Proje
stringlengths
146
2.81k
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TEKNOLOJİK TASARIM Proje İsmi: BİTKİ SU TÜKETİMİNİ HESAPLAYAN OTONOM SİSTEM (BOS) Özet: Sanayileşme ve hızla artan Dünya nüfusu gün geçtikçe kullanılabilir tatlı su kaynaklarına olan ihtiyacımızı arttırmaktadır. Buna karşın küresel çapta yaşanan iklim değişiklikleri ve kuraklıklar nedeniyle elimizde olan sınırlı miktardaki kullanılabilir tatlı su kaynaklarının da önemli bir kısmını kaybetme riski ile karşı karşıyayız. Böyle bir durumda temiz su kaynaklarının doğru yönetimi önem taşımaktadır. Temiz su kaynaklarının en çok kullanıldığı sektör olan tarımda suyun verimli kullanılması sağlanmadan su kaynaklarının yönetiminde başarı elde edilemez. Tarım alanlarında kullanılan sulama suyunun doğru şekilde minimalize edilmesine yönelik pek çok çalışma yapılmış ve çözümler geliştirilmiştir. Ancak bu çözümlerle net ve kapsayıcı sonuçlara ulaşılamamıştır. Başarılı birkaç çözüm ise yüksek maliyetlerden ötürü genel kullanıma yayılmamıştır. Projemde, tespit edilen sorunlar göz önüne alınarak sulamada kullanılan su miktarının doğru oranda minimalize edilmesi adına bütüncül bir sistem geliştirmek istenmiştir. Öncelikle yetiştirilen bitkilerin su ihtiyacının doğru miktarda karşılanması adına evapotranspirasyon tahmini hesaplama metotlarından biri olan FAO-56 Penman-Monteith eşitliği kullanılmıştır. Kullanılan eşitliğin hesaplanabilmesi için ihtiyaç duyulan verilerin elde edilmesi adına bu verileri anlık olarak ölçen ve kayıt altına alan ayrıca bulunacağı şartlar itibari ile zorlu hava koşullarına dayanıklı ve kendi enerjisini üreten bir istasyon tasarlanmıştır. Elde edilen veriler ve FAO-56 Penman-Monteith eşitliği kullanılarak günlük referans bitki su tüketimi tahmini hesaplanması sağlanmıştır. Sisteme çiftçi bilgilendirme uygulaması dahil edilerek çiftçilerin anlık ve dönemsel verilere ulaşmaları ve hesaplanan referans bitki su tüketimine ulaşmaları sağlanmıştır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: COĞRAFYA Proje İsmi: PLASTİK ATIKLARIN VE ATIK SIVILARIN DENİZLERDEN TOPLANMASI Özet: Dünya'nın en önemli bileşeni elbette sudur. Su olmazsa canlı yaşamı da olmayacaktır. Gerek bitki gerek hayvan gibi canlıların temel besin kaynağı sudur. Su aynı zamanda birçok canlıya ev sahipliği de yapmaktadır. Su ekosistemi canlılığın büyük bir bölümünü oluşturmaktadır. Yer Küre'nin %70'ini kaplayan su kütlesi; nüfusu artan ve gelişen Dünya ile birlikte her geçen gün biraz daha zarar görmektedir. Günümüzde en önemli problemlerden biri olan dünya çapındaki bu sorun canlı yaşamını tehdit etmektedir. Su kirliliğine yol açan çokça neden bulunmaktadır. Bu sorunların başında gelen en ciddi tehditler: plastikler, atık sıvı yağlar, fosil yakıtlar ve bilinçsiz kullanılan kimyasal maddelerdir. Bu atıkların doğaya salınımı çok uzun vakitlerdir engellenmeye çalışılmaktadır lakin bunun başarılamadığı apaçık ortadadır ve bu başarısızlık neticesinde meydana bir atık toplama aracı fikri çıkmıştır. Yapılan aracın ergonomik, ekonomik ve fonksiyonel olması gerekmektedir. Yaptığımız araçta hem plastik toplanması konusunda hem de atık zararlı sıvıların toplanması amaçlanmıştır. Yağ ve petrol atıklarının sudan temizlenebilmesi için ise sığırkuyruğu otundan elde edilen adsorplayıcı kullanacaktır. Hazne içerisinde bulunan sığırkuyruğu otu atık sıvıları adsorbe edecek ve altında bulunan hazneye aktaracaktır. Maksimum adsorbe seviyesine ulaşan sığırkuyruyu otları servo motor yardımıyla görev esnasında değiştirilecektir. Plastikler için ise aracımızın ön tarafında bulunan konveyör bant kullanılacaktır. Kamera ile tespit edilen plastikler konveyör bant ile plastik haznesine çekilecek ve görev tamamlanmış olacaktır. Sığırkuyruğu otu kullanılmasının sebebi tamamen doğal olması ve hidrofobik bir malzeme olması sebebiyle sulara zarar vermeden atık sıvı maddelerin sulardan kolayca arındırılabilmesidir. Aracımızda bulunan kamera sistemi ile aracımız otonom olacaktır. Çevreci olması bakımından ise güneş enerjisi ile kendi enerjisini kolayca karşılayacaktır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TEKNOLOJİK TASARIM Proje İsmi: ARACINIZLA KONUŞMAK İSTER MİSİNİZ? Özet: Trafikte milyonlarca insanın kazalara, yaralanmalara ve hatta ölümlere sebep olan alkollü trafiğe çıkma sorununa karşı bir çözüm bulmak için birçok çalışma yapılmıştır. Dünya istatistiklerinde, ölümle sonuçlanan trafik kazalarında %49, tüm kazalarda %40 oranında alkol alımı sorumlu görülmektedir(Güngör, N, & Çilingiroğlu, N. )Ülkemizde araç sahibi olma ve trafikte yapılan kilometre oranları gelişmiş ülkelere göre az olmasına rağmen trafik kazalarında ölüm oranları yüksektir. Araştırma sonucunda; kaza yapan sürücüler % 73, hızlı araç kullanan sürücüler % 79.4, alkollü araç kullanan sürücüler % 92.1 düzeyindedir. Alkolün kontrolsüz kullanımı sosyal, psikolojik ve maddi yıkımlara neden olmaktadır. Literatür taraması yapıldığında vücuda alınan belirli miktarın üstündeki alkolün araç kullanma becerisini olumsuz yönde etkilediği saptanmıştır. Bu verilerden yola çıkarak araç içerisine yerleştireceğimiz MQ3 sensörüyle araç içindeki havada bulunan alkol seviyesi tespit edilerek alınan veriler telefon sistemine ve araç içi bildirim sistemine iletilerek aracın çalışma sistemi kilitlenecektir. Sistem aynı zamanda sürücünün alkollü olduğunu daha önce mobil uygulamaya tanımlanan telefona sms atarak bildirecektir. Hayatımıza büyük bir kolaylık ve konfor sunan akıllı ulaşım araçları aynı zamanda sağlığımız için tehdit oluşturmaktadır. Yapılan araştırmalar, arabaların iç hava kalitesinin; evlerimizdeki ve ofislerimizdeki havadan 5 kat daha kirli olduğunu gösteriyor. Araç içerisindeki hava kirliliği ise bir takım sağlık sorunlarını beraberinde getirmektedir. Hazırladığımız kit ile sürücünün sürüş kalitesini etkileyen araç içindeki havanın kalitesi, ısı ve nem MQ135 sensörü ve DHT11 sensörü ile ölçülerek araçta bulunan bildirim sistemine iletimi sağlanarak sürücünün sürüş kalitesini artması için önlem alınması sağlanacaktır. Hazırladığımız kitte bulunan, aracın regülatörüne yerleştirilen MQ6 sensörü ile LPG'li araçlarda gaz kaçağı olup olmadığı bildiriminde bulunması sağlanacaktır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: YAZILIM Proje İsmi: MRG VE HEMOGRAM SONUCU VERİLERİNDEN DERİN ÖĞRENME YÖNTEMİYLE ALZHEİMER HASTALIĞININ TANISI Özet: Alzheimer hastalığı; hafızayı, düşünmeyi ve davranışı etkileyen ve ilerleme gösteren bir beyin bozukluğudur. Demansın en yaygın nedenidir ve beyin hücrelerinin ölümüne sebep olarak bilişsel yeteneklerde düşüşe neden olur. Dünya Sağlık Örgütüne göre Amerika'da günümüzde 5,8 milyon olan Alzheimer hasta sayısının 2025'te 14 milyona çıkacağı tahmin ediliyor. Bu çalışmada, derin öğrenme ve makine öğrenmesi teknikleri ile MRG ve hemogram verilerini kullanarak Alzheimer hastalığının teşhisi için bir yöntem önerilmektedir. MRG kullanımı, beynin invaziv olmayan görüntülenmesine ve beyin yapısında Alzheimer hastalığının göstergesi olabilecek ince değişikliklerin saptanmasına olanak tanır. Ek olarak, 2D CNN'ler ve Adadelta gibi derin öğrenme tekniklerinin kullanılması, büyük miktarda verinin analiz edilmesini ve insan gözüyle görülemeyebilecek kalıpların tanımlanmasını sağlayabilmektedir. Hemogram verileri ayrıca hastanın sağlık durumu hakkında ek bilgi sağlayabilir ve teşhisin doğruluğunu artırmaya yardımcı olabilmektedir. 2D CNN modeli, MR görüntülerinden; MLP modeli , hemogram verilerinden oluşturulan veri seti kullanılarak eğitilmiş ve test edilmiştir. Sonuçlar, modelin literatüre göre yüksek kabul edilebilecek %95, MR görüntüleri bütün olarak değerlendirildiğinde %100 doğruluk elde ettiğini göstermiştir. Eğitilen MLP modeliyse hemogram verileri üstünde test edilmiştir, MLP modelinin doğruluğu %81,81 olarak ölçülmüştür. Manuel segmentasyon gibi geleneksel yinelemeli yöntemlerle karşılaştırıldığında, CNN tabanlı bir yaklaşım daha hızlı, daha doğru ve daha az öznel olma potansiyeline sahiptir. Aynı zamanda yapay zeka temelli bir yaklaşım geleneksel yöntemlerden daha uygulanabilirdir. Bu sayede bu çalışmanın önerdiği çözüm, Alzheimer hastalığı (AD) teşhisinin daha geniş bir nüfus için daha erişilebilir olması, aynı zamanda uygun maliyetli bir şekilde uygulanabilme potansiyeline sahip olması açısından sağlık sektörüne katkı sağlayacaktır. Bu çalışma ile Alzheimer hastalığının teşhisi ile tedavi süreci, hasta ve ailelerinin yaşam kalitesi daha yüksek seyreden bir süreç olacaktır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TARİH Proje İsmi: AĞZIKARAHAN ÖRNEĞİNDE T. SELÇUKLU KERVAANSARAYLARI Özet: Anadolu coğrafyası köklü mazisi ile birçok medeniyete ev sahipliği yapmıştır. Bu medeniyetler bu kadim coğrafyada binlerce eser bırakmıştır. Bu eserlerin en manalısını ve günümüze en yakın olan eserleri Türk milleti bırakmıştır. Türklerin bıraktığı eserler kadar da bu coğrafyada ihmal edilen eser de yok denilecek kadar azdır maalesef. İşte bu projenin amacı Türk milletinin bıraktığı tarihi eserleri tanıtıp, farkındalık oluşturup, gelecek nesillere bu tarihi eserlerin intikalini temin edebilmektir. Bu minvalde genelde Türkiye Selçuklu Hanları özel de de Ağzıkarahan'ı ele alıp, öncelikle Aksaray insanına akabinde Türkiye insanına akabinde de dünya insanına tanıtıp ve kıymetli eserlerin ölü bir kültür mirası olmaktan çıkartıp, gelecek nesillere intikalini temin etmek için bu çalışma yapılmaya çalışılmıştır. Yöntem olarak Anadolu coğrafyasında bulunan Kervansaraylar ile ilgili yapılan bilimsel araştırmalar tarandı, Ağzıkarahan'a gidilerek Han çıplak gözle görüldü ve farkındalık oluşturuldu. Bu muhteşem eserin kaderine terk edildiği büyük bir üzüntü ile müşahede edildi. Bir insan olarak böyle bir kültürel mirasın içler acısı durumu böyle bir proje yapılmasının temel sebebini oluşturdu. Kaynaklar tarandıkça bu kültürel miras hakkındaki farkındalık daha da arttı. Bu haliyle bile her yıl milyonlarca turist çekmeye devam eden Selçuklu Kervansarayları maalesef unutulmaya yüz tutmuştur. Türk misafirliğinin ticarete yansımış bu Hanlar, müthiş mimarisi ve ustaca kurulan sistemleriyle yıllara meydan okuyor. Projede bu Hanların önemi anlatılıp hak ettiği kıymeti görmesi için farkındalık oluşturulması en önemli hedeftir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: MATEMATİK Proje İsmi: HOKEY SOPASI EŞİTLİĞİNE GEOMETRİK YAKLAŞIMLI KANIT Özet: Projemiz ilk aşamasında derste kitapta özel bir kaynakta bulunan bir soru; çember üzerinde bulunan 9 farklı noktadan seçilen 3 noktanın kaç farklı şekilde olabileceği ile ilgili soruyu çözümümle başladı. Sorunun kaynaktaki şekli: Çember üzerindeki 9 farklı nokta ile köşeleri bu noktalar olan kaç farklı üçgen oluşturulabilir. Bu sorunun cevabını sırayla noktaları kapatma yöntemiyle C(9, 2) + C(8, 2) + ?+ C(3, 2) + C(2, 2) toplamıyla buldum. Bu sorunun sade çözümü olan C(9, 3)'e eşitledim. Genelleştirerek C(n+1, r+1) = C(n, r) + C(n-1, r) + C(n-2, r) +?+ C(r, r) eşitliğini elde ettim. Bu başlangıç süreci, projemin başlamasında önemli bir harekete geçirici güç oldu. Ayrıca, Paskal üçgeninde bu eşitliğin varlığını tespit ettim, cebirsel ispatına ulaştım. Literatür taraması yaptığımda bu eşitliği çoğunlukla paskal üçgeni kullanarak ifade ettiklerini bazı internet portalların da ise benim daha önceden ulaştığım cebirsel ispatlara ulaştım. Paskal üçgeninde bu eşitliğe karşılık gelen hücrelerdeki sayılar işaretlendiğinde Hokey Sopasına benzemektedir. Bu eşitliğin literatürdeki adı "Hockey-stick identity" yani Türkçe karşılığı "Hokey Sopası Özdeşliği" olarak ifade edilmektedir. Projemin diğer projelerden farkı bu özdeşliği dairenin üzerindeki (n+1) noktadan (r+1) inin seçimini seçilen noktaları sırasıyla azaltma yöntemiyle ispatlamış olmamdır. Bilgiyi kurgulama sürecinde meşhur olan Hokey Sopası Özdeşliği'ni başkalarının daha önceden vardığı sonuçları kendi tecrübemle de yaşayarak bulmuş olmamdır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TARİH Proje İsmi: TARİHİN SESSİZ TANIKLARI ÇEŞMELER Özet: Türk İslam Medeniyetinde çeşmeler kültürel mirasın en önemli parçasıdır. Müslümanlar yaptırdıkları çeşmeler ile bir taraftan su ihtiyaçlarını karşılarken bir taraftan da şehirlere kültürel özellikler kazandırmışlardır. Çeşitli kitabeler ile çeşmelere kutsal bir anlam yüklemişlerdir. Anadolu'nun birçok yerinde olduğu gibi yaşadığımız Samsun'un Bafra ilçesinin merkezinde bulunan çeşmeler tarihin sessiz tanıklarıdır. Bu çalışma ile tarihin sessiz tanıklarını tekrar canlandırıp yeni nesillere çeşme kültürünü aktarmaktır. Çalışmamız Bafra merkezinde bulunan 18.yüzyıldan sonra yapılan çeşmeleri kapsamaktadır. Bu çalışmada, köklü medeniyetimizin en önemli parçalarından olan çeşmelerin ilçemizdeki durumu, korunma şeklini, farkındalığını, genç nesle bu köklü mirasımızı en etkili şekilde bırakma yöntemleri irdelenmiştir. Nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Literatür taraması yapılmıştır. Çeşmeler gezilip incelenmiştir. Proje kapsamında Tarihi Çeşmeler ile ilgili öğrencilerin farkındalık düzeyini ölçülmesi amacıyla 10 maddelik anket çalışması uygulanmıştır. Örneklem grubunu lisede öğrenim gören farklı sınıf seviyelerinde 460 öğrenci oluşturmaktadır. Bafra'daki tarihi çeşmeler konusunda bilgi sahibi olduğunu düşündüğümüz 6 kişi ile bireysel görüşme yapılmıştır. Bafra'daki tarihi çeşmelerin geçmişten günümüze gelişini yansıtan fotoğraflara ulaşılmıştır ve bu fotoğraflar üzerinden analiz yapılmıştır. Projemizin sonucunda yapılan anket değerlendirmelerinden yola çıkarak öğrencilerin Bafra'daki tarihi çeşmeler konusunda farkındalık sahibi olmadığı görülmüştür. Bu sebeple Projemiz kapsamında elde edilen bulgulardan oluşturduğumuz video, beş farklı lisede farklı sınıf seviyelerindeki öğrencilere farkındalık oluşturmak adına sunulmuştur. Okulumuzda Bafra tarihi çeşmelerinin fotoğraflarını ve bilgilerini içeren Tarihin Sessiz Tanıkları Bafra'daki Çeşmeler adıyla pano oluşturularak sergilenmiştir. Ayrıca Bafra'daki tarihi çeşmelere ait bilgileri içeren broşür çalışması yapılmıştır. Broşür üzerindeki karekod okutularak ayrıntılı bilgiye web sitesi üzerinden erişilebilmektedir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TARİH Proje İsmi: CEBİMDEKİ GİZEMLİ ÖRTÜ: DİYARBAKIR'IN HÖYÜKLERİ Özet: Diyarbakır, tarihin derinliklerinden gelen sayısız kültürün kucaklaştığı bir kenttir.Literatür taramalarımızda, şehrin tarihinin 12000 yıl öncesine dayanıyor olduğunu görmek bizi heyecandırmış ve şehrin geneline yayılan höyükleri araştırmamıza vesile olmuştur.Görünür olmayan ve ilgi uyandıran bu höyüklerin, "Cebimdeki Gizemli Örtü: Diyarbakır'ın Höyükleri" projesiyle konumlarını görmeyi, arkeolojik kazılarda bırakmayıp gün yüzüne çıkarmayı ve okullarda farkındalık oluşturmayı amaçladık. Çalışmanın örneklemini, 2022-2023 Eğitim-Öğretim yılında Bismil ilçesinden rastgele seçtiğimiz liselerin 9. ve 10. sınıf öğrencileri oluşturmuştur. Gerekli izinlerin alınarak nicel yönden 269 öğrenciye, tamamı kapalı uçlu soru türlerinden oluşan, aralarında güvenilirliği artıran ters maddelerin de olduğu 20 soruluk anket hazırlanarak uygulanmıştır.Web Survey (Google Form) üzerinden uyguladığımız ankette " Diyarbakır ve ilçelerinde bulunan Höyüklerin bir çoğunun isimlerini ve yerlerini biliyorum." maddesine katılımcıların %64,5'i hayır cevabını vermiştir. Elde edilen sonuçlar ışığında; araştırmamızın problemi, öğrencilerin yaşadıkları Bismil ilçesinin ve şehrin kültürel mirası olan höyüklerin yerlerini ve tarihini bilmemesi olarak belirlenmiştir.Sonuçların değerlendirilmesiyle çözüm olarak MİT App Inventor ile höyüklerin bilgilerinin ve kazı alanından görüntülerinin olduğu Sanal Tur mobil uygulaması geliştirdik. Projenin dönütlerinin alınması ve kullanıcılardan gelen güncel verilerin eklenebilmesi için uygulama üzerinde fikirlerini yazabilecekleri alan bulunmaktadır. Google Drive'dan uygulamamızın karekodu oluşturulup, Canva programında tasarladığımız afişe yerleştirilmiş, afişler okullara asılarak Android cihazlardan uygulamamızın indirilmesi sağlanmış, yaygın etkinin değerlendirilmesinde kullanılacak veriler tespit edilmeye çalışılmıştır. Yaratıcı eğitim, yöntem ve tekniklerle zenginleştirilen eğitim materyallerinin öğrencilerde daha etkili izler bıraktığı, tarih dersinde materyal olarak kullanılabildiği, konuyla ilgili farkındalık oluşturduğu, öğrencilerle birlikte öğretmen ve velilerin de ilgisini çektiği, e-posta'mıza gelen dönütler sonucu raporlanmıştır. Projemiz yaygınlaştırılabilir, geliştirilebilir ve bu alandaki eksikliği gideren bir çalışmadır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: KİMYA Proje İsmi: KURAKLIĞA KARŞI GÜBRE KATKILI HİDROJEL Özet: Küresel ısınmaya bağlı olarak yağış rejimleri değişmekte ve bu durumun başta kuraklık olmak üzere arazi çölleşmesi ve gıda/su kıtlığına yol açacağı öngörülmektedir. Özellikle tarımsal üretimde ürün verimi için su çok önemli bir yere sahiptir. Tarımsal verimi düşürmeden sulama suyu tüketimini azaltıcı tedbirler alınmalıdır. Projemizde yeni nesil polimerik malzemelerin kullanımıyla toprağın su tutma kapasitesi arttırılarak, sulama amaçlı su tüketiminin en aza indirilmesi hedeflenmektedir. Bu amaçla, toprak için toksik özellikte olmayan polimerler seçilerek [karboksimetil selülozun sodyum tuzu (CMC-Na) ve hidroksietil selüloz (HEC) polimeri], tarımsal sulamada su tasarrufu sağlayacak bir hidrojel hazırlanmıştır. Hidrojelimizin yapısında çapraz bağlayıcı olarak sodyum tetraborat dekahidrat kullanılmıştır. Ayrıca sıvı formda organik solucan gübresi de jelimizin yapısına katılmıştır. Hidrojellerimizin toprağın su tutma kapasitesine etkileri ve asidik/nötr pH ortamlarında % şişme davranışları incelenmiştir. Gübre katkılı hidrojelimiz %900 oranlarında şişme davranışı sergilemiştir. Ayrıca gübre katkılı hidrojel içeren toprak numunemiz 7. gün sonunda bile, yapısındaki suyun sadece %44'ünü kaybederek, en az su kaybına uğrayan numune olmuştur. İçeriğindeki toprak için zararsız özellikteki polimerler, borlu bileşeni ve organik solucan gübresiyle hidrojelimiz toprak dostu ve ucuzdur. Suyu kontrollü bir şekilde emebilen ve serbest bırakabilen yapısıyla da mevcut su kaynaklarının ekonomik ve verimli kullanımında, tarımsal uygulamalarda faydalı olabilecektir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: SOSYOLOJİ Proje İsmi: LİSE ÖĞRENCİLERİNİN AKADEMİK BAŞARI VE MOTİVASYONLARINDA ROL MODELLERİN ETKİSİ HAKKINDA ÖĞRENCİ GÖRÜŞLERİNİN İNCELENMESİ Özet: Bu çalışmanın amacı, ortaöğretim çağındaki lise öğrencilerinin akademik başarı ve motivasyonlarında rol modellerinin etkisi hakkında öğrenci görüşlerinin belirlenmesidir. Araştırma nitel desenle yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu Elazığ ilindeki Cemil Meriç Fen Lisesinde öğrenim görmekte olan 11. Sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Çalışmamıza 116 öğrenci katılmıştır. 60 erkek 56 kız öğrenci katılmıştır. Eylem araştırmasında rol model olan öğretmen din kültürü ve ahlak bilgisi, biyoloji ve matematik disiplinlerinde 4 haftalık bir eğitim verilmiştir. Veriler toplanılmadan önce derslerde rol model olarak; Atatürk, Hippocrates, Edwin Smith, Hz. Muhammed, Gazi Yaşargil, Alcmaion, Bernoulli , Platon, Aristo, Mendel, Herophilus, Erasistarus, Galen, Vesalius ve Da vinci, Edwin Smith,Davinci öğrenciler akranlarına sunum yöntemi ile rol modellerin biyografilerinde öne çıkan unsurları aktarmışlardır. Yapılan sunumlar din kültürü ve ahlak bilgisi, biyoloji ve matematik ders kazanımları ile bağlantılı olarak yapılmıştır. Veriler görüşme yöntemi ile elde edilmiştir. Veriler kodlanarak bulgular saptanmıştır. Yapılan analizler sonucunda derslerde rol modellerin kullanılması, öğrencilerin derslere karşı tutumlarında, hazır bulunuşluk düzeylerinde, derse karşı ilgilerinde ve motivasyon düzeylerinde olumlu yönde etkilediği belirlenmiştir. Bununla birlikte öğrencilerin derslerde farklı materyaller ve yöntemleri görmek istedikleri sonuçları ortaya çıkmaktadır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: PSİKOLOJİ Proje İsmi: LİSE ÖĞRENCİLERİNDE AKADEMİK, SOSYAL VE DUYGUSAL ÖZ-YETERLİK İLE ALEKSİTİMİ ARASINDAKİ İLİŞKİ Özet: Öz-yeterlik duygu, düşünce ve davranışlar üzerinde etkileri olan önemli bir psikolojik yapıdır. Aleksitimi ise duyguları tanıma ve ifade etmede güçlük, hayal kurma ve iç yaşantıda kısıtlılık gibi tezahürleri olan bir ruh sağlığı sorunudur. Bu çalışmada, içinde bulunulan zorlu dönemde lise öğrencilerinde akademik, sosyal ve duygusal öz-yeterlik ile aleksitimi arasındaki ilişkiyi incelemek, bu iki değişkende sınıf, cinsiyet, temel ihtiyaçları karşılayabilme durumu, öz başarı algısı, okul içinde sürdürülen telefonların toplanması uygulamasına yaklaşım, günlük telefon kullanım süresi, program ve faaliyetlere katılım, arkadaşlarla ilişkilerinin niteliği gibi değişkenlerin rolünü belirlemek amaçlanmaktadır. Araştırmanın çalışma grubu İstanbul ili Ümraniye ilçesinde öğrenim gören 602 lise öğrencisidir. Veriler Sosyo-demografik Bilgi Formu, Çocuklar İçin Öz-Yeterlik Ölçeği ve Toronto Aleksitimi Ölçeği ile toplanmıştır. İki ana değişken arasındaki ilişkiyi incelemek için Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı, etkileşimi incelemek için Çoklu Regresyon Analizi, oluşturulan kategorik gruplar arasındaki ilişkileri incelemek için Pearson Ki-Kare Testi kullanılmıştır. Bu iki değişkenin belirli alt değişkenlere göre farklılaşma seviyelerini ortaya koyabilmek için Bağımsız Değişken T-Testi ve ANOVA testi kullanılmıştır. Analizler sonucunda, öğrencilerde öz-yeterlik ve alt boyutları ile aleksitimi arasında negatif yönde anlamlı ilişki bulgulanmıştır. Akademik, sosyal ve duygusal öz-yeterliğin aleksitimi üzerinde %19,7 oranında azaltıcı bir etkisinin olduğu bulunmuştur. Ayrıca öğrencilerin öz-yeterlik ve aleksitimi düzeylerinde cinsiyet, temel ihtiyaçları karşılayabilme durumu, öz başarı algısı, günlük telefon kullanım süresi, okul içinde sürdürülen telefonların toplanması uygulamasına yaklaşım, okul içi program ve faaliyetlere katılım ve arkadaşlarla ilişkilere göre farklılaştığı tespit edilmiştir. Bu bağlamda içinden geçilen zorlu dönemde öğrencilerin öz-yeterliklerini yükseltebilmek ve aleksitimi seviyelerini düşürebilmek adına önerilerde bulunulmuştur.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: YAZILIM Proje İsmi: DEPREM EĞİTİM OYUNU Özet: Ülkemiz de dâhil olmak üzere dünyanın birçok yerinde insanların deprem hakkında yeterli bilgiye sahip olmaması nedeniyle can ve mal kayıpları yaşanmaktadır. Projemizde, yaşanan depremler sonucunda oluşan can, mal kayıpları ve yaralanmaları en düşük düzeye indirerek, küçük yaştaki öğrencilere erken yaşta deprem hakkında farkındalık kazandırıp farklı ortamlarda, deprem öncesinde, deprem anında ve deprem sonrasında ne yapılması gerektiğini eğlenceli, görsel ve akılda kalıcı bir şekilde oyunla öğretmek amaçlanmıştır. Unity'nin 2021.15 sürümüne sahip oyun motorunda geliştirilen eğitsel oyun ortaokul 5. sınıf öğrencilerine uygulanmıştır. Öğrencilere oyunu oynamadan önce ön test ve oynadıktan sonra son test yapılmıştır. Öğrencilerin test sorularına verdiği yanıtlar SPSS programında analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre öğrencilerin deprem öncesinde, deprem anında ve deprem sonrasındaki anket maddelerine verdiği ön test ve son test cevapları arasındaki bağımlı grup t-Testi sonuçlarına göre öğrenci görüşlerinde oyunun son test lehine olumlu yönde anlamlı fark oluşturduğu görülmüştür. Uygulama öncesi ve sonrasında yapılan anketten elde edilen veriler ışığında geliştirilen oyunun deprem öncesi, deprem anı ve deprem sonrasında yapılması gereken çalışmalar konusunda öğrencilerin deprem hakkında bilgisini olumlu yönde etkilediği görülmüştür.