Datasets:
OsBaran
/
tryTr2

Dataset card Data Studio Files
xet
Community
2
text
stringlengths
1
28.4k
label
int64
0
1
__index_level_0__
int64
0
15k
Carnegie Mellon Üniversitesi’nde yürütülen araştırma Covid-19 pandemisi hakkında Twitter’da yapılan paylaşımların neredeyse yarısının bot aktivitesi olduğunu saptadı. Bir diğer araştırma ise iklim krizi hakkında yapılan paylaşımların yüzde 25’inin bot hesaplara ait olduğu ve bu paylaşımlarının arkasındaysa iklim inkarcılığının olduğunu ortaya çıkardı. 
0
13,326
Öğretmen, bazı zor konuları anlattıktan sonra sınıfa dönerek "sorusu olan var mı?" dediğinde derin bir sessizlik olur ve kimse soru sormaz. Oysa çoğu öğrencinin zihninde konu hala net değildir. Öğrenciler, kimsenin soru sorumamasını diğerlerinin konuyu anladığına yorar ve topluluk önünde daha az zeki olarak görünmemek için soru sormaya cesaret edemez.
0
13,327
İnternette dolaşırken bir içeriğin farklı mecralarda aynı biçimde, tek bir harf bile değişmeden paylaşıldığını görmüşsünüzdür. Bu, ilham verici olduğu düşüncesiyle paylaşılan bir alıntı, kişi listenizdeki herkesle paylaşmanız gerektiğini söyleyen bir bildiri, herkesi kızdıran bir konuya dair yazılmış uzunca bir metin veya içerisinde mizah tohumları barındıran bir paylaşım olabilir. Tekrar tekrar karşımıza çıkan tüm bu içeriklerin ortak bir adı var: copypasta.
0
13,328
Diyelim ki iklim değişikliği konusunda çalışan tanınan bir bilim insanısınız. Bir sabah uyandınız ve hem sevdiklerinizden hem de takipçilerinizden gelen yüzlerce mesajla karşılaştınız. Hepsinin gönderdiği mesaj aynı: “Neden böyle bir video çektin?”
0
13,329
Türk Dil Kurumu (TDK) dezenformasyonu “bilgi çarpıtma” şeklinde, sadece iki kelimeyle tanımlıyor. Teyit’te ise “kasten üretilen yanlış ya da yanıltıcı bilgi” tanımını tercih ediyoruz. 
0
13,330
İnternette yaptığımız her tıklama, kaydırma, arama, etkileşim ve kısacası her faaliyet, geride bizden bir iz bırakıyor. Dijital ayak izi (digital footprint) olarak adlandırılan bu izlerle sanal varlığımızı inşa etmenin yanı sıra, her hareketimizle birlikte somut ve takip edilebilir ekmek kırıntıları bırakıyoruz. 
0
13,331
Hayatımızın büyük bir kısmını kapladığını göz önünde bulundurduğumuzda, dijital dünyanın yaşantılarımızı olumsuz etkilemesinin önüne geçmek bazen imkansız gibi görünebiliyor. Kriz anlarında kaçamadığımız kötü haberler, yavaşça tükendiğimizi fark etsek de sosyal medya akışlarımızda bir hiçliğe doğru kaydırarak aşağı inmemiz, birkaç saati geçen ekran süreleri, telefon ekranına bakarak geçen sosyal etkinlikler… Tanıdık geliyor mu?
0
13,332
Dijital uçurum, dijital teknolojilere erişim, benimseme ve kullanımdaki eşitsizliği ifade etmek için kullanıyor. Bu uçurum, teknolojiye erişim, dijital beceriler ve çevrimiçi kaynakların kullanımındaki eşitsizlikler de dahil olmak üzere çeşitli şekillerde ortaya çıkabiliyor. Kavram kimi zaman “digital gap” yani “dijital ayrım” olarak da karşımıza çıkıyor.
0
13,333
Dünya nüfusunun yüzde 65,7’si internet kullanıcısı. TÜİK’e göre, Türkiye’de ise 16 ila 74 yaş grubundaki bireylerde internet kullanım oranı bu yıl itibariyla yüzde 87,1’e yükseldi. Yani dünya nüfusunun büyük bir çoğunluğu öyle ya da böyle dijital dünyanın bir konuğu. Peki, internete erişebilen herkes dijital vatandaş olarak kabul edilebilir mi?
0
13,334
Dijital yerli, internetin ve diğer modern bilgi teknolojilerinin etkisiyle büyüyen ve bu etkinin şekillendirdiği kültürle birlikte dijital araçlarla bağ kuran nesli ifade ediyor. 1980 ve sonrası doğan kişileri tarif eden Y kuşağı, ilk dijital yerliler olarak kabul ediliyor. 
0
13,335
Bir tartışma sırasında ne kadar güçlü kanıtlar sunarsanız sunun karşı tarafın asla geri adım atmadığını ve sizin anlattıklarınızı hiç duymuyormuşçasına cevaplar verdiğini deneyimlediniz mi? Bu kişi doğrulama yanlılığına kapılmış olabilir. Bu yanılgı, politikadan bilimsel konulara, hayatın birçok alanında karar verme süreçlerimizi biz farkında olmadan etkiliyor.
