ZurichNLP/mediomatix · Datasets at Hugging Face

rm-sursilv stringlengths 1 1.49k ⌀	rm-sutsilv stringlengths 1 959 ⌀	rm-surmiran stringlengths 2 1.31k ⌀	rm-puter stringlengths 1 1.41k ⌀	rm-vallader stringlengths 1 1.44k ⌀	book stringclasses 16 values	chapter stringclasses 419 values
• La scolasta sa era mo reparter singuls bustabs e buc igl entir alfabet, aschia ch'ils scolars ston cumpletar ils bustabs che mauncan.	• Igl surmester sa ear me meter a disposiziùn singuls bustabs a betg igl antier alfabet, ascheia c'igls sculars ston cumpletar igls bustabs ca màncan.	null	• La magistra po eir metter a disposiziun be singuls custabs e na l'inter alfabet, uschè cha'ls scolars stöglian cumpletter ils custabs chi maunchan.	• La magistra po eir metter a disposiziun be singuls custabs e na l'inter alfabet, uschè cha'ls scolars ston cumplettar ils custabs chi mancan.	2.1_tc	18-il-giug-digl-alfabet
ils mauns	igls màns	null	ils mauns	ils mans	2.1_tc	18-memori
Quei giug funcziuna sco suonda. In scolar astga mintgamai volver duas cartas. Sche quellas corrispundan ina a l'autra, astga il scolar salvar ellas e cuntinuar. Sche las cartas corrispundan buc, sto el puspei volver quellas ed il proxim scolar sa empruar d'anflar in pèr. Tgi che ha anflau ils pli biars pèrs, ha gudignau.	Alura volvan els las tgartas cugl tgieu angiou, maschedan ellas a fan igl memori. Que gioi funcziùna savundàntameing: Egn scular dastga mintgame volver duas tgartas. Scha quellas tutgan anzemel, dastga igl scular salvar ellas a cuntinuar. Scha las tgartas s'odan betg anzemel, sto el puspe volver quellas ad igl proxim scular sa ampruvar da catar egn peer. Tgi c'â cato igls ple blears peers â gudagnieu.	null	Alura volvan els las cartas culs purtrets ingiò, las masdan e faun il memori chi funcziuna uschè: Ün scolar suos-cha volver be duos cartas. Scha quellas correspuondan üna a l'otra, las po el tgnair e cuntinuer. Sch'ellas nu correspuondan üna a l'otra, las stu el darcho volver e'l prossem scolar po pruver da chatter il pêr.	Lura volvan els las cartas culs purtrets ingiò, tillas maisdan e fan il memori chi funcziuna uschè: Ün scolar das-cha volver be duos cartas. Scha quellas correspuondan üna a tschella, tillas po el tgnair e cuntinuar. Sch'ellas nu correspuondan üna a tschella, tillas sto el darcheu volver, e'l prossem scolar po provar da chattar il pêr.	2.1_tc	18-memori
ils bratschs	la bratscha	null	il bratsch	il bratsch	2.1_tc	18-memori
la comba	las tgombas	null	la chamma	la chomma	2.1_tc	18-memori
il nas	igl nas	null	il nes	il nas	2.1_tc	18-memori
il det	igl det	null	il daunt	il daint	2.1_tc	18-memori
il tgil	igl tgil	null	il chül	il chül	2.1_tc	18-memori
las ureglias	las ureglias	null	l'uraglia	l'uraglia	2.1_tc	18-memori
ils cavels	igls tgavels	null	ils chavels	ils chavels	2.1_tc	18-memori
ils egls	igls îls	null	ils ögls	ils ögls	2.1_tc	18-memori
la bucca	la buca	null	la buocha	la bocca	2.1_tc	18-memori
il tgau	igl tgieu	null	il cho	il cheu	2.1_tc	18-memori
ils peis	igls pes	null	ils peis	ils peis	2.1_tc	18-memori
Il gat miaula.	Igl giat miaula.	null	Il giat fila.	Il giat fila.	2.1_tc	18_s-era-ils-animals-capeschan-in-lauter
Igl elefant tiba.	Igl elefànt tiba.	null	L'elefant tüba.	L'elefant tüba.	2.1_tc	18_s-era-ils-animals-capeschan-in-lauter
Il cavagl tgula.	Igl tgavagl gnegna.	null	Il chavagl sgrigna.	Il chavagl sgrigna.	2.1_tc	18_s-era-ils-animals-capeschan-in-lauter
Il piertg grugna.	Igl piertg grugna.	null	Il püerch gruogna.	Il chucal gruogna.	2.1_tc	18_s-era-ils-animals-capeschan-in-lauter