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: DEĞERLER EĞİTİMİ Proje İsmi: OSMANLI BİLGELİĞİ Z KUŞAĞI HÜNERİ MOBİL ZİMEM Özet: "Sağ elin verdiğinden sol elin haberi olmasın" ilkesiyle Osmanlı bilgeliğinin ve değerlerinin birleşiminden oluşan kültürel miras Zimem Defteri geleneği, bu projenin konusudur. Hayırseverlerin, mahalle esnaflarının kullandığı veresiye defterlerindeki borçları kısmen ya da tamamıyla ödemesiyle gerçeklesen bir yardım etkinliğidir. İncitmeden, minnet ettirmeden yapılan bu yardım; saygı, nezaket, tevazu, yardımlaşma ve dayanışma gibi değerlerin bilgece bir örneğidir. Bu gelenek unutulmaya yüz tutmuş bir kültürel mirastır. Proje amacı: ? Zimem Defteri geleneği hakkında bilgi vermek. ? Günümüz genç kuşağının bu gelenek ile ilgili bilgisini ortaya koymak. ? Günümüz uygulama örnekleri hakkında bilgi vermek. ? Zimem defteri geleneğini genç kuşaklara aktarmak Yöntem ? Literatür taraması ? Anket uygulaması ? Görüşme yöntemi ? Mobil uygulama ? Proje kapsamında sosyal sorumluluk etkinlikleri Araştırma kapsamında çalışılan evren olarak Z kuşağı diye tabir edilen kuşakta yer alan yaşları 14-18 arasında bireylerden oluşan mesleki ve teknik lisesi öğrencileridir. Araştırmadan elde edilen verilere göre çalışma yapılan sosyal grupta Zimem Defteri geleneğinin bilinmediği sonucuna ulaşılmıştır. "Zimem Defteri geleneği günümüz kuşaklarına nasıl aktarılabilir?" Probleminden yola çıkılmış ve sosyal sorumluluk niteliğinde uygulamalar yaparak çözümler üretilmiştir. Zimem geleneğine uygun olarak ihtiyacı olan bazı öğrencilerin kantin borçları kapatılarak sosyal sorumluluk bilinci aşılanmış; bu şekilde tevazu, yardımlaşma, dayanışma, saygı gibi değerleri Zimem Defteri geleneğiyle araştırma grubuna yaşatılmıştır. Proje kapsamında yaygın etki oluşturacak geliştirilebilir bir mobil uygulama tasarlanıp yapılmıştır. Bu uygulamayla Zimem Defteri geleneğini sanal ortama da taşıyarak günümüze uyarlayıp okullar, muhtarlıklar, kantinler, bakkallar, hayırseverler ve tüm kurumsal alanların kullanımına sunulmuştur. Teknoloji ile gelenekler buluşturularak geçmiş kültürel değerler teknolojik çağa entegre edilmiştir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: SOSYOLOJİ Proje İsmi: GÖÇMEN ENTEGRASYONUNDA TOPLUMUN ÇEKİRDEĞİNE BAKMAK: SURİYELİ AİLELERİN TOPLUMSAL UYUMU ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA Özet: Göçler dünya üzerindeki çok farklı sosyo-ekonomik ve kültürel dinamiklere sahip grupların bir arada çatışma olmaksızın yaşayabilme imkânlarına dair soruları beraberinde getirmektedir. Toplumsal yapıda dayanışma ve çatışmanın her zaman farklı düzeylerde gözlemlenebilecek olgular olduğu göz önüne alındığında, önemli bir değişim dinamiği olan göçün iyi yönetilebilmesi toplumsal çatışmaları en aza indirebilmeyi mümkün kılacaktır. Ancak bunu yapabilmek sosyal yapı içerisinde göçmen entegrasyonunun hangi alt alanlarda, ne düzeyde gerçekleştiğini nedenleri ve sonuçları ile tespit edebilmekle mümkün olabilir. Toplumun temel taşı olan ve göçten çok ciddi biçimde etkilenen aile yapısının irdelenmesi ve onun sosyal uyum süreçlerinin ortaya çıkarılması bu açıdan oldukça önemlidir. Bu çalışmada Suriyeli göçmen doksan aileye/ebeveyne "göçmenler için sosyal uyum ölçeği" uygulanarak onların dışlanma, aidiyet, bireysel faktörler ve geçmiş deneyimler gibi alt kategorilerinde sosyal uyum düzeyleri ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Uygulanan ölçek sonuçları JASP istatiksel veri analiz programı ile analiz edilmiş ve aynı zamanda katılımcıların temel demografik özelliklerinin sosyal uyuma etkileri olup olmadığı de ortaya çıkarılmıştır. Ölçeğe verilen cevaplardan hareketle göçmenlerin sosyal uyumunu zorlaştıran veya kolaylaştırılan bazı alt dinamikler tespit edilmiş ve bu alanlarda yapılabilecek çalışmalar için belli öneriler oluşturulmaya çalışılmıştır. Sosyal dışlanmayı ve ötekileştirmeyi azaltacak her türlü eğitim ve bilgilendirme faaliyetlerinin sosyal uyumu kolaylaştırıcı etkilerinin olacağı ortaya konulmuştur. Dil becerisi başta olmak üzere göçmenlerin ev sahibi halkla iletişim alanlarını sağlıklı bir şekilde çoğaltıp çeşitlendirecek tüm çalışmaların sosyal uyumu kolaylık sağlayacağı görülmektedir. Göçmen bireylerin bireysel becerilerinin geliştirilmesi ve bu beceriler çerçevesinde yaşam ve çalışma alanlarının oluşturulmasının sosyal uyumu önemli ölçüde mümkün kılacağı ve dolayısıyla çatışmaları azaltacağı düşünülmektedir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: SOSYOLOJİ Proje İsmi: HAYDİ TANIŞ OLALIM Özet: Bu araştırmanın amacı ülkemizin farklı bölgelerinde yaşayan lise öğrencilerinin birbirlerine yönelik duygusal yakınlık ve duygusal uzaklık mesafelerini ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda araştırmaya Batman'da yaşayan 297 erkek, 304 kız toplam 601 lise öğrencisi ve Trabzon'da yaşayan 70 erkek, 74 kız toplam 144 lise öğrencisi gönüllü olarak katılım göstermiştir. Araştırmada yöntem olarak nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmada kullanılan "Ötekine Karşı Duygusal Mesafe Ölçeği" iki alt boyuttan [ötekine karşı duygusal uzaklık mesafesi (ÖKDU) ve ötekine karşı duygusal yakınlık mesafesi (ÖKDY)] oluşmaktadır ve 9'lu likert bir ölçek olarak değerlendirilmektedir. Bu doğrultuda ÖKDU ve ÖKDY mesafeleri ölçeğin maksimum ve mininum puanları, ortalama ile karşılaştırılarak belirlenmiştir. Ayrıca iki değişken arasındaki farklılığı ortaya koymak amacıyla T-testi yapılmıştır. Yapılan analiz sonucunda, Batman'da yaşayan lise öğrencileri ile Trabzon'da yaşayan lise öğrencilerinin birbirlerinin şehrine yönelik duygusal uzaklık seviyesinin yüksek olduğu tespit edilmiştir. Duygusal yakınlık mesafesinin ise düşük düzeyde olduğu sonucuna varılmıştır. Elde edilen bulgular cinsiyet değişkenine göre incelendiğinde erkek katılımcıların birbirlerinin şehirlerine yönelik duygusal yakınlık düzeylerinin kız katılımcılara göre anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Sonuç olarak aynı ülke sınırları içerisinde yaşayan lise öğrencilerinin birbirlerine yönelik duygusal uzaklık mesafelerinin yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin birbirlerine yönelik duygusal yakınlık düzeylerinin artırılması amacıyla farkındalık çalışmaları yapılarak olumlu katkı sunmak amaçlanmıştır. Ayrıca elde edilen duygusal uzaklık mesafesinin nedenlerini ortaya koymak adına nitel araştırma yapılması öneri olarak sunulmuştur.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI Proje İsmi: ADIM ADIM EDEBİYAT Özet: Bu proje öğrencilerin edebiyat öğrenimini kolaylaştırmak ve daha ilgi çekici hale getirmek amacıyla başlatılmıştır. Projenin hedefleri arasında öğrencilerin edebiyat öğrenimine olan bakış açılarını incelemek, bu incelemeler sonucunda da bakış açısını daha olumlu bir noktaya getirmek, öğrencilerin akademik başarılarını yükseltmek ve öğrencilerin kültürel gelişimine katkı sağlamak bulunmaktadır. Araştırma evreni olarak 14-18 yaş grubu seçilmiştir. Araştırma evreni olarak bu yaş grubunun seçilmesinin başlıca sebebi projemizin lise düzeyi edebiyat öğrenimine yoğunlaşmasıdır. Konuya dair veriler toplamak için çeşitli anket ve mülakat çalışmaları yapılmıştır. Projemiz kapsamında öğrencilerin edebiyat öğrenimine olan ilgilerinin düşük ve öğrencilerinin derse katılma isteğinin eksik olduğu ortaya konulmuştur. Bahsedilen bu ilgi düşüklüğünün ve derse katılma isteğinde yaşanan eksikliğin, öğrencilerin kültürel gelişimlerine ve ders başarı puanlarına doğrudan etki ettiği görülmüş; bireylerin kişisel ve kültürel gelişimlerinin olumsuz etkilendiği sonucuna varılmıştır. Projenin amacı, hedefi ve sonuçları göz önüne alındığında öğrencilerin edebiyat öğrenimi geliştirmek, kolaylaştırmak ve ilgi çekici hale getirmek amacıyla bir eğitim materyali tasarlanmıştır. Bu bağlamda yazar-eser ilişkisi, yazarın edebi şahsiyeti, yazarın başlıca eserlerinin konusu, yazarın etkilendiği edebi akım, nazım birim ve biçimleri gibi edebiyatın kazanımlarını yüksek oranda kapsayan bir yelpaze hazırlanmış ve eğitim materyali bu yelpaze temel alınarak hazırlanmıştır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TEKNOLOJİK TASARIM Proje İsmi: BİLEKLİĞİMLE GÜVENDEYİM Özet: Geçmişten günümüze tarihin her döneminde sahipsiz hayvanların saldırılarına maruz kalan ve travmalar yaşayan bireylere rastlamak mümkündür. Türkiye'de sahipsiz köpek sayısı hızla artmaktadır. Saldırma veya ısırma nedeniyle sahipsiz köpekler doğrudan ya da dolaylı olarak bireylerin yaralanmalarına, ölmelerine, kuduz gibi hastalıklar kapmalarına, güvenlik sorunlarına hatta trafik kazalarına neden olmaktadırlar. Basında sıklıkla bu tip saldırı olaylarına şahit olmaktayız, çoğunlukla ciddi yaralanmalar, ölümler veya travmalarla sonuçlanan bu saldırılar güvenlik sorununu da beraberinde getirmektedir. Özellikle çocuklar böyle bir saldırıya maruz kaldıklarında yaşadıkları travmadan uzun zaman kurtulamamaktadırlar. Araştırmamızda anahtar kelimelerimiz doğrultusunda öncelikle alan yazın taraması yapılmış ve bu önemli sorunun ne yazık ki gittikçe artan boyutlarda bireylerin zarar görmesi ile sonuçlandığı gözlemlenmiştir. Soruna ilişkin neler yapılabilir düşüncesinden hareketle çalışma yapılması planlanmıştır. Bu projemizde amacımız özellikle küçük çocukların böyle bir saldırıya maruz kaldıklarında kendilerini koruyabilecekleri bir bileklik tasarlamaktır. Ultrasonik köpek kovucu bileklik tasarlamak ve özellikle sahipsiz köpeklerin yoğun olduğu bölgelerde çocukların bilekliği kullanmalarını sağlayarak travma ve yaralanmaların önüne geçebilmek hedeflenmiştir. Çalışmamızda ultrasonik köpek kovucu, bir bileklik olarak tasarlanmıştır. Fusion 360 programı kullanılarak oluşturulan bileklik ultrasonic ses frekansları yardımıyla insanların duyabileceği ses frenkası dışında olan ses, sinyal yayma butonu ile köpeğin uzaklaşmasını sağlarken ayrıca çevrenin dikkatini çekebilmek amacıyla ses çıkaran alarm butonu da yer almaktadır. Tasarladığımız bileklik sayesinde çocuklar kendilerini güvende hissederken yaşayabilecekleri travmaların önüne geçilebileceğini söyleyebiliriz.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI Proje İsmi: Z KUŞAĞININ SOSYAL MEDYA KULLANIMININ GÜNLÜK KONUŞMA DİLİNE ETKİSİ Özet: Aynı dönemlerde doğan ve büyüyen bireylerin benzer davranışlar göstermesi beklenir. Teknolojik, ekonomik, siyasal ve sosyal olaylardaki köklü değişimler kuşakların farklı olmasının temel nedenlerindendir. Her kuşak kendi modasını, kendi yaşam tarzını meydana getirir.Bütün gelişmeler o kuşağa ait yeni gündelik bir dilin ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Z kuşağı bireyleri arasındaki günlük dialogların yetişkinler tarafından anlaşılamaması projemizin çıkış noktasını belirlemiştir. Bu araştırma Z kuşağının sosyal medya kullanırken kendi aralarında geliştirdikleri dilin günlük yaşamdaki Türkçe kullanımına yansımasını incelemektedir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Bu amaçla lisede öğrenim gören 20 öğrenci ile ikili görüşmeler yapılarak günlük hayatta sıklıkla kullandıkları kelimeler tespit edilmiştir. Ön çalışmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda demografik soruların da yer aldığı 19 soruluk bir anket hazırlanmıştır. Hazırlanan anket iki uzman görüşü alınarak son halini almıştır.Uygulama öncesi ailelerden izin alınmıştır. Anket, Balıkesir ilinde lisede öğrenim gören toplam 150 öğrenciye uygulanmıştır. Verilerden elde edilen bulgular ışığında öğrencilerin en çok kullandığı sosyal medya aracının İnstagram (%66,7), en az kullanılan sosyal medya aracının ise Facebook (%4) olduğu görülmüştür. Ayrıca en sık kullanılan kelimenin "story" (%98), en az kullanılan kelimenin "ok boomer" (%36,7) kelimeleri olduğu görülmüştür. Sonuç olarak, sosyal medyanın meşrulaştırıcı dili ve fikirlerde yarattığı moda akım ile birbirine benzer pek çok içeriğin ortaya çıktığı görülmüştür. Bu bağlamda sosyal medya kullanımının Z kuşağının kullandığı yeni kelimeler arasında pozitif bir ilgileşim olduğu, ayrıca ingilizceden kısmi ve tam ödünçlemelerin Türkçe yapılarla türetilen kelimelerden daha çok olduğu ve daha sık kullanıldıkları tespit edilmiştir.Projemizin yenilikçi yönü daha önce bu tarz kelimelerin tespit edilip üzerine araştırma yapılmamış olmasıdır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: PSİKOLOJİ Proje İsmi: HÜKÜMLÜ ANNELERİN CEZAEVİ YA DA ÇOCUK ESİRGEME KURUMUNDA KALAN ÇOCUKLARININ ÇİZDİKLERİ RESİMLER ÜZERİNDEN PSİKOLOJİK İYİ OLUŞLARININ İNCELENMESİ Özet: Annesi cezaevine giren ve bakacak bir yakını olmayan altı yaşından küçük çocuklar için iki seçenek söz konusudur: Anneleriyle birlikte cezaevinde yaşarlar ya da Çocuk Esirgeme Kurumunda barındırılırlar. Anne, çocuğu için daha yararlı olacağına inandığı kararı vermekte özgürdür. Ancak çocuğun cezaevinde yaşaması durumunda hareket alanı kısıtlanacak ve ihtiyaçlarının karşılanması zorlaşacak, Çocuk Esirgeme Kurumuna gönderilmesi durumundaysa çocuk gelişimindeki en önemli etkenlerden biri olan anne figüründen uzak kalacaktır. Bu araştırmanın amacı, annenin vereceği kararın çocuğun psikolojik iyi oluşu üzerindeki etkilerini ortaya koymaktır. Bu amaçla çocukların iç benliğini kâğıt üstünde görünür kılmayı sağlayan resim analizi tekniğinden yararlanılmıştır. Cezaevinde veya Çocuk Esirgeme Kurumunda kalan, 3-6 yaş grubundaki toplam 48 çocuğa, altı farklı tema bağlamında 288 farklı resim çizdirilmiştir. Bu resimler, literatürde üzerinde uzlaşılan indikatörlere göre analiz edilmiş ve bu indikatörler, psikolojik iyi oluşun temel yordayıcılarıyla ilişkilendirilmiştir. Böylece resimler, çocukların iyi oluşu üzerinde projektif bir araç olarak kullanılmıştır. Veri analizinin sonunda dokuz farklı indikatöre uyum konusunda cezaevindeki resimlerin sayısıyla Çocuk Esirgeme Kurumundaki resimlerin sayısı arasında anlamlı farklar saptanmıştır. Çocuk Esirgeme Kurumuna gönderilen çocuklarda anneden ayrılışın iyi oluş üzerinde yadsınamayacak olumsuz etkileri olduğu anlaşılmış, bu etkilerin özellikle benlik algısının zayıflığı ve içselleştirme davranışları biçiminde ortaya çıktığı görülmüştür. Bir çocuğun çizimleri, onun psikolojik iyi oluşu hakkında ipuçları içerir. Bu ipuçlarının tanınması, erken müdahaleyle duygusal gelişimin yörüngesinin değiştirilmesini sağlayabilir. Bu doğrultuda araştırma süreci boyunca kullanılan indikatörlerin koşullu yapısından faydalanılarak yapay zekâ destekli bir mobil uygulama geliştirilmiştir. Bu uygulama sayesinde günlük hayatta resimlerin projektif yönlerinin daha derinlikli gözlemlenmesi ve resim analizi sürecinin kolaylaştırılması hedeflenmektedir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: YAZILIM Proje İsmi: RADYOGRAFİ GÖRÜNTÜLERİNDEN OTOMATİK METİN ÜRETEN VE HASTALIK SINIFLANDIRAN HİBRİT BİR YAPAY SİNİR AĞI MİMARİSİ ÖNERİSİ Özet: Radyografi görüntüleri tıbbi görüntüleme teknikleri arasında önemli bir yere sahiptir. Radyografi görüntüleri baş ve yüz, ağız, boyun, göğüs, bel, bacak vb. birçok bölgede tanı koyabilmek için sıkça kullanılmaktadır. Radyografi görüntülerinin doğru yorumlanması yetkin bir uzmanlık gerektirmektedir. Fakat günümüzde birçok ülkede radyoloji uzmanı eksikliği söz konusudur. Vietnam'da 150, Kolombiya'da 75, Ruanda'da 11, Kenya'da 10, Liberya'da 2, Tanzanya'da 0 uzman vardır. Bu durum uzmanların iş yükünü artırmakta, dolaylı olarak hatalı yorumlama sayılarının artmasına sebep olmaktadır. Bu soruna kısa vadede doğru, hızlı ve ucuz çözüm bulmak amacıyla yapay zekâ yöntemleriyle radyografi görüntülerinin anlamlandırılması hakkında çalışmalar yapılmaktadır. Bu çalışmalar için geliştirilen veri setlerinden biri de MIT tarafından geliştirilen MIMIC-CXR veri setidir. Bu veri setinde 65397 hastaya ait 227835 çalışma (377110 görüntü) ve her bir çalışma için radyoloji raporu paylaşılmıştır. Bu projede, bu veri seti kullanılarak önce otomatik rapor üretilmiş, daha sonra üretilen raporlar sınıflandırmaya tabi tutularak hastalık teşhisi konulmaya çalışılmıştır. Bu projede, temelde, görüntü ve metin işleme teknikleri kullanılarak göğüs radyografisi görüntülerinin sınıflandırılması üzerine çalışılmıştır. CNN ve RNN modellerinden oluşan hibrit bir mimari geliştirilmiştir. Bu yöntemler, birbirlerinin olumsuz yanlarını kapatabileceği ve yüksek bir başarı oranı sağlanabileceği düşüncesi ile seçilmiştir. Otomatik metin üretmek için veri setinde daha önce çalışılmamış DenseNet201+LSTM ve metin anlamlandırma için BioBERT mimarileri birleştirilmiştir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: YAZILIM Proje İsmi: MAKİNE ÖĞRENMESİ YÖNTEMLERİ İLE EŞZAMANLI SİBER SALDIRI TESPİT SİSTEMİ Özet: İnternetin gelişmesi nedeniyle, bilgisayar ağı tehditleri gittikçe daha fazla bilgi güvenliği tehlikesi haline gelmektedir. Bu nedenle, ağların bu savunmasızlıklara karşı korunması gerekmektedir. Saldırı Tespit Sistemleri, korunacak ağa dışarıdan veya içeriden yapılan saldırıları tespit etmeyi ve önlemeyi sağlar. Son zamanlarda, ağ güvenliğinin değerlendirilmesindeki etkinliği nedeniyle makine öğrenmesi kullanımı önem kazanmıştır. Yeni çıkan saldırı türlerine göre makine öğrenmesi ile eğitilen modeller saldırı olup olmadığını tespit etmek için daha başarılı olmaktadırlar. Bu projenin amacı ağ trafiğini dinleyerek eşzamanlı olarak siber saldırıları tespit edebilen makine öğrenmesine dayalı bir saldırı tespit sistemi geliştirmektir. Projeyi gerçekleştirirken ilk aşamada, daha önceden üretilen siber saldırı veri setleri ile bir eğitim gerçekleştirip siber saldırı olup olmadığını tahmin eden sınıflandırıcı modeller üretilmiştir. Veri setindeki saldırı tespiti verilerinin %75'i ile eğitim gerçekleştirip %25'i ile test yaparak eğitilen modelin başarısı bulunmaya çalışılmıştır. Projenin ikinci aşamasında, veri seti ile eğitimi gerçekleştirip üretilen en iyi sınıflandırıcı tahmin modeli ile akan ağ trafiği dinlenip saldırı olup olmadığı tahmin edilmiştir. Bu projede anlık olarak ağ trafiğini dinlenilmekte ve dinleme sonucunda oluşan veriler daha önceden eğitilmiş sınıflandırıcı makine öğrenmesi modeline verilerek saldırı tahmini anlık yapılmıştır. Saldırı tahmin sonuçları web ortamında görüntülenmiştir. Yapılan deneysel çalışmalarda, Portscan haricindeki saldırı türlerinde en iyi sınıflandırıcı model XGBoost Makine öğrenmesi algoritması ile elde edilmiştir. Portscan saldırı türünde ise en iyi sınıflandırıcı model Karar Ağacı Makine öğrenmesi algoritması ile elde edilmiştir. En iyi sınıflandırma modelleriyle, akan ağ trafiği verisinden saldırı tespiti yapıldığında elde edilen sonuçlar web tabanlı siber saldırı tespit sisteminin uygulanabildiğini ve saldırı tespit sistemlerindeki yanlış alarm durumlarını azalttığı düşünülmektedir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: SOSYOLOJİ Proje İsmi: HEDİYELEŞMENİN EN NAZİK İCADI : SEVGİ KAREKODLARI Özet: Günümüzde sevginin önemi, insan psikolojisinde yerinin doldurulamaz olduğu gerçeği fark edildikçe fazlalaşmaktadır. Sevgiyi en güzel biçimde ifade etme yollarından bir tanesi, sıkça kullanılan bir sevgi dili olarak da nitelendirdiğimiz armağanlardır. Hediyeler ve hediyeleşmek, pek çok insanın mutlu ve özel hissetmesine vesile olmaktadır. Projemizde, Alain de Botton'un "Özünde sevilene kadar tamamen hayatta değiliz." sözünden yola çıkarak bir sevgi dili olan hediyeleri, şiir ve müzik ile birleştirdik. Hediyeleşme aracılığıyla insanların birbirlerine olan sevgilerini ekonomik ve gizemli şekilde ifade ederken hem ulaşılabilir hem de nazik bir halde sunmaları için sevgi karekodlarını ürettik. Sevgi karekodumuzun içeriğinde kişiye özel olarak seçilecek müzikler ve müzik çaldıkça ekrana gelen şiirler sakladık. Örnek bir video oluşturarak programımızın çalışma şeklini gösterdik. Bu projede, şiir ve müziğin ruha iyi gelen pozitif gücü bir arada kullanılarak iyileştirici etkilerinin artırılması amaçlanmıştır. Genel olarak ünlü şairlerin ve şiirlerin yeterince tanınıp bilinmediğini fark etmemizle beraber şiir bilinci ve bilgisini artırmak, projemizin hedefleri arasında yerini almıştır. Düzenlediğimiz anketle birlikte büyük çoğunluğun müzik dinlemekten keyif aldığı tespit edilmiştir. Bu bulgular gözden geçirilmiş, oluşturulmak istenen şiir farkındalığının çok sevilen bir sanat dalı olan müzik ile aktarılması kararı alınmıştır. İnsanların dikkatini çekerek sevgi karekodlarının yaygın kullanılmasını sağlamak ve bu vesileyle kişiler arasındaki anlaşmazlıkların azaltılmasına katkıda bulunmak amaçlanmıştır. Geniş perspektiften bakıldığında toplumda insanlar arasında varolan sevgi bağını kuvvetlendirmek ve yeni sevgi bağlarının kurulmasını sağlamak ulaşılmak istenen sonuçlardır. Amacımız, kişisel kâr değil, toplum yararıdır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: DEĞERLER EĞİTİMİ Proje İsmi: ÖĞRETMENİM OLUR MUSUN Özet: Projemizi işitme engelli insanlar ve çevrelerinin yaşamlarındaki zorlukları en aza indirgemek için tasarladık.İşitme engelli insanlar, CODA'lar (işitme engelli ebeveynlerin sağlıklı çocukları) ve işitme engelli çocuklar sosyal hayatta, eğitim alanında vedil gelişiminde zorluk çekmektedir. Bu sorunlar, insanların yardımlaşmasıyla kolaylıkla çözülebilir. Projemizyardıma ihtiyacı olan ve yardım etmek isteyen iki tarafı birleştirecek bir aplikasyondur.Sistem, yardım alacak tarafın (işitme engelli bireyler,CODA'lar ve işaret dili öğrenmek isteyenler), yardım alacağı konu ve koşulları (saat, kisi sayısı vb.) belirtmesi ile başlatılabilir.Yardım edecek taraf (güvenilir eğitimciler ya da gönüllüler) bu ihtiyacı karşılayacak biçimde bu kişilerle özel sohbet ekranında iletişime geçer. Bir diğer yöntem ise, ki bunun tam tersi sayilabilir;yardım edecek tarafın uygun koşulları belirtmesinden sonra yardım alacak tarafınderse katılma isteği göndermesiyle de başlatılabilir. Ayrıca aplikasyon, işaret dilini yayma amacıyla işaret dili eğitimi imkanı da sağlayacaktır. Projemiz kapsamında verdiğimiz bu eğitimler, işitme engeli olan bireylerin sosyal yaşamına pek çok katkı sağlamakla birlikte iletişim zorluklarını aşıp iş hayatına atılmalarını dahi sağlayayabilir. Sistem eba'nın arayüzüne benzeyecektir. İnteraktif bir yapıya sahip olacaktır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: KİMYA Proje İsmi: BOR KAYNAKLI GÜMÜŞ NANOPARÇACIK KATKILI PEMFC SİSTEMİ Özet: Gün geçtikçe dünyanın enerji ihtiyacı artmaktadır. Hala dünya için gerekli enerji büyük oranda fosil yakıtlardan üretilmektedir. Fosil yakıt kullanımı, ciddi hava kirliliğine neden olmaktadır. Kirlilik, insanlar da dahil birçok türün sağlığı için tehlikeli olmasının yanı sıra, dolaylı olarak dünya atmosferinde küresel ısınma gibi etkilere neden olmaktadır. Sağlık ve çevre kaygılarına ek olarak, dünyanın fosil yakıt rezervleri hızla azalmaktadır. Dünyanın düşük kirletici emisyonları olan, enerji verimi yüksek ve artan dünya nüfusu için sınırsız yakıt kaynağına sahip güç kaynaklarına ihtiyacı vardır. Fosil yakıtlara alternatif olarak yenilenebilir enerji kaynakları kullanılmaktadır. Yenilebilir enerji kaynaklarından birisi de hidrojen yakıt hücreleridir. Yakıt hücreleri, bu hedeflere ulaşmak için en umut verici teknolojilerden biridir. Diğer yakıtlarla karşılaştırıldığında, hidrojen herhangi bir karbon monoksit veya diğer kirleticiler üretmez. Bir yakıt hücresi hidrojen ile beslendiğinde, yan ürünleri oksijen ve ısıdır. Son yıllarda hidrojen yakıt hücreleri ile alakalı bilimsel çalışmalar özellikle verim arttırma yönünde kümelenmiştir. Ülkemiz bor madenince çok zengin bir konumda bulunmaktadır. Bor madenini en verimli şekilde kullanabilmek önemlidir. Bu kapsamda bor madeni hidrojen kaynağı olarak kullanılmıştır. Ayrıca üretim sırasında yine bor madeni kaynak olarak kullanılarak gümüş nanoparçacıklar üretilmiştir. Sonrasında bir PEMFC (proton değiştiren membranlı yakıt pili) üretilmiştir. Bu pilde elde ettiğimiz hidrojen yakıt olarak kullanılmıştır. Ardından gümüş nanoparçacıkların PEMFC üzerinde verim etkisi incelenmiş ve verimin arttığı görülmüştür.