text stringlengths 419 96.2k |
|---|
[Wikipedia:cy] 1861
18g - 19g - 20g
1810au 1820au 1830au 1840au 1850au - 1860au - 1870au 1880au 1890au 1900au 1910au
1856 1857 1858 1859 1860 - 1861 - 1862 1863 1864 1865 1866
----
Digwyddiadau
*18 Chwefror - Mae Vittorio Emanuele II, dug Safwy a brenin Sardinia, yn dod brenin yr Eidal
*12 Ebrill - Dechreuad y Rhyfe... |
[Wikipedia:cy] Bwrdeistref Sirol Caerffili
Un o'r 22 prif ardal Cymru yw Bwrdeistref Sirol Caerffili. Mae'n fwrdeistref sirol sy'n gweithredu fel awdurdod unedol. Fe'i enwir ar ôl ei ganolfan weinyddol, tref Caerffili. Mae wedi'i lleoli yn ne-ddwyrain y wlad, yn ffinio â phrif ardaloedd Blaenau Gwent a Thorfaen i'r dw... |
[Wikipedia:cy] Powys
bawd|240px|Logo'r Cyngor
:Mae'r erthygl yma am sir Powys. Am yr hen deyrnas ganoloesol gweler Teyrnas Powys.
Un o'r 22 prif ardal Cymru yw Powys, sy'n sir yn nwyrain canolbarth Cymru. Mae'n ymestyn ar hyd y gororau.
Dyma'r sir gyda'r arwynebedd mwyaf yng Nghymru: 5,179 km² (2,000 mi sg). Cafodd... |
[Wikipedia:cy] Sarah Siddons
bawd|Portread o Mrs Siddons fel Constance yn King John
Actores o Gymru oedd Sarah Siddons (5 Gorffennaf 1755 – 8 Mehefin 1831; nee Kemble), a gofir yn bennaf am ei phortread o Lady Macbeth. Fe'i hystyrir gan lawer fel actores drasig fwya'r 18g. Ganwyd Sarah yn Aberhonddu, yn ferch i Roger... |
[Wikipedia:cy] Sir Benfro
bawd|200px|Tarian Cyngor Sir Benfro ers 1996
:Gweler hefyd Penfro (gwahaniaethu).
Un o'r 22 prif ardal Cymru yw Sir Benfro (Saesneg: Pembrokeshire), sy'n sir yn ne-orllewin Cymru.
Yn yr Oesoedd Canol Cynnar, roedd yr ardan yn rhan o deyrnas Dyfed. Tref Penfro yw canolfan weinyddol y sir. R... |
[Wikipedia:cy] 1860
18g - 19g - 20g
1810au 1820au 1830au 1840au 1850au - 1860au - 1870au 1880au 1890au 1900au 1910au
1855 1856 1857 1858 1859 - 1860 - 1861 1862 1863 1864 1865
----
Digwyddiadau
*17 Mawrth - Dechreuad y Rhyfel Taranaki Cyntaf yn Seland Newydd
*2 Gorffennaf - Sylfaen dinas Vladivostok yn Rwsia
*18 Med... |
[Wikipedia:cy] Sir y Fflint
bawd|200px|Logo y Cyngor
Un o'r 22 prif ardal Cymru yw Sir y Fflint (Saesneg: Flintshire), sy'n sir yng ngogledd-ddwyrain Cymru. Llywodraethir y sir gan yr awdurdod llywodraeth leol Cyngor Sir y Fflint. Crëwyd y sir bresennol pan ad-drefnwyd llywodraeth leol yng Nghymru yn 1996.
Daw'r enw... |
[Wikipedia:cy] 1859
18g - 19g - 20g
1800au 1810au 1820au 1830au 1840au - 1850au - 1860au 1870au 1880au 1890au 1900au
1854 1855 1856 1857 1858 - 1859 - 1860 1861 1862 1863 1864
----
Digwyddiadau
*30 Mai - Brwydr Palestro
*4 Mehefin - Brwydr Magenta
*26 Hydref - Storm enbyd yn suddo'r Royal Charter a 113 o longau erai... |
[Wikipedia:cy] 1858
18g - 19g - 20g
1800au 1810au 1820au 1830au 1840au - 1850au - 1860au 1870au 1880au 1890au 1900au
1853 1854 1855 1856 1857 - 1858 - 1859 1860 1861 1862 1863
----
Digwyddiadau
*1 Ionawr - Lawnsio Y Punch Cymraeg
*25 Ionawr - Priodas Y Dywysoges Victoria, Y Dywysoges Frenhinol (merch Victoria, brenh... |
[Wikipedia:cy] Sir Fynwy
:Erthygl am y brif ardal gyfoes yw hon. Am y sir hanesyddol a ddiddymwyd yn 1974, gweler Sir Fynwy (hanesyddol).
Un o'r 22 prif ardal Cymru yw Sir Fynwy (Saesneg: Monmouthshire), sy'n sir yn ne-ddwyrain Cymru a grewyd ar 1 Ebrill 1996 wrth ad-drefnu llywodraeth leol. Llywodraethir y sir gan G... |
[Wikipedia:cy] Rhondda Cynon Taf
Un o'r 22 prif ardal Cymru yw Rhondda Cynon Taf, sy'n fwrdeistref sirol yn ne Cymru. Daeth i fodolaeth gydag adrefnu llywodraeth leol yng Nghymru yn 1996. Mae'n ffinio â Merthyr Tudful a Bwrdeistref Sirol Caerffili yn y dwyrain, Caerdydd a Bro Morgannwg yn y de, Pen-y-bont ar Ogwr a Ch... |
[Wikipedia:cy] Sir Forgannwg
Roedd Sir Forgannwg (Saesneg: Glamorgan) yn un o 13 o siroedd Cymru cyn ad-drefnu llywodraeth leol yn 1974. Cyfatebai'n fras i diriogaeth Teyrnas Morgannwg.
Roedd yn ffinio ar Sir Frycheiniog yn y gogledd, ar Sir Fynwy yn y dwyrain, ar Sir Gaerfyrddin yn y gorllewin, a Môr Hafren ydyw'r t... |
[Wikipedia:cy] Pen-y-bont ar Ogwr
:Am leoedd eraill o'r enw "Penybont" neu "Pen-y-bont", gweler Pen-y-bont (gwahaniaethu).
