom đạn’ và hiện còn ‘dự định đi làm để kiếm sống’. Ông cho biết Thành không liên lạc trực tiếp với gia đình mà thông qua một người quen của ông Đan Mạch. Năm tháng sau khi Thành bị bắt, tôi có nghe anh Phụng (người quen ở Đan Mạch) báo lại (Thành ở Thái Lan) chứ chính quyền không có thông báo gì hết. Cũng theo ông Thương thì Thành có nhắn lại với ông là ‘gia đình cứ yên tâm’ và Thành ‘đang chờ phỏng vấn để định cư ở nước thứ ba’. Theo ông thì hồi Thành mới bị bắt đi mất tích mặc dù chính quyền Đông Hưng Thuận nói con ông đã bỏ trốn sau khi được thả về nhưng ông vẫn đinh ninh rằng anh đang bị giam giữ. Ông nói trong 5 tháng kể từ khi Thành bị bắt đi biệt tích ông ‘rất lo lắng’ nhưng sau khi biết được tin con trai ở Thái Lan ‘ông rất mừng’. ‘Đột nhiên biến mất’ Hồi tháng Chín năm ngoái, cả hai anh em Thành và Khanh đều bị bắt đi cùng lúc. Sau đó ông Thương có lên hỏi thì buổi tối hôm đó hai con ông đã được công an thả ra và ông có gặp và nói chuyện với các con được một chút trước khi ông về lại Long An. Nhưng sáng hôm sau người em phát hiện anh trai đột nhiên biến mất mà không để lại tung tích gì. Nhạc sỹ Việt Khang cũng bị cáo buộc là thành viên của nhóm Tuổi Trẻ yêu nước Lúc thả về thì thằng nhỏ rất mệt nên ngủ mê mệt, sáng hôm sau không thấy anh trai thì nghĩ là bị công an mời lên làm việc, nhưng đến trưa chiều vẫn không thấy về, ông Thương nói với BBC hồi tháng 11 năm ngoái. Tôi đến hỏi công an Đông Hưng Thuận thì họ nói là đã thả [Thành] rồi và không chấp nhận là có bắt con tôi, ông nói. Ông lên hỏi công an tỉnh Long An và thì được trả lời anh Thành đã bỏ trốn và ép ông phải nhận là ông biết con ông hiện đang trốn. Anh Nguyễn Thiện Khanh cũng từng cho BBC biết là buổi trưa ngày anh Thành biến mất, công an có đến trường mời anh lên làm việc và báo với anh rằng anh trai anh đã ‘mất tích’. Công an canh giữ hai đầu ngõ thì làm sao anh hai em có thể trốn đi được?, anh Khanh nói. ‘Nhiệt huyết tuổi trẻ’ Ông Thương cho biết công an nói con ông ‘làm trang web nói xấu chính quyền, treo cờ ba que trên trang web và âm mưu đặt bom tại tượng đài Bác Hồ’. Tuy nhiên, ông nói cả Thành và Khanh đều là những người con rất ngoan, ‘không mích lòng ai trong lối xóm’ và rất vô tư ‘chỉ lo học thôi’. Riêng Khanh do có thành tích học tập tốt nên còn được trường cấp học bổng. Cũng theo ông thì có lẽ chính quyền thấy Nguyễn Thiện Khanh 'còn nhỏ (lúc bị bắt chỉ mới 19 tuổi) nên thả ra để tiếp tục việc học. Hiện nay việc học của anh Khanh ‘đã trở lại bình thường’, ông Thương cho biết, mặc dù chính quyền đã từng đe dọa rằng ‘họ muốn bắt lúc nào là bắt’. Trả lời BBC, Nguyễn Thiện Khanh từng nói hành động của hai anh em xuất phát từ ‘lòng yêu nước’, từ ‘nhiệt huyết của tuổi trẻ’. "Em băn khoăn, thắc mắc rất nhiều điều, về tình cảnh đất nước, về chủ quyền đất nước, và về lịch sử có nhiều mâu thuẫn. Do đó em có tự tìm tòi, nghiên cứu và đọc thêm nhiều trên mạng vì trong trường chỉ dạy một khía cạnh." Nguyễn Thiện Khanh, em trai Nguyễn Thiện Thành Khanh cho biết những bài học về triết học, về lịch sử, về đảng mà anh học trong trường thì anh cũng có tiếp thu. Tuy nhiên em băn khoăn, thắc mắc rất nhiều điều, về tình cảnh đất nước, về chủ quyền đất nước, và về lịch sử có nhiều mâu thuẫn, anh nói. Do đó em có tự tìm tòi, nghiên cứu và đọc thêm nhiều trên mạng vì trong trường chỉ dạy một khía cạnh, anh nói thêm. Anh kể khi công an vào nhà bắt hai anh em, họ có hỏi là tại sao hai người không bỏ chạy thì anh trả lời rằng việc anh làm là ‘chuyện bình thường, có gì phải chạy?’. Thêm về tin này Chủ đề liên quan	Cha của Nguyễn Thiện Thành, người bị công an cáo buộc móc nối Nguyễn Phương Uyên và Đinh Nguyên Kha vào tổ chức ‘Tuổi trẻ yêu nước’, đã phản bác cáo buộc này.	‘Con tôi không móc nối Phương Uyên’
Cũng tại giáo xứ này, thuộc phường Quang Trung, quận Đống Đa, vụ tranh chấp đất đai bùng nổ hồi tháng Tám đã thu hút sự chú ý rộng khắp của dư luận trong nước và quốc tế. Sự kiện mới nhất xảy ra vào thứ Bảy 15/11, sau buổi lễ tối. Một giáo dân có mặt tại chỗ tối thứ Bảy cho biết: "Lúc đó là hơn mười giờ tối. Có khoảng hai, ba chục người đến trước cửa đền Giêrađô, đập cửa đòi vào". "Tuy nhiên Nhà thờ đã đóng cửa nên không mở cổng và số người này đã đập phá rồi có lời lẽ khiêu khích." Theo lời kể, tiếng ồn và lời cãi vã đã thu hút đông người tụ tập lại hiện trường, và Nhà thờ đã phải gióng chuông. Không có ai bị thương vong trong vụ này. Tin đăng trên các trang mạng của Công giáo nói "vụ việc diễn ra trước lực lượng công an đứng canh chừng", cho thấy những "kẻ gây rối" có sự "yểm trợ của chính quyền". Tuy nhiên thứ Ba 18/11 nhà nước đã chính thức bác bỏ cáo buộc này. 'Xây dựng trái phép' Người phát ngôn Bộ Ngoại giao VN Lê Dũng nói: "Sự thật hoàn toàn không có cái gọi là lực lượng của Nhà nước đã tới đập phá khu vực giáo xứ Thái Hà". Chủ tịch UBND phường Quang Trung Đỗ Văn Quang, người cũng có mặt tại nơi xảy ra sự việc nói với BBC ông đã tới nơi khi thấy có đông người dân tụ tập. "Tôi thấy người dân đứng đó đông quá, Nhà thờ lại kéo chuông, nên đến yêu cầu người ta giải tán đi về để bảo vệ an ninh trật tự chung." Ông Quang bác bỏ tin nói đã có đập phá và ẩu đả. Lý do có vụ tụ tập đông người tối thứ Bảy, theo giải thích chính thức của chính quyền là do "một số giáo dân thuộc giáo xứ Thái Hà đã tiến hành xây dựng một ngôi nhà trên khu vực đất lấn chiếm trái phép" và đã bị dân địa phương ngăn cản. Trong khi đó, giáo dân cho hay Nhà thờ chỉ đang thi công một vòm mái che cho nơi để xe máy phục vụ người đến cầu nguyện. Vụ tranh chấp đất đai dẫn đến cầu nguyện tập thể có lúc thu hút hàng ngàn người bùng phát hôm 15/8, khi giáo dân phá bỏ tường rào của Công ty May Chiến thắng để lập linh địa Đức Bà. Sau nhiều tuần căng thẳng, nhà nước đã phải thu hồi khu đất để xây công viên cây xanh, tạm thời chấm dứt tranh chấp. Khoảng mười người đã bị truy tố trong vụ Thái Hà. VM, ÚcMuốn xác định chân tướng sự việc thì cần làm rõ: 1. Ai cần làm vụ Thái Hà càng ầm ĩ, càng bị đàn áp nhiều càng tốt? 2. Ai cần xã hội ổn định, không mang tiếng đàn áp tôn giáo? Hiển nhiên chính quyền HN, sau khi biến khu đất thành công viên, đồng thời cắt luôn các nguồn lợi có thể có, chỉ muốn mọi chuyện êm ả. Còn những người ấm ức với động thái trên của chính quyền chỉ muốn mọi chuyện thật ầm ĩ để họ có thể nhận được sự quan tâm ủng hộ thêm của những người khác. TungTheo Tôi sự việc không đơn giản như các bạn nghĩ. Tất nhiên hô hào, kích động giáo dân gây mất trận tự là điều sai trái và không khôn ngoan của các linh mục. Ở đây ta phải nhìn nhận tính chưa triệt để về quan niệm về tôn giáo của chính phủ, của người dân VN. Tính chất pháp lý chưa rõ ràng về quyền sử dụng đất đai tại một số nơi gần nhà thờ. Nói chung chúng ta cần xây dựng một diễn đàn có sự tham gia của nhiều người như các nhà sử học, chính quyền, các giáo dân.....( nếu pháp luật VN cho phép ) bàn về chuyện này. Lúc đó chúng ta mới giải quyết triệt để. Tôn giáo là linh hồn của con người theo đạo. Họ cần nó như chúng ta cần không khí trong sạch. Nó làm cho họ cảm thấy an tâm hơn khi tồn tại trên cõi đời này. Mai Ninh, SGLý do có vụ tụ tập đông người tối thứ Bảy, theo giải thích chính thức của chính quyền là do "một số giáo dân thuộc giáo xứ Thái Hà đã tiến hành xây dựng một ngôi nhà trên khu vực đất lấn chiếm trái phép" và đã bị dân địa phương ngăn cản". Nếu bạn là người Việt Nam, bạn có đi ngăn cản người khác xây dựng vào ban đêm không nhỉ? Tại sao không phải là ban ngày khi người ta đang xây dựng? Tại sao có cả người của MTTQ và người của Hội phụ nữ...? Phát ngôn viên Lê Dũng đã phải "lên tiếng" thì sự việc là không nhỏ rồi! Và như mọi khi, tôi không tin vào những gì chính quyền này nói. Le Tuan, TP HCMThật là nực cười cho Công giáo, chẳng hiểu họ thấm nhuần đạo đức đến đâu mà lại dùng từ ngữ có tính chất chống đối và có ý tách ra khỏi đời sống của nhân dân Việt nam đang thanh bình. Cả những vị linh mục nữa, họ có những thái độ chống đối chính quyền, nếu như Linh mục vì đạo giáo mà giáo dục giáo dân cho tốt hơn thì hay biết mấy, nếu như có bắt giam vì có động cơ gây rối hay chống phá nhà nước thì cũng là hợp lí thôi. Cuộc sống của nhân dân và đất nước đang yên bình, Giáo dân ơi, mình là người Việt nam nhé, đừng quá cuồng tín. Nghia, Hai DuongChúng tôi là những người không theo tôn giáo. Nhưng tôi cảm thấy những người theo tôn giáo đang muốn tách khỏi cộng đồng dân tộc Việt Nam. Các bạn thử nghĩ như thế nào mà trước cổng nhà thờ có biển cấm quay phim chụp ảnh, họ còn hô hào nhưng người ở các địa phương lên Hà Nội tụ tập, làm những người sống xung quanh khó chịu. Theo tôi mâu thuẫn bây giờ không phải giữa công giáo và chính quyền mà là giữa công giáo và người dân Việt Nam, cần nhìn nhận vấn đề này nghiêm túc hơn. Nguyen ZineHãy đến tận nơi, tức Thái Hà mới thấy rõ bản chất vấn đề ở đây là: Chính quyền ỉ vào sức mạnh quân sự, chó, dùi cui, những kẻ phạm tội.. để làm những việc mờ ám. Hãy thử nhìn người công giáo xem, họ chẳng có nổi một tấc sắt, người thì không thể đông bằng quân đội được sao họ dám khiêu khích chính quyền?? Hãy đến mà xem, xem rồi hiểu, hiểu rồi mới có những phát ngôn, hành động đúng đắn! Tôi không đồng tình với những hành động chống phá đại đoàn kết dân tộc, nhưng rõ ràng những hành động gần đây của giới chức lãnh đạo TP. Ha Noi cho thấy họ chứ không phải ai khác đang cố tình chụp lên đầu những người công giáo Thái hà, công giáo Vietnam cái mũ phản động, chia rẽ dân tộc! Patriot, VNTôi có ghé qua trang của dòng Chúa Cứu thế VN, đầy mùi hận thù và kích động. Tôi nghĩ chính những người công giáo quá khích đó đã tự tách mình ra khỏi dân tộc. Mặc dù cũng không có thiện cảm với chế độ này lắm nhưng phản đối hoạt động gây rối của một số người quá khích lợi dụng tự do tín ngưỡng và sự tiếp tay từ bên ngoài. Nguyen Hai, HanoiTheo tôi đêm 15 rạng sáng ngày 16/11 vừa qua là một phép thử của chính quyền xem phản ứng của giáo dân thế nào? Phải chăng họ muốn xuyên thủng không gian của DCCT bằng việc giải tỏa đền Giêrado và nhà coi xe để làm đường từ đó sẽ làm giảm đáng kể giáo dân đến Thái Hà do không có chỗ để xe và phá đi bầu khí linh thiêng của tu viện Thái Hà. Bước tiếp theo sẽ là…? Joe, Hà NộiThật là lạ, họ (những người công giáo đang tham gia vào sự kiện Thái Hà) nói mà có vẻ được nhiều người tin nhỉ. Tôi cũng biết được việc các giáo dân đem ảnh Chúa xuống đất, rắc cát lên và vu khống chính quyền. Biết đâu mấy tên "côn đồ" đấy là màn kịch để mà vu khống và lấy cớ cho hoạt động gây rối của mình? Chúng ta hãy nên bình tĩnh xem xét, chính quyền có "ngây thơ" đến mức thuê côn đồ về xử không? Yeu VNTại sao phải đợi đến khi bóng đêm đã dày đặc và dân chúng đã chìm vào giấc ngủ mà hành động? Đó có là hành động “quang minh, chính đại” hay không? Những người đã gây ra những việc tương tự và sự việc tối 15/11 này có biết họ đang vi phạm pháp luật ngang nhiên không? Tôi nghĩ là có. Việc nửa đêm kéo đến nơi tu hành, nơi nhà ở của nhân dân bất cứ là ai, để hò hét đe doạ, đập phá là việc không thể coi là hợp pháp dù với bất cứ lý do nào. Việc cán bộ chính quyền, công an, đoàn thể có mặt mà không ra tay dẹp loạn, là sự vi phạm pháp luật rõ ràng. Hậu quả của những việc đó có lớn không? Rõ ràng là rất lớn, bên cạnh dòng tu, khu dân cư, bệnh viện… thì việc gây huyên nào cả khu vực không thể gọi là nhỏ.	Có tin nói côn đồ được chính quyền bảo trợ vào gây rối tại Nhà thờ dòng Chúa Cứu thế tại giáo xứ Thái Hà trong khi nhà nước bác bỏ hoàn toàn cáo buộc.	Sự kiện mới tại giáo xứ Thái Hà
TS. Nguyễn Thị Từ Huy cho rằng có vấn đề về mặt đạo đức nếu một thể chế một đảng, và chế độ chuyên chính nắm quyền lực độc tôn quá lâu dài. Một chính thể 'độc tài độc đảng' ngày nay, để bảo tồn quyền lực chính trị, có thể rơi vào trường hợp 'vi phạm đạo đức', khi dùng Hiến pháp để quy định quyền lãnh đạo tuyệt đối và bất biến của đảng mình, vẫn theo ý kiến này. Trong cuộc phỏng vấn qua văn bản dành cho BBC hôm 23/4/2016, Tiến sỹ Nguyễn Thị Từ Huy, nhà nghiên cứu chính trị - xã hội Việt Nam, từ Đại học Paris Diderot, Pháp cũng đưa ra cảnh báo về hậu quả xã hội đối với một nền thống trị 'độc tài toàn trị' nếu sử dụng thủ đoạn 'nói dối' để nắm, giữ quyền lực. "Dối trá mang tính chất căn nguyên của chế độ, một chế độ mà Hiến pháp tuyên bố rằng nhân dân có quyền làm chủ, nhưng quyền lực lại chỉ thuộc về một đảng chính trị duy nhất. Và sự dối trá này sẽ dẫn tới đâu?", Tiến sỹ Từ Huy đặt vấn đề. "Dẫn tới sự xói mòn dần tất cả các tiêu chuẩn đạo đức, sự sụp đổ mọi tiêu chí của sự tử tế, và sự hủy diệt trên diện rộng niềm tin vào những giá trị như sự thật, trung thành với nguyên tắc, sự thật thà, vị tha và danh dự..." Vì sao còn tồn tại? Mở đầu cuộc trao đổi với BBC, nhà nghiên cứu triết học chính trị trả lời câu hỏi: Tại sao các thể chế được cho là các nền độc tài, và chế độ chuyên chính vẫn còn tồn tại ngày nay ở một số nơi trên thế giới, hay là vì vẫn có những hình thức ‘độc tài’ hay ‘chuyên chính’ chấp nhận được với nhân loại? Tiến sỹ Nguyễn Thị Từ Huy: Để trả lời câu hỏi này của ông cần phải làm một seminar nhiều kỳ, do tính phức tạp của vấn đề. Ở đây tôi xin phép chỉ nêu một trong số các nguyên nhân khiến cho các nền độc tài vẫn đang tiếp tục tồn tại. Nguyên nhân này không phải do tôi tìm ra, mà nó đã được trình bày trong bản luận văn nổi tiếng, "Luận văn về sự nô lệ tự nguyện" (Discours de la servitude volontaire), được Etienne de La Boétie viết vào thế kỷ XVI. Tôi nhắc lại nguyên nhân này, vì nó vẫn còn đúng cho cả thế giới hiện tại nơi chúng ta đang sống. Tranh cãi về công tội của các nhà độc tài và các chế độ chuyên chính mà họ nắm giữ có thể sẽ còn kéo dài trong lịch sử nhân loại. Etienne de La Boétie đưa ra câu trả lời cho chính cái câu hỏi mà ông đặt ra cho tôi ngày hôm nay. Chàng trai 18 tuổi ấy viết luận văn này nhằm tìm hiểu một hiện tượng xã hội đã khiến cho một đầu óc tự do vô cùng ngạc nhiên: đôi khi trong lịch sử nhân loại đã xảy ra việc hàng bao nhiêu con người, bao nhiêu đô thành, bao nhiêu quốc gia lại chịu phục tùng một kẻ chuyên chế duy nhất, trong khi mà kẻ đó chỉ có thể có quyền lực khi những người bị áp bức chấp thuận trao quyền ấy cho hắn, và bao nhiêu người đã trao quyền lực cho kẻ chuyên chế để hắn làm hại mình. Thật ngạc nhiên khi thấy hàng triệu, hàng triệu người bị chế ngự, cam chịu cúi đầu phục tùng một người duy nhất. Tại sao có thể xảy ra một chuyện như vậy ? Câu trả lời mà La Boétie tìm ra nằm ở trong mấy chữ này: "sự nô lệ tự nguyện". Ông chỉ ra rằng sức mạnh của kẻ bạo chúa được thiết lập trên sự hèn yếu và khiếp nhược của những người tự nguyện chấp nhận ách cai trị của hắn. Chính là do được những người dân tình nguyện ủng hộ mà kẻ độc tài có thể củng cố và mở rộng quyền lực vô giới hạn của hắn. La Boétie viết: "Chính là nhân dân đã tự nguyện chịu khuất phục và tự cắt cổ mình." "Nếu mọi người không tuân lệnh nữa thì kẻ chuyên chế sẽ thất bại." Điều quan trọng mà La Boétie chỉ ra là: Nhân dân không cần phải đấu tranh, không cần dùng tới bằng bạo lực, chỉ cần không phục tùng, không tuân lệnh thôi là chế độ độc tài đã không thể tồn tại được nữa. Chẳng phải điều này ngày nay vẫn đúng hay sao ? Hãy nhìn vào một sự việc vừa xảy ra: Hội nghị cử tri và hiệp thương vòng 3 của bầu cử Quốc hội kỳ này. Chẳng phải những người dân địa phương, và nhất là ban tổ chức bầu cử địa phương, Mặt trận Tổ quốc, đã tuân lệnh trên và dùng thủ đoạn để loại gần như tất cả ứng viên tự do, kể cả những người mà uy tín trong cộng đồng dân cư là không thể phủ nhận, và nếu xét từ quan điểm của chính quyền, họ không bị xếp vào hàng ngũ bất đồng, như Trần Đăng Tuấn, Nguyễn Cảnh Bình (việc cử tri của Nguyễn Cảnh Bình làm kiến nghị về kết quả bỏ phiếu là một việc có rất nhiều ý nghĩa)? Trong khi nếu người dân và Mặt trận Tổ quốc bỏ phiếu cho những người đó thì họ cũng chẳng mất gì, có chăng chỉ mất xiềng xích nô lệ. Thông tin về sự kiện này đã có nhiều, không cần phải nhắc lại. Ở đây, khi đề cập đến điều này tôi chỉ muốn xác nhận rằng những gì mà La Boétie nói từ thế kỷ XVI vẫn còn đúng cho thế giới hiện nay. Chỉ cần công dân làm đúng bổn phận của mình, chỉ cần như thế thôi (chứ không cần phải dùng đến bạo lực) thì quyền lực độc tài đã có thể bị vô hiệu hóa. Và cũng chẳng ai có thể trừng phạt họ được, bởi chẳng có lý do gì để trừng phạt họ khi họ làm việc theo bổn phận và lương tâm. Nhưng thực tế thì La Boétie nói hoàn toàn chính xác: quyền lực độc tài được củng cố bởi vì mọi người bị chìm đắm trong "sự nô lệ tự nguyện". Cũng theo La Boétie, muốn thoát khỏi sự nô lệ tự nguyện này, để đi tới thoát khỏi ách cai trị của kẻ độc tài, chỉ cần có một điều thôi: chỉ cần nhân dân muốn có tự do. Chỉ cần có ý muốn tự do. Tại sao La Boétie cho rằng chỉ cần người dân muốn có tự do là đủ để khiến cho hệ thống độc tài sụp đổ ? Có lẽ chúng ta sẽ trở lại với ý tưởng này vào một dịp khác. Sản phẩm của 'cầm tù'? BBC: Phải chăng thể chế, chế độ độc tài, ở một góc độ nào đó, là sản phẩm của tư duy bị ‘cầm tù’ và sự cầm tù của tư duy con người? Một người dân Trung Quốc cầm trong tay một bức hình của cố Chủ tịch Trung Quốc Mao Trạch Đông với dòng chữ đề "Phụng sự nhân dân" bên ngoài một Văn phòng tiếp người dân khiếu nại. Tiến sỹ Nguyễn Thị Từ Huy: Trở lại với vụ việc hội nghị cử tri và hiệp thương vòng 3 của bầu cử Quốc hội ta sẽ thấy rằng: Khi ta chứng kiến những người dân ở một xã nghèo không bầu cho luật sư Lê Luân, với những lý do hết sức ấu trĩ, do bị ảnh hưởng bởi hệ thống tuyên truyền các cấp, ta có cảm giác gần như là xót xa, bởi họ bị giới hạn trong một nhận thức nhất định nên mới làm như vậy. Hiện tượng người dân ủng hộ chế độ độc tài do sự hạn chế của nhận thức có thể trùng hợp với điều mà ông gọi là "tư duy bị cầm tù", xét từ phía nạn nhân, và "sự cầm tù tư duy con người", xét từ phía những người cố tình tạo ra xiềng xích cho tư duy của người dân. Điều đáng nói là những người muốn trói buộc tư duy của người khác dường như không biết rằng chính tư duy của họ cũng bị cầm tù. Nhưng khi ta chứng kiến cảnh đấu tố của những luật sư, của những người thuộc giới trí thức, khi ta chứng kiến cảnh kiểm phiếu diễn ra trong một ngôi miếu hoang, bất chấp mọi chuẩn mực hành chính, luật pháp, lương tâm và đạo lý, thì cảm giác được gợi lên chắc chắn không còn là xót xa nữa, mà là phẫn nộ. Đó cũng có thể là phản ứng xảy ra khi ta phải nghe những phát biểu của một đại biểu Quốc hội nhấn mạnh "cái hay" của hoạt động vi hiến do Quốc hội khóa 13 thực hiện khi bãi nhiệm toàn bộ chính phủ không có lý do. Trong những trường hợp này, vấn đề không còn ở chỗ "tư duy bị cầm tù" nữa, mà vấn đề phải được gọi tên đúng như cách mà Hannah Arendt đã gọi (khi bà lý giải vì sao chủ nghĩa toàn trị có thể vận hành): sự vô liêm sỉ. Sự vô liêm sỉ của những người tạo nên cái mạng lưới hỗ trợ cho trung tâm quyền lực toàn trị. Vô liêm sỉ, bởi những người đó hiểu rõ sự thối nát và phản nhân đạo của hệ thống, nhưng vẫn bảo vệ nó bất chấp sự hiểu biết của chính họ. Vậy, để trả lời câu hỏi này của ông, có thể nói, chế độ độc tài là sản phẩm kết hợp giữa kiểu tư duy nô lệ và sự vô liêm sỉ của những người hưởng lợi từ hệ thống. Theo La Boétie thì hai yếu tố này có liên quan đến nhau, trong một chừng mực nào đó, cái này là nguyên nhân của cái kia: Thói hám lợi và sự vô liêm sỉ dẫn đến tư duy nô lệ, và ngược lại. BBC: Một nền độc tài kéo dài trên dưới một thế kỷ, hay gần như thế, trong thế giới ngày nay, mà không cho phép một lực lượng chính trị nào khác trong nhân dân và xã hội được cạnh tranh chính thức, hoặc chia sẻ quyền lực, thì có vấn đề gì đáng bàn về đạo đức hay không? Tiến sỹ Nguyễn Thị Từ Huy: Ông đặt vấn đề rất đúng: điều đó quả là thuộc về phạm trù đạo đức. Các chế độ độc tài cổ điển, mà La Boétie bàn đến trong bản luận văn đã nêu ở trên, khác với một số nền độc tài trong thế giới đương đại của chúng ta ở điểm căn bản mà tôi sẽ đề cập tới sau đây. Những kẻ chuyên chế cổ điển, dù đoạt được quyền lực theo cách nào (do được dân bầu lên, do dùng vũ lực – thắng trận trong chiến tranh hoặc trong các cuộc tranh đoạt quyền lực, do được kế thừa theo dòng dõi), và dù sử dụng quyền lực theo ý muốn cá nhân bất chấp luật pháp, thì giữa lời nói và hành động cũng còn có sự trùng hợp. Bởi vì những kẻ độc tài cổ điển quan niệm rằng mình có quyền lực tối cao, còn người dân buộc phải phục tùng. Và nhân dân, một khi chấp nhận sự cai trị thì cũng thừa nhận mình bị cai trị. Điều này khiến cho một vị vua như Louis XIV có thể tuyên bố: "Nhà nước chính là ta". Như vậy, trung tâm quyền lực được xác định rõ, và kẻ độc tài tự nhận mình là độc tài. Sự việc được gọi đúng tên của nó. Đạo đức bị hủy diệt Xã hội Việt Nam đang trong một quá trình chuyển đổi, với nhiều giá trị, chuẩn mực đang được thiết lập hoặc tái sắp xếp. Nhưng một chính thể độc tài độc đảng ngày nay, để bảo tồn quyền lực chính trị, có thể rơi vào trường hợp vi phạm đạo đức, khi dùng Hiến pháp để quy định quyền lãnh đạo tuyệt đối và bất biến của đảng mình. Mặt khác, cũng trong Hiến pháp, lại quy định rằng nhân dân có quyền làm chủ, lại quy định rằng Nhà nước là của dân, do dân, và vì dân. Nghĩa là chính đảng độc tài không thừa nhận tính chất độc tài của quyền lực do mình nắm giữ, và muốn nhân dân tin rằng đây là một chính thể dân chủ trong đó người dân có quyền tự do quyết định. Nhưng trên thực tế, nhân dân bị lệ thuộc vào quyền lực của đảng độc tài. Như vậy, trung tâm quyền lực không được xác định rõ, và đảng độc tài chối bỏ tính chất độc tài của mình. Sự việc không được gọi đúng tên của nó. Hiến pháp 2013 của Việt Nam là một ví dụ điển hình cho trường hợp này. Điều 2 và điều 3 của Hiến pháp này quy định quyền lực thuộc về nhân dân. Nhưng điều 4 lại quy định quyền lãnh đạo tuyệt đối của đảng cộng sản. Những điều luật này, trên thực tế, loại trừ nhau, điều luật này khiến cho điều luật kia bị vô hiệu hóa. Và điều luật này sẽ khiến cho điều luật kia trở thành dối trá. Nếu nhân dân có quyền làm chủ thì quyền lãnh đạo của đảng cộng sản không thể là tuyệt đối và vĩnh viễn. Bởi vì trong trường hợp này, nhân dân có thể lập nhiều đảng khác nhau và có thể chọn bất cứ đảng nào làm lãnh đạo, theo ý muốn của mình. Ngược lại, nếu đảng cộng sản có quyền lãnh đạo tuyệt đối và vĩnh viễn thì có nghĩa nhân dân không có quyền chọn lãnh đạo cho mình. Trường hợp Việt Nam cho thấy điều 2 và điều 3 Hiến pháp 2013 chỉ là những lời nói dối. Vì thế, đúng như cách đặt vấn đề của ông, việc một nền độc tài dùng hiến pháp để chính danh hóa quyền lực của mình là một sự vi phạm đạo đức, do tính chất dối trá của nó. Đây là sự dối trá mang tính chất căn nguyên của chế độ, một chế độ mà Hiến pháp tuyên bố rằng nhân dân có quyền làm chủ, nhưng quyền lực lại chỉ thuộc về một đảng chính trị duy nhất. Và sự dối trá này sẽ dẫn tới đâu? Nó chỉ có thể "dẫn tới sự xói mòn dần tất cả các tiêu chuẩn đạo đức, sự sụp đổ mọi tiêu chí của sự tử tế, và sự hủy diệt trên diện rộng niềm tin vào những giá trị như sự thật, trung thành với nguyên tắc, sự thật thà, vị tha và danh dự. Cuộc sống - trong quá trình đồi phong bại tục như thế, tức là quá trình có xuất xứ từ việc người ta mất hết mọi hy vọng và mất hết niềm tin rằng cuộc sống có một ý nghĩa nào đó – phải chìm xuống mức tồn tại sinh học, chẳng khác gì cây cỏ. […] Giá phải trả là tinh thần bị tê liệt, tình thương không còn và cuộc đời bị tàn phá. […] Giá phải trả là sự khủng hoảng cả về mặt tinh thần lẫn đạo đức." Kết luận này tôi trích lại của Vaclav Havel, bởi ông ấy nói quá chính xác, nếu ta quy chiếu nhận định này về thực tế của chúng ta ngày nay. Hãy nhìn những đàn cá đang chết trên quê hương. Cá phải chết là bởi đời sống tinh thần của con người đã chết, trách nhiệm đã chết, đạo đức của con người đã bị hủy diệt. Khủng hoảng tinh thần và đạo đức vẫn sẽ còn tiếp tục, cho đến một ngày người dân Việt Nam tự nhủ: đủ rồi, dối trá thế đủ rồi, tự hủy diệt mình như thế đủ rồi, chúng ta cần một cuộc sống đúng nghĩa, sống trong sự trung thực, lương thiện và với phẩm giá xứng đáng. Hoặc là cho đến một ngày những người lãnh đạo hiểu ra những nguy hiểm, những sự hủy diệt mà họ đang gây ra cho dân tộc, cho chính họ, và cho con cháu của họ, để đi tới quyết định áp dụng một nền chính trị cho phép phục hồi các giá trị đạo đức và tinh thần, đảm bảo một đời sống trong sạch và lành mạnh cho toàn xã hội, cho phép xây dựng và phát triển quốc gia một cách vững mạnh; nghĩa là đi tới một quyết định sáng suốt như quyết định mà ông Thein Sein đã thực hiện ở Miến Điện. Tiến sỹ Nguyễn Thị Từ Huy có bằng tiến sĩ văn chương bảo vệ tại Pháp năm 2008 và từng giảng dạy tại một số trường đại học ở Việt Nam. Hiện bà đang làm luận án tiến sĩ về triết học chính trị tại Đại học Paris Diderot, Pháp.	Việc nắm giữ quyền lực chính trị một cách độc tôn và quá lâu dài trong xã hội ngày nay có thể là một vấn đề về đạo đức đối với những chủ thể độc quyền quyền lực trong các thể chế một đảng và chế độ chuyên chính, theo một nhà nghiên cứu triết học chính trị từ Paris, Pháp.	Độc quyền quyền lực và vấn đề đạo đức
Lớp học tiếng Anh tháng 12/2016 này do một tổ chức phi lợi nhuận ở Connecticut cung cấp cho những người nhập cư mới tới Mỹ. Mười năm trước, tôi chuyển đến Nhật dạy tiếng Anh như một ngôn ngữ thứ hai trong một trường trung học ở nông thôn. Kinh nghiệm cho tôi thấy tôi may mắn nhường nào, cái may trên trời rơi xuống, khi có tiếng mẹ đẻ là tiếng Anh. Sự kết hợp giữa việc là người Mỹ và lại nói tiếng Anh là một điều tạo đặc quyền vô cùng lớn về kinh tế cho phần lớn dân Mỹ. Vì sao? Vì trong thế kỷ qua, tiếng Anh được thịnh hành trong thương mại và thông tin liên lạc toàn cầu. Một báo cáo của đại học Harvard năm 2013 cho thấy các kỹ năng tiếng Anh và thu nhập cao song hành với nhau, và dẫn tới chất lượng cuộc sống tốt hơn. Người lớn và trẻ em trên toàn thế giới dành nhiều năm, và đầu tư rất nhiều tiền, trong việc học tiếng Anh như một ngôn ngữ thứ hai. Vấn đề đối với những người trong chúng ta, nói tiếng Anh từ khi nằm nôi, chúng ta quên mất chúng ta biết nó dễ đến thế nào. Bạn thấy đấy- mặc dù là một quốc gia đa dạng về chủng tộc, nói hơn 350 ngôn ngữ- Mỹ, cũng như nhiều quốc gia chủ yếu dùng tiếng Anh, gồm hàng triệu dân trong quá trình trưởng thành nói tiếng Anh và chỉ biết một ngôn ngữ này. Hơn nữa, những làn sóng gần đây của chủ nghĩa dân tộc Mỹ, các chính sách nhập cư khắc nghiệt và thuật hùng biện "chỉ dùng tiếng Anh" đã cho ấn tượng rằng người Mỹ thấy thích, thậm chí tự hào, và tận dụng lợi thế của việc là người nói tiếng Anh là tiếng mẹ đẻ. Nhưng tương lai của tiếng Anh sẽ thế nào trong điều kiện nước Mỹ đang thay đổi biết bao? Đất nước này ngày càng trở nên đa dạng hơn như thế nào? Sẽ ra sao nếu ta phải làm việc đến 100 tuổi? Nén giận khi làm việc gây hại cho sức khỏe 'Thị trấn sát nhân' Canada tìm cách hồi sinh Nước Mỹ đơn ngữ? Tại một nhà thờ ở Massachusetts, những người nhập cư đến Mỹ ngồi trong một lớp học tiếng Anh. Nước Mỹ không có ngôn ngữ chính thức- nhưng tiếng Anh luôn là tối thượng. Là một đất nước đa văn hóa của những người nhập cư, chính phủ chưa bao giờ thực hành một ngôn ngữ chính thức ở cấp liên bang. Được hình thành một cách lớn lao từ một thuộc địa cũ của Anh, nên tiếng Anh thành ngôn ngữ chung là điều dễ hiểu. (Tuy nhiên điều đàng chú ý là các ngôn ngữ của người Mỹ bản địa như Navajo đã bị đưa vào mục tiêu để xóa bỏ ngay từ thời kỳ dầu của lịch sử nước này.) Tuy nhiên, sau nhiều thập kỷ ở một đất nước mà người dân chỉ cần tiếng Anh ở mức đủ dùng (trái với một nơi như Thụy Điển chẳng hạn, nơi ngôn ngữ quốc gia không phải tiếng Anh nhưng tiếng Anh được dạy ngay từ tiểu họ) thì đặc tính nhân khẩu đang thay đổi nhanh chóng. "Những sự thay đổi rất lớn và rất nhanh trong dân số nước này đến mức trong thập kỷ tới Mỹ sẽ biến đổi rất nhiều so với các nước khác," William H Frey của Viện Brookings đã viết cho BBC năm ngoái. Ông đang đề cập đến thực tế rằng, vào năm 2018, gần một nửa số người trẻ tuổi ở Mỹ là thuộc các nhóm dân tộc thiểu số. Thế hệ Z- tức những người sinh sau năm 2000- sẽ là thế hệ đa chủng tộc nhất trong lịch sử Hoa Kỳ, một con số được tăng với sự nhập cư và các quan hệ lưỡng chủng. Và trong năm 2011, cơ quan điều tra dân số Mỹ báo cáo rằng "việc sử dụng một ngôn ngữ khác ngoài tiếng Anh khi ở nhà đã tăng 148%, từ năm 1980 đến năm 2009." Những thay đổi nhanh chóng này có thể là một phần của những gì đang thúc đẩy tình cảm chống nhập cư ở nhiều cử tri da trắng ở Mỹ. Nhưng sự đa dạng hóa của một quốc gia sẵn đa dạng là một vị thần không thể được đưa ngược trở lại vào chai. Chênh lệch lương bắt đầu từ tuổi teen Chín thứ gây kinh ngạc vì đắt hơn vàng bạc Sao nữa? Hầu hết người Mỹ vẫn chỉ nói tiếng Anh. Một giáo viên tiểu học Úc dạy kỹ năng viết truyện cho ba học sinh học tiếng Anh như một ngôn ngữ thứ hai Nhiều người vẫn được nuôi dạy trong gia đình chỉ nói tiếng Anh, và các nghiên cứu cho thấy rằng vào thế hệ thứ ba, nhiều hậu duệ của các gia đình nhập cư mất khả năng nói ngôn ngữ di sản của gia đình mình. Cơ quan điều tra dân số Mỹ ước tính có khoảng 231 triệu người Mỹ từ 5 tuổi trở lên (hoặc khoảng 80% dân số) chỉ nói tiếng Anh khi ở nhà. Năm 2013, một cuộc khảo sát của YouGov cho thấy 75% người Mỹ chỉ nói tiếng Anh- mặc dù 43% những người được khảo sát nói rằng "người Mỹ nên biết càng nhiều ngôn ngữ càng tốt." Mặc dù với thế hệ trẻ ngày càng đa dạng này, điều này đang bắt đầu thay đổi: nhiều người đang lớn lên với 2 ngôn ngữ. Từ năm 2000 đến 2016, tỷ lệ trẻ em nói một ngôn ngữ khác khi ở nhà tăng từ 18% lên 22%. "Chúng tôi đang khuyến khích những người tiếp tục nói tiếng di sản hoặc học tiếng này của họ- để trở nên hoàn toàn biết chữ và biết nói song ngữ." Marty Abbott, nữ giám đốc điều hành của Hội Đồng Mỹ về giảng dạy ngoại ngữ, nói. "Đó là một sự thay đổi hoàn toàn so với trước đây." Bà đang đề cập đến những năm cuối 1990 và đầu 2000- khi mà càng nhiều tiểu bang có phong trào "chỉ là tiếng Anh" để thúc đẩy tiếng Anh là ngôn ngữ duy nhất cho các vấn đề của chính phủ. (Hiện nay, khoảng 30 tiểu bang có luật như vậy, đòi hỏi tất cả các thông tin pháp lý và chính quyền phải bằng tiếng Anh.) Ngày nay, các nhóm như nhóm của Abbott đang khuyến khích "người nói tiếng di sản" trong gia đình tiếp tục sử dụng ngôn ngữ mẹ đẻ của họ. Nhưng khi đất nước của bạn là rất lớn, hai bên là đại dương và có biên giới đất liền dài, sẽ có ít động lực ngay tức khắc, hoặc thậm chí cơ hội để sử dụng ngôn ngữ thứ hai hoặc thứ ba. Sức mạnh quyền lực và phụ nữ giọng trầm Lợi thế của 'làm đầu gà còn hơn đuôi phượng' Tại sao phải học một ngôn ngữ mới? Tiếng Anh cũng chiếm ưu thế trong thế giới kinh doanh. Thí dụ một số tập đoàn đa quốc gia như Honda ở Nhật Bản đang thúc đẩy để tiếng Anh thành ngôn ngữ chính thức của công ty vào năm 2020. Vậy tại sao những người nói tiếng Anh, làm việc ở Mỹ rồi, lại cần phải bận tâm học một tiếng gì khác? Để chuẩn bị cho Thế Vận Hội Olympic 2008, các tài xế taxi ở Bắc Kinh đã học quyển sách này để phục vụ các du khách nói tiếng Anh. Câu trả lời nằm ở sự thay đổi đang diễn ra trên thị trường việc làm ở Mỹ. Việc ít nhất biết tương đối một ngôn ngữ khác thực sự có thể sẽ làm cho bạn dễ được tuyển dụng hơn- và thậm chí điều này cũng đúng với cả người tiếng Anh là tiếng mẹ đẻ. Năm ngoái, một báo cáo của New American Economy, một liên minh 500 thị trưởng trên phổ chính trị ở Mỹ, đã phát hiện ra rằng quảng cáo tìm người lao động song ngữ ở Mỹ đã tăng gấp đôi từ 2010 đến 2015. Một số công ty đã tăng cường tìm kiếm hơn những công ty khác- thí dụ tới 1/3 số việc làm được đăng bởi Ngân Hàng Mỹ vào năm 2015 là dành cho những người nhân viên song ngữ có thể nói được các ngôn ngữ như Tây Ban Nha, Quan Thoại và Ả Rập. Báo cáo nhận xét rằng sự tăng trưởng nhanh nhất trong danh sách song ngữ là cho các "chức danh uy tín cao" như các nhà quản lý tài chính, nhà biên tập và kỹ sư công nghiệp. "Người ta có thể tưởng tượng sẽ có rất nhiều cơ hội cho người Mỹ học tiếng Trung Quốc phổ thông," David Lightfoot, giáo sư ngôn ngữ học tại Đại học Georgetown ở Washington DC, nói. "Sự cần thiết để người Mỹ học tiếng Trung Quốc, về khía cạnh nào đó, là rất lớn vì ở Trung Quốc tiếng Anh rất ít được sử dụng." Tuy nhiên, mặc dù kết quả khả quan, số lượng người Mỹ học các ngôn ngữ mới vẫn còn thấp. Một nghiên cứu mới từ Trung Tâm Nghiên Cứu Pew được công bố trong tuần này cho thấy Hoa Kỳ còn tụt hậu xa so với hầu hết các nước châu Âu về mặt học ngôn ngữ ở trường. Chỉ có 20% sinh viên Mỹ là đang học một ngôn ngữ khác. Con số trung bình của sinh viên châu Âu là 92%. Và nếu không phải hoàn toàn để có được việc làm, thì cũng có những cái lợi rõ ràng khác của việc học thêm một ngôn ngữ. (Một câu tục ngữ mà tôi yêu thích: "Biết càng nhiều ngôn ngữ, càng nhiều tính người hơn.") Cũng có cả những lợi ích về nhận thức- việc học một ngôn ngữ khác có thể làm tăng các kỹ năng, như sự tập trung. Thu hẹp khoảng cách đồng cảm Biển báo này treo trong một cửa hàng bánh sandwich ở Philadelphia vào năm 2006, đã gây ra nhiều tranh cãi- cuối cùng nó đã bị rỡ bỏ khỏi cửa sổ. Cũng còn có yêu cầu phải làm khác để ngăn cản chủ nghĩa đơn ngữ ở Hoa Kỳ- khoảng cách đồng cảm ngày càng tăng. Các chuyên gia chỉ ra sự thiếu kinh nghiệm nhất định trong cuộc sống là nguyên nhân tạo ra sự thiếu hiểu biết sâu sắc giữa các nhóm người. Abbott chỉ ra trải nghiệm của việc đi du lịch đến một quốc gia không nói tiếng Anh, đặc biệt là một quốc gia không sử dụng bảng chữ cái La Mã. Bà nói rằng đột nhiên thành câm điếc là thứ mà bạn không thể hiểu nổi trừ khi bị trải nghiệm. "Vì vậy, khi người thủ quỹ ở quầy thanh toán sốt ruột vì ai đó chẳng hiểu gì, chẳng biết trả tiền thế nào, gói hàng thế nào- tôi đã ở trong tình huống đó- tôi chỉ xem và làm giống như người xếp hàng trước tôi đã làm."Abbott nói. "Tôi nghĩ ai cũng nên kiên nhẫn với người khác." Nhưng một số dữ liệu cho thấy người Mỹ không quan tâm- hoặc không thể- tự đặt mình vào tình huống như thế này. Người Mỹ không đi du lịch nước ngoài nhiều như một số người khác nói tiếng Anh mẹ đẻ. Thí dụ chỉ có hơn 40% người Mỹ có hộ chiếu- so với 57% người Úc. (Mặc dù con số này đang tăng lên). Nói cho cùng, các nước khác ở xa hơn và người Mỹ đi du lịch quốc tế sẽ bị đắt tiền hơn, thí dụ so người Anh sang châu Âu, họ mất chưa đến một giờ. Tuy nhiên, giải pháp thực sự có thể là ở trong nước. Cách chính để giải quyết vấn đề đơn ngữ là bắt đầu dạy ngoại ngữ sớm hơn ở nhà trường. "Cho học sinh tiếp xúc với ngôn ngữ ở khoảng thời gian mà chúng có thể hấp thụ được- không phải khi chúng 12 tuổi, và chắc chắn không phải khi chúng 30 tuổi," Lightfoot nói. Nhưng nếu người ta không muốn học một ngôn ngữ khác, được thôi, thì họ sẽ không học ngôn ngữ khác. "Động lực là một vấn đề phức tạp," Lightfoot nói. "Tôi sống ở Montreal nhiều năm trong thập niên 70, và ở đó, học tiếng Pháp rất dễ dàng- tất cả những gì cần phải làm là chuyển kênh TV và xem khúc côn cầu." Nhưng ông nói không phải lúc nào cũng vậy. Phải đến năm 1976, khi một chính quyền ly khai lên điều hành và chuyển trọng tâm sang học tập và sử dụng tiếng Pháp. "Việc chống lại học tiếng Pháp ở Montreal là rất lớn, và điều đó đã đi vào lịch sử chính trị," Lightfoot nói. Mặc dù Mỹ có thể nổi danh là nước đơn ngữ, giống như nhiều nước nói tiếng Anh- và sự thống trị của tiếng Anh không có khả năng bị thách thức trong thời gian trước mắt- các dữ liệu và xu hướng cho thấy có những thay đổi có thể có trong thói quen ngôn ngữ của người Mỹ. Đối với những người chúng ta, nói tiếng Anh là tiếng mẹ đẻ, thật là dễ dàng để trở lại với kỹ năng đã có. Nhưng phần thưởng to lớn hơn có thể đến từ việc sử dụng ngôn ngữ mà ta không có. Bài tiếng Anh trên BBC Capital	Tương tự như ở Anh và Úc, công dân Hoa Kỳ có thể nhờ cậy vào thứ xa hoa là có tiếng mẹ đẻ là tiếng Anh- nhưng trong thế giới đang thay đổi ngày nay, những người Mỹ chỉ nói một thứ tiếng liệu có bị tụt hậu không?	Tương lai tiếng Anh ở nước Mỹ ra sao?