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TEKNOLOJİK TASARIM Proje İsmi: DEBRİS-BOT (ENKAZ ARAŞTIRMA ROBOTU) Özet: Deprem, heyelan, maden kazaları, nükleer ve termik santral kazaları gibi geniş ölçekli afetlerden küçük çaplı göçüklere kadar birçok olayda afetzedeler dar ve kapalı alanlarda mahsur kalmakta, canlı kurtarılmaları için ekipler zamanla yarışmaktadırlar. Son yıllarda gelişen teknoloji ile birlikte bu tür olaylarda robotlar ve benzeri sistemler kullanılmaya başlanmıştır. Bu projenin amacı deprem, maden kazaları gibi durumlarda meydana gelen göçük ve yıkıntı altında kalan afetzedelerin hızlı ve güvenli bir şekilde, konum ve durum tespitini yapacak, afetzede ile iletişim kuracak, genel sağlık durumu verilerini (vücut sıcaklığı, nabız) alıp arama kurtarma ekiplerine iletebilecek, hayatta kalma şansını artırmak amacıyla çeşitli maddeleri (su, antibiyotik vb.) götürebilecek, ayrıca insan hayatını tehlikeye atacak askeri uygulamalarda yardımcı olabilecek bir prototip robot yapmaktır. Bu amacı gerçekleştirebilmek için yukarıdaki ihtiyaçlara cevap verebilecek, tek parçadan oluşan tank şeklinde bir robot tasarlanmıştır. Görüntü almak ve görsel iletişim için Microsoft kamerası kullanılmıştır. Görüntüler MQTT protokolü ile birlikte internet üzerinden yer istasyonuna anlık olarak aktarılmıştır. Sistemde bulunan sensörler ve modüller sayesinde ortamdaki karbondioksit miktarı, afetzedelerin vücut sıcaklığı ve nabız verileri ile birlikte konum bilgileri istasyondaki ekrana iletilmektedir. Robotun prototipinde bulunan motorlarla ileri ve geri hareket edilebilmektedir. Kullanılan bileşenlerin kontrolleri Arduino Uno ve robota özgü oluşturulan kodlar ile sağlanmaktadır. Alınan veriler Raspberry Pi üzerinden yer istasyonuna aktarılmaktadır. Robota eklenmiş olan taşıyıcı kısım PLA malzemeden yapılmıştır. Ayrıca yapılan prototip deprem enkazının yanı sıra, maden kazaları ve askeri uygulamalar gibi riskli ve insan hayatını tehlikeye atabilecek bölgelerdeki çalışmalarda da kullanılabilir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: MATEMATİK Proje İsmi: ARİTMETİK ORTALAMA VE REGRESYON DOĞRUSU YARDIMI İLE EVLERDEKİ İNTERNET SORUNUNA ÇÖZÜM BULMA Özet: İnternet; bütün dünya üzerinde bilgi alışverişi, iletişimi kolaylığı ve veri toplama amacı ile kullanılan sosyal ağdır. Teknolojinin gelişmesiyle birlikte bilgiye doğru bir şekilde erişmek için çoğu zaman internetten faydalanılmaktadır. Gerçekleştirilen bu proje, insanların içerisinde bulunduğu çeşitli alanlarda yaşanan internet çekim gücü sorununa çözüm bulmak amacıyla tasarlanmıştır. Evler üzerinde hayata geçirmeyi planladığımız bu projede; aritmetik ortalama ve regresyon doğrusu yardımı ile bulunan nokta, evin orta noktası olarak isimlendirilmiştir. Hesaplanan bu orta nokta ile internet bağlantısının en yüksek verimde kullanılması amaçlanmıştır. Evlerde bulunan çeşitli farklılıkların da göz ardı edilmemesi amacı ile proje on farklı ev üzerinde uygulanıp test edilmiştir. Çekim gücü, modemin bulunduğu ilk konumda iken her farklı odadan dBm cinsinden ölçülmüştür. (dBm: kablosuz ağ sisteminin çekim gücünü belirlemek için kullanılan kavramdır.) Aritmetik ortalama ve regresyon doğrusu yardımı ile evin orta noktası hesaplandıktan sonra modem belirlenen noktaya yerleştirilmiş ve tekrardan dBm cinsinden ölçümü yapılmıştır. Yapılan ölçümler sonucunda çoğu odada (modemin önceden bulunduğu oda hariç) internet çekim gücünün daha yüksek bir seviyeye ulaştığı görülmüştür. Projenin gündelik hayatta kullanımının nasıl olduğu hakkında fikir sahibi olmak için her evde on gün deneme süreci gerçekleştirilmiştir. Evlerde kullanıcıların memnuniyetlerini ölçmek amacıyla modemin ilk ve son (orta nokta) konumundaki çekim gücü ile ilgili çeşitli anketler yapılmıştır. Gerçekleştirilen anketler sonucunda modemin bulunduğu ilk konuma kıyasla kullanıcıların gerçekleştirilen çalışmadan memnun kaldıkları ve olumlu geri dönüşler yaptıkları gözlemlenmiştir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: KİMYA Proje İsmi: HALOTOLERANT BACİLLUS AUSTRALİMARİS'İN FARKLI TUZ KONSANTRASYONLARINDA BİYODİZEL ÜRETİM KAPASİTESİNİN İNCELENMESİ Özet: Eskiden atıklar çukurlar açılıp içine gömülerek ortadan kaldırılırmış fakat çukurlar dolduktan sonra her seferinde atıkların boşaltılması için yeni bir yer bulma zorluğu, çöpün imha edilmesindeki eksikliklerden dolayı yeni yöntemler araştırılmaya başlanmıştır. Kimyasal ayırma, yüksek sıcaklıkta yakma gibi yöntemler atıkların arıtılmasında kullanılsa da pahalılık, çevreye verdikleri zarar gibi olumsuzlukları vardır. Bundan dolayı kirleticileri uzaklaştırmak için mikroorganizmaların kullanıldığı biyoremediasyon alternatif bir yoldur. Biyodizel, yenilenebilir, toksik olmayan, biyolojik olarak parçalanabildiğinden alternatif enerji kaynağıdır. Biyodizelin üretiminde, kimyasal/enzimatik yöntemler kullanılabilmesine rağmen kolay üretimi ve basit bir saflaştırma yöntemine sahip olmasından dolayı enzimatik üretim biyodizel üretiminde daha çok tercih edilmektedir. Hayvan, bitki ve mikroorganizma türlerinde lipaz enzimi bulunmaktadır. Bunlardan mikrobiyal kökenli olan lipazlar biyodizel üretiminde daha çok tercih edilmektedir. Bizde çalışmamızda tuzdan izole ettiğimiz halotolerant bakterinin farklı tuz konsantrasyonlarındaki biyodizel üretim yetenekleri karşılaştırılmıştır. Sonuç olarak izole ettiğimiz bakterinin Bacillus australimaris'e benzerlik gösterdiği tespit edilmiştir. B. australimaris %0, %5, %10, %15, %20, %25 ve %30 tuz konsantrasyonlarında geliştikten sonra yapılan lipaz aktivite deneyinde en çok parlamanın %20, %25 ve %30 tuz konsantrasyonlarında olduğu tespit edilmiştir. Farklı tuz konsantrasyonlarında gelişen B. australimaris'in ürettiği hücre içi lipaz ile biyodizel üretimi gerçekleşmiştir. Kalorimetre cihazında yapılan deneyde ısıl değer olarak en fazla %30 tuz konsantrasyonunda gelişen B. australimaris'te olduğunu gözlemlenmiştir. Aynı zamanda örneklerin yakılarak alev görüntülenmesinde en çok parlamanın %30 tuz konsantrasyonunda olduğu görülmüştür. Çalışmamızla farklı tuz konsantrasyonlarında gelişerek lipaz üretme yeteneğinde olan bir bakteriyi tespit ettik. Zor koşullarda aktif olabilen bu enzimin biyuoteknolojik olarak kullanım alanlarının da daha geniş olabileceğini düşünmekteyiz.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: FİZİK Proje İsmi: ELEKTROMANYETİK KİRLİLİK BİLİNÇ DÜZEYİNİN BELİRLENMESİ VE BLUETOOTH KULAKLIK/ KABLOLU KULAKLIKLARIN ELEKTROMANYETİK ETKİSİNİN AZALTILMASI Özet: Günümüzde sağlığın korunması için hastalıklar oluşmadan verilen koruyucu sağlık hizmetleri önplana çıkmaktadır. Koruyucu sağlık hizmetleri kapsamında çevreye ve insana yönelik sağlık hizmetleri verilmektedir. İnsanların hastalık etkenleri konusunda bilinçlendirilmesi bu açıdan önem arz etmektedir. Günümüzde hızla gelişen ve hayatımızın parçası olan teknolojik ürünler, elektromanyetik kirliliğin ana nedeni haline gelmiştir. Elektromanyetik radyasyon (EMR), artık çevremizi bizimle beraber paylaşan bir unsur. Elektromanyetik kirliliğin gözle görülemeyişi, etkisinin çoğu zaman doğrudan hissedilemeyişi ve sağlık etkilerinin uzun zaman dilimi içerisinde görülmesi gibi nedenler bu yeni tür kirliliğin insanlar tarafından yeterince önemsenmemesine yol açmaktadır. Projede çevre kirliliği sebeplerinden birisi olan elektromanyetik kirliliğe ilişkin öğrencilerde farkındalık yaratmak, öğrencilerin elektromanyetik kirliliğe sebep olan teknolojik cihazların bilinçli kullanımına ilişkin bilinçli kullanım düzeylerini belirlenmesi ve buna yönelik çözüm önerileri geliştirilerek tasarımının yapılarak denenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmada karma araştırma deseni tercih edilmiştir. Çalışmada sıralı tasarımlardan Nicel araştırmalardan tarama çalışması ve nicel araştırmalardan deneysel desen kullanılmıştır. Tarama çalışmasında Mersin ili lise öğrencileri örnekleminde "Elektromanyetik Kirliliğe Sebep Olan Teknolojik Cihazların Bilinçli Kullanım Ölçeği" kullanılmıştır. Deney sürecinde manyetik alan etkisini azaltmak amacıyla kitosan kullanılmıştır. Deney düzeneğinde kitosan kablolu ve kablosuz kulaklıkta manyetik alan etkisi azaltıp azaltmadığı test edilmek amacıyla deney düzeneği tasarlanmıştır. Kitosan iki farklı şekilde bağlayıcı madde kullanılarak etkisi ölçülmüştür. Ölçümlerde kitosan biyoplastik hazırlanarak ya da şeffaf silikona karıştırılarak kullanılmıştır. Yapılan çalışmalarda kitosan bağlayıcı madde olarak kullanılan biyoplastikte ve silikon da benzer sonuçlara ulaşılmıştır. Elektomanyetik alan etkisinin azaltıldığı hatta kullanılan 0,25g oranında etkisinin sıfır olduğu belirlenmiştir. Proje kapsamında yapılan anket ve deneysel çalışmalar sonucunda elde edilen veriler doğrultusunda araştırmacılara önerilerde bulunulmuştur.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: MATEMATİK Proje İsmi: BİR DİKME AYAĞI ASAL SAYI OLAN PİSAGOR ÜÇGENLERİNİN İNCELENMESİ Özet: Asal sayılar kendinden ve 1'den başka pozitif böleni olmayan sayılardır. Bir dik kenarı asal sayı olan Pisagor üçgenleri oluşturulmuştur. Bu üçgenlerin ortak özelliği, asal olmayan dikme ayağı ile hipotenüslerinin ardışık sayılar oluşturmasıdır. Projenin amacı, bu üçgenleri inceleyerek asal sayılar ve bunlarla yapılan üçgenler hakkında daha fazla bilgiye sahip olabilmektir. Bu amaç dahilinde 5'ten itibaren bir dikme ayağı asal olan Pisagor üçgenleri çizilerek analizi yapılmış, birbirleri arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Bu inceleme için kullanılan araçlardan bir tanesi de Ulam spiralidir. Proje doğrultusunda 90.000'e kadar olan sayıları kapsayan bir Ulam spirali çizilmiş ve incelemelerde bu spiral kullanılmıştır. Asal sayılar Ulam Spirali üzerinde işaretlendiğinde diyagonal çizgiler üzerinde bulunduğu daha önceden keşfedilmişti. Projede bu durum göz önüne alınarak bu üçgenlerin birbirleriyle olan ilişkileri de bu spiralde işaretlenerek incelenmiştir. Spirale bir dikme ayağı asal olan Pisagor üçgenlerinin hipotenüsleri, asal olmayan diğer dikme ayağı, asal olmayan dikme ayağının üçgenin iç teğet çemberinin yarıçapına oranı ve ardışık asal sayılarla oluşturulan üçgenlerin hipotenüslerinin farkı da yerleştirildiğinde bunların da ulam spirali üzerinde doğrusal olduğu keşfedilmiştir. Üçgenlerin iç teğet çemberlerinin yarıçapları ile asal olan kenarları arasında incelemeler yapılmış, üçgende alan çevre ilişkisi (Alan = U.r) ve Pisagor Teoremi kullanılarak önemli bağıntılar bulunup ispatlanmıştır. Riemann-Zeta fonksiyonlarındaki konumları da incelenmiştir. Ayrıca üçgenlerin birbirleriyle olan ilişkileri analiz edildiğinde bir kenarı 3'ten büyük asal sayıların oluşturduğu pisagor üçgenlerinin hipotenüsleri arasındaki farkın ve asal olmayan diğer dikme ayaklarının arasındaki farkın her zaman 12'nin tam katı olduğu da keşfedilmiştir ve bu keşif Fermat'ın Küçük Teoremi ve Pisagor Teoremi kullanılarak ispatlanmıştır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: DEĞERLER EĞİTİMİ Proje İsmi: KAYIP MEDENİYETİN DENİZ FENERİ: FUAT SEZGİN Özet: Ülkemizde Milli Eğitim Bakanlığı Talim Terbiye Kurulu tarafından hazırlanan yeni öğretim programlarında "kök değerler" adı altında 10 değer belirlenmiş ve bu değerlerin de eğitim faaliyeti sürecinde öğrencilere kazandırılması hedeflenmiştir. Bu noktadan hareketle, bir değer olarak Prof. Dr. Fuat Sezgin'in ilkokul düzeyindeki öğrenciler arasında ne oranda tanındığını belirlemek; çocuklara, ağaç yaşken eğilir düşüncesiyle, Fuat Sezgin üzerinden sabır, sorumluluk, dürüstlük, özdenetim ve vatanseverlik gibi değerleri aktarmak; Fuat Sezgin'in bilim tarihine katkılarını göstermek; yaptığı araştırmalar; kurduğu müze, kütüphane ve eserleri konusunda onları bilgilendirmek; çocuklara, günde 17 sat çalışan ve 27 dil bilen bir rol model sunmak; Fuat Sezgin'i ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin gündemine taşıyıp onun tanınırlığına katkı sağlayarak bu noktada karşılaşılan sorunlara çözüm önerileri sunmak hedeflenmiştir. Yapmış olduğumuz projede tarama yöntemi kullanılmıştır. Öğrencilere ön test uygulanıp Fuat Sezgin hakkında bir şey bilip bilmedikleri denetlenmiş, neredeyse hiçbirinin onu tanınmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Proje ekibimiz tarafından hazırlamışve bastırılmış olan "Ben Fuat Sezgin" adındaki "çizgi roman" ve kitap ayracı öğrencilere dağıtılmış; görme engeli olan ekip arkadaşımızın hazırlamış olduğu "Fuat Sezgin Çizgi Filmi" öğrencilere izlettirilmiştir. Bir hafta sonra, aynı ilkokullara gidilip son testler uygulanmış ve sonucunda öğrencilerin çok büyük oranda Fuat Sezgin'i tanıdıkları gözlemlenmiştir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TEKNOLOJİK TASARIM Proje İsmi: VENÖPATİK Özet: Uzun süreli ayakta kalma veya uzun süreli oturma sonucu alt bacak bölgesindeki toplardamarlar içerisindeki kapakçıklar tahrip olmakta ve varis hastalığına yol açmaktadır. Özellikle baldırda ağırlık hissi, gerginlik, şişme, ağrı, huzursuz bacak, kramplar, kaşıntı ve mavi-mor şişlikler ile karşımıza çıkan bu hastalık; ilerlediği takdirde damar kurutma ameliyatlarına veya şiddetli dolaşım sistemi hastalıklarına sebep olmaktadır. Türkiye genelinde özellikle hizmet sektöründe çalışan vatandaşlarda çok yaygınlaşmış ve gerekli önemin verilmediği bir hastalıktır. Ameliyat öncesinde ve sonrasında kas pompası çalıştırılmaktadır. Kas pompalarını çalıştırmak için kullanılan en yaygın yöntem varis çorabı uygulamasıdır. Varis için uygulanan varis çorabı ve ameliyatlar, yaşam kalitesini olumsuz yönde etkilemektedir. Varis çorabı, hem kullanıcıya yalnızca tek seferlik kullanım sağlayarak kullanıcıya maliyet açısından pahalıya mal olur hem de alt bacağa sürekli basınç uygulaması, kullanıcının yaşam kalitesini düşürmektedir. Varis çorabının önerilme sebebi ise uyguladığı 32mmHg basınç değerinden kaynaklanmaktadır. Venöpatik projesi bu yöntemi temel alarak oluşturulmuş tam otomatik bir giyilebilir teknolojidir. Günlük hayatta veya ameliyat sonrasında kullanıcının yaşam kalitesini arttırmaktadır. Teknolojimizde toplardamarlardaki kirli kanın toplanması ve varis oluşmasını engellemek için alt bacak bölgesindeki kaslara belli aralıklar ile 32mmHg basınç uygulanır. Bu çalışma prensibi sayesinde uygulanan ara ara basınç ile alt bacaktaki kas pompasını çalıştıran Venöpatik, ergonomik bir ayakkabı ve ona bağlı işlev gören bir hava bandajından oluşmaktadır. Ayakkabı tabanında; veri sağlayıcı sensörler, güç kaynakları ve basınç üzerinden enerji üretebilen piezo elektrik diskleri bulunmaktadır. Ayakkabının elastik dış yüzeyinde veri işleme için gerekli devre kartı ve hava bandajını kontrol etmek için gerekli sürücü modülleri bulunmaktadır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: YAZILIM Proje İsmi: EDUSECURE: ÖĞRENME YÖNETİM SİSTEMLERİNDE BİLGİ GÜVENLİĞİ FARKINDALIĞI SAĞLANMASI AMACIYLA TARAYICI EKLENTİSİ GELİŞTİRİLMESİ Özet: Bu çalışma, COVID-19 pandemisi sırasında dijital ortam kullanımındaki artış nedeniyle Öğrenme Yönetim Sistemlerinde (ÖYS) artan güvenlik problemlerini ele almayı amaçlamaktadır. Proje, iki faktörlü kimlik doğrulama uygulayarak, çerezleri yöneterek, web sitelerinin güvenliğini kontrol ederek ve güçlü parolalar oluşturarak ÖYS kullanıcılarının gizliliğini ve güvenliğini artımayı amaçlayan bir tarayıcı uzantısı olan EduSecure'u sunmaktadır. Eklenti, ÖYS kullanıcılarının zayıf parola kullanımı, kişisel güvenlik farkındalığı ve bilgi eksikliği problemlerini ele almaktadır. EduSecure'un geliştirilmesi, uzaktan öğretimin yükseköğretim kurumlarında yaygınlaşmasıyla birlikte ÖYS'de artan bilgi güvenliği açıklarına bir çözüm niteliğindedir. Bu projede Türkiye'de lisans öğrenimi gören beş kişi ile çevrim içi görüşme yapılmıştır. Görüşmede öğrencilerin öys kullanım sıklığı, parola seçme kriteri, parola saklama koşulları, parola tipleri, ÖYS'leri kullanırken adres çubuğunu i?nceleme sıklıkları ile ilgili açık uçlu sorular sorulmuştur. Sorular cevaplandıktan sonra, öğrencilerin tarayıcılarına EduSecure uzantısının test sürümü kurulmuş, okullarında kullanılan ÖYS'ler kapsamında test etmeleri sağlanarak uzantının etkinliği hakkında görüşleri alınmıştır. Bunun sonucunda, öğrencilerin sık kullandıkları ÖYS'lerde hızlı giriş yapabilmek amacıyla kolay ezberlenebilir, dolayısıyla zayıf ve öngörülebilir parolalar seçtikleri, aynı zamanda adres çubuğunu kontrol etmek gibi temel güvenlik önlemlerine dikkat etmedikleri görülmüştür. Öğrencilerden alınan görüşler doğrultusunda, EduSecure uzantısının parola seçme ve bilgi güvenliği alışkanlıklarını olumlu yönde etkilediği tespit edilmiştir. Alanyazın incelendiğinde ise Türkiye'de öğrenim gören öğrencilerin kullandığı ÖYS'ler için yapılan herhangi bir güvenlik çalışmasına rastlanmadığından, EduSecure bilgi güvenliği teknolojilerine eğitsel ve yenilikçi bir bakış açısı kazandıracaktır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: SOSYOLOJİ Proje İsmi: STATÜ, DEĞERLER VE GELİR GİRDABINDA MESLEK SEÇİMİ PROBLEMİ: LİSE ÖĞRENCİLERİ ÖRN0EĞİ Özet: Bu araştırmanın temel amacı statü, değerler ve gelir gibi faktörlerin lise öğrencilerinin meslek seçiminde ne düzeyde etkili olduğunu belirlemek; öğrencilerin karar verirken söz konusu faktörleri nasıl öncelediklerini ortaya koymaktır. Bu araştırma nicel yöntemin betimsel tarama türüyle gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma evreni, Eskişehir'in merkezinde bulunan ve farklı türlere sahip 3 lisedir. Bu liselerden basit tesadüfi örnekleme yöntemiyle 302 kişilik bir örnekleme grubu oluşturulmuştur. Araştırmaya katılımda "gönüllülük" ilkesi esas alınmıştır. Hedeflenen verileri toplamak üzere 40 sorudan oluşan bir anket formu geliştirilmiştir. Bunların 12'si sosyo-demografik, 28 tanesi meslek seçimi ile ilgili sorulardır. Meslek seçimi ile ilgili sorular Likert tipi sorulardır. Saha çalışmasını gerçekleştirmek üzere İl MEM ve okul idarelerinden gerekli izinler alındıktan sonra anket çalışmasına gidildi. Anketler 15 dk. sürdü. Elde edilen veriler için SPSS analiz programı kullanıldı. Veriler için yüzde ve frekans hesaplamaları yapıldı. Analiz sonuçları tablolarla gösterildi ve araştırmanın problemi doğrultusunda yorumlandı. Anketimizi oluşturan örnekleme baktığımızda "Benim için seçeceğim meslek hakkında insanların ne düşündükleri önemlidir" görüşüne katılımcıların daha çok tamamen katıldığı tespit edilmiştir. "Benim için seçeceğim mesleğin topluma faydalı bir iş olması gerekmektedir" görüşüne katılımcıların çoğunlukla tamamen katıldığı tespit edilmiştir. Anketimizi oluşturan örnekleme baktığımızda "Benim için seçeceğim mesleğin bana kendimi başarılı hissettirmesi gerekmektedir" görüşüne katılımcıların çoğunlukla katıldığı tespit edilmiştir. "Benim için seçeceğim meslek sorumluluk gerektirmemeli" görüşüne katılımcıların daha çok katılmamış olduğu tespit edilmiştir "Benim için seçeceğim meslek beni mutlu etmeli" görüşüne katılımcıların çoğunlukla katılmış olduğu tespit edilmiştir. "Benim için seçeceğim meslek grubundaki insanların iyi kişilikli insanlar olması gerekmektedir" görüşüne katılımcıların daha çok tamamen katıldığı tespit edilmiştir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TEKNOLOJİK TASARIM Proje İsmi: SEN AT, A-YIR-SIN! Özet: Kaynakların sınırlı isteklerin sınırsız olduğu dünyada elde edilen kaynakların verimli ve etkin kullanımı esastır. Bu noktada, atık oluşmasının en aza indirilmesi veya atık oluşuyorsa geri dönüşüm ile bu kaynakların ekonomiye tekrar kazandırılması önem arz etmektedir. Günlük yaşantıda sıkça kullanılan plastik, karton kutu, metal, cam gibi materyaller çöp şeklinde değerlendirilmemekte ve atık statüsündedir. Atıkların kaynakta ayrıştırılarak geri dönüşüme kazandırılması çevre ile birlikte ekonomiye katkıda bulunulmasını sağlayacaktır. Bu doğrultuda, projede teneke kutu, cam şişe, pet şişe ve karton kutunun atık ayırma haznesine yerleştirildiğinde onları sensörler vasıtasıyla algılayıp otomatik olarak ayıran bir sistem geliştirilmiştir. Atıkların yerinde ayrışmasıyla diğer türdeki atıkların birbiriyle karışması engellenerek geri dönüşüm tesislerindeki maliyetler azalır, enerji tasarrufu sağlanır, mevcut iş gücü daha verimli bir şekilde kullanılır, doğa korunur ve gelecek nesillere daha temiz bir dünya mirası bırakılmasına katkıda bulunulur. Projede, kullanılan sensörlerden her birine, birden fazla atık türünü algılayacak şekilde farklı yazılım ve donanım kombinasyonlarının kurulması sayesinde atık türlerinin yerinde ayrışması gerçekleşmiştir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: COĞRAFYA Proje İsmi: YENİDEN YEŞEREN ŞEHİRLER Özet: Dünyadaki iklim değişikliğine bağlı olarak ağaçsızlanmayla beraber genel ısınma eğilimi en belirgin şekilde şehirlerde hissedilmektedir. Çalışmamızda, yaşadığımız şehirde azalan yeşil alan ve artan sıcaklıklar ve betonlaşmayı tespit ederek, bu konuda farkındalık oluşturmayı hedeflemekteyiz. Yeşil alanların artırılabilmesi için çözüm önerileri sunmak amaçlanmaktadır. Çalışma konusu ile ilgili birebir yapılan araştırmalar olmamakla beraber, yapılan araştırmaların genelde sıcaklık artışının tarımsal alandaki etkiler üzerine olduğu gözlemlenmiştir. Amacımız Malatya Yeşilyurt ilçesinin gözde yerleşim mekânlarındaki betonlaşmayı ortaya çıkarmaktır. Yeşil alanın bir kısmının yeniden kazandırılabilmesi suretiyle oluşan şehir ısı adası etkisinin azalmasını sağlayabilecek çözümler sunmaktır. Birbirine komşu olan ve şehrin son yıllarda hızla betonlaşan iki bölgesi olması sebebiyle Merkez Yeşilyurt ilçesi Çilesiz ve Tecde Mahallesi örnek olarak seçilmiştir. Çalışmada, Meteoroloji Genel Müdürlüğü'ne ait sıcaklık nem yağış verileri kullanılmıştır. Tecde ve Çilesiz mahallelerinin sınırı tespit edildi ve artan bina alanı ve azalan yeşil alan hesaplamaları yapılırken Google Earth programından geriye yönelik görüntüler belli bir zaman aralığıyla alındı. Her bir görüntü üzerinden alan hesaplaması yapılarak veriler elde edildi ve yorumlanmaya çalışıldı. Bölgede ikamet eden sakinlerden yeşil çatılarla ilgili görüş alındı. Alan yazın taramasında genellikle iklim değişikliği ve sıcaklığın kayısı üretimi ve tarımsal faaliyetlerle ilişkilendirildiği tespit edilmiştir. Esen ve Avcı Malatya Havzası'nda sıcaklık ve yağışın analizini yaparken, aykırı şehirleşmeye etkilerini ölçmüştür. Alınyazında araştırmamız ile ilgili benzer çalışmaya rastlanmamaktadır. Araştırmanın bulgularında görüldüğü üzere ağaçlık alan giderek azalmakta bina sayısı artmaktadır. Çözüm olarak önerilen yeşil çatıya görüşmecilerden genellikle olumlu yanıt gelmiştir. Son yıllarda artan yeşil çatı uygulamalarının ilimizdeki şehir ısı adası oluşumunu önleyeceği düşünülmektedir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI Proje İsmi: ŞENLİK V(A)R Özet: Somut olmayan kültürel miras kuşaktan kuşağa aktarılır. Bu,insanlara kimlik duygusu vermektedir.Gelişen teknolojiyle birlikte kültürel mirasımız unutulmaya başlamıştır. Bu, kültürüne yabancı bireylerin yetişmesine sebep olmaktadır.Oysa çocuklukta bu değerlerin aşılanmasının, o yaşlarda şekillenen kişilik özellikleri üzerinde önemi büyüktür. Çalışmamızda masal,ninni,meddah ve türkü gibi edebi türleri bir oyuncak aracığıyla çocuklara öğretmeyi hedefledik.Yaptığımız literatür taramasında çok sayıda bilimsel çalışmayla karşılaştık.Fakat sözü edilen türlerin oyuncak aracılığı ile çocuklara öğretilişine dair bir araştırmaya rastlamadık.Projemizde bu sorunu ortadan kaldırmayı hedefledik.Şenlik V(a)R isimli oyuncağı tasarladık.Oyuncağımızda şenlik alanı oluşturduk.Böylece Ramazan şenliklerindeki duygu da yaşatılmış olacaktır. Alanda ninniye,masala,türküye ve meddaha ait dükkanlar bulunmaktadır. Dükkanların yanındaki butona dokunulduğu zaman türküyü,meddahı,masalı yahut ninniyi dinlenebilecektir.Oyuncaktaki figürler hareket edebilir.Böylece çocuklar grup etkinliğiyle oynayabileceklerdir.Dinledikleri türler, zaman içerisinde akıllarında yer edecek ve kültürel mirasımız çocuklarımıza aktarılmış olacaktır.Günümüzde, çocuklar ve gençler teknolojik araçlara ilgi duymaktadır.Sanal gerçeklik(Virtual Reality- VR) ve animasyon yapma uygulamalarını kullanarak şenlik ortamını ilgi çekecek şekilde sanal ortama aktardık.Buradan hareketle projemizin adını Şenlik V(a)R olarak belirledik.Projemizde Web2.0 araçlarıyla animasyonlar oluşturulurken tasarım temelli araştırma yöntemi kullanılmıştır.ön test son test tekniğiyle ilkokul,ortaokul ve lisedeki öğrencilere testler uygulanmıştır.Ardından yaşlarına göre meddah gösterisi, Şenlik V(a)R oyuncağının tanıtımı ve VR gözlükle Şenlik V(a)R animasyonu izleme etkinlikleri yapılmıştır. Ayrıca etkinliklerin yapıldığı öğrenci gruplarına masal,ninni,meddah ve türkü hakkında hazırladığımız bilgilendirme broşürleri verilmiştir.Broşürlerin üzerine yerleştirdiğimiz kare kodu okutanlar projemizin internet sitesine yönlendirileceklerdir.Sitede, edebi türlerle ilgili bilgi alırken bu türleri dinleyebileceklerdir.