text stringlengths 78 4.36M | title stringlengths 4 2.14k | len int64 18 943k | gen stringclasses 1 value |
|---|---|---|---|
Trận động đất có độ lớn 3.2 vừa xảy ra ở khu vực biên giới Trung Quốc, giáp ranh với
huyện Mường Tè
(
Lai Châu
) gây rung lắc mạnh.
Trung tâm Báo tin Động đất và Cảnh báo sóng thần, Viện Vật lý Địa cầu vừa phát đi thông báo động đất. Theo đó, vào hồi 4 giờ 40 phút 26 giây (giờ GMT) ngày 19 tháng 06 năm 2023 tức 11 giờ 40 phút 26 giây (giờ Hà Nội) ngày 19 tháng 06 năm 2023 một trận động đất có độ lớn 3.2 xảy ra tại vị trí có tọa độ (22.749 độ vĩ Bắc, 102.223 độ kinh Đông), độ sâu chấn tiêu khoảng 11.1 km. Động đất xảy ra tại khu vực tỉnh Vân Nam, Trung Quốc (Cách biên giới Việt Nam tại địa phận huyện Mường Tè 18Km). Cấp độ rủi ro thiên tai cấp 0. Trung tâm báo tin động đất và cảnh báo sóng thần – Viện Vật lý Địa cầu vẫn đang tiếp tục theo dõi trận động đất này.
Vị trí xảy ra trận động đất trưa nay.
Mường Tè (Lai Châu) là khu vực có hoạt động động đất khá mạnh. Tại đây năm 2020 xảy ra một trận động đất có độ lớn 4,9, khiến điểm trường mầm non bản Giẳng, xã Mường Tè bị sập trần thạch cao, làm 4 trẻ em bị thương nhẹ.
Theo TS Nguyễn Xuân Anh – Giám đốc Trung tâm Báo tin động đất và cảnh báo sóng thần, Lai Châu cũng như toàn bộ khu vực Tây Bắc là nơi có nhiều đứt gãy hoạt động mạnh như đứt gãy Điện Biên – Mường Lay, đứt gãy Sông Mã – Tuần Giáo – Lai Châu.
Khu vực này từng ghi nhận một số trận động đất có cường độ mạnh như trận động đất năm 1935 có độ lớn 6,9 độ tại lòng chảo Điện Biên, trận động đất 6,7 độ xảy ra tại thị trấn Tuần Giáo năm 1983, một trận động đất mạnh 5,3 độ tại thành phố Điện Biên Phủ năm 2001.
Gần nhất, ngày 27/7/2020, một trận động đất có độ lớn 5,3 độ xảy ra tại Mộc Châu khiến các tỉnh miền Bắc cảm nhận rõ chấn động. Ban chỉ đạo phòng chống thiên tại huyện Mộc Châu ghi nhận hàng trăm nhà dân bị hư hại trong trận động đất này và hàng chục dư chấn xảy ra sau đó.
TS Nguyễn Xuân Anh đề nghị người dân nơi đây cần đề phòng các trận động đất lớn có thể xảy ra bằng việc xây dựng các công trình, nhà ở cần đáp ứng yêu cầu về kháng chấn đã được Viện Vật lý địa cầu xây dựng và khuyến cáo.
TS Nguyễn Xuân Anh cũng đề nghị, tới đây cần có các nghiên cứu sâu hơn và cập nhật hơn về phân vùng rủi ro động đất cho các địa phương nhằm cập nhật và bổ sung bản đồ kháng chấn trên cả nước. Từ đó, có khuyến cáo mới nhất cho các địa phương trong vấn đề xây dựng công trình.
Ngoài ra, cần có hoạt động tuyên truyền, nâng cao nhận thức và kỹ năng xử lý khi gặp động đất, đặc biệt là những nơi có nguy cơ động đất cao như Tây Bắc. | Lai Châu động đất mạnh 3.2 độ khu vực biên giới Trung Quốc | 549 | |
Mồ côi từ nhỏ, nghèo đói đến mức phải đăng ký nhập ngũ, có một cuộc tình sóng gió… những bi kịch cuộc đời đã tạo nên cây viết huyền thoại.
Trong nền văn học Mỹ, có lẽ không ai nổi tiếng hơn Edgar Allan Poe trong việc kể những câu chuyện rùng rợn. Từ bài thơ
The Raven
nhuốm màu siêu nhiên cho đến cú twist đầy ám ảnh trong
The Tell-Tale Heart
, phong cách và chủ đề của Poe đã truyền cảm hứng cho biết bao thế hệ tác giả.
Là một hình tượng lớn trong văn giới là vậy, đời thật của Edgar Allan Poe lại đầy bi kịch. Ông sống trong cảnh nghèo đói và thường phải chịu nhiều bất công.
Edgar Poe sinh ra năm 1809, là con của hai nghệ sĩ sân khấu lưu động.
Theo TS Shelley Costa Bloomfield, người cha của Edgar là David Poe, Jr., xuất thân từ một gia đình quân nhân khó tính đến mức David phải gọi cha mình là “Tướng quân”. Không mấy ngạc nhiên, gia đình David Poe Jr. không hài lòng khi ông yêu diễn viên kịch Eliza Arnold và theo cô lên sân khấu, theo đuổi sự nghiệp nghệ thuật.
Sau khi kết hôn, họ có hai con trai: William và Edgar. Cậu con thứ được đặt tên theo một nhân vật trong vở kịch
King Lear
của Shakespeare – vở kịch hai người đang biểu diễn vào thời điểm đó.
Nhưng David không phải một người cha tốt. Ông chè chén bê tha, hay lao vào ẩu đả và căng thẳng với khó khăn tài chính. Hơn thế, ông còn căm phẫn trước sự nghiệp diễn xuất thành công hơn của Eliza.
Ông đã bỏ gia đình, để Eliza một mình nuôi con. Khi Edgar lên 3, Eliza lâm bệnh và qua đời. Hai đứa trẻ trở thành mồ côi.
Edgar Poe sớm được gia đình Allan nhận nuôi, chính thức trở thành Edgar Allan Poe. Mặc dù có mối quan hệ tương đối hòa thuận với mẹ nuôi – Frances. Mối quan hệ căng thẳng với người cha mới – John Allan – lại là nguồn cơn cho nhiều xung đột, khổ đau trong đời Poe.
Tác phẩm của họa sĩ Thanh Vũ trong cuộc thi vẽ minh họa truyện ngắn The masque story of the red death của Edgar Allan Poe do Folio tổ chức. Ảnh: FBNV.
Theo trang
Biography
, Allan là một tay buôn thuốc lá giàu có. Ông muốn Poe tiếp bước công việc kinh doanh của gia đình và do đó, muốn gạt bỏ niềm đam mê văn học của Poe.
Poe đã nổi loạn bằng cách viết thơ lên mặt sau báo kinh doanh của Allan. Mối quan hệ càng trở nên tồi tệ hơn khi Poe lớn lên, như các bức thư được National Park Service lưu trữ cho thấy, khi Allan liên tục từ chối cho Poe vay hỗ trợ tài chính cần thiết – bất chấp sự cầu xin thường xuyên và tuyệt vọng từ Poe – dẫn đến việc cậu trai không có tiền đóng học, rơi vào cảnh nợ nần chồng chất và ngày càng trở nên túng thiếu.
Nhiều tài liệu khác cũng chỉ ra rằng Poe sa đà bài bạc, rượu chè, mất nhiều tiền và rằng đây là lý do John Allan từ chối cho Poe tiền.
Một điểm đáng chú ý nữa là dù đã nhận Poe làm con nuôi, Allan chưa bao giờ hoàn tất thủ tục nhận nuôi hợp pháp. Động thái ác ý này đã gây ra những rạn nứt sâu sắc hơn.
Do Poe còn quá trẻ khi mồ côi mẹ, Poe dành phần lớn quãng thời gian tuổi trẻ cố gắng kết nối với những hình tượng người mẹ thay thế, tiêu biểu nhất là mẹ nuôi Frances Allan. Theo Edgar Allan Poe Society of Baltimore, một hình tượng người mẹ đáng chú ý khác là Jane Stith Stanard, mẹ của một người bạn tên Robert. Cũng có những suy đoán và bằng chứng cho thấy Poe, khi bước qua tuổi dậy thì, có thể đã nảy sinh tình cảm sâu đậm hơn với người đàn bà này.
Mỗi khi không khí gia đình căng thẳng, Poe lại tìm đến Stanard. Không có một mối quan hệ lãng mạn chính thức nào, nhưng những người nghiên cứu về Poe tin rằng Poe đã cảm nắng người đàn bà này. Poe dành cho Stanard một tình cảm và sự tôn trọng lớn. Ông đã viết một bài thơ so sánh Stanard với Helen ở thành Troy, ngoài ra, còn từng mô tả người đàn bà này là “tình yêu đầu thuần khiết và lý tưởng của tâm hồn” ông.
Stanard qua đời vì bệnh tật vào năm 1824, khi Poe vẫn còn là một thiếu niên. Biến cố này hẳn đã có tác động lên tinh thần Poe.
Năm 1827, khi mới 18 tuổi, Edgar Allan Poe chìm trong nợ nần, đói khát và không nhận được sự trợ giúp nào từ John Allan, ông đã tìm đến một giải pháp cuối cùng: theo
Washington Post
, ông lấy danh tính giả là Edgar A. Perry, tự xưng là một thanh niên 21 tuổi, làm việc bàn giấy ở Boston; đăng ký nhập ngũ 5 năm.
Poe thành công và leo bậc nhanh trong quân ngũ. Theo Michael L. Howard trong một bài báo năm 2003 trên Tạp chí
Army Space
, ông thể hiện “xuất sắc” và “làm hài lòng cấp trên” trong nhiệm kỳ quân sự “thành công” của mình.
Poe cũng tin rằng mình phù hợp với quân đội. Ông viết trong một lá thư gửi cho Allan vào năm 1828: “Tôi là người kỷ luật và được các sĩ quan khác kính trọng”.
Năm 1829, Poe trở thành một thiếu sinh quân tại West Point. Tình yêu của ông dành cho West Point sớm phai nhạt. Một số nhà sử học cho rằng ông đã không đạt điểm tốt tại học viện, cụ thể là ở môn Toán học.
Một yếu tố khác cũng có thể dẫn đến sự kiện này: Poe có một cuộc tranh cãi khác về tiền bạc với Allan; Allan đã loại tên đứa con trai nuôi của mình khỏi di chúc.
Poe bắt đầu nổi loạn, cư xử vô phép có chủ đích và bị đuổi khỏi West Point vào ngày 6/3/1831.
Cuộc đời Poe dường như bị ám ảnh bởi nhiều cái chết đau thương. Theo Edgar A. Poe Calendar, mẹ nuôi của Poe, bà Frances, người đã yêu thương anh thay phần ông John Allan, qua đời khi Poe trong quân ngũ. Poe hoàn toàn không biết về tình trạng sức khỏe suy yếu của bà. Khi bà chết, quân đội Mỹ cũng đã báo tin chậm trễ, khiến ông bỏ lỡ đám tang của bà.
Theo
Biography
, nhiều năm sau, người vợ đầu tiên của Poe qua đời do biến chứng nghiêm trọng của bệnh lao, căn bệnh đã giết chết mẹ và anh trai của ông.
Một cái chết để lại nhiều nhức nhối khác là cái chết của John Allan. Sau ngần ấy năm thù hận, Allan quyết định để lại cho Poe không một đồng tài sản thừa kế, mặc cho Poe đang sống trong cảnh túng quẫn. Thay vào đó, John Allan chu cấp cho một đứa trẻ vô danh, sinh ra ngoài giá thú, một người mà Poe thậm chí còn chưa từng gặp mặt.
Tình yêu lớn đời Poe được cho là người phụ nữ tên Sarah Elmira Royster Shelton. Tuy nhiên, cả hai chưa bao giờ kết hôn và mối quan hệ của họ luôn gặp phải một số khó khăn.
Theo National Park Service, Sarah và Edgar là hàng xóm và bạn thời thơ ấu. Họ đã đính hôn hai lần. Lần đầu là vào năm 1826, khi Poe mới 17 tuổi và còn đang học ở Đại học Virginia. Gia đình Royster phản đối và cuộc đính hôn đã bị hủy bỏ.
Royster sau đã cưới một quý ông giàu có tên Alexander Shelton. Nhiều nhà nghiên cứu đã suy đoán rằng Sarah chính là nhân vật Lenore trong
The Raven
.
Đến năm 1848, chồng Sarah qua đời, Poe đã tìm đến và nối lại tình cảm với bà. Ông lại cầu hôn bà nhưng bị từ chối. Ròng rã mấy tháng, cuối cùng quả phụ Shelton cũng đồng ý đính hôn với Poe. Mười ngày trước lễ cưới, Poe qua đời.
Tấm bia tại khu mộ ban đầu của Edgar Allan Poe. Thi thể của Poe đã được chuyển đến một địa điểm khác ở lối vào nghĩa trang. Ảnh: Matt McClain/The Washington Post.
Cái chết của Poe cho đến nay vẫn còn là một bí ẩn. Khoảng một tuần trước khi ông chết, bà Shelton đã bày tỏ sự lo lắng đến tình trạng sức khỏe của Poe và thuyết phục ông đi khám. Bác sĩ căn dặn Poe không được đi xa vào thời điểm này.
Người ta tìm thấy Poe trong một máng nước, mặc một bộ đồ của người khác, mê man, liên tục nhắc đến một cái tên bí ẩn – Reynolds – và qua đời 4 ngày sau.
Vì Poe là một ma men, nhiều người nhanh chóng đổ lỗi cho rượu. Một số tờ báo vào thời điểm đó đã đưa tin cái chết của Poe là do “tắc nghẽn não” hoặc “viêm não”, cách nói lái cho những cái chết vì những nguyên nhân đáng hổ thẹn như nghiện rượu. Nhưng bác sĩ điều trị của ông đã bác bỏ điều này, tài liệu ghi chép cũng cho biết Poe không tỏa ra mùi rượu khi chết. Nhiều người lại cho rằng ông đã dàn xếp để tự sát (Năm 1848, ông suýt chết vì dùng quá liều laudanum, một loại thuốc an thần và giảm đau thời đó).
Vì Poe được tìm thấy vào ngày diễn ra cuộc bầu cử, nên ngay từ năm 1872 người ta đã cho rằng ông là nạn nhân của việc bắt cóc, bị giam giữ, chuốc thuốc và đánh đập, biến thành con tốt để bỏ phiếu cho một đảng chính trị tại nhiều điểm. Giả thiết này được nhiều người tin tưởng hơn cả.
Gần đây, một giả thiết khác nổi lên, cho rằng cái chết của Poe là do bệnh dại, có thể do bị chuột cắn trong những ngày bị giam giữ trong chuồng.
Poe phải vật lộn với cái nghèo suốt quãng đời ngắn ngủi của mình. Bất chấp tài năng văn chương, Poe phải vật lộn để sống, các sáng tác của ông không được đánh giá cao, và thu về rất ít tiền.
Chỉ mãi đến
The Raven
, danh tiếng của ông mới được cải thiện, đủ để ông sống qua ngày và mở một tạp chí riêng. Dù vậy, nhiều tài liệu vẫn chỉ ra rằng tài chính của ông không vững chắc lắm. Theo Edgar Allan Poe Society of Baltimore, tổng thu nhập hàng năm của ông là 624 USD, tương đương với 20.000 USD trong thời buổi kinh tế ngày nay.
Vậy là ông chìm đắm trong cái nghèo, trong rượu chè cho đến cái chết bi kịch. Nhưng ngay cả sau khi chết, sự xui xẻo vẫn đeo bám ông. Theo
Biography
, tang lễ của ông được tiến hành vội vàng chỉ một ngày sau khi ông qua đời. Chỉ có 7 người tham dự, một người trong số họ chỉ nói toàn những lời bôi nhọ dành cho ông.
Ban đầu, Poe được chôn cất trong một ngôi mộ không được đánh dấu. Phải 11 năm sau, anh họ của Poe mới mua được cho ông một tấm bia tưởng niệm. Nhưng trước khi tấm bia được chuyển đến, một đoàn tàu chệch ray đã lao vào xưởng điêu khắc đá, phá hủy tấm bia.
Gần ba thập kỷ sau, một nhóm sinh viên và giáo viên yêu mến Poe mới quyên góp tiền để dựng cho Poe một đài tưởng niệm xứng đáng, chuyển mộ ông đến đây. | Đời bi kịch và cái chết bí ẩn của Edgar Allan Poe | 1,979 | |
Cầu Nhật Tân nối đôi bờ sông Hồng.
Ngày 16/6, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt nhiệm vụ điều chỉnh quy hoạch chung
Thủ đô Hà Nội
đến 2045, tầm nhìn đến năm 2065. Phạm vi lập điều chỉnh quy hoạch là toàn bộ địa giới hành chính Thủ đô với 12 quận, 17 huyện và một thị xã, diện tích 3.359,84 km2.
Kế thừa bản quy hoạch chung theo Quyết định 1259/2011 của Thủ tướng (Quy hoạch 1259), quy hoạch điều chỉnh tiếp tục đặt mục tiêu phát triển Thủ đô thành thành phố văn hiến – văn minh – hiện đại, trở thành trung tâm, động lực thúc đẩy phát triển vùng đồng bằng sông Hồng, vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và cả nước. Hà Nội sẽ trở thành “thành phố kết nối toàn cầu, phấn đấu phát triển ngang tầm thủ đô các nước phát triển trong khu vực”.
Quy hoạch trước đây xác định Hà Nội phát triển theo mô hình chùm đô thị gồm 5 đô thị vệ tinh Hòa Lạc, Sơn Tây, Xuân Mai, Phú Xuyên và Sóc Sơn. Mỗi đô thị vệ tinh có chức năng hỗn hợp và đặc thù riêng, hoạt động tương đối độc lập để hỗ trợ và chia sẻ với đô thị trung tâm về nhà ở, đào tạo, công nghiệp, dịch vụ.
Điều chỉnh quy hoạch chung Thủ đô tiếp tục đặt mục tiêu phát triển các đô thị vệ tinh với sông Hồng là trục xanh, cảnh quan trung tâm; tăng tỷ lệ đất phát triển đô thị, xây dựng mô hình thành phố trực thuộc Thủ đô tại phía Bắc (vùng Đông Anh, Mê Linh, Sóc Sơn) và phía Tây (vùng Hòa Lạc, Xuân Mai); xây dựng đô thị thông minh trên cơ sở phát triển khu vực hai bên trục đường Nhật Tân – Nội Bài (Võ Nguyên Giáp).
Để đạt được các mục tiêu trên, Thủ tướng yêu cầu Hà Nội quản lý chặt chẽ việc phát triển nhà cao tầng tại khu vực trung tâm và triển khai chương trình cải tạo, chỉnh trang tái thiết đô thị; ưu tiên phát triển các đô thị nhỏ và vùng ven đô để hỗ trợ phát triển nông thôn thông qua các mối liên kết đô thị – nông thôn.
Hà Nội cũng được giao đề xuất các giải pháp chiến lược để khắc phục tồn tại về quá tải hệ thống hạ tầng kỹ thuật, tắc nghẽn giao thông. Cụ thể là điều chỉnh, bổ sung các giải pháp quy hoạch hệ thống kết cấu hạ tầng kỹ thuật khung theo định hướng quy hoạch ngành quốc gia (đường hàng không, đường bộ, đường thủy, đường sắt) gắn với lộ trình triển khai theo từng giai đoạn. Thành phố nghiên cứu rà soát bổ sung các tuyến đường trục chính, cầu qua sông Hồng, sông Đuống, sông Đà, sông Đáy và các tuyến sông chính khác.
Đáng chú ý, Quy hoạch chung xây dựng Thủ đô Hà Nội đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2050, dự báo dân số toàn thành phố đến năm 2020 khoảng 7,3 đến 7,9 triệu. Tuy nhiên, kết quả tổng điều tra dân số đến giữa năm 2019 của Hà Nội đã hơn 8 triệu. Mật độ dân số khu vực trung tâm chạm ngưỡng 9.570 người/km2, gần gấp đôi dự báo, vượt khỏi tầm kiểm soát của quy hoạch cũ.
Được biết, cùng với việc phát triển theo mô hình các chùm đô thị, Hà Nội chú trọng tới việc nghiên cứu cấu trúc không gian lấy trục sông Hồng là trục xanh làm trung tâm phát triển cân đối không gian hai bên sông; phát triển phía bắc sông Hồng thành đô thị hiện đại, đồng bộ hạ tầng để trở thành động lực phát triển. Theo Sở Quy hoạch – Kiến trúc, định hướng cơ bản khu vực hành lang xanh sông Hồng, sông Đuống là trục không gian cảnh quan chủ đạo của thành phố, gắn với trục hồ Tây – Cổ Loa, tạo trọng tâm bố cục không gian cho đô thị trung tâm Hà Nội.
Dự kiến, đồ án điều chỉnh Quy hoạch chung Thủ đô sẽ được báo cáo Bộ Xây dựng xem xét trong tháng 8, trình Quốc hội thông qua vào kỳ họp tháng 10.
PV | Hà Nội sẽ xây dựng đô thị hai bên sông Hồng | 720 | |
Ngày 19-6, tại
Hà Nội
, Bộ Tài nguyên và Môi trường tổ chức cuộc họp cung cấp thông tin về Luật Đất đai (sửa đổi). Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Lê Minh Ngân chủ trì cuộc họp.
Tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Lê Minh Ngân cho biết: Luật Đất đai là một đạo luật hết sức khó, phức tạp, liên quan đến rất nhiều lĩnh vực về kinh tế, xã hội, an ninh, quốc phòng, bảo vệ môi trường, biến đổi khí hậu… Thời gian qua, để xây dựng Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) ngoài việc thực hiện trực tiếp của cơ quan soạn thảo, hệ thống các cơ quan Nhà nước thì báo chí đã đồng hành hết sức tích cực. Một mặt báo chí cung cấp thông tin từ cơ quan soạn thảo, mặt khác nêu những quan điểm, chính kiến của các người dân, tổ chức, các nhà khoa học, nhà quản lý giúp cho cơ quan soạn thảo có thêm thông tin.
Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Lê Minh Ngân phát biểu tại cuộc họp.
Ông Đào Trung Chính, Cục trưởng Cục Quy hoạch và Phát triển tài nguyên đất thông tin: Thực hiện Nghị quyết số 671/NQ-UBTVQH15, tại Nghị quyết số 170/NQ-CP ngày 31-12-2022, Chính phủ đã ban hành Kế hoạch tổ chức lấy ý kiến Nhân dân đối với Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi). Việc tổ chức lấy ý kiến Nhân dân được thực hiện từ ngày 3-1-2023 đến ngày 15-3-2023. Bộ Tài nguyên và Môi trường đã đăng tải nội dung Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) và các tài liệu liên quan trên website lấy ý kiến nhân dân.
Toàn cảnh cuộc họp.
Theo thống kê của Bộ Tài nguyên và Môi trường, đã có 12.107.457 lượt ý kiến góp ý đối với Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi). Các nội dung được nhân dân quan tâm góp ý tập trung vào: Bồi thường, hỗ trợ, tái định cư với 1.227.238 lượt ý kiến; giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất với 1.064.464 lượt ý kiến; tài chính đất đai, giá đất với 1.035.394 lượt ý kiến; quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất với 1.008.494 lượt ý kiến.
Các cơ quan truyền thông, báo chí cũng đã góp phần tích cực trong việc tuyên truyền, phổ biến, lấy ý kiến nhân dân, mở nhiều chuyên mục trao đổi, thảo luận, phản ánh kịp thời ý kiến nhân dân, doanh nghiệp, các chuyên gia, nhà khoa học, cơ quan quản lý… liên quan dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi). Ý kiến của nhân dân được đăng tải trên báo chí và các phương tiện truyền thông là 20.537 tin, bài.
Ông Đào Trung Chính, Cục trưởng Cục Quy hoạch và Phát triển tài nguyên đất phát biểu tại cuộc họp.
Sau khi kết thúc việc lấy ý kiến nhân dân, Chính phủ tiếp tục nhận được ý kiến góp ý của các Đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách, ý kiến phản biện xã hội lần 2 của Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, ý kiến thẩm tra của Ủy ban Kinh tế, Hội đồng dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội, ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội đối với Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi).
Việc tiếp thu, giải trình ý kiến của nhân dân để hoàn thiện dự án Luật được Chính phủ thực hiện ngay trong quá trình lấy ý kiến. Chính phủ đã nghiêm túc nghiên cứu, tiếp thu để hoàn thiện Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) trình Quốc hội.
Tin, ảnh: LA DUY | Hơn 12 triệu lượt góp ý Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) | 621 | |
Trong ngày 19/6, Liên hợp quốc dự kiến thông qua hiệp ước quốc tế đầu tiên trên thế giới bảo vệ các vùng biển quốc tế. Ảnh minh họa: AFP
Trong ngày 19/6, Liên hợp quốc (LHQ) dự kiến thông qua hiệp ước quốc tế đầu tiên trên thế giới bảo vệ các vùng biển quốc tế. Đây là hiệp ước về môi trường mang tính lịch sử với mục đích bảo vệ các hệ sinh thái quan trọng đối với nhân loại.
Văn bản của hiệp ước đã được các bên thống nhất vào tháng 3 vừa qua, sau 15 năm thảo luận và 4 năm đàm phán chính thức. Hiệp ước sẽ là cơ sở pháp lý cho việc mở rộng phạm vi bảo vệ môi trường ra các vùng biển quốc tế, chiếm hơn 60% diện tích các đại dương trên thế giới.
Trao đổi với báo giới, bà Liz Karan thuộc tổ chức phi chính phủ Pew Charitable Trusts đánh giá việc LHQ thông qua hiệp ước bảo vệ biển sẽ là “một thành tựu to lớn… và thực sự tạo ra con đường cho các bước đi tiếp theo”.
Hiện nay, các nhà khoa học ngày càng nhận ra tầm quan trọng của các đại dương đối với sự sống con người. Đây là nơi tạo ra hầu hết lượng khí oxy mà con người hít thở hằng ngày, đồng thời giúp hạn chế biến đổi khí hậu bằng cách hấp thụ khí thải CO2. Ngoài ra, đại dương còn là “ngôi nhà” của các khu vực đa dạng sinh học, với các loài sinh vật có kích thước vi mô. Trên tạp chí The Lancet, một nhóm nhà khoa học đã nhấn mạnh rằng: “Các đại dương trong lành, từ vùng nước ven biển đến vùng biển cả và vùng đáy biển sâu, là không thể thiếu đối với sức khỏe, sự an lành và sự sống còn của con người”.
Hiện tại, hầu hết các khu vực biển được bảo vệ đều nằm trong lãnh hải của các nước thành viên Liên hợp quốc. Hiệp ước sẽ mở rộng phạm vi bảo vệ môi trường ra bên ngoài vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của các quốc gia, vốn đo bằng 200 hải lý (370km) tính từ đường cơ sở. Hơn 60% đại dương nằm bên ngoài vùng EEZ. Hiệp ước cũng yêu cầu nghiên cứu tác động đối với môi trường từ các hoạt động như thăm dò, khai thác vùng biển sâu. Văn kiện này cũng được coi là một yếu tố quan trọng trong các nỗ lực toàn cầu nhằm bảo vệ 30% diện tích đất và biển của thế giới vào năm 2030, còn biết đến với tên gọi sáng kiến 30×30, được các nước thông qua tại Hội nghị các bên tham gia Công ước Ða dạng sinh học lần thứ 15 diễn ra tại Montreal (Canada) tháng 12/2022.
Hiệp ước cũng thiết lập các nguyên tắc chia sẻ lợi ích của “nguồn gene biển” (MGR) được thu thập qua nghiên cứu khoa học ở vùng biển quốc tế. Đây là một điểm mấu chốt gần như đã khiến các cuộc đàm phán đổ vỡ vào phút cuối hồi tháng 3 vừa qua.
Giới quan sát nhận định hiệp ước trên sẽ không khó để nhận được sự phê chuẩn của ít nhất 60 quốc gia thành viên LHQ. Mặc dù hiệp ước là một bước tiến lớn trong việc thiết lập quản lý các vùng biển quốc tế, song còn nhiều vấn đề phải thảo luận liên quan việc thực thi hiệp ước này. | LHQ chuẩn bị thông qua hiệp ước bảo vệ các vùng biển quốc tế | 600 | |
Ngày 19/6, Hội đồng Giảm nhẹ rủi ro và Quản lý thảm họa quốc gia Philippines cho biết ít nhất 628 người đã gặp vấn đề sức khỏe sau khi phải sơ tán đến các nơi trú ẩn do núi lửa Mayon phun trào.
Khói bốc lên từ miệng núi lửa Mayon, nhìn từ thành phố Legazpi, tỉnh Albay, Philippines, ngày 12/6/2023. Ảnh minh họa: AFP/TTXVN.
Hội đồng trên đã ghi nhận ít nhất 10 loại bệnh ảnh hưởng đến những người sơ tán có độ tuổi từ 2 đến 64, gồm ho, cảm lạnh, sốt, viêm dạ dày ruột, nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính và bệnh ngoài da. Theo cơ quan trên, khoảng 39.000 người bị ảnh hưởng do đợt phun trào của núi lửa Mayon bắt đầu từ ngày 8/6.
Cùng ngày, Viện Núi lửa và Địa chấn học Philippines đã ghi được hình ảnh dòng chảy nham thạch từ vòm dung nham phun trào. Trong khi đó, các cột khói đầy hơi nước bốc cao lên tới 600 m và cơ quan này duy trì mức cảnh báo núi lửa ở cấp 3 trong thang cảnh báo 5 cấp.
Chính quyền địa phương đã sơ tán hơn 20.000 dân làng sống ở khu vực nguy hiểm xung quanh núi lửa Mayon ở tỉnh Albay, cách thủ đô Manila khoảng 500 km về phía Đông Nam. Tỉnh này đã thành lập 28 trung tâm tiếp nhận người sơ tán, chủ yếu tại các trường học.
Mayon là núi lửa hoạt động mạnh nhất tại
Philippines
. Trong lần phun trào vào tháng 1/2018, hơn 23.000 người tại Philippines đã phải sơ tán. | Philippines: Hàng trăm người nhiễm nhiều bệnh sau khi sơ tán do núi lửa Mayon phun trào | 269 | |
Sau 6 năm kể từ ‘Những người đàn ông không có đàn bà’,
Haruki Murakami
vừa mới trở lại với độc giả Việt Nam qua tập truyện ngắn ‘Ngôi thứ nhất số ít’.
Ra mắt vào năm 2020 trên toàn thế giới, qua tuyển tập này, một Murakami có phần khác lạ đã được giới thiệu đến với người đọc, qua 8 truyện ngắn là 8 mô thức về một giọng kể có phần thống nhất.
Là một tác giả luôn được chờ đón mỗi khi ra mắt các tác phẩm mới, nhiều thập kỷ qua Murakami cuốn hút người đọc bởi một thế giới thiên về huyễn tưởng với những cơn mơ cũng như đời thực liên tục tranh chấp. Những
1Q84, Xứ sở kỳ diệu bạo tàn và nơi chốn tận cùng của thế giới, Kafka bên bờ biển
… tính đến giờ đây vẫn duy trì được sức hút của mình, và cũng phần nào góp phần định hình thế giới Murakami mở đầu từ
Pinball
cho đến dài rộng sau này.
Nhà văn Haruki Murakami. Nguồn: The New York Times.
Tuy vậy có một nghịch lý là những tác giả “pop” nhất và hiện thực nhất mới lại là những tác phẩm mang đến danh tiếng cho ông. Chúng là
Rừng Na Uy
, là
Phía Nam biên giới Phía tây mặt trời
. Murakami cũng từng nói rằng chính bản thân ông thật lòng không thích những tác phẩm này, và không bao giờ muốn quay trở lại những nhân vật đó, để kéo giãn, nối dài… đời sống của họ như mình thường làm. Điều này gần như cho thấy được thiên hướng sáng tác của ông, khi luôn thoải mái và hiệu quả nhất với những tình tiết nằm ở biên giới của cõi hư thực.
Ngôi thứ nhất số ít
mới vừa ra mắt nằm trong dòng chảy khác lạ, khi hướng nhiều hơn về phía hiện thực. Như đúng tựa đề, 8 câu chuyện trong tập sách này đều được kể lại từ một nhân vật dẫn chuyện ngôi thứ nhất, và nó dường như mang nhiều tính chất tự truyện hay bán tự truyện của chính tác giả.
Đáng nói ngôi kể vốn là một điểm đặc trưng trong các sáng tác của ông, thế nhưng phải phải đến tận tác phẩm này ta mới thấy được vai trò cũng như góc nhìn của Murakami đối với cấu phần văn chương mà không nhiều người chú ý khai thác.
Theo đó vào năm 1985, theo lời Jay Rubin – dịch giả thường xuyên chuyển ngữ Murakami sang tiếng Anh, thì nhà văn người Nhật cũng từng cho xuất bản một tập truyện ngắn ghi chép những trải nghiệm thật mà bạn bè và những người quen kể lại với mình. Tuy vậy không rõ vì sao mà sau này ông thú nhận rằng tất cả chỉ là sản phẩm của trí tưởng tượng. Như vậy có thể thấy rằng dù cho viết từ góc nhìn cá nhân, nhưng
Murakami
sẽ luôn khước từ tác phẩm của mình là “I-Novel” vốn là dòng văn nổi tiếng ở Nhật.
Từ cảm xúc đó mà có thể thấy Murakami luôn luôn ẩn hiện trong các truyện ngắn một cách gián tiếp. Jay Rubin cũng từng đề cập Murakami không thấy thoải mái khi đón nhận
“vị thế của một kẻ sáng tạo toàn quyền thưởng phạt, ban phát tên nhân vật của mình và kể lại hành động của họ theo ngôi thứ ba”.
Điều này có phần tương tự Angela Carter khi bà luôn thấy sự thiếu tự nhiên khi dùng mẫu thức đối thoại trong các truyện ngắn của mình. Do đó “boku” hay từ tiếng Nhật chỉ “tôi” một cách trung tính – là thứ ông đã sử dụng nhằm để khước từ quyền uy cá nhân.
Cũng chính vì vậy, ở
Ngôi thứ nhất số ít
, ta sẽ thấy lại một chàng trai trẻ đang độ trưởng thành ghét học môn toán và đến thư viện để đọc văn học. Đó cũng còn là một người cảm thấy cách xa với cha mẹ mình, cũng như với những mô tả thích đọc trinh thám, đi đến quán bar, thích nghe nhạc jazz và nhạc cổ điển ở tuổi ngũ tuần. Một thời tuổi trẻ của nam nhà văn cũng được tái hiện với các lựa chọn viết lách một cách ngẫu nhiên, không hề đoán định và kết hôn sớm…
Đáng nói đây cũng không phải là lần duy nhất Murakami tự nguyện đưa bản thân mình vào trong tác phẩm, khi ở những truyện trước đó, ông cũng từng đóng vai trò như người mào đầu, một người dự phần để kể lại các câu chuyện. Như thể trong truyện
Cơ quan độc lập
hay
Yesterday
của tập
Những người đàn ông không có đàn bà,
ta thấy ông không đã khéo léo lật ngược tên mình (từ Murakami sang Tanimura), cũng như nói về xuất thân và nghề viết văn như mình vốn là.
Minh họa cho 8 truyện ngắn của Ngôi thứ nhất số ít. Nguồn: The New York Times.
Đánh giá về ngôi kể này, ông cũng nói rằng:
“’Tôi’ ở đây, các bạn nên biết, nghĩa là tôi, Haruki Murakami, tác giả của truyện […] Như trong một vở tuồng kiểu cũ nhân vật đứng trước tấm màn, xướng đoạn bắt đầu, rồi cúi chào khán giả. Tôi cảm kích sự kiên nhẫn của quý vị, và hứa sẽ không để quý vị chờ lâu. Lý do vì sao tôi xuất hiện tại đây, đó là vì tôi nghĩ tốt hơn hết cần trực tiếp liên hệ với những sự kiện gọi là kỳ lạ đã xảy ra với tôi. Kỳ thực, những sự kiện kiểu này xảy ra khá thường. Một số quan trọng, và ảnh hưởng cách này hay cách khác đến cuộc sống của tôi.”
Từ những điều trên mà có thể thấy thế giới trong
Ngôi thứ nhất số ít
là dịp hiếm hoi mà nhà văn này đã mở lòng mình. Ở đó ông chia sẻ về chứng mất trí nhớ của mẹ và sự xa cách với cha (có cảm tưởng đây là phiên bản khác kiểu Annie Ernaux). Ngoài ra đó cũng còn là những người phụ nữ lướt qua đời ông, một cô F* cùng nghe những bản giao hưởng, một cô thiếu nữ với các quy tắc kỳ lạ, và rồi có một cô nàng ở tận vùng quê mà khi gặp lại đã không còn nữa…
Vì vậy như Jay Rubin đã một lần nói, “boku” của Murakami
“có thể gặp phải những câu chuyện lạ kỳ, nhưng anh ta tâm sự với độc giả bằng một giọng văn vừa quen thuộc vừa giống như văn nói – và theo cách nào đó, tách bạch với những sự kiện trong truyện kể ấy – như thể một người bạn đang kể lại những điều mà chính anh đã trải qua”.
Cho nên “boku” vừa chỉ đích xác một Murakami bằng xương bằng thịt, mà đó cũng là một bản thể khác vốn luôn dịch chuyển dòng thời gian, để mang đến nhiều sự kiện bất khả lý giải.
Do đó với ai từng thích những tiểu thuyết lớn của nam nhà văn, thì đây là tập truyện ngắn có thể thiếu nhiều sức hút. Nhưng nhìn kỹ hơn vào trong văn nghiệp vốn thích liên kết giữa các tác phẩm, thì
Ngôi thứ nhất số ít
cũng vẫn cho thấy một dòng chảy chung với các trước tác như ông từng nói: “
Tôi thường cho xuất bản truyện ngắn trong các tập san, mỗi lúc một truyện ở một nơi, nhưng giờ không như vậy nữa. Tôi chỉ không thích cách này. Nếu viết thành một dòng duy nhất, khi ấy tôi có thể cảm thấy giữa các truyện có mối liên kết với nhau – và viết lẻ từng truyện với tôi thật vô nghĩa. Nếu có thể, tôi muốn viết một lượt năm sáu truyện liên tục”.
Bìa tác phẩm Ngôi thứ nhất số ít.
Vì chính điều trên mà ta sẽ thấy những sự trở đi trở lại trong các tác phẩm của
Murakami
. Chẳng hạn như truyện
Lời thú tội của khỉ Shinagawa
kể về một con khỉ biết nói có khả năng lấy đi ký ức của những người phụ nữ mà nó yêu thích, chính là một phiên bản khác của truyện
Con khỉ Shinagawa
đã từng ra mắt vào năm 2006. Tuy vậy câu chuyện mới này đã giảm bớt đi tình thế hư ảo, chỉ để cho ta một mối nghi hoặc về sự hiện hữu của khả thể trên, cũng như nghi ngờ chính sự thật đó. Nó như một sự chuyển dịch từ vị nghệ thuật sang vị nhân sinh, và cũng bám sát thực tế với một truyện khác là
Charlie Parker play bossa nova
.
Ngoài ra những cặp đôi khác cũng cho ta thấy những điều tương tự, như
With the Beatles
với
Yesterday
(trong
Những người đàn ông không có đàn bà
, về những con người giờ không còn nữa), hay
Trên gối đá
với
Rừng Na Uy
(về sự vô nghĩa cũng như cô độc của cuộc sống này)… Điều này càng làm rõ hơn về việc Murakami sử dụng truyện ngắn như một “sân khấu diễn tập” cho các cố gắng sáng tác dài hơi hơn.
Trong buổi chia sẻ lúc đương là Nghệ sĩ nhiệm trú ở Viện Reishauer vào năm 2005 ở Cambridge, ông cũng đã nói
: “Tôi thấy viết tiểu thuyết quả là thử thách, nhưng viết truyện ngắn lại là niềm vui”.
Ông chia sẻ rằng khi viết truyện ngắn mình không phải chịu cam kết thời gian cũng như sức lực, và do đó được phép thử nghiệm với những chất liệu xuất hiện ngẫu nhiên. Ông nói:
“Bạn có thể tạo ra câu chuyện từ những chi tiết nhỏ nhất – một ý nghĩ bật ra trong đầu, một từ, một hình ảnh, bất kể là gì. Trong hầu hết trường hợp, nó cũng giống jazz ứng tác, câu chuyện cứ dẫn tôi đến nơi nào nó muốn”.
Vì vậy
Ngôi thứ nhất số ít
vẫn là tác phẩm có phần phong phú của Murakami, khi ông dịch chuyển giữa những chiều kích, khi thì thận trọng với ký ức cá nhân, nhưng cũng có khi sẽ biến đổi nó, và đưa người đọc vào mê hồn trận để gắn nó vào một “cõi Murakami” đã từng xuất hiện nhiều thập kỷ trước. Tập truyện ngắn này như một thử nghiệm của riêng nhà văn, ít nhiều mở ra những khám phá mới, giữa hư và thực, giữa thực vào ảo, và rồi cuối cùng là đến tính không. | Ngôi kể của Murakami – Tác giả: Minh Anh | 1,748 | |
Tết Đoan Ngọ
hay dân gian quen gọi là tết diệt sâu bọ, tết nửa năm rơi vào ngày mùng 5 tháng 5 âm lịch hằng năm.
Tết Đoan Ngọ hay còn được gọi là tết Đoan Dương, được tổ chức vào giờ Ngọ, ngày mùng 5 tháng 5 Âm lịch hằng năm.
Năm 2023, Tết Đoan Ngọ rơi vào thứ Năm, ngày 22/6 dương lịch.
Đây là một ngày tết truyền thống tại một số quốc gia Đông Á như Việt Nam, Triều Tiên, Đài Loan, Nhật Bản và Trung Quốc. “Đoan” có nghĩa là mở đầu, “Ngọ” là khoảng thời gian từ 11 giờ sáng đến 1 giờ chiều, ăn tết Đoan Ngọ là ăn vào buổi trưa. Đoan Ngọ tức là lúc mặt trời bắt đầu ngắn nhất, ở gần trời đất nhất.
Ở Việt Nam, tết Đoan Ngọ còn được gọi với cái tên khá dân dã đó chính là “tết giết sâu bọ”. Hiểu đơn giản, đây chính là ngày phát động bắt sâu bọ, tiêu diệt bớt các loài sâu bệnh gây hại cho cây trồng.
Năm 2023, Tết Đoan Ngọ rơi vào thứ Năm, ngày 22/6 dương lịch. (Ảnh minh họa).
Theo truyền thuyết kể lại, một ngày sau khi thu hoạch, nông dân ăn mừng vì trúng mùa nhưng sâu bọ năm ấy lại kéo dày ăn mất cây trái, thực phẩm đã thu hoạch. Mọi người đau đầu không biết làm cách nào để có thể giải được nạn sâu bọ này, bỗng nhiên có một ông lão từ xa đi tới tự xưng là Đôi Truân. Ông chỉ cho dân chúng mỗi nhà lập một đàn cúng gồm đơn giản có bánh tro, trái cây, sau đó ra trước nhà mình vận động thể dục. Nhân dân làm theo chỉ một lúc sau, sâu bọ đàn lũ té ngã rã rượi.
Lão ông còn bảo thêm: Sâu bọ hằng năm vào ngày này rất hung hăng, mỗi năm vào đúng ngày này cứ làm theo những gì ta đã dặn thì sẽ trị được chúng. Dân chúng biết ơn định cảm tạ thì ông lão đã đi đâu mất. Để tưởng nhớ việc này, dân chúng đặt cho ngày này là ngày “Tết diệt sâu bọ”, có người gọi nó là “Tết Đoan ngọ” vì giờ cúng thường vào giữa giờ Ngọ.
Bánh tro không thể thiếu trong ngày Tết Đoan Ngọ. (Ảnh minh họa).
Hiện ở một số làng quê Việt Nam vẫn còn giữ nếp xưa, rất coi trọng ngày Tết này. Sau Tết Nguyên đán, có lẽ “Tết diệt sâu bọ” là cái Tết sum họp đầm ấm nhất và có nhiều tục lệ gắn kết với đời sống của người dân… vì vậy con cháu dù làm ăn xa xôi mấy cũng cố thu xếp để về.
Vào thời điểm này, trái cây, hoa lá bắt đầu đơm hoa kết trái mong một mùa bội thu, vì vậy, hoa quả là thứ đồ cúng không thể thiếu. Ngoài ra, còn có những món ăn khác tùy theo tập quán của từng địa phương.
Vào ngày Tết Đoan Ngọ, mọi nhà chuẩn bị vật phẩm cúng tổ tiên. Người ta quan niệm rằng, đây là thời điểm quả trên cây, lá trên cành bắt đầu đơm hoa kết trái và cúng tổ tiên để mong một mùa bội thu.
Sau lễ cúng tết đoan ngọ là các tục lệ giết sâu bọ. Cả nhà quây quần ăn những thứ quả chua, rượu nếp, bánh tro… để diệt trừ sâu bọ, xua đuổi hết bệnh tật. | Nguồn gốc và ý nghĩa ngày Tết Đoan Ngọ | 585 | |
Hai cuốn sách của Đặng Thùy Tiên. Ảnh: Lê Ngọc.
Mạch văn chương mỗi ngày lại chảy, Đặng Thùy Tiên tiếp tục cho ra đời nhiều tác phẩm về số phận con người vùng cao, để dù gió thổi ngược, nắng cháy lưng đồi, hoa vẫn dập dìu nở.
Như ngọn cỏ gieo mình trên cao nguyên đá, như bông hoa lặng lẽ nở giữa núi rừng, Đặng Thùy Tiên là một trong những nhà văn trẻ chăm chỉ và nghiêm túc với nghề mà tôi biết. Đặc biệt với hai tập truyện ngắn
Những mùa hoa trên cao nguyên đá
và
Những ngọn gió thổi ngược
do Nhà xuất bản Quân đội Nhân dân phát hành, chị đã để lại dấu ấn sâu sắc trong lòng độc giả.
Ít ai biết rằng Đặng Thùy Tiên là một nhà văn tay ngang. Chị chỉ mới viết văn trong vài ba năm gần đây khi có thời gian rảnh ngoài giờ lao động mệt mỏi.
Bắt đầu với những tản văn nhỏ viết về kỷ niệm ấu thơ, mảnh đất và con người miền sơn cước nơi chị đang sinh sống. Thế nhưng, trong người con gái nhỏ bé ấy lại có một nội lực văn chương mạnh mẽ mà khi chạm mở những nút nguồn mới tuôn trào mãnh liệt. Và truyện ngắn là thể loại để cho Đặng Thùy Tiên được bộc lộc rõ nhất cá tính của mình.
Không ồn với con chữ, chị chọn cho mình một lối đi bền bỉ như mạch suối âm thầm luồn lách qua từng khe hở của rừng già mà đổ ra sông dài, biển rộng. Đặng Thùy Tiên đem vào tác phẩm của mình những đề tài mang hơi thở rất đời thường, đó là mối quan hệ gia đình, anh chị em hay tình yêu đôi lứa. Những mảng đề tài cũ kỹ được thể hiện theo các góc nhìn mới mẻ riêng biệt mà khi đọc thì ai cũng bị cuốn vào vòng xoáy câu chuyện, cùng khóc, cùng cười với nhân vật.
Chúng ta sẽ thấy một Nguyễn ARS trong bối cảnh viễn tưởng tương lai đầy thú vị của truyện
Cát bụi
, người vẫn luôn đi tìm bản ngã của mình cùng hành trình cứu vớt trái đất. Một câu chuyện có bối cảnh độc đáo thể hiện tư duy sắc bén của người viết khi sáng tạo ra viễn cảnh tương lai hàng nghìn năm sau với hàng loạt các vấn đề nổi cộm về môi trường. Hay một lát cắt của đời sống người dân tộc thiểu số được tái hiện qua Giàng, Dong của truyện ngắn
Hạnh phúc Không bị đóng khung
, những tội ác mà cái chết trắng đã gieo rắc khắp miền biên giới. Để rồi chỉ khi nghiền ngẫm từng câu chữ, người đọc mới vỡ òa nhận ra, người dân tộc mình thật thà, chất phác. Người dân tộc mình vất vả, mưu sinh. Chỉ một sai lầm nhỏ do thiếu hiểu biết cũng khiến họ vướng vào lao lý một cách đáng thương hơn đáng trách.
Đặng Thùy Tiên không phải người dân tộc thiểu số nhưng chị lại có cái nhìn tổng thể khá toàn diện về đời sống, bản sắc văn hóa của những người đồng mình thương mến. Chị đủ tinh tế khi lựa chọn bối cảnh quen thuộc nhất và đủ thông minh để hư cấu, sáng tạo làm cho nó trở nên hấp dẫn hơn.
Tam Đường nơi chị neo đời sinh sống là một huyện vùng cao của tỉnh Lai Châu, thông qua các tác phẩm của mình, bối cảnh miền núi Tam Đường đã được chị tái hiện trong truyện ngắn một cách sống động chân thực, từ hình ảnh nhà sàn, nương rẫy, khung cảnh núi rừng hoang sơ hùng vỹ.
Với bút pháp nghệ thuật tả thực điêu luyện kết hợp với khả năng ngôn ngữ, chị đã tạo ra một giọng văn thủ thỉ, tâm tình, nhẹ nhàng dẫn độc giả lướt qua từng không gian thời gian để sống cùng Lão Gàn, Giàng Mí Chiếu, Thào Hoa, lắng nghe “Tiếng sáo ly hương” trong “những đêm trăng” thề nguyện…
Và rồi giữa mùa đông gió lùa qua vách nứa, đàn trâu co ro, con người run rẩy, hy vọng lại thắp lên từ ánh lửa bập bùng. Mạch nguồn văn chương mỗi ngày lại chạy, Đặng Thùy Tiên sẽ vẫn còn tiếp tục cho ra đời nhiều tác phẩm đặc sắc về số phận con người vùng cao, để cho dù gió thổi ngược, nắng cháy lưng đồi, những mùa hoa vẫn dập dờn khoe sắc… | Như những mạch nguồn âm thầm chảy mãi… | 763 | |
Các đơn vị cứu hộ đang chạy đua với thời gian để tìm kiếm tàu ngầm bị mất tích hôm 18/6 khi đi thăm xác tàu Titanic ở khu vực ngoài khơi bờ biển
Canada
và
Mỹ
.
Theo
New York Times
, nhiều vấn đề phức tạp có thể cản trở nỗ lực giải cứu năm người trên tàu lặn sâu Titan. Tàu ngầm này đã không quay về sau chuyến lặn hôm 18/6 tới khu vực xác tàu Titanic dưới đáy Đại Tây Dương.
Có 5 người trên tàu, trong đó có một doanh nhân Anh và một chuyên gia Pháp.
Đối với bất kỳ hoạt động tìm kiếm và cứu hộ nào trên biển, điều kiện thời tiết, tình trạng thiếu ánh sáng vào ban đêm, trạng thái của biển và nhiệt độ nước đều có thể đóng vai trò quyết định liệu các thủy thủ gặp nạn có thể được tìm thấy và giải cứu hay không. Đối với việc cứu hộ dưới nước sâu, các yếu tố để thành công lại càng nhiều và khó khăn hơn.
Xác tàu Titanic. (Ảnh: CNN).
Vấn đề đầu tiên và quan trọng nhất cần giải quyết là tìm thấy Titan.
Nhiều phương tiện dưới nước được trang bị một thiết bị âm thanh, thường được gọi là pinger, phát ra âm thanh mà lực lượng cứu hộ có thể phát hiện dưới nước. Nhưng không rõ Titan có thiết bị này hay không.
Chiếc tàu lặn này được cho là đã mất liên lạc với tàu hỗ trợ sau 1 giờ 45 phút chuyến lặn bắt đầu. Các chuyến thông thường kéo dài 2 tiếng rưỡi. Có thể có vấn đề với thiết bị liên lạc của Titan, hoặc với hệ thống chấn lưu kiểm soát quá trình đi xuống và đi lên.
Một mối nguy hiểm khác có thể xảy ra đối với con tàu là bị kẹt không thể nổi lên mặt nước.
Nếu tàu lặn được tìm thấy ở dưới đáy, thì độ sâu quá lớn sẽ hạn chế các phương tiện cứu hộ.
Titanic nằm ở độ sâu khoảng 4.267 m dưới bề mặt Bắc Đại Tây Dương, độ sâu mà con người chỉ có thể chạm tới khi ở trong các tàu lặn chuyên dụng giúp họ giữ ấm, khô ráo và cung cấp không khí.
Khả năng giải cứu duy nhất sẽ đến từ một phương tiện không người lái – về cơ bản là một thiết bị không người lái dưới nước. Hải quân Mỹ có phương tiện cứu hộ tàu ngầm, mặc dù nó có thể đạt đến độ sâu chỉ khoảng 600 mét. Để thu hồi các vật thể dưới đáy biển ở vùng nước sâu hơn, hải quân dựa vào các phương tiện điều khiển từ xa như CURV-21. Việc đưa các phương tiện này đến địa điểm cần có thời gian.
Theo trang web của OceanGate, công ty vận hành dịch vụ tàu lặn, Titan có thể giữ cho năm người bên trong sống sót trong khoảng 96 giờ. Với nhiều tàu lặn, không khí bên trong được tái chế — CO2 được loại bỏ và oxy được thêm vào — nhưng trong một khoảng thời gian đủ dài, tàu sẽ mất khả năng lọc CO2 và không khí bên trong sẽ không còn đủ duy trì sự sống.
Ngoài ra, nếu tàu Titan hết pin và không còn khả năng chạy máy sưởi để giữ ấm, những người bên trong có thể bị hạ thân nhiệt và tình hình cuối cùng trở nên không thể cứu vãn.
(Nguồn: NYTIMES) | Tàu ngầm mất tích khi thám hiểm xác Titanic: Tại sao khó giải cứu? | 583 | |
Sắc phong của vua Minh Mạng phong Cụ Nguyễn Đăng Huân.
Xã Hương Ngải, huyện Thạch Thất, tỉnh Sơn Tây trước đây, nay là ngoại thành Hà Nội. Sinh ra và lớn lên ở đây nên tôi rất tự hào về quê hương mình, một vùng đất hiếu học có nhiều người tài năng, đức độ. Dưới thời phong kiến, huyện Thạch Thất có 30 vị đỗ đại khoa, riêng làng Hương Ngải có 6 vị là: Liêu Hiến Chương, Liêu Hiến Quang, Đỗ Thê, Đỗ Hịch, Phí Thạc và Nguyễn Đăng Huân.
Tôi cũng như nhiều người khác rất ngưỡng mộ và quý phục tài năng, tâm đức, đặc biệt là tính thanh liêm tuyệt vời của cụ Nguyễn Đăng Huân.
Nguyễn Đăng Huân tên tự là Hy Khiêm, sinh năm Ất Sửu (1805), nhà ở nậu Thượng – nay là thôn 1 – xã Hương Ngải, trong một gia đình nhà nho. Chuyện xưa kể rằng: Năm mới lên 8 tuổi, Nguyễn Đăng Huân đã ứng đối rất giỏi. Một hôm, có quan họ Bùi ở Thịnh Liệt đến chơi với cha, thấy chú bé thông minh đĩnh ngộ, vị quan họ Bùi liền ra một vế câu đối: Phiên âm: Nhị nhân cư đồng hương, hà địa bất sinh tài, hà tài bất tư thế. (Nghĩa là: Hai người ở cùng một làng, đất nào chẳng sinh người tài, người tài nào mà chẳng giúp đời). Nguyễn Đăng Huân đã ứng khẩu đối lại: Phiên âm: Nhất cử đăng khoa đệ, tự hương dĩ cập hội, tự hội dĩ chí đình. (Nghĩa là: Một lần thi đỗ, từ thi hương rồi thi hội, thi hội đến thi đình). Vị quan họ Bùi khen ngợi là “có khẩu khí”, “có khí phách”, lúc thiếu thời “Ngư trạc vũ môn”… Năm 14 tuổi được vào học trường dòng, Nguyễn Đăng Huân đã rất chăm chỉ và học giỏi, nổi tiếng không những trong huyện, phủ mà cả tỉnh. Các kỳ tập văn của ông đều được thầy phê hạng bình và ưu. Có lần ông đi ăn giỗ nhà ông ngoại, người cậu của ông ra câu đối trêu rằng: Thịt mỡ dưa hành đi miếng một. Ông liền ứng khẩu đối lại: Lọng vàng quân kiệu kéo hàng đôi. Điều này đã thể hiện rõ khí phách của ông ngay từ thuở thiếu thời.
Nhờ quyết chí học hành, Nguyễn Đăng Huân đỗ Trung khoa (Cử nhân) năm Mậu Tý (1828) tại trường thi Bắc Thành. Kỳ thi này, lấy đỗ 20 người, Nguyễn Đăng Huân đỗ thứ hai. Năm sau, khi 25 tuổi cụ đỗ Đệ nhị giáp tiến sĩ xuất thân (Hoàng giáp), khoa Kỷ Sửu niên hiệu Minh Mệnh thứ 10 (1829). Bài đối sách của cụ trong kỳ thi Đình được chép trong “Lịch khoa Hội Đình văn tuyển” (Thư viện Viện nghiên cứu Hán Nôm, Hà Nội, ký hiệu: A.1759/2). Tên tuổi, quê quán của cụ được khắc trên bia đá nay vẫn còn tại Văn Thánh (Văn Miếu) ở Kinh đô Huế. Kỳ thi đó không lấy đệ nhất giáp nên cụ là Đình nguyên Hoàng giáp. Sau đỗ đạt, cụ được bổ làm Hàn lâm viện biên tu, sau đó là Tri phủ Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam, tước Hương Đình Bá. Phủ Điện Bàn thời ấy gồm ba huyện: Diên Khánh, Hòa Lạc và Duy Xuyên, đời sống nhân dân rất khó khăn. Cai quản vùng này, cụ làm được nhiều việc lợi dân ích nước. Sinh thời, cụ kết bạn với nhiều bậc trí thức chính trực: Cao Bá Quát (1808 – 1854), Tiến sĩ Hà Tôn Quyền (1798-1839), Tiến sĩ Vũ Tông Phan (1800 -1851), Phó bảng Nguyễn Văn Siêu (1799-1872), Phó bảng Dương Đăng Dụng (1804-18?), Phó bảng Diệp Xuân Huyên (1808 – 1847)… Trong đó, Phó bảngDiệp Xuân Huyên tự là Di Xuân hay Cổ hiên Diệp Huyên đã viết bài “Nguyễn Đình Nguyên bi ký” bằng chữ Hán ghi lại sự tích, công trạng của Đình nguyên tiến sĩ Nguyễn Đăng Huân. Hiện nay, tấm bia đá này vẫn còn nguyên vẹn, đặt tại địa phận xứ Đồng Gai, xã Hương Ngải, huyện Thạch Thất, Hà Nội.
Sau 5 năm làm tri phủ, cụ được điều về Kinh, thăng chức Lang trung bộ Lễ, ban thụy hàm Phụng Nghị đại phu – một trong những cơ quan chức năng cao cấp thời nhà Nguyễn – Sắc phong này của cụ, hiện gia đình vẫn lưu giữ cùng 5 bản sắc phong khác nữa. Cụ từng theo vua đi tuần các vùng đất phương Nam. Đang làm Lang trung bộ Lễ, cụ lâm bệnh nặng và mất năm 34 tuổi. Người có chức phận xem tư trang của cụ, trong rương hòm không có gì đáng giá ngoài bộ triều phục. Về việc này, sách “Đại Nam thực lục”, bộ sử biên niên của triều đình Nguyễn, do các sử thần ghi chép việc hằng ngày trong cung vua viết: “Đinh Dậu, Minh Mệnh năm thứ 18 (1837), Thự lang trung bộ Lễ Nguyễn Đăng Huân, trước Tri phủ Điện Bàn, tại chức 4 năm, tự giữ thanh liêm kiệm ước và bình tĩnh giản dị, thân với dân, nha lại và dân yêu như cha mẹ, gặp khi có tang cha, đưa biếu đều không nhận. Đến khi bổ làm chức ở kinh đô, hộ giá đi tuần phía Nam, dân nghe tin đến, đón đường thăm hỏi, nhiều người biếu tiền và vàng cũng không nhận, đến nay chết ở nơi làm quan, trong túi không có gì cả, chỉ có một cái áo rét được thưởng để làm đồ liệm mà thôi”. Sớ về sự ra đi của cụ được dâng lên triều đình, vua Minh Mệnh vô cùng thương tiếc, cấp cho 100 quan tiền để dùng cho việc tang, chở thuyền đưa thi hài cụ về quê. Vua chu cấp thêm cho vợ con của cụ 100 quan tiền, thưởng thêm 100 quan cho thân mẫu của cụ. Nhà Vua còn lệnh các nơi khi đưa thi hài Cụ đi qua hay dừng nghỉ, đều phải đón tiếp chu đáo. Chính vì việc này nên quan dân khắp vùng nói rằng: cụ Đình Nguyên Nguyễn Đăng Huân hai lần được vinh quy bái tổ. Ngoài ra vua còn giao các chức sắc sở tại thường niên thăm gia quyến của cụ.
Sau này, sử quán triều Nguyễn soạn bộ “Đại Nam liệt truyện”, niên hiệu Tự Đức thứ 5 (1852), đã viết về Nguyễn Đăng Huân: ông “tính người thanh liêm cẩn thận, bình dị gần dân, mỗi khi đi thường đi bộ (không dùng cáng), xử đoán hết tình, thường có người kiện về ruộng, trước hết mở bảo cho hai bên biết, rồi chỉ nói một câu là xử đoán xong, hai bên nguyên, bị đều phục; việc khác cũng thế. Coi chức vài năm, người trong quận yêu như bố mẹ. Vì có tang bố xin về, ai đưa đồ tiễn biếu đều khước từ. Sau lĩnh Lang trung bộ Lễ, theo xa giá đi tuần qua hạt cũ, nhân dân đón đường yết kiến, nhiều người đưa biếu tiền lụa, đều không nhận. Rồi chết, túi làm quan vẫn rỗng tuếch, duy có một cái áo mùa đông mới ban cho để khâm liệm. Đại thần (tức Ngự sử đài) đem việc tâu lên, vua rất tiếc nói rằng: Đáng giận là lúc Đăng Huân sống không có ai đề cử đến, truy thụ cho hàm Lang trung, sai hậu cấp cho gia đình; lại sai quan có chức trách ở địa phương thường hỏi thăm người mẹ. Sau dân Điện Bàn truy nhớ phụ thờ vào Văn từ của bản phủ”.
Và sách “Đại Nam nhất thống chí” tập IV do Viện Sử học Uỷ ban Khoa học Xã hội Việt Nam chủ biên – do NXB Khoa học xã hội xuất bản năm 1971 có viết: “Nguyễn Đăng Huân là người thanh liêm kiệm ước, gần gũi với dân, lại được dân yêu mến theo xa giá đi tuần, dân hạt cũ đón đường thăm hỏi, nhiều người cho vàng bạc cũng không nhận. Chết ở quan không có đồng nào dính túi. Ngự sử tâu lên triều, vua Thành tổ rất thương tiếc, tặng thị lang và hậu cấp cho gia quyến. Đăng Huân còn có mẹ già, lệnh cho quan sở tại thời thường đến thăm hỏi” (trang 241). Sách báo thời hiện đại cũng có nhiều tài liệu viết vệ cụ. Gần đây có bài báo đăng trên trang thông tin điện tử của Ủy ban kiểm tra Trung ương ngày 2/8/2017 với tiêu đề “Cho liêm khiết trở thành thông lệ”, đã viết về cụ và đề nghị lấy đó làm tấm gương giáo dục cho các cán bộ ngày nay.
Như vậy cả ba cuốn “Đại Nam thực lục”, “Đại Nam liệt truyện”, “Đại Nam nhất thống chí”, và báo chí thời nay sau khi kể công danh hành trạng đã dùng những câu chữ hay nhất để ghi nhận, ca ngợi Nguyễn Đăng Huân. Người làm quan ở bất cứ thời nào, có được đức thanh liêm và lòng thương yêu dân như cụ quả là hiếm có, thật đáng kính phục.
Cũng nhờ sự quan tâm, giúp đỡ kịp thời của Vua nên hai con cụ được học hành và thành đạt. Con trai cả là Nguyễn Đăng Tích được phong sắc “Lục phẩm Suất đội” và bổ hàm “Lục phẩm Văn giai”, sau này được làm tri huyện ở Gia Lộc (Hải Dương) rồi được thăng làm Tri châu Mai Đà (Đà Bắc và Mai Châu ngày nay). Con thứ của Cụ là Nguyễn Đăng Bảng làm nghề dạy học, có nhiều lớp học trò theo học, nhiều người thành đạt và hữu dụng. Hiện nay, tại bàn thờ tư gia dòng đích tôn cụ còn treo đôi câu đối học trò mừng thầy Nguyễn Đăng Bảng – con trai thứ của cụ: “Thanh bạch truyền gia sơn đầu ngưỡng; Văn chương quán thế thạch bi tôn” (nghĩa là: Gia đình truyền thống thanh liêm, núi cao cũng ngưỡng vọng; Văn chương bao trùm thiên hạ, bia đá ghi danh còn tồn tại mãi). Noi theo tấm gương sáng ngời ông cha, hậu duệ các đời sau của cụ đã có nhiều người đỗ đạt cao, làm nghiên cứu khoa học và giữ các vị trí quan trọng trong nhiều cơ quan nhà nước.
Ở Việt Nam, người tài năng như Nguyễn Đăng Huân không quá hiếm, nhưng người có phẩm chất thanh liêm tuyệt vời như cụ không có nhiều. Tài năng và đức độ của cụ Đình Nguyên Nguyễn Đăng Huân là tấm gương sáng cần được lan tỏa rộng rãi để người đời sau học tập và noi theo.
Hà Nội, hè 2023 | Chuyện thú vị về người hai lần được vinh quy bái tổ – Tác giả: Nguyễn Thị Thiện | 1,808 | |
Nhà báo Hải Triều (1908-1954).
Hải Triều tên thật là Nguyễn Khoa Văn, sinh ngày 01/10/1908 ở làng An Cựu, huyện Hương Thủy,
tỉnh Thừa Thiên Huế
, nay là phường An Cựu,
thành phố Huế
và mất ngày 6/8/1954 tại bệnh viện Hà Lũng, Thọ Xuân (nay thuộc
Triệu Sơn
,
Thanh Hóa
) khi mới 46 tuổi. Ông là một nhà hoạt động cách mạng, nhà lý luận tiền phong, một cây bút nổi tiếng trong những cuộc luận chiến về triết học và nghệ thuật thời kỳ những năm 30 của thế kỷ trước. Hải Triều còn là một nhà báo chiến sỹ, dùng ngòi bút làm vũ khí đấu tranh không mệt mỏi vì sự nghiệp cách mạng của Đảng và của dân tộc.
Tháng 3 năm 1928, Hải Triều đăng bài báo đầu tiên trên báo
Tiếng Dân
của Huỳnh Thúc Kháng khi ông 20 tuổi. Kể từ đó, báo chí đã luôn luôn gắn bó mật thiết với cuộc đời ông, trở thành thứ vũ khí mạnh mẽ theo ông trên từng bước đường tranh đấu vì lý tưởng cách mạng. Hoạt động báo chí của Hải Triều hình thành theo 3 thời kỳ mà ranh giới được nhận diện bởi những cuộc tù đày, giam lỏng.
Thời kỳ đầu
từ năm 1928 đến cuối năm 1930, trước khi bị chính quyền thực dân bắt, bỏ tù, Hải Triều lấy bút danh Nam Xích Tử và cộng tác viết bài cho 2 tờ báo:
Tiếng Dân
,
Kỳ lân
. Trong khoảng thời gian hơn 2 năm, ông để lại 5 tác phẩm, trong đó có hai tác phẩm luận bàn về chiến tranh:
Cuộc chiến tranh thế giới sau này
đăng 4 kỳ trên báo
Tiếng Dân:
số 66 ngày 31/3, số 67 ngày 04/4, số 69 ngày 11/4 và số 70 ngày14/4/1928;
Cái nhân quả của cuộc chiến tranh thế giới
, báo
Kỳ lân
số 17 ra ngày 22/9/1928; chuyên luận
Tư bổn chủ nghĩa
đăng trên 3 kỳ báo
Kỳ lân
: số 62 ngày 02/3, số 63 ngày 05/3, số 69 ngày 18/5/1929; và hai bài bình luận ngắn xung quanh vụ ám sát Alfred François Bazin, Giám đốc Tổng nha nhân lực Đông Dương, một tên trùm thực dân đã gây nhiều tội ác trong khi mộ phu cho các đồn điền ở Trung Kỳ, Nam Kỳ và các đảo quốc thuộc địa của Pháp ở nam Thái Bình Dương.
Một điều dễ nhận thấy, Hải Triều đều dựa trên những cơ sở của chủ nghĩa Mác – Lênin để nhìn nhận, lý giải và đánh giá các vấn đề, sự kiện thời sự. Khi viết về
Cuộc chiến tranh thế giới sau này
, hay
Cái nhân quả của cuộc chiến tranh thế giới,
ông cho rằng “cái nguyên động lực của chiến tranh thế giới ngày nay là kinh tế”. Đó là nền kinh tế hàng hóa trong xã hội tư bản chủ nghĩa càng phát triển thì càng khát nguồn tài nguyên, nguyên liệu, càng thúc bách nhu cầu mở rộng thị trường tiêu thụ hàng hóa. Việc tranh giành thuộc địa để khai thác tài nguyên và thị trường để bán hàng giữa các nước “liệt cường” mới và cũ chính là nguyên nhân của chiến tranh thế giới. Bởi “Trong khi tìm kiếm đó thế nào lại khỏi gặp nhau, gặp nhau tất phải đánh nhau, ấy là cũng một lẽ thường của lối cọp đàn trâu chiếc, một mỡ mười mèo, thì cái thủ đoạn miệng gầm tay bấu vẫn không phải lạ vậy”. Cùng với sự tranh giành “lợi quyền kinh tế” giữa các nước đế quốc, Hải Triều cho rằng còn có mâu thuẫn giữa “hữu sản giai cấp với vô sản giai cấp”, giữa “bọn tư bản, địa chủ với công nhân, nông dân”. Đó là “ba cái yếu tố phát sinh ra chiến tranh thế giới”. Và ông dự báo “Trận thế đã dàn ra đó, còn sự hơn thua ra thế nào thì bây giờ chưa có thể đoán được, nhưng ta có thể chắc chắn rằng nếu trận chiến tranh này mà xảy ra thì sự hung ác gớm ghê trong trường lưu huyết có thể gấp mấy lần Âu chiến năm 1914-1918 vậy, mà các xã hội loài người sau cuộc tàn sát dã man này ra thế nào là một điều nên ngẫm nghĩ”. Và 11 năm sau dự báo của ông, Chiến tranh thế giới lần thứ hai đã nổ ra dẫn đến sự tàn sát khủng khiếp nhất mà lịch sử loài người được biết đến, làm cho trên 50 triệu người chết, hàng vạn thành phố, làng mạc bị san phẳng. Giải thích về chiến tranh bằng lý luận kinh tế chính trị học và xã hội học mácxít, từ đó đi đến dự báo chính xác về chiến tranh từ tính chất tất yếu đến tính chất khốc liệt nó, Hải Triều không chỉ thể hiện tài năng của cá nhân mình, mà còn minh chứng cho tính khoa học của học thuyết mác xít mà ông là môn đồ tự nguyện.
Các tác phẩm của Hải Triều.
Tác phẩm
Tư bổn chủ nghĩa
trước hết là một luận văn tuyên truyền, giúp cho người đọc rộng rãi thấy được, hiểu được thực chất của chủ nghĩa tư bản là gì. Bằng những ví dụ, cách giải thích đơn giản, đễ hiểu, Hải Triều đã trình bày, lý giải một cách khái quát toàn bộ quá trình hình thành và phát triển của chủ nghĩa tư bản từ khi phát sinh cho đến thời kỳ “khoách trương” sức mạnh và dự báo tiền đồ của nó trong tương lai. Hơn thế nữa,
Tư bổn chủ nghĩa
còn là một bản án nghiêm khắc, thẳng thắn đối với những tội lỗi mà chủ nghĩa tư bản đã gây nên. Ngay câu mở đầu bài báo, ông viết: “Xương chất thành núi, máu chảy thành sông, loài người giết nhau như cắt cỏ hồi năm 1914-1918; lịch sử nhơn loại chưa có khi nào trông thấy một cuộc chém giết ghê gớm như vậy. Duyên cớ vì đâu? Không phải vì chủ nghĩa tư bổn đó ư?”. Câu hỏi đó chính là lời kết tội, khẳng định chủ nghĩa tư bản là nguyên nhân gây ra chiến tranh tàn khốc. Ông mô tả quá trình phát triển của chủ nghĩa tư bản, đồng thời cũng là lý giải nguyên nhân vì đâu mà chủ nghĩa tư bản là nguồn gốc của chiến tranh, vì đâu mà còn chủ nghĩa tư bản thì còn chiến tranh. Rồi đến lượt nó, chiến tranh lại trở thành “cái mầm diệt vong ở trung tâm”, dẫn dắt chủ nghĩa tư bản vào “con đường tự sát”. Viết như thế tưởng như đòn đánh vỗ mặt, trực diện vào chính quyền thực dân Pháp. Phải chăng đó chính là lý do mà sau khi đăng kỳ cuối của bài
Tư bổn chủ nghĩa
, báo
Kỳ lân
chỉ kịp ra được đúng 1 số báo nữa thì bị nhà cầm quyền ra lệnh đóng cửa.
Thời kỳ thứ hai
từ cuối năm 1932 sau khi Hải Triều ra tù, đến năm 1940, trước khi ông bị đưa đi giam lỏng ở Phong Điền. Đây là 8 năm hoạt động báo chí sôi nổi nhất của Hải Triều. Ông cộng tác với hàng loạt tờ báo công khai như:
Tiếng Dân
,
Đông phương
,
Phụ nữ tân văn
,
Công luận
,
Đời mới
,
Tiểu thuyết thứ bảy
,
Tin văn
,
Trung Kỳ
,
Tiến bộ
,
Hồn trẻ tập mới
,
Mai
,
Nhành lúa
,
Kinh tế tân văn
,
Sông Hương tục bản
,
Dân tiến
,
Tao đàn
. Trong số các báo mà Hải Triều cộng tác đăng bài có những báo do Đảng Cộng sản chủ trương như:
Hồn trẻ tập mới
(tuần báo, xuất bản ở Hà Nội, ra được 12 số từ tháng 6 đến tháng 8/1936, do Xứ ủy Bắc Kỳ chủ trương và chỉ đạo);
Nhành lúa
(xuất bản tại Huế, do chính Hải Triều làm Thư ký tòa soạn, bị cấm sau số 9, ngày 19/3/1937);
Sông Hương tục bản
(tuần báo, xuất bản ở Huế, do Xứ ủy Trung Kỳ mua lại của Phan Khôi song vẫn đề “Người sáng lập: Phan Khôi” để giữ thế hợp pháp, Phan Đăng Lưu trực tiếp chỉ đạo, số cuối – số 14, ra ngày 14/10/1937);
Dân tiến
(do Xứ ủy Trung Kỳ chủ trương, Phan Đăng Lưu chỉ đạo, Lưu Quý Kỳ làm Thư ký tòa soạn, ra được 5 số, số cuối ra ngày 12/12/1938). Có những thời gian, Hải Triều viết rất nhanh và liên tục. Trên tờ
Đông phương
, nhiều đợt 4-5 số báo liền có bài của ông. Tuần báo
Đời mới
chỉ ra được 4 số đã bị cấm, riêng Hải Triều có bài
Nghệ thuật vị nghệ thuật hay nghệ thuật vị nhân sinh
đăng trên 2 số báo: số 1 (24/3/1935) và tiếp số 3 (07/4/1935).
Đề tài các bài viết của Hải Triều trong thời kỳ này khá rộng, bao gồm những vấn đề trong nước và quốc tế. Các bài viết của ông về những vấn đề, sự kiện quốc tế chủ yếu tập trung vào nửa đầu thời kỳ này. Trên tờ
Đông phương
đăng tải 23 bài viết của ông, trong đó có đến 20 bài về các vấn đề quốc tế, từ những sự kiện như:
Hội nghị kinh tế thế giới
, số 862 và 863 ngày 01 và 05/7/1933;
Hiệp ước của bốn nước
, số 871, ngày 09/8/1933, đến các vấn đề chính trị của các quốc gia, khu vực như:
Cuộc liên minh chống với Nga Xô Viết
, số 875, ngày 26/8/1933;
Đệ nhị quốc tế sắp tan rã. Sự phân liệt trong Đảng Xã hội Pháp
, số 885, ngày 30/9/1933;
Nam Mỹ châu, một ngọn lửa của thế giới đại chiến lần thứ hai
, số 886, ngày 04/10/1933;
Cái vòng luẩn quẩn của kinh tế Mỹ bây giờ
, số 893, ngày 01/11/1933, v.v… Việc tập trung vào đề tài quốc tế có thể là sự cam kết của Hải Triều với tòa soạn
Đông phương
, xong cũng có thể do phong trào đấu tranh cách mạng trong nước tạm thời lắng xuống sau cao trào Xô viết Nghệ Tĩnh và sự khủng bố gắt gao của chính quyền thực dân Pháp khiến việc đề cập những vấn đề chính trị trong nước không thuận lợi.