Tref a chymuned ym mwrdeistref sirol Pen-y-bont ar Ogwr yw Pen-y-bont ar Ogwr (). Mae ganddi oddeutu 40,000 o bobol.
Tan yr 20g, tref marchnad oedd hi yn bennaf. Mae hi bellach yn dref ddiwydian... |
[Wikipedia:cy] Port Talbot
Tref ddiwydiannol a chymuned ym mwrdeistref sirol Castell-nedd Port Talbot, Cymru, yw Port Talbot. Saif ar lan Afon Afan ar ochr dwyreiniol Bae Abertawe. Mae Caerdydd 44.9 km i ffwrdd o Bort Talbot ac mae Llundain yn 256.1 km. Y ddinas agosaf ydy Abertawe, sy'n 12 km i ffwrdd.
Cynrychiolir ... |
[Wikipedia:cy] Sir Gaerfyrddin
bawd|200px|Logo y Cyngor
bawd|200px|Tarian yr hen sir (cyn 1974)
Un o'r 22 prif ardal Cymru yw Sir Gaerfyrddin neu Sir Gâr (Saesneg: Carmarthenshire), sy'n sir yn ne Cymru.
Trefi mwyaf y sir yw Caerfyrddin a Llanelli. Mae Llyn y Fan Fach yn Sir Gaerfyrddin. Mae gan y sir dair Fenter Ia... |
[Wikipedia:cy] Sir Ddinbych
bawd|200px|Tarian yr hen Sir: cyn 1974
bawd|200px|Logo y Cyngor
Un o'r 22 prif ardal Cymru yw Sir Ddinbych (Saesneg: Denbighshire), sy'n sir yng ngogledd Cymru. Mae'n ffinio â Gwynedd a Bwrdeistref Sirol Conwy i'r gorllewin, Sir y Fflint a Bwrdeistref Sirol Wrecsam i'r dwyrain, a Phowys i'... |
[Wikipedia:cy] Llanfair Pwllgwyngyll
Pentref a chymuned yn Ynys Môn yw Llanfair Pwllgwyngyll, hefyd Llanfairpwllgwyngyll () a Llanfairpwll (ar lafar yn lleol). Fe'i lleolir ar ffordd yr A5 tua 3 milltir i'r gorllewin o Borthaethwy.
Yr enw
200px|bawd|Twristiaid tu allan i'r orsaf yn Llanfairpwll|chwithEi enw swyddogol... |
[Wikipedia:cy] Bwrdeistref Sirol Wrecsam
bawd|200px|Logo y Cyngor
Mae Bwrdeistref Sirol Wrecsam, neu Wrecsam () yn fwrdeistref sirol yng ngogledd-ddwyrain Cymru.
bawd|canol|Bwrdeistref sirol Wrecsam yng Nghymru
Cymunedau
Adrannau etholiadol
Gweler hefyd
*Wrecsam - y dref
*Wrecsam - etholaeth seneddol San Steffan
*W... |
[Wikipedia:cy] Torfaen
Un o'r 22 prif ardal Cymru yw Torfaen. Mae'n fwrdeistref sirol sy'n gweithredu fel awdurdod unedol. Mae wedi'i lleoli yn ne-ddwyrain y wlad, yn ffinio â phrif ardaloedd Sir Fynwy yn y dwyrain, Bwrdeistref Sirol Casnewydd i'r de, Blaenau Gwent a Bwrdeistref Sirol Caerffili i'r gorllewin, a Phowys... |
[Wikipedia:cy] David Jones
Gallai David Jones gyfeirio at un o sawl gŵr:
*David Jones (Davydd Hael o Dowyn) (1768-1837), Cymro Llundain
* David Jones (1770–1831), gweinidog a cherddor
* David Jones (g.1805), bardd
* David Jones (1810–1869), bancwr ac AS Sir Gaerfyrddin
* David Watkin Jones (Dafydd Morganwg) (1832–190... |
[Wikipedia:cy] Merthyr Tudful (prif ardal)
Un o'r 22 prif ardal Cymru yw Bwrdeistref Sirol Merthyr Tudful, sy'n fwrdeistref sirol yn ne Cymru. Ei ganolfan weinyddol yw tref Merthyr Tudful.
bawd|canol|Bwrdeistref sirol Merthyr Tudful yng Nghymru
Cymunedau
Mae'r fwrdeistref sirol wedi'i rhannu'n 12 cymuned:
* Bedlino... |
[Wikipedia:cy] 1857
18g - 19g - 20g
1800au 1810au 1820au 1830au 1840au - 1850au - 1860au 1870au 1880au 1890au 1900au
1852 1853 1854 1855 1856 - 1857 - 1858 1859 1860 1861 1862
----
Digwyddiadau
*Awst - Sefydlu Prifysgol Calcutta
*Llyfrau
**Gustave Flaubert - Madame Bovary
**Adalbert Stifter - Der Nachsommer
**Anthon... |
[Wikipedia:cy] 1850au
18g - 19g - 20g
1800au 1810au 1820au 1830au 1840au - 1850au - 1860au 1870au 1880au1890au 1900au
1850 1851 1852 1853 1854 1855 1856 1857 1858 1859
----
Digwyddiadau a Gogwyddion
Arweinwyr y Byd
* Pab Pïws IX
* Brenhines Victoria (y Deyrnas Unedig)
* Prif Weinnidog John Russell, 1af Iarll Russe... |
[Wikipedia:cy] 1840au
18g - 19g - 20g
1790au 1800au 1810au 1820au 1830au - 1840au - 1850au 1860au 1870au 1880au 1890au
1840 1841 1842 1843 1844 1845 1846 1847 1848 1849
----
Digwyddiadau a Gogwyddion
Arweinwyr y Byd
* Pab Grigor XVI
* Pab Pïws IX
* Brenhines Victoria (y Deyrnas Unedig)
* Prif Weinidog William Lamb... |
[Wikipedia:cy] 1830au
18g - 19g - 20g
1780au 1790au 1800au 1810au 1820au - 1830au - 1840au 1850au 1860au 1870au 1880au
1830 1831 1832 1833 1834 1835 1836 1837 1838 1839
----
Digwyddiadau a Gogwyddion
Arweinwyr y Byd
*Pab Grigor XVI
*Brenin Gwilym IV (y Deyrnas Unedig, tan 1837)
*Brenhines Victoria (y Deyrnas Unedi... |
[Wikipedia:cy] 1856