La vacca megia.	La vatga migia.	null	La vacha mügia.	La vacha mügia.	2.1_tc	18_s-era-ils-animals-capeschan-in-lauter
Igl aviul suna.	Igl avieul sussura.	null	L'aviöl sumsuma.	L'aviöl sumsuma.	2.1_tc	18_s-era-ils-animals-capeschan-in-lauter
La caura beschla.	La tgora beschla.	null	La chevra sbegla.	La chavra sbegla.	2.1_tc	18_s-era-ils-animals-capeschan-in-lauter
Il tgaun uorla.	Igl tgàn giapa.	null	Il chaun bubla.	Il chan bubla.	2.1_tc	18_s-era-ils-animals-capeschan-in-lauter
En in secund pass duein ils scolars colurar la figura tenor ils lungatgs ch'els tschontschan. Mintga lungatg ha sia colur e tut tenor las cumpetenzas linguisticas da mintga scolar vegn la figura colurada cun ina, duas, treis ni pliras colurs. Las singulas colurs dils lungatgs ein fixadas sco suonda:	An egn savund pass den igls sculars calurar la figura tanor igls lungatgs c'els bagliafan. Mintga lungatg â la sia calur a tut tanor las cumpetenzas linguisticas da mintga scular vean la figura calurada cun egna, duas, tres near pliras calurs.	null	In ün seguond pass pittüran ils scolars la figüra tenor las linguas ch'els discuorran. Mincha lingua ho sia culur e tuot seguond las cumpetenzas linguisticas da mincha scolar, vain la figüra culurida cun üna, duos, trais ubain cun püssas culuors.	In ün seguond pass ston ils scolars e las scolaras culurir la figüra tenor las linguas ch'els discuorran. Mincha lingua ha sia culur, e tuot tenor las cumpetenzas linguisticas da mincha scolar, vain la figüra culurida cun üna, duos, trais o plüssas culurs.	2.1_tc	19-mes-lungatgs
Ils ulteriurs lungatgs san ins definir sez. Per distinguer ils idioms san ins prender differentas nianzas dalla medema colur (p.ex.: sursilvan = clar-verd, vallader =	Igls ulteriurs lungatgs san ign definir sez. Par diferanztgear igls idioms san ign prender diferaintas nianzas da la madema calur (p.ex.: sutsilvan = cler verd, valader = stgir verd, ...).	null	Las culuors per ulteriuras linguas paun gnir definidas da la magistra. Per disferenzcher ils singuls idioms, as po druver differentas nüanzas da la listessa culur (p.ex.: sursilvan = verd cler, vallader = verd s-chür e.u.i.).	Las culurs per ulteriuras linguas pon gnir definidas da la magistra. Per disferenzchar ils singuls idioms, as poja dovrar differentas nüanzas da la listessa culur (p.ex.: sursilvan = verd cler, vallader = verd s-chür e.u.i.).	2.1_tc	19-mes-lungatgs
Cumparegliar las figuras en classa e pender ellas vid la preit. Impurtont eis ei da veser ch'ei dat differentas biografias linguisticas e che buca tut ils scolars han las medemas premissas ed il medem ambient linguistic.	Las figuras vignan cumparaglieadas an classa a palandadas ved la pare. Impurtànt e'gl da vaser c'igl dat diferaintas biografeias linguisticas a ca betga tut igls sulars ân las mademas premissas ad igl madem ambiaint linguistic.	null	Las figüras vegnan congualedas in classa e pendidas sü vi da la paraid. Ad es important da savair cha que do differentas biografias linguisticas e cha'ls scolars haun differentas premissas e vivan in differents ambiaints linguistics.	Las figüras vegnan congualadas in classa e pichadas sü vi da la paraid. Id es important da savair chi dà differentas biografias linguisticas e cha'ls scolars han differentas premissas e vivan in differents ambiaints linguistics.	2.1_tc	19-mes-lungatgs