Çalışmamızın sonucunda tasarladığımız oyuncakla, sanal gerçeklik vb. uygulamaların da etkisiyle öğrencilerin somut olmayan kültürel mirasımıza ilgilerinin arttığı, masalın,meddahın,türkünün ve ninninin bilinirliğinde artışın olduğu gözlemlenmiştir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI Proje İsmi: YARATICI DRAMA VE ORİGAMİ ETKİNLİKLERİYLE TÜRKÇE ÖĞRETİMİ Özet: Özet Yüzyıllardan beri zenginliğini koruma çalışmaları yapılan Türkçenin gelişimine katkı sağlamak için başlatılan çalışmada Yunus Emre Kreş ve Gündüz Bakımevine, Karaman Piri Reis İlkokuluna ziyaretler gerçekleştirildi, gerçekleştirecek. İlk ziyarette öğrencilerle tanışma, kaynaşma hedeflendi. Evren birimi seçiminde basit seçkisiz yöntem kullanıldı. Yaparak yaşayarak öğrencilerin çalışmaya sunacağı katkı irdelendi. Çalışmada yaratıcı drama etkinliklerinden tanışma, kaynaşma, ısınma, rol oynama, dramatik oyun; origami çalışmalarından klasik origami, kirigami etkinliklerinden yararlanılacaktır. Türkçe öğretiminden önce grubun hazırbulunuşluk tespiti için uzman görüşü alınacak ve gözlem yapılacaktır. Öğrencilerin sınıf öğretmenleri ve Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi sınıf öğretmenliği bölümünde bulunan akademisyen hocalar görüşlerine başvurulan uzmanlar arasındadır. Yapılan görüşmelerde öğrencilerin yaş grubuna uygun etkinlikler düzenlenecektir. Ayrıca Türkçe dersi öğretiminin kapsam geçerliliğini sağlamak ve seviyeye uygun çalışmalar gerçekleştirmek için sınıf düzeyine uygun ders kitapları taranacaktır. Soyut düşünme yeteneğinin tam olarak gelişmediği 6-7 yaş grubu öğrencilere farklı kostümler giyilerek önce dikkat çekilecek sonra hareketlere, oyunlara dayalı Türkçe öğretimi gerçekleştirilecek. Origami etkinlikleriyle küçük kas gelişimine katkı sağlanacak, öğrencilerin sürece etkin katılımı gerçekleştirilecektir. Origami etkinliği sonrasında ortaya çıkan şekillere uygun masal ve fabllar belirlenen Türkçe sözcüklerin öğretilmesi amaçlanarak oluşturulacaktır. Zıt anlamlı ve eş anlamlı sözcük dağarcığını geliştirmeye yönelik etkinlikler düzenlenecektir. Çalışmada yaratıcı drama ve origami etkinliklerinin Türkçe öğretimine etkisi sınıf öğretmenlerinin görüşü alınarak ve gözlem kayıtlarıyla belirlenecektir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: BİYOLOJİ Proje İsmi: SÜT ÜRÜNLERİNDEKİ STAPHYLOCOCCUS AUREUS ÜZERİNE SOĞUK PLAZMA YÖNTEMİNİN İNAKTİVASYON ETKİSİ Özet: Gıdalar yoluyla vücuda alınan patojenler birçok hastalığa hatta ölümlere neden olabilmektedir. Listeria monocytogenes, Escherichia coli O157:H7, Clostridium botulinum, Salmonella spp. ve Bacillus cereus gibi gıda kaynaklı patojenler sıklıkla gıdalarda bulunmakta ve insan sağlığını olumsuz yönde etkilemektedir. Bu patojenlerden biri olan Staphylococcus aureus baş ağrısı, bulantı, kusma, ishal, bakteriyemi, hiper- veya hipotansiyon gibi sağlık sorunlarına neden olabilmektedir. Ayrıca gıdaların bozulmasına ve ekonomik kayıplara da neden olabilmektedir. Bu nedenlerle son yıllarda geleneksel yöntemlere alternatif birçok yöntem geliştirilmiştir. Bunlardan biri olan soğuk atmosferik plazma yöntemi, ısıl olmayan ve mikroorganizmaların inaktive edilmesinde kullanılan bir yöntemdir. Projemizde, mikrobiyal inaktivasyonun sağlanması için atmosferik ortamda oluşturulan jet plazma kullanılmıştır. S. aureus ATCC6538 referans suşu iki farklı örneğe inoküle edilerek, soğuk plazmanın gıda ortamındaki inaktivasyonu araştırılmıştır. Beyaz peynire ve kaşar peynirine sırasıyla 6.70 log kob/cm2 ve 6.37 log kob/cm2 seviyelerinde patojen inoküle edilmiştir. Bu ortamlar ayrı ayrı 3 kV darbeli DC yüksek voltaj güç kaynağı ile oluşturulan plazma jet sisteminde sırasıyla 60, 120 ve 180 sn boyunca plazmaya maruz bırakılmıştır. Beyaz peynirdeki patojen sayısında zamana bağlı olarak sırasıyla 5.03, 4.98 ve ve 4.76 log kob/cm2'ye azalma tespit edilmiştir. Kaşar peynirdeki patojen sayısında ise zamana bağlı olarak sırasıyla 4.88, 4.81 ve 4.71 log kob/cm2'ye düşüş saptanmıştır. Her iki örnekte de en fazla indirgenme 180 saniyelik plazma işlemi sonunda meydana gelmiş olup, patojen sayılarında sırasıyla toplam 1.94 ve 1.66 log kob/cm2'lik azalma olduğu gözlenmiştir. Plazma jet sistemi alternatif gıda işleme yöntemleri arasında umut vadeden bir sistem olup, gıda patojenlerinin inaktivasyonunda kullanılabilme potansiyeli bulunmaktadır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: SOSYOLOJİ Proje İsmi: HUKUK OKUMAK İSTEYEN LİSE ÖĞRENCİLERİNİN ADALET DEĞERLERİ Özet: Hukuk bölümü kendini halk tarafından yakından tanılan ve benimsenen Adalet kavramıyla var etmektedir. Adalet kavramına verilen önemle hukukçular da bir önem kazanmıştır. Bu önem toplumda sahip olduğu kritik rol bağlamında hukuk okuyacak öğrencilerin sahip oldukları adalet değerleri adalet kavramına etki etmektedir. Projemizin ana amacı ise hukuk okumak isteyen lise öğrencilerinin sahip olduğu adalet değerlerini araştırıp analiz etmektir. Gerekli verilerin analizi için Samsun'da yaşayan ve hukuk okumayı isteyen lise öğrencilerine anket yapılmıştır. Anket soruları "Adil Olma Değer Alt Ölçeği" ve "Evrensel Değerler Tutum Ölçeği" olmak üzere iki farklı ölçekten teyit edilerek seçilmiştir. Anket çalışması, Samsun'da eğitim-öğrenim gören ve hukuk okumak isteyen toplam 229 öğrenciyle gerçekleştirilmiştir. Anketler Google Formlar aracılığıyla uygulanmış, anket sonuçları Excel'e aktarılmıştır. Excel'e aktarılan sonuçlar IBM SPSS V 21.0 programı aracılığıyla incelenmiştir. Anket sonuçlarını anlamlandırmak için T-Test, Anova, Frekans Analizleri yapılmıştır. Analiz sonuçları n, % şeklinde verilmiştir. Sonuçlarda öğrencilerin büyük bir kısmının adalet değerlerine sahip olduğu, her soruda katılımcıların yarısından fazlasının sunulan adalet değerleri hakkındaki yargıları olumlu yanıtladıkları, katılımcıların adil davranmakta oldukları, katılımcıların adalet, hukuk ve kanunlar hakkında yeterli bilince sahip oldukları ve sunulan tüm hipotezlerin katılımcıların yanıtlarıyla uyuştuğu kanıtlanmıştır. Katılımcıların okudukları okul türleri ve cinsiyetleri üzerinden bir sınıflandırmaya gidilmiştir ve okul türünün katılımcıların adalet değerlerine etki ettiği gözlemlenmiştir. Sosyal Bilimler ve Anadolu Liselerinde öğrencilerin adalet değerlerine daha fazla sahip olduğu görülürken Fen Lisesi öğrencilerinin adalet değerlerine daha az sahip olduğu gözlemlenmiştir. Cinsiyet faktörünün ise katılımcıların adalet değerlerine belirgin bir etkisi olmadığı görülerek cinsiyet faktörüyle adalet değerlerine sahipliğin bir bağı bulunmadığı kanıtlanmıştır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: YAZILIM Proje İsmi: GOKRATES (GÖZ KIRPMA TESTİNDEN RAHATSIZLIK TESPİT SİSTEMİ) Özet: Günümüzde teknolojinin de gelişmesiyle birlikte, bilgisayar ve telefon gibi aletlerin kullanımı herkes için bir zorunluluk haline gelmiştir. Bu aletlerin kullanımı günlük hayatımızda büyük zaman kaplamaktadır. Ancak bilgisayar ve telefon gibi aletlerin uzun süreli kullanımının artması ile birlikte sağlıkla ilgili, özellikle de göz sağlığıyla ilgili bazı problemler ve hastalıklar ortaya çıkmaktadır. Bir sürü insan, bilgisayar kullanımına bağlı olarak göz problemleri yaşamaktadır. Bu projede ise insanların ekran başındayken göz sağlıklarına önem vermeleri ve bilgisayardan kaynaklanabilecek göz hastalıklarının önüne geçilmesi amaçlanmıştır. Yapay zeka ve görüntü işleme teknolojisinden faydalanılmıştır. Projede, insanların yüzleri taranmış ve göz kırpma miktarı gibi göz alışkanlıklarına bakılıp kişiye özel raporlar çıkarılmıştır. Çıkarılan bu raporlar baz alınarak göz problemleri olan insanlar için kişiye özel birtakım göz egzersizleri önerilmiştir. Ayrıca kullanıcının ekrana bakarak geçirdiği ortalama süre ölçülmüştür ve kullanıcıya konu hakkında uyarıcı dönütlerde bulunulmuştur. Bu yöntem ile insanların ekran karşısında göz sağlıklarından haberdar olmaları sağlanacak ve ekran başındayken göz problemleri ile daha az karşı karşıya kalmaları sağlanacaktır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TEKNOLOJİK TASARIM Proje İsmi: AYİHA(ACİL YARDIM INSANSIZ HAVA ARACİ) Özet: cil yardım gereken durumlarda bazı destek ekipmanlarına ihtiyaç duyulmaktadır. Bu ekipmanların başında ilkyardım seti, sedye şok cihazı gibi ekipmanlar gelmektedir. Bu ekipmanlardan özellikle şok cihazı stadyum yada alışveriş merkezi gibi toplu alalarda bulundurulması mecburidir. Doğal afet sonrasında yada mahrumiyet bölgelerinde bu cihazların olmayışı bir sorun olabilmektedir. Bazı durumlarda ise ulaştırılması zaman almakta yaralı yada mağdur kişilerin bu zaman aralığında hayati fonksiyonlarını kaybetmesi olayları ile karşılaşılmaktadır. Bu proje ile Doğal afetlerde veya acil durumda mahsur kalmış, kaybolmuş yada kara yoluyla ulaşım sağlanamayacak durumlarda yaralılara gerekli ilk yardım ve donanımları (Şok cihazı, sedye, ilkyardım seti vb.) İnsansız Hava Aracı (İHA) geliştirildi. Acil yardım ihtiyacı olan kişinin konum bilgileri cep telefonundan alacak yazılım geliştirildi. 40 km yakınımızdaki herhangi bir noktadan yapılacak acil yardım mesajı alındığında yaralının gerekli ihtiyaçlar belirlenir. Gelen mesaj konumunu alan İHA otonom olarak ekipmanlar ile bölgeye sevkiyat gerçekleştirir ve cihazların kullanımı için bekler. İşlem sonunda otonom olarak başlangıç konumuna geri dönüş yapar.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: DEĞERLER EĞİTİMİ Proje İsmi: İMAM HATİPLERDE AKRAN DESTEĞİNİN ÖZ SAYGI VE ADABI MUAŞERET OLUŞTURMADAKİ ROLÜ Özet: Eğitim sistemimizde akran danışmanlığı uygulaması son yıllarda ilgi çekmekte, öğrencilerin okul içinde ve dışında eğitim ve öğretimi destekleyici rol oynamaktadır. Özellikle lise çağındaki öğrenciler, arkadaşlarıyla çok vakit geçirdiklerinden dolayı bu çağlarda akranları hayatlarında önemli bir yer edinmektedir. Bizde buradan hareketle bu proje kapsamında akran desteğinin adabı muaşeret ve özsaygı oluşturmadaki rolünü inceledik. Bu kapsamda alan yazını detaylı bir şekilde inceledik akran desteğinin adab-ı muaşeret ve özsaygı üzerindeki etkisine dair herhangi bir araştırmaya rastlamadık. Adabı muaşeret; topluluk içinde normal davranış şekilleri, insanların birbirleriyle geçinmeleri usulü, nezaket, terbiye ve görgü kuralları demektir. Özsaygı ise , kişinin sahip olduğu genel değer duygusudur. Öz saygı; Bireyin kendisine yönelik duygu ve düşüncelerinin tümüdür (Rosenberg, 1965). Kişinin, kendine hangi ölçüde değer verdiğini ya da vermediğini, kendini ne ölçüde onayladığını takdir ettiğini, ödüllendirdiğini ya da kendini ne kadar sevdiğini ölçen, bir tür değerlendirme olgusudur. Çalışmamızın amacı bu değerleri öğrencilere akran eğitimi yardımıyla aktarmak. İnsanlara bir şey öğretebilmenin yolu onlarla empati yapabilmekten geçer. Empati tanımını ilk yapan Rogers'a göre:''Empati, bir kişinin kendisini karşısındaki kişinin yerine koyarak, o kişinin duygularını ve düşüncelerini doğru olarak anlaması, hissetmesi ve bu durumu ona iletmesi sürecidir." Bir öğrenciyle en iyi empati kurabilecek kişi, kendi yaşıtı olan başka bir öğrencidir. Sonuç olarak akran desteği projesiyle adabı muaşeret ve özsaygı gibi önemli değerlerini öğrenmekte sorun yaşayan öğrencilere akran desteği yoluyla bu değerleri aktarmaya çalışıyoruz.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI Proje İsmi: MASALİM SANA EMANET Özet: Dil, insanların birbirini anlamaları, sosyal etkileşimde bulunabilmeleri için etkin bir araçtır. Bireyin yaşadığı toplumla bağ kurması için gereklidir. Dil kültürün en önemli parçasıdır aynı zamanda kültürün aktarıcısıdır. Kültür, bir toplumun ürettiği maddi ve manevi değerler bütünüdür. Toplumun kendine özgü inanış, duyuş, yaşayış tarzına kültür denir. Kültürün gelecek nesillere ulaşması için en önemli unsur dildir. Bir milletin dili ne kadar zengin ve hareketli ise kültür de o denli zengin olacaktır. Bu bakımdan diline gerekli değeri vermeyen toplumlar kültür değerlerini kaybeder. Ortak değerleri olmayan bir toplum millet olma vasfını yitirir. Masallar, efsaneler ve halk hikâyeleri gibi halka ait sözlü edebiyat ürünleri kültürün ve dilin aktarımında önemli yapı taşlarıdır. Bu halk anlatıları birer okul niteliğindedir. Hem dilin öğretimi hem de dille aktarılacak bütün kültürel ögelerin öğretimi için en eski ve en etkili bir eğitim tekniğidir. Teknoloji ne kadar gelişirse gelişsin masallar ve anlatılar asla önemini yitirmeyecektir. İlimiz Zaza nüfusunun en yoğun olduğu ildir ve Zazaca Bingöl merkez ve tüm ilçelerde konuşulan yerel bir dildir. Ancak Zazaca genç nüfus tarafından aktif ve etkin bir şekilde kullanılmadığından canlılığı azalmış ve kaybolmaya yüz tutmuştur. Gençler arasında Zazacaya karşı ilgi uyandırmak ve masallar aracılığıyla kadim kültürle olan bağlarını güçlendirmek amacıyla Zazaca masal anlatımı yaptık. Kültürümüze ait müzik aletleri (def, erbane), yöresel kıyafet ve drama gibi ögelerle zenginleştirerek gençlerin ilgisini uyandırmayı hedefledik. Yaptığımız çalışmaları okul bahçesinde öğrenciler ve velilerine sergiledik. Etkinlik video kayıtlarını sosyal medyada paylaşarak binlerce insanın beğenisini kazandık. Yerel ve ulusal basında çalışmamızla ilgili birçok haber yapıldı ve takdirle karşılandı.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: SOSYOLOJİ Proje İsmi: LİSE ÖĞRENCİLERİNİN SAĞLIKLI BESLENME TUTUMLARININ VE KANTİN KULLANIM DAVRANIŞLARININ ÖLÇÜLMESİ Özet: Beslenme en temel ihtiyaçlardandır ve tarih boyunca değişime uğramıştır. Günümüzde küreselleşen ve sanala kayan dünya koşulları sonucunda insanların beslenme alışkanlıkları hızlı ve sık bir şekilde değişmektedir. İnternet ve sosyal medya kullanımı özellikle gençler arasında yaygın olduğundan bu değişim gençlerde ve okul çağı çocuklarında daha belirgin bir şekilde görülmektedir. Özellikle fast food ürünlerinin tüketiminin artması ülkemizde ve dünya genelinde obezitenin artmasına neden olmuş ve bu durumda adölesan dönemi beslenmesinin önemini bir kez daha ortaya koymuştur. Beslenme hem bedensel hem ruhsal olarak desteklenmeli ve olumlu beslenme alışkanlıkları gençlere kazandırılmalıdır. Çok uzun saatler okulda kalan gençlerin beslenmesi toplum beslenmesinin temelini oluşturmaktadır. Bu dönemde kazanılan davranışların ilerleyen dönemde beslenme alışkanlıklarını ve sağlıklı olma durumunu etkilediği çalışmalarla ortaya konmuştur. Beslenmenin obezite, kalp damar sağlığı, diyabet, depresyon, büyümede gerilik, hormon bozuklukları ve çeşitli hastalıklar üzerinde ciddi etkileri vardır. Bu çalışmada gençlerin beslenmeye ilişkin tutumları ölçülmüş olup aynı zamanda kantin kullanım alışkanlıkları irdelenmiştir. Çalışmaya göre erkek ve kız öğrencilerin beslenme alışkanlıkları arasında ciddi bir fark yoktur. Gelir düzeyi ile kötü beslenme arasında ilişki bulunmuştur. Öğrencilerin bir kısmının kahvaltı yapmadan okula geldiği ve okula geldikleri günlerde sık sık fast food ürünleri tükettikleri görülmüştür. Sağlıklı beslenme konusunda öğrencilerin bilinçlerinin yüksek olmadığı sonucuna varılmış ve bu konuda ders, seminer, söyleşi gibi aktivitelerle farkındalık kazandırılması ihtiyacı fark edilmiştir. Diyetisyen veya halk sağlığı uzmanları ile işbirliklerinin arttırılması gerektiği sonucu çıkarılmıştır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: MATEMATİK Proje İsmi: MATEMATİK İÇİNDE KEŞİF VE BAZI PROBLEMLERE FARKLI BAKIŞ AÇILARI Özet: Matematik derslerinde bazı konuları öğrenirken yeni formüller fark etmek bu çalışmanın başlangıç noktası olmuştur. Projede araştırma sorusu farklı dizileri kullanarak problemlere farklı bakış açılarıyla yaklaşmak, şimdiye kadar düşünülmemiş sayı dizileri oluşturmak ve ünlü problemlerin çözümüne ilişkin alternatif algoritmalar tasarlamaktır. Doğadaki mükemmel uyumun matematikteki adı olan diziler, geçmişten günümüze üzerinde çokça çalışılan ve araştırılmaya devam edilen bir konudur. Bu çalışmada da dizilerin matematiğin farklı konularıyla da oldukça bağlantılı olan harika bir yapısının olduğu tekrardan gösterilmiştir. Elde edilen bulgularda ilk olarak incelenen devirli sayılardaki düzen ve devirli sayıların tam sayıların kareleriyle olan ilişkisidir. Sonrasında ise keşfedilen sayıların karelerindeki uyum da ardışık tek ve çift sayılara ayrı bir bakış sağlamıştır. Ayrıca faktöriyel alırken sayıların sırasıyla farklarını aldığımız bir üçgen oluşturmak o sayılar ile ilgili yeni bir örüntüsel ilişki ortaya çıkarmaktadır. Son olarak Lothar Collatz tarafından 1932 yılında ortaya atılan ve hala çözülememiş bir problem olan Collatz problemi üzerinde de benzer uyumlar bulunarak araştırma noktalanmıştır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: YAZILIM Proje İsmi: İHA, YAPAY ZEKâ VE GÖRÜNTÜ İŞLEME TEKNOLOJİSİ DESTEKLİ ÖZGÜN VERİ SETİ İLE EKİMİ YASAK OLAN BİTKİLERİN TESPİTİ Özet: Madde bağımlılığı, vücudun işlevlerini olumsuz yönde etkilemesine rağmen bireyin bu maddelerin kullanımını bırakamamasıdır. Uyuşturucu başta gençlerimiz olmak üzere ülkemizin bugünü ve yarınını etkileyen bir felakettir. Uyuşturucu kaçakçılığı, ülke sınırlarını aşan, bölgesel ve uluslararası düzeyde bir suç türü haline gelmiştir. Bağımlı sayısında dünya çapında artış olması, uyuşturucu kaçakçılığındaki yüksek kâr payı, terörist örgütlerin bu kârdan artan ölçüde pay alma arayışına yönelmeleri ve teknolojik gelişmeler, uyuşturucu üretimi ve kaçakçılığını hızlandırmış ve sorunu küresel düzeyde kapsamlı bir mücadeleyi gerektiren ulusal ve uluslararası bir sorun olmuştur. Bu çalışmada ülkemizde illegal olarak ekimi yapılan haşhaş ve kenevirin tespit edilmesi için İnsansız Hava Aracı (İHA) ile Görüntü İşleme ve Yapay Zekâ Teknikleri kullanılarak bir kütüphane oluşturulmuştur. Böylece ekimi yasak olan ürünlerin illegal yollarla ekilerek bir suç unsuru oluşturması ve bağımlılık maddesi olarak kullanımının önüne geçmek amaçlanmıştır. Yaptığımız literatür taramalarında İHA'larla henüz ekimi yasak bitkiler için bu kadar kapsamlı tespit denemelerinin yapılmadığını gördük. Çalışmamız olumlu sonuçlar getireceğini umduğumuz bir yöntemle kenevir ve haşhaş araması gerçekleştirecek ilk birden fazla ekimi yasak bitkiyi tespit eden çalışma olacaktır. İHA'yla illegal olarak ekimi yapılan haşhaş ve kenevirin tespit edilmesi için yapabilmek için de görselleri tanımlamak için Roboflow, kod dosyalarını çalıştırmak için ise Google Colab kullanılmıştır. Görüntülemeyi ilk olarak Afyon ilinde gerçekleştirdik. Roboflow kullanarak haşhaş ve kenevir görselleri tanımlanmıştır. Olumlu sonuç aldığımız çalışmamız yerli ve milli teknoloji hamlesi olması bakımından oldukça önemlidir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TARİH Proje İsmi: MAVİYİ VATAN YAPANLAR: "TÜRK MUKAVEMET TEŞKİLATI" Özet: Bu çalışmamızda Kıbrıs Adası'nda uzun yıllar süren sükunetin nasıl bir anda savaş halini aldığını ve bu süreçte EOKA'nın Kıbrıs Türklerini bastırma faaliyetlerine karşı Kıbrıs Halkı tarafından kurulan Türk Mukavemet Teşkilatının kuruluşu, örgütlenmesi, eğitimi ve faaliyetlerinin dönemin kahramanlarının ağzından gün ışığına çıkartmak amaçlanmıştır. Projemizin tarama aşamasında, Mersin Halk Kütüphanesi ve internet taraması sonrasında konu ile ilgili ikinci el kaynaklara ulaşılmıştır. Kıbrıs Türk Kültür Derneği ve K.K.T.C Konsolosluğu arşiv taramasında ilimizde ikamet eden Mücahitlerin bilgilerine ulaşılmıştır. Tarama sonucunda Mücahitlerimiz Türk Mukavemet Teşkilatı mensuplarından Ali Bozdağlı, Alper Tenekeci, Çetin Serez, Yılmaz Bora, Derviş Ahmet Güvenir, Recep Halil Üçyiğit ve İbrahim Kipdemir'in iletişim bilgilerine ulaşılarak, röportaj yapılmış anlatımların doğruluğu resmi kayıtlar ile kontrol edilmiştir. Mücahitlerimizin ve yakınlarının elinde bulunan fotoğraf, belgeler araştırmamızda kullanılmıştır. Farklı kaynaklar arasında uyum ve uyumsuzluk, belgelerdeki bilgilerin doğruluğu o döneme ait diğer bilgilerle karşılaştırılarak ve yazarın bilimsel kişiliği dikkate alınarak incelenmiştir. Bilgi ve veriler proje raporu haline dönüştürülmek üzere gözden geçirilmiştir. Kaynak taraması ve diğer süreçlerden elde ettiğimiz veriler ışığında, Kıbrıs Türk halkının egemenlik haklarını korumak için kurulan teşkilat, örgütsel yapısı ve faaliyetlerinin planlanması konusunda tarihsel bağlar kurmuş ve İttihat ve Terakki Cemiyeti ve Kuvayi Milliye örgütlenmelerini örnek aldığı tespit edilmiştir. İlk etapta gizli bir örgüt olarak kurulmuş ve Mücahitlerin anlatımlarına göre yeraltında faaliyet göstererek 1963 olaylarından sonra açık eylem politikasını benimseyerek Mavi Vatan Doktrini yolunda ilk kilometre taşları atılmıştır. Teşkilat, maviyi vatan yapan teşkilattır. Araştırmamız ağırlıklı olarak sözlü tarih metodunun kullanıldığı, birinci el kaynaklar ile desteklenen mikro tarih çalışmasıdır. Nitel araştırma yöntemleri uygulanmıştır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: BİYOLOJİ Proje İsmi: YILAN DERİSİ MERHEMİ Özet: Yılanlar genel itibariyle insanlara soğuk gelen ve çoğu zaman ürkütücü bir görüntüsü olan canlılardır. Yılanların hayatı ile ilgili oldukça ilginç, merak uyandırıcı görüntüler yayınlanırken, yılanların deri değiştirmesi pek çok kadim kültürde sağlığın korunması, sağlıklı oluşla ilişkilendirilmiştir. Bilindiği üzere, yılanlar belli dönem aralıklarında deri değiştirirler. Yılanların deri değiştirmesi yaşam döngülerinin dinamik bir parçasıdır. Sağlıklı yılanlar yılda üç ya da dört kez deri değiştirirler. Doğaya bırakılan bu deriler yılan gömleği ya da kav olarak adlandırılır. Yılan gömlekleri antik dönemden bu yana halk tıbbında yani etnofarmakoloji alanında tıpta çeşitli hastalıkların tedavisinde kullanılmaktadır. Bu çalışmada Anadolu kültürel tıbbında siğil tedavisinde, sivilce- akne tedavisinde, cilt lezyonlarının iyileştirilmesinde, yaraların izlerini silme amacıyla sıklıkla kullanılan yılan derisi merheminin halk içinde uygulandığı şekilde üretilmesi ve elde edilen kremin çeşitli biyolojik aktivite testlerinin yapılarak terapotik özelliklerinin bilimsel süreçlerle kanıtlanması amaçlanmıştır. Çalışmada Malatya ili kırsalından toplanan yılan türlerine yılan gömlekleri kullanılmıştır. Bulunan yılan gömleklerinin yılan türleri sistematik olarak incelenmemiştir. Yılan gömlekleri 2021-2022 yılında Hira Nur Köse ve aile büyükleri tarafından toplanmıştır. Yılan gömlekleriyle oluşturulan merhemin element içeriği ve element derişimleri ICP-MS cihazında analizi yapılmıştır. Üretilen kremin antioksidan aktivitesi, antimikrobiyal aktivitesi ve yara iyileştirme potansiyeli in vitro deneylerle belirlenmiştir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI Proje İsmi: DERİN ÖĞRENME KULLANARAK AKADEMİK MAKALE ÖZETİ ÇIKARAN PROGRAM Özet: Yapay zeka uygulamaları günümüz teknolojisi ile birlikte yaygınlaşmıştır. Sesli asistanlar, dil çevirileri, öneri sistemleri, navigasyon, sosyal güvenlik, e-Ticaret, yardımcı robot uygulamaları, chatbotlar ve benzeri araçlar hayatlarımıza girmekte ve daha birçoğu hayatlarımıza girmeye devam etmektedir. Metin özetleme, bir bakıma metni kısaltma işlemidir; ancak bu kısaltma metindeki temel hedefi, ana düşünceyi, anlaşılır ve önemli bilgileri içerecek şekilde olmalıdır. Dergi, makale, gazete gibi yazıların özetlenmesinin faydası görülecektir. Bu projede yapay zekanın alt dallarından biri olan derin öğrenme modellerinden biri olan SBert modeli kullanılarak metin özetleme yapılmış ve metin özetini gösterecek bir arayüz tasarlanmıştır. Python programlama dili kullanılmıştır. Arayüz tasarımı için Tkinter adlı bir python kütüphanesi kullanılarak girilen bir metnin özeti elde edilmiştir. Genelde veri setleri İngilizce ağırlıktadır ve Türkçe metin özetleme yapabilen veri setlerinin sayısı sınırlıdır. Bu projede İngilizce veri setleri oluşturulmuştur ve ilgili diller için metin özetleme çalışması yapılacaktır. Özetlenecek döküman kullanıcı arayüzü ile elde edilmesi amaçlanmaktadır. Özetleme İşlemini oluşturulan kullanıcı arayüzlü program sayesinde gerçekleştirecektir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: YAZILIM Proje İsmi: ESNEK ALIM-SATIMLI BORSA ROBOTU Özet: Kendine has algoritmasını kullanarak saniyeler içerisinde yüzlerce işlem yapan yazılımlara robot denir. Borsa robotları teknik analiz ve haber akışlarına göre işlem yaparlar. Örneğin açıklanan bir veri, piyasayı anında hareket ettirebilir. Bu anlık hareketler insan eliyle yapılamayacak kadar hızlıdır ve süreklidir. Robotlar tarafından haber akışları da takip edildiğinden, biz farkında olmasak bile, piyasa anında harekete geçer. Amerikan piyasasındaki işlemlerin %60-%70 inin robotlara ait olduğunu bilinmektedir. Algoritmik trade (ticaret) son dönemlerde Türkiye'de ismi sıkça duyulmaya başlayan, batıda ise uzun süredir karar kriteri olarak alım satımlarda kullanılan, her geçen gün işlevselliği artan bir trade yöntemidir. Algoritmik işlemler de otomatik al sat yapabilmek için bir kod yazılımına ihtiyacımız vardır. Algoritma içerisinde yazılım konusu zor bir aşama olduğu için yatırımcılar manuel olarak indikatör kullanarak kendi stratejileri üzerinden al sat yaparlar. Fakat burada da kendi alım-satımlarını yaparken yatırımcı psikolojisi ile başa çıkmak oldukça zordur. Bu durum bir kısıtlılık olarak işin başında akılda tutulur. Biz projemizde algoritmik ticarete bir giriş yapmak namına kendi borsa robotumuzu tasarlama yoluna gittik. Bu zor bir tercihtir, nihayetinde uzun bir süre ön araştırma ve kaynak tarama zorunda kaldık. Bu tasarımda her şey olabildiğince özgüdür ve algoritmamıza uygun kodlar satır satır tarafımızdan yazılmıştır. Neticede kendi stratejimizi ön planda tutarak oldukça karmaşık bir sahada özgün bir algoritma sunduğumuzu düşünüyoruz. Şüphesiz yaptığımız bu girişim daha da geliştirilmeye muhtaçtır. Ancak bu aşamada bile yaptığımız yazılım prototipi bir sunucu üzerinden hizmete açıktır ve dileyen herkes tarafından denenebilir. Hâlihazırda robotumuzun gerçek veriler üzerinden, gerçek borsa ortamında denemesi yapılmış ve sonuçları bulgular bölümünde paylaşılmıştır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: SOSYOLOJİ Proje İsmi: LİSE ÖĞRENCİLERİNİN VE EĞİTİMCİLERİN AFET BİLİNCİ Özet: Etki alanının insan ve insan hayatı olması sebebiyle sosyolojik bir olgu olarak değerlendirilen afet; sanılanın aksine bir olayın kendisi değil, sonucudur. Küresel ısınma, çevre kirliliği gibi faktörlerin etkisiyle görülme sıklığındaki ve etkilerindeki artış ani bir ivme kazanmış olup adeta bilim insanların bu kavrama yönelik hipotezlerini doğrulamıştır. Bu sebepler doğrultusunda; başta bölgesel sonrasında ülke çapında afet ve acil durum bilincini güçlendirmek, eğitim sisteminin geliştirilebilir yönlerini tespit ederek yeni neslin bakış açısına uygun özgün çözümler ortaya koymak projemizin temel amacıdır. Yapılan kapsamlı literatür araştırmasının ardından öğrencileri bilgi seviyelerinden duyarlılıklarına kadar ölçen anketimiz, çalışmalarıyla bu konuda hepimizin dikkatini çeken AFAD eğitim ekiplerinin okulumuzda yaptığı konferans ve konferansın öğrencilerimize kattıklarını ölçmek için yapılan kahoot testi projemizin yöntemini oluşturmaktadır. Proje sırasında karşılaştığımız en temel sorun, yeni jenerasyonun içinde doğduğu internet dünyasının en bilinen sorunu yani bilgi kirliliğidir. Anket soruları, bu durum çerçevesinde mümkün olan en objektif sonuçlara ulaşacak şekilde hazırlanmıştır. Elde ettiğimiz sonuçlar arasında afete karşı kazanılabilecek duyarlılığın akran baskısıyla ilişkisi bulunmaktadır. Bu ilişkinin temelini arkadaşlarının tepkisinden korkan öğrencilerin birtakım sorunlara karşı sessiz kalması oluşturmaktadır. Dikkatimizi çeken başka bir durum da öğrencilerin tatbikatlara olan yaklaşımıdır. Afet sırasında sahip olunması gerekilen tutumu en etkili biçimde öğreten bu tatbikatları, öğrencilerin neden ciddiye almadığı tarafımızca detaylı bir değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Elde ettiğimiz veriler öncülüğünde yaptığımız öneriler arasında: Konferansların içeriğinin nasıl zenginleştirilebileceği ile birlikte "Temel AFAD Gönüllüsü"