0
13,336
‘Doğruluk dürtmesi’ bir içeriği paylaşmadan önce kullanıcıya o içerikteki bilgilerin doğruluğundan emin olup olmadığını sormak ya da doğru olmayabileceğini anımsatmak anlamına geliyor. Facebook'ta bağımsız teyitçiler tarafından yanlış olarak işaretlenen bir gönderiyi paylaşmak istediğinizde karşınıza çıkan ‘Yine de paylaşmak ister misiniz?’ kutucuğu, doğruluk dürtmesine bir örnek.
0
13,337
Doxing, bir kişi veya kurumu aşağılamak, tehdit etmek, cezalandırmak veya utandırmak amacıyla kişisel bilgilerinin kasıtlı olarak internette açıkça yayılmasına deniyor.
0
13,338
İbn-Haldun “Mukaddime”de kulaktan kulağa yayılan söylentilere yalan karışmasının sebeplerini de anlatıyor. Tarih, iktisat ve sosyoloji gibi birçok konuya değinen 1377 tarihli bu kitapta İbn-Haldun’a göre doğal olanla yalan o kadar iç içe ki onu ayırt etmek oldukça güç. İbn-Haldun bu ayrımı yapabilmek için, bir kaynaktan elde edilen bilginin sürekli teyit edilmesi gerektiğini ifade ediyor.
0
13,339
Ünlü “sapere aude” yani “bilmeye cesaret et” ifadesinin sahibi Kant’a göre, düşünebilmek için irademizin tümünü kullanmak gerekli. Bir başka deyişle kişinin kendi aklını; başka bir etkenin iradesi, rehberliği ya da isteği doğrultusunda değil kendi ilkeleri doğrultusunda kullanabilmesi ve yönetebilmesi önemli.
0
13,340
Milattan önce 400’lü yıllarda yaşadığı düşünülen Antik Yunan tarihçisi Thucydides, insanların arzuladıklarına ulaşmak için umuda yöneldiklerini, hoşlarına gitmeyen şeyleri bir kenara itmek için ise aklın ve mantığın üstünlüğüne başvurduklarını yazmış. Peki, bu bilişsel özellik ne anlama geliyor?
0
13,341
“Haber çölü” (İngilizce, news desert), güvenilir, çeşitli ve bağımsız yerel medyaya erişimin zor veya imkansız olduğu coğrafi bir alanı ya da topluluğu ifade ediyor.
0
13,342
Belirli bir konu üzerinde kamuoyu oluşurken, nesnel gerçeklerin duygulardan ve kişisel kanaatlerden daha az etkili olması hakikat sonrası diye adlandırılıyor."Post-truth" ya da "hakikat ötesi" kalıplarıyla da bilinen bu kavram, hakikatin önemsizleşmesini ve yanlış bilginin yanlışlığına tepkisiz kalmayı ifade etmek için kullanılıyor.
0
13,343
Obezite vücuttaki yağ kütlesi miktarının sağlığı bozacak seviyede aşırı artması durumu. “Information” ve “obesity” kelimelerinin bir araya gelmesiyle oluşan infobezite ise gereğinden fazla ve yanlış bilgiyle “şişmanlamış” zihni ifade ediyor. İnfobeziteyi, günlük hayatta almamız gerekenden daha fazla bilgi almak diye de tanımlayabiliriz.
0
13,344
Latince "con" (birlikte) ve "spirare" (nefes almak) kelimelerinin birleşiminden oluşan "conspirare" kelimesinden türeyen bu kavram, başlangıçta yalnızca “birlikte nefes almak” anlamına geliyordu. Sözcük ayrıca, bireyler arasında düşüncelerin, duyguların veya sırların paylaşılmasını ifade etmek için de kullanılıyordu. Fakat zamanla bu sözcük daha negatif bir anlam kazandı. Günümüzde bu kavram, bir olayın veya durumun en önemli nedeni olarak rasyonel açıklamayı reddeden ve bunun yerine bir grup insanın veya bir organizasyonun gizlice birine zarar vermeye veya bir şey başarmaya çalıştığına dair inançları kapsıyor.
0
13,345
Büyük bir insan grubunun, gerçekleşmemesine rağmen bir olayın yaşandığına inanması durumuna Mandela etkisi deniliyor. Mandela etkisini kolektif olarak bir olayı yanlış hatırlama hali diye de tanımlayabiliriz. 
0
13,346
Hayal edilen ve gerçekte olanın farkını gösteren aşağıdaki çizim, 1921 senesine ait bir hiciv dergisinden.
0
13,347
Sanatçı Carlota Fey Schoolman ve Richard Serra’nın 1973 tarihli “Television Delivers People” kısa filminin ana mesajı şuydu: Eğer bir şey bedavaysa, ürün sizsiniz. Bu yorum, o zamanlar Amerika’da tek kitle iletişim aracı olan televizyon üzerine yapılan bir eleştiriydi. Zaman geçtikte bu mesaj, ücret ödemeden kullandığımız çevrimiçi servisleri anlamak ve anlatmak için de sıkça kullanılan bir slogan haline geldi. 
0
13,348
“Tebrikler, bankamızın size haber vermeden yaptığı çekilişten 250 bin lira kazandınız! Paranızı almak için yapmanız gereken tek şey kredi kartı şifreniz ve kimlik numaranız gibi tüm şahsi bilgilerinizi aşağıdaki linke tıklayarak bize göndermek!”