Nửa sau của thời kỳ thứ hai, các bài viết của Hải Triều phần lớn tập trung vào các đề tài trong nước, trong đó nhiều nhất là những bài viết về các vấn đề học thuật, lý luận văn nghệ. Trong điều kiện tương đối cởi mở của những năm 1936-1939, với nền tảng trí tuệ và ngòi bút sắc sảo, phóng túng, ông tung hoành trên diễn đàn báo chí, công khai thể hiện và truyền bá các nguyên lý chủ nghĩa Mác – Lê nin, những tư tưởng dân chủ, những quan điểm tiến bộ, tích cực về văn hóa, văn nghệ, đấu tranh phản bác những tư tưởng lạc hậu, phản động hoặc không có lợi cho cách mạng. Dù viết về vấn đề gì, ông đều đứng về phía cách mạng, phía nhân dân, ý thức đầy đủ về phẩm giá dân tộc và dựa vào phương pháp luận mác xít để phân tích, lý giải và đưa ra chính kiến rõ ràng.
Thời kỳ hoạt động báo chí thứ ba
của Hải Triều từ sau Cách mạng Tháng Tám thành công đến cuối đời, được đánh dấu khởi đầu với bài
Trả lời một nhà tri thức
– dịch và giới thiệu bức thư của văn hào Marsim Gorky trả lời một trí thức ở châu Âu, đăng trên số 2, tạp chí
Tiên phong
của Hội Văn hóa Cứu quốc (khoảng giữa tháng 11/1945). Trong thời kỳ này, ông chỉ cộng tác viết bài cho các báo, tạp chí của các tổ chức cách mạng như: các báo
Sự thật
,
Thép mới
; các tạp chí
Tiên phong
,
Tìm hiểu
,
Ánh sáng
. Trong vòng 2 năm 1949-1950, tờ tạp chí
Tìm hiểu
, cơ quan của Hội Nghiên cứu chủ nghĩa Mác Liên khu IV có đến 17 số đăng tải các tác phẩm của Hải Triều. Sau năm 1950, có thể do điều kiện công tác, Hải Triều hầu như không tham gia viết bài cho các báo, tạp chí.
Những bài viết của Hải Triều trong thời kỳ này chủ yếu tập trung vào các vấn đề học thuật, truyền bá chủ nghĩa Mác – Lênin và phân tích, đánh giá, định hướng những vấn đề thời sự của cách mạng trong nước và quốc tế. Ngay từ cuối năm 1946, Hải Triều đã có bài
Kinh tế học Các Mác – những hình thức xã hội sinh sản
đăng trên tạp chí
Ánh sáng
, cơ quan của Hội Nghiên cứu chủ nghĩa Mác Trung Bộ do chính ông là Tổng Biên tập. Rất tiếc, cho đến nay mới chỉ tìm thấy phần thứ nhất của tác phẩm viết về thời kỳ Cộng sản nguyên thủy trong nhận thức của kinh tế học Mác. Sau đó, ông có hàng loạt bài về chủ nghĩa Mác – Lênin như:
Luật ảnh hưởng trở lại của tinh thần qua vật chất và tác động của con người trong quá trình hình thành và phát triển xã hội
(tạp chí
Tìm hiểu
, số 1 và 2, tháng 3 và tháng 5/1949);
Luật ảnh hưởng trở lại. Xây dựng một lý luận Mác xít cho cách mạng Việt Nam
(tạp chí
Tìm hiểu
, số 3, tháng 8/1949);
Sự suy tàn và phản động của triết học tư bản đế quốc sau chiến tranh và tinh thần sáng tạo và cách mạng của chủ nghĩa Mác
(tạp chí
Tìm hiểu
, số 7, tháng 121949);
Việt Nam tiền tuyến của mặt trận hòa bình dân chủ Đông Nam Á châu
(tạp chí
Tìm hiểu
, số 9, tháng 2/1950);
Vai trò “lãnh tụ” và “quần chúng” trong lịch sử
(tạp chí
Tìm hiểu
, số 11, tháng 5 và tháng 6/1950),
Nghiên cứu Tuyên ngôn Đảng Cộng sản
(tạp chí
Tìm hiểu
, số 12 và 15, năm 1950); v.v…
Các bài viết của Hải Triều đăng tải trên các báo, tạp chí thời kỳ thứ ba hầu hết đều là những bài nghị luận, luận văn tuyên truyền, có dung lượng tương đối lớn, nhằm phục vụ cho việc học tập, nâng cao nhận thức chính trị của cán bộ, đảng viên. Nội dung các bài báo đó được phát triển theo một kết cấu chặt chẽ với văn phong chính luận sắc sảo, thể hiện nền tảng tri thức uyên bác.
*
Xuất thân từ một gia đình trí thức, dòng dõi danh giá, nhưng Hải Triều đã chọn con đường sống đầy chông gai, gian khổ, vì lý tưởng cách mạng cao cả. Giống như nhiều nhà cách mạng đương thời, Hải Triều làm báo với tư cách một người chiến sĩ, sử dụng báo chí làm vũ khí để truyền bá tư tưởng dân chủ, tiến bộ, đấu tranh đấu tranh chống ngoại xâm, chống áp bức bóc lột, vì lý tưởng giải phóng dân tộc, vì hạnh phúc của nhân dân. | HẢI TRIỀU: Nhà báo chiến sĩ – Tác giả: GS.TS Tạ Ngọc Tấn | 2,449 | |
Ảnh minh họa sóng vô tuyến truyền đến Trái Đất: Sebastian Zentilomo.
Con người đã liên tục gửi các tín hiệu ra vũ trụ trong 50 năm qua. Mới đây, một tín hiệu ‘kỳ lạ’ đã gửi về Trái Đất.
Theo kênh National Geographic (Địa Lý Quốc Gia Mỹ), gần 50 năm trước, vào ngày 16 tháng 11 năm 1974, con người đã gửi một tín hiệu đầu tiên vào vũ trụ. Tín hiệu được phát đi từ Puerto Rico trong một ngày nồm ấm, đã và đang bay trong vùng trời của các vì sao. Theo tính toán, trong khoảng 25.000 năm, tín hiệu sẽ tới vùng trời chứa 300.000 ngôi sao.
Không giống như tín hiệu vô tuyến truyền hình mà con người vô tình phát đi từ cuối những năm 1930, tín hiệu từ Puerto Rico là tín hiệu mã hóa đầu tiên hướng đến các nền văn minh ngoài Trái Đất, chưa những thông tin quan trọng về giống loài đã tạo ra và gửi nó đi.
Suốt từ đó tới nay, con người đã nhiều lần gửi tín hiệu vào vũ trụ hòng tìm kiếm nền văn minh khác và chứng minh chúng ta không cô đơn giữa vũ trụ bao la.
Thi thoảng, các nhà nghiên cứu thông báo rằng có một tín hiệu điện từ đến được Trái Đất. Nhưng các tín hiệu đó dường như không đến từ bất kỳ một nền văn minh nào, mà đến từ các hoạt động của các hành tinh ngoài vũ trụ.
Viện Tìm kiếm Nền Văn minh Ngoài Trái Đất (Search for Extraterrestrial Intelligence – SETI) đã làm một thử nghiệm giả lập truyền tín hiệu từ ngoài hành tinh về Trái Đất. Đây chỉ là một thử nghiệm, để xem nếu thực sự nhận được một tín hiệu từ nền văn minh ngoài Trái Đất, con người sẽ phản ứng ra sao.
Các câu hỏi có thể đặt ra xung quanh vấn đề này như liệu các quốc gia có chung tay truy dấu và lưu giữ tín hiệu đó; liệu các nhà khoa học và người dân cùng hiệp lực giải mã tín hiệu; ai sẽ là người quyết định trả lời tín hiệu đó…
Tàu vũ trụ ExoMars Trace Gas Orbiter. Ảnh: ESA.
Thử nghiệm này là một phần của dự án “A Sign in Space” (tạm dịch: Một dấu hiệu từ vũ trụ) do bà Daniela de Paulis, thành viên của Viện Tìm kiếm Nền Văn minh Ngoài Trái Đất, khởi xướng. Bà và các nhà khoa học đã mã hóa một đoạn thông điệp, liên kết với Trung tâm Vũ trụ châu Âu (European Space Agency – ESA) để gửi tín hiệu này về Trái Đất thông qua tàu vũ trụ ExoMars Trace Gas Orbiter đang bay trên quỹ đạo của Sao Hỏa.
Tín hiệu từ Sao Hỏa đã về tới Trái Đất ngày 24/5; đã có tới 3 trạm quan sát thiên văn thu được tín hiệu đó, lần lượt là: Kính viễn vọng vô tuyến Allen Telescope Array của Viện Tìm kiếm Nền Văn minh Ngoài Trái Đất đặt tại bang California,
Mỹ
; Đài Quan sát Green Bank đặt tại bang West Virginia, Mỹ; và Trạm Quan sát Thiên văn Vô tuyến Medicina tại Ý.
Viện Tìm kiếm Nền Văn minh Ngoài Trái Đất cũng đã đăng tải công khai đoạn tín hiệu mã hóa này trên trang web của dự án A Sign in Space. Dự án cũng đã lập một nơi thảo luận trên nền tảng Discord để mọi người cùng trao đổi về thông tin mà họ giải mã được.
Tuy nhiên, cũng đáng nhắc rằng việc gửi và nhận tín hiệu từ vũ trụ là một vấn đề đang tạo nhiều tranh cãi. Những người có tầm ảnh hưởng trong ngành thiên văn vũ trụ như nhà bác học Stephan Hawking hay CEO của SpaceX – Elon Musk – đều chung quan điểm rằng điều này có thể ảnh hưởng đến sự tồn vong của loài người, bất kể ai là người chủ động.
Nhà vật lý Stephen Hawking. Ảnh: Independent.
Năm 1974, các nhà thiên văn học đã gửi đi một tín hiệu ra ngoài vũ trụ thông qua kính viễn vọng vô tuyến Arecibo đặt tại Puerto Rico. Nhà vật lý thiên văn học Frank Drake, cha đẻ của Phương trình Drake mà đã dự tính rằng có xuất hiện nền văn minh ngoài Trái Đất, đã tạo thông điệp cùng với nhà thiên văn học Carl Sagan.
Thông điệp được viết bằng mã nhị phân (chuỗi thông điệp chỉ gồm các số 1 và số 0) với hy vọng rằng một nền văn minh ngoài Trái Đất nào đó (nếu có, và nếu nhận được) có thể giải mã. Thông điệp chứa một vài thông tin cơ bản về loài người, vị trí của Trái Đất trong Hệ Mặt Trời, quy mô dân số, hình hài con người và bộ mã DNA.
Sau khi tín hiệu này, được gọi là Arecibo Message, truyền vào không gian, các nhà khoa học trên thế giới đã bày tỏ quan ngại khi tín hiệu được gửi đi mà không tham vấn cũng không có sự đồng thuận quốc tế. Các nhà khoa học cho rằng những việc như này cần lấy ý kiến của mọi người. Sau đó, nhà vật lý thiên văn học Frank Drake được cho đã bày tỏ sự hối tiếc với thông điệp mà ông đã gửi đi.
Kể từ đó, phản ứng trước việc truyền tín hiệu vào không gian trở nên gay gắt hơn.
NASA từng gửi một đĩa bằng vàng ròng với các thông tin về con người vào không gian. Ảnh: Space Frontiers/Archive Photos/Getty Images.
Vào năm 2010, nhà vật lý học Stephen Hawking đã đưa ra một nhận định về việc kêu gào với vũ trụ rằng con người tồn tại, được nhiều người đồng tình. Ông cho rằng: “Nếu người ngoài hành tinh đến với chúng ta, kết quả có thể sẽ như khi Cô-lôm-bô đặt chân đến châu Mỹ mà đã mang đến cái kết không tốt đẹp cho người Anh-điêng bản địa.”
Các nhà khoa học cùng quan điểm với Stephen Hawking cho rằng người ngoài hành tinh chẳng cần có chủ đích hãm hại chúng ta, họ có thể chỉ coi chúng ta như, giả sử, kiến mà họ sẽ đạp lên trên đường đi đến một điều khác và chẳng đoái hoài gì.
Ở chiều ngược lại, các nhà khoa học ủng hộ truyền tín hiệu ra ngoài Trái Đất cho rằng những suy nghĩ này là lo xa, chẳng cần thiết. Nhà sinh học thiên văn Douglas Vakoch, người từng dành nhiều năm tại Viện Tìm kiếm Nền Văn minh Ngoài Trái Đất có cách tiếp cận khác. Năm 2015, ông rời bỏ Viện Tìm kiếm Nền Văn minh Ngoài Trái Đất và tự thành lập một trung tâm riêng có tên Messaging Extraterrestrial Intelligence (METI, tạm dịch: Liên lạc với Nền Văn minh Ngoài Trái Đất). Thay vì quét các ngôi sao để tìm kiếm sự sống ngoài trái đất thì METI cố gắng truyền tín hiệu vô tuyến thông qua các kính viễn vọng vô tuyến mạnh để liên lạc trực tiếp với người ngoài hành tinh.
Nhà khoa học Douglas Vakoch từng diễn thuyết tại TedEX với chủ đề “Đừng sợ liên lạc với nền văn minh ngoài Trái Đất”.
Nhà khoa học Douglas Vakoch nêu quan điểm: “Theo quan điểm của Hawking, có một điều mà ông ta đã bỏ qua, đó là nếu có nền văn minh nào có ý định hãm hại chúng ta thì họ đã biết đến từ những tín hiệu vô tuyến mà chúng ta vô tình truyền đi”. Các tín hiệu vô tuyến con người vẫn sử dụng thực ra có thể thoát ra khỏi Trái Đất và đi vào không gian.
Song, lại có ý kiến phản bác Douglas Vakoch, cho rằng các tín hiệu vô tuyến từ TV hay đài radio đều yếu và không nhắm tới cái gì cụ thể. Tín hiệu vô tuyến mạnh, truyền đi có mục đích từ các đài thiên văn vô tuyến sẽ dễ bị thu lại hơn, có thể ví như nói thầm và gào thét.
Năm 2015, các nhà nghiên cứu tại Viện Tìm kiếm Nền Văn minh Ngoài Trái Đất, Elon Musk và nhiều nhà khoa học khác đã cùng có chung quan điểm: “Chúng tôi thấy quyết định nên truyền tín hiệu hay không phải dựa trên sự đồng thuận của cả thế giới, không phải đến từ một nhóm cá nhân có nguyện vọng và có quyền tiếp cận với các thiết bị mạnh.” | Suốt nửa đời gửi tín hiệu ra vũ trụ, con người vừa nhận về ‘phản hồi’ kỳ lạ: Liệu bạn có thể giải mật? | 1,432 | |
Những biểu tượng quen thuộc, lâu đời, phổ quát với nhiều người, nhiều cộng đồng lắng đọng, kết tinh trong nó nhiều lớp mã văn hóa sẽ trở thành cổ mẫu (mẫu gốc). Những cổ mẫu vạm vỡ, giàu có sẽ hóa thành huyền thoại bay lượn trong bầu trời văn hóa hấp dẫn cả nhân loại ngước nhìn và khao khát khám phá.
Dù muôn vàn ý nghĩa nhưng nếu bóc dần đi các lớp mã thì bên trong huyền thoại vẫn luôn nhìn thấy, một là bóng dáng của hiện thực đời sống cổ xưa, dù rất mờ nhạt; hai là các giá trị tinh thần đã trở thành tài sản văn hóa của nhân loại. Những mẫu gốc huyền thoại thì không có đáy và cứ mãi mời gọi, hấp dẫn.
Mặt trời
là một ví dụ tiêu biểu. Tự thân mặt trời đã tỏa ánh sáng – một thứ ánh sáng vật lý, đi vào huyền thoại, nó trở thành thứ ánh sáng lộng lẫy và đa sắc của văn hóa, theo quy luật tiếp biến các ánh sáng ấy cứ ánh xạ, khúc xạ vào nhau tạo ra một vùng ánh sáng rất đặc biệt lóng lánh chung quanh biểu tượng. Đặc biệt đến nỗi không một nghiên cứu nào có thể tìm ra, gọi ra được tên, chưa nói đến sự phân tích chỉ ra một cách cụ thể các mảng màu hay cường độ của màu sắc… Xin được lấy cứ liệu vùng Đông Á đồng văn đồng chủng để minh họa.
Thần Amaterasu ra khỏi gốc dâu. Tranh cổ Nhật Bản, 1887.
Ở hầu hết các nền văn hóa cổ, thần Mặt Trời là nữ. Thần thoại Nhật Bản kể nữ thần Mặt Trời Amaterasu tóc dài, mắt sáng chói, thân hình kiều diễm tỏa ra muôn ngàn tia sáng rực rỡ. Thần thoại Trung Quốc kể Hy Hòa – thần Mặt trời là mẹ của 10 mặt trời con… Thần thoại dân tộc Thái (Việt Nam) có truyện “Nữ thần Mặt trời, Mặt trăng”, dân tộc Ê Đê (Tây Nguyên, Việt Nam) kể chàng Đăm Săn vĩ đại đi bắt nữ thần Mặt Trời làm vợ… Đó là huyền tích về thời kỳ mẫu hệ xa xưa.
Không chỉ có ở huyền thoại, nó còn lặn cả vào ngôn ngữ. Ví như ở nước Việt xưa người ta gọi cái gì to lớn, hoành tráng, bề thế là “cái”, là “cả” (sông cái tức sông mẹ, rổ cái, đũa cả…). Thế nên trở về với cổ xưa bằng con đường biểu tượng và ngôn ngữ cũng là những phương cách khả thi, không thể chính xác khoa học bằng lịch sử hay khảo cổ… nhưng thi vị hơn, vẫn cho phép những phán đoán khả tín. Ví như phân tích hình tượng Đăm Săn sẽ thấy sử thi này ra đời ở thời quá độ, như cái dấu gạch nối giữa hai thời mẫu quyền và phụ quyền. Ngay một động từ “bắt” (nữ thần Mặt trời) đã cho thấy tính chất giải thiêng, hạ bệ tư tưởng mẫu quyền (!?).
Trong nhiều ngôn ngữ gọi “trời” là ông (ông trời – nam tính) tức cách gọi đó đã ở hẳn sang thời nam quyền. Đến khi phái đàn ông đã xác lập ổn định quyền hành, tính chất phụ hệ mạnh đến mức tạo ra tính chất nam tính hóa những gì thuộc nữ. Có thể cách gọi “ông trăng” (chứ không phải “bà trăng”) của người Việt nằm trong trường hợp này (!?). Nhưng tại sao vẫn gọi “ông tơ bà nguyệt” thì là cả một câu chuyện dài về cội gốc, mong được dịp trở lại sau.
Điểm dễ thấy nhất ở các huyền thoại là thông qua biểu tượng mặt trời để biểu hiện cái khát vọng chinh phục tự nhiên, bắt tự nhiên phục vụ con người, chiều theo ý con người.
Hầu hết các nền văn hóa cổ đều kể có nhiều mặt trời cùng thời điểm. Thần thoại Ấn Độ kể có 12 mặt trời. Thần thoại các nước châu Mỹ, châu Phi cũng kể có nhiều mặt trời. Càng là vùng nắng nóng khô hạn thì thần thoại nơi đó càng có nhiều mặt trời, thậm chí có vùng thần thoại kể có tới 99 mặt trời… Hình tượng mặt trời đều mang tính nước đôi, hai mặt, vừa tốt vừa xấu, vừa tích cực, chính diện vừa tiêu cực, phản diện…
Cảnh Đăm Săn đi bắt Nữ thần Mặt trời.
Điều này cũng xuất phát từ một thực tế, nhất là ở vùng cư dân nông nghiệp nếu thiếu ánh sáng mặt trời thì cây cối khó quang hợp nên chậm phát triển, nhưng nắng quá, gay gắt gây ra hạn hán thì cây cối bị héo, con người mệt mỏi… Thế nên cái mong mỏi lớn nhất của người nông dân xưa là “mưa nắng phải thì”, điều hòa, cân bằng. Đây cũng là một đặc tính tâm lý ở họ, ưa sự chừng mực, vừa phải… Đặt trong thế đối sánh với các huyền thoại khác dễ thấy khát vọng chinh phục mặt trời mạnh mẽ nhất ở các vùng văn hóa nông nghiệp. Chàng Đăm Săn “đi bắt nữ thần Mặt Trời” chính là một biểu hiện lớn lao cái khát vọng ấy.
Nhiều huyền thoại khác có chung môtip bắn rụng mặt trời nhưng với Đăm Săn thì “đi bắt”. Dưới ánh sáng của văn học so sánh, sự đối chiếu, phân tích các hành động ấy chắc sẽ có nhiều kết quả thú vị. Trước hết là khác nhau về động cơ.
Trong văn hóa Trung Hoa có rất nhiều truyện thần thoại bắn mặt trời, như truyện “vua Nghiêu lệnh cho Hậu Nghệ bắn 10 mặt trời” nhưng để lại 1. Thần thoại Mường (Việt Nam) có khác đôi chút, có 9 mặt trời bắn rơi 8, còn để lại 1 làm sáng ngày; có 12 mặt trăng bắn rơi 11, còn để lại 1 làm sáng đêm… Thần thoại Mông thì chàng Giàng Do bắn rụng 8 mặt trời 7 mặt trăng. Ở thần thoại Thái thì chàng Quải không bắn mà trèo lên ngọn núi cao, dùng đá cát ném vào mặt trời không cho xuống thấp làm cháy lúa nương, cháy nhà sàn… Lột lớp mã “nhiều mặt trời” này sẽ cho thấy một hiện thực: nắng nhiều gây hạn hán (dẫn đến mất mùa), hỏa hoạn (nhất là cháy rừng)… Thế nên song hành với khát vọng chinh phục mặt trời là nghi thức cầu mưa đều có ở mọi nơi: “
Lạy trời mưa xuống/ Lấy nước tôi uống/ Lấy ruộng tôi cày…
”.
Như vậy hầu hết các hành động “bắn” mặt trời có lý do điều chỉnh tự nhiên, với hình tượng Đăm Săn, rộng rãi hơn, còn là lý do xã hội. Đó là cái khao khát mãnh liệt cắt bỏ những vòng trói của tục nối dây đã ngàn đời ràng buộc phận người… (!?).
Theo tục “nối dây” (chuê nuê) Đăm Săn cưới hai chị em Hơ Nhí, Hơ Bhí rồi trở thành một tù trưởng giàu có, hùng mạnh. Đăm Săn đánh bại các tù trưởng Mtao Grư, Mtao Mxây, giành lại vợ, đem lại sự giàu có cho cộng đồng. Đăm Săn phản kháng thần quyền, chặt cây thần và “đi bắt Nữ thần Mặt trời” về làm vợ. Chàng đã thể hiện một tư thế vượt tầm vũ trụ. Vượt qua rừng có nhiều cọp, nhiều rắn, vượt qua chông lớn, chông nhỏ, “chông lớn nhiều như lông nhím, chông nhỏ nhiều như lông chó. Con sóc mà nhảy vào thân nó cũng khó vẹn toàn”. Như vậy, đi bắt Nữ thần Mặt trời không chỉ là khát khao vượt qua mọi trở ngại tục quyền, thần quyền, cường quyền để chinh phục tự nhiên, còn là chinh phục những gì lạc hậu, xưa cũ. Như một tượng đài sử thi bất tử, hình tượng Đăm Săn sẽ mãi tỏa sáng rạng ngời không gian văn hóa Tây Nguyên!
Khát vọng là vô cùng nên hành động thực hiện khát vọng cũng rất đa dạng. Rất nhiều nền văn hóa có chung hành động “bắn rụng mặt trời”, nhưng nhiều nơi còn là “ném đá”, “ném cát”, dùng “mây che”, dùng “tay” để “bắt”,… Riêng trong huyền thoại của Nhật Bản thì không có các hành động này. Cây huyền thoại anh hùng “bắn mặt trời” của văn hóa Trung Hoa tuy cao lớn nhưng vẫn không đủ tầm vươn qua biển cả để cành lá ngả bóng sang xứ Phù Tang. Hơn nữa với đặc thù là một quốc gia đảo bốn bề mênh mang nước thì với Nhật Bản nạn hạn hán không cấp bách. Vả lại nông nghiệp không phải là “độc canh” của họ. Sống giữa biển, người Nhật thành thạo ngư nghiệp, thậm chí có thời còn coi đó là ngành nghề chính. Nhưng lý do cơ bản là từ quan niệm về cội nguồn, người Nhật Bản tự hào là “đất nước mặt trời mọc”.
Theo âm Hán, “Nhật Bản” có nghĩa là “gốc của Mặt trời” (nhật là mặt trời, bản là gốc). Thần thoại Nhật Bản coi tổ tiên của họ là nữ thần Mặt trời Amaterasu (Thái dương thần nữ). Chả anh hùng nào, dù mạnh mẽ, tài giỏi đến mấy lại dám chống lại tổ tiên nguồn cội mình nên trong văn hóa Nhật không có môtíp người anh hùng đi “bắt”, đi “kiện” (như kiểu thần thoại “Cóc kiện trời” của ta), đi “ném”… mặt trời như một vài nền văn hóa láng giềng. Nhật Bản còn một tên nữa liên quan đến mặt trời là “Phù Tang”. Phù tang là loại cây dâu rỗng ruột (tiêu tâm). Theo truyền thuyết Thần Mặt trời “ngự” trong gốc cây dâu này trước khi cưỡi xe lửa đi trên trời từ Đông sang Tây. Cái tên “Phù Tang” mộc mạc mà cũng đầy kiêu hãnh.
Có một điểm chung ở các thần thoại trên thế giới (trừ Nhật Bản) là các anh hùng có bắn rụng nhiều mặt trời nhưng vẫn để lại 1. Thì ra huyền thoại vẫn có giới hạn, dù có tài năng phi phàm đến mấy, có tưởng tượng tài giỏi mấy thì cũng không vượt qua được hiện thực là có 1 mặt trời, 1 mặt trăng. Dù có bay bổng lãng mạn đến mấy huyền thoại vẫn phải bắt rễ sâu vào hiện thực, tôn trọng hiện thực. Cổ xưa đã vậy, huyền thoại trong văn chương hiện đại có còn như vậy chăng? | Mặt trời – ánh xạ của những huyền thoại! – Tác giả: Nguyễn Thanh Tú | 1,766 | |
Toàn cảnh buổi Hội thảo Xã hội hóa nguồn lực bảo tồn đa dạng sinh học, bảo vệ môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu.
Xã hội hóa nguồn lực cho phục hồi thiên nhiên và ứng phó biến đổi khí hậu là một trong những giải pháp được đưa ra để khắc phục những ảnh hưởng nặng nề của biến đổi khí hậu nước ta.
Ngày 20/6, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature), Trung tâm Bảo tồn Động vật hoang dã tại Việt Nam (SWV), Trung tâm Bảo tồn Thiên nhiên và Phát triển (CCD) và Trung tâm Nghiên cứu Quản trị tài nguyên vùng cao (CEGORN) tổ chức Hội thảo: “Xã hội hóa nguồn lực cho phục hồi thiên nhiên và ứng phó biến đổi khí hậu”.
Phát biểu khai mạc hội thảo, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Quang Thao, Phó Chủ tịch Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam khẳng định Việt Nam là quốc gia có đa dạng sinh học cao. Tuy nhiên, Việt Nam đồng thời cũng là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất của biến đổi khí hậu.
Hệ thống nước tưới tiêu tại Tây Nguyên cạn kiệt do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu.
Nghiên cứu của PanNature cho thấy, Việt Nam xếp hạng 127/182 quốc gia rất dễ bị tổn thương trên thế giới trước biến đổi khí hậu; đứng thứ 13/180 quốc gia theo Chỉ số Rủi ro Khí hậu toàn cầu của Germanwatch giai đoạn 2000-2019.
Cùng với đó, mất mát đa dạng sinh học cũng là một vấn đề nghiêm trọng ở Việt Nam. Tình trạng gia tăng dân số, nhu cầu đời sống ngày càng tăng cao, các hoạt động phát triển kinh tế-xã hội đã chia cắt, phân mảnh và làm suy thoái các hệ sinh thái tự nhiên, đẩy nhiều loài động thực vật hoang dã đến bờ tuyệt chủng.
Theo báo cáo “Đánh giá đa dạng sinh học tại Việt Nam” do WWF thực hiện năm 2021 cho thấy hiện có khoảng 21% các loài thú, 6,5% các loài chim, 19% các loài bò sát, 24% các loài lưỡng cư, 38% các loài cá và 2,5% các loài thực vật bậc cao đã bị đe dọa. Trong gần 20 năm trở lại đây, các khu vực có rừng là sinh cảnh bị ảnh hưởng nhiều nhất với hơn 10.544km2 diện tích đất rừng đã bị mất, chủ yếu do chuyển đổi thành đất rừng trồng và đất trồng cây ăn quả. Khoảng 2,8 triệu ha rừng tự nhiên cũng đã bị mất.
Nhiều diện tích rừng tự nhiên tại Việt Nam bị khai thác trái phép.
Mặt khác, ô nhiễm môi trường, đặc biệt là ô nhiễm không khí và rác thải nhựa ở các khu vực đô thị cũng đang đặt ra nhiều thách thức cho
Việt Nam
. Ô nhiễm và suy giảm chất lượng môi trường sống cũng đang diễn ra ở khu vực nông thôn khi nguồn nước và đất đai bị tác động mạnh mẽ do các phương thức canh tác lạm dụng hóa chất nông nghiệp, khai thác và sử dụng tài nguyên thiên nhiên thiếu bền vững…
Theo số liệu của PanNature, Việt Nam cũng là một trong những quốc gia ô nhiễm không khí nghiêm trọng nhất thế giới do phụ thuộc lớn vào nhiên liệu hóa thạch để phát điện, giao thông đông đúc và công nghiệp hóa. Khí thải nhà kính ở Việt Nam dự kiến sẽ tăng gấp 3 lần vào năm 2030 với với năm 2010.
Ô nhiễm môi trường gây nhiều ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe cộng đồng cũng như các vấn đề kinh tế-xã hội và hệ sinh thái. Theo báo cáo hiện trạng môi trường quốc gia do Bộ Tài nguyên và Môi trường thực hiện, ô nhiễm không khí đứng thứ 5 trong các yếu tố nguy cơ hàng đầu gây tử vong và tàn tật tại Việt Nam.
Tại hội thảo, các đại biểu cho rằng: Để giải quyết các thách thức thời đại này đòi hỏi rất nhiều nguồn lực khác nhau bên cạnh nguồn ngân sách Nhà nước. Xã hội hóa và huy động các nguồn lực bên ngoài có thể đóng góp vào các giải pháp môi trường.
Bên cạnh đó, sự tham gia đóng góp của xã hội cũng giúp mọi người hiểu được tầm quan trọng của các vấn đề môi trường và thúc đẩy họ hành động. Chính vì vậy, chủ trương xã hội hóa đã được thể hiện trong nhiều chủ trương, chính sách khác nhau về bảo vệ môi trường, bảo tồn thiên nhiên của Đảng và Nhà nước ta.
Theo Tiến sĩ Nguyễn Mạnh Hà (Giám đốc Trung tâm Bảo tồn thiên nhiên và phát triển-CCD), những năm vừa qua, Chính phủ đã có rất nhiều nỗ lực nhằm hạn chế suy thoái và bảo tồn các hệ sinh thái, loài và vùng cảnh quan có giá trị thông qua việc ban hành chính sách, chiến lược và quy định về quản lý tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ rừng, biển và giá trị đa dạng sinh học.
Tiến sĩ Nguyễn Mạnh Hà (Giám đốc Trung tâm Bảo tồn thiên nhiên và phát triển) trình bày tại hội thảo.
Tuy nhiên, suy thoái đa dạng sinh học vẫn đang là một thách thức rất lớn, đòi hỏi sự chung tay giải quyết của cả xã hội bao gồm nhà nước, các tổ chức xã hội dân sự, cộng đồng, các doanh nghiệp và hỗ trợ quốc tế. Do đó, để có được nguồn lực cần thiết cho quản lý, bảo tồn hiệu quả các giá trị đa dạng sinh học sẽ cần có một chiến lược cụ thể về cách huy động các nguồn lực cần thiết để thực hiện và duy trì các hoạt động bảo tồn, phục hồi hệ sinh thái, loài đã bị suy thoái một cách kịp thời và hiệu quả nhất.
Nói về những bất cập của nguồn lực, tài chính cho bảo tồn đa dạng sinh học, Tiến sĩ Nguyễn Mạnh Hà cho rằng đầu tư cho bảo tồn đa dạng sinh học và đặc biệt là phục hồi các hệ sinh thái, phục hồi các loài nguy cấp cần nguồn lực lớn và thời gian dài.
“Mặc dù cần đầu tư lớn và lâu dài, song các kết quả thường khó có thể đo tính được một cách cụ thể, rõ ràng trong ngắn hạn. Chính vì thế, đối với các nước nghèo, nước đang phát triển thì các chi phí đó khó có thể được ưu tiên do nguồn lực đang được dành cho các hoạt động khác như hạ tầng, y tế, giáo dục, phát triển nông thôn”, chuyên gia nhận định.
Tiến sĩ Nguyễn Mạnh Hà kiến nghị, đầu tư cho đa dạng sinh học cần mang tính lâu dài và cần chiến lược dài hơi có tính linh hoạt cao tạo cơ hội cho tất cả các bên tham gia đóng góp, đầu tư. Việt Nam cần tận dụng tối đa các nguồn tài trợ, hỗ trợ quốc tế; tạo cơ chế khuyến khích, huy động sự tham gia của người dân Việt Nam và khối doanh nghiệp đầu tư tài chính cho bảo tồn đa dạng sinh học thông qua các mô hình hợp tác công-tư trong quản lý, bảo tồn đa dạng sinh học.
Theo Giám đốc CCD, Việt Nam cần tận dụng tối đa các nguồn tài trợ, hỗ trợ quốc tế; tạo cơ chế khuyến khích, huy động sự tham gia của người dân Việt Nam và khối doanh nghiệp đầu tư tài chính cho bảo tồn đa dạng sinh học thông qua các mô hình hợp tác công-tư trong quản lý, bảo tồn đa dạng sinh học.
Cũng theo Giám đốc CCD, các cơ chế mới có thể là các hình thức chi trả dịch vụ hệ sinh thái ngoài hệ sinh thái rừng, chính sách khuyến khích đóng góp phần phụ trội thuế của cá nhân và doanh nghiệp cho đa dạng sinh học, các cơ chế chứng chỉ, tín chỉ đa dạng sinh học, tiếp cận thị trường tín chỉ carbon, cơ chế hoán đổi nợ cho bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học, trái phiếu xanh, tín dụng xanh và thiết lập các quỹ về đa dạng sinh học như: Quỹ bảo tồn và phục hồi các hệ sinh thái, quỹ cứu trợ loài…
Trong khi đó, đại diện Trung tâm Nghiên cứu quản trị tài nguyên vùng cao cho rằng nguồn lực xã hội hóa cho hoạt động trồng rừng hiện nay rất lớn, song chưa đủ hành lang pháp lý cho các đơn vị thực hiện chức năng vận động để trồng và phục hồi rừng.
Điển hình như trong Nghị định số 93/2021/NĐ-CP về “vận động, tiếp nhận, phân phối và sử dụng các nguồn đóng góp tự nguyện hỗ trợ khắc phục khó khăn do thiên tai, dịch bệnh, sự cố; hỗ trợ bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo” không quy định rõ loại hình xã hội hóa này.
Toàn cảnh hội thảo.
Đối với nguồn lực huy động cho trồng và phục hồi rừng từ tổ chức quốc tế để phục hồi rừng cũng rất tiềm năng, tuy nhiên việc phê duyệt các khoản hỗ trợ này đối với doanh nghiệp là rất khó khăn, mất thời gian và chưa có hành lang pháp lý rõ ràng.
Trung tâm Nghiên cứu quản trị tài nguyên vùng cao đề nghị cần có chính sách khuyến khích người dân trồng và phục hồi rừng bằng cây bản địa để bảo đảm thu nhập cho người dân về lâu dài nhưng cũng tăng cường khả năng phòng hộ của rừng. Chuyển đổi rừng trồng ngắn ngày (keo, tràm) sang trồng cây bản địa với mục đích phục hồi rừng vào diện được hưởng tiền dịch vụ môi trường rừng (hiện chỉ có người dân trồng và giữ rừng trong lưu vực có thủy điện, khai thác nước sạch, du lịch, cơ sở sản xuất kinh doanh gây phát thải khí nhà kính… mới được hưởng chính sách này)…
Cũng tại hội thảo, các đại biểu tại cho rằng, nhờ có xã hội hóa nguồn lực của cộng đồng và doanh nghiệp mà Nhà nước đã giảm được rất nhiều chi phí kinh phí cho công tác bảo vệ môi trường, cái được lớn nhất là làm thay đổi được nhận thức, hình thành ý thức trách nhiệm chung tay bảo vệ môi trường của nhà sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và cả cộng đồng.
Do đó, trong thời gian tới cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền giáo dục, vận động tham gia xã hội hóa; trong đó, đa dạng hóa nội dung, phương thức truyền thông, hỗ trợ thông tin, tài liệu; tuyên truyền các mô hình, điển hình tiên tiến tham gia xã hội hóa.
Cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách, luật pháp liên quan đến hoạt động xã hội hóa nguồn lực cho bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu, bảo tồn đa dạng sinh học bảo đảm đồng bộ, công khai, minh bạch. Cùng với đó, cần phân cấp, phân quyền mạnh mẽ hơn cho địa phương trong việc chỉ đạo, tuyên truyền, vận động xã hội hóa; làm rõ quyền, lợi ích và trách nhiệm của tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp tham gia xã hội hóa. | Xã hội hóa nguồn lực cho phục hồi thiên nhiên và ứng phó biến đổi khí hậu | 1,925 | |
Trục quay của Trái Đất đang nghiêng đi rất nhanh chỉ trong vài thập kỷ, y như phim giả tưởng, nhưng không phải do một tác động từ bên ngoài hành tinh.
Nhà địa vật lý Ki-Weon Seo từ Đại học Quốc gia Seoul (
Hàn Quốc
) tiết lộ một cuộc nghiên cứu mà ông đang dẫn đầu cho thấy các cực của Trái Đất đang “trôi dạt” xa hơn khỏi vị trí truyền thống trên bản đồ là do trục của hành tinh đang bị nghiêng đi rất nhanh chóng.
Trục địa lý (nối 2 cực trên bản đồ) và trục quay thực tế của Trái Đất vốn đã hơi lệch nhau và ngày một lệch xa hơn nữa do cả hành tinh đang bị “lăn” khỏi vị trí – Ảnh: NASA.
Chỉ trong một quãng thời gian ngắn ngủi so với “tuổi đời” – cụ thể là từ các năm 1993 đến 2010 – hành tinh 4,5 tỉ năm tuổi của chúng ta đã nghiêng đi tới 80 cm và tiếp tiếp tục nghiêng nhanh trong những năm sau đó.
Cuộc nghiên cứu cũng chỉ ra nguyên nhân giật mình: Việc con người rút 2.150 tỉ tấn nước từ các hồ chứa tự nhiên trong lớp vỏ của hành tinh.
Tất nhiên nước sau khi sử dụng phần lớn chảy vào nơi khác. Sự phân bổ lại khối lượng khổng lồ này đã khiến trục quay bị di lệch.
Đáng lo hơn, kể từ năm 2016, các nhà khoa học đã chứng minh được rằng trục quay của Trái Đất liên quan mật thiết đến khí hậu, làm ảnh hưởng đến thời tiết theo mùa.
Theo tờ
Space
, nhóm nghiên cứu đang tiếp tục tìm hiểu xem liệu có thể nói rằng điều này có thể góp phần gây ra biến đổi khí hậu lâu dài hay không.
Tuy nhiên các phát hiện đủ tô đậm thêm cảnh báo của các nhà khoa học khắp thế giới rằng hoạt động khai thác nước bừa bãi, sử dụng tài nguyên nước thiếu bền vững đang đe dọa nhân loại theo nhiều cách.
Trước đó, có các nghiên cứu chỉ ra việc con người làm nóng hành tinh thông qua các hoạt động công nghiệp và khiến băng giá tan chảy nhanh chóng trong những thập kỷ qua cũng góp phần làm rối loạn sự phân bổ trọng lượng và ảnh hưởng đến trục quay của Trái Đất. | Trái Đất bất ngờ nghiêng đi: Tìm ra nguyên nhân đáng sợ | 397 | |
Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) cho biết nhiệt độ ở châu Âu đã tăng nhanh gấp đôi so với mức trung bình toàn cầu kể từ những năm 1980.
Người dân giải nhiệt tránh nóng tại đài phun nước ở Moskva, Nga ngày 15/6/2023. Ảnh: AFP/TTXVN.
Hiện nhiệt độ trung bình ở khu vực châu Âu cao hơn 2,3 độ C so với mức thời kỳ tiền công nghiệp.
“Chỉ số trên cho thấy châu Âu đã nóng lên gấp đôi so với mức trung bình toàn cầu kể từ những năm 1980, gây những tác động sâu rộng đến kết cấu kinh tế xã hội và hệ sinh thái của khu vực”, WMO tuyên bố ngày 19/6, trích dẫn báo cáo Tình trạng khí hậu ở châu Âu.
Cụ thể, năm 2022, nhiệt độ ở châu Âu cao hơn khoảng 2,3 độ C so với mức trung bình thời kỳ tiền công nghiệp (1850-1900) được sử dụng làm cơ sở cho Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu.
Đồng thời, các mối nguy hiểm liên quan đến khí tượng, thủy văn và khí hậu ở châu Âu vào năm 2022 đã dẫn đến 16.365 trường hợp tử vong cũng như ảnh hưởng trực tiếp đến 156.000 người. WMO ước tính rằng thiệt hại tài chính liên quan vào năm 2022 lên tới ít nhất 2 tỷ USD.
Tổng thư ký WMO Petteri Taalas cho biết năm 2022, nhiều quốc gia ở phía Tây và Tây Nam châu Âu đã trải qua một năm nóng nhất trong lịch sử. Mùa hè là thời điểm nóng nhất từng được ghi nhận.
Nhiệt độ cao làm trầm trọng thêm tình trạng hạn hán nghiêm trọng và lan rộng, gây ra những đám cháy rừng dữ dội.
Tuy nhiên, WMO lưu ý rằng lần đầu tiên vào năm ngoái, các nguồn năng lượng tái tạo ở châu Âu đã sản xuất nhiều điện hơn so với nhiên liệu hóa thạch gây ô nhiễm.
Hồi tháng 5, tổ chức này cảnh báo nhiệt độ toàn cầu có thể đạt mức cao kỷ lục trong vòng 5 năm tới.
(Theo Sputnik) | Châu Âu đang nóng lên nhanh nhất thế giới | 349 | |
Thu hoạch lúa Đông Xuân 2022-2023 tại huyện Thanh Bình (Đồng Tháp). (Ảnh: Nguyễn Văn Trí/TTXVN).
Giá thành sản xuất vụ lúa Đông Xuân 2022-2023 tại Đồng Tháp dao động từ 3.268-3.643 đồng/kg, tăng 163-182 đồng/kg, lợi nhuận tăng từ 5,5-8,1 triệu đồng/ha so với cùng kỳ năm ngoái.
Vụ lúa Đông Xuân 2022-2023 tại
tỉnh Đồng Tháp
kết thúc, diện tích gieo trồng đạt 190.174ha, tăng 0,5% so với cùng kỳ. Năng suất bình quân đạt 73,1 tạ/ha, sản lượng hơn 1,39 triệu tấn.
Ông Nguyễn Văn Vũ Minh, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Đồng Tháp, cho biết sản lượng lúa đạt cao, giá trị sản xuất ngành hàng lúa ở Đồng Tháp tăng do diện tích sản xuất tăng hơn so với cùng kỳ năm 2022; đồng thời, cơ cấu giống dịch chuyển sang nhóm lúa chất lượng cao và nếp.
Cơ cấu giống có xu hướng dịch chuyển từ giống có chất lượng thấp sang trồng các loại giống có chất lượng cao, nếp và tập trung trên một số nhóm giống chính, năng suất cao như Đài Thơm 8, OM 18, OM 5451, OM 4900, Nàng hoa chín, nếp Long An IR 46-25.
Tỷ lệ nhóm giống chất lượng cao đạt 69,6%, tỷ lệ nhóm Nếp đạt 17,1% (tăng 5,5% so với cùng kỳ), tỷ lệ nhóm lúa thường đạt 13,3% (giảm 1% so với cùng kỳ).
Giá thành sản xuất vụ lúa Đông Xuân 2022-2023 dao động từ 3.268-3.643 đồng/kg, tăng 163-182 đồng/kg so với cùng kỳ năm 2022. Giá bán tăng từ 950-1.300 đồng/kg, lợi nhuận tăng từ 5,5-8,1 triệu đồng/ha so với cùng kỳ.
Để lúa đạt chất lượng và sản lượng cao, ở
huyện Tam Nông
có mô hình hình sản xuất lúa theo tiêu chuẩn quốc tế (SRP) ở xã Phú Thành B, ông Trần Thanh Nam – Chủ tịch Ủy ban Nhân dân huyện Tam Nông, cho biết huyện tham gia mô hình có 6 hộ tham gia sản xuất với 50ha giống Zasmine 85, liên kết cung cấp vật tư, lúa giống, kỹ thuật và tiêu thụ sản phẩm với Tập đoàn Lộc Trời.
Phương thức liên kết, khi thu mua mỗi ký lúa đạt tiêu chuẩn SRP theo giá thị trường, Tập đoàn cộng thêm 800 đồng. Theo đó, vụ Đông Xuân, nông dân thu lãi 32 triệu đồng/ha.
Vụ lúa Đông Xuân vừa qua,
huyện Tháp Mười
đã thực hiện mô hình sản xuất lúa hữu cơ tại các cánh đồng sản xuất lúa lý tưởng (xã Thạnh Lợi). Mô hình giúp nông dân nắm bắt được các khâu quan trọng trong quy trình kỹ thuật sản xuất lúa hữu cơ.
Đặc biệt, sử dụng phân hữu cơ vào canh tác lúa, giúp lúa đẻ nhánh tốt, bộ rễ ăn sâu, ít đổ ngã… giảm chi phí sản xuất và tăng thu nhập.
Sản xuất theo mô hình này, nông dân bón phân theo phương pháp phân vùi; áp dụng quy trình quản lý dịch tổng hợp IPM, “3 giảm, 3 tăng,” “1 phải, 5 giảm” nên chi phí thuốc bảo vệ thực vật đều giảm so với sản xuất truyền thống, năng suất đạt 6 tấn/ha (tương đương với ruộng đối chứng).
Khi áp dụng mô hình sản xuất lúa theo hướng hữu cơ, nông dân sẽ thu được lợi nhuận cao hơn so với ruộng đối chứng là 1.208.000 đồng/ha.
Sản lượng lúa ở tỉnh Đồng Tháp với số lượng lớn, do đó tỉnh chú trọng chất lượng hạt lúa để cho chất lượng hạt lúa ngày càng vươn xa trên thị trường thế giới.
Tỉnh Đồng Tháp được cấp 355 mã số vùng trồng lúa với tổng diện tích là 48.963ha, chiếm 25% diện tích canh tác lúa. Diện tích được chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm hơn 6.675ha; diện tích được chứng nhận VietGAP hơn 4.057ha./. | Đồng Tháp: Vụ lúa Đông Xuân thu hoạch hơn 1,39 triệu tấn | 631 | |
Cánh đồng sen tại xã Láng Biển, huyện Tháp Mười. (Ảnh: Nhựt An/TTXVN).
Cánh đồng xanh bạt ngàn mát mắt, xen lẫn những bông hoa sen đưa nhẹ trong gió, thoang thoảng mùi sen là điều quyến rũ bao lữ khách khi ghé thăm đồng sen Tháp Mười ở huyện Tháp Mười,
tỉnh Đồng Tháp
.
Câu thơ quen thuộc khiến ai khi đến với Đồng Tháp đều mong muốn được một lần tới thăm những đầm sen bát ngát nơi đây.
Đồng Tháp là vùng đất trù phú và có nhiều đồng sen nhưng nổi bật nhất là khu du lịch đồng sen Tháp Mười ở xã Mỹ Hòa,
huyện Tháp Mười
, cách
thành phố Cao Lãnh
gần 40km.
Đường đi đến đây cũng khá dễ dàng. Sen Đồng Tháp nở quanh năm nhưng đồng sen đẹp nhất vào mùa nước nổi (từ tháng 8 đến tháng 11).
Du khách đến đây sẽ bất ngờ trước tấm thảm sen trải rộng tít tắp tầm mắt với sắc xanh mướt của lá lại điểm xuyết màu hồng dịu ngọt của hoa, màu vàng thanh thoát của nhụy… tạo nên bức tranh đồng quê tuyệt đẹp không dễ gì tìm thấy ở chốn thị thành.
Cánh đồng xanh bạt ngàn mát mắt, xen lẫn với những bông hoa sen đưa nhẹ trong gió, thoang thoảng mùi sen. Đó cũng là điều quyến rũ bao người khách ghé thăm nơi đây, khiến cho ai cũng phải luyến lưu, thương nhớ khi xa rồi lại muốn về gần.
Trong đồng sen người ta làm rải rác một số chòi lá cho du khách ngắm hoa, nghỉ ngơi, ăn uống. Nối các chòi là lối đi bằng gỗ, vừa mộc mạc vừa hài hòa với cảnh sắc thiên nhiên.
Du khách có thể di chuyển sâu vào trong đồng sen trên chiếc xuồng ba lá nhỏ lướt chầm chậm trên mặt nước, hòa mình vào những làn gió mát, trong mùi hương sen thơm dịu, làm cho những lo lắng, muộn phiền của cuộc sống đời thường dường như tan biến.
Sen ở đây rất độc đáo, hoa bắt đầu nở từ sáng sớm có sắc trắng, đến trưa thì chuyển sang màu hồng, đến khoảng 15 giờ chuyển thành màu hồng đậm và hóa đỏ khi mặt trời lặn. Cứ lặp lại như vậy 3 ngày thì hoa chuyển sang màu tím thẫm rồi tàn.
Đến đây du khách còn có cơ hội được thưởng thức các món ăn đặc sản địa phương trong đó không thể thiếu sự góp mặt của sen như cá lóc nướng cuốn lá sen non, gỏi gà ngó sen, xôi sen, chè sen, sữa sen và cả trà sen nữa.
Chiều xuống, từng đàn chim kéo nhau về tổ tạo thành những chấm màu đen dày đặc trên nền trời xanh tắt nắng tạo nên khung cảnh rất đỗi bình yên.
Với lợi thế về khí hậu, thổ nhưỡng cùng hiệu quả kinh tế, những năm qua, diện tích, sản lượng cây sen ở Tháp Mười ngày càng được nâng lên. Sen hiện là 1 trong 5 ngành hàng trong Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp của huyện và được chú trọng quy hoạch, xây dựng thương hiệu, hình ảnh.
Lễ hội Sen Đồng Tháp lần thứ 1 năm 2022 diễn ra tại Thành phố Cao Lãnh từ ngày 19- 21/5 cũng là dịp để nhiều người biết đến hình ảnh sen, kinh tế sen… của huyện.
Mô hình trồng sen kết hợp với du lịch ở xã Mỹ Đông, huyện Tháp Mười (Đồng Tháp). (Ảnh: Nguyễn Văn Trí/TTXVN).
Huyện Tháp Mười, tỉnh Đồng Tháp phấn đấu đến năm 2025, tổng diện tích trồng sen đạt 1.000ha; trong đó, tập trung phát triển 5 vùng nguyên liệu sen tại các xã Tân Kiều, Mỹ Hòa, Trường Xuân, Hưng Thạnh và Thạnh Lợi.
Mục tiêu trồng sen ở Tháp Mười là hình thành liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị từ sản xuất, chế biến đến tiêu thụ sản phẩm đảm bảo tính bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh cốt lõi chuỗi giá trị sản phẩm sen Tháp Mười.
Cùng với đó, phát triển đa dạng hóa và nâng cao chất lượng của các sản phẩm ngành hàng sen đạt các tiêu chuẩn có thể tham gia Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP), trở thành sản phẩm đặc trưng của huyện Tháp Mười và hướng đến mục tiêu xuất khẩu.
Huyện Tháp Mười hướng đến phát triển các sản phẩm từ sen kết hợp với du lịch sinh thái và ẩm thực sen.
Phó Giáo sư, Tiến sỹ. Đặng Văn Đông, Viện Nghiên cứu rau quả cho biết Đồng Tháp là địa phương có điều kiện thuận lợi cho cây sen phát triển. Thời gian qua, nhiều mô hình trồng sen mang lại hiệu quả kinh tế cao cho người dân với lợi nhuận cao gấp 3-4 lần so với trồng lúa.
Ngoài ra, Đồng Tháp đã gia tăng giá trị cây sen thông qua phát triển các sản phẩm dịch vụ du lịch từ sen và phát triển sản phẩm OCOP. Đến nay, tỉnh có 50 sản phẩm OCOP có nguồn gốc từ sen; 11 cơ sở được cấp giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm.
Để ngành hàng sen phát triển diện tích 1.000ha, tỉnh Đồng Tháp đề ra giải pháp hỗ trợ các sản phẩm từ sen trở thành ngành hàng chủ lực được tiếp cận, ứng dụng công nghệ cao, xây dựng nhãn hiệu gắn với truy xuất nguồn gốc; duy trì và nâng chất các sản phẩm từ sen hiện có để tham gia chương trình OCOP, có ít nhất 25 sản phẩm chế biến từ sen được xếp hạng OCOP; trong đó, 5 sản phẩm đề xuất cấp quốc gia, xây dựng các sản phẩm du lịch gắn với sen đạt chuẩn OCOP.
Những năm gần đây, nguồn nguyên liệu sen được quan tâm đầu tư, phát triển và có xu thế gia tăng. Nhiều diện tích được ký hợp đồng liên kết tiêu thụ.
Một số doanh nghiệp như Chi nhánh tại Đồng Tháp – Công ty Thực phẩm Sen Đại Việt, Công ty Xuất nhập khẩu Khánh Thu sẵn sàng đầu tư và phát triển nguồn nguyên liệu sạch tại chỗ cung cấp cho sản xuất ra sản phẩm từ sen đáp ứng nhu cầu tiêu thụ trong nước và xuất khẩu.
Việc sản xuất sen hiện nay không chỉ dừng lại ở bán sen tươi, mà chuyển dần sang sơ chế, chế biến sâu để nâng cao giá trị sản phẩm của cây sen. Việc đăng ký mã vùng trồng cũng được đẩy mạnh, từ đầu năm 2022 đến nay, địa phương đã đề nghị cấp mã số vùng trồng sen cho 60ha.
Chị Hồ Thị Diễm Thúy, chủ Cơ sở sữa sen Diễm Thúy 2 tại thị trấn Mỹ An, huyện Tháp Mười, chia sẻ với diện tích trồng sen lớn, nguồn nguyên liệu dồi dào, cơ sở đã hình thành ý tưởng nấu sữa hạt sen để gia tăng giá trị kinh tế. Ngoài sản phẩm sữa sen tươi, hiện cơ sở phát triển thêm sản phẩm sữa sen dạng bột và được thị trường rất ưa chuộng.
Trước đó, Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện là chủ sở hữu nhãn hiệu chứng nhận “Sen Tháp Mười.” Đơn vị đã ban hành các quyết định, quy chế quản lý và sử dụng nhãn hiệu chứng nhận “Sen Tháp Mười,” cấp tem nhãn, logo nhãn hiệu chứng nhận cho Công ty Đồng Tháp Mười dùng thử nghiệm vào năm 2018.
Theo Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Tháp Nguyễn Phước Thiện, dự án trồng sen ở Tháp Mười cần đề ra những mục tiêu cụ thể; trong đó, có số lượng các sản phẩm từ sen đạt OCOP 5 sao, đa dạng các sản phẩm, tránh trùng lặp.
Món cơm gạo lứt hạt sen. (Ảnh: Nguyễn Văn Trí/TTXVN).
Với định hướng phát triển du lịch gắn với vùng nguyên liệu, cần lựa chọn địa điểm phù hợp để xây dựng tour gắn với việc mua sắm các sản phẩm từ sen nhằm tăng trải nghiệm, chất lượng dịch vụ phục vụ du khách.
Quý 1 năm 2023, diện tích trồng sen ở huyện Tháp Mười hơn 302ha, đã thu hoạch 151,3ha. Huyện khai thác các thế mạnh của sản phẩm nông nghiệp, giá trị văn hóa, lịch sử vào phát triển du lịch, xây dựng sản phẩm du lịch đặc thù của huyện theo định hướng sản phẩm du lịch nông nghiệp nông thôn trở thành một sản phẩm của chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP) nhằm “đa dạng hóa” và “đặc thù hóa” sản phẩm du lịch cho địa phương./. | Về Đồng Tháp đắm chìm trong không gian bát ngát hương Sen | 1,448 | |
Một nghiên cứu mới cho thấy nhu cầu sử dụng nước vô giới hạn của con người có thể giúp chúng ta tồn tại, nhưng lại làm thay đổi độ nghiêng của Trái đất.
Ảnh minh họa: Indiatimes.
Nhóm nghiên cứu tại Đại học Quốc gia Seoul ở Hàn Quốc cho biết hoạt động khai thác nước ngầm trên khắp thế giới để uống và tưới tiêu đang làm thay đổi khối lượng của Trái đất và khiến hành tinh này lắc lư.
Theo nhóm nghiên cứu, chúng ta đã khai thác lượng nước ngầm lớn đến mức Trái đất bị nghiêng 78,5cm về phía Đông, chỉ riêng giai đoạn từ năm 1993 đến năm 2010. Đáng chú ý, trong khoảng thời gian đó, con người đã bơm 2.150 tỷ tấn nước ngầm, tương đương với 6 mm mực nước biển dâng.
Việc trục Trái đất thay đổi vị trí có thể khiến hai cực Nam và Bắc nhận được nhiều ánh sáng Mặt trời hơn và đẩy nhanh quá trình tan băng.
Và trong một vòng luẩn quẩn, băng tan và mực nước biển dâng cao có thể làm thay đổi sự phân bố khối lượng của Trái đất hơn nữa.
Nghiên cứu mới này vừa được công bố trên tạp chí Geophysical Research Letters.
Ông Ki-Weon Seo, nhà địa vật lý tại Đại học Quốc gia Seoul, cho biết: “Cực quay của Trái đất thực sự thay đổi rất nhiều. Nghiên cứu của chúng tôi cho thấy rằng trong số các nguyên nhân liên quan đến khí hậu, việc phân phối lại nước ngầm thực sự có tác động lớn nhất đến cực quay”.
Cực quay của Trái đất là điểm mà hành tinh quay xung quanh. Nếu nó là một vật thể, nó sẽ giống như trục trên quả địa cầu mô hình trong lớp học.
Không giống như cực Bắc – Nam cố vị trí, cực quay của Trái đất thay đổi tương ứng với lớp vỏ. Quá trình này gọi là chuyển động cực.
Nhưng sự phân bố của nước trên hành tinh lại ảnh hưởng đến cách phân bố khối lượng của Trái đất. Vì vậy khi một khối lượng nước khổng lồ bị hút khỏi một khu vực, trục bắt đầu chuyển động và lắc lư.
Mặc dù sự lắc lư đó không ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày của con người, nhưng nó có thể thay đổi kết quả của dịch vụ định vị, vệ tinh và đài quan sát ở mặt đất.
Tuy nhiên, theo nhóm nghiên cứu, chuyển động của nước không phải là yếu tố duy nhất ảnh hưởng đến vị trí của cực quay. Sắt nóng chảy trong lõi Trái đất, băng tan, dòng hải lưu và các cơn bão cũng là những nguyên nhân khác.
(Theo Daily Mail) | Trái đất lắc lư, xoay lệch gần 80cm | 459 | |
Đoàn liên ngành Việt Nam tham gia hội nghị về hiệp ước biển khơi đầu tiên tại Liên Hiệp Quốc ngày 19-6 Ảnh: TTXVN.
Đây là một cột mốc lịch sử sau hơn 15 năm nỗ lực đàm phán với mục đích bảo vệ tới hơn 60% đại dương toàn cầu.
Liên Hiệp Quốc (LHQ) vừa thông qua hiệp ước đầu tiên nhằm bảo vệ các vùng biển khơi, tức những vùng biển quốc tế. Theo công bố của Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres ngày 19-6 (giờ Mỹ), đây là một cột mốc lịch sử sau hơn 15 năm nỗ lực bàn thảo và 5 vòng đàm phán do LHQ chủ trì.
Với tên gọi chính thức là Hiệp ước Đa dạng sinh học ngoài vùng tài phán quốc gia (BBNJ), hiệp ước đạt được đồng thuận về mặt câu từ của hơn 100 quốc gia hồi tháng 3 vừa qua.
Mô tả đây là “thành quả lịch sử”, ông Guterres cho biết hiệp ước sẽ hình thành khung pháp lý nhằm mở rộng hoạt động bảo vệ môi trường ra vùng biển quốc tế, vốn chiếm tới hơn 60% đại dương toàn cầu.
“Việc bảo vệ đại dương, từ các vùng biển ven bờ đến biển khơi xa xôi và đáy biển sâu, gắn bó chặt chẽ với sức khỏe, đời sống và khả năng sinh tồn của con người” – một nhóm nhà khoa học nhấn mạnh trên tạp chí
The Lancet
.
Các nhà khoa học ngày một nhận thức rõ tầm quan trọng của các đại dương, nơi sản xuất hầu hết khí ôxy mà chúng ta hít thở, đồng thời hạn chế biến đổi khí hậu nhờ vào hoạt động hấp thu CO2 và nuôi dưỡng những khu vực có độ đa dạng sinh học cao.
Quan trọng là thế song rất nhiều khu vực của đại dương nằm bên ngoài các vùng đặc quyền kinh tế của từng quốc gia và do đó không được luật lệ của bất kỳ quốc gia nào bảo vệ.
Yêu cầu quốc tế chung tay thêm bức thiết khi hiện chỉ có 1% vùng biển này được bảo vệ bằng các biện pháp bảo tồn. Vai trò của BBNJ càng quan trọng bởi các nước đã đặt mục tiêu bảo vệ 30% đại dương và đất đai của thế giới vào năm 2030 trong một hiệp ước lịch sử khác được 190 chính phủ ký kết hồi tháng 12 năm ngoái tại Montreal – Canada, theo
Reuters
.
Nhờ BBNJ, các khu bảo tồn đại dương có thể được thành lập trong vùng biển quốc tế, qua đó bảo vệ các loài động vật biển di cư như cá voi.
Sau khi được thông qua, trong vòng 2 năm kể từ ngày 20-9-2023 sẽ là quãng thời gian để các quốc gia phê chuẩn BBNJ. Theo LHQ, hiệp ước sẽ có hiệu lực nếu được 60 quốc gia phê chuẩn. 60 quốc gia là con số hoàn toàn có khả năng đạt được nhưng so với 193 thành viên LHQ thì vẫn còn khiêm tốn – các tổ chức phi chính phủ đánh giá.
Bộ trưởng Ngoại giao Singapore Vivian Balakrishnan hôm 19-6 khẳng định đây là thắng lợi của luật pháp quốc tế và lưu ý hiệp ước biển khơi này được xây dựng trên cơ sở Công ước LHQ về Luật Biển (UNCLOS) – vốn được thông qua 40 năm trước.
Tuy nhiên, để hiệp ước này trở thành “yếu tố thay đổi cuộc chơi mang tính tập thể”, cần sự phê chuẩn của tất cả quốc gia, theo ông Balakrishnan.
Ngoài ra, BBNJ quy định các quốc gia phải hoàn tất nghiên cứu đánh giá tác động môi trường đối với những hoạt động họ định tiến hành ở vùng biển quốc tế, theo báo
The Straits Times
, từ đánh bắt cá, vận tải hàng hải đến những mục đích gây tranh cãi hơn như khai khoáng biển sâu, chống sự nóng lên toàn cầu…
Reuters
cho biết BBNJ cũng thiết lập các nguyên tắc về chia sẻ lợi ích của nguồn “tài nguyên di truyền biển” (MGR) – được thu thập thông qua nghiên cứu khoa học ở vùng biển quốc tế. Đây là vấn đề gây tranh cãi suýt làm đổ bể các cuộc đàm phán phút chót hồi tháng 3.
Vốn không đủ tiền theo đuổi những chuyến thám hiểm như vậy, các nước đang phát triển đấu tranh đòi quyền chia sẻ lợi ích, với hy vọng không bị bỏ lại phía sau trong một thị trường tương lai được dự đoán là khổng lồ. Đó là MGR được thương mại hóa, có tiềm năng thu lợi nhuận cực lớn, nhất là trong lĩnh vực dược và mỹ phẩm vốn đang tìm kiếm “các phân tử thần kỳ” để phát triển sản phẩm. | Hiệp ước lịch sử bảo vệ biển khơi | 792 | |
Nhìn từ trên xuống, nước liên tục chảy xuống hố sâu trong lòng hồ tạo ra cảm giác như nó đang hút mọi thứ xung quanh vào trong lòng.
“Hố địa ngục” này nằm ở trong lòng hồ Berryessa, California (
Mỹ
). Nó được biết đến rộng rãi kể từ năm 2017 khi những người đi bơi ở California phát hiện ra và quay lại. Đoạn video ghi lại cảnh “hố địa ngục” thu hút được hơn 150.000 lượt xem.
Hố kỳ lạ đường kính rộng tới gần 23m. Nhiều người xem nghi ngờ rằng nó liệu có phải là cánh cổng dẫn tới địa ngục hay không. Số khác tin rằng, ai bị cuốn vào đó sẽ bị rơi vào lỗ đen bí ẩn.
“Hố địa ngục” trong lòng hồ chứa nước khiến nhiều người lo lắng. (Ảnh: Yahoo).
Hồ Berryessa là hồ lớn nhất ở Hạt Napa, California. Hồ chứa này được tạo ra bởi đập Monticello, là hồ chứa cung cấp nước và nguồn thủy điện cho vùng North Bay của Vùng vịnh San Francisco. Hồ Berryessa có khả năng chứa hơn 236 triệu m3 nước và là một trong những hồ chứa nước lớn nhất bang California.
Sau đó, người ta xác định “hố địa ngục” thực chất là đập tràn do con người tạo ra, nó còn được đặt tên là Glory Hole. Năm 1957, Cục Khai hoang Hoa Kỳ đã tạo nên hố này. Chính quyền tiểu bang California nhận thấy vùng đất nông nghiệp rộng tới 39.000ha của họ ở hai hạt Solano và Yolo luôn luôn bị thiếu nước vào mùa hè.
Để có thể trữ nước phục vụ tưới tiêu, bộ phận thủy lợi của tiểu bang đề xuất với Bộ Nội vụ Mỹ dự án xây đập, chắn ngang con lạch Putah ở vị trí thung lũng Berryessa và thị trấn Monticello. Kể từ đó, đập Monticello chính thức được xây dựng.
“Hố địa ngục” này thực chất là đập tràn đặc biệt. (Ảnh: Yahoo).
Do thung lũng Berryessa quá nhỏ và hẹp nên các kiến trúc sư sử dụng loại đập tràn hiếm hơn, đó là đập tràn dạng miệng chuông (Bell-mouth spillway). Đập tràn này thực chất là trụ rỗng, được xây từ đáy hồ chứa lên không trung, giống một chiếc chuông lộn ngược và có cửa hở ở đáy.
Đây là thiết kế đập tràn không kiểm soát, nghĩa là nó không có cửa đóng mở tự động. Thay vào đó, độ cao của miệng chuông được tính toán sẵn để cứ khi nào nước trong hồ chứa vượt công suất cho phép, chúng sẽ tự nhiên tràn qua miệng chuông và thoát ra phía dưới đập.
Đập tràn của hồ chứa Berryessa được xây cao 130m. Đường kính miệng chuông rộng 22m và dần thu hẹp xuống 8,5m ở lối ra dưới đáy. Nó cho phép một lưu lượng tối đa 1.370m3 nước chảy qua mỗi giây.
“Hố địa ngục” xuất hiện vào các năm 2006, 2017 và 2019 sau những đợt mưa to. Mỗi lần mở nó lại thu hút hàng nghìn du khách đổ dồn về hồ Berryessa. Tuy nhiên, hiện nay, ban quản lý hồ Berryessa đã quây rào chắn xung quanh khu vực hố địa ngục này. Đồng thời, họ cũng đưa ra quy định cấm bơi lội hoặc chèo thuyền quanh khu vực này để đảm bảo an toàn cho du khách. | Sự thật về ‘hố địa ngục’ trong lòng hồ có thể ‘nuốt’ mọi thứ xung quanh | 560 | |
“Văn nghệ sĩ hơn lúc nào hết cần hướng tới chân-thiện-mỹ thì mới có thể góp phần ngăn chặn được biết bao nguy cơ đe dọa phẩm giá con người. Họ phải ý thức mỗi tác phẩm họ sáng tạo ra có thể trở thành một vẻ đẹp, một bông hoa, một tia sáng, nhưng cũng có thể trở thành sự tăm tối, một liều thuốc độc với bạn đọc. Và suy cho cùng chỉ có “ánh sáng lương tri” tỏa ra từ tác phẩm mới có thể trường tồn cùng thời gian”. Đó là khẳng định của
nhà thơ Nguyễn Quang Thiều
– Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam.
* Phóng viên (PV): Trong sự kiện lãnh đạo Đảng, Nhà nước gặp mặt đại biểu trí thức, nhà khoa học, văn nghệ sĩ Xuân Quý Mão diễn ra trung tuần tháng 2-2023 tại Hà Nội, chúng tôi ấn tượng với phát biểu của nhà thơ Nguyễn Quang Thiều khi ông khẳng định chưa bao giờ văn nghệ sĩ được quyền sáng tạo, được quyền bày tỏ, được quyền phản biện như bây giờ. Theo ông, không gian sáng tạo của văn nghệ sĩ được thể hiện trên những khía cạnh nào?
– Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều: Theo quan điểm cá nhân, tôi cho rằng không gian sáng tạo thể hiện 3 khía cạnh: Đề tài sáng tạo, tính dự báo và tính phản biện.
Trước đây, có những đề tài hay chủ đề sáng tạo do thời cuộc mà bị bó hẹp. Ví dụ, trong chiến tranh, văn nghệ sĩ không đề cập đến những đau thương, mất mát sẽ tác động tiêu cực đến sĩ khí chiến đấu của quân và dân ta. Sau khi chiến tranh kết thúc, đặc biệt là từ khi bước vào đổi mới, nhiều tác phẩm văn nghệ đã có cái nhìn khác về chiến tranh vừa đi qua, như tiểu thuyết “Nỗi buồn chiến tranh” của nhà văn Bảo Ninh. Tác phẩm này lúc mới ra đời từng bị phê phán vì lần đầu tiên soi rọi trực diện “vết thương tinh thần” hậu chiến. Nhưng hiện nay, đa phần công chúng đánh giá tác phẩm này có giá trị. Tác phẩm “Nỗi buồn chiến tranh” đã góp một cái nhìn chiến tranh đầy đủ, đa diện hơn; cảnh cáo về những mất mát, những nỗi buồn mà chiến tranh mang đến; vì lẽ đó phải tìm mọi cách để không cho chiến tranh xảy ra.
Nhiều tác phẩm văn chương có tính dự báo cao, xuất phát từ sự công phu của nhà văn đi sâu vào đời sống đương đại, nghiền ngẫm quá khứ, từ đó dự báo với nhiều vấn đề nhức nhối trong quá trình phát triển kinh tế-xã hội, sự xuống cấp văn hóa, đạo đức. Điều này phải dựa theo cách viết, cách đặt vấn đề và thái độ nhà văn cho những câu chữ của mình để không chỉ nhà quản lý mà nhân dân thấy rằng ở đây là cảnh báo xã hội về sự tha hóa của con người, mặt trái trong đời sống xã hội chứ không phải là sự tuyệt vọng.
Vấn đề cuối cùng là tính phản biện. Văn nghệ sĩ và rộng ra là giới trí thức phải là lực lượng đi đầu trong phản biện xã hội, dựa trên thái độ, trách nhiệm, trí tuệ. Chẳng hạn, phản biện trên báo chí-truyền thông, trong tác phẩm về số phận người nông dân ly nông, ly hương bị vướng vào các tệ nạn xã hội, về thủ tục hành chính phiền hà với mục đích là góp phần giúp Đảng, Nhà nước chú ý sửa đổi, khắc phục bất cập.
* Ông có nghĩ rằng, quyền tự do sáng tạo là tự do cho “cái tôi” của văn nghệ sĩ không có giới hạn nào không?
– Cách đây khoảng 30 năm, tôi đã từng phát biểu: Công cuộc đổi mới sẽ mở ra hai thái độ ứng xử của văn nghệ sĩ. Việc mở rộng không gian sáng tạo chắp thêm “đôi cánh” để văn nghệ sĩ thăng hoa trong chiều sâu trí tưởng tượng. Minh chứng cho điều này chính là thành tựu của văn học, nghệ thuật (VHNT) thời kỳ đổi mới rất đáng kể. Lưu Quang Vũ sẽ không thể viết hàng loạt vở kịch xuất sắc trong thời gian ngắn và được phổ biến rộng rãi nếu tự do sáng tạo không được mở rộng.
Nhưng cũng có những văn nghệ sĩ chớp lấy tự do sáng tạo được mở rộng để thỏa mãn sự tùy tiện cá nhân. Đó có thể là hăm hở quá mức muốn thể hiện “cái tôi”, hoặc muốn trút bao bức bối và cả hằn học của cá nhân vào trong tác phẩm. Nếu sáng tác với tâm thế này chắc chắn sẽ không tạo ra bất cứ điều tốt đẹp cho công chúng. Nhiều văn nghệ sĩ sáng tác những tác phẩm nhằm hạ bệ anh hùng dân tộc; xóa nhòa bản chất chiến tranh; xoáy sâu, đả kích những sai lầm trong quá trình thực hiện nhiệm vụ cách mạng mà có thời điểm một số cơ quan mắc phải. Họ thường lấy cái sai lầm, cái chưa tốt, cá biệt để quy thành bản chất của chế độ, của xã hội, như vậy sẽ gieo vào công chúng những điều thiếu tích cực, không trong sáng.
Một bên đưa người ta về phía ánh sáng, còn lại đẩy người ta về phía bóng tối. Cho nên, ở đây cần phải khẳng định rằng tự do sáng tạo chân chính trong VHNT là đưa văn nghệ sĩ về phía cái đẹp, khám phá, tôn vinh, bảo vệ cái đẹp để mang lợi ích cho con người.
Văn nghệ sĩ chân chính đương nhiên luôn hiểu trách nhiệm với tự do trong tay. Rõ ràng không thể có tự do sáng tạo tuyệt đối, vô bờ bến. Tôi có dịp nghiên cứu, tìm hiểu tình hình VHNT ở một số quốc gia, không ai ngăn trở văn nghệ sĩ sáng tạo nhưng việc phổ biến tác phẩm thì có một số giới hạn nhất định. Ngay như ở các nước phát triển dù tự xưng là tự do dân chủ nhất nhưng cũng không cho phép phổ biến những tác phẩm có nội dung phân biệt chủng tộc, ấu dâm hay đi ngược lại những giá trị văn hóa tinh thần được cộng đồng tôn vinh, xây đắp. Cho nên, người ta hay nói tự do sáng tác gắn liền với trách nhiệm công dân chính là ở điểm này.
* Theo Điều lệ Hội Nhà văn Việt Nam hiện hành, Hội tôn trọng phong cách riêng của mỗi nhà văn và khuyến khích đổi mới trong sáng tạo văn học, nhằm phục vụ nhân dân, phụng sự Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa; đồng thời yêu cầu mỗi hội viên nghiêm chỉnh chấp hành chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Quy định này liệu có mâu thuẫn với quyền tự do sáng tạo của hội viên không, thưa ông?
– Nếu là bạn đọc thường xuyên của Báo Văn nghệ (Hội Nhà văn Việt Nam), chắc hẳn sẽ nhìn thấy khẩu hiệu ở măng sét tờ báo: “Vì Tổ quốc, vì chủ nghĩa xã hội”. Khẩu hiệu đó xác lập thái độ của nhà văn Việt Nam luôn đồng hành với đất nước, nhân dân dưới sự lãnh đạo của Đảng. Thái độ đó là tự nguyện, không hề chịu một sự ép buộc nào.
Các nhà văn tiền bối như: Nguyễn Đình Thi, Tô Hoài, Như Phong, Học Phi… sớm gia nhập Hội Văn hóa cứu quốc sau khi có văn kiện lịch sử “Đề cương văn hóa Việt Nam” (năm 1943), bởi lẽ họ thấy Đảng đã đề ra đường lối đúng đắn giành lại độc lập, tự do cho dân tộc, đồng thời bảo vệ văn hóa Việt Nam khỏi lệ thuộc, nô dịch. Và sau đó, Đảng đã lãnh đạo nhân dân ta làm nên những thành tựu vĩ đại trong công cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng chủ nghĩa xã hội, đem lại cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc cho nhân dân. “Đảng ta là đạo đức, là văn minh” như lời Bác Hồ khẳng định; vậy tất yếu người viết nào trở thành hội viên Hội Nhà văn Việt Nam là tự nguyện chấp hành chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước bởi tin tưởng con đường cách mạng mà Đảng và nhân dân đã lựa chọn.