18g - 19g - 20g
1800au 1810au 1820au 1830au 1840au - 1850au - 1860au 1870au 1880au 1890au 1900au
1851 1852 1853 1854 1855 - 1856 - 1857 1858 1859 1860 1861
----
Digwyddiadau
* 26 Ionawr - Brwydr Gyntaf Seattle
* 31 Mawrth - Cytundeb Paris; diwedd y Rhyfel Crimea
* Llyfrau
** George Eliot - Adam B... |
[Wikipedia:cy] 1855
18g - 19g - 20g
1800au 1810au 1820au 1830au 1840au - 1850au - 1860au 1870au 1880au 1890au 1900au
1850 1851 1852 1853 1854 - 1855 - 1856 1857 1858 1859 1860
----
Digwyddiadau
*1 Ionawr - Ottawa yn dod yn ddinas
*5 Chwefror - Arglwydd Palmerston yn dod Prif Weinidog y Deyrnas Unedig
*5 Mehefin - Ag... |
[Wikipedia:cy] 1854
18g - 19g - 20g
1800au 1810au 1820au 1830au 1840au - 1850au - 1860au 1870au 1880au 1890au 1900au
1849 1850 1851 1852 1853 - 1854 - 1855 1856 1857 1858 1859
----
Digwyddiadau
*27 Mawrth - Rhyfel y Crimea: Dechreuad rhyfel rhwng y Deyrnas Unedig a Rwsia
*28 Mawrth - Dechreuad rhyfel rhwng Ffrainc a... |
[Wikipedia:cy] Harri VIII, brenin Lloegr
Brenin Lloegr o 22 Ebrill 1509 hyd ei farwolaeth oedd Harri VIII (28 Mehefin 1491 – 28 Ionawr 1547). Roedd hefyd yn Arglwydd Iwerddon (Brenin Iwerddon yn ddiweddarach) ac yn hawliwr ar deyrnas Ffrainc. Harri oedd yr ail deyrn yn Nhŷ'r Tuduriaid, gan olynu ei dad, Harri VII.
Yn... |
[Wikipedia:cy] 1853
18g - 19g - 20g
1800au 1810au 1820au 1830au 1840au - 1850au - 1860au 1870au 1880au 1890au 1900au
1848 1849 1850 1851 1852 - 1853 - 1854 1855 1856 1857 1858
----
Digwyddiadau
*4 Mawrth - Franklin Pierce yn dod y 14eg Arlywydd yr Unol Daleithiau
*Llyfrau
**B. B. Woodward - The History of Wales
**Ch... |
[Wikipedia:cy] 1852
18g - 19g - 20g
1800au 1810au 1820au 1830au 1840au - 1850au - 1860au 1870au 1880au 1890au 1900au
1847 1848 1849 1850 1851 - 1852 - 1853 1854 1855 1856 1857
----
Digwyddiadau
*Yr Anghydffurfwyr yn dathlu llwyddiant Walter Coffin yn eu cynrychioli dros etholaeth Caerdydd. Dyma'r Anghydffurfiwr cynt... |
[Wikipedia:cy] 2000au
20g - 21g - 22g
1950au 1960au 1970au 1980au 1990au - 2000au - 2010au 2020au 2030au 2040au 2050au
2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009
----
Digwyddiadau a Gogwyddion
Arweinwyr y Byd
*Pab Ioan Pawl II, tan 2005
*Pab Bened XVI, o 2005
*Yr Arlywydd Bill Clinton (Unol Daleithiau, tan ... |
[Wikipedia:cy] Yr Alban
Gwlad yng ngogledd orllewin Ewrop yw'r Alban (hefyd Sgotland) (Gaeleg yr Alban: Alba; Sgoteg a Saesneg: Scotland). Perthynai trigolion ei deheudir i'r un grŵp ethnig a phobl Cymru am gyfnod o fileniwm, gyda'r Frythoneg Orllewinol (ac yna'r Gymraeg) yn cael ei siarad o lannau'r Fife i Fynwy. Mae... |
[Wikipedia:cy] Harri VII, brenin Lloegr
bawd|280px|Arfau Harri cyn ei goroni'n frenin
bawd|280px|Arfau Harri, wedi ei goroni'n frenin
bawd|280px|Castell Penfro lle ganwyd Harri VII yn 1457.
bawd|280px|Trosglwyd Siasbar a Harri (a oedd yn 15 oed) o Château de l'Hermine i Château de Suscinio, Morbihan, [[Llydaw yn Hydre... |
[Wikipedia:cy] 1851
18g - 19g - 20g
1800au 1810au 1820au 1830au 1840au - 1850au - 1860au 1870au 1880au 1890au 1900au
1846 1847 1848 1849 1850 - 1851 - 1852 1853 1854 1855 1856
----
Digwyddiadau
*12 Chwefror - Cafwyd y rhifyn olaf y cylchgrawn Yr Addysgydd
*21 Ebrill - Priodas John Stuart Mill a Harriet Taylor
*15 Ma... |
[Wikipedia:cy] Dyfed
320px|bawd|Arfbais y Cyngor
:Mae'r erthygl yma yn ymdrin â'r sir oedd mewn bodolaeth rhwng 1976 a 1996. Am deyrnas Dyfed yn yr Oesoedd Canol cynnar, gweler Teyrnas Dyfed. Gweler hefyd Dyfed (gwahaniaethu).
Daeth Dyfed yn sir yn sgil ad-drefnu llywodraeth leol yn 1976, ac felly yn uned llywodraet... |
[Wikipedia:cy] Gwent
:Am y deyrnas hynafol, gweler Teyrnas Gwent.
Mae Gwent yn sir cadwedig yn ne-ddwyrain Cymru. Bu'n sir weinyddol rhwng 1974 a 1996. Fe'i cedwir at bwrpasau seremonïol sy'n ymwneud â swydd Uchel Siryf Gwent fel cynrychiolydd Brenhin y Deyrnas Unedig yn unig. Defnyddir yr enw gan sawl cymdeithas ran... |
[Wikipedia:cy] De Morgannwg
bawd|320px|Arfbais y Cyngor
Sir weinyddol yn Ne Cymru oedd De Morgannwg rhwng 1974-96. Rhannwyd y sir yn ddwy ran - dinas Caerdydd a bwrdeistref sirol Bro Morgannwg. Mae'n dal i fodoli fel sir cadwedig.