0
13,349
Ünlü Alman filozof Friedrich Nietzsche, “Tanrı öldü” dediğinde gerçekte ne demek istediği pek anlaşılmamıştı.
0
13,350
Yanlış bilgiyle mücadele etmenin çeşitli yolları var, ‘önceden çürütme’ (prebunking olarak da bilinir) ya da ‘aşılama' (inoculation) da bunlardan biri.
0
13,351
Analiz etme, doğrulama veya güncel durumu takip etme amaçlı kamuya açık kaynaklardan bilgi toplama yöntemine OSINT (Open Source Intelligence) veya "Açık Kaynak İstihbaratı" deniyor. Bireylerin ve kuruluşların internetin uçsuz bucaksız dünyasında geride bıraktıkları dijital ekmek kırıntılarından değerli bilgilerin çıkarılabileceği ilkesine dayanan "Açık Kaynak İstihbaratı"nda "bu veri neden önemli" sorusuna yanıt vermek elzem.
0
13,352
Daha önce bir tartışmanın ortasında önemli bir gerçekmiş gibi savunulan ama üzerine biraz düşündüğünüzde çok da mantıklı gelmeyen argümanlarla karşılaştınız mı? Safsatalar günlük hayatta hemen hemen hepimizin karşılaştığı, hatta bazen yaptığı mantıksal hatalardır. Özellikle insanları belirli bir şekilde düşünmeye ya da inanmaya teşvik etmek için sıklıkla politik aktörler ve medya tarafından kullanılırlar. 
0
13,353
Balığın yanında ayran sipariş etmek isterseniz, masadakiler ya da sizinle ilgilenen garson zehirlenme ihtimalinizi hatırlatacaktır. Veya hamilelerin çiğ ete dokunmaması gerektiğini yoksa bebeğin cildinde lekeler oluşacağını söyleyen bir nasihat işitmiş olabilirsiniz.
0
13,354
Facebook, Instagram, Twitter, TikTok ve YouTube gibi hayatımızın önemli bir kısmını kaplayan sosyal medya platformlarıyla ilgili tartışmalara son dönemde bir kavram daha eklendi: Shadowban ya da yaygın kullanılan çevirisiyle gölge yasak.
0
13,355
#teyitpedia’da okuyuculara dijitalde eleştirel düşünme becerileri kazandırmayı; yanlış bilgi sorununa dikkat çeken ve teyitçiliğin önemini aktaran içeriklerle internet kullanıcılarının teyitçi gibi düşünmesine katkı sunmayı amaçlıyoruz. 
0
13,356
Şüpheci atalet, bireylerin eriştikleri haberlerin ve enformasyonun doğru olup olmadığına dair sorgulayıcı bir farkındalığa sahip olmalarına rağmen etkin doğrulama yöntemlerini kullanmaktan imtina etmeleri ve şüphe duygusu karşısında kayıtsız kalmaları durumunu tarif ediyor.
0
13,357
Gündelik hayatta düşüncelerimizi ne sıklıkla özgürce ifade edebildiğimizi düşündüğümüzde, içsel bir muhasebe yapmak şart. Alman siyaset bilimci Elisabeth Noelle-Neumann'ın öne sürdüğü Suskunluk Sarmalı Teorisi, bu muhasebeyi yapmayı kolaylaştırmanın yanı sıra fikir paylaşma eğilimlerimizi anlamlandırmamız açısından önemli bir perspektif sunuyor.
0
13,358
Bir bilginin sıkça tekrarlanması sonucunda zihnimizin o bilgiyi daha doğru ve güvenilir algılaması, “truth by repetition” yani tekrar yoluyla doğruluk diye isimlendiriliyor. Bu durum, “illusory truth effect” yani doğruluk yanılsaması etkisi olarak da biliniyor. 
0
13,359
İnternete yüklenmiş ilk görseli hiç merak ettiniz mi?
0
13,360
Arama motorları binlercesinin arasından, tam da ihtiyaç duyduğumuz bilginin en güncel halini barındıran sayfayı bizim için, çoğu zaman bir saniyeden daha kısa sürede bulduğunu iddia ediyor. Ancak bilginin yeni olması veya algoritmik olarak bizimle en alakalı olacak şekilde sıralanmış olması, onun mutlaka en güvenilir bilgi olduğu anlamına gelmeyebilir. Teyit Sözlük’ün bu bölümünde “click restraint”, yani "tıklama direnci"nden bahsedeceğiz. 
0
13,361
Bundan on yıl öncesine kadar, “internette şakacı gönderiler paylaşan veya yorumlarıyla anlamsız tartışmalar körükleyen kişi” anlamına gelen “trolün” bugünlerde bize çağrıştırdıkları çok farklı. Trol hesaplara sosyal medya platformları, mesajlaşma grupları, forumlar ve çevrimiçi oyunlarda rastlayabiliyoruz.
0
13,362
Bilgilere ulaşmak için defter kitap karıştırmaya, kütüphane yoluna düşmeye veya bir bilene danışmaya hiç gerek yok. Çünkü tüm bunların yerine herhangi bir arama motoruna yanıtını aradığımız soruyu yazmak yeterli. Peki, bu arama sonuçları ne yazarsak yazalım güvenilir çıktılar veriyor mu?
