pairID
stringlengths
14
21
evidence
stringlengths
57
1.18k
gold_label
stringclasses
3 values
link
stringclasses
73 values
context
stringlengths
134
2.74k
sentenceID
stringlengths
11
18
claim
stringlengths
20
683
annotator_labels
stringclasses
3 values
title
stringclasses
73 values
uit_145_10_61_3_12
Lúa chi phối nông nghiệp Lào do khoảng 80% diện tích đất canh tác dành cho trồng lúa.
Supports
https://vi.wikipedia.org/Ai Lao
Nông nghiệp tự cấp vẫn chiếm đến một nửa GDP và tạo 80% số việc làm. Chỉ có 4,01% diện tích lãnh thổ là đất canh tác và chỉ 0,34% diện tích lãnh thổ được sử dụng làm đất trồng trọt lâu dài, đây là tỷ lệ thấp nhất trong Tiểu vùng Sông Mekong Mở rộng. Lúa chi phối nông nghiệp Lào do khoảng 80% diện tích đất canh tác dành...
uit_145_10_61_3
Lúa là cây trồng chiếm diện tích lớn nhất của đất sản xuất và quyết định sự phát triển nông nghiệp Lào.
['Support']
Ai Lao
uit_682_37_264_7_22
Hơn nữa, Triều Tiên còn muốn dùng chương trình hạt nhân để ép Mỹ ký hiệp định hòa bình và rút quân khỏi Hàn Quốc từ đó tiến đến "thống nhất hai miền Triều Tiên".
Refutes
https://vi.wikipedia.org/Bắc Triều Tiên
Trên hết, thứ vũ khí nguy hiểm nhất mà Triều Tiên có thể dùng để chiến đấu chính là vũ khí hạt nhân. Nước này đã thử thành công bom nguyên tử, bom H và sắp tới có thể chế tạo thành công đầu đạn hạt nhân gắn lên tên lửa đạn đạo liên lục địa. Trong trường hợp bị Mỹ tấn công, Triều Tiên có thể phóng tên lửa mang vũ khí hạ...
uit_682_37_264_7
Vì để ''thống nhất hai miền Triều Tiên'' thì Triều Tiên phải khiêm nhường và cho Mỹ để quân ở tại Hàn Quốc.
['Refute']
Bắc Triều Tiên
uit_166_11_128_2_22
Việc thủy điện Đăk Mi 4 chuyển nước từ Vu Gia sang Thu Bồn làm suy giảm đáng kể dòng chảy hạ lưu Vu Gia.
Refutes
https://vi.wikipedia.org/Quảng Nam
Việc xây dựng các công trình thủy điện thượng lưu Vu Gia - Thu Bồn ảnh hưởng lớn đến dòng chảy hạ lưu. Việc thủy điện Đăk Mi 4 chuyển nước từ Vu Gia sang Thu Bồn làm suy giảm đáng kể dòng chảy hạ lưu Vu Gia. Vào mùa kiệt từ tháng 2 đến tháng 8, vùng ven sông Vu Gia thường đối mặt với thiếu nước cho sinh hoạt và trồng t...
uit_166_11_128_2
Đăk Mi 4 chuyển nước từ Thu Bồn sang Vu Gia làm suy giảm đáng kể dòng chảy hạ lưu Thu Bồn
['Refute']
Quảng Nam
uit_199_13_28_1_21
Thế đối đầu Nam-Bắc triều chấm dứt khi Trịnh Tùng tiến chiếm được thành Thăng Long, và bắt giết được Mạc Mậu Hợp vào cuối năm 1592, họ Mạc chạy lên Cao Bằng.
Refutes
https://vi.wikipedia.org/Đàng Trong
Thế đối đầu Nam-Bắc triều chấm dứt khi Trịnh Tùng tiến chiếm được thành Thăng Long, và bắt giết được Mạc Mậu Hợp vào cuối năm 1592, họ Mạc chạy lên Cao Bằng.
uit_199_13_28_1
Mặc dù Trịnh Tùng đã đánh chiếm được thành Thăng Long và giết được tướng nhà Mạc, thế đối đầu giữa Nam triều và Bắc triều vẫn chưa chấm dứt.
['Refute']
Đàng Trong
uit_100_5_104_1_12
Tính đến tháng 12 năm 2011 và tháng 1 năm 2013, có 8.800 người nước ngoài và 5.400 người Singapore được chẩn đoán nhiễm HIV tương ứng, nhưng có ít hơn 10 trường hợp tử vong hàng năm do HIV trên 100.000 người.
Supports
https://vi.wikipedia.org/Singapore
Tính đến tháng 12 năm 2011 và tháng 1 năm 2013, có 8.800 người nước ngoài và 5.400 người Singapore được chẩn đoán nhiễm HIV tương ứng, nhưng có ít hơn 10 trường hợp tử vong hàng năm do HIV trên 100.000 người. Có một mức độ tiêm chủng cao. Béo phì ở người trưởng thành dưới 10%. Đơn vị tình báo kinh tế, trong Chỉ số sinh...
uit_100_5_104_1
Khoảng thời gian từ tháng 12 năm 2011 đến tháng 1 năm 2013 ghi nhận tổng cộng 14,200 người nhiễm HIV (bao gồm 8,800 người nước ngoài và 5,400 người Singapore). Tuy nhiên, số trường hợp tử vong hàng năm do HIV chỉ đếm được ít hơn 10 trường hợp trên 100,000 người.
['Support']
Singapore
uit_746_39_3_7_22
Năm 1937, Nhật Bản tham chiến trong chiến tranh thế giới thứ hai với tư cách là một đồng minh của Phe Trục, các cuộc chiến tranh Trung - Nhật năm 1937 cùng chiến tranh Thái Bình Dương đã nhanh chóng lan rộng, trở thành một phần của cuộc chiến này kể từ năm 1941 và rồi cuối cùng kết thúc vào năm 1945 với sự đầu hàng vô ...
Refutes
https://vi.wikipedia.org/Nhật Bản
Các nghiên cứu khoa học và bằng chứng khảo cổ học đã chỉ ra rằng có xuất hiện của con người định cư tại Nhật Bản ngay từ thời thời đại đồ đá cũ. Những ghi chép đầu tiên đề cập đến quốc gia này nằm trong các thư liệu về lịch sử Trung Hoa có từ thế kỷ thứ nhất sau Công Nguyên. Thoạt đầu, văn hóa Nhật Bản chịu ảnh hưởng t...
uit_746_39_3_7
Nhật Bản không tham gia vào chiến tranh thế giới thứ hai vào năm 1937 và không phải chịu bất kì thiệt hại nào sau khi chiến tranh thế giới thứ hai kết thức vào năm 1945.
['Refute']
Nhật Bản
uit_518_33_24_7_12
Có các tranh chấp lãnh thổ chưa được giải quyết với Trung Quốc, từng leo thang thành Chiến tranh Trung-Ấn vào năm 1962 (Ấn Độ thua trận và mất một số lãnh thổ); và các cuộc chiến tranh biên giới với Pakistan bùng phát vào các năm 1947, 1965, 1971, và 1999.
Supports
https://vi.wikipedia.org/Ấn Độ
Để khẳng định hình ảnh là một quốc gia độc lập, hiến pháp Ấn Độ được hoàn thành vào năm 1950, xác định Ấn Độ là một nền cộng hòa thế tục và dân chủ. Trong 60 năm kể từ đó, Ấn Độ trải qua cả những thành công và thất bại. Đất nước này vẫn duy trì một chế độ dân chủ với các quyền tự do dân sự, một Tòa án tối cao hoạt động...
uit_518_33_24_7
Trung Quốc và Ấn Độ đã không giải quyết được các tranh chấp lãnh thổ, gây ra Chiến tranh Trung-Ấn vào năm 1962 và các cuộc chiến tranh biên giới với Pakistan diễn ra trong các năm 1947, 1965, 1971 và 1999.
['Support']
Ấn Độ
uit_237_15_183_2_12
Cuối năm 1945, chính quyền Việt Nam Dân chủ Cộng hòa cho đổi tên con đường này, đồng thời đặt tên đường Nguyễn Trãi cho một con đường dài hơn ở khu vực xung quanh hồ Hoàn Kiếm (nay là đường Lò Sũ).
Supports
https://vi.wikipedia.org/Nguyễn Trãi
Tại thành phố Hà Nội, từ thời Pháp thuộc đã có một con đường nhỏ và ngắn ở khu vực trung tâm mang tên đường Nguyễn Trãi (nay là đường Nguyễn Văn Tố). Cuối năm 1945, chính quyền Việt Nam Dân chủ Cộng hòa cho đổi tên con đường này, đồng thời đặt tên đường Nguyễn Trãi cho một con đường dài hơn ở khu vực xung quanh hồ Hoàn...
uit_237_15_183_2
Cùng với việc đổi tên đường Nguyễn Trãi, chính quyền còn đặt tên đường Nguyễn Trãi cho một con đường khác dài hơn ở khu vực xung quanh hồ Hoàn Kiếm.
['Support']
Nguyễn Trãi
uit_416_27_22_3_21
Thời nhà Thương, đồ đồng đã được dùng phổ biến, đạt trình độ chế tác cao.
Refutes
https://vi.wikipedia.org/Trung Quốc
Triều đại đầu tiên để lại các văn tự ghi chép lịch sử là nhà Thương (thành lập vào khoảng năm 1.700 trước công nguyên) với thể chế phong kiến lỏng lẻo định cư dọc Hoàng Hà tại miền Đông Trung Quốc từ thế kỷ XVII TCN đến thế kỷ XI TCN. Giáp cốt văn của triều Thương tiêu biểu cho dạng chữ viết Trung Quốc cổ nhất từng đượ...
uit_416_27_22_3
Thời nhà Thương, đồ bạc đã được dùng phổ biến, đạt trình độ chế tác cao.
['Refute']
Trung Quốc
uit_1924_131_5_7_32
Các nền văn hóa khác cũng có đóng góp đáng kể vào quá trình phát triển của dân chủ như Đông Á, Ấn Độ cổ đại, La Mã cổ đại, Châu Âu, và Nam Bắc Mỹ.
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/dân chủ
Dân chủ có nguồn gốc từ Hy Lạp cổ đại. Thuật ngữ này xuất hiện đầu tiên tại Athena, Hy Lạp trong thế kỷ thứ V TCN với cụm từ δημοκρατία ([dimokratia] ), "quyền lực của nhân dân" được ghép từ chữ δήμος (dēmos), "nhân dân" và κράτος (kratos), "quyền lực" vào khoảng giữa thế kỷ thứ V đến thứ IV trước Công nguyên để chỉ hệ...
uit_1924_131_5_7
Ấn Độ cổ đại có lối suy nghĩ vô cùng đúng đắn, họ đã thực hiện dân chủ cho đất nước mình và xây dựng nền văn hóa đóng góp lớn cho sự phát triển của dân chủ, và hiện tại họ đã thực hiện được điều đó.
['NEI']
dân chủ
uit_152_11_20_3_31
Núi Ngọc Linh cao 2.598m nằm giữa ranh giới Quảng Nam, Kon Tum là đỉnh núi cao nhất của dãy Trường Sơn.
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/Quảng Nam
Quảng Nam có hướng địa hình nghiêng dần từ Tây sang Đông hình thành 3 kiểu cảnh quan sinh thái rõ rệt là kiểu núi cao phía Tây, kiểu trung du ở giữa và dải đồng bằng ven biển. Vùng đồi núi chiếm 72% diện tích tự nhiên với nhiều ngọn cao trên 2.000m như núi Lum Heo cao 2.045m, núi Tion cao 2.032m, núi Gole - Lang cao 1....
uit_152_11_20_3
Núi Ngọc Linh nằm trên phần cao nguyên phía bắc của Tây Nguyên cao 2.598m nằm giữa ranh giới Quảng Nam, Kon Tum và là đỉnh núi cao nhất của dãy Trường Sơn.
['NEI']
Quảng Nam
uit_2035_136_41_4_22
Để đạt được điều đó, các họa sĩ đã phải phát triển các kỹ thuật khác nhau, nghiên cứu mảng sáng-tối, nổi tiếng nhất trong số đó là trường hợp giải phẫu người của Leonardo da Vinci.