TNS Janet Nguyễn Việc TNS Janet Nguyễn thất cử gây kinh ngạc cho đa số cử tri người Mỹ gốc Việt tại Quận Cam, nơi bà là một chính khách nổi bật, lâu đời, và từ ngày gia nhập chính trường trong chức vụ nghị viên thành phố Garden Grove năm 2004, chưa hề thất bại trong bao lần tranh cử sau đó, với chức vụ Giám sát viên Quận Cam, hai nhiệm kỳ, và TNS tiểu bang California. Không chỉ cử tri sửng sốt, mà giới truyền thông cũng ngỡ ngàng. Khuya 6/11, bà Janet Nguyễn tuyên bố tái đắc cử chức vị TNS tiểu bang California, địa hạt 34, khi dẫn đầu hơn 10 ngàn phiếu, với tỷ lệ phiếu tính đến rạng sáng 7/11 là 53,5% so với 46,5% của đối thủ Tom Umberg. Truyền thông lúc đó nhận định rằng Janet Nguyễn tuy bị bất lợi vì số cử tri Cộng hòa thấp hơn đảng Dân chủ khoảng 10% trong địa hạt, nhưng cử tri gốc Việt lại chiếm 89% số cử tri, nên vẫn dễ dàng chiến thắng nhờ sự ủng hộ mạnh mẽ và lâu bền của cả hai khối cử tri gốc Việt trong vùng. Thế nhưng cuối cùng, vào đầu tháng 12, sau khi đếm xong hết phiếu, thì bà Janet Nguyễn đã bị ông Tom Umberg đánh bại với khoảng 3,100 phiếu. Có phải TNS Janet Nguyễn thất cử vì Làn Sóng Xanh của đảng Dân chủ đang ùa vào Quận Cam, hay còn có yếu tố gì khác? Cộng đồng người Mỹ gốc Việt nên rút tiả kinh nghiệm gì từ sự kiện này? BBC tiếp xúc với LS Trần Thái Văn, cựu dân biểu tiểu bang California; LS Nguyễn Quốc Lân, Phó Chủ tịch Hội đồng Giáo dục Học khu Garden Grove; và ông Tyler Diệp, Phó Thị trưởng TP Westminster, vừa đắc cử dân biểu tiểu bang California, để tìm hiểu nhận định của họ. LS Nguyễn Quốc Lân trong một sinh hoạt cộng đồng BBC:Theo dõi cuộc bầu cử giữa kỳ vừa qua, nhất là những vụ tranh cử của các ứng cử viên gốc Việt, ông có ngạc nhiên khi TNS Janet Nguyễn thất cử của không? LS Nguyễn Quốc Lân: Tôi có ngạc nhiên về kết quả đối với TNS Janet Nguyễn. Trường hợp của TNS Janet Nguyễn là kết quả quá khít khao nên khó biết trước được là những phương pháp tranh cử hay hành động trước đó đã đủ gây ra kết quả này. LS Trần Thái Văn: Thắng hoặc thua khi tranh cử là chuyện thông thường có thể xảy ra với bất cứ ai, kể cả với các ứng cử viên đương nhiệm đã thất cử trong kỳ bầu cử này. Nhất là trong mùa bầu cử giữa kỳ năm nay. Tôi không ngạc nhiên khi kết qủa đếm phiếu cho thấy TNS Janet Nguyễn đã bị thất cử. DB Tyler Diệp: Tôi ngạc nhiên về sự thất cử của Thượng Nghị Sĩ Janet Nguyễn. Hầu như không ai trong cộng đồng hoặc giới chính trị dòng chính nghĩ bà có thể bị đánh bại được. BBC: Nhiều người cho là lý do chính khiến TNS Janet Nguyễn bị thất cử là vì Làn Sóng Xanh (the Blue wave) đã ùa qua tiểu bang California, nhất là quận Cam. Ông có đồng ý với nhận định này không? Và nếu là vì Sóng Xanh thì tại sao ƯCV Tyler Diệp, đảng Cộng hoà, cùng chung khu vực, lại đắc cử chức vụ dân biểu với số phiếu cao hơn đối thủ khá xa? LS Nguyễn Quốc Lân: Ảnh hưởng của Làn Sóng Xanh thì có, nhưng nếu khối cử tri gốc Việt biết bảo vệ cho ảnh hưởng của mình thì vẫn có thể giữ được. Trong trường hợp của TNS Janet Nguyễn, số khác biệt chỉ có khoảng hơn 3,000 phiếu trong số hơn 300,000 phiếu tổng cộng, TNS Janet Nguyễn có thể khôn khéo hơn để chuẩn bị cho cuộc bầu cử. Đúng là DB Tyler Diệp cũng cùng trong khu vực của TNS Janet Nguyễn nhưng không bị ảnh hưởng nhiều vì DB Tyler Diệp đã khôn khéo tránh né mọi hành động hay lời nói gây hiềm khích với khối cử tri gốc Việt. Ông ta tấn công đối thủ Đảng Dân Chủ rất nặng nề và chẳng nương tay nhưng không đụng chạm đến ai trong cộng đồng Việt Nam, mặc dầu là ông không hỗ trợ nhiều người khác. LS Trần Thái Văn: Nói riêng tại Quận Cam, nơi có đông người Mỹ gốc Việt sinh sống nhất ngoài Việt Nam, Làn Sóng Xanh là một trong những yếu tố chính khiến các ứng cử viên của đảng Cộng hòa ra tranh cử hoặc tái tranh cử đã bị "rụng" hết. Các cử tri của đảng Dân chủ đi bầu phá kỷ lục, nhất là vào những ngày và giờ chót của cuộc bầu cử. Năm nay, hơn 71% cử tri có quyền đi bầu đã thi hành quyền công dân. So sánh với bốn năm về trước, cũng vào kỳ bầu cử giữa kỳ như vậy, chỉ có 45% cử tri đi bầu mà thôi. Hơn nữa luật lệ cho phép người dân đi bầu trong những năm vừa đây đã được chính quyền tiểu bang, với sự hậu thuẫn của các nhà lập pháp và vị Thống Đốc đảng Dân Chủ, tạo rất nhiều điều kiện dễ dàng cho các cử tri đi bầu, và đại đa số các cử tri này thuộc về đảng Dân chủ. Nhiều thống kê cho thấy cử tri đi bầu trễ hoặc vào những ngày giờ chót là các cử tri Dân chủ, và lá phiếu của họ có hiệu lực vì những điều lệ khó khăn để loại bỏ các lá phiếu này trong quá khứ đã bị vô hiệu hoá bởi chính quyền tiểu bang. Bởi vậy, các ứng cử viên đảng Cộng hoà ăn mừng chiến thắng quá sớm trong đêm bầu cử khi thấy đối thủ mình thua xa cả hàng chục ngàn lá phiếu trong khi các lá phiếu trễ hoặc dự khuyết cần phải được kiểm duyệt lại. Kết quả thì chỉ trong vòng hai tuần đếm phiếu thì lá cờ đã lật ngược lại hết, và các ứng cử viên Dân chủ dần dần vượt qua đối thủ của mình. TNS Janet Nguyễn là một trong những nạn nhân của Làn Sóng Xanh trong lúc cô ấy đại diện một địa hạt có quá nhiều cử tri Dân chủ và cộng đồng gốc La Tinh, đại đa số đã ghi danh với đảng Dân chủ. Tuy nhiên cũng có một số dữ kiện rất quan trọng đã gây ra sự thất cử của Janet, chứ không hẳn chỉ là Làn Sóng Xanh, mà tôi sẽ trình bày rõ ràng hơn. Phó Thị trưởng Tyler Diệp, một ứng cử viên Cộng hòa cũng ra tranh cử cùng khu vực với Janet và các ứng cử viên Cộng hòa khác, nhưng cuối cùng, Tyler Diệp là người duy nhất đã thắng các đối thủ Dân chủ nặng ký của mình với một số phiếu rất thoải mái, trong lúc các ứng cử viên chung quanh đều rớt hết. Tyler cũng bị ảnh hưởng Làn Sóng Xanh và cũng phải trải qua rất nhiều thử thách trong lúc tranh cử, nhưng anh đã có những biện pháp tranh cử rất sớm, củng cố lá phiếu cử tri Việt Nam trong địa hạt mình, hầu ngăn chặn sự bành trướng của các ứng cử viên Dân chủ. DB Tyler Diệp: Tôi cho rằng lý do then chốt khiến bà Janet Nguyễn mất ghế chính là "Làn Sóng Xanh," ngoài một số lý do phụ khác. Cựu Dân biểu Trần Thái Văn và gia đình BBC: Có dư luận cho rằng bà Janet mất phiếu của một số cử tri gốc Việt vì sự phân rẽ, xích mích giữa bà và một số dân cử khác trong cộng đồng, ông nghĩ sao về nhận định này? LS Nguyễn Quốc Lân: Đúng là TNS Janet Nguyễn không khôn khéo khi buớc vào và tiến hành kế hoạch tranh cử của mình. Khu vực thượng viện của TNS Janet Nguyễn có số ghi danh theo Đảng Dân chủ đông hơn đảng Cộng hòa đến 10%, có khối cộng đồng La Tinh mà hầu hết theo đảng Dân chủ và có cả khu vực bên ngoài khu vực có đông người Việt Nam và theo Đảng Dân Chủ nhiều. Tuy vậy, TNS đã đánh phá các dân cử gốc Việt tại Westminster trong đó có Thị trưởng Tạ Đức Trí TP Westminster và Phó Thị trưởng Tyler Diệp với những chuyện không liên hệ gì đến TNS Janet Nguyễn, như vấn đề đổi nhiệm kỳ của thị trưởng từ 2 năm lên 4 năm. Bước vào cuộc tranh cử, TNS Janet Nguyễn đã ra mặt hỗ trợ cho các ứng cử viên khác, chống lại Thị trưởng Tạ Đức Trí và Phó Thị trưởng Tyler Diệp, không những một đợt mà cả hai đợt tranh cử và ủng hộ ngay cả những người thuộc Đảng Dân chủ để đối đầu với ứng cử viên đồng đảng Cộng hòa là Tyler Diệp. Hành động này không những gặp sự phản ứng ngược từ các cử tri gốc Việt mà còn cả khối cử tri đảng Cộng hòa. Đối với những hành động này, Thị Trưởng Tạ Đức Trí và Phó Thị trưởng Tyler Diệp cũng như các ứng cử viên gốc Việt khác đã không đáp trả, và điều đó giúp họ giữ được thiện cảm của nhiều cử tri gốc Việt. Đó là lý do tại sao DB Tyler Diệp chỉ mất khoảng 2,500 phiếu trong khi TNS mất tới 15,000 phiếu tính từ kết quả vào ngày bầu cử. LS Trần Thái Văn: Đúng như vậy và rất đáng tiếc. Đây là một bài học chính trị đắt giá gây nhiều suy ngẫm cho cộng đồng Việt Nam nói chung, và cho TNS Janet Nguyễn nói riêng. Nhiều thành viên và lãnh đạo trong đảng Cộng hòa tại California đã phàn nàn với tôi là Janet đã vi phạm trầm trọng ''Điều răn số 11'' mà Tổng thống Ronald Reagan đã cảnh giác nhiều lần với các thành viên trong đảng, là: "Các thành viên đảng Cộng hoà không đả phá và nói xấu nhau!" Trong kỳ bầu cử này, thay vì thủ thân và tập trung cho một cuộc tái tranh cử đầy thử thách và khó khăn, Janet, vì những lý do không ai hiểu được, lại có những va chạm chính trị (không cần thiết) ngay trong mùa bầu cử với không riêng Giám Sát viên Andrew Đỗ, mà hàng loạt các ứng cử viên Việt khác, kể cả ông Lê Công Tâm, ƯCV Nghị viên TP Fountain Valley, Phó Thị trưởng TP Westminster Tyler Diệp, cũng là ƯCV Dân biểu tiểu bang California và các đồng minh chính trị của các vị này. Các vị này cùng ra tranh cử cùng khu vực với Janet, và họ có khối cử tri ủng hộ của họ. Chung cuộc, Janet thua đối thủ của mình khoảng 3,100 phiếu. Đây là số phiếu Janet lẽ ra có thể gặt hái được từ các ƯCV Việt tranh cử trong cùng khu vực nếu Janet đem thiện chí của mình cùng cộng tác và phối hợp với ban tranh cử của họ, hoặc tối thiểu là đừng gây chiến hoặc gây hấn với họ, nhất là khi các chức vụ và quyền lợi chính trị của mình và họ không mâu thuẫn gì với nhau. BBC: Nhìn tổng quát, tiểu bang California, và giờ đây, Quận Cam, ngày càng có nhiều người theo đảng Dân chủ, theo ông thì tại sao? Riêng trong kỳ bầu cử này số cử tri đi bầu tăng vọt, thăm dò ý kiến của Pew Research Center cho thấy khoảng 37% cử tri nói họ đi bầu vì muốn phản đối ông Trump. Theo ông, yếu tố Donald Trump gây ảnh hưởng thế nào đến cái nhìn của dân Mỹ về đảng Cộng hoà? LS Nguyễn Quốc Lân: Có nhiều yếu tố khiến khối cử tri Dân Chủ hay gốc La Tinh tham gia bầu cử đông vì các chính sách của TT Donald Trump, và Đảng Cộng Hòa đã không làm gì để giải thích sự khác biệt của họ đối với TT Trump. LS Trần Thái Văn: Với 3,2 triệu dân, Quận Cam có dân số lớn thứ 5 hoặc 6 trong hơn 5.000 quận hạt tại Hoa Kỳ. Dân số người Mỹ gốc Á Châu Thái Bình Dương cũng lên đến gần 18% và cao gấp đôi dân số Á Châu là cư dân gốc La Tinh. Nói một cách khác, Quận Cam có đa số cư dân là người thiểu số. Có nhiều lý do Quận Cam ngày càng được "Dân chủ hoá,'' trong đó, lý do chính là cư dân thiểu số thường ghi danh vào đảng Dân chủ hoặc độc lập, không vào đảng nào hết. Thứ nhì, đảng Cộng hòa, qua những chính sách được xem là "khó khăn" với các cộng đồng thiểu số, đã dần dần bị mất sự hậu thuẫn của các cộng đồng này, mà lại không có những kế hoạch và chính sách cam kết với họ một cách tích cực hơn, dù rằng về nhiều vấn đề và sinh hoạt hằng ngày,các cư dân thiểu số rất bảo thủ và đồng tình với lập trường đảng Cộng hoà. Theo tôi, về cách thức liên hệ và thi hành chính sách, đảng Cộng hoà phải thực hiện một cách hữu hiệu hơn nếu muốn giữ được sự ủng hộ của cộng đồng thiểu số. Ông Tyler Diệp và song thân trong ngày tuyên thệ nhậm chức Dân biểu tiểu bang California BBC:Theo ông thì cộng đồng người Mỹ gốc Việt có thể rút tỉa kinh nghiệm gì từ sự thất cử của TNS Janet Nguyễn? LS Nguyễn Quốc Lân: Bài học quan trọng nhất là phải bảo vệ sự hợp nhất trong khối cử tri gốc Việt và phải vận động cử tri gốc Việt tham gia bầu cử đông hơn nữa. Hiện tượng này sẽ trở lại nhiều hơn trong các kỳ bầu cử sắp tới. LS Trần Thái Văn: Hai cụm từ có thể áp dụng từ kinh nghiệm vừa qua là trong công trình xây dựng sức mạnh lá phiếu của cộng đồng người Mỹ gốc Việt, các ƯCV Việt Nam cần phải 'hợp tác' và 'tương nhượng' cho nhau. Trong những mùa bầu cử đầy gay go và khó khăn, các ƯCV Việt Nam tranh cử cùng một khu vực nhưng khác chức vụ, nếu tình hình chính trị cho phép, nên ngồi lại với nhau để có một nỗ lực vận động chung một cách nhịp nhàng và hậu thuẫn cho nhau. DB Tyler Diệp: Sự thất cử của tôi vào năm 2012 giúp tôi rút tỉa nhiều bài học mà tôi vẫn mang theo bên mình. Một trong những điều mà tôi học được là chúng ta nên có thêm bạn và bớt thù. Hy vọng những người vừa thua cuộc sẽ ngộ ra chân lý này. BBC:Cựu Dân biểu Trần Thái Văn lúc còn tại chức, và trước đó nữa, luôn khuyến khích giới trẻ người Mỹ gốc Việt nên tham gia chính trường. Điều này có vẻ giờ đây hình như không còn xẩy ra. Ông có nhận định gì? LS Nguyễn Quốc Lân: DB Trần Thái Văn đã vẫn động các bạn trẻ tham gia chính trị để bảo vệ quyền lợi chính trị của cộng đồng. Các giới trẻ gốc Việt ngày nay có nhiều khuynh hướng khác nhau hơn là bảo vệ quyền lợi của cộng đồng nguời Mỹ gốc Việt, bằng chứng là nhiều người trẻ gốc Việt đã hỗ trợ các ứng cử viên đảng Dân chủ để chống lại các ứng cử viên gốc Việt như DB Tyler Diệp hay TNS Janet Nguyễn. Cộng đồng Việt Nam cần làm việc nhiều hơn để giải quyết vấn đề này. LS Trần Thái Văn: Tại một quốc gia dân chủ như Hoa Kỳ, không một vị dân cử nào, từ tổng thống đến một vị dân cử địa phương thấp nhất, có thể thành công nếu không có sự đỡ đầu, cố vấn, và giúp đỡ của nhiều người và nhiều thành phần khác nhau. Trong lúc còn sinh hoạt trong chính trị giòng chính và khi trở thành dân cử từ cấp địa phương đến tiểu bang, bao giờ tôi cũng suy nghĩ đến việc khuyến khích và đào tạo các sinh viên và anh em trẻ muốn dấn thân phục vụ xã hội mình qua sinh hoạt chính trị dòng chính, một cách thực tế nhất là ra tranh cử và đắc cử để có tiếng nói phục vụ xã hội và cộng đồng mình. Cá nhân tôi cũng được sự ủng hộ đỡ đầu của các bậc trưởng thượng và dân cử giúp đỡ tôi, từ lúc tôi còn là sinh viên tại UC Irvine. Bởi vậy, tôi nghĩ rằng các vị dân cử Mỹ gốc Việt đang tại chức có trách nhiệm với cộng đồng Việt về việc đầu tư vào việc đào tạo các anh em trẻ thế hệ thứ hai và thứ ba thành các nhà lãnh đạo tương lai. Việc đào tạo các anh em trẻ dấn thân là một dự án liên tục không ngừng nghỉ, nhất là với một cộng đồng thiểu số, "sanh sau đẻ muộn" như cộng đồng Việt Nam, so với các cộng đồng bạn như người Mỹ gốc Hoa, Phi Châu, hoặc La Tinh. DB Tyler Diệp: Chúng tôi luôn khuyến khích người Việt tham chính qua các chức vụ khác nhau. Ví dụ như tôi đã khuyến khích ông Andrew Nguyễn tranh cử vào chức vụ Giám đốc, Đặc hhu Vệ sinh Midway City và anh Xavier Nguyễn tranh cử chức Uỷ viên Giáo dục Westminster. Cả hai đều đắc cử trong kỳ bầu cử 2018. --- DB Tyler Diệphiện là Phó Thị trưởng TP Westminster, đắc cử Dân biểu tiểu bang California tháng 11, 2018 và vừa tuyên thệ nhậm chức ngày 3/12. LS Nguyễn Quốc Lân hành nghề tạ̣i Quận Cam, vừa tái đắc cử chức Phó Chủ tịch Hội đồng Giáo dục Học khu Garden Grove. LS Trần Thái Văn hiện hành nghề luật tại Nam California, từng giữ chức vụ Dân biểu tiểu bang California từ trong ba nhiệm kỳ, từ 2004 đến 2010.	Trong số 80 dân biểu tuyên thệ nhận chức hôm thứ Hai 3/12 tại Nghị Viện tiểu bang ở Sacramento, California, có TNS Tom Umberg, đảng Dân chủ, người vừa đánh bại TNS Janet Nguyễn, đảng Cộng hoà.	Dân cử gốc Việt bàn về việc TNS Janet Nguyễn thất cử
Nguyễn Xuân Nghĩa Gửi cho BBC từ California, Hoa Kỳ Núi Rushmore thể hiện bốn gương mặt Tổng thống Hoa Kỳ George Washington, Thomas Jefferson, Theodore Roosevelt và Abraham Lincoln Từ thời lập quốc, họ đã thiết lập một chế độ có nội dung giới hạn vai trò của Tổng thống để bảo vệ quyền tự do của công dân và các tiểu bang. Hệ thống chính trị độc đáo mà phức tạp ấy khiến Hành pháp không toàn quyền quyết định về nội chính vì rào cản của Quốc hội, Tối cao Pháp viện và cả sự cưỡng chống của các tiểu bang. Sau này, qua thế kỷ 20, nếu như có một chính sách kinh tế xã hội để thi thố, Tổng thống còn phải nương theo quyết định của hai định chế độc lập là Ngân hàng Trung ương và thị trường. Rồi sự vận hành của một thế giới có phản ứng lập tức, 24 giờ một ngày, với phương tiện thông tin hiện đại là những ràng buộc khác. Do hiến pháp, bị bó về nội trị, Tổng thống Mỹ chỉ hy vọng tìm ra nhiều quyền hạn hơn về ngoại giao. Mà đây cũng là ảo tưởng. Ngoại trừ thời chiến, cử tri chọn người giải quyết loại vấn đề thiết thực trước mắt, hơn là về đối ngoại. Nhờ địa dư hình thể thuận lợi không cường quốc nào có trong lịch sử - một "hải đảo" phì nhiêu giữa hai đại dương bát ngát và hai láng giềng yếu kém – và nhờ truyền thống tự do cởi mở đã có từ thời lập quốc, Hoa Kỳ sớm thành siêu cường toàn cầu. Nhưng là siêu cường dân chủ, nơi mà quyền dân vẫn là mệnh lệnh. Đấy là một nghịch lý mà chưa chắc là các ứng cử viên đã hiểu ra khi ôm tham vọng làm thay đổi bộ mặt của thế giới và nước Mỹ. Vì ảo vọng "lãnh đạo thế giới" – như cả thế giới lẫn dân Mỹ thường nói – các ứng cử viên còn ít nhìn ra vài sự thật bẽ bàng trước khi ngồi vào Tòa Bạch Ốc: Thứ nhất, bạn hay thù, chẳng xứ nào ưa Hoa Kỳ là siêu cường độc bá. Đồng minh thì có thể cần Mỹ vì an ninh hay kinh tế mà vẫn muốn - và cố - bảo vệ quyền lợi riêng. Đối thủ thì chỉ mong - và đã làm – Hoa Kỳ bị loãng sức tản lực. Họ sẵn sàng thổi lên nhiều đám cháy để Mỹ làm "cứu hỏa toàn cầu" và lãnh tội "sen đầm quốc tế". Thứ hai, cũng xuất phát từ sự thật phũ phàng đó, bất cứ ai ngồi vào vị trí Tổng thống đều sẽ đối diện với nhiều đòi hỏi của thực tế, chẳng thấy ghi trong hiến pháp, cũng chưa hề có trong một đảng cương nào. Đó là bảo vệ sự vẹn toàn lãnh thổ, kiểm soát quyền tự do giao lưu trên địa cầu và làm sao để không thế lực bạn thù nào có thể hạn chế hay thách thức quyền lợi của nước Mỹ. Mà phải thực hiện loại thủ đoạn nhuốm mùi đế quốc ấy với ngôn ngữ và đạo lý dân chủ. Thứ ba, Tổng thống còn gặp chuyện bất ngờ là phản ứng của các nước, hoặc hậu quả bất lường từ quyết định của các chính quyền tiền nhiệm. Khi ấy, mọi chủ trương hay khẩu hiệu khi tranh cử đều thành vô nghĩa: Tổng thống Mỹ phải xoay cách khác, thành hay bại thì vài chục năm sau lịch sử mới có thể phán xét. Và Hoa Kỳ mang tiếng bất nhất! Kể ra không hết những chuỗi bất ngờ ấy, sau đây chỉ là vài thí dụ. Nghịch lý Hoa Kỳ đã đi vay quá mức trong mấy chục năm liền và đến ngày trả nợ Jimmy Carter yểm trợ phong trào Thánh Chiến tại A Phú Hãn để giảm thiểu thế lực của Liên bang Xô viết nên Ronald Reagan dễ mở cuộc đua khiến Liên Xô hụt hơi mà tiêu vong vì nhược điểm nội tại của chế độ. Khi Chiến Tranh Lạnh kết thúc, Bill Clinton hưởng cổ tức hoà bình, giảm chi về quốc phòng và đòi làm cách mạng. Nhờ vậy mà lần đầu tiên từ 40 năm, đảng Cộng Hoà chiếm đa số lại lưỡng viện Quốc hội, Clinton bèn thoả hiệp và tái đắc cử năm 1996, lần đầu tiên cho một tổng thống Dân Chủ kể từ Thế chiến II. Nhưng phong trào Thánh Chiến lại thừa thắng chuyển qua chủ đích hình thành một Đế quốc Hồi giáo toàn cầu. Lực lượng khủng bố al-Qaeda đã tung hoành dưới thời Clinton để đòi lãnh đạo khối Hồi giáo chống Tây phương. Họ biểu dương khả năng qua vụ khủng bố 9-11 khiến George W. Bush vừa nhậm chức bèn buông hết ưu tiên về nội chính cùng chủ trương khiêm cung và bất can thiệp được đề ra trong cuộc tranh cử năm 2000. Hậu quả bất lường là Hoa Kỳ lâm chiến toàn cầu, gây khó chịu cho nhiều đồng minh Âu Châu, làm các đối thủ hài lòng. Và di sản Iraq và A Phú Hãn trở thành gánh nặng cho các chính quyền về sau.... Cũng vì vậy mà Mỹ đã để trống Đông Á đang được Hải quân Trung Quốc bơi vào khai thác khiến các ứng viên ngày nay cãi cọ về số chiến hạm cần thiết cho an ninh Hoa Kỳ. Trong khi ấy, Hoa Kỳ đã đi vay quá mức trong mấy chục năm liền và đến ngày trả nợ. "Cậu Bé Quàng Khăn Đỏ" Barack Obama đắc cử từ vụ khủng hoảng tài chính 2008 giữa cơn suy trầm lại đòi tăng chi để cải tạo xã hội theo hướng cực tả thay vì giải quyết việc kinh tế. Các đồng minh lẫn đối thủ đều nức lòng cổ võ chiều hướng ấy: Hoa Kỳ chất thêm núi nợ, làm chủ chi về quân sự ở mọi nơi, lãnh búa rìu của toàn cầu về mọi tội, trước sự phân cực của cử tri ở nhà. Đấy là bối cảnh khác thường và đầy nghịch lý của chuyện bầu cử rồi lãnh đạo tại Hoa Kỳ.... Triết lý chính trị Barack Obama hay Mitt Romney sẽ chiến thắng? Nếu kể từ vòng sơ bộ bên đảng Cộng Hòa đối lập, Hoa Kỳ mất gần hai năm - và chi ra hơn hai tỷ đôla - cho cuộc tranh cử. Cử tri chờ đợi hai liên danh đưa ra triết lý chính trị và chính sách ứng phó với các vấn đề ngổn ngang trước mặt. Thật ra mọi lý luận hay kế sách đều có thể vô hiệu sau này dù vẫn cần thiết cho việc tuyên truyền để xin phiếu. Thực tế phũ phàng vẫn là thế giới không muốn một Hoa Kỳ quá mạnh, đối lập chỉ muốn Tổng thống thất cử và Obama tìm mọi cách bám ghế. Chuyện tranh cử là cuộc đua việt dã băng đồng, những gì tiêu cực nhất được gán cho đối thủ và giành phần tích cực nhất cho mình. Thủ đoạn xuyên tạc được áp dụng thoải mái và các ứng cử viên tay non da mỏng đều hụt hơi giữa đường. Ta có thể phê phán sự nông cạn và nhiều trò thô bỉ trong cuộc bầu cử năm nay. Mà vẫn sai: nạn trét bùn vào mặt đối phương là quy luật - từ thời lập quốc. Ban tranh cử của Thomas Jefferson gọi Tổng thống John Adams là (xin lỗi) "có cá tánh của một thằng lại cái xấu xí, thiếu sự dũng mãnh quả quyết của đàn ông lẫn nét tử tế dịu dàng của đàn bà". Và Jefferson được trả lễ là "kẻ bần tiện, hạ cấp, con hoang của một mụ da đỏ với một gã lai đen tại Virginia". Cả hai đều là quốc phụ và ngoài đời là bạn thân! Thí dụ như vậy thì vô kể. Kết quả tuyệt diệu của trò thô tục ấy là giải trừ được nạn sùng bái lãnh tụ. Một ưu điểm khác của lối tranh cử quái ác này là có hy vọng phơi bày căn tánh thật của ứng cử viên, tiêu chuẩn quan trọng còn hơn các chương trình hành động bề nào cũng có thể bị thực tế vứt vào sọt rác. Ai đắc cử? "Kết quả tuyệt diệu của trò thô tục ấy là giải trừ được nạn sùng bái lãnh tụ. Một ưu điểm khác của lối tranh cử quái ác này là có hy vọng phơi bày căn tánh thật của ứng cử viên, tiêu chuẩn quan trọng còn hơn các chương trình hành động bề nào cũng có thể bị thực tế vứt vào sọt rác." Sau ngàn cuộc thăm dò gần như mỗi ngày và bốn lần tranh luận giữa hai liên danh, câu hỏi hấp dẫn nhất là "Ai sẽ đắc cử lần này?" Mọi người đều biết sự phân đôi của xã hội Mỹ. Quãng 46-47% cử tri đã quyết định bỏ phiếu cho gà nhà, bất kể mọi tiêu chuẩn hay dở. Còn lại là thành phần trung dung độc lập. Họ giữ vị trí bản lề và tính toán theo quyền lợi cụ thể trước mắt, trong tiểu bang của mình. Hai giáo sư chính trị học Ken Bickers và Michael Berry tại Boulder và Denver của Colorado đã dùng nhiều dữ kiện kinh tế của từng tiểu bang để dự đoán kết quả bầu cử từ 1980 đến nay, với độ chuẩn xác rất cao. Mùng bốn Tháng 10 vừa qua, họ dự báo Romney thắng lớn với 330 số phiếu cử tri đoàn trước 208 phiếu cho Obama. Dự đoán này đáng chú ý vì được khảo sát trước cuộc tranh luận hôm mùng ba tại Denver, khi cá tánh của hai ứng viên được bộc lộ rõ ràng nhất. Người viết thì mạo muội dự đoán là dù bất cứ ai nhậm chức vào ngày 20 Tháng Giêng năm tới, Hoa Kỳ vẫn phải ưu tiên lo chuyện nợ nần và quốc kế dân sinh bên trong, ít ra mất năm bảy năm, trước khi tìm lại vai trò quốc tế của mình. Trong khi đồng minh chẳng tin và kẻ thù không sợ. Một khoảng trống đầy bất trắc trên thế giới. Bài viết thể hiện quan điểm và văn phong riêng của tác giả, chuyên gia kinh tế tại Hoa Kỳ. Thêm về tin này Chủ đề liên quan	Các bậc "quốc phụ" của Hoa Kỳ là những người tai ngược.	Bầu cử và Triệt thoái
Bệnh dịch đã lan ra tới 30 quốc gia, và được tuyên bố tình trạng y tế khẩn cấp toàn cầu, với khoảng 2.600 người đã tử vong. Virus corona: Số ca tăng toàn cầu, 'tái nhiễm' có thật không? Đeo khẩu trang có chống được virus corona không? Virus corona: Những triệu chứng và cách phòng tránh cần biết Nhóm phóng viên chuyên về tin thời sự y tế của BBC trả lời các câu hỏi mà độc giả gửi về liên quan tới bệnh dịch này, BBC News Tiếng Việt trích giới thiệu dưới đây: Hỏi: Tôi là công dân Anh sống tại Ý, tôi cần cảnh giác điều gì? câu hỏi của Alex Darlbosco, Milan Một số thị trấn tại các vùng Veneto và Lombardy ở miền bắc nước này đã được đặt trong tình trạng kiểm dịch, và lễ hội hóa trang Carnival vùng Venice đã bị cắt ngắn. Khoảng 50.000 người sẽ không được phép ra vào các vùng bị ảnh hưởng trong thời gian hai tuần tới, nếu không có giấy phép đặc biệt. Với những người sống tại Ý và nhiều ngàn người đi tới nước này, một số bước cần thực hiện để hạn chế nguy cơ nhiễm virus corona. Virus lây lan thông qua tiếp xúc giữa người với người, qua nước bọt bắn ra khi ho. Do vậy, điều quan trọng là phải rửa tay thường xuyên bằng nước tẩy có cồn hoặc nước ấm và xà phòng, và tránh đưa tay lên sờ mặt. Thêm nữa, bạn cần tránh tiếp xúc với những người bị ho, hắt hơi hoặc bị sốt. Bất kỳ ai nghĩ rằng mình có thể đã bị dính virus corona cần phải báo cho bác sỹ biết ngay qua điện thoại. Hỏi: Virus corona có lây lan mạnh hơn không so với cúm? Merry Fitzpatrick, Sydney, Úc Hiện vẫn có quá sớm để so sánh trực tiếp, nhưng chúng tôi biết rằng cả hai loại virus này đều có khả năng lây nhiễm cao. Tính trung bình, những người nhiễm virus corona sẽ làm lây cho hai đến ba người khác, trong lúc những người bị cúm sẽ lây cho một người. Tuy nhiên, những người bị cúm có xu hướng bị lây nhiễm cho người khác nhanh chóng hơn, cho nên cả hai loại virus đều lây lan nhanh chóng. Hỏi: Virus này có thể bị các loài động vật hoang dã làm lây lan không? Robert Scammell, Fareham, Hampshire, Anh Hầu như chắc chắn là đợt bùng phát virus corona này khởi phát ban đầu ở Trung Quốc là có nguồn gốc từ động vật. Các vụ đầu tiên được truy ra là từ chợ Hoa Nam có bán hải sản, thú vật, gia cầm cùng động vật hoang dã tươi sống như dơi và rắn. Tuy nhiên, hiện có nghi vấn rằng chỉ một con vật khó có thể là vật chủ gây lây bệnh sang cho người. Với những người sống ở Anh Quốc thì cơ hội bị lây virus từ động vật sang là cực kỳ thấp. Chúng ta hiện đang trong giai đoạn khác của bệnh dịch, với các trường hợp lây nhiễm từ người sang người. Đây là mối đe dọa thực sự. Hỏi: Virus corona có thể lây truyền qua những thứ như tay nắm cửa hay không, và nó có thể sống trên bề mặt đó được bao lâu? Jean Jimenez, Panama Nếu người bị nhiễm bệnh dùng tay để che khi họ, rồi lại dùng tay chạm vào vật khác, thì họ có thể sẽ làm cho virus dính vào bề mặt mà họ chạm vào. Tay nắm cửa là bề mặt lý tưởng để lây lan theo hình thức này. Người Việt ở Daegu: "Tôi lo đến run cả người" Virus corona tiết lộ vô số cách thế giới e sợ Trung Quốc Virus corona: Các nạn nhân đáng chú ý tại Vũ Hán Hiện chưa rõ virus corona chủng mới này có thể sống bao lâu trên các bề mặt như thế. Các chuyên gia cho rằng nó tồn tại được vài giờ chứ không phải vài ngày, nhưng tốt nhất là hãy rửa tay thường xuyên để giúp giảm thiểu nguy cơ làm lây lan virus. Hỏi: Khí hậu và nhiệt độ có ảnh hưởng tới việc truyền nhiễm virus corona không? Ariyana, Märkisch-Oderland, Đức Chúng ta vẫn chưa hiểu rõ loại virus này. Hiện chưa rõ liệu nhiệt độ thay đổi theo mùa có ảnh hưởng tới mức độ lây lan của nó hay không. Một số loại virus khác, như cúm, thì lây lan theo mùa với khả năng bị bệnh cao nhất trong các tháng lạnh. Có một số nghiên cứu nói rằng hội chứng Mers - một loại virus khác cùng họ với virus corona - bị ảnh hưởng bởi các điều kiện khí hậu, và trở nên phổ biến hơn trong các tháng ấm nóng. Hỏi: Bạn có thể dính virus không nếu ăn đồ ăn do người đã nhiễm virus này chuẩn bị? Sean McIntyre, Brisbane, Úc Một số người bị virus corona có khả năng sẽ làm lây sang người khác nếu thức ăn do họ chuẩn bị không được đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Virus corona có thể lây lan qua nước bọt bắn dính trên tay. Rửa tay sạch sẽ trước khi chạm vào đồ ăn, trước khi ăn uống sẽ có tác dụng tích cực trong việc chặn lây lan. Hỏi: Một khi đã từng nhiễm virus corona, ta có trở nên miễn dịch không? Denise Mitchell, Bicester, Oxfordshire, Anh Khi khỏi bệnh, cơ thể ta sẽ vẫn còn một chút ký ức về cách chống lại bệnh dịch nếu như lại bị virus tấn công trở lại. Tuy nhiên, sự miễn dịch này không phải lúc nào cũng kéo dài vĩnh viễn hoặc hoàn toàn hiệu quả, và có thể suy giảm theo thời gian. Hiện chưa rõ khả năng miễn dịch được duy trì trong bao lâu sau khi nhiễm rồi khỏi bệnh. Hỏi: Virus corona có lây lan qua đường tình dục không? David Cheong, Singapore Chưa rõ liệu đây có phải là tuyến lây nhiễm mà chúng ta cần quan ngại hay không. Hiện nay, ho và hắt hơi được cho là nguồn lây lan chính. Hỏi: Những người bị nhiễm virus corona có bình phục hoàn toàn không? Chris Stepney, Milton Keynes, Anh Có. Nhiều người nhiễm virus corona sẽ chỉ bị các triệu chứng nhẹ, và hầu hết được trông đợi là sẽ bình phục hoàn toàn. Tuy nhiên, nó gây nguy hiểm cao hơn đối với người cao tuổi và những người có tiền sử bệnh tật như tiểu đường, hoặc ung thư, hoặc có hệ thống miễn dịch yếu. Một chuyên gia tại Ủy ban Y tế Quốc gia Trung Quốc nói có thể mất một tuần để phục hồi đối với những người bị các triệu chứng virus corona nhẹ. Hai y tá từ Vũ Hán có lời 'kêu cứu' trong thư gửi các đồng nghiệp người Anh đăng trên tạp chí The Lancet Xem thêm: Covid-19 là cơ hội cho Việt Nam cải cách 'thoát Trung' Coronavirus, súp dơi, Đảng Xanh ở EU và tư duy Việt Nam Virus corona tiết lộ vô số cách thế giới e sợ Trung Quốc	Cho đến nay đã có hơn 78.000 trường hợp nhiễm virus corona mới, trong đó 77.000 người ở Trung Quốc.	Virus corona: Cần làm gì nếu đi Ý? Quan hệ tình dục có sao không?
Quả thực là văn học thường chứa đựng các nhân vật và chủ đề nói lên những chân lý phổ quát về kiếp người và trải nghiệm đời người - và tâm lý. Hai tính cách đối lập Khi mạch truyện tiến triển, chúng ta nhận ra rằng cả hai nhân vật đều phức tạp về mặt trí tuệ như nhau. Năm nguyên tắc 'vàng' khiến dân chúng tin theo Cách dẹp bỏ lo âu chuyện vặt để làm chuyện lớn Vì sao phụ nữ càng thành đạt càng dễ ly hôn Nhưng trong khi các mục tiêu của Don Quixote là viển vông, lãng mạn và rõ ràng là không thể đạt được, thì Sancho hài lòng với cảm giác an toàn, được ăn bánh mì và phô mai kèm theo một chút rượu vang sau mỗi chuyến phiêu lưu thất bại. Tôi là bác sĩ tâm lý, và nghiên cứu về tính cách cho thấy những người có tính cách cởi mở và hiếu kỳ sẽ luôn muốn tìm kiếm những trải nghiệm, những cảm giác mới. Điều này thú vị hơn, nhưng cũng ít thoải mái hơn so với việc khước từ những gì lạ lẫm hoặc không quen thuộc. Tính cách thích tìm kiếm cảm giác và không lúc nào ngồi yên cũng như những lý tưởng cao cả của Don Quixote là động lực thúc đẩy những cuộc phiêu lưu lạc hướng của chàng. Không hài lòng với cuộc sống hàng ngày dễ dàng nhưng trần tục của một quý tộc nông thôn có đất đai, chàng lên đường để sửa chữa những điều sai trái trên thế giới theo cách hào hiệp nhất và dũng cảm nhất mà chàng có thể tưởng tượng ra. Tuy nhiên, mục tiêu tham vọng của chàng là không thể đạt được, vì vậy chàng vẫn luôn không hài lòng. Hoàn toàn tương phản, những mục tiêu của Sancho (phô mai và rượu vang) lại rất đơn giản, và những mục tiêu này rất dễ đạt được. Sancho tất nhiên cũng sẽ có những cảm xúc khó khăn, giống như mọi người khác, điều này làm cho anh ta không phải lúc nào cũng vui vẻ. Nhưng anh ta không sẵn lòng bộc lộ những khoảnh khắc đôi khi buồn bực của mình bằng những từ ngữ hiện sinh phức tạp - và những đau khổ đó khó có thể quấy rầy, dày vò anh ta. Khi đó, ở một cấp độ nhất định thì với những tính cách như thế, Sancho có vẻ dễ thấy thỏa mãn, hạnh phúchơn so với Don Quixote. Nhưng chúng ta cần xem xét một điều rằng những lý tưởng cao cả bị giày xéo của Quixote có những lúc cũng đem đến cho chàng những khoảnh khắc hưng phấn mà Sancho không bao giờ có được. Quixote trải nghiệm qua tất cả những đỉnh cao tuyệt diệu - và cả sự suy sụp - của kiếp người. 'Máu nóng' và 'lãnh cảm' Quixote mang trong mình một dạng tính cách mà Galen, vị thầy thuốc lỗi lạc thời Hy Lạp thời cổ đại, gọi là 'máu nóng': đam mê, có sức hút, bốc đồng và tìm kiếm cảm giác. Chàng có một đời sống nội tâm vô cùng phong phú, nhưng đồng thời cũng hết sức bất định, tạo ra vô số ảo mộng và cảm xúc. Sau khi Chiến tranh Thế giới thứ Hai kết thúc, một nhà tâm lý học ở London có tên là Hans Eysenck đã phát triển một lý thuyết nhân cách khác bao gồm các khía cạnh hướng ngoại và loạn thần kinh. Quixote có tính hướng ngoại cao (chàng liên tục giao tiếp với thế giới bên ngoài) và mức độ loạn thần kinh cũng cao (đời sống tình cảm của chàng không ổn định và mãnh liệt), một sự kết hợp tương ứng với tính cách 'nồng nhiệt' của Galen. Tất nhiên, Sancho thì hoàn toàn đối nghịch. Anh ta có thể được mô tả là 'lãnh cảm' trong phân loại của Galen: anh ta nhìn chung hướng nội, hết sức ổn định về mặt cảm xúc, và chắc chắn là có mức độ loạn thần kinh rất thấp. Anh ta không nhìn thế giới qua lăng kính của một đời sống nội tâm phong phú nhưng đầy biến động. Thay vào đó, anh ta nhìn thấy những chiếc cối xay gió thông thường trong khi Quixote thấy chúng là những gã khổng lồ đáng gờm. Các dạng nhân cách đã được xác định là chỉ dấu báo hiệu về sức khỏe tâm thần. Về cơ bản thì có mối tương quan cùng chiều giữa hạnh phúc và tính hướng ngoại, và tương quan nghịch chiều giữa hạnh phúc và chứng loạn thần kinh. Quixote loạn trí hơn so với Sancho, nhưng chàng cũng hướng ngoại nhiều hơn. Hai người sẽ tìm và trải nghiệm những khoảnh khắc hạnh phúc theo những cách khác nhau. Ở một cấp độ nhất định thì những gì chúng ta cần để có được hạnh phúc chính là tính cách ổn định (mức độ rối loạn tâm lý thấp) và tính cách hướng ngoại. Nhưng đó không phải là tất cả. Trong chúng ta, những ai tự coi mình là 'điên điên' hơn một chút so với mức bình thường - và có lẽ không dễ hòa đồng như một số người khác - sẽ cảm thấy dễ chịu khi biết rằng một đời sống nội tâm phong phú và sống động đi kèm với bản tính tò mò chính là kiểu người sáng tạo. Chế độ ăn thuần chay có tốt cho sức khỏe? Loại thuốc biến con người thành kẻ sát nhân Vì sao trẻ châu Á thường giỏi toán hơn trẻ châu Âu Việc coi hạnh phúc là một trạng thái điềm đạm và tĩnh lặng kết hợp với tâm lý ổn định và không rối loạn, thì nghe rất có sức thuyết phục. Thế nhưng có lẽ quan niệm này đã bỏ qua những giới hạn trải nghiệm nhân sinh vốn dữ dội - và những thứ này có sức mạnh riêng của chúng. Suy cho cùng, tiểu thuyết của Cervantes được đặt tựa là 'Don Quixote', chứ không phải 'Sancho Panza'. 'Tự thể hiện bản thân' Khi Abraham Maslow, nhà tâm lý học người Mỹ rất được kính trọng, đặt 'tự thể hiện bản thân' lên hàng đầu trong tháp nhu cầu con người, ông nghĩ rằng đó là động lực tích cực để phát triển tiềm năng cá nhân. Tiềm năng cá nhân của bạn sẽ khác với tiềm năng của người khác. Với việc dựng nên tháp nhu cầu con người, Maslow nghĩ rằng những nhu cầu cơ bản cần phải được thỏa mãn trước khi chuyển lên cấp độ tiếp theo - con người ta cần có nước uống và thực phẩm trước sự an toàn, rồi mới tới tình yêu, lòng tự trọng và sau đó mới đến nhu cầu tự thể hiện bản thân. Nhưng nghiên cứu sau đó cho thấy rằng con người không phải lúc nào cũng phát triển theo thứ tự này, và rằng việc đáp ứng các mức độ nhu cầu khác nhau cùng một lúc hoặc không theo đúng trật tự đó có vẻ như không ảnh hưởng đáng kể đến sự an lạc. Điều này giải thích tại sao những người sống ở các nước nghèo cũng có thể thỏa mãn nhu cầu tâm lý của họ, ngay cả khi việc đáp ứng được các nhu cầu cơ bản vẫn là chuyện bấp bênh. Bản thân Maslow cũng đã khốn khổ trong cuộc sống cá nhân của ông với những vấn đề như phân biệt chủng tộc (ông là người Do Thái) và mối quan hệ tồi tệ với mẹ của ông, người mà ông ghét. Nghiên cứu cho thấy các yếu tố như nghèo đói, nỗi đau và sự cô độc khiến chúng ta không hạnh phúc. Nghiên cứu cũng cho thấy rõ ràng không kém, đó là những niềm vui dưới bất kỳ hình thức nào cũng góp phần khiến ta có cảm giác an lành. Nhà tư tưởng người Anh thế kỷ 19 John Stuart Mill mặc định một cách đơn giản rằng hạnh phúc là 'niềm vui như mong muốn, và không có nỗi đau', còn bất hạnh là 'nỗi đau và không có niềm vui'. Một số người dễ dàng cảm thấy hạnh phúc khi đạt được những điều giản đơn, giống như nhân vật Sancho Panza Giống như Maslow và tháp nhu cầu của ông, Mill cũng nhìn ra sự phân cấp tương tự về niềm vui, với nhu cầu sinh lý ở dưới cùng và nhu cầu tâm linh ở mức trên cùng. Ông cũng khuyên không nên suy tư quá nhiều trong vấn đề hạnh phúc, nói: "Khi tự hỏi mình có hạnh phúc hay không là lúc bạn sẽ không còn hạnh phúc nữa." Mặc dù Mill nhận thấy rằng hạnh phúc dựa trên niềm vui và nỗi đau, ông cũng ám chỉ rằng việc làm người, với tất cả những ý nghĩa của 'con người', có thể đem đến sự bất mãn, mà sự bất mãn đó có thể lại được ưa thích hơn là sự hài lòng đơn thuần. Don Quixote là một người bất mãn và tham vọng đạt được những mục tiêu vinh quang của chàng luôn bị thất bại. Tuy nhiên, chàng có một số đặc điểm nhất định vốn được cho là liên quan đến hạnh phúc: cách nhìn nhận vấn đề một cách lạc quan và khả năng kiểm soát bên trong. Hạnh phúc và hài lòng 'Điểm kiểm soát bên trong' của Quixote có nghĩa là chàng cảm thấy tự kiểm soát được vận mệnh của mình (bất chấp những bằng chứng chứng tỏ ngược lại). Sự kiểm soát nằm trong bản thân chàng. Trong khi đó, 'cách nhìn nhận vấn đề một cách lạc quan' của chàng đề cập đến thực tế là chàng luôn luôn gán ghép những thất bại của mình cho các thế lực vô thường bên ngoài, thay vì các vấn đề thường trực bên trong. Thế nhưng Sancho có thái độ phản tỉnh đối với cuộc sống. Anh ta không có bất kỳ ảo vọng nào về việc kiểm soát số phận của mình, việc mà anh ta tin rằng nằm trong bàn tay của Chúa Trời. "Người may mắn không có gì phải lo lắng cả," anh ta lập luận. Vì vậy, ít nhất ở khía cạnh này, Don Quixote, vốn tự mình điều khiển số phận của mình và tự tạo vận may cho mình, có lẽ hạnh phúc hơn trong hành trình của chàng bất kể chàng có cảm giác ức chế đến đâu, so với Sancho trong sự hài lòng thụ động của anh ta. Sự khác biệt giữa hài lòng và hạnh phúc, hoặc chính xác hơn, sự bất tương thích giữa trạng thái mãn nguyện vĩnh viễn và việc là con người, cũng đã được khai phá trong các tiểu thuyết hiện đại vốn được viết sau Don Quixote nhiều thế kỷ, chẳng hạn như 'The Time Machine' hay 'Brave New World'. Một số nhân vật trong thế giới tương lai này, nơi nỗi đau và sự thống khổ đã bị xóa bỏ, hoàn toàn điềm tĩnh, thậm chí hài lòng. Nhưng hạnh phúc giả tạo của họ, vốn đã không còn chỗ cho sự lựa chọn hay cảm xúc mãnh liệt, ít được người ta khát khao hơn so với những nỗi khổ cảm xúc không hoàn hảo của chúng ta - ít nhất là theo các tiểu thuyết gia. Thật ra, khả năng cảm thấy hạnh phúc của chúng ta bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố tính cách và thái độ tính khí, chứ không bởi chỉ một chiều duy nhất của sự điềm tĩnh đối nghịch với sự máy động tâm lý không ngừng, hoặc thậm chí của sự lạc quan đối lập với bi quan. Nhưng dù sao đi nữa nó có quan trọng không? Cho dù chúng ta có tính cách 'nửa trống rỗng' hay 'nửa đầy', không ai trong chúng ta được tạo ra để được hạnh phúc - mà cuối cùng chỉ để sinh tồn và sinh sản. Cho nên, tất cả chúng ta phải đối phó với những cảm xúc khó chịu thường xuyên, bất kể tâm trạng chúng ta như thế nào đi nữa. Điều tốt là bạn đã không từ bỏ nỗ lực để phát triển và bạn vẫn khao khát kiến thức. Ngay cả khi tôi nói với bạn rằng thật ra là có một chiến lược tốt hơn để giúp bạn hạnh phúc, rằng bạn nên hài lòng với việc xem tivi và vài ba thứ khác, thì tôi chắc rằng bạn sẽ không muốn điều đó. Bạn cần tiếp tục là chính mình, ngay cả khi là chính mình sẽ không đưa bạn đến trạng thái tâm lý sung sướng kéo dài và không bị gián đoạn. Bản chất của chúng ta là đuổi theo con bướm hạnh phúc trêu ngươi và vuột khỏi tầm tay, không phải lúc nào cũng bắt được nó. Hạnh phúc không thể nào được đóng chai để mua và bán. Bản tiếng Anh đã đăng trên BBC Future.	Những câu hỏi về hạnh phúc, mục đích và mục tiêu làm tôi nhớ đến Don Quixote, chàng hiệp sĩ mộng mơ trong tiểu thuyết cùng tên của Miguel de Cervantes, và Sancho Panza, người giám mã trần tục của chàng.	Đạt được tham vọng có làm bạn hạnh phúc?
