Proje
stringlengths
146
2.81k
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: DEĞERLER EĞİTİMİ Proje İsmi: TİCARİ ALANLARDA MESCİTLERİN KONUMU Özet: Diğer dinlerden farklı olarak İslam dininde günlük ibadetler hayatın olağan akışı içerisinde daha fazla yer tutmaktadır. Bu nedenle Müslümanlar gittikleri yerlerde namaz kılma ihtiyaçlarını karşılamak için bir mescit ya da uygun bir mekan arayışına girerler. Bizim bu projedeki amacımız başta AVM'ler olmak üzere kafe ve restoranlarda bulunan mescitlerin konumlarını incelemek ve vatandaşın konuya bakışını ortaya koymaktır. Ayrıca elde edilen bulguları değerlendirerek bu konuda duyarlılık kazandırmaktır. Bu araştırmada literatür taraması ve anket tekniği kullanılarak vatandaşlara mescitlerin AVM, kafe ve restoranlardaki konumlarına yönelik çeşitli sorular yöneltildi. Araştırmanın evrenini Bitlis'in Tatvan ilçesindeki AVM, kafe ve restoranlara uğrayan, buralardan alış-veriş yapan vatandaşlar oluşturmaktadır. Farklı yaş gruplarından rastgele seçilen, 25 kadın ve 25 erkekten oluşan örneklem grubuna çeşitli sorular sorulmuştur. Araştırmada elde edilen sonuçlara göre; bu mekânlardaki mescitlerin genellikle alt katlarda olduğu, küçük ve çoğunlukla kirli olduğu tespit edilmiştir. Vatandaşın bu durumdan çok da memnun olmadığı; özellikle bayan mescitlerinin erkek mescitlerine göre daha bakımsız ve küçük olduğu fakat buna rağmen ilgili mercilere başvuru miktarının yok denecek kadar az olduğu sonucu ortaya çıkmıştır. Tarafımızdan yapılan gözlemler de araştırmada çıkan sonuç ile paralellik göstermiştir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: DEĞERLER EĞİTİMİ Proje İsmi: OKULÖNCESİ ÖĞRENCİLERİNİN PROBLEMLİ MEDYA KULLANIM DÜZEYLERİ İLE DEĞER DÜZEYLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ Özet: Bu araştırmanın amacı okulöncesi öğrencilerinin problemli medya kullanım düzeyleri ile değer düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmada betimsel tarama modelinde ilişkisel tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, uygun örneklem yöntemi ile belirlenen, 2022-2023 eğitim öğretim yılında Antalya ilinin Kumluca ilçesinde yer alan bir devlet ilkokulunda eğitim görmekte olan 5-6 yaş grubu 35 okulöncesi öğrencisi (22 erkek, 13 kız) oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak Okulöncesi Değerler Ölçeği Öğretmen Formu, Problemli Medya Kullanım Ölçeği (Çocuklarda Ekran Bağımlılığı Ölçeği Ebeveyn Formu) ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Testlerden elde edilen verilerin istatistiksel analizi Microsoft Excel Office 2019 programı kullanılarak yapılmıştır. Okulöncesi öğrencilerin değer düzeyleri ile problemli medya kullanımı arasındaki ilişkiyi belirlemek için korelasyon hesaplamaları sonucunda elde edilen veriler incelenmiştir. Bulgular, okulöncesi öğrencilerinin okulöncesi değerler ölçeği öğretmen formu puanları ile problemli medya kullanım ölçeği puanları arasında güçlü düzeyde negatif yönlü bir ilişki olduğunu göstermiştir. Okulöncesi öğrencilerinin problemli medya kullanımları azaldıkça değer düzeylerinin arttığı sonucuna ulaşılmıştır. Bulgular doğrultusunda çeşitli önerilerde bulunulmuştur.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: FİZİK Proje İsmi: MASAÜSTÜ FOURİER DÖNÜŞÜMLÜ NÜKLEER MANYETİK REZONANS SPEKTROSKOPU GELİŞTİRİLMESİ, ÜRETİM MALİYETİNİN AZALTILMASI VE ENDÜSTRİYEL KARAKTERİZASYON ALANINDA KULLANILMASI Özet: Fourier Dönüşümü Nükleer Manyetik Rezonans (FT-NMR) spektroskopisi, birçok analitik alanda gerekli olan yüksek performanslı bir spektroskopik tekniktir. NMR'nin tahribatsız doğası, onu kimyasal ve biyolojik ortamları analiz etmek için tercih edilen bir araç haline getirir. Kompakt masaüstü NMR spektrometreleri, geleneksel yüksek manyetik alanlı ve yüksek çözünürlüklü spektrometrelere göre düşük maliyetli alternatiflerdir. Bu çalışmanın amacı düşük maliyetli, yüksek verimlilikte, tekrarlanabilir, güvenilir ve düşük sinyal/gürültü(S/N) oranına sahip bir Masaüstü Nükleer Manyetik Rezonans Spektrometresi(B-FT-NMR) geliştirmektir. Bu kapsamda Raspberry Pi Pico ve AD9833 tabanlı bir sinyal üreteci, gerekli manyetik alanı sağlayabilmek amacıyla güçlü mıknatıslar ve Serbest İndüksiyon Kayboluşunu tespit etmek için bir tespit devresi geliştirilmiştir. Çalışma kapsamında üretilen sistem düşük maliyetli ve düşük sinyal/gürültü(S/N) oranına sahiptir. Bu sistemin endüstriyel olarak kimyasal sentezleyen merkezlerde boru hatlarına kurularak anlık ve devamlı bir kalite kontrolü ve reaksiyon takibi elde edilmesi mümkündür. Çalışmanın bundan sonraki aşamalarında bu amaçla minyatürize sensörler üretilmesi planlanmaktadır. Proje çalışması sırasında saf su ve etanol için ölçülen NMR değerleri referans değerlerle karşılaştırılmıştır. Sistemde dışardan kapılan gürültü ve mıknatısların manyetik akı yoğunluğunun düşük olması sebebiyle yeterince iyi çözümleme yapılamaması sorunları gözlemlenmiştir. Ancak bu durum projenin geliştirilme amacı olan endüstriyel kimyasal sistemlerinde hat üzerinde reaksiyon kontrolü ve hat üzeri kararkterizasyon için kullanımına bir sorun teşkil etmemektedir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: BİYOLOJİ Proje İsmi: ÇOBAN ÇANTASI (CAPSELLA BURSA-PASTORİS L.) VE PELİN OTU (ARTEMİSİA ABSİNTHİUM L.) EKSTRAKTLARININ STRES FAKTÖRLERİNE KARŞI ÇENGELKÖY HIYARI (CUCUMİS SATİVUS L.) TOHUMLARININ ÇİMLENMESİ ÜZERİNE ETKİSİ Özet: Dünyamızda hızla artan nüfusa karşın insanların sağlıklı gıdaya ulaşım problemleri de artmıştır. Bunların sebeplerinden biri çevre sorunlarına bağlı olarak meydana gelen tarım ürünlerindeki verimlilik problemidir. Bitkilerde verimliliği azaltan en önemli etkenler biyotik ve abiyotik stres koşullarıdır. Bitkisel üretimi sınırlandıran bu stres faktörleri tohumun ekilmesinden çimlenmesine kadar olan süreci olumsuz etkilemektedir. Tarımsal verimliliği arttıracak, bu olumsuz faktörlerin etkisini azaltacak yardımcı uygulamalar önemli bir araştırma alanıdır. Çalışmamızda; hıyar tohumlarında ağır metal ve tuz streslerine karşı pelin otu ve çoban çantası ekstraktı uygulaması ile deney grupları oluşturulmuş ve in vitro ortamda çimlendirildikten sonra morfolojik olarak değerlendirilmiştir. Allium testi ile çimlendirme deneylerinde kullanılacak ekstrakt konsantrasyonları belirlenmştir. Bu bitkilerin toplam fenolik madde içeriği belirlenmiş ve antifungal aktivite tayini için disk difüzyon yöntemi kullanılmıştır. Halk arasında pek çok hastalık için kullanılan zengin bileşiklere sahip bu bitkilerin tarımda kullanımı ile ilgili çalışmalar sınırlıdır. Bulgularımızda pelin otunun tuz ve ağır metal stresinde çimlenmeyi teşvik edici etkisi ileri araştırmalar için ilgi çekici bir alan olma niteliğindedir. Pelin otunun toprak iyileştirme çalışmaları için kullanılabilirliğinin değerlendirilmesi konusunda bulgularımızın bundan sonraki çalışmalara yol göstereceğini düşünmekteyiz.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: BİYOLOJİ Proje İsmi: ALOE VERA, SARI KANTARON VE KALSİYUM İÇERİKLİ YARA İYİLEŞTİRİCİ MALZEME MODELLENMESİ Özet: Halk sağlığını etkileyen faktörlerden olan kronik yaraların iyileşme hızlarının yavaş olması günümüzün önemli sağlık sorunlarından birisidir. Özellikle yaşlanan toplumlarda bu sağlık sorunu çok daha ön plana çıkmaktadır. Bu kapsamda ülkemizde birçok bölgede yetişen sarı kantaron gibi tıbbi aromatik bitkiler ve bu bitkilerden elde edilen ekstraktların potansiyeli yüksektir. Ülkemizde bu kapsamda birçok endemik bitki bulunmakta olup, potansiyel rollerinin tanımlanması ile aynı zamanda ekonomik refah konusunda da etkili çözümler elde edilebilecektir. Bu proje kapsamında hem Aloe vera, hem sarı kantaron hem de kalsiyumun yara iyileşmesindeki sinerjistik etkilerinin tanımlanması amaçlanmıştır. Bu kapsamda fare embriyonik fibroblast hücreleri kullanılarak hazırlanan bitki ekstraktlarının tek tek veya kombine etkileri, hücre sağkalımı, ölümü, reaktif oksijen türevlerinin miktarı ve yara iyileşmesi deneyleri ile 2 boyutlu memeli hücre kültürü laboratuvarında incelenmiştir. Deney sonuçlarına göre, hücre dostu ve hücre göçünü olumlu etkileyen antioksidan kapasitesi yüksek öncül bir biyoaktif bileşen kompleksi elde edilmiştir. Sonuç olarak çalışmamızda elde edilen öncül sonuçlar hem sarı kantaron hem de Aloe vera'nın kalsiyum desteği ile kronik yara tedavisinde etkili olabileceğini göstermiştir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TEKNOLOJİK TASARIM Proje İsmi: SULAK ALANLARIN KİRLİLİK SEVİYESİNİ ÖLÇEN VE BİLDİREN GÜNEŞ ENERJİLİ DUBA GELİŞTİRİLMESİ Özet: Küresel ısınmanın başlıca sebeplerinden biri olan çevre kirliliği, kendi içinde varyasyonlara sahip olabilir; lâkin doğadaki tüm döngülerin bir noktasında yer alan, canlı vücudundan tüm dünyayı kaplayan bir örtü olan su, çözümün başlangıç noktası olmalıdır. Canlı yaşamının yapı taşı, farklı formlarda çoğu maddenin özü olan suyun; azalması, kirlenmesi, ulaşımının zorlaşması halinde biyosfere ve o kadar ki bütün yerküreye vereceği tahribat şüphesiz yıkıcı olacaktır. Bu sebeple çevre kirliliği, dolayısıyla küresel ısınma ve daha pek çok sorunla mücadelede su kirliliği büyük önem teşkil edecektir. Bu bağlamda geliştirilen proje, su kaynaklarında veya sulak ekosistemi oluşturan diğer unsurlarda meydana gelen anomalilerin anında tespitiyle kullanıcıya periyodik veriler göndererek önceden önlem alınabilmesini kolaylaştırmayı sağlamaktadır. Bu proje için geliştirilen ürün tasarım ve işlev olarak dubayı andırmaktadır, bu sayede kompakt ve yaygın kullanımının gelecekte mümkün olabileceği düşünülmektedir. Güneş enerjisi ile çalışması kendi kendine yetebilmesini sağlamaktadır. Dubaya entegre edilen florometre ve nefelometre optik sensörler olup klorofil miktarını ve bulanıklığı; sıcaklık ve nem sensörleri dubanın su alıp almadığını; iletkenlik sensörü ise diğer verileri ölçme ve tespit etme amacıyla yerleştirilmiştir. Ölçülen değerler GPRS ve IoT sunucusunda kullanılan RESTful API sayesinde insan eli değmeden sunucuya aktarılabilmektedir. Yapılan deneyler sonucu geliştirilen sensörlerin değişkenlere doğru tepki verdiği, verilerin ise belirlenen periyotlarla sunucuya yüklendiği gözlemlenmiştir. Geliştirilen duba sistemi; mevcut sistemlere kıyasla oldukça düşük bir maliyet ile su kirliliğinin yaygın görülen sonuçlarını henüz oluşum aşamasında tespit edebilmeyi vadeder.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI Proje İsmi: PROJE "YAP"TIK Özet: "Yapmak" fiili Türkçe'nin en eski ve en temel fiillerinden biridir. Kullanıldığı cümlelerde aşağı yukarı yardımcı fiil görevi kazanan, tarih boyunca gelişimini sürdüren ve birçok anlamı, kavramı karşılayan "yapmak" fiili, modern dönemlerden itibaren hızlıca evrim geçirmeye başladı. 19 ve 20. yüzyılda Fransızca'dan alınan birçok kavramı karşılamak için kullanılmaya başlanan yapmak fiili, 80 sonrasında bilhassa da günümüzdeki dijital teknolojilerin tesiriyle İngilizce' den istila boyutunda giren onlarca kavramı karşılamak üzere kullanılmaya başlandı. Yapmak fiili, artık başat bir yardımcı fiil işlevi kazanmış; Türkçe'nin diğer yardımcı fiillerinin alanını daraltmaya başlamıştır. Bilhassa da "etmek" yardımcı fiilinin. Bir zamanlar kahvaltı etmek denirken şimdilerde kahvaltı yapmak diyoruz. Bu örnek, değişimin çarpıcı bir örneğidir. Sadece yardımcı fiillerin yerini istilâ etmekle kalmıyor yapmak fiili, başka fiillerin; isim+ fiil cinsinden kuruluş özelliği gösterebilecek kelimelerin, söz öbeklerinin de yerini alıyor. Bunların çoğu doğrudan İngilizce do ve make fillerinin çevirisi ve tesiri yoluyla dilimizde kendine yer buluyor. Bir zamanların çay demlemek' i şimdilerde çay yapmak oldu. Kapıdan girdim yerine kapıdan giriş yaptım diyoruz artık. Blöf yapmak, empati yapmak, sert yapmak gibi sözlere kulaklarımız artık alıştı. Projemizde, Türkçe'nin söz varlığını fakirleştiren, kavram dünyasını daraltan, kısırlaştıran bu problemin çözümü üzerinde beyin fırtınası yaptık. Durumu betimledikten sonra çözüm için en etkili yolun insanların kolayca erişebileceği bir tür dijital sözlük olduğuna karar verdik. Teknoloji çağında hemen herkesin elinde bulunan telefonlar üzerinde kullanabileceği bir program geliştirdik. Bu sayede insanların olabildiğince yapmak fiilli birleşik sözlerin alternatifleriyle karşılaşmalarını sağlamayı hedefledi
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: BİYOLOJİ Proje İsmi: KÜLTÜR MANTARINDAN TİROZİNAZ ENZİMİNİN SAFLAŞTIRILMASI VE TİROZİNAZ TEMELLİ KARBON KUANTUM NOKTA İÇERİKLİ DOPAMİN BİYOSENSÖRÜNÜN GELİŞTİRİLMESİ Özet: İnsanlar ve pek çok omurgalı canlı için hayati öneme sahip nörotransmitter bir madde olan dopamin; vücutta yetersiz bulunması halinde günümüzde oldukça yaygın görülen parkinson, şizofreni, obsesif kompulsif bozukluk ve manik depresif bozukluğa sebep olan bir moleküldür. Bu hastalıkların tedavisinde erken teşhis ve tanı yüksek bir öneme sahipken yapılan tahlillerin sonuçlarının çok uzun sürede çıkması, yapılan tahlillerin oldukça zor ve karışık olması tedavi aşamasında büyük bir zorluk oluşturmaktadır. Bu projede amaç doğrultusunda biyolojik örneklerdeki uygun tayin sınırlarında ölçüm yapabilen, yüksek performanslı, kısa sürede güvenilir bir şekilde ölçüm gerçekleştirebilen bir biyosensör üretilmiş olup biyosensörün oluşumunda önemli bir rol oynayan dopamin algılama elektrotlarının yapısında tirozinaz enzimi saflaştırarak üretilen saf tirozinaz ve sitrik asit kullanılarak sentezlenen karbon kuantum noktacıklar (CQDots) kullanılmıştır. Üretilen biyosensörün optimum koşulları(pH, sıcaklık ve substrat derişimi) belirlenerek biyosensörün koşulları en uygun hale getirilmiştir. Ardından biyosensörün performans özellikleri, raf ömrü, tekrarlanabilirliği, dopamin biyosensörüne girişim yapan türler bulunmuştur. Sonrasında sentetik kan numunesinde ölçümler alınmıştır. Geliştirilen biyosensörün benzeri yöntemlere kıyasla daha iyi sonuçlar verdiği gözlemlenmiştir. Bu da çalışmada adı geçen hastalıkların erken teşhisinde ve tedavisinde önemli rol oynamaktadır. Ek olarak üretilen biyosensörün hazırlanışının kolay ve ekonomik olması projenin artılarından biridir. Ayrıca yapılan çalışmada kullanılan yöntemler ve elde edilen biyosensör oldukça yeni ve gelişmeye açık bir alandadır. Dolayısıyla bu ürünlerin geliştirilip seri üretimine geçilerek hastanelerde kullanılmasının ülke ekonomisine önemli ölçüde katma değer sağlayacağı söylenebilir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: FİZİK Proje İsmi: ELEKTRİKLİ UÇAKLARDA KAPASİTÖR VE LİTYUM İYON BATARYANIN HİBRİT KULLANIMI Özet: Küresel iklim değişikliği insanlığın güncel bir problemidir (Öktem, 2008). Bu soruna neden olan en büyük faktörlerden biri de hava ulaşımıdır. Havacılık sektörü, petrol türevi yakıt kullanımı sebebiyle oldukça yüksek miktarda karbon emisyonu oluşturmaktadır (Akdemir, 2020). Bunun önüne geçebilmek adına firmalar elektrikli hava araçlarına yönelmiş durumda. Elektrikli hava araçlarında ise enerji, bataryalar tarafından karşılanmaktadır. Ancak uçakların özellikle kalkışta harcaması gereken enerji miktarı, bataryaların boyutunu ve ağırlığını önemli ölçüde artırmaktadır. Bu projede kalkış esnasında gerekli anlık yüksek enerjiyi kapasitörlerden sağlanarak boyut ve ağırlık açısından kazanç elde etmek hedeflenmiştir. Yeni bir teknoloji olan süper kapasitörlerde normal kapasitörlerin aksine özel bir ayırıcı kullanılmaktadır . Bu durum süper kapasitörlerin daha çok kapasiteye sahip olmasına ve bu kapasiteyi daha kısa sürede deşarj etmesine imkan sağlamaktadır (Kocaman, 2021). Bu sebepten ötürü projede süper kapasitör kullanımına yer verilmiştir. Sonuç olarak uçaklarda süper kapasitör ve lityum iyon (Li-ion) bataryanın hibrit bir şekilde kullanılmasının sonuçlarının incelenmesi hedeflendi. Bunun için piyasada bulunabilen bir Li-ion pil ve iki farklı gerilim değerine sahip süper kapasitörler yük altında kullanılarak değerleri ölçülüp karşılaştırıldı. Bir model uçak üretilerek elektrikli motor ile uçuş denemeleri yapıldı. Güç kaynağı olarak süper kapasitör kullanılarak performansı gözlendi. Sonuç olarak süper kapasitör ve bataryanın hibrit kullanılmasının daha verimli olacağı saptandı.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TARİH Proje İsmi: METAFORLARLA BİLİM FELSEFESİ TARİHİ ALBÜMÜ Özet: Ders akışının ilk basamakları olan ısındırma ve sonraki aşama keşfetme basamaklarında genellikle sorular kullanılmaktadır. Sorular görsel materyallerle desteklendiğinde öğrencilerin derse ilgisini daha çok artırmaktadır. Felsefe dersi için görsel malzeme araştırdığımızda, materyallerin sınırlı olduğunu tespit ettik. Projenin konusu, felsefenin duyulara hitap edebilmesi için görsel materyal alternatiflerini artırabilmektir. Projemizin amacı, düşünsel bir alan olan felsefenin duyularımızı işin içine katarak bilgimizi derinleştirmesi için bir öğede gizlenen, açığa çıkarılmayı ve keşfedilmeyi bekleyen Metaforlarla Bilim Felsefesi Tarihi Albümü oluşturmaktır. Araştırma, müfredat programıyla uyum gözetilerek bilimle felsefenin karşılıklı olarak birbirlerine olanaklar sunduğu, birbirlerini dönüştürdüğü bir dönem olan 15.-17. yüzyıl dönemiyle sınırlandırıldı. Çalışmamızda ilk olarak literatür taraması yapıldı. Literatür araştırması iki izlek üzerinde ilerledi. İlk düzlemde, projenin teorik zeminini oluşturan döneme ilişkin bilim insanları ve filozoflarla ilgili araştırma yapıldı. İkinci olarak, çalışmamızın uygulamalı ayağını oluşturan Sanat Tarihi alanında tarama yapıldı. Albüm için ilgili dönemden 5 bilim adamı ve 5 bilim insanı belirlendi. Albümün prototipini oluşturmak için Web 2.0 araçları Canva, Sutori, Spatial, Thinglink kullanıldı. Filozof ve bilim adamlarının metaforları, kavramları arasındaki ilişkin bir görselde somutlaştırıldı ve gizlendi. Gizemlerin amacı, açığa çıkmak için görsellerle ilgili sorular üzerine düşünmemizi sağlamalarıdır. Ardından metaforlardaki sırları ortaya çıkaran hikâye örgüleri oluşturuldu. Projemizin ürünleri, beş filozofun ve beş bilim adamının kasıtlı olarak sakladığımız ve keşfedilmeyi bekleyen imgelerinin somutlaştırıldığı 10 adet resim, resimlerdeki gizemin keşfedilmesi için sorular, gizemlerin açığa çıkarıldığı 10 öyküdür. Çalışmanın Bilim Felsefesi alanındaki görsel materyallere ilişkin literatür boşluğunu dolduracağı, imge ve metafor çalışmalarını teşvik edeceği düşünülmektedir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: BİYOLOJİ Proje İsmi: KENEVİR TOHUMUNDAN ELDE EDİLEN ESANSİYEL YAĞIN HÜCRE KÜLTÜRÜNDE ANTİKANSER ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI Özet: Kenevir bitkisi ülkemiz açısından önemli bir ekonomik ve coğrafik önem taşımaktadır. Çok uzun yıllardır ülkemizde kenevir yetiştiriciliği tecrübesi bulunmaktadır. Ülkemizde medikal kenevir ekimi ve medikal kenevir ürünlerinin yasak olmasına karşılık endüstriyel kenevir ve kenevir ürünleri ile ilgili kenevir yetiştiriciliği yönetmelikleri kapsamında elde edilen çeşitli ürünler ve kullanımı son yıllarda bir ivme kazanmıştır. Kanser, çevresel ve kalıtsal sebeplerden ortaya çıkan, bir organizmadaki hücrelerin kontrolsüz olarak bölünmesi, çoğalması ve birikmesi olarak tanımlanmaktadır. Kanser tedavisinde kullanılan tedavilere destek ve tamamlayıcı olarak çeşitli araştırmalara konu olmuş ajanlar bulunmaktadır. Bu proje konusunda kenevir tohumundan elde edilen esansiyel (uçucu) yağların antikanser etkisini insan meme kanseri hücre hattında (MCF-7) kanser tedavisinde kullanılan cisplatin ile karşılaştırarak araştırmak amaçlanmıştır. Kenevir tohumundan elde edilen esansiyel yağ farklı konsantrasyonlarında MCF-7 hücre hattı üzerinde MTT sitotoksisite deneyleri ve mikroskop görüntüleri ile değerlendirilmiştir. Kenevir tohumundan elde edilen esansiyel yağın artan konsantrasyonlarda MCF-7 hücreleri üzerinde güçlü inhibitör (IC50) etki gösterdiği bulunmuştur. Sonuç olarak kenevir tohumu esansiyel yağının antikanser tedavide destekleyici ve tamamlayıcı bir ajan olarak kullanılabileceği bununla beraber ileri in vivo ve klinik çalışmalara ihtiyaç olduğu düşünülmektedir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: MATEMATİK Proje İsmi: N VEZİR BULMACASININ M-BOYUT K-VEZİR İÇİN GENELLEŞTİRİLMESİ VE ÇÖZÜM ALGORİTMASI SUNULMASI Özet: Proje çalışması kapsamında literatüre satranç tahtasında sekiz vezirin kaç farklı şekilde yerleştirilebileceği olarak giren ve sonrasında genellenerek NxN'lik bir satranç tahtasında N adet vezirin kaç farklı şekilde yerleştirilebileceğine sonuç arayan bir bulmacaya dönüşen N vezir bulmacasının, N'lik M boyutlu bir tahta için çözümü genellenmesi önerilmiştir. Genelleme sürecinde öncelikle literatürde kullanılan çözüm metotlarından farklı bir metot öne sürülmüş ve bunun üzerinden genellemeye ulaşılmıştır. Yine çalışmanın devamında elde edilen tahtaların doğru olup olmadığını kontrol edecek mekanizmalar da gösterilmiştir. Proje sürecinde metot olarak satranç tahtası matrislere benzetilmiş ve vezirin bulunduğu ve bulunmadığı yerler matrisin elemanlarının farklı değerler alması ile modellenmiştir. Bu gibi bir modelleme sonraki aşamalarda sadece sayısal sonuçlar vermekle kalmayacak tahtalardaki dizilimlerin de incelenmesine olanak sağlayacaktır. Mevcut çalışmada, yeni çözüm metodu üzerinden bilgisayarda programlama dillerine aktarılabilecek halde yeni bir algoritma sunulmuş ve potansiyel yeni projeler için önerilerde bulunulmuştur. Başta geliştirilen metot olmak üzere çalışmanın her aşaması özgün olarak geliştirilmiş ve hesaplama sonuçları literatürdeki çözüm sonuçları ile kıyaslanmış, tutarlılık gözler önüne serilmiştir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TEKNOLOJİK TASARIM Proje İsmi: ARDUİNO İLE VERİMLİ TARIMSAL SULAMA SİSTEMİ Özet: Üzerinde yaşadığımız dünya ve insan vücudunun 2/3'ü sudan oluşmaktadır. Canlıların vazgeçilmez kaynağı olan suyun önemi temiz su kaynaklarına ulaşmanın zorlaştığı günümüzde daha da artmaktadır. İleriki yıllarda olabilecek su kıtlığını ve su savaşlarını dahil ettiğimizde suyu iyi yöneten toplumların hayatta kalması daha olasıdır. Literatür taraması yaptığımızda; atık suları kullanılabilir hale getirecek algoritmaları programlanabilir elektronik bir sistem olan Arduino üzerinde çalıştırarak, verimli bir sulama yöntemi geliştiren projelerin fazla kullanılmadığını gördük. Dolayısıyla projemizde bu sistemin en ekonomik halini, çalışır bir prototip halinde geliştirmek istedik. Çok kritik öneme sahip tarımsal sulama sistemlerinin yeni bir sistematik içerisinde yapay zeka ile kontrol edilmesi kaçınılmazdır. Biz bu projemizde atık suları ve yağmur su kaynaklarını toprağın su ihtiyacına göre yapay zeka benzeri bir sistem ile kontrol etmeye çalıştık. Projede; atık suların arıtılması, depo su seviyelerinin kontrolü, yağmur sularının biriktirilmesi, sulama sistemine sıvı gübre ilave edilmesi, toprağın nem ve havanın sıcaklık seviyelerinin kontrolü, güneşin olmadığı bir zaman diliminde kapalı sulama gibi özellikler içermektedir. Projenin maketinde sistem çalışır hale getirilerek test edilmiştir. Projenin hayata geçirilmesinin su kaybını en az %50 oranında azaltacağını düşünüyoruz. Projeyi konusunu belirledikten sonra ekip oluşturulmuş, literatür taramaları yapılmış, tarım ile uğraşanlar ile sözlü görüşmeler yapılmış, maket tasarımı hakkında bilgiler toplanmış, Arduino elektronik programlama kodlaması yapılmış, maket tasarımı yapılmış ve proje test edilmiştir. Test sonucunda atık suların filtrelendiğini, verimli sulamanın sağlandığını ve ekonomiklik içerisinde tasarlandığını gözlemledik.