Refutes
https://vi.wikipedia.org/Phục Hưng
Một trong những đặc điểm phân biệt của mỹ thuật thời kỳ Phục Hưng là sự phát triển phép phối cảnh tuyến tính có tính hiện thực cao. Giotto di Bondone (1267-1337), được coi là người đầu tiên thực hiện một tác phẩm bích họa như là một cánh cửa sổ để bước vào không gian, nhưng tác phẩm của ông đã không gây được nhiều ảnh ...
uit_2035_136_41_4
Nghiên cứu các mảng sáng tối là kĩ thuật điện ảnh.
['Refute']
Phục Hưng
uit_856_44_106_2_22
Một đơn vị hành chánh xã bao gồm trọn quần đảo này được thành lập và lấy danh hiệu là xã Định Hải trực thuộc quận Hòa Vang.
Refutes
https://vi.wikipedia.org/quần đảo Hoàng Sa
Ngày 13 tháng 7 năm 1961: Tổng thống Việt Nam Cộng hòa Ngô Đình Diệm ban hành sắc lệnh số 174 NV, trong đó ấn định: "Quần đảo Hoàng Sa thuộc tỉnh Quảng Nam. Một đơn vị hành chánh xã bao gồm trọn quần đảo này được thành lập và lấy danh hiệu là xã Định Hải trực thuộc quận Hòa Vang. Xã Định Hải đặt dưới quyền một phái viê...
uit_856_44_106_2
Quần đảo này chỉ được thành lập một đơn vị quản lý, danh hiệu bị bỏ trống.
['Refute']
quần đảo Hoàng Sa
uit_540_33_105_7_12
Sân khấu tại Ấn Độ pha trộn các loại hình âm nhạc, vũ điệu, ứng khẩu hay đối thoại.
Supports
https://vi.wikipedia.org/Ấn Độ
Âm nhạc Ấn Độ có các phong cách truyền thống và khu vực khác biệt. Âm nhạc cổ điển gồm có hai thể loại và các nhánh dân gian khác nhau của chúng: trường phái Hindustan ở bắc bộ và Carnatic ở nam bộ. Các loại hình phổ biến được địa phương hóa gồm filmi và âm nhạc dân gian: baul bắt nguồn từ Bengal với truyền thống hổ lố...
uit_540_33_105_7
Những sân Khấu Ấn Độ đã pha trộn các loại hình khác nhau với nhau đặc biệt là âm nhạc, vũ điệu, ứng khấu và đối thoại
['Support']
Ấn Độ
uit_359_22_36_1_21
Quan hệ chính trị với các nước chư hầu xung quanh được củng cố thông qua các hình thức kết hôn với người hoàng tộc nước ngoài, hỗ trợ quân sự, điều ước, và ràng buộc về chính trị (trên danh nghĩa phải chịu thần phục và thụ phong vương nếu không sẽ bị cấm vận hoặc chịu họa chiến tranh).
Refutes
https://vi.wikipedia.org/Trung Hoa
Quan hệ chính trị với các nước chư hầu xung quanh được củng cố thông qua các hình thức kết hôn với người hoàng tộc nước ngoài, hỗ trợ quân sự, điều ước, và ràng buộc về chính trị (trên danh nghĩa phải chịu thần phục và thụ phong vương nếu không sẽ bị cấm vận hoặc chịu họa chiến tranh).
uit_359_22_36_1
Quan hệ chính trị với các nước chư hầu xung quanh không được củng cố bởi các hình thức kết hôn với người hoàng tộc nước ngoài.
['Refute']
Trung Hoa
uit_431_27_59_2_11
Tác giả đã có những so sánh, phân tích và những bước đi để Trung Quốc thực hiện Giấc mộng Trung Hoa – siêu cường số một thế giới.
Supports
https://vi.wikipedia.org/Trung Quốc
Đầu năm 2010, tại Trung Quốc xuất bản cuốn sách "Trung Quốc mộng" của Đại tá Lưu Minh Phúc, giảng viên Đại học Quốc phòng Bắc Kinh, gây tiếng vang trong và ngoài nước. Tác giả đã có những so sánh, phân tích và những bước đi để Trung Quốc thực hiện Giấc mộng Trung Hoa – siêu cường số một thế giới. Tác giả phân tích: muố...
uit_431_27_59_2
Bằng cách so sánh, tác giả đã thể hiện rõ được những bước đi để Trung Quốc hiện thực hóa Giấc mộng Trung Hoa- siêu cường số một thế giới.
['Support']
Trung Quốc
uit_1206_80_1_7_12
Mọi thực thể vật chất đều tương tác lẫn nhau và những tương tác này cũng lại thông qua những dạng vật chất (cụ thể là những hạt tương tác trong các trường lực, ví dụ hạt photon trong trường điện từ).
Supports
https://vi.wikipedia.org/vật chất
Vật chất cùng với không gian và thời gian là những vấn đề cơ bản mà tôn giáo, triết học và vật lý học nghiên cứu. Vật lý học và các ngành khoa học tự nhiên nghiên cứu cấu tạo cũng như những thuộc tính cụ thể của các dạng thực thể vật chất khác nhau trong thế giới tự nhiên. Các thực thể vật chất có thể ở dạng từ trường ...
uit_1206_80_1_7
Các dạng vật chất tạo điều kiện để xây dựng mối liên kết giữa vật chất trong môi trường.
['Support']
vật chất
uit_164_11_107_3_12
Quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa cùng với lực lượng lao động dồi dào sẽ làm tăng mức độ di động dân số trong nội tỉnh cũng như ngoại tỉnh.
Supports
https://vi.wikipedia.org/Quảng Nam
Giai đoạn 2000-2010, dân số đô thị của tỉnh tăng chậm, từ 207.000 người (2000) lên hơn 260,000 người (2010). Việc hình thành các khu, cụm công nghiệp, khu kinh tế mở Chu Lai cùng với quá trình phát triển kinh tế nhằm đưa tỉnh trở thành tỉnh công nghiệp trước năm 2020 sẽ đẩy nhanh quá trình đô thị hóa. Quá trình công ng...
uit_164_11_107_3
Dân cư trong và ngoài tỉnh sẽ tích cực di chuyển sang nơi khác sinh sống nhờ vào công nghiệp hóa, đô thị hóa và lực lượng lao động dồi dào.
['Support']
Quảng Nam
uit_1207_80_13_2_22
Năng lượng và khối lượng đều là những thuộc tính của các thực thể vật chất trong tự nhiên.
Refutes
https://vi.wikipedia.org/vật chất
Công thức ΔE=Δmc² không nói rằng khối lượng và năng lượng chuyển hóa lẫn nhau. Năng lượng và khối lượng đều là những thuộc tính của các thực thể vật chất trong tự nhiên. Không có năng lượng chuyển hóa thành khối lượng hay ngược lại. Công thức Einstein chỉ cho thấy rằng nếu một vật có khối lượng là m thì nó có năng lượn...
uit_1207_80_13_2
Tương tác và thể tích đều là những thuộc tính của các thực thể vật chất trong tự nhiên.
['Refute']
vật chất
uit_1752_121_141_2_32
Trong đa phần lịch sử của mình Trung Quốc, Ấn Độ và Trung Đông đều thống nhất dưới một quyền lực cai trị duy nhất và nó mở rộng cho đến khi chạm tới những vùng núi non và sa mạc.
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/lịch sử loài người
Địa lý cũng góp phần vào những khác biệt địa chính trị quan trọng. Trong đa phần lịch sử của mình Trung Quốc, Ấn Độ và Trung Đông đều thống nhất dưới một quyền lực cai trị duy nhất và nó mở rộng cho đến khi chạm tới những vùng núi non và sa mạc. Vào năm 1600, Đế quốc Ottoman kiểm soát hầu như toàn bộ Trung Đông, nhà Mi...
uit_1752_121_141_2
Trung Quốc, Ấn Độ và Trung Đông do có địa lý giống nhau nên về chính trị đều thống nhất dưới một quyền lực cai trị duy nhất và nó mở rộng cho đến khi chạm tới những vùng núi non và sa mạc.
['NEI']
lịch sử loài người
uit_476_27_190_3_11
Cuốn Lục pháp luận của Tạ Hách đã tổng kết những kinh nghiệm hội họa từ đời Hán đến đời Tùy.
Supports
https://vi.wikipedia.org/Trung Quốc
Hội họa Trung Quốc có lịch sử 5000–6000 năm với các loại hình: bạch họa, bản họa, bích họa. Đặc biệt là nghệ thuật vẽ tranh thủy mặc, có ảnh hưởng nhiều tới các nước ở Châu Á. Cuốn Lục pháp luận của Tạ Hách đã tổng kết những kinh nghiệm hội họa từ đời Hán đến đời Tùy. Tranh phong cảnh được coi là đặc trưng của nền hội ...
uit_476_27_190_3
Tạ Hách đúc kết nhiều tri thức hội họa của nhiều đời vào trong Lục pháp luận.
['Support']
Trung Quốc
uit_1754_121_146_1_32
Việc này có những ảnh hưởng to lớn tới cả hai lục địa, là một trong những vấn đề ngoài phạm vi sử học nổi tiếng nhất.
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/lịch sử loài người
Việc này có những ảnh hưởng to lớn tới cả hai lục địa, là một trong những vấn đề ngoài phạm vi sử học nổi tiếng nhất. Người châu Âu đem theo họ bệnh tật mà người châu Mỹ chưa từng bao giờ biết tới, và một số lượng không chắc chắn, có lẽ hơn 90% người thổ dân châu Mỹ đã bị giết hại trong một lô những vụ lan truyền bệnh ...
uit_1754_121_146_1
Việc này có những ảnh hưởng to lớn tới cả hai lục địa châu Âu và châu Mỹ nhờ chuyến hành trình của Colombus năm 1452.
['NEI']
lịch sử loài người
uit_1925_131_5_11_21
Ngoài ra còn có Ngự sử đài có chức năng hặc tấu tất cả mọi việc nhằm can gián những việc không đúng hoặc chưa tốt của vua và quan lại.
Refutes
https://vi.wikipedia.org/dân chủ
Dân chủ có nguồn gốc từ Hy Lạp cổ đại. Thuật ngữ này xuất hiện đầu tiên tại Athena, Hy Lạp trong thế kỷ thứ V TCN với cụm từ δημοκρατία ([dimokratia] ), "quyền lực của nhân dân" được ghép từ chữ δήμος (dēmos), "nhân dân" và κράτος (kratos), "quyền lực" vào khoảng giữa thế kỷ thứ V đến thứ IV trước Công nguyên để chỉ hệ...
uit_1925_131_5_11
Ngự sử đài chỉ có thể ngăn chặn việc làm sai trái của quan lại.
['Refute']
dân chủ
uit_477_27_195_2_31
Facebook bị chặn ở Trung Quốc từ năm 2009 và Google đã bị chặn một năm sau đó.
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/Trung Quốc
Internet ở Trung Quốc bị kiểm duyệt chặt chẽ với công cụ "Phòng hỏa trường thành" hay "Tường lửa vĩ đại". Facebook bị chặn ở Trung Quốc từ năm 2009 và Google đã bị chặn một năm sau đó.
uit_477_27_195_2
Facebook bị chặn ở Trung Quốc từ năm 2009 do thay thế từ Weibo còn Google cũng bị chặn một năm sau đó.
['NEI']
Trung Quốc
uit_511_32_73_3_21
Chuyến bay gần đây sát Titan của Cassini đã chụp lại các bức ảnh radar gợi ý mạnh mẽ rằng các hồ hydrocarbon gần vùng cực của Titan, nơi nó lạnh hơn.
Refutes
https://vi.wikipedia.org/đại dương
Các hydrocarbon lỏng được cho là tồn tại trên bề mặt Titan, mặc dù chúng có lẽ chính xác hơn nên miêu tả như là các "hồ" thay vì các "đại dương". Phi vụ tàu vũ trụ Cassini-Huygens ban đầu đã phát hiện ra chỉ những cái dường như là các đáy hồ và các lòng sông khô kiệt, gợi ý rằng Titan đã đánh mất các chất lỏng bề mặt m...
uit_511_32_73_3
Trong chuyến bay gần đây, Cassini đã sử dụng radar để chụp lại các bức ảnh, các hình ảnh này đã gợi ý mạnh mẽ rằng có sự hiện diện của các đại dương hydrocarbon tại các vùng cực của Titan, nơi nhiệt độ lạnh hơn.
