Datasets:
Kırmancki stringlengths 1 451 | Türkçe stringlengths 1 2.28k | Deutsch stringlengths 1 1.01k ⌀ | English stringlengths 1 847 ⌀ |
|---|---|---|---|
a [a] [d.] | 1) o 2) alfabenin birinci harfi | 1) sie 2) der erste Buchstabe des Alphabets | 1) she 2) the first letter of the alphabet |
a sevete ra | o nedenle, o yüzden | null | null |
abdal [e.] [Ar.] | 1) bedel 2) gezgin derviş 3) dilenci kılıklı, üstü başıperişan kimse | null | null |
abdest [e.] [din.] [Far.] | abdest, müslümanların belli ibadetleri yapabilmek için bir düzen içerisinde bazıorganlarıyıkayıp bazılarınımesh etme yoluyla yaptıklarıarınma , müslümanların namaz öncesi törensel yıkanması | rituelle Waschung der Muslime | ritual washing of Muslims |
abide [Ar.] | abide (anıt) | Denkmal, Ehrenmal | monument, memorial |
abone [Fr.] | abone | Abonnent, Teilnehmer | subscriber |
abone biyayene | abone olmak | Abonnent sein, Teilnehmer sein | subscriber |
acênta [d.] [İt. → Lat.] | acenta | Agentur, Vertretung | agency |
acız [sıf.] [Ar.] | aciz | kraftlos, unfähig | weak, feeble, exhausted, incapable, unable |
açi [mat. → 1] | 1) açı(birbirini kesen iki yüzey veya aynınoktadan çıkan iki yarım doğrunun oluşturduğu geometrik biçim, zaviye) 2) görüş, bakım, yön, anlayış biçimi | 1) Winkel 2) Aspekt | 1) angle 2) aspect, point of view |
adem [e.] [Ar.] | adem (yokluk) | null | null |
Adır [e.] [tıbbi → 2] [Far. → Avesta] | 1) ateş 2) hastalıktaki ateş 3) bir erkek ismi | 1) Feuer 2) Fieber 3) Jungenname | 1) fire 2) fever 3) boy name |
adırge [e.] | çakmak | Feuerzeug, Zünder | lighter |
adi [sıf.] [Ar.] | 1) adi, değersiz, kötü, sıradan, hiçbir özelliği olmayan 2) aşağılık, alçak 3) bayağı | 1) gewöhnlich, banal, ordinär, schlecht 2) niederträchtig, gemein 3) üblich, gewöhnlich, niedrig | null |
adil [sıf.] [Ar.] | adil, adaletle iş gören, adaletten, doğruluktan ayrılmayan, hakkıyerine getiren, adaletli | null | null |
afaroz [e.] [Rum.] | 1) aforoz, darılıp biriyle konuşmama, ilgiyi kesip kendinden uzaklaştırma, toplum dışılama 2) hristiyanlıkta kilise tarafından verilen cemaatten kovma cezası | null | null |
afat [e., tıbbi → 2] [zool. → 3] [Ar.] | afet 1) mecaz: güzelliği ile insanışaşkına çeviren, aklınıbaşından alan, nefes kesen kadın 2) hastalıkların dokularda yaptığıbozukluk, nekroz 3) Kıran 4) çeşitli doğa olaylarının sebep olduğu yıkım | Unglück, Katastrophe 1) atemraubend schön 2) Gewebstod, Nekrose 3) Viehseuche 4) Zerstörung durch verschiedene Naturphänomene | disaster 1) breathtakingly beautiful 2) necrosis 3) cattle plague 4) destruction by various natural phenomena |
afatzêde [Ar./Far.] | afetzede, afete uğramış, afet görmüş kimse | null | null |
aferin (eferim) [Far.] | aferin | bravo! ausgezeichnet! | bravo! well done! excellent! |
afişe | afiş | null | null |
afiyet [e.] [Ar.] | afiyet, hasta olmama durumu, sağlık, esenlik | Gesundheit | health |
afkin | hamur açarken kullanılan bir miktar un | null | null |
afsanc [e.] | değirmenci | null | null |
afsun [e.] [Far.] | afsun, büyü | Zauber, Hexerei | magic, witchcraft, sorcery |
ağa [e.] [Moğ.] | ağa | Großbauer, Aga, Meister, Chef | aga, big farmer, master |