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: YAZILIM Proje İsmi: SESSİZ KONUŞ Özet: Konuşma bozuklukları, kişinin söylemek istediği kelime veya cümleyi doğru bir şekilde ifade etmesini engellemekte veya konuşma sesinin kalitesini bozmaktadır. Ayrıca, bu bozukluklar kişinin anlaşılmasını ve iletişim kurmasını zorlaştırmaktadır. Bu nedenle, dünya çapında konuşma bozuklukları, kişinin sosyal ve profesyonel hayatını ciddi şekilde etkilemektedir. Bu duruma dair yaşadığı zorlukları belirten Türkiye ALS-MNH Derneği'nin başkanlığını yürüten ALS hastası İsmail Gökçek "Yardıma ihtiyaç duymadan iletişim kurabilmenin değeri ölçülemez" diyerek bu problemin çözümünün önemini gözler önüne sermiştir. Felç, MS, ALS ve Serebral Palsi gibi nedenlerle konuşma yeteneğini kaybeden hastalar boğaz ve ağız kaslarını kullanamadıklarından konuşmakta büyük zorluklar çekmektedir. Fakat, beyinleri tarafından gönderilen nörolojik sinyaller EMG sinyallerine neden olur. Bu sinyaller sayesinde konuşma verileri kaslarda zedelenme olsa bile hala iletilmektedir. Gelişmiş teknolojiler sayesinde EMG sinyalleri yakalanabilmekte ve kaydedilebilmektedir. Bu kayıt edilen EMG sinyalleri konuşmadaki kelimelere göre hesaplanabilir bir desene sahiptir. Makine öğrenimi kullanılarak oluşturulan Sessiz Konuş projesi, bu EMG sinyallerini algoritmalar ile birleştirerek Felç, MS, ALS ve Serebral Palsi gibi nedenlerle konuşma yeteneğini kaybeden hastaların ses çıkarmadan konuşmalarına yardımcı olacaktır. Günümüzde Felç, MS, ALS ve Serebral Palsi gibi nedenlerle konuşma yeteneğini kaybeden hastaların birçoğu maddi nedenlerle çözüme ulaşamamaktadır. Maddi imkânı olan bireyler içinse göz/yanak takip cihazları kullanılmaktadır. Fakat halihazırda mevcut olan bu cihazlar yüksek maaliyete ve düşük verime sahip. Hantal ve yüksek maliyetli olan bu cihazların kullanımı kişilerin yaşamını daha da zorlaştıran bir yapıya sahiptir. Bütün bu sorunlar göz önüne alındığında çözümün düşük maaliyete ve yüksek verime sahip olması gerekmektedir. Projemiz bu yönüyle eski nesil çözümleri ortadan kaldırmaktadır, projemiz hafif, düşük maliyetli ve geliştirilebilir yapısıyla farklılık yaratmaktadır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: COĞRAFYA Proje İsmi: SOMUT OLMAYAN KÜLTÜREL MİRAS UNSURLARINDAN YÖRESEL YİYECEKLERE BİR ÖRNEK: TENEKE MISIR EKMEĞİ Özet: Bu çalışmanın amacı Karadeniz Bölgesiyle özdeşleşen mısır ekmeğinin farklı bir çeşidi olan ve Trabzon'da çok bilinmeyen teneke mısır ekmeğinin tanıtımını yapmak, normal mısır ekmeğiyle ve beyaz ekmekle besin değerlerini karşılaştırıp avantaj ve dezavantajlarını belirleyerek günlük tüketime uygun olup olmadığını ortaya koymaktır. Ayrıca teneke mısır ekmeğinin bilimsel literatüre girişine katkı sağlamaktır. Yöresel bir yiyecek olan teneke mısır ekmeğinin somut olmayan kültürel miras olarak gelecek nesillere aktarılması diğer gayemizdir. Bu amaçlar doğrultusunda literatür taraması yapılmış, çalışma bölgesinde yer alan bir fırında teneke mısır ekmeği yapan bir fırıncı ve normal mısır ekmeği yapan başka bir fırıncıyla gönüllük esasına dayalı yapılandırılmış bir mülakat gerçekleştirilmiştir. Trabzon Gıda Laboratuvarına yaptırılan besin analizi sonucunda teneke mısır ekmeğinin enerji, karbonhidrat, yağ ve protein miktarının normal mısır ekmeğinden ve beyaz ekmekten daha düşük olduğu sonucuna varılmıştır. Bu çalışma sonucunda teneke mısır ekmeğinin günlük tüketime uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Teneke mısır ekmeği günlük tüketime uygun olmasının yanında Anadolu sofra kültüründeki ve Karadeniz sofra kültüründeki bir farklılık olarak kültürel miras kapsamında gelecek nesillere aktarılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: BİYOLOJİ Proje İsmi: PİSTACİA TEREBİNTHUS VE THYMUS SP. ESANSİYAL YAĞLARI KATKILI YENİLEBİLİR FİLM VE KAPLAMALARIN ANTİBAKTERİYAL VE ANTİFUNGAL ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI Özet: Tükenir ürün statüsündeki gıdaların güvenilirliğini sağlayıp ömür uzunluğunu artırmak için gıda endüstrisi tarafından kullanımı artan yenilebilir gıda film ve kaplamalar ile daha fazla karşılaşmamızı sağlamıştır. Gıdalarda bakteriyel yada fungal bozulmayı önlemeye yönelik katkılar sağlık açısından zarar teşkil edebileceğinden ürünlerin doğal haliyle raf ömrünü uzatmaya yönelik farklı içeriklere sahip kaplamalar yapılmaktadır. Bu kaplamalarda tercih edilen ürünlerden biri olan pektin meyve kabuklarında yoğun bir şekilde bulanan ve çeşitlilik gösteren bir polisakkarittir. Pektinlerin kullanıldığı yenilebilir filmlerin antimikrobiyal özelliklerinin güçlendirilmesi için esansiyel yağlara yönelim artmıştır. Çalışmamızda 4 farklı turunçgil kabuğundan aynı koşul ve yöntemlerde izole edilen pektinli ve Pistacia terebinthus ve Thymus sp. olmak üzere iki farklı esansiyal yağ katkılı 8 farklı yenilebilir filmin antibakteriyal ve antifungal özellikleri incelenmeye ve karşılaştırılmaya çalışılmıştır. Antibakteriyal etkinin ölçülmesi için Staphylococcus aureus ATCC 25923, Bacillus cereus, Escherichia coli ATCC 25922, Pseudomonas aeruginosa ATCC 27853, Salmonella typhimurium ATCC 14028 olmak üzere 5 bakteri suşu; antifungal etkinin ölçümü için iki farklı ortam sıcaklığı kullanılmıştır. Esansiyel yağ katkılı pektin filmlerinin antibakteriyal etkisi hem yağ çeşidine hem pektin çeşidine göre değişiklik göstermiştir. Genel olarak Pistacia terebinthus yağı katkılı pektin filmleri Thymus sp. yağı katkılılara göre daha yüksek antibakteriyal etki gösterirken, antifungal gücün ölçüldüğü meyve kaplamalarında ise Pistacia terebinthus yağı katkılılar Thymus sp. yağı katkılılara göre daha düşük etki göstermiştir. Sonuçta; Pistacia terebinthus ve Thymus sp. yağ katkıları ile hazırlanan pektin film ve kaplamaları besinleri bakteriyal ve fungal bozulmaya karşı raf ömrünü artırmak ve tüketiciye doğal ve sağlıklı ürünler sunabilmek adına kullanılabilir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TEKNOLOJİK TASARIM Proje İsmi: YEM BİTKİSİ YETİŞTİRME ODASI Özet: Hayvanların yem ihtiyacı genel olarak iki kaynaktan sağlanmaktadır. Ülkemizde hayvan besiciliğinde yaygın olan çayır ve meralara dayalı beslenmedir. Çayır ve meralarımız küresel iklim değişikliği, yanlış kullanım, gerekli bakım işlemlerinin yapılmaması gibi nedenlerle önemli ölçüde tahrip edilmiştir. Bu durum, hayvancılık için ihtiyaç duyulan yem kaynağını karşılamada yem bitkisi yetiştiriciliğinin önemini artırmıştır. Ülkemizde artan hayvan sayısı ile birlikte yem üretiminde de çeşitli desteklerle artış sağlanmış ancak bu artış mevcut hayvanların yem ihtiyacını karşılamak için yeterli olmamıştır. Bu durum mevcut yem açığını kapatmaya yönelik, bitkinin verimini arttırmayı hedefleyen tarımsal teknolojilere duyulan ihtiyacı arttırmaktadır. Bu projede yem üretiminin yapıldığı alanları ve bitki verimini arttırmak için tam otonom prefabrik ve üst üste takılabilen bir kapalı yem bitkisi yetiştirme odası tasarlanması ve prototipinin yapılması amaçlanmıştır. Proje kapsamında öncelikle yem bitkilerinin verimini etkileyen çevresel faktörler tespit edilmiştir. Bu faktörler dikkate alınarak bitkilerin optimum şartlarda daha yüksek verimle ve topraksız tarım tekniğiyle yetiştirilebileceği bir sistem tasarlanmış ve prototipi üretilmiştir. Projede hasat sürecini otomatikleştirmek için geliştirilen mekanizmanın çalıştırılmasıyla hasat işlemi başlamakta ve bitkiler parçalanarak paketlenmeye veya hayvanlara verilmeye hazır hale gelmektedir. Geliştirilen mobil uygulama ile kullanıcılara yem bitkisi yetiştirme odası üzerinde uzaktan kontrol imkanı sağlanmıştır. Kullanıcılar mobil uygulama üzerinden yem bitkisi yetiştirme odası içerisindeki parametreleri anlık olarak görebilmekte, su pompalarını açıp kapatabilmekte ve hasat işlemini başlatabilmektedir. Yem büyütme odaları toprağa bağlı olmadığından istenilen her yerde uygun şartlar oluşturularak kullanılabilmektedir. Birden fazla oda üst üste dikey tarım alanı oluşturacak şekilde birleştirilerek alandan tasarruf sağlanabilmekte, böylece m2 'de daha çok ürün yetiştirilebildiği için ürün verimi de artmaktadır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: BİYOLOJİ Proje İsmi: İLERİ DÖNÜŞÜM VE SÜRDÜRÜLEBİLİR AKUAPONİK SİSTEM Özet: Bu araştırma projesinde ileri dönüşüm ve sürdürülebilirliğin teşvik edilmesi ve dünyadaki gıda sorununa çözüm önerisi sunulması amaçlanmıştır. Etrafımıza baktığımızda her gün yüzlerce atık malzemenin hurdalıklarda çürüdüğünü, pek çok plastik ürünün çöplüklerde çevreyi geri dönüşümsüz olarak kirlettiğini görebiliriz. Bununla birlikte gittikçe artan nüfus ve çarpık kentleşmenin tarım arazilerini yok ettiğini, içme sularını ve burada yaşayan canlıları olumsuz etkilediğini, gıda sorununu küresel olarak arttırdığını üzülerek takip etmekteyiz. İşte bu sorunlardan yola çıkarak hem çevremizi koruyacak, ileri dönüşümü ve sürdürülebilirliği teşvik edecek aynı zamanda gıda sorununa çözüm önerisi olabilecek akuaponik bir sistem tasarlamayı amaçladık. Sistemimizde hurdalıklardan bulduğumuz atıl durumdaki buzdolabı ve duş altlığından yetiştireceğimiz balık ve bitkiler için yaşam ortamı hazırladık. Çevremizde atılmış pet şişelerden balık dışkılarını bitkilerin kullanabileceği azot tuzlarına çevirebileceği, bakterilerin üreyebileceği bioballları ve bitki fidelerini yerleştirebileceğimiz sepetleri yaptık. Atıl durumda bulduğumuz yastık elyafından sistem filtrelerimizi oluşturduk. Tasarladığımız sistemle, belirli aralıklarla takip yapılarak, amaçladığımız çözümlere ulaşmayı, tarım ve balıkçılığa elverişsiz alanlarda bu sitemi yaygınlaştırmayı, bu sayede ekolojik ayak izinin azalmasını sağlayarak ülkemizin ekonomisine ve dünyamızın doğal döngüsüne artı değer katabileceğimize inanmaktayız.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: YAZILIM Proje İsmi: ONLİNE İZLENEN VİDEOLARA REKLAM YERİNE EĞİTİCİ İÇERİK YERLEŞTİREN MOBİL UYGULAMA Özet: Teknoloji günümüzde oldukça ilerlemiş ve haberleşmeler, etkileşimler sanal ortama taşınmıştır. Bunun sonucunda akıllı cihazlara ilgi artmış ve buna paralel olarak kullanım süreleri de artmıştır. 7'den 70'e kullanımı yaygınlaşan akıllı cihazların vazgeçilmez özelliklerinden birisi de sosyal medyalara erişim imkânı olmasıdır. Özellikle küçük yaş gruplarının kendilerini tam anlamda kontrol edememesi geçirilen sürenin uzamasına sebep olmaktadır. Bu süre içerisinde kullanıcının önüne bazı şirketlerce reklamlar çıkartılmaktadır. Projemizin amacı ilköğretim seviyesindeki öğrencilerin mobil uygulamalardan video izlerken maruz kaldıkları reklamları engelleyip bu reklamlar yerine okul dersleri içerikli video ve resimler ile gizil öğrenmeyi sağlamaktır. Mobil cihazlarda reklam yazılımsal olarak engellemenin birçok yöntemi bulunmaktadır. Projemizde YouTube uygulamasından veri çeken bir uygulama yapmayı hedefledik. Uygulamamız görünüm olarak YouTube ile benzerlik gösterecek. İzlenilmek istenilen tüm videolar YouTube'dan çekilecek. İzleyici video izlerken video başında ve video ortalarında ilköğretim çağına uygun olarak hazırladığımız içerikler izleyiciye sunulacak. Bu içerikleri okul derslerinin kazanımlarından oluşan kısa video ve resimler olarak belirledik. Mobil uygulamamızın apk'sını indirip öğrencilerin velileri aracılığı ile kullanıma sunduk. Video başlarına yerleştirdiğimiz eğitici içeriklerdeki bilgileri geri dönüt olarak sorduğumuzda büyük bir kısmı içerikleri doğru cevapladı. Amacımız doğrultusunda hedefimize ulaşmış olduk. Projemizin tasarımı ve öğretici içerikleri geliştirilmeye açıktır. Daha kapsamlı anketler yapılıp anket sonuçlarına göre mobil uygulamada düzenlemeler yapılabilir. Projemiz öğrencilerin çoğunlukla kullandıkları; Whatsapp, İnstagram, Tiktok gibi uygulamalara da uygulanabilir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: PSİKOLOJİ Proje İsmi: GENÇ YETİŞKİN BİREYLERDE SALDIRGANLIK İLE PSİKOLOJİK DAYANIKLILIK DÜZEYLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ Özet: Bu araştırmanın temel amacı genç yetişkin bireylerin saldırganlık ile psikolojik dayanıklılık düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmanın diğer bir amacı ise psikolojik dayanıklılığın çeşitli demografik değişkenlere göre (yaş, cinsiyet, eğitim durumu) farklılaşıp farklılaşmadığını incelemektir. Araştırma nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeline göre yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemi 206 kadın (%67,5) ve 99 erkek (%.32,5) olmak üzere toplamda 305 katılımcıdan oluşmaktadır. Araştırma kapsamında Buss Perry Saldırganlık Ölçeği Kısa Formu ve Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği kullanılmıştır. Veriler Sosyal Bilimler İçin İstatistik Programı (SPSS) 27.0 kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin analizinde saldırganlık ve psikolojik dayanıklılık arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla Spearman Korelasyon Analizi'nden; psikolojik dayanıklılığın çeşitli demografik değişkenlere (cinsiyet, yaş, eğitim durumu) göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek amacıyla ise Bağımsız Gruplar İçin t-Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi'nden (ANOVA) yararlanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre genç yetişkin bireylerin saldırganlık ile psikolojik dayanıklılık düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır (p>,01). Ayrıca araştırmanın bağımlı değişkeni olan psikolojik dayanıklılığın cinsiyet, yaş ve eğitim durumu şeklindeki demografik değişkenlere göre farklılaşmadığı görülmüştür (p>,05).
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: BİYOLOJİ Proje İsmi: HEMO-TOX PATOJEN TAYİN TESTİ (GIDALARDA VE KLİNİK ÖRNEKLERDE HEMOLİTİK TOKSİN/ENZİM ETKİNLİĞİNE DAYALI HIZLI PATOJEN TAYİNİ TESTİ) Özet: Patojenler konakçısında hastalığa neden olan organizmalar olarak tanımlanır. Bakteriler, diğer bazı bir hücreliler, mantarlar, mikroorganizmaların toksinleri patojeniteye neden olan bazı faktörlerdir. Bakteriyel toksinler, birçok önemli görevi başarabilen ve virülans faktörü olan proteinlerdir. Toksinler çeşitli mekanizmalarla konak hücrede patojeniteye, sitotoksiteye neden olabilirler. Bu çalışmada başta gıda örneklerinden ve klinik izolatlardan olmak üzere, çeşitli ortamlarda bulunan bazı patojen bakterilerin, toksin (hemolizin, kolesterol bağımlı sitolizin) ve enzim (fosfolipaz ve lesitinaz) etkinliğine dayalı hızlı, kolay ve ucuz bir şekilde tayinini yapmaya yönelik bir test geliştirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmada Streptococcus pyogenes, Listeria monocytogenes ve Bacillus subtilis suşları kullanılmıştır. Bu bakterilerin toksinlerinin/enzimlerinin hemolitik özelliklerinden yola çıkılarak, tarafımızca hazırlanan soya lesitini ve kolesterolden oluşan lipozomlar üzerinde hemoliz yapma yetenekleri ve hemolitik etkilerinin gözlenmesi hedeflenmiştir. Hazırlamış olduğumuz lipozomlar içerisine tripan mavisi eklenmiş, daha sonra lipozomlar ile bu bakterilerin toksinleri ve enzimleri muamele edilmiştir. Lipozomlardaki hemolitik etkiye bağlı olarak, deney ortamında meydana gelen boya miktarı değişimi-artışı spektrofotometrik ve görsel olarak ölçülmüş ve patojen bakteri tayini yapılmıştır. Bu işlemler sonucunda çiğ ve pişirilmiş gıdalarda, klinik örneklerde bulunan bazı patojen bakterilerin yeni, hızlı, kolay uygulanabilir ve ucuz bir yöntem ile tespiti mümkün hale getirilmiştir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TEKNOLOJİK TASARIM Proje İsmi: İHA'LARDA MENZİL SORUNUNA ÇÖZÜM Özet: İHA'lar son zamanların büyük bir gelişme gösteren sektörlerindendir. İHA'lar Tarımdan, Enerjiye, Prodüksiyondan, Arama Kurtarmaya kadar birçok farklı sektörde vazgeçilmez hale gelmiştir. Fakat şu anda bile İHA sektörünün gelişmesini engelleyen belli başlı sorunlar bulunmaktadır. Bu sorunların başlıcalarından biri de menzil sorunudur. İHA'lar yer istasyonlarından gelen verileri okumak ve yer istasyonunu bilgilendirmek üzere gönderilmesi gereken verileri aktarmak için radyo sinyallerini kullanırlar. Bilindiği üzere radyo sinyallerinin belirli bir yayılma mesafesi vardır ve bu mesafenin dışına çıkılması durumunda sinyal kesilmektedir. Bu sorun teknolojinin gelişmesi ile çözülmeye çalışılsa da tam olarak çözülememiştir ve hala büyük bir sorun teşkil etmektedir. Bu projedeki amacımız İHA'ların sınırlı mesafede aktarabildiği radyo sinyallerini mobil ağ üzerinden mesafe sınırı olmadan aktarmaktır. Projemizde bunları sağlamak için basit bir raspberry sistemi kullandık. İHA'mızın üzerine monte ettiğimiz sistem İHA'dan gelen verileri internet üzerinden yer istasyonuna aktaracak ve yer istasyonundan gönderilecek verileri mobil ağ ile İHA'ya iletecektir. Hazırladığımız prototip İHA yer istasyonundan mobil ağ aracılığı ile gelen otonom uçuş verilerini okuyabilecek; otonom kalkış/iniş, bulunduğu konumu, hızını, yüksekliğini ve kamera görüntüsünü yer istasyonuna aynı şekilde internet aracılığı ile aktarabilecektir. Böylece mesafe sınırı olmadan yer istasyonu ile İHA arasındaki bağlantı kopmayacaktır. İHA gerekirse üzerine monte edilecek sistemler ile internet üzerinden İHA'ya aktarılacak yük nakliyesi vb. görevleri yapabilecektir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: DEĞERLER EĞİTİMİ Proje İsmi: FARKLI OKULLARDAKİ ÖĞRENCİLERİN DİNLEDİĞİ MÜZİK TÜRLERİYLE EMPATİ İLİŞKİLERİNİN PROSOSYAL DAVRANIŞLARINA ETKİSİ Özet: Bu proje çalışmasının amacı, farklı okullardaki lise öğrencilerin dinlediği müzik türlerini hayatlarında önemli rol oynayan değerlerin başında gelen empati duygusuyla ilişkilendirmek, bu ilişkinin yardımlaşma, dayanışma gibi prososyal davranışlara olan etkisini ölçmektir ve elde edilen sonuçlara bağlı olarak sosyal ve duygusal gelişim alanlarında bu davranışları kazandırmak için müzik zevki oluşturabilmek, olumlu davranışlar kazandıran müziklere bakılarak bu müzik türlerinde çalışmalar yapmaktır. Çalışmanın örneklem grubunu 2022-2023 eğitim- öğretim yılında Aydın il merkezinde Milli Eğitim Bakanlığına bağlı 6 farklı lisede öğrenim gören öğrenciler oluşturmaktadır. Farklı liselerden çalışma grubuna dahil olan öğrencilere sırayla Müzik Türleri ölçeği, Empati ölçeği ve Prososyal Davranışlar ölçeği uygulanmıştır. Sonuçlar cinsiyete göre değerlendirildiğinde, kız öğrencilerin hem prososyal davranışlarda hem de empati duygusunda erkeklere oranla daha olumlu cevaplar verdikleri gözlenmiştir. Okul türü, ergenlerdeki prososyal davranışların ve empati duygusunun belirlenmesinde önemli bir faktör olmamıştır. Müzik türünün ise ergenlerdeki prososyal davranışların ve empati duygusunun belirlenmesinde önemli bir faktör olmadığı sonucu ortaya çıkmıştır. Ancak yapılan anketlerde anketör sayısı fazlalaştırıldığında klasik müziği dinleyen öğrencilerin empati ve prososyal davranışlarının daha yüksek olabileceği öngörülmektedir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TEKNOLOJİK TASARIM Proje İsmi: HİBRİT ARAÇLAR İÇİN ALTERNATİF ISITMA SOĞUTMA SİSTEMİ Özet: Projede konu edilen ısıtma ve soğutma sistemi, hibrit araçlarda kullanılan klimaların bataryadan aldığı enerjinin verimliliğini artımak amacını taşımaktadır. Tasarlanan sistemin alternatif olmasının nedeni hibrit araçlarda kullanılan mevcut ısıtma soğutma sistemlerinden farklı olarak peltier sistemi kullanılmasıdır. Tasarımda kullanılan alternatif ısıtma soğutma sistemi, üzerindeki ısı değişiminin sıvı akımı aracılığıyla kolay kontrol edilebilir olması nedeniyle uygulaması kolay ve basit bir yapıya sahiptir. Bu tasarımda peltier kullanarak suyu ısıtan ve soğutan bir düzenek oluşturulmuştur. Isıyı daha iyi iletebilmek içini iki alüminyum levha arasına peltier yerleştirilmiştir. Su deposundan verilen suyu peltier üzerindeki alüminyum levhalar arasındaki bakır borudan geçerek peltierlerin ısıttığı/soğuttuğu levhaların ısısını kontrol etmesiyle ters tarafın soğutmasını/ısıtmasını güçlendirmiştir. Sıcaklık termometre ve arduino yardımıyla ölçülmektedir. Projemizin sonucunda peltierlerin soğuttuğu levhalardan fan yardımıyla soğuk hava çıkışı sağlanmıştır. Bu sayede enerji verimliliği sağlayarak batarya ömrünün uzatılacağı varsayılmaktadır. Ancak bu varsayımın kanıtlanabilmesi için tasarımın çalışan bir hibrit araca bağlanması ve test edilmesi gerekmektedir. Projemizin hibrit araçlardaki menzil sorununa ve evlerde kullanılan klimaların enerji verimliliğini artırmasına sağladığı katkılar başka bir çalışmanın konusu olabilecektir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: KİMYA Proje İsmi: İPEK BÖCEĞİ (BOMBYX MORİ) KOZASINDAN ELDE EDİLEN SERİSİNİN TİROZİNAZ ENZİM AKTİVİTELERİNİN İNCELENMESİ VE DOĞAL KOZMETİK KREMLERDE KULLANIM POTANSİYELLERİNİN ARAŞTIRILMASI Özet: Cildimizin maruz kaldığı UV ışınlar, çeşitli çevresel faktörler ve genetik yapımız vücudumuzda pigmentasyon bozukluklarına neden olmaktadır. Melanin pigmentlerinin sentezinde düzensizliklerin aşırı olmasından kaynaklanan cilt lekesi gibi hiperpigmentasyon problemleri, güneş yanıkları, vücutta oluşan lekeler ve diğer kırışıklıklar ciddi sağlık ve estetik sorunlarına yol açmaktadır. Ciltte oluşan lekeleri giderici, ayrıca protein yapısından ve beyazlatma özelliğinden dolayı ipek serisini kullanıldı. Bu çalışmada krem formülasyonlarındaki serisinin tirozinaz enziminin inhibisyon değerleri belirlenerek en az diğer cilt beyazlatıcı kremler kadar etkili doğal içerikli kremler geliştirilmesi amaçlanmaktadır. Serisin, ipek böceği kozalarının ultrasonik banyoda, saf suda bekletilmesi, otoklavda ısıl işleme tabi tutulması, sıcakken süzülen ekstraktların dondurulması, liyofilizasyon işlemleriyle elde edildi. Krem Formülasyonlarında Cetyl Cetearyl Alkol, Gliseril Mono Stearat Gms, Ceterath 25, Bees Wax, Likid Parafin, Mediatone, MPG hammaddeleri ile krem bazı oluşturuldu. Krem bazına belirlenen oranlarda Oda White, Aynısefa Ekstresi, Meyan Kökü Ekstresi, Lumisphere ve Serisinli formülasyonlar hazırlandı. Projede tirozinaz inhibisyon değerleri UV-Spektrofotometrede ölçümler yapılmıştır. Analiz sonuçlarında Serisin (%0.5) %64.76 olarak en yüksek inhibisyon değeri olarak bulunmuştur. Doğal içerikli kremlerde Oda White'ın, inhibisyon değeri, %65,23 bulunmuştur. Oda White ile serisin arasında yakın inhibisyon değerleri görülmektedir. Ticari üründeki Symwhıte PLUS'ın inhibisyon değeri %71,96 bulunmuştur. Ayrıca serisinin % miktarı arttıkça inhibisyon değeri düşmektedir. Serisin miktarı arttıkça beyazlatıcı etki azalmaktadır. İdeal oranı %0.5 olarak görülmektedir ve krem yapımı için uygundur. Bu sonuçlara göre, seçilen krem bazı miktarı, serisinli ve doğal içerikli krem bazlarında, serisinli krem bazındaki yüksek nem oranından dolayı inhibisyon değerleri beklenenin altında kalmıştır. Serisinin ipek fabrikalarının atık sularında bolca bulunması nedeniyle krem yapımında değerlendirilebilir. Bursa İpekçiliğine katma değer kazandırabilir