Đường lối văn hóa-văn nghệ của Đảng luôn vì con người, vì dân tộc, vì xã hội. Mục đích của nhà văn khi sáng tạo cũng tương tự. Khi chúng ta hiện thực hóa những mục đích vì con người thì đường lối, chính sách của Đảng về văn hóa-văn nghệ và sự tự do, dân chủ trong sáng tạo của nhà văn tự nhiên cùng đi trên một con đường. Cho nên không có bất cứ mâu thuẫn nào bởi không gian tự do sáng tạo được mở rộng là để nhà văn viết nhiều hơn, viết hay hơn để xứng đáng là những “kỹ sư tâm hồn”, bảo vệ phẩm giá con người.
* Ông có thể lý giải vì sao một bộ phận văn nghệ sĩ thay vì đem hết tài năng, tâm huyết để sáng tạo phục vụ cộng đồng, đất nước, thì lại có những lời nói, phát ngôn phản cảm, gây bất ổn dư luận xã hội; đáng quan ngại hơn là sáng tạo một số tác phẩm có nội dung lệch lạc?
– Hiện tượng nêu ra là có thật, nhưng theo tôi đó chỉ là thiểu số, chủ yếu là những văn nghệ sĩ tự do.
Nếu quan sát đời sống VHNT, những văn nghệ sĩ có các biểu hiện suy thoái đạo đức, lối sống sẽ không sáng tác nhiều tác phẩm giá trị, bởi họ đã dồn thời gian, sức lực vào những việc bên lề sáng tạo. Tôi từng suy nghĩ rằng: Một nhà thơ viết tác phẩm giá trị 10 năm trước, nếu 10 năm sau anh ta muốn viết một tác phẩm hay như vậy thì anh ta phải sống “chất lượng” như tác phẩm anh ta từng viết. Sống bao nhiêu thì sẽ viết bấy nhiêu! “Chất lượng” đời sống của anh ta bao hàm sự đọc, sự hiểu biết, sự phân tích, sự lắng nghe, sự trau dồi những kiến văn và cả những hành xử của anh ta với một cái cây, một con người ở bên cạnh, với mảnh đất mà chính anh ta đứng vừa đủ hai bàn chân. Khi anh ta có một thái độ đúng đắn, yêu thương, chia sẻ, bảo vệ khát vọng cho con người thì trong tác phẩm sẽ thể hiện những điều tốt đẹp.
Tôi có thể kể ví dụ, nhiều tác phẩm tham dự Giải tác giả trẻ (Hội Nhà văn Việt Nam) gần đây có kiến văn sâu sắc, mới mẻ, hiện đại. Nhưng nội dung tư tưởng càng đọc thì giống như càng đi xuống hầm sâu không lối thoát. Văn chương phải hiện lên ánh sáng của nhân tình, mang cho con người niềm hy vọng một sự cứu vớt nào đó. Cho nên nền tảng không bao giờ thay đổi chính là chủ nghĩa nhân văn trong tất cả tác phẩm, rời bỏ điều đó thì không còn gì cả.
* Tác phẩm VHNT là kết quả sáng tạo của sự trăn trở, tìm tòi, tâm huyết và trí tuệ, tài năng của văn nghệ sĩ. Theo ông, làm sao để kết hợp, giải quyết hài hòa giữa việc phát huy tài năng “cái tôi” văn nghệ sĩ với việc cho ra đời những tác phẩm hay nhất, tốt nhất để phụng sự “cái ta” cộng đồng, làm giàu, làm đẹp tâm hồn con người?
– “Cái tôi” văn nghệ sĩ rất cần tự do để sáng tạo. Nhìn rộng hơn, đi sâu vào bản chất tự do sáng tạo là điều kiện vô cùng cần thiết để VHNT phát triển bởi nó tạo ra sự khác biệt, đa dạng, phong phú. Nếu không có những điều này, nền VHNT coi như dừng lại và bất động, đồng nghĩa với “cái chết”. Từ đổi mới đến nay, VHNT đào sâu vào đời tư thế sự, bàn về “cái tôi” nhiều hơn “cái ta”. Nhận thức của xã hội cũng tôn trọng những nỗi buồn thẳm sâu của một cá nhân, tôn trọng cả nỗi day dứt, trăn trở của “cái tôi” sáng tạo. Điều này khiến VHNT của chúng ta đầy sức sống, nhiều tác phẩm vì thế đáp ứng nhu cầu của công chúng muốn khám phá các chiều kích sâu thẳm của con người.
Trước đây, kẻ thù của dân tộc và cũng là của văn nghệ sĩ là giặc ngoại xâm, là những kẻ muốn nô lệ hóa dân tộc ta. Các văn nghệ sĩ đi theo con đường cách mạng để bảo vệ sự tự do, độc lập của mỗi cá thể trong đời sống cộng đồng rộng lớn. Kẻ thù hiện nay mà VHNT đối diện chính là sự vô cảm, đạo đức giả, suy thoái lương tri, sự thờ ơ giá trị văn hóa truyền thống, là thói ích kỷ, sự tham lam ẩn sâu trong con người… Văn nghệ sĩ quan tâm đến đề tài chống tham nhũng và tiêu cực, bảo vệ chủ quyền, kêu gọi giữ gìn môi trường, chống lại sự suy thoái đạo đức, chấn hưng văn hóa, tạo ra những vẻ đẹp mới của văn hóa dân tộc, là biểu hiện rõ phụng sự “cái ta” cộng đồng. Đảng luôn cần, dân rất mong văn nghệ sĩ sáng tạo những tác phẩm VHNT giàu tính chân-thiện-mỹ, góp phần mang lại, bồi đắp những phẩm giá tốt đẹp của con người và vì sự tiến bộ, văn minh của xã hội.
* Là một nhà thơ, họa sĩ được công chúng yêu mến và giới chuyên môn nể trọng, ông có điều gì muốn gửi gắm để động viên, khích lệ đội ngũ nhà văn và giới nghệ sĩ cho ra đời những tác phẩm giàu tính chân-thiện-mỹ mà Đảng cần, dân mong?
– Về câu chuyện sáng tạo, mỗi văn nghệ sĩ đều có con đường riêng, tôi không có bất cứ lời khuyên nào. Tôi chỉ muốn chia sẻ suy nghĩ cá nhân rằng điều cuối cùng văn nghệ sĩ cần lưu tâm vẫn là giá trị tác phẩm và tác động đến công chúng. Hiện nay thế giới ảo đang chứa đựng bao nhiêu điều xấu độc, nhiều mạng xã hội ngập tràn những điều phản cảm. Những suy đồi văn hóa, đạo đức trong xã hội vô cùng nguy hại, làm “phần con” trong mỗi cá nhân có thể trỗi dậy bất cứ lúc nào, nếu không đủ bản lĩnh “đề kháng”.
Văn nghệ sĩ hơn lúc nào hết cần hướng tới chân-thiện-mỹ thì mới có thể góp phần ngăn chặn được biết bao nguy cơ đe dọa phẩm giá con người. Điều này đòi hỏi văn nghệ sĩ không bao giờ được rời bỏ những điều tốt đẹp trong tâm trí và trong quá trình sáng tạo. Họ phải ý thức mỗi tác phẩm họ sáng tạo ra có thể trở thành một vẻ đẹp, một bông hoa, một tia sáng nhưng cũng có thể trở thành sự tăm tối, một liều thuốc độc với bạn đọc. Và suy cho cùng chỉ có “ánh sáng lương tri” tỏa ra từ tác phẩm mới có thể trường tồn cùng thời gian.
* Trân trọng cảm ơn ông! | Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều: “Ánh sáng lương tri” tỏa ra từ tác phẩm mới có thể trường tồn cùng thời gian | 2,634 | |
Những cấu trúc bằng đá cổ đại nằm rải rác dọc
sông Nile
ở Sudan có thể đại diện cho một công nghệ cực kỳ quan trọng đối với con người, được sử dụng phổ biến trong thời hiện đại.
Nhóm nghiên cứu từ Anh và Úc đã khám phá ra những cấu trúc gọi là “groyne”, làm bằng vật liệu cứng, đặt vuông góc với bờ sông Nile mà con người ngày nay vẫn sử dụng để điều khiển dòng nước và phù sa.
Những tàn tích cổ đại của groyne thời đồ đá lộ ra bên bờ sông Nile, với một số khác vẫn còn ẩn nấp trong các khu vực đang ngập nước – Ảnh: Geoarchaeology.
Trước đây, người ta tin rằng các groyne lâu đời nhất được phát minh ra ở Trung Quốc, đặt bên bờ sông Hoàng Hà, có niên đại khoảng 500 năm trước.
Nhưng kỷ lục mới đã bị phá vỡ bởi những thứ cổ xưa bên bờ sông Nile, thuộc về đế chế cổ đại Nubia cai trị khu vực phía Bắc Sudan ngày nay.
Thay vì làm bằng kim loại như các cấu trúc tương tự của người hiện đại, người Nubia 3.000 năm trước đã thể hiện công nghệ đặc biệt này bằng đá. Nhưng điều quan trọng là nó đáp ứng những công dụng tương tự và cực kỳ hiệu quả.
Nghiên cứu vừa công bố trên tạp chí khoa học
Geoarchaeology
cho biết công dụng của các cấu trúc dạng tường đá này được hé lộ bởi việc chúng nằm ở những vùng từng ngập nước trong quá khứ, hầu hết tiếp giáp với những khu vực nước dâng mang theo phù sa.
“Công nghệ thủy lực cực kỳ lâu đời này đóng vai trò quan trọng cho phép các cộng đồng trồng trọt lương thực và phát triển trong những cảnh quan đầy thách thức của Nubia trong hơn 3.000 năm” – nhà khảo cổ học Mathew Dalton từ Đại học Tây Úc cho biết.
Các cuộc phỏng vấn nông dân Nubia ở Sudan cho thấy họ vẫn tiếp tục duy trì công nghệ này đến ngày nay và vẫn trồng trọt trên đúng những mảnh đất của 3.000 năm trước, cho dù lầm tưởng rằng các groyne cũ nhất chỉ mới được xây vào thế kỷ XIX.
Các groyne có vai trò rất lớn trong việc duy trì các cộng đồng sống ven bờ sông Nile một cách ổn định, trải qua những giai đoạn dòng chảy con sông này suy yếu. | Sốc với công nghệ ‘vượt thời gian’ 3.000 tuổi bên bờ sông Nile | 413 | |
Clip của người dân ghi lại cho thấy đàn cá heo đang tung tăng bơi lội ở bán đảo Sơn Trà – Đà Nẵng.
Sáng 22-6, trên nhiều trang mạng xã hội đăng tải clip đàn cá heo tung tăng bơi lội ở
bán đảo Sơn Trà
. Ngay khi clip đăng tải đã nhận được sự chú ý của nhiều người.
Ông Nguyễn Đức Vũ, Trưởng Ban Quản lý Bán đảo Sơn Trà và các bãi biển du lịch Đà Nẵng cho biết theo như clip thì vị trí đàn cá heo xuất hiện nằm ở giữa khu vực Mũi Súng và Hục Lở thuộc bán đảo Sơn Trà.
Đàn cá heo xuất hiện tại bán đảo Sơn Trà – Đà Nẵng. Nguồn: Duy Thái.
Theo ông Vũ, đây là lần đầu tiên, người dân ghi được cảnh cá heo bơi lội ở khu vực các bãi biển gần bờ của Đà Nẵng. Trước đây, ở các bãi biển Đà Nẵng chỉ ghi nhận tình trạng cá heo bị thương dạt vào bờ.
Khu vực Mũi Súng và Hục Lở nằm ở phía Nam của bán đảo Sơn Trà thuộc
phường Thọ Quang
,
quận Sơn Trà
. Khu vực này có hệ sinh thái biển rất phong phú. | Video: Đàn cá heo lần đầu xuất hiện, bơi lội ở bán đảo Sơn Trà | 199 | |
Khu di tích Cổ Loa. Ảnh: Trọng Đạt.
Bộ VHTT&DL vừa có quyết định, cho phép Trung tâm Bảo tồn di sản Thăng Long – Hà Nội phối hợp với Viện khảo cổ học tiến hành khai quật bổ sung khu vực dự kiến xây dựng đền thờ Ngô Quyền tại Di tích quốc gia đặc biệt Cổ Loa (xã Cổ Loa,
Đông Anh
,
Hà Nội
).
Ngô Quyền lên ngôi, xưng vương, định đô ở Cổ Loa là một mốc son đáng tự hào, xứng đáng được đời sau ghi nhận, tưởng niệm. Nhân dân tại nhiều nơi trên cả nước đã lập đền thờ Ngô Quyền. Khu vực có nhiều di tích thờ ông, nhất là vùng Hải Phòng, gần chiến trường Bạch Đằng năm xưa.
Hà Nội có 4 nơi thờ Ngô Quyền ở thị xã Sơn Tây (quê hương) và huyện Mỹ Đức (tương truyền nơi ông dừng chân nghỉ ngơi khi hành quân). Tuy nhiên, tại chính mảnh đất Loa thành (Cổ Loa), nơi ông chọn làm kinh đô, xác lập vương quyền độc lập của dân tộc thì hoàn toàn không có một công trình thờ tự nhằm tôn vinh sự nghiệp to lớn của ông. Đây thực sự là một điều thiếu sót”.
Phương án xây dựng đền Ngô Quyền để tỏ lòng thành kính, tưởng nhớ vị vua có công lao xây dựng quốc gia độc lập đã được TP Hà Nội tính đến nhiều năm qua. Theo KTS Đào Ngọc Nghiêm, từ năm 2002, khi hoàn thành quy hoạch chi tiết Khu di tích Cổ Loa, TP đã xác định xây dựng công trình tôn vinh Ngô Quyền và cố gắng tìm ra những vết tích liên quan đến Ngô Quyền ở Cổ Loa làm căn cứ xây dựng nhưng còn gặp nhiều khó khăn.
Đến nay, theo các nhà khảo cổ học, sau những cuộc khai quật, dấu tích khảo cổ học liên quan đến Ngô Quyền ở Cổ Loa đã có dù rất hiếm hoi. “Dấu ấn văn hóa vật chất duy nhất là quả chuông Nhật Tảo được các nhà Hán Nôm học phát hiện ở đình Nhật Tảo (quận Bắc Từ Liêm). Còn dấu tích văn hóa vật chất thế kỷ thứ X ở Cổ Loa là Mả Tre. Các nhà khảo cổ học hy vọng đến thời điểm nào đó sẽ tìm thấy dấu tích thời Ngô ở Cổ Loa. Bên cạnh đó, những tư liệu dân gian và đặc biệt là câu đối trong đình Cổ Loa ghi rõ, Cổ Loa là nơi đóng đô của Ngô Quyền” – PGS.TS Tống Trung Tín, Chủ tịch Hội Khảo cổ học Việt Nam chia sẻ.
Giữ gìn di sản đúng cách đã khó, việc phát huy giá trị của thành Cổ Loa còn khó gấp nhiều lần. Có thể thấy, du khách đến thăm thành Cổ Loa không nhiều và khả năng giữ chân du khách cũng rất hạn chế. Cụ thể, thời lượng du khách tới thăm thành Cổ Loa chủ yếu vào dịp lễ hội đầu năm. Còn những ngày trong năm, lượng khách chỉ đến trong ngày. Các dịch vụ kinh doanh ở trong di tích cũng không đủ sức giữ chân họ khi chỉ là những gian hàng lưu niệm, ăn uống, giải khát… Do đó, mặc dù rất gần với trung tâm TP, nhưng lượng khách tới thăm Cổ Loa chỉ bằng một phần nhỏ so những địa điểm xa hơn.
Thời gian qua, nhiều nhà khảo cổ học cũng đã có đề xuất dự án xây dựng công viên di sản và đền thờ Ngô Quyền. Nếu như việc xây dựng đền thờ Ngô Quyền có ý nghĩa tâm linh quan trọng với người dân thì công viên di sản chính là giải pháp phát huy hiệu quả nhất giá trị thành Cổ Loa, góp phần giúp người dân hưởng lợi từ di sản. Theo đó, những khu vực khai quật quan trọng sẽ được làm nhà mái che, kèm thêm thông tin giới thiệu giá trị lịch sử. Du khách đến thăm thành Cổ Loa nên được tham quan cả ba vòng thành bằng xe điện chứ không phải đi bộ như hiện nay.
Các em học sinh được tìm hiểu về khu di tích Cổ Loa. Ảnh: Lại Tấn.
Vừa qua, Bộ VH&TTDL ban hành Quyết định số 1413/QĐ-BVHTTDL cho phép Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long – Hà Nội phối hợp với Viện Khảo cổ học khai quật bổ sung tại vị trí dự kiến xây dựng đền thờ Ngô Quyền thuộc di tích quốc gia đặc biệt Cổ Loa, xã Cổ Loa, huyện Đông Anh, TP Hà Nội.
Thời gian khai quật từ ngày 10/6 đến 20/8, trên diện tích 100m2. Trong thời gian khai quật, các đơn vị cần chú ý bảo vệ địa tầng di tích, tuyên truyền với nhân dân về nhiệm vụ bảo vệ di sản văn hóa ở địa phương, đồng thời không công bố kết luận chính thức về kết quả khai quật, khi chưa có sự thỏa thuận của cơ quan chủ quản cũng như Cục Di sản văn hóa – Bộ VHTT&DL
Bộ VHTT&DL cũng yêu cầu Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long – Hà Nội giữ gìn, bảo quản những hiện vật thu thập được trong quá trình khai quật, báo cáo với Bộ trưởng Bộ VHTT&DL về phương án bảo vệ và phát huy giá trị những hiện vật đó. Sau khi kết thúc đợt khai quật, trong thời gian 1 tháng, Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long – Hà Nội và Viện Khảo cổ học cần có báo cáo sơ bộ và đề xuất phương án quản lý, bảo vệ khu vực đã khai quật và trong vòng 1 năm, phải có báo cáo khoa học về vấn đề này gửi Bộ VHTT&DL
Cũng theo Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long – Hà Nội, đợt khai quật phục vụ cho việc xây dựng đền thờ Ngô Quyền trong tương lai, nhằm tôn vinh vị vua đầu tiên của nhà Ngô trong lịch sử Việt Nam. Tên tuổi của ông gắn liền với chiến thắng Bạch Đằng huyền thoại (năm 938), góp phần chấm dứt hơn ngàn năm Bắc thuộc, mở ra thời kỳ độc lập lâu dài cho đất nước. Từ chiến thắng này, ông lên ngôi, lập kinh đô ở Cổ Loa, với triều đình, nhân sự và chế độ triều chính riêng biệt. Tuy nhiên, đến giờ, tại khu vực Cổ Loa vẫn chưa có một không gian thờ tự chính thức nào dành cho Ngô Quyền – vị vua được người đời coi là Tổ trung hưng của dân tộc Việt. | Tôn vinh vị vua đầu tiên của nhà Ngô trong lịch sử Việt Nam | 1,111 | |
Xây dựng và phát triển đô thị Bắc Ninh trở thành thành phố văn hóa, sinh thái, đô thị thông minh, hướng tới kinh tế tri thức.
Xây dựng và phát triển đô thị Bắc Ninh đáp ứng các tiêu chí đô thị loại I, làm tiền đề để xây dựng
tỉnh Bắc Ninh
trở thành thành phố trực thuộc trung ương vào năm 2030.
Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà ký Quyết định 728/QĐ-TTg ngày 20/6/2023 phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch chung đô thị Bắc Ninh đến năm 2045.
Phạm vi, ranh giới lập quy hoạch là 05 đơn vị hành chính, gồm:
thành phố Bắc Ninh
,
thành phố Từ Sơn
,
thị xã Quế Võ
,
huyện Tiên Du
và
huyện Yên Phong
, tỉnh Bắc Ninh.
Quy mô diện tích quy hoạch khoảng 49.137 ha. Thời hạn quy hoạch ngắn hạn đến năm 2030, dài hạn đến năm 2045.
Quy hoạch nhằm xây dựng và phát triển đô thị Bắc Ninh đáp ứng các tiêu chí đô thị loại I, làm tiền đề để xây dựng tỉnh Bắc Ninh trở thành thành phố trực thuộc trung ương vào năm 2030.
Xây dựng và phát triển đô thị Bắc Ninh trở thành thành phố văn hóa, sinh thái, đô thị thông minh, hướng tới kinh tế tri thức.
Tăng cường quản lý, thu hút đầu tư; đào tạo nguồn nhân lực; xây dựng cơ sở hạ tầng đồng bộ, hiện đại, phát triển bền vững, phòng tránh thiên tai, ứng phó với biến đổi khí hậu.
Làm căn cứ pháp lý để quản lý quy hoạch; lập chương trình phát triển đô thị, đề án nâng loại cho các đô thị trực thuộc; xây dựng chính sách phát triển và triển khai tiếp công tác đầu tư xây dựng theo quy hoạch.
Về mô hình cấu trúc phát triển, đô thị Bắc Ninh phát triển theo mô hình chùm đô thị, đa trung tâm, gắn với vùng Thủ đô Hà Nội, gồm 07 trọng tâm phát triển đô thị gắn với mô hình lấy định hướng phát triển hệ thống giao thông công cộng làm cơ sở quy hoạch phát triển đô thị, lấy đầu mối giao thông làm điểm tập trung dân cư để từ đó hình thành tiếp hệ thống giao thông phân tán (TOD), được giới hạn bởi các “nêm xanh” (là các tuyến sông kênh, mặt nước sinh thái, công viên, làng xóm, bảo tồn di tích văn hóa lịch sử, cảnh quan sinh thái đặc trưng) và 03 hành lang phát triển gồm:
– Hành lang đô thị dịch vụ dọc quốc lộ 1A (Từ Sơn – Tiên Du – Bắc Ninh). Dọc hành lang sẽ phát triển tập trung theo 3 khu vực đô thị hiện hữu là Bắc Ninh, Tiên Du, Từ Sơn, được giới hạn phát triển bởi các nêm xanh.
– Hành lang đô thị công nghiệp dọc quốc lộ 18 (Yên Phong – Bắc Ninh – Quế Võ). Phát triển các khu vực đô thị gắn với các khu công nghiệp tập trung, hoàn thiện hạ tầng dịch vụ tạo điều kiện cho phát triển hoạt động sản xuất tại các khu công nghiệp.
– Với hành lang sinh thái dọc sông Đuống, sông Cầu, bảo vệ và phát triển hành lang sinh thái dọc tuyến sông. Bố trí các công trình dịch vụ công cộng, dịch vụ sinh thái, vui chơi giải trí, thể dục thể thao và hạ tầng xã hội, hạ tầng kỹ thuật đô thị khác với mật độ thấp, ưu tiên phát triển cây xanh, cảnh quan, mặt nước dọc hành lang các tuyến sông; quy hoạch các khu vực phát triển nông nghiệp công nghệ cao tại khu vực Yên Phong, Quế Võ, Tiên Du.
Quy hoạch định hướng kết nối đô thị lõi với hành lang phát triển đô thị, công nghiệp và nông nghiệp sinh thái công nghệ cao dọc quốc lộ 17, nối từ Quế Võ – Gia Bình – Thuận Thành; hành lang phát triển đô thị dịch vụ dọc Quốc lộ 38 và đường vành đai 4; hành lang du lịch văn hóa tâm linh kết nối Từ Sơn, Tiên Du với Thuận Thành dọc tuyến đường tỉnh 276.
Về định hướng quy hoạch hạ tầng kinh tế xã hội, trong đó, bố trí 12 khu công nghiệp tập trung với tổng diện tích khoảng 4.800 ha, trong đó cập nhật khu công nghiệp Nam Sơn – Hạp Lĩnh và khu công nghiệp An Việt – Quế Võ 6 theo điều chỉnh Quy hoạch xây dựng vùng tỉnh Bắc Ninh được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 1369/QĐ-TTg ngày 17/10/2018; bổ sung khu công nghiệp tại các xã Phượng Mao, Yên Giả và Mộ Đạo với diện tích khoảng 150 ha. Chuyển đổi khu công nghiệp Hanaka hiện hữu sang chức năng đô thị.
Đến năm 2045, bố trí 32 cụm công nghiệp với tổng quy mô khoảng 856 ha; chuyển đổi 13 cụm công nghiệp sang đô thị, thương mại, dịch vụ với tổng diện tích khoảng 310 ha. Bổ sung đất cụm công nghiệp mới với tổng diện tích khoảng 188 ha.
Xây dựng Khu công nghệ thông tin tập trung Bắc Ninh, diện tích khoảng 250 ha.
Tập trung xây dựng phát triển đa dạng các loại hình thương mại, đặc biệt là các hạ tầng thương mại mang tính chất quy mô lớn:
– Phát triển trung tâm logistics cấp vùng tại khu vực Phong Khê (thành phố Bắc Ninh) và khu vực các xã Chi Lăng, Đào Viên, Ngọc Xá, Châu Phong (Quế Võ) phía Nam cao tốc Nội Bài – Bắc Ninh – Hạ Long; 02 Trung tâm logistics tại khu vực Dũng Liệt – Tam Đa (Yên Phong) để cung cấp đồng bộ các dịch vụ hậu cần phân phối hàng hóa cho tỉnh Bắc Ninh và các tỉnh phụ cận.
– Phát triển các trung tâm hội chợ, triển lãm, trung tâm mua sắm quốc tế theo hướng hiện đại tại các đô thị nhằm trưng bày, giới thiệu hàng hóa và dịch vụ, quảng bá, tuyên truyền thương hiệu phát triển kinh tế – thương mại của tỉnh.
– Phát triển các trung tâm mua sắm quy mô lớn tại các đô thị vệ tinh nhằm thúc đẩy hoạt động thương mại, dịch vụ, du lịch, đầu tư…
– Phát triển mới các trung tâm thương mại quy mô từ 3 – 10 ha gắn với chức năng về văn hóa, quảng trường và các dịch vụ công cộng khác tạo nên trung tâm các quận trong tương lai hoặc gắn với các dự án khu đô thị mới, các điểm nút về giao thông, nhà ga đường sắt đô thị, tạo nên các mô hình phát triển đô thị theo mô hình TOD. Dự kiến quy hoạch trung tâm thương mại tại Hòa Long, Vũ Ninh, Khúc Xuyên, Đại Phúc (Bắc Ninh), Tương Giang, Đông Ngàn (Từ Sơn), Thụy Hòa, thị trấn Chờ (Yên Phong), Đại Xuân, Phố Mới, Chi Lăng (Quế Võ), Phú Lâm, Liên Bão, Phật Tích, Lạc Vệ (Tiên Du)…
– Phát triển chợ trung tâm: Chợ tại phường Khắc Niệm (Bắc Ninh) và chợ nông sản Đức Long (Quế Võ) để phân luồng hàng hóa cho đô thị và một số vùng phụ cận.
– Phát triển các trung tâm thương mại, dịch vụ, mua sắm, cung cấp hàng hóa và phục vụ nhu cầu thiết yếu cho chuyên gia, người lao động tại các khu công nghiệp, có thể bố trí trong khu công nghiệp hoặc khu vực lân cận. | Phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch chung đô thị Bắc Ninh đến năm 2045 | 1,251 | |
Hà Nội sẽ khởi công công dự án Vành đai 4-Vùng Thủ đô tại 4 vị trí; trong đó vị trí khởi công số 1 là điểm cầu chính tại vị trí giao cắt giữa tuyến đường Vành đai 4 với đường gom Đại lộ Thăng Long.
Phối cảnh dự án đường Vành đai 4-Vùng Thủ đô. (Nguồn: Báo Chính phủ).
Ngày 22/6, Thủ tướng Chính phủ đã chốt khởi công dự án Vành đai 4-Vùng Thủ đô vào ngày 25/6.
Đây là bước tiến mới của chặng đường đưa dự án tiến dần về đích với quyết tâm, hợp tác và cam kết về tiến độ của 3 địa phương
Hà Nội
,
Bắc Ninh
và
Hưng Yên
để thực hiện mục tiêu kết nối mở rộng không gian, thúc đẩy kết nối liên vùng, vì tương lai phát triển chung của Vùng Thủ đô và đất nước.
Để chuẩn bị khởi công dự án tại Hà Nội, Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội đã ban hành Kế hoạch số 170/KH-UBND về việc tổ chức lễ khởi công dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 4-Vùng Thủ đô Hà Nội trên địa bàn thành phố.
Nội dung kế hoạch nêu rõ, dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 4-Vùng Thủ đô thuộc nhóm dự án quan trọng quốc gia, nhằm cụ thể hóa đột phá chiến lược theo Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng.
Đây là cơ sở để thực hiện công tác quy hoạch đô thị và phát triển kết cấu hạ tầng, tạo ra nguồn lực chủ yếu cho phát triển đô thị; tạo ra trục giao thông quan trọng thúc đẩy phát triển mạnh mẽ liên kết ngành, liên kết vùng và lợi thế kết nối đa chiều của các đô thị; tổ chức lại cơ cấu dân cư và phát triển kinh tế trong quá trình tái thiết và phát triển đô thị; tạo động lực mới để phát triến đô thị trung tâm, đô thị vệ tinh, mở rộng không gian phát triển cho thành phố Hà Nội, phân luồng giao thông từ xa, giảm tải áp lực giao thông lên hệ thống đường giao thông hiện có.
Hà Nội sẽ khởi công công dự án Vành đai 4-Vùng Thủ đô đồng loạt tại 4 vị trí; trong đó vị trí khởi công số 1 là điểm cầu chính tại vị trí giao cắt giữa tuyến đường Vành đai 4 với đường gom Đại lộ Thăng Long, thuộc địa phận xã Song Phương, huyện Hoài Đức.
Vị trí khởi công số 2 là điểm giao cắt giữa tuyến đường Vành đai 4 với Quốc lộ 2, thuộc địa phận xã Thanh Xuân,
huyện Sóc Sơn
. Vị trí khởi công số 3 là điểm giao cắt giữa tuyến đường Vành đai 4 với trục phía Nam tỉnh Hà Tây, thuộc xã Tam Hưng,
huyện Thanh Oai
.
Vị trí khởi công số 4 là điểm giao cắt giữa tuyến đường Vành đai 4 với Quốc lộ 1A cũ, thuộc địa phận xã Văn Bình, huyện Thường Tín. Việc tổ chức khởi công dự án đầu tư sẽ thực hiện theo phương thức kết nối trực tuyến giữa 4 điểm tố chức khởi công của thành phố và các điểm tổ chức của tỉnh Hưng Yên, Bắc Ninh.
Ủy ban Nhân dân thành phố yêu cầu lễ khởi công sẽ được tổ chức trang trọng, tiết kiệm, thiết thực, tạo không khí phấn khởi, sự tin tưởng của cán bộ, nhân dân Thủ đô với việc thực hiện hoàn chỉnh, đúng tiến độ dự án đầu tư, góp phần hoàn thiện hạ tầng giao thông, tạo thuận lợi cho các hoạt động sản xuất, kinh doanh, sinh hoạt của người dân, doanh nghiệp. Các đơn vị liên quan phối hợp thực hiện đảm bảo an ninh, trật tự, an toàn và không để xảy ra ùn tẳc giao thông trong thời gian diễn ra buổi lễ.
Tại cuộc kiểm tra công tác chuẩn bị khởi công dự án vào ngày 25/6 tới, Bí thư Thành ủy Hà Nội Đinh Tiến Dũng đã ghi nhận, biểu dương và đánh giá cao tinh thần trách nhiệm, sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị và sự ủng hộ của nhân dân.
(Ảnh minh họa. Minh Sơn/Vietnam+).
Về lễ khởi công, Bí thư Thành ủy chỉ đạo các cơ quan thành phố, quận, huyện tiếp tục chuẩn bị kỹ để tổ chức thành công, trên tinh thần bảo đảm lễ khởi công được tổ chức đồng bộ tại 4 điểm, trang trọng, tiết kiệm, ngắn gọn, thực chất, tránh hình thức; cố gắng gói gọn trong khoảng 60 phút.
Trưởng ban Chỉ đạo thực hiện dự án Vành đai 4 nhấn mạnh ý nghĩa, tầm quan trọng của dự án, đồng thời yêu cầu 7 quận, huyện và các cơ quan, đơn vị tiếp tục làm tốt hơn nữa công tác giải phóng mặt bằng, phấn đấu vận động, thuyết phục tạo đồng thuận để không phải cưỡng chế trường hợp nào; hoàn thành tái định cư để 100% hộ dân về nơi ở mới và hoàn thành thu hồi 100% diện tích trong năm 2023.
Theo Giám đốc Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông thành phố Hà Nội Nguyễn Chí Cường, đến nay, các khâu chuẩn bị đã bảo đảm đủ điều kiện khởi công công trình trên toàn tuyến. Các quận, huyện cũng đã bàn giao mặt bằng vị trí khởi công cho Ban Quản lý dự án. Từ ngày 18/6, nhà thầu đã tiếp nhận và tổ chức triển khai tạo mặt bằng bãi khởi công công trình.
Theo báo cáo của đại diện lãnh đạo 7 quận, huyện có dự án đường Vành đai 4 đi qua, đến nay, công tác giải phóng mặt bằng đang vượt kế hoạch thành phố giao. Đến nay, các quận, huyện đã bàn giao mặt bằng cho Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng công trình giao thông thành phố Hà Nội, bao gồm vị trí khởi công để nhà thầu vào tổ chức triển khai tạo mặt bằng bãi khởi công công trình từ ngày 18/6/2023, dự kiến xong trước ngày 20/6/2023, đủ điều kiện khởi công ngày 25/6/2023.
Dự án xây dựng đường Vành đai 4-Vùng Thủ đô thuộc nhóm dự án quan trọng quốc gia, có tổng chiều dài khoảng 112,8km, đoạn qua địa phận Hà Nội dài 58,2km, còn lại là 9,7km tuyến nối với cao tốc Hà Nội-Hạ Long và đoạn đi qua các tỉnh Hưng Yên, Bắc Ninh.
Dự án được đầu tư theo hình thức sử dụng vốn đầu tư công kết hợp với đầu tư theo phương thức đối tác công-tư (PPP); được chia thành 3 nhóm dự án với 7 dự án thành phần và có tổng mức đầu tư 85.813 tỷ đồng./. | Hà Nội sắp khởi công dự án đường Vành đai 4-Vùng Thủ đô tại 4 vị trí | 1,141 | |
Theo công bố hiện trạng rừng toàn quốc năm 2022, diện tích rừng tại Việt Nam bao gồm rừng trồng chưa khép tán là hơn 14,79 triệu ha. Tỷ lệ che phủ rừng cả nước là 42,02%.
Bộ NN&PTNT vừa công bố hiện trạng rừng toàn quốc năm 2022. Theo đó, diện tích rừng bao gồm rừng trồng chưa khép tán là hơn 14,79 triệu ha. Tỷ lệ che phủ rừng cả nước là 42,02%.
Cụ thể, trong số diện tích rừng trồng chưa khép tán thì diện tích rừng tự nhiên khoảng 10,13 triệu ha; rừng trồng khoảng 4,65 triệu ha. Còn diện tích rừng đủ tiêu chí tính tỷ lệ che phủ là 13,92 triệu ha.
Quyết định cũng nêu rõ, Bộ NN&PTNT giao Cục Kiểm lâm thiết lập cơ sở dữ liệu tài nguyên rừng quốc gia theo quy định về ban hành Quy chế quản lý và sử dụng Hệ thống thông tin quản lý ngành lâm nghiệp; tổ chức quản lý, sử dụng cơ sở dữ liệu tài nguyên rừng trên phạm vi toàn quốc.
Đối với các địa phương có diện tích rừng tự nhiên giảm trong năm 2022, các tỉnh, thành phố tổ chức rà soát, kiểm tra làm rõ nguyên nhân và thực hiện các giải pháp phục hồi diện tích rừng bị giảm; xem xét trách nhiệm (nếu có) của các tổ chức, cá nhân liên quan theo quy định.
Tỷ lệ che phủ rừng cả nước trong năm 2022 là 42,02%. (Ảnh minh họa).
Trong những năm qua, biến đổi khí hậu, suy thoái đất canh tác, bão lũ diễn ra khó lường đang có chiều hướng gia tăng và một trong những nguyên nhân căn bản đó đến từ nguy cơ hủy hoại rừng. Tỷ lệ rừng ngày càng suy giảm đã và đang ảnh hưởng nghiêm trọng tới việc đảm bảo cho phát triển kinh tế – xã hội nhanh và bền vững của toàn cầu. Mỗi năm thế giới có hơn 13 triệu ha rừng bị mất.
Do đó, trồng rừng cùng với bảo vệ rừng cũng như nâng tỷ lệ che phủ rừng là một trong các chỉ tiêu để đánh giá phát triển bền vững ở các quốc gia trong bộ chỉ tiêu về tài nguyên và môi trường và chỉ tiêu phát triển bền vững.
Việt Nam cũng không ngoại lệ. Trong những năm qua, tác động của biến đổi khí hậu ngày càng rõ, thời tiết diễn biến phức tạp, thiên tai xảy ra ngày càng khốc liệt và thường xuyên đã ảnh hưởng không nhỏ tới tài nguyên rừng và hoạt động lâm nghiệp.
Độ che phủ của rừng nước ta giảm sút đến mức báo động. Những tổn thất về rừng là không thể bù đắp được và gây ra nhiều tổn thất lớn về kinh tế, về công ăn việc làm và phát triển đất nước bền vững.
Theo đánh giá của nhiều nhà khoa học, Đề án trồng 1 tỷ cây xanh giai đoạn 2021-2025 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt chính là một trong những tiền đề quan trọng để Việt Nam hướng đến phát triển bền vững, mang lại lợi ích môi trường và kinh tế.
Trong đó, khoảng 690 triệu cây xanh sẽ được trồng phân tán ở các khu đô thị và vùng nông thôn, bình quân mỗi năm trồng 138 triệu cây xanh. Khu vực rừng phòng hộ, rừng đặc dụng và trồng mới rừng sản xuất sẽ trồng thêm 310 triệu cây. Như vậy, bình quân mỗi năm trồng 62 triệu cây gồm rừng đặc dụng, phòng hộ là 14 triệu cây/năm; trồng rừng sản xuất khoảng 48 triệu cây/năm.
Năm 2021, mặc dù có nhiều diễn biến phức tạp về thiên tai, dịch COVID-19 kéo dài, ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất nông, lâm nghiệp và đời sống người dân; nguồn vốn đầu tư từ ngân sách còn hạn chế, nhưng thực hiện Chương trình “Trồng 1 tỷ cây xanh”, cả nước đã trồng được 277.000 ha rừng tập trung và gần 100 triệu cây phân tán (vượt 10% so với kế hoạch).
Đến nay, độ che phủ rừng của Việt Nam đã tăng từ 28% vào năm 1990 lên trên 42% vào năm 2022; hấp thụ được trên 70 triệu tấn CO2.
Theo công bố hiện trạng rừng toàn quốc năm 2021, diện tích đất có rừng bao gồm cả rừng trồng chưa khép tán là 14.745.201 ha; trong đó, rừng tự nhiên là 10.171.757 ha; rừng trồng là 4.573.444 ha.
Diện tích đất có rừng đủ tiêu chuẩn để tính tỉ lệ che phủ toàn quốc là 13.923.108 ha, tỉ lệ che phủ là 42,02%.
Năm 2023, chủ đề Ngày quốc tế Rừng là “Rừng và Sức khỏe”, với thông điệp “Hãy cho đi, đừng chỉ nhận lại vì bảo vệ rừng cũng chính là bảo vệ sức khỏe của bạn!”.
Rừng giữ vai trò chủ đạo trong mối quan hệ tương tác giữa môi trường và sinh vật. Rừng là lá phổi xanh của trái đất. Đây là một quần lạc địa sinh. Trong đó bao gồm đất, khí hậu và sinh vật rừng tạo nên một quần thể thống nhất. Có quan hệ tương trợ lẫn nhau. | Đến năm 2022, Việt Nam có gần 15 triệu ha rừng | 864 | |
Lễ hội đền Huyền Trân được tổ chức hằng năm, thể hiện đạo lý ‘uống nước nhớ nguồn’ của dân tộc nhằm tri ân các bậc tiền nhân đã có công với dân, với nước trong việc mở mang bờ cõi nước Việt.
Chương trình nghệ thuật sử thi tái hiện cuộc đời của Huyền Trân Công Chúa. (Ảnh: Mai Trang/TTXVN).
Lễ hội đền Huyền Trân Công chúa được tổ chức thường niên vào ngày mồng Chín tháng Giêng (âm lịch) hàng năm là một hoạt động văn hóa có ý nghĩa tri ân, ghi nhận và tưởng nhớ Công chúa Huyền Trân.
Huyền Trân công chúa là con gái vua Trần Nhân Tông với Bảo Thánh hoàng hậu họ Trần, là em gái vua Trần Anh Tông. Bà sinh năm Đinh Hợi 1287. Là công chúa trong hoàng tộc xinh đẹp, dịu dàng nhưng một sự kiện ngoại giao của nhà Trần đã dẫn dắt cuộc đời bà qua khổ ải để cuối cùng phải đến với thiền môn.
Trong cuộc kháng chiến chống Nguyên Mông lần thứ 2 năm 1285, hai vương triều Đại Việt và Champa đã kề vai sát cánh trên trận tuyến chống kẻ thù chung. Sự liên minh khắng khít đã làm cho thượng hoàng Trần Nhân Tông trong chuyến vân du Chiêm Thành năm 1301 đã hứa gả công chúa út của mình là công chúa Huyền Trân cho vị vua lân bang trẻ tuổi có chí lớn. Lúc đó Huyền Trân khoảng 14 tuổi.
Năm năm sau, khi Huyền Trân đã trưởng thành, sứ bộ đã đến kinh đô xin định sính lễ. Triều đình Đại Việt phân vân, rốt cục vua Anh Tông đã thực hiện lời hứa của thượng hoàng, và công chúa Huyền Trân đã hy sinh tình riêng, vì dân tộc chấp nhận kết hôn cùng với Chế Mân. Sứ bộ đã dâng sính lễ trọng hậu là đất hai châu Ô, Lý (vùng đất Thuận Hóa – Phú xuân – Thừa Thiên Huế ngày nay) và rước công chúa vu quy về Vijaya.
Tháng 7 năm 1306, đoàn hải thuyền vượt biển về Nam. Đến cửa Ô Long, đoàn thuyền ghé nghỉ. Xúc động vì sự xuất giá của em gái, vua Anh Tông đã cho đổi tên cửa biển này là Tư Dung hải môn, để bày tỏ nỗi niềm của mình và nhắc nhở cho đời sau mãi mãi nhớ đến sự hi sinh vì nghĩa lớn của nàng công chúa Việt Nam.
Các triều đại sau đều sắc phong bà là thần hộ quốc. Vua triều Nguyễn ban chiếu đền ơn công chúa “trong việc giữ nước giúp dân, có nhiều linh ứng”, nâng bậc tăng là “Trai Tĩnh Trung Đẳng Thần.”
Để ghi nhớ công ơn của Công chúa, Triều đình nhà Nguyễn đã lập miếu Đại Đế Vương ở làng Lịch Đợi, phường Đúc, Thành phố Huế, thờ các vị khai quốc công thần, trong đó có Công chúa Huyền Trân. Tiếc là miếu thờ này ngày nay không còn.
Đến đầu năm 2006, Trung tâm Văn hóa Huyền Trân được khởi công xây dựng. Một năm sau đó, ngày 26 tháng 3 năm 2007, công trình khánh thành nhân kỷ niệm tròn 700 năm Thuận Hóa – Phú Xuân.
Lễ hội đền Huyền Trân được tổ chức hằng năm, thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn” của dân tộc nhằm tri ân các bậc tiền nhân đã có công với dân, với nước trong việc mở mang bờ cõi nước Việt.
Lễ khai hội được mở đầu bằng chương trình nghệ thuật sử thi đặc sắc, với chủ đề “Ngưỡng vọng tiền nhân”, tái hiện cuộc đời và công lao to lớn của Công chúa Huyền Trân – người cách đây hơn 700 năm đã dấn thân “Nước non ngàn dặm ra đi…/Mượn màu son phấn/ Đền nợ Ô, Ly”, hy sinh tình riêng để góp nên vùng Thuận Hóa – Phú Xuân – Thừa Thiên Huế có vị thế xứng đáng trong lịch sử của đất nước.
Lễ hội Đền Huyền Trân thu hút đông đảo người dân và du khách thập phương. (Ảnh: Tường Vi/TTXVN).
Sau phần dâng hương và các nghi lễ truyền thống tại Điện Huyền Trân công chúa, đền thờ vua Trần Nhân Tông, lễ hội còn có nhiều hoạt động mang tính tâm linh như cầu nguyện “quốc thái dân an,” lễ hội hoa đăng; trưng bày, triển lãm và giới thiệu các mặt hàng thủ công mỹ nghệ; tổ chức một số trò chơi dân gian, hoạt động truyền thống như cờ tướng, cờ người, võ thuật, thư pháp, biểu diễn nghệ thuật ca múa, vẽ chân dung, vẽ tranh…
Trung tâm Văn hóa Huyền Trân là quần thể kiến trúc gồm ngôi đền thờ Đức vua Trần Nhân Tông và ngôi đền thờ Huyền Trân công chúa nằm cách thành phố Huế 7 km về phía Tây, tại vùng núi Ngũ Phong thuộc phường An Tây trên khuôn viên rộng 28ha, có đồi núi thoai thoải, rừng thông xung quanh, bốn mặt là đồi núi trùng điệp.
Công trình bao gồm đền thờ và tượng đồng bà Huyền Trân công chúa, tháp chuông Hòa Bình, hệ thống đường đạo, công viên. Bên trong đền thờ Huyền Trân có pho tượng công chúa Huyền Trân ngồi trên ngai được đúc bằng đồng. Tượng cao 2,37m, do các nghệ nhân đúc đồng nổi tiếng của phường Đúc, thành phố Huế cẩn tác.
Phía sau là đền thờ đức vua Trần Nhân Tông-vị vua có công lớn trong sự nghiệp dựng nước và giữ nước, có pho tượng nhà vua bằng đồng đỏ nguyên chất, cao 3m, nặng 2 tấn được đúc theo phiên bản lấy từ đền thờ các vua Trần tại Nam Định.
Đến với Trung tâm văn hóa Huyền Trân, du khách sau khi thắp hương cầu nguyện công chúa Huyền Trân và các bậc công thần khai quốc, có thể thả bước dưới những tán thông già, ngắm nhìn tượng ni sư Hương Tràng, cầu nguyện trước tượng Di Lặc và chinh phục 246 bậc cấp lên đỉnh núi Ngũ Phong đến với tháp chuông Hòa Bình.
Ở độ cao 108 mét có tháp chuông Hòa Bình với quả chuông đồng nguyên chất nặng 1,6 tấn, cao 2,16 mét, khắc 8 chữ “Thế giới-Hòa Bình-Nhân loại-Hạnh phúc” cùng hình ảnh tượng trưng của bốn chùa Giác Lâm (
Thành phố Hồ Chí Minh
), Thiên Mụ (
Huế
), Diên Hựu (
Hà Nội
) và chùa Trúc Lâm Yên Tử (
Quảng Ninh
)./. | Tưng bừng lễ hội đền Huyền Trân Công chúa tưởng nhớ bậc tiền nhân | 1,078 | |
Lỗ đen quái vật - Ảnh: SPACE.
Sagittarius A*, quái vật tưởng đã ngủ yên giữa thiên hà chứa Trái Đất, bất ngờ để lộ một tín hiệu đáng sợ.
Được ghi nhận bởi tàu vũ trụ IXPE của NASA, đó là những “tiếng vang từ cõi chết”, là bằng chứng sống động cho thấy con “quái vật” của Milky Way không ngủ yên hoàn toàn như người ta từng nghĩ.
Sagittarius A* chính là lỗ đen ở trung tâm thiên hà chứa Trái Đất Milky Way (Ngân Hà), đã qua thời gian điên cuồng “ăn uống”. Nó có khối lượng ước tính khoảng 4,1 triệu Mặt Trời và thuộc nhóm lỗ đen siêu khối to lớn nhất vũ trụ mà các nhà thiên văn hay gọi là “lỗ đen quái vật”.
Thế nhưng ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy quái vật này vẫn âm thầm thức giấc và ăn những kẻ xấu số không may ở gần “miệng” nó.
Một cách may mắn, tàu IXPE đã ghi nhận sự sáng lên bất thường của những đám mây phân tử hình thành sao khổng lồ, cư trú gần “trái tim” quái vật này, và nhận ra chúng đang tỏa sáng nhiều hơn dự kiến trong ánh sáng tia X.
Các phân tích chỉ ra tia X này không phải tự các đám mây phát ra, mà bị phản xạ bởi ánh sáng từ một vụ bùng nổ của Sagittarius A*.
Các phép tính do nhà khoa học Frederic Marin từ Đại học Strabourg (Pháp) và các cộng sự thực hiện cho thấy vụ bùng nổ này chỉ mới xảy ra vào khoảng thế kỷ XIX, nhờ các sự kiện phản xạ phức tạp mà chúng ta có thể “nhìn qua gương” với độ trễ khá thấp.
Theo các tác giả, điều này không có nghĩa lỗ đen đã sống dậy theo kiểu trở lại thời tuổi trẻ ăn điên cuồng của nó. Thực tế, dù được cho là “ngủ”, Sagittarius A* vẫn sở hữu một vùng lực hấp dẫn mạnh xung quanh, đủ để xé toạc mọi vật thể không may bay qua trong phạm vi quá gần.
Lần này bữa ăn của lỗ đen đã kéo dài một năm rưỡi, một thời gian lớn với con người nhưng với vòng đời của các thiên thể thì chỉ như một cái chớp mắt.
Vẫn chưa biết chính xác vật thể bị Sagittarius A* xé toạc, nhưng giả thuyết lớn nhất là các ngôi sao vừa ra đời trong các đám mây phân tử đó. Điều này cũng có nghĩa Sagittarius A* không chỉ thức dậy một lần vì có rất nhiều “bữa ăn nhẹ” luôn sẵn sàng xung quanh.
Phát hiện mới vừa được công bố trên tạp chí khoa học
Nature
hôm 21-6. | Lỗ đen quái vật gần Trái Đất sống dậy, phát tín hiệu đe dọa | 453 | |
Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk Yeol phát biểu trong họp báo tuyên bố nâng cấp quan hệ Việt Nam-Hàn Quốc lên Đối tác chiến lược toàn diện. (Ảnh: Nguyễn Hồng).
Trả lời phỏng vấn báo chí nhân chuyến thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam, Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk Yeol khẳng định hai nước sẽ đoàn kết mở rộng lĩnh vực hợp tác và đưa trao đổi song phương đi vào chiều sâu vì thịnh vượng chung.
Nhận lời mời của Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Võ Văn Thưởng, Tổng thống Đại Hàn Dân Quốc Yoon Suk Yeol và Phu nhân Kim Keon Hee thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam từ ngày 22-24/6.
Trả lời báo chí nhân chuyến thăm, Tổng thống Yoon Suk Yeol khẳng định, trong suốt hơn 30 năm, kể từ khi chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao vào năm 1992,
Việt Nam
và
Hàn Quốc
đã không ngừng xây dựng và vun đắp mối quan hệ hợp tác mẫu mực, cùng có lợi trên mọi lĩnh vực.
“Điều quan trọng là chúng ta không bằng lòng với những kết quả đạt được, mà không ngừng thúc đẩy phát triển mối quan hệ giữa hai quốc gia thiết thực hơn và hướng tới tương lai, phù hợp với môi trường trong và ngoài nước đang biến đổi nhanh chóng”, Tổng thống Yoon Suk Yeol nhấn mạnh.
Trên tinh thần này, năm 2022, nhân dịp kỷ niệm 30 năm chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao, hai nước đã nâng cấp quan hệ hợp tác lên Quan hệ đối tác chiến lược toàn diện. Điều này thể hiện chính phủ và nhân dân hai nước quyết tâm đoàn kết, mở rộng lĩnh vực hợp tác và đưa trao đổi song phương đi vào chiều sâu.
Tổng thống Yoon Suk Yeol bày tỏ mong muốn trước hết tăng cường hợp tác an ninh với Việt Nam để trật tự dựa trên luật lệ trong khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương có thể “bén rễ” vững chắc. Hàn Quốc sẽ tiếp tục hợp tác về an ninh hàng hải với Việt Nam. Đồng thời, ông hy vọng mở rộng hợp tác song phương trong lĩnh vực công nghiệp quốc phòng dựa trên năng lực công nghệ vượt trội của Hàn Quốc đã được kiểm chứng trên thị trường thế giới.
Tổng thống Yoon Suk Yeol khẳng định Hàn Quốc sẽ không ngừng tăng cường hợp tác theo định hướng tương lai vì mục tiêu hai nước cùng thịnh vượng.
Hàn Quốc sẽ tiếp tục hỗ trợ Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam-Hàn Quốc (VKIST), dự án viện trợ độc lập không hoàn lại lớn nhất từ trước tới nay của chính phủ Hàn Quốc, để VKIST trở thành trung tâm phát triển khoa học công nghệ của Việt Nam. Đặc biệt, nhân chuyến thăm cấp nhà nước tới Việt Nam lần này, Tổng thống Hàn Quốc sẽ công bố một dự án viện trợ mới nhằm giúp Việt Nam tăng cường năng lực nghiên cứu khoa học công nghệ.
Hiện nay thế giới đang phải đối mặt với những khủng hoảng phức tạp ở mức độ hoàn toàn khác so với trước đây. Việt Nam và Hàn Quốc phải cùng chung sức để vượt qua những thách thức này. Đặc biệt, chuỗi cung ứng khoáng sản thiết yếu, năng lượng, chuyển đổi số, đô thị thông minh, ứng phó với biến đổi khí hậu… là những lĩnh vực mà Chính phủ Hàn Quốc và Việt Nam chú trọng hợp tác trong tương lai.
Năm nay là năm khởi đầu mạnh mẽ cho “Quan hệ đối tác chiến lược toàn diện” giữa hai quốc gia. Với ý nghĩa đó, Tổng thống Yoon Suk Yeol hy vọng chuyến thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam lần này sẽ mở ra một chương mới trong quan hệ hợp tác giữa hai quốc gia.
Cuộc đối thoại kinh tế cấp Phó Thủ tướng Việt Nam-Hàn Quốc lần thứ hai ngày 10/3.
(Nguồn: TTXVN).
Tháng 12/2022, Lãnh đạo hai nước đã đưa ra mục tiêu đưa kim ngạch thương mại song phương lên 150 tỷ USD vào năm 2030. Tuy nhiên, do ảnh hưởng của suy thoái kinh tế toàn cầu, kim ngạch thương mại song phương năm nay đang tăng trưởng âm.
Để khôi phục sự năng động của thương mại song phương, Tổng thống Yoon Suk Yeol cho biết một phái đoàn kinh tế quy mô lớn sẽ đồng hành cùng ông trong chuyến thăm Việt Nam lần này.
Theo Tổng thống Yoon Suk Yeol, Việt Nam là quốc gia trọng điểm trong Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương của Hàn Quốc, do đó, hợp tác giữa hai nước cần được phát triển sâu rộng hơn nữa.
Phạm vi hợp tác cần phải được mở rộng từ lĩnh vực sản xuất chế tạo sang lĩnh vực dịch vụ trong các ngành như tài chính, phân phối lưu thông hàng hóa, công nghệ thông tin, nội dung văn hóa và các lĩnh vực dịch vụ khác… Phương thức hợp tác cũng cần triển khai theo hướng mở rộng và tận dụng thế mạnh của nhau. Hàn Quốc dự định tăng cường mở rộng hợp tác nhằm nâng cao năng lực công nghệ của Việt Nam trong lĩnh vực công nghiệp.
Nhà lãnh đạo Hàn Quốc cũng nhấn mạnh, hợp tác trong các mục tiêu tương lai như đạt trung hòa carbon vào năm 2050 và chuyển đổi số cũng rất quan trọng nên ông hy vọng rằng thế hệ tương lai của hai nước sẽ đóng vai trò chủ lực trong các mục tiêu tương lai này.
Tổng thống Hàn Quốc cũng nhắc lại mong muốn của Chủ tịch Hồ Chí Minh – người cha già của dân tộc Việt Nam, về “đất nước được độc lập, người dân được tự do, ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành” và cho rằng, giờ đây, Việt Nam đang chủ động, tích cực tham gia các hoạt động hợp tác quốc tế vì hòa bình thế giới; đồng thời hướng tới mục tiêu “trở thành nước phát triển vào năm 2045”.
Mục tiêu này của Việt Nam cũng phù hợp với “Sáng kiến đoàn kết Hàn Quốc-ASEAN (Korea-ASEAN Solidarity Initiative, KASI) mà Tổng thống Yoon Suk Yeol đã công bố tại “Hội nghị cấp cao Hàn Quốc-ASEAN” được tổ chức vào tháng 11/2023 tại Phnom Penh, Campuchia nhằm thực hiện tầm nhìn quốc gia chủ chốt toàn cầu (Global Pivotal State: GPS) của Hàn Quốc.
GPS là sự thể hiện quyết tâm thực hiện vai trò tích cực và đóng góp cho cộng đồng khu vực và quốc tế phù hợp với thế và lực mới của Hàn Quốc. Theo đó, Hàn Quốc sẽ tìm kiếm những phương án hợp tác sáng tạo và chặt chẽ với Việt Nam, đối tác chiến lược toàn diện của Hàn Quốc, trong các tổ chức và cơ chế tham vấn đa phương như Liên hợp quốc, Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á – Thái Bình Dương (APEC), Đối tác vì tăng trưởng xanh và mục tiêu toàn cầu (P4G) nhằm đóng góp cho hòa bình và thịnh vượng của cộng đồng quốc tế.
Chuyến thăm Việt Nam lần này là chuyến thăm song phương đầu tiên của ông Yoon Suk Yeol tới một quốc gia Đông Nam Á kể từ sau khi nhậm chức. Vì vậy, chuyến thăm có ý nghĩa là cùng Việt Nam, đối tác trọng tâm của Hàn Quốc, chính thức khởi động triển khai đầy đủ “Sáng kiến đoàn kết Hàn Quốc-ASEAN (KASI).
Theo Tổng thống Yoon Suk Yeol, Hàn Quốc mong muốn tăng cường hợp tác thiết thực và hướng tới tương lai với các quốc gia trong ASEAN và khu vực Mekong. Hàn Quốc sẽ mở rộng hợp tác thiết thực trong các lĩnh vực định hướng tương lai như chuyển đổi số, biến đổi khí hậu, chăm sóc sức khỏe và y tế trên cơ sở tôn trọng “Vai trò trung tâm của ASEAN (ASEAN Centrality) và nhu cầu của ASEAN.
Đồng thời, Hàn Quốc sẽ tăng cường tương trợ chiến lược trong các lĩnh vực mà Hàn Quốc và các quốc gia ASEAN cùng quan tâm như an ninh biển và công nghiệp quốc phòng. Hàn Quốc cũng sẽ tiếp tục hỗ trợ cho sự phát triển và thu hẹp khoảng cách phát triển trong khu vực Mekong, vấn đề mà Việt Nam rất coi trọng.
Để thể hiện quyết tâm mạnh mẽ trong việc tăng cường quan hệ Hàn Quốc-ASEAN, ông Yoon Suk Yeol hy vọng quan hệ Hàn Quốc-ASEAN sẽ được nâng lên tầm “Quan hệ đối tác chiến lược toàn diện” trong dịp kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ Hàn Quốc-ASEAN trong năm 2024.
Sau Hội nghị cấp cao Hàn Quốc-ASEAN dự kiến được tổ chức vào tháng 9 năm nay, Chính phủ Hàn Quốc sẽ đề xuất với các nước ASEAN những sáng kiến cụ thể nhằm đạt được mục tiêu này.
Tổng thống Yoon Suk Yeol chia sẻ: “Tôi xin trân trọng cảm ơn Việt Nam với vai trò nước điều phối quan hệ đối thoại Hàn Quốc-ASEAN đang thực hiện xuất sắc vai trò làm cầu nối cho Hàn Quốc với các nước ASEAN. Tôi hy vọng, trong quá trình triển khai ‘Sáng kiến đoàn kết Hàn Quốc-ASEAN (KASI)’ và để đạt mục tiêu thiết lập quan hệ đối tác chiến lược toàn diện Hàn Quốc-ASEAN trong năm tới, Hàn Quốc và Việt Nam sẽ tăng cường hợp tác và đối thoại chặt chẽ hơn nữa. Tôi tin tưởng rằng qua đây, hai quốc gia sẽ có thể đóng góp nhiều hơn nữa cho hòa bình và thịnh vượng của khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, trong đó có ASEAN”.
Chương trình Gặp gỡ Hàn Quốc khu vực Bắc Bộ năm 2023 ngày 18/5. (Ảnh: Việt Nguyễn).
Theo Tổng thống Yoon Suk Yeol, giao lưu nhân dân giữa hai nước là lĩnh vực mà cha ông (ông Yoon Ki Joong – Giáo sư danh dự của trường Đại học Yonsei, thành viên sáng lập nên ngành Khoa học thống kê ứng dụng của Hàn Quốc) cũng đã có nhiều đóng góp, nên cá nhân ông có những cảm xúc rất mới mẻ trong chuyến thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam lần này.
Cha của Tổng thống Yoon Suk Yeol, với niềm tin vững chắc rằng giao lưu giữa thế hệ tương lai là yếu tố vô cùng quan trọng đối với sự phát triển của mối quan hệ giữa hai quốc gia và mong muốn đóng góp vào hoạt động trao đổi học thuật với Việt Nam, đã hỗ trợ sinh viên tốt nghiệp Trường Đại học Kinh tế Quốc dân Hà Nội và Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh sang Trường Đại học Quốc tế của Đại học Yonsei du học vào năm 1993, thời điểm ngay sau khi hai nước chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao.
Ông Yoon Suk Yeol cho rằng, trong suốt hơn 30 năm qua, nhờ sự nỗ lực quý báu của mọi tầng lớp xã hội ở hai nước, hoạt động giao lưu nhân dân giữa hai nước đã có những bước phát triển nhảy vọt.
Trước đại dịch Covid-19, mỗi năm đã có gần 5 triệu lượt người dân hai nước qua lại thăm viếng lẫn nhau và đã có trên 500 chuyến bay thẳng mỗi tuần. Không cần nói gì hơn, đó là quy mô giao lưu nhân dân lớn nhất mà Hàn Quốc từng có với một quốc gia Đông Nam Á.
Năm ngoái, khi cuộc sống thường nhật được khôi phục, trong số du khách nước ngoài đến thăm Việt Nam, người Hàn Quốc vẫn chiếm số lượng lớn nhất. Trong mùa hè năm nay, người dân Hàn Quốc vẫn nói rằng Việt Nam là điểm đến du lịch lý tưởng nhất. Phở Việt Nam và cà phê Việt Nam giờ đã trở thành một phần quen thuộc trong đời sống thường nhật của người dân Hàn Quốc.
Hiện nay, có khoảng 170.000 người Hàn Quốc đang sinh sống ở Việt Nam. Đây cũng là quy mô cộng đồng Hàn Quốc lớn nhất trong số các quốc gia Đông Nam Á. Hiện có khoảng 6.500 gia đình Hàn-Việt tại Việt Nam và trên 80.000 gia đình Hàn-Việt đang sinh sống tại Hàn Quốc.
Kể từ sau khi Hoàng tử Lý Long Tường, hậu duệ của nhà Lý ở Việt Nam đến Cao Ly, Việt Nam và Hàn Quốc đã duy trì “quan hệ thông gia” trong suốt 800 năm qua. Giờ đây, không có gì là thái quá khi nói nhân dân hai nước là “người trong một nhà”.
Tổng thống Yoon Suk Yeol khẳng định, Chính phủ Hàn Quốc sẽ hỗ trợ về mặt thể chế để hoạt động giao lưu nhân dân giữa hai nước có thể phát triển mạnh hơn nữa. Trong chuyến thăm Việt Nam lần này, ông sẽ cùng các vị lãnh đạo cao nhất của Việt Nam chung sức nỗ lực để đảm bảo cho nhân dân hai nước có thể qua lại thăm viếng nhau thuận tiện và có cuộc sống an toàn, hạnh phúc.
Đặc biệt, Hàn Quốc sẽ tăng cường hỗ trợ để mở rộng hoạt động giao lưu giữa các thế hệ tương lai của hai nước. Hàn Quốc cũng sẽ mở rộng hỗ trợ để thế hệ trẻ Việt Nam có thể tiếp cận với chương trình đào tạo tiếng Hàn Quốc chất lượng cao tại Việt Nam và mở rộng cơ hội để sẽ có thêm nhiều sinh viên Việt Nam được học tập tại Hàn Quốc.
“Tôi tin tưởng rằng khi thế hệ tương lai của chúng ta hiểu biết và quý mến nhau hơn thì tương lai của quan hệ giữa hai nước sẽ ngày càng tươi sáng hơn”, Tổng thống Hàn Quốc bày tỏ.
(Theo TTXVN) | Tổng thống Hàn Quốc: Seoul sẽ tăng cường hợp tác theo định hướng tương lai, vì mục tiêu cùng Việt Nam thịnh vượng | 2,318 | |
Phó Tổng Giám đốc chào mừng Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà tới thăm và làm việc tại Trụ sở Cơ quan phát triển Pháp (AFD). Ảnh: Khải Hoàn.
Ngày 21/6, tại buổi làm việc Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà, Phó Tổng Giám đốc Cơ quan phát triển Pháp (AFD) khẳng định, AFD tiếp tục hỗ trợ Việt Nam trong việc tăng cường năng lực xây dựng chính sách, chuyển giao công nghệ và hỗ trợ tài chính trong các lĩnh vực phát triển năng lượng xanh, năng lượng tái tạo, chuyển tải điện thông minh, sản xuất nhiên liệu xanh…
Trong khuôn khổ chuyến công tác tham dự Hội nghị thượng đỉnh về Hiệp ước tài chính toàn cầu mới và làm việc tại Cộng hòa Pháp, ngày 21/6, Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà đã đến thăm trụ sở Cơ quan phát triển Pháp (AFD) và có cuộc làm việc với bà Marie Helene Loison, Phó Tổng Giám đốc AFD, và các quan chức cấp cao của AFD.
Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà đánh giá cao sáng kiến tổ chức Hội nghị thượng đỉnh về Hiệp ước tài chính toàn cầu mới của Tổng thống Macron nhằm tìm kiếm các nguồn tài chính công-tư mới, góp phần thúc đẩy tài chính cho phát triển và triển khai các mục tiêu phát triển bền vững (SDG).
Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà đánh giá cao vai trò tích cực của AFD tại Việt Nam. Ảnh: Khải Hoàn.
Phó Thủ tướng Chính phủ bày tỏ vui mừng trước những bước phát triển tích cực trong quan hệ
Việt Nam
–
Pháp
, đặc biệt trong hợp tác kinh tế, một trụ cột quan trọng trong quan hệ Đối tác chiến lược hai nước.
Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà nhấn mạnh vai trò tích cực của AFD thông qua việc triển khai hiệu quả các dự án viện trợ phát triển tại Việt Nam kể từ năm 1994 đến nay, nhất là trong các lĩnh vực năng lượng, chống biến đối khí hậu và giao thông đô thị…
Nhân dịp này, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà đề nghị AFD tiếp tục hỗ trợ, thúc đẩy hợp tác với Việt Nam trong các dự án giảm phát thải nhà kính, chống biến đổi khí hậu, đặc biệt tại các vùng ven biển và đồng bằng sông Cửu Long…
Phó Tổng Giám đốc AFD Marie Helene Loison đánh giá cao việc Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà tham dự Hội nghị thượng đỉnh về Hiệp ước tài chính toàn cầu mới tại Pháp, thể hiện cam kết mạnh mẽ và trách nhiệm của Việt Nam cùng cộng đồng quốc tế trong những nỗ lực ứng phó với biến đổi khí hậu.
Bà Marie Helene Loison bày tỏ vui mừng được trao đổi với Phó Thủ tướng về tình hình hợp tác AFD và Việt Nam, nhất là trong bối cảnh hai nước đang kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao và kỷ niệm 30 năm hợp tác giữa AFD và Việt Nam.
Phó Tổng Giám đốc AFD Marie Helene Loison khẳng định tiếp tục triển khai chương trình nghiên cứu kinh tế-xã hội về biến đổi khí hậu tại Việt Nam (GEMMES). Ảnh: Minh Duy.
Bà Marie Helene Loison chia sẻ về những định hướng và chiến lược của AFD tại Việt Nam trong thời gian tới.
Hai bên nhất trí tăng cường hợp tác hơn nữa giữa AFD và Việt Nam trong lĩnh vực chuyển dịch năng lượng, nhất là trong bối cảnh Việt Nam đã có những cam kết mạnh mẽ tại Hội nghị COP 26 và triển khai Quan hệ đối tác chuyển đổi năng lượng công bằng (JETP).
Hai bên cũng nhất trí tiếp tục phối hợp triển khai hiệu quả các dự án kinh tế phục vụ cho phát triển bền vững tại Việt Nam. | AFD tiếp tục hỗ trợ Việt Nam phát triển xanh và chống biến đổi khí hậu | 647 | |
Ba gò chôn cất được phát hiện ở một làng nhỏ, cách Utrecht khoảng 50km về phía Đông Nam của Hà Lan. (Nguồn: Reuters).
Trong 3 gò chôn cất được phát hiện ở phía Đông Nam
Hà Lan
, gò chính với các lối đi được xếp thẳng hàng để đón ánh mặt trời chiếu thẳng vào những ngày dài nhất và ngắn nhất để tính toán lịch Mặt Trời.
Ngày 21/6, các nhà khảo cổ học Hà Lan thông báo đã phát hiện một địa điểm tôn giáo có niên đại 4.000 tuổi, được truyền thông nước này ví như “di tích Stonehenge của Hà Lan” bao gồm một gò chôn cất được sử dụng để tính toán lịch Mặt Trời.
Quá trình khai quật bắt đầu từ năm 2017 ở một làng nhỏ, cách Utrecht khoảng 50km về phía Đông Nam.
Sau khi nghiên cứu màu sắc và thành phần của đất sét, các nhà khảo cổ học đã thành công xác định vị trí của 3 gò chôn cất tại địa điểm khai quật, chỉ cách bờ sông Waal vài km.
Các gò đất này đã được sử dụng làm nơi chôn cất trong khoảng 800 năm. Nơi đây hiện lưu giữ khoảng 60 bộ hài cốt nam giới, phụ nữ và trẻ em.
Bên cạnh 2 gò nhỏ hơn, gò chính có đường kính khoảng 20m với các lối đi được xếp thẳng hàng để đón ánh mặt trời chiếu thẳng vào những ngày dài nhất và ngắn nhất trong năm, phục vụ mục đích tính toán lịch Mặt Trời.
Các nhà khảo cổ học cho rằng cấu trúc độc đáo trên được người cổ đại sử dụng để xác định thời điểm quan trọng trong năm, bao gồm mùa lễ hội và thu hoạch.
Theo Đài truyền hình Quốc gia Hà Lan NOS, công trình này gợi nhớ đến Vòng tròn đá Stonehenge, một công trình cổ đại huyền bí ở Anh. Trong khi đó, trang Facebook chính thức của thị trấn Tiel khẳng định đây là lần đầu tiên một địa điểm như vậy được phát hiện tại Hà Lan.
Đáng chú ý, các nhà khảo cổ học đã phát hiện một hạt thủy tinh bên trong ngôi mộ. Hạt này sau đó đã được chứng minh có nguồn gốc từ vùng Lưỡng Hà cổ đại, nay là đất nước
Iraq
.
Giáo sư Đại học Groningen Stijn Arnoldussen cho rằng do thủy tinh không được sản xuất ở Hà Lan thời đó, món đồ trên chắc chắn là một bất ngờ đối với người dân địa phương.
Chuyên gia Arnoldussen nhận định hạt thủy tinh này đã tồn tại hàng trăm năm trước khi được đưa đến ngôi mộ thông qua trao đổi và giao thương.
Trưởng nhóm nghiên cứu Cristian van der Linde ước tính hạt thủy tinh đã được vận chuyển trên quãng đường khoảng 5.000km cách đây 4 thiên niên kỷ./. | Các nhà khảo cổ học Hà Lan phát hiện địa điểm tôn giáo 4.000 năm tuổi | 475 | |
Chuyển thể là hành vi đưa một tác phẩm văn học thành kịch bản sân khấu hoặc điện ảnh. Có trường hợp dùng thuật ngữ “cải biên” thay cho chuyển thể nhằm nhấn mạnh sự biến đổi giữa các loại hình nghệ thuật, từ bỏ quan niệm về sự trung thành tuyệt đối giữa tác phẩm điện ảnh với tác phẩm văn học.
Chuyển thể không phải là sao chép, cũng không là bắt chước mà là sáng tạo trên cơ sở tác phẩm gốc. Văn học và điện ảnh là hai ngành nghệ thuật khác biệt nên từ tác phẩm ngôn từ đến điện ảnh là một quá trình phức tạp, tạo ra nhiều thử thách cho ê-kíp làm phim. Và với những phim về đề tài dân tộc thiểu số, một trong những thử thách khó khăn nhất mà đoàn làm phim phải vượt qua đó là việc chuyển thể “bản sắc dân tộc”.
Đề tài dân tộc thiểu số vào phim truyện không phải là mới, và kho tàng văn hóa của dân tộc thiểu số là một nguồn khai thác vô giá cho các nhà làm phim. Ở mảng này, truyện và phim
Vợ chồng A Phủ
đã trở thành tác phẩm kinh điển trong đời sống văn hóa tinh thần dân tộc, thể hiện bức tranh hiện thực sinh động của đồng bào vùng cao Tây Bắc từ bóng đêm nô lệ bước ra ánh sáng. Bộ phim được hoàn thành vào năm 1961, đoạt giải Bông sen Bạc trong Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 2 năm 1973, đánh dấu mối lương duyên đẹp và kì lạ giữa hai tâm hồn, tài năng lớn từ hai miền Bắc – Nam là nhà văn Tô Hoài và đạo diễn Mai Lộc. Ngoài
Vợ chồng A Phủ
, một số bộ phim cũng đã cho thấy thành công của đề tài dân tộc miền núi như
Đất nước đứng lên
(1995, đạo diễn Lê Đức Tiến, chuyển thể từ tiểu thuyết
Đất nước đứng lên
của nhà văn Nguyên Ngọc),
Chuyện của Pao
(2006, đạo diễn, kịch bản Ngô Quang Hải, chuyển thể từ truyện ngắn
Tiếng đàn môi sau bờ rào đá
của nhà văn Đỗ Bích Thúy),
Hoa bay
(2014, đạo diễn NSƯT Xuân Sơn, chuyển thể từ tiểu thuyết
Hoa bay
– Chu Thanh Hương)… Đầu năm 2004, Cục Điện ảnh đã sản xuất một chùm phim truyện phục vụ khán giả vùng cao với thời lượng từ 85 đến 95 phút mỗi phim:
Tình thắm Sa Pa
(đạo diễn Hoàng Thanh Du),
Đỉnh núi mờ sương
(đạo diễn Vũ Đình Thân),
Tình yêu Seo Ly
(đạo diễn Trần Quốc Dũng) và
Chim phí bay về cội nguồn
(đạo diễn Đặng Lưu Việt Bảo). Những năm gần đây, đáng chú ý với
Đàn trời
và đến giờ “tạm ngưng” với
Lặng yên dưới vực sâu
.
Cảnh trong phim Lặng yên dưới vực sâu.
Trong bài viết này, thông qua hai trường hợp là
Đàn trời
và
Lặng yên dưới vực sâu
, tôi muốn đặt vấn đề về những giới hạn của một tác phẩm điện ảnh – truyền hình khi tiến hành cải biên những tác phẩm văn học đề tài văn hóa dân tộc miền núi. Đồng thời, thông qua tìm hiểu những yếu tố văn hóa truyền thống tộc người được hiện diện trong cả hai bộ phim, câu hỏi đặt ra, đâu là những khả năng mà một tác phẩm điện ảnh – truyền hình có thể mở ra và khai thác khi tiến hành cải biên tác phẩm văn chương.
Phim truyền hình
Đàn trời
(đạo diễn Bùi Huy Thuần, biên kịch Phạm Ngọc Tiến) cải biên từ tiểu thuyết cùng tên của nhà văn Cao Duy Sơn. Bộ phim khai thác cuộc chiến chống tham nhũng của các nhà báo ở đài phát thanh – truyền hình tỉnh Bình Lãng xung quanh chương trình 135. Ở Liên hoan truyền hình toàn quốc lần thứ 32, phim đoạt giải Vàng.