0
13,363
2022 yılında Avrupa Komisyonu, Avrupa Birliği'nin (AB) dijital ekonomi alanında daha rekabetçi hale gelmesini sağlamak için tanımlanmış net hedeflerin bir listesini yayınladı. “Dijitalin On Yılı” olarak isimlendirilen bu politikada, 2030’a kadar hayal edilen dijital toplum için insan merkezli, sürdürülebilir bir vizyon vurgusu yapıldı.
0
13,364
Günümüzde herhangi bir bilgiye ulaşmanın en basit ve hızlı yolu şüphesiz internette arama yapmak. Fakat her gün yaklaşık 2,5 kentilyon bayt yeni verinin üretildiği günümüzde, “güvenilir” bilgiye ulaşmak o kadar basit ve hızlı olmayabiliyor.
0
13,365
Sizinle benzer ilgi alanlarına ve gündemlere sahip bir arkadaşınıza onun da komik bulabileceği bir içeriği sosyal medyadan gönderdiğinizde “bunu ben de gördüm” yanıtını almış ya da daha önce sizin karşınıza hiç çıkmamış bir şüpheli bilginin babanızın üye olduğu Facebook grubunda binlerce beğeni, yüzlerce yorum aldığını görmüş olabilirsiniz. Bu deneyimi ve daha fazlasını içinde barındıran ve internetin bugünkü doğasını anlamamıza yardımcı olan bir kavram var: yankı fanusu. 
0
13,366
Kendi kuyruğunu yiyen bir yılan veya ejderha olarak resmedilen Ourorobos, yeniden yaratılmayı ve sürekli ve sonsuz bir döngüde olmayı simgelemesiyle biliniyor. Farklı medeniyetlerin mitolojik anlatılarında sıkça karşımıza çıkan bu güçlü simge, günümüzde yanlış bilgilerle de bazı paralellikler içeriyor. Şimdilerde çoğu içerik, çarpıtılarak, bağlamından koparılarak veya hatalı ilişkilendirilerek yeniden karşımıza çıkıyor. Kendi kuyruğunu yiyen yılan bu sefer, yanlışlardan beslenip gerçekliği öldürüyor ve kendini yeniden yaratmış oluyor. Bu döngü, biz şüphe kasımız harekete geçene kadar devam ediyor. 
0
13,367
Bu kavramı anlamaya çalışmaya “Halüsinasyon nedir?” sorusuyla başlamak yerinde bir adım olabilir. Fransız psikiyatrist Dominique Esquirol’a göre halüsinasyon, dış bir kaynağı olmayan nesneleri veya olayları algılama deneyimi. Örneğin kimsenin duymadığı bir sesle çağrılan kişinin adını duymak ya da var olmayan nesneleri görmek gibi.
0
13,368
Her şey bir soruyla başladı: Makineler düşünebillir mi?
0
13,369
Algoritmaların insan önyargılarını yansıtma eğilimi yapay zekâ yanlılığı olarak isimlendiriliyor. Bu yanlılıkların başlıca kaynağı ise, algoritma geliştirme sürecindeki önyargılı varsayımlar veya eğitim verilerinde yer alan önyargılar.
0
13,370
Bir temizlik ürünü almak için süpermarkete gidip “doğal”, “çevre dostu”, “geri dönüştürülmüş” gibi türlü iddialarda bulunan markalar arasında kararsızlığa kapıldığınız oldu mu? 
0
13,371
Afişe etmek: Başkasına ait kişisel bilgileri, kişinin izni veya haberi olmadan internete sızdırmak. 
0
13,372
Teyit Sticker Paketi WhatsApp ve Instagram için yayında!
0
13,373
Sahte habere neden inanıyoruz? İnsanlar gerçekleri duymak istemiyor mu? Dijital çağın hayatımıza kattığı bu yeni problemle nasıl başederiz? Kendimizi ve aldığımız kararları yanlış bilgi bombardımanından nasıl koruruz?
0
13,374
2024 yılında dünya genelinde 4 milyar civarında insan sandık başına gidiyor. Türkiye’deki yerel seçimlerden ABD’deki başkanlık seçimine, Hindistan’dan Meksika’ya çok sayıda ülkede seçmenler oy kullanacak. Bu yılın en önemli seçimlerinden biri de şüphesiz Avrupa Parlamentosu Seçimleri. 
0
13,375
Bilginin yaşadığımız çağın hızına paralel giden ve çoğumuzu allak bullak eden bir temposu var. İsrail Gazze'ye bomba yağdırırken, savaşa eşlik eden dezenformasyon da sosyal medyada sıkça karşımıza çıkıyor ve zihnimizi derinden etkiliyor. Tıpkı Covid-19 salgını vücudumuzu tepetaklak ederken olduğu gibi.
0
13,376
Teyit, İstanbul’daki metro, metrobüs, otobüs ve vapur hatlarındaki 7 bin 600 ekranda yayın yapan Modyo TV’ye içerik üretmeye yeniden başlıyor. 
0
13,377
Teyit ekibine, geçtiğimiz yıl Eylül ayında stajyer olarak dahil olduğumdan beri Teyit ile ilgili en sık karşılaştığım sorular “Nasıl buluyorsunuz bunları” ve “İddiaları nasıl teyitliyorsunuz?” oluyordu. Teyit meraklı arkadaşlarımın sorularını elimden geldiğince belli başlı teyitçilik yöntemlerini paylaşarak yanıtlamaya çalıştım. 