['Refute']
đại dương
uit_529_33_76_2_31
Hussein cùng 72 chiến binh bị kẻ thù sát hại trong một cuộc chiến vào thế kỷ thứ 7 tại Kerbala.
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/Ấn Độ
Nghi lễ hành xácĐây là nghi lễ phổ biến ở Ấn Độ, Pakistan và Bangladesh trong thời kỳ Muharram, đây là tháng đầu tiên theo lịch của đạo Hồi, là dịp tưởng niệm Hussein ibn Ali, người tử vì đạo và là cháu trai của nhà tiên tri Muhammad. Hussein cùng 72 chiến binh bị kẻ thù sát hại trong một cuộc chiến vào thế kỷ thứ 7 tạ...
uit_529_33_76_2
Hussein ibn Ali là một người quan trọng trong lịch sử Hồi giáo và được coi là vị thần học và chiến binh tôn kính trong Hồi giáo Shia.
['NEI']
Ấn Độ
uit_844_44_52_3_32
Nếu chờ đến sau mùa nắng, gió bấc dần dần nổi lên, nước chảy về hướng đông, sức gió nam yếu, không chống nổi dòng nước chảy mạnh về đông, lúc ấy sẽ khó giữ được sự ổn tiện vậy.
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/quần đảo Hoàng Sa
Năm 1695: nhà sư Thích Đại Sán (1633 - 1704, hiệu Thạch Liêm, quê ở tỉnh Giang Tây, Trung Quốc, đến Phú Xuân theo lời mời của chúa Nguyễn Phúc Chu) đã nhắc đến địa danh "Vạn lý Trường Sa" (萬里長沙) ngoài Biển Đông (ám chỉ quần đảo Hoàng Sa) trong quyển 3 của tập sách Hải ngoại kỉ sự. Trích một đoạn sách do Nguyễn Phương v...
uit_844_44_52_3
Sau mùa nắng, ngoài việc gió bấc dần nổi lên các cơn bão cát đã bắt đầu xuất hiện thường xuyên và ảnh hưởng rất nhiều tới con người.
['NEI']
quần đảo Hoàng Sa
uit_2733_163_35_5_11
Và lỗ hổng này đang dần bộc lộ ở các nước xã hội chủ nghĩa khi quan chức lớn nhỏ có thể tự do tham nhũng, tham chức cao vọng trọng mà không có bộ phận do người dân giám sát chính quyền như các nền dân chủ phương Tây.
Supports
https://vi.wikipedia.org/Nhà nước xã hội chủ nghĩa
Cách thức xây dựng và điều hành các tổ chức quần chúng chủ yếu trên cơ sở cụ thể hóa chủ trương, đường lối đã định sẵn của đảng. Vì vậy, các tổ chức quần chúng nếu có tham gia vào quá trình bầu cử cơ quan đại diện nhân dân hoặc quá trình xây dựng chính sách thì chủ yếu là theo định hướng đã vạch sẵn. Đó chính là nét đặ...
uit_2733_163_35_5
Các cán bộ lớn nhỏ sẽ không bị kiểm soát tham nhũng là một trong những điều được thể hiện qua lỗ hổng này.
['Support']
Nhà nước xã hội chủ nghĩa
uit_107_5_122_5_12
StarHub Cable Vision (SCV) cung cấp dịch vụ truyền hình cáp với các kênh từ khắp thế giới và Mio TV của SingTel cung cấp một dịch vụ IPTV.
Supports
https://vi.wikipedia.org/Singapore
Các công ty có liên kết với chính phủ kiểm soát hầu hết truyền thông nội địa tại Singapore. MediaCorp vận hành hầu hết các kênh truyền hình và phát thanh phát sóng miễn phí tại Singapore. Có tổng cộng 7 kênh truyền hình phát sóng miễn phí do Mediacorp cung cấp. Các kênh Channel 5 (tiếng Anh), Channel News Asia (tiếng A...
uit_107_5_122_5
Ở Singapore, Dịch vụ truyền hình cáp được cung cấp bởi StarHub Cable Vision (SCV) còn dịch vụ IPTV được cung cấp bởi Mio TV của SingTel.
['Support']
Singapore
uit_249_16_79_5_22
Cho đến khi gặp bế tắc, ông vẫn cứ phải loay hoay với lý thuyết của Khổng Tử (qua câu cuối cùng của ông nói với Phạm Khắc Hoè về việc hành tàng), do đó mà bế tắc lại càng bế tắc.
Refutes
https://vi.wikipedia.org/Trần Trọng Kim
Phải công nhận rằng ông là người có lòng yêu nước, rất trân trọng lịch sử và văn hoá nước nhà [...] Ông bị lôi cuốn vào hoạt động chính trị, mặc dầu sự hiểu biết chính trị của ông không sâu sắc, không thức thời. Ông bị người ta (Nhật) dùng làm con bài, mà vẫn tưởng là họ cho ông ra đóng góp với dân tộc. Tư tưởng của ôn...
uit_249_16_79_5
Ông quyết định không tiếp tục loay hoay với lý thuyết của Khổng Tử sau khi gặp bế tắc, và thay vào đó tìm kiếm những hướng giải quyết mới để vượt qua tình trạng bế tắc.
['Refute']
Trần Trọng Kim
uit_429_27_49_4_32
Năm 2016, số người Trung Quốc sống ở nước ngoài (bao gồm cả những người đã đổi quốc tịch) là khoảng 60 triệu (chưa kể du học sinh) và sở hữu số tải sản ước tính hơn 2,5 ngàn tỉ USD, tức là họ có khả năng tạo ảnh hưởng tương đương 1 quốc gia như Pháp.
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/Trung Quốc
Một nhân tố mới nổi lên trong thế kỷ 20 là người Hoa sống ở hải ngoại. Nhờ nền tảng văn hóa mà người Trung Hoa rất thành công ngay cả khi sống ở nước ngoài. Ngay từ đầu thế kỷ 20, Quốc vương Thái Lan Rama VI đã gọi người Trung Quốc là "dân Do Thái ở phương Đông". Năm 2016, số người Trung Quốc sống ở nước ngoài (bao gồm...
uit_429_27_49_4
Việc so sánh khả năng tạo ảnh hưởng của nhóm người Trung Quốc sống ở nước ngoài với một quốc gia như Pháp dựa trên nhiều yếu tố khác nhau như dân số, kinh tế, địa lý, và ảnh hưởng quốc tế trong các lĩnh vực khác nhau.
['NEI']
Trung Quốc
uit_2818_175_37_1_11
Ngày 3 tháng 2 năm 1930, tại Cửu Long (九龍, Kowloon) thuộc Hồng Kông, theo chỉ thị của Quốc tế Cộng sản, nhằm giải quyết những mâu thuẫn hiện có giữa những người cộng sản Đông Dương, ông đã thống nhất ba tổ chức cộng sản tại Đông Dương thành Đảng Cộng sản Việt Nam (sau đổi tên là "Đảng Cộng sản Đông Dương", rồi "Đảng La...
Supports
https://vi.wikipedia.org/Chủ tịch Hồ Chí Minh
Ngày 3 tháng 2 năm 1930, tại Cửu Long (九龍, Kowloon) thuộc Hồng Kông, theo chỉ thị của Quốc tế Cộng sản, nhằm giải quyết những mâu thuẫn hiện có giữa những người cộng sản Đông Dương, ông đã thống nhất ba tổ chức cộng sản tại Đông Dương thành Đảng Cộng sản Việt Nam (sau đổi tên là "Đảng Cộng sản Đông Dương", rồi "Đảng La...
uit_2818_175_37_1
Đảng Cộng sản Việt Nam được thành lập năm 1930 tại Hồng Kông.
['Support']
Chủ tịch Hồ Chí Minh
uit_46_3_41_2_22
Nó là ngôn ngữ đầu tiên của 9,5 triệu người hoặc 29% và là ngôn ngữ thứ hai của 2,07 triệu người hoặc 6% toàn bộ dân số Canada.
Refutes
https://vi.wikipedia.org/tiếng Pháp
Tiếng Pháp là ngôn ngữ phổ biến thứ hai ở Canada, sau tiếng Anh, và cả hai đều là ngôn ngữ chính thức ở cấp liên bang. Nó là ngôn ngữ đầu tiên của 9,5 triệu người hoặc 29% và là ngôn ngữ thứ hai của 2,07 triệu người hoặc 6% toàn bộ dân số Canada. Tiếng Pháp là ngôn ngữ chính thức duy nhất ở tỉnh Quebec, là tiếng mẹ đẻ ...
uit_46_3_41_2
Một phần sáu dân số Canada sử dụng nó như ngôn ngữ thứ 2.
['Refute']
tiếng Pháp
uit_362_22_45_3_32
Tuy nhiên, kể từ sau 1978, những cải tổ đã được đề xướng và mang lại một sự cởi mở đáng kể đối với nhiều khía cạnh của đời sống xã hội, chủ yếu trên các lĩnh vực kinh tế, kỹ thuật, và văn hóa.
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/Trung Hoa
Trong khi đó tại Đại lục, Mao Trạch Đông, lãnh tụ của ĐCSTQ tuyên bố thành lập nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (CHNDTH) vào ngày 1 tháng 10 năm 1949 tại Bắc Kinh. Chính quyền này kiểm soát chặt chẽ mọi mặt của đời sống. Tuy nhiên, kể từ sau 1978, những cải tổ đã được đề xướng và mang lại một sự cởi mở đáng kể đối với ...
uit_362_22_45_3
Trên lĩnh vực kinh tế, chính sách cải cách đã giới thiệu các biện pháp mở cửa thị trường, đẩy mạnh sản xuất công nghiệp.
['NEI']
Trung Hoa
uit_2690_161_216_1_22
Cách giải thích này nhấn mạnh rằng quyền sở hữu vốn, được xác định trên chỉ huy lao động, là một mối quan hệ xã hội: sự tăng trưởng vốn ngụ ý sự tăng trưởng của tầng lớp lao động ("luật tích lũy").
Refutes
https://vi.wikipedia.org/tư bản chủ nghĩa
Cách giải thích này nhấn mạnh rằng quyền sở hữu vốn, được xác định trên chỉ huy lao động, là một mối quan hệ xã hội: sự tăng trưởng vốn ngụ ý sự tăng trưởng của tầng lớp lao động ("luật tích lũy"). Trong tập đầu tiên của Das Kapital, Marx đã minh họa ý tưởng này với ám chỉ đến học thuyết thuộc địa của Edward Gibbon Wak...
uit_2690_161_216_1
Cách giải thích này bác bỏ quyền sở hữu vốn được khẳng định trên chỉ huy lao động.
['Refute']
tư bản chủ nghĩa
uit_1802_123_131_1_31
^ Năm 326 TCN, Trận sông Hydaspes (trong cuộc chinh phạt Ấn Độ của Alexandros Đại Đế), quân Macedonia của vua Alexandros Đại Đế đánh tan tác quân Paurava của vua Porus.
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/chiến tranh
^ Năm 326 TCN, Trận sông Hydaspes (trong cuộc chinh phạt Ấn Độ của Alexandros Đại Đế), quân Macedonia của vua Alexandros Đại Đế đánh tan tác quân Paurava của vua Porus.
uit_1802_123_131_1
Vua Porus chấp nhận làm chư hầu của đế chế Macedonia sau trận Hydaspes.
['NEI']
chiến tranh
uit_252_17_14_3_11
Bà đã phối hợp với ba anh em họ Lý ở Bồ Điền đánh chiếm các vùng đất còn lại ở phía Bắc Thanh Hóa ngày nay, đồng thời xây dựng tuyến phòng thủ từ vùng căn cứ Bồ Điền đến cửa biển Thần Phù (Nga Sơn, Thanh Hoá) để ngăn chặn viện binh của giặc Ngô theo đường biển tấn công từ phía Bắc.
Supports
https://vi.wikipedia.org/Bà Triệu
Đang lúc ấy, Triệu Quốc Đạt lâm bệnh qua đời. Các nghĩa binh thấy bà làm tướng có can đảm, bèn tôn lên làm chủ. Bà đã phối hợp với ba anh em họ Lý ở Bồ Điền đánh chiếm các vùng đất còn lại ở phía Bắc Thanh Hóa ngày nay, đồng thời xây dựng tuyến phòng thủ từ vùng căn cứ Bồ Điền đến cửa biển Thần Phù (Nga Sơn, Thanh Hoá)...
uit_252_17_14_3
Bà cùng anh em nhà họ Lý tại Bồ Điền tấn công các khu vực còn lại thuộc Bắc Thanh Hóa và thiết lập bảo vệ phạm vi khu vực căn cứ Bồ Điền tới Thần Phù nhằm cản trở quân cứu viện giặc Ngô hướng bắc bằng đường biển.