Bình Lãng là một địa danh hư cấu, nơi diễn ra cuộc đấu tranh làm sáng tỏ những khuất tất xung quanh chương trình 135 của Chính phủ ưu tiên phát triển vùng sâu vùng xa. Khi kinh phí được rót xuống tỉnh Bình Lãng thì đã bị xà xẻo với nhiều thủ đoạn tinh vi, mà điển hình là doanh nghiệp Lương Nhân với sự chống lưng của chủ tịch tỉnh. Khi phóng sự điều tra được phát sóng phần 1, chúng đã tìm mọi cách bưng bít, thậm chí trả thù nhóm phóng viên. Cuối cùng, phóng sự ấy cũng được một số người gửi đến báo đài Trung ương. Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã vào cuộc, công lí sau cùng đã được thực thi. Phim có các sự kiện, tình tiết đôi chút khác biệt với tiểu thuyết nhưng về cơ bản vẫn triển khai theo nội dung chính là cuộc đấu tranh của nhóm phóng viên vạch trần những âm mưu và hoạt động sai trái của doanh nghiệp Lương Nhân dưới sự “bảo kê” của chủ tịch tỉnh.
Với
Đàn trời
, điểm dễ nhận thấy đầu tiên của phim cải biên là việc đoàn làm phim xây dựng được một cốt truyện sáng rõ, mạch lạc, “dựa theo” nội dung của cuốn tiểu thuyết cùng tên. Ở đó, hai tuyến nhân vật thiện – ác được phân hóa rõ rệt như cách mà một bộ phim truyền hình cần phải có để khán giả dễ dàng nhận diện. Việc tạo thành hai tuyến nhân vật với hai phẩm chất còn được sự hỗ trợ từ việc tạo hình, tác phong, trang phục, cử chỉ, lời nói và những cảnh quay… đã khiến cho bộ phim dễ tiếp cận khán giả xem truyền hình. Cấu trúc bộ phim với những nút thắt – mở, ra – vào hợp lí, chặt chẽ.
Đàn trời
được kết cấu theo trình tự diễn biến sự kiện, theo mạch “phá án” nên dễ theo dõi, phù hợp thị hiếu số đông khán giả. Không gian tâm linh trong tiểu thuyết của Cao Duy Sơn là một điểm nhấn để đẩy diễn tiến câu chuyện theo hướng vừa mơ hồ vừa “mở nút” những xung đột. Hình ảnh thác
Đàn trời
(Phja Bjoóc) được nhắc đến nhiều lần trong tiểu thuyết và cũng xuất hiện nhiều trong các phân cảnh phim mang ý nghĩa là một nơi linh thiêng, huyền bí. Trong tín ngưỡng của người Bình Lãng,
Đàn trời
là nơi giao tiếp của con người với thần linh; mỗi khi cầu nguyện một điều gì đó hoặc trút bầu tâm sự sâu kín trong lòng, họ đều tìm đến đây. Bên cạnh đó, yếu tố tâm linh của phim và truyện đều được khai thác qua việc xây dựng nhân vật Xẩm Ky cùng tiếng sáo. Trong cả tiểu thuyết lẫn phim, tiếng sáo Xẩm Ky như làm nền cho các câu chuyện, thường gắn với những khi con người đấu tranh nội tâm dữ dội. Ở những tập đầu của phim, khi Sắn Pì hỏi Xẩm Ky vì sao chuyện gì lão cũng biết, Xẩm Ky trả lời “Ta là Bình Lãng” và nâng cây sáo lên thổi. Gần cuối phim, khi cha con Thức hỏi lão là ai, Xẩm Ky vẫn trả lời “Ta là Bình Lãng” và đi mất. Không khí liêu trai cùng với tiếng cười của Xẩm Ky vọng lại đã tạo được hiệu ứng mạnh mẽ. Nhân vật Xẩm Ky – một vị thánh của Bình Lãng – xuất hiện mang tính chất đưa đường. Sự dẫn dắt của Xẩm Ky mang tính hướng thiện, hay đúng hơn là sự dẫn lối của đạo trời, của tín ngưỡng, của sức mạnh cội nguồn.
Tuy thế, phim còn nhiều chi tiết gây băn khoăn. Đầu tiên phải kể đến là vấn đề nhạc phim. Đối với một bộ phim, nhạc phim đóng vai trò gợi hứng thú cho người xem hoặc dắt dẫn, gợi ý những diễn giải. Với phim
Đàn trời
, một người xem tinh ý chưa cần đọc tiểu thuyết cũng có thể nhận ra sự vênh lệch giữa nhạc phim và tên bộ phim. Nhan đề tác phẩm tiểu thuyết và phim đều là
Đàn trời
. Mở đầu và cuối mỗi tập phim đều vang lên bằng một nhạc phẩm như kể một câu chuyện tình. Kết nối với nội dung của phim, khán giả chỉ có thể liên tưởng tới mối tình giữa Vương và Diệu. Lời mở đầu bài hát nhắc đến “đàn” như một nhạc cụ, gợi ra sự đồng âm với tên bộ phim. Dù bài hát này có tính chất “minh họa” một phần, nhưng chưa chuyển tải được tinh thần của biểu tượng
Đàn trời
. Đây vốn là thác thiêng trong tín ngưỡng người dân tộc thiểu số như tên bộ phim cũng như tên tiểu thuyết. Và trong tổng thể nội dung, bài hát dường như không những không ăn khớp mà còn gây nên những hiểu chệch về thông điệp phim muốn diễn tả. Bên cạnh đó, tuy phim đã có những đầu tư và dựng cảnh chuyên nghiệp, tỉ mỉ nhưng vẫn không tránh khỏi những chi tiết “gợn”. Trong khi xây dựng bối cảnh chợ, dù đạo diễn đã cố gắng tái hiện một phiên chợ vùng cao nơi Bình Lãng, theo logic của câu chuyện thì là hình ảnh của người Dao tiền, người Tày, nhưng trong phân cảnh đó lại xuất hiện nhiều trang phục của người Mường. Dường như do mải quan tâm tới yếu tố chính luận như vị trí chủ đạo, những điểm nhấn đặc trưng về văn hóa dân tộc như món ăn, trang phục, nhà ở, tập quán sinh hoạt… không được thực hiện trọn vẹn mà dừng ở những điểm xuyết, mang tính trang sức hơn là đi vào khía cạnh văn hóa. Điều này là hơi đáng tiếc, tuy vẫn biết khó có thể có được một cái nhìn sâu, chuẩn xác, hoàn hảo đến từng chi tiết ở một bộ phim truyền hình dài tập thuộc đề tài chính luận. Trong công cuộc chuyển mình sang hiện đại, sự đổ vỡ của văn hóa truyền thống trên mảnh đất Bình Lãng chưa được lột tả kĩ bởi bộ phim truyền hình dài tập. Đây cũng là vấn đề đương đại riết róng của miền núi hiện nay. Nếu như tiểu thuyết
Đàn trời
khu biệt rất rõ hai khoảng không gian bản làng và phố thị thì bộ phim dành nhiều tái hiện cho khoảng không gian hiện đại. Việc cải biên về không gian đã làm khác đi khá nhiều cái chủ đích xoáy sâu vào sự đổ vỡ văn hóa trong một giai đoạn mang tính chất bước chuyển. Trong sự đổ vỡ của truyền thống ấy, những nhân vật như Vương, Thức đều bộc lộ sự day dứt và nuối tiếc. Điển hình là Thức, lớn lên giữa đại ngàn, trong vòng tay của người cha nuôi, ở anh tập trung sinh động nhất sự giao hòa giữa cũ và mới. Thức, cũng như Bảo, Vương, Vy…, đấu tranh với cái xấu, cái ác đang ngày một len lỏi vào bản làng, và xót xa về sự mai một của bản sắc dân tộc.
Lặng yên dưới vực sâu
là bộ phim chuyển thể từ truyện ngắn cùng tên của nhà văn Đỗ Bích Thúy. Phim được thực hiện bởi Trung tâm Phim truyền hình – Đài Truyền hình Việt Nam, đạo diễn Đào Duy Phúc. Phim đoạt giải Cánh diều Bạc cho phim truyền hình năm 2017. Phim kể về chuyện tình của Vừ và Súa. Vừ là chàng trai con nhà nghèo, tốt bụng yêu Súa nhưng mối tình dang dở bởi tục bắt vợ. Phống – một thanh niên nhà giàu – đã cướp Súa về, bắt đầu chuỗi ngày sống trong khổ đau, bi kịch của tất cả các nhân vật.
Bộ phim được chính nhà văn Đỗ Bích Thúy viết kịch bản. Tác giả của truyện là một người con sinh ra và lớn lên trên mảnh đất ấy bởi thế những hình ảnh được tái hiện mang đến sự chân thực, gần gũi và sắc nét. Bộ phim được chăm chút bởi bàn tay của đạo diễn Đào Duy Phúc. Được biết, anh cũng đã dành nhiều thời gian để tìm hiểu về văn hóa của người H’Mông, ăn ngủ cùng đồng bào dân tộc để hiểu hơn về đời sống của họ. Đạo diễn Đào Duy Phúc coi bối cảnh là một nhân vật, nên cần phải có những khuôn hình đẹp nhất, thậm chí đẹp hơn cả mắt thường nên đã đầu tư rất nhiều vào những cảnh quay bối cảnh. Điều này đã làm cho phim có bối cảnh đẹp, phù hợp với nội dung và tình cảm của nhân vật
Phim
Lặng yên dưới vực sâu
có bối cảnh được đầu tư phong phú, đẹp mắt với những cảnh quay được thay đổi liên tục. Đoàn phim ghi hình tiền kì trong bốn tháng, cũng là thời gian họ thích nghi với sự khó khăn hiểm trở của địa hình cao nguyên đá Đồng Văn cùng sự khắc nghiệt của thời tiết. Nhưng bù lại, bộ phim gây ấn tượng mạnh mẽ bởi bối cảnh hùng vĩ, đẹp như thơ của Hà Giang cùng những phong tục tập quán của người H’Mông làm nền cho các câu chuyện được kể. Mở đầu phim, hình ảnh cánh đồng hoa tam giác mạch đẹp đến nao lòng cùng lời dẫn kể về truyền thuyết gắn với vùng đất Hà Giang đã tạo được hiệu ứng đáng kể, đưa người xem vào một thế giới mới lạ, mà nói như cách quen thuộc là tạo được tính đặc trưng, bản sắc rõ nét.
Là bộ phim tình cảm với những trắc trở trong tình yêu, đề tài của
Lặng yên dưới vực sâu
dường như dễ tìm được sự đồng cảm nơi khán giả. Họ dõi theo số phận của đôi trai gái người H’Mông ở vùng cao núi đá, cùng trải nghiệm những tập quán sinh hoạt hàng ngày như xay ngô, cưỡi ngựa, cắt cỏ; tham dự vào lễ hội, tang ma, cưới xin… Như kì vọng của đoàn làm phim, bộ phim không chỉ cung cấp một cái nhìn về đời sống vùng cao mà còn mang đến cho khán giả một sự hứng thú, khỏa lấp được sự thiếu vắng của một mảng đề tài còn nhiều hứa hẹn khai phá cho phim truyền hình. Có thể nói đây là một thành công mới của nhà văn Đỗ Bích Thúy sau Tiếng đàn môi sau bờ rào đá.
Xét trong thực tế tiếp nhận của khán giả truyền hình đại chúng, những bộ phim này đã thực sự trở thành một sự kiện có lẽ nhờ chính việc tập trung vào những vấn đề thu hút sự yêu thích của khán giả. Nhưng có lẽ đó cũng là một giới hạn cho việc cải biên bộ phim từ góc nhìn văn hóa. Hiển nhiên là không thể đòi hỏi có một cải biên trung thành, vì bất cứ một bộ phim nào dựa trên tác phẩm gốc khi cải biên đều có sự thay đổi theo cách đọc của nhà làm phim, chưa kể việc thay đổi đó là để thích ứng với một hình thức thể loại mới. Người làm phim có thể nhấn nhá, bỏ qua, hay thậm chí thay đổi hoàn toàn một vài chi tiết, sự kiện theo cách cảm nhận và ý đồ của riêng mình, tạo thành một tác phẩm độc lập. Tuy thế, sự sai khác về vai trò văn hóa trong một kết cấu điện ảnh cải biên cần được thảo luận kĩ hơn.
Giới hạn về điều kiện trong dịch chuyển loại hình đã khiến cho những chi tiết, nội tâm nhân vật, chất liệu văn hóa truyền thống của người dân tộc thiểu số đôi khi chưa được thể hiện sắc nét. Theo Lê Công Hội, vấn đề mấu chốt là lợi nhuận bởi làm phim về chủ đề văn hóa các dân tộc ít người thuần túy thì rất khó thu hút được khán giả, trong khi đó, công đoạn lên ý tưởng, nghiên cứu và quay phim của những tác phẩm dài, gây tốn kém, và “Việt Nam nên bắt đầu thực hiện những chính sách khuyến khích truyền tải những nét văn hóa dân tộc trong điện ảnh giống như các quốc gia khác đã – đang làm. Chẳng hạn như, tại Hàn Quốc và Thái Lan hiện nay đều có quỹ riêng hỗ trợ chi phí cho các bộ phim nói đến những chủ đề văn hóa như thời trang, ẩm thực, du lịch…” Gợi ý này sẽ thích hợp với một đề tài chính luận trong phim để một mặt đảm bảo sự hấp dẫn với công chúng đương thời, mặt khác tạo được những bước đi dài hơi cho phim điện ảnh cũng như phim truyền hình có đề tài về đời sống văn hóa dân tộc thiểu số. Chỉ khi đó, hình ảnh người dân tộc thiểu số sẽ không còn bị khiếm diện trên phim. Họ sẽ không còn bị mất tiếng nói, và sự đa sắc của văn hóa dân tộc thiểu số sẽ góp phần vào sự phong phú của sắc màu phim ảnh Việt Nam đương đại. | Bản sắc văn hóa dân tộc và vấn đề chuyển thể văn học sang điện ảnh – Tác giả: Đỗ Thị Thu Huyền | 2,872 | |
Trường Tiểu học Võ Trường Toản ở quận 10 và đường Võ Trường Toản trên địa bàn quận 5, TP HCM (ảnh trên).Ảnh: TẤN THẠNH.
Trong “Gia Định tam gia”, Trịnh Hoài Đức nhỏ hơn Lê Quang Định 6 tuổi và Ngô Nhân Tịnh 4 tuổi; là người thọ nhất, làm quan với nhiều chức vụ nhất và sáng tác “khỏe” nhất.
Họ tuổi tác sàn sàn, cùng xuất thân từ Trường Hòa Hưng của danh sư Võ Trường Toản, đều theo giúp chúa Nguyễn Ánh mà trở thành đại thần của vua Gia Long hồi cuối thế kỷ XVIII – đầu thế kỷ XXIX. Đó là “Gia Định tam gia” Lê Quang Định, Ngô Nhân Tịnh và Trịnh Hoài Đức.
Lê Quang Định sinh năm 1759, là người làng Tiên Nộn, xã Phú Mậu, huyện Phú Vang, phủ Thừa Thiên (nay là xã Phú Mậu,
TP Huế
,
tỉnh Thừa Thiên – Huế
).
Thuở nhỏ, vì nhà nghèo, cha mất sớm, Lê Quang Định phải theo anh vào làm ăn ở huyện Bình Dương, tỉnh Gia Định (nay thuộc TP HCM). Thông minh, hiếu học, là “học trò cưng” của thầy Võ Trường Toản, Lê Quang Định được thầy thuốc Hoàng Đức Thành tận tình giúp đỡ, gả cả con gái cho.
Năm 1788, chúa Nguyễn Ánh chiếm lại được đất Gia Định từ tay nhà Tây Sơn, cho mở khoa thi chọn người “có chữ”. Lê Quang Định trúng tuyển, được cử làm Hàn lâm Viện chế cáo, rồi Điền Tuần quan, Đông cung Thị giảng (chuyên giữ sổ sách giấy tờ, trông coi việc khai khẩn, dạy học cho hoàng tử Cảnh), sau thăng tới chức Hữu Tham tri Bộ Hình.
Năm 1802, chúa Nguyễn Ánh lên ngôi vua Gia Long, phong Lê Quang Định làm Thượng thư Bộ Binh, Chánh sứ sang triều đình nhà Thanh cầu phong. Năm 1810, Lê Quang Định được chuyển làm Thượng thư Bộ Hộ, kiêm quản Khâm Thiên giám.
Năm 1813, Lê Quang Định lâm bệnh rồi mất. Ông được vua Tự Đức (1847 – 1883) đưa vào thờ ở miếu Trung hưng Công thần.
Song song với sự nghiệp lẫy lừng của một chính khách như thế, Lê Quang Định còn được đánh giá là một nhà hoạt động văn hóa đa tài.
Năm 1806, Lê Quang Định đảm nhiệm trọng trách biên soạn bộ “Hoàng Việt nhất thống địa dư chí” gồm 10 quyển. Đây là bộ địa chí đầu tiên của triều đại nhà Nguyễn.
Lê Quang Định còn là tác giả tập “Hoa nguyên thi thảo”, gồm 74 bài thơ chữ Hán và một số bài thơ khác được khắc in chung với Ngô Nhơn Tịnh, Trịnh Hoài Đức, trong bộ “Gia Định tam gia thi tập”. Thơ của ông có phong vị hào sảng, phóng khoáng. Khi đem khắc in, một số bài còn được tài hội họa của ông kèm vào, thêm tính “thi trung hữu họa”.
Ngô Nhân Tịnh sinh năm 1761, là người Gia Định gốc Minh Hương (tổ tiên từ Quảng Đông – Trung Quốc sang Gia Định lánh nạn Mãn Thanh từ thế kỷ XVII).
Học thầy Võ Trường Toản rồi theo giúp chúa Nguyễn Ánh, Ngô Nhân Tịnh làm quan Thị độc ở Viện Hàn lâm, sau đó làm Hữu Tham tri Bộ Binh. Ông từng cùng chúa Nguyễn Ánh dẫn quân đi cứu viện thành Quy Nhơn. Lúc ấy, thành này do bạn đồng môn của ông là Ngô Tùng Châu trấn giữ, bị Tây Sơn vây hãm.
Ngô Nhân Tịnh 2 lần được cử đi sứ sang phương Bắc, trình quốc thư và cầu phong vào các năm 1798, 1802. Năm 1807, ông làm Chánh sứ sang Chân Lạp, phong “Cao Miên quốc vương” cho Nặc Chân.
Năm 1811, Ngô Nhân Tịnh được cử ra Nghệ An làm Hiệp trấn. Năm 1812, ông được thăng Thượng thư Bộ Công, kiêm Hiệp hành Tổng trấn Gia Định.
Đến năm 1813, Ngô Nhân Tịnh (cùng Lê Văn Duyệt) đem hơn 13.000 quân hộ tống Nặc Chân về nước làm vua Chân Lạp, đồng thời hội đàm với Xiêm La về quan hệ bang giao. Cùng năm, ông bị vu cáo nhận hối lộ của Chân Lạp và Xiêm La, dù được vua Gia Long “bỏ qua” nhưng không tin dùng nữa.
Sầu não nặng nề, Ngô Nhân Tịnh cáo quan về Gia Định. Ông sống ẩn dật, đến cuối năm 1813 thì mất.
Cuộc đời chính khách nhiều lúc thăng trầm nhưng Ngô Nhân Tịnh luôn được ca ngợi là người học rộng. Ông giỏi văn chương chữ nghĩa, thích ngâm vịnh, có nhiều tác phẩm làm hoa cho đất Phương Nam, để lại cho hậu thế.
Ngô Nhân Tịnh là đồng tác giả với Đốc học Nghệ An Bùi Dương Lịch soạn sách “Hoan Châu phong thổ ký” trong thời gian làm Hiệp trấn Nghệ An; nhuận chính sách “Nhất thống địa dư chí” của Lê Quang Định. Ông còn là tác giả của “Thập Anh đường văn tập” (gồm 187 bài Kinh nghĩa dùng làm mẫu tham khảo cho thí sinh khoa cử), “Thập Anh đường thi tập” (gồm 81 bài thơ chữ Hán làm khi đi sứ, ngồi ở quan trường, thù tạc cùng bằng hữu) và một số bài nữa, khắc in chung với Lê Quang Định cùng Trịnh Hoài Đức trong “Gia Định tam gia thi tập”.
Sinh năm 1765, kém Lê Quang Định 6 tuổi và Ngô Nhân Tịnh 4 tuổi, Trịnh Hoài Đức là người thọ nhất trong “Gia Định tam gia”. Ông sống và làm việc đến tận năm 1825 – thời vua Minh Mạng, trong khi Lê Quang Định và Ngô Nhân Tịnh mất khi vua Gia Long còn trị vì. Trong “Gia Định tam gia”, Trịnh Hoài Đức cũng là người làm quan với nhiều chức vụ nhất và sáng tác “khỏe” nhất.
Lúc Nguyễn Ánh còn làm chúa, năm 1788, Trịnh Hoài Đức đã được bổ chức Hàn lâm Chế cáo, năm 1789 làm Tri huyện Tân Bình kiêm Điền Tuần quan, năm 1793 làm Đông cung Thị giảng – kèm hoàng tử Cảnh ra giữ thành Diên Khánh. Năm 1794, ông làm Hộ bộ Hữu Tham tri; năm 1801 giữ việc tiếp viện quân lương từ Quảng Nam, Quảng Ngãi cho chúa Nguyễn Ánh đánh lấy Phú Xuân của Tây Sơn.
Khi Nguyễn Ánh lên ngôi vua Gia Long, Trịnh Hoài Đức được phong làm Thượng thư Bộ Hộ, sung làm Chánh sứ sang nhà Thanh bang giao. Năm 1809 và 1816, hai lần ông vào Gia Định làm Hiệp Tổng trấn. Giữa 2 năm đó, ông làm Lễ bộ Thượng thư kiêm quản Khâm Thiên giám (1812) và Lại bộ Thượng thư (1813).
Đến thời vua Minh Mạng, năm 1820, Trịnh Hoài Đức tiếp tục làm Lại bộ Thượng thư kiêm Binh bộ Thượng thư, đồng thời làm Hiệp biện Đại học sĩ, Phó tổng tài Quốc sử quán. Năm 1821, ông hộ giá vua đi “Bắc tuần”. Năm 1822, ông làm giám khảo kỳ thi Ân khoa…
Trịnh Hoài Đức viết rất nhiều. Về văn chương, ông có: “Cấn trai thi tập” (3 quyển), “Bắc sứ thi tập”, “Gia Định tam gia thi tập”, “Đi sứ cảm tác” (gồm 18 bài viết bằng chữ Nôm theo kiểu liên hoàn). Về khảo cứu, ông có “Lịch đại kỷ nguyên”, “Khang tế lục”, đặc biệt là “Gia Định thành thông chí” (ghi chép đầy đủ về tự nhiên, phong tục, sản vật, con người… Nam Kỳ, được đánh giá cao cho đến tận ngày nay, được dịch ra tiếng Pháp từ cuối thế kỷ XIX). | Gia Định tam gia – Tác giả: Nhà sử học Lê Văn Lan | 1,252 | |
Bức thư của doanh nhân người Uruguay tên là Ramon Artagaveytia Gomez trên tàu Titanic được bán đấu giá với mức khởi điểm 12.000 USD (Nguồn: AFP).
Theo hãng đấu giá Zorilla, doanh nhân người
Uruguay
tên là Ramon Artagaveytia Gomez, lúc đó 71 tuổi, đã viết bức thư gửi người anh em là Adolfo, khi tham gia hành trình trên con tàu định mệnh Titanic.
Bức thư của một hành khách Uruguay tham gia hải trình trên con tàu huyền thoại Titanic sẽ được bán đấu giá tại thủ đô Montevideo của Uruguay vào tuần tới với giá khởi điểm là 12.000 USD.
Theo thông tin mà hãng đấu giá Zorilla công bố, một doanh nhân người Uruguay tên là Ramon Artagaveytia Gomez, lúc đó 71 tuổi, đã viết bức thư nói trên khi tham gia hành trình trên con tàu định mệnh Titanic.
Bức thư đề là gửi cho người anh em của ông tên là Adolfo. Bức thư dài hai trang, trong đó một trang viết đầy đủ hai mặt.
Bức thư được đề gửi đi từ Queenstown, Ireland, chặng dừng chân cuối cùng cách thời điểm xảy ra vụ đắm tàu Titanic chỉ 4 ngày.
Ông Gomez sinh năm 1840 và mất năm 1912.
Trang thư hoen ố có đoạn tác giả miêu tả quang cảnh trên khoang tàu hạng nhất của mình: “Mọi thứ đều mới mẻ và giàu có.”
Ngoài ra, trên trang thư có dòng chữ viết tay của người nhận rằng: “Bức thư cuối cùng của người anh em yêu dấu.”
Tàu Titanic bị chìm sau khi đâm vào một tảng băng trôi vào năm 1912 trong chuyến đi đầu tiên từ thành phố Southampton, Anh đến thành phố New York, Mỹ.
Thảm kịch khiến hơn 1.500 hành khách thiệt mạng và tiếp tục là một trong những đề tài gây chú ý cho đến ngày nay./. | Bức thư của hành khách trên tàu Titanic có giá khởi điểm 12.000 USD | 303 | |
‘Mạch đời chảy mãi (36 khúc đò đưa thơ và văn xuôi)’ viết về 36 tác giả của mọi miền được Nguyễn Văn Hòa tuyển chọn, phê bình.
Mary Pope Osborne từng nói: “Đọc sách chính là hộ chiếu cho vô số cuộc phiêu lưu”. Và tôi đã “phiêu lưu”! Thật sự thế,
Mạch đời chảy mãi
(36 khúc đò đưa thơ và văn xuôi) là cuốn sách tôi được nhà phê bình văn học Nguyễn Văn Hòa gửi tặng. Nhờ niềm hân hoan ấy, góp phần cho tôi đọc sách của thầy không biết mệt mỏi, chỉ sau sáu ngày, tôi đã đọc xong hết thảy.
Dường như sự say sưa với câu chữ thầy viết đã làm tôi quên bẵng đi thời gian. Cuốn sách mang giá trị tinh thần rất lớn, 36 khúc đò đưa là viết về 36 tác giả của mọi miền được Nguyễn Văn Hòa thu thập phê bình.
Song song công tác giảng dạy tại
Phú Yên
, thầy Nguyễn Văn Hòa còn viết phê bình văn học và cho đến nay đã xuất bản được một số đầu sách nghiên cứu, được giới chuyên môn đánh giá cao như: Tình thơ bạn thơ (36 khúc đò đưa thơ); Con tằm rút ruột nhả tơ (32 khúc đò đưa); 32 đề văn nghị luận lớp 12… và sẽ còn những quyển sách mới, sắp được ấn hành. Thật là một cây viết đầy nội lực, đáng được ngưỡng mộ và trân trọng.
Đọc quyển
Mạch đời chảy mãi
(36 khúc đò đưa thơ và văn xuôi) tôi đã “phiêu lưu” và “giao tiếp” nhiều nhà văn, nhà thơ khác nhau, mặc dù tôi chưa từng gặp họ ngoài đời, nhưng thông qua những đánh giá đầy “thiện cảm”, sâu sắc của Nguyễn Văn Hòa thúc đẩy trong tôi một cảm thức mới mẻ, như thể mình đã đọc qua tác phẩm của các nhà văn, nhà thơ ấy.
Văn phong cá tính mà khắc khoải như: Tâm An; Võ Diệu Thanh, Nguyễn Văn Học… hay các hồn thơ sâu lắng đầy chiêm nghiệm: Lý Phương Liên, Nguyễn Nguyên Bảy, Nguyễn Quang Cương… khiến tôi xao xuyến, không khỏi rung động.
Tôi đã ngơ ngác với
Chửa hoang
của Tâm An; đã xúc động với Cháy hết mình, quầng sáng vẫn chưa xa của Nguyễn Quang Cương và lâng lâng, u uất với chất thơ của Phạm Thu Yến…Phải chăng Nguyễn Văn Hòa cũng đau đớn như Nguyễn Thị Ánh Huỳnh trong
Niềm đau và nỗi đam mê bất tận của người đàn bà làm thơ gốc Đước
, hay lấp lóa sự cô đơn cùng Nguyễn Cường trong
Nguyễn Cường với hành trình cô đơn
…mới có thể chấp bút đồng cảm, nêu lên những giá trị mới mẻ đầy nhân văn.
Viết phê bình là một công việc có ý nghĩa rất lớn với văn học nhưng cũng vô cùng vất vả, bởi điều hiển nhiên với một người phê bình, họ phải có kiến thức rộng mở, nắm bắt được nét độc đáo của mỗi tác giả, tác phẩm, hơn hết còn phải chịu nhiều tai tiếng, nghi kị, “mếch lòng” khi nói lên quan điểm bằng câu chữ. Trong một bài trả lời phỏng vấn trên Báo
Thanh Niên,
ông từng chia sẻ: “Tôi không theo trường phái nào cả. Viết phê bình với mình đó là sở thích, là đam mê, là niềm vui, là cách để mình bày tỏ và thể hiện quan điểm của mình về tác phẩm, tác giả. Viết là để tạo nên sự cân bằng, hiểu đời, hiểu người và hiểu bản thân mình hơn. Viết bằng cái tâm của một người cầm bút chân chính. Viết dựa trên những luận điểm, cơ sở khoa học, dựa trên những kiến thức nền tảng mà tôi được học, được tích lũy…”
Vì thế, nhà phê bình Hoàng Thụy Anh đã có nhận định khá xác đáng về cách viết phê bình của Nguyễn Văn Hòa: “Ở mỗi bài viết, Nguyễn Văn Hòa luôn thể hiện chủ kiến, ý thức phản biện và dám đối diện, đương đầu, bảo vệ điều mà mình khẳng định. Chủ kiến đòi hỏi cái nhìn thẳng, đánh giá khách quan tính thẩm mỹ của tác phẩm chứ không phải xuất phát từ quyền uy trực giác, quyền uy của người phê bình. Những điểm ghi nhận, hay phủ nhận luôn được anh lập luận chặt chẽ, thấu đáo, tạo môi trường đối thoại cởi mở giữa nhà văn – tác phẩm – bạn đọc. Anh tổ chức bài viết hệ thống, bài bản, có mở có kết, đánh giá, biện giải khách quan, tránh được lối phê bình cảm tính khi thẩm định giá trị. Với những gì có trong tay, tôi cho rằng, anh đã nỗ lực làm tròn nhiệm vụ ‘rút ruột nhả tơ’: ‘sáng tạo trên nền của sáng tạo’”.
Dẫu sau,
Mạch đời chảy mãi
(36 khúc đò đưa thơ và văn xuôi) cũng là một quyển sách chan chứa tình yêu, khát vọng, những bâng khuâng thường nhật của con người mà Nguyễn Văn Hòa tuyển chọn, bình phẩm, tin chắc rằng tôi sẽ đọc lại nhiều lần quyển sách để thấy được cái hay, cái mới qua những lần đọc tiếp theo, nhờ vậy mà tôi cùng sống, cùng trải qua theo mạch cảm xúc của từng nhà văn, nhà thơ trong một “mạch đời” còn “chảy mãi” | Phiêu lưu trên từng con chữ | 889 | |
Sau hơn hai thế kỷ ra mắt, hiếm có tác phẩm nào trong nền văn học và nghệ thuật của Việt Nam vẫn luôn nhận được nhiều sự quan tâm nhiều như ‘Truyện Kiều’ của Nguyễn Du. ‘Truyện Kiều’ ảnh hưởng đến mọi tầng lớp người dân từ giới học thuật đến những người ‘yêu Kiều’.
Thật khó để nói về một tác phẩm từng có hàng nghìn bài viết, sách chuyên khảo, luận văn, luận án và bình luận trên khắp các diễn đàn từ trong đến ngoài nước. Chính vì lí do đó mà ở đây tôi sẽ không bàn đến các giá trị nghệ thuật và xã hội qua tư tưởng của Nguyễn Du mà chỉ đưa ra một góc nhìn về ảnh hưởng của tư tưởng Nguyễn Du trong xã hội đương đại của hai người “yêu Kiều” suốt cuộc đời của mình.
Một là GS-TS. Kiều Thu Hoạch – một học giả uyên thâm về Hán học, hai là ông Đinh Xuân Ân – kỹ sư ngành địa chất – cha tôi. Điều đặc biệt là cả hai người “yêu Kiều” nói trên đều đã bước vào tuổi 90 nhưng vẫn đang đọc Kiều, nói về Kiều và viết về Kiều theo cách riêng của mình.
Nói về tư tưởng của
Nguyễn Du
lúc sinh thời, có lẽ Nguyễn Huy Thiệp là người đã mô tả một cách chân thực nhất ở cả hai phương diện tích cực và tiêu cực: “Nguyễn Du có sự thông cảm sâu sắc với nhân dân. Ông yêu nhân dân mình. Ông đại diện cho nhân dân ở phần u uất nhất, trữ tình nhất nhưng cũng đáng thương nhất… Nguyễn Du thông cảm với những đau khổ của các số phận đơn lẻ mà không hiểu nổi nỗi đau khổ lớn của dân tộc” (trích
Vàng lửa
).
Có vẻ như “nỗi đau khổ lớn của dân tộc” trải qua bao thế kỷ chính là chất men khiến cho biết bao thế hệ người Việt Nam cũng như nhiều học giả nước ngoài tiếp tục “yêu Kiều”.
Ở độ tuổi 90, GS. Kiều Thu Hoạch vừa ra mắt cuốn
Truyện Kiều (Đoạn Trường Tân Thanh)
với phần phiên âm và chú giải từ bản khảo đính và chú thích của Kiều Oánh Mậu (MaiHa Books và Nxb. Hà Nội ấn hành 2022).
Với bản
Kiều
Nôm của Kiều Oánh Mậu, GS. Kiều Thu Hoạch cho rằng “Kiều Oánh Mậu dù có thay chữ này sửa chữ nọ, thì đều là tham chiếu từ những văn bản khác để khảo đính. Đó là một quy tắc văn bản học rất đáng trân trọng” (tr.15). Cuốn sách dày 527 trang đã cho thấy tình yêu của ông đối với
Kiều
lớn như thế nào.
Nói về cuốn sách này, hai nhà nghiên cứu Nguyễn Hữu Sơn và Vũ Thanh có bình luận: “Nhìn chung, tất cả các bản
Kiều
Quốc ngữ đều chưa quan tâm đến chú thích như một thao tác quan trọng của văn bản học Hán Nôm” (tr.7). Nhưng bản sách này của GS. Kiều Thu Hoạch được “phiên âm, chú giải chuẩn theo bản Nôm, với trình độ chuyên nghiệp cao, đồng thời bổ sung, hoàn chỉnh các chú giải nguyên chú, cũng như mở rộng cách đọc so sánh “liên văn bản” với bản gốc Thanh Tâm Tài Nhân, theo yêu cầu của đời sống học thuật hiện đại, trở thành bản
Kiều
Quốc ngữ hoàn hảo của thế kỷ XXI” (tr.9).
Ở một góc nhìn khác, cha tôi, một kỹ sư địa chất, không phải “chuyên gia” về Kiều nhưng ông “yêu Kiều” đến mức có thể đọc xuôi, đọc ngược, “lẩy” Kiều và dùng từng câu thơ trong
Truyện Kiều
để răn dạy chúng tôi từ lúc bé thơ cho đến khi trưởng thành.
Tuy có viết nhiều bài báo và có lẽ là cộng tác viên cao tuổi nhất của một số tờ báo lớn cách nay nửa thế kỷ nhưng ở độ tuổi 90, lần đầu tiên ông vừa hiệu khảo xong một bản thảo về
Kiều
của Bùi Kỷ và Trần Trọng Kim với lời Tựa của
Tiên Phong – Mộng Liên Đường chủ nhân
viết ở Thán hoa hiên đất Hạc Giang, tháng 2 năm Minh Mệnh. Qua đây, ông thống kê có tới 42 lỗi cần hiệu khảo.
Truyện Thúy Kiều bản hiệu khảo của Bùi Kỷ và Trần Trọng Kim in lần 2 năm 1927.
…
Có thể nói, “yêu Kiều” là một thú vui vô cùng tao nhã của nhiều người Việt Nam hơn hai thế kỷ qua nhưng ẩn sâu trong đó là tầm ảnh hưởng to lớn của tư tưởng Nguyễn Du mà lớp lớp người Việt Nam đã cảm thụ được và vẫn đang tiếp tục phát huy.
Tầm tư tưởng lúc sinh thời của Nguyễn Du, tuy chưa giải quyết được “nỗi đau khổ lớn của dân tộc” như Nguyễn Huy Thiệp đề cập, nhưng đó là một hệ tư tưởng xuyên suốt trong tâm thức người Việt Nam. Nhận thức được hệ tư tưởng đó dù là học giả hay những người “yêu Kiều” đều hết sức đáng trân trọng. Đó sẽ là tảng nền để mỗi người Việt Nam chúng ta có trách nhiệm hơn với dân tộc mình, đất nước mình.
(Khoa Nhân học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn – Đại học Quốc gia Hà Nội) | ‘Yêu Kiều’: Tư tưởng Nguyễn Du trong xã hội đương đại – Tác giả: PGS-TS. Đinh Hồng Hải | 878 | |
Sau 111 năm Titanic chìm sâu dưới đáy đại dương, con tàu lặn thám hiểm Titan dường như cũng đang phải chịu số phận tương tự.
Cách đây 111 năm, vào ngày 15/4/1912, con tàu Titanic huyền thoại đã chìm xuống đáy Đại Tây Dương sau khi đâm vào tảng băng trôi và trở thành vụ tai nạn hàng hải lớn nhất, nổi tiếng nhất lịch sử thế giới hiện đại. Sau hơn một thế kỷ, câu chuyện về Titanic vẫn thu hút sự chú ý, nhất là khi mới đây, tàu lặn thám hiểm Titan – nỗ lực đưa con người thám hiểm xác tàu Titanic – dường như cũng đang phải chịu số phận y hệt, đó là chìm xuống hàng ngàn mét dưới đáy đại dương.
RMS Titanic là con tàu vượt đại dương lớn nhất hành tinh lúc đi vào hoạt động năm 1910. Nó được xây dựng bởi công ty White Star Line (Anh quốc) và là con tàu biển lớn nhất, sang trọng nhất toàn thế giới vào thời điểm bấy giờ với sức chứa gần 4.000 người. Titanic được đóng một cách kỳ công với công nghệ hiện đại nhất đương thời, gọi là “kình ngư bất khả chiến bại” trên đại dương, không thể bị đánh chìm.
Titanic dài 269 mét, là tàu lớn nhất từng được xây dựng lúc bấy giờ.
Là du thuyền sang trọng, để đặt chân lên Titanic không phải chuyện dễ dàng. Con tàu đã chở một lượng lớn giới quý tộc, tỷ phú, những nhân vật nổi tiếng và giàu có nhất thế giới thời bấy giờ. Họ bước lên tàu chủ yếu với mục đích đi du lịch nghỉ dưỡng, tận hưởng kỳ nghỉ xa hoa của mình.
Ở thời đó, Titanic là chiếc tàu xa hoa và lộng lẫy tột bậc. Nó có bể bơi trên boong, thang máy, phòng tập thể dục, thư viện. Các phòng hạng nhất được ốp bằng những thanh gỗ chạm khắc tỉ mỉ, đồ đạc nội thất đắt tiền và các trang trí sang trọng khác. Ngay cả phòng hạng hai và hạng ba giá rẻ hơn nhiều vẫn sang trọng hơn rất nhiều các phòng đồng hạng trên các con tàu khác thời ấy.
Nội thất sang trọng bên trong tàu.
Thế nhưng ngay từ chuyến đi đầu tiên, Titanic đã chìm. Lần chuẩn bị khởi hành cuối cùng của Titanic xuất phát từ Belfast, Bắc Ireland vào ngày 2/4/1912. Đến ngày 14-15/4/1912, tàu đã đâm phải một núi băng và chìm dần xuống đáy đại dương, mang theo sinh mạng của 1.517 trên tổng số 2.229 hành khách và thủy thủ đoàn trên tàu.
Bất chấp mọi nỗ lực cứu hộ, chỉ 706 người trên tàu được giải cứu thành công. Các nạn nhân may mắn sống sót chủ yếu đã lên thuyền cứu sinh và được kéo lên các con tàu đang ở khu vực lân cận, tiêu biểu là Carpathia. Rất nhiều thân nhân các nạn nhân đã đâm đơn khiếu nại công ty đóng tàu sau đó vì số lượng thuyền cứu sinh quá ít so với quy định chung và quy mô của Titanic.
Những hình ảnh cứu hộ tàu Titanic.
Vào đầu thế kỷ 20, vụ chìm tàu Titanic đã gây chấn động toàn cầu suốt một thời gian. Có quá nhiều lý do khiến vụ tai nạn này gây chú ý đến vậy. Việc một con tàu được giới thiệu là cao cấp nhất, lớn nhất và tiên tiến nhất hành tinh gặp bi kịch ngay từ chuyến đi đầu tiên đã làm mọi người ngỡ ngàng. Việc chở theo quá nhiều nhân vật nổi tiếng, có ảnh hưởng cũng là một nguyên nhân Titanic được mọi người quan tâm.
Lý do vì sao Titanic bị chìm và trách nhiệm thuộc về ai vẫn luôn là một câu hỏi gây nhức nhối suốt hàng chục năm, cho đến ngày “thủ phạm” được xác định chính xác là do tảng băng trôi khổng lồ. Tuy nhiên, có rất nhiều vấn đề xung quanh thảm họa mà lỗi hoàn toàn không chỉ thuộc về tự nhiên. Suốt bao nhiêu năm trời, quá nhiều giả thiết đã được đưa ra.
Dù nguyên nhân trực tiếp Titanic chìm là do đâm vào băng nhưng vì sao nó lại đâm vào “hố tử thần” này và bi kịch không thể được ngăn chặn trước mới là câu chuyện ly kỳ. Sau hàng chục cuộc điều tra, kiểm định của cả chính quyền lẫn tư nhân sau đó, người ta có thể liệt kê một danh sách dài những giả thiết lý do vì sao Titanic chìm: sai lầm lỗi kỹ thuật ngay từ khi đóng tàu, bánh lái kém tiên tiến không đủ khả năng xoay xở, lái tàu quá hoảng loạn nên không thể lái tàu vòng sang hướng khác, thủy thủ đoàn không có chìa khóa mở tủ đựng ống nhòm để quan sát tảng băng hay thậm chí có cả những thuyết âm mưu cho rằng đây là kế hoạch mưu sát hoàn hảo hay liên quan đến tâm linh.
Vụ chìm tàu Titanic có thể nói đã gây ảnh hưởng trực tiếp rất lớn đến ngành hàng hải toàn cầu. Sau Titanic, rất nhiều thủ tục, tiêu chuẩn thiết kế tàu và việc thay đổi văn hóa hàng hải đã diễn ra nhằm đề phòng những thảm kịch tương tự.
Nhưng vẫn chưa dừng lại ở đó, bộ phim kinh điển Titanic năm 1997 của đạo diễn James Cameron đã khiến cả thế giới một lần nữa nhớ tên Titanic. Bộ phim kể về chuyện tình lãng mạn giữa Jack (Leonardo DiCaprio) và Rose (Kate Winslet), giữ vị trí là bộ phim có doanh thu cao nhất mọi thời đại suốt 12 năm. Dù chuyện tình của cặp đôi chính được hư cấu nhưng không ít nhân vật khác trong phim là có thật. Titanic đã khiến cả thế giới một lần nữa biết và cảm thương trước thảm kịch đau buồn này. Bên cạnh đó, vụ đắm tàu cũng đã truyền cảm hứng cho rất nhiều tác phẩm điện ảnh, truyền hình và văn học khác trong suốt 100 năm.
Cảnh phim kinh điển trong Titanic (1997).
Những câu chuyện kỳ bí xung quanh Titanic đến tận bây giờ vẫn còn được kể và xuất hiện cả những câu chuyện mới. Và vụ tàu lặn Titan mất tích vào ngày vừa qua là một trong số đó. Ngày 18/6 (giờ địa phương), tàu Titan của công ty OceanGate đã mang theo 5 người lặn xuống đáy biển Canada để đi tham quan xác tàu Titanic. Đây là chuyến thám hiểm với mục đích du lịch được tiến hành với giá vé mỗi người lên đến hàng tỷ đồng. Thế nhưng chỉ sau khoảng 1 giờ 45 phút, con tàu lặn đã mất tín hiệu và số phận của các hành khách vẫn đang “ngàn cân treo sợi tóc”.
Số phận của tàu lặn Titan đang cực kỳ mong manh.
Nguồn: All That’s Interesting, CNBC | Từ vụ chìm tàu khám phá Titanic: Nhìn lại thảm kịch hàng hải gây ám ảnh suốt 111 năm qua | 1,166 | |
Để đáp ứng mục tiêu của Chính quyền
Tổng thống Mỹ Joe Biden
là làm cho dữ liệu trở nên dễ hiểu, dễ tiếp cận và sử dụng được cho mọi người, NASA sẽ thành lập Trung tâm Thông tin Trái Đất.
Ngày 21/6, Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) cho biết đã thành lập Trung tâm thông tin mới về Trái Đất nhằm cung cấp dữ liệu giúp công chúng và các nhà hoạch định chính sách tìm kiếm các biện pháp thích nghi và ứng phó với hành tinh đang thay đổi.
Theo NASA, những dữ liệu như đánh giá nguy cơ lũ lụt, thông tin về hạn hán và bão, đánh giá việc kiểm soát cháy rừng, có thể góp phần cải thiện cuộc sống của con người trước việc đối mặt với các thảm họa, những thách thức về môi trường và thế giới đang thay đổi.
Giám đốc NASA Bill Nelson cho biết trong hơn 60 năm qua, NASA đã tận dụng ưu thế trong không gian để quan sát Trái Đất bằng vệ tinh và các công cụ trên Trạm Vũ trụ Quốc tế để thu thập dữ liệu quan trọng, giúp bảo vệ sự sống.
Để đáp ứng mục tiêu của Chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden là làm cho dữ liệu này trở nên dễ hiểu, dễ tiếp cận và sử dụng được cho mọi người, NASA sẽ thành lập Trung tâm Thông tin Trái Đất.
Theo ông, trung tâm này sẽ giúp nhiều người đưa ra các quyết định sáng suốt hơn, từ lính cứu hỏa dựa vào dữ liệu của NASA để kiểm soát cháy rừng cho đến các nông dân cần biết thời điểm và địa điểm để trồng trọt.
Cùng ngày, NASA cho biết đài quan sát của cơ quan này đã chụp được hình ảnh về một cơn bão Mặt Trời mạnh. Cơn bão Mặt Trời này, đạt cực đại vào lúc 13h09 chiều 20/6 theo giờ miền Đông nước Mỹ, được phân loại là cơn bão lớn cấp X1.0.
Bão Mặt Trời
xảy ra khi Mặt Trời phát ra một vụ bùng nổ bức xạ điện từ mạnh. Hiện tượng này khiến các sóng năng lượng tỏa ra ngoài, tác động đến những thiên thể khác trong hệ Mặt Trời, bao gồm cả Trái Đất.
Bão Mặt Trời có thể ảnh hưởng đến liên lạc vô tuyến tần số cao, các mạng lưới điện, tín hiệu định vị và gây nguy cơ cho tàu vũ trụ cùng các phi hành gia./. | NASA quyết định thành lập Trung tâm thông tin về Trái Đất | 418 | |
Chiều 22/6, tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính tiếp Thượng tướng Álvaro López Miera, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ các Lực lượng vũ trang cách mạng Cuba đang thăm, làm việc tại Việt Nam.
Thủ tướng Phạm Minh Chính tiếp Thượng tướng Álvaro López Miera, Bộ trưởng Bộ các Lực lượng vũ trang Cách mạng Cuba. Ảnh: Dương Giang/TTXVN.
Hoan nghênh Bộ trưởng Álvaro López Miera lần thứ 5 thăm Việt Nam, Thủ tướng Phạm Minh Chính cho rằng, chuyến thăm có ý nghĩa trong bối cảnh hai nước đang hướng tới kỷ niệm 60 năm ngày thành lập Ủy ban Cuba đoàn kết với miền Nam Việt Nam (25/9/1963), 50 năm ngày Lãnh tụ Fidel Castro lần đầu thăm Việt Nam và đến Vùng giải phóng miền Nam Việt Nam (15/9/1973), góp phần tăng cường quan hệ hữu nghị truyền thống đặc biệt giữa Việt Nam và Cuba, trong đó có lĩnh vực quốc phòng ngày càng đi vào thực chất và hiệu quả.
Chúc mừng Cuba đã tổ chức bầu cử Quốc hội thành công, đã bầu ra ban Lãnh đạo Nhà nước, Chính phủ và Quốc hội mới Khóa X nhiệm kỳ 2023 – 2028, Thủ tướng Chính phủ gửi lời thăm hỏi và lời chúc mừng tốt đẹp nhất đến Lãnh tụ Raul Castro, Bí thư thứ nhất – Chủ tịch Cuba Miguel Diaz-Canel, Thủ tướng Manuel Marrero Cruz, Chủ tịch Quốc hội Esteban Lazo Hernández.
Người đứng đầu Chính phủ Việt Nam khẳng định, Việt Nam luôn coi Cuba là những người đồng chí, anh em và là bạn bè truyền thống, hữu nghị đặc biệt. Việt Nam và Cuba tuy cách xa nhau về địa lý, nhưng luôn hướng về nhau với tình cảm đoàn kết, chân thành, gắn bó, thủy chung. Việt Nam luôn ghi nhớ sự ủng hộ, giúp đỡ to lớn và hiệu quả của Đảng, Chính phủ, nhân dân và các Lực lượng vũ trang cách mạng Cuba trong sự nghiệp giành độc lập và xây dựng, bảo vệ đất nước.
Việt Nam chia sẻ những khó khăn mà Cuba đang gặp phải; sẽ làm hết sức để hỗ trợ Cuba trong khả năng của mình, sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm Việt Nam có được thông qua các cơ chế; cả về những vấn đề Việt Nam đã làm tốt hoặc làm chưa tốt, trong các điều kiện của Việt Nam; ủng hộ Nghị quyết của Liên hợp quốc chống bao vây, cấm vận Cuba; tin tưởng dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng Cộng sản Cuba, đứng đầu là đồng chí Miguel Diaz-Canel, nhân dân Cuba nhất định sẽ sớm vượt qua những khó khăn này, giữ vững ổn định chính trị – xã hội, giành được nhiều thắng lợi to lớn hơn nữa; chúc mừng Cuba vượt qua đại dịch COVID-19 và chia sẻ, hỗ trợ Việt Nam trong phòng, chống đại dịch.
Thông tin về đường lối đối ngoại và phát triển kinh tế-xã hội của Việt Nam, Thủ tướng cho biết, là một đất nước đã từng trải qua những năm tháng chiến tranh rất ác liệt, từng bị bao vây, cấm vận. Tuy nhiên với nỗ lực của chính mình cùng với sự giúp đỡ, hỗ trợ nhiệt thành của anh em, bạn bè thế giới, Việt Nam đã từng bước vượt qua khó khăn, xây dựng đất nước ngày một phát triển. Đến hết năm 2022, quy mô nền kinh tế Việt Nam đạt khoảng 410 tỷ USD đứng thứ 4 trong ASEAN, thu nhập bình quân đầu người tăng từ 100 USD lên hơn 4.100 USD; quy mô thương mại thuộc nhóm 30 nền kinh tế hàng đầu về thương mại quốc tế.
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đánh giá cao quan hệ hợp tác chặt chẽ nhiều mặt giữa Bộ các Lực lượng vũ trang cách mạng Cuba với Bộ Quốc phòng Việt Nam trong thời gian qua; chúc mừng kết quả Hội đàm giữa hai Bộ trưởng, góp phần định hướng quan hệ hợp tác quốc phòng thời gian tới ngày càng đi vào chiều sâu, thiết thực hơn; khẳng định, Chính phủ Việt Nam luôn tạo điều kiện thuận lợi để quan hệ quốc phòng hai nước tiếp tục củng cố và phát triển; là trụ cột và hình mẫu trong quan hệ hợp tác giữa hai nước.
Thủ tướng Phạm Minh Chính tiếp Thượng tướng Álvaro López Miera, Bộ trưởng Bộ các Lực lượng vũ trang Cách mạng Cuba. Ảnh: Dương Giang/TTXVN.
Nhất trí cao với ý kiến của Thủ tướng Phạm Minh Chính, Bộ trưởng Bộ các Lực lượng vũ trang cách mạng Cuba Álvaro López Miera cảm ơn Thủ tướng Phạm Minh Chính đã dành thời gian tiếp Đoàn; bày tỏ vui mừng và chúc mừng Việt Nam có những bước tiến nhảy vọt trong phát triển kinh tế – xã hội; tin tưởng đến năm 2045, Việt Nam sẽ trở thành nước phát triển, thu nhập cao.
Bộ trưởng Bộ các Lực lượng vũ trang cách mạng Cuba khẳng định, Cuba luôn luôn giữ gìn, vun đắp mối quan hệ bạn bè truyền thống, hữu nghị đặc biệt với Việt Nam, như lời của Lãnh tụ Fidel Castro “Vì Việt Nam, Cuba sẵn sàng hiến dâng cả máu của mình”; cảm ơn sự ủng hộ, giúp đỡ của Việt Nam đối với công cuộc bảo vệ, xây dựng đất nước của Cuba, trong đó có ủng hộ Nghị quyết của Liên hợp quốc chống bao vây, cấm vận Cuba, hỗ trợ phát triển nông nghiệp tại Cuba; đánh giá cao sự đóng góp của các doanh nghiệp Việt Nam, góp phần thúc đẩy quan hệ kinh tế, thương mại Việt Nam – Cuba ngày càng mở rộng.
Bộ trưởng Álvaro López Miera cho biết sẽ phối hợp với Bộ Quốc phòng và các bộ, ngành liên quan của Việt Nam thực hiện hiệu quả các nội dung hai Bộ đã thỏa thuận và các ý kiến mà các lãnh đạo cấp cao Đảng, Nhà nước
Việt Nam
và
Cuba
chỉ đạo. | Thủ tướng Phạm Minh Chính tiếp Bộ trưởng Bộ các Lực lượng vũ trang cách mạng Cuba | 1,013 | |
Trong thời gian tới, Hà Nội sẽ tập trung phát triển mạnh mẽ hạ tầng đô thị. Ảnh: M.Phương.
Trong thời gian tới, Hà Nội sẽ đầu tư xây dựng thêm các cầu qua sông Hồng, sông Đuống; phấn đấu hoàn thành đường Vành đai 4 trước năm 2027 và chuẩn bị đầu tư, xây dựng đường Vành đai 5 trước năm 2030; nghiên cứu xây dựng thêm một sân bay quốc tế; hình thành, phát triển các khu đô thị mới theo hướng đô thị thông minh, đô thị sinh thái…
Mới đây, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Trần Sỹ Thanh đã ký ban hành Kế hoạch số 139/KH-UBND, triển khai thực hiện Chương trình hành động số 21-CTr/TU ngày 2/2/2023 của Thành ủy Hà Nội thực hiện Nghị quyết số 29-NQ/TƯ ngày 17/11/2022 của Ban Chấp hành Trung ương về tiếp tục đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Trong đó, Thành phố xác định phát triển kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại, thúc đẩy đô thị hóa nhanh và bền vững, gắn kết chặt chẽ và tạo động lực cho công nghiệp hóa, hiện đại hóa Thủ đô.
Cụ thể, về giao thông, Thành phố sẽ xây dựng hệ thống mạng lưới giao thông thông minh, hình thành hệ thống giao thông hiện đại, đảm bảo sự kết nối và phát triển hợp lý giữa các phương thức vận tải. Xây dựng các tuyến đường giao thông kết nối nội vùng và liên vùng phù hợp với kiến trúc, cảnh quan, xây dựng đô thị văn minh, tạo động lực phát triển cho các địa phương. Hoàn thành xây dựng các tuyến đường quốc lộ, đường cao tốc, đường vành đai, hệ thống đường kết nối nội vùng và liên vùng theo quy hoạch, đồng bộ với quy hoạch kiến trúc, cảnh quan, xây dựng đô thị văn minh, hiện đại.
Thành phố cũng đầu tư xây dựng thêm các cầu qua sông Hồng, sông Đuống; phấn đấu hoàn thành đường Vành đai 4 trước năm 2027 và chuẩn bị đầu tư, xây dựng đường Vành đai 5 trước năm 2030. Nghiên cứu mở rộng, nâng cấp sân bay quốc tế Nội Bài, xây dựng thêm 1 sân bay quốc tế đáp ứng yêu cầu phát triển vùng Thủ đô và khu vực phía Bắc gắn với xây dựng hệ thống giao thông và hạ tầng logistic. Xây dựng một số bến thủy nội địa phục vụ phát triển du lịch và vận tải hàng hóa bằng đường thủy. Cùng với đó là phát triển hệ thống giao thông công cộng đồng bộ, có sức chở lớn với bến, bãi đỗ xe hiện đại; đẩy nhanh tiến độ các dự án giao thông trên cao, đường sắt đô thị nổi và ngầm…
Về phát triển đô thị, thành phố đặt mục tiêu xây dựng đô thị theo hướng từng bước tạo ra chùm đô thị, các đô thị vệ tinh, gắn kết với giao thông công cộng (TOD), hình thành một số cực tăng trưởng mới. Quản lý chặt chẽ việc phát triển nhà ở cao tầng và gia tăng dân số tại khu vực đô thị trung tâm. Đồng thời, hình thành, phát triển các khu đô thị mới theo hướng đô thị thông minh, đô thị sinh thái, ưu tiên phát triển các đô thị loại nhỏ và vùng ven đô, đầu tư phát triển các đô thị có giá trị, tiềm năng về di sản, du lịch…
Bên cạnh đó, Hà Nội cũng sẽ chú trọng vào công tác cải tạo, chỉnh trang, tái thiết đô thị gắn với bảo tồn, phát huy giá trị và khai thác hiệu quả bền vững các công trình, không gian lịch sử văn hóa tại khu vực nội đô lịch sử. Khuyến khích, hỗ trợ tổ chức, người dân đầu tư cải tạo, chỉnh trang tái thiết nhà ở tại các phố cổ, phố cũ theo quy chế quản lý quy hoạch – kiến trúc phố cổ, phố cũ và thiết kế đô thị. Triển khai đề án cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ trên địa bàn Thủ đô. Xây dựng cơ chế, chính sách đặc thù, quy hoạch và xây dựng kết cấu hạ tầng ở ngoại thành nhằm thực hiện hiệu quả việc di dời các cơ sở sản xuất công nghiệp gây ô nhiễm môi trường, cơ sở giáo dục đại học, bệnh viện theo quy hoạch ra khỏi khu vực nội thành. Ưu tiên sử dụng quỹ đất sau di dời để xây dựng công trình công cộng, phúc lợi xã hội, đảm bảo cân bằng nhu cầu về hạ tầng xã hội, hạ tầng kỹ thuật và môi trường đô thị…
Trước đó, theo Quy hoạch Giao thông vận tải Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, Hà Nội sẽ có 7 tuyến đường vành đai gồm: 1; 2; 2,5; 3; 3,5; 4; 5, kết nối nội bộ và thông thương với các tỉnh, thành lân cận. Nhiều chuyên gia cho rằng, đặc thù của Vành đai 4 là kết nối với tất cả các tuyến còn lại; có thể coi là “Vành đai kết nối mọi vành đai”, tạo tiền đề quan trọng cho sự phát triển đồng đều, toàn diện và bền vững của Thủ đô. Bên cạnh đó, Vành đai 4 còn giải quyết nhu cầu giao thông trực tiếp cho khu vực đô thị trung tâm, đô thị vệ tinh của Hà Nội, phân giải mạnh mẽ áp lực cho Vành đai 3 đã quá tải trầm trọng. Mặt khác, Vành đai 4 còn tạo điều kiện kết nối Cảng hàng không quốc tế Nội Bài với các tỉnh, thành phố trong Vùng Thủ đô. Chuỗi đô thị trong khu vực giữa Vành đai 3 và Vành đai 4, bao gồm cả các đô thị vệ tinh của Hà Nội cùng một số đô thị chức năng theo quy hoạch Vùng Thủ đô cũng sẽ có một tuyến đường kết nối chặt chẽ, thuận tiện, là động lực cho sự phát triển bền vững.
Trong tháng 2/2023, Chính phủ cũng đã ban hành chương trình hành động thực hiện nghị quyết của Bộ Chính trị về phương hướng, nhiệm vụ phát triển Thủ đô đến năm 2030, tầm nhìn đến 2045. Theo đó, sông Hồng được định hướng là trục xanh, phát triển đô thị hài hòa. Ngoài 8 cầu hiện có bắc qua sông (Thăng Long, Chương Dương, Vĩnh Tuy, Thanh Trì, Nhật Tân, Vĩnh Thịnh, Long Biên, Việt Trì – Ba Vì), theo quy hoạch đến 2030, tầm nhìn 2050, Hà Nội sẽ có thêm 10 cầu qua sông. Đó là các cầu Tứ Liên, Trần Hưng Đạo, Vân Phúc, Hồng Hà, Mễ Sở (vành đai 4), Thăng Long mới (vành đai 3), Vĩnh Tuy (giai đoạn 2), Thượng Cát, Ngọc Hồi (vành đai 3,5), Phú Xuyên. Chính phủ giao Thành phố nghiên cứu, đề xuất xây dựng mô hình thành phố trực thuộc Thủ đô ở phía bắc với các huyện Đông Anh, Mê Linh, Sóc Sơn; phía tây với khu đô thị Hòa Lạc và thị trấn Xuân Mai. Năm 2025, thành phố phấn đấu có 3-5 huyện lên quận, năm 2030 có thêm 1-2 quận.
Hàng loạt công trình giao thông, đô thị trọng điểm nếu thực hiện đúng kế hoạch sẽ đáp ứng mong mỏi của người dân Thủ đô và trở thành động lực để Hà Nội tiếp tục phát triển mạnh mẽ thành đô thị văn minh, hiện đại, giàu đẹp.
Theo các chuyên gia,
Thủ đô Hà Nội
đang bước vào thời kỳ xây dựng các quy hoạch lớn, định hình con đường phát triển của Thủ đô trong những năm tới, diện mạo Thủ đô sẽ có nhiều thay đổi đáng kể. Do vậy, Thành phố cần quan tâm giải quyết tường tận các “trụ cột” về hạ tầng đô thị như giao thông, rác thải, nước thải, nghĩa trang… ngay trong các quy hoạch quan trọng này. Bên cạnh đó, quy mô, định hướng các quy hoạch chuyên ngành hạ tầng kỹ thuật phải thống nhất với quy mô, định hướng của quy hoạch xây dựng chung toàn thành phố Hà Nội. Việc quy hoạch hệ thống hạ tầng kỹ thuật khu đô thị mới cần hòa hợp với những khu vực xung quanh, hạn chế tình trạng khu đô thị mới bị biến thành “ốc đảo”, thiếu sự liên kết về hạ tầng… | Thay đổi diện mạo hạ tầng đô thị Thủ đô | 1,435 | |
Chuẩn đô đốc John Mauger, Chỉ huy trưởng Lực lượng bảo vệ bờ biển số 1 phát biểu tại họp báo - Ảnh: REUTERS.
Lực lượng bảo vệ bờ biển Mỹ xác nhận tàu lặn Titan chở 5 người đến tham quan xác tàu Titanic đã nổ thảm khốc, khiến mọi người trên tàu thiệt mạng.
Theo
Reuters,
tuyên bố được đưa ra trong cuộc họp báo hôm 22-6 (giờ Mỹ), tức rạng sáng 23-6 (giờ Việt Nam).
Chuẩn đô đốc John Mauger, Chỉ huy trưởng Lực lượng bảo vệ bờ biển số 1 của
Mỹ
, cho biết trước đó một phương tiện lặn robot được triển khai từ một con tàu của
Canada
đã phát hiện ra mảnh vụn đầu tiên của tàu lặn Titan vào cuối buổi sáng 22-6 (giờ địa phương, tức đêm cùng ngày giờ
Việt Nam
) dưới đáy biển cách mũi tàu Titanic khoảng 488 m, ở độ sâu khoảng 4 km, tại vùng biển hẻo lánh ở Bắc Đại Tây Dương.
Tổng cộng 5 mảnh vỡ chính của tàu lặn Titan dài 6,7 m đã được tìm thấy, bao gồm phần nón đuôi của con tàu và hai phần của thân tàu.
“Mảnh vỡ ở đây phù hợp với một vụ nổ thảm khốc của chiếc tàu lặn” – ông Mauger nói, nhưng không đề cập đến việc liệu có thi thể của nạn nhân nào được tìm thấy hay không.
Ngay trước cuộc họp báo của cảnh sát biển, Công ty OceanGate Expeditions đã đưa ra một tuyên bố rằng không có ai sống sót trong số 5 người đàn ông trên tàu Titan, bao gồm cả người sáng lập và giám đốc điều hành của công ty – ông Stockton Rush, cũng là thuyền trưởng tàu lặn.
Bốn người còn lại là tỉ phú và nhà thám hiểm người Anh Hamish Harding, 58 tuổi; doanh nhân gốc Pakistan Shahzada Dawood, 48 tuổi và con trai 19 tuổi, Suleman, đều là công dân Anh; nhà hải dương học người Pháp kiêm chuyên gia Titanic nổi tiếng Paul-Henri Nargeolet, 77 tuổi, người đã đến thăm xác tàu hàng chục lần.
Các đội cứu hộ từ một số quốc gia đã dành nhiều ngày để rà soát hàng ngàn km vuông biển khơi bằng máy bay và tàu để tìm kiếm bất kỳ dấu hiệu nào của Titan.
Cũng tại cuộc họp báo, cuộc tìm kiếm đa quốc gia này được tuyên bố kết thúc. | Tàu lặn thăm Titanic đã ‘phát nổ thảm khốc’ | 395 | |
Tiến sĩ Pavel Suian giới thiệu về cuốn sách. Ảnh: ngoaivu.nghean.gov.vn.
Tại Trung và Đông Âu, cuốn sách ‘Việt Nam diệu kỳ’ của Tiến sĩ Pavel Suian được giới thiệu tại
Romania
mới đây đã mang đến cho độc giả bức tranh toàn diện về Việt Nam, được đánh giá là tư liệu quý giá đối với những người quan tâm đến Việt Nam tại đất nước Đông Âu này.
Tiến sĩ Suian – chính trị gia và giáo sư đại học đã nghỉ hưu – chia sẻ ông viết cuốn sách này trước hết vì ngưỡng mộ lịch sử và văn hóa của dân tộc Việt Nam, khâm phục chủ nghĩa anh hùng cách mạng và lòng quả cảm của nhân dân Việt Nam trong chiến tranh giải phóng dân tộc. Qua cuốn sách này, ông cũng muốn cho bạn bè Romania và nhân dân thế giới hiểu rõ về đất nước, con người Việt Nam. Những thông tin trong cuốn sách được Tiến sĩ Suian dày công nghiên cứu, tích lũy và cập nhật, mang tính thời sự.
Cuốn sách dày 566 trang bằng tiếng Romania, gồm 11 chương, cung cấp các thông tin từ cơ bản đến những phân tích chuyên sâu về đất nước, con người, lịch sử và các giá trị văn hóa của Việt Nam, về những chiến công quả cảm của quân và dân Việt Nam trong quá khứ cũng như những thành công to lớn về kinh tế-xã hội, chính trị, ngoại giao, hội nhập quốc tế trong thời đại ngày nay. Đáng chú ý, trong Chương 5 và 6 của cuốn sách, tác giả Suian đã cho thấy sự hiểu biết sâu sắc của ông về chính sách đối ngoại hiện nay, đặc biệt là trong vấn đề Biển Đông, đồng thời bày tỏ sự khâm phục trước đường lối xử lý của Việt Nam.
Chương 5 “Chính sách đối ngoại” (từ trang 253-322) viết về đường lối đối ngoại được nêu trong Văn kiện Đại hội XIII của Đảng Cộng sản Việt Nam, trong đó, tác giả nhấn mạnh chính sách đối ngoại độc lập, tự chủ và chủ động hội nhập quốc tế của Việt Nam. Đánh giá chính sách đối ngoại và ngoại giao của Việt Nam đã phát triển cả về thực chất, quy mô, chất lượng và hiệu quả, vị thế và uy tín của Việt Nam ngày càng được củng cố trên trường quốc tế. Việt Nam có đủ năng lực, sẵn sàng tham gia, tổ chức các diễn đàn, hội nghị quốc tế lớn. Đặc biệt, Việt Nam đã thành công trong vai trò nước Chủ tịch ASEAN năm 2020, Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc 2020 – 2021, tham gia nhiều diễn đàn đa phương, song phương, ký kết nhiều hiệp định quan trọng như Hiệp định thương mại tự do Việt Nam-EU (EVFTA), Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP)…
Tiến sĩ Suian cũng nêu bật thành tựu, chính sách đối ngoại tài tình, khéo léo, linh hoạt của Việt Nam trong tiến trình phá vỡ thế bao vây, cấm vận, duy trì và phát triển quan hệ với một số đối tác chính là các cường quốc (như Mỹ, Trung Quốc, Nhật Bản, Nga, Pháp), các nước láng giềng (Campuchia, Lào), qua đó góp phần đảm bảo ổn định về chính trị, xã hội, phát triển vượt bậc về kinh tế.
Trong Chương 6 “Xung đột quốc tế liên quan hoạt động phân định những vùng biển thuộc các quốc gia ven Biển Đông” (từ trang 323-427), tác giả ủng hộ và đánh giá cao quan điểm của Việt Nam về giải quyết tranh chấp, bất đồng bằng biện pháp hòa bình, trên cơ sở luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước của Liên hợp quốc về Luật biển năm 1982 (UNCLOS); nhấn mạnh các bằng chứng và cơ sở pháp lý đầy đủ của Việt Nam về chủ quyền đối với 2 quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, cũng như và sự vai trò cần thiết của cộng đồng quốc tế trong quá trình góp phần đảm bảo an toàn, tự do hàng hải trong khu vực.
Ngoài những những giá trị về thông tin, cuốn sách còn chứa đựng tình cảm chân thành của nhà nghiên cứu Romania dành cho đất nước và con người Việt Nam như chính lời kết của ông trong cuốn sách: “Tôi tin tưởng vào lòng yêu nước, chủ nghĩa dân tộc, trí thông minh bản địa, sự siêng năng, tham vọng, ý chí, sự kiên trì, tình yêu tự do, phẩm giá dân tộc và thành tựu kinh tế phi thường trong những năm gần đây”. Thông qua cuốn sách, Tiến sĩ Suian khẳng định
Việt Nam
là một tấm gương tuyệt vời và mong muốn các quốc gia, dân tộc khác noi theo. | Giới thiệu cuốn sách ‘Việt Nam diệu kỳ’ tại Romania | 816 | |
Sao lùn nâu - Ảnh đồ họa từ NASA.
Một hành tinh từ hư không nóng bỏng hơn cả mặt trời đã thực sự xóa mờ ranh giới giữa hành tinh và các ngôi sao.
Theo
Live Science
, thiên thể kỳ lạ, siêu nóng mang tên WD0032-317B đã phá vỡ mọi kỷ lục và thách thức sự hiểu biết của các nhà thiên văn học về ranh giới giữa các ngôi sao và hành tinh.
WD0032-317B được xác định là một sao lùn nâu – dạng vật thể có thể ví như một “ngôi sao thất bại” hay “hành tinh cao cấp” – có thành phần khí quyển giống Sao Mộc nhưng lớn hơn từ 13-80 lần.
Các sao lùn nâu thường quá nhỏ để có thể duy trì phản ứng nhiệt hạch trong lõi và trở thành một ngôi sao thực thụ, nhưng quá lớn so với các hành tinh và sở hữu một số đặc tính mà hành tinh không có. Nó cũng không được sinh ra từ bất kỳ đĩa tiền hành tinh của một ngôi sao nào, mà ra đời trực tiếp từ các đám mây phân tử.
Chúng thường có nhiệt độ “lưng chừng”, mát hơn các ngôi sao và nóng hơn các hành tinh nhiều, khoảng 2.200 độ C.
Thế nhưng WD0032-317B đã gây sốc khi quang phổ của nó thể hiện sức nóng ở một phần bề mặt lên tới gần 8.000 độ C, tức nóng hơn tới vài ngàn độ so với mặt trời, một ngôi sao có sức nóng cỡ trung bình. Với nhiệt độ đó, nó đủ nóng để phân rã các phân tử trong khí quyển thành nguyên tử.
Tất cả những điều đó là không thể đối với một sao lùn nâu, nhưng bất chấp tất cả, nó vẫn không đủ “cao cấp” để thành một ngôi sao thực thụ.
Nhóm nghiên cứu từ
Israel
,
Hà Lan
,
Anh
,
Mỹ
và
Tây Ban Nha
– dẫn đầu bởi TS Na’ama Hallakoun từ Đại học Tel Aviv (Israel) – đã phát hiện ra nguyên nhân bất ngờ: Một ngôi sao đồng hành.
Chúng quay quanh nhau, dù không thể nói WD0032-317B là hành tinh của ngôi sao kia, vì nó không ra đời từ ngôi sao đó. Thế nhưng người bạn này đã giúp “hành tinh từ hư không” này được nâng cấp bằng cách tỏa nhiệt về phía nó.
Cặp đôi nằm ở khá gần nhau nên WD0032-317B cũng bị khóa thủy triều với bạn đồng hành, tức luôn xoay một mặt cố định về phía ngôi sao bạn như cách Mặt Trăng bị khóa với Trái Đất.
Vì vậy WD0032-317B chia thành mặt ban ngày và mặt ban đêm, mặt ban ngày nóng gần 8.000 độ C, trong khi mặt ban đêm chỉ từ 1.000-2.700 độ C.
Các dữ liệu cũng tiết lộ ngôi sao đồng hành là một sao lùn trắng, tức vật thể “thây ma” sinh ra từ một ngôi sao đã cạn năng lượng và “chết đi” một lần. Ngôi sao lùn trắng này cũng đang có hướng ăn mòn dần sao lùn nâu, trở thành vật thể mà các nhà thiên văn đặt biệt danh “sao ma cà rồng” hay “góa phụ đen” của vũ trụ. | Lần đầu tiên phát hiện ‘con lai hoàn hảo’ của hành tinh và sao | 522 | |
Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà dự phiên khai mạc Hội nghị Thượng đỉnh về hiệp ước tài chính toàn cầu mới. Ảnh: VGP.
Sáng 22/6 (giờ địa phương), tại Paris (Pháp),
Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà
đã dự khai mạc Hội nghị Thượng đỉnh về hiệp ước tài chính toàn cầu mới.
Tại
Pháp
, sáng 22/6 (giờ địa phương), Hội nghị thượng đỉnh về Hiệp ước tài chính toàn cầu mới đã khai mạc tại thủ đô Paris. Hội nghị có sự tham dự của hơn 100 lãnh đạo cấp cao các nước, trong đó có 40 nguyên thủ quốc gia, nhiều lãnh đạo cấp chính phủ và bộ trưởng, lãnh đạo các tổ chức quốc tế quan trọng như Liên hợp quốc (LHQ), Ngân hàng Thế giới (WB), Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) và đông đảo đại diện cộng đồng doanh nghiệp, quỹ đầu tư và các tổ chức chính trị-xã hội.
Tại Hội nghị, các nhà lãnh đạo tập trung thảo luận biện pháp xây dựng tầm nhìn mới cho hệ thống tài chính toàn cầu, thúc đẩy hợp tác trong nhiều chủ đề thiết thực như hỗ trợ các nước đang phát triển có mức nợ cao, huy động tài chính tư nhân tham gia công cuộc hiện thực hóa các mục tiêu toàn cầu, khuyến khích đầu tư vào cơ sở hạ tầng phục vụ quá trình chuyển đổi năng lượng, thực hiện các mục tiêu về khí hậu, đa dạng sinh học và phát triển bền vững.
Phát biểu khai mạc Hội nghị, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron nhấn mạnh việc không thể có sự lựa chọn giữa xóa đói giảm nghèo và thực hiện các mục tiêu khí hậu, cải cách hệ thống tài chính toàn cầu phải hướng đến xử lý đồng bộ những mục tiêu này. Trong khi đó Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres cho rằng cấu trúc tài chính toàn cầu đã “hết hạn sử dụng, không hiệu quả và không công bằng”, đòi hỏi phải sớm tiến hành cải cách, đồng thời triển khai Gói kích thích SDG (SDG Stimulus) với mục tiêu dành 500 tỷ USD hàng năm để đầu tư vào lĩnh vực phát triển bền vững và các hành động khí hậu. Các nhà lãnh đạo nhấn mạnh vai trò của đoàn kết, hợp tác, cùng phối hợp trong xây dựng hệ thống tài chính toàn cầu bao trùm, minh bạch, lấy con người làm ưu tiên, lắng nghe tiếng nói của các nước đang phát triển và kém phát triển, những cam kết cần phải triển khai kịp thời bằng hành động cụ thể.
Hội nghị Thượng đỉnh về Hiệp ước tài chính toàn cầu mới được kỳ vọng sẽ thúc đẩy tầm nhìn mới trong cải cách hệ thống tài chính toàn cầu và các ngân hàng phát triển đa phương, đề xuất những giải pháp tiên phong trong quá trình cung cấp tài chính cho phát triển, huy động các nguồn lực mới từ khu vực tư nhân dành cho phát triển bền vững.
Nhân dịp dự lễ khai mạc Hội nghị, Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà đã có các cuộc tiếp xúc với Chủ tịch WB Ajay Banga, Bộ trưởng Phát triển quốc tế Canada Harjit Singh Sajjan và Bộ trưởng Chính sách và Hợp tác phát triển khí hậu toàn cầu Đan Mạch Dan Jorsengen.