0
13,378
Dünyanın dört bir yanında teyitçilik organizasyonları, Ocak 2022’de YouTube’daki dezenformasyon ve mezenformasyonun azaltılmasına yönelik dört çözüm önerisi sundukları bir açık mektup yayınlamıştı. Bu yıl on birincisi düzenlenen GlobalFact zirvesinde bir araya gelen teyitçiler, açık mektubun yayınlanmasından sonra geçen iki yılda konuya ilişkin kayda değer bir yol kat edilmediği konusunda hemfikirdi. 27 Haziran’da zirvenin ikinci gününde “Youtube ve mezenformasyon” başlığına odaklanan bir oturum yapıldı. İspanya, Brezilya, Almanya ve Hindistan’dan katılan uzman teyitçiler, kendi ülkelerindeki Youtube ve mezenformasyon dinamiklerini ve platformdaki mezenformasyonun azaltılmasına yönelik gerekli aksiyonların alınmadığını belirtti.
0
13,379
31 Mart 2019 yerel seçimleri sonrası yönetimde “şeffaflık” vurgusu belki de ülke gündeminde şimdiye kadar hiç olmadığı kadar önemli bir yerde. Birçok belediye artık meclis toplantılarını naklen internet üzerinden yayınlıyor. Büyük şirketlere verilen milyonlarca lira değerindeki ihaleler belediyelerin internet sitelerinden eskisinden daha kolay bir biçimde ulaşılabiliyor. Hayatlarımıza en yakından etki eden yönetim birimi olarak belediyelerin yapıp ettikleri demokratik düzende vatandaşların karar alma mekanizmalarını doğrudan etkiliyor. Bu açıdan “cebimizden çıkan paranın nereye harcandığını bilmek” bir sonraki seçim döneminde oy atacağınız siyasal partiyi seçmek açısından da oldukça önemli.
0
13,380
Üç hafta önce Çin resmi olarak, 2019 yılında ortaya çıkan koronavirüs nedeniyle olduğu saptanan ilk ölümü bildirdi. Ancak o zamandan beri Çin hükümetinden yeni hastalığın kökeni veya yetkililerin çare bulmak için attıkları adımlarla ilgili yeterli bilgi gelmedi.
0
13,381
Teyit’te izlediğimiz yöntem gereği önceliklendirme ölçütlerimizi geçen doğrulanabilir iddiaları ele alıyor ve bir sonuca ulaşabildiğimiz zamanlarda bu iddiaları doğru, yanlış, karma veya belirsiz olarak sınıflandırıyoruz. Ancak elbette bize iletilenler her daim doğrulanabilir iddialar olmuyor. Çevremizdeki gelişmelere ilişkin öznel değerlendirmeler ve bu değerlendirmeler baz alınarak kurulan iddialar bizim alanımıza girmiyor. Ancak bu kapıyı zorlayan bazı durumlar da yok değil.
0
13,382
İnternetteki yanlış bilgi sorunundan tek bir platform ya da aktör sorumlu değil. Sosyal medya platformlarının da yanlış bilgiyle mücadelede izledikleri yollar birbirinden farklı. Facebook 2016, TikTok 2020’den beri üçüncü taraf doğrulama kuruluşlarından destek alıyor. Twitter ilk olarak “kalabalığın bilgeliği”ne güvendiğini söylemiş, çözümü kullanıcıların desteğinde arayacağını belirtmişti. Yakın zamanda sınırlı bir alanda Reuters ve Associated Press (AP) ile çalışmaya başladığını duyurdu. 
0
13,383
Teyit’te yanlış bilgi sorunuyla mücadele etmek, bilgi ve medya ekosistemini iyileştirmek için çalışmak, güçlü beslenme kanalları gerektiriyor. Her gün ekip olarak kullandığımız Slack kanalımızda teyitçiliğe ve yanlış bilgi sorununa dair okuduğumuz, dinlediğimiz ve izlediklerimizi paylaşıyoruz. Şimdi bu beslenme rutinimizi herkese açıyoruz.
0
13,384
*Bu içerik ilk kez "Warnings from fact-checkers could discourage people from sharing false Facebook posts, study says" başlığıyla Poynter tarafından 22 Ağustos 2019 tarihinde yayınlanmış ve Kansu Ekin Tanca tarafından Teyit için çevrilmiştir.
0
13,385
Eleştirel dijital okuryazarlık alanında bugüne dek yaptığımız faaliyetlerle öğretmenlere, öğrencilere ve velilere odaklandık. Öğretmenlerle birlikte sınıf ortamında eleştirel dijital okuryazarlığı güçlendirecek çalışmalar yaptık, Dijital Veli bülteni aracılığıyla velilerle buluştuk. Şimdi yüzümüzü üniversite öğrencilerine dönüyor, teyitçiliği kampüslere taşıyoruz. Teyitli Bilgi Kampüste çalışmalarımızla 2022-2023 akademik yılı boyunca beş üniversiteden 120 öğrenciyi eleştirel düşünme ve teyitçilik becerileriyle güçlendirmeyi hedefliyoruz. 
0
13,386
Artık teyitçilik 80 ülkede faaliyet gösteren 300 internet sitesiyle küresel bir olgu. Bu kuruluşların birçoğu, köklü medya kuruluşlarıyla ve dünyanın en büyük teknoloji platformlarıyla işbirliği yapıyor. Teyitçilik, zamanında, belli bir medya ortamında başlamıştı. Yeni aktörler bu mücadeleyi hızlandırdı.