b) 1. auto, 2. begl, 3. det, 4. fier, 5. honta, 6. jarva, 7. liun, 8. maun, 9. onda, 10. risti,	b) 1. auto, 2. begl, 3. cor, 4. det, 5.earva, 6. fier, 7. liùn, 8. màn, 9. onda, 10. rasti, 11. suja,	null	b) 1. auto, 2. bögl, 3. cour, 4. daunt, 5. erva, 6. fier, 7. liun, 8. maun, 9. rastè,	c) 1. auto, 2. bögl, 3. cour, 4. daint, 5. erba, 6. fier, 7. liun, 8. man, 9. rastè,	2.1_tc	19_s-ussa-eis-ti-profi-ni-buc
Il scolast fa la punt culla proxima incumbensa culs suandonts plaids: «Nus havein viu che biars animals digl uaul ston passentar la stad cun rimnar nuschs ni autra maglia per saver surviver il temps d'unviern. En scola vuless jeu presentar a vus Paulina, ina muntaniala che ha era rimnau scazis pigl unviern, denton buca quels ch'ins havess spitgau. Mei vus ussa aunc mintgin alla tscherca d'in scazi digl uaul che nus savein prender cun nus en stanza da scola!»	An la proxima leztga fa igl surmester la pùnt cugls savundànts pleds: «Nus vagn vieu ca blears animals digl gòld ston passantar la stad cun rimnar nuschs near oter nutrimaint par saver surviver igl tains d'unviern. An scola less jou preschantar a vus la Paulina, egna muntaneala c'â ear rimno stgazis pigl unviern, mo betga quels c'ign vess spitgieu. Nad uss ear vus a la tscheartga d'egn stgazi digl gòld ca nus savagn prender cun nus an stànza da scola!»	null	Il magister fo la punt a la prosma lezcha. El declera cha bgeras bes-chas dal god stöglian ramasser nuschs u otra nudritüra düraunt la sted per pudair surviver l'inviern. Alura manzuna el la muntanella Paulina, protagonista d'üna istorgia chi vain preletta in classa. Il magister declera ch'eir Paulina hegia ramasso s-chazis per l'inviern, ma da quels na üsitos. Per glivrer paun ils scolars tschercher ün s-chazi dal god ch'els piglian cun se a scoula.	Il magister fa la punt a la prosma lezcha. El declera cha bleras bes-chas dal god stopchan ramassar nuschs o otra nudritüra dürant la stà per surviver l'inviern. Lura manzuna el la muntanella Paulina, protagonista d'üna istorgia chi vain preletta in classa. Il magister declera ch'eir Paulina haja ramassà s-chazis per l'inviern, ma da quels na üsitats. Per finir pon ils scolars tscherchar ün s-chazi dal god ch'els pigliain cun sai a scoula.	2.1_tc	1-igl-uaul-e-ses-scazis
Ei vegn fatg entgins dils suandonts giugs:	Igl vean fatg anquals digls savundànts giois:	null	Ils scolars paun fer ils seguaints gös:	Ils scolars pon far ils seguaints gös:	2.1_tc	1-igl-uaul-e-ses-scazis
• Ina muntaniala defenda siu revier e las nuschs ch'ella ha rimnau. Ella dierma e tegn il tgau en tschella direcziun, las nuschs ein davos ella giun plaun. Ils auters scolars vegnan adina pli datier, astgan denton mo s'avischinar, sche la muntaniala vesa buca lur moviments. Tgi vegn d'engular ina nusch, senza che la muntaniala sefetschi en? (= il giug da leger la gasetta)	• Egn stgirat defenda igl sieus revier a las nuschs c'el â rimno. El dorma a tegna igl tgieu an tschella direcziùn, las nuschs en davos el gioubass. Igls oters sculars vignan adigna ple datier, dastgan dantànt me vagnir ple datier, cur c'igl stgirat veza betga lur movimaints. Tgi vean d'angular egna nusch, sainza c'igl stgirat s'ancorscha? (=igl gioi da liger la giaseta)	null	• Üna muntanella defenda sieu revier e las nuschs ch'ella ho ramasso. Ella innombra e guarda in l'otra direcziun. Las nuschs sun davous ella per terra. Ils oters scolars vegnan adüna pü daspera, els paun però be s'aviciner, scha la muntanella nu'ls do bada. Chi es bun d'invuler üna nusch, sainza cha la muntanella s'inaccordscha? (= il gö da ler la giazetta)	• Üna muntanella defenda seis revier e las nuschs ch'ella ha ramassà. Ella dombra e guarda in tschella direcziun. Las nuschs as rechattan davo ella per terra. Ils oters scolars vegnan adüna plü daspera, els pon però be s'avicinar, scha la muntanella nu tils bada. Chi es bun dad involar üna nusch, sainza cha la muntanella s'inaccordscha? (= il gö da leger la gazetta)	2.1_tc	1-igl-uaul-e-ses-scazis