Tại cuộc tiếp xúc với ông Banga, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà đã chúc mừng ông đảm nhận trọng trách Chủ tịch WB và mong muốn hai bên tiếp tục tăng cường hợp tác ODA, triển khai hiệu quả các dự án tại Việt Nam, nhất là trong lĩnh vực phát triển hạ tầng đô thị, thích ứng biến đổi khí hậu, chuyển đổi năng lượng và nâng cao năng lực.
Tại cuộc tiếp xúc với Bộ trưởng Phát triển Quốc tế Canada Harjit Singh Sajjan, hai bên bày tỏ vui mừng trước sự phát triển nhiều mặt trong quan hệ song phương suốt 5 thập kỷ qua, quan hệ Đối tác toàn diện ngày càng lớn mạnh; khẳng định phối hợp chặt chẽ trong quá trình triển khai các dự án hợp tác phát triển, mở ra cơ hội mới cho đầu tư, kinh doanh. Bộ trưởng Sajjan đề nghị tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực phát triển xanh và chuyển đổi năng lượng.
Tại cuộc tiếp xúc với Bộ trưởng Chính sách và Hợp tác phát triển khí hậu toàn cầu Đan Mạch Jorsengen, hai bên thảo luận các biện pháp triển khai hiệu quả Thỏa thuận Đối tác chuyển đổi năng lượng công bằng (JETP), sớm chính thức thiết lập Quan hệ Đối tác chiến lược Xanh nhằm nâng tầm quan hệ song phương và hỗ trợ quá trình chuyển đổi xanh của Việt Nam. | Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà dự khai mạc Hội nghị Thượng đỉnh về Hiệp ước tài chính toàn cầu mới | 799 | |
!function(e,i,n,s){var
Trong những năm qua, thương mại giữa
Việt Nam
và
Hàn Quốc
liên tục phát triển bởi cơ cấu xuất nhập khẩu của hai nước bổ sung cho nhau và ít có sự cạnh tranh trực tiếp.
Trong năm 2022, kim ngạch thương mại giữa hai nước đạt 86,55 tỷ USD.
Hai nước hướng tới mục tiêu kim ngạch thương mại song phương đạt 100 tỷ USD năm 2023 và 150 tỷ USD năm 2030./. | [Infographics] Tổng quan về quan hệ thương mại Việt Nam-Hàn Quốc | 69 | |
Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà phát biểu tại hội nghị.
Ngày 22/6, phát biểu tại phiên thảo luận về huy động nguồn tài chính của khu vực tư nhân trong khuôn khổ Hội nghị Thượng đỉnh về Hiệp ước tài chính toàn cầu mới,
Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà
nhấn mạnh, Việt Nam đang đẩy nhanh chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, phát triển kinh tế tri thức, kinh tế tuần hoàn, thực hiện mục tiêu phát thải bằng ‘0’ vào năm 2050.
Phiên họp có sự tham gia của Chủ tịch Ngân hàng Thế giới (WB), Tổng Giám đốc Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF), Chủ tịch COP 28, Chủ tịch Liên minh tài chính GFANZ, Bộ trưởng Tài chính các nước Mỹ, Indonesia, Hà Lan, Bộ trưởng Hợp tác quốc tế Ai Cập, nhiều lãnh đạo, giám đốc điều hành các ngân hàng và quỹ đầu tư hàng đầu thế giới như Blackrock, BNP Paribas, Prudential, Bank of America…
Là một trong những diễn giả chính của phiên họp, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà nêu một số thông điệp quan trọng về huy động tài chính tư nhân.
Một là, khẳng định tiềm năng lợi nhuận, sự quan tâm của khu vực tư nhân đối với lĩnh vực năng lượng tái tạo, theo đó các chính phủ cần tạo điều kiện hơn nữa cho sự tham gia của khu vực này thông qua bảo đảm sự nhất quán, đồng bộ trong các chiến lược, kế hoạch huy động nguồn lực đầu tư.
Hai là, cần xây dựng các tiêu chuẩn, hoàn thiện hành lang pháp lý ổn định, minh bạch, đổi mới mô hình hợp tác tài chính giữa chính phủ với khu vực tư nhân.
Ba là, đổi mới phương thức huy động nguồn vốn từ khu vực tư nhân, phát triển thị trường tài chính xanh, trao đổi tín chỉ carbon, hỗ trợ phát triển và chuyển giao công nghệ, thực hiện các dự án chiến lược như sản xuất năng lượng tái tạo, hydrogen, truyền tải điện thông minh…
Bốn là, nguồn vốn đầu tư công từ chính phủ cần đóng vai trò dẫn dắt thúc đẩy đầu tư tư; hỗ trợ chi phí trong giai đoạn đầu tư, tiêu thụ sản phẩm, bảo lãnh vốn vay, giảm thiểu rủi ro cho khu vực tư nhân trong các dự án tăng trưởng xanh và năng lượng tái tạo.
Năm là, cần tăng cường năng lực cho khối tư nhân và các bên liên quan, nhất là các nước đang phát triển để xây dựng và thực hiện lộ trình chuyển đổi xanh công bằng, đa dạng, có tính thực tiễn cao và phù hợp với quy luật thị trường.
Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà nhấn mạnh, Việt Nam đang đẩy nhanh chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, phát triển kinh tế tri thức, kinh tế tuần hoàn, thực hiện mục tiêu phát thải bằng “0” vào năm 2050. Trong đó, trọng tâm là hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cho tăng trưởng xanh, chuyển đổi số; đẩy nhanh chuyển đổi năng lượng theo Quy hoạch điện VIII đã được phê duyệt.
Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà cảm ơn về sự giúp đỡ của các đối tác và mong muốn tiếp tục nhận được sự hợp tác hiệu quả trong các dự án hạ tầng, dự án xanh, thích ứng với biến đổi khí hậu, sử dụng bền vững nguồn nước; tin tưởng thế giới sẽ vượt qua được khủng hoảng khí hậu và môi trường nếu đoàn kết, thống nhất và huy động được sự tham gia đầy đủ của các bên, đặc biệt là khối tư nhân, qua đó dựng xây tương lai bền vững, ấm no cho người dân.
Các ý kiến, đề xuất của Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà được các lãnh đạo tham dự chia sẻ và đánh giá cao.
Các đại biểu cho rằng việc Việt Nam tham gia Thỏa thuận Đối tác chuyển đổi năng lượng công bằng (JETP) và những nỗ lực của Việt Nam trong việc huy động nguồn tài chính từ cả khu vực công và tư nhân nhằm thực hiện mục tiêu chuyển đổi năng lượng có ý nghĩa quan trọng, tạo động lực mới cho tăng trưởng kinh tế.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ nêu bật tiềm năng trong triển khai các dự án hợp tác đang triển khai với Việt Nam và Indonesia trong lĩnh vực chuyển đổi năng lượng.
Các nhà lãnh đạo nhấn mạnh phát huy nguồn tài chính của khu vực tư nhân là yếu tố then chốt để chuyển đổi xanh và phát triển bền vững. Nhiều ý kiến nhấn mạnh cần có cách tiếp cận tổng thể, toàn diện, đặc biệt là sự phối hợp chính sách của Chính phủ các nước, các ngân hàng phát triển đa phương, các tổ chức tài chính và tín dụng quốc tế để huy động hiệu quả nguồn vốn tư nhân cho quá trình chuyển đổi năng lượng, phát triển xanh, giảm phát thải ở các nước đang phát triển.
Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà gặp Bộ trưởng Chuyển đổi năng lượng Pháp Agnes Pannier Runacher.
Trong khuôn khổ Hội nghị, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà đã có cuộc làm việc với bà Agnes Pannier Runacher, Bộ trưởng Chuyển đổi năng lượng Pháp.
Bộ trưởng Chuyển đổi năng lượng Pháp đánh giá cao các phát biểu của Phó Thủ tướng Chính phủ, góp phần mang lại thành công cho Hội nghị; khẳng định Pháp mong muốn tăng cường hợp tác với
Việt Nam
, đặc biệt trong việc lĩnh vực phát triển năng lượng tái tạo và năng lượng hạt nhân.
Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà đề nghị Pháp tiếp tục hỗ trợ Việt Nam trong quá trình triển khai Tuyên bố chính trị thiết lập JETP cũng như chuyển giao công nghệ xanh, kết nối doanh nghiệp trong lĩnh vực năng lượng tái tạo, năng lượng xanh…
Hai bên nhất trí tiếp tục phối hợp nhằm đóng góp vào thành công chung của Hội nghị COP28 dự kiến diễn ra vào tháng 11/2023 tại Dubai. | Việt Nam quyết tâm thực hiện mục tiêu phát thải bằng ‘0’ vào năm 2050 | 1,013 | |
Ban Chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam khóa X và Cố vấn Hữu Thỉnh chụp ảnh lưu niệm.
Ngày 22.6.2023, tại Hà Nội, đã diễn ra kỳ họp thứ VII của Ban Chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam nhiệm kỳ X (2020 – 2025), do
Chủ tịch Nguyễn Quang Thiều
điều hành, quyết định nhiều nội dung quan trọng cho nửa năm còn lại, đặc biệt là việc chuẩn bị tổ chức Hội nghị Nhà văn lão thành lần đầu tiên.
Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều, Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam phát biểu tại kỳ họp.
Tham gia kỳ họp có đầy đủ 11 thành viên Ban Chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam là các nhà thơ, nhà văn: Nguyễn Quang Thiều,
Trần Đăng Khoa
,
Nguyễn Bình Phương
,
Khuất Quang Thụy
, Nguyễn Thị Thu Huệ, Trần Hùng, Vũ Hồng, Bích Ngân, Hữu Việt, Lương Ngọc An,
Phan Hoàng
. Ngoài ra, còn có
nhà thơ Hữu Thỉnh
– Cố vấn BCH và đại diện các phòng ban của Hội.
Toàn cảnh kỳ họp.
Hội nghị đã nghe Chủ tịch Nguyễn Quang Thiều báo cáo kết quả những hoạt động chính của nửa đầu năm 2023: Ngày Thơ Việt Nam lần đầu tổ chức ở Hoàng Thành Thăng Long gây ấn tượng mạnh mẽ và dự kiến tổ chức thêm năm tới ở đây; thành lập ra mắt các chi hội văn học, nhất là ở Đồng bằng sông Cửu Long; trao tặng sách văn học thiếu nhi miễn phí ở Tây Nguyên và một số vùng miền khác; tham gia kỷ niệm 80 năm Đề cương về văn hóa Việt Nam và giới thiệu sách phòng chống tham nhũng của Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng; có ý kiến bảo vệ các nhà văn nhận Giải thưởng Hồ Chí Minh, Giải thưởng Nhà nước; cử một đoàn nhà văn đi thăm Palestine; tiếp các nhà ngoại giao nước bạn tới thăm Hội; bổ nhiệm Giám đốc Hãng Phim Hội Nhà văn; ý kiến về nhân sự kế thừa lãnh đạo Nhà xuất bản Hội Nhà văn; chuẩn bị tổ chức Hội nghị Nhà văn lão thành…
Hội nghị đã dành cả buổi chiều để bàn luận về danh sách đại biểu, khách mời và công tác tổ chức Hội nghị Nhà văn lão thành dự kiến tổ chức vào dịp kỷ niệm Ngày Truyền thống Người cao tuổi Việt Nam 01/10/2023. | Ban Chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam tiến hành kỳ họp thứ VII nhiệm kỳ X | 391 | |
Lê Kim Phượng đã có “thâm niên” làm thơ hơn 30 năm. Thơ chị từng được in chung trong các tập
Vừng ơi mở cửa
(NXB Văn học, 1991),
Miền lục bát tìm nhau
(NXB Hội Nhà văn, 2017). Nay, chị “sinh” hẳn một tập thơ riêng
Hiển thị ngày Xanh,
gồm 99 bài thơ, bài đầu tiên là
Sói và Thỏ
sáng tác năm 18 tuổi, bài thơ từng được đọc trong các đêm thơ sinh viên những năm 1990 và giúp cho tác giả của nó có thêm biệt danh là
Sói Phượng
. “Chất” của bài thơ và biệt danh Sói Phượng thể hiện cá tính con người và thi ca của chị. Thơ Lê Kim Phượng không phải thơ của một cô gái dịu hiền, nhu mì và yếu đuối; ngược lại, nảy lửa, quyết liệt và dữ dội như rựa chém đá, thẳng băng trong mọi vấn đề của cuộc sống cũng như tình yêu:
Em cũng là chú Sói. Anh là Thỏ
Em muốn: Duy – nhất – anh, là bởi
Con tim luôn thôi thúc độc quyền
Khi yêu thương – Sở hữu thật hiển nhiên
(Sói và Thỏ)
Xác định, thủy chung trong tình yêu như “bản năng” của trái tim mình, nhân vật nữ trong thơ Sói Phượng luôn nồng thắm, tha thiết:
Làm sao về được hôm qua
Để còn Yêu Như Là Chết?
(Phỏng đoán)
Em sẽ đến bên anh… nồng nàn thêm mùa hạ
Bỏ lại con đường lá rụng
Nỗi buồn xưa
(Con đường mùa lá rụng)
Tình yêu của người gái ấy cũng không có trạng thái man mát, hơi hơi, dìu dịu. Ngược lại, yêu là cháy bỏng, đến mức… “Yêu Như Là Chết”! Những chữ này, tác giả viết hoa, tô đậm. Yêu mà như quên cả bản thân. Yêu mà như không còn biết cả trời đất gì nữa! Đó là kiểu yêu của… Sói Phượng!
Sự quyết liệt của nhân vật trữ tình trong thơ Sói Phượng còn được thể hiện qua cách người đàn bà trong thơ chị đối mặt với những vấn đề của cuộc đời. Trong thơ, Sói Phượng sống và yêu không phẳng lặng, êm đềm. Bắt đầu tình yêu đã trong bão giông, bắt đầu tuổi thanh xuân đã gian khó và tiếp nối là “cuộc chiến tranh sở hữu”:
Em bắt đầu thanh xuân
Ngậm ngải vào rừng rậm
(…)
Ta thực sự có nhau
Giữa vòng tâm mắt bão
(…)
Ai buộc anh phải đi
Cuộc chiến tranh sở hữu
(Bắt đầu)
Vậy nên, nỗi buồn ở thơ chị cũng không lửng lơ, man mát mà là những nỗi đau khôn tả
.
Đó là nỗi đau vì sự đổ vỡ đến tan nát. Nỗi đau của người hình dung tương lai tốt đẹp từ gan ruột, để rồi tan giấc mộng:
Trời bức bối rặng tre đành khan giọng
Vườn điếc câm nom ẩn họa rập rình
Chắt chiu nuôi những đủ đầy ảo vọng
Có em không- ơi ấp bóng- tội tình…???
(Ấp bóng)
Lấy ý từ gà Mái Mơ mất trứng, ấp bóng trứng trong tưởng tượng mà nghĩ đến tương lai gần hạnh phúc – đàn con ngộ nghĩnh, lon ton theo mẹ, Sói Phượng diễn tả quặn xót sự mất mát. Đó là nỗi đau đoạn trường- mẫu tử! Biết là đã mất mà không thể nào chấp nhận. Con tim đau khiến trí óc trở nên ngây dại, thậm chí điên dại- cứ đi “ấp bóng” cái ảo ảnh hạnh phúc! Đây là tứ thơ hay, có sức ám ảnh lớn trong
Hiển thị ngày Xanh.
Tuy nhiên, người đàn bà không xuôi chèo mát mái với cuộc sống trong thơ Sói Phượng đã không quỵ ngã. Người đàn bà trong thơ chị đã không chịu để cuộc sống phũ phàng vùi dập mình. Ngược lại, cô ấy cứng cỏi đương đầu với thử thách, cháy hết mình với tình yêu cuộc sống và những đam mê riêng:
Mình tự chết đi mấy lần sống lại
Mình tự tiễn đưa lụi cụi trở về
Mình chắt hương hoa kiệt cùng hoang dại
Mình vỗ sóng ngầm trồi lên sông mê
(Cứ lướt qua nhau)
Tinh thần can đảm sống và yêu của người đàn bà trong
Hiển thị ngày Xanh
được tuyên ngôn hẳn bằng một bài thơ
Hãy cứ nhặt lên
(tr.108):
Tác giả lí giải:
Bởi tri kỉ hồng nhan không trọn lẽ
Đau đáu đêm Sói vẫn hú trăng đầy
(Buông tha dĩ vãng)
Cuộc sống với Sói Phượng vẫn là sự tiếp nối. Vẫn không hết đam mê. “Sói vẫn hú trăng đầy” – nghĩa là chị vẫn sống với tất cả bản năng và đặc tính của mình. Không thay đổi con người, không lệch lạc bản chất! Tâm thế dám dấn thân đã khiến người đàn bà trong thơ Sói dám chấp nhận thua thiệt, sứt mẻ để được yêu, được sống như là “
Cầu vồng mê dại khát khao/ Tan tành muôn mảnh thác vào mùa thu
” (Cầu Vồng). Thơ Sói Phượng thực đã tạc chân dung một nữ nhi không thường tình. Người đàn bà trong thơ chị mang dáng dấp “quân tử cố cùng”, kiêu hãnh và vượt lên mọi gian khổ, tréo ngoe của cuộc đời để yêu ra yêu và sống ra sống!
Từ sự quyết liệt trong tư tưởng, trong lối sống, thơ Sói Phượng quyết liệt, cá tính ở cả hình thức thơ. Nổi lên trong thơ chị là cách dùng những động từ, tính từ mạnh và những hình tượng thơ dữ dội. Đó là sự “tai ngược” trong hành động thức tỉnh và chủ động:
Đem về cho em đi
Một tựa vai in dấu chân tình
Một ghì ôm hồi quang thổn thức dám quên
Để bất ngờ…
… em có thể lục tung anh lên…
(Đem về đi…)
Là sự tưởng tượng gai góc có thể làm người đọc yếu tim phát sợ:
Thì kí ức mới biến thành viên đạn
Nã vào lãng quên những rỗng tuếch muôn màu
(Bởi)
Nụ cười mùa đông sao buốt giá
Cái lạnh như tìm trốn vào trong
Lững thững xát lên từng viên đá
Xám lại trơ buồn dưới đáy sông
(Với đông)
Là sự rắn rỏi của câu thơ được thể hiện ở giọng điệu mạnh mẽ, với những từ khẩu ngữ, “thơ nói”:
Này,
Tóc em ủ hương gì vậy?
(…)
Biết không!
Biết!
(Muốn gọi tên
…
)
Ơ này
Gồng gánh những đâu
Mà sao dại nghếch một xâu cúi luồn
(…)
Thì thôi
những
khổ nạn
nào
Hãy xin thác trận mưa rào
rồi khô
(Niệm khúc gánh gồng)
Rồi dấu chấm giữa câu (hoặc dấu hai chấm) tạo ra sự ngắt nhịp đột ngột, làm tăng giọng điệu thơ:
Này,
Nếu phải gọi tên cơn dấm dứt
Thì nụ tím nhớ anh. Anh ạ
(Muốn gọi tên…)
Vắc xin nào điều trị được ứng xử tệ bạc. Hỡi cái tôi?
Nếu mỗi chúng ta không là Thứ Tha: Kẻ nội công thâm hậu
(Ta có nhiều cơ hội để chùn tay)
Và cả sự điệp trùng liên tiếp những chất vấn:
Có chắc như này sẽ không dằn vặt?
Có chắc như này sẽ không bão giông?
Có chắc là chôn sống được nhau không?
(Áp lực)
Những kiểu thơ ấy khiến thơ Sói Phượng có chất giọng cứng cỏi, kiên quyết, thậm chí… ngoa ngoắt! Thêm nữa, chị còn ưa thơ dài, như để giãi bày cho hết những tâm can của mình, chỉ có một số bài thơ kiểu 1-2-3 là ít câu (
Lịm vào hoàng hôn Lũng Xuân
,
Ừ đâu đó giữa mơ hồ đơn chiếc
,
Chỉ đêm sâu biết rõ ta sống hai cuộc đời
,
Ta có nhiều cơ hội để chùn tay
,
Tha thiết mang tâm trí neo đậu bến lành
,
Cho những khởi đầu…
). Tuy nhiên, lượng chữ trong mỗi câu ở những bài ít câu lại khá nhiều. Tất cả như cũng là để có bao nhiêu thì xối xả trút gửi cho bằng hết bấy nhiêu!
Dù vậy
,
thơ Sói Phượng lại không chủ ở sự ghê gớm, cay nghiệt… Bất cứ hoàn cảnh nào, người đàn bà trong thơ Sói Phượng cũng kết lại ở sự vị tha, đằm thắm với tâm bồ đề:
Em sẽ đi… Dẫu lặn lội một mình
Tránh cho anh hai tiếng đời bạc ác
Nếu một ngày kia có người con gái khác
Đã khiến anh ngã lòng… rồi phụ rẫy tình em
(Bài thơ chưa đặt tên)
Những gì là của riêng
Xin lặng thầm để nhớ
Những búp tình chưa nở
Xin gửi vào ban mai
(Bắt đầu)
Những câu thơ này khiên tôi nhớ đến nhân vật Grusche trong vở kịch “Vòng phấn Kavkaz” nổi tiếng của kịch gia người Đức- Bertolt Brecht. Trong cuộc tranh giành đứa trẻ giữa hai người mẹ, cô ấy đã hai lần buông tay, không thể cố kéo đứa trẻ về phía mình chỉ vì cô ấy sợ cậu bé bị đau! Đó mới là tình yêu đích thực! Tình yêu vượt lên trên sự ích kỉ. Người đàn bà trong thơ Sói Phượng “yêu như chết”, yêu như Sói cần thức ăn để sinh tồn – “thỏa mãn dạ dày”, nhưng không vì thế mà “không ăn được thì đạp đổ”! Ngược lại, chị chấp nhận ở mình sự thua thiệt để mong nửa kia của mình được hạnh phúc! Và điều đáng nói là dù thất bại, cay đắng bao lần đi chăng nữa, người đàn bà ấy cũng vẫn không thôi khát tìm hạnh phúc. Chị tuyên ngôn:
Nếu phải chọn đạp xe tìm hạnh phúc
Ai cấm mình lúng liếng những vòng quay
(Đã
…
)
Thế là, gian truân, khổ ải, đắng cay… cũng lại thành một phần để chị thấy đâu là hạnh phúc! Nếu phải tiếp tục đi, tiếp tục tìm thì những vòng bánh xe cũng trở nên lúng liếng, duyên dáng và… đa tình. Ý thơ thật hay.
Đến đây, người đọc dường như đã hiểu vì sao Sói Phượng chọn nhan đề tập thơ của mình là
Hiển thị ngày Xanh
(đây cũng là tên một bài thơ trong tập thơ)
.
Đó là sự trải lòng, “hiển thị” rành mạch những tâm tư và tháng năm cuộc đời. Đó còn là “ngày xanh” – chưa bao giờ thôi khát khao sống trẻ và sống đẹp!
Vậy nên, cùng với những vần thơ gắt gao, Sói Phượng cũng còn có không ít những câu thơ rất đỗi ngọt ngào:
Gió thầm thì rắc lộc biếc lên cây
Sương đính ngọc trong cỏ mềm rạo rực
(Tiếng đêm)
Đem về cho em đi
Ngọn gió thơm lành thổi hoang mùa cũ
Trải gió lên cánh tay làm gối mềm em ngủ
Đưa cánh phượng hoàng nương gió chạm chín tầng mây
(Đem về đi
…
)
Những vần thơ ngọt ngào ấy cũng là hiện diện cho tâm bồ đề của chị.
99 bài thơ trong
Hiển thị ngày Xanh
đã làm nên một phong cách thơ Lê Kim Phượng: nảy lửa nhưng kết lại ở sự đằm thắm yêu thương và tràn đầy năng lượng sống, là thơ của một người đàn bà đằm thắm yêu thương và trên hết, đó người đàn bà biết sống và nâng niu hạnh phúc cho mình.
Xin mượn câu thơ của chị để kết lại bài viết này:
Chối gạt mùa xuân, níu lòng băng giá
Là ác và sai với cả chính mình…
(Xin lỗi hoa đào)
________
* Tập thơ
Hiển thị ngày xanh
của Lê Kim Phượng. | Nảy lửa và bồ đề* – Tác giả: Nguyễn Thị Tính | 1,791 | |
Với chiều cao 102 mét, cây bách khổng lồ mới được phát hiện — được tìm thấy trong một khu rừng ở Tây Tạng — cao hơn cả Tượng Nữ thần Tự do ở Mỹ.
Cây bách ở Trung Quốc là cây cao nhất từng được phát hiện ở châu Á. Nó cũng được cho là cây cao thứ hai trên thế giới, đứng ở độ cao đáng kinh ngạc 102 mét. Ở độ cao này, cây bách này sẽ cao hơn cả Tượng Nữ thần Tự do, 93 mét.
Cây bách khổng lồ được phát hiện vào tháng 5/2023 bởi một nhóm nghiên cứu của Đại học Bắc Kinh tại khu bảo tồn thiên nhiên Yarlung Zangbo Grand Canyon ở hạt Bome, thành phố Nyingchi, thuộc Khu tự trị Tây Tạng của
Trung Quốc
, theo một tuyên bố của trường Đại học Bắc Kinh (Trung Quốc).
Cây bách với chiều cao ấn tượng tại khu bảo tồn thiên nhiên Yarlung Zangbo Grand Canyon ở hạt Bome, thành phố Nyingchi, thuộc Khu tự trị Tây Tạng của Trung Quốc. Ảnh: Đại học Bắc Kinh, Trung Quốc.
Không rõ loài cây bách thuộc về loài nào, mặc dù các ấn phẩm truyền thông nhà nước Trung Quốc cho rằng nó là cây bách Himalaya (Cupressus torulosa) hoặc cây bách Tây Tạng (Cupressus gigantea).
Tờ
People’s Daily Online
(Trung Quốc) cho biết, cây bách này có đường kính 2,9 mét.
Trước phát hiện này, cây cao nhất châu Á là cây Meranti vàng (Shorea faguetiana) cao 101 mét nằm trong Khu bảo tồn Thung lũng Danum ở Sabah, Malaysia.
Khu tự trị Tây Tạng – có một hệ sinh thái độc đáo – đang ngày càng chịu ảnh hưởng của sự phát triển và biến đổi khí hậu toàn cầu. Tuy nhiên, khu vực này — và đặc biệt là Thành phố Nyingchi — gần đây đã trở thành tâm điểm của các nỗ lực bảo tồn nhằm bảo vệ hệ thực vật và động vật.
Các nhà nghiên cứu của Đại học Bắc Kinh (Trung Quốc) đã lập hồ sơ về những cây cao trong khu vực để hiểu rõ hơn về sự đa dạng môi trường của khu vực, đồng thời nhằm hỗ trợ các nỗ lực bảo vệ sinh thái nơi này.
Vào tháng 5/2022, nhóm nghiên cứu đã tìm thấy một cây linh sam cao 83 mét ở Tây Nam Trung Quốc, và ban đầu họ tin rằng đó là cây lớn nhất ở Trung Quốc. Nhóm cũng đã phát hiện ra một cái cây cao 77 mét ở Hạt Medog một tháng trước đó (tháng 4/2022).
Tiếp tục cuộc khảo sát của các nhà nghiên cứu Trung Quốc trong năm nay, các nhà nghiên cứu đã sử dụng máy bay không người lái, thiết bị laser và radar để lập bản đồ cây cối trong khu vực và xác định chiều cao của chúng so với mặt đất.
Sau nhiều ngày khảo sát thực địa, cây bách đã được tìm thấy và xác nhận là cây cao nhất châu Á. Sử dụng máy bay không người lái, máy quét laze 3D và công nghệ lidar – sử dụng chùm ánh sáng để đo khoảng cách – nhóm đã tạo ra mô hình 3D của cái cây khổng lồ, cung cấp kích thước chính xác. Sau cùng, họ xác nhận nó là cây cao nhất ở châu Á.
Một hình ảnh 3D của cây bách ở Khu tự trị Tây Tạng của Trung Quốc do các nhà nghiên cứu thuộc Đại học Bắc Kinh thực hiện sau khi sử dụng máy bay không người lái, máy quét laze 3D và công nghệ lidar. Ảnh: Đại học Bắc Kinh, Trung Quốc.
Guo Qinghua, giáo sư tại Viện Viễn thám của Đại học Bắc Kinh, nói với tờ
Global Times
rằng cái cây này rất thú vị vì rễ hỗ trợ của nó không bị chôn vùi hoàn toàn dưới lòng đất. Cây cũng có một hệ thống phân nhánh phức tạp cung cấp “vi khí hậu và môi trường sống lý tưởng cho một số loài thực vật và động vật có nguy cơ tuyệt chủng”, một tuyên bố của trường đại học cho biết.
Cây tùng gỗ đỏ ven biển (Sequoia sempervirens) giữ kỷ lục là cây cao nhất thế giới – cao 116 mét. Ảnh minh họa: Internet.
Hiện tại, cây giữ kỷ lục cao nhất thế giới là cây tùng gỗ đỏ ven biển (Sequoia sempervirens) cao 116 mét trong Công viên Quốc gia Redwood ở California,
Mỹ
. Cây ước tính có tuổi đời từ 600 đến 800 năm và có biệt danh là Hyperion theo tên của một trong những Titan trong thần thoại Hy Lạp, được phát hiện vào năm 2006.
Năm 2022, Dịch vụ Công viên Mỹ đã quyết định hạn chế quyền thăm quan của công chúng đến cây Hyperion sau khi phát hiện du khách tự ý trèo lên cây và để lại chất thải trong khu vực, làm hỏng cây cối xung quanh.
Nguồn: Livescience | Phát hiện cây cao nhất châu Á tại hẻm núi sâu nhất hành tinh: Ai tìm ra? Ở đâu? | 822 | |
Tổng thống Hàn Quốc hào hứng ăn thử 'bánh mì kim chi' tại Việt Nam.
Trong chuyến thăm tới Việt Nam,
Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk-yeol
đến thăm một hội chợ thương mại Hà Nội và ăn thử ‘bánh mì kim chi’.
Theo
Yonhap News
, Hội chợ giao thương Việt – Hàn, được tổ chức đúng dịp Tổng thống Yoon Suk-yeol có chuyến thăm cấp nhà nước tới Việt Nam, bao gồm nhiều nội dung trải nghiệm thực tế về hàng hóa và dịch vụ do các công ty Hàn Quốc cung cấp, cũng như các chương trình tư vấn hợp tác tiềm năng cho doanh nghiệp hai nước. Chương trình cũng bao gồm sự kiện “Thử thách lớn” cho các công ty khởi nghiệp Đông Nam Á muốn thành lập doanh nghiệp tại Hàn Quốc.
Sự kết hợp hương vị đặc biệt tạo cho Tổng thống Hàn Quốc cảm xúc hào hứng.
Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk-yeol đã có dịp ăn thử món bánh mì nhân kim chi xào tại hội chợ, bên cạnh các món ăn Hàn Quốc và các món khác kết hợp giữa các yếu tố của ẩm thực Hàn Quốc và Việt Nam.
Sau đó, Tổng thống Hàn Quốc cũng đến dự phiên tham vấn thương mại với hơn 300 doanh nghiệp Hàn Quốc và Việt Nam tham gia. Tại sự kiện “Thử thách lớn”, ông Yoon khuyến khích các doanh nhân trẻ từ Việt Nam và các quốc gia Đông Nam Á khác tạo ra cơ hội mới tại Hàn Quốc.
Tổng thống Hàn Quốc tham dự hội chợ giao thương Việt – Hàn.
(Nguồn: Yonhap) | Tổng thống Hàn Quốc hào hứng ăn thử ‘bánh mì kim chi’ tại Việt Nam | 264 | |
Trái Đất sẽ trở nên nóng hơn và bị bốc hơi toàn bộ đại dương khi Mặt Trời trở nên sáng hơn theo thời gian. Ảnh: Pixabay.
Quan sát một hành tinh ở gần ngôi sao của nó sẽ tiết lộ thời điểm sự sống trên Trái Đất không thể tồn tại do Mặt Trời trở nên sáng và nóng hơn.
Các nhà thiên văn học đang chuẩn bị dùng Kính viễn vọng không gian James Webb (JWST) quan sát LP 890-9c, một hành tinh ở gần ngôi sao chủ của nó hơn so với khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời, để dự đoán khí hậu tương lai của Trái Đất khi Mặt Trời dần nóng lên.
“Mặt Trời, như mọi ngôi sao, trở nên sáng hơn theo thời gian. Trong khoảng 500 triệu năm đến một tỷ năm nữa, Trái Đất sẽ nóng đến mức các đại dương bắt đầu bốc hơi”, Lisa Kaltenegger, nhà thiên văn học tại Đại học Cornell, nói với
Register
.
LP 890-9c quay quanh một ngôi sao lùn đỏ. Sao lùn đỏ mát hơn Mặt Trời, vì vậy LP 890-9c vẫn nằm trong vùng có thể ở được cho dù nó chỉ cách ngôi sao 6,4 triệu km, so với hơn 150 triệu km giữa
Trái Đất
và Mặt Trời.
“Hành tinh này nằm ngay rìa trong của vùng có thể ở được. Về khoảng cách tương đối, LP 890-9c nằm gần ngôi sao của nó hơn so với Trái Đất đến Mặt Trời, nhưng không đến mức gần như Kim tinh”, Kaltenegger cho biết.
Vùng có thể ở được là khoảng cách vừa đủ giữa hành tinh với ngôi sao chủ, sao cho nhiệt độ của hành tinh không quá nóng không quá lạnh, và nước lỏng có thể tồn tại trên bề mặt.
Trong Hệ Mặt Trời, Kim tinh nằm quá gần Mặt Trời nên đã trở thành lò lửa, khiến sự sống không thể xuất hiện. Quan sát LP 890-9c có thể cho thấy tương lai của Trái Đất, khi Mặt Trời trở nên nóng hơn.
Kaltenegger, một trong những nhà nghiên cứu đang cố gắng tìm ra giới hạn của vùng có thể ở được xung quanh một ngôi sao, cho biết LP 890-9c có thể là Trái Đất phiên bản nóng hơn và đang dần chuyển sang các điều kiện giống như Kim tinh.
“Một hành tinh phải nóng đến mức nào để mất hết nước và sự sống? Hành tinh này có thể giúp chúng ta giải đáp bí ẩn”, nhà thiên văn học cho biết thêm.
Đăng trên
Monthly Notices of the Royal Astronomical Society
, nhóm nghiên cứu cho biết đã phát triển các mô hình máy tính khác nhau mô phỏng khí hậu có thể xuất hiện trên LP 890-9c, bao gồm một thế giới ẩm ướt và ôn hòa như Trái Đất, một thế giới đang bị ảnh hưởng bởi hiệu ứng nhà kính mạnh và cuối cùng là một thế giới đã trở nên nóng bức và cằn cỗi như Kim tinh.
Các mô hình chỉ ra các quang phổ khác nhau tương ứng với mỗi khí hậu mà JWST có thể quan sát được từ bầu khí quyển của LP 890-9c. Từ quang phổ, JWST sẽ xác định được khí hậu trên hành tinh, giúp dự đoán điều kiện khí hậu Trái Đất khi
Mặt Trời
trở nên nóng hơn, theo nhóm nghiên cứu đề xuất.
“Nếu LP 890-9c là một thế giới có thể ở được, thì sự sống trên Trái Đất sẽ tồn tại được lâu hơn so với các giả thuyết trước đây. Nếu LP 890-9c là một thế giới khắc nghiệt không có nước, thì sự sống Trái Đất có ít thời gian hơn. Đó là cách hành tinh này giúp dự đoán tương lai xa của Trái đất”, nhóm nghiên cứu giải thích. | Kính viễn vọng 10 tỷ USD có thể tiết lộ thời điểm Trái Đất diệt vong | 629 | |
Cây giống như một cái chai khổng lồ. ( Nguồn: Sohu).
Cây được ví như cái chai khổng lồ, trở thành nơi cung cấp nước tạm thời cho người dân mỗi khi thiếu nước.
Cây bao báp hay còn gọi là cây bụng phật có nguồn gốc từ
Australia
, chủ yếu mọc ở những vùng sa mạc khô cằn thiếu nước. Chính điều kiện sinh trưởng đã tạo cho chúng vẻ ngoài như vậy.
Bên trong lớp thân cây dày rất nhiều nước được lưu trữ lại. Lượng nước này được tích trữ trong những ngày mưa. Cây đầy nước sẽ dùng được trong vòng một năm dưới thời tiết hạn hán không có mưa.
Cây thường cao khoảng 25-30m, phình ra ở giữa. Đường kính thân chỗ dày nhất có thể lên tới 5m, bên trong có thể chứa khoảng 2 tấn nước. Cây bao báp thậm chí còn trở thành nơi cung cấp nước cho người dân địa phương mỗi khi thiếu nước. Lượng nước này, một nhà 4 người có thể sử dụng để sinh hoạt trong khoảng nửa năm.
Vào mùa mưa, ngọn cây bao báp lưa thưa cành, lá hình trái tim, giống như cây củ cải khổng lồ. Tới mùa khô, hoa đua nhau nở, thân cây trông giống như một bình cắm hoa khổng lồ.
(Nguồn: Sohu).
Người dân chỉ cần khoét một lỗ nhỏ trên thân cây là “nước uống” tươi mát có thể chảy ra liên tục, giúp giải quyết nhu cầu cấp bách về thiếu nước giữa sa mạc mênh mông.
Khả năng giữ nước của cây bao báp tốt như vậy là do bộ rễ của chúng rất phát triển, hút nước trong đất nhanh chóng. Đồng thời cây thường ít lá, khả năng thoát hơi nước thấp nên có thể làm giảm mất nước trong cây.
(Nguồn: Sohu) | Loài cây kỳ bí có thể trữ 2 tấn nước, đủ cho 4 người dùng trong nửa năm | 300 | |
Hình ảnh thiên hà xoắn ốc được chụp bởi kính viễn vọng Hubble. Ảnh: NASA.
Các ngôi sao quay quanh hố đen khổng lồ tại
Dải Ngân Hà
luôn là một vấn đề phức tạp trong giới nghiên cứu thiên văn.
Theo
New Scientist
, các ngôi sao gần trung tâm Dải Ngân Hà có một “vùng tránh” rất kỳ lạ và khiến giới khoa học chưa thể không giải thích. Trong đó, những vật thể này ở mọi khoảng cách tính từ hố đen khổng lồ ở trung tâm thiên hà, hay có tên khoa học là Sagittarius A*, sẽ có sự phân bố hình dạng ngẫu nhiên trên quỹ đạo của chúng.
Tuy nhiên, một số nhóm sao lại biến mất bí ẩn trong sự phân bố đó.
Sự tồn tại của những nhóm khoảng 200 ngôi sao cư trú gần Sagittarius A* đã khiến các nhà khoa học bất ngờ do khu vực này rất khắc nghiệt.
Andreas Burkert tại Đài thiên văn thuộc đại học Munich (Đức) cùng các đồng nghiệp đã kiểm tra quỹ đạo của 50 ngôi sao trong số này. Họ đã tìm thấy mối tương quan chặt chẽ giữa khoảng cách của mỗi ngôi sao tính từ trung tâm thiên hà và hình dạng quỹ đạo của nó.
Theo quy luật, một ngôi sao càng gần trung tâm thiên hà thì quỹ đạo của nó càng giãn ra hoặc lệch tâm. Song, trong khu vực xung quanh Sagittarius A*, các nhà nghiên cứu không phát hiện ngôi sao nào có quỹ đạo tròn, một hiện tượng được gọi là vùng tránh.
“Vùng tránh có ranh giới rất sắc nét. Cứ như thể có thứ gì đó cấm các ngôi sao đi vào vùng này, hoặc những ngôi sao đi vào đó sẽ bị phá hủy”, ông Andreas Burkert nói.
Trong khi đó, Florian Peissker tại Đại học Cologne (
Đức
) cho rằng việc lý giải hiện tượng trên sẽ rất quan trọng đối với nhận thức của con người về hố đen cũng như cách thức hoạt động của chúng.
“Dường như sự hiện diện của một hố đen siêu lớn đã tạo ra một cơ chế và buộc các vật thể phải di chuyển theo một quỹ đạo không ngẫu nhiên”, Florian Peissker nói thêm.
Theo
New Scientist
, có 2 giả thuyết chính khi nói về hình dạng quỹ đạo của các ngôi sao và cách chúng tiến gần đến Sagittarius A*. Đầu tiên, một hố đen khác nhỏ hơn có thể xuất hiện trong cùng một khu vực và đã thay đổi quỹ đạo của các ngôi sao. Giả thuyết còn lại là việc các vật thể này từng là một trong số các cặp bị ném vào không gian sâu thẳm (deep space) và hố đen kia vẫn ở trong một quỹ đạo tại trung tâm của thiên hà.
Tuy vậy, cả 2 ý tưởng trên đều không thể giải thích được vùng tránh và vẫn cần thêm thời gian để nghiên cứu.
“Chúng tôi vẫn chưa thực sự biết nó là gì. Tôi nghĩ đó là phần thú vị nhất”, ông Burkert cho biết. | Bí ẩn ở trung tâm Dải Ngân Hà | 508 | |
Sự phát triển của TP HCM sẽ thúc đẩy sự phát triển chung của vùng Đông Nam Bộ và cả nước. Ảnh: HOÀNG TRIỀU.
Với cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội, tin rằng
TP HCM
sẽ đi trước mở đường, đảm nhận vai trò dẫn dắt các vùng phụ cận và cả nước.
Ông TRẦN VIỆT TRƯỜNG,
Chủ tịch UBND
TP Cần Thơ
:
TP HCM sẽ là đầu tàu đa chức năng
TP HCM có vị trí quan trọng, là động lực, đầu tàu dẫn dắt với vai trò của một trung tâm lớn về kinh tế, tài chính, thương mại, văn hóa, khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo, giáo dục và đào tạo… của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam và cả nước. Ðồng thời, TP HCM có nguồn nhân lực chất lượng cao, là thị trường tiêu thụ lớn, cửa ngõ quan trọng kết nối với khu vực và thế giới.
Ông TRẦN VIỆT TRƯỜNG, Chủ tịch UBND TP Cần Thơ.
Với cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội, tin rằng TP HCM sẽ là đầu tàu đa chức năng, đi trước mở đường, đảm nhận vai trò dẫn dắt các vùng phụ cận và của cả nước. Tìm hướng đi mới, khơi dậy tiềm năng, lợi thế, biến tiềm năng thành khả năng, tạo đột phá mới, phát triển kinh tế – xã hội, TP HCM sẽ trở thành đô thị văn minh, hiện đại trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế.
Trong những năm qua, TP Cần Thơ và TP HCM đã liên kết hợp tác trên nhiều lĩnh vực: đầu tư, xúc tiến đầu tư – thương mại, nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, văn hóa, du lịch, y tế, giáo dục, thông tin – truyền thông và các hoạt động an sinh xã hội… Để tăng cường việc liên kết hợp tác này trong thời gian tới, vừa qua UBND TP Cần Thơ đã có văn bản gửi giám đốc sở, thủ trưởng cơ quan, ban ngành và chủ tịch UBND quận, huyện về việc triển khai thực hiện nội dung “Thỏa thuận hợp tác phát triển kinh tế – xã hội giữa TP HCM với TP Cần Thơ”.
Trong đó, UBND TP Cần Thơ giao Sở Giao thông Vận tải chủ trì, phối hợp với Sở Giao thông Vận tải TP HCM và các đơn vị liên quan khẩn trương nghiên cứu, đề xuất dự án đường sắt TP HCM – Cần Thơ; đề xuất, triển khai dự án giao thông thủy kết nối TP HCM- ĐBSCL. Sở Văn hóa – Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp với Sở Văn hóa – Thể thao và Sở Du lịch TP HCM cùng đơn vị liên quan triển khai các nội dung tại thỏa thuận hợp tác nhằm phát triển du lịch giữa 2 địa phương và toàn vùng. Ngoài ra, Sở Công Thương, Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Khoa học và Công nghệ… cũng khẩn trương triển khai các nội dung tại thỏa thuận hợp tác nhằm tăng cường kết nối giữa 2 thành phố.
Ông VÕ VĂN MINH,
Chủ tịch UBND
tỉnh Bình Dương
:
Cơ hội cho cả vùng
Với NQ về cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội cho TP HCM, tin chắc sẽ tạo sự linh động cho TP HCM trong việc kết nối vùng. Bởi khi trao cho TP HCM các cơ chế đặc thù, đột phá, nhất là về các dự án giao thông đầu tư công thì đây không chỉ là cơ chế riêng cho TP HCM phát triển, mà qua đó còn có tác động tích cực, thúc đẩy kết nối phát triển vùng và các địa phương lân cận, trong đó có Bình Dương.
Ông VÕ VĂN MINH, Chủ tịch UBND tỉnh Bình Dương.
Đối với các thủ tục hành chính, trước đây liên quan đến 2 địa phương thì phải làm các bước thủ tục xin cơ quan trung ương; nay với NQ mới, TP HCM sẽ hỗ trợ được cho Bình Dương. Lấy ví dụ Bình Dương đang thực hiện 2 dự án đầu tư nhưng liên quan đến đất của TP HCM, đó là dự án giao thông kết nối liền mạch nút giao Sóng Thần (TP Dĩ An) đến đường Phạm Văn Đồng (TP HCM) do Bình Dương đang thực hiện. Trong 4 góc đường, có 1/4 góc đường là đất của TP HCM, Bình Dương thực hiện phải làm các thủ tục xin trung ương. Một khi NQ mới được thông qua, TP HCM sẽ hỗ trợ phần bồi thường ở phía TP HCM, tạo thuận lợi trong đầu tư.
NQ mới có nhiều nội dung nhưng tinh thần chính là tạo cơ chế thuận lợi cho TP HCM phát triển. Nếu TP HCM thực hiện thuận lợi thì qua thực tiễn TP HCM sẽ nhân rộng cho các địa phương trong cả nước, trong đó có Bình Dương, để có thể chế thuận lợi hơn, với mục tiêu không ngừng phát triển kinh tế – xã hội.
Ông VÕ TẤN ĐỨC,
Phó Chủ tịch UBND
tỉnh Đồng Nai
:
Rất cần ngay nghị quyết
Vùng Đông Nam Bộ có vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng trong phát triển kinh tế – xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và đối ngoại của đất nước. Với những tiềm năng, lợi thế vượt trội, vùng luôn là trung tâm đổi mới, năng động, sáng tạo hàng đầu; là đầu tàu kinh tế và trung tâm phát triển công nghiệp, du lịch, dịch vụ lớn nhất cả nước với hạt nhân là đô thị đặc biệt TP HCM, nơi đóng góp rất lớn về ngân sách. Sự phát triển của TP HCM cũng sẽ là phát triển chung của vùng Đông Nam Bộ và cả nước; những cơ chế, chính sách đột phá, vượt trội không chỉ cho TP HCM mà còn cho cả nước.
Ông VÕ TẤN ĐỨC, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai.
Có cơ chế phân cấp, phân quyền mạnh sẽ giúp TP HCM phát huy được tính năng động của mình. Hơn nữa, khi có cơ chế, chính sách vượt trội sẽ bỏ được những quy định chồng chéo gây sức ì cho sự phát triển; TP HCM cũng sẽ dễ dàng huy động được nguồn lực xã hội để phát triển nhanh và mạnh mẽ hơn. Ngoài ra, NQ mới sẽ đặt nền tảng để trung ương đẩy mạnh việc phân cấp, phân quyền cho các địa phương sau này.
Vì những lý do đó, đã đến lúc không chỉ là vấn đề tháo gỡ những vướng mắc, khó khăn sự vụ cụ thể của TP HCM mà cần có chính sách vượt trội cho thành phố để tạo động lực phát triển mới cho giai đoạn mới và tương lai. Chỉ như thế TP HCM mới phát huy được vai trò đầu tàu của mình và có sức mạnh cạnh tranh trong hội nhập quốc tế.
Nỗ lực đưa nghị quyết vào thực tiễn
Theo ông Nguyễn Văn Dũng, Phó Chủ tịch HĐND TP HCM, nếu được Quốc hội tại kỳ họp thứ 5 khóa XV thông qua NQ về cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP HCM, dự kiến ngày 10-7, kỳ họp giữa năm của HĐND TP HCM khai mạc, HĐND thành phố sẽ thông qua một số NQ để triển khai thực hiện NQ mới.
“Sau đó, HĐND thành phố sẽ tổ chức một kỳ họp chuyên đề vào tháng 9 và kỳ họp cuối năm để tiếp tục thông qua các NQ triển khai thực hiện NQ mới. Chúng tôi mong muốn qua 3 kỳ họp, tất cả các nội dung của NQ mới thuộc thẩm quyền của HĐND thành phố sẽ được thông qua hết, để thành phố có cơ sở pháp lý triển khai thực hiện trong thực tế.
HĐND thành phố sẽ nỗ lực hết mình để cùng TP HCM sớm đưa NQ vào thực tiễn. HĐND TP HCM sẽ thông qua các NQ để lãnh đạo việc thực hiện các cơ chế, chính sách đặc thù càng sớm càng tốt. Đồng thời, tăng cường các hoạt động giám sát, đồng hành, đôn đốc UBND thành phố, các sở, ngành sớm tham mưu, hoàn chỉnh quá trình triển khai thực hiện” – ông Nguyễn Văn Dũng cho biết.Để NQ đi vào cuộc sống nhanh nhất, Chủ tịch UBND thành phố đã ký quyết định giao cụ thể các đầu việc cho ban, ngành chuẩn bị cho sự chuyển động của NQ mới. Thành ủy TP HCM cũng có kế hoạch vào ngày 7-7 sẽ chính thức triển khai NQ này cho toàn Đảng bộ TP HCM.
Mở ra cơ hội lớn
Theo đại biểu Quốc hội (ĐBQH) Hà Sỹ Đồng, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Quảng Trị, thời gian thực hiện NQ của Quốc hội thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP HCM trong vòng 5 năm như đề xuất của Chính phủ hay kéo dài hơn là điều đáng quan tâm. Trước đó, NQ 54 của Quốc hội thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù đối với TP HCM được thực hiện trong 5 năm. Với thời gian 5 năm, có nhiều mục tiêu chưa đạt được, một số cơ chế, chính sách chưa phát huy hiệu quả. “Từ kinh nghiệm sau quá trình thực hiện NQ 54, tôi cho rằng NQ mới cần thực hiện từ thời điểm được Quốc hội thông qua cho đến năm 2030, tầm nhìn dài hạn hơn”- ĐBQH Hà Sỹ Đồng nói.
Đại biểu Tạ Văn Hạ – Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội – cho rằng cần nghiên cứu, hướng tới xây dựng luật về phát triển TP HCM. Hiện chúng ta đã có Luật Thủ đô, ông Hạ cho rằng đây là cơ sở thuận lợi để nghiên cứu. Theo ông, các thành phố trực thuộc trung ương đều đã có giai đoạn thí điểm các cơ chế, chính sách đặc thù. Trên cơ sở đó, có thể tổng kết, đánh giá, rút kinh nghiệm hướng tới xây dựng luật dành cho thành phố trực thuộc trung ương, trong đó có TP HCM. Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội nhấn mạnh việc các địa phương thời gian qua đã thí điểm các cơ chế, chính sách là yếu tố quan trọng, là cơ sở để nghiên cứu xây dựng luật. Tại kỳ họp thứ 5 của Quốc hội, từ thực tiễn triển khai các NQ của Quốc hội thí điểm các cơ chế, chính sách ở các địa phương, đại biểu Trương Trọng Nghĩa (đoàn TP HCM) cho rằng đã đến lúc bắt tay xây dựng Luật Đô thị đặc biệt.
ĐBQH Nguyễn Thị Ngọc Xuân, Phó trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Bình Dương, cho biết cơ bản thống nhất các chính sách thí điểm cho TP HCM. “Tôi tin rằng chính sách trong NQ có tác động lan tỏa rất lớn, vì khi kinh tế TP HCM phát triển, thu ngân sách lớn, cả nước được hưởng lợi từ chính sách này” – bà Nguyễn Thị Ngọc Xuân khẳng định.
Để bảo đảm nguồn lực tài chính cho TP HCM thực hiện các chính sách, ĐBQH Nguyễn Thị Ngọc Xuân kiến nghị Quốc hội bổ sung quy định “giữ tỉ lệ điều tiết ngân sách nhà nước TP HCM đến năm 2025 và tiếp tục tăng phù hợp trong các năm tiếp theo” như NQ 31 của Bộ Chính trị đã đề cập. Ngoài ra, cần bổ sung chính sách thí điểm cho bộ máy của cả hệ thống chính trị trên địa bàn TP HCM chứ không chỉ là bộ máy chính quyền địa phương, cũng như mở rộng thẩm quyền cho Chủ tịch UBND TP HCM theo hướng toàn diện trong các chính sách thí điểm – nhất là trong công tác đầu tư tài chính, cán bộ, thí điểm người đứng đầu có quyền quyết định các chức danh cấp phó và bộ máy tham mưu, giúp việc cho mình để bảo đảm quản lý, điều hành đô thị kịp thời, hiệu quả. Bên cạnh đó, bổ sung cơ chế mạnh mẽ để HĐND thành phố quyết định cơ cấu tổ chức bộ máy số lượng và chính sách người làm việc trong hệ thống các cơ quan nhà nước, nhất là công chức, viên chức, người lao động làm việc trong cơ quan nhà nước, các đơn vị sự nghiệp công lập.
“Tôi tin rằng NQ sửa đổi lần này sẽ mở ra cơ hội lớn để TP HCM “cất cánh” vươn tầm khu vực và quốc tế trong tương lai gần. Sau NQ này, tôi kiến nghị Quốc hội cần sớm có NQ tương tự cho các vùng và luật cho các đô thị đặc biệt. Có như vậy mới tạo ra được không gian phát triển mới, điều phối, liên kết chặt chẽ hơn trong phát triển vùng, đóng góp nhiều hơn nữa cho đất nước” – bà Nguyễn Thị Ngọc Xuân gửi gắm. | TP HCM xứng đáng có cơ chế đột phá: Động lực tích cực cho cả vùng kinh tế | 2,178 | |
Được chính tác giả tuyển chọn và sắp xếp lại vào năm 1995, bản thảo mang tính tổng kết của cố nhà văn Ngọc Giao đã cho thấy lại những nét đặc trưng trong văn nghiệp ông.
Gần 800 trang với nhiều truyện ngắn đã từng được đăng trên
Tiểu thuyết thứ Bảy, Phổ thông
và
Phổ thông bán nguyệt san
,
Kiếp người
như bản hòa ca của những thân phận và tấn trò đời trong xã hội cũ. Trong lời tự sự ở đầu bản thảo, nhà văn đã viết:
“Các nhân vật trong truyện ồn ã bước ra, cười nói, khóc than, sướng vui, đau khổ với biết bao kiểu người, phận người, kiếp người trong xã hội thuộc địa nước nhà nửa đầu thế kỷ trước. Đặc biệt là Hà Nội, nơi ta đã sống nhiều và viết nhiều.”
Tập sách gồm năm phần chính, chủ yếu họa lại những thân phận người trong xã hội này. Ở đó ta có thể thấy tính chất tự truyện và bán tự truyện nặng tính giãi bày trong phần
Tuổi thơ, Văn sĩ
và
Kiếp cầm ca
, đi kèm cùng sự quan sát ở mức tinh vi về những thị dân sống xung quanh mình, trong các phần
Những người khốn khổ, Khí phách anh hùng
và
Những kẻ chán chường
. Bao trọn tác phẩm là một nỗ lực muốn ghi chép lại cả hai thế giới đã bao bọc ông, hình thành nên một Ngọc Giao lăn xả giữa nhiều đề tài.
Sinh năm 1911 trong một gia đình trung lưu, Ngọc Giao mất mẹ khi mới 7 tuổi. Cha ông người xứ Kinh kỳ, vào Huế để làm xếp ga và gặp mẹ ông. Ở quãng sau này, nhà ông trú tại tỉnh lỵ Quảng Yên (Quảng Ninh). Hai vị thân sinh đều là những người sống xa quê hương, và cũng có thể chính vì lẽ đó mà phần
Tuổi thơ
gồm 9 truyện ngắn đều có khuynh hướng vọng về cố hương, cũng như gợi lại những hình bóng cũ mà khi quá nhỏ ông chưa cảm được một cách tròn đầy.
Nhà văn Ngọc Giao. Ảnh: Wikipedia.
Do đó cốt truyện của ông thường hướng đến sự mất mát, với những đứa trẻ phải đi “sống gửi” bởi dì ghẻ thờ ơ, cha thì lãnh đạm còn mẹ đã mất. Tuy vậy hình bóng một người mẹ hiền vẫn ở lại đó, với sự hy sinh cả một đời mình cho chồng, cho con. Hình ảnh người mẹ gắn với lá dâu, con tằm như một linh ảnh trở đi trở lại. Nó vừa đại diện cho một cuộc đời “rút ruột nhả tơ”, nhưng khi mất rồi, không còn chỗ dựa, thì ông bỗng thấy mình rất cô độc, bởi lẽ “trăm dâu đều đổ đầu tằm”, giờ mẹ không còn, không ai che chở
Vọng về một thời xa xưa, Ngọc Giao đã tự phán xét hành động của mình. Ông nhớ về một người mẹ muốn mình đỗ đạt khoa cử, vì thế dành hết ngô rang cũng như khoai nướng cho cậu con trai mà bà hằng mong sẽ làm rạng danh. Nhưng tiếc thương thay lại chẳng đạt được. Ông ngẫm về những chuyện xưa, khi mình vô tâm đổi kẹo mạch nha bằng tóc của mẹ, cũng như những trò nghịch dại gây ra hậu quả khôn lường.
Ngoài những điều đó, thì phần riêng này cũng nói về những thay đổi trong quãng đầu đời của cố nhà văn. Hướng về Quảng Yên, ông nhớ mái nhà lúp xúp nằm san sát nhau, với ông Bồng già là người đầy tớ trung nghĩa, với thằng Bống lanh lẹ là con trai ông, cũng như là cậu Hai Huấn luôn bị ám ảnh bởi tính nóng giận đã bắn nhầm con… Tuổi thơ trong các trang viết của Ngọc Giao tinh tế nhưng không êm dịu, bởi lẽ nó cũng mang theo điềm báo của những nỗi đau, cái chết và sự chia cắt.
Đó là mẹ hiền yêu dấu bạc mệnh,
“người đã bỏ lầu hoa chốn đô thành để đi chôn cả nhan sắc trong gian truân đau khổ với chồng, với con, người đã chôn cả tấm hình hài ngàn vàng trong kiếp giang hồ, chết âm thầm ở nơi đất lạ, quê người!”
Đó là người cha thường vọng về phía Kinh Bắc, là cái chết của ông châm đèn dầu câm, của những đứa trẻ vì sự ác nghiệt rồi phải phiêu lưu qua những kiếp người và những kiếp nghèo… được lấy cảm hứng từ
Không gia đình
của Hector Malot.
Trong phần thứ hai, Ngọc Giao cũng đã mượn tên một tác phẩm khác của Victor Hugo để xây nên cõi nhân quần của nhiều cơ cực. Đó là 15 tác phẩm về những gia đình tiếp tục khuyết thiếu, khi là tình cảm ấm áp, khi là người vợ, người mẹ, người bố ra đi… Kết hợp cùng những điều đó chính là cái nghèo không ngừng vây bủa, nơi chân giá trị và mọi danh dự như bị giáng cấp, từ đó cho thấy hiện thực buồn khổ của một giai đoạn vô cùng khó khăn.
Ở đây ta cũng thấy rõ được mối liên kết cùng với tự nhiên của riêng Ngọc Giao, khi đó như sự an ủi và bạn đồng hành trong một kiếp dài đã quá mỏi mệt. Trong các câu chuyện như
Người bắt rắn, Người gác đêm, Một đêm trăng đỏ
hay
Quê nhà
, ý tưởng về những con thú bị ép làm xiếc, về nơi thiêng liêng chôn nhau cắt rốn… cũng được tả lại một cách khác biệt. Tuy chỉ là một bối cảnh trong sự chảy dài của những kiếp người, nhưng có thể thấy nhà văn Ngọc Giao cũng nghiêng mình xuống cùng với tự nhiên, và coi tự do là giá trị nhất, hơn hẳn mọi thứ.
Và cũng có thể vì lý do đó mà buổi loạn lạc cũng đã tạo ra những cảnh ngộ riêng, khi gia đình ly tán và sự chia phôi diễn ra đầy sự mất mát cũng như oan nghiệt. Không chỉ là chồng xa vợ, ông xa cháu, cha xa con… Mà đó còn là xung đột về mặt tư tưởng, khiến cho nội bộ gia đình trở nên chia rẽ, để việc “oan nghiệt cởi ra, ân tình thắt lại” dường như bất khả, dù họ có chung huyết quản đang chảy.
Nhưng không bi lụy sa vào bi kịch, nhà văn Ngọc Giao trong phần
Khí phách
cũng đã viết về những người dũng cảm đứng lên giành lấy độc lập. Đó là cha con những người anh hùng đứng lên chống giặc ngoại xâm, cũng như những người thà chết độc lập còn hơn sống dưới ách vua bù nhìn. Tuy có số lượng tương đối khiêm tốn, thế nhưng một phần nhỏ này cũng đã phản ánh một khả năng khác của cố nhà văn, khi thuật lại các sự kiện lịch sử một cách sống động, và khẳng định rằng dù cho thời nào đi nữa, thì con người ta vẫn phải giữ lấy khí phách của mình.
Tập truyện Kiếp người. Ảnh: Minh Anh.
Và cũng có thể bắt nguồn từ sự yếm thế khi dấn thân vào nghề viết – điều mà mẹ ông hoàn toàn không muốn, mà trong phần
Kiếp cầm ca,
Ngọc Giao viết về những người đi theo con đường nghệ thuật phần chán chường và đầy tuyệt vọng. Đó là những người phụ nữ vì phải mưu sinh mà rồi không ngờ xa cách âm dương, cũng như các vị nghệ sĩ phải cố mưu sinh trong một đời sống còn nhiều biến loạn. Ngoài ra vì một kiếp nghèo mà họ cũng phải bán mình để có thể sống thêm vào một ngày nữa, và khi
“thêm một gái giang hồ, xã hội mất đi một người mẹ hiền, một người vợ tốt, một người em ngoan. Đó là cái đau đớn nhất”.
Tình trạng “cũng liễu nhắm mắt đưa chân” này sau đó cũng sẽ trở lại trong cuốn
Xóm Rá
ra mắt khoảng vài năm trước, khi ông viết sâu vào trong thân phận những người phụ nữ chịu nhiều bất công và rồi biến chất đi theo dòng đời. Mảng đề tài khác ông cũng quan tâm đó là cánh chim thiên di của người nghệ sĩ. Họ là những kẻ
“phiêu lưu không hạn định, có kẻ ném sách bỏ học đường, có kẻ trút vội vỏ ngoài một công chức phong lưu, một công tử đồn điền, một thương gia cự phách để gửi mình vào hoàn cảnh mới, dắt díu nhau đi lang thang lếch thếch, vui với miếng cơm manh áo thiên hạ”.
Bằng những trải nghiệm của bản thân mình, cố nhà văn đã truyền tải được những vấn đề riêng trong lĩnh vực này. Ông đã tái hiện những sự mâu thuẫn giữa vị nghệ thuật với vị nhân sinh, cũng như cho thấy được tính đa nghĩa khi nghệ thuật có thể giả trá và cũng chân thật ngay một khắc sau. Nhưng nó cũng là mê dược của những phù dung, khiến ta sa vào là không dễ bỏ. Dẫu biết
“Cái nghề viết văn nhọc mệt và bạc bẽo, cái nghề không biết sống bây giờ rồi chết bao giờ”,
nhưng ông cũng mượn truyện dài
Mưa thu
để cho thấy rằng những người nghệ sĩ như con thiêu thân dẫu chỉ còn lại một cánh thì vẫn còn lao vào vòng lửa cho tròn nghiệp duyên.
Như vậy có thể thấy rằng
Kiếp nghèo
lần ra mắt này như sự tri ân đối với cuộc đời cũng như văn nghiệp của riêng Ngọc Giao. Trong các trang văn, “tâm hồn trống trải như quán chợ chiều” đã được tái hiện lại thật thơ mộng nhưng cũng đượm buồn, bởi sự mất mát và các trải nghiệm mà cá nhân ông đã phải kinh qua. Có thể nói rằng tác phẩm lớn này như những mảnh ghép để làm đầy thêm một “tấn trò đời” mà ông nhọc công cố tái hiện lại. | ‘Kiếp người’: Tri ân cho một văn nghiệp – Tác giả: Minh Anh | 1,665 | |
Cảnh "Cái chết của Caesar" của Vincenzo Camuccini vẽ (1804). Ảnh: Wiki Commons.
Bốn nhân vật chủ mưu hàng đầu đến từ những người bạn đồng hành lâu năm của Caesar cũng như những kẻ từng chiến đấu chống lại ông.
Có ba loại người muốn Caesar phải chết. Đầu tiên là các kẻ thù cũ từng sát cánh bên Pompey nhưng rồi được ân xá. Những kẻ này, như Cassius, đã tham gia vào vụ sát hại Caesar do động cơ cá nhân, chứ không phải vì niềm tin vững chắc.
Khi họ nhận ra giới quý tộc sẽ thua trận chiến này, họ lựa chọn nhượng bộ và chuyển lòng trung thành sang Caesar. Họ đi theo Caesar vì khao khát tiền tài và quyền cao chức trọng, thứ mà ông vui mừng trao cho họ. Nhưng như một sử gia cổ đại đã nói:
“Họ căm ghét ông chính vì ông đã tha thứ cho họ và đối xử rất tử tế với họ. Họ không thể chịu đựng nổi ý nghĩ đang nhận một món quà từ Caesar, thứ mà họ có thể tự giành được cho mình bằng những chiến thắng”.
Nhóm thứ hai âm mưu sự sụp đổ của Caesar là các bạn bè của ông. Nhiều người trong số này, như Trebonius, đã đi theo Caesar rất trung thành kể từ chiến tranh xứ Gaul và giờ thấy mình đang ở vào vị thế nhận được ân huệ lớn từ chính quyền của Caesar.
Họ dành sự tôn trọng lớn cho Caesar với tư cách là chỉ huy quân sự, nhưng lại rất bất mãn trước chính sách hòa giải với các kẻ thù cũ của ông. Họ từng sát cánh bên Caesar vì họ nhìn thấy trong ông một thiên tài sẽ lật đổ giới quý tộc cực đoan. Tuy nhiên, thay vì thanh trừng các gia đình cầm quyền như họ đã hy vọng, ông lại đưa những người đó vào chính phủ mới của mình trên cơ sở bình đẳng.
Những người bạn bất mãn của ông không quan tâm tới tầm nhìn của Caesar vì một thành Rome mới mẻ hài hòa, mà họ chỉ đơn giản muốn giành những trái ngọt của chiến thắng cho chính mình.
Những kẻ chủ mưu cuối cùng là những kẻ duy tâm thực lòng tin tưởng vào nhà nước Cộng hòa. Vài kẻ trong số này, như Brutus, còn có những động cơ khác, nhưng sự dâng hiến của họ cho truyền thống La Mã cổ xưa về quyền lực chung là đích thực.
Ngay cái ý nghĩ thành Rome yêu dấu của họ bị nằm trọn trong tay một người duy nhất đã khiến họ không thể chấp nhận được. Suốt nhiều thế hệ, các tổ tiên của họ đã chiến đấu và bỏ mạng để bảo toàn nền tự do hiến pháp của mình, nhưng giờ đây, họ phải phụng sự một ông vua không ngại của thành Rome.
Có khác biệt gì đâu nếu ông cho họ làm quan chấp chính hay làm tỉnh trưởng các tỉnh lị giàu có nào đó? Khi đêm xuống trở về nhà, họ vẫn phải đối mặt với những chiếc mặt nạ sáp của cha ông mình đang nhìn xuống họ và thầm hỏi họ làm sao có thể cho phép chuyện này xảy ra.
Bốn nhân vật chủ mưu hàng đầu đến từ những người bạn đồng hành lâu năm của Caesar cũng như những kẻ từng chiến đấu chống lại ông. Gaius Trebonius đã hợp tác với Caesar từ tận những ngày còn liên minh tam hùng, từng có đóng góp đặc biệt quý giá trong những năm tháng cuối cùng ở Gaul.
Ông ta đã tổ chức vụ bao vây Massalia trong những tháng đầu tiên của cuộc nội chiến, chưa kể ông ta cũng đã chiến đấu vì Caesar tại Tây Ban Nha. Nhờ có Caesar mà ông ta trở thành pháp quan và phụng sự một thời gian ngắn với vai trò quan chấp chính vào năm 45 trước Công Nguyên.
Decimus Brutus, cũng xuất thân từ gia đình của Brutus nổi tiếng, từng vạch kế hoạch và chỉ huy chiến thắng hải quân chống lại tộc Venetti của Gaul mười hai năm trước, đồng thời còn là một trong các tư lệnh đáng tin cậy bậc nhất của Caesar tại Gaul. Ông ta từng hợp tác với Trebonius đánh bại tộc Massalia cho Caesar và được bổ nhiệm làm tỉnh trưởng Gaul, nơi ông ta đã thể hiện xuất sắc khi đàn áp một cuộc nổi loạn của tộc Bellovaci hiếu chiến.
Caesar từng vinh danh Decimus rất nhiều lần và đã chỉ định ông ta làm quan chấp chính vào năm 42 trước Công Nguyên. Cả Trebonius và Decimus nợ Caesar tất cả mọi thứ mình có, nhưng chẳng ai cảm thấy thế là đủ.
Cassius thì bạo lực và tàn nhẫn, nhưng Caesar nể trọng ông ta vì ông ta là người có thể hoàn thành mọi việc. Ông ta từng có những đóng góp tuyệt vời dưới trướng của người cộng sự cũ trong liên minh tam hùng của Caesar là Crassus, sau đó gia nhập lực lượng của Pompey làm tư lệnh hải quân trong cuộc nội chiến.
Tuy nhiên, khi ông ta nghe nói về thất bại của giới quý tộc tại Pharsalus, thì ông ta nhanh chóng cầu xin Caesar tha thứ. Ông ta được bầu làm pháp quan vào năm 44 trước Công Nguyên dưới sự bảo trợ của Caesar, nhưng vị thống lĩnh tối cao không bao giờ hoàn toàn tin tưởng ông ta, mà thực ra luôn nghi ngờ rằng ông ta có thể đang có âm mưu làm phản. Đã hơn một lần Caesar nói với bạn bè rằng mặt Cassius tái mét như đít nhái mỗi khi trông thấy ông.
Brutus từ lâu là viên tướng ưa thích của Caesar trong số thế hệ trẻ của các quý tộc La Mã. Caesar biết Brutus có thể trở nên tham lam và ương ngạnh, nhưng có lẽ vì anh ta là con trai của nhân tình lâu năm của ông, nên Caesar ban phát cho anh ta rất nhiều vinh dự.
Quãng thời gian phụng sự ngắn ngủi của anh ta cho Pompey dễ dàng được tha thứ, sau đó anh ta được phong làm giáo chủ và tỉnh trưởng của vùng lãnh thổ của người Gaul trên đất Italy. Năm 44 trước Công Nguyên, anh ta được chọn trở thành pháp quan của thành Rome, rồi được chỉ định làm quan chấp chính ba năm sau đó.
Caesar sẽ không thèm nghe một lời nào phản đối Brutus, ngay cả khi một người bạn đã cảnh báo rằng anh ta dính dáng tới âm mưu lấy mạng ông. “Brutus sẽ đợi chờ cho đến khi làn da này nhăn nheo”, Caesar trả lời thế khi xua người bạn kia đi.
Nhưng Brutus đang phải chịu sức ép ngày càng tăng từ phía Cassius và các nguyên lão bất mãn khác đòi phải chấm dứt thời kỳ chuyên chế của Caesar, y hệt tổ tiên lừng lẫy của anh ta, cũng tên là Brutus, đã lật đổ ông vua La Mã cuối cùng nhiều thế kỷ trước. Cứ mỗi đêm, một bức vẽ graffiti mới sẽ lại xuất hiện trên các bức tượng tôn vinh người hùng quá khứ này của thành Rome với những thông điệp khiêu khích:
Ôi thế ra ngươi vẫn còn sống!
Hậu nhân của người đã làm người thất vọng
Chúng ta cần Brutus!
Đến cuối cùng, sức ép quá lớn nên Brutus không thể cưỡng lại. Anh ta quyết định chỉ huy âm mưu ám sát Caesar bất chấp sự khoan dung và ân huệ mà vị tiền bối này đã vui lòng trao cho anh ta.
Philip Freeman/NXB Dân trí & Bách Việt | Những kẻ muốn Caesar phải chết | 1,298 | |
Trên các diễn đàn mạng xã hội đang xôn xao hiện tượng nước biển Sầm Sơn (Thanh Hóa) bất ngờ xuất hiện 2 màu khác lạ, một bên màu xanh và một bên màu vàng đục.
Chiều ngày 23-6, một lãnh đạo UBND
TP Sầm Sơn
,
tỉnh Thanh Hóa
cho biết đã nắm được thông tin hiện tượng nước biển Sầm Sơn xuất hiện 2 màu lập xanh – vàng đục.
Clip biển Sầm Sơn chưa đôi (Clip của Nguyễn Khánh Lân).
Theo vị lãnh đạo, hiện tượng này xuất hiện nhiều lần ở biển Sầm Sơn bởi biển Sầm Sơn gần cửa sông Mã, khi mưa lớn nước trên thượng nguồn sông Mã đổ về mang theo phù sa, khi đổ ra cửa biển sẽ xuất hiện hiện tượng trên.
Trước đó, trong sáng cùng ngày 23-6, trên mạng xã hội Facebook xôn xao trước hình ảnh, video về hiện tượng biển Sầm Sơn xuất hiện 2 màu đối lập, một bên màu xanh và một bên màu vàng đục không hòa vào nhau.
Theo tìm hiểu, những hình ảnh nêu trên do anh Nguyễn Khánh Lân (ngụ phường Trung Sơn, TP Sầm Sơn) chụp khoảng 11 giờ trưa 22-6. Hiện tượng mặt biển Sầm Sơn “chia đôi”, theo anh Lân, kéo dài đến khoảng 14 giờ cùng ngày thì biến mất trên biển Sầm Sơn.
Cũng theo anh Lân, anh tình cờ quay lại được hình ảnh trên trong quá trình anh thử thiết bị quay phim, chụp ảnh không người lái (Flycam). Thấy hiện tượng lạ nên anh đã quay lại rồi chia sẻ lên mạng xã hội. | Video: Nước biển Sầm Sơn bất ngờ chia thành 2 màu xanh – vàng lạ mắt | 262 | |
Phiên họp lần thứ 8 Ủy ban Liên Chính phủ Việt Nam – Hà Lan về thích ứng với biến đổi khí hậu và quản lý nước sẽ diễn ra từ ngày 25-27/6 tại thành phố La Haye, Hà Lan. Đoàn Việt Nam do Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà dẫn đầu.
Đại sứ Việt Nam tại Hà Lan Phạm Việt Anh cho biết năm 2023 là năm đặc biệt trong quan hệ Việt Nam – Hà Lan, đánh dấu chặng đường nửa thế kỷ hợp tác vì lợi ích của hai nước và sự tiến bộ chung trên thế giới. Tháng 12/2022, Thủ tướng Phạm Minh Chính có chuyến thăm chính thức đã mở màn cho các hoạt động trong năm nay, cụ thể hóa và nâng tầm quan hệ hai nước thêm một bước. Trong chuyến thăm đó, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã nhấn mạnh tầm quan trọng của nội dung hợp tác thích ứng với biến đổi khí hậu và phát triển bền vững.
Là người đứng đầu ngành tài nguyên, môi trường Việt Nam từ nhiều năm qua và hiện nay, trên cương vị mới, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà thăm Hà Lan lần này cũng hướng đến nội dung trên với vai trò đồng chủ trì phiên họp lần thứ 8 Ủy ban Liên Chính phủ về hợp tác chiến lược trong lĩnh vực biến đổi khí hậu và quản lý nước. Bên cạnh đó, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà thực hiện chuyến thăm song phương cũng với chủ đề là hợp tác thích ứng với biến đổi khí hậu. Theo Đại sứ Phạm Việt Anh, đây là một nội dung quan trọng, xuyên suốt mảng hợp tác chiến lược giữa hai nước, mang ý nghĩa sống còn đối với Việt Nam trong quá trình vượt qua thách thức của thiên nhiên trong những thập niên tới.
Trong chuyến thăm tới Hà Lan, ngoài phiên họp Ủy ban Liên Chính phủ, dự kiến Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà sẽ có các cuộc tiếp xúc, làm việc với Chủ tịch Thượng viện, Chủ tịch Hạ viện, lãnh đạo Chính phủ, làm việc với Hoàng thân – Đặc phái viên về Khí hậu, thăm và làm việc với cảng Rotterdam và Trung tâm Toàn cầu về Thích ứng với biến đổi khí hậu, làm việc với Cơ quan Đầu tư Quốc tế Hà Lan, dự Tọa đàm Doanh nghiệp Hà Lan – Việt Nam trong lĩnh vực khai thác cát, bồi lấn biển, thích ứng với biến đổi khí hậu.