Việt Nam đang sửa đổi, bổ sung văn bản luật tối cao trong hệ thống luật pháp của mình. Ông Nguyễn Đình Lộc, cựu Ủy viên Ủy ban Pháp luật của Quốc hội, trong phần hai cuộc phỏng vấn dành cho BBC nói bản Hiến pháp sửa đổi sẽ cần được sự “phúc quyết của người dân”, mặc dù ông cảnh báo việc bảo đảm phúc quyết có được hiệu lực thực sự có thể là một vấn đề. Bình luận về ý kiến của một bộ phận dân chúng quan ngại về nguy cơ được cho là có sự "lạm dụng quyền lực" ở một bộ phận cán bộ ngành Công an, an ninh trong ứng xử với dân hiện nay, cựu Phó Chủ tịch Hội Luật gia khẳng định các hành vi vi phạm bị “pháp luật nghiêm cấm” và ai vi phạm thì người đó phải “chịu trách nhiệm” và "bị xử lý.” Cựu quan chức từng hoạt động nhiều năm ở Quốc hội cũng đưa ra bình luận riêng về một số quan chức lãnh đạo Quốc Hội, trong đó có đương kim Chủ tịch Quốc Hội Nguyễn Sinh Hùng và người tiền nhiệm, ông Nguyễn Văn An, và bày tỏ tin tưởng rằng ông Sinh Hùng có đủ “kinh nghiệm” để lãnh đạo thành công Quốc hội khóa XIII. Mở đầu phần hai và cũng là phần cuối cuộc trao đổi với BBC, Tiến sỹ Nguyễn Đình Lộc đưa ra dự đoán về kết quả lần sửa đổi Hiến pháp kỳ này. Ông Nguyễn Đình Lộc: Thành công thì tôi tin chắc là thành công rồi. Còn ở mức độ nào thì phải tính thêm. Vì có một số vấn đề, ý kiến còn khác nhau. Có người muốn thế này, nhưng người khác lại chưa muốn, nên còn phải tính thêm. BBC: Theo ông hiện nay và tới đây phải làm những gì để công tác sửa đổi Hiến pháp và làm luật được tốt hơn? Ông Nguyễn Đình Lộc: Tới đây vấn đề sửa đổi hay không sửa đổi có thể mang ra phúc quyết (bởi) nhân dân. BBC: Nhưng làm sao bảo đảm sự phúc quyết được thực sự của dân? Ông Nguyễn Đình Lộc: Cái đó lại là vấn đề khác. Nó đòi hỏi toàn bộ không khí dân chủ phải khác. Phải tiếp tục dân chủ nữa, đổi mới nữa. BBC: Ở Việt Nam, có người nói luật làm ra rất nhiều rồi, nhưng việc bảo đảm cho luật pháp được thi hành một cách thực sự nghiêm minh và hiệu quả vẫn là một vấn đề. Theo ông, việc đó trên thực tế đã được làm tốt chưa? Ông Nguyễn Đình Lộc: Cái đó cũng là một vấn đề mà chúng tôi đang băn khoăn. Đã có nhiều luật, thì đừng biến luật thành luật rừng. Làm thế nào luật được mọi người tuân thủ, thì cái đó, bản thân Đảng Cộng sản cũng rất thiết tha nhưng không phải là muốn mà được. 'Phàn nàn Công an' Cựu Bộ trưởng Nguyễn Đình Lộc cho rằng Việt Nam đã có đầy đủ quy định luật pháp để ngăn ngừa lạm dụng quyền lực trong điều tra, xét hỏi, tố tụng. BBC: Bình luận của ông về sáng kiến luật pháp của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng giao cho Bộ Công an soạn thảo luật về biểu tình? Liệu ngoài hay bên cạnh Bộ Công an chuẩn bị, còn Bộ, ngành hay liên Bộ, ngành nào khác cũng phù hợp để giao soạn thảo luật này? Ông Nguyễn Đình Lộc: Luật Biểu tình hay Luật chống Biểu tình? Cái đó cũng có thể giao cho một cơ quan khác, chứ không nhất thiết cứ một cơ quan, bộ nào đó bắt buộc phải làm. Còn cái đó (giao cho Bộ Công an) thì bây giờ tôi cũng không rõ lắm đâu để mà phát biểu. BBC: Ông bình luận gì về tỷ lệ thành phần Quốc hội khóa hiện nay. Có người quan sát cho thấy Trung ương Hội Liên hiệp Khoa học – Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) có một Tổng Thư ký đại diện đã không vào được Quốc hội. Trong khi đó có vẻ nhiều vị thuộc các thành phần như công an, hoặc công an đã dân sự hóa, hoặc tầng lớp các nhà tư sản, doanh nghiệp…được đưa vào nhiều. Thay đổi trong tỉ lệ thành phần này có ý nghĩa gì? Ông Nguyễn Đình Lộc: Ý nghĩa tốt chứ. Nên nhớ rằng không khí dân chủ trong Quốc hội ngày càng phát triển, từ nhiệm kỳ này, khóa này qua khóa khác rất phát triển. Cho nên thành phần rất quan trọng và không khí dân chủ là tốt lên chứ sao. BBC: Truyền thông trong nước phản ánh khá nhiều trường hợp người dân phàn nàn về việc bị ngành Công an bắt và đưa vào các cơ quan xử lý, tạm giam, giam giữ, và trong quá trình điều tra, xét hỏi của ngành Công an, nhiều người cáo buộc dân bị gây thương tích, thậm chí tử vong. Nhiều trường hợp trong đó được cho là “oan sai”, bình luận của ông? Ông Nguyễn Đình Lộc: Cái đó pháp luật đã cấm rồi. Cấm, không được làm việc đó. Nếu người nào làm thì người đó phải chịu trách nhiệm và bị xử lý. Cái đó được gọi là những tội hình sự rồi. BBC: Liệu có nên có một đạo luật nào đó ngăn ngừa điều mà một bộ phận người dân e ngại và mô tả như hiện tượng hay xu hướng được cho là “Công an trị” trong xã hội? Ông Nguyễn Đình Lộc: Chúng tôi chưa dùng từ “Công an trị” đâu. Từ đó là hơi nặng. BBC: Tuy nhiên, theo ông, phải làm thế nào để hạn chế hiện tượng đó, chẳng hạn như một số cán bộ công an bị cáo buộc đã xâm phạm thân thể, phương hại tinh thần, thậm chí làm thiệt mạng người dân? Ông Nguyễn Đình Lộc: Bản thân pháp luật của chúng tôi cũng rất nghiêm rồi. Không chấp nhận những việc như thế. Bây giờ làm thế nào đảm bảo để pháp luật được tôn trọng thôi. Không có dùng tra tấn, không có dùng nhục hình… Không có những việc đó, pháp luật cấm. 'Dân đòi dân chủ' Ông Nguyễn Đình Lộc tin rằng Chủ tịch Nguyễn Sinh Hùng có đủ kinh nghiệm lãnh đạo thành công Quốc Hội. BBC: Trở lại với Quốc hội và sửa đổi Hiến pháp, Chủ tich Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng vốn là một nhà hành pháp, mới trở thành lãnh đạo nghị viện, liệu kinh nghiệm của ông Hùng sẽ giúp ông lãnh đạo tốt sửa đổi Hiến pháp, nhất là so với các tiền nhiệm, chẳng hạn ông Nguyễn Văn An, người được cho là vận hành tốt Quốc hội khóa XI và tạo đà thuận lợi cho khóa XII vừa qua? Ông Nguyễn Đình Lộc: Ông Nguyễn Văn An được dư luận và bản thân chúng tôi rất tôn trọng. Đúng là ông có kinh nghiệm. Nhưng bản thân ông An cũng là cán bộ chính trị sang chứ có chuyên về Quốc hội đâu. Ông từng làm Bí thư tỉnh. Với ông Nguyễn Sinh Hùng, mới là Kỳ họp đầu tiên nên bây giờ chưa nói được. Nhưng tôi tin ông Hùng, từ một cán bộ thôi nhưng đã lên đến Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực, bây giờ chuyên về Quốc hội thì tốt quá rồi. BBC: Câu hỏi cuối cùng, theo ông bao giờ người dân Việt Nam sẽ có được một bản Hiến pháp bảo đảm hoàn toàn và hiệu quả cho họ các quyền tự do đích thực, giúp đất nước có được một thể chế chính trị dân chủ thực sự và văn minh cùng một hệ thống luật pháp hiệu quả mà không hình thức? Ông Nguyễn Đình Lộc: Cái đó tôi không đoán được, nhưng tôi mong rằng tình hình ngày càng tốt hơn và có khả năng tốt hơn. Vì trình độ của nhân dân và yêu cầu của nhân dân cũng ngày càng rõ. Nhân dân cũng đang đòi có dân chủ thực sự. Tiến sỹ Nguyễn Đình Lộc từng giữ các chức vụ Bộ trưởng Bộ Tư pháp từ 1992 đến 2002, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Ủy ban Pháp luật Quốc hội, Phó Chủ tịch Hội luật gia và Đại biểu Quốc hội các khóa VII, IX, X và XI.	Việt Nam cần mở rộng dân chủ để cải thiện việc làm luật và sửa đổi Hiến pháp , một cựu Bộ trưởng Tư pháp Việt Nam, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng bình luận với BBC nhân việc Quốc Hội Việt Nam đang chuẩn bị sửa đổi, bổ sung văn bản luật căn bản, tối cao của quốc gia.	“Dân đang đòi dân chủ thực sự”
Lực lượng Việt Minh dưới sự lãnh đạo của ông Hồ Chí Minh, thua Pháp về hỏa lực, nhưng đã chiến thắng bất chấp các khó khăn. Vào ngày 7-5, Việt Nam chào mừng lễ kỷ niệm 50 năm chiến thắng đã giúp chấm dứt chế độ cai trị của Pháp ở toàn Đông Dương. Giáo sư Trần Quốc Vượng khi đó còn là một học sinh thành viên của nhóm vận tải đưa gạo từ các tỉnh lên hỗ trợ chiến sĩ nơi chiến trường. Sử gia và là nhà khảo cổ học 71 tuổi nói với đài BBC: “Điện Biên Phủ là điểm bước ngoặt trong lịch sử. Đó không chỉ là thắng lợi cho Việt Nam, mà còn được chào đón tại nhiều thuộc địa khác, đặc biệt ở Algeria, Marốc và Tunisia.” “Cái tên đã trở thành ẩn dụ cho một chiến thắng vĩ đại trong các ngôn ngữ khác.” Huyền thoại sống Vị tướng vạch ra kế hoạch đánh bạI 21 tiểu đoàn Pháp, đại tướng Võ Nguyên Giáp, là một huyền thoại sống. Năm nay đã 92 tuổi, ông vẫn thu hút người nghe với sự miêu tả rành mạch về chiến lược quân sự của ông, và các chi tiết chiến trường. Dù đã yếu nhiều, nhưng ông vẫn có trí nhớ phi thường. Tướng Giáp, người khởi đầu là một người viết báo và giáo viên sử học, đã trở thành cánh tay phải của ông Hồ Chí Minh khi ông sáng lập Việt Minh và là nhà hoạch định quân sự vạch kế hoạch đánh bại quân Pháp, và sau đó, quân Mỹ. Trong buổi họp báo hai giờ đồng hồ, ông tự hào hồi tưởng: “Đó là lần đầu tiên một thế lực thực dân bị đánh bại.” Ông nói Việt Nam “đã dẫn đầu làn sóng các cuộc chiến giành độc lập giải phóng các thuộc địa của các đế chế châu Âu sau Thế chiến II.” “Việt Nam chứng tỏ rằng nếu một quốc gia quyết tâm đứng lên, quốc gia ấy rất mạnh mẽ; yếu có thể thắng mạnh nếu anh có chính nghĩa và nhân tính.” Khi được hỏi ai là vị tướng giỏi nhất của ông, tướng Giáp trả lời: “Vị tướng giỏi nhất của tôi là nhân dân.” Đối với nhiều người thuộc thế hệ trẻ, Điện Biên Phủ cũng có một vị trí đặc biệt với họ. Thư Lang, một nhà văn 39 tuổi ở Sài Gòn, nói: “Điện Biên Phủ tượng trưng cho sự thống nhất và độc lập của nhân dân Việt Nam.” “Nhân dân chúng tôi đều có cảm xúc sâu sắc về sự kiện này.” Hy sinh anh dũngTại nhiều gia đình, sự trải nghiệm qua sự kiện đã đem nhiều thế hệ lại gần nhau. Một thư ký 26 tuổi giải thích: “Ông tôi chiến đấu chống quân Pháp, cha tôi chống Mỹ, và chúng tôi đều xem phim về Điện Biên Phủ trên truyền hình cùng với nhau.” Những hy sinh phi thường của ngườI Việt Nam, cả trong cuộc chiến chống Pháp và Mỹ, không liên quan mấy đến niềm tin vào chủ nghĩa cộng sản. Đó là ý kiến của giáo sư Trần Quốc Vượng: “Chính chủ nghĩa dân tộc và lòng yêu nước đã vẫy gọi chúng tôi, và chúng tôi luôn xem ông Hồ Chí Minh là một nhà dân tộc hơn là một người cộng sản. Đó là cuộc chiến chống thực dân để giành độc lập.” Về chủ đề Iraq, tướng Giáp thận trọng, nhưng đưa ra thông điệp cảnh báo chung cho Hoa Kỳ rằng “bất kỳ lực lượng nào áp đặt ý chí của họ lên các quốc gia khác nhất định sẽ thất bại.” “Mọi quốc gia chiến đấu cho các quyền chính đáng và chủ quyền của họ nhất định thắng lợi.” Quay về hiện tại Điện Biên Phủ cũng là dịp để suy tư về cuộc sống đương thời. Giáo sư Vượng và nhiều cựu chiến binh khác thất vọng vì nhiều xu hướng hiện nay trong xã hội.Theo họ, những giấc mơ của ông Hồ Chí Minh về một xã hội bình đẳng đã bị bỏ qua nhường chỗ cho phát triển thị trường. Xu hướng này đã làm gia tăng một lớp người giàu mới mà họ gọi là ‘các tư bản đỏ.’ Giáo sư Trần Quốc Vượng nóI: “Bây giờ thế hệ trẻ chỉ nghĩ đến việc làm giàu.” Nhà văn Thư Lang thì nói sẽ không đúng nếu tổng quát hóa về khoảng cách thế hệ tại Việt Nam: “Quả là một số người trẻ chỉ muốn kiếm tiền, nhưng Điện Biên Phủ vẫn sống trong lòng mỗi chúng tôi. Nhưng khát vọng tiềm ẩn vẫn còn ngủ yên – vấn đề là liệu chính phủ có làm đủ để khích động cảm xúc này không.” Đánh thức tinh thần Điện Biên Phủ để làm phấn khởi xã hội hiện nay tại Việt Nam là chủ đề lặp đi lặp lại trong các diễn văn của tướng Giáp. Nhưng từ cái nhìn của nhiều trí thức và cựu chiến binh, điều này phụ thuộc vào việc làm tái sinh sự quan tâm dành cho công bằng xã hội và giải quyết khoảng cách giàu-nghèo ngày càng tăng. ............................................................................................................. Văn Úy, PhápBạn NGƯỜI VIỆT hỏi tại sao mọi người luôn luôn bị bóng ma Trung Quốc đè nặng? Trong hai ngàn năm qua bao giờ T.Q. cũng là bóng ma đè xuống đầu con Hồng cháu Lạc. Các triều đại tổ tiên và ông cha chúng ta lúc nước thịnh sinh ra minh quân, nhân dân yêu nước thì hoặc địch sợ không dám xâm lăng, hoặc có xâm lăng thì chỉ thảm bại. Nhưng luc vận nước suy sinh ra hôn quân, mạt tướng, nhân dân chỉ biết thủ thân an phận thì bóng ma trở thành hiện thực. Người Việt, TP. HCMTại sao mọi người luôn bị bóng ma Trung Quốc đè nặng mà tự ti dân tộc quá. Trong thế chiến 2, Liên Xô cũng nhận viện trợ của Mỹ và Anh, vậy người Nga có quyền tự hào về chiến thắng không? Việt Nam có tướng Thiếu Sơn đã giúp Trung Quốc rất nhiều. Quân tình nguyện Việt Nam từng chiến đấu tại Quảng Tây....Vậy thì quan điểm của chúng ta ra sao? Nếu nhìn đội ngũ non trẻ của quân đội Việt Nam lúc đó và so sánh với trình độ điều hành chiến tranh của ta và của chuyên gia TQ thì quả là khập khiễng. Nhưng chuyên gia TQ chỉ là điều kiện cần, nhưng chưa đủ. Trong lịch sử nhân loại, không có quốc gia nào sống ngoài sự tương trợ và giúp đỡ lẫn nhau. Đã là người Việt Nam mà không thống nhất được quan điểm và tinh thần dân tộc thì đừng làm ng! ời Việt Nam nữa. Không ai có thể phủ nhận được chiến thắng ĐBP - đó là chiến thắng của lòng quyết tâm và tinh thần quả cảm của những người nông dân, công nhân, trí thức Việt Nam. Việt Văn, Hà NộiĐọc thư của Sơn An, tôi cảm thấy thật buồn, hình như là ngày nay có quá nhiều người chỉ mang trên mình cái tên người VN thôi, thực ra họ không biết gì về lịch sử hay niềm tự hào dân tộc nữa. Đúng là Trung Quốc và nhiều nước khác đã giúp VN rất nhiều trong cả hai cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, nhưng quyết định thắng lợi thì ai cũng biết: không thể là họ được. Một dân tộc cũng như một con người, muốn giành thắng lợi thì trước tiên phải trông chờ vào bản thân chứ! người mà chối bỏ cả Tổ quốc chỉ vì một chút lợi lộc theo các bạn ta nên gọi tên anh ta là gì? còn nếu bạn yêu tổ quốc theo cách khác thì xin bạn hãy làm một điều gì đó chứ đừng chỉ có chê bai, nếu ba mệ bạn xấu thì có ai kính trọng bạn không? Có vài câu phiếm, xin thứ lỗi. Phong Trần, OsloTôi thật sự thất vọng cho các bạn trẻ nhìn nhận về chiến thắng Điện Biên và chế độ XHCN ở VN. Chiến thắng Điện Biên là một trong những chiến thắng oanh liệt nhất, thể hiện quyết tâm, trí tuệ và tinh thần người Việt-điều đó là không thể chối cãi. Mỗi quốc gia có hoàn cảnh kinh tế xã hội khác nhau, và cách hành xử cũng khác nhau, không thể so sánh VN, Bắc Hàn, hay Đông Đức-chúng ta đang phát triển và sẽ phát triển, thậm trí vuợt xa TQ hay Nật Bản nếu mỗi người Việt tham gia đóng góp, biết ngồi lại và nghe nhau nói, điều này cho thấy những cải cách và đường lối lãnh đạo của Đảng đang đúng hướng-nhấn mạnh vào vấn đề dân tộc-công bằng. Còn vai trò của Trung Quốc giúp đỡ chúng ta tronng chiến tranh cũng không thể phủ nhận, tuy vậy, giúp đỡ của TQ chỉ như 1 cú hích nhẹ, 99% là tinh thần trí tuệ VN, đã làm lên 1 ĐBP trấn động địa cầu, dù đi đâu, làm gì tôi vẫn luôn tự hào về lịch sử hào hùng của dân tộc, tôi momg muốn mọi người hãy nhìn về tổ quốc bằng 1 cái nhìn nhân ái, hài hoà và tích cực hơn. Sơn An, SydneyChiến thắng Điện biên phủ có gì là vẻ vang sau khi đã phải trả rất đắt về sinh mạng bộ đội CSVN ,và người chỉ huy trận chiến đó đâu phải tướng Giáp mà là Vy Quốc Thanh, tướng của Trung Quốc. Trận chiến Nam Bắc Triều tiên đều có sự yểm trợ Hồng quân TC kể cả chiến cuộc Việt Nam. Thời đại thông tin hiện nay khác với thời chiến tranh lạnh.	Cuộc tranh đấu giành độc lập của Việt Nam thoát khỏi chế độ thực dân Pháp đạt đến đỉnh điểm trong một trong các trận đánh hùng tráng nhất thế kỷ - cuộc bao vây 56 ngày ở Điện Biên Phủ.	Điện Biên Phủ - Chiến thắng lịch sử
Cố vấn an ninh quốc gia của Tổng thống Trump John Bolton Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung quốc Cảnh Sảng hôm thứ Hai 19/8/2019 khẳng định tại một cuộc họp báo thường kỳ ở Bắc Kinh rằng Tàu Hải Dương 8 "luôn hoạt động trong vùng biển thuộc thẩm quyền của Trung Quốc" và Trung Quốc mong Việt Nam "thành thực tôn trọng quyền chủ quyền và quyền tài phán của TQ." Sau đó hơn một ngày, Cố vấn an ninh quốc gia của Tổng thống Mỹ, ông John Bolton có dòng thông điệp trên trang mạng xã hội Twitter bày tỏ sự ủng hộ với những nước phản đối hành xử mang tính "cưỡng ép" của Trung Quốc. "Những nỗ lực gia tăng gần đây của Trung Quốc để đe dọa không cho các nước khác phát triển nguồn lực ở Biển Đông là đáng lo ngại. Hoa Kỳ cương quyết ủng hộ những ai phản đối hành vi cưỡng chế và chiến lược bắt nạt gây đe dọa hòa bình và an ninh khu vực," ông John Bolton viết trên Twitter hôm 20/8. Cuối Twitter tin, 1 Dòng tweet của ông John Bolton hôm 20/8 Tàu khảo sát Hải Dương Địa Chất 8 của Trung Quốc quay trở lại vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của Việt Nam hôm thứ Ba 13/8, chưa đầy một tuần sau khi rời khỏi khu vực. Con tàu này cùng các tàu hải cảnh hộ tống lần đầu tiên vào khu vực hồi đầu tháng Bảy. Kể từ khi xảy ra cuộc đối đầu, tàu thuyền Trung Quốc cũng hoạt động trong một lô dầu khí của Việt Nam, nơi có giàn khoan của hãng dầu khí Nga Rosneft thuê đang hoạt động. Bennet Murray: Việt Nam có 'đồng minh' mới trên Biển Đông? Carl Thayer: 'Tam giác ngoại giao VN, TQ và Mỹ sẽ còn căng' Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung quốc Cảnh Sảng Trung Quốc mong Việt Nam"thành thực tôn trọng quyền chủ quyền và quyền tài phán của TQ" Sau đây là toàn văn câu hỏi của truyền thông về tàu Hải Dương 8 và câu trả lời của ông Cảnh Sảng, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc, tại cuộc họp báo hôm 19/8: Câu hỏi: Phản ứng trước tin tàu nghiên cứu khoa học Hải Dương 8 của Trung Quốc và các tàu hải cảnh đã quay trở lại khu vực đặc quyền kinh tế của Việt Nam, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam nói hôm 16/8 rằng Việt Nam phản đối Trung Quốc và yêu cầu Trung Quốc rút nhóm tàu này ra khỏi vùng biển của Việt Nam. Chính quyền Việt Nam sẽ tiếp tục tiến hành các biện pháp để thực thi quyền chủ quyền và quyền tài phán theo luật Việt Nam và luật quốc tế. Ông có bình luận gì [về việc này]? Trả lời: Trung Quốc có chủ quyền đối với Quần đảo Nam Sa và các vùng biển lân cận, và có quyền chủ quyền và quyền tài phán đối với các vùng biển có liên quan. Con tàu được nói đến của Trung Quốc vẫn luôn hoạt động trong vùng biển trong thuộc thẩm quyền của Trung Quốc. Trong quá trình đó, con tàu này đã điều chỉnh thích hợp kế hoạch hoạt động để phù hợp với các điều kiện hàng hải và nhu cầu thực tiễn. Chúng tôi hy vọng rằng quốc gia có liên quan sẽ thành thực tôn trọng quyền chủ quyền và quyền tài phán của Trung Quốc và hợp tác với Trung Quốc để duy trì sự hòa hợp và bình yên tại các vùng biển này. Điều gì đang 'đẩy' VN ra xa Trung Quốc và tới gần Mỹ hơn? Quan hệ Việt - Trung: Bãi Tư Chính là thời điểm thay đổi với VN? Đại tướng David L. Goldfein, Tham mưu trưởng Không quân Mỹ Bình luận của các tướng Mỹ Trước đó, trong chuyến thăm Việt Nam ngày 18 và 19 tháng Tám, Đại tướng David L. Goldfein, Tham mưu trưởng Không quân Mỹ, và Đại tướng Charles Q. Brown Jr., Tư lệnh Không quân Mỹ tại khu vực Thái Bình Dương cũng nói Mỹ tôn trọng các quyết định và hành động của Việt Nam. "Tôi nhấn mạnh lại tuyên bố rất mạnh mẽ của Ngoại trưởng Mike Pompeo đã đưa ra. Đó là chúng tôi phản đối mạnh mẽ các hoạt động gây ảnh hưởng và thách thức những quyền lợi chính đáng cũng như chủ quyền của Việt Nam trong khu vực..." "Chúng tôi luôn luôn ủng hộ quyền tự vệ và phòng vệ chính đáng của Việt Nam, chúng tôi sẽ theo sát các hoạt động của chính phủ Việt Nam, sẵn sàng hợp tác làm việc với Việt Nam," truyền thông Việt Nam dẫn lời Đại tướng Goldfrein nói với báo giới hôm 18/8. Biển Đông: Việt Nam có đang chạy đua vũ trang? Biển Đông: 'Rủi ro không nhỏ' nếu TQ quay trở lại Bãi Tư Chính VN: ‘Bãi Tư Chính’ và Cơ hội thoát Trung Trả lời câu hỏi về mục tiêu của Trung Quốc trong việc đưa tàu Hải Dương 8 vào thềm lục địa của Việt Nam, Đại tướng Charles Q. Brown Jr. nói: "Về mục tiêu của Trung Quốc là gì, người tốt nhất chúng ta nên hỏi là Trung Quốc. Tuy nhiên, chúng tôi quan sát rất kỹ những hoạt động của Trung Quốc ở khu vực Biển Đông, và chúng tôi nhận định rằng những hoạt động của Trung Quốc như thế này sẽ đi ngược lại mục tiêu, tôn chỉ của chúng tôi đã làm là giữ cho khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương rộng mở và tự do. Rõ ràng những hoạt động của họ có tác động rất lớn, tác động không mong muốn và tác động quá đà, đặc biệt là đối với khu vực đặc quyền kinh tế của các nước. "Khi nói về phản ứng của Mỹ, rất khó để nói trước các hoạt động của chúng tôi sẽ tiến hành như thế nào, nhưng với tư cách tư lệnh không quân Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, nhiệm vụ của chúng tôi là viết ra những phương án để các lãnh đạo, chính trị gia sẽ đưa ra quyết định dựa trên phương án mà chúng tôi đề xuất. Tôi xin lưu ý rằng với những phương án chúng tôi đề xuất, chúng tôi sẽ có trao đổi với Việt Nam cũng như phù hợp với những lợi ích của các nước trong khu vực mà các hoạt động diễn ra ở khu vực Biển Đông". Việt Nam 'yêu cầu Trung Quốc rút tàu' Ba ngày sau khi tàu Hải Dương 8 quay lại Bãi Tư Chính, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng lên tiếng: "Việt Nam đã giao thiệp với Trung Quốc, phản đối việc Trung Quốc tái diễn vi phạm nghiêm trọng, yêu cầu Trung Quốc rút toàn bộ nhóm tàu nói trên ra khỏi vùng biển của Việt Nam, tôn trọng quyền chủ quyền, quyền tài phán, các quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Việt Nam theo Công ước của Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982 và luật pháp quốc tế. "Các lực lượng chức năng của Việt Nam tiếp tục triển khai các biện pháp thực thi chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán theo đúng pháp luật Việt Nam và luật pháp quốc tế. TS. Lê Hồng Hiệp từ Singapore bình luận thực chất việc TQ điều tàu trở lại Bãi Tư Chính. "Việt Nam cũng khẳng định hết sức coi trọng hòa bình, an ninh, thượng tôn pháp luật ở Biển Đông và thiện chí giải quyết các bất đồng thông qua các biện pháp hòa bình, luôn coi trọng và mong muốn thúc đẩy quan hệ hữu nghị với Trung Quốc vì lợi ích của hai nước, nhân dân hai nước, và hòa bình, ổn định, an ninh khu vực và quốc tế, đồng thời kiên quyết, kiên trì bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của mình. "Việt Nam kêu gọi các nước có liên quan và cộng đồng quốc tế đóng góp tích cực vào duy trì hòa bình, ổn định và hợp tác ở Biển Đông, khu vực và quốc tế." Hồi cuối tháng Bảy 2019, Việt Nam gửi công hàm phản đối và yêu cầu tàu Hải Dương 8 của Trung Quốc rút ngay khỏi vùng biển của Việt Nam. Hiện chưa có thông tin chính thức và chi tiết thêm nào trên truyền thông Việt Nam về "các biện pháp thực thi chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán" mà Việt Nam đang thực hiện và tuyên bố thực hiện ở Biển Đông sau tuyên bố mới nhất của người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam.	Trước diễn biến tàu khảo sát Địa chất Hải Dương 8 của Trung Quốc quay trở lại khu vực đặc quyền kinh tế của Việt Nam ở Bãi Tư Chính, tam giác ngoại giao Việt Nam - Trung Quốc - Mỹ lại nóng lên với những bình luận từ các bên.	TQ và Mỹ nói ngược nhau về căng thẳng Biển Đông
Ông Nguyễn Thanh Tú (trái) và nhà báo Trần Nhật Phong trả lời phỏng vấn của BBC hôm 17/3/2017 từ Nam California, Hoa Kỳ. Trong cuộc phỏng vấn ngay sau cuộc họp báo với cộng đồng báo chí tiếng Việt tại Nam California hôm 17/3, mà ông Nguyễn Thanh Tú thực hiện nhằm công bố 'một số thông tin mới' mà ông thu thập được liên quan tới cái chết của ký giả Đạm Phong, cố chủ biên báo Tự Do, ông nói với BBC: Bình luận của đồng sáng lập 'Mặt Trận' về vụ K9 và cố Ký giả Đạm Phong BBC phỏng vấn ông Nguyễn Thanh Tú Câu hỏi về 'Khủng bố ở Little Saigon' Tại sao tôi phản đối Tom Hayden? 'Khủng bố ở Little Saigon' có giá trị không? Nick Út, người chụp Kim Phúc, cô bé Napalm, sẽ về hưu 'Tôi từng viết mà không được xuất bản' 'Khủng bố ở Little Saigon' tiết lộ gì? "Bố tôi ngày xưa, thời Việt Nam Cộng Hòa, làm cho tình báo CIA, rồi qua bên đây (Hoa Kỳ)... nhưng tình bạn với những người CIA Mỹ ở bên đây, vẫn tiếp tục giữ tình bạn đó." Trước câu hỏi nếu đúng cố ký giả Đạm Phong là cựu nhân viên của cơ quan trên, thì ông có được bảo vệ hay không và như thế nào ở Mỹ, ông Nguyễn Thanh Tú giải thích thêm: "Bố tôi làm việc cho CIA lúc thời Việt Nam Cộng Hòa, nhưng khi qua bên Mỹ không còn làm cho CIA nữa, nhưng vẫn giữ tình bạn của những người đồng nghiệp ngày xưa ở Mỹ. "Còn chuyện tại sao không bảo vệ, chuyện đó không có, bởi vì lúc đó CIA biết những người giết bố tôi và đưa những cái tên đó cho FBI (Cục Điều tra Liên bang Mỹ). "Cái người mà không bảo vệ không phải là CIA mà là FBI thì đúng hơn," ông Tú đưa ra quan điểm riêng của ông. Nhà báo Đỗ Thông Minh bình luận với BBC hôm 19/3 về các thông tin mới mà ông Nguyễn Thanh Tú mới công bố với truyền thông về người cha của ông, cố Ký giả Đạm Phong. Bình luận với BBC hôm 19/3 về một số 'thông tin mới' con trai Ký giả Đạm Phong loan bố mới đây với truyền thông tiếng Việt ở Nam California, từ Nhật Bản, nhà báo Đỗ Thông Minh, người tự giới thiệu với BBC là một trong ba thành viên sáng lập tổ chức Mặt Trận Quốc gia Thống nhất Giải phóng Việt Nam, nói: "Trong cuộc họp báo mà anh Tú cho hay là sẽ có nhiều thông tin sau một thời gian dài anh ấy thu thập, mà những thông tin 'mới', nhưng mà những gì anh nói trong cuộc họp báo này, chúng tôi thấy nó liên quan một số tổ chức, một số cá nhân có thể đã từng liên quan trong quá khứ hoặc một vài cá nhân có những ý kiến không tán đồng lắm về cuốn phim 'Terror in Little Saigon'. "Tuy nhiên, mỗi điều anh đưa ra, mỗi điều anh đều nhắc tới, thì nói nửa chừng. Nửa chừng có nghĩa là sau đó chuyện đi về đâu, có một kết luận cụ thể nào thì không rõ," ông Đỗ Thông Minh nhận xét. Khi được hỏi liệu có thể biết ai là thủ phạm gây ra vụ sát hại cố Ký giả Đạm Phong 35 năm về trước, cựu thành viên sáng lập Mặt Trận Thống nhất Giải phóng Việt Nam, tiền thân của tổ chức Việt Tân, nói: "Đây là một vấn đề rất khó, những người điều tra, kể cả ông cảnh sát, anh Thanh Tú, hoặc là anh AC Thompson (nhà sản xuất bộ phim 'Terror in Little Saigon') suốt một năm trời kể cả (ở) đất Mỹ và qua tận Thái Lan, kể cả phỏng vấn một số nhân vật Thái Lan v.v..., thì cũng đã không có kết luận, thì cá nhân chúng tôi, thứ nhất là đã rời Mặt Trận từ đầu năm 1985, và đồng thời K9, nếu là một 'tổ chức ám sát', tất cả những chuyện bí mật, thì chúng tôi, nói thật không thể biết để trả lời được là ai là thủ phạm. "Mặc dù ba nhân vật mà chúng tôi nói, có thể coi như là cái đích để có thể bị tấn công, đều là những người viết những bài luận thuyết đả kích Mặt Trận thời bấy giờ, thành ra ai cũng nghĩ rằng Mặt Trận đã làm việc đó, nhưng bây giờ điều mong muốn nhất là người ta đi tìm chứng cớ, thì vẫn chưa có ai đưa ra một chứng cớ cụ thể," ông Đỗ Thông Minh nêu quan điểm riêng của mình. Lý do họp báo Cố ký giả Đạm Phong (phải) từng là chủ biên của tờ báo 'Tự Do' trong cộng đồng người Mỹ gốc Việt trên ba thập niên về trước. Chia sẻ với BBC lý do vì sao có cuộc họp báo của ông Nguyễn Thanh Tú ở Nam California vào thời điểm sau một thời gian khá dài bộ phim 'Nỗi kinh hoàng ở Little Sài Gòn' (The terror in the Little Saigon) được công bố có liên quan tới cố ký giả Đam Phong, nhà báo Trần Nhật Phong, người hiện diện tại cuộc họp báo hôm thứ Sáu nói với BBC: "Ngày 17/3, anh Tú có mặt tại California để mở ra một cuộc họp báo để tường trình với mọi người thứ nhất về mục tiêu của anh đi là tìm hiểu cái chết của cha anh, ai là người giết. "Thứ hai, là thực hiện chí nguyện của cha anh là tiếp tục làm sao cho cộng đồng được khỏe mạnh, được trong sạch hơn và làm rõ hơn những chuyện ở trong quá khứ... và do đó anh đã có cuộc họp báo. "Và điều thứ ba là anh cho biết tiến trình anh đi tìm công lý cho cha anh đã đến mức độ nào, đó là ý nghĩa của cuộc họp báo." Về phản ứng tại chỗ của giới truyền thông người Việt ở cuộc họp báo, nhà báo Trần Nhật Phong nói thêm: "Theo ghi nhận của cá nhân tôi, tôi thấy là họ đến họ nghe nhiều hơn, họ nghe những thông tin mới từ phía anh Tú nhiều hơn. "Đương nhiên cũng có một số nhà báo đặt câu hỏi liên quan đến tổ chức mà anh Tú trình bày... "Và họ cũng đòi hỏi anh Tú cung cấp thêm những thông tin mà anh Tú cho rằng còn một số cơ quan truyền thông khác Việt ngữ 'cũng có liên hệ' tới tổ chức này' và có người của tổ chức này hoặc cảm tình viên của tổ chức này, thì họ cũng đặt ra một số câu hỏi. "Ở đây, tôi không muốn nói ra những tổ chức nào, trên diễn đàn của BBC do vấn đề pháp lý mà chúng ta cũng phải tôi trọng...," nhà báo Trần Nhật Phong chia sẻ với BBC từ quan điểm riêng của ông. Được biết, nhà báo Đạm Phong, tên đầy đủ là Nguyễn Đạm Phong từng là chủ biên của tờ báo Tự Do, một tờ báo địa phương trong cộng đồng người Việt Nam ở Mỹ gần bốn thập niên về trước. Ông bị sát hại năm 1982 tại nhà riêng ở Houston, Texas. Ông Nguyễn Anh Tú xuất hiện trong bộ phim 'Nỗi Kinh hoàng ở Little Saigon' Vụ việc của ông đã được chính quyền Mỹ điều tra, tuy nhiên hồ sơ đã được khép lại mà theo phản ánh của truyền thông Mỹ là do 'chưa đủ chứng cớ' đối với các cơ quan, tổ chức nghi can. Sự việc đã được làm nóng trở lại sau khi chương trình phóng sự điều tra Front Line và hãng truyền thông ProPublica công bố bộ phim 'Nỗi kinh hoàng ở Little Sài Gòn' sau hàng chục năm sự việc 'lắng xuống'. Mời quý vị bấm vào đường dẫn này để theo dõi cuộc trao đổi của BBC với ông Nguyễn Thanh Tú và nhà báo Trần Nhật Phong và bình luận của Nhà báo Đỗ Thông Minh, một trong những người tham gia sáng lập Mặt Trận Quốc gia Thống nhất Giải phóng VN về K9, cố Ký giả Đạm Phong và thông tin mới về ký giả này. BBC cũng đang tìm cách liên hệ với một số tổ chức, cá nhân được nhắc tới trong cuộc trao đổi hôm 17/3, từ ý kiến riêng của các khách mời, với hy vọng có thể có thêm phản hồi, thông tin từ các cá nhân, tổ chức đó, phục vụ sự tham khảo của các khán, thính và độc giả và mở rộng đường dư luận.	Con trai của cố ký giả Đạm Phong, người bị sát hại ở Houston, Texas, Hoa Kỳ 35 năm trước nói với BBC cha ông từng làm việc cho CIA, Cục Tình báo Trung ương Mỹ, trong thời của chính thể Việt Nam Cộng Hòa.	Con trai cố ký giả Đạm Phong: 'Bố tôi làm cho CIA'
Hàng ngàn người Việt Nam đã có mặt làm ăn sinh sống ở CH Ba Lan Trong vài năm gần đây, có thể có cả ngàn người Việt Nam đã tìm cách để có được visa du lịch, thăm thân của một nước trong khối Schengen rồi từ đó qua Ba Lan chuyển sang thẻ cư trú dài hạn thông qua con đường lao động. Những người đang sinh sống, học tập ở các quốc gia Schengen nhưng gặp khó khăn trong việc ở lại, cũng tới Ba Lan với cùng một mục đích trên. Ba Lan kiểm tra chợ châu Á có đông người Việt Vì sao Tổng thống Ba Lan thăm VN? Ba Lan hạ lương hưu hàng nghìn công an CS Vì sao người Việt Nam vẫn sang Ba Lan? Điểm đến của thường dân và quan chức Thậm chí, không ít quan chức dầu khí, ngân hàng, doanh nhân hay người có tên tuổi trong giới showbiz cũng tranh thủ làm thẻ ở Ba Lan để tiện bề đi lại. Họ cũng không loại trừ khả năng sang định cư hẳn, khi có khó khăn hoặc biến động ở Việt Nam, theo một phiên dịch viên tuyên thệ làm dịch vụ giấy tờ cho hay. Về nguyên tắc, luật cư trú Ba Lan nói những người có visa, thậm chí chỉ 7 ngày, nhưng được một công ty tại Ba Lan ''nhận vào làm việc'' thì đều có cơ hội xin được thẻ tạm cư. Nhưng gần đây, do số lượng người đệ đơn quá lớn và những bất cập trong chính sách dành cho người nước ngoài dần lộ rõ, biên phòng Ba Lan đã tăng cường kiểm tra và hủy visa của một số trường hợp, khiến nhiều người Việt hoang mang, lo lắng. Thực tế câu chuyện thế nào? Theo thống kê được công bố mới đây, năm 2017 có 6200 người Việt nộp giấy tờ xin thẻ lao động ở Ba Lan. Con số năm trước nữa khoảng vài ngàn. Như vậy, có thể ước tính rằng chỉ trong hai năm qua chừng 10.000 người Việt đã đệ đơn làm thẻ ở Ba Lan. Một cửa khẩu phía Đông của Ba Lan với Ukraine có hàng người lao động nhập cảnh Tấm thẻ lao động thường có giá trị ba năm và trong thời gian đó, nếu bạn thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ với nhà nước Ba Lan thì được gia hạn thêm ba năm nữa. Sau lần thứ hai này, thẻ tạm cư mở ra cơ hội có thẻ định cư, tương đương với thẻ xanh ở Mỹ. Cùng với đó là cơ hội để vợ hoặc chồng 'ăn theo', bố mẹ, con cái qua chơi, rồi có thể ở lại. Cửa ngõ thuận tiện nhất EU Trong mấy năm qua, có thể nói, Ba Lan là quốc gia thuận tiện nhất, ưu ái nhất cho người Việt và một số sắc dân khác nhập cư. Có một câu hỏi đặt ra là, tại sao Ba Lan bỗng dưng 'dễ tính' như vậy? Hôm trước, một bạn trên diễn đàn UWAGA đưa ra một nhận xét ngây ngô là Ba Lan còn nghèo, họ cần 200 euro/tháng nên họ mới cho nhập cư như vậy. Bữa đó tôi không có mặt trên diễn đàn, nên không tiện có vài lời ''phản biện'', nay xin trả lời như sau. Ba Lan bắt người làm 17 hộ chiếu Việt Nam giả 10 người VN trốn lậu vào Ba Lan Ba Lan kiểm tra chợ châu Á có đông người Việt Thứ nhất, Ba Lan hiện là nền kinh tế lớn thứ 23 trên thế giới, tuy chưa thực sự giàu có như nhiều quốc gia Tây Âu, nhưng cũng đáng nể lắm rồi. Với đà tăng trưởng kinh tế hiện nay, không lâu nữa Ba Lan có thể lọt vào top 20 nền kinh tế lớn nhất thế giới. Thứ hai, 200 euro mà bạn nhắc đến là mức ZUS (bảo hiểm xã hội bắt buộc hàng tháng) mà người lao động phải nộp cho nhà nước. Đó là mức "bệ rạc" vào bậc nhất trong xã hội Ba Lan hiện nay. Người Ba Lan không "nuôi giấy tờ" như các bạn còn đóng các khoản tương đương 300, 400, 500 euro, thậm chí cả cả ngàn euro một tháng. Hải quan Ba Lan kiểm tra giấy tờ của công dân Ukraine nhập cảnh Nhưng vì sao dân Ba Lan phải đóng bảo hiểm nhiều như vậy? Vì ZUS tỉ lệ thuận với tiền lương hàng tháng, nếu lương cao, bảo hiểm xã hội sẽ nhiều hơn. Mức lương mà những mới nhập cư khai báo để đảm bảo ra thẻ cư trú, thường là nửa ca, với đồng lương tối thiểu, chỉ đủ "ăn bánh mì, uống nước lã" và có người 'tốt bụng cho ở nhờ, hoặc cho thuê nhà với giá 25 euro/tháng. Quầy hàng của người Việt trong khu thương mại ở Wolka Kosowska Tiệm bún Hòa Nhã trong khu buôn bán nhiều người Việt ở Wolka Kosowska Không ít người 'cao tay' trong dịch vụ giấy tờ ở Ba Lan đã giúp cho các khách hàng có một tính toán kinh tế nhất, để sao vừa chi ít tiền nhất và vừa có được thẻ. Trong số họ có cả những sinh viên đi du học Ba Lan và sau đó ở lại và làm các loại dịch vụ giấy tờ nên nắm được vấn đề pháp luật. Nhưng bạn sẽ hỏi, 'Nếu tôi đóng góp ít như vậy, Ba Lan cần tôi làm gì?" Rất cần lao động Nước Ba Lan đang cần người nhập cư vì ít nhất hai lý do. Đầu tiên, Ba Lan thực sự đang thiếu hàng triệu lao động. Làm nhà hàng là một nghề của nhiều người Việt tại Ba Lan Quốc gia này buộc phải mở toang cánh cửa biên giới phía Đông để thu hút nguồn nhân lực rẻ từ các nước láng giềng. Trong vài năm gần đây, lực lượng này đã giúp thị trường lao động Ba Lan bổ sung cả triệu người, nhất là trong lĩnh vực xây dựng, nông nghiệp và các công việc giản đơn khác. Chính sách mở cửa chủ yếu nhắm vào Ukraine, Lithuania, Nga, Belarus nhưng người Việt Nam, Trung Quốc và cả Sri Lanka, Bangladesh cũng được "ăn theo". Với bản tính nhanh nhậy và có đội ngũ làm dịch vụ ''xuất sắc'', người Việt đứng đầu bảng trong số các quốc gia ''ăn theo'' quy định này. Thứ hai, đây là quyết sách mang tính chiến lược của Ba Lan nhằm đối phó với sức ép từ EU. Ba Lan: Người Việt đón Giáng Sinh lo âu Người Việt và nạn 'nô lệ hiện đại' tại Anh Nhiều người Việt làm móng tay ở Anh bị bắt Nếu theo dõi thời sự bạn sẽ thấy Ba Lan trong những năm qua luôn từ chối nhận người nhập cư do Liên hiệp châu Âu phân bổ. Là một quốc gia thuần chủng và hơn 90% dân số theo Công Giáo, các đảng phái cánh hữu Ba Lan không muốn nhận người nhập cư từ các nước Hồi Giáo. Chuyện này gây ra nhiều tranh cãi, chia rẽ thậm chí xung đột trong khối EU và có thể khiến Ba Lan bị phạt tiền tỉ, nhưng chính phủ vẫn kiên quyết khước từ. Mở biên giới phía Đông, Ba Lan có cớ nói với EU rằng "đất nước chúng tôi đã nhận, đã cưu mang cả triệu người nhập cư rồi, các vị còn muốn gì nữa?" Một khu nhà vùng biển của doanh nhân giàu có Ba Lan - ảnh chỉ có tính minh họa Nhưng cùng lúc, Ba Lan không cấm bất kỳ ai lợi dụng kẽ hở của pháp luật để chui, luồn, lách làm lợi cho bản thân. Kẽ hở của luật nhập cư này đã giúp hàng ngàn người Việt có cơ hội vào Ba Lan rồi qua đó sinh sống và làm việc tại nhiều quốc gia khác ở EU. Bạn cứ việc thực hiện ước mơ của mình, nếu muốn; nhưng chớ nên nghĩ rằng, đất nước Ba Lan nghèo túng tới mức cần 200 euro đóng góp hàng tháng của bạn. Ngoài ra, cần phải nói thêm rằng, đóng bảo hiểm xã hội mang lại nhiều lợi ích cho bản thân người lao động cũng như cho con cái tới 26 tuổi và bố mẹ. Đây là trách nhiệm chung cho y tế công, cho trường học mà bạn nếu nên nghĩ đến việc đóng góp. Nhiều người Việt, sau khi có thẻ ba năm đã mời bố mẹ qua Ba Lan, rồi tranh thủ khám chữa bệnh từ A tới Z. Và rất quan trọng nữa, bạn sẽ được hưởng lương hưu của Ba Lan từ khoản ZUS hàng tháng. Xin chia sẻ đôi hàng để giúp những người vừa sang hoặc sắp sang, hay có ý định sang Ba Lan có được cái nhìn chính xác hơn về quốc gia mà bạn có ý định ngụ cư. Bài viết thể hiện quan điểm riêng của nhà báo Mạc Việt Hồng hiện sống và làm việc tại Warsaw, Ba Lan. Xem thêm về Ba Lan: Người Ba Lan suýt ngăn được Cuộc chiến VN? Trận Ba Lan thắng Hồng quân năm 1920 Voi VN lên tàu Ba Lan ra Bắc rồi đi đâu? Tết Mậu Thân: sỹ quan Ba Lan gặp ai ở Sài Gòn?	Hàng ngày trên trang UWAGA, một diễn đàn của cộng đồng người Việt tại Ba Lan, xuất hiện liên tục các câu hỏi như "Tôi có visa du lịch Pháp, đang sống ở Đức, đang học ở Hà Lan hoặc từ Việt Nam" và nay "muốn qua Ba Lan làm giấy tờ...thì thủ tục như thế nào?"	Ba Lan: Đông người Việt sang làm giấy tờ EU