Sefydlwyd Cyngor Sir De Morgannwg yn rannol er mwyn i'r Blaid Geidwadol allu ennill gr... |
[Wikipedia:cy] Morgannwg Ganol
Sir weinyddol yn Ne Cymru oedd Morgannwg Ganol, a oedd yn bodoli rhwng 1974 a 1996. Mae'n dal i fodoli fel sir cadwedig.
Ym 1996, ad-drefnwyd llywodraeth leol yng Nghymru, a rhannwyd y sir yn bedair: Rhondda Cynon Taf, Merthyr Tudful, a Phen-y-bont ar Ogwr yn eu cyfanrwydd; a hanner orl... |
[Wikipedia:cy] Sir Gaernarfon
Sir yng ngogledd-orllewin Cymru yw Sir Gaernarfon. Ffurfiwyd y sir ym 1284 trwy uno cantrefi Arfon, Arllechwedd a Llŷn. Defnyddiwyd Sir Weinyddol Caernarfon ar gyfer llywodraeth leol rhwng 1889 a 1974 pan adrefnwyd llywodraeth leol yng Nghymru. Heddiw, caiff tiriogaeth y sir ei gweinyddu ... |
[Wikipedia:cy] Sir Frycheiniog
Roedd Sir Frycheiniog (Saesneg: Brecknockshire neu Breconshire) yn un o 13 o siroedd Cymru cyn ad-drefnu llywodraeth leol yn 1974. Fe'i sefydliwn yn 1536. Roedd ei thiriogaeth yn gyfateb yn fras i ardal Brycheiniog, sy'n gorwedd ym Mhowys, yn bennaf, erbyn hyn.
Roedd yn ffinio â'r hen s... |
[Wikipedia:cy] Sir Faesyfed
bawd|Tarian y Sir hyd at 1996
: Am bentref Maesyfed, gweler Maesyfed (pentref)
Roedd Sir Faesyfed (Saesneg: Radnorshire) yn un o 13 o siroedd Cymru cyn ad-drefnu llywodraeth leol yn 1974. Cyfeirir at yr ardal o hyd fel Maesyfed.
Llandrindod oedd cartref hen Gyngor Sir Faesyfed. Cymerodd ... |
[Wikipedia:cy] Sir Drefaldwyn
bawd|Tarian y Sir hyd at 1996
:Am ystyron eraill, gweler Maldwyn.
Roedd Sir Drefaldwyn (hefyd Sir Faldwyn; Saesneg: Montgomeryshire) yn un o 13 o siroedd Cymru cyn ad-drefnu llywodraeth leol yn 1974. Roedd yn seiliedig ar hen ardal Maldwyn, gyda'i chanolfan weinyddol yn Nhrefaldwyn. M... |
[Wikipedia:cy] Sir Feirionnydd
bawd|Tarian y Sir hyd at 1996
Roedd Sir Feirionnydd yn un o 13 o siroedd Cymru cyn ad-drefnu llywodraeth leol yn 1974. Roedd yn cynnwys hen gantrefi Ardudwy (cymydau Uwch Artro ac Is Artro), Meirionnydd (cymydau Tâl-y-bont ac Ystumanner), a Phenllyn (Cymydau Edeirnion, Is Tryweryn, ac U... |
[Wikipedia:cy] Ewrop
Un o'r saith cyfandir yw Ewrop. Mae o'n gyfandir o safbwynt diwylliannol a gwleidyddol yn hytrach nag o ran daearyddiaeth ffisegol. Yn ffisegol ac yn ddaearegol, mae Ewrop yn isgyfandir neu'n benrhyn mawr, sy'n ffurfio'r rhan fwyaf gorllewinol o Ewrasia. Tua'r gogledd ceir Cefnfor yr Arctig, i'r g... |
[Wikipedia:cy] De America
bawd|250px|Delwedd cyfansawdd lloeren o Dde America
Mae De America yn gyfandir yn Hemisffer y Gorllewin rhwng y Cefnfor Tawel a'r Iwerydd. Mae'r rhan fwyaf ohono yn Hemisffer y De, gyda rhan gymharol fach yn Hemisffer y Gogledd. Gellir ei ddisgrifio hefyd fel "is-gyfandir deheuol yr Amerig" (... |
[Wikipedia:cy] Gogledd America
bawd|250px|Map o'r byd yn dangos Gogledd America
bawd|250px|Delwedd cyfansawdd lloeren o Ogledd America
Mae Gogledd America yn gyfandir yn hemisffer gogleddol a hemisffer gorllewinol y Ddaear, wedi'i ffinio i'r gogledd gan y Cefnfor Arctig, ar y dwyrain gan gogledd y Cefnfor Iwerydd, ar... |
[Wikipedia:cy] Affrica
:Erthygl am y cyfandir yw hon. Am ystyron eraill gweler Affrica (gwahaniaethu).
bawd|250px|Map o'r byd yn dangos Affrica
bawd|250px|Delwedd cyfansawdd lloeren o Affrica
bawd|250px|Affrica yn y ddelwedd Blue marble, efo [[Antarctica i'r dde, a'r Sahara ac Arabia ar frig y glob.]]