['Support']
Bà Triệu
uit_4_1_4_4_31
Ngoài ra, giới bất đồng chính kiến, chính phủ một số nước phương Tây và các tổ chức theo dõi nhân quyền có quan điểm chỉ trích hồ sơ nhân quyền của Việt Nam liên quan đến các vấn đề tôn giáo, kiểm duyệt truyền thông, hạn chế hoạt động ủng hộ nhân quyền cùng các quyền tự do dân sự.
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/Việt Nam
Sau khi thống nhất, Việt Nam tiếp tục gặp khó khăn do sự sụp đổ và tan rã của đồng minh Liên Xô cùng Khối phía Đông, các lệnh cấm vận của Hoa Kỳ, chiến tranh với Campuchia, biên giới giáp Trung Quốc và hậu quả của chính sách bao cấp sau nhiều năm áp dụng. Năm 1986, Đảng Cộng sản ban hành cải cách đổi mới, tạo điều kiện...
uit_4_1_4_4
Việt Nam đã có những phản bác về sự chỉ trích của các tổ chức nước ngoài về vấn đề tôn giáo.
['NEI']
Việt Nam
uit_760_39_61_2_22
Ngoài ra, Nhật Bản đã chú ý khai thác và sử dụng tốt nguồn tiết kiệm cá nhân.
Refutes
https://vi.wikipedia.org/Nhật Bản
Mức tích lũy cao thường xuyên, sử dụng vốn đầu tư có hiệu quả cao: những năm 1950, 1960, tiền lương nhân công ở Nhật rất thấp so với các nước phát triển khác (chỉ bằng 1/3 tiền lương của công nhân Anh và 1/7 tiền lương công nhân Mỹ), đó là nhân tố quan trọng nhất để đạt mức tích lũy vốn cao và hạ giá thành sản phẩm. Ng...
uit_760_39_61_2
Dù tiết kiệm nguồn cá nhân nhưng Nhật Bản không quan tâm tới khai thác.
['Refute']
Nhật Bản
uit_2130_141_89_6_31
Mặt khác, chi tiêu tiền tiết kiệm phụ thuộc vào (1) tốc độ tăng lợi nhuận và (2) mong muốn tiết kiệm, hay như Mill nói, "nhu cầu tích lũy hiệu quả".
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/John Stuart Mill
Theo Mill, tốc độ tích lũy vốn phụ thuộc: (1) "kích thước quỹ tiết kiệm khả thi" hoặc "khối lượng sản phẩm ròng của nền công nghiệp", và (2) "phân bổ cho tiết kiệm". Vốn là kết quả tiết kiệm, và tiết kiệm có từ "việc hạn chế tiêu thụ hiện tại để dành cho tương lai". Dù vốn là kết quả tiết kiệm, nó vẫn được tiêu dùng. N...
uit_2130_141_89_6
Việc chi tiêu tiền tiết kiệm còn dựa vào bản thân mỗi người.
['NEI']
John Stuart Mill
uit_31_2_22_2_31
Thời kỳ tiếng Anh cận đại nổi bật với cuộc Great Vowel Shift (1350–1700), tiếp tục đơn giản hóa biến tố, và sự chuẩn hóa ngôn ngữ.
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/tiếng Anh
Thời kỳ tiếp theo là tiếng Anh cận đại (Early Modern English, 1500–1700). Thời kỳ tiếng Anh cận đại nổi bật với cuộc Great Vowel Shift (1350–1700), tiếp tục đơn giản hóa biến tố, và sự chuẩn hóa ngôn ngữ.
uit_31_2_22_2
Cuộc Great Vowel Shift (1350–1700) là sự kiện có ảnh hưởng lớn nhất đối với tiếng Anh.
['NEI']
tiếng Anh
uit_45_3_35_2_12
Nó cũng được nói ở Andorra và là ngôn ngữ chính sau tiếng Catalan ở El Pas de la Casa.
Supports
https://vi.wikipedia.org/tiếng Pháp
Ở cấp độ khu vực, tiếng Pháp được thừa nhận là ngôn ngữ chính thức ở vùng Thung lũng Aosta của Ý, nơi nó là ngôn ngữ đầu tiên của khoảng 30% dân số, trong khi các phương ngữ tiếng Pháp vẫn được các dân tộc thiểu số trên Quần đảo Channel sử dụng. Nó cũng được nói ở Andorra và là ngôn ngữ chính sau tiếng Catalan ở El Pas...
uit_45_3_35_2
Nó cũng là ngôn ngữ chính sau tiếng Catalan ở EI Pas de la Casa.
['Support']
tiếng Pháp
uit_58_4_40_2_22
Đảo đất liền thông thường có liên hệ với đất liền về phương diện cấu tạo địa chất, thí dụ như quần đảo Nhật Bản, đảo Đài Loan, quần đảo Philippines, quần đảo Indonesia và đảo New Guinea - đảo lớn thứ hai thế giới.
Refutes
https://vi.wikipedia.org/Thái Bình Dương
Đảo lớn và nhỏ ở Thái Bình Dương đông nhiều, chủ yếu phân bố ở hải vực phía tây và phía giữa, theo tính chất chia làm hai loại lớn đảo đất liền và đảo hải dương. Đảo đất liền thông thường có liên hệ với đất liền về phương diện cấu tạo địa chất, thí dụ như quần đảo Nhật Bản, đảo Đài Loan, quần đảo Philippines, quần đảo ...
uit_58_4_40_2
Đảo New Guinea được coi là đảo nhỏ nhất trên thế giới.
['Refute']
Thái Bình Dương
uit_353_22_23_1_22
Đặc điểm của phong kiến Trung Quốc là các triều đại thường lật đổ nhau trong bể máu và giai cấp giành được quyền lãnh đạo thường phải áp dụng các biện pháp đặc biệt để duy trì quyền lực của họ và kiềm chế triều đại bị lật đổ.
Refutes
https://vi.wikipedia.org/Trung Hoa
Đặc điểm của phong kiến Trung Quốc là các triều đại thường lật đổ nhau trong bể máu và giai cấp giành được quyền lãnh đạo thường phải áp dụng các biện pháp đặc biệt để duy trì quyền lực của họ và kiềm chế triều đại bị lật đổ. Chẳng hạn như nhà Thanh của người Mãn Châu sau khi chiếm được Trung Quốc thường áp dụng các ch...
uit_353_22_23_1
Các giai cấp giành được quyền lãnh đạo không cần áp dụng các biện pháp gì mà vẫn kiềm chế triều đại bị lật đổ để duy trì quyền lực của mình.
['Refute']
Trung Hoa
uit_84_5_46_1_12
Singapore là một nước cộng hòa nghị viện, có chính phủ nghị viện nhất viện theo hệ thống Westminster đại diện cho các khu vực bầu cử.
Supports
https://vi.wikipedia.org/Singapore
Singapore là một nước cộng hòa nghị viện, có chính phủ nghị viện nhất viện theo hệ thống Westminster đại diện cho các khu vực bầu cử. Hiến pháp của quốc gia thiết lập hệ thống chính trị dân chủ đại diện. Freedom House xếp hạng Singapore là "tự do một phần" trong báo cáo Freedom in the World của họ, và The Economist xếp...
uit_84_5_46_1
Quốc gia Singapore là một nước cộng hòa nghị viện, có hệ thống chính trị là hệ thống Westminster.
['Support']
Singapore
uit_241_16_11_1_32
Giám đốc các trường nam tiểu học tại Hà Nội (1939)Từ thập niên 1910 đến thập niên 1940, ông cũng viết nhiều sách về sư phạm và lịch sử.
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/Trần Trọng Kim
Giám đốc các trường nam tiểu học tại Hà Nội (1939)Từ thập niên 1910 đến thập niên 1940, ông cũng viết nhiều sách về sư phạm và lịch sử. Ngoài ra ông còn tham gia các hoạt động xã hội. Ông là Phó trưởng ban Ban Văn học của Hội Khai trí Tiến Đức, Nghị viên Viện Dân biểu Bắc Kỳ, Trưởng ban nghiên cứu Phật học của Hội Bắc ...
uit_241_16_11_1
Công lao của ông đã để lại dấu ấn sâu sắc trong lịch sử giáo dục Việt Nam và xứng đáng được tôn vinh và ghi nhận.
['NEI']
Trần Trọng Kim
uit_155_11_31_4_31
Ngoài hai hệ thống sông trên, sông Trường Giang có chiều dài 47 km chảy dọc ven biển theo hướng Bắc - Nam kết nối hệ thống sông VG-TB và Tam Kỳ.
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/Quảng Nam
Quảng Nam có hai hệ thống sông lớn là Vu Gia - Thu Bồn (VG-TB) và Tam Kỳ. Diện tích lưu vực VG-TB (bao gồm một phần lưu vực thuộc tỉnh Kon Tum, Quảng Ngãi, thành phố Đà Nẵng là 10,350 km², là 1 trong 10 hệ thống sông có diện tích lưu vực lớn nhất Việt Nam và lưu vực sông Tam Kỳ là 735 km². Các sông bắt nguồn từ sườn đô...
uit_155_11_31_4
Sông Trường Giang có chiều dài 47 km chảy dọc ven biển theo hướng Bắc - Nam, phía bắc nối với cửa Hàn và phía nam nối với cửa Đại của hai hệ thống sông VG-TB và Tam Kỳ.
['NEI']
Quảng Nam
uit_803_40_58_1_22
Năm 1427, cuộc khởi nghĩa thành công, kết thúc thời kỳ Bắc thuộc lần thứ tư, và mở đầu một triều đại mới của Việt Nam: nhà Hậu Lê.
Refutes
https://vi.wikipedia.org/Bắc thuộc
Năm 1427, cuộc khởi nghĩa thành công, kết thúc thời kỳ Bắc thuộc lần thứ tư, và mở đầu một triều đại mới của Việt Nam: nhà Hậu Lê. Theo truyền thuyết, Lê Lợi thắng do nhờ có kiếm thần của Long Quân.
uit_803_40_58_1
Thời kỳ Bắc thuộc vẫn tiếp diễn dù cho nhà Hậu Lê đã được thành lập.
['Refute']
Bắc thuộc
uit_843_44_50_13_21
Trong đảo có bãi cát vàng, dài ước 30 dặm, bằng phẳng rộng rãi... Các đời chúa [Nguyễn] đặt đội Hoàng Sa 70 người, người làng An Vĩnh, thay phiên nhau đi lấy hải vật.
Refutes
https://vi.wikipedia.org/quần đảo Hoàng Sa
Đầu thế kỉ 17: Chúa Nguyễn tổ chức khai thác trên các đảo. Đội Hoàng Sa và Đội Bắc Hải có nhiệm vụ ra đóng ở hai quần đảo, mỗi năm 8 tháng để khai thác các nguồn lợi: đánh cá, thâu lượm những tài nguyên của đảo và những hoá vật do lấy được từ những tàu đắm. Theo Phủ biên tạp lục (1776) của Lê Quý Đôn thì: "Phủ Quảng Ng...
uit_843_44_50_13
Các đời chúa nhà Nguyễn đặt đội Hoàng Sa 20 người trên đảo để thay nhau đi lấy nguồn lợi quý từ biển.
['Refute']
quần đảo Hoàng Sa
uit_1965_132_24_2_12
Trong đó Khalip và Imam mang chiều hướng tôn giáo, còn Sultan lại là thực quyền, tước hiệu này hay được dịch thành Hoàng đế theo quốc gia Hoa Hạ và Emperor theo ngôn ngữ tiếng Anh.
Supports
https://vi.wikipedia.org/quân chủ
Các quốc gia theo Hồi giáo ở vùng Tây Á cùng Nam Á cũng có hệ thống riêng của mình, như Khalip, Imam, Sultan. Trong đó Khalip và Imam mang chiều hướng tôn giáo, còn Sultan lại là thực quyền, tước hiệu này hay được dịch thành Hoàng đế theo quốc gia Hoa Hạ và Emperor theo ngôn ngữ tiếng Anh.
uit_1965_132_24_2
Để theo quốc gia Hoa Hạ thì Sultan đã được biết đến khi có ý nghĩa là Hoàng đế.