Ngoại trưởng Mike Pompeo nói Nga đã vi phạm Hiệp ước và Mỹ có nhiệm vụ đáp lại Động thái được cho là sẽ gây ra quan ngại và sự cân nhắc điều chỉnh chính sách an ninh của các đồng minh của Mỹ tại EU và trong Nato. "Trong nhiều năm, Nga đã vi phạm các điều khoản của Hiệp ước Lực lượng hạt nhân tầm trung mà không hối hận", ông Pompeo nói trong một phát biểu từ Bộ Ngoại giao Mỹ hôm 01/2/2019. "Vi phạm của Nga đặt hàng triệu người châu Âu và Mỹ vào nguy cơ cao hơn. Nhiệm vụ của chúng tôi là đáp lại một cách thích hợp", ông Pompeo nói và cho biết thêm rằng tuy nhiên Hoa Kỳ "cho thêm thời gian" để Nga quay trở lại tuân thủ hiệp định. Việc đình chỉ dự kiến từ lâu, đã làm dấy lên mối lo ngại về một cuộc chạy đua vũ trang mới với Moscow và đặt các đồng minh châu Âu vào thế cam go, sẽ có hiệu lực vào thứ Bảy. Thông báo của ông Pompeo bắt đầu một thời hạn 180 ngày để hoàn tất việc rút ra trừ khi Nga trở lại tuân thủ thỏa thuận ký năm 1987. Gorbachev cảnh báo việc Mỹ bỏ thỏa thuận hạt nhân Mỹ rút khỏi hiệp định hạt nhân với Nga NATO cáo buộc Nga vi phạm hiệp ước tên lửa Hoa Kỳ đe doạ 'xử lý' tên lửa của Nga Tổng thống Donald Trump và các quan chức cấp cao của ông đã phát tín hiệu trong nhiều tháng rằng họ đã sẵn sàng rút khỏi hiệp ước INF mà Mỹ cáo buộc Moscow vi phạm kể từ năm 2014, vẫn theo CNN. 'Có ít lạc quan' Nhà lãnh đạo Liên Xô Mikhail Gorbachev và Tổng thống Hoa Kỳ Ronald Reagan ký hiệp ước INF hồi 1987 "Hoa Kỳ hoàn toàn tuân thủ Hiệp ước INF trong hơn 30 năm, nhưng chúng tôi sẽ không bị hạn chế bởi các điều khoản của mình trong khi Nga có các hành động sai trái", ông Trump nói trong một tuyên bố hôm thứ Sáu 01/2/2019. "Chúng ta không thể là quốc gia duy nhất trên thế giới bị ràng buộc đơn phương bởi hiệp ước này, hoặc bất kỳ hiệp ước nào khác." TQ giận dữ trước lệnh trừng phạt của Mỹ Hợp tác Việt-Nga: Vũ khí, dầu khí và tiền tệ Việc VN mua vũ khí Mỹ 'mang tính chất phòng thủ' Nga và Mỹ là hai bên duy nhất của hiệp ước, nhưng nó ảnh hưởng đáng kể đến an ninh châu Âu. Các hỏa tiễn hành trình hạt nhân đặt trên mặt đất nằm trong vòng chi phối của thỏa thuận song phương có thể bay trong tầm giữa 310 đến 3.100 dặm, biến chúng thành một mối đe dọa cho châu Âu, nơi các quan chức đã nhất trí ủng hộ quyết định của Mỹ, ngay cả khi họ xem xét các bước tiếp theo của mình và thừa nhận có ít hoặc không có lạc quan rằng hiệp ước có thể được cứu vớt, CNN nhận định. Trong một tuyên bố, NATO nói các đồng minh của Mỹ "hoàn toàn ủng hộ" quyết định của Mỹ vì mối đe dọa của Nga đối với an ninh Châu Âu - Đại Tây Dương và vì Nga từ chối có bất kỳ phản ứng đáng tin cậy nào hoặc thực hiện bất kỳ bước đi nào có tính tuân thủ đầy đủ và có thể kiểm chứng. NATO kêu gọi Nga dùng thời gian sáu tháng tới để "trở lại tuân thủ đầy đủ và có thể kiểm chứng để bảo tồn Hiệp ước INF". 'Nguy cơ, bất trắc' Diễn biến mới trong quan hệ Nga - Mỹ có thể tạo ra những hệ quả mới trong bang giao và an ninh quốc tế thời gian tới đây, theo giới quan sát Hôm thứ Sáu, phóng viên về quốc phòng và ngoại giao của BBC Jonathan Marcus đưa ra bình luận: Mua vũ khí: Việt Nam là khách hàng lớn của ai? Trump trừng phạt Nga: Quốc phòng VN có ảnh hưởng? Nga coi Nato là mối đe dọa an ninh "Chưa bao giờ tương lai của kiểm soát vũ khí hạt nhân lại có vẻ bất trắc đến thế. "Có nguy cơ không chỉ là sự sụp đổ của hiệp ước hiện tại, mà là toàn bộ cách thức tương tác giữa Nga và Hoa Kỳ, điều rất quan trọng để duy trì sự ổn định trong nhiều thập kỷ." Về phần mình, theo CNN, giới chuyên gia kiểm soát vũ khí đã đưa ra một số báo động: "Chúng ta đang đi theo một hướng mà chúng ta chưa từng có trong 40 năm qua: không có giới hạn kiểm soát vũ khí hoặc quy tắc mà cả hai bên đều tuân theo, và điều đó rất nguy hiểm", Lynn Rusten, một giám đốc cấp cao về kiểm soát vũ khí và không phổ biến vũ khí tại Hội đồng An ninh Quốc gia trong thời chính quyền Obama và hiện là Phó Chủ tịch của 'Sáng kiến Đe dọa Hạt nhân' được CNN dẫn lời nói. Loại trừ Bắc Kinh? Giới quan sát cũng quan tâm tới việc Trung Quốc có phải là một tác nhân được Mỹ xem xét khi đưa ra động thái đình chỉ hiệp ước hạt nhân với Nga hay không Giới chức và các nhà lập pháp Hoa Kỳ đã bày tỏ lo ngại rằng hiệp ước này đang cho phép Trung Quốc đạt được lợi thế quân sự, vì Bắc Kinh không bị ràng buộc bởi các giới hạn của INF đối với các tên lửa tầm trung hiện đang ràng buộc Mỹ. Một quan chức cao cấp của chính quyền Mỹ từ chối Bắc Kinh là một nhân tố, vẫn theo kênh truyền hình của Mỹ. "Có rất nhiều cuộc thảo luận về Trung Quốc," quan chức này nói, trong lúc thông báo với các phóng viên về việc đình chỉ. "Thực tế là Trung Quốc không bị ràng buộc, thực tế là họ có hơn 1.000 vũ khí này, nhưng đối với Hoa Kỳ thì điều này không liên quan gì đến Trung Quốc. Đây chỉ là sự vi phạm hiệp ước của Nga." "Chúng tôi chỉ đơn giản là không thể chịu đựng được sự lạm dụng kiểm soát vũ khí này", quan chức này được CNN dẫn lời nói. Bác bỏ của Nga Nga đã liên tục phủ nhận việc vi phạm hiệp ước và vào hôm thứ Năm, Thứ trưởng Ngoại giao Serge Ryabkov nói rằng các cuộc đàm phán với Mỹ đã không mang lại tiến bộ. "Thật không may, không có tiến triển. Lập trường của Mỹ vẫn còn khá cứng rắn và giống như ra tối hậu thư", Ryabkov nói, theo hãng truyền thông nhà nước TASS của Nga. "Chúng tôi đã nói với phía Mỹ rằng không thể tổ chức đối thoại trong điều kiện 'tống tiền' với nước Nga", ông nói thêm. Giới chức cao cấp của chính phủ Hoa Kỳ đã phản bác hôm thứ Năm bằng cách liệt ra những nỗ lực lặp lại của Nga khiến cho Hoa Kỳ phải đồng ý giải tán hiệp ước và nhiều năm nỗ lực của Mỹ để khiến Nga tuân thủ, bao gồm 35 cam kết ngoại giao từ cấp chính trị cao nhất đến các cuộc đàm phán kỹ thuật. Nga luôn bác bỏ quan điểm của Mỹ và cho rằng họ luôn tuân thủ và tôn trọng Hiệp ước từ khi ký kết "Thật không may, chúng tôi có rất ít để thể hiện điều đó", một quan chức Mỹ nói ngắn gọn với các phóng viên với điều kiện giấu tên, nhấn mạnh rằng "trách nhiệm thuộc về Nga". "Nga tiếp tục phủ nhận các vi phạm của mình... Nga sẽ có cơ hội này. Nếu họ thực sự quan tâm đến việc bảo tồn hiệp ước này, đây là cơ hội cuối cùng của họ", quan chức này tiếp tục. "Đó sẽ là lợi ích tốt nhất của Nga để trở lại tuân thủ đầy đủ và có thể kiểm chứng." Góc nhìn châu Âu Quan chức này lưu ý đến "sự thống nhất đáng chú ý" giữa Mỹ và các đồng minh châu Âu, nhưng các quan chức châu Âu nói rằng họ lo ngại về việc hiệp ước bị giải thể và nói rằng họ sẽ sử dụng giải đoạn cửa sổ sáu tháng để hối thúc Nga tuân thủ. "Rõ ràng với chúng tôi thì Nga đã vi phạm hiệp ước này và đó là lý do tại sao chúng tôi cần nói chuyện với Nga", Thủ tướng Đức Angela Merkel nói tại một cuộc họp báo ở Berlin hôm thứ Sáu, ngay trước khi Mỹ tuyên bố ý định đình chỉ hiệp ước. Đức sẽ ''làm mọi thứ mà chúng tôi có thể '' để sử dụng thời hạn sáu tháng sau khi chấm dứt nhằm tiến hành các cuộc đàm phán tiếp theo với Nga, bà Merkel nói. Các quan chức châu Âu thảo luận khả năng sụp đổ của hiệp định trong những tháng tới cho thấy sự gia tăng khả dĩ của các hoạt động mạng của Nga, bao gồm các chiến dịch ảnh hưởng của nó, Nga có thể tận dụng việc rút ra của Mỹ như một cái cớ để triển khai các hệ thống ở nơi khác…" Động thái của Mỹ có thể khiến EU phải cân nhắc lại chiến lược an ninh của mình có liên quan tới các khả năng và ảnh hưởng của Nga tại châu Âu Một quan chức châu Âu thứ hai nói rằng "họ sẽ đe dọa, họ sẽ cố chia rẽ NATO, họ sẽ làm bất cứ điều gì ngoài việc giữ im lặng." "Người Nga có thể sẽ lập luận rằng "đây là việc của Mỹ và Mỹ đang cố gắng gây bất ổn trật tự quốc tế", quan chức này nhấn mạnh rằng châu Âu đã thống nhất trong lập trường của mình, bên cạnh Mỹ, rằng Nga đã vi phạm hiệp ước. "Bức tranh lớn hơn là tín hiệu nào mà bạn đang gửi đi, thông điệp nào mà bạn gửi ra", một quan chức châu Âu thứ ba nói. "Đối với chúng tôi, hiệp ước này cực kỳ quan trọng đối với an ninh của chúng tôi. Chúng tôi đang xem xét điều gì thay thế "nếu nó bị hủy bỏ", quan chức này được hãng truyền hình Mỹ trích lời nói. Có thể cứu vãn? Về phần mình, liên quan tới câu hỏi liệu hiệp ước có thể được cứu vãn hay không, phóng viên quốc phòng và ngoại giao của BBC Jonathan Marcus nêu nhận định: "Có một cảm nhận mạnh mẽ trong cả Lầu năm góc và Nhà Trắng rằng thỏa thuận đã lạc hậu. "Giới chức Mỹ chỉ ra kho vũ khí hạt nhân tầm trung khổng lồ của Trung Quốc mà nước này có thể phát triển mà không bị ràng buộc bởi bất kỳ hiệp ước nào. "Trong ánh sáng này, Mỹ coi thỏa thuận INF là một cú hích đối với khả năng chiến lược của chính mình ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương. "Có lẽ những người châu Âu đang lo lắng nhất (và có nguy cơ cao nhất) khi việc triển khai các hỏa tiễn mới của Nga có thể mang lại sức nặng cho họ. "Nhưng nếu cả Washington và Moscow đều thấy những lý do chính đáng để từ bỏ hiệp ước, thì các quốc gia NATO khác khó có thể rút một thỏa thuận INF mới ra từ trong chiếc mũ của mình," phóng viên của chúng tôi nhận xét.	Ngoại trưởng Mike Pompeo tuyên bố hôm thứ Sáu rằng Hoa Kỳ đang đình chỉ Hiệp ước Lực lượng hạt nhân tầm trung, một thỏa thuận quan trọng với Nga, vốn là tâm điểm của an ninh châu Âu kể từ sau Chiến tranh Lạnh, theo kênh truyền hình Mỹ CNN từ Washington.	Mỹ tuyên bố đình chỉ hiệp ước hạt nhân với Nga
Cuộc họp được tổ chức ở Lê-Jao Center, đại học Coastline Community College ở Little Saigon (Ảnh: Dan Huynh) Tại đây Đại sứ Shear đã trình bày và trả lời câu hỏi bao quát nhiều chủ đề, từ quốc phòng tới di trú tới thương mại, nhưng đề tài được quan tâm nhất vẫn là nhân quyền và tự do tôn giáo - một điều có thể hiển nhiên, vì chính Đại sứ Shear cũng tuyên bố “nhân quyền có liên kết không tách rời được” với những lãnh vực khác trong quan hệ Mỹ–Việt. Một trong những điều mà cả Đại sứ Shear lẫn Dân biểu Alan Lowenthal, một thành viên Ủy ban Ngoại giao Hạ viện và là người tổ chức buổi họp, đều nói, là nếu Việt Nam muốn gia nhập Hiệp định Đối tác Kinh tế Chiến lược xuyên Thái Bình Dương (TPP), thì Hà Nội phải thực hiện “những tiến bộ chứng minh được” về nhân quyền. Trình bày với hình ảnh kèm theo, Đại sứ Shear cho biết bốn mục tiêu của Hoa Kỳ trong quan hệ với Việt Nam là “quan hệ kinh tế và thương mại; hợp tác về ngoại giao và an ninh khu vực; giáo dục, y tế, môi trường; và đối thoại rất nghiêm khắc và rất mạnh mẽ về nhân quyền.” Biển Đông Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ cũng vừa đưa ra thông điệp về an ninh hàng hải tại Singapore. Về an ninh trên Biển Đông, Đại sứ Shear nói “Chúng tôi rất quan ngại về mức căng thẳng đang gia tăng trên vùng biển Nam Trung Hoa (Biển Đông). Chúng tôi sẽ cực kỳ quan ngại nếu bất cứ bên nào hiện đang khẳng định chủ quyền trên biển Nam Trung Hoa lại sử dụng đến vũ lực.” “Hoa Kỳ ủng hộ một giải pháp đa phương mạnh mẽ để quản lý vùng biển này,” ông nói. Trong cuộc họp báo ngắn theo sau buổi gặp gỡ cộng đồng, trả lời BBC ông nói thêm một lần nữa là Hoa Kỳ muốn các bên liên quan “tìm giải pháp trong một quá trình cả nhóm.” “Chúng tôi muốn ASEAN thương thuyết để giúp giải quyết những khác biết, nhưng nếu không giải quyết được, thì chúng tôi muốn những khác biệt được khống chế,” ông nói. “Tôi nghĩ là Tổng thống Obama cũng sẽ nói như vậy với Chủ tịch Tập Cận Bình khi hai người gặp nhau tại California vào tuần tới.” Hoa Kỳ ủng hộ bản Tuyên bố Ứng xử biển Đông năm 2002, và ủng hộ các bên thỏa thuận một bộ Quy tắc Ứng xử mới. Tuy nhiên, ông nói thêm, “Hoa Kỳ không ủng hộ riêng sự khẳng định chủ quyền của riêng nước nào trên vùng biển này cả.” Biển Đông là một đường hàng hải chiến lược, và không chỉ có Hoa Kỳ quan tâm, mà nhiều nước khác cũng hợp tác trong vấn đề này, có Úc, Nhật và Nam Hàn. Đại sứ nói ông dùng tên gọi Biển Nam Trung Hoa vì đó là tên chính thức của chính phủ Hoa Kỳ, nhưng ông thông cảm với một số cử tọa trong cộng đồng muốn ông dùng tên Biển Đông hay biển Đông Nam Á. “Chuyện đặt một tên rất là khó, mà không phải chỉ ở Việt Nam,” ông nói. “Các đồng nghiệp Hàn Quốc luôn luôn muốn chúng tôi ngừng dùng tên gọi 'biển Nhật Bản' mà họ muốn chúng tôi dùng tên 'Biển Đông." Chọn Mỹ hay TQ? Trong buổi gặp gỡ cộng đồng, có một vị trong cử tọa hỏi về cách đảm bảo thăng bằng của giới lãnh đạo Việt Nam giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc. Ông gọi đó là đi một đường mỏng manh ("a delicate line"), và Đại sứ David Shear trả lời: "Ý kiến của giới lãnh đạo Việt Nam về Hoa Kỳ rất là phức tạp. Có những người từng tham chiến trong chiến tranh, và họ chưa hoàn toàn thân thiện với Hoa Kỳ. Có những người giáo điều ý thức hệ và lo ngại về những biến đổi về xã hội và chính trị nếu bang giao quá mật thiết với Hoa Kỳ. "Có những người muốn cải tổ kinh tế và họ cho Hoa Kỳ là nước tốt nhất có thể giúp Việt Nam trong cải tổ kinh tế. Lại có người muốn thân thiện với Hoa Kỳ để làm đối trọng với Trung Quốc. Cho nên, vâng, họ đang đi một đường rất mong manh, mà phía chúng ta cũng vậy." Đại sứ Hoa Kỳ nói thêm TPP gắn liền nhân quyền Trong cuộc họp báo ngắn theo sau buổi gặp gỡ cộng đồng, Đại sứ Shear trích dẫn một báo cáo kinh tế của cơ quan nghiên cứu Peter G. Peterson Institute for International Economics, trong đó Hiệp định TPP được tiên đoán là sẽ gia tăng mức xuất khẩu của Việt Nam 26%, và gia tăng GDP của Việt Nam 11%. Tuy nhiên, nhắc lại nhiều lần, ông nói Việt Nam phải có những “tiến bộ chứng minh được” trong lãnh vực nhân quyền và tự do tôn giáo nếu muốn gia nhập TPP hay muốn có những bước hợp tác chặt chẽ hơn về ngoại giao và quốc phòng. “Tôi nói điều này với các viên chức cao cấp của Việt Nam. Tôi nói với Chủ tịch Sang, tôi nói với Thủ tướng Dũng, tôi nói với Tổng bí thư Trọng, tôi nói với Bộ trưởng Ngoại giao Minh. Tôi và các nhân viên ngoại giao đoàn nói điều này với tất cả các viên chức Việt Nam nào mà chúng tôi có cơ hội gặp.” Ông đưa thí dụ những điều Hoa Kỳ đã đòi hỏi ở Việt Nam: Thả tù chính trị, tăng cường tự do ngôn luận, tự do hội họp, tăng cường tự do tôn giáo và công nhận thêm nhiều tổ chức tôn giáo, thông qua Công ước chống Tra tấn của Liên Hiệp Quốc. Một số thành tựu mà ông gọi là “rất khiêm tốn” trong lãnh vực này là việc thả Tiến sĩ Nguyễn Quốc Quân, thả Luật sư Lê Công Định, và vào tháng Hai, Hà Nội tiếp giám đốc văn phòng Washington DC của Ân xá Quốc tế. Tôn giáo & CPC Đã có những buổi cầu nguyện của cộng đồng công giáo cho ông Đoàn Văn Vươn. Mặt khác, Hà Nội vẫn còn giới hạn tự do tôn giáo. Ông kể về một chuyến đi Vinh gặp Giám mục Nguyễn Thái Hợp vào tháng Chín 2012. Chuyến đi dự trù kéo dài hai ngày trong đó có cuộc gặp Đức cha Hợp. Nhưng khi đến nơi, ông được cho biết là cuộc gặp sẽ không diễn ra được. Ông đã rút ngắn chuyến đi, chỉ vào gặp Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Nghệ An “để nói là tôi rất thất vọng với việc không được gặp Giám mục Hợp,” và sau đó về thẳng Hà Nội. “Tôi cũng chẳng chờ tới chuyến máy bay nữa, tôi lên xe và lái thẳng về. “Nhân viên ngoại giao chúng tôi gặp gỡ và giữ liên lạc thường xuyến với các nhân vật các tôn giáo tại Việt Nam, vì đây là vấn đề quan trọng.” Khi một phóng viên so sánh là ở Việt Nam người ta đi nhà thờ, đi chùa rất tự do, Đại sứ Shear cũng công nhận. “Như khi tôi đến Phát Diệm, người ta đi lễ Nhà thờ Chính tòa rất đông,” ông nói. Tuy nhiên, ông cho rằng vẫn còn có nhiều rào cản trong việc thờ phượng, “nhiều cơ sở tôn giáo chưa được công nhận.” Đại sứ Shear kể chuyện đi gặp hai cộng đoàn tôn giáo tại gia ở Điện Biên, một Tin Lành và một Công Giáo. “Họ nói với tôi là khi chúng tôi quan tâm tới họ thì chính quyền địa phương bớt làm khó dễ họ hơn.” Nhưng cũng trong lãnh vực tôn giáo, nhiều người trong cử tọa lên tiếng muốn Hoa Kỳ đặt Việt Nam vào lại danh sách CPC, tức danh sách “nước cần quan tâm đặc biệt” vì vi phạm tự do tôn giáo. CPC là một danh sách thiết lập theo Luật Tự do Tôn giáo Quốc tế (IFRA). Trong khi nhiều người đặt vấn đề CPC, Đại sứ Shear nói Việt Nam nói đạo luật IFRA có những điều khoản rất hẹp và rất cụ thể để đặt một nước nào đó vào danh sách CPC, và Việt Nam được đưa ra khỏi CPC năm 2006 vì Mỹ cho rằng mức đàn áp ở Việt Nam “chưa tới mức của IFRA.” Tuy nhiên, không lên danh sách CPC “không có nghĩa là tự do tôn giáo không phải là vấn đề cực kỳ quan trọng.” Ông nói “chúng tôi đặt vấn đề này ở mức ngoại giao với những nhân vật lãnh đạo cao cấp nhất.” Buổi gặp gỡ cộng đồng và họp báo liên tục xoay quanh những vấn đề nhân quyền, tôn giáo và Biển Đông. Một đại diện của Ủy Ban Nhân Quyền Việt Nam trao cho Đại sứ Shear bản Báo cáo Nhân quyền. Một nhà báo đặt vấn đề áp lực Việt Nam cho truyền thông hải ngoại được phát về Việt Nam. Nhiều người muốn biết vụ gian lận visa ở Sài Gòn và ảnh hưởng tới việc xét thị thực (“tôi không nghĩ sẽ ảnh hưởng tới mức độ bác đơn thị thực,” ông trả lời). Giáo dục, y tế và môi trường Về giáo dục, Đại sứ Shear nói hiện có trên 15,000 du học sinh và sinh viên Việt Nam đang học tập tại Hoa Kỳ, và ông khẳng định “Chẳng việc gì tôi làm trong lãnh vực nhân quyền có thể ảnh hưởng với Việt Nam nhiều bằng những gì các sinh viên này sẽ thực hiện trong vòng 15 tới 30 năm nữa.” Ngược lại, nhiều sinh viên và trí thức Mỹ cũng qua Việt Nam học và nghiên cứu theo chương trình Fulbright. Ngoài ra, mỗi năm chương trình Fulbright đưa 20 người qua Việt Nam để huấn luyện cho thầy cô giáo Việt Nam phương pháp dạy tiếng Anh tốt hơn. Về môi trường, Đại sứ Shear cũng cho biết Việt Nam đang lo ngại về ảnh hưởng của biến đổi khí hậu tới vùng Đồng bằng sông Cửu Long. “Sông Cửu Long hiện đang bị tấn công từ hai phía,” ông nói. Một phía là những đập thủy điện ở thượng nguồn, và một phía là địa cầu đang bị hâm nóng khiến mực nước biển dâng và đất canh tác bị mặn thêm. Trong lãnh vực y tế, Đại sứ Shear nhắc đến những phần trợ giúp chống HIV, chống cúm gia cầm, cũng như những trường lớp, phòng y tế, được tu sửa bằng viện trợ USAID. Đưa hình chụp Phó Đại sứ Claire Pierangelo trong một trường tiểu học và phòng khám nha khoa ở Kontum, ông nói thêm, “Chúng tôi rất quan tâm tới vùng Tây nguyên và nhân sự ngoại giao đoàn đến thăm vùng đó nhiều lần.”	Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam David Shear vừa họp với cộng đồng Việt Nam hôm thứ Bảy 01/06/2013 ở Little Saigon, Nam California.	Thông điệp của Đại sứ Mỹ ở Little Saigon
Dàn lãnh đạo Đảng Cộng sản ra mắt tại Đại hội XI năm 2011 Trong không khí trì đọng giằng co của chính trường Việt Nam cùng kinh tế ảm đạm chưa từng có trước Tết Nguyên đán, bản thông điệp mang tính quốc dân của người đứng đầu chính phủ đã dứt dư luận khỏi cơn buồn ngủ và lập tức tạo nên lớp triều lao xao giữa trí thức trong, ngoài Đảng và người Việt ngoài nước. Người ta bàn tán, tranh cãi, hy vọng hoặc hoài nghi về những ấn tượng mới mà lần đầu tiên cộng hưởng trong cùng bản thông điệp trên: “đổi mới thể chế”, “xóa độc quyền”, “nắm chắc ngọn cờ dân chủ”, và thú vị không kém là khái niệm chưa có tiền lệ về “nhà nước kiến tạo phát triển”. Kể cả lối dẫn dụ “người dân có quyền làm những gì pháp luật không cấm” được tuyên xưng trong bản thông điệp, cho dù đã quá nhiều năm qua những câu chữ đó đã trở nên lạc lõng khi nhà cầm quyền chẳng mấy lưu tâm đến ý nguyện của dân, còn các nhóm lợi ích vẫn mặc sức lũng đoạn dù bị pháp luật nghiêm cấm… Minh chứng là bản Hiến pháp năm 2013 vẫn không hề giảm giá quan niệm “sở hữu toàn dân về đất đai”, vẫn đổ thêm dầu vào cơn binh lửa thu hồi đất được đặc cách cho một tầng lớp dân oan rộng khắp. Tạm gác lại khái niệm “dân chủ” mà bản thông điệp đầu năm của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đề cập như một khẩu hiệu được giới lãnh đạo Đảng tuyên ngôn nhiều năm qua, hy vọng là lời hứa hẹn “xóa độc quyền” sẽ được Chính phủ thực hiện trong nay mai. Xóa độc quyền? Vào những ngày cuối năm 2013, một thông tin bất ngờ cho biết Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã gần như hoàn tất quá trình “chuyển vốn” từ doanh nghiệp mẹ sang các doanh nghiệp con chỉ trong khoảng nửa năm qua. Cũng không loại trừ chu trình chuyển hóa sinh học này đã được âm thầm hành sự ở Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex). Hiện tượng “chuyển vốn” trên cho thấy điều gì? Dường như những kẻ âm thầm thực hiện mưu sự này đã nắm được thông tin “sẽ bỏ độc quyền” và còn được “bật đèn xanh” từ phía cấp cao hơn, ít nhất từ cơ quan chủ quản của họ là Bộ Công thương - cơ quan chủ chốt trong phái đoàn Việt Nam đàm phán về TPP. Việt Nam có thể xóa độc quyền trong ngành điện? Bộ Công thương cũng chính là địa chỉ phải chịu trách nhiệm về cú xả lũ vô nhân đạo làm chết hơn 50 người dân nghèo ở các tỉnh miền Trung vào cuối năm 2013, nhưng cho đến nay vẫn chưa hề bị truy cứu theo bất kỳ điều khoản nào của Bộ luật hình sự. Trước đó vào tháng 9/2013, tổng giám đốc Petrolimex đã làm công luận bất ngờ bởi lời than thở của ông ta về tâm trạng “chán độc quyền”. Nhưng không lâu sau, tâm trạng đó bị giới quan sát độc lập lôi ra ánh sáng: nếu không phải do đòi hỏi bắt buộc của những quốc gia chủ trì trong Hiệp định đối tác kinh tế xuyên Thái Bình Dương (TPP) về “một nền kinh tế thị trường hoàn chỉnh” cùng cơ chế “cạnh tranh sòng phẳng giữa các thành phần kinh tế”, chắc chắn không có chuyện ai đó tự nguyện rời bỏ vũ khí độc quyền. Nhưng dĩ nhiên, bản chất của cá mập vẫn luôn là cá mập. Người ta đồ rằng chu trình “chạy vốn” của các tập đoàn đặc lợi chính sách sẽ chỉ là mang tính chuyển đổi thế độc quyền từ cơ chế tập thể sang độc quyền cá nhân, từ lũng đoạn quy mô lớn sang thao túng quy mô nhỏ, khi rất có thể những chức danh chủ chốt trong các tập đoàn độc quyền nhà nước sẽ không thể buông lơi cổ phần chi phối của họ tại các công ty con. Cũng bởi thế, mặc dù có thể tò mò và được gợi chút hy vọng bởi quan điểm “đổi mới thể chế” và tư tưởng “xóa độc quyền” trong bản thông điệp 2014 của người nắm giữ chính phủ, song giới phân tích vẫn nghi ngờ hình ảnh “nắm chắc ngọn cờ dân chủ” được dành cho cơ chế “độc quyền con”, một khi toàn bộ lực lượng vật chất vẫn nằm trong tay các nhóm lợi ích độc quyền và lại kiến tạo nên một cơ chế độc quyền mới cùng các chiến dịch tăng giá theo kiểu “giá trị gia tăng”. Nếu mâu thuẫn vẫn tiếp tục, có nguy cơ là mô hình “nhà nước kiến tạo phát triển” sẽ không thuần túy là phương châm “nhà nước không làm thay cho dân”, mà sẽ trở thành “nhóm lợi ích làm thay nhà nước”. Và nếu bản thông điệp này không có gì mới về tính hành động, tức không khác tinh thần bảo thủ của Hiến pháp năm 2013, làm sao đời sống các tầng lớp nhân dân sẽ được giảm bớt về áp lực đè thuế gián tiếp bởi các nhóm độc quyền? Làm sao để vị Thủ tướng đang được hy vọng mơ hồ vào mục tiêu cải cách thể chế có thể đón nhận thái độ hân hoan và ủng hộ từ phía trí thức và dân chúng - một điều kiện quá cần thiết để ông hoàn tất điều kiện đủ vào năm 2016? Ai phất cờ? Dư luận đánh giá khác nhau về Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng Từ nay đến Đại hội Đảng Cộng sản lần thứ 12 chỉ còn hai năm nữa. Có vẻ như những quân bài phải ngả chiếu “quyết liệt” hơn. Cũng có vẻ đã đến giờ phút mà một chính khách quá từng trải như ông Nguyễn Tấn Dũng ý thức rõ ràng về một xác quyết không thể chậm trễ nữa. Rất có thể, bản thông điệp đầu năm 2014 của ông chính là bước khởi động cho một quyết định lớn lao nhưng không thể từ chối tính phiêu lưu dẫn đến năm 2016. Chắc chắn phải được soạn thảo bởi một bộ máy tham mưu có kiến thức và am hiểu phương Tây hơn ê kíp cũ, bản thông điệp này còn không quá ngần ngại khi nêu ra mô hình “nhà nước kiến tạo phát triển” của học giả có tên Chalmers Ashby Johnson. Đáng chú ý, Chalmers Ashby Johnson lại là một giáo sư người Mỹ, giảng dạy tại Đại học California. Năm 2013, Nguyễn Tấn Dũng được coi là một trong hai chính khách “thành công” trên trường quốc tế, cùng với Chủ tịch nước Trương Tấn Sang. Một chi tiết đáng chú ý là cả hai vị nguyên thủ quốc gia này đều được ghi dấu nổi bật và giành được thiện cảm hơn hẳn trong những chuyến đi Washington và New York chứ không phải đến Bắc Kinh. Số đông dư luận vẫn đang hoài nghi năng lực thiếu tính hành động của một vị Thủ tướng “yêu trung thực, ghét giả dối” và lời cam kết “sẽ từ chức nếu không chống được tham nhũng” từ khi nhậm chức vào năm 2006. Nên nhắc cả sự kiện ông chủ xướng yêu cầu về chủ quyền biển đảo và luật biểu tình tại kỳ họp quốc hội cuối năm 2011 nhưng đã bặt vô âm tín từ đó đến nay. Nhưng vẫn có một thiểu số lại cảm nhận về một kế hoạch đã thành hình đến mức chi tiết của Thủ tướng Dũng trong hai năm tới, về một “quyết tâm chính trị” không chỗ lùi và không thể để chậm trễ hơn. Cũng có một dư luận khác, dù chỉ là thiểu số, nhưng lại thuộc về giới am hiểu các thao tác chính trị: bản thông điệp đầu năm 2014 của người chỉ còn nhiệm kỳ cuối trong chính phủ như mang hơi hướng của một lời “tuyên chiến” công khai với những đối trọng của ông, một thông điệp mà không nhất thiết phải luôn được thông qua bởi “tập thể Bộ Chính trị”. Cũng bởi cho tới giờ phút này, vẫn chưa có một thông điệp nào khác từ những gương mặt then chốt khác, kể cả một gương mặt được coi sáng giá là ông Phạm Quang Nghị, Ủy viên Bộ Chính Trị kiêm Bí thư thành ủy Hà Nội. Trong khi đó, trên một bình diện rộng hơn hẳn và không quá quan tâm đến từng động cơ ẩn giấu của giới chính khách đương đại Việt Nam, một luồng tâm lý hiện hữu trong khối trí thức và dân chúng vẫn là mong chờ và khao khát đến cháy bỏng về cải tổ kinh tế và hơn nhiều nữa là “thay máu” về chính trị. Phải chăng luồng tâm lý của đại đa số ấy sẽ là vườn ươm cho những hạt giống chính khách thâm hiểu và có khả năng “nắm chắc ngọn cờ” để gây men một dòng máu mới cho nền chính trị tương lai ở Việt Nam? Bài viết thể hiện quan điểm riêng của ông Phạm Chí Dũng, một nhà báo tự do hiện sống tại TPHCM.	Cùng với sự kiện hàng trăm người dân oan đất đai tập trung biểu tình tại nhà thờ Đức Bà Sài Gòn ngay ngày đầu năm 2014, thông điệp chào đón năm mới của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cũng ghi một dấu ấn khá đặc biệt về tinh thần “chia tay cái cũ”.	Ai nắm chắc ngọn cờ ở Đại hội 12?
Thế nhưng khi ra chiến trường, thật ra là họ đang mang theo mình những phát minh kỳ diệu, tuy có vẻ như rất nhỏ bé. Không phải là các loại vũ khí mà là những kết quả từ việc đầu tư nghiên cứu kỹ lưỡng cho các khẩu phần ăn trong quân đội. Loại sữa để hàng tháng không hỏng Có thể chỉ ăn một món để sống? Giảm cân nhanh mà không tốn sức Các suất ăn đóng gói sẵn phải nhẹ và dễ mang theo, phải để được trong thời gian dài và vẫn ăn được trong hàng tuần lễ ngay trong điều kiện nắng nóng, phải cung cấp được một lượng calories cao đáng kinh ngạc đảm bảo nhu cầu cho người lính nơi chiến trường (hơn 4.000 calories một ngày), và tất nhiên là không quá đắt đỏ, gây tốn kém tiền thuế dân. Và bởi vậy, giới khoa học cần phải có những 'mẹo' thông minh để đáp ứng được chừng đó yêu cầu. Một trong những món thú vị nhất trong khẩu phần lương khô dành cho lính chiến, nếu nhìn từ khía cạnh phát minh, sáng tạo, là bánh mỳ, theo Anastacia Marc de Salcedo, tác giả cuốn Combat-Ready Kitchen (Bếp ăn Dã chiến). Bánh mỳ vừa nướng xong đã bắt đầu kém ngon ngay khi ra lò, bởi các thành phần bột được gọi là amylose có trong toàn bộ chiếc bánh bắt đầu cứng dần. Amylose khi bị loại enzyme có tên là amylases 'công phá' sẽ khiến bánh có độ xốp mềm, nhưng chúng lại bị nhiệt độ cao làm biến chất trong quá trình nướng bánh, cho nên bánh sẽ trở nên khô cứng như vỏ bánh mỳ que bagguette sau vài ngày. Khẩu phần ăn dành cho quân đội Đan Mạch này cho thấy sự phức tạp trong các gói đồ ăn thời hiện đại Hồi giữa thế kỷ 20, các khoa học gia chuyên nghiên cứu về thực phẩm tại Đại học bang Kansas có liên hệ với quân đội Hoa Kỳ đã phát hiện ra rằng việc bổ sung chất amylases có khả năng chịu nhiệt sẽ làm thay đổi tình hình. Những enzymes này, được tạo thành từ các vi khuẩn chịu nhiệt, sẽ tiếp tục phá vỡ amylose trong bánh sau khi nướng, khiến cho bánh mềm xốp một cách khó hiểu, giúp kéo dài thời hạn sử dụng dài. Bánh mỳ được xử lý theo cách đó rốt cuộc đã được đóng gói đưa vào trong khẩu phần ăn dã chiến. "Tôi không nói là nó cực ngon," Salcedo nói và cười lớn, "nhưng mà ăn tốt." Khá là giống với thứ bánh bạn mua từ siêu thị về, tuy bạn sẽ thấy ngạc nhiên khi nghe nói thế. Phi cơ lớn nhất thế giới có sứ mệnh mới? Pháo đài bay B-52 và sứ mệnh tìm đường lên Mặt Trăng Chiếc phi cơ Anh làm thay đổi ngành hàng không thế giới Hầu hết các loại bánh mỳ bán ở các cửa hàng ngày nay đều có vi khuẩn amylases để giữ cho bánh có thời hạn sử dụng lâu hơn, bởi các ngành công nghiệp đã thương mại hoá kết quả nghiên cứu của các khoa học gia. Nghiên cứu quân sự cũng đứng đằng sau các gói bột nở khô (dry active yeast), Salcedo nói. Trước khi có việc nghiên cứu về cách hãm chất men nở lại để người ta có thể vận chuyển men đi khắp nơi trên thế giới, loại nấm dùng để làm nở bột trong quá trình làm bánh được bán dưới dạng bánh trữ trong tủ lạnh, dùng được trong 10 ngày. Một điều thú vị nữa trong thành phần hoá học của khẩu phần lương thực cho lính còn có một chất gọi là hoạt độ nước (water activity). Thực phẩm có ngậm nước dễ trở thành môi trường phát triển vi khuẩn và nấm mốc hơn nhiều so với thực phẩm khô. Để kiểm chứng, bạn hãy để một ít phô-mai mềm Brie và một ít mẩu ngô sấy giòn ra, xem thứ nào sẽ hỏng trước. Tuy nhiên. vấn đề thực sự ở đây đối với tuổi đời mỗi món không phải là do độ ngậm nước tuyệt đối của món đó nhiều ít tới đâu, mà là có bao nhiêu phân tử nước trôi nổi không kết dính tới bất kỳ thành phần nào khác trong món thực phẩm đó. Đó mới chính là thành phần làm hỏng thức ăn nhanh nhất. Các gói 'lương khô' cần đảm bảo để người lính đủ no cho tới khi họ được trở về với các bếp ăn, canteen đúng kiểu như thế này Hoá ra thực phẩm không nhất thiết phải khô cong như xác ướp Ai Cập mới để được lâu. 'Chìa khoá bí mật' chính là việc điều chỉnh hoạt độ nước tới mức thích hợp. Quân đội Hoa Kỳ và Nasa đã giúp tài trợ cho công tác nghiên cứu quan trọng này hồi giữa thế kỷ 20, nhằm tìm hiểu cách kiểm soát hoạt độ nước để giữ cho thực phẩm được tươi ngon lâu hơn, Salcedo nói. "Nó cho phép các khoa học gia chuyên về thực phẩm đột nhiên tạo được các loại thực phẩm có vẻ như có độ ẩm, xốp mềm, là những thứ trước đây từng rất chóng hỏng - ít nhất là về mặt đời sống vi sinh," bà nói. Bỏ thêm muối và đường vào đồ ăn sẽ làm giảm bớt các phân tử nước nhưng lại không tạo cảm giác món đồ đó bị khô. Thêm nữa, giữ chiếc bánh quy khô giòn bên cạnh miếng phô-mai ẩm chung trong một cái túi suốt cả vài năm mà không làm cho miếng bánh quy mất độ giòn hay miếng phô-mail bị khô đi là điều có thể đạt được nếu như cả hai món đều có chung tỷ lệ hoạt độ nước. Khi đó, "nước không di chuyển từ món này sang món kia," Salcedo giải thích. Đó là kỹ thuật được áp dụng cho các loại thực phẩm tiêu dùng thông thường cũng như cho các khẩu phần lương khô phục vụ nơi chiến trường. Gói đồ ăn dã chiến của lính Pháp có một số nguyên liệu đậm phong cách Pháp, như món thịt gà ăn kèm rau xanh Sau đó, Salcedo nói, có một phát minh mới cũng do quân đội tạo điều kiện nghiên cứu rồi trở nên áp dụng rộng rãi cho tất cả chúng ta: nấu ăn bằng cách dùng áp suất cao thay vì dùng nhiệt. Dưới áp suất cao, các thành phần vi sinh bị phá vỡ cấu trúc, thực phẩm được tiệt trùng, đó là tiến trình ngày nay được dùng để chuẩn bị các bữa ăn không dùng chất bảo quản, hay để giữ cho món xốt guacamole (được làm từ trái bơ) đóng gói có màu xanh đặc trưng của trái bơ cho tới khi mở ra, và để các loại nước quả đóng chai có hương vị tươi mới. Quy trình này đôi khi còn được gọi là quá trình làm lạnh để tiệt trùng. Đi dọc theo lối đi giữa các kệ hàng trong cửa hàng thực phẩm hay siêu thị, bạn sẽ nhìn thấy nhiều món thực phẩm được đóng gói dựa trên gốc rễ là những nghiên cứu khoa học lúc ban đầu được phát triển để phục vụ cho mục đích khác - và không chỉ là những nghiên cứu được thực hiện trong kỷ nguyên hiện đại. Ngay cả những nghiên cứu khiêm tốn nhất cũng có nguồn gốc vì mục đích quân sự: trong thời Napoleon, chính phủ Pháp đã kêu gọi việc tìm cách bảo quản lương thực cho binh lính được lâu hơn, và việc đóng hộp thức ăn đã được phát minh, bên cạnh việc cất trữ trong các bình, hũ thuỷ tinh. Và phát minh này đã từ chiến trường chuyển vào siêu thị, tạo ra những tác động to lớn tới đời sống chúng ta ngày nay. "Nếu tôi loại trừ đi toàn bộ các loại thực phẩm kiểu này," Salcedo nói, "thì trong cửa hàng có lẽ sẽ trống rỗng đến một nửa trên các kệ hàng." Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Future.	Những người lính ra trận có lẽ cảm nhận rõ ràng sự khác biệt không mấy dễ chịu trong các bữa ăn so với khi ăn trong canteen trại lính, nhưng họ luôn phải chấp nhận các khẩu phần ăn có tính 'lương khô' mang theo.	Những bí mật trong gói đồ ăn của lính chiến
Cả tháng qua giới quan sát chính trị đã bàn luận, và bàn loạn, về hai nhân vật nổi cộm là đương kim Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đang tranh giành nhau đứng đầu đảng. Giữa thời đại thông tin toàn cầu và nhân dân nhiều nơi trên thế giới đã vươn lên cùng xu thế dân chủ thời đại, từ Bắc Phi sang Đông Á, nhưng Việt Nam dường như vẫn u mê. Quan sát tình hình chính trị Việt Nam, cách sinh hoạt của Đảng Cộng sản qua việc bầu chọn lãnh đạo hiện nay vẫn thiếu chính danh và minh bạch. Ai sẽ là tổng bí thư, chủ tịch nước, thủ tướng và chủ tịch quốc hội? Cuộc đua giành vị trí Vài tuần qua, cổng thông tin lề dân bùng phát những bàn luận cũng như công kích, bôi bẩn hai ứng cử viên có triển vọng nắm chức tổng bí thư. Hội nghị Trung ương 14 đã kết thúc, nghe phong phanh là ông Nguyễn Phú Trọng dùng Quyết định 244 để được Bộ Chính trị đặc biệt đề cử vì đã quá độ tuổi hưu 65 theo qui định. Còn Điều 17 của Điều lệ Đảng ghi tổng bí thư không được giữ chức quá hai nhiệm kỳ liên tiếp mà ông Trọng mới chỉ qua một nhiệm kỳ nên có thể tiếp tục làm tổng bí thư thêm một đôi năm. Cuộc tranh giành chức này chắc chắn chưa chấm dứt cho đến khi Đại hội Đảng XII kết thúc và có thể còn kéo dài cho đến kỳ bầu chọn tổng bí thư giữa nhiệm kỳ. Đầu thập niên 1990 với Đại hội VII râm ran tin đồn đảo chánh. Đầu năm 2016 không khí chính trị Việt Nam cũng bất an khi quân đội, công an diễn tập dẹp dân tụ họp, chống dân biểu tình. Cứ năm năm một lần kể từ năm 1930, Đảng Cộng sản Việt Nam lại họp để chọn người lãnh đạo cho đảng và cho nước. Còn người dân Việt chỉ đứng ngoài, có quan tâm cũng là bàn tán bên lề vì bầu cử các cấp là đảng cử dân bầu, không có đối lập, không có những ứng viên nào khác hơn đảng viên cộng sản, vì Điều 4 Hiến pháp dành độc quyền cai trị cho Đảng Cộng sản. Quốc hội được coi là cơ quan quyền lực cao nhất, như ghi trong Hiến pháp, với 500 đại biểu thì đã có 458 đảng viên cộng sản, số 42 đại biểu còn lại được cho là độc lập, nhưng nếu muốn ứng cử vẫn phải qua hiệp thương và phải được sự chấp thuận của Mặt trận Tổ quốc, một cơ sở ngoại vi của Đảng Cộng sản. Gần đây, trong kỳ bầu cử Quốc hội đã có vài người tự ra tranh cử nhưng đã bị trù dập. Các ứng cử viên sau khi được đề cử cũng không được phép tự do vận động hay đưa ra đường hướng, chủ trương sinh hoạt của mình mà phải theo đúng cương lĩnh, nội quy của Đảng Cộng sản. "Người dân Việt chỉ đứng ngoài... vì Điều 4 Hiến pháp dành độc quyền cai trị cho Đảng Cộng sản" Mới đây Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng còn ký một quyết định không đề cử những ai có tham vọng quyền lực để được ứng cử vào Quốc hội. Đảng Cộng sản có hơn ba triệu đảng viên trong số 90 triệu dân Việt. Nội bộ đảng có 1.500 đại biểu được quyền tham gia bầu chọn lãnh đạo quốc gia tại các Đại hội Đảng tổ chức 5 năm một lần. Làn sóng thông tin trên truyền thông xã hội Với sự phổ cập của thông tin điện tử và các mạng xã hội, đặc biệt là qua Facebook và các blog, Đại hội XII sắp tới được nhiều người chú ý hơn, vì đất nước đang có những chuyển biến cấp thiết như Trung Quốc xâm lấn biển Đông, kinh tế trì trệ, và thách thức cải cách khi gia nhập TPP để hội nhập. Nội bộ đảng đang có tranh giành quyền lực giữa hai phe, giáo điều và cải cách, giữa Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, phe bảo thủ, và Nguyễn Tấn Dũng, phe cải cách. Nhiều thông tin, bàn luận và tài liệu được loan truyền nhanh như chớp trên các mạng xã hội với những quan điểm bênh chống cũng như cảm xúc yêu ghét. Với số người Việt sử dụng Internet ngày một nhiều và số người có tài khoản Facebook ước chừng 30 triệu, tức một phần ba dân số, nên dân Việt nay đã có thể tiếp cận được luồng thông tin lề dân nhiều hơn. Ngay cả một số cơ quan nhà nước cũng đã dùng Facebook và mạng thông tin toàn cầu để chuyển tải tin tức đến với dân. Câu hỏi đặt ra là, tại sao Hà Nội đã có quyết định không ngăn cấm Facebook như Bắc Kinh? Với sự bùng nổ của thông tin đại chúng qua Facbook, để mạng này hoạt động tại Việt Nam có lợi hay bất lợi cho đảng? Xem ra Hà Nội đã cởi mở hơn so với Bắc Kinh khi cho phép Facebook hoạt động ở Việt Nam để người dân có thể tìm kiếm thông tin ngoài luồng chính thống. "Đầu thập niên 1990 với Đại hội VII râm ran tin đồn đảo chánh. Đầu năm 2016 không khí chính trị Việt Nam cũng bất an khi quân đội, công an diễn tập dẹp dân tụ họp, chống dân biểu tình." Đồn đoán giờ chót Trở lại việc bầu chọn lãnh đạo đang được sôi nổi bàn tán, tiến trình bầu chọn tứ trụ triều đình kỳ này có thể tóm gọn như sau: 16 ủy viên Bộ Chính trị đề cử ứng viên vào các chức vụ. Ủy ban Trung ương Đảng, có 175 thành viên, bỏ phiếu bầu chọn người cho các chức vụ trên theo cách bỏ phiếu kín. Danh sách bốn lãnh đạo được chọn sẽ được đưa ra trước Đại hội Đảng để 1.500 đại biểu bỏ phiếu chấp thuận hay không. Theo những thông tin mới nhất được loan truyền qua mạng lề dân, sau khoá họp 14 để chốt nhân sự lãnh đạo thì Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng coi như đã bị loại. Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng sẽ tiếp tục làm Tổng Bí thư một đôi năm nữa. Tuy nhiên những người ủng hộ ông Dũng dường như vẫn nuôi hy vọng có thể lật ngược được thế cờ. Chuyện gì sẽ xảy ra tại Đại hội XII nếu những những lãnh đạo được Trung ương đề cử không đạt được đa số phiếu ủng hộ của 1.500 đại biểu? Đây là điều khó xảy ra, căn cứ vào những đại hội đảng trước đây, nhưng không thể tiên đoán là sẽ không xảy ra khi mức độ tranh giành chức tổng bí thư đã lên cao như chưa bao giờ thấy. Nếu như những thông tin mới nhất được loan truyền là đúng, Nguyễn Phú Trọng tiếp tục làm Tổng Bí thư, Trần Đại Quang là Chủ tịch Nước, Nguyễn Xuân Phúc làm Thủ tướng và Nguyễn Thị Kim Ngân làm Chủ tịch Quốc hội thì là một bước cản cho chính sách cải cách tại Việt Nam. Nguyễn Phú Trọng nổi tiếng là người giáo điều bảo thủ. Trong chuyến công du Cuba năm 2012 người đứng đầu Đảng Cộng sản Việt Nam phát biểu tại trường đảng cao cấp Nico Lopez đã mạnh mẽ chỉ trích chế độ tư bản. Ông nhấn mạnh đến Trung Quốc, Lào và Việt Nam là những quốc gia đang phát triển nhanh theo con đường xã hội chủ nghĩa mà Cuba nên theo. Sau Havana, ông Trọng dự định đến Brazil nhưng bất ngờ là giờ chót phái đoàn của ông Trọng đã không được Tổng thống Dilma Rousseff đón tiếp nên đã phải hủy chuyến viếng thăm. Theo nguồn tin ngoại giao và từ trong nước, vì những phát biểu nặng tính giáo điều xã hội chủ nghĩa ở Cuba nên lãnh đạo Brazil không mặn mà với việc đón tiếp ông Trọng. Còn Thủ tướng Dũng được cho là lãnh đạo không giáo điều, có nhiều kinh nghiệm tiếp xúc với phương Tây vì thế nếu được nắm chức tổng bí thư kiêm chủ tịch nước, ông sẽ có thể dễ dàng đưa Việt Nam vào con đường cải cách kinh tế và chính trị nhanh hơn. Những người chống ông Dũng cho là ông chỉ có những phát biểu mị dân. Chống Trung Quốc xâm lấn biển đảo, ông Dũng chỉ hù dọa đưa Bắc Kinh ra trước toà án quốc tế vào một thời điểm thuận tiện mà đến nay Việt Nam vẫn chưa đứng đơn kiện. Ông còn để Trung Quốc đầu tư ào ạt vào Việt Nam, từ Tây Nguyên, Vũng Áng đến Đà Nẵng. Ông hô hào chống tham nhũng, không dẹp được tham nhũng ông sẽ từ chức, nhưng qua những vụ tham nhũng lớn như Vinalines, Vinashin xảy ra khi ông đang nắm quyền và đến nay ông vẫn còn tại chức. Ông Dũng còn nói ông ở lại vì đảng muốn thế. Thật ra dù có tranh giành chức danh, trong nội bộ các lãnh đạo vẫn phải đặt mục đích bảo vệ đảng là chính để tiếp tục độc quyền cai trị trên đất nước Việt Nam. Ngoài biển Đông “Tàu lạ, tàu quen đều là Tàu cả”. Còn lãnh đạo Hà Nội hiện nay “Hùng Dũng Sang Trọng đều là cộng sản cả”. Mai này “Trọng Phúc Quang Ngân” hay “Dũng Nhân Ngân Nghị” hay ai khác nữa lên làm lãnh đạo thì nhân dân cũng chẳng được gì. Người dân Việt chỉ thực sự làm chủ đất nước khi Đảng Cộng sản từ bỏ độc quyền cai trị, trả lại cho dân quyền tự do bầu cử, ứng cử và chọn người lãnh đạo. Bài viết thể hiện văn phong và phản ánh quan điểm riêng của tác giả, một nhà giáo và nhà báo tự do sống tại vùng Vịnh San Francisco, Hoa Kỳ. Bài viết gửi cho BBC hưởng ứng chuyên mục ' Viết về Đại hội đảng CSVN lần thứ 12". Mời quý vị theo dõi thêm thể thức gửi bài tại đây.	Chính trị Việt Nam quả thật là đầy bí ẩn. Vì bí ẩn nên đã có nhiều đồn đoán ai sẽ là tứ trụ triều đình sau Đại hội Đảng XII dự trù diễn ra từ ngày 20 đến 28/1 tới đây. Bí ẩn đến nỗi chỉ còn một tuần nữa sẽ có bầu chọn tại Đại hội Đảng mà cho đến lúc này cũng chưa biết được ai sẽ ra tranh những chức lãnh đạo cao nhất nước.	Ai làm lãnh đạo 'nhân dân cũng chẳng được gì'