• Tut ils scolars stattan en in rudi, ils mauns davos il dies. Ina nusch cursescha. Enamiez il rudi ei in scolar che sto suenter in mument lignar tier tgi che la nusch savess esser.	• Igls sculars statan an egn rudi cugls màns davos igl dies. Egna nusch va anturn. Aintamiez igl rudi e egn scular ca sto angiavinar tier tgi ca la nusch savess easser.	null	• Tuot ils scolars staun in ün rinch ed haun ils mauns davous las arains. Üna nusch circulescha. Immez il rinch es ün scolar. Zieva ün mumaint stu el ingiuviner chi chi tegna in maun la nusch.	• Tuot ils scolars stan in ün rinch ed han ils mans davo la rain. Üna nusch circulescha. Immez il rinch es ün scolar. Davo ün mumaint sto el ingiavinar chi chi tegna in man la nusch.	2.1_tc	1-igl-uaul-e-ses-scazis
• In scolar sesa enamiez cun egls serrai, davos el differentas nuschs giun plaun ein. Ord il rudi va in scolar (il scolast muossa mintgamai tgeinin) tier il scolar enamiez ed emprova d'engular ina nusch. Sch'il scolar enamiez auda ina ramur, muossa el en quella direcziun. Sch'el tucca la direcziun, sto il scolar turnar senza la nusch. Sche buc, astga el prender la nusch e remplazzar il scolar enamiez.	• Egn scular sea cun îls saros gioubass aintamiez, davos el en anzaquàntas nuschs gioubass. Or digl rudi va egn scular (igl surmester mussa mintgame tgenegn) vei tigl scular aintamiez ad amprova d'angular egna nusch. Sch'igl scular aintamiez oda egna ramur, mussa el an la direcziùn danunder ca la ramur vean. Sch'el angiavegna la direcziùn, sto igl scular c'e s'avaschino turnar sainza la nusch. Scha betg, dastga el prender la nusch a ramplazar igl scular aintamiez.	null	• Ün scolar tschainta cun ögls serros immez il rinch. Davous el sun püssas nuschs. Ün scolar chi tschainta aint il rinch (il magister muossa chenün) vo tal scolar immez il rinch e prouva d'invuler üna nusch. Scha'l scolar immez il rinch oda üna rumur, muossa'l in quella direcziun. Sch'el muossa illa direcziun dal conscolar, stu quel turner sainza la nusch a sieu lö. Cas cuntrari suos-cha il scolar tgnair la nusch e rimplazzer il scolar immez il rinch.	• Ün scolar tschainta cun ögls serrats immez il rinch. Davo el esa plüssas nuschs. Ün scolar dal rinch (il magister muossa chenün) va pro'l scolar immez il rinch e prouva dad involar üna nusch. Scha'l scolar immez il rinch doda üna rumur, muossa'l in quella direcziun. Sch'el ingiavina la direcziun, sto il scolar tuornar sainza la nusch in seis lö. Cas cuntrari das-cha il scolar tgnair la nusch e rimplazzar il scolar immez il rinch.	2.1_tc	1-igl-uaul-e-ses-scazis
• En gruppas da dus vegnan rimnadas entginas miscalcas ni nuschs; in semetta giun plaun sin dies ni en venter, l'auter plazzescha las miscalcas/nuschs sil tgierp dil conscolar. Nua sentan ins tgei?	• An grupas da dus vignan rimnadas anzaquàntas puschas near nuschs; egn unfànt sameta gioubass segl dies near an vainter, l'oter plazescha las puschas/nuschs segl tgierp da que unfànt ca sche. E quel bùn da catar or tge c'e vagnieu plazo a noua?	null	• Els ramassan puschas da pign u nuschs in gruppas da duos. Ün scolar as metta per terra sül vainter u süllas arains, l'oter metta las puschas u las nuschs sün differentas parts dal corp da sieu conscolar. Inua as sainta che?	• Els ramassan puschas d'pin o nuschs in gruppas da duos. Ün scolar as metta per terra sül vainter o sülla rain, l'oter metta las puschas o las nuschs sün differentas parts dal corp da seis conscolar. Ingio as sainta che?	2.1_tc	1-igl-uaul-e-ses-scazis