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TARİH Proje İsmi: MÜZE BAVULUMDAKİ YÖRÜK ÇADIRIMDAN HEYBEME KATTIKLARIM Özet: Müze Bavulu Tekniği kullanılarak oluşturulan öğrenme ortamında PİKTES, 6, 9 ve 11. sınıf öğrencilerine İlk Türk Devletlerinde Kültür ve Medeniyet konusu anlatılmıştır. Bu teknik gezici müzelerde kullanılan, o döneme ait kültürel ögelerle doldurulan temsili bavul PİCTES öğrencilerinin de bulunduğu bir ortaokula gidilerek proje kapsamındaki tüm sınıflara uygulandı. 6, 9 ve 11. Sınıfların kazanımları doğrultusunda aynı oldukları bu konu, görsel ve işitsel olarak drama, gösteri (demonstrasyon) ve rol yapma tekniği ile sahne dekorları, kostümler ve küçük objelerle desteklenerek sunuldu. Daha sonra tüm etkinliktekilerden, verilen heybelerin içindeki kağıtlara konu ile ilgili ögeler yazmaları istendi. Daha sonra yazılan tüm kağıtlar sınıflandırılarak kaydedildi. Yaklaşık bir hafta sonra tekrar heybeler dağıtılarak geçmiş bilgilerin çağırılmasının ölçülmesi için tekrar heybelerdeki kağıtlara geçen haftadan hatırlanan ögelerin yazılması istendi. İki etkinliğin verileri frekans analizi yöntemi kullanılarak incelendikten sonra görsel ögelerdeki kalıcılığın fazla olduğu tespit edildi. Özellikle PİKTES öğrencilerinin hiçbir işitsel ögeyi yazmamaları ilgi çekici bir veri olarak karşımıza çıktı. 6. Sınıfların yaşantı yoluyla öğrendikleri ögelerin yanına görsel ögelerin yapısının anlatıldığı işitsel ögeleri de koyabilmeleri proje için oldukça kayda değer bir veri olmuştur. Özellikle 11. sınıfların yaşantı yoluyla öğrenilen görsel ögelere yönelmeyip işitsel ögelerde yoğunlaşmaları bilgi ve sınav ağırlıklı bir düşünce yapısında olduklarını göstermiştir. 9. sınıf öğrencileri de tıpkı 11. Sınıf öğrencileri gibi işitsel ögelerin ağırlıkta olduğu ögelere yönelirken, yaşantı yoluyla öğrenilen ögeler de elde edilmiştir. Bu etkinlik ile Müze Bavulu Tekniğinin iyi bir öğretim yöntemi olabileceği görülmüştür.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: KİMYA Proje İsmi: DOĞADAN SÜTE, SÜTTEN YOĞURDA Özet: Modern tıptaki gelişmelere rağmen bazı durumlar düzeltilememektedir. İlerlemiş, ilerleyici veya ölümcül bir hastalık; herhangi bir yaştaki hastanın günler, haftalar, aylar ya da bazen bir yıldan fazla bir süre içerisinde hayatını kaybetmesine neden olabilir. Fakat bu düzeltilemez durumlar her zaman ölümcül değildir. Yapılan projenin amacı, bu düzeltilemez fakat ölümcül olmayan hastalıklara çözüm bulabilmek ve insanları alzheimer, şeker hastalığı, parkinson ve cilt lekelerinden kurtarabilmektir. Alzheimer, bunamanın en çok görülen türüdür ve genelde en erken görülen belirtisi hafıza kaybıdır. Şeker hastalığı bir diğer adı olarak diyabet, kandaki glukoz seviyesinin çok fazla artması sonucuyla oluşan metabolik bir bozukluktur. Parkinson hastalığı ise en kısa tabiriyle titremeli felçtir. Bu hastalıkları önlemek için Mespilus Germanica bitkisi (muşmula) ve Urtica spp. bitkisinin (ısırgan) su ile manyetik karıştırıcıda özütü çıkarıldıktan sonra bu özütler propolis ile farklı miktarlarda alınıp sütlere katıldı. Sonrasında bu sütler mayalandı. Bu yoğurtlar alınıp Ordu Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Moleküler Biyoloji ve Genetik ile Kimya Laboratuvarına gidildi ve orada bu hastalıkların inhibasyonu üzerine analizler yapıldı. Sonuç olarak kolinesteraz inhibitörü analizinde en yüksek sonucu birinci kavanoz, tirosinaz inhibitörü analizinde en yüksek sonucu ikinci kavanoz, glikozidaz inhibitörü analizinde en yüksek sonucu dördüncü kavanoz vermiştir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: KİMYA Proje İsmi: BİTKİSEL BAZLI ÇEVRE DOSTU YANMAYA DİRENÇLİ ALEV GECİKTİRİCİ ÖZELLİĞİ OLAN YENİ PAMUKLU KUMAŞ GELİŞTİRİLMESİ Özet: Pamuklu kumaşların kolay tutuşabilir olması nedeniyle yanmaya dirençli pamuklu kumaşların üretimi çok önemlidir. Bu projede, ilk kez, alev geciktirici pamuklu kumaş yapmak için yenilikçi ve çevre dostu bir malzeme olarak ıspanak ve yeşil çay ekstraktının kullanılabileceği ortaya konuldu. Çalışmada önce ıspanak ve yeşil çay ekstraktları hazırlandı. Pamuklu kumaşlara hazırlanan bitki ekstraktları emdirildi. Bakır(II) klorür ve demir(III) klorür kullanılarak yapılan mordanlama prosedürüyle bitki ekstraktlarının pamuk liflerine emiliminin artırılması da incelendi. Ayrıca sulu ekstraktın pH değerinin de pamuklu kumaşın ekstraktları emmesine etkisi çalışıldı. Bitki ekstraktlarının immobilize edildiği kumaşlar etüvde 570C'de kurutuldu. Üretilen kumaşların yanmaya direnç özellikleri açık ateş üzerinde test edildi. CuCl2 kullanılarak ıspanak ekstraktı immobilize edilmiş pamuklu kumaşın yanmaya direncinin normal pamuklu kumaşa göre 13 katına çıktığı bulundu. Yeşil çay ekstraktlarının immobilize edildiği kumaşlardan yanmaya karşı en dirençli olanı pH 11'de yapılan immobilizasyon sonucu elde edildi ve normal pamuklu kumaşa göre yanmaya direncinin 10 katına çıktığı bulundu. Ispanak ekstraktlarının pamuk kumaşa immobilizasyonunun mordanlama ile daha iyi hale geldiği ve üretilen pamuklu kumaşların yanmaya direncini artırdığı ortaya konuldu. Yeşil çay ekstraktlarının pamuk kumaşa immobilizasyonunun bazik pH'da daha verimli olduğu bulundu. Sonuçta, ıspanak ve yeşil çay ekstraktları kullanılarak bitkisel bazlı, yanmaya dirençli, yenilikçi ve çevre dostu bir malzeme olan pamuklu kumaşların üretilebileceği ortaya konuldu.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: SOSYOLOJİ Proje İsmi: MEVZUBAHİS ÇOCUKLAR VE HAKLARIYSA BU MEVZU IRK DA TANIMAZ SINIR DA... ÇÜNKÜ HER ÇOCUK ÖZELDİR! Özet: BM ve Dünya Bankası Grubunun 3 Ekim 2016 tarihli araştırmasına göre dünya üzerinde yaklaşık 385 milyon çocuk yoksullukla, açlıkla, eğitimsizlikle ve sağlık alanından yeteri kadar yararlanamama gibi durumlarla mücadele etmektedir. Hâlihazırda dünyanın küresel ölçekte bir sorunu olan mülteci, göçmen gerçeği; aşırı kuraklık ve salgın hastalıklar bu durumları daha tehlikeli bir boyuta getirmiştir. "Her çocuk özeldir ve kendi içinde kocaman bir dünyadır. Bir çocuk değişir, o değişirse dünya değişir." İklim krizi, sağlık krizi ve ekonomik kriz esasen çocuk hakları krizidir. Dünya için felaket diyebileceğimiz senaryolar ırk ayrımı da yapmaz sınır da tanımaz. Hayatta kalma savaşında yetişkinlerin yanında en büyük maddi, manevi yükü çocuklar taşımaktadır. Çocuk işçi sorunu, mülteci çocuklar, haklarına ve sözlerine saygı duyulmadığı için mücadele etmek zorunda kalan çocuklar, kimsesizliğe terk edilen çocuklar dünyanın kanayan yarasıdır. Çalışmamız; temelde her çocuk için "fırsat, eğitim, oyun, söz hakkı ve yaşam eşitliği" üzerinde durmaktadır. "Evrensel Çocuk Hakları Beyannamesi"nden hareketle çocukların sahip olduğu hakların, bunların ne kadar uygulanıp uygulanmadığının, toplumun bu noktadaki farkındalığının altı çizilmiştir. Reyting uğruna çocuk yaşamını şiddet, taciz, kötü yaşam koşulları üçgeninde anlatan dizi ve filmlerle bunun tam karşısında çocuğun birey olarak sorunlarını anlatan gerçekçi film ve reklamlar incelenmiştir. PUGB, WHISPER, WATTPAD, TUMBLR gibi çocukların fiziksel ve ruhsal sağlığı için tehdit oluşturan uygulamalar incelenmiştir. İzmir düzleminde 130 kişiye "çocuk hakları, mahremiyeti koruma noktasında çocuklara eğitim verme, koruyucu aile kavramı, küresel ölçekteki çocuk sorunları" temalı bir anket uygulanmıştır. Başarılı olma baskısı, aile beklentileri, yalnızlık, gelecekle ilgili belirsizlik altında kalan çocukların yaşadığı sıkıntılara dikkat çekmek adına "Her Çocuk Özeldir." adını taşıyan bir e-dergi hazırlanmıştır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TARİH Proje İsmi: YAPAY ZEKâ VE SESLİ ASİSTAN İLE ETKİLEŞİMLİ TARİH ÖĞRENİMİ Özet: Tarih bilinci, geçmişi anlama ve algılama şeklimiz olup bugünü ve geleceği nasıl anlayacağımızı belirlemektir. Geçmişin izlerini sürerek gelecekte var olmak ise nitelikli bir tarih bilinci ile mümkün olacaktır. Milletlerin varlıklarını sağlıklı bir şekilde sürdürebilmeleri tarih bilgileri ile doğru orantılıdır. Gündelik hayatlarında teknoloji ile iç içe olan genç bireylerin öğrenim hayatlarında teknolojik gelişmeleri görmezden gelmek mümkün değildir. Günümüzde, modern teknolojinin sunduğu yenilikçi olanaklarla genç nesillere tarihi olay ve olguları tanıtmak, merak hislerini uyandırmak ve tarih bilinci oluşturmak bir gereklilik haline gelmiştir. Bu çalışmada; lise düzeyinde öğrenim gören öğrencilere tarih öğreniminde yardımcı olması için bizim tarafımızdan tasarlanıp kodlanan yapay zekâ ve sesli asistan destekli sistemin geliştirilmesi ve bu sistemle ilgili öğrencilerin görüşlerinin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Projemizde hem nitel hem nicel verilerin bir arada kullanıldığı karma yöntem kullanılmıştır. Öncelikle tarih eğitimi, yapay zekâ, sesli asistan, tarih eğitiminde yeni teknolojilerin kullanımının önemi üzerinde literatür taraması yapılmıştır. Bu çalışma için gerekli yazılı kaynaklar, süreli yayınlar, lisansüstü tezler ve basılı eserler incelenmiştir. Sonrasında tarih öğrenimine katkı sağlamak amacı ile sesli asistan ve yapay zekâ ile desteklenen bir sistem tasarlanmıştır. Bizim tarafımızdan özgün olarak geliştirilen sistem lise düzeyinde öğrenim gören öğrenciler tarafından kullanılmış ve onların sistem hakkında görüşleri yaptığımız anket aracılığı ile değerlendirilmiştir. Yaptığımız değerlendirmeler sonucunda geliştirdiğimiz sistemin lise düzeyinde öğrenim gören öğrencilerin tarih öğrenimine katkı sağladığı görülmüştür.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: PSİKOLOJİ Proje İsmi: LİSE ÖĞRENCİLERİ ARASINDAKİ ZORBALIK OLAYLARININ CİNSİYET SINIF DÜZEYİ VE OKUL TÜRÜ BAKIMINDAN İNCELENMESİ Özet: Bu çalışmanın amacı ağrı ilinde farklı ortaöğretim kurumlarına devam eden öğrencilerin akran zorbalığına uğrama ve zorbalık yapma düzeylerinin cinsiyet, sınıf ve okul türüne göre farklılık gösterip göstermediğini incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmaya Semerkant Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, Erol Parlak Güzel Sanatlar Lisesi, İmam Hatip Lisesi ve Türk Telekom Sosyal Bilimler Liselerinde okuyan toplam 230 öğrenci üzerinde gerçekleştirilmiştir. Akran Zorbalığının yaygınlığını belirlemeye yönelik yapılan proje çalışmasında lise kademesinde 4 okuldan (Sosyal Bilimler, Semerkant Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, Erol Parlak Güzel Sanatlar Lisesi, İmam Hatip Lisesi) toplam 231 öğrenciden veri toplanmıştır. Araştırmamıza katılanların %68.4'ünün kız, %31.6'sınin erkek olduğu tespit edilmiştir. Toplanan veriler incelendiğinde öğrencilerin çalışmanın işlevselliğine, akran zorbalığının önleyiciliğine ve okullarının imajına zarar gelmesi gibi çeşitli kaygılardan ötürü gerçekçi cevaplar vermedikleri tahmin edilmektedir. Ek olarak, literatürde akran zorbalığına yönelik yapılan çalışmalar göz önünde bulundurularak kızların sözel zorbalığa, erkeklerin fiziksel zorbalığa daha eğilimli olduğu varsayılmaktadır. Doğrudan ve dolaylı zorbalık yapma sıklıkları incelendiğinde erkeklerin istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha sık zorbalık yaptıkları bulundu. Bu durumun olası nedenleri erkeklerin okulda daha sık fiziksel kavga etmeleri, karşı taraf ile olan problemlerini fiziksel şiddet yolu ile çözmeye daha meyilli olmaları, erkek öğrencilerin kavgayı cesaret ve güçlerini kanıtlamak için bir fırsat olarak görmesi, bizim toplumumuzun (belki genel olarak tüm dünyada da) sosyal ve kültürel normlarının erkeklerin fiziksel kavga etmesini daha kabul edilebilir bulması olabilir
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: BİYOLOJİ Proje İsmi: ALZHEİMER HASTALIĞININ METABOLİTLER ÜZERİNDEN KİŞİSELLEŞTİRİLMİŞ RİSK TEŞHİSİNDE YENİLİKÇİ MENDEL RANDOMİZASYON UYGULAMALARI Özet: Yaşlılarda demansın en yaygın tipi Alzheimer hastalığı, hastanın bilişsel işlevlerini yavaş yavaş elinden alan ve sonunda ölümüne neden olabilen nörodejeneratif bir hastalıktır. Günümüzde OMİK tabanlı bir teknoloji olan metabolomikin kullanılmasıyla yayınlanmış veriler, bu tarz hastalıkların gelişim mekanizmalarında insan metabolitleri ve bağlantılı genetik varyantların potansiyel ilişkisini açıklamada yardımcı olmaktadırlar. Gözlemsel çalışmalar ile Alzheimer hastalığı gelişiminde etkili olan metabolitlerin belirlenmesi, maruz kalınabilecek yanılgı faktörlerinden dolayı kesin bilgi verememektedir. Bu sebeple yapılan çalışmada, insan serum metabolitleri ve Alzheimer hastalığı gelişimi arasındaki nedensel ilişkiyi, yanılgı faktörlerine yer vermeden incelemek için epidemiyolojide yeni bir yaklaşım olan Mendel Randomizasyonundan (MR) yararlanılmıştır. R dili ile oluşturulan program kullanılarak 486 serum metaboliti üzerinden iki örneklemli MR analizi gerçekleştirilmiş ve 18 tanımlanmış (8'i risk ve 10'u koruyucu), 10 tanımlanmamış serum metabolitinin Alzheimer hastalığı ile genetik olarak ilişkili olduğu tespit edilmiştir. İlişkisi tespit edilen metabolitler hakkında literatürdeki diğer çalışmalar incelenerek sonuçların doğrulukları teyit edilmiştir. Çalışmanın ilerleyen aşamalarında, MR sonucu üzerindeki etki boyutları göz önüne alınarak genetik varyantlar yine R ile tanımlanmıştır. Bu genetik varyantlardan yola çıkılarak kişiselleştirilmiş Alzheimer hastalığı risk analizleri Python dili kullanılarak yapılmış ve Alzheimer hastalığına terapisel hedefler sunabilecek özgün ve yenilikçi bir yöntem geliştirilmiştir. Geliştirilen bu yöntem, 15 nükleotid uzunluğundaki DNA dizilerine uygulanmış olup farklı dizi uzunluklarıyla da çeşitli genetik ve biyoteknolojik çalışmalarda kullanılabilecek niteliktedir. Bu çalışma ile geliştirilen özgün yöntem, başka hastalıkların da altında yatan genetik sebepleri belirlemede, bu hastalıkları teşhis etmede ve hastalıklara yeni tedavi yöntemleri sunmada uygulanabilecektir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: BİYOLOJİ Proje İsmi: SATER BİTKİSİNİN (SATUREJA HORTENSIS) KURŞUN VERİLEN DROSOPHILA MELANOGASTER'LERDE DNA HASARI VE ÜREME PERFORMANSI ÜZERİNE ETKİSİNİN ARAŞTIRILMASI Özet: Kurşun çevrede, gıda ve ürünlerinde bulunabilen insan sağlığı için en tehlikeli kimyasallardan biri olarak kabul edilen bir ağır metaldir. Sater adı ile bilinen Satureja. hortensis bitkisi halk arasında tedavi amaçlı çeşitli hastalıklar için kullanılmaktadır. Bu çalışmanın amacı, S. hortensis bitkisinin etanolik ekstraktının kurşun verilen Drosophila melanogaster'lerde üreme performansı ve DNA hasarı üzerindeki etkilerini belirlemektir. Çalışmada bitkinin etanolik ekstraktı maserasyon yöntemiyle elde edildi. Ekstraktın ve kurşunun D. melanogaster deney gruplarına 15 gün süresince uygulanması sonucunda, üreme performansları (ergin dişi ve sinek oluşumu ile pupa sayıları) ve Comet testi ile DNA hasar düzeyleri araştırıldı. Yapılan analizler neticesinde kurşunun D. melanogaster'lerde üreme performansı ile pupa gelişimini azalttığı ve DNA hasarına neden olduğu belirlendi. Buna karşın kurşun ile birlikte S. hortensis ekstraktı uygulanması sonucu D. melanogaster'lerde üreme performansı ile pupa gelişiminin nicel olarak artış gösterdiği ve DNA hasarının ise azaldığı belirlendi. Sonuç olarak S. hortensis'in kurşun verilen D. melanogaster'ler üzerinde olumlu bir etki gösterdiği ve bitkinin kurşun ve diğer metal toksisitesine karşı antigenotoksik rol oynayabileceği sonucuna varıldı.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: MATEMATİK Proje İsmi: FUTBOL MİSALİ MATEMATİĞE GOL ATMAK Özet: Bu projemizde matematiğin özellikle alt dalı olan geometrinin futbol sporuyla daha eğlenceli ve daha somut bir şekilde daha ön plana çıkarabileceğimizi ve geometrik şekiller konusunda ve matematikte parabol konusunda futbolu kullanarak Matematik eğitiminde daha çok kalıcı ve daha verimli ve eğlenceli bir matematik anlatımı gerçekleştirip öğrencilerin dikkatini daha çok çekebildik. Burada futbolu icra ederken elde edilen özel geometrik şekillerin ve parabol gibi birçok konuda bu sporla iç içe olarak daha kalıcı ve eğlenceli şekilde bu matematik konularının işlenmesini sağlıyoruz. Bu şekilde futbol ile matematiğin okulumuzdaki tanıtımını daha çok yaparak bu dallara ilginin oluştuğunun ve bunlara öğrencilerin daha çok emek vererek spora ve bilime merak ve ilgilerinin oluştuğunun farkına varıyoruz. Örneğin parabol ve geometri anlatılırken futbolda topa vurulan belli tekniklerle oluşan parabol olarak da adlandırılan grafiklerin ve geometrik şekillerin oluşumuna göre çok somut ve eğlenceli şekilde anlatılmaktadır. Futbolu bir materyal olarak kullanarak geometrik şekiller ve parabol konusunun daha renkli daha eğlenceli ve daha rahat bir şekilde öğrenileceğinin farkına vardık bu konuda da bu farkındalığın bilinçlendirilerek okullarda futbolun yaygınlaştırılmasını ve bu şekilde matematiğin bunla bütünleştirilerek daha olumlu ve verimli bir eğitim metoduyla öğrencilerin matematiğe karşı kötü algılarını kırmak kolaylaşacaktır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: BİYOLOJİ Proje İsmi: SİSTEM BİYOLOJİSİ YAKLAŞIMIYLA MEME KANSERİNDE TEDAVİ SEÇENEĞİ OLARAK YENİDEN İLAÇ KONUMLANDIRILMASI Özet: ÖZET Biyolojiye sistem düzeyinde yaklaşımla ilgili araştırmalar 21. yüzyılın başlarında başlamıştır. Sistem biyolojisinde genler tek tek incelenmek yerine belirli bir sistemin tüm bileşenlerinin davranışları, birbirleriyle ilişkileri ve etkileşimleri incelenmektedir. Çünkü proteinlerin, genlerin asla tek çalışmadıkları, birbirleriyle etkileşim kurdukları bilinmektedir. Bu yaklaşımı uygulamak için seçtiğimiz hastalık meme kanseridir. Meme kanserleri dört alt kategoride değerlendirilmekte ve tedavisi buna göre yapılmaktadır. Bu kanserler, her2'yi hedef alan ilaçların yanı sıra hormon ilaçları ile de tedavi edilebilmektedir. Projemiz bilgisayar analizlerine dayanmaktadır. Burada, web tabanlı ilaç konumlandırma araçlarının bazıları da dahil olmak üzere mevcut veriler gözden geçirilmiştir. Hipotezimize göre bu veriler içerisindeki hastaların östrojen reseptör pozitif veya negatif olmalarının ilaç seçimi üzerinde etkisi bulunmaktadır. Seçilen verilerde ER pozitif ve negatif hastaların bulunmasına dikkat edilmiştir. 67 numuneden 33'ü ER pozitif, 34'ü ER negatiftir. Hipotezin test edilebilmesi için kontrol ve test gruplarına ihtiyaç bulunmaktadır. Kontrol ve test grubuna göre çıkan sonuçlar Excel' e gereksiz veriler silinerek indirilmiş, çıkan bütün genler yukarı ve aşağı regüle genler olarak birbirinden ayrılmıştır. Bu ayrımı belirlemek için logFC kullanılmıştır. Görselleştirme ve Tümleşik Keşif Veri tabanı (DAVID), bu analizleri değerlendirmede kullanılmıştır. Burada yapılan analizler elimizdeki verilerin açıklayıcısıdır. ER pozitif olan hastalar test grubu olarak belirlenmiştir. ER negatif olan hastalar kontrol grubu olarak belirlenmiştir. 944 gen aşağı regüle olurken 272 gen yukarı regüle olmuştur. Sonuçlara göre sadece ER pozitif hastalığın tedavisinde kullanılabilecek 14 ilaç ya da molekül tespit edilmiştir. Yapılan tüm analizler sonucunda meme kanserinin östrojen pozitif ve negatif reseptörlerde aynı tedavi uygulamanın yanlış olduğu sonucuna varılmıştır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TARİH Proje İsmi: SAMSUN'DA KAYIP BEDESTENLE ZAMANA DİRENEN ARASTA Özet: Samsun'da kayıp bedestenin nerede olduğunu konumlandırmak ve mimari dokusunu bulmak ilk amacımızdır. Buranın yerini tespit ettikten sonra bu alanda çalışmalar yapan araştırmacıların yanıldığını ve Samsun Bedesteni ile sıkça karıştırılan Samsun Arastası'nın tarihi geçmişini ve mimari yapısındaki değişimleri gözler önüne sermek ikinci amacımızdır. Üçüncü amacımız arastada gerçekleşen ticari faaliyetleri ele almaktır. Arastanın ömrünün sonlarına yaklaşmış olduğu gözle görülür bir gerçektir. Fakat biz ayakta kalmak için direnen bu yapının yok olmasını istemiyor ve bu nedenle projemizin son amacını arastanın orijinal halini Tinkercad programı aracılığıyla ortaya çıkararak restore edilmesine imkân hazırlamak olarak ortaya koyuyoruz. Projenin birinci yöntemi; bedesten ve arastayla ilgili yazılı eser ve belgelerin içerik analiz tekniğidir. İkinci yöntem nitel araştırmalarda veri toplama yöntemlerinden birisi olan görüşme formudur. Üçüncü yöntem 01 10 2022 ile 15 01 2023 tarihleri arasında arasta ve kayıp bedestenin bulunduğu yerde saha gezileri yapılmış, esnafla görüşmelere devam edilmiştir. Dördüncü yöntem ise restorasyon önerisi için üç boyutlu çalışmalar Tinkercad online çizim programı yardımı ile çizilmiştir. Daha sonrasında tasarlanan modelin STL dosyası alınarak Fusion360 programına aktarılmıştır. Sonrasında Fusion360 programı yardımıyla da çizdiğimiz modellerin teknik çizimleri yapılmıştır. Kayıp bedesten günümüzde Samsun İli Hançerli Mahallesi İskele Sokak ve Çifte Hamam Caddesi arasındadır. Burası şu anda yeşillik alandır. Tarihi arastanın ise mimari dokusu bozulmuş orijinal sadece bir dükkan kalmıştır. Ticari fonksiyonunu günden güne yitirmektedir. Planladığımız bu restorasyonla arastanın sanat ve zanaat çarşısı olması gerektiğine esnaflar ile birlikte ortak bir karar vermiş olduk.