0
13,387
Sahte haberler, krizlerden besleniyor. Yanlış bilginin seçimlerden Covid-19 salgınına ya da İsrail ve Gazze arasındaki savaşa kadar, dünyanın dört bir yanında yaşanan son olaylarda rol oynadığını artık biliyoruz.
0
13,388
Endonezya'da 2024 genel seçimleri yaklaşırken teyitçiliğin halkı yanlış bilgiden koruması bekleniyor.
0
13,389
2009 Pulitzer Ulusal Habercilik Ödülü, ABD'deki başkanlık seçimi kampanyasındaki çalışmaları için, o zamanlar yayın hayatına henüz başlayan teyitçilik girişimi Politifact’e verilmişti.
0
13,390
Türkiye’deki internet kullanıcılarına, sosyal medyada ve basında karşılaştıkları haberlerin hangisinin doğru, hangisinin yanlış olduğuna dair deliller ve analizleri 26 Ekim 2016'dan beri sunuyoruz. Bu süre içerisinde en sık karşılaştığımız sorulardan biri “teyit.org’u kim teyit edecek?” oldu.
0
13,391
Yanlış bilginin internette hızla yayıldığını dört yılı aşkın süredir söylüyoruz. Genelde haberlerde veya sosyal medyada yer alan haber ve paylaşımları teyit etmemize alışkınsınız. Ama bu sefer kendimizle ilgili bir bilgiyi teyit etme ihtiyacı hissettik. Bu vesileyle de Teyit’in kim olduğunu biraz anlatmak.
0
13,392
Teyit’in de imzacısı olduğu Uluslararası Doğruluk Kontrol Ağı (IFCN), Nobel Barış Ödülü’ne aday gösterildi. IFCN’in adaylığını Eski Norveç Kültür ve Eğitim Bakanı Trine Skei Grande duyurdu.
0
13,393
İnternet sitemizde daha iyi bir kullanıcı deneyimi sunabilmek için son bir yıldır aralıksız çalışıyoruz. Önceliğimiz, internette yayılan şüpheli ve yanlış bilgilerle mücadele edebilmek; bilgi ekosistemini iyileştirmeye katkı vermek. Bu serüvendeki en önemli aracımız ise internet sitemiz. 
0
13,394
İnternet sitemizde daha iyi bir kullanıcı deneyimi sunabilmek için son bir yıldır aralıksız çalışıyoruz. Önceliğimiz, internette yayılan şüpheli ve yanlış bilgilerle mücadele edebilmek; bilgi ekosistemini iyileştirmeye katkı vermek. Bu serüvendeki en önemli aracımız ise internet sitemiz. 
0
13,395
Yanlış bilgi ve sahte haber, 2018’in de en önemli gündem maddelerinden biriydi. Open Society tarafından Nisan ayında yayımlanan rapor, Türkiye’deki medya okuryazarlığının oldukça düşük ve toplumun sahte habere karşı dirençsiz olduğunu gözler önüne serdi. Reuters Institute for the Study of Journalism’in Haziran’da yayımladığı rapor, seçili 37 ülke içerisinde sahte habere en çok maruz kaldığını beyan edenlerin Türkiye’de olduğunu gösterdi. Kasım ayında ise dünyanın önde gelen dijital sözlüklerinden Dictionary.com, “misinformation”ı yılın kelimesi seçti.
0
13,396
Teyit, Kasım 2018’de İstanbul’da multidisipliner bir yaratıcı ekip kurdu. Dijital dünya ile gelişen yeni yayıncılık dili ve tekniklerini kullanarak içerik üretmek amacıyla kurulan bu ekibin görsel editörlüğünü, beş ay önce ben üstlendim.
0
13,397
teyit.org’da ikinci senemize doğru yaklaşırken sitenin içerisinde yer alan kategorilerin yeterince açıklayıcı olup olmadığına dair sık sık düşünüyorduk. Buna yönelik olumsuz eleştiriler aldığımızı da söylemem gerekli. Bu yüzden içeriklerimizin türlerini daha net ifade etmeye ve anasayfadaki kategorileri sadeleştirmeye çalıştık. Sadeleştirmenin tek nedeni gelen eleştiriler değil, aynı zamanda insanların internette karşılaştığı bir bilginin türüne dair kafa karışıklığına sahip olmaları. ABD’de yapılan araştırmalar gençlerin görüşleri olgulardan ayırma konusunda daha başarılı olduğunu ortaya koysa da bir bilginin türünü kolaylıkla fark edebilmek giderek güçleşiyor. Doğru bilginin yayılması konusunda çaba sarf eden bir platform olarak yazılarımızın içeriklerinin hangi başlıklar altında olduğunu net şekilde ifade etmemiz gerektiğini düşündük.
0
13,398
Geçtiğimiz bir senede Teyit’i görsel olarak tamamen yeniledik ve artı işaretine elveda diyerek teyitçiliği tekrar ön plana çıkardığımız yeni logomuzu kullanmaya başladık.