Affrica neu Yr A... |
[Wikipedia:cy] 1850
18g - 19g - 20g
1800au 1810au 1820au 1830au 1840au - 1850au - 1860au 1870au 1880au 1890au 1900au
1845 1846 1847 1848 1849 - 1850 - 1851 1852 1853 1854 1855
----
Digwyddiadau
*4 Ebrill - Los Angeles, Califfornia, yn dod yn ddinas
*15 Ebrill - San Francisco, Califfornia, yn dod yn ddinas
*19 Ebrill... |
[Wikipedia:cy] 1849
18g - 19g - 20g
1790au 1800au 1810au 1820au 1830au - 1840au - 1850au 1860au 1870au 1880au 1890au
1844 1845 1846 1847 1848 - 1849 - 1850 1851 1852 1853 1854
----
Digwyddiadau
*5 Mawrth - Zachary Taylor yn dod yn Arlywydd yr Unol Daleithiau
* Llyfrau
** Charles Dickens - David Copperfield
** Robert... |
[Wikipedia:cy] Cyfandir
Delwedd:Continentes.png|280px|bawd|Map o'r byd yn dangos y cyfandiroedd daearyddol traddodiadol a'r gwledydd sydd ynddynt
poly 685 19 467 15 318 60 219 55 150 99 149 125 236 106 219 198 266 280 368 341 354 392 406 455 440 613 482 621 503 603 462 560 566 403 452 326 460 293 389 234 432 184 511 1... |
[Wikipedia:cy] 1848
18g - 19g - 20g
1790au 1800au 1810au 1820au 1830au - 1840au - 1850au 1860au 1870au 1880au 1890au
1843 1844 1845 1846 1847 - 1848 - 1849 1850 1851 1852 1853
----
Digwyddiadau
*3 Ionawr - Joseph Jenkins Roberts yn dod yn Arlywydd cyntaf Liberia
*2 Chwefror - Cytundeb Guadalupe Hidalgo; diwedd y Rhy... |
[Wikipedia:cy] 1847
18g - 19g - 20g
1790au 1800au 1810au 1820au 1830au - 1840au - 1850au 1860au 1870au 1880au 1890au
1842 1843 1844 1845 1846 - 1847 - 1848 1849 1850 1851 1852
----
Digwyddiadau
* 14 Ionawr - Mae'r bad achub Y Parlwr Du yn suddo.
* 1 Ebrill - Reports of the commissioners of enquiry into the state of ... |
[Wikipedia:cy] Yr Antarctig
Yr Antarctig yw cyfandir mwyaf deheuol y Ddaear, ac mae'n cynnwys Pegwn y De daearyddol. Fe'i lleolir, felly, yn Hemisffer y De - i'r de o Gylch yr Antartig, gyda Chefnfor y De yn ei amgylchynu. Caiff ei reoli dan amodau Cytundeb yr Antarctig. Ceir iâ dros 98% ohono a hwnnw'n 1.9 km (1.2 mi... |
[Wikipedia:cy] 1846
18g - 19g - 20g
1790au 1800au 1810au 1820au 1830au - 1840au - 1850au 1860au 1870au 1880au 1890au
1841 1842 1843 1844 1845 - 1846 - 1847 1848 1849 1850 1851
----
Digwyddiadau
*15 Mehefin - Cytundeb Oregon yn sefydlu'r ffin rhwng Unol Daleithiau America a Chanada
*Sefydlu Cymdeithas Archaeolegol Ca... |
[Wikipedia:cy] 1845
18g - 19g - 20g
1790au 1800au 1810au 1820au 1830au - 1840au - 1850au 1860au 1870au 1880au 1890au
1840 1841 1842 1843 1844 - 1845 - 1846 1847 1848 1849 1850
----
Digwyddiadau
*4 Mawrth - James K. Polk yn dod Arlywydd yr Unol Daleithiau
*20 Tachwedd - Brwydr Vuelta de Obligado ar Afon Paraná yn Ne ... |
[Wikipedia:cy] Awstralasia
bawd|250px|Map o'r byd yn dangos Awstralasia
Term amrywiol a ddefnyddir i ddisgrifio rhanbarth yn Oceania yw Awstralasia – mae fel arfer yn cyfeirio at Awstralia, Seland Newydd, ac ynysoedd cyfagos yn y Cefnfor Tawel.
Bathwyd y term gan Charles de Brosses yn Histoire des navigations aux ter... |
[Wikipedia:cy] Oceania
bawd|280px|Map o'r byd yn dangos Oceania
bawd|280px|Delwedd loeren gyfansawdd o Oceania
Mae Oceania () – weithiau Ynysoedd y Determinoleg – yn rhanbarth daearyddol, ac yn aml daearwleidyddol, sydd yn cynnwys nifer o diroedd – ynysoedd gan mwyaf ond fel arfer yn cynnwys Awstralia – yn y Cefnfor ... |
[Wikipedia:cy] Daearyddiaeth Cymru
bawd|189x189px|Llun lloeren o Gymru
Lleolir Cymru ar orynys yng ngorllewin Prydain. Mae Cymru yn rhan o'r Deyrnas Unedig. Mae Cymru yn ffinio â Lloegr i'r dwyrain, ac amgylchynir y wlad gan y môr ar yr ochrau arall: Môr Hafren i'r de, Sianel San Siôr i'r de a'r Môr Celtaidd i'r gogle... |
[Wikipedia:cy] Asia
bawd|270px|Delwedd cyfansawdd lloeren o Asia
Asia yw cyfandir mwyaf a mwyaf poblog y Ddaear, a leolir yn bennaf yn Hemisffer y Dwyrain a'r Gogledd. Mae'n rhannu ehangdir cyfandirol Ewrasia â chyfandir Ewrop, a thir cyfandirol Affro-Ewrasia ag Affrica ac Ewrop. Mae Asia'n cwmpasu ardal o tua 44,579... |
[Wikipedia:cy] Yr Ynys Las
Yr ynys fwyaf yn y byd yw'r Ynys Las neu'r Lasynys (Kalaallisut: Kalaallit Nunaat; Daneg: Grønland). Fe'i lleolir yng Ngogledd Môr yr Iwerydd rhwng Canada a Gwlad yr Iâ. Mae brenhines Denmarc, Margrethe II, hefyd yn frenhines ar yr Ynys Las. Prifddinas yr ynys yw Nuuk.
Daearyddiaeth
bawd|ch... |
[Wikipedia:cy] Cefnfor yr Iwerydd
Cefnfor yr Iwerydd yw'r ail-fwyaf o gefnforoedd y byd, gydag arwynebedd o tua . Mae'n gorchuddio tua 20 y cant o arwynebedd y Ddaear a thua 29 y cant o'i arwynebedd dŵr. Mae'n gwahanu'r "Hen Fyd" o'r "Byd Newydd" yn llygad yr Ewropead .