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TEKNOLOJİK TASARIM Proje İsmi: KENDİ KENDİNİ TEMİZLEYEN HİJYENİK, SU TASARRUFLU TUVALET Özet: Ortak tuvaletleri her birey istemeyerekte olsa kullanmak zorunda kalır. Bu isteksizliğin en büyük sebebi tuvaletlerin kirliliği ve hijyen sorunudur. Tuvaleti kullanan her birey hijyene aynı oranda dikkat etmemektedir. Kullanıcı tuvalete girdiğinde musluktaki, kapı kolundaki ve tuvaletteki mikroorganizmalarla temas eder. Maalesef bu durum patojenlerin(hastalık etkeni) yayılmasını, hastalık oluşturmasını sağlar ve tuvaleti kullanan her insan bu patojenler bakımından risk altında bırakır. Tuvaletler bulaşıcı hastalıkların yayılması konusunda birer tramvay görevi görerek yayılımı sağlar. Son birkaç yılda küresel anlamda yaşanılan pandemi sürecini düşündüğümüzde mikroorganizmalarla savaşın önemi açıktır. Neredeyse her gün hepimizin okullarda, iş yerlerinde, hastanelerde, alışveriş merkezlerinde, otobüs terminallerinde , camilerde ve ortak kullanıma açık alanlarda kullanılan ortak tuvaletlerin hijyeninin çok önemli bir konu olduğunu düşündüğümüz için bu alanda bir proje yapmaya karar verdik. Projemiz bir çok temizleme yöntemini bir arada barındıran hijyenik tuvalet kullanımını amaçlamaktadır. Projemizde ortak tuvaletlerin kullanılmadığı esnada UVCLed lambalar kullanılarak dezenfekte edilmekte, kullanıcı tuvalete girdiğinde UVCLedin pasifleşmesi sağlanmaktadır. Tuvalette kullanıcı yokken UVCLed çalışmakta, tuvalete kullanıcı girdiğinde ise UVCLedin kapanması kullanıcı ile teması önlemektedir. Kullanıcı tuvalet ihtiyacını karşıladıktan sonra elini yıkamadan tuvaletten çıkmaya çalışırsa kapı açılmamakta ve projemizde kullandığımız Lcd ekranda kulacının elini yıkaması konusunda uyarıcı mesaj belirmektedir. Kullanıcı elini yıkadığında ise kapı otomatik olarak açılırken Lcd ekranda ayrılma ifadesi içeren mesaj belirmektedir. Kullanıcının elini yıkarken kullandığı su aynı zamanda sifonda depolanmakta ve kapı açıldığında sifondaki suyun otomatik olarak klozete tahliye edildiği ve böylece tuvaletin fiziksel temizliğinin de yapıldığı bir tuvalet projesi geliştirdik. Projemiz su tasarrufu da sağlamakla birlikte bu konudaki farkındalığı da artırmaktadır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: SOSYOLOJİ Proje İsmi: KAMU ÇALIŞANLARININ FİNANSAL OKURYAZARLIK VE ENERJİ TASARRUF BİLİNCİNİN ÖLÇÜLMESİ ISPARTA İLİ ÖRNEĞİ Özet: Finans okuryazarlığı, bireylerin finansal kavramlar ve ürünler hakkında bilgilenmelerini, finansal alternatifler, riskler ve getiriler konusunda farkındalığa sahip olmalarını sağlayacak bir eğitim ve uygulama sürecini ifade eder. Enerji tasarrufu, daha az enerji tüketerek enerji tüketimini azaltmak için harcanan çabadır. Kamu kurumlarında görev yapan personelin son dönemde oldukça önem kazanan finansal okuryazarlık kavramı hakkındaki bilgilerini ve enerji tasarruf düzeylerini ölçmeyi amaçlamaktadır. Finans okuryazarlık düzeyi ile enerji tasarruf düzeyleri arasında bir ilişkinin olup olmadığının tespit edilmesi hedeflenmiştir. Isparta evreninde Devlet Kurumlarında görev yapan personel seçilmiştir. Elde edilen veriler SPSS 22 programı ile analiz edilmiştir. Verilerin normal dağılıma uygunluğunun belirlenmesinde Skewness- Kurtosis değerleri incelenmiştir. Sonuç olarak projemizde, finansal okuryazarlık ve enerji tasarrufu bilinç düzeyi arasında cinsiyet, aylık gelir, çocuk sayısı, eğitim durumu, meslek, çalıştığı kurum gibi demografik özellikler ile anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır. Bunu yanında yaş grubu, medeni durum, evde yaşayan kişi sayısı, eğitim gören çocuk, alınan toplam ek ödeme, kira ya da kendi evinde yaşama gibi demografik özellikler ile anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Katılımcıların enerji tasarrufu motivasyon düzeyinin orta düzeyin üzerinde olduğu, finansal okuryazarlık düzeylerinin orta düzeyde olduğu saptanmıştır. Isparta ilinde bulunan kamu çalışanlarına yönelik eğitim seminerleri ve farkındalık çalışmalarının yapılması gerektiğini söyleyebiliriz. Günümüzün büyük problemlerinden biri olan ve her bireyin yeterli bilgi sahibi olması gereken finansal okuryazarlık ve enerji tasarruf bilinci kavramlarını ele aldık. Bu kavramların öneminin toplumsal anlamda; sosyolojik ve ekonomik etkilerinin olduğu da unutulmamalıdır. Bilgilendirme çalışmaları eğitim ve seminerler ile Türkiye'de işgücü sayısı olarak önemli bir sayıda olan kamu çalışanlarının finansal okuryazarlık bilgilerini ve enerji tasarruf bilinç düzeylerini artırmalıyız
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: COĞRAFYA Proje İsmi: MALİYETİ DÜŞÜK ÇOK YÖNLÜ ONARICI SIVI ORGANİK GÜBRE ÜRETİMİ Özet: Tarım ürünlerinin yetiştirilmesinde ve büyümesinde gübrenin çok önemli bir yeri vardır. Ülkemizde geri planda olan yerel atıklarla organik gübre üretimine dikkat çekmek, yörede yaygınca bulunan fındık zurufu ve ısırgan otundan sıvı gübre üretmek öncelikli hedeftir. Kimyasal gübreye ulaşımın bazı dönemlerde zor olması proje ekibini alternatif gübre üretimine yöneltti. Organik gübre üretme konusunda yörede bilgi sahibi olan kişi sayısının az olduğu görüldü. Halkın çevresindeki ürünlerle gübre üretme konusu hakkında bilgi sahibi olması projenin amaçlarındandır. Proje ile halkın çevresindeki ürünleri kullanarak sıvı organik gübre üretimi hakkında bilgi sahibi olmasını sağlayıp kullanımı olmayan fındık zurufu ve ısırgan otu tarım ekonomisine kazandırılmıştır. Projenin başarıya ulaşması, ulusal hatta uluslararası alanda ülke tarımına katkı sağlayacak ve çiftçilerin giderlerini en aza indirecektir. Projeye düşen; organik sıvı gübrenin hazırlanmasıyla kimyasal gübre kullanımını azaltıp tarımda verimliliği artırmaktadır. Bu proje kamu kuruluşlarına, yerel yöneticilere, sivil toplum kuruluşlarına danışılarak hazırlanmıştır. Projenin uygulama alanı ülkemizdeki tarım sahalarıdır. Karadeniz Bölgesi'nde yaygın olarak yetişen ısırgan otu, bu bölgede atık olarak adlandırılan fındık zurufu ve yeşil bitkilerden sıvı gübre üretmek için projeye başlandı. Projedeki asıl amaç fındık zurufu ve ısırgan otunda bol miktarda bulunan bitki ve besin elementlerini doğal yollarla tarım ürünlerine uygulamaktır. Aynı zamanda çiftçilerin ısırgan otunu yok etmek için kullandığı kimyasal ilaçların kullanımının önüne geçmektir. Bu sıvı gübreyi diğer gübrelerden ayıran özellik, daha önce bu malzemelerin bir gübrede birlikte kullanılmamasıdır. Üretilen sıvı gübre bitkilerde denendi, ortaya çıkan sonuçlar göz önünde bulunduruldu ve proje ortaya çıkarıldı. Piyasada yer bulabileceği, halk tarafından kullanılabileceği sonucuna ulaşıldı. Proje son halini aldı.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TEKNOLOJİK TASARIM Proje İsmi: YATAĞA BAĞIMLI HASTALARIN BASI YARALARINI ENGELLEME VE FİZİK TEDAVİ SÜRECİNİ DESTEKLEME AMAÇLI YATAK TASARIMI Özet: Hastalık veya ameliyat sonrasında, insanlar bazı sağlık problemleri ile karşılaşmaktadır. Bu sağlık problemleri hastaların fonksiyonel işlevlerini kısıtlayıp hastaları yatağa bağlı hale getirebilmektedir. Bu durum, hareketsizliğe bağlı olarak kaslarda güçsüzlük eklemlerde hareket kaybı, kemiklerde kalsiyum azalması, vücudun basınç noktalarında bası yaraları oluşması gibi ciddi sağlık sorunlarını ortaya çıkmaktadır. Günümüzde, yatağa bağımlı bireyler için farklı yatak tasarımları kullanılmaktadır. Bunlardan bazıları hastanın sadece yatmasını ve doğrulmasını sağlayan hareket kabiliyeti sınırlı yataklar ve basınç yaralarını önleyen havalı, basınçlı yataklardır. Çalışmamızda mevcut yatak sistemlerinden farklı olarak hem bası yaraları hem de hareketsizlik problemine çözüm sunan bir yatak prototipi tasarlanmıştır. Tasarlanan prototip iki temel amaç üzerine oluşturulmuştur. Prototip, öncelikli olarak hastaların bası yaralarını önlemek için hastaların gün içinde belirli derecelerle ve belirli aralıklarla döndürülmesini amaçlamaktadır. İkinci amacı fizik tedavi olan prototip, hastanın kol ve bacaklarına günlük fiziksel ihtiyaçlara göre hareketler yaptırmayı hedeflemektedir. Bu hareketler kollar ve bacaklar altında bulunan yatağa gömülü bir şekilde yerleştirilen eklem noktalarından bükülebilir bir mekanizma desteği ile sağlanacaktır. Gerekli eklem noktalarına yerleştirilen servo motorlarla birlikte hastanın alt ve üst ekstremite(kol ve bacak) bileşenlerine fleksiyon(bükülme) ve ekstansiyon(açılma) hareketleri yaptırılacaktır. Ekstremitelerin alttaki mekanizmaya sabitlenmesi doku zedelemeyen kemerler yardımıyla sağlanacaktır. Projemiz bireylerin yatağa bağımlı olduğu süreçte yaşam kalitelerini ve konforlarını arttırmak ve tedavi sonrasında normal hayata dönme sürecini kolaylaştırmak üzere tasarlanmış olup kullanılan sistemler Arduino düzenekler aracılığıyla oluşturulmuştur. Projenin yazılım süreci C++ dili kullanılarak hazırlanmıştır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: KİMYA Proje İsmi: MEKANİK VE YANMA DİRENÇLİ POLİMER KOMPOZİT GELİŞTİRME Özet: Bu çalışmada farklı oranlarda MnO içeren genişlemiş grafit (MnO@EG) sentezlenmiş ve X-ışınları toz difraktometri (XRD), alan emisyonlu taramalı elektron mikroskopisi (FESEM), diferansiyel termal gravimetri (DTA/TG) ve Raman spektroskopi teknikleri kullanılarak karakterize edilmiştir. Üç farklı oranda (3,6 g, 13,2 g ve 27,6 g KMnO4) MnO içeren EG örnekleri ağırlıkça %5 olacak şekilde etilen vinil asetat kopolimeri (EVA) ile ektrüzyon tekniği ile kompozitleri hazırlanmıştır. Ayrıca ağırlıkça %5 MnO içeren EG (27,6 g KMnO4) ile %20 amonyum polifosfat (APP) ve %75 etilen vinil asetat kopolimeri (EVA) aynı teknikle hazırlanmıştır. Hazırlanan kompozitler ve saf EVA'nın enjeksiyon cihazı ile farklı tipte kalıpları hazırlanarak mekanik çekme testi, UL-94 yanma testi ve limit oksijen indeksi (LOI) testleri yapılmıştır. Karakterizasyon çalışmaları sonucunda MnO@EG bileşiklerinin saf olarak sentezlendiği, yüzey morfolojik özelliklerinin MnO miktarı ile farklılık gösterdiği bulunmuştur. Mekanik çekme testi sonuçlarında MnO@EG ve MnO@EG@APP katılmış EVA kompozitlerin saf EVA kopolimere göre kopma direncinin arttığı dolayısı ile polimerin mekanik dayanımının arttığı bulunmuştur. LOI testi sonuçları saf EVA, MnO@EG-3,6; MnO@EG-13,2; MnO@EG-27,6; MnO@EG-27,6@APP katkılı EVA kompozitleri için sırası ile %19,3; %21,1; %21,3; %21,6 ve %23,5 olarak bulunmuştur. MnO@EG EVA kompozitlerin LOI değerlerin saf polimere göre arttığı tespit edilmiş, ayrıca EG'deki MnO miktarının artmasıyla LOI değerlerinde artış gözlemlenmiştir. UL-94 yanma testi sonuçlarına göre MnO@EG özellikle de MnO@EG@APP katkılı polimerlerin daha geç tutuştuğu, yanma esnasında damlamanın azaldığı ve kabuk tabakasının oluştuğu bulunmuştur. Bu çalışma ile ticari polimerler için halojen içermeyen alternatif bir polimer katkı maddesi geliştirilmiş olacaktır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: PSİKOLOJİ Proje İsmi: KİLONUZ İLE ARANIZ NASIL? Özet: Obezite problemi olan lise öğrencilerinin aerobik egzersiz aracılığıyla kilo vermelerini sağlamak ve bu durumu çeşitli değişkenler açısından incelemek araştırmanın amacını oluşturmaktadır. Bu amaç doğrultusunda araştırmaya 6 erkek, 4 kız (deney grubu), 6 erkek, 4 kız (kontrol grubu) toplam 20 lise öğrencisi gönüllü olarak katılmıştır. Bu araştırmada, nicel araştırma yöntemlerinden ön test ve son test kontrol gruplu deneysel desen kullanılmıştır. Deneysel araştırma yöntemi ile bağımsız değişkenin (düşük şiddetli orta-uzun süreli egzersizler) bağımlı değişken (fiziksel mükemmelliyetçilik ölçeği, psikolojik iyi oluş ölçeği, vücut kütle indeksi, fiziksel aktiviteye katılım süresi, dijital oyun oynama süresi) üzerindeki etkisi ön test-son test aracılığıyla SPSS 26.0 programı kullanılarak tespit edilmiştir. Yapılan normallik analizinde dağılımın normal olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın nitel verilerine ilişkin Maxqda analiz programı kullanılmıştır. Deney grubu ve kontrol grubu arasındaki farkı tespit etmek amacıyla Bağımsız Gruplar T-Testi, ve T-Testi sonucunda etki gücünü tespit etmek amacıyla Cohen d analizi, değişkenler arasındaki ilişkiyi tespit etmek amacıyla Pearson Korelasyon analizi kullanılmıştır. Nitel veri analizi sonucunda katılımcıların kilolu olma durumunda en çok "hayal kırıklığı", fit olma durumunda ise en çok "özgüven" hissettikleri tespitine varılmıştır. Bu aşamadan sonra ön test ve son test analiz karşılaştırılmasında deney ve kontrol grubunun ön testte benzer özelliklere sahip olduğu ancak müdahale programı (aerobik egzersiz) uygulama sonrasında gerçekleştirilen son testte ise deney grubu lehine anlamlı sonuçlar elde edildiği görülmektedir. 10 hafta boyunca uygulanan müdahale programı sonucunda, aerobik egzersiz faaliyetlerine katılan öğrencilerin kontrol grubuna göre; kusurlu olma endişesinde negatif, mükemmellik için umut düzeyinde pozitif, psikolojik iyi oluş düzeyinde pozitif sonuçlar elde edilmiştir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: DEĞERLER EĞİTİMİ Proje İsmi: BİR İNFORMAL TEDAVİ YOLU OLARAK EZOTERİK ŞAHSİYETLER Özet: Araştırmanın amacı toplumda yaygın olarak tercih edildiğini düşündüğümüz bir informal tedavi yolu olarak ezoterik (hocalara) şahsiyetlere yönelimin nedenlerini ortaya çıkarmaktır. Araştırma nitel bir çalışmadır. Araştırmada, "Durum Çalışması" araştırma deseni olarak belirlenmiştir. Bu desenin seçilmesinin nedeni, araştırma yaptığımız grubu diğerlerinden ayıran ve araştırmaya değer bir özelliğinin olması dolayısıyladır. Araştırmada ölçme aracı olarak görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmanın evreni ilimiz merkez ilçesinde yaşayan yetişkin bireylerdir. Bu bireyler arasında kendi yakın çevremiz ve arkadaşlarımızdan ezoterik (hocalara) gittiğini öğrendiğimiz 26 kişiyi örneklem grubu olarak belirledik. Ezoterik şahsiyetlere (hocalara) yönelimde çevresel faktörlerin, dini nedenlerin, modern tıptan şifa bulamamanın, duygu durumunun belirleyici etmenler olduğu görülmektedir. Yine bireyin cinsiyetinin, yaş aralığının, eğitim durumunun, medeni halinin ezoterik şahsiyetlere (hocalara ) yönelimde belirleyici bir etkisinin olduğu saptanmıştır. Bu araştırmanın sonucunda katılımcıların hangi eğitim grubundan olursa olsun modern tıbba gittiği kadar ezoterik şahsiyetlere (hocalara) da gitme eğiliminde olduğu ortaya çıkmıştır. Bu sonuca göre ezoterik şahsiyetlerle (hocalarla) ilgili veya yöntemleriyle ilgili özel bir çalışma yapılması gereği ortaya çıkmıştır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: BİYOLOJİ Proje İsmi: OBSİDYEN TAŞININ TOPRAK VERİMLİLİĞİ VE BİTKİ YETİŞTİRME ÜZERİNDE ETKİSİ Özet: Günümüzde toprak kalitesinin erozyon, yanlış gübreleme, çevre kirliliği gibi sebeplerle bozulması ile birlikte toprak verimliliği üzerine çalışmalar artmıştır. Bu durum, artan nüfus ve besin ihtiyacı ile birlikte daha fazla önem arz etmiştir. Tarıma elverişli topraklar ele alınırsa volkanik arazilerin toprak verimliliğinin yüksek olduğu söylenebilir. Bunun nedeni, volkanik patlamalar sonrasında açığa çıkan minerallerin toprak içeriğini arttırmasıdır. Ülkemizde Doğu Anadolu Bölgesinde yer olan volkanik arazilerin toprağı mineral yönünden zengin olsa da iklim koşullarının tarıma elverişsiz olmasından kaynaklı bu bölgeler tarımsal yönden değerlendirilememektedir. İklim koşullarının tarıma elverişsiz fakat toprak verimliliğinin yüksek olduğu bölgelerin avantajlarının, toprak verimliliğin düşük fakat ikliminin tarıma uygun olduğu bölgelere uyarlanması ile tarımsal verimlilik açısından olumlu sonuçlar elde edilebilir. Çalışmamızda, Kars Sarıkamış bölgesinden, volkanik taş olan obsidyen taşı temin edilmiş ve toprak verimliliği üzerine etkisi araştırılmıştır. Çalışmada standart bir çiçek toprağı ile çiçekli bir bitki olan menekşe (Viola tricolor) tohumu kullanılmıştır. Tohumlar dört faklı saksıya ekilmiştir. Saksılarda aynı miktarda çiçek toprağı ve tohum bulunmaktadır. Sulama, sıcaklık ve ışık gibi faktörler sabit tutulmuştur. Obsidyen taşları pres makinesinde ezilerek toz haline getirtilmiştir. Birinci saksının toprağının içeriğine obsidyen eklenmezken diğer saksılara farklı dozlarda (20, 50, 150 gramlık) obsidyen taşı tozu eklenmiştir. Saksılarda tohumların fide verme süreleri, köklenen fide sayısı ve fide boyları karşılaştırılmıştır. Çalışma sonucunda, obsidyen içeriğine sahip saksılar ile obsidyensiz saksının fide verme süreleri, fide sayıları ve fide boyutları arasında fark gözlenmiştir. Obsidyenli topraklarda daha fazla tohum daha kısa zamanda çimlenmiştir . Obsidyenli toprakta yer alan fide boylarının obsidyensiz toprağa sahip olan saksıdaki fidelere göre daha uzun olduğu karşımıza çıkmıştır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TEKNOLOJİK TASARIM Proje İsmi: ORTOPEDİK ENGELLİ BİREYLERE YÖNELİK ROBOTİK KOL TASARIMI Özet: Fiziksel engelli bireyler günlük yaşamlarında farklı hizmetlere erişememe ve engelinden dolayı dış çevresine bağımlı kalma gibi sorunlar ile mücadele etmektedir. İnsan vücudunda doğuştan veya sonradan ortaya çıkan ortopedik engelle ilgili sorunların kapsamlı teknolojilerin tasarlanması ile iyileştirilmesi mümkündür. Literatüre bakıldığında, bu alanda geliştirilen potansiyel ürünlerin insan elini fonksiyonel olarak üst düzeyde taklit etmeyi hedeflediği ve maliyetinin yüksek olduğu görülmektedir. Proje kapsamında, kolunu kullanamayan engelli bireylere yönelik robotik kolu tasarımı ve üretimi amaçlanmıştır. Literatürde ilk kez, engelli bireyin gözünü kullanarak kontrol etme yardımıyla ihtiyaç duyduğu eylemleri gerçekleştirebilme ve asistan modülü ile hafif nesne taşıma işlemlerinde destek görme gibi özellikler eklenerek, bireyin kolunda oluşan disfonksiyonalite gibi sınırlılıkların ortadan kaldırılması ve günlük yaşamını kolaylaştırmak hedeflenmiştir. Önerilen sistemin prototipinin modellenmesinde Autodesk Fusion 360, kontrolünün sağlanmasında Raspberry Pi, Arduino Mega mikrokontrolcü ve motorlar kullanılmıştır. Projede, önerilen sistemin model, yazılım, göz ile kontrol, asistan modeli gibi özgün değerleri ile insanlığa faydalı bilimsel değerlerin sunulması ve ülkemizin bu tür teknolojilerde dışa bağımlılığını azaltmaya katkı sağlamak amaçlanmıştır. Geliştirilen model akran değerlendirme yöntemi ile laboratuvar ortamında denenmiş ve elde edilen olumlu sonuçlar bilimsel yöntemler ile ortaya konulmuştur. Endüstriyel üretime hazır olan robotik kolun fiziksel engelli bireylerin yaşam kalitelerini arttıracağına, günlük yaşamında çevresine olan bağımlılığını azaltacağına; fiziksel tedavi ve rehabilitasyon faaliyetlerinde kullanılmak üzere geliştirilecek yeni teknolojilere ışık tutacağı öngörülmektedir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: BİYOLOJİ Proje İsmi: ZEYTİN YAPRAĞI EKSTRAKTI KATKILI KİLDEN VE BİYOPLASTİKTEN ELDE EDİLEN KAPLARDA GIDALARIN DAHA UZUN SÜRE MUHAFAZA EDİLMESİ Özet: Akdeniz havzasının ölmez ağacı olarak bilinen zeytin ağacı hem meyvesi hem yağı hem de çeşitli yan ürünleriyle insanlığa büyük faydaları olan bir bitkidir. Tarih boyunca birçok anlatıya konu olmuş üzerine efsaneler söylenmiş ve birçok dinde kutsal kabul edilmiştir. Zeytin ağacı yıl boyunca yapraklarını dökmez ve yaklaşık 400-500 yıl yaşar. Bu çalışmada zeytin hasadı ve budaması sırasında yan ürün olarak kullanılan zeytin yaprağının temel bileşiği olan antifungal, antioksidan ve antibakteriyel ve bunun yanı sıra antitümöral etkiye sahip "Oleuropein" maddesinin koruyucu özelliği araştırılmış ve Oleuropein koruyucu özelliğinden faydalanılarak zeytin yaprağı ekstraktı katkılı seramik ve biyoplastik kaplarla iki aşamalı deneyler yapılarak gıdaların daha uzun süre muhafaza edilip edilmeyeceği test edilmiştir. Bu deneylerde kontrol grubu olarak kil, cam ve plastik kaplar, deney grubu olarak da zeytin yaprağı ekstraktı katkılı kilden ve zeytin yaprağı ekstraktı katkılı doğal bir polimer olan biyoplastikten kaplar kullanılmıştır. Yapılan deneylerde limon ve domates parçalarının kaplardaki oksidasyon süreleri karşılaştırmalı veri analizi tespit edilmiş ve bu çalışmanın sonunda zeytin yaprağı ekstraktlı kil ve biyoplastğin diğer kaplara (Cam ve kimyasal içerikli kaplara) nazaran daha koruyucu olduğu sonucuna varılmıştır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI Proje İsmi: TÜRK KÜLTÜRÜNÜN WEBTOON İLE TANITILMASI; CULTURETOON Özet: Günümüzde akıllı telefonlar öğrencilerin ayrılmaz bir parçası gibi olmuştur. Çoklu katılımlı web 2.0 uygulamaların gelişmesi, çeviri uygulamalarının yüksek doğrulukta çeviriler yapmasıyla birlikte kültürler arası iletişim ve etkileşim de üst seviyeye çıkmıştır (Aksoy, 2020). Kore müziği (K-pop) ile başlayan Kore kültürünün küresel ölçekte yaygınlaşması süreci Kore tarzı çizgi roman olan webtoonlar ile devam etmektedir (Jang ve Song, 2017). Webtoon, "web sitesi" ve çizgi roman anlamına gelen "cartoon" kelimelerinden oluşan yeni bir bileşik kelimedir. Bu çalışmanın Türk kültürünü tanıtan webtoonlar hazırlanması ve etkilerinin incelenmesi amacıyla Nitel Araştırma Yöntemlerinden Durum Çalışması olarak yürütülmüştür. Webtoon platformlarında yapılan gözlemlerde mitolojik hikayeler, aşk, kahramanlık vb. hikayelerin gençler tarafından yoğunlukla ilgi gördüğü tespit edilmiştir. Buradan hareketle Türk kültürü iyi aktaracağı ve webtoon takipçilerinin ilgisini çekeceği düşünülerek Dede Korkut Hikayelerinden Bamsı Beyrek ve Deli Dumrul hikayeleri seçilmiştir. Hazırlanan webtoonlar https://culturetoon.wordpress.com/ web site üzerinde İngilizce olarak yayınlanmıştır Araştırmanın çalışma grubunu ise web sitesi üzerinden webtoonları inceleyip araştırmaya gönüllü katılan 9 ülkeden 18 öğrenci oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak proje ekibi tarafından geliştirilen, uzman görüşü alınan ve açık uçlu sorulardan oluşan "Uygulama Öncesi Anket Formu" ve "Uygulama Sonrası Anket Formu" kullanılmıştır. Uygulama Öncesi ve Uygulama Sonrası Anket Formları ile toplanan veriler birlikte içerik analizine tabi tutulmuştur. Katılımcıların webtoonları okuduktan sonran Türk kültürünü araştırmaya ilgi duydukları, Türk hikayelerini daha çok Yunan Mitolojisine benzettikleri görülmüştür. Araştırma sonuçlarına dayanarak webtoonların Türk kültürünün tanıtılmasında etkili olduğu ifade edilebilir. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı gibi kurumlarımız ülkemizi tanıtımı için gençlerin ilgisini çekecek webtoonlar hazırlanmasını sağlayabilir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: BİYOLOJİ Proje İsmi: PEKMEZ VE İNSAN SAĞLIĞI Özet: Ülkemizde üzüm yetiştiriciliği önemli bir yer tutmakla beraber ülkemizin coğrafi koşulları da üzüm yetiştiriciliğine oldukça elverişlidir hatta 2004 yılı verilerine göre ülkemiz 565.000 ha bağ alanı ile Dünya da 4. Sırada, 3.650.00 ton yaş üzüm üretimiyle de 5. Sırada yer almaktadır. Üzümler çabuk bozulabilir bir yapıya sahip olduklarından dolayı karşımıza üzüm pekmezi olarak da çıkmaktadır.Bu üzümlerle yapılan üzüm pekmezleri 2 yöntemle yapılır 1. Yöntem endüstriyel yöntemlerle 2. yöntemde geleneksel yöntemlerledir.Projemizde bulunan 4 üzüm pekmezlerinden ikisi endüstriyel yöntemlerle yapılmış katı ve sıvı üzüm pekmezidir diğer ikisi de benzer yöntemlerle yapılmış fakat ısıl işlem görme süreleri birbirinden farklı üzüm pekmezleridir.Pekmezin fazla ısınması da HMF (Hidroksimetilfurfural)'nin artmasına sebep olmaktadır. HMF'yi arttıran diğer bir unsurlar ise depolanma şekli, bekletilme süresi gibi sebeplerdir. Ayrıca HMF'nin yüksek miktarda alınmasının zararlarına bakıldığında mukoza ve deri tahrişi, solunum, DNA da hasara ve beyinde tümör oluşum riskini arttırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Hem insanların yaşam kalitelerini arttırmak için yedikleri besin ne kadar sağlıklı olduğunu bilemeleri amaçlı hem de yedikleri ve günlük hayatta sıklıkla tükettikleri pekmezin içinde ne olduklarını bilemeleri sağlamak amacıyla bir çalışma hazırlandı. Bu çalışmada HMF miktarlarına ve pekmezlerin bileşiklerini analiz etmek için Dicle Üniversitesi Temel Eczacılık Bilimleri Bölümü Analitik Kimya Anabilim Dalı öğretim üyesi Doçent Doktor Mustafa Abdullah Yılmaz yardımıyla çalışmamız gerçekleştirildi. Araştırma sonucunda endüstriyel yöntemlerle yapılan pekmezlerin HMF'sinde sorun görülmemişken, geleneksel yöntemlerle yapılan pekmezlerde fazla ısıl işlem uygulanan pekmezlerimizden bi tanesinin HMF standartlarına uymadığı görüldü ve buna çözüm getirebilecek önerilerde bulunduk.