Nhìn từ Anh và Pháp, Chiến tranh Crimea (1853-1856) là cuộc chiến quốc tế lớn nhất giữa trận Waterloo (1815) và Đại chiến Thế giới thứ nhất (1914-1918). Chiến tranh Crimea cũng có nhiều yếu tố như địa chính trị, nhu cầu thông thương hàng hải, tôn giáo và mô hình thể chế khá giống ngày nay và để lại nhiều vết thương sâu nặng cho các dân tộc nhỏ trong vùng. Không chỉ địa chính trị Năm 1853, Nga Hoàng Nicholas I khi thấy đế quốc Ottoman suy yếu đã quyết định tranh thủ cơ hội chiếm Moldova và Walachia trên sông Danube thuộc vùng châu Âu mà người Thổ Nhĩ Kỳ làm chủ. Điều này đã đụng chạm đến quyền lợi của Áo muốn đảm bảo thông thương trên dòng Danube và khiến Anh và Pháp phản ứng mạnh hơn Nga tưởng. Sang năm 1854, chừng 1 triệu liên quân Anh, Pháp, Áo, Ý, Thổ Nhĩ Kỳ đã phối hợp đánh Nga vốn có Bulgaria và Serbia cùng theo Chính Thống giáo trợ giúp, với số quân cả thẩy khoảng 700 nghìn. Các xung đột diễn ra ở nhiều vùng tại Nam Âu, Trung Cận Đông và cả trên biển Baltic nhưng chủ yếu là ở bán đảo Crimea thuộc đế chế Nga với trận Sevastopol nổi tiếng. Phía liên quân đã gạt sang một bên khác biệt tôn giáo: Anh Quốc theo Tin Lành, Pháp thời Napoleon III theo Công giáo La Mã và Thổ Nhĩ Kỳ theo đạo Hồi, để chống lại sự bành trướng của nước Nga theo Chính Thống giáo. Theo cách nhìn từ Anh, binh đoàn Scotland của Anh hồi đó đã tấn công cú quyết định ở Balaklava ngày 24/10/1854, bẻ gãy ý chí chiến đấu của quân Nga, dẫn tới Hòa ước Paris ký kết năm 1856, định lại một trật tự khu vực mới. Lần đầu tiên, truyền thông Anh, nhờ đường dây cáp nối thẳng từ Crimea qua Biển Đen, đã đọc tin tức chiến sự hàng ngày trong một cuộc cách mạng về thông tin và nghề báo. Các tin xấu từ chiến trường cũng khiến chính phủ của Lord Aberdeen ở London sụp đổ, đánh dấu tác động trực tiếp của báo chí vào chính trường Anh. Các trận chiến hải quân và xung kích trên bộ vừa bằng súng, vừa bằng gươm giáo tại Chiến tranh Crimea cũng khiến ngành quân khí châu Âu và nhiều loại súng và pháo mới được cải thiện, có ảnh hưởng lớn tới cuộc nội chiến ở Mỹ (1861-1865). Điều thú vị là dù các huy chương Thập giá Victoria của Anh được đúc ra từ nòng pháo bằng đồng của quân Nga, trên thực tế đó là một khẩu pháo Nga lấy của nhà Thanh bên Trung Hoa. Trượt dần vào chiến tranh Nhưng tổn thất về nhân mạng quá lớn đa số do thương tật, bệnh dịch của các bên: chừng 1 triệu quân Nga, 25 nghìn quân Anh, 100 nghìn quân Pháp, không kể quân Thổ Nhĩ Kỳ, Ý, Áo...đã đặt ra nhiều vấn đề mang tính nhân đạo và cách thi hành chiến tranh. Anh Quốc ghi nhớ vai trò của nữ y tá chiến trường Florence Nightingale và trẻ con ở trường học Anh đến nay vẫn học tấm gương của ‘nữ anh hùng’ đã dẫn đầu các nhóm quân y cứu chữa cho thương binh ở Crimea. Dù sau cuộc chiến, Anh Quốc có được chừng 30 năm mà các quyền lợi ở Cận Đông không bị Nga đe dọa, sự tham chiến của quân Anh vào một nơi xa xôi đã không đến từ tính toán chiến lược nào cả, mà chỉ do tình thế đưa đẩy và phản ứng thời đoạn của chính giới London, khiến người ta không khỏi lo ngại về sự can dự vào Ukraine ngày nay của châu Âu. Liên quân Pháp - Anh - Áo và Ý bao vây Sevastopol Nước Pháp của Hoàng đế Napoleon III, kẻ cho pháo thuyền đánh Việt Nam ngay sau đó (1858), đã giành vị thế thượng phong ở châu Âu sau trận chiến Crimea nhưng không lâu sau đã bị ngay quân Phổ thách thức. Châu Âu học được bài học lớn về Chiến tranh Crimea rằng xung khắc đôi khi chỉ mang tính danh dự giữa các bậc vua chúa đã gây ra thương vong lớn cho quân sỹ, làm nhiều dân tộc lầm than, và châu Âu trở thành bất ổn trong nhiều thập niên. Nga cũng biết tham vọng bành trướng lãnh thổ thường thất bại khi phải đối mặt với nhiều nước một lúc. Trận Crimea chấm dứt thời lãnh đạo của Nga Hoàng Nicholas I (1796-1855) và dưới thời vị kế nhiệm Alexander II, các nỗ lực cải tổ quân đội và giải phóng nông nô phần nào thay đổi xã hội Nga nhưng nhiều vấn đề khác lại nảy sinh. Nga không còn hạm đội Biển Đen, mất quyền kiểm soát đường biển xuống phía Nam và chuyển bạo lực vào nội địa. Năm 1863, người Ba Lan khởi nghĩa đòi độc lập và bị Nga đàn áp đẫm máu. Nga Hoàng Alexander II dù tăng quyền tự trị cho người Phần Lan ở phía Bắc đã thanh lọc chủng tộc tại vùng Caucasus với dân Hồi giáo, giết chết hàng trăm nghìn người, gồm cả dân Tatar ở Crimea, tính đến năm 1864. Một hệ quả khác của Chiến tranh Crimea là cuộc chiến của các bộ tộc miền núi Chechnya chống lại Nga mà dư âm còn đến ngày nay. Bản thân Alexander II bị ám sát chết năm 1881 trong làn sóng sôi sục vùng lên của các tầng lớp xã hội Nga. Đồ̉ng Minh họp tại Yalta vẽ lại bản đồ thế giới sau Thế Chiến II Hai vị kế nhiệm, Alexander III và Nicholas II đều dựa vào mật vụ Okhrana để đàn áp nội bộ nhưng đến năm 1905 thì Nga nổ ra thời kỳ cách mạng liên tiếp tới tận năm 1917. Crimea - một biểu tượng Crimea trở thành biểu tượng của sự chia rẽ, các vết thương lịch sử chưa lành, những cuộc hòa đàm của đại cường định đoạn số phận của các dân tộc nhỏ hơn. Crimea từ xa xưa luôn là vùng đất tranh chấp của nhiều giống người, từ người Hy Lạp cổ đại đến các nhóm dân Trung Đông, Nga và Cận Đông. Người Tatar theo Hồi giáo từng có vương quốc ở đây trong nhiều thế kỷ – tên Crimea đến từ tiếng Tatar ‘Qirim’ chỉ các vách núi đâm thẳng xuống biển – nhưng thù hằn cũng đến từ lịch sử quân Tatar chuyên bắt người Nga và Ukraine làm nô lệ bán sang Trung Đông. Trong Thế chiến II, phát-xít Đức chiếm Crimea của Liên Xô và lập ra chính quyền ủng hộ thiểu số Tatar, điều khiến họ bị Stalin trả thù sau này. Sau Thế chiến, chính tại khu nghỉ mát Yalta ở Crimea, Joseph Stalin đã hội đàm với Winston Churchill và Franklin Roosevelt, hoạch định bàn cờ quốc tế từ Âu sang Á. Với các dân tộc Đông Âu, Yalta là biểu tượng của sự chia cắt và mất mát: Ba Lan mất 1/3 lãnh thổ cho Liên Xô, Ukraine mất nhiều vùng đất cho Nga, Moldavia, còn Hungary mất quá nửa quốc gia cho các vùng Moscow tạo thành Tiệp Khắc, Romania, và Đức mất nhiều thành phố phía Đông cho nước Ba Lan cộng sản. Sau Thế chiến, người Tatar chịu đau khổ nhất vì Stalin bắt toàn bộ dân tộc này đầy sang Trung Á và họ chỉ được trở về Crimea sau khi Liên Xô tan rã, nay chiếm chừng 12% dân số tổng số hơn 2 triệu người mà đa số là người Nga (58%), sau đến người Ukraine (25%). Trong các cuộc đầy ải có tổ chức của Liên Xô, ước tính trên 600 nghìn người Tatar đã thiệt mạng. Điều này giải thích vì sao hiện nay, người Tatar ủng hộ chính phủ Kiev và không muốn sự ảnh hưởng của Nga ở Crimea. Người Tatar ở Crimea tưởng niệm cuộc đầy ải của Liên Xô làm chết quá nửa dân tộc họ Bên cạnh đó, cuộc thảm sát hơn 2 triệu người Armenia theo Thiên Chúa Giáo bởi bàn tay của quân Thổ Nhĩ Kỳ năm 1915 vì trả thù họ theo người Nga góp phần làm nên bức tranh đầy máu và nước mắt trong vùng. Không ai nói tình hình hiện nay tại Crimea sẽ dẫn tới một cuộc chiến toàn diện nhưng cũng khó quên tính biểu tượng của bán đảo nằm giữa Biển Đen và Biển Azov ở vùng đất lại đang biến động. Sau Chiến tranh Lạnh, một số nhà quan sát đã coi khu vực Âu Á (Eurasia) là nơi có các cuộc ‘xung đột bị đóng băng’ và chưa được giải quyết xong, mà lần gần nhất bùng lên khi Nga đưa quân vào Gruzia năm 2008. Chiến tranh nếu xảy ra sẽ có thể giải quyết được các quyền lợi địa chính trị, sắp đặt lại các vùng ảnh hưởng, nhưng nhìn từ góc độ con người, có thể trích lời Florence Nightingale về nỗi đau chiến tranh bà chứng kiến ở Crimea như sau: "Điều khủng khiếp của chiến tranh là thứ không ai có thể hình dung ra. Đó không phải là vết thương chảy máu, là cơn sốt, cái nóng ngột ngạt hay đói rét mà là sự độc địa, tàn ác như cơn say, là sự mất nhân phẩm, hỗn loạn ở phía bị khuất phục, là sự cao ngạo, tàn độc, ích kỷ ở phía kẻ chiến thắng..." Câu hỏi là các xung đột quanh Crimea có đang tan băng?	Những diễn biến hiện nay ở Crimea không khỏi nhắc lại cuộc chiến đẫm máu giữa thế kỷ 19 mà nhiều chi tiết còn đầy tính thời sự để đánh giá tình hình quốc tế ngày nay.	Crimea: vùng đất giữa các cuộc chiến
Việc khuyên hạn chế ăn chất béo bão hòa đã trở thành chính sách chính thức của nhiều chính phủ các nước, bao gồm cả Vương quốc Anh, trong nhiều thập kỷ. Ta có cần đi bộ 10.000 bước mỗi ngày? Quy tắc đơn giản để đoán trước tương lai Làm sao để luôn thấy bằng lòng với cuộc sống Song nhiều người phớt lờ lời khuyên này. Họ tin rằng chất béo bão hòa - có nhiều trong các loại thức ăn như sản phẩm thịt, sữa nguyên kem, bơ, bơ lỏng ghee, bánh xốp và bánh quy, cũng như dầu dừa và dầu cọ - là chả có hại gì, kể cả khi ăn nhiều. Dầu dừa chứa nhiều chất béo bão hòa hơn bơ - một muỗng dầu dừa đã chứa hơn một nửa giới hạn khẩu phần hàng ngày được khuyến nghị cho phụ nữ Bạn gần như chắc chắn sẽ nạp nhiều chất béo bão hòa hơn lượng khuyến nghị chính thức nếu bạn đang thực hiện một trong những chế độ ăn low carbohydrate (ăn rất ít tinh bột) phổ biến, như chế độ ăn keto hoặc paleo, hay nếu bạn đang theo xu hướng cho bơ hoặc mỡ vào cà phê sáng của bạn. Sử dụng kem chống nắng có an toàn không Cơn thèm ăn tiết lộ cơ thể thiếu chất ra sao Ăn quá 100g thịt mỡ, bánh nhân thịt hoặc phô mai mỗi ngày là bạn gần như vượt quá giới hạn rồi, vì theo hướng dẫn chế độ ăn uống của Anh thì lượng chất béo bão hoà cho phụ nữ chỉ là 20g, và cho nam giới là 30g. Khoa học dinh dưỡng chính thống cho rằng ăn quá nhiều chất béo bão hòa sẽ làm tăng mức cholesterol trong máu, từ đó có thể khiến các động mạch bị "xơ vữa" và tăng nguy cơ bị đau tim hoặc đột quỵ. Nhưng một số nhà khoa học lại phản biện rằng chất béo bão hòa không phải là nguy cơ gây bệnh tim, mà viêm mãn tính mới là nguy cơ. Ngược lại, những người đề xuất chế độ ăn ít tinh bột, nhiều chất béo (low carb high fat - LCHF) nói rằng các hướng dẫn chế độ ăn kiêng "ít chất béo, nhiều tinh bột" (low fat high carb - LFHC) hiện nay là sai, và bệnh béo phì cùng tiểu đường sẽ được khắc phục hiệu quả hơn bằng cách ăn thêm chất béo, bao gồm cả chất béo bão hòa, đồng thời giảm tinh bột và tránh ăn vặt - một quan điểm đang bị các chuyên gia tại Hiệp hội Dinh dưỡng Anh và một số người khác phản đối. Những người này cho rằng vấn đề không phải là nội dung hướng dẫn bị sai, mà phần nhiều là do chúng ta không tuân thủ đúng các hướng dẫn đó. Đối với dân chúng nói chung, hầu hết các cơ quan y tế của các quốc gia đều khuyên nên hạn chế tiêu thụ chất béo, nhất là chất béo bão hòa. Ví dụ như các chỉ dẫn về chế độ ăn ở Anh cho rằng 35% năng lượng khẩu phần (calorie) của chúng ta nên đến từ chất béo, và khoảng 50% từ tinh bột (carbohydrate). (Điều đáng lưu ý rằng đây thực sự có thể được coi là một chế độ ăn cân bằng, chất béo vừa phải, tinh bột vừa phải, chứ không phải là chế độ ăn ít chất béo, nhiều tinh bột). Đặc biệt đối với chất béo bão hòa, các con số đưa ra còn thấp hơn. Vương quốc Anh khuyến nghị rằng chất béo bão hòa không nên vượt quá 11% lượng đồ ăn thức uống của chúng ta, trong khi Hoa Kỳ và Tổ chức Y tế Thế giới khuyến nghị ít hơn 10%. Nghĩa là khoảng 20g một ngày đối với phụ nữ (tương đương 2,5 muỗng bơ hoặc bốn xúc xích) và 30g một ngày đối với nam giới (tương đương một chiếc bánh hamburger kẹp phô mai cỡ một phần tư cân Anh - khoảng 115g - cộng với bốn thìa kem sữa béo). Hai lát bánh pizza có khoảng 10g chất béo bão hòa, chiếm một nửa khẩu phần hàng ngày được khuyến nghị đối với phụ nữ, và một phần ba lượng đối với nam Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ còn lo xa hơn, với việc đưa ra mức khuyến nghị 5-6%. Nhút nhát có thể khiến bạn kém hạnh phúc? Nghệ thuật giả điên để chạy tội Cách 'bán' câu chuyện cuộc đời mình để thành công Các tường thuật trên báo chí thì thường có nội dung mâu thuẫn nhau, trong lúc giới chuyên gia cũng đưa ra những ý kiến bất đồng, cho nên không lạ gì khi mọi người không biết phải nhìn nhận chất béo bão hòa theo kiểu gì. Vậy thực sự là thế nào? Lynne Garton, chuyên gia dinh dưỡng và là nhà tư vấn chế độ ăn uống tại tổ chức thiện nguyện Heart UK, nói rằng xu hướng mới nhất về việc nạp chất béo bão hòa nhiều hơn các loại thực phẩm khác là rất đáng lo ngại: chúng ta đang ăn quá nhiều. Người trưởng thành ở Anh được khuyến nghị nạp 12,5% lượng calo từ chất béo bão hòa, mặc dù tổng lượng chất béo của họ đã xấp xỉ mục tiêu. Người Mỹ trung bình hấp thụ 11% lượng calo của họ từ chất béo bão hòa, còn người Úc là 12%. 85g thịt ba chỉ heo xông khói chứa khoảng 30g chất béo bão hòa, là giới hạn khẩu phần ăn hàng ngày được khuyến nghị dành cho nam giới "Có một số yếu tố góp phần làm tăng cholesterol trong máu, nhưng chế độ ăn nhiều chất béo bão hòa chắc chắn là một trong những yếu tố đó, và điều này đã được xác nhận qua các nghiên cứu từ thời thập niên 1950," Garton nói. Hơn nữa, mặc dù vẫn có một số tuyên bố ngược lại nhưng có rất nhiều bằng chứng khoa học cho thấy cholesterol toàn phần và LDL (lipoprotein mật độ thấp) - thường được gọi là cholesterol 'xấu' - là những tác nhân đã được chứng minh gây ra bệnh tim." Garton nói thêm rằng với một số người thì việc ăn ít chất béo bão hoà hơn so với mức khuyến nghị tiêu chuẩn thậm chí còn tốt hơn cho sức khoẻ, nhất là những ai có các yếu tố cho thấy có nguy cơ mắc bệnh tim. Thực phẩm thay thế chất béo Nói như vậy không có nghĩa là chất béo bão hòa đơn thuần chỉ có hại như chúng ta từng nghĩ. Bởi vì nó chỉ là một trong nhiều yếu tố của chế độ ăn có ảnh hưởng đến nguy cơ mắc bệnh tim, mà mọi yếu tố đều có tác động qua lại lẫn nhau. Chưa kể rằng nếu loại bỏ chất béo bão hòa ra khỏi chế độ ăn, bạn có thể lại phải bù lượng calorie thiếu hụt đó bằng các loại thực phẩm khác. Một muỗng bơ, có 7g chất béo bão hòa - nhưng nếu ta thay thế muỗng bơ bằng đường hoặc bột thì có khi còn tồi tệ hơn cho sức khỏe "Một số nghiên cứu đã đặt nghi vấn về mối liên quan trực tiếp giữa chất béo bão hòa và bệnh tim, nhưng những nghiên cứu này lại thường tính đến việc dùng thứ gì để thay thế nếu ta giảm bớt chất béo bão hoà trong chế độ ăn uống," Garton nói. Một số tổ chức quốc tế dựa trên bằng chứng khoa học đã khuyến nghị giảm chất béo bão hòa và thay thế bằng chất béo không bão hòa. Nghiên cứu khoa học ủng hộ lời khuyên này. Trong một nghiên cứu, khi 5% calorie từ chất béo bão hòa được thay thế bằng một lượng calo tương đương từ chất béo không bão hòa (như từ cá hồi, dầu hướng dương, các loại hột và hạt) hoặc chất béo không bão hòa đơn (như từ dầu ô liu và dầu hạt cải), nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân đã giảm lần lượt 19% và 11%. Cả hai loại chất béo thay thế 'tốt' này làm giảm đau tim. Việc thay thế chất béo bão hoà với các loại ngũ cốc nguyên cám như gạo lứt và bánh mì thô nguyên cám cũng có tác dụng như vậy. Một nghiên cứu cho thấy việc thay thế chất béo bão hòa bằng chất béo không bão hòa đơn như dầu ô liu, giúp giảm 11% tỷ lệ tử vong Tuy nhiên, khi dùng đường và bột tinh chế (như bột mì trắng) thay thế chất béo bão hòa thì nguy cơ bị đau tim lại thực sự tăng lên. "Hầu hết các hướng dẫn chính thức về dinh dưỡng ở các nước trong đó có Anh, Úc và Mỹ nhận ra rằng việc thay thế các chất béo bão hòa trong chế độ ăn uống của chúng ta bằng chất béo không bão hòa là tốt cho tim," Peter Clifton, giáo sư dinh dưỡng tại Đại học Nam Úc, cho biết. "Bạn cũng có thể nói rằng sẽ hoàn toàn ổn khi thay thế một số thực phẩm giàu chất béo bão hòa bằng ngũ cốc nguyên cám, nhưng chắc chắn không ổn khi thay thế chúng bằng đường hoặc bột tinh chế. Điều này thực ra là còn tệ hơn cả việc không giảm chất béo bão hòa." "Thật không may là khi ngành công nghiệp thực phẩm bắt đầu tạo ra các phiên bản thực phẩm ít chất béo như suất ăn ăn liền, bánh pudding và sữa chua, thì tỷ lệ đường thường tăng lên, và do vậy lại không hề giúp làm giảm nguy cơ mắc bệnh tim đi chút nào." Cũng có trường hợp một số loại axit béo bão hòa tạo nên chất béo bão hòa ít gây hại hơn những loại khác. Ví dụ, axit stearic, chiếm khoảng một nửa số chất béo bão hòa trong sô-cô-la đen, không hề làm tăng cholesterol trong máu. (Tuy nhiên, loại axit béo bão hòa còn lại - axit palmitic - thì lại lại làm tăng cholesterol, vì vậy tốt nhất không nên ăn nguyên cả thanh sô-cô-la). Một nghiên cứu khác chỉ ra rằng "ma trận thực phẩm" là rất quan trọng. Ví dụ, trong phô mai và sữa chua có canxi (một khoáng chất có thể giữ huyết áp bình thường), và có thể đó là lý do tại sao những thực phẩm này ít ảnh hưởng đến việc tăng cholesterol "xấu" (LDL) hơn các món như là thịt ba chỉ xông khói. Nó cũng có thể giúp giải thích quan điểm cho rằng việc uống sữa (bao gồm cả sữa béo nguyên kem) dường như không liên quan đến bệnh mạch vành tim. (Tuy nhiên, điều quan trọng là các nghiên cứu này được thực hiện một cách cảm tính, giống như nhiều nghiên cứu về dinh dưỡng, chúng chỉ cho thấy mối tương quan chứ không phải mối quan hệ nguyên nhân kết quả trực tiếp. Nói cách khác, những người ăn nhiều sữa có thể theo lối sống lành mạnh hơn nên họ ít nguy cơ mắc bệnh hơn chứ không hẳn do thực phẩm từ sữa làm giảm nguy cơ. Cũng quan trọng không kém là ta cần lưu ý rằng các nghiên cứu tập trung vào sữa đa phần là nói đến sữa và sữa chua, nhưng ít đề cập đến và kem). Hầu hết chất béo trong sữa chua là chất béo bão hòa, nhưng các sản phẩm từ sữa dường như ít ảnh hưởng xấu đến sức khỏe hơn so với mỡ động vật Tất nhiên, may mắn và gene trong cơ thể tốt cũng có thể làm kết quả khác đi. "Tất cả chúng ta đều quen biết ai đó có người thân trong gia đình sống thọ tới 103 tuổi dù người đó ăn nhiều bơ, kem và mỡ động vật nướng," Garton nói. "Song xét ở phạm vi tổng thể dân chúng, tất cả các bằng chứng đều cho thấy chế độ ăn khỏe mạnh nhất là chế độ gồm nhiều trái cây, rau, ngũ cốc nguyên cám và các nguồn giàu chất béo không bão hòa như các loại hạt và cá có dầu." "Thay vì quá tập trung chú ý vào các chất dinh dưỡng riêng lẻ, chúng ta nên lựa chọn một chế độ ăn uống tổng thể lành mạnh bao gồm nhiều thực phẩm tốt cho tim," bà nói thêm. Nói tóm lại, lời khuyên ở đây là hãy ăn uống theo chế độ thực đơn Địa Trung Hải - và tránh xa cà phê bơ, bánh mì kẹp và thịt ba chỉ xông khói. Từ chối trách nhiệm Nội dung bài viết chỉ nhằm cung cấp thông tin chung chung, không thay thế cho cho các tư vấn về chăm sóc sức khỏe từ bác sỹ hay các chuyên gia y tế. BBC không chịu trách nhiệm về các triệu chứng mà độc giả gặp phải do làm theo các thông tin nêu trong bài, cũng không ủng hộ cho các sản phẩm hay dịch vụ nào được nêu, được tư vấn trên các trang mạng. Hãy hỏi ý kiến bác sỹ nếu bạn thấy lo ngại về sức khỏe cá nhân. Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Future.	Khoa học chính thống cho rằng việc ăn quá nhiều chất béo bão hòa làm tăng cholesterol và nguy cơ mắc bệnh tim, vậy tại sao một số xu hướng ăn kiêng lại khuyến khích mọi người ăn nhiều chất béo bão hòa hơn?	Ta nên hay không nên ăn chất béo bão hòa?
Việt Nam là cầu nối giữa Trung Quốc và các nước Đông Nam Á lục địa và hải đảo. Hơn nữa hiện nay giá trị chiến lược của biển Đông đang tăng lên trong mối quan hệ giữa Đông Bắc Á và Đông Nam Á. Chiếm vị thế Cần phải nói thêm là kế hoạch xây dụng trật tự mới trong vùng Á Đông không thể thực hiện được nếu họ không giám sát được Việt Nam. Chính vì thế, các cường quốc như Trung Quốc, Pháp, Nhật, Mỹ, Liên Xô đã tìm cách chiếm vị thế tại Việt Nam hoặc ít nhiều là có mối quan hệ tốt với giới chính khách tại Việt Nam. Mỗi quốc gia có hình thức hoạt động khác nhau. Một số cường quốc đã ra sức tìm cách lập chế độ bù nhìn tại Việt Nam và nước Nga là nước duy nhất không bao giờ can thiệp vào công việc nội bộ của Việt Nam, mà luôn có quan hệ bình đẳng, giúp đỡ tương trợ Việt Nam. Trong nửa cuối thế kỷ XX, Việt Nam đã đóng vai trò như bộ phận cảm biến trong việc xác định thế cân bằng của các thế lực trong khu vực. Hiện nay cũng như trong quá khứ, Việt Nam là đối tượng tranh đua ngầm và công khai giữa các cường quốc. Tình hình thay đổi Sau khi cuộc chiến tranh lạnh kết thúc, thì yếu tố kinh tế trở thành hết sức quan trọng. Hiện tại thì tình hình không ổn định vì cán cân kinh tế đã thay đổi và không thích hợp với quan hệ chính trị giữa các nước trong vùng Á Đông, đặc biệt là trong lĩnh vực an ninh quốc tế. Hiện nay, cán cân này đang trong quá trình thay đổi. Vùng Á Đông bao gồm hai khu vực lớn: Đông Bắc Á và Đông Nam Á. Hai khu vực này có quan hệ chặt chẽ với nhau và có sự phụ thuộc lẫn nhau. Các nước Đông Bắc Á có trình độ phát triển cao hơn, nhưng bị phụ thuộc về mặt tài nguyên. Các nước Đông Nam Á rất giàu về mặt tài nguyên, nhưng nhiều khi không có công nghệ khai thác. Vùng Á Đông rất phong phú về mặt chính trị và văn hóa, nhưng rõ ràng là trong vùng thiếu sự lãnh đạo vì thế các nước khác ngoài vùng dễ dàng can thiệp và thực hiện chính sách “chia để trị”. An ninh kinh tế Hiện nay, các nước trong vùng đang tìm cách liên kết về mặt kinh tế và tất nhiên bước tiếp theo là sự liên kết về mặt tài chính và chính trị. Cần phải nói rằng: các nước Đông Nam Á không thể bảo đảm an ninh cho mình về mặt kinh tế và quân sự. Tất nhiên trên thế giới không phải ai cũng tán thành sự phát triển nhanh chóng của các nước Đông Nam Á và cuộc khủng hoảng kinh tế năm 1997-1998 đã chứng minh điều đó. Hồi đó chỉ có sự can thiệp của Trung Quốc đã giúp làm ổn định tình hình kinh tế tại một số nước. Sự phát triển của Trung Quốc hiện nay gây lo ngại cho Mỹ. Chúng ta có thể nói về sự tranh chấp giữa Trung Quốc và Mỹ tại khu vực ASEAN và vùng Á Đông. Vì nếu ai có thể kiểm soát được tài nguyên của các nước Đông Nam Á, thì có thể xây dựng nền kinh tế hiện đại. Chạy đua vũ trang Sự vắng mặt của một hệ thống an ninh trong khu vực cùng với sự mất ổn định trên thế giới tạo nên cuộc chạy đua vũ trang chưa từng thấy. Các nước tìm cách mua vũ khí để bảo vệ đất nước của mình. Kinh nghiệm của các cuộc chiến tranh ở Việt Nam đều chứng minh rằng: vũ khí hiện đại có thể thay đổi cán cân trên chiến trường. Chính vì thế, nước Nga hiện nay trở thành một trong những nhà cung cấp vũ khí hàng đầu trong khu vực. Hơn nữa, tình hình mất ổn định và hoạt động đơn phương của Mỹ trên thế giới cũng ảnh hưởng đến thái độ của các nước Á Đông. Sự tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc sẽ chắc chắn được biến thành thế lực chính trị và sẽ gây ra những thay đổi về mặt an ninh không những tại Đông Nam Á, mà còn tại Á Đông. Trong bối cảnh tại vùng Á Đông không có hệ thống an ninh thì sự phát triển vượt bậc của Trung Quốc sẽ gây ra thay đổi trật tự trong vùng. Giữa các cường quốc Rõ ràng là sự tập trung hóa của các nước trong vùng Á Đông dưới chiêu bài Trung Quốc là trái ngược với quyền lợi của Mỹ. Trong tình hình này Việt Nam được xem như là một nước đứng giữa các cường quốc. Rõ ràng là bên nào biết cách sử dụng yếu tố Việt Nam thì có thể ngăn chặn sự bành trướng chiến lược của Trung Quốc trong khu vực Đông Nam Á. Các cách bố trí lực lượng đang được nghiên cứu không những tại Washington, mà còn tại Bắc Kinh, Hà Nội và Mátxcơva. Các bên liên quan đến vấn đề địa chính trị này đều đa nghi và cân bằng tương lai giữa các lực lượng chưa được hình thành. Như vậy, “cuộc chiến tranh vì Việt Nam” sẽ có hậu quả dài hạn và ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của cả khu vực Đông Nam Á và vùng Á Đông. Đến bây giờ Bắc Kinh hoạt động thành công hơn so với các bên khác. Mỹ và Trung Quốc Trung Quốc theo dõi chặt chẽ các chính sách của Việt Nam và có phản ứng kịp thời đối với một số họat động của chính phủ Việt Nam. Theo các chuyên gia Mỹ thì Việt Nam cần phải tìm một liên minh để ngăn chặn cán cân không thuận lợi xung quanh các đảo trên biển Đông, mà Việt Nam đang tranh chấp với Trung Quốc. Chính vì thế, Việt Nam được coi ở Mỹ như là một liên minh tự nhiên. Nhưng trong bối cảnh của các cuộc chiến tranh đã qua và áp lực về mặt “nhân quyền” và “tự do tôn giáo” thì những đề nghị này tại Việt Nam được coi như là đe dọa cho sự ổn định chính trị của chế độ. Mỹ xem Việt Nam như là một công cụ hiệu quả có thể sử dụng để ngăn chặn sự bành trướng của Trung Quốc về phía Nam. Cựu đại sứ Mỹ Tại Việt Nam chấp nhận “Việt Nam sẽ không bao giờ muốn được coi như là một bộ phận của chính sách chống lại Trung Quốc”. Linh hoạt giữa đe và búa Hà Nội lo ngại sự đối vị giữa Trung Quốc-Mỹ và không muốn bị chơi lại như Afghanistan 30 năm trước khi quốc gia này bị thanh toán trong quá trình kiềm chế sự bành trướng về phía Nam của Liên Xô. Sự tồn tại giữa búa và đe không phải là mới đối với Việt Nam và luật chơi vẫn như cũ: càng nhiều cường quốc bị lôi kéo vào trò chơi địa chính trị, thì Việt Nam càng nhiều cơ hội để linh hoạt. Vậy câu hỏi bên nào có lợi hơn cho Việt Nam trong tình hình địa chính trị thì vẫn chưa có câu trả lời rõ ràng? Ai cũng biết là Việt Nam rất khéo léo trong việc giữ cân bằng giữa các cường quốc và qua lịch sử, Việt Nam thường thực hiện chính sách của mình một cách linh hoạt. Qua kinh nghiệm lịch sử thì chúng ta biết là: Việt Nam cũng như Afghanistan thuộc về kiểu đất nước luôn đề nghị cho ngoại xâm luật chơi rõ ràng – đối thủ phải trả giá đắt. Việt Nam là một nước luôn bảo vệ chủ quyền của mình đến cùng. Chính vì thế Việt Nam có uy tín lớn trên thế giới. Lá bài Việt Nam? Một số cường quốc đã có kinh nghiệm đáng buồn trong cuộc chiến tại Việt Nam vào thế kỷ XX. Nhưng họ vẫn muốn thử chơi lá bài Việt Nam để chống lại đối thủ chiến lược của mình. Trong bối cảnh này, nước Nga là cường quốc duy nhất không bao giờ xâm lược Việt Nam và thường xuyên thực hiện chính sách trước sau như một với Hà Nội. Về phía mình, Hà Nội xem Mátxcơva như là một người bạn truyền thống và tin cậy. Các cường quốc kể cả nước Nga có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của Á Đông với trục tâm là Trung Quốc qua chính sách của mình đối với Việt Nam. Tất nhiên, tình hình sẽ phụ thuộc nhiều vào chủ trương độc lập của Việt Nam. Sự phát triển tiếp theo của liên kết kinh tế giữa Trung Quốc và các nước ASEAN sẽ có thể có kết quả như là liên kết chính trị và tài chính. Như vậy thế lực và sức mạnh của khu vực tăng lên đáng kể, nhưng không phải ai cũng có thể chấp nhận điều đó. Ảnh hưởng Đông Nam Á Như vậy Việt Nam được coi như là một công cụ có thể sử dụng được để tác động đến quá trình này. Chính vì thế Việt Nam bị áp lực từ nhiều bên để đẩy mạnh hoặc ngăn chặn quá trình này. Quyết định của Việt Nam sẽ có ảnh hưởng lớn đến tương lai của khu vực Đông Nam Á và cả vùng Á Đông. Vào những năm gần đây, chúng ta thấy là tình hình trên thế giới mỗi năm càng thêm căng thẳng. Hoạt động đơn phương và không hợp pháp gây tình hình mất ổn định trên chính trường quốc tế. Những ví dụ vừa qua tại Irắc, Afghanistan, Kosovo, Gruzia đã chứng minh rất rõ là các thế lực thù địch vẫn tiếp tục gây bạo loạn dưới chiêu bài dân chủ và nhân quyền. Trung Quốc và Mỹ đang tìm cách thực hiện khái nhiệm đối đầu của họ trong vùng Á Đông (liên kết khu vực và kiềm chế khu vực) và hai bên đều hiểu là họ không thực hiện được chính sách của mình nếu họ coi thường yếu tố Việt Nam. Điều đó khiến chúng ta phải coi yếu tố Việt Nam là hết sức quan trọng trong hệ thống an ninh khu vực đang trong giai đoạn biến đổi. GS Vladimir Kolotov là tiến sĩ ngành khoa học lịch sử, hiện đang giữ chức trưởng khoa sử Viễn Đông, Đại học quốc gia St. Petersburg, Nga. Đây là bài tóm lược giới thiệu cho báo cáo của GS Kolotov tại Hội thảo quốc tế về Việt Nam học lần 3, tổ chức tại Hà Nội 5-7.12.2008 Tham khảo: Kolotov V. 30 Jahre danach - Die Frage der Lösung politisch-religiöser Konflikte in Südvietnam // Südostasien. Ethnopolitische Konflikte in Südostasien. Nr.1. März. 2005, P. 17-19. Vladimir Kolotov. “Main Trends of Russia’s Foreign Policy in Transforming East and Southeast Asia”. Brookings Northeast Asia Commentary, April 2008. Raymond F. Burghardt, “Old Enemies Become Friends: U.S. and Vietnam,” Brookings Northeast Asia Commentary, November 2006. Lyle Goldstein, “Vietnam’s Maritime Security Environment,” Papers from EUROVIET V Conference, Modern Vietnam: Transitional Identities, St. Petersburg State University, 2002, P.25. DoveChọn một người Nga biết tiếng Việt để phát biểu quan điểm geo-politic của họ về Việt Nam là hợp lý. Nhiều bạn đã nhầm, vì người Nga chưa bao giờ xem quân cờ Việt Nam đóng một vai trò quan trọng trong ván cờ geopolitic của họ. Bởi vậy trong lịch sử họ thường phải đóng vai trò bị động đối với những toan tính geopolitic của Việt Nam. Thật vậy kết cục của cái gọi "Chiến tranh Việt Nam" vượt ra ngoài mọi dự kiến geopolitic của Nga và của cả Trung Quốc nữa. Mặc dù vậy, tình hữu nghị giữa nhân dân Việt Nam và nhân dân Nga là có thực và rất sâu đậm. Nó sẽ là chiếc cầu bắc qua dòng sông geopolitic đầy máu và nước mắt của thế kỷ XX để đưa cả hai dân tộc đến một tương lai sáng sủa hơn. NĐ, HanoiVietnam giống như một cô gái xinh đẹp nên bị các anh nhà giàu nhòm ngó. Trước kia là tranh chấp giữa hai đại gia Mỹ và Nga, Mỹ phong cách cao bồi dùng vũ lực cưỡng chiếm, Trung Quốc giống như anh chàng thứ ba nghèo hơn nhưng lắm mưu muốn giành lại người đẹp cũ của mình. Thân phận của nước kinh tế yếu kém sẽ luôn bị xâu xé. Về kinh tế, chắc chắn phải đi theo con đường tư bản chủ nghĩa mới mong "sánh vai với cường quốc năm châu". Về đối ngoại, thời một đại gia bỏ tiền ra để bao cấp đã qua rồi, ngay cả khi bỏ tiền mà kinh tế không vững thì liên minh với ai cũng vậy thôi (Philipines là đồng minh thân thiết của Mỹ mà Mỹ cũng chẳng cứu lúc bị TQ cưỡng chiếm Trường Sa đó thôi). Kể cả Đài Loan, hay Nhật Bản, nếu có tranh chấp với TQ thì Mỹ cũng đứng ngoài, có chăng là viện trợ cho ít vũ khí thôi. Liên Xô có 1 triệu quân để tăng áp lực, nhưng nếu VN có bị chiếm năm 79 thì cũng chỉ rung cây doạ TQ. Cách duy nhất để tồn tại cho VN là liên minh với Mỹ và các nước Tây Âu, Nhật bản để phát triển kinh tế, bây giờ mua vũ khi rẻ của Nga, kiên quyết nhưng tránh không xung đột trực tiếp và toàn diện với TQ. Chừng nào kinh tế còn yếu kém thì đừng mơ có độc lập thật sự. Sam, St.PetersburgVladimir Kolotov là phó giáo sư (associate professor) khoa phương Đông của Đại học St.Petersburg. Tác giả vốn học tiếng Việt và đã từng thực tập tiếng Việt ở ĐH tổng hợp tp.HCM trong vòng một năm. Bài báo nói trên không có giá trị quan trọng về mặt chính trị địa lý, vì tác giả là một người chuyên về ngôn ngữ, và lại có vợ là người Việt, chỉ phản ảnh thái độ chung của đa số người Nga đối với Việt Nam và Đông Nam Á nói chung. Tôi không biết V. Kolotov có liên quan tới Foreign Intelligence Service (SVR), cơ quan tình báo đối ngoại của Nga hay không, nhưng nhìn chung bài báo không có gì đặc biệt. Tôi rất ngạc nhiên là Ban Việt ngữ của BBC đã yêu cầu một nhà ngôn ngữ (linguist) viết về chính trị địa lý (geopolitics). LP, SaigonTừ thế kỷ trước, người Mỹ gửi sát thủ kinh tế đi khắp nơi trên thế giới. Xem John Perkins thêm chi tiết. Người Nga thế kỷ 21 gửi GS Kolotov nói được tiếng Việt đến VN để lobby cho họ. Ông này nói đúng: "nước Nga là nước duy nhất không bao giờ can thiệp vào công việc nội bộ của Việt Nam". Nhưng các câu khác thì chưa chắc: "luôn có quan hệ bình đẳng, giúp đỡ tương trợ Việt Nam", "thường xuyên thực hiện chính sách trước sau như một với Hà Nội". Người VN nên cân nhắc thận trọng quyết định "xem Mátxcơva như là một người bạn truyền thống và tin cậy". Thay vào đó chúng ta hãy nghĩ: không có bạn bè nào lâu dài, không có đồng minh nào lâu dài, chỉ có Quyền Lợi Của Người Việt là lâu dài. TQ đang trở thành cường quốc về kinh tế & quân sự. VN nằm ngay vị trí chiến lược đối với sự phát triển của TQ, dẫn đến mối quan hệ "đặc biệt" giữa hai nước mà rất nhiều người Việt trong & ngoài nước rất "quan tâm". Những kiến thức về thời Chiến Quốc (475TCN - 221TCN), về thuyết Hợp Tung hay Liên Hoành xem ra đáng tham khảo để áp dụng phần nào cho hoàn cảnh hiện nay của VN. Ví dụ: Hợp Tung: Nhật, Hàn - VN - ASEAN -Úc. Liên Hoành: Mỹ, EU - VN - Ấn Độ - Nga. GS Kolotov là một thuyết khách giỏi. VN có được bao nhiêu người như vậy trong 10 năm tới để thực hiện công việc có tầm chiến lược đảm bảo sự sinh tồn cho dân tộc Việt Nam? Fantom, HNÔng Sakura "mến", ông nói rằng:"Chỉ có người VN mới thật sự bảo vệ được Tổ quốc mình." Chính xác. Nhưng chỉ có "dân" với "dân" liệu có làm nên trò trống gì không hả giời. Quân không có tướng thì như rắn mất đầu. Thử hỏi những nhà lãnh đạo VN hiện nay không phải là người VN à. Họ không muốn VN tiến lên, giàu mạnh hay sao? PatriotBài viết tuy mang phong thái Nga nhưng điều này cũng dễ hiểu, đối với người Mỹ ai nước nào đó thì họ cũng sẽ tuyên truyền cho lợi ích chung của họ thôi. Năm 1979, tuy Nga không can thiệp quân sự trực tiếp nhưng cũng lập cầu không vận viện trợ vũ khí, cũng như chuyên chở quân đội VN từ Campuchia về Hà Nội, Nga cho hạm đội của mình tuần tra trên biển Đông Việt Nam. Bên cạnh đó giáp biên giới TQ một lực lượng lớn quân chính quy hơn 1 triệu quân tập trung, gây áp lực. Nhưng TQ đã đánh giá thấp quân đội VN, TQ tiến bước chậm chạp trước sự kháng cự của Công an và tự vệ địa phương. Dân ViệtTôi có lý do không tin lời ông Kolotov vì Liên Xô-Nga đã bỏ rơi VN sau cuộc chiến biên giới Việt-Trung và kết quả một số cao điểm trên biên giới và một số đảo của Trường Sa của VN tiếp tục bị TQ cưỡng chiếm; kể cả tình hình lãnh thổ và lãnh hải của VN hiện nay Nga cũng lờ đi. Vậy Nga giúp VN để giành độc lập và bảo vệ chủ quyền thì tại sao lại ứng xử như vậy? Từ đó có thể đặt ra những khả năng là: Nước Nga đã suy yếu quá nhiều trước sự cạnh tranh của TQ hoặc có sự mặc cả nào đó không? HoàngBài viết hay và đúng nhưng tất nhiên nó mang tính Marketing cho người Nga do vậy yếu tố Nga được đề cao. Dù vậy, thực tế không thể phủ nhận là sự can thiệp của người Nga vào VN thường không mang tính can thiệp nội bộ. Đó là điều quan trọng và nhạy cảm, khác với các kiểu can thiệp sai lầm của Mỹ hay TQ. Tất nhiên, mối quan hệ nào cũng vậy, nó phải mang lại nhiều lợi ích cho chính họ trước khi nói đến VN nhưng để có lợi ích bền vững thì sự san sẻ lợi ích phải được đảm bảo công bằng ở mức chấp nhận được. Chính thể nào tồn tại ở VN đều phải có sự khôn khéo và hài hoà. VN và các nước ĐNA khác không thể thoát ra khỏi thân phận tiểu quốc và trở thành lá bài hay mục tiêu của các cường quốc tranh dành, trừ phi ASEAN là một quốc gia, khi đó với nguồn tài nguyên dồi dào, dân số đông, diện tích lớn thì ASEAN hoàn toàn có thể là một cực của thế giới với tư cách là siêu cường. Sakura cũng như nhiều người trên diễn đàn này thường có thói quen vô trách nhiệm khi phát biểu ý kiến bởi chính họ cũng không biết phải làm gì để VN tốt hơn, họ chỉ giỏi phản bác và phủ nhận, chính họ làm mất thiện cảm của nhiều người VN đối với đồng bào mình ở nước ngoài. PPT, VNTham luận của TS Kolotov mang tính gợi mở nhưng cũng có hơi hám marketing, vì vậy việc phân tích vấn đề có phần gượng ép. Việt Nam có hai cấp độ trong hệ thống an ninh khu vực: 1/ Cấp độ thứ nhất do chính VN đặt ra và tự biến đất nước thành tiền đồn không cần thiết cho những cuộc xung đột gây ra chết chóc cho hàng triệu người. Có thể gọi đây là cấp độ an ninh ý thức hệ. 2/ Cấp độ thứ hai do bởi yếu tố địa chính trị, không chỉ nằm giữa Đông Á và Đông Nam Á, mà nằm giữa bất cứ thế lực cường quốc nào kể cả Nga và Mỹ. Cả hai cấp độ này đều đang diễn ra mãnh liệt. Vấn đề bây giờ là sự khôn khéo của chính quyền VN trên cơ sở: 1/ Giải quyết vần đề độc lập ý thức hệ với TQ dựa trên cơ sở ý nguyện dân chủ của nhân dân, tránh bị TQ tiếp tục áp đặt chủ nghĩa Cộng Sản kiểu Tàu. 2/ Cùng với các nước trong vùng Đông Nam Á tạo thành một khối thống nhất trong hệ thống an ninh khu vực và toàn cầu. "Yếu tố khối ĐNA" sẽ giúp cho nước ta an toàn hơn là "Yếu tố VN". Chính trước ý đồ bành trướng thấy rõ của TQ mà "Yếu tố khối" lúc này dễ được thành lập, trước mắt là để chống lại việc TQ lấn biển và đảo cùng đe dọa các nguồn tài nguyên. Tự nhiên cần biết hi sinh các mối liên hệ cá nhân để nhìn vào đại cuộc "Đất Nước" Sakura, NhậtĐây là những điều ai cũng đã biết, người VN càng biết rõ hơn. Nhưng, chúng tôi đã quá đủ cái thân phận "con bài rồi" - cho dù Nhà cái là ai. Nếu ĐCS VN còn tiếp tục ngăn cản sức mạnh dân chủ thì tôi e rằng sự phụ thuộc sẽ ngày càng trầm trọng. Chỉ có người VN mới thật sự bảo vệ được Tổ quốc mình.	Việt Nam là một quốc gia chiếm vị trí rất quan trọng trong bất kỳ hệ thống an ninh nào trong vùng Á Đông.	Yếu tố Việt Nam trong hệ thống an ninh khu vực
Cuộc hội thảo này do (Hội) An Việt Foundation, Vietnamese Professional Society và Viện quốc tế về Văn hóa, Du lịch và Phát triển thuộc Đại học London Metropolitan University tổ chức và có gần 70 người tham dự. Đa dạng Giáo sư Nguyễn Ngọc Bích từ Mỹ, người mở đầu ngày hội thảo cho biết hiện có gần 3 triệu người Việt sống tại hơn 120 nước khác nhau trên thế giới, trong đó ở Mỹ có đến khoảng 1.2 triệu người, Úc và Pháp, mỗi nước có khoảng 200 000 người, Canada: 150 000, Đức 120 000, Anh: 50 000 người. Theo giáo sư Bích, đa số người Việt ở nước ngoài thuộc vào diện tị nạn hoặc con cháu của họ vì theo giáo sư, những năm sau 1975 (cuối những năm 70 và đầu những năm 80), có đến gần 3 triệu người Việt trốn khỏi Việt nam, bằng nhiều hình thức khác nhau, trong số đó đa số bằng thuyền. Do đó, nguời Việt tị nạn còn được gọi là ‘boat people - thuyền nhân’. Đối tượng thứ hai đến từ những trại tị nạn hoặc thuộc diện đoàn tụ gia đình vào những năm 80 và 90. Một thành phần quan trọng khác đó là cộng đồng người Việt ở Nga vá các nước Đông Ấu. Theo nhà báo Lê Hải, thuộc đài BBC tiếng Việt, có khoảng 300 000 người Việt tại những nước cựu cộng sản này, trong đó đa số là du học sinh và công nhân được gửi sang học hay lao động tại vào những năm 80 và ở lại sau khi chế độ cộng sản sụp đổ. Và cuối cùng là những sinh viên du học, nghiên cứu hoặc những đối tượng khác rời Việt nam trong những năm gần đây. Tuy mỗi người rời Việt Nam trong những hoàn cảnh, thời điểm khác nhau, với một tâm trạng khác nhau, nhưng một điểm chung mà ai, ít hay nhiều, cũng có đó là những khó khăn ngày đầu nơi xứ người. Đối tượng phải đương đầu trăm ngàn khó khăn trong những ngày đầu nơi xứ người đó là những người tị nạn. Như giáo sư Bích đề cập đến, vì là dân tị nạn, họ ra đi trong nước mắt, biết đi nhưng không biết đến bến đậu, không biết trôi dạt về đâu. Chưa hết hoang mang, sợ hãi khi đến một đất nước lạ, họ phải đương đầu với biết bao nhiêu khó khăn trong những ngày đầu nơi đất khách quê người vì không biết tiếng, không am hiểu về phong tục tập quán, không quan hệ. Nhưng rồi với sự cương quyết, cần cù, họ đã từ từ vượt qua những khó khăn này và dần dần hoà nhập vào cuộc sống mới. Hội nhập Theo giáo sư Bích, con đường mà người Việt ở Anh, Mỹ hay bất cứ nơi nào khác đều đi qua trong buổi đầu đó là : Để có tiền nuôi gia đình, để tạo điều kiện cho con ăn học, cha mẹ đã chấp nhận làm bất cứ công việc gì, có khi 2 hoặc 3 việc (mức lương tối thiểu) một lúc. Những người anh chị lớn tuổi giúp cha mẹ trông lo chuyện học cho các em; và để đem lại niềm vui cho cha mẹ, các em cố gắng học thật giỏi ở trường. Và sau những năm vất vả và chắt chiu, họ có thể có tiền mua nhà, và con cái cũng đủ lớn để vào các trường Đại học. Con đường như rộng mở hơn, dễ dàng hoà nhập hơn vào môi trường mới khi con em họ ra trường. Trong bài thuyết trình cuả mình, chị Jenny Vương, thuộc Vietnamese Business Action, đề cập đến khía cạnh nghề nghiệp của Cộng đồng người Việt ở hải ngoại. Theo chị, nhờ vào sự chịu khó, tình đoàn kết, đùm bọc lẫn nhau, người Việt đã từ từ chuyển từ những công việc đơn giản như may mặc hoặc thực phẩm trong giai đoạn đầu đến những công việc đa dạng khác, có chuyên môn, tay nghề cao như thương mại, du lịch. Đối với giới sinh viên, cuộc sống xứ người ngày đầu cũng không đơn giản. Nhưng nhờ sáng kiến, sự năng động, họ đã biết tìm đến với nhau, không chỉ để sinh hoạt, vui chơi, nâng đỡ nhau mà còn tổ chức các hoạt động quyên tiền cho công việc từ thiện hay trang trải những chi phí học tập của mình. Và nhờ vào sự cần cù, tinh thần đoàn kết, óc sáng tạo, tinh thần hiếu học này, cộng đồng người Việt ở hải ngoại đã từ từ hòa nhập vào cuộc sống tại những đất nước đón tiếp mình. Hơn nữa, đã có không ít những người con của cộng đồng, thuộc nhiều lứa tuổi, lãnh vực khác nhau, và bằng nhiều hình thức khác nhau, đã làm ‘vẻ vang dân Việt’. Đây cũng là điều mà các diễn giả cùng như những người tham dự đều nhấn mạnh hay thừa nhận. 'Đạo Việt' Gặt hái được những thành công này là do sự hiếu học, cần cù, cương quyết, sáng tạo của người Việt. Nhưng sâu xa hơn, đó là nhờ vào những giá trị truyền thống của người Việt, được gọi là ‘The Vietnamese way of life - Việt Đạo hay Đạo Việt. Mặc dầu nhìn từ nhiều góc độ khác nhau nhưng giáo sư Phan Văn Song, từ Poitiers, Pháp, giáo sư Michael Hitchcock, Giám đốc Viện quốc tế về Văn hóa, Du lịch và Phát triển thuộc Đại học London Metropolitan University và ông Vũ Khánh Thành, giám đốc An Việt Foundation đều nhấn mạnh ‘Đạo Việt’ trong bài phát biểu của mình tại hội thảo. Theo các diễn giả, người Việt được thừa hưởng những tinh túy từ Khổng giáo, Lão giáo, Phật giáo, Kitô giáo và cả những triết lý của nền văn minh lúa nước. Khổng giáo nhấn mạnh sự hài hòa trong các mối quan hệ xã hội, gia đình, đề cao nét quân tử, hiếu học, tôn trọng người trên … ; Lão giáo đề cao sự hài hòa, quân bằng âm dương ; Phật giáo nhấn mạnh lòng từ bi, độ lượng ; Kitô giáo đề cao lòng bác ái ; và cuộc sống lúa nước dạy người Việt biết tôn trọng và chấp nhận quy luật đất trời. Nhận ra được tầm quan trọng này của ‘Đạo Việt’ trong cuộc sống của người Việt, giáo sư Song cũng nhiều diễn giả khác đều cảm thấy cần phải truyền lại những tinh hoa này cho thế hệ trẻ Việt nam ở hải ngoại. Nếu không, với thời gian, hơn nữa chịu ảnh hưởng nhiều cách sống, văn hóa phương tây, những giá trị sẽ dần dần mai một nơi người trẻ. Thách đố được đặt ra là làm sao để giới trẻ Việt Nam ở hải ngoại có thể dung hòa được văn hóa khác nhau. Vũ Khánh Toàn, con trai ông Vũ Khánh Thành, sinh viên Luật năm cuối, cho rằng để làm được điều đó tùy thuộc rất nhiều vào cả người trẻ và gia đình của họ. Anh Toàn cho biết rằng càng lớn lên, anh càng muốn và cảm thấy cần tìm hiểu để biết thêm văn hóa, phong tục Việt nam. Có được điều này cũng do anh được sống môi trường tốt, thuận lợi từ gia đình. Trong những năm gần đây, báo chí Anh thỉng thoảng đăng tải những tệ nạn xã hội, đặc biệt việc trồng cây thuốc phiện, buôn bán thuốc phiện trong cộng đồng người Việt. Nhưng, như được đề cập đến một vài lần trong ngày hội thảo, đó chỉ là một số ít người Việt. Điều đáng nói đó là những tệ nạn này đã làm hoen mờ đi những đóng góp của cộng đồng người Việt trong việc hội nhập vì chúng luôn được đưa lên báo chí, trong khi đó bao cố gắng hay thành qủa khác của người Việt lại không được đề cập đến. Đó cũng là lý do mà Ban tổ chức ngày hội thảo ít hay nhiều muốn tạo nên một hình ảnh tích cực và toàn diện hơn về cộng đồng người Việt ở hải ngoại và ở Anh nói riêng.	Ngày 22-3-2006, một cuộc hội thảo với chủ đề “Kinh nghiệm về hội nhập – 30 năm người Việt ở hải ngoại” đã diễn ra tại Đại học London Metropolitan University, bắc London.	Hội thảo về hội nhập của người Việt