Nhân dịp này, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà sẽ tham dự Lễ Kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao
Hà Lan
–
Việt Nam
và tuyên bố khai mạc triển lãm ảnh về Việt Nam, mở màn cho chuỗi hoạt động kỷ niệm do Đại sứ quán Việt Nam tổ chức tại Hà Lan.
Về hợp tác song phương trong lĩnh vực thích ứng với biến đổi khí hậu, Đại sứ Phạm Việt Anh cho biết Việt Nam và Hà Lan có “cơ duyên hợp tác” từ sự tương đồng hoàn cảnh trước thách thức của thiên nhiên và biến đổi khí hậu. Cơ duyên này còn bắt nguồn từ một phần quan trọng hơn nhiều, đó là sự đồng điệu, đồng cảm từ bấy lâu. Người dân Hà Lan yêu hòa bình, trọng công lý đã xuống đường biểu tình phản đối cuộc chiến tranh Mỹ tiến hành tại Việt Nam. Ủy ban Y tế Hà Lan Việt Nam (MCNV) đã vận động quyên góp thuốc men và vật lực để giúp nhân dân Việt Nam và xây xựng một bệnh viện ngay tuyến lửa Quảng Trị từ năm 1968 và MCNV vẫn tích hoạt động cho đến bây giờ. Hà Lan coi Việt Nam là đối tác có cùng ý thức. Vì vậy, có thể nói sự đồng cảm và thống nhất nhận thức trong rất nhiều vấn đề lớn của toàn cầu, như biến đổi khí hậu, phát triển bền vững, chuyển đổi xanh, không phải chỉ cho hai nước, mà cho toàn cầu. Đó là những yếu tố quan trọng để hai nước ngày càng thắt chặt quan hệ hợp tác, cùng phát triển.
Hai nước có rất nhiều chương trình, dự án hợp tác thành công, hiệu quả. Thông qua hai khuôn khổ hợp tác đối tác chiến lược về “Ứng phó với biến đổi khí hậu, quản lý nước” và phát triển “Nông nghiệp bền vững và an ninh lương thực”, Hà Lan giúp Việt Nam xây dựng Kế hoạch Đồng bằng sông Cửu Long. Kế hoạch này là một chương trình tổng thể gồm nhiều dự án, chương trình nhỏ, như Dự án Chống chịu khí hậu tổng hợp và sinh kế bền vững Đồng bằng sông Cửu Long được triển khai tại 9 tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long.
Quy hoạch tổng thể Vùng Đồng bằng sông Cửu Long nhằm giải quyết các vấn đề tại đây với nhiều dự án lớn. Ví dụ như: Dự án Quy hoạch lũ vùng Đồng bằng sông Cửu Long giai đoạn đến năm 2020, định hướng đến năm 2030; Quy hoạch thủy lợi phục vụ nuôi trồng thủy sản và phát triển nông nghiệp bền vững vùng ven biển Đồng bằng sông Cửu Long; Xây dựng thí điểm hệ thống giám sát và kiểm tra hệ thống đê và đập ở Việt Nam; Ý định thư về các dự án chuyển đổi quy mô lớn ở Đồng bằng sông Cửu Long nhằm tái cấu trúc và xây dựng liên kết vùng.
Bên cạnh những dự án về xây dựng, quy hoạch, hai nước còn có những dự án về giáo dục, đào tạo đại học và sau đại học trong lĩnh vực thích ứng biến đổi khí hậu, như Chương trình tri thức Hà Lan Orange Knowledge Program (OKP). | Việt Nam và Hà Lan tăng cường hợp tác thích ứng với biến đổi khí hậu | 973 | |
Ảnh đồ họa so sánh LP 890-9c (màu tím) với Trái Đất (màu xanh-vàng) cũng như hai ngôi sao mẹ. Ảnh: RISE-Illustration.
Quanh một ngôi sao lùn đỏ cách chúng ta 104 năm ánh sáng, một hành tinh mới cung cấp cơ hội tuyệt vời để các nhà thiên văn tìm hiểu Sao Kim và Trái Đất đã tiến hóa như thế nào.
LP 890-9, một sao lùn đỏ có khối lượng chỉ bằng 0,16 Mặt Trời và nhiệt độ bề mặt chỉ khoảng 2.577 độ C, đã lần lượt hé lộ hai hành tinh LP 890-9b và LP 890-9c. Chúng quay quanh sao mẹ với quỹ đạo gần hơn, cùng một tỉ lệ vô tình khiến một trong hai nhận được nhiệt độ bằng 91% những gì Trái Đất nhận từ sao mẹ.
Điều đó đã khiến LP 890-9c, lớn hơn địa cầu khoảng 37% và quay quanh sao mẹ mỗi 8,5 ngày, trở thành mục tiêu nghiên cứu. Theo nhà thiên văn học Lisa Kaltenegger từ Đại học Cornell (
Mỹ
), nó nằm cả trong “vùng có thể ở được theo kinh nghiệm” và “vùng có thể ở được thận trọng”.
Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) thường gọi “vùng có thể ở được theo kinh nghiệm” là “vùng có thể ở được lạc quan”, như nơi Trái Đất đang tồn tại và cả Sao Kim, Sao Hỏa trong quá khứ khi chúng còn có nước.
Trong khi đó, “vùng có thể ở được thận trọng” chính là vị trí tương tự Sao Kim ngày nay, với hiệu ứng nhà kính khắc nghiệt.
Điều này là do LP 890-9c nằm ngay rìa trong của “khu vực Goldilocks”, tức “vùng sự sống” nói chung của một ngôi sao. Các mô hình cho thấy điều đó sẽ khiến nó tiến hóa theo một trong 2 kịch bản.
Kịch bản thứ nhất, đó sẽ là một Trái Đất nóng hơn nơi chúng ta sống, có bầu khí quyển, nước ở thể lỏng và các điều kiện khác cho sự sống. Nó sẽ phát triển chậm hơn Trái Đất chúng ta một chút.
Kịch bản thứ hai, đó sẽ là một Sao Kim đang phát triển, sẽ bị mất nước nhanh chóng.
Việc LP 890-9c đi theo kịch bản nào có thể được xác nhận bằng cách dùng kính viễn vọng mạnh hơn để xem xét có bầu khí quyển ra sao. LP 890-9c được phát hiện bởi “thợ săn hành tinh” TESS của NASA, nhưng họ sẽ cần đến kính viễn vọng mạnh nhất thế giới James Webb để xem xét bầu khí quyển.
Bài viết vừa đăng trên tạp chí
Monthly Notices of the Royal Astronomical Society: Letters
cũng cho biết LP 890-9c đang ở giai đoạn “sắp có thể ở được”.
Một hy vọng khác là dù nó tiến hóa thành Sao Kim hay Trái Đất, cơ hội để chúng ta tìm ra bạn đồng hành vẫn có, vì chính NASA luôn nghi ngờ Sao Kim có sự sống. | Xuất hiện hành tinh có thể ở được, y hệt Trái Đất ‘thời trẻ’ | 489 | |
‘Lửa nhạt’ thách thức bất cứ ai muốn tóm lược cốt truyện, thông điệp, ý nghĩa của nó. Với Nabokov, viết là một trò chơi mà tác giả luôn dấn thân vào một cách say mê.
Nhìn về hình thức,
Lửa nhạt
là một ấn bản gồm bài thơ dài 999 câu, tác phẩm cuối cùng trong cuộc đời của thi sĩ John Shade kèm theo lời tựa và phần bình chú, chỉ mục của nhà phê bình Charles Kinbote, một người bạn của tác giả. Mục đích để làm rõ nội hàm nằm sau bài thơ vừa có vẻ ngẫu hứng vừa được thiết kế chặt chẽ với đa tầng nghĩa.
Tất nhiên, với Vladimir Nabokov thì không chỉ đơn giản là vậy. Bài thơ, lời tựa, bình chú… của ấn bản đó kỳ thực là những hợp phần tạo nên chỉnh thể của một tác phẩm duy nhất được hình thành từ bộ óc với trí tưởng tượng và vốn kiến thức đồ sộ. Cả John Shade lẫn Charles Kinbote chỉ là hai trong số rất nhiều nhân vật xuất hiện ở thế giới có một không hai được Nabokov tạo dựng lên trong
Lửa nhạt
.
Thật vô cùng khó để gán cho
Lửa nhạt
một thể loại văn học cụ thể nào đó. Tác phẩm này dường như đã tự tạo ra một thể loại cho riêng mình, dù chưa được đặt tên chính thức.
Về khối lượng văn bản theo số lượng câu từ,
Lửa nhạt
chắc chắn không phải là tác phẩm dài hơi nhất trong văn nghiệp độc đáo của Nabokov. Thế nhưng, nội dung ẩn chứa trong nó là cả thế giới mênh mông, một kính vạn hoa khổng lồ, một mê cung bất tận.
Cuốn sách này thách thức bất cứ ai muốn tóm lược cốt truyện, thông điệp, ý nghĩa của nó. Với Nabokov, viết là một trò chơi mà tác giả luôn dấn thân một cách say mê. Mỗi tác phẩm là một cuộc chơi mới mà Nabokov muốn vượt qua chính mình, dùng câu từ tạo nên những tầng ý nghĩa đan xen, liên kết với nhau theo vô số mối kết nối tưởng như ngẫu hứng song hoàn toàn nằm trong chủ định của người viết.
Nói như vậy để thấy hiểu được tác phẩm của Nabokov không dễ. Song nghiền ngẫm các sáng tác của ông là thú vui đặc sắc cho những ai thích đắm mình vào dòng ngôn từ và cảm xúc muôn hình vạn trạng được tạo ra khi câu chữ của Nabokov tác động lên bộ óc của độc giả.
Với
Lửa nhạt
cũng vậy. Đừng băn khoăn, đặt nhiệm vụ cho mình phải hiểu hết những gì được viết ra. Trước hết, bạn hãy thả lỏng và nhẩn nha đọc qua tác phẩm thật kỹ lưỡng, đối chiếu giữa các câu thơ với những lời bình chú và chỉ mục tương ứng để cảm nhận hết nội dung bề ngoài của tác phẩm.
Sự đối lập giữa tâm sự trong những câu thơ của John Shade với lời bình chú nhanh chóng biến thành một tràng tự sự tùy hứng với đủ cung bậc mỉa mai, cay nghiệt của Charles Kinbote. Từ xuất phát điểm cơ bản này, tùy thuộc vào hiểu biết bạn có về thời kỳ lịch sử được đề cập tới trong tác phẩm, mỗi độc giả có thể đi xa hơn để cảm nhận không gian của
Lửa nhạt
.
Trái với những tác phẩm fantasy xây dựng trên một thế giới hư cấu trọn vẹn, Nabokov để
Lửa nhạt
diễn ra trong không gian nửa thực nửa hư, nơi thế giới hiện tại hòa làm một với xứ Zembla hư cấu. Một xứ Zembla vừa lạ lùng, vừa mang dư âm của những biến cố trong quá khứ nước Nga, quê hương Nabokov.
Do vậy khi đọc
Lửa nhạt
, cách tiếp cận hợp lý nhất là tâm niệm có những khi tác phẩm văn học tồn tại chỉ vì chính nó, vì tác giả muốn tạo ra một công trình bằng ngôn từ, không nhất thiết phải chuyển tải thông điệp gì. Và có những khi tác phẩm văn học là cuộc chơi đùa vui vẻ của câu chữ và ngữ nghĩa.
Không quá quan trọng chúng ta đi xa được đến đâu trong trò chơi, miễn là nó đem lại niềm vui và hào hứng để ta bước tiếp. Với tâm thế đó, độc giả hãy sẵn sàng đón nhận những điều thú vị khi mở ra những trang sách đầu tiên… | ‘Lửa nhạt’- Cuộc đùa chơi với câu chữ của Nabokov – Tác giả: Lê Đình Chi | 741 | |
Ngày 24/6, tỉnh Hà Tĩnh tổ chức lễ kỷ niệm 310 năm năm sinh Nguyễn Huy Oánh (1713-2023), 280 năm năm sinh Nguyễn Huy Tự (1743-2023), 240 năm năm sinh Nguyễn Huy Hổ (1783-2023), công bố văn bản hán nôm làng Trường Lưu là Di sản tư liệu thuộc Chương trình ký ức thế giới khu vực châu Á – Thái Bình Dương.
Ông Hoàng Đạo Cương, Thứ trưởng Bộ Văn hóa Thể Thao và Du lịch trao chứng nhận di sản tư liệu cho lãnh đạo tỉnh Hà Tĩnh, huyện Can Lộc và đại diện dòng họ Nguyễn Huy Trường Lưu. Ảnh: Công Tường/TTXVN.
Hà Tĩnh
là vùng đất giàu truyền thống lịch sử, văn hóa. Nơi đây hội tụ nhiều di sản văn hóa vật thể, phi vật thể được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại như Ca trù, Dân ca Ví – Giặm Nghệ Tĩnh. Mộc bản Trường học Phúc Giang, Hoàng hoa sứ trình đồ, Văn bản Hán Nôm làng Trường Lưu là 3 Di sản tư liệu thuộc Chương trình ký ức thế giới khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Hà Tĩnh cũng là quê hương của Danh nhân văn hóa thế giới – Đại thi hào Nguyễn Du được UNESCO vinh danh trong năm 2015.
Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể Thao và Du lịch Hoàng Đạo Cương khẳng định: Cùng với các làng văn hóa, làng khoa bảng như Đông Thái (Đức Thọ), Tiên Điền (Nghi Xuân), Trường Lưu (Can Lộc) luôn là niềm tự hào của bao thế hệ người dân Hà Tĩnh. Thật hiếm có nơi nào có được bề dày văn hóa như mảnh đất xã Trường Lưu, nay là xã Kim Song Trường, huyện Can Lộc với 3 Di sản di sản tư liệu khu vực châu Á-Thái Bình Dương thuộc Chương trình ký ức thế giới của UNESCO, 4 di tích quốc gia, 10 di tích được xếp hạng cấp tỉnh cùng với nhiều di sản tiềm năng. Đây là tài nguyên vô giá mà các thế hệ cha ông đi trước đã dày công kiến tạo, trao truyền cho người dân Trường Lưu nói riêng và người dân Hà Tĩnh nói chung.
Thứ trưởng Hoàng Đạo Cương đề nghị tỉnh Hà Tĩnh cần sớm quy hoạch làng văn hóa Trường Lưu, tranh thủ các nguồn lực, có kế hoạch tổng thể để nghiên cứu, kiểm kê ứng dụng chuyển đổi số, tập trung khai thác, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa vật thể, phi vật thể và di sản tư liệu.
Nguyễn Huy Oánh tên húy là Xuân, hiệu là Lựu Trai, tự Kính Hoa, sinh ngày 17 tháng Chín năm Quý Tỵ (1713). Năm Nhâm Tý (1732), Nguyễn Huy Oánh đỗ đầu thi Hương. Năm 1744, ông làm Tri huyện huyện Cảnh Thuần. Năm 1747, ông được thăng chức Tri phủ phủ Trường Khánh. Năm 1748, Nguyễn Huy Oánh đỗ Đình nguyên Thám hoa. Sau khi đỗ đạt, Nguyễn Huy Oánh được giao giữ nhiều chức vụ quan trọng trong triều đình. Năm Ất Dậu 1765, ông được cử làm Chánh sứ sang nhà Thanh, trong chuyến đi này, ông soạn bộ Hoàng Hoa sứ trình đồ, đã được ghi danh là Di sản tư liệu khu vực châu Á – Thái Bình Dương năm 2018.
Ngoài sự nghiệp chính trị, Nguyễn Huy Oánh để lại một khối lượng trước tác đồ sộ với các tác phẩm tiêu biểu như Hoàng Hoa sứ trình đồ, Huấn nữ tử ca, Phụng sứ Yên đài tổng ca, Bắc dư tập lãm…Nguyễn Huy Oánh cũng chính là một trong những người có công đầu trong việc tạo lập nên Phúc Giang thư viện, sáng tạo nên di sản Mộc bản Trường học Phúc Giang…
Tiết mục văn nghệ tại lễ kỷ niệm. Ảnh: Công Tường/TTXVN.
Thám hoa Nguyễn Huy Oánh có con trai trưởng là Nguyễn Huy Tự. Nguyễn Huy Tự có tên tự là Hữu Chi, hiệu Uẩn Trai, sinh ngày 3 tháng 9 năm Quý Hợi (1743). Nguyễn Huy Tự làm quan ở triều đại Tây Sơn, giữ chức Hữu tham tri bộ Binh. Nguyễn Huy Tự để lại tác phẩm Truyện Hoa tiên – một tác phẩm quan trọng đánh dấu quá trình phát triển của nền văn học Việt Nam trung đại.
Thám hoa Nguyễn Huy Oánh có cháu nội là Nguyễn Huy Hổ là con trai thứ 3 của Nguyễn Huy Tự, húy là Nhậm, tên chữ là Liêm Pha, hiệu là Hy Thiệu, sinh ngày 21 tháng 8 năm Quý Mão 1783.
Từ thân thế, cuộc đời và sự nghiệp của Thám hoa Nguyễn Huy Oánh, danh nhân Nguyễn Huy Tự, Nguyễn Huy Hổ, có thể thấy dòng họ Nguyễn Huy Trường Lưu đã đóng vai trò rất quan trọng trong việc tạo dựng môi trường văn hóa, kiến tạo các giá trị văn hóa cho quê hương và lan tỏa các giá trị văn hóa ấy ra khắp vùng Hồng Lam.
Ông Lê Ngọc Châu, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh cho biết: Phát huy truyền thống của quê hương và thành quả của các thế hệ cha anh đi trước, những năm gần đây tình hình kinh tế – xã hội của Hà Tĩnh đã có những bước phát triển đột phá. Tốc độ tăng trưởng bình quân hàng năm khá cao, lĩnh vực nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới đạt nhiều kết quả; cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tăng nhanh tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ. Công tác cải cách hành chính và chuyển đổi số được tập trung chỉ đạo tích cực, quyết liệt; văn hóa xã hội phát triển khá, an sinh xã hội được đảm bảo, quốc phòng – an ninh được giữ vững, đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân được nâng lên.
Thời gian tới, tỉnh Hà Tĩnh tập trung cao độ cho các chương trình, dự án lớn về kinh tế – xã hội; chú trọng việc đầu tư, khai thác các tiềm năng, lợi thế về văn hóa, du lịch, nhằm đảm bảo sự phát triển hài hòa, bền vững; hệ thống di sản văn hóa vật thể và phi vật thể trên địa bàn được quan tâm, bảo tồn và phát huy, góp phần giáo dục truyền thống và thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh. | Công bố văn bản hán nôm làng Trường Lưu là Di sản tư liệu | 1,070 | |
Chân dung Charles Lemire (ảnh trái) và những tác phẩm điêu khắc Chăm trưng bày tại Công viên Tourane, tiền thân của Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng. Ảnh do Charles Lemire chụp, Thư viện Quốc gia Pháp công bố.
Charles Lemire (1839-1912) là công sứ Pháp làm việc cho chính quyền thực dân Pháp. Ngoài công việc chính của một quan chức, ông còn là nhà sưu tầm các tác phẩm điêu khắc Chăm, nhà nhiếp ảnh nghiệp dư chuyên chụp về các công trình kiến trúc Chăm tại miền Trung và một số mảng đề tài về Tây Nguyên. Ông cùng Henry Parmentier đặt nền móng cho việc tạo dựng Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng. Đặc biệt, Charles Lemire đã để lại nhiều bộ ảnh, bức ảnh tư liệu quý giá trong quá trình theo đuổi đam mê khám phá những tinh hoa di sản xứ thuộc địa.
Năm 1891, Lemire làm công sứ Pháp tại Touranre (Đà Nẵng) và Faifo (Hội An). Ông là người đặt nền móng trong việc hình thành ý tưởng xây dựng bảo tàng văn hóa Champa. Năm 1892, Lemire vận chuyển 50 bức tượng điêu khắc Champa về Công viên Touranre. Sau đó, ông tiếp tục sưu tầm và bổ sung vào bộ sưu tập lên đến 90 hiện vật điêu khắc Champa. Công viên này cũng nằm tại vị trí sau này thành phố xây dựng
Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng
. Năm 1893, Lemire kiến nghị lên quan chức chính quyền thuộc địa về việc xây dựng một bảo tàng để lưu giữ an toàn những tác phẩm điêu khắc thay cho khu trưng bày ngoài trời một cách sơ sài ở Công viên Touranre.
Bên cạnh chăm lo gầy dựng bộ sưu tập điêu khắc Chăm tại Công viên Touranre, ông còn đưa vào ống kính nhiều bức ảnh tư liệu giá trị và chân thật nói lên hiện trạng, cảnh quan thuở ban đầu của một khu trưng bày sơ khai, tiền thân của Bảo tàng Điêu khắc Chăm. Đó là những bức ảnh toàn cảnh về một “bảo tàng ngoài trời” đầy ắp các tác phẩm điêu khắc Chăm và những bức ảnh đặc tả một số nhóm tượng được bố trí, sắp xếp một cách ngẫu nhiên của người sưu tầm cổ vật.
Đáng chú ý là những bức ảnh đen trắng và ảnh màu của Charles Lemire chụp vào tháng 4-1892 trong Công viên Tourane. Bức ảnh đen trắng với nhiều bức tượng điêu khắc Chăm, bìa bên phải có một em bé đang ngồi chơi trên bệ của bức tượng Thần hộ pháp. Bức ảnh màu chụp một nhóm tượng, phía dưới ảnh là mi cửa (lintel) thể hiện phù điêu sinh hoạt cung đình với các nhạc công, vũ nữ đang biểu diễn, đồng thời cũng là bệ đặt bức tượng nữ thần Uma (Thần Chiến thắng). Bên phải bức ảnh là phù điêu Kala, bên trái là tượng tu sĩ, cả hai đều được đặt trên bệ, cũng là tác phẩm điêu khắc. Đặc biệt nhất là bức ảnh chụp các bộ phận của đài thờ Trà Kiệu (Bảo vật Quốc gia) mà ông đã mang về nơi đây vào tháng 12-1891 và tháng Giêng năm 1892.
Qua ảnh có thể nhận biết, khi phát hiện, các bộ phận của đài thờ bị tách rời nhau. Sau đó, các chuyên gia khảo cổ đã gắn kết các khối vuông ở dưới và phần tròn ở trên, đưa đài thờ trở về như nguyên trạng ban đầu để trưng bày tại Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng. Nhờ đó mà ngày nay chúng ta được thưởng ngoạn đường nét đặc sắc thể hiện bốn con sư tử nâng đỡ bệ thờ và các nhân vật huyền thoại trong sử thi Ramayana được chạm khắc bốn mặt xung quanh cũng như tượng linga và yoni ở đài thờ Trà Kiệu.
Charles Lemire là người để lại dấu ấn trong hoạt động giữ gìn, tôn vinh di sản ở xứ thuộc địa. Ông là người đặt nền móng cho việc ra đời Công viên Tourane, tiền thân của Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng. Là người đam mê nhiếp ảnh, ngài công sứ đã để lại cho hậu thế nhiều bộ ảnh, bức ảnh đen trắng và tô màu có giá trị tư liệu và nghệ thuật về kiến trúc, điêu khắc Chăm. Ảnh của ông được xuất bản thành sách ảnh, in bưu thiếp, lưu trữ tại bảo tàng Museé de l’Homme ở Pháp. Nó thực sự là những viên ngọc quý trong kho tàng di sản tư liệu, rất cần thiết trong việc nghiên cứu, khám phá văn hóa Chăm.
Nguồn tổng hợp tư liệu từ Thư viện Quốc gia Pháp | Người tạo dựng Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng | 796 | |
Sáng nay (25/6), Thủ tướng Phạm Minh Chính dự Lễ khởi công Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 4 Vùng Thủ đô Hà Nội giai đoạn 1 tại điểm cầu Hoài Đức.
Sáng 25/6, Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 4 Vùng Thủ đô Hà Nội giai đoạn 1 được khởi công tại ba địa phương
Hà Nội
,
Bắc Ninh
và
Hưng Yên
.
Tại Hà Nội, 4 điểm khởi công gồm vị trí giao cắt giữa vành đai 4 với quốc lộ 2, thuộc xã Thanh Xuân, huyện Sóc Sơn; giao cắt với đường gom đại lộ Thăng Long, thuộc xã Song Phương, huyện Hoài Đức; giao trục phía nam tại Km45+700, thuộc xã Tam Hưng, huyện Thanh Oai và nút giao với quốc lộ 1A cũ tại Km52+600, thuộc xã Văn Bình, huyện Thường Tín.
Tỉnh Bắc Ninh tổ chức khởi công tại lý trình Km35+200 thuộc đoạn tuyến nối cao tốc Nội Bài – Hạ Long, phường Khắc Niệm, TP Bắc Ninh.
Tỉnh Hưng Yên chọn huyện Văn Giang làm điểm khởi công cho dự án vành đại 4 đi qua tỉnh.
Tại điểm cầu chính ở xã Song Phượng (huyện Hoài Đức, Hà Nội), tới dự Lễ khởi công có Thủ tướng Phạm Minh Chính, Bí thư Thành ủy Hà Nội Đinh Tiến Dũng, Bộ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Văn Thắng, Bộ trưởng Bộ KH&ĐT Nguyễn Chí Dũng, Chủ nhiệm – Bộ trưởng VPCP Trần Văn Sơn.
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính dự Lễ khởi công tại điểm cầu Hoài Đức.
Tại điểm cầu Thanh Oai, ông Bùi Văn Sáng – Chủ tịch UBND huyện Thanh Oai cho biết, chính quyền và người dân huyện Thanh Oai rất háo hức, mong chờ sự kiện khởi công đường Vành đai 4.
Dự án không chỉ giúp giao thông thuận tiện mà còn góp phần phát triển kinh tế địa phương nói riêng và kinh tế cả nước nói chung.
Công tác chuẩn bị lễ khởi công được chuẩn bị chu đáo.
Theo ông Sáng, ngay từ khi có chủ trương triển khai dự án đường Vành đai 4, người dân trên địa bàn huyện Thanh Oai đã rất ủng hộ và đồng thuận nên công tác giải phóng mặt bằng không gặp nhiều khó khăn. Bên cạnh đó, dự án được thành phố quan tâm nên công tác chuẩn bị khởi công dự án rất thuận lợi.
“Hiện nay, công tác GPMB dự án Vành đai 4 trên địa bàn đã đạt được khoảng 80% với sự đồng thuận và ủng hộ của người dân”,
ông Sáng nói.
Ông Bùi Văn Sáng – Chủ tịch UBND huyện Thanh Oai cho biết, chính quyền và người dân huyện Thanh Oai rất háo hức, mong chờ sự kiện khởi công đường Vành đai 4.
Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 4 Vùng Thủ đô Hà Nội gồm 7 dự án thành phần (3 dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; 3 dự án đầu tư xây dựng đường song hành (đường đô thị) theo hình thức đầu tư công và 1 dự án đầu tư xây dựng đường cao tốc theo phương thức đối tác công tư (PPP).
Tổng chiều dài dự án khoảng gần 113 km. Trong đó, đoạn tuyến trên địa bàn TP. Hà Nội khoảng 58,2 km; Đoạn trên địa bàn tỉnh Hưng Yên khoảng 19,3 km; Đoạn trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh khoảng 35,3 km.
Dự án được đầu tư phân kỳ đường cao tốc với quy mô 4/6 làn xe, hạn chế tốc độ 80 km/h với bề rộng 17 m. Đầu tư phân kỳ đường song hành (không liên tục) với quy mô mỗi bên có bề rộng 12 m. Tổng mức đầu tư dự án hơn 85,8 nghìn tỷ đồng.
Theo kế hoạch, dự án sẽ cơ bản hoàn thành năm 2026 và đưa vào khai thác từ năm 2027.
PHẠM DUY | Thủ tướng Phạm Minh Chính dự lễ khởi công đường Vành đai 4 Vùng Thủ đô | 641 | |
Một loạt hình ảnh mê hoặc mà con người nhìn thấy trong năm 2023, từ nhật thực lai, bướm ánh sáng cho đến cực quang hồng, thực ra là Mặt trời đang phát tín hiệu sắp đảo ngược.
Theo
Live Science,
Mặt trời sẽ đạt đến điểm cực đại trong chu kỳ 11 năm sớm hơn dự kiến ban đầu (năm 2025), cụ thể là vào cuối năm 2023.
Sự kiện này sẽ đánh dấu bằng hiện tượng “Mặt trời đảo ngược” – với những hỗn loạn trong từ quyển của nó đạt mức căng thẳng cực độ rồi được giải quyết bằng cách hai cực từ Bắc – Nam đổi chỗ cho nhau.
Mặt trời trong giai đoạn bùng nổ (trái) và giai đoạn yên bình trong chu kỳ 11 năm – Ảnh: NASA.
Đó là một hiện tượng cần thiết cho chúng ta – một hành tinh rất cần đến sự khỏe mạnh của ngôi sao mẹ này để duy trì sự sống – những cũng gây nên không ít rắc rối. Trong năm 2023, 10 dấu hiệu quan sát được từ Trái Đất đã khẳng định về cú đảo ngược sắp sửa đó.
Thứ nhất, đó là số lượng vết đen Mặt trời gia tăng rất nhanh, vượt xa gấp đôi con số dự đoán ban đầu, theo NASA và Cơ quan Quản lý khí quyển và đại dương Mỹ (NOAA) vào đầu năm nay.
Thứ hai, từ các vết đen đó, các quả pháo sáng cấp X mạnh nhất liên tục được bắn ra, chính là thứ dẫn đến mất điện vô tuyến sóng ngắn diện rộng tháng 2, khi kèm một vụ phóng khối lượng đăng quang (CME).
Thứ ba, là bão địa từ mạnh tới nỗi có gây cực quang lạ màu hồng, xuất hiện ở Mỹ cuối tháng 3. Thứ tư là nhiệt độ tầng nhiệt quyển (tầng cao thứ 2 trong khí quyển) đang tăng.
Thứ năm là nhật thực lai hiếm gặp ngày 20-4, được tạo ra bởi những sợi ánh sáng nhiều hơn bình thường từ
Mặt Trời
.
Thứ sáu, là các cơn lốc xoáy ánh sáng liên tiếp bùng trên Mặt trời, có cơn lớn bằng… 14 lần Trái Đất. Thứ bảy, là xoáy cực siêu mạnh trên Mặt trời. Thứ tám, là “bướm CME” ngày 10-3. Thứ chín, là chùm plasma dài 1 triệu dặm nó bắn ra vào tháng 9-2022. Thứ mười, là “thác plasma” như vương miện hôm 9-3.
Năm hiện tượng sau đều do Đài quan sát Mặt trời (SDO) của NASA ghi nhận.
Chắc chắn cú đảo ngược cuối năm 2023 sẽ phủ lên các hành tinh của Mặt trời – bao gồm Trái đất – rất nhiều bão địa từ và các cú dội bom của cầu lửa CME vào từ quyển.
Tin vui là bạn sẽ không hứng một cơn bão theo nghĩa đen, vì thực tế loài người không cảm nhận được bão địa từ, và cũng đã “chịu đựng” nó mỗi 11 năm. Tuy nhiên, nó có thể ảnh hưởng đến một số công nghệ, đòi hỏi sự chuẩn bị chu đáo.
Các sự kiện này sẽ làm gián đoạn lưới điện, mất điện vô tuyến sóng ngắn ở một số nơi, ảnh hưởng đến các phương tiện định vị – hàng không vũ trụ, ảnh hưởng một số sinh vật ví dụ làm chim di trú “lạc đường”. Do đó sẽ rất cần nỗ lực quốc tế trong việc dự báo thời tiết không gian và đưa ra các cảnh báo sớm.
Ví dụ, công ty vũ trụ SpaceX của Mỹ đã thiệt hại lớn trong năm 2022 khi phóng hơn 40 vệ tinh Starlink đúng ngay lúc bão địa từ đổ bộ, khiến 40 cái bị rơi ngược và cháy tan trong bầu khí quyển Trái đất.
Tuy vậy đó sẽ là một dịp hiếm có cho người thích quan sát cực quang, chắc chắn sẽ rực rỡ, đa sắc và lan sâu xuống các vĩ độ thấp hơn so với bình thường. | Mặt Trời sẽ ‘đảo ngược’ trong năm 2023, phát đi 10 tín hiệu lạ | 657 | |
Tàu MAVEN của NASA chụp lại bức ảnh Hỏa tinh với ánh sáng cực tím. Ảnh: NASA.
Những bức ảnh mới về Hỏa tinh mang đến những góc nhìn mới lạ, giúp các nhà khoa học có thêm hiểu biết về sự thay đổi theo mùa của hành tinh này.
Theo tạp chí
Space
, các nhà thiên văn học đã sử dụng tàu vũ trụ Mars Atmosphere and Volatile EvolutioN (MAVEN) của NASA để chụp những bức ảnh mới về “hành tinh đỏ”. Con tàu được gắn thiết bị quan sát quang phổ cực tím (IUVS), có thể đo các bước sóng trong khoảng 110-340 nm. Đây là khoảng bên ngoài quang phổ có thể nhìn thấy được bằng mắt thường.
Các vùng màu tím của ảnh đại diện cho ozone trong bầu khí quyển của Hỏa tinh, trong khi những vùng màu trắng và xanh dương đại diện cho các đám mây hoặc sương mù. Bề mặt của hành tinh này xuất hiện màu nâu hoặc xanh lục trong những hình ảnh mới.
“Bằng cách quan sát hành tinh ở bước sóng cực tím, các nhà khoa học có thể hiểu rõ hơn về bầu khí quyển của Hỏa tinh và nghiên cứu những đặc điểm bề mặt”, đại diện của NASA cho biết vào ngày 23/6.
Những bức ảnh mà NASA chia sẻ vào ngày 22/6 được chụp khi hành tinh này ở gần 2 đầu đối diện của quỹ đạo quanh Mặt Trời. Giống như Trái Đất, Hỏa tinh quay trên một trục nghiêng, khiến nó cũng trải qua 4 mùa khác nhau.
Tuy nhiên, các mùa trên Hỏa tinh lại kéo dài hơn so với trên Trái Đất do một năm tại đây bằng 2 năm tại hành tinh chúng ta.
Hình ảnh đầu tiên được chụp vào tháng 7/2022 cho thấy Argyre Basin, một trong những miệng núi lửa sâu nhất của Hỏa tinh, xuất hiện đầy mây mù. Nhiệt độ ấm hơn của mùa hè tại đây làm cho các chỏm băng ở cực nam co lại, do đó giải phóng carbon dioxide và khiến bầu khí quyển dày hơn.
“Sự nghiên cứu về khí quyển giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn về cách thức hình thành khí hậu, nước lỏng và khả năng sinh sống trên Hỏa tinh”, đại diện NASA nói thêm.
Trong khi đó, hình ảnh thứ hai được chụp vào tháng 1 khi bán cầu bắc của “hành tinh đỏ” đi qua điểm xa nhất trên quỹ đạo của nó quanh Mặt Trời, gây ra vô số mây trắng ở vùng cực bắc. Sự tích tụ ozone cũng có thể được quan sát thấy thông qua các bức ảnh.
Tuy nhiên, việc gia tăng hơi nước vào mùa xuân tại Hỏa tinh sẽ phá hủy mảng ozone này ở bán cầu bắc. | Bức ảnh cho thấy 2 mùa trên Hỏa tinh | 463 | |
Ngư dân ở biển Tiền Giang bán cá phèn.
Từng là loài cá ‘bỏ đi’ nhưng vài năm gần đây, cá phèn, một loại thủy sản có nhiều ở vùng nước lợ cửa sông đổ ra biển ở miền Tây Nam bộ bỗng nhiên trở thành đặc sản được nhiều người ưa chuộng. Đặc biệt, loài cá có màu nhìn hơi úa vàng này chỉ xuất hiện khoảng 3 tháng (từ tháng 3 tới tháng 6 âm lịch), thời điểm khan hiếm thủy sản nhất với cư dân kiếm sống bằng nghề sông nước vùng đồng bằng, bởi đó là cao điểm mùa khô.
Là người gắn bó nhiều năm với sông nước miền Tây Nam bộ ở đoạn sông Cổ Chiên chảy ra phía biển, lão ngư Nguyễn Đăng Hòa (67 tuổi) ngụ xã Thạnh Phong (
huyện Thạnh Phú
,
tỉnh Bến Tre
) cho biết vài năm qua ông thường đi lưới cá phèn. “Trước kia ngư dân ở đây thường tìm các loại thủy sản có giá trị kinh tế cao như cá lăng, cá ngát, bông lau, cá sủ… để đánh bắt chứ ít ai đi đánh cá phèn. Nhiều khi lưới kéo gặp cá phèn, nhất là loại phèn chỉ (loại nhỏ bằng ngón tay) thì ngư dân thường bỏ đi. Nếu có đem bán cũng chả được bao nhiêu tiền bởi rất ít người ăn cá phèn chỉ. Người ta chỉ lấy cá phèn chỉ ướp muối để làm mắm mà thôi. Thế nhưng vài năm trở lại đây, cá phèn có giá lắm. Như phèn vàng giờ bán ở chợ cũng 60 ngàn, không thua kém nhiều so với cá lăng, cá ngát. Còn phèn chỉ cũng có giá bằng nửa phèn vàng mà lại dễ bán, nhiều người mua lắm. Những ngày gần đây, đánh bắt được bao nhiêu mang lên phía gần chợ Khâu Băng đều có thương lái thu mua hết bấy nhiêu, rất khỏe. Nghe nói họ đem lên TPHCM bán đó”, ông Hòa chia sẻ.
Theo ngư dân cao tuổi, cá phèn ở vùng cửa sông Cổ Chiên thường chỉ xuất hiện vài tháng vào thời điểm mùa nước cạn, phèn mặn từ cửa biển chảy ngược về cửa sông bởi chúng ưa thích sống ở môi trường nước lợ. Khi mùa mưa tới, nước trên thượng nguồn đổ về nhiều, cá phèn sẽ di cư ra phía cửa biển. Có lẽ vì chỉ xuất hiện ở mùa khô, trùng với thời điểm phèn mặn từ biển tràn vào sông nên người dân gọi đây là cá phèn. Cứ vậy, vòng đời của loài thủy sản nhỏ bé lặp đi lặp lại. Tuy nhiên, với những ngư dân như ông Hòa, đó lại là nguồn sinh kế trong vài tháng khó khăn này. Ông Hòa kể, với những ngư dân sống trực tiếp nhờ vào thiên nhiên như ông thì sự thay đổi của thời tiết, khí hậu là rất quan trọng. Mùa mưa cả vùng châu thổ Cửu Long Giang đều có nhiều cá tôm nhưng mùa khô như hiện nay, thủy sản khan hiếm lắm. Biến đối khí hậu khiến nhiều sông ngòi kênh rạch cạn kiệt, nước còn không có thì lấy đâu ra tôm cá. Tất nhiên ở sông Cổ Chiên này, nguồn cá tôm cũng bị khan hiếm theo. “Trước kia cá bông lau ở đây nhiều lắm, có ngày thả lưới kiếm cả triệu đồng. Rồi thả câu cũng bắt cả mớ cá bông lau đuôi vàng, toàn loại hai, ba ký lô. Giờ thả câu thì khó lắm, chỉ giải trí cho vui thôi chứ không có cá. Hầu hết các loại cá ngon vùng nước lợ như: Cá bông lau, cá sủ, cá ngát, cá lăng… hiện đều hiếm. May mắn lại còn cá phèn, loài cá tưởng như bỏ đi giờ giúp nhiều người mưu sinh qua ngày”, ông Hòa nói.
Đặc sản cá phèn.
Thực tế, khúc sông Cổ Chiên này không chỉ có riêng ông Hòa mà còn hàng chục người dân sinh sống bằng nghề đánh bắt thủy sản, với nguồn lợi là những rổ cá phèn. Trong số đó có anh Thảo, cháu họ ông Hòa. Ngồi trên một chiếc ghe dài khoảng 8 mét, anh Thảo đang lặng lẽ thả giàn lưới xuống lòng sông. “Đợt này mưa ít, cá phèn bự từ ngoài cửa biển về nhiều lắm và lớn hơn đợt trước. Mười con dính lưới thì có tới 6 con bằng quả chuối. Cá phèn cỡ lớn bán được 70 ngàn/kg, loại nhỏ hơn thương lái chỉ mua 60 ngàn/kg. Chiều qua tôi kéo được 6 kg cá, bán được 400 ngàn. Nhưng hôm trước nữa thì chỉ có 4 kg thôi, tùy từng bữa nữa. Hôm nay trời trở gió, có mưa là cá lặn mất, kéo chỉ lèo tèo vài con. Hôm nào trắng nắng trong thì buổi chiều cá nổi lên mặt kiếm ăn rất đông. Loài cá phèn này lạ lắm, nếu không biết sẽ không bao giờ lưới được chúng”, anh Thảo tiếp lời.
Trò chuyện thêm, chúng tôi được biết anh Thảo quê gốc ở vùng núi Hớn Quản (tỉnh Bình Phước). Hồi trước anh theo bạn bè xuống Bình Chánh làm công nhân, sau đó lấy một người phụ nữ cùng công ty. Đợt dịch bệnh Covid – 19 mấy năm trước, công ty cho nghỉ việc nên vợ chồng anh đưa 2 con về quê ngoại ở vùng ven sông Cổ Chiên này sống. Trong những ngày đó, anh Thảo theo chân ông Hòa, người cậu họ của vợ đi đánh cá trên sông. Cứ tưởng sinh ra và lớn ở vùng núi rừng thì không biết thả lưới, nhưng không ngờ anh Thảo lại bắt cá rất cừ. Mẻ lưới nào anh thả cũng nặng lưới khiến một người hơn 50 năm làm nghề như ông Hòa còn bất ngờ. Thế rồi anh Thảo quen việc thả lưới nên vợ chồng anh quyết định ở hẳn quê, không lên thành phố tìm việc nữa. Từ đó, hàng ngày anh cùng ông cậu đi trên hai chiếc ghe nhỏ bé thả lưới cùng nhau. “Thường thì ghe người ta đi xa nhau để thả lưới chứ không ai đi cùng nhau cả. Tuy nhiên cậu tôi cũng lớn tuổi mà vùng này nước lớn lắm. Sông Cổ Chiên rộng mấy cây số, ghe thuyền lớn chạy qua thôi sóng cũng làm ghe nhỏ của mình chấp chới rồi. Lại có bữa gió thổi từ phía biển vào, ghe lật như chơi. Tôi đi cùng cậu để lỡ có chuyện gì thì còn ứng cứu nữa. Hiện mỗi ngày hai cậu cháu chạy ghe từ mũi Cồn Lớn ngược lên phía đò Bến Chổi hay đò Bến Trại là quay về. Hôm nào vui thì ngược tới đò Rạch Dầu thôi. Xong lại vòng qua bên Cồn Nghêu, Cồn Bần, Mỹ Long… Hai cậu cháu không đi xa đâu, chỉ loanh quanh đây kiếm sống”, anh Thảo kể.
Anh Thảo lặng lẽ với công việc của mình.
Ngồi lán lại trên chiếc ghe nhỏ, nhìn anh ngư dân lặng lẽ kéo từng đoạn lưới, phải lâu lâu mới có một chú cá phèn màu hồng dính lưới. Lúc đó người ngư dân lấy tay dang rộng cánh lưới, giật mạnh một cái để chú cá phèn rớt vào khoang ghe, nơi có một chút nước đợi sẵn. Cứ thế, công việc lặp đi lặp lại nhiều lần, cho tới khi ngó vào khoang ghe thì đã có hàng chục chú cá phèn nằm chồng lên nhau, đôi khi có chú cá phèn nhỏ may mắn được hất trở lại sông. Theo chia sẻ của anh Thảo, ở vùng cửa sông này có hai cách đánh bắt cá phèn. “Như cậu cháu tôi thì chọn thả lưới vào buổi sáng đoạn ven sông Cổ Chiên. Là loại lưới nhện mỏng nên có nhiều cá phèn dính lưới. Ngoài ra cũng có thêm vài con cá lăng, mè dinh hay cá he nữa. Nhưng có nhiều ghe khác ở đây họ dùng lưới kéo ven sông. Lưới kéo thì tốn kém hơn nhưng bắt được nhiều. Không chỉ cá phèn mà nhiều loại cá, cua cũng dính hết. Họ kéo theo kiểu tận diệt, đầu tư lưới mấy chục triệu đồng, ghe cũng lớn lắm mà chỉ đánh bắt buổi tối thôi. Ban ngày xã cấm. Đánh bắt như vậy không chỉ cá phèn mà cá gì rồi cũng hết”, anh Thảo băn khoăn.
Những ngày này, đi dọc các cửa sông vùng đồng bằng châu thổ, hầu hết các cánh đồng, cửa sông đang mùa nước cạn. Dù đã xuất hiện những cơn mưa nhưng dòng sông vẫn bị thu hẹp rất nhiều. Tất nhiên, nguồn lợi thủy sản cũng vì thế mà bị thu hẹp theo. Phải hai, ba tháng nữa, khi nước trên thượng nguồn đổ về, dòng sông mới lại trù phú cùng vô vàn sản vật. Đó cũng là lý do nhiều ngư dân thường treo lưới, lật ghe xếp lại ở thời gian này. Chỉ còn rất ít người, thường là ở vùng hạ lưu nơi sông đổ ra biển thì may mắn vẫn còn có thêm những loại thủy sản như cá phèn để duy trì cuộc sống mưu sinh. Và đó cũng là nguyên nhân khiến nhiều người bắt đầu săn bắt loại cá này.
Nhưng không chỉ có ở vùng hạ lưu nước lợ, cá phèn cũng xuất hiện nhiều tại các khu vực ven biển miền Tây Nam bộ. Có điều khá khác lạ, nếu cá phèn nước ngọt được coi là đặc sản, giá trị kinh tế khá cao thì cá phèn nước mặn vẫn khá rẻ. Nhiều ngư dân vùng Vàm Láng, Gò Công Đông, Cửa Tiểu, Cửa Đại (tỉnh Tiền Giang) cho biết cá phèn nước mặn cũng xuất hiện nhiều từ thời gian sau tết, thường được ngư dân làm nghề đóng đáy đánh bắt được. Tuy nhiên, cá phèn nước mặn khai thác ngoài biển phải chọn những con lớn mới có thể làm khô, còn đa phần ngư dân phải bán cá bột cho những nhà máy sản xuất thức ăn chăn nuôi hoặc cho mấy chủ đầm nuôi tôm, cá. Đó là lý do dù đánh bắt được nhiều nhưng cá phèn nước mặn ít giá trị hơn. | Mùa cá phèn vùng nước lợ | 1,726 | |
Năm người trên tàu Titan gồm một tỷ phú người Anh, một thợ lặn nổi tiếng người Pháp, một giám đốc điều hành của công ty cung cấp dịch vụ thám hiểm đại dương, và một tỷ phú người Pakistan và con trai ông.
Tỷ phú người Anh Hamish Harding trong một chuyến bay được thực hiện vào tháng 7/2019. (Ảnh: Jannicke Mikkelsen/Reuters).
Ông HAMISH HARDING
(sinh năm 1964): Tỷ phú người Anh, Chủ tịch Công ty hàng không Action Aviation có trụ sở tại Dubai.
Trước khi gặp nạn, ông Harding đã chia sẻ trên mạng xã hội, ông tự hào khi được tham quan xác tàu Titanic như một “chuyên gia”. Ông cho biết thêm, do mùa đông tại Newfoundland (Canada) diễn biến khắc nghiệt nhất trong 40 năm qua, cuộc tham quan lần này có thể sẽ là cuộc khám phá xác tàu Titanic đầu tiên và duy nhất trong năm 2023.
Ông Shahzada Dawood và con trai. (Ảnh: Engro Corporation Limited).
Ông SHAHZADA DAWOOD
(sinh năm 1975) và
con trai SULEMAN
Ông Shahzada là Phó Chủ tịch của Engro, một trong những tập đoàn lớn nhất Pakistan, với các khoản đầu tư vào phân bón, sản xuất xe, năng lượng và công nghệ số.
Theo trang web của SETI, viện nghiên cứu có trụ sở tại California mà ông Shahzada là người được ủy thác, ông Shahzada sống ở Anh với vợ và hai con.
Theo một tuyên bố từ Tập đoàn Dawood, sở thích của ông Shahzada gồm chụp ảnh động vật hoang dã, làm vườn và khám phá môi trường sống tự nhiên, trong khi con trai Suleman là người yêu thích văn học khoa học viễn tưởng.
Chân dung ông Paul-Henri Nargeolet. (Ảnh: OceanGate).
Ông PAUL-HENRI NARGEOLET
(sinh năm 1946): Nhà thám hiểm người Pháp, Giám đốc Bộ phận nghiên cứu dưới biển của một công ty sở hữu quyền đối với xác tàu Titanic.
Khi còn phục vụ trong Hải quân Pháp, ông vừa là thợ lặn sâu vừa là thợ quét mìn. Sau khi nghỉ hưu, ông đã dẫn đầu cuộc thám hiểm trục vớt tàu Titanic đầu tiên vào năm 1987.
Trong cuộc phỏng vấn với đài phát thanh France Bleu vào năm 2010, ông từng nói về sự nguy hiểm của việc lặn sâu: “Tôi không sợ chết, tôi nghĩ một ngày nào đó điều đó sẽ xảy ra”.
Ông Stockton Rush tại Quảng trường Thời đại, New York, Mỹ, năm 2017. (Ảnh: Reuters)
STOCKTON RUSH
(sinh năm 1962): Nhà sáng lập, Giám đốc điều hành OceanGate – công ty chuyên vận hành và cung cấp dịch vụ thám hiểm đại dương.
Theo trends.levif.be, là cháu trai của một ông trùm dầu khí, ông Rush trở thành nhà đầu tư tư nhân khi làm việc trong ngành hàng không. Ông lấy bằng phi công khi mới 19 tuổi. Ban đầu, ông muốn trở thành phi hành gia hoặc phi công chiến đấu nhưng do thị lực không bảo đảm nên đành phải từ bỏ ước mơ.
Năm 2009, ông thành lập công ty OceanGate với khát vọng tiến xa hơn nữa trong lĩnh vực thám hiểm dưới nước, đặc biệt là tổ chức các chuyến thám hiểm xác tàu Titanic. “Đó là một xác tàu đẹp đáng kinh ngạc”, ông Rush chia sẻ trên kênh Sky News (Anh) đầu năm nay.
Ông Rush là người lái tàu lặn Titan đưa 4 nhà thám hiểm rời khỏi tàu lớn để khám phá xác tàu Titanic ngày 16/6 vừa qua.
Theo Reuters, CNN | 5 người thiệt mạng trong vụ tàu lặn Titan gặp nạn là ai? | 569 | |
Nắng nóng toàn cầu. Ảnh: NASA/.
Một đợt hạn hán nghiêm trọng đang hoành hành tại khu vực phía Nam của Nam Mỹ do ảnh hưởng của nhiều tháng ít mưa kéo dài kết hợp với nhiệt độ cao.
Uruguay
đang hứng chịu đợt hạn hán tồi tệ nhất trong 74 năm qua. Nước này đã phải ban bố tình trạng khẩn cấp tại thủ đô Montevideo – nơi có dân số khoảng 2 triệu người cùng các khu vực lân cận do thiếu nước hồi đầu tuần này. Hai hồ chứa nước – nguồn cung cấp nước chính cho các khu vực kể trên đã gần như cạn khô. Nhiều cư dân đang đổ xô tìm mua nước đóng chai.
Tổng thống Uruguay Luis Lacalle Pou cam kết chính phủ nước này sẽ nỗ lực hết sức nhằm đảm bảo nguồn cung cấp nước sạch cho người dân, đồng thời khẩn trương xây dựng một hồ chứa mới.
Hạn hán cũng đang gây thiệt hại nặng nề cho nước láng giềng Argentina. Sản lượng lúa mì và đậu tương tại Argentina – một trong những nhà xuất khẩu lúa mì hàng đầu thế giới tiếp tục trên đà giảm mạnh.
Sự thiếu hụt hàng hóa nông sản này là yếu tố góp phần dẫn tới sự mất giá của đồng peso, cộng thêm lạm phát tăng trong tháng 5 lên tỷ lệ hàng năm là 114%, gây ảnh hưởng không nhỏ tới cuộc sống của nhiều người dân
Argentina
.
Một yếu tố quan trọng được cho là nguyên nhân dẫn đến hạn hán nghiêm trọng và lượng mưa thấp là vì Nam Mỹ hiện đang chịu ảnh hưởng của La Nina năm thứ ba liên tiếp. Khu vực này cũng đang trải qua những đợt nắng nóng gay gắt, với biến đổi khí hậu gia tăng về tần suất, cường độ và thời gian./.
Phương Anh/VOV1 biên dịch Theo NHK | Người dân Nam Mỹ khốn đốn vì hạn hán kỷ lục | 312 | |
Tháp Khương Mỹ. Ảnh:Wiki
Nhà khảo cổ học Ngô Văn Doanh từng nhận định: ‘Cụm tháp Khương Mỹ không có gì khác lắm so với những ngôi tháp cổ Champa truyền thống nhưng những tác phẩm điêu khắc đá, những hình chạm khắc trên mặt cả ba ngôi tháp lại là những đối tượng thu hút sự chú ý của nhiều nhà nghiên cứu nghệ thuật Chăm’.
Làng Khương Mỹ là một làng cổ của Quảng Nam, nay là thôn Khương Mỹ (thôn 4), xã Tam Xuân 1,
huyện Núi Thành
. Nhà nghiên cứu Phú Bình trong cuốn “Dấu cũ Hà Đông” (NXB Văn học, 2016) cho biết ở trang 81: “Tại vùng tháp Khương Mỹ và phụ cận người địa phương phát hiện rất nhiều dấu vết của những móng tường thành mà sau đó vào năm 1466 người Việt đã tận dụng để làm thành quách chăng?…”.
Ngôi thành mà tác giả Phú Bình đề cập là thành Đa Lang đã được Ngô Sĩ Liên viết trong Đại Việt Sử ký toàn thư: “Ngày 23 (tháng 2 năm Bính Dần – 1466) các quân của bọn Lê Thụ đến các xứ Ly Giang, Đa Lang, Cổ Lũy ở Chiêm Thành mở thông đường thủy, đắp xây thành bảo để đánh nhau với giặc, phá tan giặc, thừa thắng đến thẳng cửa biển Thị Nại” (Bản dịch của Viện Sử học, NXB KHXH&NV, 1972, tr.136).
Phú Bình cho rằng: “Xứ Ly Giang thuộc vùng Thăng Bình,
Quảng Nam
và xứ Cổ Lũy thuộc Bình Sơn (
tỉnh Quảng Ngãi
) còn xứ Đa Lang có lẽ nằm giữa hai vùng kia và có nhiều khả năng là vùng tháp Khương Mỹ và tháp Chiên Đàn”. Theo tác giả, nhiều khả năng Đa Lang xuất phát từ chữ Pa-nưng (cây cau) vì vùng ven tháp Khương Mỹ hiện nay còn có xứ đất với tên gọi là xứ Cây Cau!
Không tìm thấy dấu tích của địa danh Khương Mỹ trong Phủ biên tạp lục (1776) nhưng sách Địa bạ Gia Long (soạn trong thời kỳ 1812-1818) cho biết Khương Mỹ thuộc Liêm hộ của huyện Hà Đông, phủ Thăng Hoa, dinh Quảng Nam. Làng có tứ cận: “Phía Đông giáp xã Phú Hưng (tổng Đức Hòa Trung), lập cột đá làm mốc. Phía Tây giáp xã Phú Lân Đông, lập cột đá làm mốc. Phía Nam giáp xã Đức Hòa, lập cột đá làm mốc. Phía Bắc giáp sông”.
Theo sách Đồng Khánh Địa dư chí (1887-1890), Khương Mỹ là một trong 54 xã (thôn, phường, ấp) của tổng Đức Hòa Trung, huyện Hà Đông, phủ Thăng Bình. Từ năm 1906, Khương Mỹ thuộc tổng Phú Quý, huyện Hà Đông rồi phủ Hà Đông và sau đó là phủ Tam Kỳ nhưng với tên Phú Khương (có lẽ do nhập với xã Phú Hưng).
Năm 1962, Khương Mỹ thuộc xã Kỳ Hưng, quận Tam Kỳ, tỉnh Quảng Tín; từ năm 1983 đến nay thuộc xã Tam Xuân 1, huyện Núi Thành.
Cụm tháp Khương Mỹ có đặc điểm chung của một cụm tháp Chăm truyền thống còn tồn tại, gồm ba tháp dạng hình vuông nằm trên trục Bắc – Nam, có một cửa chính và 5 cửa giả. Cửa chính luôn quay mặt về hướng Đông, hướng mặt trời mọc, biểu trưng cho sự sống. Ba tháp có cấu trúc và hình dáng như nhau: hình vuông, có ba tầng, tầng trên là hình ảnh thu nhỏ của tầng dưới, đỉnh tháp được làm bằng sa thạch.
Bên cạnh sự “bình thường” rất giống với các tháp Chăm truyền thống khác, nếu đi vào tiểu tiết ta sẽ ngạc nhiên với nhiều điểm độc đáo:
Thứ nhất, đây là một cụm tháp Chăm còn khá nguyên vẹn (so với những tháp Chăm có cùng niên đại) dù trải qua hơn 1.000 năm tồn tại.
Thứ hai, cụm tháp Khương Mỹ nằm ở phía Nam kết hợp cùng cụm tháp Chiên Đàn nằm cách đó một đoạn chưa đầy 5km ở phía Bắc tạo nên điểm nhấn độc đáo của không gian đô thị Tam Kỳ. Khách du lịch từ Bắc vào, đến
thành phố Tam Kỳ
vẫn thường ví von: Đến thăm Tam Kỳ khách được chào đón bằng một tháp Chăm (Chiên Đàn) và tiễn đưa bằng một tháp Chăm (Khương Mỹ). Ít có đô thị nào trên cả nước có được đặc điểm này!
Thứ ba, về mặt vị trí, theo tính toán chưa đầy đủ của chúng tôi thì ba tháp Bằng An, Chiên Đàn và Khương Mỹ có thể nằm trên một trục kinh tuyến (độ lệch không đáng kể). Không biết khi quy hoạch xây dựng người Chăm có “chủ ý” tính toán điều này (hay chỉ là sự trùng hợp ngẫu nhiên). Nếu có, ta phải ngạc nhiên về trình độ thiên văn học của họ ngày đó!
Thứ tư, theo các nhà nghiên cứu thì tháp Khương Mỹ được xây dựng vào đầu thế kỷ thứ X (có thể là cuối thế kỷ IX) với kiểu tháp Nam lớn nhất và đây chính là cụm tháp cuối cùng được xây dựng theo kiểu tháp Nam lớn nhất để sau đó chuyển sang thời kỳ của kiểu tháp Giữa lớn nhất mà Chiên Đàn được xem là ngôi tháp đầu tiên (cuối thế kỷ X đến cuối thế kỷ XI).
Thứ năm, về mặt chức năng, cụm tháp Khương Mỹ không giống như nhiều tháp Chăm truyền thống. Tại Khương Mỹ, các nhà nghiên cứu chỉ tìm thấy các tác phẩm điêu khắc mang tính chất Vishnu giáo, không tìm thấy dấu tích của Brahma và Shiva, nên đây được xem là khu đền tháp dành riêng cho thần Vishnu.
Thứ sáu, tác giả Ngô Văn Doanh cho biết ở trang 170 cuốn Văn hóa cổ Champa (NXB Văn hóa Dân tộc, 2002): “Cụm tháp Khương Mỹ không có gì khác lắm so với những ngôi tháp cổ Champa truyền thống nhưng những tác phẩm điêu khắc đá, những hình chạm khắc trên mặt cả ba ngôi tháp lại là những đối tượng thu hút sự chú ý của nhiều nhà nghiên cứu nghệ thuật Chăm vì đây là những tác phẩm mang tính chuyển tiếp giữa hai giai đoạn hay hai phong cách bản lề trong lịch sử nghệ thuật Chămpa: giai đoạn trước thế kỷ thứ X và giai đoạn từ thế kỷ thứ X đến thế kỷ XVI và từ đó mới có được những phong cách kế tiếp nhau của nghệ thuật Chăm… Đến nay các tháp Khương Mỹ đã được các nhà khoa học định vị yên ổn vào một vị trí mang tính bước ngoặt của lịch sử nghệ thuật Chăm. Chính vì vậy Khương Mỹ được xếp vào một phong cách riêng: phong cách Khương Mỹ”.
“Phong cách Khương Mỹ” cũng được nhà nghiên cứu Hồ Xuân Tịnh lý giải trong cuốn Di tích Chăm ở Quảng Nam (NXB Đà Nẵng, 2008, tr.49): “thể hiện được sự chuyển tiếp từ những mạnh mẽ, dữ dội của phong cách Đồng Dương sang những nét nhẹ nhàng trang nhã của phong cách Trà Kiệu”. | Cụm tháp ‘hút’ các nhà nghiên cứu nghệ thuật Chăm | 1,174 | |
Nhờ giao du và kết thân được với những danh sĩ đất đế đô, Nguyễn Thông trở thành một nhân vật có tiếng tăm ở kinh kỳ, nhiều lần soạn và dâng vua những biện bạch và điều trần quan trọng.
Nguyễn Thông – bông hoa đầy hương sắc của đất Phương Nam, sinh ngày 28-5-1827 ở làng Bình Thạnh, huyện Tân Thạnh, phủ Tân An, tỉnh Gia Định (nay thuộc xã Phú Ngãi Trị,
huyện Châu Thành
,
tỉnh Long An
).
Là người “Nam Kỳ lục tỉnh” chính hiệu, nhưng 58 năm sống giữa thế kỷ XIX đầy biến động của lịch sử đất nước đã khiến họ Nguyễn cũng phải rất nhiều phiêu chuyển, nên chốt lại, ông cũng còn là người có đến hai miền quê hương nữa, là Huế (
TP Huế
,
tỉnh Thừa Thiên – Huế
nay), và – đặc biệt là – Bình Thuận.
Thuở nhỏ, ở Tân Thạnh, Nguyễn Thông đã là một cậu bé thông minh, hiếu học, được chính cha mình – tên Nguyễn Hanh – kèm cặp, dạy dỗ. 10 tuổi thì Nguyễn Thông đã mất mẹ, rồi cha cũng mất khi 7 năm sau đó.
Không chịu làm người thất học, Nguyễn Thông vừa bươn chải mưu sinh vừa ra sức tự học. Cũng có may mắn được một thời gian ngắn thụ giáo thầy Nguyễn Nhữ Hiền, khi thầy – cũng một thời gian ngắn – được bổ làm Tri phủ Tân An. Chăm học như thế nên Nguyễn Thông ở tuổi 22 đã thi đỗ cử nhân và được nhận chức học quan, cấp huấn đạo, ở huyện Phú Phong, bên tỉnh An Giang.
Một đường phố mang tên Nguyễn Thông ở TP Phan Thiết, tỉnh Bình Thuận (Ảnh: CHÂU TỈNH).
Năm 1859, thực dân Pháp bắt đầu nổ súng xâm lược Nam Kỳ. Lúc này, tuổi 33, Nguyễn Thông đang ở Huế, làm chức Hàn lâm viện Tu soạn. Lập tức, Nguyễn Thông xin tòng quân và lên đường trở về nơi chôn nhau cắt rốn, được Thống đốc quân vụ Tôn Thất Hiệp nhận vào quân ngũ, cho trông coi Vụ cơ mật của mặt trận Gia Định, rồi thăng dần từ chức Vệ úy lên Chưởng vệ, rồi Phó Đề đốc, cai quản hơn 2.000 quân dưới cờ.
Năm 1861, mặt trận Gia Định bị quân Pháp đánh vỡ, Đại đồn Kỳ Hòa thất thủ, Nguyễn Thông lánh về quê nhà Tân An, một mặt liên lạc với nghĩa quân Trương Định, một mặt trực tiếp – cùng với cậu là Trịnh Quang Nghị, bạn là Phan Văn Đạt – mộ quân đánh giặc, từ Tân An đến Gò Công. Chiến đấu dũng cảm, lập được nhiều chiến công, nhưng cuối cùng vẫn không những không thắng nổi quân Pháp mà còn bị chúng đánh tan. Phan Văn Đạt bị bắt, giết. Nguyễn Thông thoát được tử vong, đúng lúc triều đình Huế ký Hiệp ước 1862, “nhường” 3 tỉnh Gia Định, Định Tường, Biên Hòa cho Pháp, điều Nguyễn Thông cùng các quan tướng ở 3 tỉnh miền Đông ấy về
Bình Thuận
.
Gặp Kinh lược đại sứ Phan Thanh Giản ở đấy, chỉ vài tháng sau, Nguyễn Thông đã có cớ để quay trở lại quê hương Nam Kỳ, khi được họ Phan đề cử làm Đốc học tỉnh Vĩnh Long.
Từ năm 1863 đến năm 1867 sống ở Vĩnh Long, trong hoàn cảnh nơm nớp lo Pháp tới đánh tiếp, cùng với chức nghiệp chăm lo việc học hành của người trong tỉnh, Nguyễn Thông vẫn còn chủ trì và hoàn tất được việc xây dựng Văn Miếu Vĩnh Long, tạo lập Văn Xương Các (tức: Tụy Văn Lâu) làm chỗ tụ hội các danh sĩ yêu nước đương thời, đặc biệt, khởi xướng và tổ chức thành công việc “tỵ địa” cho cả di cốt của danh sư Võ Trường Toản từ đất Gia Định đang bị giặc chiếm về Ba Tri (Bến Tre, ngày ấy thuộc Vĩnh Long).
Cộng với thời gian trực tiếp chiến đấu chống Pháp trước đấy – từ năm 1859 đến năm 1862 – vậy là thành những năm tháng của phần đời gắn bó với quê hương Nam Kỳ, là thời gian nền tảng cho sự nghiệp lừng lẫy của nhà văn hóa, học giả và nhà thơ Nguyễn Thông, với những thi phẩm đặc sắc, như: “Lên lầu trên thành tỉnh Vĩnh Long”, “Từ biệt mộ người em”… và nhất là những bài văn rực lửa chiến đấu – sau này được đưa vào sách “Kỳ Xuyên văn sao” – viết về các anh hùng “Nam Kỳ kháng Pháp”: Trương Định, Hồ Huấn Nghiệp, Phan Văn Đạt…, cùng với những lời thơ cảm hoài da diết, khi khóc tướng Nguyễn Duy, tử trận ở Kỳ Hòa, tan tành thân xác vì trúng đạn đại bác của địch; và những câu căm hận, khi buộc phải rút nghĩa quân Gia Định về Biên Hòa, sau trận mất đồn Kỳ Hòa: “Từ Long Thành đi Phước Tuy, cảm hoài trên đường”…
Lần đầu tiên đến với Huế, là lúc Nguyễn Thông ra đấy đi học, ở tuổi 17. Sau đó là những đoản khúc bị cắt rời, khi thì đang làm huấn đạo ở Phú Phong, bỗng được triệu ra kinh đô để – trong vòng 4 năm (1855 – 1859) – làm chức Hàn lâm viện Tu soạn; khi thì – như vào năm 1870 – ra chấm thi Hương thí, trường thi Thừa Thiên; khi thì – như vào năm 1874 – ra làm việc ở Bộ Lễ (nhưng chỉ được ít ngày, đã bị bệnh, phải đi dưỡng bệnh); khi thì – như vào năm 1876 – lại được triệu ra làm chức Tư nghiệp Quốc Tử Giám… Còn lần cuối cùng thì đã là – một năm trước khi qua đời – ra Huế để thọ tang vua Tự Đức (1883) ít ngày.
Chỉ ở Huế được những đoản khúc thời gian bị cắt vụn như thế nhưng một sự nghiệp văn hóa – thư tịch lớn lao, vẫn đã được Nguyễn Thông kịp làm nên và để lại ở đấy.
Nhờ giao du và kết thân được với những danh sĩ đất đế đô như: Phạm Phú Thứ, Nguyễn Tư Giản, Đỗ Đăng Đệ…, Nguyễn Thông trở thành một nhân vật có tiếng tăm ở kinh kỳ, nhiều lần soạn và dâng vua những biện bạch và điều trần quan trọng, tham gia làm sách “Nhân sự kim giám” và đặc biệt là – cùng với Bùi Ước, Hoàng Duy Tân – khảo duyệt bộ “Khâm định Việt sử thông giám cương mục” của Quốc sử quán triều Nguyễn.
Thông thái và nhất là thẳng thắn – đức tính của “Người Nam Kỳ” – Nguyễn Thông khi nhận trách nhiệm khảo duyệt bộ sử lớn của triều đại nhà Nguyễn này đã chỉ ra đến 167 điểm cần phải sửa chữa ở bộ sử chính thống này, và nhân đấy viết luôn cả tập “Việt sử thông giám khảo lược” (gồm 7 quyển) để tranh luận và chứng minh những điều sở đắc của mình, về lịch sử và viết sách lịch sử.
Năm 1862, phải tha hương Nam Kỳ vì “Hòa (hàng) ước Nhâm Tuất” nhường 3 tỉnh Gia Định, Định Tường, Biên Hòa cho Pháp, Nguyễn Thông – lần đầu tiên – đã trôi dạt đến Phan Thiết trên một con thuyền nhỏ đậu trên sông (Cà Ty ngày nay) và cảm động vì thấy cảnh quan ở đây sao mà giống dòng Hưng Hòa (tức: sông Vàm Cỏ Tây) ở quê hương Nam Kỳ đến thế, đã “tức cảnh sinh tình” mà sáng tác ngay được bài “Phan giang dạ bạc” (Đêm trên sông Phan) với câu kết tuyệt đẹp: “Cô chu thoa lạp nguyệt minh trung” (Thuyền đơn nón lá ngợp ánh trăng)!
Từ năm 1867, khi triều đình Huế để mất cả “Nam Kỳ lục tỉnh” vào tay người Pháp, Nguyễn Thông – trong thân phận người “tỵ địa”, đồng thời là quan chức được triều đình bổ nhiệm – đã có gần hai chục năm – xen kẽ cùng mấy năm bị (được) triều đình điều ra Huế, rồi Khánh Hòa, Quảng Ngãi, “làm nhiệm vụ” – chuyên sống gắn bó với đất Bình Thuận và gần như đã trở thành “Người Bình Thuận”!
Bởi vì – với tầm nhìn nhạy bén và xa rộng, lại thêm được chính thức giao nhận nhiều chức trách đối với Bình Thuận, như: Doanh điền sứ, Phó sứ điền nông, Đốc học, Bố chánh… Nguyễn Thông đã làm được những việc rất lớn ở và cho miền đất và cõi người tại đây, trong khi thân thể bị đau ốm, kể cả bị lao phổi liên miên, như: Tổ chức khẩn hoang, lập ấp, kể cả xây dựng căn cứ và cơ sở hậu cần cho việc lo liệu lấy lại Nam Kỳ, ở miền Tây Bình Thuận; thành lập “Đồng Châu xã”, giúp ổn định đời sống của và cho những người tiếp tục từ Nam Kỳ đến Bình Thuận “tỵ địa”; đặc biệt là đứng đầu chuyến đi khảo sát (thám hiểm), lên kế hoạch khẩn hoang lập ấp năm 1877, từ núi Lão Nhân (Núi Ông) đến mũi Kỳ Tôn (Cà Tong), qua Tính (Tánh) Linh, Lạc Hải (Biển Lạc), tới La Ngư Bà Dần (Đức Linh – Tánh Linh ngày nay), gần tới cả Lâm Viên (Liang Biang) – nơi mà sau đấy, Yersin sẽ (đã) tới để được coi như là “Người phát hiện ra Đà Lạt”!
Song song cùng quá trình tiến hành những hoạt động kinh tế – xã hội đầy lợi ích như thế, rất diệu kỳ là việc sáng tạo văn chương thơ phú, viết và in sách vở thư tịch, mà bên cạnh những ứng tác “tại chỗ”, như đã viết bài “Bạch Hổ nhàn hành” khi từ Sa Ra (Vĩnh Hòa) vượt chập chùng đồi cát, tìm đến được vùng hồ nước tuyệt đẹp ở Tây Nam huyện Hòa Đa (nay là Bàu Trắng, xã Hòa Thắng, huyện Bắc Bình); hoặc như làm được bài “Quá Bình Nhân sa mạc”, lúc “Đi đi trên đê cát/ Núi xa nhìn thấy thấp/ Chốn vắng thưa người tới/ Chỉ nghe tiếng chim kêu/ Trăng hồ ánh thấu biển/ Hoa núi rọi chiếu khe” mà vượt qua những động cát, ra tới bờ biển, thì chủ yếu là nhờ vào việc xây cất được tòa “Ngọa Du Sào” (tổ nằm chơi) trên bờ hữu ngạn sông Phan Thiết, nơi có một con rạch nhỏ chảy vào làng Thành Đức, quang cảnh giống hệt như vùng sông nước quê hương Nam Kỳ, để làm chỗ đọc sách, ngâm thơ và chỉnh lý, biên soạn thư tịch.
Ngọa Du Sào (Ảnh: CHÂU TỈNH).
“Ngọa Du Sào”, vách xây bằng ghè ống, thềm lót gạch thẻ, mái ngói âm dương, có một gác nhỏ với lan can ló ra mé ngoài, gọi là “Ỷ Nguyệt Hiên”. Những tác phẩm nổi tiếng, của học giả và nhà thơ Nguyễn Thông, như: “Ngọa Du Sào tập”, “Độn Am thi tập”, “Độn Am văn tập”, “Kỳ Xuyên công độc”, “Kỳ Xuyên thi sao”, “Kỳ Xuyên văn sao”… đã ra đời tại đây.
Sang đến đầu thế kỷ XX, khi các con của Nguyễn Thông là Nguyễn Trọng Lợi, Nguyễn Quý Anh…, cùng các nhân sĩ yêu nước trong phong trào Duy Tân, năm 1905, thành lập trường “Dục Thanh” (giáo dục thanh niên), thì di tích “Ngọa Du Sào” cũng được tích hợp vào, thành một bộ phận của “Dục Thanh”, được chàng trai Nguyễn Tất Thành (về sau là Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh), chọn làm chỗ đến trú ngụ và tham gia giảng dạy, trước khi vào Bến Nhà Rồng, xuất dương tìm đường cứu nước. | Nỗi niềm Nguyễn Thông – Tác giả: Nhà sử học Lê Văn Lan | 1,957 | |
Phó Thủ tướng Lê Minh Khái: Chính phủ luôn tạo mọi điều kiện thuận lợi để Quảng Bình tiếp tục phát triển. Ảnh: MPI.
Tỉnh Quảng Bình
cam kết sẽ nỗ lực hết sức mình để tạo dựng môi trường đầu tư bình đẳng, thuận lợi, thực chất, hiệu quả, nhanh chóng biến những tiềm năng, lợi thế thành kết quả cụ thể, thiết thực.
Tại “Hội nghị công bố Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 và Xúc tiến đầu tư năm 2023” tổ chức sáng 25/6, tại Hà Nội, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Khái cho biết, với những tiềm năng và lợi thế, với tư duy và cách làm mới, sáng tạo của tỉnh Quảng Bình thời gian qua, cùng với lời hứa đầu tư và những cam kết nguồn lực tại Hội nghị xúc tiến đầu tư hôm nay, chắc chắn rằng tỉnh Quảng Bình sẽ có bước phát triển mạnh mẽ, đột phá trong thời gian tới.
“Chính phủ luôn tạo mọi điều kiện thuận lợi để cùng với chính quyền và nhân dân tỉnh Quảng Bình tiếp tục phát triển”, Phó Thủ tướng Lê Minh Khái nhấn mạnh.
Ông Trần Thắng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Bình cho biết, nằm ở khu vực Bắc Trung Bộ, Quảng Bình là điểm đến hấp dẫn của các nhà đầu tư trong và ngoài nước, nơi đây có vị trí chiến lược quan trọng trên các hành lang phát triển kinh tế và hội tụ nhiều tiềm năng, thế mạnh để phát triển nền kinh tế tổng hợp, đa dạng, đặc biệt là phát triển du lịch.
Toàn cảnh hội nghị. Ảnh: MPI.
Quảng Bình có hệ thống giao thông đồng bộ gồm Quốc lộ 1A và cao tốc Bắc – Nam đang khẩn trương thi công; đường Hồ Chí Minh 2 nhánh Đông Tây, Quốc lộ 12A – con đường ngắn nhất nối Việt Nam với nước bạn Lào, Thái Lan qua cặp cửa khẩu Quốc tế Cha Lo – Nà Phàu, Quốc lộ 9B nối Việt Nam với Lào qua tỉnh Savan Nakhet. Ga đường sắt Đồng Hới là ga chính.
Tỉnh có sân bay Đồng Hới, Cảng biển Hòn La. 2 khu kinh tế và 10 khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh có vị trí địa lý thuận lợi, đáp ứng để phát triển công nghiệp, logistics, năng lượng tái tạo, kinh doanh thương mại dịch vụ.