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: SOSYOLOJİ Proje İsmi: DEĞERLER EĞİTİMİ KARTLARI İLE DEĞERLENİYORUM Özet: Değerler eğitiminin Manevi Değerler, Duyarlılık, Sevgi ve Saygı boyutlarını kapsayacak şekilde hazırlanmış kartlarla yapılan bir etkinliğin öğrencilerin tutum ve davranışlarındaki etkisini nicel ve nitel olarak gözlemlemek amacıyla hazırlanan projemizde; ön test ? son test yönteminin esas alındığı deneysel bir çalışma yapılarak önce nicel veriler toplanmış daha sonra öğrenci ve öğretmen görüşmeleri yapılarak nitel verilerle sonuçlar desteklenmiştir. 19 kişiden oluşan bir öğrenci deney grubu, 17 kişiden oluşan bir öğrenci kontrol grubu 12.sınıf öğrencileri arasından seçilerek oluşturulmuş, çalışmanın yapıldığı okulda görev yapan 15 kişilik bir öğretmen grubu ile birebir görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Deney sonucunda elde edilen veriler IBM SPSS paket programıyla analiz edilmiştir. Analizler sonucunda değerler eğitimi kartlarıyla 8 hafta boyunca etkinlik yapan deney grubu ve etkinlik yapmayan kontrol grubu arasında Manevi Değerler ve Duyarlılık boyutlarında deney grubu lehine anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir. Yapılan çalışmalar sonucunda değerler eğitimine uygun hazırlanmış dikkat çekici bir kart etkinliğinin lise düzeyindeki öğrencilerin Manevi Değerler ve Duyarlılık konusunda tutum ve davranışlarını olumlu yönde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: SOSYOLOJİ Proje İsmi: HİZMET İÇİ ? HİZMET DIŞI Özet: Araştırmamız pandemi döneminde hayatımıza dahil olan uzaktan eğitimin bir yansıması olarak eğitim öğretim sürecinde yer alan uzaktan hizmet içi eğitimlere dair öğretmen görüşlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda araştırmacılar tarafından öncelikle bu konuyla ilgili literatür incelenerek öğretmen görüşlerini almak üzere yarı yapılandırılmış bir görüşme formu oluşturulmuştur. Görüşme formunun öncelikle 2 öğretmenle pilot çalışması yapılmış, daha sonra tekrar düzenlenerek 18 öğretmene uygulanmıştır. Nitel araştırma paradigması benimsenen bu çalışmada görüşmeler ses kaydına alındıktan sonra transkript edilmiş, veriler içerik analizi yöntemi ile incelenmiştir. Araştırmada öğretmenlerin hizmet içi eğitimlerini genel olarak ulaşılabilir olması, zaman kaybını engellemesi ve kişisel gelişimlerine katkı sağlaması açısından faydalı bulduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bunun yanında eğitimler sırasında yaşanan teknik aksaklıkların fazla olması, eğitimlerde etkileşimin az olması, kontrolünün olmaması ve eğitim sonrasında uygulama imkanı sağlamaması bu eğitimlerin olumsuz yönleri olarak tespit edilen unsurlardan birkaç tanesidir. Uzaktan hizmet içi eğitimlere dair öğretmenlerin seçtikleri eğitimlerin neler olduğuna dair bulgular araştırmanın önemli ve araştırmayı diğer çalışmalardan ayıran bulgulardan bir tanesidir. Araştırma sonuçları dikkate alınarak bu alanda daha çok araştırma yapılması, yapılan hizmet içi eğitimlerin iyileştirmelerinin bu yönde olması araştırmanın önerileri arasındadır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TEKNOLOJİK TASARIM Proje İsmi: RFID TEKNOLOJİSİ KULLANILARAK OKUL KANTİNLERİNDE KULLANILABİLECEK TEMASSIZ ÖDEME SİSTEMİNİN TASARLANMASI Özet: Dünya Sağlık Örgütü, elden ele geçen kâğıt ve bozuk paralarla yayılabilecek virüs ve bakterilere karşı uyarıyor. Parayla temasın ardından ellerin yıkanmasını ve mümkünse temassız kart kullanılmasını öneriyor. İlk , orta ve lise çağındaki öğrenciler harçlıkların yanlarında taşımakta ve nakit para ile alışveriş yapmaktadır. Minik yavruların yanlarında taşıdıkları harçlıklar kendileri için güvenlik tehdidi oluşturabildiği gibi hijyen problemlerini de ortaya çıkarmaktadır. Öğrenciler okul kantinlerinden kağıt para veya bozuk para ile alışveriş yaparken elden ele dolaşan para ile zararlı bakteri ve virüslerde yayılmaktadır. Bu proje ile öğrencilerin okul kantinlerinden temassız alışveriş yapabilecekleri, çevrimdışı çalışan, temassız ödeme sistemi gerçekleştirilecektir. Temassız ödeme sistemi iki kısımdan meydana gelmektedir. Birinci bölüm: Esp32, Rfid kart okuyucu, tuş takımı, led, buzzer, buton ve oled ekrandan meydana gelmektedir. Öğrenci alışverişini yaptıktan sonra alışveriş tutarı girilir, öğrenci RFID kartı makineye tuttuğunda kart bakiyesi alışveriş tutarı için yeterli ise kart bakiyesinden alışveriş tutarı düşülür ve kartın üzerine kartın yeni bakiyesi yazılır. Kart bakiyesi alışveriş için yeterli değil ise sesli ve görsel uyarı verilir. İkinci kısımda temassız RFID karta para yüklemek için mobil bir aplikasyon yapılmıştır. Aplikasyona şifre ile giriş yapıldıktan sonra yükleme yapılacak miktar belirtilir. Yükle butonuna basıldığında wifi üzerinden veriler esp32'ye aktarılır. Yükleme yapılacak kart makineye tutularak yükleme işlemi gerçekleştirilir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: KİMYA Proje İsmi: MOR TELGRAF ÇİÇEĞİNDEN ELDE EDİLEN KUANTUM NOKTALAR İLE GÜNEŞ KONSANTRATÖRÜ (LSC) YAPIMI Özet: Güneş enerjisi alternatif bir enerji kaynağı olup yenilenebilirdir. Fosil yakıtların tükenmesi durumunda tükenme tehlikesi en az olan kaynak olarak çok önemli bir yer tutmaktadır. Güneş enerjisi eldesi güneş panelleri tarafından yapılır. Güneş panelleri ışığı emer ve elektrotları ile elektriğe çevirir. Güneş enerjisinin artan enerji ihtiyaçlarımız karşısında zayıf kaldığı noktalar vardır. Güneş panellerinden elde edilen enerji aralıklıdır; hava durumundan ve konumdan etkilenir. Bu yüzden insanların ana enerji kaynağı olmayı henüz başaramamıştır. Çalışmamızda "Farklı yöntemlerle güneş panellerinin verimini arttırabilir miyiz?" sorusuna yanıt aradık. Araştırma sonucu lüminesant güneş konsantratörler (LSC) üzerine çalışmaya başladık. LSC'ler UV spektrumundan da ışığı güneş paneline ileterek ışık miktarını, dolayısıyla enerji kapasitesini, arttırır. LSC'lerin verimini en yüksek düzeye çıkarmak için kuantum verimi yüksek kuantum noktalar sentezlemeyi hedefledik. Bunun üzerine mor telgraf çiçeğinden kuantum nokta sentezi yaparak kuantum noktaları lüminesant güneş konsantratörlerinde floresan boya olarak kullandık. Floresan boya emisyon yaparak parlar ve ışığı toplar. Transparan plastikten geçen toplanan ışık, güneş paneline iletilir. Yaptığımız LSC'lerin verimlerini farklı koşullarda ölçtük. Testler sonucu boya derişimi azaldıkça verimi artan LSC'lerin güneş panellerinin verimini arttırmada kullanılabileceğini gösterdik. Çalışmamızla beraber, güneş panelleri tarafından kullanılan alan aynı kalırken üretilen enerji daha fazla olacaktır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: FİZİK Proje İsmi: ENERJİ YOLCULUĞUNDA BİR TUTAM PANCAR VE BİR AVUÇ CEVİZ Özet: Yenilenebilir enerji kaynakları içerisinde en önemlisi ve en verimlisi şüphesiz tükenmez bir enerji kaynağı olan güneş enerjisidir. Güneş dünyamızın en büyük enerji santralidir. Dünyanın artan enerji talebini karşılamak için ucuz ve temiz enerji üretmek amacıyla yenilenebilir enerji kaynaklarından olan güneş enerjisi üzerine çalışmalar günden güne artmaktadır. Fotovoltaik hücreler (güneş pilleri) güneş enerjisini doğrudan elektrik enerjisine dönüştürmeye yarayan mekanizmalardır. Üretilen güneş pillerinin maliyetlerinin düşürülmesi ve verimin yükseltilmesi üzerine çalışmalar halen devam etmektedir. Boya duyarlı güneş pilleri ucuz üretimi ve çevreye daha az zararı olması bakımından büyük merak uyandırmaktadır. Bu çalışmada Kimyasal Depolama Yöntemi (CBD) kullanılarak nano yapılı Kadmiyum Sülfit (CdS) ince filmleri cam alt taban üzerine üretilmiştir. En iyi kalitedeki ince filmler güneş pilini üretmek üzere ITO (indiyum kalay oksit) tabanlar üzerine kaplanmıştır. Oluşturulan ince filmler 2 farklı renkte bitkisel sıvı içerisinde bekletilmiştir ve boya ile duyarlaştırılmış bu filmlerin fotoelektriksel özellikleri incelenmiştir. Elde edilen tabakaların ve güneş pillerinin x-ışını kırınım desenleri (XRD) incelenmiş ve güneş pillerinin akım-gerilim (I-V) ölçümlerinden güneş pili parametreleri [açık devre voltajı (VOC), kısa devre akımı (JSC), doluluk faktörü (FF) ve verim (?)] hesaplanmıştır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI Proje İsmi: DİYAR-I LUGATİ'T TÜRK Özet: Dil, bir milleti millet yapan en önemli yapı taşıdır. Yaşanılan her şey dil vasıtasıyla vücut bulur. Millet ne yaşarsa bunu dil vasıtasıyla şiirlerine, oyunlarına, hikayelerine, masallarına, türkülerine yansıtmıştır. Türkçe, Orta Asya'dan başlayıp dünyaya yayılan geniş bir coğrafyada 1200 yıllık bir geçmişi barındıran değerli bir kültür hazinesi olan şive ve ağız zenginliği ile durmadan akan bir nehir gibi bu canlılığını hiç kaybetmemiştir. Milletlerin hayatında bu derece öneme sahip dillerin ve içerisinde barındırdığı ağız- şive özelliklerinin korunup devamının sağlanması, bu zincirin kırılmaması asıl amacımız olmalıdır. Milli edebiyatı oluşturan kültür ve dil mirasının gerek bilimsel derleme çalışmalarıyla gerekse gönüllü çalışmalarla daha yoğun ve hızlı bir şekilde kayda alınması gerektiğini düşünüyoruz. Bu noktada Türk dilinin zenginliklerini göstermek için " Divan-ı Lugati't Türk" ü yazan Türkçenin ilk dil bilgini Kaşgarlı Mahmut gibi düşünülerek Diyarbakır ağzının zenginliklerini ortaya çıkarmak ve tanıtmak amacıyla "Diyar-ı Lugati't Türk" hazırlandı. Kaşgarlı Mahmut'un yöntemi kullanılarak Diyarbakır ağzına ait kelimeler, kelimelerin cümle içerisindeki kullanımları, hikaye, deyim, mani, türkü gibi sözlü edebiyat ürünleri derlendi. Bu çalışmayı hazırlarken Diyarbakır ağzına hakim olan kişilerden yararlanmaya çalışıldı. Bu projede yalnızca Diyarbakır ağzını değil Diyarbakır ağzı ile birlikte unutulmaya yüz tutmuş bir kültürü gün yüzüne çıkarılmaya çalışıldı. Diyarbakır ağzı ile ilgili 8-25 yaş aralığını kapsayan bir anket uyguladık. Uyguladığımız anketler SPSS paket kullanılarak analiz edildi. Bu analiz sonucunda Diyarbakır ağzının unutulmaya yüz tuttuğu sonucuna varıldı. Tiyatronun toplum eğitimindeki büyük rolü düşünülerek Diyarbakır ağzından kelimeler barındıran oyunlar yazıldı. Bu oyunla beraber yüz yüze röportajlar, videolar ve kelime oyunları barındıran bir medya kanalı açıldı ve çalışmalar burada sergilendi.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: YAZILIM Proje İsmi: UV-C LAMBALAR İLE YURT ODALARINDA STERİLİZASYON Özet: Yüzlerce öğrencinin bir arada yiyip içtiği, ders çalıştığı, uyuduğu kısaca okul sonrasındaki zamanının tümünü geçirdiği yurtlarda hijyeni sağlayabilmek sağlıksal açıdan son derece önem arz etmektedir. Günümüzde bu temizlik, kimyasal kullanımı ağırlıklı bir şekilde yapılmaktadır fakat bu ürünler ile sağlanan hijyen hem öğrencilerin hem de temizliği yapan personellerin sağlığı bakımından yeterince güvenli olmamakla beraber projemizde kullandığımız sterilizasyon yöntemi kadar etkili olmamaktadır. Hijyeni sağlayabilmenin yanı sıra, temizliği güvenli ve tehlikelerden uzak bir şekilde yapabilmek de fazlasıyla önemli olduğundan dolayı "yurt odalarında sterilizasyon sistemimizi" bu amaç doğrultusunda geliştirmiş bulunmaktayız. Sistemimizin yazılımı, kullanılması kolay ve basit olan Arduino ile kurulmaktadır. Yurt odalarında kullanılması planlanan bu sistem sayesinde öğrencileri UV-C'nin zararlı etkilerinden korumayı hedeflemekteyiz. Sistem, odaya giriş yapılıp hareket algılandığı zaman halihazırda sterilizasyon yapmakta olan UV-C lambaları durdurup çıkış yapıldığında ise yeniden çalışmaya devam etmelerini sağlamaktadır. Bu sayede işlem öncesinde patojen mikroorganizmalar ile dolu yurt odası; UV-C ile sterilizasyon yapan sistemimizin yardımıyla zararlı kimyasal bileşenlerden uzak ve ekonomik bir şekilde, zamandan ve harcanan enerjiden tasarruf edilerek işlem sonrasında bütünüyle hijyenik bir ortama dönüşmektedir
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: YAZILIM Proje İsmi: YAPAY SİNİR AĞI (ANN) VE DUYGU ANALİZİ TEKNİKLERİNİ KULLANILARAK ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN KİŞİSEL GELİŞİMLERİNE KATKIDA BULUNACAK KİTAPLARIN BELİRLENMESİ Özet: Kitap okumak; çocukların beyin ve hayal gücünü gelişimine katkı sağlar, onların dil ve duyguları anlama yetilerini geliştirir ve diğer bireylerle kurdukları ilişkilerini güçlendirir. Kitap okumanın bireyin gelişiminde sahip olduğu kritik rolden yola çıkarak bu proje, kitapların yapısal ve anlamsal özelliklerini analiz ederek bu kitapların ortaokul öğrencilerine uygun olup olmadığını belirleyecek bir algoritma geliştirmeyi amaçlamıştır. Bu projenin hayata geçirilmesiyle Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) yetkilileri ve okullar gibi çocukların eğitiminden sorumlu olan kurumlar ve kişiler tarafından kullanılabilecek ve ortaokul düzeyinde okutulacak kitapların belirlenmesini kolaylaştıracak bir algoritma geliştirilmesi hedeflenmiştir. Projemiz sayesinde ortaokul müfredatına kitap seçim süreci hızlandırılabilecek ve kitapları okuyarak değerlendiren kişiler için ön bir referans kaynağı oluşturulabilecektir. Bu projeyi yapmak için Python kodlama dili kullanılarak doğal dil işleme yöntemlerinden faydalanılmıştır. Buna ek olarak bu yöntemlerden elde edilen çıktılarla özgün bir veri havuzu oluşturularak bir yapay sinirsel ağ (ANN) eğitilmiştir. Bu ağı eğitmek için MEB tarafından ortaokul öğrencilerine yönelik uygun kitaplar ve ayrıca içerik açısından "R" ölçütü verilmiş, ortaokul düzeyindeki öğrenciler için uygunsuz, kitaplar kullanılmıştır. Bu eğitilen sinirsel ağ, test için verilen kitapların uygunluğunu %80 tutarlılıkla saptamıştır. Eğitilen model; şiddet, korku ve uygunsuz madde kullanımı gibi içerikleri tespit etmede %93.3'lük bir başarı göstermiştir. Elde edilen bulgular göz önüne alındığında geliştirilen yazılımın istenilen amaca ulaştığı sonucuna varılmıştır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: PSİKOLOJİ Proje İsmi: ÇOCUK POLİKLİNİKLERİNİN İÇ DEKORASYONLARININ ÇOCUK PSİKOLOJİSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİNİN ARAŞTIRILMASI VE İDEAL MODEL ÖNERİSİ Özet: Çocukların dünyaya geldikleri andan itibaren çevreyle olan etkileşimleri onları psikolojik ve fizyolojik açıdan etkiler. Çocukların bağışıklık sistemlerinin gelişmemiş olmasından dolayı sıklıkla ziyaret ettikleri yerler olan sağlık kurumlarının uygun tasarlanmış olması çocuk gelişimi açısından oldukça önemlidir. Doktor muayenesi öncesinde çocukların bulunduğu bekleme alanı çocuğun duygu durumuna ve dolayısıyla tedavi sürecine tesir eder. Bu sebeple örneklemini 5-10 yaş arasındaki 90 çocuğun oluşturduğu bu çalışmada, çocuk polikliniklerinin iç dekorasyonunda kullanılması gereken unsurlar incelenmiş ve edinilen bilgilere göre bilgisayar ortamında ideal bir model örneği oluşturulmuştur. Sözü geçen unsurlar incelenirken katılımcıların fikirlerinin alınması amacıyla bir anket formu uygulanmıştır. Aynı zamanda katılımcıların velilerine de bir anket hazırlanmış, böylelikle öğrenci anketi sonucunda elde edilen veriler teyit edilmiştir. Yapılan literatür taramalarında, ulaşılan çeşitli çalışmaların da bu projenin bulguları ile paralellik gösterdiği saptanmıştır. Örneklemi oluşturan 90 çocuktan 48'inin (%53,3) hastaneler hakkındaki düşünceleri olumsuz yöndedir. Projenin bulgularından da yola çıkılarak çocuk polikliniklerinin tasarımının çocuk psikolojisine ve antropometrisine uygun olarak oluşturulmasının önemi ortaya koyulmuştur.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: YAZILIM Proje İsmi: ADAPTİF TRAFİK İŞARET SİSTEMİ Özet: Dünyada her geçen artan araç sayısı ile birlikte trafik kaza oranlarında da artış yaşanmaktadır. Dünyada 2018 yılında 1.8 milyar olan araç sayısı 2020 yılında 2 milyara yaklaşmıştır. Türkiye'de yapılan araştırmalarda 2022 yılın ilk 6 ayında meydana gelen kazalarda 88 bin 223 sürücü kusuru tespit edilmiştir. Günümüzde yarı otonom araçların trafiğe çıkmaya başlamasıyla birlikte trafik seyir kuralları da değişmeye başlamıştır. Trafik kazalarında kazanın meydana gelme sebeplerinin başında sürücünün trafik işaret ve trafik seyir kurallarına uymaması gelmektedir. Her ne kadar otonom araçlar yollarda görülmeye başlasa da üreticiler aracın sadece araç kontrolüne bırakılmaması gerektiğini ifade etmektedir. Trafik akışında sürücünün trafik işaretlerine uymaması hem kazayı beraberinde getirmekte hem de trafik seyrini diğer araçlar ve yayalar için zorlaştırmaktadır. Projemizde hem standart otomobiller hem de otonom araçlar için adaptif trafik işaretlerinin kullanıldığı otonom araç prototipi yapılmıştır. Sistemimizde sürücü yay geçidi, okul geçidi gibi yerlere yaklaştığında araç hızını istese bile arttıramayacağı bir araç ve trafiğin o anki durumuna göre değişen karekod sistemi ile çalışan trafik işaretleri bulunmaktadır. Hafta için okul bölgesinde aracın hızının 50 km/s geçmesine izin vermezken, akşam veya hafta sonları bu engellemeyi yapmamaktadır. Karekod işaretleri merkezden istenildiği gibi değişmekle beraber trafik yoğunluğunu kontrol edici amaç içinde kullanılabilmektedir. Projemizde araca entegre edilecek kamera sistemi hafızasında yüklü olan yazılım sayesinde sürüş modunu karekoda göre değiştirerek daha akıcı ve daha güvenli trafik ortamının sağlanmasına yardımcı olması düşünülmüştür. Son zamanlarda haberlere konu olan otonom araçların sürücünün kontrolü dışına çıkması ve kazaya sebep olması projemize ilham konusu olmuştur.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TEKNOLOJİK TASARIM Proje İsmi: AKILLI GERİ DÖNÜŞÜM KUTUSU Özet: İnsanoğlu, varlığı devam ettikçe ortaya atık madde çıkarmaktadır. Gün geçtikçe insan popülasyonun artması ile ortaya çıkan atık miktarı giderek artmaktadır. Her gün okullarda, hastanelerde, kamu binalarında ve sokaklarda atıklar düzensiz bir şekilde toplanmaktadır. Bu noktada, atıkların kaynaklarında doğru ayrıştırılarak geri dönüşümlerinin sağlanması önemli bir yer tutmaktadır. Bu çalışmada, nesne tespiti teknolojisi kullanılarak "Akıllı Geri Dönüşüm Kutusu" isimli bir yapay zeka destekli geri dönüşüm kutusu tasarlanmış ve prototipi üretilmiştir. Yapay zeka ve nesne tespiti teknolojilerinin birlikte kullanımı ile çeşitli nesneleri yapay zekaya tanımlayarak bu nesnelerin tespit edildiği otonom sistemler geliştirilebilmektedir. Ürün geliştirilmeye başlamadan önce çeşitli AR-GE çalışmaları yürütülmesi amacıyla kapsamlı bir literatür taraması yapılmıştır. Ardından, ayrıştırılmak için belirlenen kağıt/karton, cam, plastik ve metal geri dönüştürülebilir atık görsellerini barındıran bir nesne tespiti modeli Tensorflow Lite yazılım kütüphanesi kullanılarak eğitilmiştir. Sonrasında da Python yazılım dilinde eğitilmiş model üzerinden motor kontrolünü sağlayacak kod yazılmıştır. Yazılım aşaması tamamlandıktan sonra; ana kontrol bilgisayarı olarak Raspberry Pi 4B'nin kullanıldığı bir elektronik sistem oluşturulmuştur. Elektronik sistem oluşturulurken aynı zamanda da, Fusion 360 katı modelleme programı üzerinden ürünün 3 boyutlu tasarımına başlanmıştır. Yazılım, elektronik ve tasarım aşamaları tamamlandıktan sonra ise prototipin üretimine geçilmiştir. Üretimi tamamlandıktan sonra ürün prototipi okulumuzda test edilmiş ve beklenen performansı göstererek başarılı olmuştur.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: MATEMATİK Proje İsmi: FİLLİ SU SAATİ FİGÜRLERİNİN FONKSİYON GRAFİKLERİNE VE ALGORİTMİK İFADELERE DÖNÜŞTÜRÜLMESİ Özet: Araştırma sorusunun, "Figürlerin görsel hareketlerinin grafiksel ve algoritmik formattaki ifadeleri öğrencilerin fonksiyon grafiklerini çizmelerini kolaylaştırır mı?" olduğu bu çalışmada özel durum çalışması yöntemi kullanarak Geogebra ve Flowgorithm programları üzerinden Cezeri'nin filli su saatinde yer alan figürlerinin fonksiyon grafiklerinin çizilmesi ve algoritmalarının yazılması amaçlanmıştır. Çalışmanın örneklemini Şırnak ili merkez ilçesindeki Nazmiye Demirel Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinde öğrenim görmekte olan 9, 10, 11 ve 12. sınıf öğrencilerinin her birinden rastgele seçilen 5'er kişiden toplam 20 öğrenci oluşturmaktadır. Örneklem iki gruba ayrılmıştır. Her iki grupta da her sınıf kademesinden öğrenci vardır. Birinci gruba Geogebra ve Flowgorithm programları yardımıyla figürlerin fonksiyon grafiklerine dönüşümü anlatıldıktan sonra verilen bazı görsel hareketlilik durumlarının grafiklerini çizmelerini gerektiren 5 açık uçlu soru sorulmuştur. İkinci gruba ise sadece filli su saati figür hareketleri gösterildikten sonra figürlerin grafik çizimlerini gerektiren 5 açık uçlu soru sorulmuştur. Bulgulara göre figür hareketliliklerini grafiksel olarak çizen öğrenci sayısının %44'ten %86'ya yükseldiği görülmüştür. Henüz sınıf kademesi olarak öğrenilmemiş olan bir fonksiyon grafiğinin bilgisayar ortamında çizilip algoritmik olarak anlatılması öğrencinin o fonksiyon tipini hem tanımasını hem de gündelik yaşamda herhangi bir hareketlilik durumunda karşısına çıktığında fark etmesini kolaylaştırdığı ve yıllar içerisinde bir fonksiyonun farklı sınıf kademelerinde tekrar edilmesinin öğrencide unutmayı engellediği sonuçlarına ulaşılmıştır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: BİYOLOJİ Proje İsmi: DOĞU ANADOLU BÖLGESİNDE YAŞAYAN EREMİAS PLESKEİ NIKOLSKY, 1905 (SQUAMATA: LACERTIDAE) POPÜLASYONUNDA İSKELET KRONOLOJİSİ YÖNTEMİYLE YAŞ TAYİNİ Özet: Yapmış olduğumuz çalışma, Eremias pleskei (Aras Kertenkelesi) türüne ait bireylerde iskelet kronolojisi yöntemi kullanılarak ömür uzunluğu ve eşeysel olgunluk yaşı gibi bazı yaşam öyküsü özellikleri hakkında bilgi edinilmesine yönelik yapılan ilk çalışmadır. Bu türün Iğdır popülasyonuna dahil erkek bireylerde yaş 2 - 8, dişilerde ise 2 - 5 arasında değişmekte olup, ortalama değerler sırası ile 4.88 ± 1.76 (SD) ila 3.20 ± 0.92 arasında değişmektedir. Cinsel olgunluğa ulaşma yaşı her iki cinsiyet için de 3 yaş olarak belirlenmiştir. Popülasyona dahil bireylerde yaş ortalamalarının cinsiyetler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık gösterdiği saptanmıştır (p = 0,010). Baş + gövde uzunluğunun (SVL) ortalama değerleri erkeklerde 52.93 ± 5.27 (38.12-60.78 mm), dişilerde ise 46.23 ± 4.91 (36.72 - 54.60 mm) olarak hesaplanmıştır. SVL ölçümleri açısından cinsiyetler arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu sonucuna ulaşılmıştır (p=0.003). Pearson korelasyon katsayısına göre yaş ile SVL arasında popülasyona dahil örnekler arasında anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır (p=0.000).