Ông Trump lập luận rằng cần có 5,7 tỷ đôla để giải quyết một "cuộc khủng hoảng nhân đạo và an ninh" ở biên giới phía Nam và cảnh báo việc đóng cửa sẽ tiếp tục cho đến khi ông có được tiền. Đảng Dân chủ cho rằng bức tường là một sự lãng phí tiền của người nộp thuế và cáo buộc chính quyền Trump gây ra một "cuộc khủng hoảng giả tạo". Dưới đây là bảy hình minh họa giải thích về tình hình của bức tường cũng như tình trạng hiện thời của khu vực biên giới Mỹ-Mexico. 1. Trump chưa xây được gì nhiều cho bức tường Trước khi ông Trump nhậm chức, đã có 654 dặm (hơn 1.000 km) hàng rào dọc theo biên giới phía Nam - trong đó có 354 dặm rào cản để ngăn chặn người đi bộ và 300 dặm hàng rào ngăn các loại xe cộ. Trước thềm cuộc bầu cử tổng thống năm 2016, ông Trump hứa sẽ xây dựng một bức tường dọc theo toàn bộ chiều dài 2.000 dặm của biên giới. Sau đó, ông minh xác rằng Mỹ chỉ phải xây khoảng một nửa 'bức tường' - phần còn lại là tận dụng địa hình như núi và sông. Nhưng, kể từ khi ông Trump vào Nhà Trắng, mặc dù một số rào có sẵn đã được thay thế, nhưng chưa có phần tường nào được xây thêm. Mỹ: Hậu quả của việc chính phủ đóng cửa Trump 'thỏa hiệp' để ngưng đóng cửa chính phủ Di sản của Tổng thống Donald Trump Tổng thống Trump và bức tường Mexico Quốc hội cho đến nay đã được phê duyệt 1,7 tỷ USD để dùng vào việc thay mới và nâng cấp 124 dặm hàng rào kể từ khi ông Trump vào Nhà Trắng. Chỉ hơn 40 dặm hàng rào thay thế đã được xây hoặc mới bắt đầu. Dự kiến 61 dăm nữa sẽ bắt đầu được thi công năm 2019. Con số này tương đương khoảng 15% cấu trúc hiện có. Công trình mở rộng đầu tiên trên các cấu trúc hiện có, sẽ bắt đầu vào tháng 2 tại Thung lũng Rio Grande, Texas. Hai dự án sẽ có chiều dài tổng cộng 14 dặm - một hàng rào dài sáu dặm và cái còn lại dài tám dặm. Mặc dù ông Trump tiếp tục quyết tâm xây dựng bức tường dọc biên giới, nhưng một cuộc khảo sát trong tháng này của Trung tâm Nghiên cứu Pew cho thấy phần lớn người Mỹ (58%) phản đối việc mở rộng, trong khi 40% ủng hộ. 2. Không ai biết việc xây tường sẽ tốn bao nhiêu Dù rằng lúc tranh cử, ông Trump nói ông sẽ bắt Mexico phải trả tiền xây tường.Tuy nhiên, nhiều mức ước tính khác nhau đã được đưa ra bởi các cơ quan chính thức và không chính thức - dao động từ 12 tỷ đến 70 tỷ đô la. Mức giá ban đầu của ông Trump từ 8 tỷ đến 12 tỷ đôla cho một bức tường bao phủ một nửa chiều dài biên giới, hiện đang gây nhiều tranh cãi. Hàng rào dài 650 dặm được xây dựng dưới thời Tổng thống George W Bush có chi phí ước tính khoảng 7 tỷ đôla và nó không hề "cao, đẹp và quyền uy" như bức tường trong lời hứa của ông Trump. Tuy nhiên, ông Trump hiện đang yêu cầu 5,7 tỷ đôla ngoài 1,7 tỷ đôla đã được cấp cho việc thay thế các hàng rào đã có. Bộ An ninh Nội địa (DHS) trước đây ước tính một bức tường bao quanh một nửa biên giới sẽ có giá lên tới 25 triệu đôla, nhưng hiện tại họ cho biết họ vẫn đang tiếp tục xem xét các lựa chọn để xác định mức giá. Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Hoa Kỳ (CPB) cho biết, trung bình, chi phí khoảng 6,5 triệu đôla cho mỗi dặm để xây dựng một bức tường biên giới mới hoặc thay thế hàng rào hiện có. 3. Trump từng muốn tường bê tông, nhưng giờ lại nói về thép Ông Trump đã thay đổi quan điểm về những gì tạo nên bức tường. Lời hứa của ông về việc xây dựng một "bức tường lớn, đẹp" giữa Mỹ và Mexico được vang lên nhiều lần trong suốt chiến dịch bầu cử của ông. Ban đầu, khi mô tả đó là bức tường bê tông. Nhưng sau khi được bầu, ông bắt đầu nói về một hàng rào làm bằng thép, để các đặc vụ biên giới có thể nhìn xuyên qua. Và vào tháng 10 năm 2017, khi chính quyền Trump tiết lộ tám nguyên mẫu tường cao hơn 9m thì chúng bao gồm cả bê tông và kim loại. Kể từ tháng 12, ông Trump nói rằng ông không muốn xây dựng một bức tường bê tông, mà thay vào đó "những thanh thép được thiết kế một cách nghệ thuật". Và ngay trước khi chính phủ đóng cửa, ông đã tweet một hình ảnh về thiết kế của "hàng rào thép đen" mà ông ấy nói là "hết sức hiệu quả và đẹp". Các quan chức tại cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Hoa Kỳ cho biết không có nguyên mẫu nào do chính quyền Trump đưa ra được thử nghiệm vào năm 2017 đáp ứng được các yêu cầu hoạt động. Tuy nhiên, chúng cung cấp "dữ liệu có giá trị" để giúp chọn các yếu tố thiết kế trong tương lai, họ nói thêm. 4. Những lo ngại ở biên giới phía Nam giảm theo thời gian Ông Trump nói trong một bài diễn văn hồi đầu tháng Một rằng bức tường cần thiết để ngăn chặn một "cuộc khủng hoảng an ninh và nhân đạo đang gia tăng ở biên giới phía Nam của chúng ta", liên quan đến "hàng ngàn người nhập cư bất hợp pháp". Trong các cuộc trao đổi với nhà lãnh đạo đảng Dân chủ, bà Nancy Pelosi và Lãnh đạo thiểu số Thượng viện Charles Schumer, ông Trump cũng nói rằng mọi người đang "đổ vào đất nước chúng ta". Tuy nhiên, số liệu cho thấy rằng việc vượt biên bất hợp pháp đã suy giảm kể từ năm 2000. Năm 2000, 1,6 triệu người đã vượt biên bất hợp pháp, trong khi năm ngoái con số đó chỉ dưới 400.000. Năm 2017, năm đầu tiên ông Trump nhậm chức, ghi nhận mức thấp nhất kể từ năm 1971. Mọi dân biểu dọc biên giới phía Nam đều phản đối bức tường biên giới, cho rằng nó sẽ không cải thiện an ninh. "Tôi nghĩ rằng xây dựng một cấu trúc bê tông nối liên hai bờ là cách tốn kém nhất và kém hiệu quả nhất để đảm bảo an ninh biên giới", Will Hurd thành viên đảng Cộng hòa đại diện cho đông dân miền biên giới hơn bất cứ dân biểu Hoa Kỳ nào khác nói. 5. Việc bắt giữ và xin tị nạn tăng trở lại giữa 2017 và 2018 Từ năm 2017 đến 2018, số người bị chính quyền bắt giữ ở biên giới Mexico-Mỹ đã tăng khoảng 100.000 và yêu cầu tị nạn tăng khoảng 16.000 (tăng 43%). Trong số người này, các gia đình đang chạy trốn bạo lực ở Trung Mỹ và tự nộp mình cho chính quyền Mỹ ở biên giới gia tăng đáng kể. Nhiều người đã nói với các quan chức rằng họ sợ trở về nước. Một số người cho rằng sở dĩ đơn yêu cầu xin tị nạn tại biên giới đã gia tăng là vì quyết định cắt giảm số người tị nạn được phép vào Hoa Kỳ theo Chương trình Quản lý Việc cho tị nạn. Để xin tị nạn ở Mỹ, công dân nước ngoài phải được phép vào nước này trước khi đặt chân đến Mỹ, nhưng những người đến biên giới Hoa Kỳ có thể yêu cầu tị nạn vì nhu cầu "tự vệ" để khỏi bị trục xuất trở về nước, nơi họ có "cơ sở để lo sợ". Những yêu cầu tị nạn như vậy sau đó được chuyển đến các Viên chức tị nạn của Dịch vụ Di trú và Nhập tịch Hoa Kỳ. Và bất chấp tuyên bố của ông Trump, bất kỳ bức tường biên giới mới nào cũng không thể ngăn chặn những người di cư này yêu cầu tị nạn hợp pháp tại cửa khẩu. 6. Đa số di dân bất hợp pháp là vì ở quá hạn, không phải người vượt biên giới Mặc dù ông Trump đã đổ lỗi tình trạng di dân bất hợp pháp cho biên giới phía Nam, nhưng hầu hết người nhập cứ bất hợp pháp lại phát sinh từ giới ở quá hạn Visa. Trong khi gần 400.000 người đã bị bắt giữ khi cố gắng vượt qua biên giới phía Nam bất hợp pháp vào năm ngoái, hơn 700.000 người vào Mỹ hợp pháp đã ở quá ngày rời Mỹ dự kiến của họ vào năm 2018, theo báo cáo của DHS. Người Canada là nhóm ở quá hạn cao nhất, theo số liệu của DHS, tiếp đến là người Mexico và người Brazil. Mặc dù số lượng người quá hạn nói chung đã giảm xuống còn khoảng 420.000 vào tháng 5 năm 2018 - nhưng vẫn cao hơn số người bị bắt khi cố gắng xâm nhập bất hợp pháp qua biên giới Mexico-Mỹ nhiều. 7. Bức tường khó có thể ngăn chặn ma túy vào Mỹ Ông Trump đã tuyên bố 90% heroin đi qua biên giới phía Nam và một bức tường sẽ giúp cuộc chiến chống ma túy. Các vụ bắt giữ heroin trên toàn quốc đạt đến mức 7.979kg trong năm 2017, với 39% bị bắt giữ ở biên giới Mỹ-Mexico, theo Lực lượng chống ma túy (DEA). Hầu hết các vụ bắt giữ tại biên giới là ở tại hành lang San Diego - khoảng 1.073kg trong năm 2017, tăng 59% so với năm trước. Trong khi hầu hết heroin ở Mỹ có nguồn gốc từ Mexico, DEA cho biết phần lớn trong số này được nhập lậu qua các cảng nhập cảnh hợp pháp, được giấu trong các phương tiện thuộc sở hữu tư nhân hoặc xe tải vận chuyển, trộn lẫn với các hàng hóa khác. Chỉ có một tỷ lệ rất nhỏ các vụ bắt giữ heroin là ở các cửa khẩu - nơi các hàng rào đang tồn tại hoặc được đề xuất.Trên thực tế, tại khu vực biên giới có nhiều đoạt động heroin nhất đã có bức tường ngăn đôi hai quốc gia. --- Biểu đồ thiết kế bởi Sandra Rodriguez Chillida.	Bế tắc trong việc tài trợ cho bức tường biên giới được hứa hẹn từ lâu của Tổng thống Donald Trump đã dẫn đến lần đóng cửa lâu nhất của chính phủ Mỹ.	Bức tường biên giới của Trump: 7 điều nên biết qua biểu đồ
Nay, một phần của Bức tường Berlin được đặt ngay giữa thủ đô Nam Hàn. Một phần bê tông gồm ba phiến đá được dựng bên ngoài một trong số các bảo tàng, như một phần triển lãm để so sánh Triều Tiên bị chia cắt với nước Đức bị chia cắt. Học sinh đứng nhìn chăm chú. Chúng chạm vào khối bê tông gồ ghề và chụp hình selfie phía trước. Chúng bị mê hoặc bởi khối bê tông. "Nếu như việc thống nhất có thể xảy ra tại Đức, thì tại sao Triều Tiên lại không?" là câu hỏi ám ảnh trong đầu chúng, và cả đất nước này. Theo hiến pháp Nam Hàn, năm tỉnh của Bắc Hàn vẫn là một phần của Triều Tiên thống nhất (là quốc gia mà thời điểm cuối cùng còn tồn tại là 70 năm về trước), và Nam Hàn vẫn vờ như đang quản lý. Tôi nói là 'vờ như' bởi tại Seoul có một tòa nhà đầy các công chức về mặt lý thuyết là được giao quản lý Bắc Hàn. Có các ban ngành cho mỗi tỉnh trong số năm tỉnh của Bắc Hàn này. Trừ mỗi chuyện là họ không thể quản lý từ Seoul, bởi các tỉnh này nằm ở Bắc Hàn. Có một vấn đề nhỏ về chuyện gọi tên khu vực phi quân sự - thực ra đó là Bức tường Berlin, phiên bản Triều Tiên. Một ngày nọ, tôi tới thăm Bộ này. Phải nói là các nhà quản lý phần lãnh thổ ở miền Bắc này trông không lấy gì làm bận rộn. Một số màn hình máy tính cho thấy người dùng đang trong lúc mua sắm online. Ai mà trách họ được? Sự sụp đổ đến nơi của chế độ Bắc Hàn được dự đoán từ 1990. Thế nhưng đến nay, vẫn chưa có dấu hiệu nào cho thấy điều đó sẽ sớm diễn ra. Ba phiến đá của Bức tường Berlin được triển lãm tại Seoul như lời nhắc nhở về cơ hội thống nhất đất nước trên bán đảo Triều Tiên Chính quyền giả định đóng trong tòa nhà ảm đạm, có 44 nhân viên chuẩn bị sẵn sàng cho một điều ít có khả năng xảy ra một sớm một chiều, mà có lẽ sẽ không xảy ra. Những hành làng dài vắng vẻ, lặng lẽ. Tôi gặp một trong những người được giả định là một nhà lãnh đạo lo quản lý Bắc Hàn, người nói với tôi rằng một trong những vai trò chính của họ là duy trì nền văn hóa Bắc Hàn cho tới ngày vĩ đại, ngày thống nhất đất nước. Điều đó có nghĩa là công việc tổ chức các buổi múa dân gian ở miền Nam. Trên đường đi làm, những nhà quản trị trên lý thuyết này của miền Bắc đi ngang qua một hòm thư màu xanh nhạt đặt ngay ở lối vào chính. Trên đó có dòng chữ: "Hòm thư Nhớ nhà". Đây là hòm thư dành cho những người miền Bắc sống tại miền Nam - trừ một điều là những lá thư không bao giờ được chuyển tới đúng địa chỉ, bởi giữa hai miền Triều Tiên không có dịch vụ bưu chính. Hòm thư mang tính biểu tượng, một quan chức nói với tôi. Nhìn lại thời thập niên 1950-60, thì đó là khi bộ này được coi như một chính phủ lưu vong thực sự, sẵn sàng tiếp quản công việc một khi thống nhất hai miền. Nay thì không. Bộ máy này không nghĩ tới chuyện họ sẽ sớm ngồi vào những vị trí tại Bình Nhưỡng thay thế cho Kim Jong-un. Tại Nam Hàn những ngày này, người ta không nói nhiều về sự sụp đổ đến nơi của miền Bắc, mà là hậu quả của chuyện đó, nếu như việc sụp đổ diễn ra. Cuộc triển lãm ở Seould với một phần của Bức tường Berlin cho thấy rõ về sự khác biệt giữa Triều Tiên và nước Đức. Có những bảng biểu thể hiện các thông tin, thậm chí cả trong những năm cuối cùng trước khi thống nhất Đức, sáu triệu người đã được đoàn tụ với người thân ở bên kia bức tường. Hòm thư Nhớ nhà là nơi để người miền Bắc sống ở miền Nam tới bỏ thư - những lá thư không bao giờ đến đúng địa chỉ Tại Triều Tiên, trong vòng 14 năm qua, con số này là chưa tới 2.000 trường hợp. Người dân Bắc Hàn trên thực tế là không có liên hệ gì với thế giới bên ngoài. Toàn bộ Đông Đức, trừ vùng miền đông xa xôi quanh Dresden, đều xem được truyền hình Tây Đức vào mỗi tối, và qua đó nhìn thấy thế giới bên ngoài. Người Bắc Hàn không có được điều đó. Thu nhập của Nam Hàn cao gấp từ 10 đến 20 lần so với người Bắc Hàn, là mức cách biệt lớn hơn nhiều so với khoảng cách giữa Đông và Tây Đức. Điều đó có nghĩa là nếu như thống nhất đất nước, những xáo trộn kinh tế sẽ lớn hơn nhiều. Những người Bắc Hàn đào tẩu sang Nam Hàn đã nhận thấy các kỹ năng họ có thì không đủ để sử dụng ở Nam Hàn. Các bác sỹ từ miền Bắc chạy sang miền Nam thường không qua được các kỳ kiểm tra kiến thức y khoa của Nam Hàn. Tất cả những điều này cho thấy sẽ phải có những nỗ lực ghê gớm và những khoản tiền khổng lồ đổ vào một khi diễn ra việc thống nhất hai miền mới có thể giảm bớt những ảnh hưởng xáo trộn, đạt được như Đức. Nhưng giới công chức ở Bộ này tại Seoul chưa tính tới chuyện đó. Kim Jong-un chẳng sợ gì chuyện họ sẽ tới lấy mất vị trí của mình ở Bình Nhưỡng. Vào lúc này, họ còn quá nhiều thứ phải làm, chẳng hạn như đi mua sắm online, hay tổ chức các cuộc biểu diễn múa dân gian.	Một phần của Bức tường Berlin được trưng bày tại Seoul như một lời gợi nhớ về mối quan hệ trắc trở với Bắc Hàn. Tuy nhiên, ý nghĩ về việc thống nhất hai miền chưa bao giờ quá xa vời, và đã có cả một bộ trong chính phủ Nam Hàn tập trung lo chuyện này, dẫu cho nhân viên của Bộ không đến nỗi quá bận rộn, theo Stephen Evans.	Khi Nam Hàn giả đò 'quản lý' Bắc Hàn
Có rất ít hoặc hầu như không có bằng chứng rõ ràng nào, và kích cỡ của cơn sóng thường được phóng đại sau mỗi lần kể, nên chẳng có gì lạ khi các nhà khoa học từ lâu đã phớt lờ và coi chúng như chuyện hoang đường. Mãi cho đến khoảng nửa thế kỷ gần đây, sự hoài nghi này mới được giải tỏa bằng các chứng cứ khoa học. Các trận lở đất khủng khiếp không phải luôn chỉ gây hại? Giải mã các quái vật trong Thần Thoại Hy Lạp Ngắm Trái Đất kỳ ảo từ trên cao Trong phần một của bài viết này, Sóng sát thủ nuốt chửng tàu thuyền trên đại dương, chúng ta đã biết rằng chúng ta đã biết rằng hóa ra những ngọn sóng khổng lồ xuất hiện thường xuyên hơn chúng ta tưởng. Một số khoa học gia đã tìm cách giải thích hiện tượng này và đưa ra những phương trình kết hợp với mô hình thí nghiệm và điều kiệu thực tế để tìm ra công thức hình thành 'sóng sát thủ'. Trong một nghiên cứu năm 2016, Chabchoub áp dụng các mô hình này vào thực tế, những dữ liệu biển bất thường, và nhận ra các con sóng khổng lồ có thể tiếp tục dâng cao. "Giờ đây chúng ta có thể tạo ra những con sóng khổng lồ rất thực trong môi trường phòng thí nghiệm, trong điều kiện tương tự ngoài đại dương," Chabchoub cho biết. "Sử dụng tiêu chuẩn thiết kế giàn khoan dầu và tàu bè dựa trên lý thuyết tuyến tính thật không tốt nếu một hệ thống phi tuyến tính có thể tạo ra những đợt sóng khổng lồ mà chúng không chịu nổi." Tuy nhiên, không phải ai cũng tin rằng Chabchoub đã tìm ra được lời giải thích. "Chabchoub xem xét những con sóng bị cô lập, mà không cho phép có sự can thiệp từ những con sóng khác," nhà vật lý quang học Günter Steinmeyer từ Viện nghiên cứu Max Born ở Berlin nhận định. "Rất khó để thấy những can thiệp như vậy có thể tránh được trên đại dương thực ra sao." Lịch sử nhân loại dưới tán cây bồ đề Nghĩa địa ngàn con tàu chìm nơi đáy biển Phát hiện sóng radio lạ ngoài vũ trụ Thay vào đó, Steinmeyer và đồng nghiệp Simon Birkholz của ông xem xét những dữ liệu thực tế từ rất nhiều các con sóng khổng lồ. Họ xem xét chiều cao của các con sóng trước con sóng khổng lồ tại giàn khoan dầu Draupner năm 1995 cũng như những ánh sáng bất thường lóe lên khi tia laser bắn vào cáp quang, và tia laser thình lình bị tăng cường lên khi chúng thoát khỏi thùng chứa khí gas. Mục đích của họ là tìm ra liệu những đợt sóng độc có thể dự đoán được không. Hai người đã chia dữ liệu ra thành các phần ngắn theo thời gian, và tìm kiếm tương quan giữa những phần gần nhau. Nói cách khác, họ cố gắng dự đoán chuyện gì sẽ xảy ra trong một khoảng thời gian bằng cách theo dõi điều gì đã xảy ra trong các khoảng thời gian ngay gần trước đó. Sau đó, họ so sánh sức mạnh của những đợt sóng tương quan đó với những đợt họ tìm được khi xáo trộn các khoảng thời gian mặc định. Khi kết quả được công bố năm 2015, chúng khiến cả Steinmeyer và Birkholz ngạc nhiên. Sóng đánh trong một trận bão ở Trung Quốc hồi 2015 Hóa ra, trái với dự đoán của họ, ba hệ thống không thể đưa ra dự đoán với kết quả tương đương nhau. Họ nhận ra các con sóng sát thủ trên đại dương có thể dự đoán được ở mức độ nào đó: các đợt sóng tương quan mạnh hơn trong chuỗi thời gian thực so với những đợt sóng trong chuỗi thời gian bị xáo trộn. Những nơi nguy hiểm chết người nhất trên Trái Đất Những động vật tự ăn thịt mình Cua dừa: 'Tên cướp cạn' trên biển Người ta cũng có thể dự đoán được trong những sự dị thường quan sát được từ sóng laser trong khí gas, nhưng ở mức độ khác nhau, và không dự đoán được gì trong cáp quang. Tuy nhiên, khả năng dự đoán mà họ tìm ra cũng không trấn an được các thuyền trưởng tàu vốn luôn luôn hồi hộp dõi mắt về đường chân trời khi đại dương nổi gió. "Về nguyên lý, ta có thể dự đoán sóng sát thủ trên đại dương, nhưng ước lượng thời gian dự báo đáng tin cậy cần thiết là khoảng vài phần mười giây, cao lắm là một phút," Steinmeyer. "Giả định hai con sóng trong cơn bão nghiêm trọng ở Biển Bắc có thể tách ra khoảng 10 giây, với những người nói họ có thể chế tạo một thiết bị hữu ích thu thập dữ liệu từ một điểm trên con tàu hay giàn khoan, tôi sẽ nói thiết bị đó đã được chế tạo ra rồi, nó được gọi là cửa sổ." Vai trò của gió Tuy nhiên, những người khác tin rằng chúng ta có thể dự đoán được sóng sát thủ trước đó xa hơn nữa. Sự phức tạp của sóng biển là do các cơn gió tạo ra chúng. Trong khi sóng đại dương ban đầu rất hỗn loạn, chúng thường tự sắp xếp thành từng đợt hoặc từng nhóm đi chung với nhau. Vào năm 2015, Themis Sapsis và Will Cousins từ Học viện Công nghệ Massachusetts (MIT) ở Cambridge, bang Massachusetts, đã sử dụng mô hình toán học để thể hiện cách thức năng lượng dịch chuyển qua lại giữa các con sóng trong cùng nhóm, có thể tiềm ẩn khả năng dẫn đến việc hình thành sóng sát thủ. Năm sau đó, họ sử dụng dữ liệu từ các phao trên đại dương và mô hình toán học để cho ra một thuật toán xác định khi nào các đợt sóng có thể khả năng tạo thành sóng sát thủ. Hầu hết nỗ lực dự đoán sóng sát thủ là tạo dựng mô hình tất cả các cơn sóng trong thể lỏng và cách chúng tương tác. Việc làm này cực kỳ phức tạp và là một tiến trình chậm chạp, đòi hỏi cực kỳ nhiều sức mạnh xử lý máy tính. Thay vào đó Sapsis và Cousins nhận thấy họ có thể dự đoán chính xác điểm tập trung của năng lượng có thể gây ra sóng sát thủ, chỉ bằng cách đo khoảng cách từ đợt sóng đầu tiên đến đợt sóng cuối cùng trong nhóm, và chiều cao của ngọn sóng cao nhất trong đợt sóng. "Thay vì quan sát từng con sóng đơn lẻ và cố gắng xử lý cơ chế của chúng, chúng tôi có thể sử dụng các nhóm sóng và phân tích các con sóng nào đang biến đổi bất ổn định," Sapsis cho biết. Ông nghĩ cách tiếp cận này có thể cho phép dự đoán tốt hơn. Nếu thuật toán kết hợp với dữ liệu từ công nghệ quét LIDAR, Sapsis cho biết, nó có thể cảnh báo tàu bè và giàn khoan 2-3 phút trước khi một con sóng sát thủ thành hình. Những người khác tin vào dấu ấn khả năng các con sóng có thể bắt kịp những con sóng khác và hút năng lượng của chúng - mô hình này về mặt kỹ thuật gọi là "sự bất ổn điều chỉnh" - và đây là một thông tin sai lệch. "Cơ chế bất ổn điều chỉnh này chỉ mới được kiểm tra trong các bồn sóng phần thí nghiệm, nơi bạn tập trung năng lượng theo một hướng," Francesco Fedele từ Đại học Georgia Tech ở Atlanta nhận định. "Không có gì đơn hướng xảy ra trong các cơn bão biển cả. Trong đời thật, năng lượng của đại dương có thể lan tỏa về đủ mọi hướng." Trong một nghiên cứu năm 2016, Fedele và đồng nghiệp của ông lập luận rằng những giải thích tuyến tính trực diện có thể là nguyên nhân gây ra các con sóng sát thủ. Họ sử dụng dữ liệu dự báo thời tiết trong lịch sử để giả lập sự lan tỏa năng lượng và chiều cao mặt biển trong con sóng vào giàn khoan Draupner, và các con sóng sát thủ ở Andrea và Killard, xảy ra lần lượt vào các năm 1995, 2007 và 2014. Mô hình của họ phù hợp với các số liệu đo đạc, nhưng chỉ khi họ tính toán hình dáng bất thường của các con sóng đại dương. Vì lực hấp dẫn của từ trường, các con sóng thực sự có đáy cuộn tròn và đỉnh nhọn - không giống với hình dạng sóng thuôn hoàn hảo được sử dụng trong rất nhiều mô hình. Khi điều này được đưa vào tính toán, các con sóng xen ngang có thể tăng từ 15-20% chiều cao, Fedele nhận thấy. "Khi bạn tính đến sự thiếu đối xứng giữa đỉnh và chân ngọn sóng, và đặt nó vào sự can thiệp tăng cường, có một sự gia tăng biên độ của ngọn sóng cho phép bạn dự đoán những gì quan sát được trên đại dương," Fedele nói. Thêm nữa, những ước lượng trước đó về khả năng các đợt nhiễu tuyến tính có thể gây ra các con sóng sát thủ thường chỉ nhắm vào một điểm thời gian và không gian, trong khi đó trong thực tế tàu thuyền và giàn khoan dầu thường nằm trên một khu vực rất rộng và ở trên biển một thời gian dài. Điểm này được nhấn mạnh trong báo cáo năm 2016 của Ban An toàn Giao thông Quốc gia Hoa Kỳ, được viết bởi một nhóm do Fedele dẫn đầu, về vụ chìm một tàu vận tải Hoa Kỳ, chiếc SS EI Faro vào ngày 1/10/2015 làm 33 người chết. "Nếu bạn tính đến hiệu ứng không gian - thời gian đúng đắn, thì khả năng gặp phải sóng sát thủ cao hơn," Fedele nhận định. Dự báo thời tiết sẽ có tác dụng cứu tàu? Cũng trong năm 2016, Steinmeyer cho rằng nhiễu tuyến tính có thể giải thích được cách sóng sát thủ có thể đã hình thành ra sao. Như một cách tiếp cận khác với vấn đề, ông phát triển một cách tính toán sự phức tạp của cơ chế bề mặt đại dương tại một điểm nào đó, nơi mà ông gọi là có một số lượng các con sóng "hiệu quả". "Người ta chẳng có hi vọng gì hoặc rất phi thực tế khi cố tìm cách dự đoán một con sóng sát thủ, vì điều này đòi hỏi quá nhiều dữ liệu và sức mạnh máy tính. Nhưng sẽ thế nào nếu chúng ta có thể dự đoán về mặt khí tượng?" Steinmeyer nói. "Có lẽ có một số điều kiện thời tiết đặc thù nào đó mà chúng ta có thể thấy trước dễ gây ra sóng sát thủ." Nhóm của Steinmeyer nhận thấy sóng sát thủ dễ xảy ra khi áp lực thấp dẫn đến sự hội tụ gió; khi những cơn sóng xuất hiện từ nhiều hướng va chạm nhau, khi gió đổi chiều trên diện rộng, và khi một số hình dáng bờ biển và áp lực từ địa chất dưới đáy biển ép các con sóng lại gần nhau. Họ kết luận là sóng sát thủ chỉ xảy ra khi có những điều kiện khác kết hợp để sản sinh ra một số lượng hiệu quả là tối thiểu có 10 con sóng. Steinmeyer cũng coi nhẹ ý tưởng rằng bất cứ gì khác hơn là sự nhiễu đơn giản là cần thiết cho việc tạo hình sóng sát thủ, và ông đồng ý rằng hình dạng con sóng có vai trò ở đây. Tuy nhiên ông không đồng ý với quan điểm của Fedele rằng những đỉnh sóng sắc cạnh có vai trò quan trọng trong chiều cao của sóng. "Sự phi tuyến tính có vai trò ở đây, nhưng chỉ là vai trò nhỏ," ông nói. "Vai trò chính của chúng là sóng đại dương không phải là những con sóng hình sin hoàn hảo, mà là những đỉnh sóng uốn lượn và chân sóng chìm sâu. Tuy nhiên, những gì ta tính toán với con sóng ở Draupner là hiệu ứng phi tuyến tính trong chiều cao sóng ở vị trí cao vài chục cm." Trong thực tế, Steinmeyer nghĩ rằng Longuet-Higgins có lẽ khá đúng trong suốt 60 năm, khi ông nhấn mạnh nhiễu tuyến tính là một động cơ gây ra các con sóng lớn, sóng sát thủ và nhiều thứ khác. Nhưng không phải ai cũng đồng ý. Trong thực tế, tranh luận về nguyên nhân chính xác vì sao sóng sát thủ có thể hình thành có vẻ như đã lung lay vào một số thời điểm. Một phần của nguyên nhân là rất nhiều nhà khoa học đang nghiên cứu chúng - các nhà thí nghiệm, các lý thuyết gia, chuyên gia sóng quang học và cơ chế chất lỏng - và họ vẫn chưa làm tốt việc tích hợp các cách tiếp cận khác nhau lại. Không có dấu hiệu nào cho thấy một tuyên bố chung đang được phát triển. Nhưng đó là câu hỏi quan trọng cần giải quyết, vì chúng ta chỉ có thể dự đoán những con sóng chết người đó khi ta hiểu chúng. Với bất cứ ai đang ngồi trên một giàn khoan dầu đơn độc hay một con tàu để quan sát cơn thịnh nộ của sóng dưới trời bão, thì chỉ vài phút cảnh báo cũng trở nên vô cùng quan trọng. Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Earth.	Những mô tả dữ dội về "sóng sát thủ" (còn gọi là sóng độc) lớn đến bất thường xuất hiện từ biển xanh đã được thủy thủ kể cho nhau nghe qua hàng thế kỷ.	Làm sao để dự đoán sóng sát thủ trên đại dương?
Tìm thấy LA 2018 Những nơi trên Trái Đất mà như trên sao Hỏa Vệ tinh do thám phát hiện rừng thiêng ở Ethiopia Con người cần 'tẩy trắng' mây gấp? Trong suốt năm ngày liền, một nhóm nhà khoa học săn thiên thạch đã chống chọi với những bụi gai và lê bước qua đám cỏ dày giữa lòng Botswana. Họ biết đại khái là nơi họ nên tìm kiếm - trong phạm vi 200 cây số vuông - nhưng mảnh vỡ nhiều khả năng là rất nhỏ. Ai mà biết được liệu nó có bị chôn vùi, hay thậm chí bị gió thổi bay hay không. Và lúc đó. Chính là nó, một khối đá đen nhỏ, bụi bặm từ ngoài vũ trụ. Khoảng một tháng trước, một nhóm các nhà thiên văn học đã dự đoán ở nơi nào trên thế giới thiên thạch từ một tiểu hành tinh cụ thể sẽ rơi xuống. Tiểu hành tinh đó, được đặt tên là LA 2018, đã phát nổ trên bầu trời đêm ở Botswana vài giờ sau khi nó được nhìn thấy đang lao về phía hành tinh của chúng ta. Việc tìm thấy mảnh vỡ đã chứng minh các nhà thiên văn học đã đúng - và đây là lần thứ hai trong lịch sử, những mảnh vỡ của thiên thạch được con người tìm thấy từ một tiểu hành tinh được quan sát trước đó trong không gian. Một trong những nhóm đóng góp cho phát hiện tuyệt vời này hy vọng rằng một ngày nào đó hệ thống kính viễn vọng của họ có thể cảnh báo con người trên Trái Đất về một vụ va chạm lớn hơn và có khả năng gây thương vong. Nhưng họ sẽ làm như thế nào? Hầu hết các khối thiên thạch bay ổn định trong quỹ đạo, và được tìm thấy trong vành đai hành tinh nằm giữa sao Hỏa và sao Mộc Khi còn trong không gian, LA 2018 lần đầu tiên được phát hiện bởi Catalina Sky Survey, một dự án do Nasa tài trợ. Bí ẩn vụ nổ khổng lồ ở Siberia Khi khủng long lang thang ở Nam Cực Nếu bạn biết trước khi nào mình sẽ lìa đời Nhưng sau đó nó cũng được Hệ thống Cảnh báo Cuối cùng về Va chạm giữa Trái Đất và Tiểu hành tinh (Atlas) tại Đại học Hawaii quan sát được. Atlas là một hệ thống kính viễn vọng được thiết kế với một mục tiêu tối thượng: cứu con người khỏi sức công phá khủng khiếp gây ra khi những tảng đá khổng lồ trong vũ trụ lao vào Trái Đất. Nguy cơ cao hơn chúng ta tưởng Dự án này do John Tonry, một nhà thiên văn học, tạo dựng. Ông có cảm hứng bắt đầu dự án từ nhiều năm trước sau khi liên tục nghe nói rằng khả năng một tiểu hành tinh nguy hiểm đâm vào Trái Đất là rất thấp - chỉ xảy ra độ một lần trong mỗi một thiên niên kỷ. "Điều khiến tôi thật sự bực mình là con số đó luôn luôn được đưa ra mà không có sự chắc chắn, và vụ va chạm thực tế, gần đây nhất đã xảy ra chỉ mới chừng 100 năm trước," ông giải thích. Tonry đang nhắc đến sự kiện Tunguska hồi năm 1908 ở Siberia, khi một tiểu hành tinh phát nổ trong bầu khí quyển, tạo ra một quả cầu lửa rộng 50 - 100m và san phẳng khoảng 80 triệu cây xanh. Được biết, một người đã chết trong vụ việc. Nếu khu vực bị tác động có đông dân cư hơn, các hiệu ứng sẽ là khủng khiếp. Atlas hiện đã có hai kính viễn vọng ở Hawaii, và Tonry hiện đang làm việc với các đồng nghiệp để thiết lập chiếc kính viễn vọng thứ ba ở Nam Phi để quan sát bầu trời ở nam bán cầu. Khi huyền thoại hóa ra là sự thật Trận sóng thần nhấn chìm cả một hòn đảo Những thảm họa núi lửa khủng khiếp nhất thế giới Một kính viễn vọng thứ tư cũng đã được cấp vốn. Khi hệ thống đầy đủ đi vào hoạt động, Tonry hy vọng nó sẽ mang đến cho chúng ta cơ hội tốt để phát hiện ra một vụ va chạm lớn tiềm năng và, nếu cần, nó có thể cảnh báo trước đủ sớm để sơ tán người dân khỏi nơi dự đoán sẽ xảy ra va chạm. Nhờ phát hiện mảnh vỡ ở Botswana vào mùa hè này, chúng ta biết Atlas có thể dự đoán đúng. Và việc xác định chính xác điểm LA 2018 rơi xuống là điều gây ấn tượng hơn cả, vì nó là một tiểu hành tinh rất nhỏ, với bề rộng chưa đầy 2 mét. Clemens Rumpf, một nhà nghiên cứu khách mời tại Đại học Southampton, vốn chuyên về các tiểu hành tinh, nói: "Hệ thống Atlas là một sáng kiến rất tốt." "Ngay cả ngày nay, chúng ta bỏ lỡ rất nhiều tiểu hành tinh có khả năng gây nguy hiểm." Dự đoán va chạm nguy hiểm Vũ trụ xung quanh Trái Đất đầy đá. Công việc của Atlas là chỉ ra những tảng đá nào có thể đe dọa chúng ta. Tonry giải thích rằng chỉ trong một đêm quan sát, ông và các cộng sự có thể phát hiện khoảng một triệu vật thể. Phần lớn trong số này là những ngôi sao hoặc những ngôi sao nổ tung (siêu tân tinh), hoặc các tiểu hành tinh đã được biết vốn có quỹ đạo an toàn. Có thể chỉ có mười hoặc hai mươi vật thể là mới đối với chúng ta, và chúng không nhất thiết đều là những thứ nguy hiểm. Nếu có vật gì đó nhằm hướng Trái Đất bay đến, Atlas sẽ đăng cập nhật lên các trang web của mình. Các nhà thiên văn học tại các cơ quan như Nasa hoặc Trung tâm Hành tinh nhỏ của Liên minh Thiên văn Quốc tế có các ngôn ngữ tự động để sục sạo trong các trang web như vậy để tìm thông tin mới. Đây là cách họ biết ngay khi có một phát hiện mới. Các nhà thiên văn học sau đó có thể bắt đầu vẽ đường đi của chúng và dự đoán các vị trí va chạm. Rumpf chỉ ra rằng một số tiểu hành tinh lớn hơn đang ở trong quỹ đạo đều đặn quay quanh Mặt Trời, thường là quỹ đạo đường hình bầu dục, có thể giao nhau, cũng có thể là không hoặc không giao nhau với Trái Đất tại một thời điểm nào đó trong tương lai. Các vụ va chạm có thể có trong tương lai của các tiểu hành tinh như vậy dễ dự đoán hơn - nhưng không phải tất cả các thiên thạch trong vũ trụ đều tốt đẹp. "Một số thiên thạch nằm trên quỹ đạo không đều đặn bởi vì chúng không bị phụ thuộc vào Mặt Trời," Rumpf giải thích. "Chúng kiểu như là không biết từ đâu mà ra." Trên lý thuyết, các hệ thống như Atlas có thể đặc biệt hữu ích trong việc phát hiện ra những thiên thạch này đúng lúc. Bằng cách nghiên cứu cách ánh sáng phản xạ từ các loại đá khác nhau, chẳng hạn như những loại đá có hàm lượng kim loại cao hơn…, các nhà khoa học có thể đưa ra dự đoán về các tiểu hành tinh bay về hướng Trái Đất dựa trên ánh sáng mà chúng tự phản xạ, Alessondra Springmann, nhà thiên văn học radar hành tinh tại Đại học Arizona, cho biết. Làm sao hóa giải nguy cơ? "Nếu tiểu hành tinh đến đủ gần, bạn có thể sử dụng radar - nếu bạn có hình dạng, thể tích và cấu tạo thì có lẽ bạn có thể tìm ra mật độ," bà nói thêm. Điều đó có thể giúp dự đoán tiểu hành tinh lớn sẽ gây ra vụ nổ thế nào khi nó đi vào bầu khí quyển Trái Đất. Nếu nó càng chắc và càng nặng, mọi thứ sẽ tồi tệ hơn cho nhân loại. Điều gì sẽ xảy ra nếu chúng ta tìm thấy một tiểu hành tinh lớn đến mức nó có thể đe dọa hàng ngàn hoặc hàng triệu sinh mạng? Hoặc nó thải ra quá nhiều mảnh vụn vào bầu khí quyển của chúng ta đến nỗi khí hậu sẽ bị hủy hoại trong một thời gian rất dài? Lý tưởng nhất là chúng ta phát hiện được con quái vật như thế từ rất sớm, trước khi nó xuất hiện, để chúng ta có thời gian tự vệ. Springmann lưu ý rằng có một vài ý tưởng làm sao thực hiện điều này - bao gồm đưa ra một máy kéo lực hấp dẫn. Điều này nghĩa là phóng một phi thuyền về phía tiểu hành tinh và định vị nó đủ gần để lực hút của phi thuyền, dù nhỏ thế nào đi nữa, có thể đưa tiểu hành tinh đi theo hướng khác. "Nếu bạn không có nhiều cảnh báo, nỗ lực cuối cùng là phóng lên một vật va chạm động lực," bà nói rồi nói rõ thêm: 'một quả bom'. Nếu có khi nào đó chúng ta có cơ hội phá hủy một tảng đá không gian đe dọa nhân loại, thì đó là nhờ vào quan sát của các nhà khoa học trên Trái Đất vốn cho biết với một mức độ tin cậy nào đó về kích thước, tốc độ di chuyển của nó - và khả năng nó giết chết tất cả chúng ta. Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Earth.	Các khoa học gia đang tìm cách phát hiện các tiểu hành tinh trước khi chúng đâm vào Trái Đất.	Đối phó thiên thạch trước khi nó đâm vào Trái Đất
Đây là giải thưởng văn nghệ lớn thứ hai ở Việt Nam sau giải Hồ Chí Minh. Các nhà thơ Lê Đạt, Trần Dần, Phùng Quán, Hoàng Cầm được tặng giải vì các tác phẩm “có giá trị cao về văn học nghệ thuật, ca ngợi đất nước, nhân dân, góp phần xây dựng Chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc”. Trả lời phỏng vấn BBC ngày 22.02.07, nhà thơ Hoàng Cầm, năm nay 86 tuổi, sống ở Hà Nội nói rằng phong trào Nhân Văn-Giai Phẩm thực chất là một tiếng nói đòi thay đổi cách lãnh đạo văn nghệ. Ông nói mong muốn duy nhất của Nhân Văn-Giai Phẩm là có tự do sáng tác chứ không hề muốn "chống Đảng, chống nhà nước." Ông cũng tỏ ý buồn rằng các bạn hữu như Trần Dần, Phùng Quán, Phùng Cung v.v. đã không còn sống để thấy giải thưởng hôm nay. Theo ông, thực tế là từ năm 1958 đến nay, tức là 2007, vụ Nhân Văn Giai Phẩm mới "được giải tỏa", vì trước đó, bắt đầu từ thời Đổi Mới, mọi thứ được phục hồi nhưng không công khai. Nhận xét về thời nay, nhà thơ Hoàng Cầm nói văn nghệ sĩ đã được tự do sáng tác nhưng nhiều khi tự do đã bị lạm dụng quá mức. Ông mong rằng các nhà văn, nghệ sĩ trẻ viết gì cũng cần giữ lòng tự trọng và vì đất nước. 'Xin lỗi' Tại buổi họp báo hôm 13-2, bên cạnh quyết định chung tặng giải thưởng cho 154 nhà văn, nghệ sĩ, Bộ Văn hóa - Thông tin Việt Nam đã đọc riêng bốn quyết định trao tặng Giải thưởng Nhà nước cho bốn người từng chịu vạ vì vụ Nhân Văn - Giai Phẩm thập niên 1950. Nhân Văn - Giai Phẩm - tên của hai tờ báo có tuổi thọ ngắn ngủi - được dùng để chỉ phong trào đòi nới rộng tự do dân chủ của một số văn nghệ sĩ, trí thức miền Bắc. Nó bắt đầu từ năm 1955 và bị chính thức dập tắt năm 1958. Các văn nghệ sĩ có dính đến Nhân Văn-Giai Phẩm đều bị kỷ luật. Mặc dù trên văn bản chỉ ghi khoảng hai, ba năm, nhưng thực tế, đa số bị treo bút, cô lập suốt 30 năm cho đến ngày Việt Nam tiến hành Đổi Mới năm 1986. Nhà văn Đỗ Chu - thành viên của Hội đồng Giải thưởng chuyên ngành Văn học - được báo trong nước dẫn lời rằng Giải thưởng Nhà Nước có thể xem là "lời xin lỗi của anh em đối với các anh”. Trả lời báo điện tử VietNamNet, nhà thơ Lê Đạt nói: "Đây là cử chỉ đẹp, cho dù là muộn, nhưng muộn còn hơn không." Ông nói thêm: "Các tác phẩm của bạn bè tôi trong Nhân Văn Giai Phẩm có giá trị khác nhau nhưng đều xứng đáng với giải thưởng." Còn nhà thơ Hoàng Cầm thì nói với BBC rằng ông nghe thấy người ta kể lại rằng khi "trung ương Đảng họp để quyết định về giải thưởng cho Nhân Văn Giai Phẩm, vẫn có những người chống lại". Theo ông, điều đó cho thấy đến cả hôm nay không phải ai trong hệ thống chính trị cũng hài lòng với việc phục hồi Nhân Văn. Giải thưởng Nhà nước kèm theo số tiền trị giá 60 triệu đồng. Năm nay, Giải thưởng Hồ Chí Minh, với tiền thưởng 100 triệu đồng, được trao cho các tác giả, nghệ sĩ: Đình Quang, Anh Thơ, Đặng Nhật Minh, Hải Ninh và Bùi Đình Hạc. Lễ trao giải sẽ được chính thức tiến hành vào tháng Ba. ------------------------------------------------------------------- Cao Chung, Đà nẵng, Việt namLà một đảng tự cho mình là có tài lãnh đạo sáng suốt, hơn 30 năm sau khi thống nhất đất nước, đến nữa thé kỷ sau, đảng CS mới thừa nhận sai lầm trong vụ án nhân văn giai phẩm. Việc nhận sai và sửa sai là việc tốt nên làm, nó có ý nghĩa khi nhận thức đó được áp dụng vào hiện tại, nhưng đảng CS chưa làm được việc này như còn cấm đoán , áp đặt về hệ tư tưởng, không cho báo chí tư nhân hoạt động, các vụ án chụp mũ những nhà bất đồng chính kiến v..v.. Theo tôi, đấy chỉ là cách để xoa dịu lòng dân, trong xu thế của thời đại thông tin hoá toàn cầu, không còn bưng bít được nữa. Lê Quang Huy, TPHCMNhân sự kiện trao giải thưởng cho các nạn nhân của vụ án Nhân Văn - Giai Phẩm, tôi lại liên tưởng đến các nạn nhân bị qui chụp và chết oan trong vụ Cải cách ruộng đất, sau đó lại được "phục hồi" khi mồ đã xanh cỏ. Thật nực cười thay. Không rõ Tố Hữu lúc này mà còn sống thì sẽ bình luận gì về việc này. Mai NinhChúng ta đang lạm phát bằng cấp và các giải thưởng. Những người còn sống và đã chết trong nhóm Nhân văn cần nhất là một lời xin lỗi công khai của đảng ta, hơn bất cứ giải thưởng nào, nhất là giải thưởng lạm phát. Nhưng đành chấp nhận vậy. Năm mới, nói chuyện cũ có lẽ hơi vô duyên. EM, San JoseTôi còn nhớ thời gian cựu Tuớng Trần Độ trông coi Nhân Văn Giai Phẩm thì ông ta kình địch với Trần Dần và viết bài chê bai Trần Dần chỉ vì ganh tị tài năng. Khoảng năm 1998 khi Trần Dần quá cố thì Trần Độ cũng không màng chia buồn và khoảng vài năm sau Trần Độ mới tỉnh hẳn nguời ra và đòi đuợc quyền tự do viết lách. Thật là oái oăm "Đỉnh cao trí tuệ loài người." Minh Đức, Montreal, CanadaĐây là giải thưởng trao cho văn, nghệ sĩ mà không phải cho tác phẩm nào cụ thể của họ. Tôi cho rằng ngay cả một số văn, nghệ sĩ có viết một số bài trong các số báo Nhân Văn Giai Phẩm hay bất cứ báo chí nào khác, không đồng ý với đường lối văn hóa, văn nghệ của nhà nước thì với các tác phẩm khác họ vẫn xứng đáng được khen tặng. Không cần phải đến bây giờ mà đáng lẽ phải từ lâu lắm rồi. Điều này có nghĩa là nên tách rời tác phẩm và con người. Một văn, nghệ sĩ có thể có một số tác phẩm không hay, có chứa đựng nội dung không hay, nhưng nếu họ có các tác phẩm hay khác thì các tác phẩm khác vẫn đáng được ca ngợi và tác giả vẫn nên được có quyền sáng tác. Tác phẩm nào dở, xấu thì chê tác phẩm đó, đừng bắt tội mà trù dập cả đời người nghệ sĩ, cấm họ sáng tác.	Bốn trong số các nhân vật chính của “vụ án Nhân Văn-Giai Phẩm” đã được trao tặng Giải thưởng Nhà nước, cùng 154 người khác.	Nhân Văn-Giai Phẩm được tặng giải