Mae Cefnfor yr Iwerydd yn meddiannu basn hirgul... |
[Wikipedia:cy] 1843
18g - 19g - 20g
1790au 1800au 1810au 1820au 1830au - 1840au - 1850au 1860au 1870au 1880au 1890au
1838 1839 1840 1841 1842 - 1843 - 1844 1845 1846 1847 1848
----
Digwyddiadau
*13 Mawrth - Sylfaen Catawba County, Gogledd Carolina, UDA
*15 Mawrth - Sylfaen Victoria, British Columbia, gan y Cwmni Bae... |
[Wikipedia:cy] 1842
18g - 19g - 20g
1790au 1800au 1810au 1820au 1830au - 1840au - 1850au 1860au 1870au 1880au 1890au
1837 1838 1839 1840 1841 - 1842 - 1843 1844 1845 1846 1847
----
Digwyddiadau
*7 Chwefror - Brwydr Debre Tabor
*29 Awst - Cytundeb Nanjing
*Sefydlu Cerddorfa Ffilharmonig Efrog Newydd
*Llyfrau
**Nikola... |
[Wikipedia:cy] Môr Hafren
Mae Môr Hafren (Saesneg: Bristol Channel) yn gainc o Fôr Iwerydd, sy'n gorwedd rhwng de Cymru a gorllewin Lloegr lle rhed Afon Hafren i'r môr trwy Aber Hafren. Mae'r gwahaniaeth rhwng trai a llanw yn eitha uchel ac yn mesur tua 40 troedfedd, sef yr ail uchaf yn Ewrop.
Yr enw
Yr hen enw ar Fô... |
[Wikipedia:cy] Sbaen
Gwlad yn ne-orllewin Ewrop yw Teyrnas Sbaen neu Sbaen (). Mae'n rhannu gorynys Iberia gyda Gibraltar a Phortiwgal, ac mae'n ffinio â Ffrainc ac Andorra yn y gogledd. Madrid yw'r brifddinas. Poblogaeth Sbaen, yn y Cyfrifiad diwethaf oedd .
Felipe VI yw brenin Sbaen ac yn 2021 anfonodd un o'i ferch... |
[Wikipedia:cy] Ffrainc
Gwladwriaeth yng ngorllewin Ewrop yw Ffrainc (); enw swyddogol: Gweriniaeth Ffrainc (). Mae'n ffinio â Môr Udd, Gwlad Belg a Lwcsembwrg yn y gogledd, yr Almaen, y Swistir, a'r Eidal yn y dwyrain, Monaco, Môr y Canoldir, Sbaen ac Andorra yn y de, a Môr Iwerydd yn y gorllewin. Paris ydy'r brifddin... |
[Wikipedia:cy] Dinas (gwahaniaethu)
Gall y gair dinas olygu neu gyfeirio at fwy nag un peth:
* Dinas - tref fawr
Llefydd
Mae Dinas yn elfen gyffredin mewn enwau bryngaerau Cymraeg; hen ystyr y gair 'dinas' oedd "caer":
* Braich-y-Dinas
* Dinas Brân - bryngaer a chastell ger Llangollen
* Dinas Cadnant
* Dinas Cerdin... |
[Wikipedia:cy] Gweriniaeth Iwerddon
Gweriniaeth ar ynys Iwerddon yw Gweriniaeth Iwerddon (Gwyddeleg: Poblacht na hÉireann, Saesneg: Republic of Ireland; yn swyddogol Éire neu Ireland). Dulyn yw prifddinas y weriniaeth. Mae'n cynnwys 26 o 32 sir Iwerddon.
Gelwir pennaeth y wladwriaeth yn "Uachtarán" neu Arlywydd, ond ... |
[Wikipedia:cy] Iwerddon
: Mae'r erthygl yma'n trafod yr ynys. Am y wladwriaeth o'r un enw gweler Gweriniaeth Iwerddon
Un o'r gwledydd Celtaidd yng ngogledd orllewin Ewrop ac un ynys ym Môr Iwerydd yw Iwerddon (Gwyddeleg: Éire, a Saesneg: Ireland). Gwyddeleg, iaith Geltaidd yn perthyn i Aeleg a Manaweg, ydyw'r iaith g... |
[Wikipedia:cy] Mary Robinson
Mary Robinson (ganwyd 21 Mai 1944) oedd seithfed Arlywydd Iwerddon, a'r ddynes gyntaf. Roedd yn Arlywydd rhwng 3 Rhagfyr 1990 a 12 Medi 1997 pan ymddiswyddodd i ddechrau swydd newydd fel Uwch-Gomisynydd y Cenhedloedd Unedig dros Hawliau Dynol.
Enillodd Wobr Erasmus ym 1999.
Cyfeiriadau
C... |
[Wikipedia:cy] Seán T. O'Kelly
Seán Thomas O'Kelly (Gwyddeleg: Seán Tomás Ó Ceallaigh) (25 Awst 1882 - 23 Tachwedd 1966) oedd ail Arlywydd Gweriniaeth Iwerddon (Gwyddeleg: Uachtarán na hÉireann), rhwng 25 Mehefin 1945 a 24 Mehefin 1959. Fe'i ganed yn Nulyn. O'Kelly oedd un o sylfeinwyr Fianna Fáil. Roedd yn aelod o'r ... |
[Wikipedia:cy] Éamon de Valera
Éamon de Valera (ganwyd Edward George de Valera, enw Gwyddeleg Éamonn de Bhailéara) (14 Hydref 1882 – 29 Awst 1975), oedd un o arweinyddion y mudiad dros annibyniaeth Iwerddon oddi wrth Brydain ar ddechrau'r 20g. Cymerodd ran yng Ngwrthryfel y Pasg yn 1916, a bu bron iddo gael ei ddienyd... |
[Wikipedia:cy] Erskine Hamilton Childers
Erskine Hamilton Childers (11 Rhagfyr 1905 – 17 Tachwedd 1974), mab Erskine Childers (awdur The Riddle of the Sands), oedd pedwerydd Arlywydd Gweriniaeth Iwerddon (Gwyddeleg: Uachtarán na hÉireann), rhwng 25 Mehefin 1973 a'u farwolaeth ar 17 Tachwedd 1974.