ağde | ağda | null | null |
ağme [sıf.] | dağınık, yayık, saçık | null | null |
ağme biyene | dağılmak | null | null |
ağme kerdene | dağıtmak | null | null |
awa xame | dere suyu | null | null |
alafıranga [sıf.] [Ìt. alla franca) | alafranga (Avrupa kültürüne özgü olan, batılıca) | nach europäischer Art, europäisch | european |
alman (alaman) | alman | Bezeichnung für Deutsche | german |
alange | 1) orta, boşluk 2) zor durum, çıkmaz | null | null |
alange de mendene | 1) ortada kalmak, boşlukta kalmak 2) zor durumda kalmak, çıkmazda olmak | null | null |
alarm [e.] [Fr. → İt. → Lat.] | alarm | Alarm | alarm, alert |
alavêre | alavere | Bilden einer Kette, Ladesteg, Wiederverkauf, Tohuwabohu | null |
alavêre dalavêre | alavere dalavere | null | null |
nızm [sıf.] | alçak | niedrig | low |
gec (geç) [e.] [Far.: gač → Akad.: ga(u)] | alçı | Gips | gypsum |
alefewes | iştahlı | null | null |
alem [e.] [Ar.] | âlem | Welt, Milieu, die Leute, Lage, Zustand, Vergnügen, Party | world, universe, milieu, people, state, spree, party |
alerji [e.] [Fr. → Eski Lat. → Eski Yun.] | alerji | Allergie | allergy |
alfıstık | kötü yol arkadaşı | null | null |
alfıstıkêni kerdene | kötüyle yol arkadaşıolmak | null | null |
alimiti [sıf.] | dirençsiz, uslu, sakin | widerstandslos, vernünftig, artig, brav, ruhig | without resistance, sensible, level-headed, calm |
alkol [e.] [Fr. → İsp. → Ar.] | alkol | Alkohol | alcohol |
almost [e.] [Far. → Orta Far. → Akat.] | elmas | Diamant | diamont |
amayene (yen-, ama-, bêr-, bê! ) [f.] | gelmek | kommen | come |
ambar [e.] [Far. → Orta Far. → Sanskr.] | 1) ambar, zahire deposu 2) kum, çakıl vb. yapımalzemesini ölçmekte kullanılan ve her yanıçoğunlukla 75 santimetre olan küp ölçek 3) eşya taşıma işleri yapan kurum veya ortaklık | 1) Lagerhaus, Laderaum, Speicher 2) Hohlmaß von 75 cm³ 3) Speditionsfirma | 1) warehouse, storehouse, freight house, depot, store 2) measure of capacity 75 cm³ 3) shipping agency, removal agency, moving company, removal firm, forwarding agency, forwarder |
amên [e.] | maya (süt, yoğurt için) | Hefe, Ferment, Gärmittel (für Milch, Yoghurt) | yeast (for milk, yoghurt) |
amên kerdene | mayalamak (süt, yoğurt) | säuern | leaven |
amıke [d.] | hala, bibi | Tante | aunt |
amnania peyêne (amnonia peyêne, omnonia peyêne) [d.] (kılm: APey) (1) | ağustos | August | august |
amnania verêne (amnonia verêne, omnonia verêne) [d.] (kılm: AVer) (1) | haziran | Juni | june |
ampul [tıbbi → 1] [Fr. → Eski Yun. → Lat.] | 1) ampul, içinde sıvıdurumda ilaç bulunan, kapalıcam tüp) 2) ampul, ışık verebilen bir iletkeni bulunan, havasıboşaltılmış cam şişe | 1) Ampulle 2) Glühlampe | 1) ampul, ampule, ampoule 2) light bulb, incandescent (or filament) lamp (or light) |
anarşi [Yun.] | anarşi | Anarchie | anarchy |
anarşist [Yun.] | anarşist | Anarchist | anarchist |
anarşistiye [Yun.] | anarşistlik | Anarchismus | anarchism |
angore (anegore) | göre, kadar | null | null |
Anqa (Theyra Anqa) [d.] [mit.] [Ar.] [Orta Far. (Phlv.) sēnmurv, sīnamrūġ] | Anka kuşu, masallarda adıgeçen ve gerçekte var olmayan büyük bir kuş, Simurg, Zümrüdüanka, Hüma Kuşu, Tuğrul Kuşu, Sênmurv, Sîna-Mrû. Pers mitolojisinde ortaya çıkan ve zaman içerisinde doğudaki hikâye ve efsanelerde de yer almaya başlayan bir kuş. | Phönix, Greif | phoenix |