['Support']
quân chủ
uit_8_1_22_2_31
Theo Báo cáo tình trạng môi trường quốc gia năm 2005, Việt Nam nằm trong 25 quốc gia có mức độ đa dạng sinh học cao, xếp thứ 16 trên toàn thế giới về đa dạng sinh học và là nơi sinh sống của khoảng 16% các loài trên thế giới.
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/Việt Nam
Việt Nam nằm trong vùng sinh thái Indomalaya. Theo Báo cáo tình trạng môi trường quốc gia năm 2005, Việt Nam nằm trong 25 quốc gia có mức độ đa dạng sinh học cao, xếp thứ 16 trên toàn thế giới về đa dạng sinh học và là nơi sinh sống của khoảng 16% các loài trên thế giới. 15.986 loài thực vật đã thấy trong cả nước, tron...
uit_8_1_22_2
Việt Nam do có kiểu khí hậu thuận lợi nên có mức độ đa dạng sinh học cao.
['NEI']
Việt Nam
uit_831_43_46_3_11
Tuy nhiên, trong một vài trường hợp chữ thông hành ở Hồng Kông, Macau, và Đài Loan sẽ gọi hết thảy là "chữ Hán phồn thể"; chữ Hán tiêu chuẩn ở Trung Quốc (bao gồm chữ Hán được giản thể và chữ truyền thừa không được giản ước) thì gọi bằng "chữ Hán giản thể".
Supports
https://vi.wikipedia.org/Hán văn giản thể
Theo nghĩa hẹp "chữ Hán phồn thể" chỉ trỏ chữ có lối giản. Nếu không có thì thuộc về thứ chữ truyền thừa. Tuy nhiên, trong một vài trường hợp chữ thông hành ở Hồng Kông, Macau, và Đài Loan sẽ gọi hết thảy là "chữ Hán phồn thể"; chữ Hán tiêu chuẩn ở Trung Quốc (bao gồm chữ Hán được giản thể và chữ truyền thừa không được...
uit_831_43_46_3
Chữ Hán tiêu chuẩn ở Trung Quốc không được gọi là chữ Hán phồn thể ở Macau hay Đài Loan.
['Support']
Hán văn giản thể
uit_5_1_8_3_32
Chữ "Việt" 越 đặt ở đầu biểu thị đất Việt Thường, cương vực cũ của nước này, từng được dùng trong các quốc hiệu Đại Cồ Việt (大瞿越) và Đại Việt (大越), là các quốc hiệu từ thế kỷ 10 tới đầu thế kỷ 19.
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/Việt Nam
Các nhà nước trong lịch sử Việt Nam có những quốc hiệu khác nhau như Xích Quỷ, Văn Lang, Đại Việt, Đại Nam hay Việt Nam. Chữ Việt Nam (越南) được cho là việc đổi ngược lại của quốc hiệu Nam Việt (南越) từ trước Công nguyên. Chữ "Việt" 越 đặt ở đầu biểu thị đất Việt Thường, cương vực cũ của nước này, từng được dùng trong các...
uit_5_1_8_3
Chữ "Việt" trong quốc hiệu Đại Cồ Việt cũng được sử dụng trong quốc hiệu Việt Nam.
['NEI']
Việt Nam
uit_630_37_74_2_31
Các thành viên khác của Nội các được Hội đồng Nhân dân tối cao phê chuẩn theo đề nghị của Thủ tướng.
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/Bắc Triều Tiên
Đứng đầu Nội các là một Tổng lý (총리, Chongni), tức Thủ tướng, về danh nghĩa do Hội đồng Nhân dân tối cao bầu ra. Các thành viên khác của Nội các được Hội đồng Nhân dân tối cao phê chuẩn theo đề nghị của Thủ tướng. Các phiên họp của Nội các được phân làm 2 dạng: Hội nghị toàn thể gồm toàn bộ các lãnh đạo của các cơ quan...
uit_630_37_74_2
Mặc dù dựa trên đề nghị của Thủ tướng mà Hội đồng Nhân dân tối cao phê chuẩn nhưng thỉnh thoảng vẫn có vài trường hợp đặc biệt được đưa vào mà không cần thông qua Thủ tướng.
['NEI']
Bắc Triều Tiên
uit_560_34_64_7_31
Cả châu Á về tổng quát lấy cao nguyên Pamir làm trung tâm, một loạt mạch núi cao lớn duỗi ra hướng về phía tây, mạch núi cao lớn nhất chính là mạch núi Himalaya.
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/châu Á
Đường bờ biển đất liền của châu Á dài liên tục không đứt nhưng mà quanh co uốn khúc, đường bờ biển dài 62.800 kilômét (39.022 dặm Anh), là châu lục có đường bờ biển dài nhất trên thế giới. Loại hình bờ biển phức tạp. Có nhiều bán đảo và đảo cồn, là châu lục có diện tích bán đảo lớn nhất. Bán đảo Arabi là bán đảo lớn nh...
uit_560_34_64_7
Nhiều mạch núi tỏa ra từ trung tâm khiến cho địa hình châu Á bị dốc đi.
['NEI']
châu Á
uit_60_4_48_1_31
Nằm trong vòng lặp kín của đường Anđêzit là rất nhiều rãnh sâu, núi lửa chìm, và các đảo núi lửa – nét đặc trưng của vùng Thái Bình Dương.
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/Thái Bình Dương
Nằm trong vòng lặp kín của đường Anđêzit là rất nhiều rãnh sâu, núi lửa chìm, và các đảo núi lửa – nét đặc trưng của vùng Thái Bình Dương. Tại đây dung nham bazan chảy chậm ra phía ngoài những khe nứt, hình thành nên những núi lửa hình vòm. Phần đỉnh bị bào mòn của những núi lửa này tạo ra các chuỗi, vòng cung, cụm đảo...
uit_60_4_48_1
Tại Thái Bình Dương dung nham bazan chảy chậm ra phía ngoài những khe nứt.
['NEI']
Thái Bình Dương
uit_82_5_42_1_21
Sự đô thị hóa đã làm biến mất nhiều cánh rừng mưa nhiệt đới một thời, hiện nay chỉ còn lại một trong số chúng là Khu Bảo tồn Thiên nhiên Bukit Timah.
Refutes
https://vi.wikipedia.org/Singapore
Sự đô thị hóa đã làm biến mất nhiều cánh rừng mưa nhiệt đới một thời, hiện nay chỉ còn lại một trong số chúng là Khu Bảo tồn Thiên nhiên Bukit Timah. Tuy nhiên, nhiều công viên đã được gìn giữ với sự can thiệp của con người, ví dụ như Vườn Thực vật Quốc gia Singapore. Không có nước ngọt từ sông và hồ, nguồn cung cấp nư...
uit_82_5_42_1
Sự đô thị hóa đã làm phát triển nhiều cánh rừng mưa nhiệt đới.
['Refute']
Singapore
uit_796_39_170_1_22
Trượt băng nghệ thuật cũng là một trong các môn thể thao phổ biến tại Nhật Bản; đặc biệt sự cạnh tranh giữa Asada Mao và Kim Yuna đã nổi lên như một hiện tượng và thu hút được rất nhiều sự quan tâm của công chúng Nhật Bản.
Refutes
https://vi.wikipedia.org/Nhật Bản
Trượt băng nghệ thuật cũng là một trong các môn thể thao phổ biến tại Nhật Bản; đặc biệt sự cạnh tranh giữa Asada Mao và Kim Yuna đã nổi lên như một hiện tượng và thu hút được rất nhiều sự quan tâm của công chúng Nhật Bản.
uit_796_39_170_1
Chẳng có ai quan tâm đến cuộc cạnh tranh giữa Kim Yuna và Asada Mao.
['Refute']
Nhật Bản
uit_350_22_16_1_22
Các nhà Trung Quốc học thường dùng Chinese theo một nghĩa hẹp gần với cách dùng kinh điển của "Trung Quốc", hoặc để chỉ sắc dân "Hán", là sắc dân chiếm đại đa số tại Đại lục Trung Quốc.
Refutes
https://vi.wikipedia.org/Trung Hoa
Các nhà Trung Quốc học thường dùng Chinese theo một nghĩa hẹp gần với cách dùng kinh điển của "Trung Quốc", hoặc để chỉ sắc dân "Hán", là sắc dân chiếm đại đa số tại Đại lục Trung Quốc.
uit_350_22_16_1
Các nhà Trung Quốc học không bao giờ sử dụng thuật ngữ "Chinese" theo một ý nghĩa hẹp gần với cách sử dụng kinh điển của "Trung Quốc", hoặc để chỉ sắc dân "Hán", là sắc dân chiếm đa số tại Đại lục Trung Quốc
['Refute']
Trung Hoa
uit_615_37_24_3_31
Do bị mất những bạn hàng lớn thuộc khối xã hội chủ nghĩa, kim ngạch xuất khẩu bị sụt giảm 90%, thu nhập bình quân bị giảm 2/3.
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/Bắc Triều Tiên
Tuy nhiên, đến đầu thập niên 1990 thì Triều Tiên bắt đầu lâm vào khủng hoảng. Nguyên nhân chủ yếu là do tình hình quốc tế biến động mạnh, đặc biệt là sự tan rã của Liên Xô và khối Đông Âu khiến ngành ngoại thương của Triều Tiên bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Do bị mất những bạn hàng lớn thuộc khối xã hội chủ nghĩa, kim ngạ...
uit_615_37_24_3
Xã hôi chủ nghĩa là một xã hội có sự dân chủ và bình đẵng.
['NEI']
Bắc Triều Tiên
uit_305_20_2_1_22
Chữ Nôm bắt đầu hình thành và phát triển từ thế kỷ 10 đến thế kỷ 20.
Refutes
https://vi.wikipedia.org/chữ Nôm
Chữ Nôm bắt đầu hình thành và phát triển từ thế kỷ 10 đến thế kỷ 20. Sơ khởi, chữ Nôm thường dùng ghi chép tên người, địa danh, sau đó được dần dần phổ cập, tiến vào sinh hoạt văn hóa của quốc gia. Vào thời Nhà Hồ ở thế kỷ 14 và Nhà Tây Sơn ở thế kỷ 18, xuất hiện khuynh hướng dùng chữ Nôm trong văn thư hành chính. Đối ...
uit_305_20_2_1
Từ thế kỷ 10 đến thế kỷ 20, chữ Nôm không phát triển và không tồn tại.
['Refute']
chữ Nôm
uit_343_21_52_7_12
Tuy Hangul đã xuất hiện nhưng chữ Hán (Hanja) vẫn còn được giảng dạy trong trường học.
Supports
https://vi.wikipedia.org/chữ Hán
Hán ngữ được du nhập vào bán đảo Triều Tiên khá lâu, khoảng thời kỳ đồ sắt. Đến thế kỷ thứ IV trước Công Nguyên, xuất hiện các văn bản viết tay của người Triều Tiên. Các bản viết tay này được sử dụng chữ Hán. Tiếng Hán là thứ ngôn ngữ khó, dùng chữ Hán để viết tiếng Triều Tiên trở nên phức tạp, cho nên các học giả ngườ...
uit_343_21_52_7
Dù đã có sự xuất hiện của Hangul, việc học chữ Hán (Hanja) vẫn tiếp tục tồn tại trong ngành giáo dục.
['Support']
chữ Hán
uit_340_21_45_3_12
Trong khoảng thời gian hơn một ngàn năm, hầu hết các bài văn khắc trên tấm bia đều bằng chữ Hán.
Supports
https://vi.wikipedia.org/chữ Hán
Từ đầu công nguyên đến thế kỷ X, Việt Nam chịu sự đô hộ của phong kiến Trung Hoa, chữ Hán và tiếng Hán được giới quan lại cai trị áp đặt sử dụng. Theo Đào Duy Anh thì nước Việt bắt đầu có Hán học khi viên Thái thú Sĩ Nhiếp (137 - 226) đã dạy dân Việt thi thư. Trong khoảng thời gian hơn một ngàn năm, hầu hết các bài văn...
uit_340_21_45_3
Trong khoảng thời gian dài hơn một ngàn năm, hầu hết các bài viết khắc trên tấm bia đều sử dụng chữ Hán.