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: KİMYA Proje İsmi: MANYETİK DEMİR NANOPARTİKÜLLERİNİN MANDALİNA KABUĞU İLE SENTEZİ, KARAKTERİZASYONU VE SULARDAN AĞIR METAL GİDERİMİNDE KULLANIMI' Özet: Günümüzde büyük bir problem olan su kıtlığı, var olan sularımızın kirletilmesi ile gün geçtikçe daha da artmaktadır. Endüstriyel su atıkları su kaynaklarımızın kullanılamaz hale gelmesinde önemli bir rol oynamaktadır. Atık suların yol açtığı ağır metal kirliliği çeşitli hastalıklara sebep olmaktadır. Bu konuya bir çözüm bulmak üzere başladığımız projemizde, nanoteknolojinin çevre sorunlarında ne kadar etkili olduğunu gözlemledik. Etkileyici özellikleri sayesinde araştırmacılara büyük bir fırsat sunan nanoteknoloji, hayatımızın birçok alanında karşımıza çıkmaktadır. Geçtiğimiz yıllarda ise Türkiye'de nanoteknolojiye olan ilgi gittikçe artmakta ve yapılan bilimsel faaliyetlerin sayısında ciddi bir artış olduğu görülmektedir. Literatür çalışmalarımızı yaparken gelişmiş özelliklerinden dolayı manyetik nanopartiküller üretmeyi hedefledik. Yüzey yapıları sayesinde güçlü adsorpsiyon özelliğine sahip ve oksitlenme eğilimi az olan manyetik nanoparçacıklar, adsorban maddenin sudan ayrılıp tekrar kullanılmasında yaygın olarak kullanılır. Bizde çalışmamızda, atık mandalina kabuklarından, birlikte çöktürme yöntemi ile Fe3O4 nanoparçacığı sentezleyerek, bu manyetik demir nanopartiküllerini sulardan Nikel (Ni) ağır metalini gidermede kullanıp, karakterizasyonu için SEM, FTIR, XRD ve spektroskopik analizleri gerçekleştirdik.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TEKNOLOJİK TASARIM Proje İsmi: TERSİNE MÜHENDİSLİK ÜRETİM SÜRECİNDE DEĞERLENDİREBİLECEK ALTERNATİF HAMMADDE ÇÖZÜMÜ Özet: Bu çalışmada, tersine mühendislik üretim sürecinde alternatif hammadde üretilmesi amaçlanmıştır. Bilindiği gibi 3boyutlu yazıcılar tersine mühendislik üretim yöntemine en iyi örneklerden biridir. Fakat maliyet ve prototipleme sürecinde oluşacak en küçük bir hata payı kullanılan hammaddenin büyük bir bölümünün veya tamamının çöpe gitmesine neden olmaktadır. Geri dönüştürmenin çok fazla önem kazandığı günümüzde 3 boyutlu yazıcılar tüm okullarda ve farklı birçok işletmede kullanılsa da üretilen PLA, ABS bazlı materyaller geri dönüşümü olmayan maddelerdir. Bu nedenle çalışmada 3 boyutlu yazıcılarda kullanılmak üzere plastik şişelerden filament üretimi yapılmıştır. Bu sayede pet şişelerin geri dönüşümü sağlanmıştır. Üretilen filament istenirse direkt 3 boyutlu yazıcıda kullanılabilecek yapıdadır. İstenirse de normal filamentler gibi bir makaraya sarılarak daha sonra kullanılabilmektedir. Denemelerden elde edilen sonuca göre filament üretimi başarı ile gerçekleştirilmiştir. Fakat başarının sürdürülebilir olması için sistemin kesici tarafında bir kurutma sistemi ve tüm bileşenleri belirli sıcaklı içerisinde yani kapalı ve kontrollü havalandırılan bir sistem içerisinde olması verimi daha çok artıracaktır. Yöntem sayesinde özellikle su ve kara ekosistemini kirleten plastiklerden birçok ürün üretilebilmektedir. Örneğin bir ışığı açan priz, cep telefonunun kılıfı, kazada kırılan arabanın yan aynalarının kutusu veya bisikletin kırılan bir parçası gibi birçok materyal bu çalışmadaki yöntem ile kolay ve ucuz bir yöntem ile üretilebilir. Çalışmada kullanılan yöntem Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma amaçları doğrultusunda çevreci, atıkların geri dönüştürülerek üretim yapıldığı, optimizasyon çalışmaları sayesinde sürdürülebilir bir yöntemdir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: DEĞERLER EĞİTİMİ Proje İsmi: NİTELİKLİ EĞİTİMLE SÜRDÜRÜLEBİLİR DÜNYA Özet: Avrupa Birliği sürdürülebilir kalkınma hedefleri ve 21. yüzyılın yetkinliklerinin sağlanmasının temelinde eğitim büyük bir rol oynamaktadır. Dünya üzerinde var olan eğitim sürekli değişmektedir fakat bu değişime rağmen 21. yüzyıl yetkinliklerini karşılayan güncel bir eğitim sistemi kapsayıcı olarak var olamamıştır. Eğitimdeki bu tür sorunların iyileştirilmesi, ülkelerin gelişebilirliği ile doğru orantılıdır ve sahip olmaları gereken temel niteliktir. Nitelikli eğitim ise nitelikli birey ve toplumu, refah seviyesi yüksek bir ülke ve dünyayı beraberinde getirmektedir. Biz de bu noktadan yola çıkarak yaşanılabilir dünyanın devamlılığı için günümüz dünyasının ihtiyacını karşılayacak nitelikte olan iyileştirilmiş eğitimi araştırdık ve projemizin temelinde sürdürülebilir nitelikli eğitimi hedefledik. Bu amaçla 3 ülkeden projeye katılan lise çağındaki 200 öğrenciye kendi eğitim sistemlerini ve var olan eğitimin iyileştirilmesi hakkındaki düşüncelerini belirlemek için anket uyguladık. Projemizde Google Formlar uygulamasından yararlandık. Yapılan anketten ulaşılan analizler sonucunda katılımcıların ülkelerinin gelişmişlik seviyesine göre eğitim sisteminden memnuniyeti doğru oranda görülmüştür. Bu bağlamda biz de araştırdığımız sürdürülebilir nitelikli eğitim ile nitelikli bireyler yetiştirilerek bilinçli bir toplum oluşmasını ve gelecek nesillere doğru eğitimin vermiş olduğu bilinçle daha yaşanılabilir bir dünya bırakmayı hedefledik.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: KİMYA Proje İsmi: MANYETİKLEŞTİRİLMİŞ AKTİVE SARI ALIÇ ÇEKİRDEĞİ İLE SU ARITIMI Özet: Gün geçtikçe olumsuz etkileri ve zararları artarak devam eden su kirliliği bugünümüzü ve yarınlarımızı tehlike altında bırakmaktadır. Su kirliliğinin oluşmasına neden olan faktörlerden biri boyar maddelerdir. Tasarladığımız projede boyar maddelerden olan Malachite Green Oksalat'ı (MGO) sudan arıtma amaçlanmıştır. Bu amacı gerçekleştirmek için adsorpsiyon yöntemi tercih edilmiştir. Adsorban adayı olarakta sarı alıç meyvesinin çekirdeği seçilmiştir. Sarı alıç çekirdeğinin daha önce yapılan alan yazın çalışmalarında kullanımının olmaması, ekonomik, çevre dostu olması ve bölgemizde bolca bulunması gibi artı yönleri adsorban olarak seçilmesinde etkili olmuştur. İşlem görmemiş alıç çekirdeğinin adsorpsiyon kapasitesinin düşük olması nedeniyle sülfürik asit (H2SO4) ile aktive edilerek yeni bir biyoadsorban hazırlanmıştır. Biyoadsorban, süzme işleminin kolay hale getirilmesi için Fe3O4 ile manyetikleştirilmiştir. FTIR ve SEM teknikleri kullanılarak biyoadsorbanın karakterizasyonu gerçekleştirilmiştir. Bu biyoadsorban ile sulu ortamdan, Malachite Green Oksalat'ın (MGO) giderimi araştırılmıştır. Adsorpsiyona başlangıç boya derişimin, pH'ın, sürenin, ortam sıcaklığının ve adsorban miktarının etkisi araştırılmıştır. Ayrıca sülfürik asit ile aktive edilmiş alıç çekirdeğinin tekrar kullanılabilirlik çalışmaları yapılmıştır. Beş kez tekrarlanan bu çalışmalar sonucunda adsorpsiyon yüzdesinin 99,39'dan 98,52'a indiği görülmüştür. Kullanılan adsorbanın MGO'nun sulardan uzaklaştırılmasında etkin bir şekilde kullanılabilir olduğu gözlemlenmiştir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TEKNOLOJİK TASARIM Proje İsmi: YAPAY ZEKA VE GÖRÜNTÜ İŞLEME İLE ATIKLARIN SINIFLANDIRMA SİSTEMİ Özet: Dünyamızda giderek önemli bir sorun haline gelen atık miktarı üzerine bir çalışma yapmayı amaçladık. Atıkların geri dönüşüm oranlarını araştırdığımızda atık miktarı içerisinde geri dönüşüm oranının düşük olduğunu fark ettik. Projemizde atıkların atıldığı çöp kutusunda kişilerin inisiyatifine kalmadan otonom bir sınıflandırma yapılmasını sağladık. Görüntü İşleme yöntemiyle python programlama dilinde yapay zeka makine öğrenme modeli oluşturduk. Atıkları toplamda 5 kategoride sınıflandıran modele göre oluşturduğumuz yazılımla kameradan gelen atık görüntüsünü işleyip sınıflandırmasını belirledikten sonra Arduino mikrodenetleyici karta bağlı atık kapaklarında eşleşen kapağın açılmasını servo motorlar ile sağladık. Atıkların ilk atıldığı alandan atık sınıflarına ait kutuya düşmesi için çöp kutumuzu eğimli bir şekilde tasarladık. Her atık kutusu için ayrı bir kapak ve bu kapakların kontrolü için sevo motorlar kullandık. Projemiz ile öncelikle okul ortamımızda daha sonra yaygınlaşarak başka alanlarda da kullanılması ile atıkların geri dönüşüm için uygun kutuya atılmasını kişilerin bilinç düzeylerinden bağımsız olarak arttırmayı amaçladık. Artan nüfus ve tüketim ile atık miktarlarını düşüremesek de geri dönüşümü arttırmayı ve toplumun bilinçlenmesini amaçlıyoruz.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TEKNOLOJİK TASARIM Proje İsmi: GİYİLEBİLİR GAZ TESPİT SİSTEMİ Özet: İnsanoğlu hayati ihtiyaçlarını karşılayabilmek için madenlere ihtiyaç duymaktadır. Madencilik, yüksek katma değer ile ülke ekonomilerinde en etkin rolü oynamaktadır. Madencilikte sıklıkla kazalar yaşanmaktadır. Bu kazaların en başında grizu patlaması gelmektedir. Grizu patlaması ortamdaki metan gazı oranının %5-15 arasında olduğu durumlarda metan, oksijen ve karışımın patlamasına neden olan bir kıvılcım ile meydana gelmektedir. Meydana gelen bu patlamaların genellikle ölümle sonuçlandığı görülmektedir. Mevcut maden ocaklarında gaz tespiti amacıyla galerilere, bluetooth ya da Wi-fi ile haberleşen kablosuz sensörler yerleştirilerek ölçümlerin maden ocağı dışında bir kontrol istasyonuna aktarılarak takip edildiği görülmektedir. Verilerin ocak dışarısında bulunan tek bir istasyondan takibi tahliye ve önlemlerin gecikmesine sebep olmaktadır. Bu projede küçük boyutlu sensörler kullanılarak giyinilebilir teknoloji bir gaz tespit sistemi geliştirilmiştir. Geliştirilen sistem kol saati şeklinde olup her maden işçisinin üzerinde bulunacaktır. Ocak içerisinde bulunan maden işçisi ortamdaki metan gazı miktarından üzerindeki giyinilebilir teknoloji sayesinde anlık olarak haberdar olacaktır. Bu sayede önlem ve tahliyeler patlama meydana gelmeden gerçekleştirilecektir. Giyilebilir Gaz Tespit Sistemi projesinin amacı, geliştirdiğimiz giyilebilir gaz tespit sistemi ile maden ocaklarında çalışan işçileri bulundukları ortamdaki gaz seviyesinden haberdar ederek, önlem almalarını sağlamak ve metan gazı temelli yaşayabilecekleri sorunları ortadan kaldırmaktır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: FİZİK Proje İsmi: KIZILÖTESİ Özet: Tarım alanı Tarımsal işleyişe uygun olan ve tarımsal üretime uygun hale getirilebilen alanlara tarım alanı denir. Orman alanı Üzerinde belirli bir alan üzerinde orman örtüsü bulunan alana ormanlık alan denir. Tarımsal yangınları, doğal ya da insani sebeplerden meydana gelen yangınların tarım ve orman alanlarını kısmen veya tamamen yakmasıdır. Yıldırım düşmesi, yanardağ patlaması ve yüksek sıcaklık gibi doğal sebeplerle çıkan yangınlar ve sigara, tarımsal ürünler nedenli çıkan insan kaynaklı orman yangınları ve tarım yangınları vardır. Tarım alanlarının yanması ekolojik olarak birçok zarara sebep olur. İklim değişikliği ve kuraklık başlıca sonuçlardır. Biz ise geliştirdiğimiz aracın içindeki kızılötesi alev sensörleri sayesinde tarım yangınlarının daha çabuk müdahale edilmesini ve ileride oluşabilecek kıtlığın bir nebze bile olsa önlenmesini sağlamayı düşünmekteyiz. Bu sayede hayvanların doğal yaşam alanlarının yanmasına kısmen de olsa müdahale etmiş olabileceğimizi düşünmekteyiz. Amacımıza ulaşmak için 93 kişiye hazırladığımız anketi uyguladık. Uyguladığımız anket ile insanların orman yangınları ve tarım yangınları hakkındaki bilgilerini ölçtükten sonra bu yangınlara erken müdahale edebilecek bir uygulama geliştirdik. Konuyla ilgili hazırladığımız video ve broşürleri ulaştırabildiğimiz kadar insana ulaştırıp ekolojik dengenin önemini anlatmaya çalıştık. Yaptığımız uygulamanın insanlara olan etkisini ve insanların bu konu hakkındaki düşüncelerinin değişimini görmek adına bir uygulama anketi hazırladık. Belirlediğimiz 30 kişiye bu anketi uyguladık. Uyguladığımız anket sonrasında insanların orman ve tarımsal yangınlar hakkında bilinçlendiğini ve hazırladığımız uygulamaya olumlu yaklaştıklarını ekolojik dengenin korunmasına ilgilerinin artığını gözlemledik. Projemizin temel amacı insanları tarımsal yangınlara karşı bilinçlendirmek ve onların ekolojik dengenin korunmasına sahip çıkmalarını arttırmaktır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: SOSYOLOJİ Proje İsmi: BİR ŞEHRİN GÜNCESİ DUVAR YAZILARI Özet: İnsanlar yeryüzünde varlık göstermeye başladığı andan bu yana duygu ve düşüncelerini anlatma ihtiyacı hissetmiştir. Bu isteği, Paleolitik dönemde sembolleri; yazının bulunmasıyla birlikte yazıyı duvar ya da benzeri yüzeylerde kullanarak gidermişlerdir. Hayvan figürlerini ya da çeşitli işaretleri içeren ilk duvar yazıları çoğunlukla resimler, semboller ya da işaretler barındırmaktadır. Yazılardan oluşan günümüzdeki duvar yazılarını ilk duvar yazıları ile karşılaştırdığımızda değişen şeyin sadece mekân ve ilerlemenin bir göstergesi olan yazı dili olduğunu görmekteyiz. Kamusal mekânların toplumdaki her birey tarafından erişilebilme kolaylığına sahip olması duvarların her kesimden insanın iç dünyasının bir dışavurum mecrası olarak kullanılmasını sağlamıştır. Bu araştırmada Eskişehir Belediyesinin "Mor Haritam" projesinden mahallelerin demografik özelliklerine bakılarak 14 mahalle belirlendikten sonra mahallelerdeki duvar yazıları, semboller fotoğraflanarak gruplandırıldı. Ardından elde edilen bulgular doğrultusunda mahallelerinin sosyo-kültürel yapısı hakkında betimleme yapmak amaçlanmıştır. Bu gruplandırma sonucu elde edilen sayısal veriler pasta grafiği haline getirildi. Her mahallede her konu başlığına rastlanılmamakla birlikte bazı mahallelerde bazı başlıklarda verilerin yoğunluk göstermesine bakılarak bu durum ile mahallelerin demografik özellikleri arasında ilinti olup olmadığı gösterilmeye çalışıldı. Sonuçlar da göstermiştir ki araştırmada elde edilen bulgularla mahallelerin demografik özelliklerinin o bölgede yazılan duvar yazılarıyla bağlantılı olduğu çıkarımı yapılabilir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI Proje İsmi: SANALDAN GERÇEĞE TÜRK MİTOLOJİSİNDEN ÖRNEKLER Özet: Halk edebiyatında önemli bir anlatı türü olan destan; milletin sinesinden doğmuş ve milli şuuru güçlendiren önemli anlatı türlerinden ve o milletin mitolojisinin en önemli aktarırım araçlarından biridir. Destanlar, 10. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı dersi müfredatının ilk konularından biri olup öğretim programının önemli kazanımlarından biri olan "A.2.11.Metinde milli, manevi ve evrensel değerler ile sosyal, siyasi, tarihi ve mitolojik ögeleri belirler" kazanımı açısından mitolojik ögelerin en sık karşımıza çıktığı türdür. İslamiyet öncesi Türk destanları içerisinde, barındırdığı Türk mitolojik ögeleri bakımından en önemli eserlerden biri de 10.sınıf edebiyat müfredatında yer alan Altay Yaratılış Destanı'dır. Türk mitolojisinin genç nesiller tarafından yeterince tanınmaması projenin temel problemidir. Proje kapsamında bilişim teknolojileri kullanılarak animasyon, sanal gerçeklik ve 3D modellemeler aracılığıyla Türk mitolojisinin farklı duyu organlarına hitap edecek şekilde sunulmasının Türk mitolojisine duyulan ilgiyi artıracağı bu projenin temel sayıltısıdır. Ancak sosyal bilimler alanında yapılan çalışmaların bütünüyle deneyselliğe dayandırılamamasından kaynaklanan sınırlık bu çalışma için de geçerlidir. Bu projenin temel amacı, Türk mitolojisinin önemli kültür mirası ögelerinden olan Altay Yaratılış Destanı ve Türk mitolojisinin önemli bazı ögelerini çoklu ortam öğrenme kuramına uygun sanal gerçeklik ve animasyonlarla genç nesillere tanıtmak ve 3D yazıcı ile Türk mitolojisinin bazı önemli kahramanlarının figürlerini üretmektir. Bilişim teknolojileri kullanılarak oluşturulan ürünler ile somut olmayan kültürel mirasımızın tanıtılmasına katkı sunmak, teknolojiye bağımlı yaşayan yeni neslin teknolojiye olan ilgisini kültürel mirasımızı tanıtmada kullanarak bu ilgiyi, olumlu bir yöne kanalize etmek projenin hedefleri arasındadır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: PSİKOLOJİ Proje İsmi: İNGİLİZCEYİ SEVDİREN, OYUNLAŞTIRARAK ÖĞRETEN KARTLAR Özet: Yabancı dil öğreniminin hem bireyin gelişimi hem de toplumun kalkınması açısından gerekli görüldüğü günümüzde, küçük yaşlardan itibaren dil öğrenimi büyük önem arz etmektedir. Bu doğrultuda ülkemizde İngilizce dersi ilköğretim ve ortaöğretim müfredatına adapte edilmiştir. Fakat verilen çabaya kıyasla, lise öğrencilerinin yabancı dil kabiliyeti ve dili öğrenmeye olan motivasyonları yeterli düzeyde değildir. Projede yer alan oyunun tasarımından önce, lise düzeyindeki öğrencilere bir test uygulanmış ve bu testin sonucunda öğrencilerin yıllarca aldığı İngilizce eğitimine karşın, İngilizce derslerindeki ilgi ve bilgi eksikliğinin öğrencilerin öğrenim verimini düşürdüğü tespit edilmiştir. Bu verilerden yola çıkılarak lise düzeyindeki öğrencilerin dikkatlerini derse çekmeyi amaçlayan ve İngilizce kazanımlarını zenginleştiren bir oyun tasarlanmıştır. Kartlardan oluşan bu oyun, fiziksel olarak oynanabildiği gibi telefon ve bilgisayarda da oynanabilecek şekilde dijital ortama da aktarılarak Türkiye'deki her öğrencinin oyuna erişmesi amaçlanmıştır. Oyunda öğrencilerin genel İngilizce bilgilerinin desteklenmesinin yanı sıra temel bilimler alanındaki terminolojinin İngilizce yabancı dilinde öğrenciye aktarılması da amaç edinilmiştir. Oyun geliştirildikten sonra örnekleme ikinci bir test uygulanmış ve uygulanan bu test sonucunda öğrencilerin hem derse olan motivasyonlarında hem de kelime bilgisi dağarcıklarında artış olduğu tespit edilmiştir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: SOSYOLOJİ Proje İsmi: DİZİ DİZİ ZORBALIK Özet: Zorbalık kasıtlı olarak yapılan, tekrarlanan ve güç eşitsizliğinden beslenen, bir grubu ya da kişiyi hedef alan şiddet biçimidir. Zorbalığa günlük hayatta ve sosyal ortamlarda maruz kalınabileceği gibi, okul ortamında da sıkça rastlanır. Okul barındırdığı akademik değerin yanı sıra teneffüslerde ve okul sonrasında da öğrenciler arası iletişimi sağlar. Bu iletişimin zorbalık eylemine dönmesi de zorbalığa uğrayan öğrenciler için okuldan soğuma ve kendi içine kapanma dahil olmak üzere birçok olumsuzluğa yol açar. Projemizin amacı; öğrencileri akran zorbalığı hakkında bilinçlendirmek, bu zorbalığın kitle iletişim araçları sayesinde ortaya çıkan "Duy Beni" ve "Güneşi Beklerken" dizilerindeki yansımalarını belirlemek ve bu yansımaların öğrenciler üzerindeki etkisini tespit etmektir. Proje yöntemi olarak literatür taraması yapılmıştır. Ayrıca, mobil uygulamamız ile projemiz desteklenmiş ve uzman kişiler ile röportaj yapılarak içerik zenginleştirilmiştir. Mobil uygulamamızda kullandığımız oyunlaştırma metodu ile öğrencilerin akranlarıyla tatlı bir rekabet içinde zorbalık hakkında kendilerini ve çevrelerini bilinçlendirmesi amaçlanmıştır. Ek olarak, bir problemi tespit etmek kadar onu önlemek için çeşitli çalışmalar ortaya koymanın da öneminin farkındayız. Bu nedenle, "Farkında mısın? Zorbalıkla Başa Çıkma Rehberi" kitapçığını ve zorbalık konusunda farkındalık eğitimi verdiğimiz küçük yaştaki öğrenci gruplarının katkısıyla "Fil Fifi ve Zürafa Züzü" adlı bilinçlendirici hikaye kitabını hazırladık. Böylece, fark ettiğimiz problemi inceledikten sonra, alternatif çözüm yöntemleri ile de çözmeyi hedefliyoruz.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: KİMYA Proje İsmi: POLİMER ELEKTROLİT MEMBRANLI YAKIT HÜCRELERİNDE GRAFEN KATKILI YENİ NESİL ELEKTROKATALİZÖR ÜRETİMİ VE YAKIT HÜCRESİNDEKİ VERİMLİLİĞİNİN ARAŞTIRILMASI Özet: Fosil yakıt kaynaklarına bağlı çevresel sorunlar, temel ihtiyacın temiz enerji olduğunu göstermiştir. Hidrojenin kullanıldığı Polimer Elektrolit Membranlı (PEM) yakıt hücreleri çevre dostu, yüksek güç performansı ve ölçeklendirilebilir olmalarından dolayı gelecek vaat eden elektrokimyasal dönüşüm araçlarındandır. Bu özellikleri sayesinde PEM yakıt pillerinin verimini arttırmak için yoğun çalışmalar yapılmaktadır. Bu pillerin ticarileştirilmesi önündeki en büyük engel, PEM yakıt pilinin en önemli parçası olan membran elektrot düzeneğidir. Membran elektrot düzeneğinin performansını arttırırken maliyeti azaltmak ve bu kısımda degradasyon oranını düşürmek önemlidir. Platin, uygun karbon desteğiyle bütünleşik halde elektrotlarda gerçekleşen elektrokimyasal reaksiyonlarda heterojen katalizör görevindedir. Bu karbonlardan en çok kullanılan karbon siyahıdır fakat bu destek malzemesi çeşitli etkenlerden dolayı PEM yakıt pilinin uygulama şartlarından etkilenip hızlı degrade olmaktadır. Grafen, pek çok uygulamada destek malzemesi olarak değerlendirilmektedir. Proje çalışması kapsamında, üç farklı karbon destekli Platin (Pt) Nanoparçacıkları, Pt/Karbon siyahı nanopartikülleri, Pt/Grafen nanopartikülleri ve Pt/Karbon siyahı ve grafen nanopartikülleri hibrit destek malzemesi (50:50)), organometalik sentez yöntemiyle elde edilmiştir. Bu yöntemde Ptx(dba)y kompleksi uygun görülen destek malzemesi üzerinde H2 gazının ortamında ve ılıman koşullarda bozunuma uğramıştır. Elde edilen malzemeler Raman Spektroskopisi, XRD, HRTEM ve BET ile karakterize edilmiştir. Bu karakterizasyon tekniklerinin yanında döngüsel voltametri tekniğiyle elektrokimyasal karakterizasyonları ve yüzey alanı hesaplanmıştır. Oksijen indirgeme tepkimeleri, döner disk elektroduyla çözümlenmiştir. Üretilen katalizörlerin yakıt hücresi performansları test edilmiş, üç katalizörden hibrit yapıdaki destek malzemesi yapısal ve elektrokimyasal performans açısından en verimli malzeme olmuştur. Proje çalışması grafenin PEM hücrelerinin veriminin arttırıldığı, olumlu sonuçlar alınarak katalizörün elektriksel özelliğinin kullanıldığı ve yakıt hücresi veriminin artırıldığı bir çalışma olmasıyla literatürde özgünlük taşır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI Proje İsmi: DİVANIN RESİMLİ LÜGATİ Özet: Bu çalışmada, Prof. Dr. İskender Pala'nın "Ansiklopedik Divan Şiiri Sözlüğü"; baz alınmış olup örneklem olarak seçilen sözcükler görselleştirilmiştir. Seçilen kavramlar resmedilirken renklerin çağrışım gücünden de yararlanılmak istenmiştir. Gençlerin -özellikle 10. sınıf öğrencilerinin- divan şiirinin aşk ve tasavvuf gibi soyut kavramlarına olan ön yargılarını kırmak, onlara divan şiirini tanıtmak, mazmunlarla divan şiirini bağdaştırmak bununla birlikte kültür hazinelerinden haberdar olarak söz dağarcıklarını geliştirmek amacıyla; Türk edebiyatının 600 yılını kapsayan, tesiri uzun süre kaybolmayan, süslü diliyle saray ve klasik edebiyat olarak da adlandırılan divan edebiyatı ve bu dönemde kullanılan kavramlar dijital çizim tekniklerinden yararlanılarak ele alınmıştır. Disiplinler arası ilişki ile ortaya çıkan bu ürünün ortaöğretimde eğitim materyali olarak kullanılması, öğretmenlere kaynak olması ve öğretimi kolaylaştırması hedeflenmiştir. Yazı ile birlikte görseller kullanılmasının, birden fazla duyuya hitap ediyor olmasının konunun ilgi çekiciliğini artırarak akılda kalıcılığı kolaylaştırdığı düşünülmektedir. Edebî, kültürel ve sanatsal değerlerin tanıtılması, teknolojiyle değişen ve gelişen dünyaya ayak uydurmak amacıyla elde edilen ürünün geliştirilerek örgün eğitimde kullanılması çalışmanın sonuçlarından olacaktır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: KİMYA Proje İsmi: KOMBUCHA MANTARINDAN BİYODERİ Özet: "Biyo deri" ya da "suni deri" olarak da bilinen çevre dostu ve hayvansal olmayan deri, hiçbir hayvansal bileşen kullanılmadan üretilen alternatif bir biyomateryaldir. Geleneksel deri ile karşılaştırıldığında bu biyobazlı malzemelerin benzer fiziko-kimyasal ve mekanik özellikler gösterdiği de yapılan araştırmalarda görülmektedir. Ayrıca, son araştırmalar, bu sınıftaki malzemelerin moda endüstrisinde derinin yerini alacak şekilde yavaş yavaş pazar kazandığını da göstermektedir. Mevcut çalışmada, bir tarımsal atık bileşeni olan lif oranınca zengin ayçiçeği çekirdeği kabukları tozu (AÇKT) ve siyah çayda fermente edilmiş kombuçha bakteriyel selüloz (KBS)'den biyo deri üretmek amaçlanmıştır. Bu amaçla, farklı oranlarda ayçiçeği çekirdeği kabukları tozu ve kombuçha mantarı içeren karışımlar, biyolojik olarak parçalanabilen polyesterler ve plastikleştiriciler kullanılarak biyokompozit malzemeler hazırlanmıştır. Hazırlanan biyokompozit malzemeler morfolojik ve su emme özelliklerine göre karakterize edilmiştir. Taramalı elektron mikroskobu (SEM) sonuçları, elde edilen biyokompozitlerin gözenekli ve nefes alabilir olduğunu doğrulamaktadır. Sonuç olarak, elde edilen biyobazlı derilerin el çantası ve ayakkabı tabanı gibi deri aksesuarlarda uygulama için hayvan derilerine alternatif olarak değerlendirilebilir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TARİH Proje İsmi: KAPANMAYAN YARA: UNUTULAN SOYKIRIM TEKRARLANIR Özet: Doğu Avrupa'da küçük bir ülke olan Bosna Hersek trajik bir savaş, soykırım ve ıstırap tarihini beraberinde taşımaktadır. Bu trajedinin bir örneği ve sembolü, binlerce Boşnak sivilin öldürüldüğü Srebrenitsa kasabasıdır. Yaklaşık 30 yıl önce, Srebrenitsa soykırımı olarak nitelendirilen 2.Dünya Savaşı'ndan sonra Avrupa'daki en büyük katliam olan bu olay, Bosna Hersek ülkesindeki Srebrenitsa'da meydana geldi. Birçok Boşnak için bu trajik deneyim onlarda büyük etki bıraktı, çoğunda zihinsel ve fiziksel sonuçlara neden oldu. Bosna'nın tarihi tüm Boşnaklar için büyük önem taşımaktadır, çoğu kişi için neden anavatanlarından kaçtıklarının bir hatırlatıcısıdır. Aynı zamanda, savaş ve soykırımın hatıraları, hayatta kalanlarda derin izler bırakmıştır. "Srebrenitsa soykırımı yeteri kadar biliniyor mu?" sorusunu merkeze alarak gerçekleştirdiğimiz projemizde siyasi ve kültürel etkilere sahip olan Srebrenitsa soykırımının sebeplerini, sonuçlarını ve bu olayın günümüze yansımalarını tespit etmek ve çok da bilinmeyen bu olaya dikkat çekip farkındalık oluşturmayı amaçladık. Öncelikle okulumuzda öğrencilerin soykırımla alakalı ön öğrenmelerini belirlemek amacıyla anket uygulaması yaptık. Katılımcıların çoğunluğunun olayla alakalı yeterli bilgiye sahip olmadıklarını gördük. Araştırmamız için konu hakkında yazılmış makale ve kitapları inceleyerek kaynak taraması yaptık. Bunun yanı sıra Bosna Hersek ziyaretinde bulunup olaya şahit olan insanlarla röportajımızı yaparak konu hakkında bilgi edindik. Gidip gördüğümüz yerlerde video ve fotoğraflar çekerek projemizi daha somut hale getirdik. Daha fazla okuyucuya ulaşarak az bilinen tarihi gerçeklerle ilgili daha çok farkındalık oluşturmak amacıyla projemizi tarih içerikli bir internet sitesiyle destekledik. Çalışmamızın sonrasında projemizin faydasının anlaşılabilmesi adına farkındalık anketini tekrarladık, katılımcıların konu hakkındaki bilgi düzeylerinde olumlu yönde değişim gerçekleştiğini gördük. Elde ettiğimiz bütün bulgular çerçevesinde projemizin raporunu yazarak projemizi tamamladık.