anten [zool. → 2] [Fr. → Lat.] | 1) anten 2) duyarga | 1) Antenne 2) Fühler (zool.) | 1) aerial, antenna 2) antenna, feeler (zool.) |
antipati [Fr. → Eski Yun.] | antipati | Antipathie | antipathy |
antoloci [Fr. → Eski Yun.] | antoloji, sanat eserlerinden seçilmiş parçalarıbir araya getiren kitap | Anthologie, Sammelband, Auslese | anthology |
antrenman [Fr. → Geç Lat. → Lat.] | antrenman, alıştırma, herhangi bir konuda yapılan hazırlık | Training | training |
antrenor [e.] [Fr.] | antrenör, çalıştırıcı | Trainer(in) | trainer, coach |
ap [e.] (apê mı- benim amcam) (1) | amca | Onkel | uncle |
aqıl [e.] [Ar.] | akıl | Intelligenz, Verstand, Klugheit, Vernunft, Weisheit, Gedächtnis, Erinnerung, Gedanke, Ratschlag | intelligence, mind, understanding, common sense, reason, wisdom, memory, thought, piece of advice |
aqordeon [e.] [Fr. → Alm.] | akordeon | Akkordeon | accordion |
aqort | akort | null | null |
aqrobat | akrobat | null | null |
ara xo kerdene (ara xo ken-, ara xo kerd- ) (ez ara xo kena - ben kahvaltıyapıyorum) | kahvaltıyapmak, kahvaltıetmek | frühstücken | have (or eat, take) (one’s) breakfast |
ara cıdayene | mola vermek | null | null |
araqê çari | alın teri | im Schweiße des Angesichts | in the sweat of the face |
erebıc (arabıc, aravıc) [e.] [Ar.] | arap (e) | Araber (m) | arabian (m) |
erebe (arebe, arabe, areve) [e.] [Ar.] | araba | Auto, Wagen | car |
arazi (erazi, arezi) [e.] [Ar.] | arazi 1) yeryüzü parçası, yerey, toprak 2) yer | Gelände, Grundstück, Grund und Boden | tract of land, area, country, piece of ground, plot (od piece) of land, terrain |
arêkerdene (ken- arê, kerd- arê, arêker- ) [f.] | toplamak, derlemek | sammeln, kompilieren, zusammenstellen | compile, collect, gather |
arêye (aryê, arrê) | değirmen | Mühle | mill |
arıza [Ar.] | arıza | Störung, Panne, Komplikation, Unebenheit (Geol.) | interruption, glitch, complication |
arızaliye | arızalı | null | null |
aristokrasi [Fr.] | aristokrasi (soylu erki, soylular sınıfı) | Aristokratie, Adel | aristocracy |
aristokrat [Fr. → Eski Yun.] | aristokrat, soylu kişi, asilzade | Aristokrat, adelig | aristocrat |
aritmetik [sıf. → 2] [Fr. → Lat. → Eski Yun.] [mat.] | 1) matematiğin konusu, sayılar, bunların özellikleri ve işlemler olan kolu, hesap 2) matematikle ilgili, aritmetiksel | 1) Arithmetik 2) arithmetisch | 1) arithmetic 2) arithmetic(al) |
arkeolog/e [e./d.] | arkeolog (kazıbilimci) | Archäologe/Archäologin | arch(a)eologist |
arkeoloci [Fr. → Lat. → Eski Yun.] | arkeoloji, eski bilim, eskinin bilimi | Archäologie | archaeology |
arnawut [Yun. → Eski Yun.] | arnavut | Albanierin | Albanian |
arsa [Ar.] | arsa | Baugrundstück | building site (or plot) |
arşiv [Fr. → Geç Lat. → Eski Yun.] | arşiv (belge veya yazıların saklandığıyer, belgelik) | Archiv | archive, record |
arzuhal [Ar.] | arzuhâl, dilekçe | Bittschrift | petition |
arzuhalker/e [e./d.] | arzuhâlci (para karşılığında dilekçe, mektup vb. yazan kimse) | Schreiber/in (für Antragstellende) | writer (for applicants) |