['Support']
chữ Hán
uit_311_20_30_2_12
Văn từ truyện thơ bình dị hơn nhưng lối hành văn và ý tứ không kém sâu sắc và khéo léo.
Supports
https://vi.wikipedia.org/chữ Nôm
Thể song thất lục bát cũng lưu lại tác phẩm Cung oán ngâm khúc, lời văn cầu kỳ, hoa mỹ nhưng thể thơ phổ biến nhất là truyện thơ lục bát, trong đó phải kể Truyện Kiều (Nguyễn Du) và Lục Vân Tiên (Nguyễn Đình Chiểu). Văn từ truyện thơ bình dị hơn nhưng lối hành văn và ý tứ không kém sâu sắc và khéo léo. Những tác phẩm t...
uit_311_20_30_2
Văn phong của các tác phẩm truyện thơ dường như đơn giản và gần gũi hơn so với các thể loại văn học khác, nhưng nó vẫn mang lại những giá trị nghệ thuật cao và ý nghĩa sâu sắc.
['Support']
chữ Nôm
uit_583_35_36_6_11
Những người sống ở khu vực Sahara hay Hạ Sahara là những người buôn bán xuyên châu lục này trong nhiều thế kỷ, thông thường hay vượt qua các "biên giới" mà thông thường chỉ tồn tại trên các bản đồ của người châu Âu.
Supports
https://vi.wikipedia.org/châu Phi
Chủ nghĩa thực dân đã tạo ra những hậu quả gây mất ổn định trên tất cả những điều mà các bộ tộc châu Phi ngày nay còn cảm nhận được trong hệ thống chính trị của châu Phi. Trước khi có ảnh hưởng của người châu Âu thì các ranh giới quốc gia đã không phải là những điều đáng quan tâm nhất, trong đó người Phi châu nói chung...
uit_583_35_36_6
Những người sinh sống trong vùng Sahara hoặc Hạ Sahara đã tham gia vào hoạt động buôn bán xuyên châu lục này suốt nhiều thế kỷ, thường vượt qua các "ranh giới" mà chỉ tồn tại trên các bản đồ của người châu Âu.
['Support']
châu Phi
uit_279_18_176_1_22
Triều Nguyễn từng bị Ủy ban Khoa học Xã hội Việt Nam (Việt Nam Dân chủ Cộng hòa) đánh giá là "chế độ quân chủ chuyên chế cực kỳ phản động" và cho rằng nhà Nguyễn đã "tăng cường bộ máy đàn áp", "bộ máy quan lại hủ lậu mục nát".
Refutes
https://vi.wikipedia.org/Nhà Nguyễn
Triều Nguyễn từng bị Ủy ban Khoa học Xã hội Việt Nam (Việt Nam Dân chủ Cộng hòa) đánh giá là "chế độ quân chủ chuyên chế cực kỳ phản động" và cho rằng nhà Nguyễn đã "tăng cường bộ máy đàn áp", "bộ máy quan lại hủ lậu mục nát". Nhưng nhiều nhà sử học về sau cho rằng bộ máy quan lại trong thời kỳ đầu triều Nguyễn không t...
uit_279_18_176_1
Sử sách không ghi chép lại quan điểm của Ủy ban Khoa học Xã hội Việt Nam (Việt Nam Dân chủ Cộng hòa) về triều đại Nguyễn là "chế độ quân chủ chuyên chế cực kỳ phản động" hay việc các quan lại của nhà Nguyễn đã "củng cố bộ máy đàn áp", "nâng cao sự tham nhũng và tàn phá".
['Refute']
Nhà Nguyễn
uit_637_37_99_3_22
Đa số các sắc dân khác chỉ là cư trú tạm thời, chủ yếu là người Nga và dân các nước Đông Âu khác, người Hoa, và Việt Nam.
Refutes
https://vi.wikipedia.org/Bắc Triều Tiên
Nhóm dân cư chính ở Triều Tiên là người Triều Tiên. Thành phần dân cư ở nước này là một trong những dân tộc thuộc loại thuần chủng về ngôn ngữ và sắc tộc nhất trên thế giới, với chỉ một nhóm rất nhỏ thiểu số như người Hoa và Nhật. Đa số các sắc dân khác chỉ là cư trú tạm thời, chủ yếu là người Nga và dân các nước Đông ...
uit_637_37_99_3
Không phải tất cả các sắc dân khác chỉ là cư trú tạm thời, chỉ có một số như người Nga và dân các nước Đông Âu khác, cộng với người Hoa và Việt Nam.
['Refute']
Bắc Triều Tiên
uit_303_19_57_4_21
Tuy nhiên do điều kiện thời tiết khí hậu nên nhà cửa ở miền trung và miền nam có chút ít khác biệt nhưng nhìn chung vẫn là kết cấu nhà 5 gian.
Refutes
https://vi.wikipedia.org/người Việt
Phong cách và hình dạng nhà cửa tùy theo từng vùng và miền. Chủ yếu là nhà được xây dựng bằng những vật liệu sẵn có như cỏ khô, rơm rạ, tre nứa. Nhà điển hình là nhà lá 3 gian hoặc 5 gian. Tuy nhiên do điều kiện thời tiết khí hậu nên nhà cửa ở miền trung và miền nam có chút ít khác biệt nhưng nhìn chung vẫn là kết cấu ...
uit_303_19_57_4
Không phải tất cả các nhà ở miền Trung và miền Nam đều có cấu trúc giống nhau với 5 gian.
['Refute']
người Việt
uit_316_20_60_1_22
Một số từ Hán Việt cổ như "thấy", xuất phát từ chữ gốc là 睇 nhưng không dùng từ gốc để ghi Nôm mà ghi bằng từ ghép 𫌠.
Refutes
https://vi.wikipedia.org/chữ Nôm
Một số từ Hán Việt cổ như "thấy", xuất phát từ chữ gốc là 睇 nhưng không dùng từ gốc để ghi Nôm mà ghi bằng từ ghép 𫌠. Từ "sông" vốn bắt nguồn từ âm Hán cổ của từ "giang" (江) , vốn có gốc Proto-Vietic , nhưng khi ghi Nôm được ghi bằng chữ hình thanh là 滝. Một số âm Hán Việt đọc trại như huê-hoa, trường-tràng thì không ...
uit_316_20_60_1
Không có cảm giác nhìn thấy (âm Hán Việt tiêu chuẩn là "vô cảm giác khán đáo")
['Refute']
chữ Nôm
uit_606_36_19_1_32
"Sea of Japan" cũng là thuật ngữ chủ yếu được sử dụng trong tiếng Anh để chỉ biển, và tên trong hầu hết các ngôn ngữ châu Âu, nhưng đôi khi nó được gọi bằng các tên khác nhau ở các nước xung quanh.
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/biển Nhật Bản
"Sea of Japan" cũng là thuật ngữ chủ yếu được sử dụng trong tiếng Anh để chỉ biển, và tên trong hầu hết các ngôn ngữ châu Âu, nhưng đôi khi nó được gọi bằng các tên khác nhau ở các nước xung quanh.
uit_606_36_19_1
Việc thống nhất một tên gọi sẽ tạo nên sự thuận lợi cho việc gọi tên trên thế giới.
['NEI']
biển Nhật Bản
uit_229_15_84_1_31
Tư tưởng Nguyễn Trãi xuất phát từ Nho giáo, mà cụ thể là Nho giáo Khổng Tử.
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/Nguyễn Trãi
Tư tưởng Nguyễn Trãi xuất phát từ Nho giáo, mà cụ thể là Nho giáo Khổng Tử. Ông đã vận dụng xuất sắc các tư tưởng Nho giáo vào công cuộc khởi nghĩa, chống lại sự thống trị của nhà Minh lên Việt Nam cũng như trong công cuộc xây dựng đất nước thời kì đầu nhà Hậu Lê.
uit_229_15_84_1
Nguyễn Trãi (1380-1442) là một nhà văn, nhà ngoại giao và tư tưởng lớn của Việt Nam trong lịch sử.
['NEI']
Nguyễn Trãi
uit_340_21_46_4_31
Sau này, nhà sử học Lê Mạnh Thát phát hiện rằng ngay cả Hán thư cũng dùng phương ngôn của người Việt.
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/chữ Hán
Nước Nam Việt được Triệu Đà thành lập vào thế kỷ thứ III TCN, khi nhà Tần đang thống nhất chữ viết (vào thời chiến quốc, mỗi nước phát triển chữ viết khác nhau). Hơn một thế kỷ sau, khi Lưu Bang lật đổ nhà Tần lập nhà Hán, nhà Hán mới thôn tính được Nam Việt (khoảng năm 111 TCN). Cổ vật trong lăng mộ của Hán Văn Đế cho...
uit_340_21_46_4
Lê Mạnh Thái là một nhân vật nổi tiếng của đất nước trong lịch sử.
['NEI']
chữ Hán
uit_368_22_67_2_21
Năm 1683 sau khi Vương quốc Đông Ninh do Trịnh Thành Công lập nên tuyên bố đầu hàng, Đài Loan và quần đảo Bành Hồ đã bị sáp nhập vào đế chế nhà Thanh.
Refutes
https://vi.wikipedia.org/Trung Hoa
Nhà Thanh sau đó đã sáp nhập quê hương của họ (Mãn Châu) nằm ở phía bắc ngoài Vạn lý trường thành là ranh giới với Trung Quốc bản bộ vào Trung Quốc. Năm 1683 sau khi Vương quốc Đông Ninh do Trịnh Thành Công lập nên tuyên bố đầu hàng, Đài Loan và quần đảo Bành Hồ đã bị sáp nhập vào đế chế nhà Thanh. Ban đầu Đài Loan chỉ...
uit_368_22_67_2
Năm 1683, không có tuyên bố đầu hàng từ Vương quốc Đông Ninh thành lập bởi Trịnh Thành Công, và Đài Loan cũng không bị sáp nhập vào đế chế Nhà Thanh cùng với quần đảo Bành Hồ.
['Refute']
Trung Hoa
uit_598_35_82_1_12
Các tôn giáo châu Phi bản địa có xu hướng tiến hóa quanh thuyết vật linh và tục thờ cúng tổ tiên.
Supports
https://vi.wikipedia.org/châu Phi
Các tôn giáo châu Phi bản địa có xu hướng tiến hóa quanh thuyết vật linh và tục thờ cúng tổ tiên. Tư tưởng chung của các hệ thống tín ngưỡng truyền thống là sự phân chia thế giới tâm linh thành "có ích" và "có hại". Thế giới tâm linh có ích thông thường được cho là bao gồm linh hồn tổ tiên giúp đỡ cho con cháu của họ h...
uit_598_35_82_1
Trong văn hóa châu Phi, các hình thức tôn giáo bản địa thường xoay quanh việc thờ cúng tổ tiên và các khái niệm về ma quỷ và thần linh.
['Support']
châu Phi
uit_619_37_31_8_11
Theo ông này, "các trường hợp tử vong do đói đã được báo cáo, cùng với sự gia tăng số lượng trẻ em và người già phải đi ăn xin do các gia đình không còn có thể hỗ trợ cho họ".
Supports
https://vi.wikipedia.org/Bắc Triều Tiên
Năm 2020, do Đại dịch COVID-19, Triều Tiên quyết định đóng cửa biên giới với Trung Quốc khiến cho thương mại với Trung Quốc giảm đến 80%. Triều Tiên đã hạn chế nhập khẩu các loại thực phẩm chủ yếu từ Trung Quốc vào tháng 8/2020 và đến tháng 10/2020 chấm dứt gần như tất cả các hoạt động thương mại, bao gồm cả việc mua b...
uit_619_37_31_8
Ông này cho biết rằng đã có báo cáo về các trường hợp tử vong do đói, cùng với việc tăng số lượng trẻ em và người già phải đi ăn xin do gia đình không thể hỗ trợ cho họ nữa.
['Support']
Bắc Triều Tiên
uit_304_19_63_2_31
Các đánh giá này được nêu tại những thời điểm lịch sử khác nhau, trong đó có một phần đáng kể về vai trò và tính hai mặt, ưu và nhược điểm trong tư duy, tính cách, tâm lý và tập quán người Việt trong tiến trình phát triển của dân tộc.