Trong khi đó tại một số quốc gia trong đó có Việt Nam, chính phủ đứng ra xem xét chuyện họ sẽ chấp nhận các đoàn thể tôn giáo nào và những người không nằm trong các cộng đồng tôn giáo được công nhận sẽ có thể gặp những khó khăn như trường hợp của Phật giáo Hòa hảo hay Hội Thông công Tin Lành Việt Nam. Và chính sự khác biệt này đã khiến Hoa Kỳ trong tuần liệt Việt Nam vào hàng các nước cần phải chú ý đặc biệt về vấn đề tôn giáo bên cạnh các nước như Miến Điện hay Ả-rập Xê-út. Việt Nam đã ngay lập tức lên tiếng phản đối quyết định của chính phủ Hoa Kỳ nói rằng đây là quyết định sai trái và dựa trên những thông tin không chính xác phản ảnh không trung thực tình hình ở Việt Nam. Vậy chính những người theo đạo ở Việt Nam mà hiện không được chính phủ công nhận suy nghĩ ra sao? Mục sư Phạm Đình Nhẫn, Chủ tịch Hội Thông công Tin lành Việt Nam nói rằng chuyện hạn chế tôn giáo ở Việt Nam là chuyện đang diễn ra. Mục sư cũng nói rằng mặc dù những người theo đạo Tin lành như ông đã làm được nhiều việc thiện cho xã hội, giúp những người theo đạo cai nghiện hay làm những điều tốt, họ vẫn gặp những khó khăn khi muốn thờ phượng. Những điều mục sư Nhẫn nói đã trái với tuyên bố của chính quyền Việt Nam. Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam khẳng định rằng ''Chính sách nhất quán của Nhà nước Việt Nam là tôn trọng và bảo vệ quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo và tự do không tín ngưỡng, tôn giáo của mọi công dân.'' Tuyên bố của ông Lê Dũng cũng nói ''Giáo hội các tôn giáo đều được tạo thuận lợi để hoạt động bình thường trong khuôn khổ pháp luật.'' Và quý vị luôn có thể có tiếng nói của chính quý vị về vấn đề này. Thư từ xin gửi về địa chỉ vietnamese@bbc.co.uk hoặc dùng hộp tiện ích bên tay phải. ..................................................................................................................... Lê Bobo, Gelsenkirchen, ĐứcTôi cảm thấy người ở ngoài nước thì thấy có vẻ VN đàn áp tôn giáo, nhưng các vị hãy đi sâu về Việt Nam mà xem như thế nào. Hãy thử vào Đà Lạt xem trụ trì đi công tác bằng xe Mercedes, đi máy bay toàn vé First Class... Tôi chỉ muốn đặt câu hỏi là tu tâm tích đức gì mà giàu đến vậy? nếu nhà nước mà không quản lý thì sẽ có vô số những tôn giáo được sinh ra chỉ để lợi dụng lòng tin của người dân mà thôi. Nguyễn Công, TP Hồ Chí MinhTôi xin góp ý cho đề tài thú vị này với một ý nhỏ rằng Tôn giáo đã mang con người lại gần với nhau nhưng đồng thời nó cũng là cái hố chia cách con người. Trong một gia đình có cha mẹ nào vui khi thấy con mình lấy người ngoài đạo không? Năm 1963 miền Nam rối loạn cũng vì đạo. Tại Bắc Ailen đánh nhau cũng vì tôn giáo, Tin Lành và Công giáo. 911 tại Mỹ thực chất là một sự tấn công của Hồi giáo. Hãy thử hỏi các Cha, Thầy Giáo sĩ Hồi giáo nào không tham quyền lực. Các Cha, các Sư nào không muốn nhà thờ, chùa chiền không đông con chiên hay phật tử. Đã đi tu thoát khỏi trần tục thì các Sư, Cha, Giáo sĩ ngồi lại tạo ra một thứ tôn giáo thống nhất để mọi người không có một sự dị biệt về đức tin thế mới đúng nghĩa tu, dâng đời cho chúng sinh. Phạm Duy, Hà NộiÔng Dill Phạm à, Cộng Sản không làm thế thì các ông làm loạn à, tôi không phải cộng sản nhưng tôi thấy phương pháp đó rất đúng. Theo tôi, Việt Nam là một nước đa tôn giáo nhưng đa số dân chúng chẳng theo một tôn giáo nào, đấy là một ưu điểm đấy, Mục sư, linh mục, hoà thượng nên thờ phụng các đấng Tối cao, làm yên lòng con chiên, phật tử. Đừng lo gây rối, truyền đạo vớ vẩn, lợi dụng sự mê muội của một số người dân mà làm điều hổ thẹn. Các ông còn lợi dụng cả chính trị nữa kia, như thế thì làm sao các ông yên tâm mà tu nhân, tích đức được. Tôi mà có quyền, tôi sẽ lập ra một Uỷ ban Tôn giáo Việt Nam, người đứng đầu là người không theo tôn giáo nào cả, còn những người giúp việc là những người đứng đầu các tôn giáo chính, còn những tôn giáo làng nhàng, nho nhỏ thì không kể đến. Hùng, California, Hoa KỳSau khi đọc một loạt từ trên xuống dưới, tôi thấy cần nên ra vài điểm nhấn để xa gần cùng nhau suy gẫm, như sau: 1. Cần phân biệt rõ : tự do tín ngưỡng, tự do tôn giáo (thuộc vấn đề tổ chức) với tự do truyền giáo. 2. Có thể 100 năm sau tình hình sẽ đổi khác, nhưng như tình hình hiện nay thì, khi nói đến vấ đề VN, cũng như khi nói đến bất cứ tập hợp quốc gia nào, hai tiền đề: độc lập dân tộc và chủ quyền quốc gia, phải được đặt lên hàng đầu. 3. Môn học 'kinh tế - chính trị' trước kia đã được mở rộng thành môn 'kinh tế - chính trị - văn hóa'. Vậy, văn hóa (hay tôn giáo) đã được sử dụng như là vũ khí chính trị từ lâu rồi. Có lẽ từ thời của Constantin đại đế (thế kỷ 4), mà người Âu châu, rồi Mỹ châu, là bậc thầy. 4. Nói rằng "tôn giáo nào cũng tốt, cũng dạy người ăn hiền ở lành...", là câu nói quá vội. Muốn biết về một tôn giáo, cần phải nghiên cứu hay xem xét trên ba mặt : kinh điển để biết giáo thuyết của tôn giáo đó, lịch sử phát triển của nó và đức hạnh của các vị chức sắc đại diện cho nó. Đừng nên phát biểu một cách ngu ngơ bốc đồng. 5. Xét lại lối nói "tôi có đạo". Vậy, người ngoại đạo là "vô đạo" sao ? Nội việc này thôi cũng đã tạo ra sự tranh chấp trong nội bộ dân tộc VN rồi. Cho nên mới có kiểu đáp "tôi là người lương", ngụ ý nói "anh là bất lương". Lại còn lối nói "lãnh đạo tinh thần", ghê quá. Mong các vị lãnh đạo các tôn giáo xét lại điểm này, nếu muốn sự hòa hợp dân tộc. Quang Trung, Sài GònChúng ta hãy bàn luận trung thực một chút đi. Tôi chỉ nói mấy câu thôi: 1.Người có đạo đương nhiên là gần như không được vào đảng CSVN, tức là không thể nắm được các vị trí chủ chốt trong các cơ quan chính trị. Cái này có thật ở quê hương tôi. 2. Người có đạo làm chuyện vô đạo như vụ Tây Nguyên, cái này cũng có thật. 3. Người Tây phương cũng có những đạo tranh giành với nhau tới đổ máu (như ở cộng đồng Anh). Hình như cũng có thật. 4. Ở nước Mỹ cũng có màn xử nhau cung vì đạo, như vụ mục sư Luther. Vậy theo tôi, mỗi nước đều có những hành xử khác nhau tùy theo đảng phái nào đang cầm quyền, ta đừng vội phê phán. Dill Phạm, Hoa KỳGưỉ Phan Lạc Đông Quân! CSVN đâu có ngăn cấm những tín đồ hay những người dân ngoan đạo, CSVN ngăn cấm những hoạt động của những vị có chức năng trong các Tôn Giáo vì dó mơí là những người mà CS lo sợ. Con "rắn" mà chặt dứt cái "đâù" thì cái "đuôi" kia có ngoe nguẩy cỡ nào đi nữa cũng đâu có sao. Nguyễn Nhân, Hoa KỳÔng Nguyễn Lê! Ông nên dẹp lối truyền đạo rẽ tiền đó đi! Cũng vì thói truyền đạo như vậy nên CS mới kiểm soát tôn giáo để bớt đi tranh chấp giữa các tôn giáo! Chỉ có CS độc quyền mới sợ vấn đề tôn giáo! Nếu xã hội VN là dân chủ đa đảng thì có người tôn kính tôn giáo thì cũng có người BÁNG BỔ tôn giáo như tôi vậy; và tôi không là CS. Tôi dám chắc rằng những người không tôn giáo hoặc không cuồng tín sẽ là đa số. Tuy tôi là người vô thần, nhưng kiến thức kinh điển, kinh Koran, thánh kinh cựu ước, tân uớc cũng không kém cỏi lắm. Và giám nói rằng đa số các tín đồ tôn giáo chỉ giỏi về nghi thức thôi! Phạm Văn Hùng, Hà NộiTheo tôi mọi tổ chức và người dân phải sống theo hiến pháp và pháp luật,ngay cả Đảng CS cũng vậy. Ai vi phạm thì phải sử theo pháp luật. Nhất là những người lợi dụng tôn giáo để nhằm mục đích chính trị, can thiệp, gây chia rẽ dân tộc, gây rối. Vụ vừa qua ở tây nguyên mà tôi được chứng kiến khi đang di xây dựng tại đó,tôi thấy giáo dân tin lành chẳng hiểu chúa dậy gì mà nhảy vào phá phách, và cướp của những nhà dân ven đường đi, lại còn dùng đá và hung khí để đánh người, thử hỏi mục sư nào đã xúi giục họ? Ai cũng đòi tự do, tôn giáo nào cũng đòi tự do , tự do phải trong khuôn khổ, không làm ảnh hưởng đến người khác như thế mới là tự do, còn tự do theo kiểu vụ tây nguyên của giáo dân tin lành là tự do quá chớn, cầnn phải nghiêm trị, tôi tin nếu vụ việc đó sảy ra tại Mỹ thì nước Mỹ cũng có cách xử sự như vậy, đơn cử nếu tự do tôn giáo theo kiểu Taliban hay Ankeđa được quyền đánh bom giết thường dân và khủng bố có được không? tại sao nước Mỹ lại đem quân đánh Taliban, và chống Ankeđa mà không để họ được tự do tôn giáo theo kiêu đạo hồi cực đoan. Một người bình thường không theo đảng và không theo đạo. Phan Lạc Đông Quân, Seattle, Hoa KỳCác bạn đã về Việt Nam chưa? Nếu chưa các bạn hãy về để xem tận mắt nhé. Nhà thờ, chùa, lăng tẩm... đã mọc lên trang nghiêm và nhiều hơn trước 1975 rồi. Tín đồ của các đạo đã được tự do đi lễ hàng ngày. Ngày rằm, mồng một và các ngày lễ hội vận động, nhang khói nghi ngút. Sách kinh thánh, kinh Phật... đã có bán khắp nơi. Tôi nghĩ rằng chính phủ Việt Nam đã và đang tôn trọng quyền tự do tín ngưỡng. Làm gì có việc hạn chế tự do tín ngưỡng, hạn chế tự do tôn giáo. Các bạn phải hiểu rằng Tôn giáo và chính trị không thể là một. Đi tu thì phải nghĩ đến việc thiện, tạm gác việc đời.Nguyễn Quốc Bảo, Alaska, Hoa KỳTôi là một tín đồ Phật giáo Hòa hảo sống lưu vong. Sau khi thống nhất đất nước 1975, Nhà nước XHCN Việt Nam đã tịch thu tài sản của giáo hội, bắt bớ các nhà lãnh đạo Phật giáo Hòa hảo. Hôm nay, sau 29 năm nhà nước Việt Nam có chính sách đổi mới đó là quốc doanh hóa Phật giáo Hòa hảo, cho các cựu đảng viên của Đảng Cộng Sản Việt Nam. Ngày nào Việt Nam còn hai chữ cộng sản, ngày đó tự do tôn giáo chỉ là cho có hình thức với quốc tế. Nguyễn Hạnh, Sheffield, AnhTheo ý kiến tôi thì Việt Nam không cấm tự do tôn giáo. Mọi người vẫn được quyền lựa chọn tín ngưỡng của mình. Nhưng công bằng mà nói thì tôn giáo cũng nên hạn chế bớt vì nó là nguồn gốc của xung đột. Những người nhẹ dạ cả tin bị người khác lợi dụng tôn giáo để lừa phỉnh đủ điều nhất là về chính trị. Do đó sự chia rẽ các nhóm tôn giáo khác nhau là điều khó tránh khỏi. Trình độ dân trí chung của người Việt Nam còn thấp, nhận thức về bản chất những gì được viết ra trong Kinh thánh chưa sâu sắc do vậy dễ bị lợi dụng. Theo tiến trình phát triển, khi trình độ dân trí chung của người dân chúng tôi cao hơn, khi đó tôi nghĩ mọi việc sẽ dễ dàng hơn. Andrew Phan, Brisbane, ÚcCộng sản và Tôn giáo như nước với lửa, một bên là Vô thần, một bên là Hữu thần, bên này chê bên kia hay ngược lại cũng là điều bình thường. Duy có một điều mà ai cũng nhận thấy là Chủ nghĩa Cộng sản chỉ mới hình thành tại Nga từ năm 1917 đến năm 1990 đã cáo chung! Trong khi đó các Tôn giáo lớn đều tồn tại trên dưới 2000 năm, đã đóng góp rất nhiều cho xã hội loài người về rất nhiều mặt, trong quá trình đó cũng không tránh khỏi những va chạm và tranh chấp giữa Tôn giáo này với Tôn giáo nọ hay với các thế lực chính trị, cuối cùng các mâu thuẫn cũng qua đi và những giá trị đạo đức mỗi ngày một vun trồng thêm lên, do đó cuộc sống con người ngày một thăng tiến về cả hai mặt, tinh thần lẫn vật chất. Nguyễn Lê, TP Hồ Chí MinhCó phải theo Ðạo Tin Lành là bỏ ông bỏ bà không? Câu trả lời khẳng định là: KHÔNG, xin được giải bày như sau: Nhiều người Việt Nam, vì chưa tìm hiểu đến nơi đến chốn nên đã vội cho rằng theo Ðạo Tin Lành là bỏ ông bỏ bà. Ðây là thành kiến không đúng do không hiểu cách người Tin Lành bày tỏ lòng hiếu thảo đối với cha mẹ, tổ tiên. Người Tin Lành biểu lộ sự hiếu thảo đối với ông bà cha mẹ chủ yếu khi ông bà cha mẹ còn sống, còn khi ông bà cha mẹ qua đời thì con cháu lo chôn cất chu đáo theo nghi lễ trang nghiêm của Hội Thánh trong tinh thần thương tiếc, hy vọng, ngoài ra không nhang đèn, không lập bàn thờ bài vị, không van vái, không cúng bái người đã chết. Có lẽ vì người Tin Lành không làm theo phong tục cổ truyền đối với người quá cố như những người Việt Nam khác nên một số đồng bào cứ lầm tưởng như vậy là bỏ ông bỏ bà, thậm chí có người cho vậy là bất hiếu. Ðạo nào cũng dạy con người biết hiếu kính ông bà cha mẹ vì đó là nền tảng cho sự sinh tồn của nhân loại. Ðạo Tin Lành là đạo kính Chúa yêu người, lấy lời Ðức Chúa Trời làm mẫu mực thiêng liêng cho cuộc sống, lại càng chuyên tâm dạy dỗ, khuyên bảo người tín hữu và con em mình hết lòng hiếu kính ông bà cha mẹ đúng như lời Chúa dạy. Thời xưa, vì sự giao thông thế giới bên ngoài còn hạn chế, người Việt Nam chưa có cơ hội tiếp xúc với nền văn hóa Cơ Ðốc Giáo, nhưng chịu ảnh hưởng sâu đậm của nền văn hóa Trung Quốc. Thậm chí chữ viết của người Việt Nam xưa kia cũng viết theo lối Hán Tự; học thì học Tứ Thư, Ngũ Kinh của người Trung Hoa. Vì bị người Trung Hoa đô hộ hàng ngàn năm, nên cả nền văn hóa lẫn truyền thống tôn giáo của người Việt Nam cũng chịu ảnh hưởng theo người Trung Hoa là chuyện không tránh khỏi. Nhưng người Việt Nam là một dân tộc bất khuất, luôn tiếp nhận cái tốt của các dân tộc khác để biến thành cái hay cái tốt của mình. Vì vậy không một người Việt Nam nào theo Phật Giáo nói rằng tôi theo đạo Ấn Ðộ, cũng không người Việt Nam nào chịu ảnh hưởng của Nho Giáo nói rằng tôi theo đạo Trung Quốc. Vì thế có nhiều người Âu Mỹ theo Ðạo Tin Lành và nổ lực đem Tin Lành truyền bá khắp thế giới, ta cũng không nên nói Ðạo Tin Lành là Ðạo của Mỹ, không dính dáng đến người Việt Nam. Ðiều quan trọng là chúng ta hãy tìm hiểu xem Ðạo Tin Lành đã tin gì, giảng gì và đã đem lại được ích lợi gì cho nhân loại nói chung và người Việt Nam theo Ðạo Tin Lành nói riêng. Người Việt Nam là một dân tộc kính sợ Ðức Chúa Trời. Việt, Hoa KỳTôn giáo là nguồn gốc của mọi chiến tranh. Nó là cái cớ để thực dân Pháp đã xâm lược Việt Nam và cũng là cái khiến cả gia đình Tổng thống Ngô Đình Diệm bị giết. Giờ đây nó dự định làm gì cho đất nước Việt Nam? Tôi thiết nghĩ tôn giáo chỉ nên giới hạn trong phạm vi nhà thờ hay chùa chiền gì thôi. Còn ngoài xã hội thì hãy để cho vấn đề chính trị lên tiếng. Nguyễn Nguyệt Hà, TP Hồ Chí Minh, Việt NamTôi cho rằng việc tín ngưỡng tôn giáo tại Việt Nam không hoàn toàn như ý nghĩa của nó. Đạo Phật không quan tâm tới chính trị, ngay cả việc biểu tình năm 63 cũng chỉ vì bị chính quyền Ngô Đình Diệm cấm không cho treo cờ Phật Giáo trong ngày lễ Phật Đản và vì gia đình Ngô Đình Diệm là gia đình theo Thiên Chúa Giáo nên đàn áp đạo Phật. Chúng tôi chỉ đấu tranh cho quyền được tự do tín ngưỡng (đừng cho rằng không dính líu đến chính trị là ai nói sao cũng theo như thế), nhưng hiện nay mặc dù không thấy rõ ràng nhưng các bạn hãy nhìn những vị cao tăng trong đạo Phật đi dự các hội nghị này kia, và các vị cao tăng trong các chùa lớn trong thành phố, tuổi Đảng của họ còn nhiều hơn cả tuổi Đạo (mà chúng tôi vẫn hay dùng chữ sư quốc doanh), có những vị sư không được sự tín nhiệm của phật tử và đồng môn nhưng vẫn đường hoàng ngồi ở vị trí lãnh đạo của giáo hội, vậy thử hỏi ai là người đưa họ lên? Còn những vị cao tăng đạo đức, học thức rất cao ngày xưa thì nay đâu hết rồi. Tôi nghĩ việc nhà nước có sự kiểm soát để không tônn giáo nào có thể làm sai pháp luật, chuyện đó là cần thiết để đảm bảo an ninh cho một quốc gia nhưng những vấn đề dính líu đến những quyết định của riêng tôn giáo nào hãy để cho họ được quyền tự quyết định những gì liên quan đến tôn giáo của họ. Còn những bạn cho rằng các bạn không thấy một sự áp bức nào, bởi vì có thể bạn không thuộc tôn giáo nào cả hay bạn cũng chỉ là những người có đạo nhưng cũng không rõ lắm về cáo đạo mà mình đang theo, các bạn chỉ thấy ngày Giáng Sinh, ngày Phật đản, băng-rôn giăng đầy ở các nhà thờ, các chùa lớn nhỏ, nhạc xập xình... đó mới chính là điều mà những người có đạo như chúng tôi cảm thấy... ngán ngẩm. Nguyễn Anh, Austin, Texas - Hoa KỳTôi nghĩ Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ và Bộ Ngoại giao Việt Nam đều ngầm hiểu những gì muốn và cần ở nhau thông qua thông điệp CPC để chuẩn bị cho một cuộc ''ĐỐI THOẠI'' sắp đến. Khoa Kinh tế Chính trị ở đầu thế kỷ 21 này đã được mở rộng là khoa Kinh tế-Chính trị-Văn hóa. Sự kiện CPC và phái đoàn thương mại Washington đến Việt Nam diễn ra trong cùng thời điểm đã nói lên CPC sẽ không ảnh hưởng đến giao thương giữa hai nước trong tương lai gần. Việc một quan chức Tòa đại sứ Hoa Kỳ ''bắt bẻ'' việc dùng từ triệu tập của báo chí có thể là một phần phản ánh quan điểm chính thức của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ về nhu cầu ''ĐỐI THOẠI'' ... để giải quyết các ''DỊ BIỆT''. Dĩ nhiên nếu bạn chỉ nhìn một vài cái nồi xoong, chén bát bể chúng có thể sẽ chẳng nói lên điều gì đích thực cả... Cá nhân tôi chỉ ủng hộ những việc làm có thể giúp Việt Nam và Hoa Kỳ trở thành ''Tri kỷ'' lâu dài ở Châu Á để cùng được bảo đảm và chia sẻ lợi ích thiết thực cấp bách. Vũ Đại - TP Hồ Chí Minh Theo như lời mục sư nói thì những người khi không còn niềm tin thì tìm đến hội Tin Lành để "bám víu". Đây là một việc làm tốt đẹp. Trước kia tôi sống ở Daklak, hồi đó đồng bào dân tộc Ê Đê có rất nhiều lễ hội truyền thống, tôi đựoc chứng kiến và nghe thấy nhiều lễ hội đặc sắc với tiếng Chiêng, Tiếng trống của đồng bào. Bây giờ quay trở lại, tôi không còn thấy lễ hội như xưa nữa, đồng bào bán tất cả Chiêng, Trống, không còn có lễ hội cúng Giàng, nghĩa trang thì xây tươm tất và bạt ngàn Thánh Giá. Có một số nơi, một số tổ chức đoàn thanh niên đến vận động đồng bào bỏ đạo và có một số đồng bào tự nguyện làm điều này, mới nghe qua thì mọi người có cảm giác là nhà nước ngăn cấm Tin Lành, nhưng xét cho cùng thì cũng thật công bằng. Tại sao anh thuyết phục đồng bào bỏ các tập tục truyền thống để đi theo đạo của anh thì được còn đoàn thanh niên thuyết phục đồng bào bỏ đạo của anh để giữ gìn các giá trị truyền thống thì anh lại cho đó là điều không thể? (theo tôi được biết thì cả hai trường hợp đều là tự nguyện). Không cần bàn cãi nhiều, người Mỹ đủ công cụ để có những thông tin rất có cơ sở về tình hình Việt Nam VÀ trừ những tín đồ tôn giáo thiểu số, ai trong người dân Việt Nam cũng dư hiểu những người lãnh đạo các tôn giáo là ai và hiểu về mục đích chính của họ. Quốc Huy, Việt Nam Tôi không theo một tôn giáo nào, nhưng tôi rất tôn trọng các giá trị của tôn giáo, bởi vì khởi đầu của tôn giáo chính là niềm tin và ước muốn tốt đẹp, cái thiện vượt lên trên cái ác. Và đó chính là sức mạnh của tôn giáo. Cũng chính vì lẽ đó mà trong lịch sử và cho đến tận hôm nay tôn giáo luôn bị các thế lực thống trị lợi dụng như một công cụ tuyên truyền tư tưởng của chúng, lúc đó tất yếu tôn giáo sẽ bị biến dạng méo mó và mất đi tính đối lập với cái ác (là động lực thúc đẩy sự phát triển của xã hội). Đối với trẻ em thì có đứa trẻ nào mà không thích nghe chuyện cổ tích? niềm tin và ước muốn luôn đi trước nhận thức của chúng. Đối với người lớn cũng vậy, tôn giáo chính là câu chuyện cổ tích của người lớn. T! n giáo có lịch sử lâu dài và hiện diện ở mọi chế độ, hiếm có chế độ nào có thể tồn tại độc lập với nó, riêng chế độ độc đảng Phát xít và Cộng sản mới có độc lập tương đối nhưng không thể nào dập tắt được nó. Karl Marx xuất thân từ gia đình Do Thái nhưng lại chuyển sang đạo Tin lành tự do, Marx cho rằng nhà nước chỉ là công cụ bóc lột của giai cấp này đối với giai cấp khác do đó muốn xoá bỏ nhà nước phải qua chuyển tiếp, phải có nhà nước quá độ và đó là nhà nước "chuyên chính vô sản". Nhà nước của "chuyên chính vô sản" như thế nào thì hầu như ai trong chúng ta cũng đều biết, nhưng với cấu trúc độc đảng của nó bao trùm lên mọi mặt của xã hội, kể cả tư tưởng thì tất yếu nó sẽ xung đột với tư tưởng khác nó, trong đó có ! tư tưởng của các tôn giáo. Các tôn giáo khác nhau! vì đ i tượng và mối quan hệ của tư tưởng đó khác nhau, điểm chung giữa các tư tưởng tôn giáo chính là thuộc tính "niềm tin" và "ước muốn". Không thể tách niềm tin và ước muốn ra khỏi tôn giáo vì đó là bản chất của tôn giáo, chế độ độc đảng chỉ có thể thay đổi đối tượng và mối quan hệ trong tư tưởng của nó sao cho giống tư tưởng của mình, đó là cách đơn giản nhất. Điều này dẫn đến một hệ quả tất yếu là: không phủ nhận được tôn giáo, nhưng để tước đoạt vai trò dẫn dắt xã hội của tôn giáo, chế độ độc đảng buộc phải ở dạng tương đồng hay trở thành một thứ "tôn giáo của tôn giáo" để bảo vệ tư tưởng tuyệt đối của mình. Đây chính là mối quan hệ giữa tôn giáo với chính trị, kẻ nào thao túng được tôn giáo kẻ đó khống chế ! được tư tưởng. "Tôn giáo" không phải là "chính trị" theo nghĩa đen nhưng một tổ chức tôn giáo rõ ràng là một tổ chức chính trị bởi vì nó là một tập hợp các công dân có cùng tín ngưỡng, hoạt động của các công dân bảo vệ cho tín ngưỡng và tôn giáo của mình là hoạt động chính trị, hoạt động đó có thể là ôn hoà hoặc có thể là bạo lực. Tại nhiều nước trên thế giới hiện nay, tôn giáo giữ vai trò chính trị quan trọng và có ảnh hưởng như các đảng phái chính trị khác, có những tôn giáo phát triển trở thành quốc đạo bao trùm lên mọi hoạt động của nhà nước, thiết lập mối quan hệ chặt chẽ tôn giáo với nhà nước, hình thành một kiểu nhà nước được gọi là "nhà nước tôn giáo". Tất nhiên tôn giáo cũng có hạn chế vì nó không đề cao tính sáng tạo! , niềm tin và ước muốn là sức mạnh của tôn gi! o nhưn g cũng chính là điểm yếu vì một khi đã "tin" và "muốn" rồi thì khó mà lay chuyển được, đó chính là tính "bảo thủ". Thế nhưng sự chỉ trích không phải là bản thân tôn giáo hay nội dung hạn chế của nó mà chính là vị thế độc quyền của nó đối với nhà nước, giống như những nhà nước độc đảng, "nhà nước tôn giáo" sẽ kìm hãm sự phát triển tự do và dân chủ của xã hội, là mầm mống gây ra các cuộc xung đột và chiến tranh. Chính vì vậy nhiều nước trên thế giới đã thiết lập được cơ chế dân chủ để không tạo điều kiện cho một đảng phái hay tôn giáo nào có thể độc quyền lãnh đạo nhà nước, hạn chế được sự cực đoan trong hoạt động chính trị. Nhưng cần phải hiểu "hạn chế" không có nghĩa là "đàn áp", những nước có chế độ độc đảng như V! N đàn áp tôn giáo không phải theo hình thức "dã man" thời Trung cổ: hoả thiêu, chặt đầu, treo cổ, ném đá, xử bắn ngay tại chỗ... mà "khoa học" hơn nhiều. Có thể kể ra đây vài thủ đoạn đàn áp, phạm vi rộng lớn và rất triệt để: luật bất thành văn là những người theo đạo không được tham gia vào bất cứ một vị trí nào trong các tổ chức của Đảng và bộ máy Nhà nước (thời bao cấp nhiều người phải bỏ đạo để khỏi chết đói); hạn chế sự đi lại của các tín đồ; gây điều kiện sống khó khăn; thao túng việc lấn chiếm các diện tích sử dụng của tôn giáo; hạn chế sự phát triển và số người theo tôn giáo bằng cách cấm truyền đạo ngoài phạm vi sử dụng đất của tôn giáo, không cấp đất mới cho xây dựng công trình tôn giáo, cấm truyền đạo trên internet, giới hạn tôn giáo bằng luật; cài người của Đảng vào tôn giáo để tiêm nhiễm lối sống hủ lậu, tha hoá tín ngưỡng và chia rẽ;... Nhưng vượt lên trên tất cả, tôn giáo vẫn tồn tại một cách phi thường. Ngay cả trong tác phẩm của mình, tuy Marx không dành chỗ cho duy tâm và tôn giáo thì chính tác phẩm và bản thân Marx cũng không thoát khỏi ảnh hưởng của tôn giáo. Bằng cách luận tưởng ra một xã hội tương lai không có đối lập, không có mâu thuẫn và do đó không có đấu tranh, Marx đã đưa xã hội lý tưởng gần đến điểm giao thoa với tôn giáo. Theo học thuyết của Marx: sau khi đã "chuyên chính vô sản" và đồng thời cũng là xoá bỏ mọi giai cấp thì những "lao động" của Marx chỉ còn mỗi một động lực làm việc duy nhất, đó là "ý thức tự giác", thế nhưng một câu hỏi là "ý thức tự giác" ở đâu ra? Tất nhiên không phải từ bản thân lao động rồi bởi vì lao động là kết quả của "ý thức tự giác" chứ không phải nguyên nhân. Vậy có phải là do bản năng sinh tồn tự nhiên? Nhưng con người tiến hoá nhiều so với động vật rồi tại sao chỉ dựa vào một bản năng thuần động vật như thế. Thật khó mà phản bác rằng chính "niềm tin" và "ước muốn" tạo ra "ý thức tự giác", nhưng "niềm tin" và "ước muốn" lại là bản chất của tôn giáo?!!!... Liên quan với tôn giáo như vậy nhưng Marx không thể đạt tới lý tưởng hoàn hảo bởi vì, đối với tôn giáo ngay cả cái chết vẫn là hạnh phúc khi mở ra một Thiên đường. Các bạn có thể không đồng ý với suy nghĩ của tôi nhưng có một điều tôi tin các bạn sẽ tự nghiệm thấy, đó là: Niềm tin và ước muốn luôn ở bên cạnh ta. Nếu trong cuộc đ! i có những lúc các bạn gặp phải hoạn nạn bất ngờ hay đau khổ về một việc gì đấy, hay đơn giản chỉ là khúc mắc với người thân trong gia đình, các bạn thường kêu to: "Trời ơi!", "Chúa ơi!",... nhưng chắc có lẽ các bạn sẽ không bao giờ kêu: "Đảng ơi!", "Bác Hồ ơi!". Phạm Quang Thành - Đà Nẵng, Việt NamBản chất của Tôn giáo và các giáo phái đều hướng con người vào việc thiện, sống tốt đời, đẹp đạo, và tất nhiên đó là mục tiêu mà những người dân dù ở giáo phái nào cũng hướng tới. Thế nhưng, bản chất con người dù hướng thiện đến đâu cũng đôi lúc mất tự chủ, thậm chí sẵn sàng làm điều ác. Chúng ta đang bàn về tôn giáo, Chính phủ Mỹ cũng đang nói về tự do tôn giáo nhưng đáng thương thay, nhiều người chỉ biết “chửi rủa, xúi người ngay làm việc ác” đi ngược lại giáo lý và đức tin. Họ là những ai, họ muốn gì ? Tôi xin hỏi các quý vị và Chính phủ Mỹ, tự do nào cũng phái tuân thủ quy định, luật pháp. Ví dụ nếu đạo Tin lành chỉ lo truyền đạo, quan tâm giúp đỡ nhau để sống tốt đời, đẹp đạo thì có ai phản ứng làm gì, thế nhưng có nhiều người không biết dùng tiền bạc ở đâu ra, chắc chắn không phải tiền cá nhân họ, thường lân la, rủ rê những người không theo đạo nào hoặc đang có đạo khác theo mình và sẵn sàng hỗ trợ kinh phí hàng tháng đến cả triệu đồng (cho không), vậy mục đích họ là gì, có phải đó là hành động tuyên truyền, kích động đi ngược lại tự do tôn giáo vì “nhập” đạo phải là tự nguyện? Chính phủ Mỹ cũng vậy, họ nói tự do tôn giáo “kiểu Mỹ”, đúng quá, ai đã theo Mỹ như một số người dân ở Tây Nguyên và được nuôi ăn ở, cho xe cộ nhà cửa thì có dám nói điều ngược lại không, và tại sao Chính phủ Mỹ không tìm cách giúp đỡ giảm đói nghèo, giúp đỡ nạn nhân chiến tranh mà luôn ra rả về “nhân đạo, nhân quyền, dân chủ”. Tại sao Chính phủ Mỹ lại dung túng cho các cá nhân và tổ chức khủng bố như ở Checnia, các nhóm có vũ trang nước ngoài chuyên buôn bán vũ khí và chống phá nước khác, tái sao đầu tư hàng tỷ USD để thành lập các đài phát thanh chống phá nước khác... Thế nào quý vị, nếu có “đức tin, có giáo lý” hãy nói thử xem những hành động đó là gì. Đương nhiên ở xã hội nào cũng còn những điểm chưa đúng, chưa tốt. Nhưng những kẻ làm trái giáo lý, vi phạm pháp luật phải bị xử. Đáng lẽ ra Giáo hội phải “tự xử” những người đó trước như giới Võ lâm vẫn làm trước khi để pháp luật “sờ đến”. Nguyễn Hải Đăng, California, Hoa KỳThưa quí vị, ttôi là người thường về VN vì công việc, theo tôi nghỉ ở Việt Nam hiện nay thực ra không có hoạt động hay chủ trương cấm đoán hay hạn chế đúng hơn là (đàn áp) tôn giáo như thập niên 70-80, nếu các bạn muốn chứng kiến thì cứ đi một vòng Sài Gòn thì thấy những nhà thờ mới xây, giới theo đạo tin lanh làm lễ tràn ra ngoài đường, nhà chùa phật giáo được xây cất khang trang không tin xin mời các bạn về dự lễ vu lan tại Việt Nam trong mùa vu lan năm nay thi cac bạn rỏ hơn , hay các bạn dến thánh thất Cao Đài ở Tây Ninh để dự lể vào mổi buổi trưa thì có thể hiệu rõ hơn. Ở đây tôi xin nhắc quí vị rằng, một khi người ta dùng tôn giáo để thực hiệ một ý đồ của tôn giáo mình thì ắt phải gặp phải sự chống đối và ngăn cấm, ví dụ đạo tin lành muối "dụ dỗ" được nhiều tín đồ thì phải cho tiền hay của, hay muốn dùng loa phóng thanh để tuyền bá đạo của mình kể cả vào khuôn viên của chùa chiền phật giáo điều đó không những về phía chính quyền mà những người theo phật giáo cũng phải chống đối, tôi là môt người không theo tôn giáo nào tôi chỉ mong rằng những người đang đều hành các tôn giáo xin hãy đừng dùng tôn giáo là công cụ để làm chính trị. Người Mỹ khôn khéo hơn trong việc đàn áp tôn giáo. Qúy vị còn nhớ vụ thiêu rụi một đạo phái ở Waco TX (David Koresh and the Branch Davidians) không? Có bao nhiêu ngưới chết và ai biết chuyện này? Chúng ta không nên đi quá nhanh khi vòng dây chưa thực sự được thả lỏng, nếu đi nhanh quá có thể vòng dây phản tác dụng, hay những người đang nắm quyền tại VN nên phải học hỏi nhiều từ đàn anh Hoa Ky sao là tự do tôn giáo chăng?Nguyễn Hằng - TP Hồ Chí MinhChính phủ Việt Nam có quyền đại diện cho nhân dân Việt Nam để điều hành và quyết định những việc hữu ích. Điều này không hề đi ngược lại lợi ích của bất kỳ người dân Việt Nam nào. Sự ổn định về an ninh đã nói lên tất cả các điều đó. Hãy nhìn vào thực tế hiện nay là đời sống người dân Việt Nam đang đi lên.Vô danhGởi Hoàng Minh, Kuala Lumpur. Vậy chứ bạn có thấy nước nào không có tự do dân chủ mà giàu có không? Các nước Cộng sản vì sao họ đói nghèo? Nguyễn Vi Nhẫn, Hải Phòng Tôi là một tín đồ Tin Làn ở miền Bắc Việt Nam. Tôi tin Chúa tại trại tị nạn ở Hồng Kông từ năm 1996. Từ đó đến nay, cuộc sống của tôi không thể nào yên chỉ vì lý do duy nhất: tôi theo đạo Tin Lành, một tôn giáo bị coi là phản động và là đạo của Mỹ. Tôi ngạc nhiên về điều này vì từ khi tôi tin Chúa, Chúa đã thay đổi đời sống của tôi, trước đây tôi thích nhậu nhẹt, cờ bạc... thế mà từ khi tin Chúa mọi sự đều thay đổi, cả chính quyền địa phương cũng ngạc nhiên về sự thay đổi của tôi. Thế mà họ vẫn gây khó khăn cho tôi vì lý do trên. Không những tôi mà nhiều bạn hữu của tôi, những người cũng tin Chúa tại Hồng Kông như tôi và cả những người tin chúa ở Việt Nam, tại Hải Phòng và Quảng Ninh... cũng gặp bắt bớ. Nhiều công an địa phương đến nhà bảo chúng tôi không được tụ tập để thờ phượng Chúa mặc dù họ biết chúng tôi không hề quan tâm tới chính trị. Việc MS Nhẫn trả lời phỏng vấn chỉ là trình bày sự thật. Có thể không phải là chủ trương của nhà nước trung ương nhưng vì ngộ nhận, thành kiến nên chính quyền địa phương vẫn có hành động bắt bớ đạo và chúng tôi là những nạn nhân trực tiếp. Tuy nhiên tôi cũng công nhận rằng trong mấy năm gần đây tình hình sinh hoạt tôn giáo ở Việt nam được cải thiện nhiều hơn. Việc này cũng giống như chúng tôi là những tù nhân, trước đây bị biệt giam, nay được giam giữ ở những phòng có tiện nghi hơn một chút nhưng thực chất chúng tôi chưa được tự do. Nguyễn Hùng, Hà NộiViệt Nam là nước tự do tôn giáo. Bằng chứng là hiện nay nước ta có đủ các loại đạo lớn trên thế giới như; đạo Khổng, đạo Lão, đạo Phật, đạo Hồi, đạo Thiên chúa và một số đạo mới của người VN mới tổng hợp được từ các loại đạo khác như Cao Đài, Hoà Hảo và mới đây tiếp tục du nhập đạo Tin Lành một biến thái của đạo Thiên chúa. Ngoài ra trong dân gian còn có loại tín ngưỡng thờ thần linh, người có công với đất nước đã tồn tại hàng nghìn năm nay. Như vậy có thể nói là VN rất tự do tôn giáo và tín ngưỡng. Không có nước nào trên thế giới có sự đa dạng và phong phú như VN hiện nay nhất là vào thời kỳ DCS VN nắm quyền. Như thế cho thấy quan điểm của Đảng và Nhà nước VN tôn trọng tự do tín ngưỡng của người dân.Nhưng! dù là loại đạo gì thì cũng có một khuôn mẫu na ná giống nhau là tạo một đức tin, một sự hy vọng và hướng con người hướng thiện, yêu thương muôn loài. Bây giờ và sau này dù có thêm loại đạo nào đi nữa thì nội dung cũng chế biến từ các loại đạo cũ cho phù hợp với tình hình mới. Nếu có khác thì chỉ có thêm một số tà đạo lợi dụng trình độ, nỗi khổ của người dân gặp trong cuộc sống và sự mê muội của người dân để thực hiện ý đồ riêng. Vấn đề như thế nước nào cũng tồn tại.Ngay cả những nước tự cho mình cái quyền xem xét nước khác như nước Mỹ thì trong nội tại chứa đầy mâu thuẫn.Nhưng cũng dễ hiểu bởi thời kì lịch sử nào, chế độ, quốc gia nào thì tôn giáo luôn được xem là công cụ đắc lực cho việc cai trị của chính quyến và ! cũng là công cụ để cho các thế lực thù địch l! ợi d ng để thực hiện mưu đồ riêng.Cụ thể ở Việt Nam hiện nay một số phần tử lợi dụng tự do tôn giáo và sự khó khăn trước mắt của người dân để lợi dụng tham vọng riêng và đồng loã với thế lực thù địch nước ngoài để chống phá đất nước Vn, dân tộc VN. Đáng ra họ phải sống tốt đời, đẹp đạo và tuân thủ pháp luật giúp người dân thêm tri thức thời đại, nâng cao trình độ sản xuất kinh doanh, xoá đói giảm nghèo, để cùng đưa đại dân tộc vươn lên sánh vai với các cường quốc năm châu bốn biển như các bậc tiền nhân từng mơ ước thế nhưng họ lại điên cuồng chống phá bằng mọi cách, cõng rắn cắn gà nhà. Các bạn thử nghĩ xem công nuôi dưỡng sinh thành của tổ tiên, ông bà, cha mẹ thì lại không được thờ cúng lại đi thờ một con người xa lạ với VN và chỉ toàn gây đại hoạ cho nhân loại. Phần lớn các cuộc chiến tranh trên thế giới đều xuất phát từ các mâu thuẫn tôn giáo mà trung tâm là các loại tôn giáo biến thái từ đạo thờ chúa Trời, chúa Giêsu ví dụ như đạo Thiên Chúa và đạo Hồi, đạo Thiên Chúa và đạo Tin Lành như ở Bắc AiLen. Không biết là khi các vị này nghĩ ra đạo để chăn dắt loài người có nghĩ tới một ngày nào đó nhân loại, những con chiên lại đánh giết nhau vì mình, vì các đồ đệ của mình gây ra không? Theo tôi thì các bạn hãy vì đất nước mình, dân tộc mình bởi vì chúng ta đều một dòng máu Lạc Rồng đã trải qua bao nhiêu năm tháng đau thương của dân tộc trước hoạ xâm lăng của ngoại bang và chính tinh thần đại đoàn kết dân tộc nước ta đã trải qua những thăng trầm và đang tự hào đi lên cùng nhân loại. Trong những thời kỳ đầu tôn giáo đã góp công rất lớn vào củng cố tinh thần dân tộc là chỗ dựa lớn lao cho dân tộc ta vượt qua đó là đạo thờ các danh nhân giữ nước, đạo thờ tổ tiên, ông bà và kết hợp một số tôn giáo khác như đạo Khổng, đạo Lão, đạo Phật... bổ sung tinh thần cho cuộc sống người dân. Tôi thiết nghĩ các bạn, nhất là những bạn ở ngoại quốc hãy đoàn kết với nhân dân trong nước đóng góp công sức như tài chính, công nghệ, tri thức về cho đất nước để cùng đưa con Lạc cháu Rồng bay lên cùng thời đại, để dân tộc ta trở thành dân tộc văn minh, dân chủ, đất nước giàu mạnh như các cường quốc khác trên thế giới đấy mới là điều thiết thực nhất.Các dân tộc khác bên cạnh chúng ta sở dĩ hùng cường cũng là họ đoàn kết và biết phát huy tiềm năng sức mạnh dân tộc. Theo tôi chúng ta nên theo đạo thờ ông bà tổ tiên và các bậc tiền nhân có công dựng nước và giữ nước và vươn lên tầm thời đại thì nên theo Newton, Albe Anhstanh và các nhà khoa học khác. Chúng ta chỉ là hạt cát trong vũ trụ bao la. Quang Huy, Việt NamTôi lấy làm bất bình là hình như tại diễn đàn BBC này chỉ nêu ra những chủ đề nhạy cảm và chỉ dành cho những người bêu xấu việt nam, thực ra xã hội nào cũng có điều làm được, nhưng ở đây chỉ toàn là nói xấu Vn thôi. Tôi thấy rất buồn có rất nhiều người Việt hải ngoại ngầm chống phá Việt nam, cùng đồng bào cùng dân tộc, nước Việt đến đời nào mới khá được. Tôi đã gửi bài nhiều lần mà không được đăng, phải chăng vì tôi yêu đất nước tôi, vì tôi cảm thấy hài lòng với cuộc sống bình yên và đang phát triển từng ngày. Chắc họ muốn tôi phải chửi Việt nam thật nhiều mới được đăng? Chẳng lẽ đài BBC thường ca ngợi tự do ngôn luận, tự do báo chí là thế này đây? Dân chủ và tự do ở nước Anh đứng nhất nhì thế giới là đây? Thực ra họ chẳng hơn gì Việt Nam cả. Khương, CanadaTrên mỗi đồng đô la Mỹ có tiêu đề " God Bless America" (Chúa Ban phước cho Nước Mỹ) đã nói rõ tôn giáo nào được đứng hàng đầu và được kiểm soát người Mỹ. Như vậy làm gì có bình đẳng về tôn giáo và tự do? Trường học cho trẻ thì có hai loại Public (trường công) và Catholic (trường dòng), đâu có trường của Phật giáo hay tôn giáo khác ...? Cho nên Mỹ đưa Việt Nam vào "sổ đen " cũng không có gì là lạ. Tôi ủng hộ Tu thì không chính trị . Còn lạm dụng Tôn giáo với mục đích riêng thì cần được dẹp bỏ . Lạt, Việt Nam̉Đề tài này tranh luận 100 năm cũng chưa thống nhất. Người ngoại đạo như tôi (không theo đạo nào, và hơi có thành kiến với đạo ),thì thấy rõ ràng nhà nuớc cho tự do tôn giáo như thế là đủ lắm rồi , mấy ông nhà tu sao mà đòi hỏi quá . Người trong đạo thì thấy mình tu hành mà chuyện nội bộ còn phải thông qua nhà nước, cảm thấy thiếu tự do. Mấy ông nhà tu có uy tín, có giáo dân, hoặc phật tử trong địa phận thì khi bất mãn chính quyền, dễ sinh loạn. Lại còn cái chuyện cầu cứu các Hội đạo có trụ sở nước ngoài thì chính tôn giáo biến thành chính trị rồi. Nói Nhà nước đàn áp tôn giáo (như thời ông Diệm ) thì chưa có đến nổi thế.Nhưng theo dõi , đề phòng thì có. Tôi từng nghe cấp trên huấn thị nhiều, và chỉ thị theo dõi nhà nầy nhà kia (Tin Lành), cái nầy có thật.Theo dõi ở đây chỉ để đề phòng phản loạn mà thôi. Các ông "ngoại" thì làm như hiểu rõ tình hình VN, chỉ chọn 1 "mẫu"nào đó rồi qui đồng mẫu số = "Việt Nam có đàn áp tôn giáo". Mấy cha "nội" thì phát biểu rập khuôn cấp trên , tự xem mình am hiểu lắm tình hình trong nước và cả ngoài nước, nên khẳng định " Việt Nam có tự do tôn giáo". Xem ra hai ông chưa hiểu tình hình của nhau- tranh luận 100 năm cũng không xong. Thực tế các nước cho thấy , Đạo mà muốn có quyền thì "có vấn đề "ngay. Mà nhà nước hạn chế cái quyền thì cũng "sinh chuyện". Nội cái việc nước Pháp vừa rồi ai cũng thấy. Hồi trước 1975 , tôi ở gần ông Đạo Dừa ( hay Vừa) thì cũng lắm bực mình - tu hành mà tối ngày đòi làm Đại tổng thống....rồi lại xách động đòi tự thiêu cả cái Cồn Phụng , làm nhà nước VNCH lúc đó bối rối- tức tối qui ông là Cộng sản. Đến thời cách mạng, cũng cái tính khí đó mà bị quy là CIA , phải đi Cải tạo - Rõ chán mấy ông nhà tu...(xin lỗi tôi lại phạm cái qui thành mẫu số). Tôi nói lên đây là ý thức cá nhân trong phạm vi 1 địa phương nhỏ -Không áp đặt ai cả. Và tôi không tin vào ai cả . Đảng viên thì có người yêu nước tha thiết (tôi tin chắc),nhưng cũng khối kẻ kiếm chát cho nhanh (tôi thấy nhiều).Mấy nhà tu ,thì khối ông tranh chức ngay trong đạo,ngẫm nghĩ thấy chán ê chề.Mặc dù phát biểu thì ông nào cũng có lý tưởng cao đẹp...Nhìn cuộc sống đang diển biến rồi lại đọc mấy "tham luận" của các bạn tôi muốn đi ...tu cho rồi . Vài hàng tâm sự cùng các bạn. Một cán bộ "lùn cấp" của nhà nước CHXHCNVN. Mai Giang, TP Hồ Chí MinhCác anh chị nói về đất nước Việt Nam như những người ngoài cuộc cười đùa rôm rả, trong khi chúng tôi đang lo âu. Thái độ bàng quan đó làm người ta bực bội và ác cảm. Đinh Công Trang, Oslo, Na UyVũ Hồng Sơn có vẻ cay cú Phạm Đình Nhẫn lắm, bằng chứng là qua câu nói: "Tôi thiết nghĩ ông Phạm Đình Nhẫn đang lợi dụng tôn giáo để thực hiện mưu đồ chính trị của mình nên mới đưa ra thông tin bịa đặt như vậy." MƯU ĐỒ CHÍNH TRỊ, THÔNG TIN BỊA ĐẶT là hai chủ đề mà tôi muốn trình bày trong ý kiến hạn hẹp của mình. Tôi không biết và có lẽ tất cả chúng ta cũng không biết Phạm Đình Nhẫn có mưu đồ ấy. Đâu là biên giới giữa chính trị và tôn giáo? Thường thì một phát biểu rất khách quan bênh vực cho tôn giáo có sự bất lợi cho chính sách nhà nước cộng sản Việt Nam đều bị gán gép vào mưu đồ chính trị cả. Còn thông tin bịa đạt thì tôi thiết nghĩ Vũ Hồng Sơn hoặc có thành kiến, hoặc chưa có cái nhìn bao quát trong bối cảnh Việt Nam hiện tại. Sự thật vẫn là sự thật! Việt Nam còn rất giới hạn báo chí nên ở trong môi trường nào đó, chúng ta rất khó có thể biết rõ cuộc sống ở một môi trường khác.Tôi đã về miền bắc việt nam. Tại Hải Phòng, Huyện Thủy Nguyên bỗng nhiên đạo Tin Lành được phát triển rất mạnh. Tôi đã được tiếp xúc trực tiếp với các tín hữu tại đây và được biết chính quyền địa phương không cho phép họ tụ tập hành lễ đông đảo nên họ phải chia ra làm nhiều nhóm nhỏ để thờ phượng Chúa và đã nhiều lần họ bị tịch thu Kinh Thánh. Điều này là sự thật! Phạm Đình Nhẫn đã khách quan nêu lên một kinh nghiệm có thật. Những người như Vũ Hồng Sơn hay Phạm Hồng Sơn chỉ có thể thấy được sự tự do tôn giáo tại Việt Nam khi chính đương sự hòa nhập vào môi trường này. Nói chung thì chúng ta cũng thấy rằng! Việt Nam đã thay đổi phần nào về tự do tôn giáo. Điều này chúng ta phải nhìn như một sự cởi mở tích cực của nhà nước VN đem lại cuộc sống thoải mái hơn cho người dân. Kết quả có được ngày nay khác với nhiều năm về trước không phải là sự ngẫu nhiên, nhưng một phần đó cũng là do những người dám nói nên nỗi bức xúc của mình. Việt Nam cần thay đổi nhiều hơn về tự do dân chủ để Việt Nam giầu mạnh hòa nhập vào cộng đồng văn minh thế giới ngày nay. Vũ Hồng Sơn, Hà NộiTôi thực sự phẫn nộ trước tuyên bố của ông Phạm Đình Nhẫn, đây là tuyên bố không trung thực nhằm mục đích bôi nhọ nhà nước Việt Nam. Tôi là một kỹ sư, do yêu cầu công việc nên tôi đa đi gần hết các tỉnh của Việt Nam, tôi khẳng định không hề có sự cản trở hoạt động tôn giáo ở Việt Nam nếu đó là hoạt động tôn giáo thực sự, không núp bóng hoạt động tôn giáo về mục đích chính trị. Tôi có nhiều người bạn theo các tôn giáo khác nhau, công giáo, tin lành, phật giáo v.v. và họ không hề phàn nàn gì về tự do tôn giáo ở Việt Nam cả. Tôi thiết nghĩ ông Phạm Đình Nhẫn đang lợi dụng tôn giáo để thực hiện mưu đồ chính trị của mình nên mới đưa ra thông tin bịa đặt như vậy. Hiện nay Việt Nam đang bị các thế lực phản động ở nước ngoài dùng chiêu bài tự do tôn giáo để làm mất ổn định và chia rẽ đoàn kết các dân tộc Việt Nam. Một số thế lực đang ngấm ngầm hoạt động ở khu vực vùng sâu, vùng xa của Việt Nam vì đây là khu vực khó khăn, kinh tế chưa phát triển nên rất dễ mua chuộc. Tôi đã đến vùng Tây Bắc và Tây nguyên nhiều và được người dân ở đây kể cho nghe về việc họ bị mua chuộc như thế nào, với vài chục kg gạo, hay vài chục nghìn là bọn phản động đã dụ dỗ được người dân vốn có nhận thức hạn chế tham gia các hoạt động phá hoại, làm mất trật tự xã hội. Tôi có 1 người bạn có gia đình đang sống ở Thái Bình đang bị rơi vào hoàn cảnh rất bi đát do ông nội, bố và 1 đứa em gái đi theo 1 tôn giáo kỳ quặc được truyền từ Mỹ về, không biềt là thờ mẹ Mari ... gì gì đó. Thay vì bàn thờ tổ tiên thì gia đình này thờ 1 hình cô gái người Việt chạc 40 tuổi, đang sống lưu vong ở Mỹ, theo bạn tôi nói đó là người sáng lập ra tà đạo này. Những người theo đạo phải ăn chay, không cho họ làm giàu và chỉ được làm để đủ ăn, mà là ăn chay, mỗi năm phải đóng góp 1 khoản tiền và đi thụ đạo 3 tháng ở 1 địa điểm bí mật. Trong gia đình bố mẹ, ông bà, con cháu đều có thể tạp “hôn” với nhau. Chính vì vậy mẹ của bạn tôi đành phải bỏ chồng để đưa 2 đứa con đi nơi khác sống. Tôi kể ra những chuyện mắt thấy tai nghe để mọi người hiểu và đánh giá đúng những gì về tự do tôn giáo ở Việt Nam. Tôi hoàn toàn ủng hộ chính sách tôn giáo của nhà nước Việt Nam, mọi người đều có quyền tự do theo tôn giáo của mình. Nhưng đó phải là tôn giáo đúng nghĩa. Những kẻ lợi dụng tôn giáo để hoạt động chính trị, làm mất ổn định xã hội, gây chia rẽ đoàn kết dân tộc cần bị nghiêm trị. H. Do, Orlando, Hoa KỳMột số bạn (có lẽ là số nhiều) đang sống ở Việt Nam không thể nào thấy và hiểu rõ được những vi phạm nhân quyền và tự do tôn giáo tại Việt Nam hiện nay. Các bạn cũng không đủ thông tin để hiễu rõ thế nào là quyền tự do dược Liên Hiệp Quốc chấp nhận năm 1948 trong bản Tuyên Ngôn Quốc Tế Nhân Quyền. Tôi chỉ xin hỏi các bạn một câu đơn giản như sau: Tại Việt Nam, bạn có quyền phát hành một tờ báo dộc lập với chính quyền hay không ? Một câu hỏi khác: Ban có quyền chỉ trích chính quyền về những sai trái của họ hay không ? Riêng về tôn giáo, xin hỏi: Nếu nói rằng có tự do tôn giáo tại VN, tại sao Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất đã đưọc thành lập từ năm 1968 tại Miền Nam Việt Nam, đã từng chống chính quyền tại Miền Nam Việt Nam, nay tại sao không được tự do hoạt động? Câu hỏi tương tự đối với Phât Giáo Hoà Hảo, Cao Ðài... Ðây chỉ là một vài câu hỏi sơ đẳng nhất. Nhưng cũng vì thiếu tự do, trong dó tự do tôn giáo, nên đất nước Việt Nam vẫn còn bị tụt hậu như hiện nay mặc dù chính quyền CSVN nắm quyền 30 năm nay. Trong lúc Nhật sau thế chiến chỉ cần 10 năm là đã phục ho6i kinh tê1 và tro73 thành cường quôc. Hàn quốc, Thái Lan, Singapore là những nước hiện nay phát triển hơn Việt Nam rất nhiều. Lê Thanh, TP Hồ Chí MinhTôi là một tín hữu Tin Lành thuộc một hệ phái chưa được Nhà nước Việt Nam công nhận. Tôi đồng ý với MS Phạm Đình Nhẫn về những điều ông trả lời phỏng vấn đài BBC. Vì lý do tế nhị ông chỉ nói một ít về những khó khăn mà các tín hữu Tin Lành tại Việt Nam phải chịu đựng trong suốt ba thập niên qua. Theo tôi sự đàn áp Tôn Giáo ở VN là có thật. Đằng sau việc đó là sự nghi ngờ cố hữu của chính quyền