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: SOSYOLOJİ Proje İsmi: LİSE ÖĞRENCİLERİNİN AÇIK LİSEYE GEÇİŞLERİ ÜZERİNE SOSYOLOJİK BİR ARAŞTIRMA: ESKİŞEHİR İLİ ÖRNEĞİ Özet: Bu araştırmanın amacı farklı türde liselerde okuyan öğrencilerin açık liseye geçme nedenlerini belirlemektir. Böylece, öğrencilerin örgün eğitimden ayrılmalarına yol açan 'itici faktörleri' ve açık liseye geçmelerini etkileyen 'çekici faktörleri' tespit etmek ve sosyolojik açıdan analiz etmektir. Araştırma Karma Yöntemin "Açımlayıcı Sıralı Deseni" ile hazırlanmıştır. Nicel kısım için tarama, nitel kısım için fenomenolojik desen tercih edilmiştir. Araştırmanın evreni Eskişehir / Odunpazarı Halk Eğitim Merkezi ve Eskişehir Tepebaşı Nafiye-Hüseyin Küçükoğlu Halk Eğitimi Merkezi bünyesindeki Açık Öğretim Liselerine kayıtlı öğrenciler oluşturmaktadır. Çalışma evrenini oluşturan açık lise öğrencilerinin WhatsApp grubu olmadığından ve adresleri bilinmediğinden zorunlu olarak nitel araştırmalarda daha çok tercih edilen "kartopu örnekleme yöntemi" kullanılmıştır. Bu bağlamda nicel kısma 60 açık lise öğrencisi katılım göstermiştir. Nitel kısımda ise 4 öğrenciyle mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Verileri toplamak için İnternet Temelli Anket Tasarım Platformlarından "Google Forms" kullanılmıştır. 60 sorudan oluşan İnternet Temelli Anket kullanılmış, soruların 15'i sosyo-demografik özellikleri belirlemeyi amaçlayan sorulardır. Diğer 45'i ise öğrencilerin örgün lise eğitiminden açık lise eğitimine geçme durumlarını ortaya koyan Likert tipi sorulardır. Nicel boyutta elde edilen veriler için SPSS programıyla betimleyici istatistiki analizler (yüzde, frekans, ortalama) yapıldı ve bunlara ait tablolar yorumlandı. Örgün eğitimin yetersiz, müfredatın ağır ve ders işlenişinin ezbere dayalı olması açık öğretime geçişin önemli sebepleri olarak görülmüştür. Öğrenciler, örgün eğitimde okulda kalınan sürenin fazla olmasından dolayı sosyal ilişkilerine, günlük rutinlerine ve kişisel hayatlarına ayıracak zamanlarının azaldığını düşünmektedirler. Ayrıca açık liseyse öğrencilere zaman kazandırması sebebiyle tercih edilmektedir. Öğrenciler örgün eğitimin eşitsizlikleri belirgin hale getiren bir sistem olduğunu düşünmektedirler. Son olarak, açık lisenin çocuklar arasında oluşan eşitsizlikleri kaldırdığını düşünmektedirler.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI Proje İsmi: BİR-LİNKTEN KUVVET DOĞAR Özet: Covid-19 salgının hayatımıza girmesiyle birlikte uzaktan eğitim uygulamaları da yaygınlaşmaya başlamıştır.Bu nedenle çevrimiçi uygulamalar önem kazanmıştır.Ayrıca uzaktan eğitim sürecinde işbirlikli çalışmalar ve paylaşımların da önemli olduğu bir kez daha anlaşılmıştır.Bu süreçte özellikle Eba plaformu daha da önem kazanmış,Web 2.0 araçları ve diğer dijital uygulamalar da çevrimiçi eğitim ortamları haline getirilmiştir. Peki öğrencilerin tasarladığı eğitim ortamlarında işbirlikli çalışmalar yapmak nasıl olurdu? Biz bu sorudan yola çıkarak eğitim süreçlerinde öğrencilerin kullanabileceği bir eğitim ortamı tasarladık. Bu çalışma dijital içerikli(web tabanlı) işbirlikçi çalışmaların yaygınlaştırılmasını hedeflemektedir.Yüz yüze eğitim süreçlerinde uzaktan eğitim etkinliklerini devam ettirdiğimiz bu çalışmada; dijital içerik üretme, öğrencilerin oluşturduğu sosyal portallarda bir konu hakkında bilgi alışverişinde bulunma, kendi fikirlerini paylaşma, öğrenme ortamındaki arkadaşlarından geri dönüt alma, ödev teslim etme, tartışma formları oluşturma gibi etkinliklerle öğrenmeyi hem eğlenceli hem de kalıcı hale getirmeyi hedefliyoruz. Bu sebeple birlinktecalisiyoruz.com adlı bir eğitim portalı oluşturduk.Oluşturduğumuz eğitim portalı Türkçe ve edebiyat derslerine yönelik içerik üretme ve paylaşmaya yönelik tasarlanmıştır.Faydalı ve eğlenceli içeriklerin sunulacağı platformda öğrenciler ortak ürün oluşturabilecekleri gibi bireysel paylaşımlar da yapabilmektedir. Portal, sınıf içi ders etkinliklerinde ve sınıf dışı etkinlik ve ödevlendirmelerde kullanılmaya uygundur. Sitede; sınav, anket, makale-haber-yazı, liste, kişilik sınavı, mizahi paylaşım alanları bulunmaktadır.Portalda yönetici paylaşımları kontrol etmekte ve paylaşımlar ön onay gerektirmektedir. Üyelik sistemi ile öğrenciler kayıt olduktan sonra paylaşım ve çalışma yapabilmektedir. Kimlik gizliliğine önem verilmekte açık ad-soyad kullanımına izin verilmemektedir. Çalışmada nitel ve nicel araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Nitel araştırma kapsamında literatür taraması yapılmıştır. Yozgat'ta eğitim gören öğrencilere yönelik bir anket uygulaması yapılmıştır ve veriler SPSS ortamında analiz edilmiştir
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: SOSYOLOJİ Proje İsmi: ÖĞRETMENLERİN OLTALAMA (PHİSHİNG) SALDIRILARI FARKINDALIĞI Özet: Bilgi güvenliği, dijitalleşen dünyadan hayatımızın her alanındaki bilgilerin de dijitalleşmesiyle giderek çok daha önemli bir konu haline gelmiştir. Teknoloji global olarak hayatımızda büyük bir role sahip olduğundan bilgi güvenliği sorunları ve tehditleri hakkında daha fazla bilgi ve farkındalık gerekmektedir. Dijitalleşen dünyada genel olarak bireyler siber güvenlik tehdit ve saldırıları konularının farkında değillerdir. Araştırmalarda siber olaylar incelendiğinde ihlallerin büyük bir çoğunluğunun insan hatasından kaynaklandığı ve en büyük yüzdeyi barındırdığı belirtilmektedir. Güvenlik zincirinin en zayıf halkası olan insan, bilinçsizce bilgi güvenliğinin bu unsurlarını riske atar ve önemli bilgileri açığa çıkarabilir. İnsanları önemli ve hassas bilgilerini açığa çıkarmak siber dünyada "Sosyal mühendislik" olarak nitelendirilmektedir. Sosyal mühendislik saldırılarında en çok kullanılan teknik Oltalama (Phishing) diğer adıyla Kimlik Avı'dır. Oltalama ile insanları kandırmak için kullanılan farklı teknikler vardır, ancak hepsinin ortak bir noktası vardır: panik, heyecan, merak, zorunluluk veya empati gibi insan özelliklerini kurbanları istenen eylemi gerçekleştirmeye ikna etmek için kullanırlar. Ülkemizde teknoloji kullanımının yaygınlaşmasıyla beraber bilgi ve iletişim teknolojilerinin kullanıldığı pek çok uygulama geliştirilmiştir. Bu uygulamalar e-devlet sistemi üzerine entegre edilmiş ve tek bir kullanıcı adı ve şifre ile istenilen uygulamaya kolaylıkla ulaşılması sağlanmıştır. Ayrıca bu teknolojilerin eğitim-öğretim ortamına entegre edilmesiyle beraber öğretmenlerin bilgi güvenliği farkındalıklarının belirlenmesi büyük önem arz etmektedir. Bu noktada öğretmenlerin farkındalıkların belirlenmesi önemlidir. Bu çalışmada Ataşehir Dilek Sabancı Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi'nde bulunan idareci ve öğretmenlerin oltalama saldırıları farkındalıkları ölçmek amacıyla 3 farklı senaryoda oltalama maili oluşturulmuş ve öğretmenlere gönderilmiştir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: KİMYA Proje İsmi: ABİETE CONİ İLE ARACHİS HYPOGAEA BİTKİLERİNİN BİYOKÜTLE VE AKTİF KARBON HALİNE GETİRİLİP PETROL DÖKÜNTÜ TEMİZLİĞİNDE KULLANIMI Özet: Dünya yüzeyinin %70'i sularla kaplı olmasına rağmen bu suların günümüze çok yakın bir tarihte kullanılamaz hale geleceği ve dünyada su kıtlığı yaşanacağı öngörülmektedir. İnsan faaliyetleri, denizlerde meydana gelen tanker kazaları ve bunların uzun süreli etkileri göz önüne alındığında deniz yüzeyine kontrolsüz ve aşırı miktarda dağılan petrolün temizlenmesi doğal denge ve sağlıklı bir ekosistemin varlığı için önem arz etmektedir. Petrolün geniş kullanım alanları, petrolün ekonomik açıdan değeri ve taşınması işleminin deniz üzerinden yapılması her yıl tonlarca litre petrolün çevreye zarar vermesine sebep olmakta ve bu zararlar minimum düzeye indirilmez ise geniş bir zaman dilimi içinde ekosisteme yapacağı tahribat geri dönüşü olmayacak miktarda büyük olacaktır. Yaptığımız projede kullandığımız malzemeler doğadan elde edildiği için çevreye zarar vermeden petrolü absorbe edilerek deniz yüzeyinden petrolün temizlenmesini sağlamaktadır. Deneyimizde kullanılan malzemeler arasında en yüksek adsorplama yeteneğine sahip olanlar çam kozalağı (Abiete Coni) (lifli) ve yer fıstığı kabuğudur. (Arachis Hypogaea) (lifli). Petrol adsorplama kapasiteleri sırasıyla 8.64 g/g ve 5,32 g/g olarak bulunmuştur. Bu malzemelerin literatüre göre petrol adsorplama kapasiteleri yüksektir ve petrol döküntüsü temizliğinde kullanılabilecek niteliktedir. Ek olarak çam kozalağı ve yer fıstığı kabuğundan elde edilen aktif karbonun petrol adsorplama yeteneğini bir miktar geliştirdiği görülmüş, bu malzemelerin petrol sızıntısı temizliğinde kullanımının faydalı olacağı belirlenmiştir. Bu malzemelerin üretimi sırasında çevreye atılan atık miktarı en aza indirilmiş, ayrıca atık olarak nitelendirilen ve çevreye dolaylı olarak zarar verebilen malzemelerin kullanılması birçok yönden avantajlı olmuştur.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: COĞRAFYA Proje İsmi: KONYA'DAKİ OBRUK OLUŞUMA DİKKAT ÇEKİLMESİ VE OBRUK OLUŞUMLARININ ÖNLENMESİ Özet: Başta Konya olmak üzere son yıllarda giderek artmakta olan obrukların azaltılmasına yönelik yapmış olduğumuz çalışmamızda obrukların artmasına sebep olan başlıca faktörlerin yeraltı su seviyesinin düşmesi, sondaj yoluyla aşırı su kullanımı, kuraklığın artması vb. olduğu görülmüştür. Bu sebepler doğrultusunda obruk oluşumunun azaltılması için yapılması gereken temel çalışmanın aşırı su kullanımını azaltmak olduğu tespit edildi. Yapılan araştırmalar neticesinde harcanan suyun yüzde yetmiş gibi büyük bir oranın tarımda kullanıldığı bilgisine ulaşıldı. Tarımda kullanılan yanlış sulama yöntemleri de aşırı su kullanımına dolayısıyla da obruk oluşumuna sebep olmaktadır. Yanlış sulama yöntemlerinin altında yatan temel sebep ise insanların bu konuda yeterli bilgisinin olmamasıdır. Ayrıca yalnızca tarımda değil en basitinden günlük işlerimizi gerçekleştirirken dahi suyu boşa harcamaktayız. Bu doğrultuda bir anket hazırladık. Anketimizin temel amacı aşırı su kullanımına dikkat çekip, azaltılmasına yönelik gerekli bilgilendirmeyi yapmaktı. Tamamı lise öğrencilerinden oluşmakla birlikte toplamda 240 öğrencinin katılımıyla anketimizi tamamladık. Anketin sonuçlarından yola çıkaraktan da halkın bilinçlendirilmesi gerektiği kanısına varıldı.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: FİZİK Proje İsmi: GIDA ESASLI BOYAR MADDELERİN GÜNEŞ PİLİ VERİMİNE ETKİSİNİN ARAŞTIRILMASI Özet: Artan enerji ihtiyaçları ve fosil yakıtların sınırlı olması insanları alternatif enerji kaynak arayışına zorlamaktadır. Güneş enerjisi kullanımı yüksek potansiyel ve çevre dostu olması nedeni ile son yıllarda giderek artmaktadır. Güneş enerjisinden elektrik üretimi fotovoltaik sistemler ile gerçekleştirilir. Yapılan çalışmalar fotovoltaik sistemlerin verimini arttırma ve maliyetini azaltmaya yöneliktir. Son yıllarda üçüncü nesil güneş hücresi olarak adlandırılan ve düşük ürerim maliyeti nedeni ile ön plana çıkan güneş hücreleri üzerinde yoğun çalışmalar yürütülmektedir. Bu çalışmada FTO kaplı cam üzerine 28 Nanometre boyuttaki TiO2 cam baget yardımı ile kaplandı. Filmler 450 C sıcaklıkta bir saat tavlandı. TiO2 yüzeyler böğürtlen, defne bitkisi tohumu, ekşi nar ve mor begonvil çiçeğinden elde edilen boyalar ile boyandı. Karşıt elektron kaynağı oluşturmak için platin kral suyunda çözülerek hekzakloroplatinik asit elde edildi. Bu çözelti FTO kaplı cam üzerine sürülerek 550 C fırında platin kaplama işlemi tamamlandı. iki cam parafin ile birbirine tutturularak araları lügol çözeltisi ile doldurularak güneş hücresi tamamlandı. Elde edilen hücrelerin güneş ışığı altında açık devre gerilimleri ve kısa devre akım değerleri multimetre kullanılarak yapıldı. Ölçüm sonuçlarına göre en yüksek verimin defne bitkisi tohumu en düşük verimin mor begonvil çiçeğinden elde edildiği görüldü. Yaptığımız literatür çalışmasına göre defne bitkisi tohumu daha önce çalışılmadı. Elde ettiğimiz sonuçlara bakılırsa verimi oldukça yükselttiği ve gelecek çalışmalar için umut vaat ettiği söylenebilir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: BİYOLOJİ Proje İsmi: CİLT YAŞLANMA VE DEZENFEKSİYON PROBLEMLERİNE ÇÖZÜM ARAYIŞI: ÖKSE OTUNUN ANTİMİKROBİYAL VE Özet: Viscum album L. (Ökse otu) Loranthaceae familyasına ait yarı parazit bitkidir. Genellikle köknar, çam, badem, gürgen gibi çeşitli ağaçların ve çalıların üzerinde yaşamaktadır ve ülkemizde yaygın bulunmaktadır. Bitki rezin, saponinler, organik asitler ve alkaloitler taşımaktadır. Günümüzde V. album'dan hazırlanan çok sayıda müstahzar, değişik kanser vakalarında ve bazı kardiyovasküler hastalıkların tedavisinde kullanılmaktadır. Bileşiminde antioksidan ve antibakteriyal etkinlikleri olabilecek içerikler yer almaktadır. Bu proje, antioksidan ve antibakteriyal açılardan ökse otunun araştırılmasını ve cilt yaşlanma problemlerine, yüzey alan dezenfeksiyonuna çözüm getirebilecek ürünlerin eldesi amaçlanmıştır. Ökse otu badem ağacı üzerinden Kale/Denizli mevkiinden toplanmıştır ve teşhisi yapılarak kurutulmuştur. Kuru ökse otu yaprak ve dallarından maserasyonla n-hekzan ve etanol ekstreleri hazırlanmıştır. Ekstrelerin DPPH yöntemi ile antioksidan özelliği araştırılmıştır. Ökse otu n-hekzan ekstresi 8mg/ml'de %61.31; etanol ekstresi 1.25 mg/ml'de % 80.32 serbest radikal süpürücü etkili bulunmuştur. Bu bulgulara göre ökse otunun n- hekzan ve etanol ekstrelerinin antioksidan etkili ve etanol ekstresinin n-hekzana göre daha etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Antimikrobiyal testler 5 bakteri ve 4 maya ile gerçekleştirilmiştir. Ökse otu etanol ekstresi Staphylacoccus aureus ve Bacillus cereus için 12.5mg/ml; ökse otu n-hekzan ekstresi Bacillus cereus için 3,125mg/ml; ökse otu n-hekzan ve etanol ekstresi Klebsiella pneumoniae için 3,125 mg/ml; n-hekzan ve etanol ekstresi Klebsiella pneumoniae için 3,125 mg/ml; n-hekzan ve etanol ekstresi Salmonella typhi için 3,125 mg/ml olarak bulunmuştur. Test edilen Candida türlerinde ise ökse otu n-hekzan ve etanol ekstreleri ?50mg/ml bulunmuştur. Bu sonuçlara göre ökse otu antimikrobiyal ve antioksidan etkili potansiyel aday olarak düşünülebilir ve ciltte serbest radikallerin yarattığı yaşlanma problemlerine, yüzey dezenfeksiyonlarına çözüm getiren ürünlerin geliştirilmesinde değerlendirilebilir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: YAZILIM Proje İsmi: T-CHANGE: YAPAY ZEKA DESTEKLİ SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK TEMALI OYUNCAK PAYLAŞIM PLATFORMU Özet: Oyuncaklar çocukların gelişim süreçlerini destekleyen çok önemli araçlardır. Doğru seçilmiş oyuncaklar çocukların keyifli vakit geçirmesine yardımcı olmakla kalmaz. Aynı zamanda zeka gelişimlerini destekler, hayal gücünün geliştirir ve fiziksel gelişimlerine katkı sağlar. Buna benzer faydaları sebebiyle ailelerin oyuncaklara ilgisi gün geçtikçe artmaktadır. Bu talebin canlanmasında şehir nüfusundaki artışın ve değişen toplum sosyolojisinin katkısı oldukça yüksektir. Aileler çocukları için her zaman en iyisine ulaşmak adına çaba harcayarak fedakarca davranmaktadır. Artan talep önemli bir arzın oluşmasına sebep olmakta ve oyuncak endüstrisinin milyarlarca dolarlık büyüklüğe ulaşmasını desteklemektedir. Ancak gelişen teknolojiyle birlikte oyuncak sektöründeki çeşitlilik de giderek artmaktadır. Bu durum oyuncakların maliyetlerini arttırırken orta ve dar gelirli aileler için erişimi sınırlamaktadır. Diğer taraftan artan arz ve ürün çeşitliliği önemli bir atık problemini de beraberinde getirmektedir. Bu duruma çocukların oyuncaklar ile oynama sürelerinin çeşitlilik arttıkça azaldığı ve yaş dönemlerine göre ilgilerinin değiştiği gerçeği eklendiğinde; bu büyük endüstrinin önemli bir atık kaynağı teşkil ettiği açık bir şekilde ifade edilebilir. Proje kapsamında sürdürülebilir çevre ve sorumlu tüketim alışkanlıklarının desteklemesi amacıyla oyuncak sektöründeki bu sorunların çözümüne yönelik bir dijital platformun kurulması hedeflenmiştir. T-Change adı verilen platform yapay zeka destekli bir mobil uygulamadır. Kullanıcıların sahip oldukları oyuncakları paylaşabileceği ve diğer oyuncak sahipleriyle etkileşime geçerek değişim yapabileceği platform, sahip oldukları özellikler bakımından ailelerin önemli bir ihtiyacını karşılayacaktır. Platformda iletişimden, kullanıcı yorumlarına, ürün değerleme algoritmalarından, puan sistemine kadar birçok destekleyici içerik bir arada sunulmaktadır. Platformun yaygınlaşmasıyla birlikte günümüzde giderek artan ve farklı materyaller kullanılması sebebiyle ciddi bir atık problemine yol açan oyuncakların enerji harcanmadan tekrar kullanım döngüsüne dahil edilmesi mümkün olacaktır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: PSİKOLOJİ Proje İsmi: OKUL ÖNCESİ DÖNEMDE AKRAN ZORBALIĞINA YÖNELİK BİR FARKINDALIK ÇALIŞMASI: HİDE(HİKAYELER İLE DAVRANIŞ EĞİTİMİ PROGRAMI) Özet: Okul öncesi eğitimin amacı çocuğun duygusal, zihinsel, bedensel ve sosyal gelişimini sağlamak, uyumlu bir yaşam sürebilmesi için gerekli olan temeli oluşturmaktır.Günümüzde değişen hayat şartları ile daha fazla çocuk daha erken yaşta okul öncesi eğitime katılmakta, daha erken yaşta akranlarıyla etkileşimde bulunmaktadırlar.Toplumda ciddi bir sorun olarak karşımıza çıkan şiddetin ne olduğu, daha küçük yaşlarda fark edilir ve bu farkındalığa paralel eğitimlerle desteklenirse yaşanan problemler de azalabilecektir.Şiddet türlerinden biri olan ve akran ilişkilerinde yaygın olarak görülmeye başlayan akran zorbalığı,okul öncesi dönemde de kendini göstermektedir.Zorbalık aslında iki tarafın da mağdur olduğu bir olumsuz davranış türürdür.Buradan hareketle okul öncesi dönemde akran zorbalığı farkındalığı oluşturmaya yönelik HİDE(Hikâyelerle Davranış Eğitimi)programı hazırlanmıştır.Programdaki hikâyeler araştırmacılar tarafından yazılmış, uygun görsellerle dikkat çekici sunumlar haline getirilmiştir. Yapılan literatür taramasında,okul öncesi dönem için yapılmış benzer bir uygulama çalışmasının olmaması,literatürdeki bir boşluğa veri sağlaması yönünden çalışmamızı öne çıkarmaktadır. Örneklem grubu, 5-6 yaş grubu okul öncesi eğitim alan, 72 çocuktan oluşmaktadır. Araştırmada, 'HİDE(Hikâyeler ile Davranış Eğitimi Programı)'nin okul öncesi çocuklarının akran zorbalığı farkındalığı kazanmasına etkisi var mıdır?'problem cümlesine uygun çalışmalar yapılmış,alt-problemlere cevaplar aranmıştır. Ölçüm aracı olarak OÖSDÖ-AF ve OÖSDÖ-ÖF öntest ve sontest olarak uygulanmış, ayrıca program öncesi-sonrası resim çizdirilmiştir.Veri analizinde, (SPSS22.0)frekans analizi, bağımlı ve bağımsız örneklemler t testi, korelasyon analizi, anketler için içerik analizi,resim analizi kullanılmıştır.Araştırmanın sonunda öntestler ve sontestler arası oluşan puan değişiklikleri anlamlı çıkmış, böylece HİDE programının okul öncesi çocukların akran zorbalığı farkındalığı kazanmalarında etkili olduğu görülmüştür.Uzman tarafından yapılan resim analizinin sonuçlarına göre çocuklar olumlu güçlü farkındalık kazanmıştır.Program sonunda uygulanan veli-öğretmen değerlendirme anketlerinde, veliler ve öğretmenler programın farkındalık oluşturduğu yönünde görüş belirtmişlerdir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: BİYOLOJİ Proje İsmi: BİSFENOL A'NIN YERİNE KULLANILAN KİMYASAL BİSFENOL Z CANLILAR İÇİN GERÇEKTEN GÜVENLİ Mİ? Özet: Plastiklerin yıllar boyu süregelmiş bir yapım maddesi olarak canlıların hayatlarını tehdit ettiği bilinmektedir. Plastiklerin biyolojik birikimi besin zincirinden yukarılara doğru gidildikçe artar bu nedenle zehirli madde miktarı besin piramidinin üst basamağındaki canlılarda toksik etkiler bırakır. Plastiklerin parçalanmasıyla mikroplastikler meydana gelmektedir. Mikroplastikler çeşitli ham maddelerden oluşmaktadır. Plastik ürünlerin hammaddesi olarak tüm dünyada ve ülkemizde Bisfenol A kullanılmaktadır. Bisfenol A; kozmetik ürünler, su şişeleri, biberonlar, vb. alanlarda geniş bir yelpazade kullanılmaktadır. Yapılan araştırmalar sonucunda Bisfenol A' nın, tüm canlıların endokrin sistemini etkileyerek üreme, gelişme fizyolojileri üzerinde olumsuzluklara neden olduğu rapor edilmiştir. Zararlı etkileri nedeniyle son yıllarda kullanımı kısıtlanmış, yerine alternatifleri kullanılmaya başlanmıştır. Bisfenol Z bu alternatiflerden biridir. Bisfenol Z; çevresel akıbeti hakkında hiçbir bilgi bulunmayan, canlılar ve insanlar üzerine etkilerinin ne olduğu bilinmeyen kimyasallar sınıfındadır. Güvenli olduğu düşünülüp evsel ve kişisel alanda yüksek miktarda ve yaygın kullanılmasından dolayı doğrudan, atıklarla, atık sularla ve arıtma tesisleriyle doğaya karışır. Çalışmamızda, Bisfenol-Z'nin deniz kestanelerinin embriyotoksisite, spermiyotoksisite ve fertilizasyon başarısı üzerine etkileri incelenmiştir. Deniz kestanesinin (Arbacia lixula) tercih edilme sebebi gamet yapısının ve embriyo gelişiminin memeliler ile %90 benzerlik göstermesidir. Deniz kestanesi, kirleticilerin ve kimyasalların canlılar üzerine etkisinin cevaplarını kısa sürede veren standartlaşmış, protokolleri oluşturulmuş test canlısıdır. Bu çalışma ışığında elde edilen verilerle sürdürülebilir ekosistem kapsamında gerek doğal yaşam gerekse toplum ve insan sağlığı için veriler elde edilmiştir. Bisfenol-Z'nin canlıların gametlerine zarar verdiği, gametlerin döllenme başarısını düşürdüğü ve Bisfenol Z'ye maruz kalan gametlerin oluşturduğu embriyolarda ölüm, gelişim bozukluğu, iskelet sistemi anormalliği olduğu görülmüştür.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: MATEMATİK Proje İsmi: 4. BOYUTTAKİ DÜZGÜN POLİTOPLARIN KOORDİNATLARININ BULUNMASI VE SANAL GERÇEKLİK ORTAMINDA MODELLENMESİ Özet: Sicim teorisine göre evren 3 boyuttan daha fazla boyuta sahiptir. Fakat insanlar bu evrenin sadece 3. boyutunu deneyimlemektedir. İnsanların göremediği boyutlardaki cisimler, görebileceğimiz boyut sayısı 3 ile sınırlı kaldığı için bu cisimleri tahmin etmek durumundadırlar. Bu üst (4) boyutlu cisimleri insanlar 2 boyutlu bilgisayar ekranında modellenmeye çalışılmıştır. Ancak ekranlarda derinlik algısı olmadığı için bu modellemelerin yeterince açıklayıcı olmadığı düşünülmektedir. Projede amacımız 4 boyutlu cisimleri 3. boyutta hem kesitlerini alarak hem de perspektiflerini alarak modellemek ve bu modelleri VR gözlük ile görüntülemektir. Proje yönteminde 3 boyutlu cisimlerin 2. boyuttaki kesit alanları incelenerek 4 boyutlu cisimlerin ise 3. boyuttaki kesit alanları alınarak incelenmiştir. 4 boyutlu cisimler 3 boyutlu koordinat sistemine hem perspektifi alınarak hem de kesit alanı alınarak yerleştirilmiştir. Bu teorilere uygun yapılan çalışmalar incelenerek üst boyuttaki cisimlerin noktalarının koordinat sistemine yerleştirilmiş bu noktalara uygun kenarlar ve yüzeyler çıkarılmıştır. Çıkarılan bu yüzeyler ile hücreler oluşturulmuş ve bu hücrelerin Schläfli'nin kuralına uygunluğu test edilip sanal ortama aktarılmıştır. Sanal ortamda cisimlere temas edildiğinde ve koordinat sisteminde yerleri değiştiğinde şekillerinin nasıl değişeceği bulunmuştur. Sanal gerçeklik gözlüğünün verdiği derinlik hissi sayesinde 4. boyuttaki şekillerin 3. boyutta anlaşılmasının daha kolaylaştığı düşünülmektedir. Sonuç olarak 4 boyutlu düzgün dışbükey cisimlerin noktalarının koordinatları hesaplanmıştır. Hesaplanan bu noktalar birleştirilerek uygun 2 boyutlu şekiller oluşturulmuş, oluşturulan bu şekiller birleştirilerek ise 3 boyutlu hücreler oluşturulmuştur. 4 boyutlu cisimlerin perspektifi ve kesit alanı alınarak 3. boyutta gözlemlenmektedir. Uygun noktalar ile kenar, yüzey ve hücrelerin doğru bir sıra ile alınıp sanal ortamda verilen çıktıları, bir üst boyutu anlamak adına bireylere farklı bir bakış açısı kazandırmıştır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: SOSYOLOJİ Proje İsmi: EĞİTİM İÇİNDE RADYO, RADYO İÇİNDE EĞİTİM Özet: Bu projede eğitim süreci içinde okul radyosu bulunan öğretmen ve öğrenciler ile radyosu bulunmayan okullardaki öğrencilerin "okul radyosu"na ilişkin algıları incelenmiştir. Çalışma nitel araştırma yaklaşımlarından biri olan betimleyici fenomenoloji deseni kapsamında yürütülmüştür. Katılımcıların belirlenmesinde amaçlı örnekleme tekniklerinden maksimum çeşitlilik örneklemesi kullanılmıştır. Konya'da okul radyosu bulunan iki proje okulundan radyo deneyimi bulunan on öğrenci ve üç danışman öğretmen ile okul radyosu bulunmayan iki okuldan on öğrenci seçilerek çalışmaya dâhil edilmiştir. Veriler yarı-yapılandırılmış görüşmelerle elde edilmiş ve içerik analizi tekniği ile çözümlenmiştir. Bulgular araştırmaya katılan okullarında radyosu olmayan öğrencilerin eğitim süreçlerinde radyonun bir eğitim materyali olarak desteğine ihtiyaç duyduklarını göstermiştir. Katılımcılara göre okullarda radyo kullanıldığında eğitim sürecinde: 1-Temel yeterliliklerinin gelişmesi, 2-Sosyal becerilerinin gelişmesi, 3- Özgüven kazanmaları, 4- Grup ortamında işbirliği içinde çalışmaları, 5- Belli bir disiplin kazanmaları mümkün olacaktır. Bulgular öğretmen ve öğrencilerin "okul radyosu"nu okullarda ihtiyaç olarak gördüğünü ve eğitim sürecine dikkate değer bir katkı sağladığını ortaya koymaktadır. Projemizde "okul radyosu"nun öğrencilerin okula aidiyet geliştirmeleri yönünden önemli olduğu ve "okul radyosu" projesinin Millî Eğitim Bakanlığı tarafından hayata geçirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Söz konusu bulgular alan yazın bağlamında tartışılarak önerilerde bulunulmuştur.