Đặc biệt, Quảng Bình có
Vườn Quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng
đã 2 lần được UNESCO công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới. Phong Nha – Kẻ Bàng được ví như một bảo tàng địa chất khổng lồ có giá trị và mang ý nghĩa toàn cầu, phần lớn diện tích là đá vôi và liên kết với khu bảo tồn đa dạng sinh học quốc gia Hin Nậm nô của Lào, tạo thành khối Karst rộng lớn vùng Đông Nam Á.
Bên cạnh đó, Quảng Bình có bờ biển dài trên 116km với nhiều bãi tắm đẹp; du lịch Quảng Bình còn hấp dẫn du khách bởi chuỗi các hoạt động du lịch nghỉ dưỡng, thể thao đặc sắc hấp dẫn ở vùng ven biển…
Ông Trần Thắng cho biết thêm, Quảng Bình luôn xác định công tác quy hoạch có ý nghĩa hết sức quan trọng và phải đi trước một bước. Đây là công cụ cần thiết để hoạch định, quản lý, điều hành thống nhất, xuyên suốt kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội, ngành, lĩnh vực, cũng như phân bổ và sử dụng hiệu quả các nguồn lực của tỉnh.
Nhấn mạnh mục tiêu Quy hoạch là phấn đấu đến năm 2030 đưa Quảng Bình trở thành tỉnh phát triển khá của khu vực miền Trung, ông Trần Thắng cho biết, Quy hoạch tỉnh Quảng Bình đã xác định rõ các định hướng, ưu tiên phát triển của tỉnh gồm: 2 trung tâm động lực tăng trưởng; 3 trung tâm đô thị; 3 hành lang kinh tế; 4 trụ cột phát triển kinh tế và 3 đột phá chiến lược.
Để cụ thể hóa những mục tiêu này vào thực tiễn, đưa Quảng Bình bứt phá đi lên, trở thành một tỉnh phát triển khá trong khu vực, một trung tâm du lịch hàng đầu của cả nước và khu vực Đông Nam Á.
Bí thư Tỉnh ủy tỉnh Quảng Bình, ông Vũ Đại Thắng cho biết, “Công bố Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 và Xúc tiến đầu tư năm 2023” đã khẳng định quyết tâm của tỉnh trong việc tiếp cận các nhà đầu tư, doanh nghiệp một cách thuận lợi, gần gũi nhất, kết nối nhanh chóng và hiệu quả nhất.
Phó Thủ tướng Lê Minh Khái cùng các đại biểu chứng kiến lãnh đạo tỉnh Quảng Bình trao Biên bản ghi nhớ hợp tác đầu tư. Ảnh: MPI.
Như vậy, Quảng Bình đã được định vị gần gũi hơn với các cơ quan Trung ương, các nhà đầu tư, doanh nghiệp, tổ chức tài chính ngân hàng. Ý kiến tham luận của các chuyên gia kinh tế, các doanh nghiệp, tổ chức tài chính ngân hàng… đã mở ra nhiều phương hướng mới trong hoạt động thu hút đầu tư, không chỉ giới hạn ở đầu tư trực tiếp bằng nguồn vốn tư nhân, vốn vay, mà còn có hình thức đầu tư công tư (PPP), tạo “sân chơi” đa dạng, phù hợp với yêu cầu của nhà đầu tư, doanh nghiệp và địa phương, hứa hẹn tương lai rộng mở, bền vững, hài hòa lợi ích cho tất cả các bên.
Tỉnh Quảng Bình cam kết sẽ nỗ lực hết sức mình để tạo dựng môi trường đầu tư bình đẳng, thuận lợi, thực chất, hiệu quả, nhanh chóng biến những tiềm năng, lợi thế thành kết quả cụ thể, thiết thực”, Bí thư tỉnh ủy Vũ Đại Thắng cho hay.
Việc thực hiện Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, bên cạnh yêu cầu chặt chẽ về mục tiêu, nhiệm vụ cụ thể, phù hợp với Quy hoạch tổng thể Quốc gia, kết quả của Quy hoạch sẽ luôn gắn với sự phát triển, giàu mạnh của tỉnh, đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân ngày càng được nâng lên, hoàn thành mục tiêu đưa Quảng Bình trở thành tỉnh phát triển khá trong khu vực.
Để thực hiện thắng lợi các mục tiêu nêu trên, tỉnh sẽ đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức, nhất là trong điều kiện tình hình thế giới, khu vực có nhiều biến động phức tạp; bản thân nền kinh tế trong nước còn gặp nhiều khó khăn; biến đổi khí hậu, thiên tai, dịch bệnh… diễn biến khó lường, ảnh hưởng lớn đến việc thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội.
Tỉnh Quảng Bình rất quan tâm, tập trung làm tốt, đi đầu trong công tác quy hoạch và là tỉnh thứ chín trong toàn quốc được Thủ tướng phê duyệt quy hoạch tỉnh. Ảnh: MPI.
Vì vậy, trong thời gian tới, Phó Thủ tướng Lê Minh Khái đề nghị tỉnh Quảng Bình cần tập trung tổ chức triển khai thực hiện Quy hoạch tỉnh Quảng Bình thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 một cách thiết thực, hiệu quả. Đồng thời, đẩy mạnh đột phá với 4 trụ cột phát triển, 3 trung tâm đô thị, 3 hành lang kinh tế, 2 trung tâm động lực tăng trưởng và 3 đột phá chiến lược.
Bên cạnh đó, Quảng Bình cần tăng cường quản lý, giám sát việc thực hiện quy hoạch, định kỳ rà soát, kịp thời báo cáo cấp có thẩm quyền các khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai quy hoạch. Cùng đó, tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, tiết giảm các thủ tục, chi phí để tạo điều kiện cho các doanh nghiệp đầu tư vào Quảng Bình, thu hút doanh nghiệp và giữ chân doanh nghiệp.
Trong quy hoạch du lịch, tỉnh đã xác định du lịch là ngành kinh tế mũi nhọn và phát triển để trở thành một trung tâm du lịch lớn của Việt Nam và khu vực Đông Nam Á. Du lịch Quảng Bình bước đầu đã có những khởi sắc và gây được tiếng vang trong khu vực và thế giới.
Tuy nhiên, tỉnh Quảng Bình cần quán triệt sâu sắc, nghiên cứu kỹ để triển khai thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 82/NQ-CP của Chính phủ ngày 18/5/2023 về nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu đẩy nhanh phục hồi, tăng trưởng phát triển du lịch hiệu quả, bền vững.
Cùng với đó, tỉnh Quảng Bình phải xác định tầm nhìn lớn, đủ sâu, đủ rộng hơn nữa để phát triển du lịch; nâng cao nhận thức của người dân về du lịch; làm tốt hơn nữa công tác quảng bá, xúc tiến du lịch.
Mặt khác, tỉnh đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cá thể hóa trách nhiệm đi đôi với kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền lực, có cơ chế khuyến khích, bảo vệ cán bộ đổi mới, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư kinh doanh, cải cách hành chính, nâng cao năng lực cạnh tranh gắn với chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin…
Phó Thủ tướng Lê Minh Khái cũng đề nghị các bộ, ngành Trung ương quan tâm, tập trung triển khai một số nội dung: khẩn trương rà soát, cập nhật và cụ thể hóa các nội dung của Quy hoạch tổng thể quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 đã được Quốc hội thông qua vào các quy hoạch ngành quốc gia, vùng và tỉnh, bảo đảm sự đồng bộ, thống nhất của các cấp quy hoạch.
Các bộ, ngành cũng cần tiếp tục tham mưu hoàn thiện thể chế, pháp luật để tháo gỡ khó khăn, hỗ trợ sản xuất kinh doanh kịp thời cho người dân, doanh nghiệp, kiến tạo không gian và động lực tăng trưởng mới; đồng thời, ban hành cơ chế, chính sách phù hợp, tạo thuận lợi cho các tỉnh Bắc Trung Bộ nói chung và Quảng Bình nói riêng huy động tối đa mọi nguồn lực, tranh thủ hiệu quả sự hợp tác, hỗ trợ của các nhà tài trợ, nhà đầu tư để tăng tốc phục hồi và phát triển…
Với chủ đề “Đưa Quảng Bình đến gần nhà đầu tư”, Phó Thủ tướng Lê Minh Khái mong rằng, thông qua hội nghị, sẽ có thêm nhiều nhà đầu tư, tổ chức quốc tế tiếp tục quan tâm, đến để trải nghiệm sự độc đáo, khác biệt của Quảng Bình.
Tại hội nghị, tỉnh Quảng Bình trao quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư cho 12 dự án với tổng vốn đầu tư 3.129 tỷ đồng (khoảng 0,14 tỷ USD); 24 biên bản ghi nhớ hợp tác, cam kết đầu tư với các doanh nghiệp trong và ngoài nước trên các lĩnh vực: hạ tầng, thể thao du lịch, công nghiệp – khoáng sản, bất động sản với tổng vốn đăng ký 45.843 tỷ đồng (khoảng 2 tỷ USD) cũng đã được ký kết./. | Kỳ vọng đưa Quảng Bình trở thành tỉnh phát triển khá của khu vực miền Trung | 1,882 | |
"Đài thiên văn tử thần" ở Hà Lan - Ảnh: TP Tiel.
Đài thiên văn tử thần vừa được khai quật ở
Hà Lan
gồm những gò đất chứa hài cốt được căn chỉnh chuẩn xác với hoạt động của các thiên thể, cùng dấu tích của các nghi lễ bí ẩn.
Theo
Live Science,
công trình được đặt biệt danh “Stonehenge” Hà Lan này là một khu di tích 4.500 tuổi với hàng chục ngôi mộ được chôn cất trong khoảng thời gian từ năm 2500 đến năm 1200 trước Công Nguyên.
Nhưng nó không phải một nghĩa trang bình thường: Các gò mộ được sắp đặt để tạo thành một đài thiên văn rùng rợn.
Nhóm chuyên gia khảo cổ học TP Tile – Hà Lan đã tiếp quản hiện trường. Cuộc phân tích cho thấy các gò mộ cổ được đăng thẳng hàng với Mặt Trời và các điểm chí, điểm phân trong năm (Hạ chí, Đông chí, Xuân phân, Thu phân).
Gò mộ lớn nhất chứa hài cốt của phụ nữ, đàn ông và nhiều trẻ em đã chết trong khoảng thời gian nói trên; trong khi nhiều ngôi mộ cổ riêng lẻ nằm rải rác xung quanh. Một số người được chôn cất, một số người được hỏa táng trước khi chôn.
Các sắp xếp cho thấy rõ ràng khu vực đã được sử dụng như một đài thiên văn sơ khai, nơi người ta quan sát các thiên thể và dự đoán mùa màng, phục vụ nông nghiệp. Trong đó gò chôn cất lớn nhất đánh dấu sự chuyển động của Mặt trời và được dùng như một quyển lịch.
Một số đồ tạo tác quý giá được chôn một cách hữu ý ở những vị trí liên quan đến thiên văn, chẳng hạn một mũi giáo đồng ở tư thế bị cắm xuống đất ở vị trí tia nắng đi xuyên qua một lỗ trong cấu trúc tổng thể của đài thiên văn.
Các cuộc chôn cất được phủ bóng bởi những nghi lễ bí ẩn; trong khi mỗi ngôi mộ được chôn cất thêm đều đóng vai trò nhất định trong các nghi lễ sau đó.
Một số hố rỗng, cọc và xô cũng được tìm thấy trong khu vực, có thể phục vụ các nghi lễ tẩy rửa.
“Đài thiên văn tử thần” được phát hiện tình cờ vào năm 2016 giữa một khu công nghiệp. Các nhà khoa học đã dành khoảng 1 năm để khai quật nó và lấy lên hơn 1 triệu hiện vật xuyên qua các thời đại đồ đá, đồ đồng, đồ sắt, thời La Mã chiếm đóng, thời Trung Cổ.
Họ đã mất 6 năm để phân tích và ghép nối các hiện vật và đến nay cuộc nghiên cứu vẫn tiếp diễn. | Lộ diện đài thiên văn 4.500 tuổi do các ngôi mộ ghép thành | 453 | |
Hình minh họa sao lùn nâu. Ảnh: Trung tâm Bay Vũ trụ Goddard (NASA).
Mới đây, một nhóm các nhà nghiên đã phát hiện một sao lùn nâu có mức nhiệt vượt xa Mặt Trời, cách Trái Đất khoảng 1.400 năm ánh sáng.
Theo nghiên cứu đăng trên cơ sở dữ liệu arXiv và được công bố trên tạp chí
Nature Astronomy
, nhóm chuyên gia quốc tế do nhà vật lý thiên văn Na’ama Hallakoun tại Viện Khoa học Weizmann,
Israel
, dẫn đầu đã đặt tên cho thiên thể này là WD0032-317B.
WD0032-317B quay quanh sao chủ theo quỹ đạo và duy trì nhiệt độ trên 7.730 độ C – đủ nóng để phá vỡ các phân tử trong bầu khí quyển thành nguyên tử tổng hợp.
Nhiệt độ này nóng hơn nhiều so với nhiệt độ bề mặt của Mặt Trời – ở mức 5.505 độ C. Với mức nhiệt này, WD0032-317B đã trở thành vật thể nóng nhất vũ trụ.
Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ đã mô tả sao lùn nâu là những ngôi sao nhỏ, khối lượng thấp nhất, là vật thể trung gian giữa các hành tinh khí khổng lồ. Sao lùn nâu có khối lượng gấp 13-80 lần khối lượng sao Mộc.
Thông thường, các sao lùn nâu thường có nhiệt độ khoảng 2.200 độ C vì mức sản xuất năng lượng không bằng một ngôi sao thực thụ. Vì vậy, vật thể nóng như WD0032-317B quay quanh các ngôi sao khác là một điều hiếm thấy.
Theo
Science Alert
, WD0032-317B nóng bất thường do quay quanh sao chủ với khoảng cách rất gần (một năm của nó chỉ kéo dài 2,3 giờ) và bề mặt hứng chịu lượng lớn tia cực tím. Điều này có thể dẫn đến quá trình nhiệt phân, khiến khí quyển của thiên thể quay xung quanh sao chủ bốc hơi, các phân tử bị xé bỏ.
Khoảng cách gần khiến WD0032-317B này bị khóa chặt, nghĩa là một mặt luôn luôn quay về phía vật chủ, còn mặt kia luôn luôn khuất. Điều này lý giải nguyên nhân sao lùn nâu chỉ quá nóng ở một bên. Nhiệt độ “phía ban ngày” của nó đạt tới 7.700 độ C, nhưng “phía ban đêm” chỉ 1.000-2.700 độ C.
Nhóm nghiên cứu cho biết phát hiện mới này có thể giúp con người hiểu rõ hơn về sao Mộc cũng như các hành tinh khí khổng lồ khác quay quanh các ngôi sao lớn, nóng rất khó nghiên cứu do hoạt động và tốc độ quay của chúng. | Phát hiện thiên thể nóng hơn Mặt Trời | 418 | |
Nằm ở vị trí vô cùng đặc biệt, cung điện này chỉ được biết đến rộng rãi khi có hai người đàn ông tình cờ đi lạc vào trong lúc tìm đàn gia súc của mình.
Trong Công viên Quốc gia Mesa Verde rộng lớn của tiểu bang Colorado (Mỹ) có rất nhiều công trình kiến trúc bị bỏ hoang. Đáng chú ý, đây không phải là những ngôi nhà được xây dựng theo cách thông thường, mà là những ngôi nhà nằm cheo leo trên vách đá do người Pueblo cổ đại (tổ tiên của người bản địa ở vùng Tây Nam nước
Mỹ
) xây dựng.
Có rất nhiều công trình bỏ hoang được tìm thấy, nhưng trong số đó, Cliff Palace (Cung điện vách đá) được xem là thứ đặc biệt nhất.
Công tác xác định niên đại cho thấy rằng việc xây dựng và bảo trì Cliff Palace diễn ra liên tục từ năm 1190 đến năm 1360 sau Công nguyên. Tuy nhiên, các nhà khảo cổ cũng phát hiện ra rằng phần lớn tòa nhà được hoàn thành chỉ trong vòng 20 năm – một kỳ tích đáng kinh ngạc đối với sự sáng tạo, đa dạng kiến trúc và độc đáo về địa hình nơi đây.
Toàn cảnh khu vực cung điện nằm bên trong vách đá.
Các nhà nghiên cứu cho rằng người Pueblo cổ đại đã xây dựng Cliff Palace và các ngôi nhà tại vị trí “bất khả xâm phạm” này do sự cạnh tranh gay gắt trong điều kiện khí hậu thay đổi. Mặc dù vậy, vẫn còn tồn tại một câu hỏi lớn nhất về kỳ quan kiến trúc này: Tại sao nó lại bị bỏ hoang?
Theo Far Out Magazine, tòa lâu đài chắc chắn đã bị bỏ hoang hoàn toàn kể từ năm 1300, nhưng nhiều người vẫn còn tranh luận về lý do của cuộc di cư đột ngột. Không ít người cho rằng đợt một siêu hạn hán đã ảnh hưởng đến việc sản xuất lương thực trong khu vực, khiến người Pueblo phải từ bỏ và tìm kiếm một nơi ở khác.
Cung điện được xây dựng chủ yếu bằng đá sa thạch, dầm gỗ và vữa tự chế từ đất, nước và tro. Đồng thời còn có nhiều bức tường được trang trí bằng thạch cao đất đầy màu sắc. Tuy nhiên, những vật liệu này lại dễ bị xói mòn bởi điều kiện thời tiết thất thường và khắc nghiệt trong khu vực, cụ thể là sự chênh lệch giữa nhiệt độ quá cao và quá thấp.
Những vật liệu như gỗ, vữa khiến công trình bị tàn phá một cách nhanh chóng bởi môi trường.
Ngoài ra, hệ động vật đa dạng cũng khiến cấu trúc huy hoàng một thời bị mài mòn không ít. Chỉ trong vòng 6 thế kỷ, cung điện đồ sộ đã biến đổi từ một tòa kiến trúc hùng vĩ gồm nhà ở, sân và đường hầm dưới lòng đất thành một bãi đổ nát.
Trong một thời gian dài, chỉ có người Mỹ bản địa mới biết đến sự tồn tại của Cliff Palace. Đến khi nước Mỹ bị thuộc địa hóa và người dân bắt đầu di chuyển về phía Tây, nó mới lần nữa được “tái khám phá” bởi Richard Wetherill và Charlie Mason vào năm 1888, khi cả hai đang tìm kiếm đàn gia súc đi lạc của mình.
Tuy nhiên, lần khám phá này lại mang đến cho cung điện những tác động tiêu cực, sự xuất hiện của các chuyến khảo cổ và cướp bóc khiến Cliff Palace ngày càng xuống cấp. Mãi cho đến khi Jesse Walter Fewkes, giám đốc dân tộc học tại Smithsonian, vào cuộc để ngăn chặn thiệt hại thêm cho cung điện thì Cliff Palace và những công trình kiến trúc xung quanh nó mới bắt đầu được chăm sóc chu đáo.
Sau những nỗ lực bảo tồn, khi vực này trở thành địa điểm tham quan thu hút nhiều du khách.
Một trong những điều đáng chú ý khác của Cliff Palace là kích thước nhỏ bất thường của các ô cửa trong cung điện. Theo Far Out Magazine, các chuyên gia tuyên bố rằng vào thời điểm tòa cung điện được xây dựng, chiều cao trung bình của một người đàn ông là 168cm và một người phụ nữ là 152cm.
Chưa hết, một điều nữa khiến cho cung điện này trở nên bí ẩn là khu vực kiva (không gian nằm dưới lòng đất được người bản địa sử dụng cho các cuộc họp quan trọng về chính trị) nằm ở trung tâm của tòa kiến trúc. Cụ thể, khu vực kiva nằm ở nơi mà toàn bộ các căn phòng được phân chia bởi hàng loạt bức tường không có cửa ra hoặc lối vào. Mặt tường bên trong và bên ngoài của căn phòng cũng được tô hai màu khác nhau. Điều này đã khiến các học giả và du khách “vò đầu bứt tai” về mục đích thật sự của nó.
Có khoảng 150 căn phòng và 20 kiva bên trong cung điện.
Theo một giả thuyết phổ biến, người ta tin rằng Cliff Palace là một trung tâm hành chính xã hội được xây dựng với mục đích tổ chức nghi lễ, đồng thời cũng là nơi ở các thị tộc khác ngoài người bản địa. Ý tưởng này bắt nguồn từ thực tế là có nhiều phòng tiêu chuẩn hơn so với căn phòng kiva truyền thống của người Pueblo, cụ thể có khoảng 150 căn phòng và 20 kiva, điều này chỉ ra rằng cung điện là nơi có sự kết hợp chặt chẽ giữa các dân tộc khác nhau.
Không nghi ngờ gì nữa, Cliff Palace thuộc Công viên Quốc gia Mesa Verde là một trong những địa điểm khảo cổ hấp dẫn nhất và rất đáng để ghé thăm. Cùng với việc cung cấp cái nhìn sâu sắc về cuộc sống của người Pueblo cổ đại và lịch sử khu vực, kỳ quan kiến trúc này còn cho chúng ta biết về cách mà những nền văn hóa cổ xưa giao thoa với nhau.
Nguồn: Far Out Magazine | Độc đáo cung điện nằm lọt thỏm trong vách đá, diện tích ‘khủng’ với hơn 150 căn phòng | 1,024 | |
Bìa cuốn sách “Ngưòi Việt nói tiếng Việt”.
Đúng, sai, thừa, thiếu thế nào còn là chuyện phải bàn nhưng phải thừa nhận vốn từ mà ông Nguyễn Quang Thọ sử dụng trong tập sách Người Việt nói tiếng Việt hết sức phong phú, đa dạng…
Trong suy nghĩ của tôi, tiếng Việt vẫn là thứ tiếng “khó nhai” nhất. Dù là người Việt nói tiếng Việt, sinh ra trên đất nước Việt Nam, từ cách suy nghĩ đến quan điểm về thẩm mỹ văn hóa… đều nhìn từ góc độ của người Việt nhưng rồi có một điều cực kỳ thú vị lẫn éo le đó là có những từ/ cụm từ dù chúng ta vẫn viết, vẫn nói… vậy mà chắc gì ta đã hiểu một cách cặn kẽ, chu đáo?
Một khi nói ra điều này, chắc hẳn có người tủm tỉm hoặc nhếch mép cười ruồi cho rằng tôi đã cố tình “trầm trọng hóa” vấn đề. Tuy nhiên, tôi sẽ không cãi lại điều này, vì rằng tôi là một người đang tự học tiếng Việt nên không dám “múa rìu qua mắt thợ”. Còn nếu ai đó muốn cãi lại quan điểm vừa nêu, có lẽ cách tốt nhất là tìm đọc sách “Người Việt nói tiếng Việt” (NXB Tổng hợp TP HCM – 2023).
Đây là một cuốn sách, theo tôi khi cầm trên tay, bạn đã thấy tác giả muốn “gây gổ”, “gây chuyện”, “gây sự” với bất kỳ ai cho rằng mình đã hiểu tiếng Việt. Trên bìa sách, ngay dưới nhan đề có in dòng chữ nói thẳng ruột ngựa, nói huỵch toẹt, không thèm vòng vo, không uốn éo rào trước đón sau: “Sưu tập, khảo cứu về thành ngữ, tục ngữ bị các từ điển bỏ sót hoặc trao đổi lại phần giải nghĩa”. Thoạt đọc, những ai tự cho mình đã hiểu tiếng Việt đến tầm cỡ… “vua tiếng Việt” ắt cảm thấy những dòng chữ đó có gì đó “lớn lối” quá chăng?
Vì rằng từ khi có chữ quốc ngữ đến nay, đã có không ít nhà nghiên cứu sưu tầm lại lời ăn tiếng nói của ông bà. Các tập sách này khá nhiều, trải theo năm tháng cho đến nay vẫn còn tiếp tục được bổ sung… Vậy khi nói “các từ điển bỏ sót” thì nghe vô lý “đứt đuôi con nòng nọc”? Lại càng vô lý hơn khi tác giả cũng muốn trao đổi lại phần giải nghĩa trong các từ điển đó. Lâu nay, người ta luôn tin cậy vào từ điển, lấy đó làm chuẩn khi muốn tìm hiểu từ nào đó kia mà? Vậy không lẽ từ điển lại giải nghĩa chưa đúng?
Trước hết, xin hỏi tác giả tập sách này là ai mà lại dám “cả gan” đến thế?
Xin thưa, đó là nhà báo Nguyễn Quang Thọ, sinh năm 1949 tại
Nam Định
, lớn lên tại
Hà Nội
. Từ năm 1968 đến 1971, ông tham gia quân đội, là chiến sĩ Sư đoàn 304. Tốt nghiệp ngữ văn Đức tại Trường Đại học Tổng hợp Karl Marx, TP Leipzig – Cộng hòa Dân chủ Đức năm 1979. Tốt nghiệp cao học với đề tài “Thành ngữ so sánh tiếng Đức (đối chiếu với tiếng Việt) tại Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn TP HCM năm 2004. Ông từng là biên tập viên NXB Thanh Niên, Chủ biên Tập san Văn hóa và Đời sống (NXB Tổng hợp TP HCM, 1991-1992), Tổng Biên tập Báo Yêu trẻ (1991-1992). Ông hiện đang ở tại
TP HCM
.
Sở dĩ tôi phải nêu rõ “lý lịch” của tác giả vì ở đây chúng ta đang bàn về một câu chuyện nghiêm túc – nhất là về tiếng Việt, do đó, tất cả đều cần rõ ràng về nhân thân, chứ không núp dưới một cái tên ất ơ nào đó.
Khi tôi đặt câu hỏi vì sao viết quyển sách này, ông Thọ cho biết: “Vốn từ của một dân tộc là vô cùng lớn, không một ai biết hết được. Muốn biết nhiều thì phải học nhiều. Học từ lúc nằm nôi cho tới khi xuống mồ. Mỗi ngày sống là một ngày điền dã”. Thế thì “nội lực” của ông Thọ có những gì?
Với khoảng hơn 600 thành ngữ, tục ngữ xuất hiện trong tập sách này, tôi xin chọn ngẫu hứng, ông viết: “Từ điển thành ngữ Việt Nam thu nhận thành ngữ “Nhạt như nước ốc”. Bún ốc vẫn luôn là món khoái khẩu của biết bao người, trong đó có bà xã tôi. Cho đến bây giờ, tôi vẫn còn nhớ bát cơm nguội buổi sáng mấy anh chị em thường ăn, được chan hai hào nước ốc của bà hàng xóm. Cái thứ nước sóng sánh màu hoa hiên, hơi có chút váng mỡ, tê tê đầu lưỡi, làm cho miếng cơm “chưa đặt đến môi đã trôi xuống bụng”. Nước ốc không nhạt như người ta nghĩ… Câu thành ngữ đúng ra phải là “Nhạt như nước ốc ao bèo”. Ở những ao dày bèo thì bèo ăn hết chất dinh dưỡng. Ốc gầy làm sao ngọt nước được. Dân quê tôi nói “Nhạt như nước ốc ao bèo”; tôi tin rằng họ là những vị giám khảo công bằng nhất trên đời” (tr.19).
Với cách dẫn chuyện từ thực tế, tác giả đặt tít chương 1: “Mắt thấy tai nghe”. Với những gì đã nghe, đã thấy, ông Thọ kể lại câu chuyện cụ thể để làm rõ về thành ngữ, tục ngữ nào đó. Ở đây, tôi thích thú với vốn sống mà ông đã có, đã thâu nạp, nhờ thế, câu chuyện được mở rộng hơn là chỉ gói gọn trong “sách vở”. Tôi ngạc nhiên với nhiều cụm từ “lạ tai” đã xuất hiện trong sách này, ông Thọ cho biết phần lớn là ông học từ mẹ – một người nông dân Bắc Bộ cần cù, lam lũ.
Ở chương 2: “Nói gần nói xa, chẳng qua nói thật”, theo tôi vẫn là chương gợi lại nhiều suy ngẫm, bởi ông đã “nói thật” cần trao đổi lại phần giải nghĩa trong nhiều từ điển. Thí dụ, ông viết: “Từ điển tục ngữ của Nguyễn Đức Dương có thâu nạp tục ngữ “Qua chợ còn tiền, vô duyên khỏi nhẵn má” và ghi nhận “chưa rõ nghĩa”… Tôi thì nghĩ đúng ra phải ghi là “vô nghĩa”, vì câu này sai, không đúng nguyên bản. Cái sai dễ thấy là vế đăng đối. Nếu chú ý, ta sẽ thấy ngay là vế sau thừa một chữ và đó chắc chắn là “khỏi”. Về nghĩa, ta thấy đã qua chợ rồi thì không còn mua gì nữa, còn tiền trong túi. Vô duyên, không có ai vồ vập vuốt ve, hôn hít thì đôi má còn “gin”, còn nhẵn. Nếu đúng như tôi thường nghe thì câu tục ngữ này là “qua chợ còn tiền, vô duyên nhẵn má” (tr.176). Ở chương 3: “Đánh trống qua cửa nhà sấm”, ông Thọ cho biết: “Hy vọng những ghi chép trong chương này góp phần trả lời câu hỏi: Thành ngữ là gì?”.
Ý nghĩa của tập sách “Người Việt nói tiếng Việt”, theo tôi, còn là sự mạnh dạn và tự tin của một nhà khoa học người Việt chỉ vì quá yêu tiếng Việt nên đã bộc bạch suy nghĩ của mình. Đúng, sai, thừa, thiếu thế nào còn là chuyện phải bàn nhưng phải thừa nhận vốn từ mà ông Nguyễn Quang Thọ sử dụng trong tập sách hết sức phong phú, đa dạng. Nhìn chung sau khi đọc xong ắt nhiều người sẽ muốn… cãi lại, cũng như ông Thọ đã “cãi” với nhiều từ điển. Điều này hết sức bình thường và lành mạnh, cần phải có trong tranh luận – nhất là khi chúng ta cùng tìm về lời ăn tiếng nói của người Việt. Nếu thế, không chỉ niềm vui cho cá nhân ông Thọ mà cả chúng ta nữa, bởi trong thời buổi này, tiếng Việt vẫn luôn, vẫn còn trong sự quan tâm của tất cả mọi người. | Tâm huyết của người quá yêu tiếng Việt – Tác giả: Nhà thơ Lê Minh Quốc | 1,355 | |
Đây là vùng đất được nhiều triều đại phong kiến chọn làm kinh đô trong suốt chiều dài lịch sử Việt Nam.
1. Nơi nào từng 7 lần được chọn làm kinh đô?
Đông Kinh hay Thăng Long (Hà Nội) ngày nay là nơi được nhiều triều đại phong kiến Việt Nam chọn làm kinh đô nhất.
Sau khi nắm quyền, vua Lý Thái Tổ quyết định dời đô từ Hoa Lư (Ninh Bình) ra Thăng Long (Hà Nội) vào năm 1010. Kể từ đó, các triều đại tiếp theo cũng lựa chọn Thăng Long làm kinh đô.
Sách Đại Việt sử ký toàn thư có viết: “Mùa thu, tháng 7, vua dời kinh đô từ Hoa Lư sang kinh đô lớn là Đại La của Kinh phủ. Thuyền tạm đỗ ở dưới thành, có rồng vàng hiện ra ở bến ngự, vì thế đổi tên thành Thăng Long…”.
2. Tên gọi Đông Kinh của thành Thăng Long xuất hiện dưới triều đại nào?
Đông Kinh hay kinh đô nằm ở phía Đông là tên của Thăng Long vào thời Hậu Lê. Cách gọi này dùng để phân biệt với Tây Kinh (Lam Kinh).
Sách Đại Việt sử ký toàn thư viết về sự ra đời của tên Đông Kinh như sau: “Mùa Hạ, tháng 4 năm Đinh Mùi (1427), vua (tức Lê Lợi) từ điện tranh ở Bồ Đề vào đóng ở trong thành, đại xá đổi niên hiệu là Thuận Thiên, dựng quốc hiệu là Đại Việt, đóng đô ở Đông Kinh. Ngày 15, vua lên ngôi ở Đông Kinh, tức thành Thăng Long”.
3. Thành Lam Kinh của vua Lê Lợi nằm ở đâu?
Sau 10 năm kháng chiến, cuộc khởi nghĩa Lam Sơn của vua Lê Lợi thành công và giặc Minh phải rút về nước. Sau khi định đô tại Thăng Long, vua cho xây dựng tại đất tổ Lam Sơn một tòa thành khác là Lam Kinh hay Tây Kinh.
Thành điện Lam Kinh phía Bắc dựa vào núi Dầu, mặt Nam nhìn ra sông Chu – có núi Chúa làm tiền án, bên tả là rừng Phú Lâm, bên hữu là núi Hương và núi Hàm Rồng chắn phía Tây.
Khu Hoàng thành, cung điện và Thái miếu ở Lam Kinh được bố trí xây dựng theo trục Nam – Bắc trên một khoảng đồi gò có hình dáng chữ Vương. Hiện tại, thành Lam Kinh nằm trên địa bàn thị trấn Lam Sơn, huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa.
Năm 2012, khu dích Lam Kinh được công nhận là di tích quốc gia đặc biệt.
4. Tên gọi Hà Nội chính thức được sử dụng dưới triều vua Nguyễn nào?
Năm 1831, sau cuộc cải cách hành chính của vua Minh Mạng, nước ta có 29 tỉnh, Thăng Long thuộc tỉnh Hà Nội.
Hà Nội gồm 4 phủ và 15 huyện. Bốn phủ bao gồm: Hoài Đức, Ứng Hòa, Thường Tín, Lý Nhân.
Tên gọi Hà Nội có thể hiểu là vùng đất nằm trong sông. Trên thực tế, Hà Nội được bao quanh bởi sông Hồng, sông Đáy và sông Nhuệ.
5. Khi lên ngôi, Hoàng đế Quang Trung chọn nơi nào để đóng đô?
Sau chiến thắng lịch sử đánh tan quân Thanh xâm lược vào 1789, Hoàng đế Quang Trung ổn định chính trị tại Bắc Hà rồi kéo quân trở về Phú Xuân, Huế.
Trong hơn 10 năm tiếp theo (1789 – 1802), Phú Xuân là kinh đô của nước ta. Tại đây, Hoàng đế Quang Trung đã ban nhiều chiếu chỉ quan trọng nhằm phát triển đất nước.
Ngoài ra, ông cũng cho xây dựng thêm Phượng Hoàng Trung Đô (nay thuộc
thành phố Vinh
,
Nghệ An
). Phượng Hoàng Trung Đô nằm trên vùng đất ở giữa núi Dũng Quyết và núi Kỳ Lân. Việc xây dựng về cơ bản đã hoàn tất, tuy nhiên Hoàng đế Quang Trung chưa chính thức dời đô từ Phú Xuân về nơi đây. | Nơi nào từng 7 lần được chọn làm kinh đô nước Việt? | 641 | |
Tầng nhiệt của khí quyển đạt đỉnh nhiệt độ do tác động của các cơn bão địa từ. Ảnh: Aphelleon/Shutterstock.
Các cơn bão địa từ liên tiếp khiến nhiệt độ khí quyển tăng đột biến trong năm nay, cho thấy giai đoạn cực đại của Mặt Trời đang tới gần.
Tầng nhiệt – một phần quan trọng của khí quyển Trái Đất gần đây đã đạt đến đỉnh nhiệt độ trong gần 20 năm. Các chuyên gia cảnh báo, nhiệt độ ở tầng nhiệt có thể tiếp tục tăng trong vài năm tới khi hoạt động của Mặt Trời ngày càng nhiều. Điều này có thể ảnh hưởng đến các vệ tinh nhân tạo quay quanh Trái Đất.
Theo NASA, tầng nhiệt trải dài từ đỉnh của tầng trung lưu (ở độ cao khoảng 85 km so với mặt đất) đến đáy của tầng ngoài (bắt đầu từ độ cao khoảng 600 km so với mặt đất).
Trong hơn 21 năm, NASA đo nhiệt độ tầng nhiệt thông qua bức xạ hồng ngoại phát ra từ các phân tử carbon dioxide và oxit nitric. Các nhà khoa học đã chuyển đổi dữ liệu được thu thập bởi các vệ tinh của NASA thành Chỉ số Khí hậu Nhiệt quyển (TCI), được đo bằng đơn vị terawatt (TW). Trong đó, 1 TW tương đương với 1 nghìn tỷ watt.
Chỉ số Khí hậu Nhiệt quyển từ năm 1940 đến 2020. Ảnh: Trung tâm Nghiên cứu Langley của NASA. Việt hóa: Kim Yên.
“TCI tăng đột biến vào ngày 10/3/2023, đạt đỉnh 0,24 TW. Lần cuối cùng chỉ số TCI cao như vậy là vào ngày 28/12/2003”, Martin Mlynczak, nhà nghiên cứu thuộc Trung tâm Nghiên cứu Langley của NASA, cho biết.
Theo ông Mlynczak, nhiệt độ tăng đột biến là do 3 cơn bão địa từ diễn ra vào tháng 1 và tháng 2 vừa qua. Những cơn bão này chứa gió Mặt Trời và “sự phun trào nhật hoa” (CME), khiến từ trường của Trái Đất bị xáo trộn cực mạnh. Thông thường bức xạ hồng ngoại sau một cơn bão sẽ làm mát tầng nhiệt, nhưng khi các cơn bão quay trở lại thì nhiệt độ vẫn ở mức cao.
Trong năm 2023, có ít nhất hai cơn bão địa từ tấn công hành tinh của chúng ta. Trong đó, cơn bão diễn ra vào ngày 24/3 là cơn bão Mặt Trời mạnh nhất tấn công Trái Đất trong hơn 6 năm trở lại đây. Sau đó một tháng, một cơn bão địa từ khác mạnh tương đương tiếp tục đổ bộ Trái Đất.
Các cơn bão địa từ diễn ra thường xuyên hơn và dữ dội hơn trong “giai đoạn cực đại của Mặt Trời” – một phần của chu kỳ Mặt Trời kéo dài khoảng 11 năm, trong đó Mặt Trời hoạt động mạnh nhất, tạo ra CME và gió Mặt Trời. Do đó, hiện tượng nóng lên của tầng nhiệt Trái Đất cũng tuân theo chu kỳ khoảng 11 năm.
Mlynczak cho biết những thay đổi của tầng nhiệt có thể gây hại cho vệ tinh hoạt động trong khu vực lân cận.
Tầng nhiệt nóng lên có thể khiến các vệ tinh va vào nhau hoặc bay chệch quỹ đạo. Ảnh: Johan Swanepoel/Shutterstock.
“Tầng nhiệt giãn nở khi nóng lên, làm tăng lực cản khí động học trên các vệ tinh, kéo chúng lại gần Trái Đất hơn. Điều này có thể khiến các vệ tinh va vào nhau hoặc rơi hoàn toàn ra khỏi quỹ đạo. Trường hợp này từng diễn ra với vệ tinh Starlink của SpaceX vào tháng 2/2022”, Mlynczak giải thích.
Để tránh sự cố này, các nhà khai thác vệ tinh có thể đưa tàu vũ trụ đến quỹ đạo cao hơn. Tuy nhiên, rất khó để tính toán chính xác thời điểm cần thực hiện thao tác này.
Các nhà khoa học tại NASA và NOAA dự đoán giai đoạn cực đại của
Mặt Trời
tiếp theo sẽ đến vào năm 2025, chứng tỏ xu hướng nóng lên có thể tiếp tục trong vài năm tới. Tuy nhiên, giai đoạn này cũng có thể đến sớm hơn, cụ thể là vào cuối năm 2023 – theo một nghiên cứu được công bố vào ngày 30/1 trên tạp chí
Frontiers in Astronomy and Space Science
. Nếu kịch bản này xảy ra, thì nguy cơ xảy ra thảm họa vệ tinh sẽ tăng lên. | Nhiệt độ khí quyển đạt đỉnh trong vòng 20 năm | 726 | |
Tiểu hành tinh này mang tên 2023 MU2, có thể to như một tòa nhà 3 tầng và là một trong những vật thể không gian tiếp cận gần Trái Đất nhất từ trước đến nay.
Theo Trung tâm nghiên cứu Vật thể gần Trái Đất (CNEOS) của Phòng thí nghiệm Sức đẩy phản lực (JPL) thuộc NASA, tiểu hành tinh 2023 MU2 vừa bay xuyên qua khoảng giữa Trái Đất và Mặt Trăng.
Khoảnh khắc nó đến gần địa cầu nhất là 19 giờ 19 phút tối 25-6 theo giờ miền Đông nước Mỹ, tức 7 giờ 19 phút sáng 26-6 theo giờ
Việt Nam
.
Theo tờ
Space,
vật thể từng gây giật mình cho cộng đồng thiên văn bởi lần đầu tiên nó được nhận thấy là ngày 16-6, chỉ trước thời điểm lướt qua Trái Đất vài ngày, quá ngắn cho bất kỳ nhiệm vụ phòng thủ hành tinh nào.
Đường kính ước tính của vật thể là từ 3,9 đến 8,8 m, tức độ lớn dao động từ cỡ một ngôi nhà cho đến một tòa nhà 3 tầng.
Tiểu hành tinh được xác nhận và đặt tên bởi Trung tâm hành tinh nhỏ của Liên minh Thiên văn quốc tế hôm 22-6. Những bước nghiên cứu sau đó đã giúp người Trái Đất thở phào.
Mặc dù 2023 MU2 tiếp cận chúng ta với khoảng cách 215.000 km, tức khoảng 60% khoảng cách Trái Đất – Mặt Trăng. Con số có vẻ lớn, nhưng trong thiên văn, đó là một “khoảng cách rất gần”, theo cách gọi của Dự án Kính viễn vọng ảo của Liên minh châu Âu. Nhưng, may mắn là quỹ đạo của nó ổn định và an toàn, chắc chắn không xảy ra va chạm.
Tạm thời chưa có cảnh báo nào được đưa ra về khả năng vật thể này gây nguy hiểm trong tương lai, khi nó quay lại khu vực gần Trái Đất.
2023 MU2 đã được CNEOS thêm vào danh mục hơn 32.000 tiểu hành tinh gần Trái Đất và là một trong những cái từng tiếp cận gần nhất. Có rất ít vật thể bay qua khu vực bên trong quỹ đạo của Mặt Trăng.
Việc theo dõi các vật thể có khả năng gây đe dọa được cộng đồng thiên văn quốc tế thúc đẩy chặt chẽ hơn sau “hồi chuông cảnh tỉnh” năm 2013, khi một tiểu hành tinh phát nổ rất bất ngờ ở TP Chelyabinsk – Nga, khiến hàng ngàn người bị thương, cửa kính nhiều tòa nhà vỡ nát do sóng xung kích từ vụ nổ.
Nhiều cơ quan vũ trụ trên thế giới đã thúc đẩy các sứ mệnh phòng thủ hành tinh hiệu quả, trong đó nổi tiếng nhất là thử nghiệm DART của NASA năm 2022: Phóng một tàu “cảm tử” làm lệch quỹ đạo của một tiểu hành tinh. | NASA: Tiểu hành tinh chưa từng biết áp sát Trái Đất sáng nay | 469 | |
Cuộc vận động ‘Cử tri hiến kế xây dựng quê hương’ nhằm tìm những giải pháp đổi mới, đột phá phát triển kinh tế, xã hội tỉnh Long An.
Ngày 26-6, Thường trực HĐND, UBND, Ban Thường trực UBMTTQ Việt Nam
tỉnh Long An
tổ chức Lễ phát động Cuộc vận động ‘Cử tri hiến kế xây dựng quê hương’. Cuộc vận động với chủ đề: ‘Long An: Giàu mạnh; Người dân: vui vẻ – hạnh phúc; Xã hội: an toàn – văn minh; Chính quyền: trong sạch – vững mạnh’.
Cuộc vận động “Cử tri hiến kế xây dựng quê hương Long An” nhằm tập hợp các hiến kế về ý tưởng, giải pháp thuộc một trong các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội, xây dựng Đảng, chính quyền trên cơ sở khai thác và phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế của tỉnh về tài nguyên thiên nhiên, các giá trị văn hóa, lịch sử, vị trí địa lý, con người…
Ông Nguyễn Văn Được – Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Ban Tổ chức phát biểu tại buổi lễ. Ảnh: HD.
Ông Nguyễn Văn Được – Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Ban Tổ chức cho biết: Đây là Cuộc vận động lần đầu tiên được tỉnh Long An tổ chức với quy mô lớn, nhằm mở rộng dân chủ, huy động trí tuệ, lắng nghe các ý tưởng, hiến kế của các tầng lớp Nhân dân về những giải pháp đổi mới, đột phá phát triển kinh tế – xã hội, xây dựng Đảng, chính quyền.
Cuộc vận động cũng để khơi dậy và phát huy sức mạnh đoàn kết, tinh thần trách nhiệm, khát vọng vươn lên, lòng yêu quê hương, sáng tạo, đóng góp trí tuệ, tình cảm, tâm huyết của người dân vào sự phát triển của tỉnh nhà.
Những hiến kế, đóng góp đó sẽ là nguồn tư liệu có giá trị rất cao, do xuất phát từ thực tiễn phong phú, sinh động của cuộc sống – là kết tinh của những kiến thức, kinh nghiệm và tầm nhìn của các tầng lớp Nhân dân; thể hiện sinh động “Ý Đảng – Lòng Dân”, với một quyết tâm chung vì sự phát triển nhanh và vững bền của quê hương Long An.
“Cuộc vận động góp phần hiện thực hóa khát vọng “Đến năm 2025, Long An giữ vững vị trí dẫn đầu Vùng đồng bằng sông Cửu Long và phấn đấu đến năm 2030 trở thành tỉnh phát triển khá trong Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam” theo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Long An lần thứ XI đã đề ra”, ông Được chia sẻ.
Lễ ký kết phối hợp thực hiện Cuộc vận động ” Cử tri hiến kế xây dựng quê hương Long An”. Ảnh: HUỲNH DU
Cuộc vận động tổ chức từ năm 2023 và sẽ đánh giá để duy trì và phát huy thường xuyên hằng năm trong nhiệm kỳ 2021-2026.
Các ý tưởng, giải pháp hiến kế là các bài viết, công trình, đề tài, đề án, tác phẩm có tính sáng tạo, đột phá, khả thi, hiệu quả. Bên cạnh đó, các hiến kế phải chưa từng được tham gia, đoạt giải tại các cuộc thi khác. | Long An phát động đợt ‘hiến kế xây dựng quê hương’ | 535 | |
Sáng 23.6.2023, đoàn nhà văn Đài Loan do Giáo sư – dịch giả Tưởng Vi Văn dẫn đầu đã đến thăm, làm việc với Hội Nhà văn Việt Nam tại Hà Nội.
Giáo sư Tưởng Vi Văn hiện là Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Việt Nam – Đại học Thành Công và Giám đốc điều hành Hội Nhà văn Đài Loan. Cùng đi với ông có nhà văn Trần Kim Hoa – Chủ tịch Hiệp hội Văn hoá Việt Đài và nhà văn Tưởng Nhật Doanh – Hội phó Hiệp hội chữ Latin Đài Loan.
Đón tiếp đoàn nhà văn Đài Loan (Trung Quốc) tại trụ sở Hội Nhà văn Việt Nam có
nhà thơ Nguyễn Quang Thiều
– Chủ tịch,
nhà thơ Trần Đăng Khoa
– Phó Chủ tịch,
nhà văn Khuất Quang Thụy
– Ủy viên Ban Chấp hành, Tổng biên tập Báo Văn Nghệ,
nhà thơ Phan Hoàng
– Ủy viên Ban Chấp hành, Giám đốc – Chủ biên Vanvn.vn.
Các nhà văn Việt Nam và Đài Loan chụp ảnh lưu niệm.
Thay mặt đoàn nhà văn Đài Loan, Giáo sư – dịch giả Tưởng Vi Văn bày tỏ mong muốn hợp tác với Hội Nhà văn Việt Nam, dịch và xuất bản tác phẩm văn học Việt tiêu biểu tại Đài Loan, ưu tiên chọn lựa những tác phẩm đã được chuyển thể thành phim để kết hợp chiếu phim và tọa đàm khi ra mắt sách dịch, tổ chức các hoạt động giao lưu thơ văn giữa các nhà văn của Việt Nam – Đài Loan.
Hai nhà văn Trần Kim Hoa và Tưởng Nhật Doanh của Đài Loan cũng bày tỏ tình cảm của mình đối với đất nước, con người và văn hóa Việt Nam, hy vọng có nhiều dịp được gặp gỡ trao đổi sáng tác với các đồng nghiệp nhằm lan toả rộng hơn những giá trị văn học.
Đáp lại đề nghị của đoàn nhà văn Đài Loan, Chủ tịch Nguyễn Quang Thiều đã giới thiệu tác phẩm “Cánh đồng bất tận” của nhà văn Nguyễn Ngọc Tư vốn được chuyển thể thành phim. Ông cũng nêu rõ, còn nhiều những tác phẩm văn học Việt Nam khác có giá trị cao, xứng đáng được dịch và giới thiệu ở Đài Loan.
Trong thời gian tới, cụ thể là từ năm 2024, Hội Nhà văn Việt Nam và Hội Nhà văn Đài Loan có thể bàn bạc và đi đến ký kết một biên bản ghi nhớ hợp tác, để việc dịch thuật và tổ chức giới thiệu sách, tọa đàm văn học giữa hai bên được diễn ra quy củ, mạnh mẽ hơn, trên nền tảng sự hợp tác lâu dài từ trước. Sự hợp tác về văn học sẽ giúp thấu hiểu nhau hơn trên tinh thần nhân văn, phục vụ cho đời sống con người ngày càng tốt đẹp! | Đoàn nhà văn Đài Loan thăm Hội Nhà văn Việt Nam | 468 | |
Ngày Gia đình Việt Nam 28/6 là ngày để yêu thương, nhớ về những người thân của mình. (Ảnh minh họa).
Ngày Gia đình Việt Nam nhằm tôn vinh những giá trị gia đình tốt đẹp, bạn có biết Ngày Gia đình Việt Nam 2023 là ngày nào?
Ngày 28/6 được chọn là ngày Gia đình Việt Nam nhằm tri ân, trân trọng, tôn vinh mái ấm gia đình, cùng nhau xây dựng và phát triển những giá trị văn hóa tốt đẹp.
Gia đình là một phần của xã hội, gia đình phát triển thì xã hội mới phát triển và ngược lại. Gia đình còn là “cái nôi” nuôi dưỡng và giáo dục nhân cách con người. Vì thế, ngày 28/6 hằng năm là dịp để nhắc nhở mỗi chúng ta hướng về gia đình, quan tâm, chăm sóc những người thân yêu trong tổ ấm của mình.
Ngày Gia đình Việt Nam 2023 là ngày nào?
Ngày Gia đình Việt Nam năm 2023 rơi vào thứ Tư với nhiều các hoạt động chào mừng, kỷ niệm được tổ chức.
Ngày Gia đình Việt Nam 2023 là sự kiện quan trọng nhằm tôn vinh các giá trị văn hóa truyền thống của gia đình Việt Nam. Đây là dịp để các thành viên gia đình dành tình yêu thương và sự quan tâm cho nhau, các gia đình cùng nhau giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm vun đắp tổ ấm, hướng tới sự phát triển bền vững trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế.
Ý nghĩa của Ngày Gia đình Việt Nam
Ngày Gia đình Việt Nam 2023 là ngày cả nước tôn vinh những giá trị tốt đẹp, cốt lõi của gia đình, nhắc nhở những giá trị truyền thống quý báu của cha ông ta từ ngàn xưa, yêu quê hương, yêu đất nước, yêu thương con người, đùm bọc, chở che cho nhau.
Văn hóa Việt Nam luôn tôn vinh những giá trị truyền thống, giá trị của gia đình. Ngày Gia đình Việt Nam còn là ngày để người Việt Nam hướng về nguồn cội, hướng về gia đình, đề cao những tình cảm cao đẹp. Dù đi đâu, làm gì thì gia đình vẫn là nơi để ta nhớ về, yêu thương và trở về.
Bên cạnh đó, ngày này cũng nhắc nhở về sự thủy chung, lòng son sắt của vợ chồng, sự sẻ chia và cùng nhau vượt qua những khó khăn trong cuộc sống.
Vào Ngày Gia đình Việt Nam, các gia đình có nhiều cách để bày tỏ tình cảm và tăng cường sự gắn kết như tặng quà, cùng nấu một bữa cơm đoàn viên, trao nhau lời chúc ý nghĩa. Đây cũng là cách người lớn dạy con trẻ về ý nghĩa của gia đình và trách nhiệm đối với các thành viên. | Ngày Gia đình Việt Nam 2023 là ngày nào? | 472 | |
Thiên nhiên Việt Nam tươi đẹp trải dài theo đường cong hình chữ S, mỗi vùng mỗi miền đều có những nét đẹp riêng không lẫn vào đâu được. Trong số đó, vùng đất Kim Sơn – Ninh Bình nổi bật với làng nghề dệt cói truyền thống cùng những cánh đồng cói xanh ngắt dài bất tận thu hút du khách đến tham quan và trải nghiệm.
Cây cói đã tồn tại trên vùng đất Kim Sơn gần hai thế kỷ và gắn với hành trình quai đê lấn biển, các thế hệ người dân nơi đây đã tạo nên những cánh đồng cói mênh mông trên những bãi bồi, về đây những ngày tháng 6 du khách sẽ được chiêm ngưỡng vẻ đẹp nao lòng của những cánh đồng cói và lạc vào khung cảnh đồng quê thân thương mà bình dị cùng với những người nông dân đang miệt mài thu hoạch cói trên cánh đồng vô cùng đẹp mắt. Cứ mỗi cơn gió thổi qua, những cây cói lại khẽ chuyển mình cuốn theo chiều gió lớp lớp hàng hàng nối tiếp nhau. Nhìn những cánh đồng cói lúc ấy, tưởng chừng đang lạc vào một thế giới ngút ngàn, mênh mông chỉ có cói, đất trời và ta.
Cây cói có chu kì sinh trưởng tựa như cây lúa, cói chiêm thu hoạch vào dịp tháng năm, tháng sáu, cói mùa vào dịp tháng mười (âm lịch). Mùa cói “ chín” cũng là thời điểm cái nóng mùa hè như chảo lửa, bởi vậy từ sáng sớm khi bình minh vừa lên, le lói những tia sáng dịu dáng đầu ngày xuống không gian, những người nông dân cần mẫn đã tấp nập ra đồng thu hoạch cói. Cói tươi thu hoạch về được chẻ nhỏ, phơi khô theo hình dẻ quạt hoặc phơi thẳng hàng. Chỉ cần phơi từ sáng đến chiều là cói sẽ khô, lên màu rất đẹp rồi từ đó dệt thành chiếu hoa và các sản phẩm đa dạng từ cói như : mũ, túi xách, làn, đồ trang trí, đồ lưu niệm….Từ cây Cói, làng nghề cói Kim Sơn nổi tiếng cả trong và ngoài nước với những sản phẩm độc đáo gần gũi với cuộc sống và cô vùng bắt mắt. Trải qua thăng trầm của lịch sử, làng nghề cói Kim Sơn vẫn được lưu giữ, phát triển, góp phần thúc đẩy kinh tế, văn hóa và du lịch của địa phương.
Nếu có dịp về thăm làng nghề cói Kim Sơn, du khách sẽ được tìm hiểu văn hóa làng nghề đặc sắc và trải nghiệm cuộc sống cùng người dân chăm chỉ yêu nghề hàng ngày sống với nghề, gìn giữ và phát triển nghề ra sao. Không chỉ có vậy du khách còn được hòa mình vào những cánh đồng Cói, ngất ngây trước vẻ đẹp diệu kỳ của thiên nhiên cây cỏ, say cùng màu xanh ngắt của đất trời. Trước sóng gió, bão biển, nước mặn, chỉ cây Cói là luôn trụ vũng trước những thách thức của tự nhiên… | Đẹp nao lòng mùa thu hoạch cói ở Kim Sơn – Ninh Bình | 515 | |
Việc tham dự Hội nghị WEF Thiên Tân 2023 với những thông điệp về các động lực tăng trưởng kinh tế mới là cơ hội để Việt Nam chia sẻ thành tựu, kinh nghiệm, định hướng phát triển..
Thủ tướng Phạm Minh Chính trao đổi với Nhà sáng lập kiêm Chủ tịch Điều hành Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) Klaus Schwab (bên trái) và Chủ tịch Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) Børge Brende. (Ảnh: Dương Giang/TTXVN).
Hội nghị thường niên lần thứ 14 các nhà tiên phong của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), còn được gọi là “Diễn đàn Davos mùa Hè” diễn ra tại thành phố Thiên Tân, Trung Quốc (WEF Thiên Tân) từ ngày 27 đến 29/6.
Với chủ đề “Doanh nghiệp: Động lực của kinh tế toàn cầu,” hội nghị nhận được sự quan tâm rộng rãi của cộng đồng quốc tế và thu hút sự tham dự của khoảng hơn 1.500 đại biểu là các nhà lãnh đạo, đại diện các giới chính trị, kinh tế, học thuật, các tổ chức xã hội và tổ chức quốc tế tham dự.
Việc Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính dẫn đầu đoàn đại biểu Việt Nam tham dự Hội nghị thường niên Các nhà tiên phong lần thứ 14 của WEF tổ chức tại Thiên Tân (Trung Quốc) lần này cho thấy Việt Nam đang trở thành một đối tác tích cực của cộng đồng quốc tế trong các nỗ lực định hình tương lai, đồng thời là điểm đến được các doanh nghiệp toàn cầu, đặc biệt các thành viên của WEF đánh giá cao.
WEF (World Economic Forum) là một trong những diễn đàn toàn cầu uy tín và hoạt động hiệu quả, thu hút sự quan tâm và tham dự của hầu hết lãnh đạo các nước lớn, các tổ chức quốc tế cũng như các tập đoàn, công ty hàng đầu thế giới.
Hằng năm, WEF tổ chức nhiều diễn đàn cấp toàn cầu và khu vực, quy tụ các nhà lãnh đạo chính phủ, lãnh đạo doanh nghiệp, các tổ chức xã hội, tôn giáo, các học giả từ khắp thế giới để bàn luận về những vấn đề nổi cộm và thời sự toàn cầu.
Mối quan hệ hợp tác giữa Việt Nam và WEF được khởi đầu từ năm 1989, đúng vào thời điểm quá trình đổi mới kinh tế bắt đầu. Đây là diễn đàn đối thoại quan trọng của lãnh đạo Chính phủ Việt Nam với các tập đoàn hàng đầu thế giới, giúp gợi mở các ý tưởng về cải cách kinh tế, đồng thời mang lại cho Việt Nam các cơ hội đầu tư và phát triển kinh tế trong nước.
Trong 34 năm qua, lãnh đạo cấp cao của Việt Nam thường xuyên tham dự các Hội nghị thường niên của WEF tại Davos, Thụy Sĩ và Đông Á.
Việt Nam đã 4 lần tham dự Hội nghị WEF Davos ở cấp Thủ tướng Chính phủ (vào các năm 2007, 2010, 2017 và 2019) và thường tham dự ở cấp Phó Thủ tướng; 5 lần tham dự Hội nghị WEF ASEAN (trước năm 2016 là WEF Đông Á) ở cấp Thủ tướng Chính phủ (vào các năm 2012, 2013, 2014, 2017 và 2018) và các năm khác thường tham dự ở cấp Phó Thủ tướng Chính phủ…
Việt Nam luôn thể hiện sự năng động, tích cực đề xuất những ý tưởng mới, triển khai những kế hoạch hợp tác thiết thực. Dấu ấn nổi bật của Việt Nam là đã phối hợp cùng với WEF tổ chức Hội nghị Diễn đàn Kinh tế Thế giới khu vực Đông Á năm 2010 tại Thành phố Hồ Chí Minh; Hội nghị Diễn đàn Kinh tế Thế giới khu vực Mekong năm 2016 tại Hà Nội; Hội nghị Diễn đàn Kinh tế Thế giới về ASEAN năm 2018; Đối thoại Chiến lược Quốc gia Việt Nam-WEF lần thứ nhất (trực tuyến) vào tháng 10/2021.
Việc tăng cường hợp tác qua các chương trình, dự án và tham dự các hội nghị của WEF, phối hợp tổ chức thành công các sự kiện đã góp phần giúp Việt Nam thu hút đầu tư, quảng bá hình ảnh đất nước, tăng cường quan hệ với các tập đoàn toàn cầu, cập nhật những xu thế mới, tư duy phát triển-quản trị tiên tiến.
Tham dự hội nghị với vai trò là đối tác tin cậy, thành viên trách nhiệm của cộng đồng quốc tế, Việt Nam sẽ tích cực đóng góp, phối hợp với các đối tác quốc tế giải quyết những vấn đề toàn cầu nhằm duy trì và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế khu vực và thế giới.
Đây là dịp để Việt Nam chia sẻ, trao đổi với lãnh đạo, người đứng đầu Chính phủ các quốc gia, lãnh đạo các tổ chức quốc tế, các chuyên gia, học giả hàng đầu trên thế giới về các vấn đề toàn cầu và khu vực cùng quan tâm, cũng như tăng cường các hoạt động kết nối, mở rộng quan hệ đối tác, qua đó góp phần nâng cao vị thế Việt Nam trong các chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu.
WEF Thiên Tân là hội nghị có quy mô lớn thứ hai sau WEF Davos (Thụy Sĩ). Hội nghị lần này với chủ đề là: “Doanh nghiệp: Động lực của kinh tế toàn cầu” đã nhận được sự quan tâm rộng rãi của cộng đồng quốc tế.
Hội nghị diễn ra trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu đối mặt với nhiều thách thức, chịu tác động tiêu cực từ diễn biến phức tạp, khó lường của tình hình thế giới.
Vấn đề các chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu vốn đã gặp không ít trở ngại, khó khăn từ đại dịch COVID-19 đến nay tiếp tục là vấn đề gây quan ngại khắp thế giới, là một nhân tố cản trở quá trình hồi phục, phát triển của kinh tế các khu vực cũng như toàn cầu.
Theo Ban tổ chức, mục tiêu cốt lõi của Hội nghị thường niên Các nhà tiên phong lần thứ 14 của WEF là kích thích động lực sáng tạo và tinh thần kinh doanh ở khu vực châu Á và trên thế giới. Từ đó, nhằm tìm ra con đường phục hồi, phát triển kinh tế lành mạnh và bền vững, cùng với đó là đánh giá triển vọng kinh tế của Trung Quốc cũng như cả khu vực châu Á.
Hội nghị lần này có hơn 100 phiên họp, tập trung vào các vấn đề như điều chỉnh tăng trưởng, chuyển đổi năng lượng và nguyên liệu, bảo vệ thiên nhiên và khí hậu, tiêu dùng sau đại dịch, Trung Quốc trong bối cảnh toàn cầu, ứng dụng đổi mới sáng tạo.
Theo Thứ trưởng Nguyễn Minh Vũ, WEF Thiên Tân là hội nghị hết sức quan trọng diễn ra trong bối cảnh kinh tế khu vực và toàn cầu đang có sự suy giảm và các nước đang tìm mọi cách để thúc đẩy động lực tăng trưởng mới để phục hồi kinh tế.
Trong bối cảnh kinh tế khó khăn như hiện nay, sự tham gia của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam và các doanh nghiệp Việt Nam lần này sẽ góp phần rất quan trọng cho thành công chung của hội nghị, trong đó có ba khía cạnh.
Thứ nhất, Việt Nam là một nền kinh tế đang phát triển, chuyển đổi và có độ mở lớn, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính sẽ kêu gọi cộng đồng doanh nghiệp khu vực và toàn cầu cũng như các Chính phủ trong bối cảnh ngày càng khó khăn như hiện nay cần phải tăng cường hợp tác, mở cửa thị trường hóa cho thương mại và đầu tư, tích cực hỗ trợ doanh nghiệp và khơi thông các nguồn lực để phục hồi kinh tế đang có xu hướng suy giảm hiện nay.
Thứ hai, thông qua Hội nghị lần này, Thủ tướng Chính phủ sẽ chia sẻ kinh nghiệm và học hỏi từ những kinh nghiệm, bài học của các nền kinh tế thành viên khác cũng như các doanh nghiệp lớn trong việc tạo dựng khơi thông, kích hoạt và tranh thủ các động lực tăng trưởng mới như chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, chuyển đổi năng lượng, phát triển kinh tế tuần hoàn để góp phần hiện thực hóa các mô hình tăng trưởng nhanh, bền vững, bao trùm, sáng tạo dựa trên khoa học công nghệ và đem lại nhiều lợi ích thiết thực cho người dân.
Thứ ba, thông qua hội nghị rất quan trọng này, với sự tham dự đông đảo của Chính phủ và các doanh nghiệp hàng đầu khu vực và quốc tế, Thủ tướng Chính phủ sẽ kêu gọi cộng đồng doanh nghiệp toàn cầu tiếp tục quan tâm và tăng cường đầu tư hơn nữa vào thị trường Việt Nam và nền kinh tế Việt Nam.
Thủ tướng sẽ nêu bật những vị thế, tiềm năng, lợi thế của nền kinh tế Việt Nam cũng như những định hướng ưu tiên trong phát triển kinh tế của Chính phủ Việt Nam, nhất là các lĩnh vực ưu tiên để từ đó thu hút các nguồn lực đầu tư chất lượng cao và các doanh nghiệp hàng đầu tham gia hợp tác cùng có lợi vào các lĩnh vực như chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, trình độ, năng lượng, phát triển khoa học công nghệ, phát triển nền kinh tế tuần hoàn và nền kinh tế số.
Trong các bài phát biểu tại hội nghị, Thủ tướng sẽ nêu một số kiến nghị liên quan tới các mô hình hợp tác công tư, mô hình phối hợp giữa Chính phủ và doanh nghiệp cũng như các biện pháp để thu hút các nguồn tài chính xanh, bền vững vào nền kinh tế Việt Nam.
Theo Đại sứ Việt Nam tại Trung Quốc Phạm Sao Mai, trong khuôn khổ Hội nghị WEF Thiên Tân 2023, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính sẽ tham dự và phát biểu, chia sẻ tầm nhìn của Việt Nam tại Phiên toàn thể “Đương đầu với các cơn gió ngược: Khởi động lại tăng trưởng trong bối cảnh mong manh” và Phiên ăn trưa làm việc của các lãnh đạo về “Ngăn ngừa một thập kỷ mất mát.” Đây đều là các phiên thảo luận trọng tâm trong chương trình nghị sự của hội nghị, nhận được sự quan tâm của các nước, tổ chức và cộng đồng doanh nghiệp quốc tế.
Nhân dịp tham dự hội nghị, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính sẽ cùng lãnh đạo WEF đồng chủ trì Đối thoại Chiến lược Quốc gia Việt Nam-WEF, tham dự Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam-Trung Quốc và có các cuộc tiếp xúc với lãnh đạo các nước và các tập đoàn dự hội nghị.
Sự tham gia của đoàn Việt Nam cùng các nước, tổ chức và tập đoàn hàng đầu thế giới sẽ góp phần đề xuất các giải pháp ở các cấp độ toàn cầu, khu vực, quốc gia và doanh nghiệp, nhấn mạnh vai trò của tư nhân và hợp tác công-tư, thúc đẩy các động lực tăng trưởng mới như phát triển xanh, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo…
Khu vực châu Á, đặc biệt là Trung Quốc, Ấn Độ và ASEAN, trong đó có Việt Nam, thời gian qua đã tích cực đổi mới mở cửa, duy trì đà tăng trưởng ổn định, trở thành động lực quan trọng cho sự phục hồi và phát triển kinh tế của khu vực và thế giới, đồng thời giữ vai trò là trung tâm liên kết thương mại, đầu tư, chuỗi cung ứng toàn cầu.
Việc tham dự Hội nghị WEF Thiên Tân 2023 với những thông điệp về các động lực tăng trưởng kinh tế mới cũng là cơ hội để Việt Nam chia sẻ thành tựu, kinh nghiệm, định hướng phát triển, tranh thủ tăng cường hợp tác của WEF, các nước, tổ chức quốc tế và tập đoàn toàn cầu và khu vực để giúp Việt Nam thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội và chuyển đổi mô hình tăng trưởng./ | Thông điệp của Việt Nam tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Thiên Tân | 2,059 | |
Một vườn ươm sao huyền ảo mà bạn có thể nhìn thấy trên bầu trời những đêm không trăng vừa hé lộ thứ có thể là tín hiệu về sự ra đời của các hành tinh giống như Trái Đất.
Tuyên bố mới từ NASA cho biết một “báu vật” mới vừa được tìm thấy bởi James Webb, siêu kính viễn vọng do cơ quan này phát triển và điều hành chính. Đó là methyl cation (CH3+), ở nơi cách chúng ta 1.350 năm ánh sáng: Tinh vân Orion.
Tinh vân Orion là một trong những vật thể tuyệt đẹp nhất mà bạn có thể nhìn thấy bằng mắt thường từ Trái Đất. Nó cũng là một vườn ươm sao hiếm hoi hé lộ cực kỳ rõ ràng dưới “mắt thần” của các kính viễn vọng.
Tinh vân Orion và hình ảnh phóng to nơi chứa đựng dấu hiệu sự sống sắp ra đời – Ảnh: NASA/ESA/CSA.
Trong khi đó, CH3+ là một trong những dấu hiệu sự sống tiềm năng mà các nhà khoa học luôn khao khát chạm đến. Các hợp chất carbon tạo thành nền tảng của tất cả các dạng sống. “Do đó, sự xuất hiện của loại ion phân tử carbon này đặc biệt quan trọng” – nghiên cứu trên
Sci-News
nhận định.
CH3+ có một đặc tính độc đáo là khả năng phản ứng đa dạng với các phân tử nhỏ khác để tạo thành các hợp chất hữu cơ phức tạp ngay trong môi trường giữa các vì sao.
“Việc phát hiện CH3+ này không chỉ xác nhận độ nhạy đáng kinh ngạc của James Webb mà còn xác nhận tầm quan trọng của CH3+ giữa các vì sao” – TS Marie-Aline Martin từ Đại học Paris-Saclay (Pháp), thành viên nhóm nghiên cứu, cho biết.
Giống như những giả thuyết đã được chứng minh, Trái Đất và các hành tinh có sự sống khác cũng đã hình thành trong môi trường có các phân tử hữu cơ lang thang như vậy.
Điều này có nghĩa là tinh vân Orion có tiềm năng tạo ra những hành tinh có sự sống. Chính bức xạ cực tím từ sao lùn đỏ có thể đã kích thích việc tạo ra CH3+. Các phân tử hóa học phức tạp hơn từ nó sẽ được gieo mầm vào các hành tinh mới thành hình.
Và nếu sự sống sơ khai tiếp tục chiến đấu thành công khỏi tác hại từ tia cực tím, nó sẽ ra đời và phát triển – có thể như
Trái Đất
.
Phát hiện này cung cấp thêm dữ liệu quý giá về cách mà hành tinh chúng ta có được sự sống.
Để tìm kiếm thế giới đang sở hữu điều huyền diệu đó, bạn hãy thử tìm chòm sao Orion (Lạp Hộ) trong những đêm không trăng, thời tiết tốt. Với cấu trúc đặc biệt, Tinh vân Orion sẽ sáng lờ mờ khi nhìn bằng mắt thường. | NASA tìm ra ‘dấu hiệu sự sống’ trên vật thể thấy được bằng mắt thường | 481 | |
Đồn điền dầu cọ ở Đông Kalimantan, Indonesia. Ảnh: Reuters.
Nắng nóng ngột ngạt lan rộng khắp Đông Nam Á trong những tuần gần đây báo hiệu sự quay trở lại của El Nino, buộc các chính phủ trong khu vực phải chuẩn bị ứng phó với mọi thảm hỏa có thể xảy ra, từ tình trạng thiếu nước đến cháy rừng nghiêm trọng.
El Nino là hiện tượng khí hậu bắt nguồn từ Thái Bình Dương, được đánh dấu bằng nhiệt độ bề mặt nước biển trên mức trung bình. Nó thường mang theo mức nhiệt nóng và khô cho Đông Nam Á, trái ngược với thời tiết ẩm ướt và mát mẻ hơn từ La Nina.
“El Nino đã trở lại” – Dwikorita Karnawati, người đứng đầu cơ quan khí tượng
Indonesia
(BMKG) nói với báo giới ở Jakarta hồi đầu tháng 6 – “Đỉnh điểm của El Nino… được dự đoán sẽ xảy ra vào tháng 9 trên hầu hết các khu vực của Indonesia”.
7 tỉnh của nước này – chủ yếu là các khu vực sản xuất dầu cọ trên đảo Sumatra và đảo Borneo – gần đây đã được đặt trong tình trạng báo động khẩn cấp, trong bối cảnh gia tăng lo ngại về cháy rừng và hạn hán trong những tháng tới do El Nino gây ra.
Bà Karnawati nói thêm rằng năm nay có thể lặp lại tình huống như năm 2019, khi El Nino là tác nhân thúc đẩy tình trạng cháy rừng và hạn hán ở nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á, với ước tính thiệt hại của Ngân hàng Thế giới (WB) lên tới 5,2 tỷ USD.
Những đám cháy rừng ở Indonesia đã gây ra khói mù dày đặc xuyên biên giới ở nhiều quốc gia, làm gián đoạn hàng trăm chuyến bay trong và ngoài nước ở các nước láng giềng như Singapore và Malaysia, cũng như gây ra các vấn đề về hô hấp cho hàng triệu người.
Nhà chức trách ở
Singapore
cảnh báo người dân rằng các điểm nóng cháy rừng có thể leo thang kể từ tháng 6 năm nay, đồng thời lên kế hoạch phối hợp để giảm thiểu nguy cơ khói mù từ Indonesia và Malaysia.
“Người dân được khuyến cáo nên chuẩn bị đủ khẩu trang và máy lọc không khí trong bối cảnh chất lượng không khí xấu đi” – Cơ quan Khí tượng Singapore cho biết vào cuối tháng 5 vừa qua.
Thời tiết nắng nóng do El Nino dự kiến sẽ làm sụt giảm nghiêm trọng sản lượng thu hoạch các loại cây trồng như dầu cọ ở Indonesia và Malaysia – 2 nhà sản xuất mặt hàng này lớn nhất thế giới – vốn được sử dụng để sản xuất nhiều sản phẩm, từ sô cô la cho đến xà phòng. El Nino cũng có khả năng ảnh hưởng đến hoạt động trồng lúa ở các nước như
Thái Lan
và
Việt Nam
, cùng với sản lượng ngô ở
Philippines
.
Nhìn chung, nhiệt độ tăng cao có thể đe dọa sản lượng cây trồng ở những khu vực vốn là trung tâm sản xuất chính của các sản phẩm như dầu cọ, gạo, hạt cà phê và nhiều mặt hàng nông sản khác. Nikkei Asia dẫn lời giám đốc điều hành của nhà sản xuất dầu cọ Indonesia Astra Agro Lestari, cho biết tác động có thể không đến ngay lập tức, khi mà sản lượng thu hoạch thấp hơn có thể xảy ra khoảng 2 năm sau khi El Nino bắt đầu.
Tuy nhiên, trong một dự báo hồi tháng 5 năm nay, Ủy ban Dầu cọ
Malaysia
đã nói rằng El Nino có thể cắt giảm sản lượng dầu cọ thô của nước này tới 3 triệu tấn vào năm 2023. Quốc gia này đã sản xuất 18,45 triệu tấn mặt hàng này vào năm ngoái.
Tại Việt Nam, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia dự báo những đợt nắng nóng kỷ lục, hạn hán, xâm nhập mặn, thiếu nước sẽ tiếp tục diễn ra trên diện rộng trong những tháng đầu năm 2024 do El Nino. Hiệp hội Cà phê và Ca cao Việt Nam đã trích dẫn một báo cáo cảnh báo rằng sản lượng cà phê có thể giảm tới 20% vào năm 2023. Việt Nam hiện là nước xuất khẩu hạt cà phê Robusta hàng đầu thế giới , bên cạnh mặt hàng gạo.
Tại Thái Lan, nước xuất khẩu gạo và đường số 2 thế giới, nhiệt độ trong tháng 4/2023 đã đạt mức cao kỷ lục ở nước này ở mức 43 độ C. Văn phòng Ủy ban Mía đường Thái Lan dự báo sản lượng mía sẽ giảm xuống 70-80 triệu tấn trong năm nay, từ 94 triệu tấn vào năm 2022. Trong khi đó, Trung tâm nghiên cứu Kasikorn có trụ sở tại Bangkok ước tính sản lượng gạo giảm 6% so với cùng kỳ năm ngoái là 25 triệu tấn.
Trên thực tế, Bộ Nông nghiệp quốc gia Thái Lan đã phải yêu cầu nông dân không trồng lúa trái vụ để dành nước cho các loại cây trồng khác, cũng như cho các ngành công nghiệp và du lịch.
Còn tại Philippines, ước tính ban đầu cho thấy sản lượng gạo địa phương có thể giảm khoảng 1,8% và ngô vàng giảm 1% vào năm 2023. Ngân hàng trung ương nước này coi tác động của El Nino đối với giá lương thực và năng lượng là rủi ro tăng giá, trong bối cảnh lạm phát của Philippines đã giảm tốc, nhưng vẫn cao hơn nhiều so với mục tiêu của Chính phủ.