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: KİMYA Proje İsmi: AMBALAJLAMADA YENİ NESİL ÇÖZÜM: YENİLEBİLİR KAPLAMALAR Özet: İnsanoğlunun en temel ihtiyaçlarından biri olan beslenme, nüfus artışı ile birlikte gıdaların dış etkenlere karşı muhafaza edilmesi, raf ömrünün uzatılması, ürünün kalite ve hijyeninin korunması aşamalarını ön plana çıkarmıştır. Bu noktada ortaya çıkan ambalajlama ihtiyacı, çevresel problemlere yol açarak plastik atıkların oluşumuna sebep olmakta ve gerek insan sağlığını gerekse çevreyi olumsuz etkilemektedir. Bu durumun önüne geçebilmek amacıyla yenilebilir film ve kaplamalar yeni nesil alternatif olmaktadır. Yenilebilir kaplamaların gıda ile birlikte tüketilebilir olmalarının yanı sıra, toksisite ve kanserojen etkilere sahip olmaması, düşük maliyette olması ve ürünün raf ömrünü uzatması gibi avantajlarıyla petrol türevli malzemelere alternatif haline gelmiştir. Proje çalışması kapsamında üretilen yenilebilir kaplamalarda, kitosan, nanokil ve antimikrobiyal özellikleri bulunan atık durumunda yer alan ceviz kabuğu kullanılarak, gerek sıfır atık kapsamında sürdürülebilir yaşama destek olmak, gerekse gıda üzerinde yer alan mikroorganizmalara etkisini inceleyerek ürünün raf ömrünü uzatmak amaçlanmıştır. Yenilebilir kaplama içerisinde kitosan, nanokil ve ceviz kabuğu ekstraktı bulunmaktadır. Soxhlet ekstraksiyon yöntemi kullanılarak ceviz kabuğundan elde edilen ekstraktlar, çeşitli konsantrasyon derecesinde kaplamalara eklenmiştir. Kaplama içerisinde bulunan halloysit nanotüpler modifikasyon sonrası filmlere ilave edilmiştir. Elde edilen filmlerin kalınlık, yoğunluk, nem, şişme derecesi, çözünürlük, su buharı geçirgenliği, renk, saydamlık, çekme dayanımı, kopma anındaki uzama değerleri ölçülmüş, SEM, FT-IR ve TG/DTA ile karakterizasyonları ve çeşitli kalite kontrol testleri yapılmıştır. Test sonuçlarında filmlerin standart değerlere uygun olduğu görülmüş ve gıda üzerindeki etkisini incelemek amacıyla tavuk göğsüne sarılarak 3 gün süreyle bekletilmiş ve gıda analiz laboratuvarına gönderilmiştir. Yapılan analizler sonucunda petrol türevli olup çevreye ve insan sağlığına zararlı ambalajlar yerine yeni nesil yenilebilir, antibakteriyel kaplamaların kullanımının önem taşıdığı görülmektedir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TEKNOLOJİK TASARIM Proje İsmi: ERUF SİSTEMİNİN TELEOPERASYON VE OTOMATİK KONTROL ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE GÖKYÜZÜ TELEPRESENCE ARAÇI PROTATİP TASARIMI Özet: Projede UAV (Unmanned Aerial Vehicle) sistemi ile birlikte FPV (First Perseon View) ve yeryüzü kontrolleri için ise SCU (Surface Control Unit)'nin tasarımı, yapımı ve kontrolünü kapsamaktadır. Bu sistemler temel olarak Drone yarışlarında, video yada fotoğraf çekimlerinde, özellikle son yıllarda reklam ve sinama platformlarında, trafik kontrollerinde kullanılır. Bunu akademiksel olarak ERUF (Educational purposes+Remote Control Vehicle+ Unmanned Aerial Vehicle + First Perseon View) sistemi olarak isimlendirdik. Amacımız web kontrollü koordineli bir ERUF sisteminin hassas tarım uygulamalarında ve gökyüzü popülasyonun incelenmesini kapsayan öğrenci merkezli eğitimde kullanılmasıdır. Dünyanın herhangi bir yerinde geniş bant internet erişimi olan öğrenciler, bir web tarayıcısı arayüzü aracılığıyla sınıflarından UAV'ımızı kontrol edebilirler. Çocuklar için büyük ölçüde erişilemez olan, ekolojik olarak önemli bir canlı popülasyonu hakkında etkileşimli, keşfe dayalı öğrenmeye imkan sağlayan İHA(İnsansız Hava Araçı)'nın "telepresence" biçimi sağlayarak havadaki eğitimini geliştirmektir. UAV'mız bir sabit kanat model uçaktır ve FPV sistemini taşıyan ve yeryüzü tabanlı bir internet erişim noktası arasında kablosuz video sinyallerini ve komutlarını ileten bir "ana uçak" olarak hizmet vermektedir. Bu aracımız SCU sayesinde uzaktan kumandalı ve otonom çalışmaktadır. UAV'ı yönlendirmek için, öğrenci SCU da bulunan biri terminale oturur ve UAV'ın içinde bulunan küçük bir bilgisayardan sunulan verileri ana bilgisayardaki programlarla etkileşime sokar. İnternetin öbür tarafında olan öğrenci verilen izinlerden sonra UAV'ımızın kamerasından canlı yayını ve hareketlerini fareyle kontrol edebilir. Videoda bitki durumu inceleme, hastalık ve zararlı tespiti, bitkisel stres, verim tahmini, yabancı ot tespiti ,kuş veya diğer nesnelerin boyutunu ölçmek gibi işlemler yapabilmektedir. Böylelikle sınıf ortamında canlı bir şekilde hassas tarım uygulamalarında ve gökyüzü popülasyonunu izlenmektedir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: FİZİK Proje İsmi: İDEAL OLMAYAN KOŞULLARDA BASİT HARMONİK HAREKET GRAFİĞİNİN ROBOTİK MALZEMELER KULLANILARAK ELDE EDİLMESİ Özet: Fizik derslerinde fizik yasalarını öğrenirken ve grafikleri oluştururken birçok dış etkeni ihmal ediyoruz. İdeal koşullar altında çalıştığımızı varsayarak günlük hayatımızda olamayacak kadar mükemmel grafik çizimleri elde ediyoruz. Projemizde basit sarkaç hareketinden faydalanarak ideal şartlar ve gerçek koşullar altında iki adet basit harmonik hareket grafiği elde ettik. Bunu yaparken sıradan bir sarkaç kullanmak yerine Lego Spike Prime robotik setinin Hub kısmını kullandık. Hub, içinde Gyro sensör bulunduran ve kodların yüklendiği, robotun beyin kısmıdır. Hub'ı bir ipin ucuna yerleştirdikten sonra çekip bırakarak sarkaç hareketini elde ettik. Hub içindeki Gyro sensör aracılığıyla Spike Prime programına konum verilerini gönderdi. Yazdığımız program sayesinde gelen veriler grafik olarak görselleştirildi. İdeal durumun grafiğini çizdirmek için Python programını kullandık. Basit harmonik hareket grafiğini Python yazılım dilini kullanarak çizdirdik. Çalışma sonunda elde ettiğimiz grafikleri karşılaştırdık. Hub kullanarak elde ettiğimiz sarkacın basit harmonik hareket grafiğinde sadece salınım doğrultusunda değil diğer eksenlerde de grafik oluştuğunu ve sarkacı bırakırken oluşan sarsıntıdan dolayı grafiğimizde bazı kusurlu çizimler oluştuğunu, ancak genel anlamda elde ettiğimiz grafik ile olması gereken grafiğin büyük oranda benzerlik gösterdiğini gördük.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: SOSYOLOJİ Proje İsmi: DİSGRAFİYİM ÖĞRETMENİM, YARDIM EDER MİSİN? Özet: Çocukların okul başarısızlığının çeşitli nedenleri vardır. Bazı çocukların başarısızlığının altında öğrenme güçlükleri yatar. Disgrafi de(yazı yazma güçlüğü) bir öğrenme güçlüğü çeşididir. Disgrafili çocuklar diğerleri tarafından tembel, özensiz, dağınık, başarısız, zihinsel yönden geri vb. olarak algılanır.Okul çağındaki çocukların %30'unun yazı yazmada zorlukları olduğu bilinmektedir.Zekanın normal ya da daha üstü olması, okul başarısının zekasına ve yaşına göre beklenenden düşük olması temel belirtisidir. Araştırmanın amacı da; Disgrafili çocukların sınıf öğretmenleri tarafından tanınmasını sağlamak, farkındalıklarını geliştirmektir. Araştırma evreni Erzurum-Palandöken'de görev yapansınıf öğretmenleridir. Araştırma örneklemini rastgele örnekleme yöntemiyle belirlenen Palandökende görev yapan 133 sınıf öğretmeni oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak literatür taraması yapılmış, uzman tarafından ölçekhazırlanmıştır. Ölçek ve uygulama için gerekli izinler alındıktan sonra veriler toplanmış, IBM SPSS 20 istatistik analiz programı ile analiz edilmiştir. Kategorik değişkenler arasındaki 2x2'lik kıyaslamalarda beklenen değer (>5) ise Pearson Ki-kare testi, beklenen değer (3-5) arasında ise ki-kare yates testi ve beklenen değer (<3) ise Fisher'sExact testi kullanılarak yapıldı. Kategorik değişkenler arasındaki 2x2 den daha büyük kıyaslamalarda ise beklenen değer (>5) olduğu durumda Pearson Ki-kare testi ve beklenen değer (<5) olduğu durumda ise Fisher-Freeman-Halton testi kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak alınmıştır. Araştırmanın bazı önemli sonuçları; Araştırmaya katılan sınıf öğretmenlerinin meslekteki kıdem yıllarına göre Meslek yılı 20 nin altında olanlar (<20) ile meslek yılı 20 nin üstünde olanların (>20) Disgrafik olan öğrencilerini tanıma oranları,Disgrafi hakkında bilgileri, müdahale süreci hakkındaki durumları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklar bulunmuştır(p=0,015)Ulaşılan sonuçlar araştırmanın hipotezini doğrulamıştır. Gönüllü öğretmenlere Disgrafi ve yapılabilecek etkinlikler hakkında bilgiler verilmiştir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: DEĞERLER EĞİTİMİ Proje İsmi: OYUNLAŞTIRILMIŞ YÖNTEMLERLE DEĞERLER EĞİTİMİ Özet: Değerlerimiz internetin ve özellikle sosyal medyanın hayatımıza hızla girmesiyle birlikte büyük bir yıkıma uğramıştır. Bu yıkım özellikle sosyal medyayı en çok kullanan ergenlik dönemindeki çocukları ve gençleri etkilemiştir. Bu nedenle günümüzde ortaokul ve liselerdeki değerler eğitimi geçmiş zamanlara göre daha kritik bir konumdadır. Bu da değerler eğitimine yönelik yapılacak çalışmaları daha önemli hale getirmektedir. Bu çalışmada, farklı eğitim kademelerinde öğrenim gören 13-15 yaş grubundaki öğrencilere öğretimde farklı yöntem ve teknikleri kullanılarak değerler eğitimi konusunda farkındalık kazandırmak amaçlanmıştır. Bu amaçla Milli Eğitim Bakanlığı'nın 10 kök değer olarak belirlediği değerler içerisinden 8 kök değer seçilerek sunum, oryantiring, odak grup çalıştayı ve şifreleme-bulmaca yöntemleriyle ortaokul ve lisedeki öğrencilere 4 haftalık eğitim programı uygulanmıştır. Çalışmanın örneklem grubunu 68 erkek ve 42 kız olmak üzere 110 öğrenci oluşturmaktadır. 110 öğrencinin 50'si ortaokulda, 60'ı lisede öğrenim görmektedir. Araştırmada veri toplama aracı olarak daha önce geçerlik güvenirlik çalışması yapılmış "Çocuklar İçin Ahlaki Olgunluk Ölçeği" ile hazırlanan "Değerler Eğitimi Anketi" ve "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara cinsiyet açısından değerlendirildiğinde kızların değerler eğitimine ilişkin puan ortalamaları erkeklerin puan ortalamalarına göre daha yüksek belirlenmiştir. Okul türüne göre değerlendirildiğinde ise; deney ve kontrol gruplarının her ikisinin de öntest ve sontest sonuçları kendi içinde karşılaştırıldığında öntest ve sontest puanlarının ortaokul seviyesinde lise seviyesine göre daha yüksek olduğu görülmüştür.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: DEĞERLER EĞİTİMİ Proje İsmi: BEYAZ CAMDAN GELECEĞE Özet: Çizgi filmler, çağımızın televizyon ve sosyal medyadan çocukların eğlenerek, öğrendiği hoşça vakit geçirdiği yapımlardır. Geçmiş yıllarda kanal sayısının az olması nedeniyle belli zamanlar da televizyonda yayınlanan çizgi filmler, günümüzde büyük bir endüstriye dönüşmüştür. Sadece çizgi film yayını yapan kanallar bile vardır. Özellikle son birkaç on yılda teknolojik gelişmelere bağlı olarak iletişimin hız kazanması, annelerin iş hayatına daha fazla dahil olması dolayısıyla çocuklara yeterince zaman ayıramaması ve sosyal medyanın bilinçli kullanılamaması gibi nedenlerle çizgi filmlerin çocuklar üzerindeki etkisi de artmıştır. Bu etkiler olumlu olabileceği gibi olumsuz da olabilmektedir. Bahsedilen nedenlerle ailenin çocuklarla olan iletişiminde kopukluklar yaşanması ailenin değerler eğitimindeki rolünü azaltmış ve çizgi filmlerinkini artırmıştır. İşte bu nedenlerle kontrollü olarak izletilecek çizgi filmler özellikle okul öncesi dönemdeki çocuklara bir takım değerlerin, öz bakım becerilerinin kazandırılmasında ve bazı davranış ve tutumların yerleştirilmesinde önemli bir araç olarak kullanılabilir. Çalışmanın amacı çizgi filmlerin erken çocukluk dönemindeki çocukların değerler eğitimindeki etkisini araştırmaktır. Bu araştırma 2022-2023 eğitim-öğretim yılında bir anaokulunda 5-6 yaş grubundaki 21 öğrenci, 21 öğrenci velisi ve 1 öğretmen ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma 12 hafta süre ile uygulanmıştır. Erken çocukluk dönemindeki çocuklarda çizgi filmlerin etkisinin azaltılmasında, değerler eğitiminin etkin olması için "dijital hikâye, hikaye önlüğü, drama, P4C yöntemlerinin" yaygın bir şekilde kullanılması çocukların gelişimi bakımından iyi olacaktır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: BİYOLOJİ Proje İsmi: KİTOSAN VE KAKULE KABUKLARINDAN ELDE EDİLEN BİYOKOMPOZİT MALZEMENİN SU ARITIMINDA KULLANIMININ ARAŞTIRILMASI Özet: Günümüzde su kaynaklarındaki kirleticiler büyük bir sorun haline gelmiştir.Atık sulardaki kirleticileri ayrıştırmak için fiziksel ve kimyasal yöntemler kullanılmaktadır.Ancak bu yöntemlerin verimliliği düşük ve maliyeti yüksektir ayrıca zararlı yan ürünleri de beraberinde getirmektedir. Projemizde biyoatıkların suyun arıtımı için kullanarak hem atık maddelerin değerlendirilmesini hem de ucuz ve verimli alternatif yöntemler sunulmasını amaçladık. Atık karides kabuklarından demineralizasyon ve deproteinizasyon yöntemi ile kitin, kitinden deasetilasyon yöntemi ile kitosan üretildi. Kitosanın karakterizasyon analizlerini gerçekleştirildi. Kakule kuru meyvesi kabukları adsorbant madde olarak kullanıldı. Ayrıca kakulenin toplam fenolik madde ve antifungal aktivite ölçümlerini gerçekleştirildi. Biyolojik atık materyallerden elde edilen kitosan, sodyum aljinat, kakule tohumlarından soxhlet yöntemi ile elde edilen kakule ekstraktı ve atık durumunda olan kakule kabuğu birleştirilerek biyokompozit elde edilmiş ve elde edilen biyokompozitin boyar madde adsorpsiyonu, ağır metal adsorpsiyonu analizleri yapılmıştır. Elde ettiğimiz bulgular sonucunda boyar madde adsorpsiyonu için sodyum aljinat ve kitosanın %10 kakule kabuğundan elde edilen grubun en iyi adsorpsiyon değerine sahip olduğu görülmektedir. Tüm bulguların ışığında sodyum aljinat, kitosan ve %10 kakule kabuğundan elde edilen biyokompozitin atık su arıtımında kullanılabilirliğinin ileri araştırmalar için uygun olduğu görülmektedir. İçerisinde kakuleden elde edilen ekstraktın bulunması içerdiği fenolik madde oranı ve antifungal aktivite bulgularına bakılarak antimikrobiyal aktivite gösterebileceğini ve atıksularda yer alan mikroorganizmalara bağlı kontaminasyonların da önüne geçebileceğini söyleyebiliriz.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: BİYOLOJİ Proje İsmi: TIRNAK, SAÇ VE DERİ MANTAR ENFEKSİYONLARI ETKENİ TRİCHOPHYTON RUBRUM ÜZERİNDE ETKİLİ BİTKİSEL SERUMLARIN KEŞFİ Özet: Dermatolojik hastalıklar 1. basamak sağlık hizmetlerinde en sık karşılaşılan problemlerden biridir. Aile hekimlerine yapılan başvuruların yaklaşık %15'ini oluşturduğu bilinmektedir. Özellikle vajinal mantar enfeksiyonları, ayak mantarı ve saçkıran en sık görülenler arasındadır. Mantar enfeksiyonları içerisinde dermatofitler yüzeyel mikozlardır. Dermatofitler dünya genelinde sık görülen enfeksiyon etkenleridir. Enfeksiyonların çoğunda etken olan dermatofitler: Epidermophyton, Trichophyton ve Mikrosporum' dur. Bu çalışmada Trichophyton cinsine ait T. rubrum üzerinde etkili olabilecek bitkisel serum formülasyonlarının geliştirilmesi hedeflenmiştir. Bu amaçla, aynısefa, hindistan cevizi, çörek otu sabit yağları ve misk ada çayı, çay ağacı, kekik ve lavanta uçucu yağları seçilmiştir. Bu yağların farklı miktarlarda kombinasyonları ile 5 farklı serum formülasyonu geliştirilmiştir. Formülasyonların T. rubrum üzerindeki etkinliklerinin belirlenmesi agar dilüsyon yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Formülasyonların T. rubrum'a eşlik edebilen enfeksiyonların etkisini araştırmak amacıyla S. aureus, P. aeroginosa, E.coli ve C. albicans mikroorganizmaları seçilmiştir ve agar kuyucuk yöntemiyle antimikrobiyal etkinliği incelenmiştir . Elde edilen bulgular sonucunda, 5 formülasyon da S. aureus üzerinde etkili bulunmuştur ve misk ada çayı, kekik uçucu yağı ve çay ağacı uçucu yağını içeren formülasyon 45.6 mm zon çapı ile en etkili bulunmuştur. Sabit yağları ve misk ada çayını içeren formülasyon 7.günde T. rubrum büyümesini %22.96; 27. günde %18.66 azaltarak miselyal büyümeyi en fazla yavaşlatan serum olarak belirlenmiştir. Ayrıca baz+misk ada çayı serumunun T. rubrum kaynaklı saç, tırnak ya da derideki yayılımını engelleyip morfolojik görüntüsünde değişime yol açmasının yanı sıra S. aureus üzerinde de etkili olduğu ve S. aureus enfeksiyonunu da yavaşlattığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu çalışma ile özgün olarak geliştirilen 5 farklı serumun ilk defa antiküf, antimaya ve antibakteriyal etkinliği ortaya konulmuştur.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: SOSYOLOJİ Proje İsmi: TÜRKİYE'DEKİ LİSE ÇAĞINDAKİ GÖÇMEN ÇOCUKLARIN YAŞADIĞI EĞİTİM SORUNLARI VE EĞİTİM İHTİYAÇLARI - BEYLİKDÜZÜ İLÇESİ ÖRNEĞİ Özet: Günümüz dünyasında göç, gündemimizde oldukça sık yer alan bir olgudur. Türkiye de bulunduğu konum itibariyle uzun yıllardır gönüllü veya zorunlu birçok göç dalgasıyla karşılaşmış ve karşılaşmaktadır. Göç olgusu, bireylerin yaşadığı coğrafyayı; kültürel ve yerel değerlerini terk etmelerine sebep olmakla beraber bireyleri psikolojik, sosyolojik ve ekonomik açılardan etkilemektedir. Bununla beraber göçler, göçmen ailelerin pasif göçmen olarak nitelendirilen çocuklarını da etkilemektedir. Göçmen çocukların göç ettikleri yerlerde tanıştıkları akranlarından daha farklı kültürlere, farklı dil yapısına, farklı görünüşe sahip olmaları ve gelişmişlik düzeyi farklı olan bir ülkeden gelmeleri okul ortamında hem akademik olarak hem de sosyalleşme açısından farklı zorluklar yaşamalarına sebep olmasına rağmen literatürde bu sorunlara değinen ve çözüm üreten çalışma çok az bulunmaktadır. Bu projenin amacı; göçmen öğrencilerin eğitim hayatlarında yaşadıkları zorlukları ele almak ve Türkiye'de gelecek planlarına değinmek ve literatüre katkı sağlamaktır. Hazırlanan bu projede nicel araştırma yönteminin betimleyici modeli ile ulaşılan İstanbul ili Beylikdüzü ilçesinde okuyan göçmen öğrencilerden elde edilen bulgularla hipotezlerimiz karşılaştırılmış, elde edilen veriler yorumlanmıştır. Sorunlara dair üretilen çözümler yerli öğrencilerin perspektiflerini geliştirmek ve göçmen öğrencilerin entegrasyonunu kolaylaştırmak amacıyla araştırmacılar tarafından geliştirilen empati, değer aktarımı ve uyum müfredatı öneri olarak sunulmuştur.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TEKNOLOJİK TASARIM Proje İsmi: SOSYAL MEDYA KONUM DESTEKLİ SAĞLIK İHA'SI MONAROSA II Özet: İnsansız hava araçları (İHA) karadan ulaşımın zorlaştığı çoğrafyalarda, doğal felaketlerin ulaşım ağlarını tahrip ettiği yerlerde insanlara ulaşmanın vazgeçilmez araçları haline geldiler. Sağlık hizmet alanında vakalara hızlı ulaşma, olay yerinde durum tespiti yapma, ilaç ve tıbbı malzemelerin taşınmasında İHA'lardan faydalanıldığına dair dünyada birçok örnek mevcuttur. Yaptığımız araştırmalar sonucu benzer uygulamaların ülkemizde yaygın olmadığı, tespit edilen uygulamaların ise yetersiz olduğu görülmüştür. Bu projede, üllkemiz sağlık hizmet alanında İHA'lardan faydalanarak, bu hizmetleri ulaşım engellerinden bağımsız ve kısa sürede yerine getirilmesini sağlayacak çözüm oluşturmak, ulaşım güçlüğü çekilen yerlerde acil tıbbi destek ve lojistik görevlerini yerine getirecek İHA prototipi tasarlamak, İHA yazılımlarını sosyal medya araçlarının konum belirleme özellikleriyle uyumlu hale getirerek İHA'nın minimum insan müdahalesiyle kullanımını sağlamak hedeflenmiştir. Belirlenen hedefler doğrultusunda acil durumlarda (kalp krizi, zehirlenme vb.) kullanılmak üzere zaman ve maliyetten tasarruf sağlayan İHA prototipi (MONAROSA II) geliştirildi. Geliştirilen İHA'nın uçuş yazılım programı Mission Planner ile sosyal medya uygulaması olan Whatsapp'ın konum özelliği PYTHONE kullanılarak geliştirilen ara yazımla birleştirildi. Bu yöntemle İHA'nın minimum insan müdahalesiyle otonom uçuşa hazır hale getirilmesi sağlandı. Bu da iHA pilotu gerekliliğini ortadan kaldıracağı gibi, vaka bildirimlerinde zaman alıcı olay yeri tarifi gibi sorunları da çözecektir. İHA'ya eklenen kamera, hoparlör, mikrofon gibi donanımlar vaka yanında bulunan kişiye yapılacak yönlendirmelerle erken müdahale edilebilecek.İHA'ya eklenen yük bölümünde acil ilaç ve taşınabilir şok cihazı (AED)gibi acil tıbbi araçlar istenen konumlara hızlıca ulaştırılabilecek, insanın yaşama şansını artıracaktır. Proje ürünü olan MONAROSA II ülkemizde başlatılan Milli Teknoloji hamlesine sağlık hizmet alanında katkı sağlamış olacaktır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: PSİKOLOJİ Proje İsmi: LİSE ÖĞRENCİLERİNDE AKUT EGZERSİZİN DİKKAT VE MATEMATİK SINAV PUANI ÜZERİNE ETKİSİ Özet: Bu projenin amacı kısa süreli ve orta şiddetli akut egzersizin lise öğrencilerinde dikkat ve matematik test sınav puanı üzerine etkisini incelemektir. Araştırmaya 20 erkek (yaş = 15.1 ± 0.4; boy = 174.4 ± 7.4) ve 20 kız (yaş = 14.8 ± 0.5 yıl, boy =156.7 ± 5.4) olmak üzere toplamda 40 10. sınıf öğrencisi katılmıştır. Öncelikle öğrencilerin demografik bilgileri, fiziksel aktivite durumları ve aile varlık düzeyleri uygun anketlerle, vücut kompozisyonları ise elektronik baskül ile değerlendirilmiştir. Daha sonra uzman eğitmenler tarafından 30 dakika boyunca kız öğrencilere pilates egzersizi, erkek öğrencilere ise fonksiyonel egzersizler yaptırılmıştır. Egzersiz seanslarından hemen sonra öncelikle öğrencilerin dikkat ve konsantrasyonları d2 dikkat testi ile ölçülmüş ve devamında ise öğrenciler en az 10 yıllık deneyime sahip matematik öğretmenleri tarafıdan hazırlanan 20 soruluk matematik testini çözmüşlerdir. Bir hafta sonra aynı öğrenciler egzersiz süresi olan 30 dakika boyunca sınıfta dinlenik bir şekilde oturmuşlar ve devamında da d2 dikkat testi ile matematik testini yeniden çözmüşlerdir. Yapılan analizler sonucunda kontrol durumu ile karşılaştırıldığında yalnızca 30 dakikalık hafif ve orta şiddetli egzersiz, dikkat test performansını (ortalama farkı (?) = 54.5; [%95 güven aralığı (GA) 40.7, 68.4]) ve konsantrasyon performansını (?=20.7; [%95 GA 7.58, 33.7]) anlamlı düzeyde artırmıştır (p<0.001). Ayrıca, kontrol durumu ile karşılaştırıldığında egzersiz sonrası öğrencilerin matematik sınav puanlarının %11,7 oranından artmıştır (p<0.001; ?=7.88; [%95 GA 4.55, 11.2]). Sonuç olarak, yalnızca 30 dakikalık orta şiddetli akut egzersiz lise öğrencilerinde dikkat ve matematik test sınav puanını önemli düzeyde geliştirmiştir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TEKNOLOJİK TASARIM Proje İsmi: ENGELSİZ PABUÇ Özet: Engellilik vücut fonksiyonlarından kaynaklı bir aktiviteyi gerçekleştirme becerisinde kısıtlılık veya yetersizlik olarak tanımlanabilir. Sağlıklı her birey engelli adayıdır. Şüphesiz görme engellilerin toplumsal hayatta karşı karşıya kaldıkları sorunlar çok fazladır. Başkalarına bağımlı olmadan yürümeleri bile neredeyse imkânsızdır. Bu durum görme engelli bireyin toplumsal hayattan kopmasına ve yalnızlaşmasına sebep olmaktadır. Biz de bu sorundan yola çıkarak görme engelli bireyin korkmadan tek başına iken sokağa çıkmasını destekleyen bir cihaz tasarladık. Cihazımız GPS'e göre iç dış mekân fark etmeksizin daha yüksek çözünürlüğe sahiptir. Üstelik daha az maliyetle elde edilmektedir. Sistem bir refakatçi eşliğinde cihaza rotayı kayıt ederek hafızasında saklama ve bu rotayı engelli bireye sesli bir şekilde aktarabilmektedir. Yürüyüş esnasında ultrasonik sensörle engelleri algılama ve kullanıcıya uyarı verme yeteneğine sahip olmaktadır. Yapmış olduğumuz çalışması sayesinde hedefimiz olan görme engelli birey ihtiyaçlarını tek başına giderebilecek sosyal hayatın içinde aktif şekilde rol alması sağlanacaktır cihazı oluştururken uyguladığımız algoritmamızda yapılabilecek geliştirme sayesinde sistem bir üst seviyeye çıkarılabilecektir