Categori:Arlywyddio... |
[Wikipedia:cy] Yr Almaen
Gweriniaeth Ffederal yr Almaen neu'r Almaen (Almaeneg: Bundesrepublik Deutschland ). Gweriniaeth ffederal yng nghanol Ewrop yw'r Almaen. Mae'n ffinio â Môr y Gogledd, Denmarc, a'r Môr Baltig (Almaeneg: Ostsee, sef Môr y Dwyrain) yn y gogledd, Gweriniaeth Tsiec a Gwlad Pwyl yn y dwyrain, y Swis... |
[Wikipedia:cy] Môr Udd
Cainc neu gulfor yw'r Môr Udd (Ffrangeg: La Manche; Saesneg: English Channel; Cernyweg: Mor Bretannek; Llydaweg: Mor Breizh) o Fôr Iwerydd; dyma'r môr rhwng Lloegr a Ffrainc. Mae'r môr yn cysylltu'r Môr Iwerydd yn y gorllewin â Môr y Gogledd yn y dwyrain. Mae'n bosib y daw'r enw o'r gair 'rhudd'... |
[Wikipedia:cy] Gwlad yr Haf
Sir seremonïol a sir hanesyddol yng Ne-orllewin Lloegr yw Gwlad yr Haf (Saesneg: Somerset). Mae'n ffinio â Môr Hafren a Sir Gaerloyw i'r gogledd, â Wiltshire i'r dwyrain, â Dorset i'r de-ddwyrain, ac â Dyfnaint i'r de-orllewin.
bawd|200px|dim|Lleoliad Gwlad yr Haf yn Lloegr
Mae'r enw Cymr... |
[Wikipedia:cy] Denmarc
Mae Teyrnas Denmarc (Daneg: Kongeriget Danmark) neu Denmarc (Daneg: ) yn deyrnas Lychlynnaidd fach yng ngogledd Ewrop. Mae Môr y Gogledd yn amgylchynu'r wlad, ag eithrio'r ffin ddeheuol â'r Almaen.
Hanes
bawd|chwith|Cyfarfod i ffurfio'r cyfansoddiad, 1848
Unwyd Denmarc yng nghyfnod y Llychlynw... |
[Wikipedia:cy] Môr y Gogledd
Mae Môr y Gogledd yn rhan o'r Môr Iwerydd. Fe'i leolir i'r gogledd o gyfandir Ewrop, rhwng Norwy a Denmarc i'r dwyrain, yr Alban a Lloegr i'r gorllewin, a Hauts-de-France (yn Ffrainc ), Gwlad Belg, yr Iseldiroedd a'r Almaen i'r de. Mae'n fôr epirig (hy yn debyg i "silff") a leolir ar y sil... |
[Wikipedia:cy] Ynys Enlli
Ynys ar gwr gogleddol Bae Ceredigion sy'n gorwedd i'r gorllewin o benrhyn Llŷn, yng Ngwynedd, yw Ynys Enlli ().
Rhaid croesi'r Swnt, sef y môr rhwng Aberdaron ac Enlli, i fynd i'r ynys.
Yn Chwefror 2023, derbyniodd yr ynys statws Noddfa Awyr Dywyll Ryngwladol, y safle cyntaf yn Ewrop i gael... |
[Wikipedia:cy] Prydain Fawr
bawd|'Prydain Fawr' yn Ewrop
bawd|265px|Map o Geographia gan Ptolemi o'r Ail ganrif, argraffwyd yn 1482 yn Ulm. Cedwir yn [[Llyfrgell Genedlaethol Cymru.]]
:Gweler hefyd Prydain.
Mae Prydain Fawr yn ynys oddi ar arfordir gogledd gorllewinol Ewrop. Hi ydyw'r fwyaf o'r Ynysoedd Prydeinig. Mae... |
[Wikipedia:cy] Afon Menai
Sianel dŵr hallt neu gulfor yng ngogledd-orllewin Cymru rhwng Ynys Môn ac Arfon (Gwynedd) ar y tir mawr yw Afon Menai. Ei hyd yw tua 14 milltir. Mae lled y Fenai yn amrywio o lai na chwarter milltir ger Porthaethwy, lle mae Pont Y Borth yn ei chroesi, a ger Llanfairpwll lle mae Pont Britannia... |
[Wikipedia:cy] Patrick Hillery
Patrick John Hillery (; (2 Mai 1923 - 12 Ebrill 2008) oedd chweched Arlywydd Iwerddon, rhwng 3 Rhagfyr 1976 a 2 Rhagfyr 1990. Fe'i etholwyd yn gyntaf yn Etholiad 1951 fel cynrychiolydd Fianna Fáil Teachta Dála (TD) dros Etholaeth Clare ac yno yr arhosodd hyd at 1973.
Ef oedd Comisiynydd... |
[Wikipedia:cy] Yr Iseldiroedd
Gwlad a theyrnas ar lan Môr y Gogledd yng ngorllewin Ewrop yw'r Iseldiroedd (Iseldireg: ) sydd â thiriogaethau tramor ac yn ffinio ar yr Almaen i'r dwyrain a Gwlad Belg i'r de. Amsterdam yw'r brifddinas a'r Iseldireg yw prif iaith y wlad a'i hiaith swyddogol.
Hi yw'r fwyaf o bedair gwlad... |
[Wikipedia:cy] Norwy
Mae Teyrnas Norwy neu Norwy yn wlad ar ochr ddwyreiniol Môr y Gogledd. Ynghyd a'i chymydog Sweden i'r dwyrain, mae'n un o wledydd Llychlyn.
Hanes
Prif Erthygl: Hanes Norwy
O dan y Llychlynwyr (Vikings yn Saesneg) unwyd y wlad erbyn yr 11g. Ym 1387 bu farw brenin olaf y llinell Norwyaidd, a daeth... |
[Wikipedia:cy] Ynys Echni
Ynys ym Môr Hafren yw Ynys Echni (Saesneg Flat Holm). Fe'i lleolir tua thair milltir a hanner o Larnog, Bro Morgannwg, ond fe'i gweinyddir gan ddinas Caerdydd. Mae Steep Holm (Ynys Ronech) yn agos iddi. Mae Ynys Echni yn cael ei gweinyddu fel rhan o Gymru, a hi felly ydyw'r lle mwyaf deheuol ... |
[Wikipedia:cy] 1841
18g - 19g - 20g
1790au 1800au 1810au 1820au 1830au - 1840au - 1850au 1860au 1870au 1880au 1890au
1836 1837 1838 1839 1840 - 1841 - 1842 1843 1844 1845 1846
----
Digwyddiadau
*William Edwards yn sefyll fel Siartydd dros Sir Fynwy, heb dderbyn yr un bleidlais. Dyma'r unig dro i hyn ddigwydd yng Ngh... |
[Wikipedia:cy] Efrog
:Gweler hefyd: Efrog Newydd
Dinas hanesyddol yn sir seremonïol Gogledd Swydd Efrog, Swydd Efrog a Humber, Lloegr, ydy Efrog, neu Caerefrog (). Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf yn awdurdod unedol Dinas Efrog.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Efrog boblogaeth o 152,841.