0
13,399
Teyit Yolu, hepimizin kullanabileceği dijital araçlarla nasıl bireysel birer teyitçi olabileceğimizi gösteren bir video serisi olarak hayatımıza girmişti. Teyitçilerin bir analizi nasıl araştırdığını, doğru ya da yanlış sonucuna nasıl ulaştığını bir video serisiyle anlatmayı hedeflemiştik. Herkes biraz destekle bireysel teyitçi olmayı pek tabi başarabilirdi.
0
13,400
27 Eylül tarihinde başlayan ve ateşkesin imzalandığı 10 Kasım’a kadar devam eden Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki çatışmalarda, internette dolaşan yanlış bilgilere yakından baktığımız “Yanlış bilgi raporu: Azerbaycan Ermenistan çatışmaları | 27 Eylül-10 Kasım 2020” yayınlandı. Rapor, çatışma boyunca internette yayılan ve Teyit’in radarına giren yanlış bilgilerin türlerini, mecralarını, etkileşimlerini ve aktörlerini analiz ediyor. 
0
13,401
Sosyal medyada dolaşıma giren ve kısa sürede farklıhesaplartarafındanpaylaşılaniddiaya göre, ABD ile Türkiye arasındaki Rahip Brunson krizi sonrası The Economist’te bir karikatür yayımlandı. Buna göre karikatürde ABD’yi temsil eden bir figür Türkiye’yi sembolize eden bir dansöze para takıyor.
0
13,402
İngilizce yayın yapan The Economist dergisinin yıl sonunda yayınladığı “The World in 2021” sayısı, birçok sosyal medya kullanıcısının gündeminde. Televizyon kanallarından YouTube videolarına birçok platformda yayılan kapakta, bir kumar makinesi ile üzerinde 2021’de gerçekleşeceği tahmin edilenlerin simgeleri yer alıyor. 
0
13,403
İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırıları dünya gündeminde yer almaya devam ediyor.
0
13,404
14 Mayıs 2023’te yapılacak seçime sayılı günler kala en sık karşılaşılan yanlış bilgilerden biri, anket ve araştırma sonuçları oluyor. 
0
13,405
Yapay zekâ teknolojisi hayatımızı nasıl değiştirecek? Telefonumuzu elimizden bırakamadığımız için kendimizi suçlamalı mıyız? Şirketler kişisel verilerimizi paraya dönüştürmek dışında ne elde ediyor? Sosyal medya platformları ve teknoloji şirketlerinin yanlış bilgi problemindeki sorumluluğu nedir? Başka bir internet mümkün mü?
0
13,406
21 Mayıs Pazar günü, Millet İttifakı Cumhurbaşkanı adayı Kemal Kılıçdaroğlu Mevzular Açık Mikrofon’un konuğu oldu. Çekimleri canlı yapılan program sırasında ve sonrasında bazı sosyal medya hesaplarından bir video yayılmaya başladı. 
0
13,407
Sosyal medyadaki paylaşımlarda The Guardian gazetesinde “Selçuk Bayraktar’ın dünya savunma sanayisine verdiği zarar 16 trilyon dolar. Artık tankların bir önemi kalmadı” yazdığı iddia edildi.
0
13,408
Sosyal medyada paylaşılan iddiaya göre, tıp dergisi The Lancet’te yayınlanan bir makale, Covid-19’a neden olan SARS-CoV-2’nin aslında hiç var olmadığı bilimsel olarak ispatladı. 
0
13,409
26 Mart günü Amerika Birleşik Devletleri'nin Baltimore kentinde bulunan Francis Scott Key Köprüsü, bir kargo gemisinin çarpması sonucu yıkılmıştı. Kazanın ardından sosyal medyada yayılan bir iddia, ünlü The Simpsons dizisinin bu gemi kazasını öngördüğünü öne sürdü.
0
13,410
Beyrut’ta 4 Ağustos 2020 tarihinde meydana gelen patlama tüm dünyada ses getirdi. Patlamanın nedeninin kesinleşmemiş olması, sosyal medyada çeşitli iddialar yayılmasına neden oldu. Bu iddialardan biri de The Simpsons isimli çizgi dizinin bir bölümünde, Beyrut’ta yaşanan patlamanın gaipten haber verildiğine dairdi. İddiaların ardından “Simpsons” beş binin üzerinde aramayla Google Trendler’e de girdi.
0
13,411
Sosyal medyada paylaşılan ve ABC gazetesi, Haberler.com, Bursahaberdar, İnternet Haber, Takvim gibi internet sitelerinde yer alan iddiaya göre, The Simpsons isimli çizgi dizi geçtiğimiz haftalarda Çin’de ortaya çıkan koronavirüs salgınını önceden bildi. Buna göre 1993 yılında yayınlanan dizinin bir bölümünde “Çin’den gelen virüslü paket” salgına sebep oluyor. Haberlerde dizinin geçtiği yer olan Springfield isimli şehirde ölümler yaşandığı da ifade ediliyor. 
0
13,412
ABD’de seçim sonuçlarının kesinleşmesinin ardından, 20 Ocak 2021’de ABD Başkanı Joe Biden ve Başkan Yardımcısı Kamala Harris, Washington DC'de düzenlenen bir törenle yemin ederek göreve başladı. Kamala Harris ilk kadın, ilk siyahi ve ilk Asya kökenli başkan yardımcısı oldu. Harris yemin töreninde mor bir giysi tercih etti. Bu tercih nedeniyle, The Simpsons dizisinin bir bölümünde Lisa Simpson’ın da aynı rengi giydiği, yani dizinin Kamala Harris’in başkan yardımcılığını önceden bildiği iddia edildi.