các nước Cộng sản và không chỉ tại Việt Nam mà còn ở nhiều nước khác trên thế giới như Bắc Triều Tiên, Trung Quốc... Chủ trương của Nhà nước Việt Nam là tiêu diệt tôn giáo, nếu không làm được điều đó thì cũng phải hạn chế tới mức tối đa sự phát triển của tôn giáo, trước hết là vì ý thức hệ, sau nữa là muốn cố giữ lấy chính quyền vì những bổng lộc của giới cầm quyền. Tôi thật sự phẫn nộ vì một số người ở Việt Nam như ông Vũ Hồng Sơn, Phạm Hồng Sơn nào đó dám lên tiếng nói những điều y hệt phát ngôn viên của Bộ Ngoại giao Việt Nam. Các ông đó đã đến hết mọi nơi trên đất nước hay chưa? Hay cũng giống như mốt số người nước ngoài được dẫn đến một vài nơi làm trò quảng cáo như một số nhà thờ Tin Lành quốc doanh hoặc của ''Công Giáo yêu nước''. .. rồi bi bô rằng tôi không thấy sự bắt bớ nào cả ở Việt Nam. Chúng tôi đã chứng kiến nhiều sự đàn áp của các chính quyền địa phương đối với các sinh hoạt tôn giáo khắp nơi. Chúng tôi có bằng chứng về việc nhiều người đã bị bỏ tù vì lý do truyền đạo trái phép mà thực chất họ chỉ họp lại để cầu nguyện ở nàh họ. Một tín hữu Tin Lành được mời đến làm việc tại phòng PA 38 của công an một tỉnh nọ ở Miền Trung, thấy trên tường có treo một giấy khen của Ủy Ban Nhân Dân Tỉnh khen phòng PA 38 đã có thành tích ''bài trừ tôn giáo''. .. Biết bao nhiêu người đã phải đóng phạt hàng trăm triệu đồng vì lý do truyền đạo trái phép vì công an lập biên bản khi có nhóm tín hữu hiệp lại cầu nguyện tại nhà của họ. Tôi nghĩ rằng ông Vũ Hồng Sơn hoặc Phạm Thanh Sơn nào đó thực chất chỉ là Công An viết những điều xuyên tạc sự thật để bưng bít việc làm sai trái của chính quyền Việt Nam. Tôi không quen biết với ông Phạm Đình Nhẫn nhưng tôi khâm phục sự can đảm của ông dám nói những điều mà hàng triệu người Việt Nam muốn nhưng không dám nói. Chúng tôi không muốn chống đối chính quyền nhưng muốn chính quyền tôn trọng sự thật. Các vị trong Bộ Ngoại Giao làm sao biết hết việc làm của chính quyền địa phương mà dám nói những việc như là họ biết hết. Tôi tin rằng Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ công bố điều đó, họ chắc chắn có bằng cớ về việc đàn áp tôn giáo vì việc này chắc chắn có thể gây tổn thương cho bang giao hai nước. Nhưng tôi nghĩ chính quyền Việt Nam nên tìm hiểu về các tôn giáo nhiều hơn và cải thiện tình hình tôn giáo thật sự chứ không phải chỉ là chiếc bánh vẽ màu mè để lừa bịp thiên hạ như đã làm bấy lâu nay. Vong Công Tâm, CaliforniaChính phủ Việt Nam không cần phải lo sợ gì về vấn đề tự do tôn giáo ở Việt Nam nếu từ xưa đến nay mình không có thành tích đàn áp ai. Mọi người cần phải nhớ câu ''có lửa thì mới có khói''. Hoàng Hải, Hà TâyTôi muốn kể một câu chuyện xảy ra ngay tại làng tôi. Ban đầu làng tôi có một gia đình theo đạo họ sống với mọi người trong làng rất bình thường và mọi người trong làng, xã cũng vậy kinh tế và công việc của họ cũng như mọi gia đình. Rồi năm 2001 chắc họ được hội phật giáo cho tiền họ xây dựng nhà thờ đạo khá to trên đất của gia đình đó mọi người trong làng và chính quyền coi đó là chuyện bình thường như việc họ xây một ngôi nhà to để ở khi hoàn thành mọi người trong làng đến chơi chúc mừng như tập tục của người Việt Nam. Sau khi xây nhà xong họ bắt đầu làm một việc (theo bạn nên hay không và đó là hành động gì lôi kéo hay dụ dỗ?) đó là cứ ai theo đạo họ cho 2.000.000 đồng Việt nam (năm 2001 và ở làng quê Việt Nam thì lúc đó là khá to) và khi đó có chính xác là trong làng có 10 người theo và bắt đầu đi cầu nguyện. Và một chuyện lớn đã xảy ra trong một đêm giông bão trong ngôi nhà mới xây có khoảng 14 người có cả người nhà của gia đình theo đạo đó, vì gió quá mạnh đã kéo đổ cây thánh giá và xập nhà làm chết 8 người (trong đó có cả người nhà người theo đạo). Đó là cảnh bi thương nhất mà người trong làng tôi chứng kiến chết cùng 1 lúc 8 người máu me lênh láng cả làng chạy ào đến cứu bất chấp trời mưa bão cấp cứu người bị thương cho đi viện còn 8 người chết ngay tại chố đã được mọi người cho vào quan tài chuẩn bị làm lễ an tang và chờ công an chính quyền đến xác minh và tôi thấy đó là việc ngoài mong muốn lên mọi người và chính quyền thống nhất làm nghi lễ và thủ tục như thường và ngày hôm sau 8 người đã được an táng như sau: 5 người mới theo con cháu và người nhà yêu cầu làm án táng theo người bên lương và họ nói không theo đạo gì hết trước sống thế nào thì sau chết vậy không đạo giáo gì hết. Còn 3 người của gia đình theo đạo thì họ tổ chức chôn cất theo đạo nhưng bà con làng xóm cũng vẫn đi đưa tang nhưng tuyệt nhiên không thấy người của bên đạo các nơi nào đến để làm thủ tục bên đạo cả. Sau vụ việc đó cả gia đình đó cũng thôi không theo đạo nữa và trở về cuộc sống như người dân bình thường (phụ nữ, người già thì ra chùa nam giới già thì ra đình) Theo tôi nghĩ một điều không ai và không chính quyền nào bắt ép người dân theo đạo gì hay bỏ đạo gì hay phải làm thế nọ không được làm việc kia cả mà chủ yếu là theo nếp nghĩ và tập quán sống của người dân họ thấy đúng và điều đó là chính đáng thì tự khắc họ theo như công quộc giải phóng đất nước vậy tôi thấy khi đó có ai cho tiền đâu mà mọi người tự nguyện hy sinh cả cuộc sống quý giá nhất cho tổ quốc. Tôi thấy hiện nay dưới sự lãnh đạo của đảng mọi người có cuộc sống bình yên ấm no (Cuộc sống của người dân việt nam là gì bạn biết không đó là yêu những gì bình yên phẳng lặng không tranh dành Cho nên nếu các bạn muốn Việt Nam như các nước phương tây và các bạn bảo sẽ lại cho tiền người dân như trường hợp trên thì chắc các bạn sẽ không có được kết quả tốt đâu bởi một điều là chân lý trong người dân việt nam bây giờ là Hồ Chí Minh, Đảng cộng sản, cuộc sống tự tại đúng với bản chất người dân Việt Nam là lựa chọn số một rồi. Trang Dung, TP HCMNếu Chính phủ việt Nam hạn chế tôn giáo thì làm sao ông có điều kiện để làm được nhiều việc thiện như ông đã tuyên bố hả Ông Phạm Đình Nhẫn. Còn những Mục sư bị bắt hòan tòan không hề liên quan đến việc hạn chế tôn giáo, họ bị bắt vì họ vi phạm luật pháp Việt Nam thôi. Nếu hạn chế tôn giáo thì làm sao ông có thể đi lại và tuyên bố những điều tầm bậy làm ảnh hưởng đến hình ảnh quốc gia được? Có muốn đấu tranh dân chủ thì hãy ráng làm nhiều việc thiện hơn nữa đi thay vì phát biểu lung tung sặc mùi chính trị, còn nếu muốn làm chính trị thì thôi đừng đi tu nữa. Mong ông sớm ngộ được. Hoàng Minh, Kuala LumpurTôi là người thường xuyên theo dõi những tin tức về tình hình Việt Nam qua các hệ thống tin tức của phương Tây như: BBC, RFI, VOA,.. và các diễn đàn chính trị của cộng đồng người Việt hải ngoại. Tôi rất thất vọng khi thấy một số người Việt liên tục đả kích chế độ cầm quyền tại Việt Nam mà không hề nghĩ tới chuyện làm những việc thiết thực hơn để xây dựng một đất nước Việt Nam giàu mạnh. Chỉ một đất nước giàu mạnh mới có thể nói đến tự do, dân chủ theo cách hiểu của phương Tây. Liệu có ai có thể chỉ cho tôi thấy tự do và dân chủ theo quan điểm của phương Tây tại những nước nghèo? Liệu ai có thể tìm thấy tự do dân chủ tại một xã hội bất ổn định về Chính trị? Tôi không quan tâm nhiều lắm tới thể chế chính trị, điều tôi và những người Việt Nam thực sự cần lúc này là có thể cải thiện và phát triển cuộc sống. Đừng tìm cách phá hoại mục đích đó của chúng tôi vì lợi ích chính trị của các người! Trần Long, HoustonTôi đã sống ở Việt Nam 30 năm và hiện đang sống ở Mỹ đã hơn 20 năm. Quan niệm về tôn giáo ở Việt Nam và Mỹ khác xa nhau. Chúng ta không thể so sánh được. Ở Mỹ tôn giáo không làm chính trị trong khi ở Việt Nam tôn giáo nào cũng có mục đích chính trị (lịch sử VN đã chứng minh điều này). Mục tiêu sau cùng vẫn là lật đổ chính quyền Cộng Sản (với sự hỗ trợ ngầm từ nước ngoài). Vì vậy lẽ tất nhiên là nhà nước Cộng Sản phải kiểm soát tôn giáo. Đó cũng là điều dễ hiểu. Minh, Việt NamTôi là người sống ở Việt Nam, đi lại nhiều nơi. Tôi không hề thấy nhà nước hay tổ chức nào cấm hoặc ngăn cản người dân theo đạo này hay đạo kia. Chỉ có những người Việt lư vong (đa phần là ra đi trước 1975 ) luôn tìm cách nói xấu đủ bề. Tôi xin thẳng thắng nói rằng nước Việt Nam hiện nay mặc dù còn nghèo, nhưng cuộc sống binh yên. Đầu tư nước ngoài nhiều, rất nhiều công ty và các tập đoàn nước ngoài (như Mỹ, Anh, Pháp...) tới đầu tư và phát triển. Tôi không dám nói nhiều chỉ mong tất cả người Việt trên thế giới này chúng ta hãy bớt đi hận thù, sống nhân ái. Làm sao xây dựng nước Việt Nam giàu mạnh như Singapore, Hàn Quốc... Lý Quang Việt, PhápChính ý kiến của các bạn - Vũ Hồng Sơn, Hà Nội - Trang Dung, TP HCM - Phạm Hồng Sơn, TP HCM - Lê Nam, Việt Nam - Captain - Phạm đã tự xác nhận rằng Việt Nam không có tự do tôn giáo, thậm chí còn hận thù tôn giáo nữa. Và tự xác nhận lời Mục sư Phạm Đình Nhẫn là đúng sự thực. Phạm Hồng Sơn, TP HCMĐây là vấn đề chủ quyền quốc gia chứ không phải việc riêng tư của bất kỳ tôn giáo nào ; không thể để cho tôn giáo làm ảnh hưởng đến chính trị hay trở thành nguyên cớ cho sự can thiệp ( có tính toán ) từ bên ngoài . Việt Nam ngày nay đang trong giai đoạn tái thiết , phục hồi kinh tế là quan trọng . Còn những chính sách tự do như tôn giáo và những cái khác thì chưa phải là thiết yếu . Những tuyên bố , trả lời , thảo luận về đề tài tôn giáo , với chúng tôi , lúc này là quá phù phiếm , không thực tế ! Có lẽ đây chỉ là những món trang sức , màu mè , loè loẹt về nền dân chủ mà chúng tôi chưa cần đến ! Điều chúng tôi quan tâm hiện nay là : việc làm , đời sống , cơ hội học tập và thăng tiến ! Lê Nam, Việt NamTôn giáo cũng chỉ là những tổ chức nằm trong xã hội,do đó để đảm bảo an toàn trật tự xã hội và quyền lợi của người dân,chính quyền cần phải có sự kiểm soát và cảnh báo kịp thời cho dân chúng khi có những tổ chức tà đạo khoát lớp áo tôn giáo để bịp bợm dân chúng và khuấy rối đất nước. Lê Minh, CanadaCông bình thì Chính Phủ VN hiện nay bị nhiều áp lực từ Các tổ chức Nhân Quyền Quốc tế nên "tảng lờ" việc đàn áp tôn giáo thôi. Chứ các quan chức VN phụ trách về Tôn Giáo là người do Đảng chỉ định để ngăn chận các đoàn thể của Tôn giáo nổi loạn (như Tranh đấu Phật Giáo 63, đảo chánh nền Đệ nhất Cộng Hòa, TT Ngô Đình Diệm). Tôi hoàn toàn tin 100% phần trả lời của MS Phạm Đình Nhẫn là chính xác. Mong rằng ông ta không bị Nhà nước làm khó sau bài phỏng vấn. Nhìn về khía cạnh Xã hội, con người không chỉ là con vật. Con người có yếu tố nhân bản. Đó là suy nghĩ, tư duy, xét đoán đúng sai, nhận thức, cảm hứng, nghệ thuật & sáng tạo phát minh. Hết thảy những điều này làm cho con người là một "thọ tạo" co' giá trị cao hơn các loài thọ tạo khác: Trâu bò, súc vật. Vài lời thỉnh cầu với những người cầm giữ vận mệnh quốc gia, dân tộc VN hiện nay: Ngoài nhu cầu vật chất con người vẫn có nhu cầu tâm linh qua thờ phượng, tôn giáo. Xin cung cấp nhu cầu cho dân thay vì làm khó. Không có ai nói thương con mà cho hòn sỏi, khi con mình đòi bánh. Không có ai nói thương dân, vì dân mà cản trở dân muốn là người đạo đức, nhân ái. Để trở thành nhân tài Xã Hội cần nhiều "Giảng đường Đại học" . Để có nhiều con người đạo đức, văn hoá, nhân ái, vị tha cần rất nhiều "Giáo đường". Chính phủ sẽ không mất gì mà còn được lợi nhiều, nếu nước VN có nhiều Giáo đường. Việt Nam sẽ thưc sự là "Điểm đến thân thiện, hoà bình, an toàn, nhân ái", nếu tỷ lệ Giáo Đường cao so với nhà tù do tệ nạn xã hội. Luật pháp xã hội là điều con người lập ra để xử phạt con người khi tội lỗi đã xảy ra. Đức tin, nhân ái là sự có sẵn trong mỗi người để giữ chân con người khi chưa phạm tội. Trong Kinh điển Duy vật của Marx không có điều này. Xin Chính phủ VN, ĐCSVN suy nghĩ điều này cho Dân VN được nhờ, Nước VN được tiếng thơm. Không cần thiết phải có sự can thiệp của ngoại bang, tủi hổ lắm. CaptainVấn đề tôn giáo là một vấn đề phức tạp. Chính phủ VN đại diện cho toàn thể dân tộc VN có quyền hợp pháp để điều hành đất nước một cách hữu ích. Tin Lành là một tôn giáo vọng ngoại, luôn tạo thế lực nhằm chia rẽ khối đoàn kết toàn dân, những lời nói của người Tin Lành không đại diện cho tòan thể dân tộc Việt Nam. PhạmSự tự do tôn giáo quá mức như ở các nước tư bản là một điều không nên. Chính vì sự tự do này mà chính phủ của nước Mỹ cũng như người dân như ngồi trên đống lửa nơm nớp lo sợ khủng bố, ở Pháp thì khăn choàng đầu vào trường học, ở Nga thì bạn đã rõ, ở Ailen thì dạo này đánh lộn với đạo kia, ở miền nam Thái Lan thì bạo loạn...Chỉ có ở Việt Nam và Trung Quốc là ổn định về an ninh, về cuộc sống bình yên của người dân cũng như các nhà đầu tư. Vì vậy tôi nghĩ hoạt động tôn giáo phải theo hiến pháp và pháp luật của nước nhà. Còn việc làm từ nhiều điều tốt cho xã hội, ỷ vào việc này rồi anh ưa làm chuyện gì thì làm hay sao. Ngọc Lê, Davenport, Hoa KỳDứt khoát với đảng Cộng sản thì không bao giờ có vấn đề tự do tôn giáo, chỉ có hình thức. Riêng ở Việt Nam, bởi vì vấn đề tôn giáo từng can dự vào việc lật đổ chế độ VNCH cũ nên đảng Cộng sản lại càng lo ngại tôn giáo hơn.	Tại các quốc gia tư bản và đặc biệt là Hoa Kỳ tôn giáo có một chỗ đứng vững vàng trong xã hội và người dân được tự do chọn đạo mà mình muốn theo, nơi mình muốn thờ phụng.	Mục sư Tin Lành nói về tôn giáo
Trung so sánh Việt Nam với các nước phát triển như Pháp, Mỹ… để chê bai Việt Nam, nhưng Trung không biết rằng chỉ mới cách đây hơn nửa thế kỷ thôi cái nước Việt Nam khốn khổ ! y, nơi Trung đã sinh ra, lớn lên và đi du học, còn chưa có tên trên bản đồ thế giới, và nhân lực, tài nguyên của đất nước ấy, mồ hôi và máu người của đất nứoc ấy đã góp phần làm nên cái giàu có, sang trọng cho cái xử sở mà Trung đang sống để viết những dòng bức xúc hôm nay. Một trăm năm chiến tranh với Pháp, 20 năm chiến tranh với Mỹ), bao nhiêu bom đạn đã đổ xuống đất nước ta, bao nhiêu con người ưu tú đã ngả xuống, bao nhiêu đất đai núi rừng bị tàn phá vì bom đạn, vì chất độc hóa học…(về ngyên nhân và hậu quả của những cuộc chiến tranh này, không cần đọc nhiều, chỉ cần xem các bộ phim như: Vietnam: A Television History của S.Karnow (Mỹ), hoặc Unknow Images of the Vietnam War của I. Clacke (Pháp). Thành ngữ Việt Nam có câu “con không chê cha mẹ khó, chó không chê chủ nghèo). Nhưng thôi, có lẽ Trung khô! ng cần biết những chuyện ấy , và cũng để khỏi lạc đề, tôi xin trao đổi với Trung từng điểm một về những điều Trung đã bàn, kể cả đúng hoặc sai. Trước hết tôi tán thành với đánh giá tổng quát của Trung rằng bản BCCT còn một số chỗ “khá xa rời thực tế”, thậm chí là “giáo điều”, nhiều nội dung còn “chung chung, không có chứng minh cụ thể” hoặc chỉ mới “ nêu các mục tiêu cần thực hiện nhưng không chỉ ra cách thức rõ ràng để thực hiện chúng. Từ ngữ trong bài sử dụng nhiều chỗ rất khó hiểu và nặng tính khẩu hiệu”. Tôi xin nhắc lại, chỉ một số chỗ và một số nội dung thôi chứ không phải toàn bộ bản báo cáo. Nhiều ý kiến cũng đã góp ý như vậy. Bây giờ tôi sẽ đi vào thảo luận từng điểm cụ thể theo các vấn đề mà Trung đặt ra. 1. Về mục I.1 nói về vai trò của “kinh tế nhà nước và kinh tế tập thể”, tôi đồng ý với Trung rằng không nên phân biệt các thành phần kinh tế và không nên xác định thành phần nào là chủ đạo vì nó trái với thục tế hiện nay ở Việt Nam và trái với chủ trương và chinh sách hiện hành (vấn đề này cũng đã có nhiều người góp ý trên các báo Nhân dân, Sài Gòn GP , Vietnamnet…) Cũng ở mục này Trung bàn đến khái niệm “kinh tế trường XHCN” và cho rằng các nước trên thế giới chỉ có nền « kinh tế thị trường » chứ không hề có « kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa », vậy làm thế nào chúng ta hòa nhập được với thế giới khi chúng ta đang có một nền kinh tế chẳng giống ai? Về khái niệm kinh tế “thị trường” , “thị trường xã hội chủ nghĩa”, tôi nghĩ dùng thế nào không quan trọng bởi bản chất của nó là kinh tế thị trường. Tôi cũng cho rằng cắt cái đuôi “XHCN” đi cũng chẳng sao bởi thị trường không phải là sản phảm độc quyền của CNTB và cùng không phải là dấu hiệu phân biệt CNTB và CNXH như có thời ngừoi ta đã quan niệm. Tuy nhiên nếu các nhà lý luận thích để thì cũng được. Bởi vấn đề là bản chất của sựu vâth chứ không phải là tên gọi. Hơn nữa xét về ý nghiã thuật ngữ thì các biến thái về quan niệm “kinh tế thị trường”cũng đa dạng lắm. Chẳng hạn bên cạnh các khái niệm kinh tế “thị trường” và “thị trường xã hội chủ nghĩa”, còn có các khái niệm khác là “thị trường xã hội” (social market) và thị trừong tự do (free market) cũng khác biệt nhau ghê lắm, mặc dù đều dựa trên các nguyên tắc chung là thị trường. Cũng như vậy, mức độ “tự do” hay “xã hội” của các thị trường trên thế giới cũng khác nhau, vậy nên hàng năm giữa các nước mới xảy ra hàng trăm vụ tranh chấp thương mại. Còn chuyện bạn lo ngại vì việc dùng khái niệm “thị trường xã hội chủ nghĩa” thì “làm thế nào chúng ta hòa nhập được với thế giới khi chúng ta đang có một nền kinh tế chẳng giống ai?”. Chuyện này thì quả là bạn “lo bò trắng răng” vì các nhà tư bản đến đầu tư hay mua hàng hóa chẳng ai quan tâm nhiều lắm đến mấy cái khái niệm trừu tượng này cả, mà cái chính là xem “có ngon ăn” không? Ngon thì họ làm mà không ngon thì họ bỏ phiếu “bằng chân” hay “bằng lưng”. Bằng chứng là Trung Quốc là nước đầu tiên dùng khái niệm kinh tế “thị trường XHCN” và ngày nay vẫn dùng (thậm chí còn thòng thêm cái đuôi “theo đặc điểm của Trung quốc” kiểu “made in China”) mà họ vẫn vào WTO vẫn làm ăn với cà thế giới. Việt Nam thì cũng vậy thôi, bây ! giờ buôn bán với cả thế giới, các nhà tư bản vẫn vào làm ăn tấp nập (sự kiện gần đây nhất Intel vào đầu tư nhà máy 605 triệu đô, sao họ không đưa sang một nước có nền kinh tế thị trường không xã hội chủ nghĩa như Anh hay Pháp?). Còn bạn cạnh khóe rằng vì VN chọn con đường như vậy nên “nộp đơn xin vào WTO đã hơn 10 năm nhưng đến bây giờ vẫn chưa được chấp thuận”. Điều này không chỉ bạn nói lấy được mà còn chứng tỏ bạn chả hiểu gì về làm ăn, về kinh tế, về WTO… WTO là cái chỗ làm ăn, chỗ mặc cả…muốn vào phải hội đủ điều kiện, phải cò kè thiệt hơn…người ta mới cho vào chứ tưởng dễ à. Trung Quốc với cái thị trường to vật như thế mà apply đến 15 năm mới được vào, còn Nga thì hơn chục năm rồi vẫn chưa được. Còn nếu nói đó là vì các nước xã hội chủ nghĩa cũ, thì sao họ không khai trừ béng Cuba ra (cho đến bây giờ Cuba vẫn chưa tuyên bố là kinh tế thị trường kiểu xhcn) mà lại để Cuba vào từ năm 1995? 2. Bạn hỏi tại sao nhà nước không công bố “ bản đồ và văn kiện chính thức” của các hiệp định về biên giới giữa VN và TQ cho mọi người biết? Văn bản chính thức của Hiệp định thì tôi nghĩ bạn có thể tìm đọc trên Công báo, còn các tài liệu phụ lục và các bản đồ kèm theo Hiệp định thì lại là chuyện khác. Trước khi đặt vấn đề bạn nên thử hỏi xem đó có phải là “bí mật quốc gia” hay không và thử tìm hiểu xem bao nhiêu nước trên thế giới công bố những tài liệu như vậy trên các phương tiện thông tin đại chúng? Hơn nữa, nếu được phép công bố thì bạn có thể hình dung toàn bộ có bao nhiêu bản đồ, bao nhiêu văn bản mô tả đi kèm Hiệp định về biên giới giữa Việt Nam và TQ hay không? Ở bất cứ nước nào, những tài liệu đó cũng được lưu ! trữ ở các cơ quan chuyên môn và sau đó là các thư viện, nếu ai muốn nghiên cứu tìm hiểu thì phải tự mình đi mà tìm hiểu thôi. Còn chuyện bạn nói về việc Việt Nam bất ổn về mặt chính trị do độc tài, về các “các lực luợng thù địch”, về vấn đề “tự do dân chủ” ở Việt Nam thì chỉ là sự lặp lại các ý kiến lệch lạc của một số “nhà dân chủ” tự xưng ở Việt Nam và hải ngoại , mà không ít người trong số họ hoặc bất mãn vì lợi ích cá nhân không được đáp ứng, hoặc đã một thời theo ngoại bang chống lại nhân dân đất nước, thất bại nhưng không sám hối, vẫn nuôi hận thù và khát khao khôi phục quyền lực. Nếu Việt Nam bất ổn về chính trị, đàn áp tự do dân chủ như bạn nói thì VN không thể được xếp là một trong những địa điểm du lịch hấp dẫn nhất hiện nay, không được các nhà đâu tư đến để làm ăn như hiện nay, và tết nhất không có hàng trăm ngàn Việt Kiều về đi hết nơi này nơi khác thăm quê hương như hiện nay. Một ông yêu tự do, ghét cộng sản như Phạm Duy không thể bỏ xứ nhiều tự do để về với xứ ít tự do hơn. Ngay cả ông Nguyễn Cao Kỳ, phó tổng thống VNCH trước 75, một người chống Cộng khét tiếng cũng phải thừa nhận điều này (xem Bài Phỏng vấn ông Nguyễn Cao Kỳ trên BBC). Còn cái ý tưởng về lực lượng thù địch thì rõ ràng hoặc là bạn hiểu lầm hoặc là bạn cố ý suy diễn sai. Hiện nay Việt Nam không coi chính phủ của bất cứ nước nào là thù địch cả. Và việc Việt Nam luôn chủ trương làm bạn với chính phủ và nhân dân các nước hoàn toàn không có gì mâu thuẫn với việc chống lại các lực lượng thù địch muốn phá hoại đất nước Việt Nam cả. Vậy những lực lượng thù địch là những lực l! uợng nào? Đó chính là những cá nhân , tổ chức ! của c người nứoc ngoài và của người Việt ở nước ngoài nuôi hận thù, tìm mọi cách phá hạo sự thống nhất về lãnh thổ của Việt Nam, gây mất ổn đinh, phá hoại công cuộc phát triển của Việt Nam (các tổ chức chính trị DEKAR của Ksur Ksor, các tổ chức kháng chiến của Nguyễn Hữu Chánh …ở Mỹ được sự trợ giúp của một số cá nhân tổ chức của Mỹ là một ví dụ). VN chống lại những lực lượng thù địch này cũng chẳng khác Mỹ chống lại những kẻ khủng bố hay mưu toan khủng bố nước Mỹ. 3. Phần 3 bạn yêu cầu nói rõ hơn về việc xây dựng nhà nứoc “pháp quyền xã hội chủ nghĩa” là hợp lý, tuy nhiên những vấn đề đó còn phải đựoc cụ thể hóa trong Hiến Pháp và các luật khác, không thể đưa tất cả vào văn bản BCCT được. Còn việc bạn cho rằng việc thực thi luật pháp phải vào pháp luật chứ không dựa trên nguyên tắc“ phê bình và tự phê bình” , công chức là người thừa hành luật pháp chứ không phải là “ công bộc” của dân …tôi cho rằng các nguyên tắc đó chẳng có gì trái nhau cả mà bổ sung cho nhau thôi. Ở các nước khác cũng vậy, muốn thực thi pháp luật tốt thì phải dựa vào pháp luật tức là hiểu và vận dụng tốt pháp luật, nhưng trong quá trình thực thi pháp luật người ta cũng phải tự nhìn nhận đánh giá (tự phê bình) hoặc nghe bá! o chí, công luận đánh giá (phê bình) xem chỗ nào tốt chỗ nào chưa tốt, vậy là cũng phải dựa vào cả nguyên tắc “phê bình – tự phê bình” đấy chứ. Cũng vậy, dân là chủ, cán bộ công chức ăn lương của dân nên là công bộc của dân chứ không thể là ông chủ của dân được. Cán bộ công chức mà làm việc đúng luật pháp (nghiêm minh, không gây phiền hà, không ăn hối lộ) có nghĩa là đã làm tốt công việc của một công bộc, thì cũng đúng thôi. Đây là tài liệu của Đảng, viết thế cũng được (cho nó có tình cảm), còn trong các văn bản luật pháp thì tôi cũng nghĩ không cần phải viết thế. 4. Về điểm 4, tôi hoàn toàn đồng ý với bạn. Việc quản lý cán bộ công chức, quản lý ngân sách (mà thực chất là tiền thuế của dân) của nhà nước còn rất nhiều khuyết điểm , đã để xảy ra các vụ án, tham nhũng , lãng phí nghiêm trọng …và điều đó làm xói mòn lòng tin của nhân dân đối với Đảng. Nếu Đảng muốn để cho dân tin và tiếp tục lãnh đạo, Đảng phải có những thay đổi cơ bản về chính sách cán bộ, quản lý ngân sách tài sản, quản lý ngân sách theo hướng tăng cường dân chủ, công khai, minh bạch…Riêng về khỏan nợ mà bạn muốn công khai (tôi nghĩ là bạn ngụ ý nói đến nợ nước ngoài) tôi nghĩ bạn có thể tìm thấy nó ở trang Web của nhiều cơ quan truyền thông hoặc tài chính quốc tế (ví dụ, World Bank, IMF, CIA Factbook), và tôi thấy tỷ lệ nợ nướ! c ngòai trên GDP của VN cũng ở mức trung bình nếu như không nói là thấp so với các nước khác (Mỹ nợ 8.800 tỷ =75%GDP, Pháp nợ 2.800 tỷ = 130%GDP, Philipine nợ 67 tỷ =72%GDP, Indonesia nợ 140 tỷ = 60% GDP, Thailand: nợ 50 tỷ =35% GDP, Việt Nam nợ 19 tỷ = 30% GDP, nguồn CIA Factbook 2005). 5. Ở điểm 5 bạn nói rằng ĐCS giành vị trí lãnh đạo hiện nay là vi phạm Hiến pháp thì đấy là Hiến pháp nào, vì Hiến pháp hiện hành ở Việt Nam công nhận vị trí lãnh đạo của Đảng. Còn nếu bạn cho rằng điều 4 quy định về vị trí lãnh đạo của ĐCS là mâu thuẫn với điều 3 “Nhà nước bảo đảm thực hiện xã hội công bằng, dân chủ », là vi phạm dân chủ thì vấn đề là ở chỗ quan niệm thế nào là “dân chủ”. Dân chủ và tự do tuyệt đối mà không có luật pháp thì loạn. Vì vậy, không có một xã hội nào dựa trên nguyên tắc dân chủ, tự do chung chung cả mà đều được cụ thể hóa thành các điều luật cụ thể với mức độ rộng hẹp khác nhau tùy theo đặc điểm xã hội và hoàn cảnh lịch sử, và ít nhiều có những bất cập nhất định (hoặc chặt chẽ qu! á, hoặc hoặc tụ do quá). Hệ thống bầu cử Mỹ được thiết lập theo những nguyên tắc có phần trái với nguyên tắc dân chủ (được đa số phiếu từ nhân dân chưa chắc đã thắng cử) nhưng nó vẫn tồn tại, và Bush mặc dù có tỷ lệ người ủng hộ ít hơn nhưng vẫn thắng cử. Ngay đến một nứoc tự do dân chủ như nước Pháp thì hà cớ gì người ta phải có điều luật cấm các nữ sinh Hồi giáo đội khăn trùm đầu trong trường học? Cũng là dân chủ nhưng ở Ấn Độ ngừoi ta cho phép Đảng Cộng sản hoạt động và cầm quyền, còn ở Hàn Quốc thì người ta cấm tuyên truyền tư tưởng cộng sản. 6. Ở mục này, để phản bác lại nhận xét “hai mươi năm qua,…nước ta đã đạt những thành tựu to lớn và có ý nghĩa lịch sử” của bản BCCT, bạn đã liệt kê một loạt các kết quả đánh giá xếp loại khác nhau của các tổ chức quốc tế. Về cách liệt kê và nhận xét của bạn tôi thấy thế này: - Thứ nhất là bạn không khách quan: Bạn nói Việt Nam là một trong những nước nghèo nhất thế giới nhưng chỉ lấy số liệu thống kê từ 152 nước, trong khi đó hiện nay thế giới đã trên 232 nước. Thực tế, Việt Nam có GDP/người tính theo mãi lực năm 2005 là 3000 USD, xếp thứ 159/232 nước (CIA factbook 2005), như vậy mặc dù vẫn nghèo nhưng không phải là nghèo nhất. Bạn cũng lấy chỉ số HDI cũ của VN là 112/177 nước rồi nói VN “có chỉ số phát triển con người kém nhất thế giới”, mà bỏ qua thực tế là vị trí xếp loại chỉ số phát triển con người của VN đã tăng lên 4 bậc (108/177), nhưng ngay cả ở vị trí cũ, VN vẫn thuộc các nhóm có chỉ số phát triển trung bình (từ vị trí 58 đến 145), chứ không phải ở nhóm các nước có chỉ số phát triển kém nhất là (từ 146 ! dến 177: xem tài liệu của UNDP 2004). Như vậy là bạn bỏ qua dữ kiện mà nói lấy được. Thứ hai, một số bảng đánh giá xếp loại về mức độ dân chủ, tự do báo chí, …là những bảng đánh giá mà tiêu chí thường thiếu khách quan, vì nó liên quan đến các thiên kiến về văn hóa, quan điểm chính trị, cách hiểu về tự do, dân chủ…và thường gây tranh luận. Riêng các chỉ số về tham nhũng và tự do kinh tế, năng lực cạnh tranh…mặc dù cũng có nhiều điều còn tranh luận nhưng nó cũng phản ánh những gì còn hạn chế mà chúng ta đang cố gắng cải thiện…Và việc các nhà tài trợ, các nhà đầu tư tiếp tục tài trợ và gia tăng các dự án đầu tư ở VN năm sau cao hơn năm trước, cho thấy Việt Nam cũng đã làm cũng được nhiều việc. Cuối cùng cũng ở phần này bạn có so sánh Việt Nam với một số nước, nhưng cách so sánh của bạn có phần phi lịch sử. Tôi cho rằng so sánh đồng đại không nên tách rời khỏi lịch đại. Tôi thử so sánh Việt Nam với Philipine , Indonesia và Thailand. Philipne và Indonesia giành được độc lập gần như đồng thời với Việt Nam (Indonesia 1945, Philipne 1946), và từ đó đến nay gần như không có chiến tranh với nước ngoài. Như vậy họ đã giành đuợc độc lập 60 năm nay, cũng đi theo quỹ đạo của Mỹ và phương Tây từ đó, và cũng xây dựng hệ thống chính trị theo mô hình đa nguyên từ đó (mặc dù có những giai đọan do hệ quả của hệ thống đa nguyên chính trị đã xuất hiện các nhà độc tài và chính quyền quân sự), nhưng cho đến nay về kinh tế xã hội họ không hơn Việt Nam là bao nhiêu thậm chí nhiều mặt còn sút kém. 6. Về kinh tế, theo thống kê hiện nay (CIA World FactBook 2005), GDP/người theo sức mua của Indonesia (3700 USD) chỉ hơn Việt Nam (3000 USD) 1,2 lần, còn Philipne (5100 USD) hơn Việt Nam 1,7 lần, trong khi đó thì vào năm 1990 thì tỷ lệ này là 2 lần (với Indonesia) và ba lần (với Philipine). Còn nếu tính theo HDI - chỉ số phát triển con người nói chung (cả về kinh tế , văn hóa, sức khỏe…) thì năm 2005 Việt nam (với 0.704 ở vị trí 108/177 nước), mặc dù còn dưới Philipne (0.697, 87/177) nhưng trên Indonesia (0.758, 110/177). Điều đáng chú ý là mức độ tăng trưỏng về GPP và chi số HDI của Indonesia và Philipine chậm lại kể từ khi các nước này dấn sâu hơn vào con đường đa nguyên về mặt chính trị. Theo tốc độ tăng trưởng hiện nay chỉ 2 năm nữa, Việt Nam s! qua mặt Indonesia và trong 5- 7 năm tới sẽ vượt q! ua Phili pine, các nước đi trước và là thành viên WTO trước Việt Nam nhiều thập kỷ. Và mặc dù đa nguyên về chính trị, Philipne và Indonesia cũng được liệt vào các nước tham nhũng nhất trên thế giới (Philipne hơn Việt Nam một bậc còn Indonesia còn tệ hơn Việt Nam –PERC 2006). Còn với Thailand, mặc dù hiện nay có GDP cao hơn Việt Nam khoảng 3 lần, nhưng nếu tính cả chặng đường phát triển hàng thế kỷ không bị chiến tranh (thậm chí được hưởng lợi từ chiến tranh) thì đó cũng chưa phải là một thành tựu. Hơn nữa hệ thống chính trị của Thailand hiện nay cũng đang đối mặt với hàng loạt các vấn đề tương tự như Philipne và Indonesia (các vụ gây rối, khủng bố ở các tỉnh phía Nam Thailand hiện nay là một ví dụ). 7. Ở mục 7 bạn cho rằng nội dung “dân chủ xã hội chủ nghĩa” cũng là “của dân , do dân và vì dân” vậy thì khác gì với dân chủ tư sản. Trước hết, dân chủ là sản phẩm của văn minh loài người (các tư tuởng về dân chủ có từ thời cổ đại) và dân chủ tư sản chỉ kế thừa và phát triển thêm; tương tự như vậy, dân chủ xã hội chủ nghĩa không phủ định mà kế thừa các giá trị của dân chủ nhân loại, dân chủ tư sản và phát triển nó (dân chủ gắn liền việc dần dần xóa bỏ sự bất bình đẳng về giai cấp, tất nhiên đây là một sự nghiệp lâu dài). Vì thế khẳng định dân chủ xã hội chủ nghĩa là “của dân, do dân và vì dân” thì không có gì mấu thuẫn cả, đó là chỉ một trong số nhiều nội dung của dân chủ xã hội chủ nghĩa. Còn chuyện dân chủ có nhất thiết phải là đa nguyên, đa đảng hay không và đa nguyên đa đảng có phù hợp với hoàn cảnh xã hội Việt Nam hay không, mời bạn xem một số ý kiến tranh luận của tôi trên Diễn đàn BBC. 8. Mục 8 bạn bắt bẻ về khái niệm “sức mạnh thời đại”. Tất nhiên đây là một thuật ngữ chính trị hơi khoa trương nhưng cũng chẳng có gì khó hiểu cả. Có thể hiểu sức mạnh thời đại chính là xu hướng toàn cầu hóa, xu hướng hợp tác và hòa bình giữa các nước đang tăng lên, là sự phát triển mạnh mẽ của khoa học kỹ thuật, đặc biệt là công nghệ thông tin…Trung sang Paris học công nghệ thông tin cũng là một cách tiếp cận với sức mạnh thời đại đấy. Nhưng để tận dụng được sức mạnh thời đại”, để kết hợp vói sức mạnh thời đại (theo chiều cộng hưởng chứ không loại trừ), nhờ nó mà đi lên thì đòi hỏi phải có “sức mạnh dân tộc”, không có sức mạnh dân tộc thì mà bị sức mạnh thời đại (như toàn cầu hóa chẳng hạn) nuốt chửng ngay! Cũng như gió mạnh, muốn đi nhanh thuyền phải tốt, buồm phải lớn và chắc, lái phải khỏe, không gío nó lật thuyền, xé buồm ngay. Gió là sức mạnh thời đại, thuyền buồm khỏe tốt là sức mạnh dân tộc đấy. Các cụ có câu “Yếu thì đừng ra gió” là như thế đấy. 9. Đảng, quân đội và công an cùnng là từ nhân dân mà ra, vì nhân dân mà phục vụ, chẳng bao giờ có chuyện Đảng , quân đội, công an chống lại nhân dân cả. Tất cả đều phải thực thi công vụ theo hiến pháp và pháp luật. Hiến pháp , pháp luật Việt Nam không cho phép quân đội và công an chống lại nhân dân, và thực tế cũng chưa bao giờ có chuyện đó xảy ra, có chăng là chỉ với những ngừoi vi phạm pháp luật, có hành động ảnh hưởng đến an ninh quốc gia. 10. Không có khối đại đòan kết nào mà không có mâu thuẫn bên trong cả, nhưng người ta vẫn đoàn kết dựa trên một số đồnng thuận chung về lợi ích, đặc biệt là lợi ích quốc gia. Những ngừoi không tán thành ý kiến của Đảng vẫn nằm trong khối đại đoàn kết ấy chừng nào họ tuân thủ luật pháp, sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật. Còn họ tự tách ra cũng không sao, nhưng nếu họ có các hành vi vi phạm pháp luật họ sẽ bị pháp luật trừng trị. Ở nước nào cũng thế cả thôi. 11. Bạn nói rằng Đảng đã thoái hóa biến chất hết không còn xứng đáng để giáo dục thế hệ trẻ. Ý này thì bạn hơi “chụp mũ” và “vơ đũa cả nắm”. Đồng ý với bạn là hiện nay có nhiều Đảng viên thoái hóa biến chất, vi phạm pháp luật nhưng họ đã , đang và sẽ bị đào thải, bị pháp luật trừng trị (các vụ án về Năm Cam, Bùi Tiến Dũng và hàng loạt các vụ án khác vừa rồi đã chứng minh điều đó). Còn lại đại đa số đảng viên vẫn giữ vững phẩm chất và đóng vai trò quan trọng trong công cuộc xây dựng đất nước…, xứng đáng để thế hệ trẻ học tập noi theo. Chỉ nhìn vào người xấu hiện tượng xấu, mà không thấy người tốt và việc làm tốt là phiến diện, là không khoa học…Bạn không nghe theo cũng được nhưng đừng nghĩ rằng người khác khôn! g theo bạn là sai. Hiện nay, hưởng ứng chủ trương của Đảng , mỗi mùa hè hàng trăm ngàn sinh viên (trong đó có không ít sinh viên Pháp, Mỹ, Nhật, Canada…) tham gia các phong trào xóa đói giảm nghèo, đem ánh sáng văn hóa về cho nhân dân..phải chăng Đảng động viên họ làm như thế là sai? 12.Về điểm 12, bạn quay trở lại đặt vấn đề tiếp tục con đường hiện nay hay là thay đổi hệ thống chính trị theo con đường đa nguyên đa đảng. Vấn đề này không thể chỉ nói một vài câu, hơn nữa tôi đã thảo luận ở một bài viết khác như đã nói ở trên, xin bạn tham khảo (Quang Linh, Diễn đàn BBC). Tóm lại, theo tôi, ngoài một số ý đúng (vấn đề thành phần kinh tế, vấn đề chống tham nhũng và quản lý cán bộ…) bài viết của bạn còn thiên kiến vì vậy phiến diện, thiếu chính xác và khách quan, . Nguyên nhân chủ yếu là bạn đã lồng vào đấy những động cơ chính trị không trong sáng, và tự nguyện trở thành cái loa phát ngôn cho những kẻ chống đối ở hải ngoại, với một giọng điệu hằn học Một nguyên nhân khác nữa là bạn khiếm khuyết các kiến thức cơ bản về chính trị, xã hội, lịch sử, kinh tế …và thiếu phương pháp phân tích đánh giá. Mà kiến thức và phương pháp thì cần phải học, phải thực hành và trải nghiệm lâu dài…Ở cái tuổi 24 của bạn thì hãy cố mà học cho thành người đã rồi hãy lao vào chuyện chính trị. Đó là lời khuyên chân thành của một người đi trước. Quang Linh (ĐHQG Seoul)	Trước hết, tôi thấy bản góp ý của bạn Tiến Trung tràn đầy bức xúc, sự bức xúc của một sinh viên đến từ một nước nghèo, các điều kiện xã hội và dân sinh còn hạn chế, sang một nước giàu có hơn, tự do hơn, và quay lại nhìn thấy nước mình mà tội nghiệp. Không phải tất cả những điều Trung viết đều sai nhưng tôi thấy toát lên từ bài viết của Trung là một cái nhìn hơi vô cảm, thiên kiến, ngạo mạn và đặc biệt là phi lịch sử vì hình như Trung chỉ nhìn vào hiện tại mà quên mất các điều kiện lịch sử xã hội của mỗi nước, con đường của mỗi nước đã trải qua.	Quang Linh, Hàn Quốc, góp ý với Nguyễn Tiến Trung
Tổng thống Donald Trump và Tổng thống Nga Putin gặp nhau hôm 16/6 Sau cuộc gặp mặt trực tiếp với Tổng thống Nga Vladimir Putin, vị tổng thống Hoa Kỳ có phát biểu đối lập hoàn toàn với kết luận của các cơ quan tình báo của chính ông, rằng không có lý do gì Nga can thiệp vào cuộc bầu cử. Hai nhà lãnh đạo đã có một cuộc đàm phán kín tại thủ đô Helsinki của Phần Lan hôm thứ Hai. Trump ‘khuyên Anh kiện EU’ Trump gặp Putin: 'Khởi đầu tốt' ở Helsinki Mỹ bác đề xuất miễn trừ của EU Tại một cuộc họp báo sau hội nghị thượng đỉnh, Tổng thống Trump được hỏi liệu ông có tin vào các cơ quan tình báo của Hoa Kỳ hay Tổng thống Nga khi họ đưa ra các tuyên bố khác nhau về nghi vấn can thiệp vào cuộc bầu cử 2016. "Tổng thống Putin nói không phải do Nga. Tôi không thấy lý do gì là [do Nga can thiệp cả]," ông Trump trả lời. Các cơ quan tình báo Mỹ đã kết luận vào 2016 rằng Nga đứng đằng sau các âm mưu chống lại ứng cử viên đảng Dân chủ bà Hillary Clinton, với một chiến dịch tấn công mạng và tin tức giả mạo trên các mạng xã hội do nhà nước Nga hậu thuẫn. Trump nói gì với Putin về hạt nhân? Phản ứng từ phía Hoa Kỳ Trong một tuyên bố với lời lẽ khá gay gắt, Chủ tịch Hạ viện Hoa Kỳ Paul Ryan nói ông Trump "phải biết rằng Nga không phải là đồng minh" của Hoa Kỳ. "Không có sự tương đồng về mặt đạo đức giữa Hoa Kỳ và Nga, mà vẫn còn thù địch về những giá trị và lý tưởng cơ bản nhất." Ông Ryan, một thành viên của Đảng Cộng hòa, nói thêm rằng "không có nghi ngờ gì" về việc Moscow có can thiệp vào cuộc bầu cử năm 2016 hay không. Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa John McCain nói hành xử ông Trump là "đáng hổ thẹn" đối với một tổng thống Hoa Kỳ. Ông McCain nói trong một tuyên bố: "Chưa có một vị tổng thống nào mà hạ mình như thế này trước một kẻ bạo chúa". Một vị quan chức cấp cao khác của đảng Cộng hòa, Thượng nghị sĩ Lindsey Graham, một thành viên của Ủy ban Vũ trang Thượng viện, đã tweet rằng đó là một "cơ hội bị bỏ lỡ ... để yêu cầu Nga phải chịu trách nhiệm cho sự can thiệp vào năm 2016". Trong một loạt các dòng tweet (dòng tin trên Twitter), lãnh đạo đảng Dân chủ Thượng nghị sĩ Chuck Schumer nói rằng hành động của ông Trump đã "tăng cường sức mạnh cho kẻ thù trong khi làm suy yếu hàng phòng thủ của chúng ta và các đồng minh". Giám đốc tình báo quốc gia Hoa Kỳ, Dan Coats, cũng ra một tuyên bố rằng cộng đồng tình báo nắm rõ về "những âm mưu đang diễn ra, lan rộng" của Nga để làm suy yếu nền dân chủ của Hoa Kỳ. Những người biểu tình Phần Lan yêu cầu ông Trump tập trung vào nhân quyền Ông Trump đáp trả trên Twiter rằng ông "tin tưởng vào những nhân viên tình báo của tôi" nhưng nói thêm: "Tôi cũng nhận ra rằng để xây dựng một tương lai tươi sáng hơn, chúng ta không thể tập trung vào quá khứ - là hai cường quốc hạt nhân lớn nhất thế giới, chúng ta phải hòa thuận." Phó Tổng thống Mike Pence, trong một bài phát biểu tại Bộ Thương mại Mỹ, đã bảo vệ quan điểm hậu hội nghị thượng đỉnh Trump-Putin và ca ngợi Tổng thống Trump. Một số chính trị gia Mỹ đã kêu gọi hủy bỏ hội nghị thượng đỉnh sau khi 12 điệp viên tình báo quân sự Nga bị truy tố hồi tuần trước, bị buộc tội tấn công chiến dịch tranh cử tổng thống của ứng viên đảng Dân chủ Hillary Clinton. Phát biểu hôm thứ Hai, Tổng thống Putin đề nghị cho phép các nhà điều tra Hoa Kỳ đến Nga để thẩm vấn các quan chức. Tuy nhiên đổi lại, ông Putin nói, Nga cũng muốn có được sự tiếp cận tương tự với người dân ở Hoa Kỳ, nếu có nghi ngờ về các hành vi phạm tội. Trump nhắm vào các đối thủ trong nước Phân tích của Jonathan Marcus, phóng viên ngoại giao của BBC Ngay cả trước khi cuộc gặp gỡ diễn ra, ông Putin vốn đã thắng thế, bởi từ thực tế là Tổng thống Trump đã đồng ý gặp ông ngay từ đầu. Nhưng trong khi ông Putin xuất hiện như một nhà chính trị gia lão làng, kinh nghiệm, mong muốn đem đất nước ông sánh ngang hàng với Hoa Kỳ như trong việc trở thành một siêu cường hạt nhân; một nhà cung cấp năng lượng; và một vai trò chủ chốt ở Trung Đông, thì ông Trump dường như chỉ có ý định muốn tấn công những đối thủ tại quê nhà. Rất nhiều câu hỏi tập trung vào sự can thiệp của Nga vào chiến dịch bầu cử của Mỹ (được xem xét bởi các cơ quan tình báo chủ chốt của Mỹ) và đặc biệt là bản cáo trạng 12 điệp viên tình báo Nga gần đây. Ông Trump không hề quan tâm một chút nào. Ông rõ ràng dường như cảm thấy tin tưởng vào sự đảm bảo của ông Putin hơn là bằng chứng từ các cơ quan tình báo của mình. Và ông thậm chí còn hoan nghênh đề xuất của ông Putin rằng Nga có thể tham gia điều tra và phỏng vấn các nghi phạm bị cáo buộc! Các đồng minh NATO của Washington và nhiều nhà quan sát dày dạn trên Capitol Hill chắc hẳn đã cảm thấy rất kinh hoàng. Ông Putin đã mô tả cuộc họp ở Helsinki là "thẳng thắn và hữu ích" trong khi ông Trump nói rằng đã có "các cuộc đối thoại giàu tính xây dựng". Ông Trump nói quan hệ Mỹ-Nga "chưa bao giờ tệ hơn" trước khi họ gặp nhau, nhưng điều đó giờ đã thay đổi. Mối quan hệ giữa Nga và phương Tây bị căng thẳng nghiêm trọng Nga sáp nhập Crimea vào 2014, mà chính Tổng thống Putin thừa nhận trong cuộc họp báo. Ông Trump nói ông sẽ tặng quả bóng WC 2018 cho con trai 12 tuổi Barron "Quan điểm của Tổng thống Trump về Crimea đã rất nổi tiếng. Ông ấy nói về sự bất hợp pháp của việc tái sáp nhập Crimea vào Nga. Chúng tôi có một quan điểm khác ... rằng cuộc trưng cầu dân ý sẽ được tổ chức theo luật pháp quốc tế. Đối với chúng tôi, đó là một câu hỏi kín," ông Putin nói. Cả hai nhà lãnh đạo cho biết sẽ làm việc cùng nhau để giải quyết khủng hoảng Syria. Mỹ và Nga đã ủng hộ phe đối lập trong cuộc nội chiến kéo dài 8 năm nay. Ông Trump cũng chúc mừng Tổng thống Putin về việc tổ chức thành công giải đấu bóng đá World Cup ở Nga và ông Putin đã tặng cho ông Trump một quả bóng đá từ giải đấu. Mỹ sẽ đồng tổ chức World Cup 2026 với Canada và Mexico.	Tổng thống Donald Trump đã lên tiếng bảo vệ Nga trước các cáo buộc Moscow can thiệp vào cuộc bầu cử tổng thống Hoa Kỳ năm 2016.	Trump bênh Nga trước cáo buộc của FBI

Subsets and Splits

No community queries yet

The top public SQL queries from the community will appear here once available.