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/người Việt
Những đánh giá về người Việt Nam hiện đại (thế kỷ 20-21) đã được một số học giả trong và ngoài nước đưa ra trong các tác phẩm báo chí, tác phẩm văn học, các tiểu luận hay các công trình nghiên cứu xã hội học và dân tộc học. Các đánh giá này được nêu tại những thời điểm lịch sử khác nhau, trong đó có một phần đáng kể về...
uit_304_19_63_2
Tại mỗi thời điểm trong lịch sử thì đã đánh dấu một cột móc phát triển của con người Việt ta.
['NEI']
người Việt
uit_291_18_236_1_12
Năm 1859, nhân dân miền Đông Nam Bộ đứng lên kháng chiến rất mạnh với các lãnh đạo như Trương Định, Nguyễn Hữu Huân, Phan Văn Đạt,... đã khiến quân Pháp gặp nhiều khó khăn.
Supports
https://vi.wikipedia.org/Nhà Nguyễn
Năm 1859, nhân dân miền Đông Nam Bộ đứng lên kháng chiến rất mạnh với các lãnh đạo như Trương Định, Nguyễn Hữu Huân, Phan Văn Đạt,... đã khiến quân Pháp gặp nhiều khó khăn. Trong 3 năm rưỡi, quân Pháp thiệt hại tới 2.000 người. Quân Pháp lúc đó đang sa lầy ở Chiến tranh Pháp – Mexico nên cũng không còn binh lực để gửi ...
uit_291_18_236_1
Cuộc kháng chiến của nhân dân miền Đông Nam Bộ vào năm 1859, do sự lãnh đạo của các nhân vật Trương Định, Nguyễn Hữu Huân và Phan Văn Đạt đã tạo ra nhiều khó khăn cho quân Pháp.
['Support']
Nhà Nguyễn
uit_343_21_52_6_31
Chosŏn'gŭl lúc ban đầu gồm 28 ký tự, sau đó còn 24 ký tự giống như bảng chữ cái La Tinh, và được dùng để ký âm tiếng Triều Tiên.
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/chữ Hán
Hán ngữ được du nhập vào bán đảo Triều Tiên khá lâu, khoảng thời kỳ đồ sắt. Đến thế kỷ thứ IV trước Công Nguyên, xuất hiện các văn bản viết tay của người Triều Tiên. Các bản viết tay này được sử dụng chữ Hán. Tiếng Hán là thứ ngôn ngữ khó, dùng chữ Hán để viết tiếng Triều Tiên trở nên phức tạp, cho nên các học giả ngườ...
uit_343_21_52_6
Triều Tiên là một bán đảo nằm ở Đông Á, giữa Trung Quốc và Nhật Bản.
['NEI']
chữ Hán
uit_284_18_208_8_22
Năm trước từng xuống chiếu tìm người tài giỏi giúp việc, đến nay chưa thấy ai hưởng ứng... Nay trẫm dừng chân ở Bắc Thành đã hàng tháng mà vẫn yên lặng không nghe gì…”Ở phía Nam thì nhiều người lại nhớ về nhà Tây Sơn.
Refutes
https://vi.wikipedia.org/Nhà Nguyễn
Gia Long lên ngôi là nhờ chiến thắng sau cuộc nội chiến với nhà Tây Sơn chứ không phải bằng một chiến thắng chống giặc ngoại xâm lẫy lừng như các vương triều trước. Sự lên ngôi không đủ chính danh là một trở lực không nhỏ trong việc cai trị. Ở Bắc Hà, nhiều sĩ phu, quan lại vẫn xem nhà Lê là chính thống, coi nhà Nguyễn...
uit_284_18_208_8
Không có hồi âm từ người tài giỏi sau khi ta đã xuống chiếu tìm kiếm họ năm ngoái. Hiện tại, ta đang ở Bắc Thành và nhận được rất nhiều thông tin về miền Nam Việt Nam.
['Refute']
Nhà Nguyễn
uit_576_34_152_1_12
Ngôn ngữ châu Á chia ra thuộc về ngữ hệ Hán - Tạng, ngữ hệ Nam Á, ngữ hệ Altai, ngữ hệ Nam Đảo, ngữ hệ Dravida, ngữ hệ Á - Phi và ngữ hệ Ấn - Âu.
Supports
https://vi.wikipedia.org/châu Á
Ngôn ngữ châu Á chia ra thuộc về ngữ hệ Hán - Tạng, ngữ hệ Nam Á, ngữ hệ Altai, ngữ hệ Nam Đảo, ngữ hệ Dravida, ngữ hệ Á - Phi và ngữ hệ Ấn - Âu.
uit_576_34_152_1
Ngữ hệ Hán - Tạng, ngữ hệ Nam Á, ngữ hệ Altai, ngữ hệ Nam Đảo, ngữ hệ Dravida, ngữ hệ Á - Phi và ngữ hệ Ấn - Âu đóng vai trò trong việc phân loại ngôn ngữ châu Á.
['Support']
châu Á
uit_317_20_67_1_22
Đọc giống như âm Hán Việt cổ: chữ "keo" 膠 ("keo" trong "keo dán", âm Hán Việt tiêu chuẩn là "giao") được dùng để ghi lại từ "keo" trong "keo kiệt", chữ "búa" 斧 ("búa" trong "cái búa", âm Hán Việt tiêu chuẩn là "phủ") được dùng để ghi lại từ "búa" trong "chợ búa" ("búa" trong "chợ búa" là âm Hán Việt cổ của chữ "phố" 鋪)...
Refutes
https://vi.wikipedia.org/chữ Nôm
Đọc giống như âm Hán Việt cổ: chữ "keo" 膠 ("keo" trong "keo dán", âm Hán Việt tiêu chuẩn là "giao") được dùng để ghi lại từ "keo" trong "keo kiệt", chữ "búa" 斧 ("búa" trong "cái búa", âm Hán Việt tiêu chuẩn là "phủ") được dùng để ghi lại từ "búa" trong "chợ búa" ("búa" trong "chợ búa" là âm Hán Việt cổ của chữ "phố" 鋪)...
uit_317_20_67_1
Không phải tất cả các chữ Hán được sử dụng để ghi lại các từ trong tiếng Việt đều không liên quan đến nghĩa gốc của ký tự, mà có thể xuất phát từ quá trình tiếp nhận và sử dụng từ lâu đời.
['Refute']
chữ Nôm
uit_583_35_37_2_22
Tuy nhiên, các đường vạch ra thông thường không thể hiện chính xác các ranh giới về chủng tộc.
Refutes
https://vi.wikipedia.org/châu Phi
Trong các quốc gia có dân cư là người châu Âu chính gốc như Rhodesia (Zambia và Zimbabwe ngày nay) và Cộng hòa Nam Phi, các hệ thống công dân hạng hai thông thường được lập ra để đảm bảo cho quyền lực chính trị của người gốc Âu vượt qua hạn chế về số lượng của họ (nếu tính theo phổ thông đầu phiếu). Tuy nhiên, các đườn...
uit_583_35_37_2
Không phải lúc nào các đường biên giới thông thường cũng không phản ánh chính xác sự phân chia về chủng tộc.
['Refute']
châu Phi
uit_619_37_31_9_22
Tuy nhiên, bất chấp tình hình kinh tế - xã hội khó khăn, chính quyền Bắc Triều Tiên vẫn kiểm duyệt nghiêm ngặt mọi hoạt động truyền thông cũng như các nguồn thông tin ra - vào đất nước đồng thời tiếp tục thiết kế và cho tiến hành thử nghiệm các loại vũ khí, tên lửa mới.
Refutes
https://vi.wikipedia.org/Bắc Triều Tiên
Năm 2020, do Đại dịch COVID-19, Triều Tiên quyết định đóng cửa biên giới với Trung Quốc khiến cho thương mại với Trung Quốc giảm đến 80%. Triều Tiên đã hạn chế nhập khẩu các loại thực phẩm chủ yếu từ Trung Quốc vào tháng 8/2020 và đến tháng 10/2020 chấm dứt gần như tất cả các hoạt động thương mại, bao gồm cả việc mua b...
uit_619_37_31_9
Bất kể tình hình kinh tế - xã hội khó khăn, chính quyền Bắc Triều Tiên không thực hiện kiểm duyệt mọi hoạt động truyền thông và thông tin ra - vào đất nước, cũng không tiếp tục nghiên cứu và thử nghiệm vũ khí, tên lửa mới.
['Refute']
Bắc Triều Tiên
uit_308_20_17_2_11
Dồi dào nhất là các áng thi văn có tính cách cảm hứng, tiêu khiển, và nặng phần tình cảm.
Supports
https://vi.wikipedia.org/chữ Nôm
Kể từ thời Lê về sau số lượng sáng tác bằng chữ Nôm tăng dần trong suốt 500 năm từ thế kỷ 15 đến thế kỷ 19. Dồi dào nhất là các áng thi văn có tính cách cảm hứng, tiêu khiển, và nặng phần tình cảm. Những tác phẩm Nôm này rất đa dạng: từ Hàn luật (thơ Nôm (tiếng Việt) theo luật Đường), đến văn tế, truyện thơ lục bát, so...
uit_308_20_17_2
Các bài thơ hay nhất thường mang tính cách cảm hứng, có tính chất tiêu khiển và đậm chất tình cảm.
['Support']
chữ Nôm
uit_374_22_95_1_32
Người Trung Quốc cũng chế ra nhiều nhạc cụ, như cổ tranh, sáo, và nhị hồ, và được phổ biến khắp Đông và Đông Nam Á, đặc biệt những vùng trong phạm vi ảnh hưởng của Trung Quốc.
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/Trung Hoa
Người Trung Quốc cũng chế ra nhiều nhạc cụ, như cổ tranh, sáo, và nhị hồ, và được phổ biến khắp Đông và Đông Nam Á, đặc biệt những vùng trong phạm vi ảnh hưởng của Trung Quốc. Sanh là một thành phần cơ bản trong các loại nhạc cụ có giăm kèm tự do (free-reed instrument) phương Tây.
uit_374_22_95_1
Trung Quốc là quốc gia có dân số đông nhất trên thế giới.
['NEI']
Trung Hoa
uit_398_26_33_1_21
Nước Nam Việt bấy giờ, bao gồm từ núi Nam Lĩnh, phía tây đến Dạ Lang, phía nam đến dãy Hoành Sơn, phía đông đến Mân Việt.
Refutes
https://vi.wikipedia.org/Triệu Đà
Nước Nam Việt bấy giờ, bao gồm từ núi Nam Lĩnh, phía tây đến Dạ Lang, phía nam đến dãy Hoành Sơn, phía đông đến Mân Việt. Thủ đô nước Nam Việt lúc ấy là thành Phiên Ngung (thành phố Quảng Châu ngày nay).
uit_398_26_33_1
Nước Nam Việt không bao gồm khu vực từ núi Nam Lĩnh ở phía tây, không mở rộng xuống Dạ Lang ở phía nam và không kéo dài đến dãy Hoành Sơn ở phía đông cũng như không liên quan đến Mân Việt.
['Refute']
Triệu Đà
uit_235_15_134_2_32
Trong một thời gian dài, nhiều sách giáo khoa lịch sử và văn học dịch câu này là: "Tâm hồn Úc Trai trong sáng như sao Khuê buổi sớm".
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/Nguyễn Trãi
Lê Thánh Tông trong bài "Quân minh thần lương" (君明臣良) của tập thơ "Quỳnh uyển cửu ca" (瓊苑九歌) có câu: "Ức Trai tâm thượng quang Khuê tảo" (抑齋心上光奎藻). Trong một thời gian dài, nhiều sách giáo khoa lịch sử và văn học dịch câu này là: "Tâm hồn Úc Trai trong sáng như sao Khuê buổi sớm". Nhà nghiên cứu Bùi Duy Tân khẳng định ...
uit_235_15_134_2
Úc Trai là người rất tốt đẹp, trong trắng và trong sáng như ánh sao.
['NEI']
Nguyễn Trãi
uit_381_24_1_3_11
Sử cũ như Đại Việt sử ký toàn thư, Khâm định Việt sử thông giám cương mục cho rằng thời gian ông làm vua Âu Lạc kéo dài 50 năm, từ 257 TCN đến 208 TCN.