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: PSİKOLOJİ Proje İsmi: EKOFOBİNİN 4-6 YAŞ ÇOCUKLARININ SOSYAL YAŞAMINA ETKİLERİNE YÖNELİK ÖNLEYİCİ EĞİTSEL ÇALIŞMALARIN GELİŞTİRİLMESİ: ESKİŞEHİR İLİ ÖRNEĞİ Özet: Bu çalışmanın asıl amacı okul öncesi eğitim kurumlarında eğitim görmekte olan 4-6 yaş aralığındaki çocukların ekolojik felaket korkusu seviyelerini (ekofobi) belirlemektir. Çalışmanın alt amaçları çocukların ekolojik felaketler ile ilgili uyaranlara olumlu (ekofobisi var) ya da olumsuz (ekofobisi yok) tepkilerini araştırmak ve ekofobiye yönelik önleyici eğitsel çalışma geliştirmektir. Çalışmanın örneklemi Eskişehir İli Odunpazarı İlçesi'nde yer alan iki farklı devlet okulundan seçilen 66 çocuktan oluşmaktadır. Katılımcıların ekolojik felaket korkusu seviyelerini ölçmek amacıyla araştırmacı tarafından 10 maddeden oluşan 'Kontrol Listesi' hazırlanmıştır. "Kontrol Listesi" ile katılımcıların ekolojik felaket korkusu (ekofobi) seviyelerini tespit etmek amaçlanmıştır. "Kontrol Listesinin" geçerliliği ve güvenilirliği kapsamında uzman görüşü alınmış ve pilot uygulama yapılarak tasdiklenmiştir. Elde edilen veriler sonucunda ekofobiye yönelik önleyici eğitsel çalışmalar geliştirilmesi amaçlanmıştır ve bu doğrultuda ''Drama Tekniği ve Oyun Sokağı'' geliştirilmiştir. Eğitimde çocukların empati gibi birçok duygularının gelişmesi ve algılamada kolaylık sağlaması amacıyla ''Drama Tekniği'' geliştirilmiştir. Dijital ortamda "Tinkercad" uygulaması ile tasarlanan ''Oyun Sokağıyla'' kentsel yaşam ile birlikte doğayla etkileşimin azalmasının çocukların sosyal yaşamlarına olan olumsuz etkilerini önlemek amaçlanmıştır. Kontrol Listesi ile 66 adet katılımcıdan toplanan veriler birleştirildiğinde; Drama Tekniği uygulanmadan önce ölçülen ekofobi oranı %20,7070707 iken Drama Tekniği uygulandıktan sonra %9,25925926 olarak ölçülmüştür. Drama Tekniği sayesinde %11,4478114 oranında düşüş sağlanmıştır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TEKNOLOJİK TASARIM Proje İsmi: ODAKLANMAYI SAĞLAYAN BAŞLIK Özet: İnsanlar yaşamlarının büyük bir bölümünde odaklanma sorunu yaşar. Bu sorun insanların ilgili oldukları iş veya uğraşları ile problem yaşamalarına neden olur. Özellikle öğrencilerin derslere odaklanamaması görülen en yaygın durumlardan birisidir. Hazırladığımız projede bu problemden yola çıkarak öğrencilerin derslere konsantre olamadığı durumlarda tekrardan derse odaklanmalarını sağlamayı hedefledik. Beyinden dalgalar şeklinde yayılan elektrik sinyalleri kafatasına bağlanan alıcılarla ölçülebilmektedir. Elektroensefalogram (EEG) adı verilen bu dalgalar en düşük frekanstan en yükseğe doğru delta, theta, alpha, beta ve gamma olarak adlandırılmaktadır. Delta derin uyku sırasında oluşurken en yüksek olan gamma da beynin yoğun olarak sürekli işlem yaptığı süreçte artmaktadır. Kişinin konsantrasyon sırasında yaydığı düşük beta frekansında yer alan dalgalar beynin odaklanma durumunda olduğunu gösterir. Bu sinyaller EEG cihazlarıyla tespit edilebilmektedir. EEG cihazları kafanın belirli bölgelerine yerleştirilen elektrotlar ile beynin yaymış olduğu dalgaları tespit etmektedir. Projemizde taşınabilir EEG sensörü kullanarak kişinin beyin dalga frekansları kontrol edilmektedir. Cihaz bluetooth ile arduinoya bağlanmakta ve sensörden elde edilen odaklanmaya ait sayısal veriler arduinoya aktarılmaktadır. Beynin konsantrasyondan çıktığı ve hayal dünyasına geçmeye başladığı sırada düşen frekans takip edilmektedir. Odaklanmadaki düşüş referans alınan değerin altına düştüğünde kişiye arduinoya bağlı sd ses kartı modülü üzerinden kulaklık ile belirli frekans aralığında binaural ses verilir. Bu sayede tekrardan beynin odaklanma frekansına dönmesine yardımcı olunur. Sağ kulaktan farklı, sol kulaktan farklı frekeanslarda ses verilerek oluşturulan binaural beats'in odaklanmaya etki ettiğine dair çalışmalar mevcuttur. Projemizde gerçekleştirilen testlerde gönderilen binaural frekanslardaki ses dalgalarıyla deneklerin bir müddet sonra odaklanmalarında artış olduğu tespit edilmiştir. Bu cihaz sayesinde derslerde konsantrasyon kaybı yaşayan öğrencilerin tekrar derse odaklanmaları sağlanabilir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: BİYOLOJİ Proje İsmi: MİKROBİYOMUN DERİNLERİNDE YEŞEREN UMUT: FLORA Özet: Kanser, anormal hücrelerin kontrolsüz bölünmesi ve hayatta kalması ile karakterize bir hastalıktır. Bu tip anormal büyüme kolon veya rektumda meydana geldiğinde, kolorektal kanser olarak adlandırılmaktadır (Amerikan Kanser Birliği, 2017). Uluslararası Kanser Araştırma Ajansı'na (IARC, 2022) göre kolorektal kanserin küresel sağlık sistemleri üzerindeki yükünün 2020 ile 2040 arasında %56 artarak yılda 3 milyondan fazla yeni vakaya ulaşacağı, 2040 yılında ise dünya çapında %69 oranında artışla 1,6 milyon ölüme sebep olacağı öngörülmektedir. Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü'nün 2017 yılı verilerine göre kolorektal kanser erkeklerde %25,1 kadınlarda ise %14,7 ile 3. sırada yer almaktadır (Sağlık Bakanlığı, 2022). Kanser vakalarının üçte biri yanlış beslenme kaynaklıdır. Kolorektal kanser türünde ise yanlış beslenme diğer kanserlere oranla daha önemlidir. Bunun nedeni kolonun tüketilen besinlerin metabolitleri ile maddelerine ayrıştığı ve sindirim işleminin bittiği yer olmasıdır. Kolorektal kanser, düzgün ve sağlıklı beslenme, fiziksel aktivite ve kilo kontrolü ile %30-40 oranında azaltılabilmektedir (Sağlık Bakanlığı, 2022). Bu fırsatlar göz önünde bulundurularak içerdiği görüntü işleme teknolojisi yardımıyla paketli gıdaların içindekiler kısmında yer alan ve bağırsak florasını bozarak kolorektal kanseri tetiklediği yapılan çalışmalarla kanıtlanan maddeleri FLORA uygulaması tanıyabilecek ve tüketiciyi uyarabilecektir. Kanserin gün geçtikçe artan oranları ve gün geçtikçe sağlıksız, bilinçsiz beslenmenin kanser gibi yayılıyor olması ekibimizi FLORA'yı tasarlamaya yönlendirmiştir. Bulgular bölümünde ayrıntılı olarak açıklanan verilerden de anlaşılabileceği üzere sosyal farkındalığı artırarak kanserin sağlık sistemine olan yükünü hafifletmeyi hedef edinen FLORA'nın, günümüzdeki yetersiz ve yanlış beslenme furyasını ve buna bağlı olarak artan kanser türlerinin başında gelen kolorektal kanseri durdurma ya da maruz kalma sayılarını azaltma yolunda önemli bir avantaj sağlama potansiyeli taşıdığı öngörülmektedir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: YAZILIM Proje İsmi: DOĞAL DİL İŞLEME YÖNTEMİ İLE ACİL ÇAĞRI MERKEZİNE GELEN ÇAĞRILARIN OTOMATİK OLARAK YÖNLENDİRİLMESİ Özet: Doğal Dil İşleme, bilgisayar yapılarının insanın doğal dilini anlamasını hedefleyen bir yapay zeka yöntemidir. Bu yöntem, metin işlemeyi basit söz dizimi işlemenin ötesinde, insanın doğal yeteneği olan anlamsal işlemeye genişletir. Verinin içerisinden anlamlı ve istenen bilgilerden, bilgisayarın anlayabileceği anlamların çıkarılması için kullanılmaktadır. Bu projede, 2021 yılı Haziran ayı itibarıyla 81 ilde yaygınlaştırılan 112 numarası ile birleştirilen; 110 Yangın İhbar, 112 Sıhhi İmdat, 155 Polis İmdat, 156 Jandarma İmdat, 122 Alo AFAD, 177 Orman Yangın İhbar,158 Sahil Güvenlik ihbar ve asılsız ihbarların Acil Çağrı Merkezinde görevli bir personelden önce Doğal Dil İşleme yöntemi ile sınıflandırılıp ilgili birime direkt olarak aktarılması amaçlanmıştır. Bu projenin analizinde Doğal Dil İşleme yöntemi ile birlikte Yinelenen Sinir Ağları modellerinden biri olan Uzun Kısa Süreli Bellek modeli kullanılarak, önceden hazırlanan veri setinin eğitim ve test işlemleri gerçekleştirilmiştir. Başarı ölçüm metrikleri olarak doğrulama matrisi, doğruluk, f-skor, kesinlik gibi değerler doğrulama (validasyon) ve test işlemleri ile elde edilmiştir. Bu projede veri setinin %30'u test edildiğinde doğruluk değeri 0.92 olarak bulunmuştur.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: PSİKOLOJİ Proje İsmi: OTANTİK ÖĞRENME ETKİNLİKLERİNİN ÇOCUKLARIN BİLİŞSEL, DUYGUSAL VE BEDENSEL EMPATİ DÜZEYLERİNE ETKİSİ Özet: Eğitimde mutlaka yer alması gereken empati kavramı, son zamanlarda sanattan etiğe, hasta ve yaşlı bakımına kadar birçok alanda adından söz ettirmeye başlamıştır. Geliştirilebilir bir kavram olan empati, bireye kazandırıldığında daha iyi ve daha az bencil insanların yetişmesi sağlanabilmektedir. Bu projenin amacı otantik öğrenme modelinin 6. sınıf öğrencilerinin bilişsel, duygusal ve bedensel empati düzeylerine etkisini incelemektir. Bu amaç doğrultusunda deney ve kontrol grubunu belirlemek için 2022-2023 eğitim öğretim yılında Bilecik il merkezinde iki farklı ortaokulda öğrenim gören 276 öğrenciye ön-test uygulaması yapılmıştır. Bu öğrencilerden sınıf bazında bilişsel, duygusal ve bedensel empati düzeyleri düşük ve birbirine yakın iki grup deney (n=20) ve kontrol (n=17) grubu olarak seçilmiştir. Araştırmada "Çocuklar için Bilişsel, Duygusal ve Bedensel Empati Ölçeği" ve öğrencilerin demografik özelliklerini belirlemek için araştırmacılar tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Araştırmada ön test-son test kontrol gruplu deneysel yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın bağımsız değişkenini otantik öğrenme etkinlikleri oluştururken, bağımlı değişkenini ise bilişsel, duygusal ve bedensel empati oluşturmaktadır. Öğrencilerin empati kavramını hayatlarına daha kolay geçirebilmeleri için kullanılan otantik öğrenme etkinlikleri iki hafta boyunca her hafta iki ders saati olacak şekilde uygulanmıştır. Uygulama sonrasında otantik öğrenme etkinlikleri uygulanan öğrencilerin toplam empati ve duygusal empati son test puanlarında anlamlı bir farklılık görülmüştür. Bu sonuca göre, otantik öğrenme modeli kullanılarak öğrencilerin duygusal ve genel empati düzeylerinin geliştiği söylenebilir. Ayrıca uygulanan eğitim programından bağımsız olarak çeşitli değişkenlerin, çocukların empatik becerilerine etkisinin incelenmesi amacıyla çocukların eğitim öncesi puanlarının cinsiyet, kardeş sayısı, anne-baba eğitim durumuna göre farklılık gösterip göstermediğine yönelik incelemeler de bu çalışmada yer almaktadır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: YAZILIM Proje İsmi: AİRBOT Özet: Günümüzde insanlar çoğu zamanlarını kapalı mekanlarda geçirmektedir. AVM, okul, hastane, ofis ve fabrika gibi. Yaşam alanları hem iç hava hem de dış hava kirleticilerine maruz kalmaktadır. İç mekân kirleticileri; sigara dumanı, kimyasal temizlik maddeleri, parfümler, mobilyalar gibi insan sağlığı için zararlı gazları barındırmaktadır. Ayrıca son yıllarda hava aracılığı ile bulaşan hastalıkların (covid19, grip, suçiçeği, kızamık vb.) birçok insan ölümleri ile sonuçlandığını tüm dünya ile birlikte şahitlik ettik. Bununla birlikte dış hava kirleticileri (egzoz gazı, karbon monoksit, soba ve sanayi dumanları) eklenince temiz ve sağlıklı bir hava solumanın çok önemli olduğu gerçeğini ortaya çıkarmaktadır. İç mekân ve dış mekân sıcaklığı, nem, barometrik basınç, karbondioksit, VOC (Uçucu organik bileşen) ve hava kalitesi sensörleriyle donattığımız robotumuzda çift yönlü çalışan aspiratör ve Hepa?aktif karbon filtreleri ile iç ortamın hava kalitesini dengelemeyi hedefledik. Robotumuzu hem otonom hem de manuel çalışabilecek bir şekilde tasarladık. Tüm bunları Wifi, internet ve mobil uygulamalarla erişilebilecek işlevsel bir ürün haline getirdik. Bu yönleriyle piyasada satılan birçok hava temizleme ürünlerinin üstünde ve ekonomik bir cihazdır. Airbotumuz tüm iç mekanlarda gönül rahatlığıyla kullanabilecek bir üründür. İş yeri, ev, sınıf, ofis, sobalı evler, kimyasal üretim yapan fabrikalarda temiz hava oluşturmayı sağlıklı, ekonomik ve akıllı bir hale getirecektir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: FİZİK Proje İsmi: ELEKTROKROMİK İNCE FİLM KAPLAMALI, BOR KATKILI GÜMÜŞ NANOPARÇACIK EKLEMELİ FOTOVOLTAİK PİL Özet: Bu çalışmada, fotovoltaik pillerin verim sorununa çözüm bulunması amaçlanmıştır ve bunun için iletkenliği arttırdığı bilinen elektrokromik ince film kaplama ve bor katkılı gümüş nanoparçacıklar sentezlenip fotovoltaik pile uygulanmıştır. Boyaya duyarlı fotovoltaik pillerde hem elektrokromik kaplama hem de gümüş nanoparçacığın birlikte kullanıldığı bu çalışma tamamen özgündür, bu iki yapının bir arada kullanıldığı başka bir çalışmaya literatürde rastlanmamıştır. Elektrokromik ince film kaplamalı bor katkılı gümüş nanoparçacık eklemeli fotovoltaik pil yapabilmek için önce FTO kaplamalı iletken cam elektrokromik ince film ile kaplandı, kurutuldu TiO bu katman üzerine eklendi ve bu TiO katmanı üzerine sentezlenen bor katkılı gümüş nanoparçacıklar yerleştirildi. Tüm bu süreçlerde malzemelerin P ve N tipi olma özelliklerine dikkat edildi. Bor katkılı gümüş nanoparçacıklar ve elektrokromik Prusya mavisi ince film kaplama solüsyonu ayrı ayrı hazırlandı. AgNO3 varyasyonlu Gümüş nanoparçacıkların farklı AgNO3 konsantrasyonlarının UV-Vis spektrofotometresi ile absorbsiyon-dalga boyu grafikleri incelenerek uygun konsantrasyon seçildi. Yukarıda bahsedilen özellikler göz önünde bulundurularak dört adet deney mekanizması oluşturuldu. Bu dört deney mekanizmasının açık devre gerilimi, Aralık ayında güneşli günlerde, multimetre kullanarak tespit edildi.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TEKNOLOJİK TASARIM Proje İsmi: DEBİDS - DUYMA ENGELLİ BİREYLER İÇİN İŞARET DİLİNİ SESLENDİREN SİSTEM Özet: İşitme engelli bireyler için günlük hayatta iletişim kurmak oldukça zor olabilmektedir. İşaret dili bilmeyen insanlar ile iletişim kurmak için yazı yazmak zorunda kalan bu bireyler, söylemek istediklerini dolaylı bir şekilde ifade etmek zorunda kalmaktadır. Bu durum, işitme engelli bireylerin hayatlarını sınırlandırır ve onları sosyal hayatta dışlanmış hissettirebilir. Ancak, tasarlanmış olan giyilebilir bir teknoloji sistemi ile bu iletişim bariyerleri ortadan kaldırılabilir. İşaret dilinin yapay zeka aracılığıyla algılaması yapılarak sistem tarafından seslendirilecektir. Böylece, işaret dili bilmeyen insanlar ile rahatça iletişim kurabilecekler ve sosyal hayatta daha aktif olabileceklerdir. Giyilebilir olarak taşınabildiği için her daim yanlarında olan bu sistem, işitme engelli bireylerin hayatlarını oldukça kolaylaştırabilir. Örneğin, iş yerinde, okulda veya sosyal ortamlarda daha rahat iletişim kurabileceklerdir. Bu sayede, işitme engelli bireylerin hayatlarında daha fazla sosyal aktiviteye katılabilecekler ve daha az dışlanmış hissedeceklerdir. Sonuç olarak, tasarlanmış olan giyilebilir teknoloji sistemi ile işitme engelli bireylerin hayatlarında iletişim bariyerlerinin kaldırılması ve daha aktif bir sosyal hayata katılmalarının sağlanması amaçlanmaktadır. Bu sistem ile işitme engelli bireylerin hayatlarının kalitesi önemli ölçüde artabilecektir. Proje aynı zamanda işaret dilinin eğitiminde de kullanılabilir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: COĞRAFYA Proje İsmi: UZAKTAN ALGILAMA YÖNTEMLERİ ( MODIS UYDULARI) İLE KÜRESEL İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ÇALIŞMALARI İÇİN VERİ ELDE EDİLMESİ (SAKARYA ÖRNEĞİ) Özet: Artan nüfus ve ilerleyen teknoloji ile hızla değişen ve gelişen şehirlerimizde, arazi kullanımı da aynı hızla değişmektedir. Bu değişimden en fazla etkilenen iklim parametrelerinden biri yer yüzeyi sıcaklığıdır (YYS). Küresel iklim değişikliği çalışmaları ile gündeme gelen şehir ısı adası (ŞIA) olgusunu, doğrudan etkileyen yer yüzeyi sıcaklığı kavramıdır. Bu çalışmada şehir iklimine etki eden en önemli etmenlerden biri olan yer yüzey sıcaklığı incelenmiştir. Çalışmada MODİS'in Terra uydusunun 22 yıllık, gece görüntülerinin verileri kullanılarak Sakarya ana şehirsel alanının 2000-2022 yılları arasındaki her güne ait yer yüzey sıcaklığı ve bulutluluk verileri elde edilmiştir. Aylık sıcaklık ortalamaları ve bulutluluk yüzdeleri hesaplanmıştır. Arg Gıs programında haritalar oluşturulduktan sonra arazi örtüsü ile bu bulgular arasında nasıl bir ilişki olduğu ortaya konulmuştur. Elde edilen sonuçlara göre; Yer yüzey sıcaklığını etkileyen en önemli faktör arazi örtüsündeki ( şehir alanı, sanayi alanı, ekilebilir alan, otlak alanı) değişmelerdir. Yer yüzeyi sıcaklığı en yüksek alanlar sanayi ve şehir alanları olarak ortaya çıkmaktadır (Adapazarı, Erenler ). Özellikle kış mevsiminde sanayi alanı ve şehir alanlarının yoğun olduğu Adapazarı, Erenler ilçelerinde yer yüzey sıcaklıkları yüksek çıkmıştır. Şehirleşme azaldıkça yer yüzeyi sıcaklığı azalmaktadır. Bulutluluğun fazla olduğu alanlar bitki örtüsünün yoğun olduğu alanlar ve ekilebilir arazilerin olduğu kırsal alanlar olarak karşımıza çıkmaktadır. Bulutluluk oranlarının özellikle kış mevsiminde yüksek olduğu görülmektedir. Bulutluluğun en yüksek olduğu alanlar kışın, ekilebilir arazi ve yeşil alanlardan oluşan kırsal alanlar, yazın sanayi bölgeleridir. Ocak ayında şehir merkezindeki yer yüzeyi sıcaklığı çevresindeki alanlara göre yüksek çıkarken, bulutluluk oranları azalmıştır. Çalışmada yer yüzey sıcaklıkları ile bulutluluk arasında anlamlı bir ilişki görülmüştür.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: BİYOLOJİ Proje İsmi: BEENOM ARI ZEHRİ TOPLAMA OTOMASYON SİSTEMİ Özet: Arıcılıkta kullanılan klasik arı zehri toplama yöntemlerinde; hasat sırasında hayvanların zarar görmesi, verimden ciddi kayıplar olması, sertifikasız üretim yapılması ve kovanlara hasadın kontrol edilmesi için insan gücü ihtiyacı gibi olumsuz durumlarla karşılaşılabilmektedir. Bu projede arı zehrinin hasadında kullanılmak üzere bir cihaz tasarlanması, çizimi ve geliştirilmesi amaçlanmıştır. Yapılan projede hâlihazırda piyasada bulunan arı zehri toplama aparatlarından farklı, cihazdan kaynaklanan problemleri en aza indirecek ve arı zehrinin hasadında kullanılacak bir cihaz tasarımı ve geliştirilmesi amaçlanmıştır. Sistem interaktif mobil uygulama ve web sitesi sayesinde uzaktan rahatlıkla kontrol edebilmekte olup, hayvanın cinsine göre voltaj verildiği için hiçbir hayvana zarar verilmeden hasadın tamamlanması sağlanmıştır. Günlük ölçümler ve hasat süreleri/verimlerinin uçtan uca şifrelemeli veri tabanlarına kayıt ederek hasat bitimlerinde üreticiye hasadın toplanması amacıyla uyarı ve bilgilendirici mesajlar gönderilmektedir. Tam otomasyonlu sistemler üretim düzeyini maksimum profesyonelliğe ve verime çekmeyi amaçlarken insan gücünü de en aza indiren sistemlerdir. Geliştirilen sisteme kayıt oluşturmadan cihazın kullanılmasını engellemekte olup bu durum karekod aracılığı ile etkinleştirilerek sağlanmaktadır. Üretici sisteme herhangi bir internet erişimi olan cihazdan kayıt yapılabilmekte olup ve sisteme erişim sağlayabilmektedir. Kayıt sırasında girilmesi zorunlu olarak kullanıcıdan alınan arıcılık sertifikası sayesinde yasal olmayan/eğitimsiz üretimin de önüne geçmek hedeflenmektedir. Yapılan prototip aparat ürün verimini artırmaya yönelik işlevselliğe sahiptir. Açılır/kapanır hasat kolaylığı sağlanmaktadır. Düzenekte kaydırmalı kilitleme sistemi kullanılmış olup üzerinde arı zehri bulunan cam tabakanın kayıp düşmesi engellenmiştir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: MATEMATİK Proje İsmi: YKS SIRALAMAMI TAHMİN ET! Özet: Günümüz kişilerin başarılı olması için gereken yeterlikler farklılaşmıştır. Problem çözme, akıl yürütme, yaratıcılık gibi üst düzey beceriler kişilerin belli görevleri tamamlamaları için gerçek hayatta sıklıkla kullanmak durumunda oldukları beceriler haline gelmiştir. Kişiler, hızla değişen ve gelişen bilgiye adapte olurken, kendilerine hedef koyarak öğrenmeyi öğrenme gibi becerilere de sahip olmaları gerekmektedir. Çalışmada Gri tahmin yöntemi kullanılmıştır. Sistem davranışları hakkında yeterli tecrübemizin bulunmadığı ve sınırlı sayıda veriye ulaşılabildiği durumlarda tatmin edici sonuçlar üretebilen bir tahmin yöntemidir. Bu çalışmanın amacı, lisede okuyan öğrencilerin sınırlı sayıda verileri ile gri tahmin yönteminin etkinliğini test etmektir. Çalışmada lisede eğitim gören öğrencilerin LGS sıralaması, lisede yarıyıllık başarı ortalamaları kullanılarak mezuniyet notu ve YKS sınav sıralaması tahmin edilmeye çalışılmıştır. Elde edilen sonuçlar gerçek mezuniyet notları ile karşılaştırılmıştır. Ulaşılan sonuçlar incelendiğinde gri tahmin yönteminin yetersiz veri ortamında oldukça iyi sayılabilecek tahmin sonuçları ürettiği görülmüştür. Bu çalışmanın önemi veri madenciliği tekniklerinin eğitim alanındaki kullanım alanlarıyla ilgili yapılan çalışmalara katkıda bulunulması ve okul yöneticilerine, rehber ve danışman öğretmenlere ve öğrencilere fayda sağlayabilecek bilgiler çıkartılması olarak özetlenebilir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI Proje İsmi: DÜNÜN İNİLTİ'SİNDEN BUGÜNÜN İNİLTİ'SİNE Özet: Millî Eğitim Müdürlüğü tarafından 1961?1964 yılları arasında Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesinde görevlendirilen Bedia Tuncer, görevi süresince akıl hastalarını yakından tanıma imkânı bulur ve onların hislerini yazı ile dile getirebilme