Hanes
Mae'r... |
[Wikipedia:cy] Caernarfon
Tref a chymuned yng Ngwynedd, Cymru, yw Caernarfon. Mae'n enwog yn bennaf oherwydd Castell Caernarfon, sy'n gastell mawr o feini a godwyd gan Edward I o Loegr. Daw enw'r dref o gaer gynharach, sef Segontium, y gaer Rufeinig sydd ar dir uwch ar gyrion y dref. Y gaer hon a roddodd yr enw "Caer ... |
[Wikipedia:cy] 1840
18g - 19g - 20g
1790au 1800au 1810au 1820au 1830au - 1840au - 1850au 1860au 1870au 1880au 1890au
1835 1836 1837 1838 1839 - 1840 - 1841 1842 1843 1844 1845
----
Digwyddiadau
* 1 Ionawr - Dechreuad y treial John Frost, Zephaniah Williams a William Jones yn Nhrefynwy
* 13 Ionawr - Mae'r llong Lexin... |
[Wikipedia:cy] 1839
18g - 19g - 20g
1780au 1790au 1800au 1810au 1820au - 1830au - 1840au 1850au 1860au 1870au 1880au
1834 1835 1836 1837 1838 - 1839 - 1840 1841 1842 1843 1844
----
Digwyddiadau
*2 Ionawr - Ffoto gyntaf y Lleuad, gan Louis Daguerre
*20 Ionawr - Brwydr Yungay yn Ne America
*29 Ionawr - Priodas Charles... |
[Wikipedia:cy] 1838
18g - 19g - 20g
1780au 1790au 1800au 1810au 1820au - 1830au - 1840au 1850au 1860au 1870au 1880au
1833 1834 1835 1836 1837 - 1838 - 1839 1840 1841 1842 1843
----
Digwyddiadau
*Mai - Cafodd Siartiaeth ei sefydlu gan Siarter y Bobl a gyhoeddwyd.
*28 Mehefin - Coroniad Victoria, brenhines y Deyrnas U... |
[Wikipedia:cy] 1837
18g - 19g - 20g
1780au 1790au 1800au 1810au 1820au - 1830au - 1840au 1850au 1860au 1870au 1880au
1832 1833 1834 1835 1836 - 1837 - 1838 1839 1840 1841 1842
----
Digwyddiadau
* 4 Mawrth - Martin van Buren yn dod Arlywydd yr Unol Daleithiau
* 20 Mehefin - Y Tywysoges Victoria yn dod Brenhines y Dey... |
[Wikipedia:cy] 1836
18g - 19g - 20g
1780au 1790au 1800au 1810au 1820au - 1830au - 1840au 1850au 1860au 1870au 1880au
1831 1832 1833 1834 1835 - 1836 - 1837 1838 1839 1840 1841
----
Digwyddiadau
* 23 Chwefror - Brwydr yr Alamo
* 21 Ebrill - Brwydr San Jacinto
* 30 Awst - Sylfaen dinas Houston, Texas
* Llyfrau
** Hans... |
[Wikipedia:cy] Edward II, brenin Lloegr
Brenin Lloegr oedd Edward II (25 Ebrill 1284 – 21 Medi 1327). Ef oedd y Tywysog Cymru Seisnig cyntaf (1301–1307); dechrau'r arfer Seisnig o enwi meibion hynaf brenhinoedd Lloegr felly.
Yng Nghastell Caernarfon y cafodd ei eni, yn fab i Edward I, brenin Lloegr, a'r frenhines Ele... |
[Wikipedia:cy] Tsieina
:Pwnc yr erthygl hon yw y gwareiddiad Tsieineeg a'r ardal ddaearyddol yn nwyrain Asia. Os am ystyron eraill y gair gweler Tsieina (gwahaniaethu).
Mae Tsieina (hefyd Tseina neu China) (Tsieineeg traddodiadol: 中國, Tsieineeg symledig: 中国, pinyin: ) yn endid gwleidyddol a daearyddol yn nwyrain Asia... |
[Wikipedia:cy] Llanelli
: Pwnc yr erthygl hon yw tref Llanelli. Am ddefnydd arall o'r enw Llanelli gweler y dudalen gwahaniaethu ar Lanelli.
Tref a chymuned yn Sir Gaerfyrddin, Cymru, yw Llanelli. Dyma dref fwyaf y sir a de-orllewin Cymru, wedi'i lleoli ar aber Afon Lliedi rhyw 12 milltir i'r gorllewin o Abertawe ac ... |
[Wikipedia:cy] Brenhinoedd a breninesau gwledydd Prydain
Dyma restr o frenhinoedd a breninesau gwledydd Prydain (Yr Alban, Cymru a Lloegr) ynghyd â Phrydain Fawr a'r Deyrnas Unedig.
Cymru
Gan fod y sefyllfa yn y Gymru annibynnol yn fwy cymhleth o lawer na'r gwledydd eraill ym Mhrydain, gweler y rhestrau o frenhinoedd... |
[Wikipedia:cy] Rhestr trefi Cymru
Enwau yn nhrefn yr wyddor, gan anwybyddu cysylltnodau a bylchau rhwng geiriau. Os yw'r enw'n dechrau â'r fannod, caiff honno ei hanwybyddu. Mae dinasoedd yn ymddangos mewn print trwm.
A
Aberaeron
Aberafan
Aber-carn
Aberdâr
Aberdaugleddau
Abergele
Abergwaun
Aberhonddu
Abermaw
Aberpenn... |
[Wikipedia:cy] Llanbedr Pont Steffan
:Am leoedd eraill o'r enw "Llanbedr", gweler Llanbedr (gwahaniaethu).
Tref a chymuned yn nyffryn Teifi, yng Ngheredigion yw Llanbedr Pont Steffan (hefyd Llambed a Llanbed, Saesneg: Lampeter). Mae yno farchnad, dwy archfarchnad a nifer o siopau lleol. Yno hefyd mae Prifysgol Cymru,... |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.