0
13,413
Yeni Akit, Ortadoğu gazetesi, Haberkurulu, Tele 1 ve Gözlem gazetesi gibi internet sitelerinde yer alan bir iddiaya göre, The Simpsons dizisi bir bölümünde ünlü basketbolcu Kobe Bryant’ın helikopter kazası sonucu hayatını kaybettiğini işlemişti. Dizinin bu bölümünün 2017’de çekildiği öne sürülürken, konunun işlenmesi The Simpsons’ın kahinliğine yoruldu. 
0
13,414
Herhangi bir toplumsal olayda, The Simpsons dizisinin bunu önceden bildiğine dair paylaşımlar da hemen arkasından geliyor. Dizinin “kehanetlerinde” sıra bu sefer, The Simpsons’ın Bill Gates’in güneşi karartma planını önceden tahmin ettiğinde idi.
0
13,415
Sosyal medyada paylaşılan The Simpsons sahnelerinin koronavirüsün yaratıldığı ana ve koronavirüs aşısına atıf olduğu iddia edildi.
0
13,416
30 yılı aşkın süredir yayında olan The Simpsons dizisi özellikle son yıllarda çeşitli büyük olayları bildiğinin iddia edilmesiyle sık sık gündeme geliyor. Donald Trump’ın ABD Başkanı seçilmesinden Covid-19 salgınına kadar çeşitli konuları bildiği iddia edilen dizinin, Rusya Ukrayna çatışmasını ve Mayıs 2022’de nükleer savaş başlayacağı öngörüsünde bulunduğu da iddia edildi.
0
13,417
Sosyal medyada paylaşılan bir görselin Amerika Birleşik Devletleri (ABD)’de yayınlanan The Simpsons isimli animasyon dizisinin bir bölümünde 15 Nisan 2019’da Paris Notre Dame Katedrali’nde çıkan yangınının önceden tahmin edildiğini gösterdiği iddia edildi.
0
13,418
Paris 2024 Yaz Olimpiyatları'nın 26 Temmuz'daki açılış töreni dünya çapında ses getirdi; bazı performanslar nedeniyle de eleştirilerin hedefi oldu. Avrupa ve Fransız tarihinden sanat tarihine damgasını vurmuş birçok esere çeşitli referanslar taşıyan tören, komplo teorisyenlerinin de ilgisini çekti.
0
13,419
Televizyon tarihinin en uzun soluklu yapımlarından The Simpsons, sıkça güncel olaylarla ilgili gaipten haber verdiği iddialarıyla konuşuluyor. Bunlardan biri de, dizinin bir sahnesinde baş karakter Homer Simpson’ın elinde üzerinde “Aşı etkisini iki yıl içerisinde gösterecek” yazan bir kağıt tuttuğu. Kağıttaki solda duran sayıların toplamının da 666’yı gösterdiği de söyleniyor.
0
13,420
Sosyal medyada ve bazı haber sitelerinde yer alan bir iddiaya göre The Simpsons adlı çizgi dizi, ABD’de George Floyd’un bireyalet polisi tarafından öldürülüşünü önceden bildi. The Simpsons’ın 1990’larda yayınlanan bir bölümünden olduğu iddia edilen görselde, dizinin karakterlerinden Şef Clancy Wiggum’un, George Floyd’un temsil edildiği bir bireyin boynuna dizini bastırdığı, Lisa Simpson’ın da elinde “George için adalet” yazılı bir pankart taşıdığı görülüyor. Görsel, Simpsons’ın Floyd olayını önceden tahmin ettiği sanılarak birçok kullanıcı tarafından paylaşıldı. Ayrıca bir polis merkezinin yanan görüntüsü de paylaşılarak, dizinin olayları öngördüğü öne sürüldü. 
0
13,421
Sosyal medyada paylaşılan bir görselde, ABD’de yayınlanan The Simpsons isimli animasyon dizisindeki bir sahne ile BM İklim Değişikliği Zirvesinde Greta Thunberg’in Donald Trump’ı gördüğü an karşılaştırılarak, dizinin bu olayı önceden ekranlara yansıttığı iddia edildi. 
0
13,422
The Simpsons’ın Hawaii’deki yangınları öngördüğü iddiası sosyal medyada “Bazı olaylar teori olmaktan çıkar ve hiç sekmez” notu ile yayıldı. Buna göre Hawaii’deki yangınlar bir “lazer aracıyla” çıkmıştı ve dizideki sahneler de buna uyuyordu. 
0
13,423
3 Kasım 2020’de yapılan ABD seçim sonuçlarıyla ilgili tartışmalar süredursun, Simpsonlar’ın sonuçları önceden bildiği iddiasının yayılması uzun sürmedi. Birçok farklı sosyal medya platformunda, The Simpsons dizisinin 2020 seçim sonuçlarını bildiği, sonuçları gösteren haritaya eski bir bölümde yer verildiği iddia edildi. 
0
13,424
Britanya kraliçesi II. Elizabeth’in 8 Eylül 2022’de hayatını kaybetmesinin ardından sosyal medyada pek çok iddia ortaya atıldı. Bu paylaşımlardan birinde The Simpsons dizisinin Elizabeth’in ölüm tarihini bildiği iddia edildi. 
0
13,425