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TEKNOLOJİK TASARIM Proje İsmi: OTONOM KOMPOSTLAŞTIRMA Özet: Rusya-Ukrayna arasında yaşanan savaş sebebiyle gübre arzında ve fiyatlarında 2021'de başlayan kriz, tüm ülkelerde ciddi tarım sorunlarına yol açtı. Bu sebeple Rusya'ya yönelik yaptırımalarda "gübrenin hariç tutulması" istendi. Tüm ülkelerde organik gübrelerin üretimi, kullanımı teşvik edilmeye başlandı. Kompostlaştırma ile doğada varolan toprak ve gübre oluşum süreci,uygun koşulların oluşturulmasıyla hızlandırılmaktadır. Projede; kompostlaştırma ile daha kolay ve daha kısa zamanda yeni ve verimli toprak ve doğal gübre nasıl oluşturabilir? sorusuna cevap aranmıştır. Projenin amacı; tasarlanan otonom araçla daha hızlı kompost yapımının sağlanması ve verimli toprak, verimli doğal gübre ve bio gübre elde edilmesi, bunun sonucunda da ülke ekonomisine katkıda bulunmaktır. Bu projede nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Projede yazılım geliştirme ve teknolojik tasarım modeli ile otonom ve çevreci bir araç tasarlanmıştır. Projede; özellikle ormanlık alanlarda bol miktarda bulunan kuru ağaç yapraklarını belirlenen alan içinde toplayan otonom ve tamamen çevreci bir araç geliştirildi. Arayüzü kullanışlı olan ElectronJS bilgisayar programı sayesinde istasyon ve başlangıç bölgelerinin koordinat bilgileri girilerek bir alan oluşturulmakta ve cihaz o alandaki yaprakları toplamaktadır. Bilgisayar programı NodeJS dili ile cross-platform masaüstü uygulamalar için geliştirilen ElectronJS aracılığı sayesinde hazırlandı. Programın Front-End bölümü ReactJS framework sayesinde geliştirildi. Sonsuz metrekarelik ızgaralara bölünmüş bir alan oluşturmak için ise Canvas kullanıldı. Alan çizimi, düz çizgiler yada doğrudan kare/dikdörtgen şeklinde tasarlanabilir olarak programlandı. Aracın bataryaları güneş enerjisi ile çalışmaktadır. Karbon salınımı kullanım süresince neredeyse sıfırdır. Otonom olması sayesinde daha az iş gücü ile daha çok verim sağlanmıştır. Yapılan denemeler sonucunda tamamen çevreci enerji kullanarak gübre üretimi sağlanmıştır. Yapılan literatür araştırmalarında benzer bir projeye rastlanmamıştır, proje özgün bir çalışmadır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI Proje İsmi: DİJİTALLEŞEN İNGİLİZCE Özet: Günümüzün dijitalleşen dünyasında internetin daha kolay ulaşılabilir olması ile beraber yeni öğretim yöntemleri ortaya çıkmıştır. Bu öğretim yöntemleri yabancı dil derslerinin daha etkili bir şekilde öğrenilmesi için öğrenicilere yeni fırsatlar sağlamıştır. Bu araştırmanın amacı, ortaöğretim öğrencilerinin İngilizce öğrenim sürecinin dijitalleşmesine yönelik görüşlerinin belirlenmesidir. Bu araştırmada nitel araştırma yöntemleri ve yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşme formu araştırmacılar tarafından geliştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 2022-2023 öğretim yılında Ergani Makam Dağı Anadolu Lisesi'nde öğrenim gören ortaöğretim öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmanın çalışma grubunu, 5 9. Sınıf öğrencisi, 5 10. Sınıf öğrencisi, 5 11. Sınıf öğrencisi ve 5 12. Sınıf öğrencisi olmak üzere toplam 20 öğrenci oluşturmaktadır. Yarı yapılandırılmış görüşme sonucunda ulaşılan verilerin çözümlenmesi için betimsel içerik analizi tekniğinden faydalanılmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşme formunda yer alan sorular doğrultusunda veriler sunulmuştur. Öğrencilerin görüşleri doğrudan alıntılar yolu ile verilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular, dijitalleşmenin yer ve zamandan bağımsız bir şekilde sunduğu imkânların İngilizce öğrenimini kolaylaştırdığını, öğrencilerin okulda öğrendiği İngilizce konularını dijital platformlar sayesinde pekiştirdiğini, sosyal medya uygulamaları sayesinde İngilizce olarak iletişim kurabildiklerini, dijital oyunlar ve yabancı diziler sayesinde yeni kelimeler öğrendiklerini ve İngilizce öğrenme konusunda daha çok motive olduklarını ortaya çıkarmıştır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: BİYOLOJİ Proje İsmi: NAR KABUĞU KATKILI AKTİF AMBALAJ-KAPLAMA MATERYALİNİN TAVUK YUMURTASININ RAF ÖMRÜNÜ ARTTIRMADAKİ ETKİSİ Özet: Proje çalışmamızın temel amacı, Nar kabuğu kullanılarak elde edilen yumurta kaplama materyalinin tavuk yumurtasının raf ömrünü artırmaya yönelik etkisinin olup olmadığının araştırılmasıdır. Proje sürecinde bilimsel yöntem basamakları takip edildi, kontrollü deneyler ve gözlemler yapılarak veriler elde edildi. Deneysel çalışmalarda 2 günlük A sınıfı, Medium, temiz, beyaz kabuklu, verimsiz 60 adet yumurta kullanıldı. 30 deney grubu, 30 kontrol grubu olacak şekilde yumurtalar rastgele birbirinden ayrıldı. Nardan elde edilen atık kabuklar kullanılarak nar kabuğu katkılı kaplama materyali hazırlandı. Kontrol gruplarının dış kısmına hiçbir kaplama işlemi yapılmadı. Deney gruplarının dış kısmı ise nar kabuğu katkılı kaplama materyali ile kaplandı. Kontrollü deneyler 5 haftalık bir dönemi kapsayacak şekilde 25°C de oda sıcaklığında gerçekleştirildi. Proje çalışmasında yumurtanın raf ömrü ve kalitesi üzerindeki değişimleri araştırırken; fiziksel değişimlerden yumurta ağırlığı (ilk ve son ağırlık), yumurta ağırlık kaybı yüzdesi, yumurta sarısının konumu, hava kesesi miktarı, kimyasal değişimlerden yumurta akı(albümin) ph'ı, yumurta sarısı ph'ı, mikrobiyal değişimlerden ise koliform bakterilerine ait üremenin olup olmadığını belirlemeye yönelik kontrollü deneyler ve gözlemler yapıldı. Elde ettiğimiz verilere göre Nar kabuğu katkılı yumurta kaplamanın sadece mikroorganizmaların yumurta içerisine geçişini sınırlandırmadığı, aynı zamanda yumurtanın iç kalitesinin muhafazasında önemli bir etkisinin olduğunu, nar kabuğu kaplamanın yumurta kabuğu yüzeyinden nem geçişini ve kaybını sınırlayarak mikrobiyal kontaminasyona karşı bariyer oluşturduğunu ve böylece yumurtanın raf ömrünün arttırılmasını da sağladığı tespit edilmiştir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI Proje İsmi: KELİMELERDE SAKLI RESİMLER Özet: Her medeniyette sanatlar birbirleriyle etkileşim içindedir. Edebiyat ve güzel sanatlar arasındaki ilişkinin çok çeşitli olduğunu söyleyebiliriz. Edebiyat bazen kelimelerle resim yapmaya çalışır. Bununla birlikte edebiyat da resim sanatına konu teşkil eder. Güzel sanatların iki ayrı kolunda yer alan resim ve edebiyatın birbirleriyle yakın bir ilişkiye sahip oldukları gerçeği çoğu zaman açıkça görülemese de bu iki disiplin, insanoğlu mağara duvarlarına hikâyelerini işlemeye başladığından beri birbirlerine bağlıdır. Antik Çağ'dan günümüze kadar uzanan süreçte, edebiyatın resim sanatıyla olan ilişkisi tartışılmış fakat konuyla ilgili yeterince kapsamlı bir kaynak oluşturulmamıştır. Ayrıca teknolojinin de yardımıyla resim-edebiyat ilişkisini yansıtan kolay erişilebilir bir çalışma henüz mevcut değildir. Çalışmamıza konu olacak yazarların ve ressamların eserlerinde resim-edebiyat ilişkisine malzeme olacak kısımları dikkatli bir şekilde tespit etmek, bu kısımları ayrıntılı ve bütüncül bir şekilde değerlendirmek temel hedefimiz olmuştur. Bu noktada disiplinler arası bir yaklaşım benimsendi. Resim ve edebiyat ilişkisini her yönüyle ele almak amacıyla yola çıkılarak resim ve edebiyatın bir sanat türü olarak çıkış noktası ve ortak yönleri tespit edildi, açıklandı. Sonrasında ise bu iki disiplin arasındaki bağlantıyı belirlemek amacıyla hem yerli hem de yabancı resim tabloları ile ilişkili edebî eserler ve edebî eserler hakkında yapılmış resimler ortaya konuldu. Bunlarla birlikte, resimle ilgilenen şairlerin ilgi duyduğu ressamların eserlerinin edebî yapıtlarını nasıl etkilediği, edebiyat-resim arasındaki bağlantıyı ortaya koyması bakımından incelendi. Bu araştırmalarımızın sonucunda bu ilişkiyi en açık şekilde yansıtan örneklere uygulamamızda ve kitabımızda yer verdik. Edebî eserlerin resimle ilişkisi hakkında zengin malzeme içerdiği açıktır. Bu bağlamda çalışmamızın literatüre önemli katkı sağlayacağı kanaatindeyiz.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: FİZİK Proje İsmi: GÖRÜNMEZ TEHLİKE: "HAVADAKİ MİKROPLASTİKLER" Özet: Geleceğimizin en büyük tehditlerinden biri olan iklim değişikliğini etkileyen unsurların başında plastik kirliliği gelmektedir. Bu kirliliğin sonucu oluşan mikroplastikler ise yüksek gerilimlere maruz bırakılan plastik materyallerdeki deformasyon sonucu, çapı 5 mm'den küçük parçacıklardır. Plastik üretimi özellikle son yıllarda büyük bir artış gösterdi ve 2022 yılında ilk kez anne sütünde plastiğe rastlandı. Gıdada, su kaynaklarında, tekstilde ve daha birçok ortamda bulunan mikroplastikler, bulundukları her alanda insan sağlığını tehdit etmektedir. Ayrıca, havadaki mikroplastikler, deniz ortamlarında potansiyel bir mikroplastik kirlilik kaynağıdır. Nehirlerden her yıl 1,15 ile 2,41 milyon ton plastik atık okyanuslara karışıyor. Son yıllarda, mikroplastiklerin insanların soluduğu havada dahi bulunduğunu kanıtlanmıştır. Her gün büyük miktarda mikroplastik parçacığa hava yoluyla maruz kalıyoruz. Havadaki mikroplastiklerle ilgili çalışmalar 2016'dan itibaren başladı ve bugüne kadar sadece birkaç tanesi yayınlandı. Bununla birlikte, hava insan yaşamı için çok önemli olduğundan, çalışmalar ilerleyen yıllarda artabilir. Mikroplastik inhalasyonunun insan vücuduna etkisi tam olarak bilinmemektedir. Bu durumun önüne, ancak dünyadaki plastik üretimi azaltılarak ve insanlarda bilinçlilik oluşturularak geçilebilir. Bu projede, yapılan literatür taramalarına dayanarak iç ve dış ortamlarda hangi oranda, havada ne kadar oranda mikroplastiğin olduğu araştırılmıştır. Oluşturulan deney düzeneğinde joystick ile yönetilen ve bu proje için tasarlanan robottan yararlanılmıştır. Robot bulunan ortamda 1 saatlik süre kadar bekletilmiştir. İç mekanda veya dış mekandaki doğal veya sentetik mikroplastiklerin tanımlanması için bir yöntem geliştirilmiştir. Robot ile yapılan deneylerde hava pompasına göre daha fazla miktarda mikroplastiğe rastlanmıştır ve deneyler sonucunda havada hacim başına düşen toplam mikroplastik oranı hesaplanmıştır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TARİH Proje İsmi: BOZCAADA KALESİ'NİN MİMARİSİNE MATEMATİKSEL BİR YAKLAŞIM Özet: Ateşli silahlar teknolojisinin gelişimini takiben 1453'teki İstanbul'un Fethi ile yüksek surların toplar karşısında gücünü kaybettiğini gösteren çarpıcı bir örnek sonucunda kale mimarisi 1450-1530 arasında kademeli bir değişime girmiştir. Surlar kısalarak eğimli yüzeylerle aşağıya genişleyen, kuleler ise dairesel ve çokgen planlı yapılara kavuşmuştur. Eğimli duvarlar sonucu etkisini kaybeden, piyadelere yönelik düşey atış yapılan tepe mazgallarının yerini dolduracak yeni tahkimat tasarımları ile az maliyetle etkin sur tasarımları ortaya çıkmıştır. Gelişen mimari, savunma saldırısı unsurlarında da etkili olmuştur. Mazgallar açılı biçimde genişletilerek kaleler top konuşlandırmaya uygun hale getirilmiştir. Bozcaada Kalesi, konumuyla Çanakkale Boğazı'nın kontrolüyle güvenliği için her zaman önemli olmuş, farklı yüzyıllarda tamirler görmüştür. Bozcaada Kalesi, toplar karşısında gelişen kale mimarisinin en kapsamlı örneklerindendir. Toplara karşı etkili kale mimarisinin 1450'lerde hissedilmeye başlanması ve 1530'larda gelişiminin tamamlanmasına rağmen bu sürecin başlarında yapılan Bozcaada Kalesi'nin sadece 15. yüzyılda sahip olduğu nitelikler Osmanlı Devleti'nin gelişen kale mimarisine Avrupa'daki diğer devletlerden daha hızlı adapte olduğunun göstergesidir. Bu projeyle, Bozcaada Kalesi'nin mimarisi yeni ve sayısal bir metot ile ele alınarak kale araştırmalarına matematiksel ve üç boyutlu bir yöntem getirilmesi, gelecekte de Türkiye'de yapılacak kale araştırmalarının bu projedekine benzer bir açıdan bakmaya teşvik edilmesi amaçlanmıştır. Böylece Türkiye'deki kaleler üzerine genellikle yapılan, görece sözel ve stilistik çerçevedeki nispeten yüzeysel yaklaşımlardan ziyade, Türkiye'nin kültürel miras kimliğinde önemli yere sahip Osmanlı kalelerine daha etkin sahip çıkılmış olunacaktır. Proje boyunca matematiksel ve top teknolojisi ilgisinde üçüncü boyutu irdeleyici bir yaklaşım izlenmiştir. Projenin araştırma aşamasında literatür taraması ve arazi çalışması gerçekleştirilmiştir. Araştırma aşamasının ardından 2 ve 3 boyutlu model çizimleri yapılmış ve rapor yazılmıştır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TEKNOLOJİK TASARIM Proje İsmi: ATAK (AFETZEDE TESPİT VE ARAMA KİTİ) Özet: Depremler, heyelanlar, maden kazaları, mağara çökmeleri, patlamalar gibi çeşitli sebepler sonucu yıkılmış veya KBRN (kimyasal, biyolojik, radyolojik, nükleer) tehlikeleri barındıran yapılarda birçok insan, zamanında kurtarılamadığından hayatını kaybetmektedir. Bu sebeple enkaz altında ve KBRN riski taşıyan bölgelerde geçen her saniye hayati öneme sahiptir. Afetzedelerle iletişim kurulamaması ve karanlıkta arama faaliyetlerinin aksaması zaman kaybına neden olmaktadır. Tüm bu sorunlara çözüm üretmek için Afetzede Tespit ve Arama Kiti (ATAK) geliştirilmiştir. Enkazlarda ve KBRN riski taşıyan bölgelerde yüksek hareket kabiliyetli, ortam modelleyen, yapay zekayla; insan, ses ve sinyal takibi yapabilen, sensörleri yardımıyla ortamdaki havayı analiz edebilen 6 tekerlekli bir enkaz ve KBRN arama robotu yapılmıştır. Bu robotun erişim sağlayamayacağı bölgelere ulaşabilmesi için tam otonom çalışan, ses ve sinyal takibi yapabilen, paletli, küçük bir robot inşa edilmiştir. İnşa edilen robotlar, enkaz altında afetzedelerle doğrudan sesli iletişim kurarak onların durumlarını öğrenebilmektedir. Geliştirilen insansız hava aracı sayesinde elde edilen görüntülerle 3 boyutlu enkaz haritalaması yapılmaktadır. Tüm sensörlerden elde edilen veriler, ortam modelleme haritaları, kameralardan gelen görüntüler; geliştirilen mobil uygulamada anlık olarak basit bir arayüzle kurtarma ekiplerine enkaz haritası üzerinden sunulmaktadır. Kitimizde bulunan akıllı bileklik; kullanıcının anlık olarak konum, nabız bilgilerini mobil uygulamaya aktarmakta, ses ve sinyal yaymaktadır. Afetzedelerin akıllı bilekliğe erişemeyeceği durumlar içinse düşük maliyetli ufak bir küp geliştirilmiştir. Afet çantalarında ve evlerde bulunması planlanan bu küp aktif edildiğinde kitimizle iletişim kurmakta, sinyal ve ses yaymaktadır. Böylece robotlarımızın ve kurtarma ekiplerinin afetzedeleri tespiti kolaylaşmaktadır. Kitimiz; yapılan afet simülasyonlarında, menzil ve kabiliyet testlerinde başarılı olmuştur. Sonuç olarak ATAK ile düşük maliyetli, kullanılabilir ve özgün bir çözüm ortaya konmuştur.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: FİZİK Proje İsmi: PARÇACIK DEDEKTÖRLERİ İÇİN MALİYETİ DÜŞÜK VE YÜKSEK VERİMLİ YENİ BİR MALZEME : SU BAZLI SIVI SİNTİLATÖR DEDEKTÖRÜ Özet: Literatür çalışmalarımızda geçmiş yıllarda dedektörlerin içerisinde Sıvı Sintilatör kullanıldığını gördük. Bu sintilatör yağımsı olup atom altı parçacıklar ile etkileştiğinde çok fazla foton yaymaktaydı. Aynı zamanda maliyeti yüksek olup, malzemelerde zayıf uyumluluk sağlıyor ve laboratuvarların kapalı alanlarındaki kimyasal güvenlikle ilgili olarak endişeler doğurmaktaydı. Dolayısıyla büyük dedektörleri Sıvı Sintilatör ile oluşturmak nerdeyse imkansızdı. Çok çeşitli radyasyona dayanıklı parçacık dedektörlerinin yüksek radyasyona dayanıklı, yüksek verimlilikte,malzemelerle yüksek uyumluluk sağlayan, laboratuvarların kapalı alanlarındaki kimyasal güvenlikle ilgili endişeler doğurmayan, maliyeti düşük bir dedektör olması elzemdir. Ben de bu durumları göz önünde bulundurarak Su Bazlı Çerenkov Dedektörü ile Sıvı Sintilatör dedektörünü homojen bir şekilde karıştırarak yeni bir sintilatör malzemesinin similasyonunu aynı zamanda bu malzemenin yeni dedektörlerde kullanılmasının fizik çalışmasını yaparak projemi geliştirdim. Bu homojen karışım Su Bazlı Sıvı Sintilatör Dedektörüdür. Ben de nötrino fiziği temelli ancak Yüksek Enerji Fiziği (HEP), Nükleer Fizik (NP) ve Astroparçacık Fiziği (AP) dahil olmak üzere birçok ilgili alana fayda sağlayacak kapsamlı bir Araştırma ve Geliştirme (AR-GE) programı geliştirdim.Similasyon çalışmalarını GEANT4 bileşik tabanlı RAT-PAC similasyon paketi kullanarak gerçekleştirdim. Elde ettiğim simülasyon sonuçları %3 Sıvı Sintilatör ve %0,1 Gadolinyum(Gd) Su Bazlı Sıvı Sintilatör çözeltisine sahip bir dedektörün çalışmalarıdır.Similasyonunu yaptığım bu Su Bazlı Sıvı Sintilatör Dedektörü çalışması dünya çapında gelecekteki nötrino deneyleri için mükemmel bir modüler test platformu olmayı hedeflemektedir.Böyle bir çaba WATCHMAN ve THEIA gibi algılama ortamı olarak Su Bazı Sıvı Sintilatörü koşullandırmayı planlayan gelecekteki deneylere doğrudan fayda sağlayacak bir çalışmadır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: YAZILIM Proje İsmi: SAĞLIKLI MUTLU AİLELER (SMA) MOBİL YAZILIM GELİŞTİRİLMESİ Özet: Spinal Musküler Atrofi (SMA), omurganın ön boynuzundaki motor nöron hücrelerine zarar veren nörodejeneratif bir hastalıktır. Hastalığın tedavisinde ilaç ve gen tedavisi gibi yöntemler kullanılmakla beraber kanıtlanmış net bir tedavi bulunmamaktadır. Tedavi genel olarak hastalığın semptomlarını kontrol altına almaya dayanmaktadır. Ancak tedavinin yanında hastaya uygulanan sosyal ve fiziksel (beslenme, fizik terapi vb.) destekler de hastalık sürecinin daha iyi bir şekilde geçirilmesini sağlar. Bu projemizde ebeveynlere SMA hastalığı ile ilgili bilgi ve rehberlik sağlamak için kullanabilecekleri bir mobil uygulama tasarladık. Uygulamamız Flutter yazılım dilinde ve Dart dili kullanılarak kodlanmıştır. Uygulamamızın veri tabanı işlemleri ise bulut bir veri tabanı olan Firebase ve lokal bir veri tabanı olan Sqflite ile yapılmıştır. Bu uygulama, hastalıkla ilgili bilgileri, tedavi seçeneklerini, ilaç yönetimini ve diğer önemli konuları kapsayacaktır. Bu uygulamaya hastanın kişisel bilgileri girildiğinde, hastanın günlük takibi (ilaç, beslenme ve egzersiz saatleri) yapılabilecektir. Uyarı sistemi ile kullanıcıya hatırlatma yapılacak ve dört farklı SMA tipine göre hastaların beslenmesi sırasında ortaya çıkabilecek muhtemel sorunlara en güncel öneriler verilecek, bakım ve egzersiz önerileri bulunacaktır. Aynı zamanda hastanın günlük alması gereken besin ögeleri miktarı ve kalori hesabı hastanın kişisel verilerine göre mobil uygulama üzerinden yapılabilecektir. Bu projede hazırlanan mobil uygulama SMA hastalığı ile ilgili ulusal ve uluslararası düzeyde tasarlanan ilk mobil uygulamadır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: MATEMATİK Proje İsmi: ARİTMETİK TOPLAMLARIN BÖLÜNEBİLİRLİĞİ Özet: Sayılar Teorisi Türkiye Matematik Olimpiyatlarında ve farklı kurumlar tarafından düzenlenen matematik yarışmalarında çok fazla sorunun geldiği matematiğin önemli alanlardan birisidir. Bu alandaki sorular ve yapılan çalışmalar öğrencilerin oldukça ilgisini çekmektedir. Bu projede Sayılar Teorisi ile ilgili bir kitapta sorulmuş bir sorudan yola çıkarak bu sorunun farklı koşullar içinde sağlanıp sağlanamayacağı araştırılmıştır. Bu araştırmada a_1+a_2+?+a_n toplamının a_1^k+a_2^k+?+ a_n^k toplamını tam bölmesi için gerek ve yeter koşullar nelerdir sorusunun cevaplanması ve bulunan sonuçların ispatlanması amaçlanmıştır. Bu çalışma yapılırken Python programı kullanarak bir kod yazılmış ve aritmetik dizi için sonuçlar incelenmiştir. Bu çalışma sonucunda bir aritmetik dizinin bu bölünebilme özelliğini k değeri tek olduğunda sağladığı ancak k değeri çift olduğunda sağlamadığı program yardımı ile görülmüş ve k=3 değeri için ispatı yapılmıştır. Yapılan literatür taramalarında henüz benzer bir çalışmaya rastlanmadığı için bu projenin, bu alanda yapılacak çalışmalara yeni bir araştırma alanı açması, bu tarz çalışmaların, öğrencilerin matematik dersinde programlama kullanımının önemini kavraması ve matematiksel ispat yeteneğini geliştirmesi hedeflenmektedir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: SOSYOLOJİ Proje İsmi: AKRAN ZORBALIĞI "OLUR BÖYLE ŞEYLER" Özet: Zorbalık, çocuğun bir veya daha fazla çocuk tarafından düzenli ya da aralıklı olarak negatif aktivasyonlara maruz kalması ya da ruhsal sıkıntıya yol açan, kötü niyetle gerçekleştirilen, olumsuz ve yineleyici fiziksel ve/veya sözel eylem olarak tanımlanmaktadır. Zorbalık genellikle okullarda sosyal dışlama, fiziksel, duygusal ve sözel zorbalık olarak karşımıza çıkmaktadır. Zorbalığı yapan ve zorbalığa maruz kalan çocuklarda zorbalığın olumsuz etkilerini bir ömür boyu görmek mümkündür. 2022/2023 yılı itibariyle Milli Eğitim Bakanlığı, Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği güncellenerek "Akran Zorbalığı"nı disiplin suçu kapsamına almıştır. Bu bağlamda amaç Öğretmenlerin Akran zorbalığına ilişkin görüşlerinin çeşitli açılardan tespit edilmesi ve değişen yönetmeliklerin mevcut duruma etkilerinin araştırılarak konu hakkında farkındalığın arttırmasıdır. Araştırma nicel araştırma yöntemlerinden betimsel bir araştırmadır ve tarama (survey) yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma evreni: İl merkezindeki sınavla öğrenci kabul eden 2 kurum ve sınavsız öğrenci kabul eden 2 kurum olmak üzere toplam 4 Ortaöğretim Kurumu (Lise) olarak belirlenmiştir. Çalışmanın örneklemi ise 4 farklı ortaöğretim kurumunda eğitim veren 36 kadın, 40 erkek toplam 76 öğretmendir. Araştırmada verilerin karşılaştırılması amacıyla oluşturulan anketten yararlanılmıştır. Envanterin uygulamasından sonra elde edilen veriler çeşitli programlarda analiz edilmiştir. Elde edilen veriler grafiklere dönüştürülerek yorumlanmıştır. Araştırma sonucunda çoğu öğretmenin akran zorbalığının engellenmesi konusunda eğitim aldıkları görülmüştür. Öğretmenlerin %55'lik kesiminin akran zorbalığını okullarda yaşanan olağan bir durum olarak kabullendiği belirlenmiştir. Akran zorbalığının erkek ve kız öğrenciler arasında eşit olduğu ve akran zorbalığının disiplin suçu sayılmasının kurumlarda akran zorbalığını azalttığı sonucuna ulaşılmıştır. Kadın öğretmenlerin akran zorbalığının erkek öğrenciler arasında daha yaygın olduğunu düşündüğü görülürken erkek öğretmenlerin zorbalığın kız öğrenciler arasında yaygın olduğunu düşündüğü belirlenmiştir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: PSİKOLOJİ Proje İsmi: LİSE ÖĞRENCİLERİNİN SOSYAL MEDYA BAĞIMLILIĞININ BEDENİ BEĞENME ÜZERİNDEKİ ETKİSİ VE SOSYAL MEDYADAKİ BEDEN İMAJINA YÖNELİK AKIMLAR Özet: Günümüzde sosyal medya kullanımı giderek artmaktadır ve bu kullanıcıların büyük çoğunluğunu da ergenlik çağındaki gençler oluşturmaktadır. Bu araştırmanın temel amacı ergenlerin sosyal medya bağımlığı ile bedenlerini beğenme arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Yine bunlarda demografik özelliklere bağlı olarak anlamlı farklılaşmanın olup olmadığının incelenmesi de araştırmanın diğer bir amacıdır. Araştırma evrenini İstanbul ilinde öğrenim gören lise öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmanın çalışma grubu ise küme örnekleme yöntemi ile rastgele seçilen İstanbul ilinin farklı ilçelerinde ve farklı lise türlerinde okuyan, sınıf düzeyleri hazırlık-9-10-11-12. sınıf olarak değişen, 514'ü (%61.7) kız, 319'u (%38.3) erkek, toplam 833 lise öğrencisidir. Verilerin toplanmasında, öğrencilerin demografik özellikleri dair bilgi toplamak için araştırmacılar tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu, sosyal medya bağımlılık durumlarını ölçmek için Sosyal Medya Bağımlılık Ölçeği Kısa Formu, bedenlerini beğenme durumlarını ölçmek için de Bedeni Beğenme Ölçeği ve fiziksel açıdan yukarı yönde karşılaştırma yapma maddeleri kullanılmıştır. Verilerin analizinde, çalışma grubu için T- Testi, Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı kullanılmıştır. Bulgulara göre ergenlerin sosyal medya bağımlılığı, bedeni beğenmeleri ve fiziksel açıdan kendilerini karşılaştırmaları cinsiyet ve sınıf düzeyi açısından anlamlı bir farklılık göstermektedir. Ayrıca ergenlerin sosyal medya bağımlılık düzeyleri ile bedenlerini beğenme düzeyleri arasında negatif yönde anlamlı ilişki saptanmıştır. Fiziksel açıdan kendilerini karşılaştırmaları ile bedenleri beğenmeleri arasında yine negatif yönde anlamlı ilişki saptanmıştır. Sosyal medya bağımlıkları düzeyleri ile fiziksel açıdan kendilerini karşılaştırma düzeyleri arasında ise pozitif yönde anlamlı ilişki saptanmıştır. Çalışmanın bulguları ilgili alanlarda tartışılarak önerilerde bulunulmuştur.