kabiliyetlerini fark eder. Buradaki akıl hastalarının unutulmaya mahkûm insanlar olmadığı gerçeğinden yola çıkarak yayımlanmaya uygun şiirlerini derler ve yayımlar. Böylece akıl hastaları tarafından yazılan, dünyada ilk ve tek olan "İnilti" isimli şiir kitabı ortaya çıkar. Biz de Bedia Tuncer'den esinlenerek günümüzde bu şiirlerin yansımalarının neler olabileceği merakıyla duygularını yazıya dökme yeterliliğine sahip akıl hastalarının günümüzdeki şiirlerinden yayımlamaya uygun olanları derleyip "II. İnilti" yapıtını oluşturduk. Bu çalışmada hiçbir öngörüde bulunulmaksızın dünün akıl hastalarının yazdıkları şiirler ile bugünün akıl hastalarının yazdıkları şiirlerin "imge analizi, tema, biçim, kelime kadrosu, uzunluk-kısalık, nesnelerle ilişki, sosyal ve siyasi çerçeve, insan tipi, duyu-duygu ayrıştırması ve renkler" olmak üzere on alt başlıkta karşılaştırılarak benzerliklerin/farklılıkların ve yaklaşık 60 yıllık süreçteki değişimin ortaya konması amaçlanmıştır. Yöntem ve teknik safhasında detaylı bir literatür taraması yapılmış, hazır veri kullanılmış, yeni veriler toplanmış, saha çalışması gerçekleştirilmiş ve mevcut veriler karşılaştırmacı analitik teknikle değerlendirilmiştir. Sonuç olarak I. İnilti ve II. İnilti şiirleri arasındaki en yüksek farklılık; imgeler, temalar, kelime kadroları, nesnelerle ilişki, siyasi-sosyal çerçeve, insan tiplerine yer verme, duyu/duygu ağırlıklı olma; en yoğun benzerlik ise şiirlerin biçimleri, uzunlukları ve şiirlerde geçen renkler hususunda gözlemlenmiştir. Ayrıca bu eşsiz şiirlerin daha ulaşılabilir hâle getirilmesi için seslendirmesi ünlü/gönüllü isimlere yaptırılan, yapay zekâ eklentisiyle de her şiirin kendi özelinde resmini oluşturan bir mobil uygulama geliştirilmiştir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: YAZILIM Proje İsmi: MAKİNE ÖĞRENMESİ YÖNTEMİYLE BRAILLE ALFABESİNİN ÖĞRENİLMESİ UYGULAMASI Özet: Dijital kitapların artması sonucu Braille alfabesinin okuryazarlığı gün geçtikçe azalmaktadır. Braille alfabesinin küçük yaşta öğrenilmemesi sonucu görme engelli bireylerin gelecekteki sosyal ve iş yaşantılarında zorluk çektiklerine ilişkin çalışmalar mevcuttur. Projemde Braille alfabesinin öğrenilmesinin kolaylaştırılması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda görme engelli bireylerin eğlenerek, dokunarak ve ince motor becerilerini geliştirerek kullanabilecekleri, maliyeti düşük ve erişimi kolay olan Lego klasik parçalarının kullanımına karar verilmiştir. Böylece tek bir 2x3 boyutundaki brick ve üzerine takılabilecek yuvarlak parçalarla Braille alfabesindeki harfler tasarlanabilmektedir. Proje kapsamında makine öğrenmesi yöntemiyle görme engelli bireylerin eğitmen desteği olmadan bireysel olarak kullanımına uygun, sesli ve eğitici bir mobil uygulama geliştirilmiştir. Mobil uygulama dört modülden oluşmaktadır. Birinci modülde harfler, kelime ve ses efektleri ile ilişkilendirilerek öğretilmektedir. İkinci modülde harflerin, Braille alfabesindeki görünümleri sesli bir şekilde açıklanmaktadır. Üçüncü modülde 2x3 boyutundaki brick ve yuvarlak parçalar kullanılarak tasarlanan harfler kameraya gösterilerek doğruluğu sorgulanabilmektedir. Makine öğrenmesi ve nesne algılamasının kullanıldığı bu uygulama tamamen özgün niteliktedir. Son modülde ise kelimelerdeki eksik harfler yine makine öğrenmesi yardımıyla test edilmekte ve öğrenme pekiştirilmektedir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: DEĞERLER EĞİTİMİ Proje İsmi: KADAK (KUŞAKLARARASI DEĞER AKTARIMI VE KAYNAŞTIRMA) Özet: Ülkemizde yaşlı ve genç kuşaklar birbirinden gün geçtikçe uzaklaşmaktadır. Bu uzaklaşma kuşaklararası iletişimin zayıflamasına sebep olmakta ve kuşaklararası çatışmayı da beraberinde getirmektedir. Bu bağlamda çalışmamızda, Bebek Patlaması kuşağı bireylerinin kuşaklararası kaynaştırma atölyeleri aracılığıyla aktif bir şekilde Z kuşağı bireyleriyle deneyimlerini paylaşmaları ve her iki kuşağın da karşılıklı olarak değer aktarımı yapmaları amaçlanmıştır. Çalışmada; İstanbul ilinde, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı bir liseden Z kuşağına mensup 95 birey ile özel bir huzurevinde yaşamlarını sürdüren, Bebek Patlaması kuşağına mensup 13 birey katılmaya gönüllü olmuştur. Çalışmada kuşaklararası kaynaştırmaya yönelik atölyeler uygulanmadan önce katılımcılara bizler tarafından hazırlanan anket çalışması uygulanmıştır. Z kuşağı katılımcılarımıza uyguladığımız "Evrensel Değerler Öncelik Anketi" ve Bebek Patlaması kuşağı katılımcılarımıza uyguladığımız "Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu" ile bu iki kuşağın değer öncelikleri ile ilgili bulgular elde edilmiştir. Yapılan atölye çalışmaları sonucunda iki kuşağın kaynaştığı ve değer aktarımını sağlıklı bir şekilde gerçekleştirebildiği gözlemlenmiştir. Bununla beraber kuşaklar birbirlerinin değer önceliklerini anlamış ve değer önceliklerinin farklılığının iletişimleri arasında bir engel olmadığını anlamıştır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TARİH Proje İsmi: MİLLİ MÜCADELE'NİN ÇOCUKLARI Özet: Türk Kurtuluş Savaşı, 1919-1923 yıllarında Anadolu'da gerçekleşmiş savaşın adıdır. 1. Dünya Savaşı'nda müttefiklerinin aldığı yenilgi üzerine Osmanlı, İtilaf devletlerine ateşkes teklifinde bulundu. Teklifin ardından Mondros Mütarekesi imzalandı. Dünya Savaşı'nın son bulmasının akabinde Anadolu dört bir yandan yabancı devletlerin işgaline uğradı. Yaşanılan muharebeler sonucunda Türkiye Cumhuriyeti kuruldu. Kurtuluş Savaşı; Anadolu halkı için yokluk içinde, birlik ve beraberlikle, imkansızlıklarla kazanılan bir savaş olması yönünden önem teşkil etmektedir. İşgale uğrayan bölgelerde yaşanan çatışmalardan her yaştan kesim etkileniyordu. Çocuklar tıpkı ebeveynleri gibi silah kuşanıp cepheye gidiyordu ya da cephe gerisinde mühimmat ve erzağın askere ulaşması için çabalıyordu. Daha yeni bitmiş bir savaşın ardından yaşanılanların yıkıntılarını toparlayamadan tekrardan kendini savaşın ortasında bulan Anadolu'da olağanüstü bir hal hakimdi. Böyle bir ortamda çocukların yetişkinlerle omuz omuza mücadele vermesi önemli noktalardan biriydi. Bu durumun temelinde yatan ise çocukların milli bir kimliğe sahip olmasıydı. Çocuklukta temeli atılan bu değerler vatan ve birey arasında kurulan bağın göstergesiydi. Aidiyet duygusunun temel alındığı vatanseverlik, milli değerlerin ana fikrini oluşturuyordu. Çocuklarımızda ve gençlerimizde milli değerlerin farkındalığının artması ve vatana karşı sorumluluklarının bilincine varması amacıyla hazırlanan projede onlarla akran olan Millî Mücadele kahramanlarından yararlanıldı. Proje, pratikten silinmeye başlayan değerlerin tekrardan hayatta karşılığını bulması için atılan adımlardan biriydi.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: PSİKOLOJİ Proje İsmi: LİSE ÖĞRENCİLERİNİN GELİŞMELERİ KAÇIRMA KORKUSU, SOSYOTELİZM VE İYİ OLUŞ DÜZEYLERİNİN ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ Özet: Taşınabilir cihazlar üzerinden internet kullanımının gençler arasında büyük artış göstermesi, bu durumun sonuçlarının incelenmesine yönelik ihtiyacı arttırmaktadır. Araştırmalar bu gelişmelerin çocukları ve ergenleri olumsuz etkileyip etkilemediğine odaklanmaktadır. Gençlerin iyi oluşlarını inceleyen çalışmaların, teknoloji kullanımı ile ilişkili sorunları açıklayan kavramlarla ele alınması önemli görülmektedir. Gelişmeleri kaçırma korkusu (GKK) ve sosyotelizm bu çevçevede ele alınan iki kavramdır. Bu doğrultuda bu araştırmada lise öğrencilerinin GKK, sosyotelizm ve iyi oluş düzeyleri arasındaki ilişkinin ortaya koyulması ve bu değişkenlerin cinsiyet, cep telefonu kullanım sıklığı, günlük sosyal medya kullanım süresi bağlamında incelenmesi amaçlanmıştır. Bu çalışma ilişkisel tarama modeli ile desenlenmiştir. Çalışma 2022-2023 öğretim yılında bir Fen Lisesi, bir Sosyal Bilimler Lisesi ve bir Anadolu Lisesinde öğrenim görmekte olan 310 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Bu araştırmada veri toplama araçları olarak, demografik bilgiler formu, GKK ölçeği, sosyotelizm ölçeği ve mental iyi oluş ölçeği uygulanmıştır. Değişkenlerin birbiriyle ilişkisini ortaya koymak amacıyla Pearson korelasyon katsayısı kullanılmış ve doğrusal regresyon analizi gerçekleştirilmiştir. Gruplar arası karşılaştırmalar, t-testi ve varyans analizi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Gerçekleştirilen analizlerin sonucunda GKK'nın iyi oluş ve sosyotelizm ile pozitif yönde anlamlı ilişkili olduğu bulunmuştur. Aynı zamanda GKK'nın sosyotelizmin anlamlı bir yordayıcısı olduğu ortaya koyulmuştur. Bu çalışmada kızların GKK ve sosyotelizm düzeyi erkeklerden anlamlı bir şekilde yüksek bulunmuştur. Buna ek olarak cep telefonunu çok sık kullanan katılımcıların GKK ve sosyotelizm düzeyi, orta sıklıkta kullanan katılımcılardan anlamlı bir şekilde yüksek çıkmıştır. Benzer şekilde katılımcıarın GKK ve sosyotelizm düzeyinin sosyal medya kullanım süresi bağlamında anlamlı bir şekilde farklılaştığı görülmüştür. Bulgular doğrultusunda dijital teknoloji kullanımı ve iyi oluş dengesine yönelik önerilere yer verilmiştir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TARİH Proje İsmi: PİRİ REİS 3D OYUNU Özet: "Piri Reis 3D Oyun Projesi" ile Türk Tarihi'nde önemli bir yeri olan Piri Reis ve yaşadığı dönem oyunlaştırılmıştır. Bu oyunlaştırma yapılırken tarihi değeri olan Piri Reis'e ait eserler esas alınmıştır. Böylece tarih eğitiminde kullanılabilecek bir oyun geliştirilmiştir. Geliştirilen 3D oyun ile öğrencilerin Osmanlı tarihi ve dönemin önemli kültürel yapılarını görmelerini sağlamak ve Piri Reis'i dünyaya tanıtmak hedeflenmiştir. Oyun tasarımı için Unity (Unity, 2017) oyun motoru ve 3D karakter ve mekân tasarımı için ise Blender açık kaynak paket programı kullanılmıştır. Ayrıca eğitim amaçlı ücretsiz sunulan 3D karakterler ve nesneler (Nesbit ve diğerleri, 2020) de kullanılmıştır. Oyun mekanik ve dinamiğinin belirlenmesi için Unity programında C# programlama dili kullanılmıştır (Ferrone, 2019). Yapılan oyunda Piri Reis'in günümüze kalan haritası üç boyutlu bir parkura çevrilerek oyun için bir arazi elde edilmiştir. Bu arazide, orijinal haritadaki uyarılar ve simgeler canlandırılmıştır. Tüm arazinin oyunlaştırılması zaman ve iş gücü istediğinden oyunun hayat bulması için araziden örnek bir ada seçilerek oyun, bu ada üzerinde geliştirilmiştir. Oyunun tüm dünya tarafından oynanan ve Türk kültürünü yayan bir strateji oyunu olması hedeflenmektedir. Fakat bunun için yeterli programlama ve 3D tasarım yapabilen büyük bir iş gücü gerekecektir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: FİZİK Proje İsmi: TOZ ORTAMDA BORLAMA TEKNİĞİ İLE ANTİMİKROBİYAL ÇELİK YÜZEY ÜRETİMİ Özet: Bulaşıcı hastalıklar mikroorganizmaların canlı üzerinde üremesi ve çoğalmasıyla meydana gelmektedir. Toplu taşıma araçlarındaki tutunma kolları, kapı kolları, turnikeler, merdiven ve asansörlerdeki tırabzanlar, musluk başları gibi bulaş riskinin yüksek olduğu yerlerde antimikrobiyal malzemelerin kullanımı patojen mikroorganizmaların yaşamalarını ve üremelerini engelleyebilmektedir. Proje kapsamında yürütülen çalışmada AISI 316 L ve AISI 430 çelikleri toz ortamda borlama yöntemiyle 2-4-6 saat süre ve 800 °C ? 900 °C ? 1000 °C sıcaklıklarında atmosferik ortamda çalışan bir kül fırınında, demirden üretilmiş kapalı sistemde Ekabor-2 tozu içerisinde borlanmışlardır. Her iki çelik türünden üçer numune olacak şekilde toplam 6 numune elde edilmiştir. Numunelerin her biri özdeş olup 13 mm çapında 0,4 mm kalınlığında dairelerdir. Numunelerin JIS Z2801:2010 standardına göre Staphylococcus aureus bakterisine karşı antimikrobiyal performansları incelenmiştir. Elde edilen bulgulara göre, borlama süresi ve sıcaklıkları arttıkça antimikrobiyal aktivite de artmaktadır. Aynı zamanda borlanmış AISI 316 L çeliğinin borlanmış AISI 430 çeliğine göre antimikrobiyal etkinliği daha yüksektir. Bu sonuçlara göre, borlanmış çeliğin ?özellikle 800 °C, 900 °C, 1000 °C sıcaklıklarında 2+2+2 saat borlanmış AISI 316 L çeliğinin- enfeksiyon riski yüksek yerlerdeki nesnelerde ana malzeme olarak kullanılması halinde patojen mikroorganizmaların yaşamasına ve üremesine engel olacağı için bulaşıcı hastalıkların bulaş riski azaltılabilir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: FİZİK Proje İsmi: PORTAKAL KABUĞUNDAN ÜRETİLEN MANYETİK NANOPARTİKÜLLERLE ATIKSULARIN TEMİZLENMESİ Özet: Suların lağım, dışkı gibi nedenler kirlenmesi halk sağlığını tehdit etmekle beraber kaynağı suya bağlı olan birçok hastalık günümüzde hala görülmektedir. Çeşitli kaynaklardan bulaşabilen Escherichia coli bakterisi fekal kontaminasyonun bir göstergesidir ve bazı hastalıklara neden olabilmektedir. Çeşitli Avrupa Birliği ülkelerinde atık suyun yeniden kullanımı için E. coli' nin etkin bir şekilde uzaklaştırılması esastır. Su arıtımında ozonlama, klorlama, U.V ışını ve iyot kullanımı gibi yöntemler kullanılmaktadır. Bunların maliyetlerinin yüksek olması; aşındırıcı, zehirleyici gibi etkilerinin olması, kullanışlılıklarının sınırlı olmalarının nedeniyle dezavantajları olabilmektedir. Projemizde üretimi sırasında atıklardan faydalanarak, yeni ve manyetik özelliğe sahip immobilize boncuklar kullanarak atıksulardaki E.coli bakterisini uzaklaştırmayı amaçladık. Portakal kabukları kullanılarak manyetik nanopartiküller ürettik. Üretilen Nanopartiküllerin karakteristik özelliklerinin belirlenmesi için yapılan SEM, EDS, XRD ve FT-IR analizleri boyut, yapısal ve elementel özellikleri açısından manyetik nanopartikül ürettiğimizi göstermiştir. Atık kuruyemiş kabukları, kitosan ve antimikrobiyal etkinlik gösteren kekik kullanılarak manyetik nanopartiküller ile immobilize boncuklar üretilmiştir. Bu boncuklar E.coli bakterisi ile muamele edilmiş ve mıknatıs yardımıyla boncuklar çekilmiştir. Boncuklar çekildikten sonra geriye kalan solüsyondan örnek alınarak besiyerine ekim yapılmıştır ve 1 gün sonra besiyerinde sayım yapılmıştır. Deneyin başında 10^8 kob/ml olarak ayarladığımız solüsyonda deney sonunda 10^5 kob/ml bakteri yoğunluğunun olduğu görülmüştür. Atık maddelerden faydalanarak hazırladığımız manyetik immobilize boncuklarla atıksuların E.coli gibi bakterilerden arındırılmasında daha önce denenmiş farklı bir yöntem deneyerek bakteri yoğunluğunu azaltmış olduk.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TARİH Proje İsmi: NEREDE O ESKİ BAYRAMLAR SOKAĞI Özet: Toplumların uzun süre birlikte yaşamaları için sahip olmaları gereken ortak değerler vardır ve bunlardan biri de bayramlardır. Dini ve milli bayramlar dünyanın neredeyse her yerinde ve tüm milletlerinde var olan kültürel değerlerdir. Milletler, tüm toplumu etkileyen önemli olayları ve düşünceleri çeşitli ritüellerle anmaya başlamış ve bu anma zamanla sürekli hale gelerek gelenek halini almıştır. Böylece ulusal ya da dinsel yönden önemli ve kutsal sayılan bayramlar oluşmuş ve milli kültür içerisinde yerini almıştır. Bayramlar özellikle halkların süregelen sosyal ve kültürel gelişimlerinin ve değişimlerinin gelecek kuşaklara aktarılmasında önemli bir işleve sahip olmuştur. Aynı zamanda bayramlar ve kutlama ritüelleri yani törenler insanların birlik ve beraberliğini tazelemektedir. Bayramı olmayan bir milletten bahsetmek neredeyse imkansızdır. Fakat bazı bayramlar değişen yaşam koşulları gibi sebeplerle ait oldukları toplum tarafından gelecek kuşaklara aktarılmadığından ya tamamen unutulmuş ya da önemini yitirmiştir. Bu çalışmada bu sorunun çözümüne katkı sağlamak ve ulusal bilinç açısından önem taşıyan bayramların gelecek kuşaklara aktarılmasına destek olmak amaçlanmıştır. Bu doğrultuda Türklerin İslamiyet'i kabulüyle birlikte kutlanan Ramazan ve Kurban Bayramları, Milli Mücadele Dönemi'yle başlayan ulusal bağımsızlığın sağlanması ve sonrasında yapılan inkılapların pekiştirilmesi adına kutlanan 19 Mayıs Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor, 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk, 29 Ekim Cumhuriyet ve 30 Ağustos Zafer Bayramlarına yer verilmiştir. Türkiye'de kutlanan dini ve milli bayramlar hakkında bilgi verilirken 21. yüzyılın gerekliliklerini karşılamak adına da yenilikçi eğitim uygulamalarından olan Artsteps Web 2.0 aracı ve karekod uygulaması kullanılmış çalışmamızın temel kaynağı olan gazete haberlerine de https://www.gastearsivi.com/ aracılığıyla ulaşılmıştır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI Proje İsmi: ÇOCUKLAR OKUR, DOĞA KURTULUR! -ÇOCUKLARA YÖNELİK ESERLERE EKOELEŞTİREL BİR BAKIŞ- Özet: Bu projede, kitapların, çocuk gelişimi üzerine etkisinden yola çıkılarak günümüz dünyasının temel sorunlarından olan çevre kirliliği ve doğanın tahribatı gibi insan kaynaklı problemlerin ortadan kaldırılmasına yönelik erken çocukluk döneminde kullanılan eserlerin ekoeleştirel bir yöntemle incelenmesi yapılmıştır. Projede Türk masallarından seçilen bir masal (Yolcu ile Yılan) ile bir çocuk kitabı (Kocaman Küçük Deniz-Süleyman Bulut) ekoeleştirel bir bakışla incelenmeye çalışılmış ve eserlerde insan-doğa ilişkisinin nasıl yer aldığı, insanın doğaya karşı yaklaşımı, doğadaki unsurların insan davranışlarından nasıl etkilendiği belirlenmeye çalışılmıştır. Ayrıca bu eserlerin çocukların gelişimine nasıl katkı sağlayabileceği üzerine değerlendirmelerde bulunulmuştur. Yapılan literatür taramasında ekoeleştiri kavramının son yıllarda ortaya çıktığı ve daha çok son dönem edebî eserlerin bu eleştirel yaklaşımla incelenmeye başlandığı bununla birlikte çocuk edebiyatı alanında ekoeleştirel eleştirilerin henüz diğer türler kadar yapılmadığı tespit edilmiştir. Erken çocukluk dönemi temel değerlerin kazanılmasında oldukça önemli bir yere sahip olduğu için çalışmamızda çocuklara yönelik olan eserler bu yöntemle ele alınmış ve doğayı koruma, hayvan hakları, insan-doğa ilişkisi gibi temel değerlerin eserlerde ne derece yer aldığı belirlenmeye çalışılmıştır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: COĞRAFYA Proje İsmi: PÎRÎ MADETER(MASKELİ AKILLI DENİZ TEMİZLEME ROBOTU) Özet: Ülkemiz jeopolitik olarak üç kıtayı birbirine bağlayan önemli bir konumdadır ve üç tarafı denizlerle çevrilidir. Fosil yakıt olarak en çok talep gören büyük miktarlarda petrolün, uzak mesafelere aktarımı denizler üzerinden yapılmaktadır.Günlük 360 milyon tondan fazla petrol Akdeniz üzerinden taşınmaktadır Bu kadar büyük miktarların taşınmasında yanlış kullanım,rutin sızmalar ve kazalar büyük çevresel felaketlere yol açmakta,canlılara ve ekonomiye zarar vermektedir.Antalya kıyı şeridinde en son Haziran 2022'de denize girenlerin üzerine yapışan atık petrol kalıntıları haberlere konu olmuş, turizmi etkilemiştir. . Akıllı teknolojileri kullanarak insansız çalışabilen.PîRî MADETER bu kirlilik tehdidinde acil müdahale için tasarlanmıştır. Pixy kamera ile denizlerdeki petrol türevli atık yağları algılayarak içerisinde bulunan makara mekanizmasından bıraktığı maske boom ile sızan petrolün bulunduğu alanı çevreleyip sınırlamakta, petrolün deniz yüzeyinde yayılmasını önlemektedir.Çembere alınan yüzeydeki petrol karışan deniz suyunu pompa ile çekip, kendi tasarlayıp 3d yazıcı ile oluşturduğumuz ikili filtre sisteminde temizlemekte ve temizlenen suyu borulardan tahliye etmektedir.Kirlenen alanın etrafına salınan ve aynı zamanda filtrelerimiz içerisinde kullanılan meltblown madde hidrofobik bir yapıdadır.Sağlık görevlilerinin ameliyathanelerde taktığı veya kanser hastalarının rutin kullanımından oluşan atık maskelerden elde ettiğimiz Meltblown bezle doygunluk,kat emiş gücü ve tekrar tekrar kullanım deneylerimiz sonucunda olumlu sonuçlar alınmıştır.Akıllı yeke sistemi kameradan gelen görüntü verilerine göre acil müdahale robotumuza yönünü vermektedir.Sistemimiz hem kullanılan malzemelerin geri dönüşüm malzemesi olması hem çevre kirliliğini temizleyebilmesi sebebiyle iki kere çevre dostu ve maliyetsizdir. Mobil uygulama ile uzaktan kontrol edilebilmektedir
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: BİYOLOJİ Proje İsmi: ERUCA SATİVA (ROKA ) TOHUMLARI VE YEŞİL GÜBRE ÖRNEĞİ İLE ATIK KAĞIT VE KARTONLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ Özet: Projemizde çözmeyi amaçladığımız en önemli sorun atık kağıt ve kartonların bilinçsizce doğaya bırakılması ve yeşil alanların azalmasıdır. Hayatımızın çoğu alanında kullandığımız kartonların ve gazetelerin oluşturduğumuz özel toplama sahalarına götürüldükten sonra, geri dönüşümüyle doğaya katkı sağlaması ve doğayı yeşillendirmesi tasarlanmıştır. Atık kağıt ve kartonların yanı sıra toprağın içerisine canlılığını yitirmiş bitkiler de konularak hem karton toprağa kazandırılacak hem de bu kartonlar ve yeşil gübre ile bitki yetiştirilecektir. Projemizde düşük maliyetli, üretimi kolay, hızlı çimlenen Eruca sativa (roka) tohumları, ölmüş bitkiler ve atık kartonlar kullanılmıştır. Bu projede deneysel çalışmalar yapılmıştır. Denemeler için ortamın optimum sıcaklıkta, nem bakımından uygun ve organik madde bakımından zengin toprakta uygulanması sağlanmıştır. Doğada gerçekleşecek dönüşüm olayı evde küçük bir saksı aracılığıyla gösterilmeye çalışılmıştır. Deney çalışmalarında önce kartonlar ve gazeteler ıslatılarak içerisine ambalajı karton olan Eruca sativa tohumları ambalajından çıkarılmadan yerleştirilmiş ve kurutulmuştur .Kuruyan kartonlar, gazeteler ve yeşil gübre olarak kullanılan çürümüş bitkiler; içinde bahçe toprağı bulunan saksıya yerleştirerek aralıklarla sulanmıştır. Kartondaki tohumların toprağa düşerek çimlenmesi ve gelişmesiyle yeni bitkiler oluştuğu gözlenmiştir. Çimlenen tohumlar gelişimini tamamlayarak fotosentez yapmaya başlamıştır. Karton ,gazete ve yeşil gübre toprağa karışmıştır. Bu proje ülkemizin çoğu bölgesinde oluşturulacak sahalarda yağmurlama sistemiyle uygulanabilir. Hatta bu tohumlu kartonlar fabrikalarda seri üretime geçirilip ambalajlarda kullanılabilir. İnsanlar tohumlu kartonla kaplanmış ürünleri ve gazeteleri satın alıp geri dönüşüm kutularına bırakarak projeye katkı sağlayabilir. Maddi olarak uygun olması ve kolay bulunabilen malzemelerle yapılması projemizi daha kapsamlı hale getirmiştir. Projemizin diğer projelerden farkı ; Kartonların ve gazetelerin geri dönüşümü sırasında aynı zamanda bitkinin de yetişmesidir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: PSİKOLOJİ Proje İsmi: FARKLI ÖĞRETİM YÖNTEMLERİNİN BEP'Lİ ÖĞRENCİLERİN KİMYA ÖĞRENİMİNE ETKİSİ Özet: BEP programı özel ihtiyaçlara sahip öğrencilerin eğitim ihtiyacını karşılamak için oluşturulmuş bir programdır. BEP'li öğrenciler gerek sosyal hayatta gerekse eğitim hayatında oldukça güçlük çekmektedir. BEP'li öğrencilerin kendini toplumdan soyutlamaması için sosyal hayatta olduğu gibi eğitim hayatında da diğer öğrencilere yakın bir seviyede olmaları hayati bir önem arz etmektedir. Bu projede BEP'li öğrencilerin kimya dersi başarısını arttırmak için farklı eğitim yöntem ve tekniklerini kullanıldı ve sonuçları gözlemlendi. Türkiyedeki BEP'li öğrenciler evrenini temsil eden otuz dokuz kişilik örneklemimiz üzerinde denediğimiz eğitim yöntemleri şunlardır: klasik eğitim modeli, bilgisayar destekli eğitim modeli, üç boyutlu molekül model sistemi destekli eğitim modeli. Araştırma süreci boyunca BEP'li öğrencilere konu hakkındaki bilgilerini ölçmek için bir öntest uygulanmıştır. Ardından öğrencileri gruplayıp farklı eğitim modelleriyle "Kimyasal Türler Arası Etkileşimler" konusu anlatılmıştır. Konu anlatımlarından sonra modellerin verim oranını ölçmek için BEP'li öğrencilere sontest uygulanmıştır. Öntest ve sontest sonuçları bir arada değerlendirildiğinde ise eğitimde kullanılan duyu organı sayısı ile konunun akılda kalıcılığı arasında bir doğru orantı olduğu gözlemlenmiştir.