Shotaro Kumagai, nhà kinh tế tại Viện Nghiên cứu Nhật Bản, đã viết trong một báo cáo gần đây rằng nông nghiệp chiếm tỷ trọng cao trong GDP ở các nền kinh tế mới nổi của châu Á. “Do đó, sự sụt giảm trong sản xuất nông nghiệp và sức ép lạm phát tăng cao dự kiến sẽ gây áp lực giảm mạnh đối với triển vọng tăng trưởng kinh tế” – báo cáo nhận định.
El Nino cũng được cho là sẽ tác động đến sản lượng thủy điện, ảnh hưởng đến các ngành sản xuất đang phát triển nhanh chóng của Đông Nam Á.
Ở Thái Lan, các khu công nghiệp lớn – đặc biệt là ở Hành lang Kinh tế phía Đông – đang chuẩn bị đối phó với El Nino bằng cách lấp đầy các cơ sở dự trữ nước tư nhân để đảm bảo nguồn cung sản xuất.
Vào tháng 6, Cơ quan quản lý thiên tai quốc gia Malaysia đã bắt đầu gieo mây – một phương pháp tạo mưa nhân tạo – ở khu vực phía Bắc của bán đảo Malaysia, nơi Cục Khí tượng nước này đã đưa ra cảnh báo về nguy cơ hạn hán. Khu vực này bao gồm cả Penang, nơi tập trung phần lớn ngành công nghiệp bán dẫn của Malaysia, vốn phụ thuộc lớn vào nguồn nước cho quá trình làm mát.
Trong một phát biểu vào tháng trước, Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. cũng đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tiết kiệm nước để đối phó với El Nino, đặc biệt là ở những nơi như nhà ở, tiệm rửa xe, sân golf và bể bơi.
Nhà kinh tế học Kumagai gợi ý rằng việc triển khai các cơ sở tái chế nước thải tại các nhà máy và mở rộng các chương trình bảo hiểm nông nghiệp là một trong những biện pháp chính để giảm bớt tác động kinh tế do El Nino gây ra.
“Những cách tiếp cận này rất cần thiết, không chỉ đối với El Nino mà còn đối với La Nina và các rủi ro khác bắt nguồn từ biến đổi khí hậu. Tiến độ của những nỗ lực này sẽ quyết định tốc độ tăng trưởng kinh tế trung và dài hạn của các nước châu Á” – Kumagai viết. | Toàn Đông Nam Á bật cảnh báo đối phó với El Nino | 1,318 | |
Bản án cổ. Ảnh Tú Linh.
Chiều 26/6, Trung tâm Quản lý Di tích và Bảo tàng tỉnh Quảng Trị cho biết, qua nghiên cứu của ông Lê Đình Hùng, Viện Nghiên cứu Văn hóa nghệ thuật quốc gia và ông Lê Đức Thọ, Phó Giám đốc của đơn vị, đã phát hiện một bản án cổ rất thú vị, liên quan việc xét xử tranh chấp thủy lợi ở làng Hảo Sơn, xã Gio An,
huyện Gio Linh
,
tỉnh Quảng Trị
.
Cụ thể, sau tiếp nhận các tài liệu cổ được viết bằng chữ Hán do ông Đoàn Văn Lợi, hiện Trưởng làng Hảo Sơn bàn giao, các nhà nghiên cứu kể trên đã nghiên cứu, phân chia chúng thành 2 bộ tài liệu khác nhau.
Trong đó, bộ tài liệu thứ nhất là một số đơn trình Bộ Hộ liên quan việc lập địa bạ làng Hảo Sơn, có niên đại cuối thế kỷ 18 đầu thế kỷ 19 (từ triều Tây Sơn đến đầu triều Nguyễn); bộ thứ 2 là bản sao từ địa bạ năm Gia Long thứ 12 (1813), được sao vào cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20. Đáng chú ý, ở bộ thứ nhất có một văn bản kích thước lớn hơn các văn bản khác trong tập (42 x 27cm).
Nội dung được các nhà nghiên cứu dịch ra tiếng Việt: “Triều đường quan. Kê: Xưa, địa phận phường Hảo Sơn có nguồn nước suối ở phía trên, còn phường Tân An (nay là Tân Văn-pv) ở phía dưới. Nguồn nước của phường Tân An và Hảo Sơn tiện lợi cho việc gieo trồng. Trước đây phường Tân An chịu nộp lễ hành hương đã thành lệ cũ. Nhưng phường Tân An phế bỏ lễ lệ nên phường Hảo Sơn đắp đập không cho nước chảy xuống làm nảy sinh tranh tụng.
Tục xấu đáng ghét, nên từ nay về sau, mỗi năm, phường Tân An chịu lễ hành hương thay bằng tiền là năm quan (tiền đó thay cho các lễ lệ, ngoài ra không được đòi thêm lễ trầu rượu) giao cho phường Hảo Sơn thu nhận. Còn nguồn nước suối nên chia phiên để tưới ruộng: phường Hảo Sơn hai ngày đêm, phường Tân An hai ngày đêm. Hết phiên thì quay lại chia đều thủy lợi. Phường Tân An không được cố tình làm đảo lộn phế bỏ lễ hành hương.
Còn phường Hảo Sơn không được lợi dụng chiếm thượng nguồn, đắp đập để đòi yêu sách. Người làm trái tức mang trọng tội. Còn như trong đơn kiện trước đây, hoặc nêu lễ trầu rượu, hoặc rằng lễ trâu rượu, hoặc đòi chịu tiền mỗi mẫu là một bách 60 đồng, 30 văn, gây nên tranh tụng, tất cả đều bác bỏ. Nay luận. Ngày mồng 8 tháng 2 năm Cảnh Thịnh 7 (1798). Triều Đường chi ấn”.
Theo nhà nghiên cứu Lê Đình Hùng, văn bản được viết theo lối chữ chân, đôi chỗ theo kiểu hành thư, trên giấy dó bản mịn. Tại những chữ quan trọng của văn bản có đóng dấu triện nhỏ để xác nhận và tránh thêm chữ hoặc thay đổi nét chữ trên văn bản. Cuối văn bản là dòng niên đại, đóng dấu “Triều Đường chi ấn” theo quy chuẩn văn bản hành chính xưa. Đây là một văn bản hành chính được triều Tây Sơn giải quyết liên quan đến việc khai thác nguồn nước phục vụ sản xuất nông nghiệp ở địa phương kể trên. | Phát hiện bản án cổ từ nhiều thế kỷ trước xét xử vụ tranh chấp thủy lợi | 581 | |
Để bảo tồn văn hóa các dân tộc thiểu số, Yên Bái đã khôi phục một số lễ hội và ngành nghề thủ công truyền thống, cùng với đó là sưu tầm, nghiên cứu, bảo tồn các làn điệu dân ca, dân vũ của dân tộc Khơ Mú; dân tộc Xa Phó; hát Sình ca dân tộc Cao Lan; phục dựng, bảo tồn các lễ hội dân gian truyền thống, các phong tục tập quán…
Festival Khèn Mông là sự kiện thu hút đông đảo du khách đến tham quan và trải nghiệm.
Nghị quyết số 28-NQ/TU ngày 24/02/2021 của Tỉnh ủy Yên Bái về phát triển du lịch tỉnh Yên Bái giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030 xác định: Bảo tồn, giữ gìn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc trên địa bàn tỉnh; xây dựng kế hoạch bảo tồn và phát huy những di sản văn hóa vật thể, phi vật thể tiêu biểu của các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch được coi là một trong những giải pháp quan trọng để phát triển du lịch. Đây được coi là hướng đi bền vững để phát triển văn hóa gắn với phát triển du lịch. Trước xu thế hội nhập, công tác bảo tồn, phát huy các giá trị bản sắc văn hóa của hơn 30 dân tộc anh em cùng sinh sống trên địa bàn được tỉnh Yên Bái đặc biệt quan tâm. Trong đó các cấp, các ngành và các địa phương đã có nhiều cách làm hay, sáng tạo trong việc gìn giữ các giá trị văn hóa truyền thống.
Nghệ nhân Lò Văn Biến truyền dạy Xòe Thái cho người dân.
Với hơn 30 dân tộc sinh sống, Yên Bái được biết đến là vùng đất mang những dấu ấn riêng biệt về văn hóa. Mỗi dân tộc trên mảnh đất này đều mang những bản sắc văn hóa đặc trưng. Đó là vùng đồng bào Tày ở Yên Bình, Lục Yên; vùng đồng bào Dao ở Văn Yên; vùng đồng bào Thái ở khu vực cánh đồng Mường Lò – Nghĩa Lộ, Văn Chấn; vùng đồng bào Mông ở huyện vùng cao Trạm Tấu, Mù Cang Chải… Nhiều di sản văn hóa vật thể, phi vật thể tiêu biểu của đồng bào dân tộc thiểu số đã được bảo tồn, phát huy giá trị, gắn với phát triển du lịch. Đến nay trên địa bàn tỉnh có 132 di tích được xếp hạng các cấp trong đó 01 di tích cấp quốc gia đặc biệt; 12 di tích cấp quốc gia, 119 di tích cấp tỉnh; có 05 di sản văn hóa phi vật thể được đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, đặc biệt là Nghệ thuật Xòe Thái vừa qua đã được UNESCO ghi danh là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.
Để bảo tồn văn hóa các dân tộc thiểu số, Yên Bái đã khôi phục một số lễ hội và ngành nghề thủ công truyền thống, cùng với đó là sưu tầm, nghiên cứu, bảo tồn các làn điệu dân ca, dân vũ của dân tộc Khơ Mú; dân tộc Xa Phó; hát Sình ca dân tộc Cao Lan; phục dựng, bảo tồn các lễ hội dân gian truyền thống, các phong tục tập quán như: đám cưới người Dao quần trắng; lễ cưới truyền thống dân tộc Mông (xã Suối Giàng, huyện Văn Chấn); lễ Mừng cơm mới dân tộc Xa Phó (xã Châu Quế Thượng,
huyện Văn Yên
); tết Xíp xí dân tộc Thái đen (
huyện Văn Chấn
); lễ Cấp sắc dân tộc Dao (xã Đại Sơn của huyện Văn Yên); lễ hội Hạn khuống, dân tộc Thái…Tỉnh Yên Bái cũng đẩy mạnh tuyên truyền, khích lệ nhân dân giữ gìn trang phục, kiến trúc, nhạc cụ, dân ca, dân vũ, lễ hội của dân tộc mình. Trong đó mở các lớp truyền dạy do các nghệ nhân và những người am hiểu về văn hóa truyền thống thực hiện.
Xòe Thái được đưa vào tất cả các trường học trên địa bàn thị xã Nghĩa Lộ.
Những năm gần đây, Yên Bái được biết đến là điểm du lịch an toàn, thân thiện và hấp dẫn bởi phong cảnh thiên nhiên kỳ vỹ, hoang sơ cùng nét văn hóa bản địa độc đáo. Phát huy tiềm năng lợi thế đó, các địa phương trong tỉnh đã chủ động xây dựng, giới thiệu, đa dạng hóa các sản phẩm du lịch cộng đồng gắn với văn hóa các dân tộc để giới thiệu đến du khách trong và ngoài nước. Thông qua hoạt động du lịch đã góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa các dân tộc, tạo ra sản phẩm du lịch đặc trưng, quảng bá hình ảnh đất và người Yên Bái đến bạn bè quốc tế. Mỗi địa phương trên địa bàn tỉnh đều chú trọng gìn giữ bản sắc văn hóa riêng của mình.
Tại
thị xã Nghĩa Lộ
, những năm qua, để bảo tồn, gìn giữ và phát triển những điệu xòe Thái, thị xã Nghĩa Lộ đã mở các lớp truyền dạy thông qua mạng lưới bảo tồn, các nghệ nhân, những người am hiểu về xòe Thái; thành lập các đội văn nghệ nòng cốt, các đội văn nghệ dân gian để duy trì hoạt động xòe Thái trong cộng đồng, tổ chức các hoạt động biểu diễn phục vụ khách du lịch homestay ở các bản văn hóa, những lễ hội của địa phương, sự kiện văn hóa truyền thống tầm cỡ như: Lễ hội Xên đông, Rằm tháng Giêng, lễ hội Văn hóa du lịch Mường Lò…. phục vụ khách du lịch. Đặc biệt, phòng Giáo dục thị xã Nghĩa Lộ đã đưa nghệ thuật xòe Thái vào một loạt các hoạt động trong trường học. Cụ thể: 100% các trường mẫu giáo, tiểu học và THCS tổ chức múa xòe vào giờ giải lao giữa giờ; đối với các trường có đông người dân tộc thái, các nhà trường đã đưa nghệ thuật xòe Thái vào phát triển xây dựng trường học học thân thiện, trường học hạnh phúc, các hoạt động ngoại khóa, trải nghiệm…
Hồ Thác Bà là một trong những điểm đến hấp dẫn của du khách trong và ngoài nước.
Với huyện vùng cao
Mù Cang Chải
, cùng với văn hóa vật thể như: trang phục truyền thống của các dân tộc Mông, Thái; khèn Mông, các loại sáo, nhị, đàn môi, khèn lá… thì văn hóa phi vật thể ở huyện vùng cao Mù Cang Chải cũng rất đa dạng với các điệu múa khèn Mông, làn điệu dân ca Mông, tiếng đàn môi; lễ hội Gầu tào, hội chọi dê, các nghi thức lễ cúng cơm mới, lễ cưới người Mông, văn hóa ẩm thực… đang được bảo tồn nguyên bản, hàng năm thu hút được nhiều du khách trong và ngoài nước đến khám phá và trải nghiệm.
Nhờ quan tâm bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống gắn liền với phát triển du lịch, bức tranh du lịch của
tỉnh Yên Bái
ngày càng có thêm nhiều điểm sáng. Chỉ tính riêng 4 tháng đầu năm, toàn tỉnh đón 670.350 lượt khách (tăng 27,5% so với cùng kỳ), trong đó, khách quốc tế là 19.930 lượt, doanh thu du lịch ước đạt trên 481 tỷ đồng, tăng hơn 50% so với cùng kỳ. Chỉ tính riêng trong dịp nghỉ lễ 30/4 – 1/5 và cũng là thời điểm Yên Bái khởi động du lịch hè, toàn tỉnh đón trên 120 nghìn lượt khách, tăng trên 70% so với cùng kỳ năm 2022, trong đó khách quốc tế đạt trên 5 nghìn lượt. Tổng thu từ du lịch đạt 94 tỷ đồng.
Nhấn mạnh “Văn hóa là hồn cốt dân tộc” tại Hội nghị toàn quốc về văn hóa được tổ chức sau 75 năm kể từ ngày 24/11/1946, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã định hướng 4 nhiệm vụ trọng tâm để chấn hưng và phát triển văn hóa, xây dựng con người Việt Nam thời kỳ đổi mới, phát triển và hội nhập. Trong đó yêu cầu cần quan tâm hơn nữa đến việc bảo tồn, tôn tạo và phát huy các giá trị văn hóa dân tộc, các giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể của các vùng, miền, của đồng bào các dân tộc. Thấm nhuần quan điểm này, để công tác bảo tồn văn hóa các dân tộc thiểu số đạt hiệu quả hơn nữa, tỉnh Yên Bái đang thực hiện nhiều giải pháp như: đẩy mạnh hoạt động tuyên truyền, phổ biến các chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách pháp luật của Nhà nước về công tác dân tộc, khích lệ nhân dân các dân tộc thiểu số trong tỉnh giữ gìn, bảo tồn và phát huy giá trị văn hoá truyền thống đặc sắc; tổ chức các hoạt động bảo tồn và phát huy văn hóa các dân tộc gắn với phát triển du lịch tại địa phương, nhất là bảo tồn tiếng nói, chữ viết các dân tộc thiểu số thông qua hình thức tổ chức các hoạt động giao lưu văn hóa, có sử dụng tiếng nói, chữ viết các dân tộc thiểu số gắn với các hoạt động giao lưu văn hóa, phát triển du lịch tại các địa phương; tiếp tục thực hiện kiểm kê, đánh giá thực trạng các di sản văn hóa của các dân tộc tại địa phương; xây dựng cơ chế, chính sách nhằm bảo tồn và phát huy di sản văn hóa của các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch; Tổ chức tập huấn, nâng cao nghiệp vụ cho các cán bộ làm công tác văn hóa tại cơ sở.
Bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc chính là yếu tố quan trọng để tài nguyên văn hóa của Yên Bái sẽ được khai thác đúng hướng và hiệu quả. Qua đó, không chỉ góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội, mà còn lan tỏa, quảng bá rộng rãi hình ảnh, những bản sắc độc đáo, riêng có của con người và vùng đất Yên Bái tới bạn bè trong nước và quốc tế./.
Văn phòng Tỉnh ủy Yên Bái | Yên Bái bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc | 1,743 | |
Lễ đón nhận Bằng xếp hạng Di tích quốc gia Hang C6-1, thuộc Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông diễn ra tối 27/6, tại Cụm Du lịch thác Đray Sáp – Gia Long, xã Đắk Sôr,
huyện Krông Nô
.
Trao bằng xếp hạng Di tích quốc gia Hang C6-1, công viên địa chất Đắk Nông. Ảnh: TTXVN phát.
Phát biểu tại Lễ đón nhận, bà Tôn Thị Ngọc Hạnh, Phó Chủ tịch UBND
tỉnh Đắk Nông
nhấn mạnh, sự kiện này là mốc son ý nghĩa trong hành trình bảo tồn, phát huy giá trị của di tích; tôn vinh những giá trị tiêu biểu về lịch sử, văn hóa của Di tích Hang C6-1.
Trong hệ thống hang động núi lửa Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông, Hang C6-1 được đánh giá là di sản độc đáo duy nhất ở Việt Nam và Đông Nam Á.
Đoàn chuyên gia công viên địa chất của UNESCO tham quan thực tế một số điểm trong hệ thống hang động núi lửa Đắk Nông. Ảnh: TTXVN phát.
Hang C6-1 không chỉ là một di sản địa chất mà chính nơi đây các nhà khoa học đã phát hiện và khai quật được di cốt người tiền sử với nhiều tầng văn hóa cách ngày nay từ 6.000 – 7.000 năm. Qua khai quật tại Hang C6-1 và C6, các nhà khảo cổ đã phát hiện nhiều di chỉ và hiện vật là đồ đá với các công cụ lao động và đồ gốm, xương và vỏ nhuyễn thể, vết tích của bếp lửa, 3 di tích mộ táng, dấu vết của 10 cá thể.
Theo các nhà khoa học, các di sản khảo cổ hang động núi lửa Krông Nô – nơi còn bảo lưu dấu tích văn hóa, mộ táng và các hoạt động sống của các bộ lạc thời tiền sử – là di sản độc đáo duy nhất ở Việt Nam và Đông Nam Á.
Tại buổi lễ, lãnh đạo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và tỉnh Đắk Nông đã trao Bằng xếp hạng Di tích quốc gia Hang C6-1 cho Đảng bộ, chính quyền và nhân dân huyện Krông Nô.
Núi lửa Nâm Ka, Công viên địa chất Đắk Nông. Ảnh: TTXVN phát.
Liên quan tới việc tái thẩm định Công viên địa chất toàn cầu Đắk Nông, từ ngày 27-30/6, Đoàn chuyên gia mạng lưới Công viên địa chất toàn cầu UNESCO và lãnh đạo tỉnh Đắk Nông, các ngành chức năng liên quan tổ chức khảo sát, thẩm định 44 điểm di sản thuộc 3 tuyến du lịch trên địa bàn tỉnh. Trong quá trình tái thẩm định, Đoàn chuyên gia sẽ thu thập tài liệu, trải nghiệm nhiều hoạt động đa dạng. Qua đó, các chuyên gia đưa ra những góp ý, khuyến nghị nhằm góp phần phát triển Công viên địa chất toàn cầu Đắk Nông. | Phát huy giá trị văn hóa tiêu biểu Hang C6-1, Công viên địa chất toàn cầu Đắk Nông | 479 | |
Umberto Eco chiếm một vị trí đặc biệt trong nền văn học và lí luận đương đại. Ông nghiên cứu nhiều lĩnh vực: kí hiệu học, triết học, mĩ học, văn học, phê bình văn học, dịch thuật, phê bình dịch thuật. Ông tham gia giảng dạy và thuyết trình tại nhiều trường đại học danh tiếng như Yale, Cambridge, Oxford và Harvard.
Cuốn sách
Lịch sử Cái đẹp
của Umberto Eco sau khi được phát hành đã thu hút sự quan tâm của đông đảo độc giả bởi dung lượng kiến thức đồ sộ và hình thức trình bày công phu, đẹp mắt. Trong đó, Umberto Eco dày công khai phá một chủ đề khó: Cái Đẹp dưới góc nhìn của phương Tây xuyên suốt từ thời Hi Lạp cổ đại tới ngày nay. Hiếm có một cuốn sách nào có thể cắt nghĩa được phạm trù Cái Đẹp tỉ mỉ và cẩn trọng như vậy.
Trong cuốn bách khoa thư đồ sộ với hơn 200 bức tranh và tiểu hoạ, hơn 50 tác phẩm điêu khắc, bình gốm cùng rất nhiều hình ảnh tái hiện các công trình kiến trúc, khảo cổ, nghệ thuật thời trang, độc giả còn bắt gặp một khối lượng lớn những bài luận của Eco, các trích dẫn tác phẩm văn học, nghị luận, triết học, âm nhạc và khoa học với nỗ lực kiến giải phạm trù Cái Đẹp đa diện nhất.
Cái Đẹp chưa bao giờ là tuyệt đối và bất biến, mà mang nhiều diện mạo khác nhau tùy thời kì lịch sử và tùy quốc gia. Điều này được áp dụng không chỉ cho Cái Đẹp hình thể (của đàn ông, phụ nữ hay phong cảnh thiên nhiên), mà cả Cái Đẹp tâm linh, ý niệm, đấng cứu thế hay thần thánh. Bởi vậy, theo dòng thời gian, cuốn bách khoa thư
Lịch sử Cái Đẹp
của Umberto Eco sẽ đưa độc giả đi từ thời
Hi Lạp cổ đại
tới tận ngày nay, để hé mở cánh cửa của sự Đẹp dưới quan điểm của thời đại.
Chương I và chương II tập trung vào lí tưởng thẩm mĩ thời Hi Lạp cổ đại, trong đó tác giả phác họa khái niệm sơ khởi của con người đương thời về Cái Đẹp là một thứ thường gắn liền với các môn nghệ thuật thể hiện nó và chưa có vị thế thống nhất: trong các bản tụng ca, Cái Đẹp được thể hiện bằng sự hài hòa của vũ trụ, trong thơ ca, nó được thể hiện qua kích thước tương ứng và sự đối xứng giữa các bộ phận, còn trong thuật hùng biện, nó được thể hiện qua nhịp độ phù hợp.
Chương III xem xét Cái Đẹp như là tỉ lệ và sự hài hòa, thể hiện ở các yếu tố như: cân đối về số học, hài hòa về nhịp điệu âm nhạc, hợp lí về tỉ lệ trong kiến trúc dưới góc nhìn của hình học không gian và biểu tượng học. Eco cũng đánh giá tầm quan trọng của tỉ lệ đối với thẩm mĩ ở nhiều giai đoạn lịch sử khác nhau, và đi đến kết luận rằng ở mỗi thời kì, tỉlệ lí tưởng lại mang một định nghĩa khác: nếu như ở thời Hi Lạp cổ lí tưởng là tỉ lệ chính xác giữa các bộ phận thì tỉ lệ tiêu chuẩn của người Ai Cập phải liên quan tới toàn bộ kết cấu, tỉ lệ giữa các bộ phận phụ thuộc vào cử động của cơ thể, sự thay đổi của phối cảnh. Giai đoạn này cũng sinh ra những khái niệm về tỉ lệ hoàn hảo có tác dụng đến tận ngày hôm nay trong các lĩnh vực mĩ thuật cũng như thiết kế như tỉ lệ vàng hay sự tương phản giữa các mặt đối lập.
Chương IV tác giả đặc biệt bày tỏ lòng yêu thích của mình với giai đoạn Trung cổ bằng cách đi sâu vào phân tích Cái Đẹp của thời kì này, dưới góc độ ánh sáng và màu sắc. Mặc dù tồn tại tới tận ngày nay một định kiến phổ biến rằng Trung cổ là một thời đại “tối tăm”, “thời đại đen tối” thì người Trung cổ lại tự coi mình sống trong một môi trường đầy ánh sáng. Điều này phần nào thể hiện qua thơ và hội họa đương thời. Tại chương này, Eco đã sử dụng màu sắc để kể cho độc giả của mình câu chuyện về đời sống Trung cổ: màu sắc sáng rọi của Chúa, màu sắc rực rỡ và xa xỉ của người giàu (phản ánh chân thực sự thật rằng kĩ thuật nhuộm màu rực rỡ ở thời đó vô cùng đắt đỏ), sự gắn liền với màu sắc mà thiên nhiên ban tặng của những người nghèo khó, màu sắc trong thơ ca và thần bí học cùng với màu sắc trong cuộc sống thường nhật.
Các chương V-VI-VII-VIII đề cập đến nét đẹp của một đối tượng nghiên cứu cụ thể: Cái Đẹp của Cái Xấu, người phụ nữ, Vệ nữ, các quý nương và anh hùng,… Mỗi đối tượng ở vào mỗi thời kì lại được con người khắc họa theo một tiêu chuẩn riêng. Đến Cái Xấu cũng có nét đẹp của riêng nó. Ở đó, tác giả chỉ rõ rằng “Cái Xấu cần cho Cái Đẹp”, rằng “vũ trụ được tạo như một tổng thể thống nhất và cần phải được nhận thức giá trị một cách trọn vẹn, là nơi mà ngay cả bóng tối cũng góp phần làm cho ánh sáng trở nên rạng rỡ hơn và ngay cả cái có thể bị coi là xấu cũng có thể được coi là đẹp trong khuôn khổ của Trật tự chung”. Umberto Eco đã dành cả chương IX để khắc họa Cái Đẹp dưới thời kì Phục Hưng – giai đoạn lịch sử mang đậm tính cổ điển và có ảnh hưởng sâu sắc tới đời sống trí thức Châu Âu đương thời.
Các phần còn lại của cuốn bách khoa thư được Umberto Eco dành cho ba giai đoạn quan trọng: Thế kỉ 18, thế kỉ 19 và thế kỉ 20. Thế kỉ 18 đánh dấu sự đổi mới của chủ nghĩa Cổ điển và Tân cổ điển, thể hiện rõ ràng nhất trong các tác phẩm hội họa hay kiến trúc. “Kiến trúc Anh thế kỉ 18 thể hiện trước hết tính trang nhã điều độ và khiếu thẩm mĩ tốt, khẳng định bước đi tách biệt hoàn toàn khỏi các dư thừa của Baroc”. Nhắc đến Cái Đẹp của thế kỉ 19, tác giả đi sâu vào Cái Đẹp lãng mạn trong Chủ nghĩa lãng mạn, Cái Đẹp trong tôn giáo và những Cái Đẹp mới. Chuyển giao giữa thế kỉ 19 và thế kỉ 20, lịch sử ghi nhận những đối tượng đẹp mới mẻ và đột phá hơn, có thể kể đến là Cái Đẹp từ sắt và thuỷ tinh (như Tháp Eiffel ở Paris hay Toà nhà pha lê của Joseph Paxton), nghệ thuật Deco, Cái Đẹp từ kiến trúc “hữu cơ”.
Umberto Eco cũng chỉ rõ một vấn đề của thời đại để độc giả của mình tự vấn: Từ thế kỉ 20, dễ nhận thấy rằng thế giới đang chuyển mình để trở thành một nơi bị chi phối hoàn toàn bởi giá trị trao đổi. Đồ vật phải “ngon-bổ-rẻ” và được sản xuất hàng loạt, đồng nghĩa với việc Cái Đẹp mới có thể được tái tạo dễ dàng, nhưng cũng mang tính tạm thời và dễ hư hỏng. Liệu tính chất sản xuất hàng loạt có phải là số phận của Cái Đẹp trong thời đại tái tạo kĩ thuật của nghệ thuật?
Umberto Eco (1932 – 2016), là nhà văn, nhà lí luận, triết gia, nhà kí hiệu học lừng danh. Tên tuổi của Eco gắn liền với cuốn tiểu thuyết đầu tay
Tên của đóa hồng
– xuất bản lần đầu năm 1980. Cuốn sách đã trở nên nổi tiếng toàn cầu và được dịch sang 47 ngôn ngữ, bán được hơn năm mươi triệu bản. Ngoài ra, ông còn là tác giả của một số tác phẩm như:
Con lắc Foucault
,
Nghĩa địa Praha
,
Số không
. | Những góc nhìn về Cái Đẹp – Tác giả: Thu Lan | 1,374 | |
Một nhóm nhà khoa học quốc tế đã lần đầu tiên phát hiện một hợp chất cacbon mới trong không gian thông qua Kính viễn vọng James Webb của Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA).
Hình ảnh kính viễn vọng không gian James Webb. Ảnh tư liệu: AFP/TTXVN.
Theo NASA, phân tử nói trên là methyl cation (CH3+) có nhiệm vụ hỗ trợ hình thành những phân tử có cấu trúc dựa trên carbon phức tạp hơn. Phân tử này cũng được coi là một trong những dấu hiệu sự sống tiềm năng mà các nhà khoa học luôn khao khát chạm đến.
CH3+ được phát hiện trong Tinh vân Orion – “vườn ươm sao” nằm cách
Trái Đất
khoảng 1.350 năm ánh sáng. Phân tử này có đặc tính độc đáo là khả năng phản ứng đa dạng với các phân tử nhỏ khác để tạo thành các hợp chất hữu cơ phức tạp ngay trong môi trường giữa các vì sao. Chuyên gia Marie-Aline Martin thuộc Đại học Paris-Saclay (Pháp) – thành viên nhóm nghiên cứu – cho biết: “Việc phát hiện CH3+ không chỉ cho thấy độ nhạy đáng kinh ngạc của Kính viễn vọng không gian James Webb mà còn xác nhận tầm quan trọng của CH3+ giữa các vì sao. Phát hiện này cung cấp thêm dữ liệu quý giá về cách mà hành tinh chúng ta có được sự sống”.
Là chương trình quốc tế do NASA phối hợp triển khai cùng Cơ quan Vũ trụ châu Âu và Cơ quan Vũ trụ Canada, Kính viễn vọng James Webb là thiết bị quan sát khoa học vũ trụ hàng đầu thế giới. Theo NASA, James Webb có thể giúp các nhà chuyên môn giải đáp những bí ẩn trong
hệ Mặt Trời
, quan sát xa hơn trong những vùng không gian xung quanh các ngôi sao, cũng như thăm dò các cấu trúc và nguồn gốc hình thành những khu vực này. | Kính viễn vọng James Webb phát hiện phân tử carbon quan trọng hình thành nên sự sống | 324 | |
Gia đình một xã viên Hợp tác xã ở Đại Từ, Thái Nguyên chuẩn bị đón Tết Nguyên Đán Kỷ Hợi (1959). Ảnh: Tư liệu TTXVN.
Ngày Gia đình Việt Nam 28/6 là dịp để tôn vinh gia đình Việt Nam.
Theo lời Bác ngày 28/6/2000, Ban Bí thư Trung ương Đảng đã ban hành Chỉ thị số 55-CT/TW về tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy Đảng của cơ sở đối với công tác bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em.
Ngày 4/5/2001, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 72/2001/QĐ-TTg về ngày Gia đình Việt Nam.
Quyết định nêu rõ: Lấy ngày 28/6 hàng năm là ngày Gia đình Việt Nam, nhằm đề cao trách nhiệm lãnh đạo các ngành, các cấp, các đoàn thể và tổ chức xã hội cùng toàn thể các gia đình thường xuyên quan tâm xây dựng gia đình no ấm, bình đẳng, tiến bộ, hạnh phúc, đẩy mạnh công tác bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Trải qua nhiều thế hệ, gia đình Việt Nam được hình thành và phát triển với những chuẩn mực giá trị tốt đẹp góp phần xây dựng bản sắc văn hóa dân tộc. Những giá trị truyền thống quý báu như lòng yêu nước, yêu quê hương, yêu thương đùm bọc lẫn nhau, thủy chung, hiếu nghĩa, hiếu học, cần cù sáng tạo trong lao động, bất khuất, kiên cường vượt qua mọi khó khăn, thử thách đã được gia đình Việt Nam giữ gìn, vun đắp và phát huy trong suốt quá trình lịch sử dựng nước và giữ nước.
Qua nhiều thời kỳ phát triển, cấu trúc và quan hệ trong gia đình Việt Nam có những thay đổi, nhưng chức năng cơ bản của gia đình vẫn còn tồn tại và gia đình vẫn là một nhân tố quan trọng, không thể thiếu trong sự phát triển kinh tế – xã hội của đất nước.
Ngày Gia đình Việt Nam là một sự kiện văn hóa lớn nhằm tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống của gia đình Việt Nam, là dịp để các gia đình giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm xây dựng gia đình văn hóa, hướng tới sự phát triển bền vững của gia đình trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế.
Đây cũng là ngày mọi người trong gia đình quan tâm đến nhau, xã hội quan tâm đến trẻ nhỏ và những người không có bố mẹ, cặp vợ chồng phải hiểu được giá trị mái ấm và cùng nhau vượt qua sóng gió để có một gia đình hạnh phúc.
Ngoài ra, ngày Gia đình Việt Nam còn là ngày để những con người đất Việt hướng về cội nguồn, về người thân, qua đó nuôi dưỡng những tình cảm đẹp, những giá trị văn hóa cao quý của dân tộc. Cho dù có đi đâu, làm gì, gia đình vẫn là nơi để nhớ, để yêu thương và để quay trở về./. | Ngày Gia đình Việt Nam 28/6: Lịch sử và ý nghĩa | 515 | |
Thủ tướng các nước
New Zealand
,
Mông Cổ
,
Barbados
đồng tình với các ý tưởng, đề xuất của Thủ tướng Phạm Minh Chính tại các cuộc gặp song phương trong khuôn khổ Hội nghị WEF Thiên Tân.
Ngày 27/6, nhân dịp tham dự Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) tại Thiên Tân (Trung Quốc), Thủ tướng Phạm Minh Chính đã có cuộc gặp song phương với Thủ tướng New Zealand Chris Hipkins, Thủ tướng Mông Cổ Oyun-Erdene Luvsannamsrai và Thủ tướng Barbados Mia Mottley.
Thủ tướng Phạm Minh Chính và Thủ tướng New Zealand Chris Hipkins bày tỏ vui mừng trước những bước tiến tốt đẹp của quan hệ hai nước trong thời gian qua.
Việt Nam – New Zealand
duy trì thường xuyên trao đổi đoàn cấp cao; trao đổi thương mại song phương duy trì đà tăng trưởng nhanh, đạt gần 1,3 tỷ USD năm 2022 trong bối cảnh tình hình có nhiều khó khăn, thách thức.
Hai Thủ tướng đề nghị các bộ, ngành liên quan đẩy mạnh các hoạt động xúc tiến, mở cửa hơn nữa thị trường cho hàng hóa của nhau, trong đó có hàng nông sản và hướng tới mục tiêu đưa kim ngạch thương mại hai chiều đạt 2 tỷ USD trong năm 2024.
Khẳng định Việt Nam coi trọng và mong muốn thúc đẩy quan hệ Đối tác chiến lược với New Zealand, Thủ tướng Phạm Minh Chính cho biết, Chính phủ Việt Nam sẽ tạo điều kiện, khuyến khích doanh nghiệp New Zealand đầu tư vào Việt Nam trong các lĩnh vực giáo dục đào tạo, công nghệ chế biến, chế tạo, nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản, xây dựng…
Thủ tướng Phạm Minh Chính đề nghị New Zealand hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp Việt Nam đầu tư tại New Zealand.
Thủ tướng New Zealand Chris Hipkins bày tỏ đồng tình với các ý tưởng, đề xuất của Thủ tướng Phạm Minh Chính, nhất là thúc đẩy hợp tác song phương với kinh tế – thương mại là trọng tâm, cũng như tăng cường phối hợp giữa hai bên tại các diễn đàn đa phương.
Thủ tướng Phạm Minh Chính và Thủ tướng Mông Cổ Oyun-Erdene Luvsannamsrai bày tỏ vui mừng sau gần 70 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, quan hệ hữu nghị truyền thống hai nước không ngừng củng cố và phát triển.
Gặp Thủ tướng Mông Cổ Oyun-Erdene Luvsannamsrai,
Thủ tướng Phạm Minh Chính khẳng định Việt Nam nhất quán coi trọng và mong muốn tiếp tục củng cố và tăng cường quan hệ hữu nghị truyền thống tốt đẹp giữa hai nước.
Người đứng đầu Chính phủ Việt Nam đề nghị hai bên đẩy mạnh các hoạt động trao đổi đoàn cả ở trung ương và địa phương, qua đó tăng cường hiểu biết, tin cậy lẫn nhau; triển khai các biện pháp tạo điều kiện thuận lợi hơn nữa cho hoạt động giao lưu, qua lại lẫn nhau giữa Nhân dân hai nước.
Việc tăng cường quan hệ Việt Nam – Mông Cổ có ý nghĩa quan trọng với Nhân dân hai nước. Việt Nam hoan nghênh và sẵn sàng là cầu nối hỗ trợ Mông Cổ mở rộng và tăng cường quan hệ với khối ASEAN vì hòa bình, thịnh vượng trong khu vực và trên thế giới.
Thủ tướng Oyun-Erdene Luvsannamsrai khẳng định, Mông Cổ tự hào là người bạn của Việt Nam – một dân tộc quả cảm và có tinh thần độc lập cao, một đất nước có vị thế, uy tín quốc tế ngày càng lớn mạnhtrong khu vực và trên thế giới, là một trong những đầu tàu kinh tế quan trọng của châu Á.
Người dân hai nước có hiểu biết sâu sắc lẫn nhau trên nền tảng quan hệ hữu nghị truyền thống lâu đời được vun đắp bởi nhiều thế hệ lãnh đạo hai nước.
Thủ tướng Luvsannamsrai đề nghị hai bên cần phát huy vai trò của Ủy ban liên Chính phủ Mông Cổ – Việt Nam và các cơ chế hợp tác giữa hai bên.
Mông Cổmong muốn mở rộng và nâng cao hơn nữa quan hệ hợp tác với Việt Nam, nhất là trong các lĩnh vực: Giao thông vận tải, đường sắt, hàng không và giao lưu Nhân dân, du lịch…
Thủ tướng Phạm Minh Chính và Thủ tướng Barbados Mia Mottley nhất trí thúc đẩy các hoạt động trao đổi đoàn các cấp, nhất là cấp cao nhằm tăng cường hiểu biết lẫn nhau, phát triển tình đoàn kết hữu nghị giữa Nhân dân hai nước.
Gặp Thủ tướng Barbados Mia Mottley,
Thủ tướng Phạm Minh Chính đề nghị hai bên phối hợp thúc đẩy hợp tác song phương, trong đó ưu tiên ký kết các văn kiện hợp tác nhằm tạo hành lang pháp lý nhằm thúc đẩy hơn nữa quan hệ hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư.
Trước mắt, hai bên cần thúc đẩy ký Hiệp định miễn thị thực cho người mang hộ chiếu ngoại giao và công vụ.
Thủ tướng Mia Mottley đánh giá cao thành tựu phát triển kinh tế xã hội của Việt Nam, nhất là việc Việt Nam sớm vượt qua đại dịch, phục hồi mạnh mẽ.
Barbados mong muốn hai bên tiếp tục tạo điều kiện và khuôn khổ cho việc tăng cường hợp tác thương mại, đầu tư, du lịch…
Barbados sẵn sàng làm cầu nối để Việt Nam tăng cường quan hệ với các nước Caribe. | Những cái bắt tay thúc đẩy hợp tác bên lề WEF Thiên Tân | 897 | |
Ảnh đồ họa mô tả "hành tinh thứ 9" ẩn nấp đâu đó ngoài rìa hệ Mặt Trời - Ảnh: NASA.
Nghiên cứu mới từ
Pháp
–
Mỹ
cho thấy Đám mây Oort lạnh lẽo và bí ẩn ở rìa hệ Mặt Trời đang che giấu một ngoại hành tinh chưa từng biết.
Các nhà khoa học đến từ Đại học Bordeaux (Pháp), Đại học Rice và Đại học bang Oklahoma (Mỹ) đã xây dựng một mô hình tái hiện sự tiến hóa của hệ Mặt Trời từ thuở sơ khai, dựa trên những dữ liệu do các tàu vũ trụ và cơ quan vũ trụ khắp thế giới thu thập được.
Họ phát hiện ra rằng một hoặc nhiều vật thể có kích thước hành tinh có thể đã bị bắt giữ bởi cấu trúc bí ẩn gọi là “Đám mây Oort”.
“Đám mây Oort” không phải là mây theo nghĩa đen, mà là một tập hợp khổng lồ các vật thể băng giá trải dài trong vùng không gian cách xa từ vài trăm tỉ đến vài ngàn tỉ dặm từ Mặt Trời.
Khoảng 4,5 tỉ năm trước, khi
hệ Mặt Trời
mới hình thành, lực hấp dẫn đã gửi các mảnh vụn từ các đám mây bụi tiền hành tinh đang nguội đi nhanh chóng đi xa theo cách mà người ta đánh một quả bóng billiard văng ra xa.
Một số trong các mảnh này có khả năng trở thành một hành tinh thực thụ. Có mảnh tìm được “mái nhà” mới, tức vô tình văng trúng vào một hệ sao khác và được giữ lại.
Theo
Live Science,
đó không chỉ là giả thuyết, bởi các “hành tinh bị chối bỏ” như vậy đã được ghi nhận thông qua các quan sát ở các hệ sao xa xôi khác.
Có hai kịch bản xảy ra để “Đám mây Oort” sở hữu một hoặc vài hành tinh ẩn nấp bên trong.
Kịch bản thứ nhất, “
Đám mây Oort” đã kịp giữ lại một tiền hành tinh nào đó do chính hệ Mặt Trời hất văng ra. Xác suất cho kịch bản này là 0,5%.
Kịch bản thứ hai,
một hành tinh hình thành từ mảnh tiền hành tinh của một hệ sao khác đã vô tình đi ngang qua và bị “Đám mây Oort” bắt lại, với xác suất lên đến 7%.
Tuy nhiên, hành tinh thứ 9 này sẽ không phải “hành tinh X” mà một số nhóm nhà khoa học tìm kiếm, tức vật thể ma quái dường như đang ảnh hưởng đến quỹ đạo của Sao Hải Vương và các mảnh vụn khác quanh nó.
Hành tinh bí ẩn, hoặc các hành tinh bí ẩn nằm trong “Đám mây Oort”, sẽ quá xa để ảnh hưởng đến Sao Hải Vương, cũng như đem đến nhiều thử thách lớn trong việc nắm bắt nó trực tiếp. | Hệ Mặt Trời đã có ‘hành tinh thứ 9’: Kẻ xâm lăng từ bên ngoài? | 461 | |
Hàng trăm vụ cháy rừng kể từ đầu tháng 5 năm nay ở
Canada
đã sản sinh ra gần 600 triệu tấn CO2, tương đương 88% lượng khí nhà kính của quốc gia này thải ra từ tất cả các nguồn trong năm 2021.
Cháy rừng ở Canada. (Nguồn: Reuters).
Ngày 27/6, các nhà khoa học Liên minh châu Âu (EU) cho biết các vụ cháy rừng hoành hành trên khắp Canada đã thải ra lượng khí carbon dioxit (CO2) trong 6 tháng đầu năm 2023 nhiều hơn so với bất kỳ mức nào từng ghi nhận trong các năm trước đây.
Theo số liệu của Cơ quan Giám sát Khí quyển Copernicus (CAMS), hàng trăm vụ cháy rừng kể từ đầu tháng 5 năm nay đã sản sinh ra gần 600 triệu tấn CO2, tương đương 88% lượng khí nhà kính của quốc gia này thải ra từ tất cả các nguồn trong năm 2021. Đáng chú ý, hơn 50% trong số này được ghi nhận chỉ riêng trong tháng 6.
Tuyên bố của CAMS nhấn mạnh lượng khí thải từ các đám cháy rừng là nguồn phát thải hằng năm lớn nhất đối với Canada trong 21 năm qua kể từ khi cơ quan này tiến hành thu thập dữ liệu.
Trước đó, mức khí thải CO2 cao nhất do cháy rừng chỉ là 500 tấn, được ghi nhận vào năm 2014.
Trong khi đó, Trung tâm Chữa cháy rừng liên ngành của Canada cho biết tính đến ngày 27/6, lính cứu hỏa đang nỗ lực khống chế gần 500 đám cháy trên cả nước, trong đó hơn 50% nằm ngoài tầm kiểm soát.
Nhiệt độ cao cùng điều kiện khô nóng thường trực là nguyên nhân khiến các vụ cháy rừng tăng mạnh kể từ đầu tháng 5 năm nay tại miền Tây Canada.
Cháy rừng diễn biến phức tạp trong 50 ngày qua khi lan nhanh theo hướng Đông về các tỉnh Ontario, Nova Scotia và Quebec.
Nhà khoa học cao cấp Mark Parrington tại CAMS cho biết việc khói di chuyển trên phạm vi xa do tác động của gió không phải là bất thường và không gây ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng không khí tổng thể tại châu Âu. Tuy nhiên, điều này phản ảnh rõ mức độ nghiêm trọng của các đám cháy.
Theo công ty công nghệ IQAir của Thụy Sĩ, chất lượng không khí ở Montreál được xếp vào hàng kém nhất thế giới vào cuối tuần trước.
Trên toàn thế giới, chỉ riêng trong năm 2021, các vụ cháy rừng đã giải phóng khoảng 1,8 tỷ tấn CO2 vào khí quyển, so với mức khoảng 38 tỷ tấn khí thải dạng này từ các hoạt động nhiên liệu hóa thạch và công nghiệp.
Cùng ngày, Thống đốc bang New York (Mỹ) Kathy Hochul cảnh báo bầu trời mù khói và chất lượng không khí kém sẽ xuất hiện trở lại trong tuần này do khói từ các đám cháy rừng tại quốc gia láng giềng Canada, đồng thời nhận định đây là “cuộc khủng hoảng khẩn cấp.”
Bang New York đã đưa ra khuyến cáo về chất lượng không khí khi chỉ số chất lượng không khí (AQI) ở mức “không tốt cho sức khỏe” ở một số khu vực, trong đó có phía Tây và trung tâm bang này. Theo đó, khuyến nghị người có nguy cơ cao như trẻ nhỏ, người cao tuổi và các trường hợp có vấn đề về hô hấp cần tránh ra ngoài vào ngày 28/6.
Trước đó, đầu tháng 6, hiện tượng khói mù mịt và ô nhiễm gây ngứa họng từ các đám cháy ở Canada đã tràn xuống bờ biển phía Đông nước Mỹ, trong đó có thành phố New York và Philadelphia. Hơn 75 triệu người hiện được khuyến cáo thận trọng về chất lượng không khí suy giảm do cháy rừng./.
Minh Tâm | Canada ghi nhận lượng khí CO2 cao kỷ lục do cháy rừng từ đầu năm | 639 | |
Nhà thơ Vũ Hoàng Chương (1915 – 1976).
Viện Hàn lâm khoa học Thụy Điển mới đây đã công bố 100 cái tên được đề cử cho giải Nobel Văn chương năm 1972 (theo đúng quy định sau 50 năm), trong đó bất ngờ có tên nhà thơ Vũ Hoàng Chương của Việt Nam được đề cử.
Vũ Hoàng Chương được đề cử bởi Thang Lang (nhiều người cho là lỗi đánh máy của nhà phê bình Thanh Lãng). Như vậy sau nhà báo – nhà văn Hồ Hữu Tường và trước chính trị gia Lê Đức Thọ, Vũ Hoàng Chương là người Việt thứ 3 được đề cử tại giải thưởng này.
Vũ Hoàng Chương sinh năm 1915 tại
Nam Định
, trong một gia đình giàu có và gia giáo. Cha ông là quan tri huyện, mẹ ông cũng yêu nghệ thuật nên ông được học và tiếp cận với Hán văn từ nhỏ. Khi trưởng thành, ông học tiếp tiếng Pháp và đỗ tú tài Pháp tại Hà Nội năm 1938.
Tại Việt Nam, nhiều thi phẩm của ông đã được nhiều thế hệ yêu thơ quý mến. Ông xuất hiện vào giai đoạn cuối Thơ mới, khi những Xuân Diệu, Huy Cận, Lưu Trọng Lư… đã có tiếng nói nhất định. Nhiều nhà phê bình cho rằng thơ ca của ông sang trọng, có dư vị hoài cổ, giàu chất nhạc và có sắc thái Đông Phương. Có thể nói chính sự pha trộn văn hóa Đông – Tây, mới – cũ giữa tuổi thơ ấu và quãng trưởng thành đã làm nên những khác biệt trong thơ của Vũ Hoàng Chương.
Điều đó cũng được thể hiện trong tập
Thơ Say
gần đây đã được tái bản. Theo đó tình yêu là trụ cột chính vẫn luôn xuất hiện trong thi ca ông, từ đó mở đường hướng về quá khứ để trốn tránh hiện tại bế tắc. Tuy thế tình yêu của ông không trường tồn, đắm đuối; mà lại mong manh, e ngại và rồi thất bại, tuyệt vọng, chán chường. Chính trong cảnh ấy mà ông đến với trạng thái siêu hình của say, để thả lòng mình và sống trong thế giới khác.
Nói về tình yêu, trong tập
Thơ Say
, ta có thể thấy được hai tổ khúc vô cùng trinh nguyên và đầy tươi mát gồm
Mùa
(đề tặng em Vân) và
Yêu
(đề tặng Kiều Thu). Đây như là hai tuyệt tác ca tụng ái tình, với những “tình xuân”, “cung Hồ lả lướt trôi”, “duyên nụ tuổi 15”, “gót sen”, “lời suối”… Ở đó có “anh vô tình em ngây thơ” vừa mới yêu nhau, vẫn còn lạ lẫm, đôi chút ngượng ngùng. Tuy thế kết cục của chúng không hề tươi sáng, mà ta sẽ thấy ở ngay tổ khúc
Lỡ làng
tiếp sau, cũng như từ những trải nghiệm của cuộc đời ông.
Theo đó “thi bá” họ Vũ từng có một lời thề ước với Tố Vân, và cũng là Vân trong lời đề tặng chuỗi
Mùa
hay tập thơ
Mây
ra mắt sau đó. Tuy thế bởi việc hứa hôn từ năm 12 tuổi, nàng bỏ chàng đi với cuộc hôn ước. Đáng nói là với gia cảnh khá giả, Vũ Hoàng Chương hoàn toàn có thể thuyết phục Vân thoái hôn, trả lại sính lễ, nhưng chàng đã không làm thế. Từ đó mà những nhạc điệu của khúc
Lỡ làng
ra đời.
Nhưng dù cho thế thì chính nhà thơ cũng có một sự tôn thờ hướng đến ái tình thiêng liêng. Trong tổ khúc
Cưới
với những bài thơ như
Tối tân hôn, Động phòng hoa chúc
, ông đã “thoát hồn khỏi kiếp trần gian” để đến với những hình tượng và thế giới riêng. Cái đẹp của sự giao hòa giữa những thể xác được ông sánh ngang với chính niềm vui khi tìm thấy thơ Đường, để ta được nghe những câu thơ như “ngây ngất rời xứ mộng”, “bỏ cánh lại cung trăng”… cùng những hình tượng “thuyền mây”, “cửa động”… mờ ảo trong tiếng tiêu, sắt, cầm, nguyệt, tì và hương trầm dâng
Chính ông cũng từng nói về tình yêu như sau: “Đã từ lâu, tôi có ước nguyện gom góp lại những bài thơ ‘tình yêu’ viết trong tuổi hoa, để in thành tập riêng, điều đó sẽ giúp tôi sống trọn vẹn cùng muôn ngàn ảo ảnh xa xưa. Đành rằng tình yêu không chịu ràng buộc nào. Tình yêu vốn không tuổi! Nhưng tôi nhiều khi cảm thấy mình đặc biệt ưa thích những bài thơ ‘tình yêu’ viết từ trước tuổi bốn mươi”.
Thế nhưng cuộc tình lại chẳng tày gang, để ngay sau đó họ phải tách biệt trong
Bức khăn mời cưới, Đời còn chi
hay là
Chợ chiều
. Trong sự cách xa “vò võ sầu cô liêu”, ông khóc tình phụ, khóc mộng tàn để rồi than rằng “sống để đợi ngày chết, đời còn chi?” Trong chuỗi
Lỡ làng
, không dưới một lần ông nhắc đến cái chết, cõi âm, bạc mệnh và những linh hồn mong manh. Với nỗi ngậm ngùi thắm thiết rầu rỉ thê lương, tình yêu trong ông “chỉ còn một điểm trắng, hấp hối trong đêm sâu”, kéo theo “sầu chở đầy xe nẻo cố hương”. Và say là thứ khả dĩ cứu vớt đời ông.
Nói về cái “say” thường xuyên xuất hiện trong thi ca của Vũ Hoàng Chương, Hoài Thanh – Hoài Chân trong tập
Thi Nhân Việt Nam
đã từng nói rằng: “Ý giả Vũ Hoàng Chương định nối cái nghiệp những thi hào xưa của Đông Á: cái nghiệp say […] Cái say sưa của Vũ Hoàng Chương là một thứ say sưa có chừng mực, say sưa mà không hẳn là trụy lạc, mặc dầu từ say sưa đến trụy lạc đường chẳng dài chi. Nhưng trụy lạc hay say sưa đều mang theo một niềm ngao ngán. Niềm ngao ngán ấy ta vốn đã gặp trong thơ xưa. Duy ở đây có cái vị chua chát, hằn học, và bi đát riêng…”
Trong phong trào Thơ Mới, Vũ Hoàng Chương nổi bật lên hẳn với một phong cách vô cùng độc đáo và đầy mới lạ. Thi ca của ông đi từ trữ tình với những hình ảnh chịu nhiều ảnh hưởng của thơ Đường, cho đến tượng trưng – siêu thực với những ảo ảnh, hư ảnh… có phần buông tuồng, hoang dã, mê đắm đậm chất jazzy của văn hóa Tây phương.
Trong bài
Phương xa
nổi tiếng, ông tự gọi mình là “lạc loài dăm bảy đứa”, “đầu thai lầm thế kỷ”. Có thể thấy rằng ông không chỉ lạc trong cõi trần hoang sơ, mà còn tách khỏi thể xác để vươn đến những hồn mây, về với quá khứ gần với Đường thi để ủi an mình. Riêng về điều này ta có thể thấy ông rất hay dùng những điển cố, điển tích xưa của Đông Phương như Thiên Thai, Đào Nguyên, bể mây, cung trăng… Do đó những bài thơ như
Đà Giang, Tạm ghé thuyền, Nghe hát, Nhớ quê nâu
… lại như một mạch nối dài của
Tỳ Bà Hành
từ Bạch Cư Dị. Ở đó có những điểm chung về các hình tượng đẹp hư vô, tự diệt, không cố định và dễ suy tàn. Trên thực tế ông cũng là người dịch thơ Đường với những bản dịch được đánh giá cao.
Từ những ảnh hưởng kể trên, có thể thấy Vũ Hoàng Chương tự tạo cho mình một thế giới riêng, nơi có Xứ Mê ly, Trời Phóng đãng, Thành Sầu, Xứ Mộng, Trời Quên… Với những “kiến trúc” tưởng như gắn với Thơ Đường, tuy thế ông tạo “lối vào” lại gần Tây phương, khi mang vào đó những siêu thực – tượng trưng với những “hư ảnh”, “tường gương hư ảo bóng giai nhân”… trong “khúc nhạc hồng”, “điệu kèn biếc”… và những đôi chân, khớp gối… đã quá rã rời trong cơn chếnh choáng của jazz, say sưa và cả những chất thức thần.
Vũ Hoàng Chương tách đôi thế giới, bởi mơ và thực chẳng cùng đi đôi. Sự say của ông vừa là trốn tránh hiện thực tàn khốc với tình dở dang, với yêu bơ vơ; mà còn là khoảng không gian để ông đi đến vì ý thức được tài mọn, sức hèn trong việc chuyển hóa những khao khát ấy trở thành hiện thực trong ý thơ, khung tranh hay các bản nhạc. Với ông thực tế “nặng trần ai” và chỉ có “say nàng men” để hồn “cay như quế”, “đắng như mơ” mới là cung cách khả dĩ để lãng quên đời.
Sự thoát hồn này không chỉ đến từ thơ ca, mà trong đời thực ông cũng dường như đang không thực sống. Một học trò trong quãng thời gian ông từng dạy học cũng đã tả lại: “Thầy đi quanh lớp bằng những bước chân nhẹ nhàng, đầu nghểnh cao, mắt xa vắng, giảng bài bằng cái giọng nhừa nhựa thanh thanh. Có những lúc mắt thầy như nhắm hẳn lại, đầu lắc lắc từng chập. Những lúc đó thầy như thoát hồn bay về một trời thơ nào đó. Thầy say thơ. Thầy ngâm thơ như một người đồng thiếp. Như không còn thầy. Như không có trò. Như không phải là một lớp học. Chỉ có một cõi thơ lồng lộng bát ngát”.
Như vậy từ những thất bát trong chuyện ái tình, việc thấy bản thân sức mọn kém tài cũng như thời cuộc có phần đen tối… ông đã chọn “say” như cách thoát khỏi cõi đời phàm tục, để đến với “cõi tạm” khác, nơi ông thấy mình hiện diện và thực sống hơn. Với nhiều thập kỉ sáng tác đa dạng thể loại từ thơ, văn đến cả kịch thơ… Vũ Hoàng Chương đã để lại một sự nghiệp dài và đậm dấu ấn cá nhân, để những
Thơ say
(1940),
Mây
(1943),
Hoa đăng
(1959),
Cảm thông
(1960),
Tâm sự kẻ sang Tần
(1961),
Trời một phương
(1962)… lưu lại ấn tượng với người yêu thơ. | Vũ Hoàng Chương “say” để quên thời thế – Tác giả: Đoàn Tuấn Anh | 1,651 | |
Nhà xuất bản Hội Nhà văn vừa cho ra mắt cuốn sách ‘Tiếng vọng triền sông’ của Nhà báo Lê Mậu Lâm, một trong những tác phẩm tâm đắc của anh trong sự nghiệp viết văn và làm báo. Trong 5 cuốn sách về văn học và chính luận của Lê Mậu Lâm đã xuất bản, đây là tác phẩm thứ ba về văn học ghi lại những vùng đất, con người, sự kiện, câu chuyện lịch sử… những nơi anh đã đi qua, trải nghiệm hợp thành một cung bậc cảm xúc ‘dữ dội và dịu êm’ đầy sâu lắng, gửi tới bạn đọc.
Tôi và Lê Mậu Lâm vốn là đồng đội, đồng môn rồi là bạn vong niên. Sinh năm 1963, trong một gia đình trí thức tại
Hà Nội
, Nhà báo Lê Mậu Lâm được thừa hưởng vốn kiến thức sâu rộng và sự tài hoa của bố, cùng sự nho nhã lịch thiệp của mẹ. Tuy nhiên, anh lại quyết định chuyển sang con đường binh nghiệp và trở thành một trong những sĩ quan trẻ trong Quân đội. 21 tuổi, đảng viên với quân hàm trung úy anh trở thành sĩ quan tham mưu tại Binh chủng Pháo binh, rồi Sĩ quan Bộ tham mưu – Quân đoàn 2.
Nghề viết đến với anh như một cơ duyên, với tấm lòng tâm huyết với đơn vị, đồng đội, cuộc sống quân trường. Những bài viết mang dấu ấn và phong cách riêng của một nhà báo tay ngang đậm chất lính: hào hoa, phóng khoáng, tinh nhuệ nhưng đầy duy cảm và duy mỹ. Nghề cầm bút đã chọn Lê Mậu Lâm.
Chúng tôi sống bên nhau khi cùng về học Báo Chí quân đội do Tổng cục Chính trị tổ chức (khóa III năm 1987-1988). Lúc đó, Lê Mậu Lâm từ Quân đoàn 2 về học. Quả là với lối đào tạo truyền nghề, những người thày của chúng tôi lúc đó như Nhà báo Quang Đạm, Hữu Thọ, Phan Quang, Trần Công Mân, Chi Niên, Phạm Phú Bằng… tạo cho chúng tôi không chỉ học được kiến thức mà lớn hơn là đức hy sinh với nghề. Các thày truyền cho chúng chúng tôi sự dấn thân với nghề. Chúng tôi lại “rút ruột” trao nhau những bài học, trải nghiệm và cả sự khắc khoải trong từng trang viết.
Sau này, các khóa học đào tạo báo chí như vậy được Tổng cục Chính trị đánh giá cao, đã góp phần tạo nên lực lượng những cây viết giàu tâm huyết, giàu năng lực uy tín trong làng báo, làng văn. Năm 1990, sau một thời gian tốt nghiệp Báo chí Quân đội (Khóa III) anh được điều động về công tác tại Báo Quân đội Nhân dân. Tại đây, anh được thỏa sức đam mê với nghề. Dấu chân trải dài trên nhiều vùng đất từ Bắc tới Nam, biên giới tới hải đảo. Nhà báo Lê Mậu Lâm liên tục thăng hoa trong rất nhiều bài báo, truyện ngắn, thơ… Trong đó, không ít tác phẩm tạo tiếng vang trong giới cầm bút trong và ngoài quân đội.
Năm 2005 anh về công tác tại Báo Nhân Dân. Là một nhà báo có tư duy sắc bén, Lê Mậu Lâm lại tiếp tục thử sức mình ở những mảng đề tài khó và mới hơn, đề tài chính luận, chính trị cho đến nay. Trong tâm thức, anh luôn nhủ lòng: một nhà báo đúng nghĩa cần được thử thách, khẳng định mình và chuyên nghiệp ở mọi mảng đề tài, từ chính trị đến văn hóa, xã hội…
Nói về tác phẩm “Tiếng vọng triền sông” của mình, Lê Mậu Lâm chia sẻ: Tập truyện ký là ghi chép chắt lọc, cảm nhận của anh về cuộc sống. Tác phẩm mở đầu với tiếng lòng hoài niệm của anh về quê cha trong “Lời ru đất Phù Cừ”. Một miền ký ức sâu thẳm mà mênh mang nghĩa tình! Anh viết: “Dân quê tôi có khiếu nhạy bén với thời cuộc. Thuở nhỏ, tôi thường theo cha về quê. Con đường từ chợ Gạo Hưng Yên về làng đi dọc con sông đào Hòa Bình, dày vó bè vắt vẻo cầu tre. Hàng nhãn hàng chục cây số có từ thuở nào thân tán sum sê, cành cội gân guốc, trầm mặc như những nhà hiền triết, chứng nhân của một thời.”
Tình cảm tinh tế mà sâu nặng của anh về đất và người quê mẹ trong “Chén trà quê ngoại” – Lá chè thật ngon thường có ở những nơi ven suối. Lá ngon hơn hết phải có nếp gấp của bẹ cau vừa rụng, đường vòng như yếm của con bò dũng mãnh, uốn lượn như sương từ thung lũng bay lên. Bóng như mặt hồ gợn sóng. Sau hết sờ vào như đất ẩm có mưa vừa rơi xuống… Thật quen mà lạ, cái thứ nước sanh sánh, tỏa chút sương mờ, uống vào êm tê đầu lưỡi, còn nguyên vị hương của chồi, của búp mang tinh hoa của trời và đất. Trà ngon với cách pha của bà, cách uống của ông làm nên không gian văn hóa.
Xa nhau rồi gặp lại, những tháng năm rèn luyện trong quân ngũ đã giúp anh thêm bản lĩnh và khí chất của người lính – một trong những tố chất quan trọng và vững vàng cho tư duy, quan điểm và cảm xúc của anh trong sự nghiệp cầm bút, mà độc giả có thể tìm thấy trong nhiều cuốn sách anh đã xuất bản. Và cụ thể là những tác phẩm ký mang tính tự sự nhưng đầy tinh thần cách mạng của anh trong cuốn sách này, như “Chúng tôi vượt ngục Hỏa Lò”, “Hà Huy Tập, chuyện cuối đời”, “Tổ quốc phía Trường Sa”…
Vốn sống phong phú, tư duy sâu sắc, khả năng quan sát cuộc sống nhanh nhạy, sự kỷ luật nghiêm khắc, cộng với chất lính, thêm chất tài hoa nho nhã, sự duy cảm và duy mỹ đến mềm mại, tất cả đã tạo nên một dấu ấn khó quên về Nhà báo Lê Mậu Lâm trong từng tác phẩm mà bạn đọc đã và đang đón đợi.
Hà Nội, tháng 5 năm 2023.
Nguyên Trưởng phòng Biên tập sách Lý luận Chính trị,
Phó Tổng biên tập Tạp chí Văn hóa Quân sự | Cảm nhận về ‘Tiếng vọng triền sông’ | 1,065 | |
Sử sách ghi lại trong một cuộc lui quân, vua Trần Nhân Tông cho khắc hai câu thơ vào đuôi thuyền rồng: “Cối Kê cựu sự quân tu ký, Hoan Ái do tồn thập vạn binh” (Cối Kê chuyện cũ, ngươi nên nhớ/ Hoan Ái vẫn còn mười vạn quân). Hoan Ái tức Thanh Hóa, Nghệ An ngày nay.
Điển tích “Cối Kê” có từ thời Xuân Thu Chiến Quốc kể Việt Vương Câu Tiễn lui quân về Cối Kê đợi thời cơ đánh Ngô vương Phù Sai. “Ngươi” (quân) ở đây là đại từ chỉ thị rộng rãi không nên hiểu chỉ là quân sĩ nhà Trần mà còn chỉ cả quân Nguyên. Ý thơ bật ra: ngày xưa Câu Tiễn ít quân mà lui binh thành công lớn, ngày nay “ta” còn cả mười vạn binh (chưa cần đến) thì việc lui binh sẽ thành công bội phần. Không chỉ tăng cường nhuệ khí quân ta, còn là lời cảnh báo cho kẻ xâm lược – những “sứ giả” gây chiến tranh hãy coi chừng!
Hình ảnh đoàn sứ bộ thời xưa!
Không chỉ là vị vua tài năng, anh minh, Trần Nhân Tông còn là nhà ngoại giao xuất sắc biết thu phục, chinh phục đối phương bằng lập trường hòa bình kiên định, bằng sự mềm dẻo biết người biết mình và một hồn thơ tinh tế. Trong tiệc chiêu đãi Trương Hiển Khanh sang sứ năm 1291 vua Trần làm bài thơ “Quỹ Trương Hiển Khanh xuân bính” (Tặng bánh ngày xuân cho Trương Hiển Khanh): “
Giá chi vũ bãi, thí xuân sam/ Huống trị kim triêu tam nguyệt tam/ Hồng ngọc đôi bàn xuân thái bính/ Tòng lai phong tục cựu An Nam
” (Múa giá chi rồi thử áo xuân/ Hôm nay hàn thực, buổi thanh thần/ Bánh rau đầy đặn như hồng ngọc/ Nước Việt, tục này theo cổ nhân – Trần Lê Văn dịch).
“Giá chi” là điệu múa cổ truyền Đại Việt để tiếp “sứ”, tức đón tiếp bằng những gì mình có, mang bản sắc của mình. Nhân tiết hàn thực còn tiếp đãi bằng bánh rau xanh “thanh thần”, nhẹ nhàng, tinh khiết. Người Việt trọng ứng xử tinh thần hơn trọng vật chất (Cách cho quý hơn của cho), chỉ là bánh rau thôi nhưng được trình bày, trang trí rất đẹp “như hồng ngọc”. Lối đón tiếp lịch sự, trọng thị, chân thành ấy đã thu phục sứ giả.
Trong bài thơ họa đáp lại, Trương Hiển Khanh viết thật lòng: “
An Nam tuy tiểu văn chương tại/ Vị khả khinh đàm tỉnh để oa
” (Nước An Nam tuy nhỏ nhưng đã có văn chương/ Không thể nói nông cạn, xem thường họ là ếch ngồi đáy giếng). Cũng không nên hiểu “văn chương” ở đây chỉ thơ văn mà còn là văn hóa, văn hiến, cách đối nhân xử thế…
Năm 1294 tiễn hai sứ giả Lý Trọng Tân và Tiêu Phương Nhai về cố quốc, vua Nhân Tông viết bài thơ “Tống Bắc Sứ Lý Trọng Tân, Tiêu Phương Nhai” bày tỏ mong ước bang giao hòa hảo lâu dài giữa hai nước. Lời lẽ khiêm nhường kín đáo nhắc nhở vương triều tránh xảy cảnh đao binh để dân hai nước được an hưởng thái bình: “
Khảm khảm linh trì noãn tiễn diên/ Xuân phong vô kế trụ quy tiên/ Bất tri lưỡng điểm thiều tinh phúc/ Kỷ dạ quang mang chiếu Việt thiên
” (Sâu thẳm Linh Trì nồng rượu ấm/ Gió xuân không giữ được người về/ Chẳng hay sao sứ hai ngôi phúc/ Còn chiếu trời Nam mấy khắc khuya – Trần Lê Văn dịch).
Bối cảnh của chuyến bang giao này là Hốt Tất Liệt chết, Nguyên Thành Tông lên thay xuống chiếu bãi bỏ cuộc “Nam chinh” lần thứ tư dù đã cho binh mã áp xuống gần biên giới phía Bắc Đại Việt. Triều Nguyên cử sứ sang báo tin vua mới lên ngôi và tuyên tờ chiếu hòa bình. Như vậy đoàn sứ này hoàn toàn “vô tư”.
Rất hiểu ý vua Trần, cả Lý Trọng Tân và Tiêu Phương Nhai đều có thơ họa. Bài của Phương Nhai đặc sắc hơn, ứng đối tức thì nguyên vần ngay trong bàn tiệc, có câu: “
Tiệc khách mưa xuân lấm tấm rơi/ Đường về giục giã ngựa tra roi
“. Chỉ tiếc hai câu sau thất lạc một vài chữ Hán nhưng vẫn đủ hiểu ý: “
Từ nay Nam thổ thêm vui vẻ/ Nghiêu Đế mừng chung một cõi trời
“. Đúng là một cuộc vui văn chương kẻ tung người hứng hân hoan, ấm áp. Bài họa của Phương Nhai cho thấy đó là người thực tài, sắc sảo. Một sứ giả như vậy cho thấy nhà Nguyên đã rất nể trọng triều Trần.
Tài ứng đối xuất sắc của vua Trần Nhân Tông thể hiện qua bài “Họa Kiều Nguyên Lãng Vận” (Họa vần của Kiều Nguyên Lãng). Năm 1301, Kiều Nguyên Lãng chức Thị lang bộ Lễ làm Chánh sứ nhà Nguyên sang nước ta. Trong buổi tiệc vua Trần chiêu đãi đưa tiễn, khách Kiều Nguyên Lãng làm bài thơ “giao đãi”. Vua Trần liền có bài họa lại.
Thơ họa nghĩa là thơ đáp từ lại bài thơ của người vừa viết. Cũng là một cách đối nhưng bằng thơ. Mà thường tình thì “xuất đối dị” (ra vế đối thì dễ) còn “đối đối nan” (đối lại thì khó). Bài thơ cho thấy tác giả mang tầm một nhà thơ lớn: “
Như mây bay, nhẹ bước về Nam/ Mùa Xuân, mai lác đác khoe mầm/ Vua hiền đức lớn, thương trăm họ/ Trai tài chí cả, nợ muôn dân/ Tuyết rung đầu ngựa, niềm lưu luyến/ Mắt chứa non sông, nhịp lắng thầm/ Ngày mai sóng nước sông Lô tiễn/ Bồ đào cạn chén ấm lòng trần
“.
Hai câu “
Vua hiền đức lớn, thương trăm họ/ Trai tài chí cả, nợ muôn dân
” không chỉ là “ngoại giao” ca ngợi vua triều Nguyên còn là một cách đưa ra quan điểm: người làm vua phải có “đức lớn”, có tình thương dân, có “chí cả” để tất cả vì dân. Các câu sau cho thấy một hồn thơ phóng khoáng, thành tâm, đĩnh đạc, đầy niềm tin vào tình người, vào hòa bình viên mãn.
Lăng mộ Thám hoa Giang Văn Minh.
Là một nước nhỏ luôn chịu sự đe dọa bành trướng, xâm lược của đế quốc phương Bắc nên công việc đi sứ của các triều đình phong kiến Việt Nam đều vì mục đích hòa bình. Chính sử cũng hầu hết nói về các cuộc đi sứ sang Trung Hoa với sứ mệnh bảo vệ cương vực, “quốc thổ” nên mỗi chuyến đi thành công sẽ “mang sức mạnh của hàng chục vạn quân”. Được chọn đi sứ là một vinh dự lớn nhưng trách nhiệm cũng hết sức nặng nề, phải tài năng, học vấn sâu rộng, mưu trí, ứng đáp giỏi, đặc biệt phải bản lĩnh.
Lịch sử ngoại giao Việt Nam mãi tỏa sáng vế đối bằng vàng: “
Đằng giang tự cổ huyết do hồng
” tương truyền của Giang Văn Minh (cũng có thể là của các sứ giả Nguyễn Tuấn, Phùng Khắc Khoan, Trần Tụy… Gắn liền với Giang Văn Minh là một câu chuyện mang tính bi tráng nên hầu hết các giả thuyết nghiêng về vị sứ này).
Giang Văn Minh (sinh 1573) đỗ Thám hoa khóa Mậu Thìn (đời Vua Lê Thần Tông năm 1628). Năm 1637, Vua Lê cử ông đi sứ Trung Hoa. Truyện kể khi vào yết kiến, Vua Minh thử tài bằng vế đối: “
Đồng trụ chí kim đài dĩ lục
” (Cột đồng đến nay đã phủ kín rêu phong). Vế đối ngạo mạn, nhắc đến việc Mã Viện sau khi đàn áp cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng đã cho dựng cột đồng khắc “
Đồng trụ chiết, Giao Chỉ diệt
” (Cột đồng gãy, dân Giao Chỉ diệt vong). Giang Văn Minh khẳng khái đối lại: “
Đằng giang tự cổ huyết do hồng
” (Sông Bạch Đằng từ ngàn xưa máu vẫn còn đỏ). Vế đối đanh thép đầy khí phách anh hùng thể hiện lòng tự hào dân tộc, nhắc kẻ xâm lược nhớ lại ba lần sông Bạch Đằng nhuộm máu kẻ thù phương Bắc: Ngô Quyền (năm 938), Lê Đại Hành (năm 981), Trần Hưng Đạo (năm 1288).
Lộ ra bộ mặt hèn hạ vua Minh sai quân lính mổ bụng ông xem “sứ thần An Nam to gan lớn mật thế nào”. Sau đó lại làm vẻ “đạo đức giả”, vua Minh lại khen ông là người tiết tháo rồi sai lấy thủy ngân ướp xác, cho ngậm nhân sâm, đưa thi hài vào quan tài giao cho phái bộ nước Nam chuyển về nước. Đích thân vua Lê về quê ông dự lễ an táng và tặng mấy chữ: “
Sứ bất nhục quân mệnh, khả vi thiên cổ anh hùng
” (Đi sứ không làm nhục mệnh vua, đáng là bậc anh hùng thiên cổ). Hơn mọi bài thơ, câu chuyện ấy trở thành một tráng ca về tinh thần tự tôn, tự hào dân tộc!
Hầu hết các sứ thần của ta cũng đều là nhà thơ. Đến đất nước xa lạ, đẹp đẽ nhưng tâm hồn vẫn hướng về quê nhà. Nguyễn Trung Ngạn (1289-1370) đỗ hoàng giáp đời vua Trần Anh Tông, năm 28 tuổi đi sứ nhà Nguyên. Ông có bài “Quy hứng” nổi tiếng: “
Lão tang diệp lạc tàm phương tận/ Tảo đạo hoa hương giải chính phì/ Kiến thuyết tại gia bần diệc hảo/ Giang Nam tuy lạc bất như quy
” (Dâu già lá rụng tằm vừa chín/ Lúa sớm hoa thơm, cua đang lúc béo/ Nghe nói ở nhà, nghèo vẫn tốt/ Đất Giang Nam tuy vui chẳng bằng về nhà). Bài thơ là tiếng nói của nỗi nhớ, của tình yêu quê hương da diết. Quê hương hiện lên là bãi dâu, là nong tằm, là cánh đồng lúa, là con cua. Bình dị, thân thuộc mà chất chứa tình cảm. Một vị đại quan mà có thi liệu thơ chân quê như vậy đủ nói được cái tình nồng nàn, đằm thắm với đất nước nguồn cội!
Có cả một đội ngũ tác giả thơ đi sứ, ngoài các tên tuổi kể trên còn Trần Lư, Nguyễn Tông Khuê, Nguyễn Công Hãn, Nguyễn Du, Nguyễn Kiều… Được tắm mình trong không gian văn hóa khác, nhưng tình quê, cảnh quê thì thăm thẳm da diết lại sáng tác trong một trạng thái đặc biệt nên thơ của họ tỏa ra thứ hương sắc rất riêng. | Thơ tiếp sứ, thơ đi sứ! – Tác giả: Nguyễn Thanh Tú | 1,768 |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.