asabi [sıf.] [Ar.] | asabi, sinirli, sinirsel | nervös | nervous |
asayışi | gösteri, görsel şeyler | null | null |
asalet [Ar.] | asalet 1) soyluluk, asil 2) saygıuyandıracak biçimde davranma 3) bir görevi yüklenmiş olma, o görevin sahibi olma, vekillik karşıtı4) yazıda veya sözde bayağısöz ve deyim bulunmamasıdurumu | Adel | aristocracy, nobility |
asaletiye | asillik, soyluluk | Adel, Ehrentitel | nobleness |
asenayene (asnen-, asna-, -asn- ) [f.] | göstermek | null | null |
asil [sıf.] [Ar.] | asil 1) soylu 2) yüce duygularla yapılan | adlig, edel, unkündbar (Beamter) | noble, titled, aristocratic, aristocratical |
asistan/e [e./d.] [Fr. → Lat.] | asistan 1) yardımcı2) araştırma görevlisi | Asistent/in | assistant |
asit [kimya] [Fr. → Lat.] | asit | Säure | acid |
asma [sıf. #8594; 2] [bot. → 3, 4 Vitis vinifera] | asma 1) asmak işi, talik 2) asılı3) asmagillerden, dallarıçardak üzerine yayılan üzüm vb. bitkiler 4) Belirli bir tür üzüm veren bitki (Vitis) | 1) Hängen, Aufhängen 2) Hänge-, hängend 3) Lianen, Kletterpflanzen 4) (Wein)reben | 1) hang, hang up/on 2) hanging 3) liana, climbing plant 4) (grape)vine |
Aşme (Asme, menge) [d.] [astron.] | 1) ay (gökyüzü), 2) ay (takvim ayı) 3) bir kız ismi | 1) Mond 2) Monat 3) Mädchenname | 1) moon 2) month 3) girl name |
DEZD Language Dataset (Inisiatifê Projea Zonê Ma Projekt)
Über das Projekt
Dieses Dataset ist das digitale Rückgrat des DEZD-Modells (Dimili-Elewi-Zaza-Dersimi). Es dient der wissenschaftlichen Dokumentation und dem digitalen Erhalt der Kirmancki-Sprache (Zonê Ma / Zazaki/ Dimili ). Das Projekt wird durch die Initiative Inisiatifê Projea Zonê Ma und das Online-Wörterbuch qesebend-sozluk.de realisiert.
Struktur des DEZD-Modells
Das Akronym DEZD repräsentiert die vier zentralen Säulen der Identität und Sprachvariation und betont die Mehrdimensionalität der Identität: Sprache, Religion, Ethnie und Region:
- Dimili (Süd-Dialekte) Elewi (Varto / Hınıs)
- Zaza (Zentrale Dialekte)
- Dersimi (Nord-Dialekte / Kırmancki)
Datensatz-Beschreibung
Der Datensatz vermeidet die künstliche Standardisierung zugunsten der Erhaltung authentischer regionaler Formen.
Spaltenbeschreibung (Schema)
| Spalte | Beschreibung |
|---|---|
id |
Eindeutiger Identifikator des Eintrags |
phrase_dezd |
Der Begriff in der DEZD-Sprache (UTF-8) |
dialect_tag |
Zuordnung zu D, E, Z oder D |
trans_de |
Deutsche Übersetzung |
trans_tr |
Türkische Übersetzung |
trans_en |
Englische Übersetzung |
category |
Linguistische Kategorie (Nomen, Verb, etc.) |
Nutzung für KI & NLP
Dieses Dataset ist für das Training von Large Language Models (LLMs) und Retrieval-Augmented Generation (RAG) optimiert.
- Kodierung: UTF-8 (Native Sonderzeichen: ş, ı, ğ, ê, î, û).
- ISO-Codes: Primär
kiu(Kirmancki) undzza(Zaza).
Lizenz & Attribution
Dieses Werk ist unter der Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) lizenziert. Attribution: Bei Nutzung der Daten ist auf das Projekt Inisiatifê Projea Zonê Ma/ qesebend-sozluk.de zu verweisen.
Kontakt & Mitwirkung
Weitere Informationen und Schulungsvideos finden Sie auf unserem YouTube-Kanal: @inisiatifeprojeazonema2621
- Downloads last month
- 20