Supports
https://vi.wikipedia.org/An Dương Vương
An Dương vương (chữ Hán: 安陽王), tên thật là Thục Phán (蜀泮), là người lập nên nước Âu Lạc, nhà nước thứ hai trong lịch sử Việt Nam sau nhà nước Văn Lang. Niên đại trị vì của An Dương Vương được các tài liệu ghi khác nhau. Sử cũ như Đại Việt sử ký toàn thư, Khâm định Việt sử thông giám cương mục cho rằng thời gian ông làm...
uit_381_24_1_3
Theo các tài liệu cổ như Đại Việt sử ký toàn thư và Khâm định Việt sử thông giám cương mục, được cho biết rằng An Dương Vương đã trị vì Âu Lạc trong suốt 50 năm, bắt đầu từ năm 257 TCN và kéo dài đến năm 208 TCN.
['Support']
An Dương Vương
uit_297_19_8_6_31
Nhóm dân tộc này định cư tại vùng Bắc Bộ, thượng nguồn sông Hồng ngày nay và tạo nên nền văn minh Đông Sơn.
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/người Việt
Có hai luồng quan điểm về nguồn gốc của người Việt. Một số học giả tin rằng người Việt đầu tiên di chuyển từ quần đảo Indonesia thông qua bán đảo Mã Lai và Thái Lan cho đến khi họ định cư ở khu vực đồng bằng sông Hồng, bằng cách lần theo con đường của các công cụ đá từ cuối Thế Pleistocen (600.000-12.000 trước Công ngu...
uit_297_19_8_6
Đồng bằng sông Hồng là một khu vực phẳng lớn ở miền Bắc Việt Nam.
['NEI']
người Việt
uit_224_15_46_2_32
Sách Đại Việt sử ký toàn thư cũng không chép ông làm gì sau thời gian này, đến năm 1442, sách mới chép việc ông mời vua Lê Thái Tông về ngự ở Côn Sơn.
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/Nguyễn Trãi
Theo sách Lịch triều hiến chương loại chí, sau khi không hợp với Lương Đăng về việc nhạc, ông đã xin về quê hưu trí. Sách Đại Việt sử ký toàn thư cũng không chép ông làm gì sau thời gian này, đến năm 1442, sách mới chép việc ông mời vua Lê Thái Tông về ngự ở Côn Sơn. Theo nghiên cứu của Trần Huy Liệu, căn cứ vào biểu t...
uit_224_15_46_2
Lê Thái Tông (1385-1433) là vị hoàng đế đầu tiên của triều đại Hậu Lê ở Việt Nam.
['NEI']
Nguyễn Trãi
uit_612_37_18_5_12
Nền công nghiệp của Triều Tiên thời điểm đó cũng phát triển với tốc độ nhanh chóng.
Supports
https://vi.wikipedia.org/Bắc Triều Tiên
Thống kê cho thấy, trong 10 năm sau khi Chiến tranh Triều Tiên kết thúc, tốc độ tăng trưởng trung bình của kinh tế Triều Tiên lên tới 25%/năm. Cuối thập niên 1960, toàn bộ nông thôn Triều Tiên có đường điện. Đầu thập niên 1980, 70% diện tích đất canh tác của quốc gia này được tưới tiêu, 95% hoạt động gieo cấy và 70% ho...
uit_612_37_18_5
Tốc độ phát triển nông nghiệp của Triều Tiên diễn ra một cách nhanh chóng.
['Support']
Bắc Triều Tiên
uit_188_12_78_1_31
Năm 2018, Nghệ An là đơn vị hành chính Việt Nam đông thứ 4 về số dân, xếp thứ 10 về Tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP), xếp thứ 54 về GRDP bình quân đầu người, đứng thứ 19 về tốc độ tăng trưởng GRDP.
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/Nghệ An
Năm 2018, Nghệ An là đơn vị hành chính Việt Nam đông thứ 4 về số dân, xếp thứ 10 về Tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP), xếp thứ 54 về GRDP bình quân đầu người, đứng thứ 19 về tốc độ tăng trưởng GRDP. Với 3.157.100 người dân, số liệu kinh tế - xã hội thống kê GRDP đạt 115.676 tỉ Đồng (tương ứng với 5,0240 tỉ USD), GRDP b...
uit_188_12_78_1
Nghệ An là một tỉnh nằm ở miền Trung Việt Nam, có diện tích khoảng 16.500 km² và dân số khoảng 3,5 triệu người.
['NEI']
Nghệ An
uit_158_11_48_3_11
Người Việt dần định cư tại hai vùng đất mới; người Chiêm Thành lùi dần về vùng đất còn lại phía Nam của vương quốc.
Supports
https://vi.wikipedia.org/Quảng Nam
Trước kia Quảng Nam là đất Chiêm Thành. Năm 1306 theo thỏa ước giữa vua Chiêm Thành là Chế Mân và vua Đại Việt là Trần Nhân Tông thì vua Chế Mân dâng hai châu Ô tức Thuận Châu (nam Quảng Trị, Huế) và châu Rí tức Hóa Châu (một phần Huế, bắc sông Thu Bồn) làm sính lễ cưới con gái vua Trần Nhân Tông là công chúa Huyền Trâ...
uit_158_11_48_3
Hai vùng đất mới là nơi mà người Việt tập trung định cư còn lại vùng đất phía Nam của vương quốc thì do người Chiêm Thành nắm giữ.
['Support']
Quảng Nam
uit_279_18_176_1_12
Triều Nguyễn từng bị Ủy ban Khoa học Xã hội Việt Nam (Việt Nam Dân chủ Cộng hòa) đánh giá là "chế độ quân chủ chuyên chế cực kỳ phản động" và cho rằng nhà Nguyễn đã "tăng cường bộ máy đàn áp", "bộ máy quan lại hủ lậu mục nát".
Supports
https://vi.wikipedia.org/Nhà Nguyễn
Triều Nguyễn từng bị Ủy ban Khoa học Xã hội Việt Nam (Việt Nam Dân chủ Cộng hòa) đánh giá là "chế độ quân chủ chuyên chế cực kỳ phản động" và cho rằng nhà Nguyễn đã "tăng cường bộ máy đàn áp", "bộ máy quan lại hủ lậu mục nát". Nhưng nhiều nhà sử học về sau cho rằng bộ máy quan lại trong thời kỳ đầu triều Nguyễn không t...
uit_279_18_176_1
Theo Ủy ban Khoa học Xã hội Việt Nam (Việt Nam Dân chủ Cộng hòa), triều đại Nguyễn được xem là "chế độ quân chủ chuyên chế cực kỳ phản động" và các quan lại của nhà Nguyễn đã "củng cố bộ máy đàn áp", "nâng cao sự tham nhũng và tàn phá".
['Support']
Nhà Nguyễn
uit_335_21_19_7_12
Thanh phù Vị 未 ngày trước cũng mang âm mùi và âm này vẫn còn hiện diện trong cách gọi địa chi thứ tám, tương ứng với con dê, trong ngôn ngữ hiện đại của tiếng Việt.
Supports
https://vi.wikipedia.org/chữ Hán
Chữ hình thanh (形聲文字): Cùng với những chữ tượng hình, chỉ sự và hội ý, có nhiều phương pháp tạo nên chữ Hán, nhưng có thể nói là đa số các chữ Hán được hình thành bằng phương pháp hình thanh, gọi là chữ hình thanh (形聲文字). Chữ hình thanh chiếm tới 80% toàn bộ chữ Hán. Chữ hình thanh là những chữ được cấu tạo bởi hai thà...
uit_335_21_19_7
Trước đây, thanh phù Vị 未 được phát âm là Mùi và âm này vẫn được sử dụng trong việc đặt tên cho địa chỉ thứ tám, tượng trưng cho con dê, trong ngôn ngữ tiếng Việt hiện đại.
['Support']
chữ Hán
uit_345_21_63_3_21
Chữ Hán là loại chữ tượng hình và viết chữ Hán phải dùng bút lông để làm tăng thêm sức thể hiện của nhà thư pháp.
Refutes
https://vi.wikipedia.org/chữ Hán
Thư pháp là nghệ thuật viết chữ. Nghệ thuật Thư pháp Á Đông là nghệ thuật viết chữ Hán. Chữ Hán là loại chữ tượng hình và viết chữ Hán phải dùng bút lông để làm tăng thêm sức thể hiện của nhà thư pháp. Chữ Hán trong lịch sử đã một mặt làm nhiệm vụ là phương tiện để ghi chép, trao đổi tưởng truyền đạt văn hóa... của thế...
uit_345_21_63_3
Chữ Hán không phải là loại chữ không tượng hình và viết chữ Hán không cần dùng bút lông để làm tăng tính thể hiện của nhà thư pháp.
['Refute']
chữ Hán
uit_395_26_23_1_11
Không lâu, Nhâm Ngao chết, Triệu Đà gửi lệnh đến quan quân các cửa ngõ Lĩnh Nam, canh giữ phòng chống quân đội Trung nguyên xâm phạm, và nhân dịp đó, giết hết những quan lại nhà Tần bổ nhiệm ở Lĩnh Nam, cho tay chân của mình thay vào những chức vụ đó.
Supports
https://vi.wikipedia.org/Triệu Đà
Không lâu, Nhâm Ngao chết, Triệu Đà gửi lệnh đến quan quân các cửa ngõ Lĩnh Nam, canh giữ phòng chống quân đội Trung nguyên xâm phạm, và nhân dịp đó, giết hết những quan lại nhà Tần bổ nhiệm ở Lĩnh Nam, cho tay chân của mình thay vào những chức vụ đó.
uit_395_26_23_1
Không lâu sau, Nhâm Ngao qua đời, Triệu Đà ra lệnh cho quân đội canh giữ các cửa ngõ Lĩnh Nam để chống lại sự xâm phạm của quân đội Trung Nguyên, và trong cơ hội này, ông tiêu diệt tất cả các quan lại được bổ nhiệm bởi nhà Tần ở Lĩnh Nam, thay thế bằng tay chân của mình.
['Support']
Triệu Đà
uit_160_11_60_2_32
Về hành chính, vua chia đất nước thành 23 trấn và 4 doanh thuộc đất kinh kỳ gồm Trực Lệ-Quảng Đức, Quảng Bình, Quảng Trị và Quảng Nam doanh.
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/Quảng Nam
Năm 1806 vua Gia Long thống nhất đất nước. Về hành chính, vua chia đất nước thành 23 trấn và 4 doanh thuộc đất kinh kỳ gồm Trực Lệ-Quảng Đức, Quảng Bình, Quảng Trị và Quảng Nam doanh.
uit_160_11_60_2
Nhà vua phân chia ruộng đất cho nông dân để thực hiện tăng gia sản xuất tạo nguồn lương thực cho đất nước.
['NEI']
Quảng Nam
uit_574_34_137_5_31
Người Ấn Độ và người Arabi đã phát minh kĩ thuật tính toán hệ thập phân.
Not_Enough_Information
https://vi.wikipedia.org/châu Á
Bởi vì vùng đất khu vực châu Á rộng lớn, dân tộc đông nhiều, tính đa dạng của văn hoá rất mạnh, độ sai biệt rất lớn, cho nên gần như không có "văn hoá châu Á" thống nhất. Tất cả tôn giáo mang tính thế giới đều sản sinh ở châu Á, như Cơ Đốc giáo, Phật giáo, Hồi giáo và Ấn Độ giáo. Trước khi mở đầu Cách mạng công nghiệp ...
uit_574_34_137_5
Ấn Độ là khu vực có nhiều trữ lượng khoáng sản trên thế giới.
['NEI']
châu Á
uit_229_15_81_1_11
Tư tưởng Nguyễn Trãi không được ông trình bày thành một học thuyết có hệ thống hay chứa đựng trong một trước tác cụ thể nào mà được thể hiện rải rác qua các tác phẩm của ông, được phát hiện bằng các công trình nghiên cứu của các nhà khoa học xã hội hiện đại.
Supports
https://vi.wikipedia.org/Nguyễn Trãi
Tư tưởng Nguyễn Trãi không được ông trình bày thành một học thuyết có hệ thống hay chứa đựng trong một trước tác cụ thể nào mà được thể hiện rải rác qua các tác phẩm của ông, được phát hiện bằng các công trình nghiên cứu của các nhà khoa học xã hội hiện đại. Nét nổi bật trong tư tưởng Nguyễn Trãi là sự hòa quyện, chắt ...
uit_229_15_81_1
Tư tưởng của Nguyễn Trãi không được trình bày dưới dạng một học thuyết có cấu trúc và liên kết mạch lạc trong một tác phẩm cụ thể mà được phân tán trong nhiều tác phẩm của ông.
['Support']
Nguyễn Trãi