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: PSİKOLOJİ Proje İsmi: ŞİDDETSİZ İLETİŞİM Özet: Bu araştırmada, ortaöğretime devam etmekte olan öğrencilere uygulanan 'Hatasız Alan Oyunu'nun öğrencilerin iletişim becerileri ve duygu durumlarına etkisinin araştırılması ve öğrencilere şiddetsiz iletişimin öğretilmesi amaçlanmıştır. Hatasız alan oyunu oynayan ve oynamayan öğrencilerin oluşturduğu gruplar uygulama (Hatasız alan oyunu) öncesi ve sonrası uygulanan ölçme araçlarına göre elde ettikleri puanlar bağlamında karşılaştırılmıştır. Araştırmanın evreni Tokat İli Erbaa İlçesi bir ortaöğretim kurumu öğrencileridir. Araştırmanın örneklemi ise kontrol grubu 20, deney grubu ise 19 olmak üzere bu ortaöğretim kurumundaki toplam 39 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmada öğrencilerin iletişim becerilerini değerlendirmek için Etkili İletişim Becerileri Ölçeği ve duygu durumlarını belirlemek için Pozitif ve Negatif Duygu Durum Ölçeği kullanılmıştır. Deney ve kontrol grubu öğrencilerine bu ölçekler ön ve son test olarak uygulanmıştır. Bu araştırmada Yarı Deneysel Araştırma Yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın modeli ön test-son test araştırma desenidir. Deney ve kontrol grubuna ön test uygulanmasından sonra deney grubu ile belirli bir süreçte hatasız alan oyunu uygulaması gerçekleştirilmiş, daha sonra her iki gruba tekrar aynı ölçekler ile son test uygulanmıştır. Verilerin analizinde ön ve son test puanları arasındaki farkları belirlemek için veriler normal dağılım gösterdiğinden bağımsız örneklem t testi kullanılmıştır. Analiz sonucunda hatasız alan oyunu oynatılan deney grubundaki öğrencilerin iletişim becerileri ölçeğinin egoyu geliştirici dil, etkin dinleme, kendinitanıma/açma, empati ve ben dilini kullanma alt boyutları ile duygu durum ölçeğinin pozitif duygular ve negatif duygular alt boyutları son test puan ortalamalarının ön test puan ortalamalarından anlamlı bir şekilde yüksek olduğu belirlenmiştir. Uygulama öğrencilerin iletişim becerilerini artırıp, duygu durumlarına olumlu yansırken kontrol grubundaki öğrencilerin iletişim becerinde ve duygu durumlarında herhangi bir fark yaratmamıştır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: SOSYOLOJİ Proje İsmi: LİSE ÖĞRENCİLERİNİN YATIRIM KAVRAMINA YÖNELİK METAFORİK ALGILARI Özet: Çalışmada, yatırım kavramına yönelik lise öğrencilerinin bakış açılarını, ürettikleri metaforlar aracılığıyla ortaya çıkarmak ve üretilen metaforların gerekçeleriyle öğrencilerin yatırım kavramına ilişkin algılarını belirlemek amaçlanmaktadır. Üretilen metaforlar incelenerek finansal okuryazarlık tematik alanına da finansal okuryazarlığı yaygınlaştırma açısından katkı sunulması da hedeflenmektedir. Bu amaca ulaşmak için araştırma yöntemi olarak nitel araştırma seçilip fenomenoloji deseninden yararlanılmıştır. Metaforlar ortaya çıkarıldıktan sonra nicel araştırma yöntemiyle deney ve kontrol grupları oluşturulup yatırım yapmanın önceki adımı olan tasarruf üzerine ön test-son test tekniği kullanılmıştır. Çalışma grubu 2022/2023 eğitim öğretim yılında eğitim gören 60 lise öğrencisinden oluşmaktadır. Veri toplama aracı olarak bir uzman tarafından geliştirilen ve tarafımızca bu çalışmaya uyarlanan para yönetim davranışları ölçeği kullanılmıştır. Görüşme formlarından elde edilen veriler, veri analizi yöntemlerinden içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiş, deney ve kontrol grubunun para yönetim davranışları düzeyinin ön test-son test sonuçları da alanında uzman kişiden yardım alınarak SPSS programında hesaplanmıştır. Araştırmaya göre; çalışmaya dahil olan öğrenciler tarafından yatırım kavramına yönelik 28 farklı metaforun üretildiği, en fazla tekrar eden ilk ikisinin "Para" ve "Altın" metaforlarının olduğu belirlenmiştir. Oluşturulan metaforlardan sonra birbirine denk tutulan deney ve kontrol grupları oluşturulmuş, öğrencilerde yatırım yapmanın ilk aşaması olan birikim beceresini arttıracağı düşünülen birtakım etkinlikler planlanıp uygulanmadan önce öğrencilere ön test yapılmıştır. Ardından 7 hafta boyunca deney grubuna planlanan birtakım etkinlikler uygulanmış, kontrol grubuna ise uygulanmamıştır. Süreç sonunda son test yapılmış ve iki grubun test sonuçları kıyaslanıp aralarında anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir. Böylelikle lise öğrencilerinin sahip oldukları yatırım algısından hareket edilerek, yapılan birtakım etkinlikler ile öğrencilerin farkındalıklarının artması arasında anlamlı bir farklılık belirlenmiştir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: YAZILIM Proje İsmi: SANAL OKUL Özet: Binlerce yıldır değişmeyen okul ortamı ve kavramı teknolojinin gelişmesiyle ve özellikle küresel salgınla birlikte teknolojiden sadece zenginleşme olarak değil şekil değiştirme olarak da faydalanmaya başlamıştır. Önceleri kütüphaneler yerine dijital içeriklerden faydalanma yoluyla dolaylı olarak etkilenen eğitim daha sonra akıllı tahtalar, tabletler, e-okul ve EBA gibi dijital sistemlerle kara tahtadan uzaklaşmış, sonrasında ise evde sınavlara çalışma uygulamaları ve yakın zamanda uzaktan eğitim ile daha önce tahmin bile edilmemiş büyük değişikliklere uğramıştır. Hızlı ve hazır olmadan gerçekleşen bu değişikliğe biz de yeni bir seçenek sunmak ve zamanla gelişmesini sağlamak için bir ilk adım olarak tek öğrenci tarafından herhangi bir yerde ders alınmasını ve sorular çözülmesini sağlayan bir sanal gerçeklik uygulaması geliştirdik. Programda 3 boyutlu sanal bir ortamda gezerek konu anlatım standlarına uğrayıp ilgili dersi ona uygun farklı bir ortama giderek izlemek ve sonrasında sorulan sorulara cevap vermek yoluyla dersler işlenebilmektedir. Geliştirilme potansiyeli neredeyse sınırsız olan bu yöntemin ilk adımını 3 farklı konu anlatımı ile çalışır hale getirmiş bulunmaktayız ve şimdiden eklemek istediğimiz özellikleri planlamaktayız.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: PSİKOLOJİ Proje İsmi: SUDOKU OYUNUNUN LİSE ÖĞRENCİLERİNDEKİ NOMOFOBİ ÜZERİNE ETKİSİ Özet: Teknolojinin bağımlılık düzeyinde kullanımı covid-19 pandemisiyle birlikte artış göstermiştir. Teknoloji bağımlılığıyla hayatımıza giren kavramlardan biriside nomofobidir.Bireyin akıllı telefondan uzak kalamaması olarak tanımlanan nomofobinin olumsuz etkilerini yaşayan bireyler bununla mücadele etmek için çareler aramaktadır.Bağımlılıkla mücadelenin her alanında olduğu gibi teknoloji bağımlılığı ve nomofobide de bireyler telefondan uzak kalmaya çalıştıklarında yoksunluk yaşamaktadır. Nomofobinin kişilerin sosyal hayatına, akademik başarısına ve aile içi iletişime etkilerini inceleyen pek çok bilimsel araştırma yapılmıştır. Ancak nomofobinin azaltılmasına yönelik çalışmalar oldukça azdır ve bu çalışmalarda akıl ve zekâ oyunlarından sudokunun nomofobi üzerindeki etkisi ise daha önce incelenmemiştir. Projemizde91 kişilik lise öğrencisine"Türkçe 9-18 Yaş Nomofobi" ölçeği ön test olarak uygulanmıştır. Nomofobi düzeyi yüksek çıkan ve gönüllü 18katılımcı amaçlı örneklem olarak kabul edilmiştir. Çalışma grubunda yer alan bu katılımcılara 260 adet sudoku oyunun yer aldığı kitapçıklar dağıtılmıştır. Ayrıca onlara sudoku kursu verilmiş ve bazı etkinlikler yapılmıştır. Proje boyunca öğrenciler sudoku oyunlarını en çok telefonla ilgilendikleri saatlerde telefondan uzak kalmayı kolaylaştırmak ve keyifli vakit geçirmek için çözmüşlerdir. Proje sonunda nomofobi düzeyi aşırı olan gönüllü katılımcılarla yapılan 7 haftalık etkinliklerin ardından ölçek yeniden sontest olarak uygulanmıştır. Anket kapsamında yapılan öntest ve sontest sonuçları SPSS ile analiz edilmiştir. Ayrıca araştırmamızda öğrencilerle birlikte bir yüzünde 'internette bir dakikada neler oluyor?'sorusunun cevaplarının; diğer yüzünde de 'gerçek hayatta 1 dakikada neler yapılabilir?' sorusunun cevaplarının yer aldığı ahşap bir sudoku oyunu tasarlanmıştır. Bu kapsamda projede akıllı telefondan uzak kalma korkusu yaşayan bireylerin zekâ oyunlarından sudoku ile ilgilenmelerinin nomofobi düzeylerini etkileyip etkilemediği incelenmiştir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TARİH Proje İsmi: VESİLETÜ'N NECAT'IN DİJİTAL ÇAĞA YANSIMALARI Özet: Günümüzde teknolojinin gelişimi bilgiye erişilebilirliği artırmasına rağmen, Z kuşağı olarak tanımlanan gençlerin okuma alışkanlıkları ve tarih konularına olan ilgilerini gün geçtikçe azaltmaktadır. Nice eşsiz eser tozlu kütüphane raflarında okunmayı beklerken, dijital öğrenme araçlarını kullanarak, gençlerin önemli tarihi eserlere ve kişilere ilgi duyacağı şekilde bilgiye ulaşmalarının sağlanması gerekmektedir. Ölümünün 600. yıl dönümünde Süleyman Çelebi gibi tarihe damgasını vurmuş bir şahsiyet ve onun ölümsüz eseri Vesilet-ün Necat, Türk edebiyatında Mevlid türünün inşasını sağlayan bir şaheser olarak gelecek nesillere aktarılmayı beklemektedir. Toplum içinde yaygın adıyla Mevlid, okunduğunda herkesin dinlemekten keyif aldığı bir etkinlik olarak karşımıza çıkarken, yaptığımız ön araştırmada eserin içeriği hakkında kişilerin fazla bilgi sahibi olmadıkları görülmüştür. Bu çalışmada, saha araştırması, ön görüşme, mülakat, dijital öyküleme, web 2.0 araçları gibi öğretim yöntem ve teknikleri kullanılmıştır. Konuyla ilgili literatür taraması yapılmış, Süleyman Çelebi'nin Eseri yazdığı Bursa Ulu Camii'ye ve Çekirge semtindeki türbesine ziyaret gerçekleştirilerek bu alanlar fotoğraf ve video olarak kaydedilmiştir. Aynı zamanda Ulu Camii imam ve müezzini ile görüşmeler, konuya ilişkin uzmanlığı olan Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi öğretim üyesi ile röportaj gerçekleştirilmiştir. Esere ilişkin günümüz Türkçesi ile hazırlanan özet metinler dijital öyküleme yoluyla okulumuz öğrencilerine sunulmuştur. Çalışma dökümanları okulda pano yapılıarak sergilenip, görsel ve dijital öykülemenin içine yerleştirildiği Karekod ile geliştirilmiştir. Çalışma, dijital ortamda okul web sitesinde, youtube kanalında ve sosyal medya gruplarında paylaşılarak tüm öğrenci ve öğretmenlere yaygınlaştırılması hedeflenmiştir. Seçilen gönüllülere kontrol ve deney grubu olarak anketler uygulanmış, 12. sınıf öğrencilerine ön test, son test yarı deneysel olarak desenlenerek dijital öykülemenin konunun öğrenilmesindeki pozitif etkisi gösterilmiştir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: SOSYOLOJİ Proje İsmi: FİNANSAL EĞİTİMİN ÖĞRENCİLERİN FİNANSAL OKURYAZARLIK DÜZEYİNE ETKİSİ Özet: Finansal okuryazarlık, finansal ürünler ve uygulamalar hakkında kişilerin bilinçlendirilmesi ve finansal araçların seçiminde doğru karar vermelerini sağlayan yeterlilik düzeyi olarak tanımlanmaktadır. Projede, öğrencilerin finansal okuryazarlık düzeylerinin artması için onlara finansal eğitim verilmesi ve finansal eğitim sonrası öğrencilerin finansal bilgi, finansal tutum ve davranışlarında olumlu değişikliklerin gerçekleşmesi amaçlanmıştır. İstanbul ilinde; Ortaokul (24 öğrenci), Anadolu lisesi (30 öğrenci) ve Meslek Lisesinde (30 öğrenci) eğitim-öğretim gören 84 öğrenci ile proje yürütülmüştür. Deney grubundaki öğrencilere 7 haftalık (13 saat) finansal eğitim tarafımızca verilmiştir. Harçlık oyunları ve sanal portföy yarışması yapılmıştır. Araştırma çerçevesinde, Türkiye'de finansal okuryazarlık eğitimi veren "Finansal Okuryazarlık ve Erişim Derneği (FODER) ve Habitat Derneği" ile iletişime geçilerek destekleri alınmıştır. Habitat derneği tarafından proje deney grubunda yer alan öğrencilere (ortaokul, Anadolu lisesi ve meslek lisesi) "Bireyler ve Çocuklar için Finansal Okuryazarlık Eğitimi" verilmiştir. Finansal Okuryazarlık ve Erişim Derneği (FODER) ile İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünden gerekli izinler alınarak deney grubu öğrencilerinin bulunduğu okullardaki tüm öğrencilere eş zamanlı olarak "Atilla Köksal'ın Finansal Okuryazarlık ve Bireysel Para Yönetimi" eğitim videosu izletilerek öğrencilerde finansal okuryazarlık farkındalığı oluşturulmuştur. Araştırmada bilgi toplama yöntem ve aracı olarak Finansal Okuryazarlık Ölçeğinden yararlanılmıştır. Finansal eğitim öncesi ve sonrası deney grubundaki 84 öğrenciye uygulanan ölçekten elde edilen veriler SPSS 22.0 programı ile analiz edilmiştir. Elde edilen verilerle keşfedici ve tanımlayıcı araştırma gereği verilere frekans analizi yapılmış, veriler arasındaki ilişkiyi ölçmek amacıyla bağımlı t-testi yapılmıştır. Araştırma sonucu elde edilen bulgulara göre, öğrencilere verilen finansal eğitimin, öğrencilerin finansal erişim, finansal tutum ve finansal davranışları ile finansal bilgi düzeylerini olumlu olarak katkı yaptığı belirlenmiştir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: BİYOLOJİ Proje İsmi: MANDRAGORA OFFİCİNARUM BİTKİSİNİN HEP3B KARACİĞER KANSERİ HÜCRE HATTINDAKİ ETKİSİNİN İNCELENMESİ VE SW480 KOLON KANSERİ HÜCRE HATTINDAKİ ETKİSİ İLE KARŞILAŞTIRILMASI Özet: Hücre boyutunda mutasyonların artmasıyla meydana gelen çağımızın hastalığı kanserin tedavisinde kullanılan ilaçların etkisi oldukça önemlidir. Mevcut tedavi süreçlerinin yan etkilerinin hastaların iyileşme sürecine yansıyan olumsuz etkilerinden dolayı kanser tedavilerinde farklı yöntemler üzerine araştırmalar sürmektedir. Bu yöntemlerin başında doğal ve ulaşımı kolay olan bitkisel yöntemler gelmektedir. Ülkemizde doğada kendiliğinden yetişen, kolay erişilebilir bitkilerin çeşitli kanser türlerine karşı tedavi edici özelliğinin tespit edilmesi gerek tüm insanlığa faydalı olması gerekse ekonomik olarak milli kalkınmaya fayda sağlaması açısından önemlidir. Bu doğrultuda Mandragora officinarum bitkisinin yapraklarından metanol uçurma yöntemi ile elde edilen ekstraktlarının SW480 kolon kanseri hücre hattı üzerinde 5 farklı konsantrasyonda (1000, 500, 250, 125 ve 62,5 µg/mL) ve 3 farklı zaman diliminde (24, 48 ve 72 saat) hücre proliferasyonunu ve canlılığını nasıl etkilediği incelenmiştir. MTT testinden elde edilen veriler, ekip tarafından yapılan çalışmada istatistiksel analizlerle değerlendirilmiştir. Hücrelerin yaşayabilirliğine dayanan IC50 değerleri, Mandragora officinarium bitkisinin SW480 kolon kanseri hücre hattında tüm zaman dilimlerinde sitotoksik etkisinin bulunduğunu göstermiştir. Bu sonuçlar eşliğinde mevcut çalışmada Mandragora officinarum bitkisinin yapraklarından metanol uçurma yöntemiyle elde edilen ekstraktlarının Hep3B karaciğer kanseri hücre hattı üzerinde 5 farklı konsantrasyonda (1000, 500, 250, 125 ve 62,5 µg/mL) ve 2 farklı zaman dilimi için (24 ve 48 saat) hücre proliferasyonunu ve canlılığını nasıl etkilediği incelenmiştir. MTT testinden elde edilen veriler istatistiksel analizlerle değerlendirilmiştir; ayrıca hücrelerin yaşayabilirliğine dayanan IC50 analizi Mandragora officinarium bitkisinin Hep3B karaciğer kanseri hücre hattında tüm zaman dilimlerinde sitotoksik etkiye sahip olduğunu göstermiştir. Araştırma sonuçları bitkinin seçilen kanser hücre hatlarındaki kanser hücreleri üzerinde farklı etkiye sahip olduğunu ortaya koymuştur.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: YAZILIM Proje İsmi: MOBİLENET MODELİNİN ÖĞRENME TRANSFERİ YAKLAŞIMIYLA DOKU SINIFLANDIRMASININ ÖĞRENCİLER ÜZERİNDEKİ ETKİSİ Özet: Biyoloji biliminin en önemli unsurlarından birisi mikroskop incelemeleridir ama mikroskop incelemeleri öğrenciler açısından pek çok sıkıntıya sahiptir. Bu sıkıntılardan birisi ise inceleme yapan öğrencilerin mikroskopta baktığı görüntülerin hangi dokuya ait olduğunu anlamakta güçlük çekmesidir. Bu durum öğrencilere hem ders çalışırken hem de sınavlara hazırlanırken sıkıntı yaşatmaktadır. Öğrencilerin bu sıkıntılarını çözmek için konunun uzmanlarına danışmaları gerekir. Projemizde öğrencilerin bu sorunlarını ortadan kaldırmak amaçlandı. Problemin büyüklüğünü anlamak için okulumuz mezunlarından Tıp Fakültelerinde, Diş Hekimliği Fakültelerinde, Veterinerlik ve Biyoloji Bölümlerinde okuyan öğrencilerimize yönelik anket çalışmaları yapıldı. Anket çalışmaları bize problemin öğrenciler arasında çok yaygın olduğunu ve öğrencilerin sıkıntılarını çözecek bir program istediklerini gösterdi. Problemi çözmek için Evrişimli Sinir Ağları yaklaşımı benimsendi. Öğrenme Transferi metodu sayesinde MobileNet modeliyle dokuların sınıflandırması amaçlandı. Modelin ne kadar çalıştığını anlamak için histoloji ve sitoloji alanında uzman akademisyenlerden preparat görüntüleri elde edildi. Toplanılan görüntülerle model eğitildi. Yeterli sayıda görsel ile deneme yapıldıktan sonra programımızın güvenli bir şekilde çalıştığı tespit edildi. Programın ne ölçüde fayda sağladığını anlamak için değerlendirme anketi yapıldı ve modelin doğrulukları karşılaştırıldı. Değerlendirme anketi sonucunda ve modelin %90'dan daha fazla doğrulukla tahmini sonucunda projenin amacına ulaştığı tespit edildi.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: PSİKOLOJİ Proje İsmi: ÖĞRETMENLERİN TEKNOSTRES VE ÖĞRETME MOTİVASYONU DÜZEYLERİNİN ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLERE GÖRE İNCELENMESİ Özet: Bu araştırma projesi, ortaöğretim öğretmenlerinin teknostres ve öğretme motivasyonu düzeylerini çeşitli değişkenlere göre incelemeyi amaçlamaktadır. Projede nicel araştırma yöntemine ait betimsel tarama ve ilişkisel tarama modelleri kullanılmıştır. Veriler ulaşılabilir örnekleme yöntemi ile Van ili merkez ilçelerinde (Tuşba, İpekyolu, Edremit) yer alan ortaöğretim kurumlarında görev yapan öğretmenlerden toplanmıştır. Proje verileri 10 farklı liseden toplam 214 öğretmene ulaşılarak elde edilmiştir. Veri toplama araçları olarak kişisel bilgi formu, teknostres ölçeği ve öğretme motivasyonu ölçeği kullanılmıştır. Örneklem gruptan elde edilen veriler bilgisayar ortamında SPSS 22 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Analiz için bağımsız örneklem t-testi, Tek yönlü ANOVA ve Pearson korelasyon testleri gerçekleştirilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, öğretmenlerin genel teknostres düzeyleri orta seviyede çıkmıştır. Kadın öğretmenlerin teknostres düzeyleri erkek öğretmenlerden, 21 yıl ve üstü mesleki deneyimi olan öğretmenlerin teknostres düzeyleri ise 6-10 yıl deneyimi olanlardan anlamlı şekilde daha yüksek çıkmıştır. Motivasyon açısından bakıldığında ise, öğretmenlerin içsel motivasyonları dışsal motivasyonlarından daha yüksek çıkmıştır. Kadın öğretmenlerin öğretme motivasyonları erkek öğretmenlere göre; 20-25 yaş grubundaki öğretmenlerin öğretme motivasyonları 41 yaş ve üstü olanlara göre; 0-5 yıl mesleki deneyimi olanların öğretme motivasyonları ise 21 yıl ve üstü deneyimi olanlara göre anlamlı şekilde daha yüksek çıkmıştır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: FİZİK Proje İsmi: DEDEMİN PRİZİ Özet: Proje hazırlanmadan önce ilgili çalışmalar araştırıldı, farklı olan yönleri incelendi. Türkiye'de mutfakta meydana gelen yangınlar ve karbon monoksit kaynaklı soba zehirlenmelerinin ciddi bir tehdit olduğu ve son yıllarda riskin arttığı görülmüştür. Bu projenin benzerlerinden farkı ise maliyetinin az olması , boyut açısından küçük olması, önceden ek bir altyapı ya da hazırlık tesisatı gerektirmemesi ve her ortamda uygulanabilir modüler ve tekli bir sistem olmasıdır. Ürünün çalışma prensibi ise yangın anında yangını algılayıp ses ve ışıkla evde bulunan insanlara haber verme mantığına dayanmaktadır. Eğer insanlar yangını erkenden fark edip önlenmezse farklı odalara yayılıp insanlar için büyük bir risk oluşturabilir. Bu amaca yönelik deneyler yapılmıştır, deneylerde gaz kaçağı kömür kaynaklı karbon monoksit zehirlenmesi ve organik gıda kaynaklı mutfak yangını simüle edilmiştir. Deneylerin sonucunda sistemin başarı ile çalıştığı görülmüştür. Böylelikle tasarladığımız sistem yangın uyarı sistemi olmayan eski evlerde, küçük ve orta ölçekli işletmelerde, lodos kaynaklı soba zehirlenme riskinin olduğu bölgelerde ve Alzheimer hastası yakınlarının erişebileceği maliyet etkin bir çözüm sunmuştur.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: SOSYOLOJİ Proje İsmi: HEXAPOLY OYUN TASARIMI Özet: Oyun tüm insanlar için bir ihtiyaç, çocuklar ve gençler için de önemli bir eğitim aracıdır. Bu projenin amacı, ülkemizdeki görme engelli bireylerin merak duyduğu Monopoly oyununu baz alarak, Braille okuryazarlığı olan 8 yaş üstü görme engelli bireylerin hem birbirleriyle hem de görme engelli olmayan bireylerle birlikte oynayabileceği yeni bir kutu oyunu oluşturmaktır. Tasarımda odak grup görüşmesi yaklaşımına dayalı tasarım tabanlı araştırma yöntemi kullanılmıştır Bu kapsamda "Görme Engelliler Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi"'nde eğitim alan 10-14 yaş arası 4 öğrenci ve öğrencilerin öğretmenleriyle görüşülmüştür.Bu görüşme ve yapılan araştırmalar sonucu Türkiye'de görme engelliler için tasarlanan Monopoly oyunu bulunmadığı tespit edilmiştir. Bu görüşmede öğrencilerin ne tür oyunlara erişebildikleri, tasarlanmasını istedikleri oyun ve bu oyunun hangi özelliklere sahip olması gerektiği konusundaki önerileri alınmıştır. Bu öneriler doğrultusunda "Hexapoly" adını verdiğimiz oyunun tasarlanmasına karar verilmiştir. Tasarım aşamasında önce oyunun şeması oluşturulmuştur. Ardından teknik resim kağıdı ve Braille alfabesi kullanılarak sırasıyla oyun tablası, şans ve tapu kartları, paralar, piyonlar ve zarlar yapılarak prototip ürün oluşturulmuştur. Oyunda öğrencilerin kafalarını karıştıracak herhangi bir etmen olmamasına, rahat ve hızlı oynanabilir olmasına dikkat edilmiştir. Prototip oyun görme engelli bireylerce test edilmiştir ve görüşleri doğrultusunda tasarımda değişiklikler yapılmıştır. Sonraki aşamada Corel Draw yazılım programı kullanılarak oyun yeniden tasarlanmıştır. Tasarlanan oyun UV kabartma baskı teknolojisi ile görme engelli bireyler için malzeme üreten bir firmada dayanıklı malzeme kullanılarak bastırılmıştır. Tasarladığımız oyunun görme engellilerin bir yandan Braille okuryazarlığının diğer yandan para yönetimi becerilerinin gelişmesine katkıda bulunacağı düşünülmektedir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: DEĞERLER EĞİTİMİ Proje İsmi: UZAKDOĞU'DAN GELEN RÜZGâR Z KUŞAĞINDA "K-POP" TEHLİKESİ Özet: Uzak Doğu kökenli müzik gruplarının ve özellikle Güney Kore'den yayılarak dünya gençlerini etkisi altına alan, "K-Pop" gruplarının, 12-18 yaş arası kitlede yarattığı kültürel dezenformasyona dikkati çeken uzmanlar, ailelerin ve yetkililerin önlem almaları uyarısında bulundu. İngilizce 'de KoreanPop'ın kısaltması olan "K-Pop" grupları, ürettikleri müzik tarzlarıyla ülkelerinin sınırlarını aşarak birçok ülkede belirli yaş grupları arasındaki gençlerde büyük rağbet görüyor.Araştırma örgün eğitime devam eden lise ve ortaokul öğrencilerinin Kore müzik gruplarını nasıl algıladıklarını öğrenmek ve gençlerin değer yargıları üzerinde nasıl bir etki bıraktığını anlamak amacıyla nitel araştırma deseninde tasarlanmıştır. Araştırmamız özellikle "örnek olaya özel" bir durum betimlemesi olarak tasarlanmıştır.Araştırmada nitel veri toplama teknikleri kullanılmaktadır. Araştırmanın kuramsal çerçevesini oluşturmak için kapsamlı bir literatür taramasından sonra, saha verilerinin elde edilmesi için yarı yapılandırılmış görüşme soruları, kişisel bilgileri ve düşünceleri elde edeceğimiz bir anket formu hazırlanmıştır. Yasal izinler alındıktan sonra örneklem grubundan veriler yüz yüze toplanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Van'ın İpekyolu İlçesinin merkez okullarından iki lise ve iki ortaokullardan olmak üzere araştırmaya gönüllü katılan 50 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmaya katılan ve K-Pop dinleyen öğrencilerin 13'ü Blackprink, 13'ü BTS, 6'sı Twice, 4'ü Seventeen gruplarını dinlemektedirler. En çok dinlenen gruplardan biri olan BTS'nin kimliğinin akışkanlığı özellikle şarkı sözlerinde kendini gösterir. Şarkı sözlerinde cinsiyetsiz ifadeler dikkat çekmektedir.Çocuk yaşta olan öğrencilerin bu grupları hayranlıkla izlemesi tehlikenin boyutlarını bize göstermektedir. Çocuklara rol model olan bu tipler değer yargılarımızı zedelemektedir ve konuyla ilgili yetkililerce gerekli önlemlerin alınması gerekmektedir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: SOSYOLOJİ Proje İsmi: LİSE ÖĞRENCİLERİNİN METAVERSE (ÖTE EVREN) BİLGİ DÜZEYLERİ ÜZERİNE BİR İNCELEME Özet: Gerçek evren henüz tam anlamıyla keşfedilmeyi beklerken iletişim ortam ve teknolojileri bizi yeni kurgusal evrenlerin içine çekiyor. Kurgulanacak evrenin adı ise "Metaverse" yani ''Öte Evren'' olarak ifade ediliyor. Metaverse bütün dijital dünyaların kendi yapısında birleştiği sanal evren olarak konumlandırılıyor. Yaşam alanlarında etkisini gün geçtikçe yoğun bir şekilde hissettiğimiz bu evren, çalışma yaşamından, ekonomiye, eğitim, kültür ve sanattan eğlenceye bütün alanlarda sil baştan bir dünya yaratmaya çalışıyor. Lise öğrencileri üzerinde gerçekleştireceğimiz bu çalışmamızla Metaverse'e yönelik bilgi düzeyinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi ve bu alanla ilgili yapılacak olan çalışmalar için nelere gereksinim duyulduğunu belirlemede yol gösterici olmak amaçlanmaktadır. Nicel araştırma modelinin kullanıldığı çalışmaya, 79 kadın, 101 erkek olmak üzere toplam 180 öğrenci katılmıştır. Araştırmada kullanılan veri toplama araçları içerisinde; katılımcıların "Kişisel Bilgi Formu","Metaverse Bilgi Düzeyi Ölçeği'' ve Metaverse kavramına ilişkin literatür taramasında çıkan bilimsel makaleler, haberler ve yaptığımız anketler yer almaktadır. Toplanan anket verileri SPSS paket programında analiz edilmiştir. Araştırmada Teknoloji ve Dijitalleşme boyutları arasında pozitif yönde yüksek düzeyde anlamlı ilişki tespit edilmiştir. İnternet kullanabilme becerisi yüksek olan öğrencilerin Metaverse bilgi düzeylerinin de yüksek olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Metaverse ortamının zaman ve mekan sınırlarını aşarak her zaman ve her yerde eğitim ve öğrenme olanağı sunduğunu, tüm duyulara hitap edebilecek zengin bir öğrenme ortamı oluşturduğunu kaydeden uzmanlar, eğitsel fırsatların artacağını öngörmektedir. Metaverse sürecinde oluşabilecek endişelere yönelik bulgularda ise katılımcıların çoğunluğu ''İnsani ilişkilerde, duygularda ve zevklerde gerçek olamayanı tercih etmeye neden olabilir.' cevabını vermiştir. Bu bulguya dayanarak Metaverse ile ilgili bilgilendirici ve eğitici içerikler ile daha doğru yönlenmeler sağlanabilir.