Jeu dun duas gadas ad jamna ballapei / jeu hai duas soras / jeu sunel clavazin / jeu sun staus ellas vacanzas da stad ell'Italia sper la mar.	Jou dund duas geadas ad eanda burape / jou ve duas soras / jou sùn clavazegn / jou sund sto a las vacànzas da stad an l'Itaglia sper la mar.	null	Eau giouv duos voutas l'eivna a ballapè / eau d'he duos sours / eau sun clavazin / eau sun steda düraunt las vacanzas da sted in Italia al mer.	Eu giov duos jadas l'eivna a ballapè / eu n'ha duos sours / eu sun il clavazin / eu n'ha passantà mias vacanzas da stà in Italia al mar.	2.1_tc	1-ti-e-tias-vacanzas
<strong>Exempels</strong>	<strong>Exaimpels</strong>	null	<strong>Exaimpel</strong>	<strong>Exaimpel</strong>	2.1_tc	1-ti-e-tias-vacanzas
La scolasta rimna ils cedels e prelegia in cedel suenter l'auter. Ils scolars legnan da tgi ch'ei setracta.	Igls zedels vignan rimnos. La surmestra preligia alura mintgame egn zedel suainter l'oter ad igls sculars angiavinan tgi c'â scret igl zedel.	null	La magistra ramassa ils fögls. Ella prelegia ils singuls chavazzins, e'ls scolars ingiuvinan da chi cha que as pudess tratter.	La magistra ramassa ils fögls. Ella prelegia lura ils singuls chavazzins, e'ls scolars ingiavinan da chi chi's pudess trattar.	2.1_tc	1-ti-e-tias-vacanzas
engles: Miu giat ei miu meglier amitg.	angles: Igl mieus giat e igl mieus miglier amitg.	null	inglais: Mieu giat es mieu meglder amih.	inglais: Meis giat es meis meglder ami.	2.1_tc	20-dapertut-lungatgs
portughes: Bien di!	null	null	portugais: Bun di!	portugais: Bun di!	2.1_tc	20-dapertut-lungatgs
g) talian: la veta ei biala	g) talian: La veta e beala.	null	g) taliaun: La vita es bella.	g) talian: La vita es bella.	2.1_tc	20-dapertut-lungatgs
In scolar suenter l'auter pren ina carta ed emprova da cumpletar la construcziun cun caussas ch'el ha fatg e viu ellas vacanzas. La scolasta accumpogna e segida cun structuras da construcziuns. Ev. schar scriver ils scolars las construcziuns sin in fegl e curreger ellas avon che crear il sulegl. Ils sulegls creai san vegnir exponi (p.ex. pender vid la preit, vid la finiastra).	Egn scular suainter l'oter prenda egna tgarta ad amprova da cumpletar la construcziùn cun tgossas c'el â fatg a vieu an las vacànzas. La surmestra acumpogna a gida cun structuras da construcziùns. Evtl. schar scriver igls sculars las construcziùns sen egn figl a cureger ellas avànt ca crear igl sulegl. Igls sulegls fitos vignan palandos ved la pare, ved la faneastra, an zuler, ...	null	Ün scolar zieva l'oter piglia üna carta e prouva da cumpletter la frasa cun qualchosa ch'el ho fat u vis düraunt las vacanzas. La magistra l'accumpagna e güda a structurer las frasas. Ella po eir lascher scriver als scolars frasas sün ün fögl e correger quellas, aunz cu disegner il sulagl. Ils scolars paun expuoner lur sulagl, p.ex. vi da las paraids u vi da las fnestras da la staunza da scoula.	Ün scolar davo tschel piglia üna cartina e prouva da cumplettar la frasa cun alch ch'el ha fat o vis dürant las vacanzas. La magistra til accumpogna e güda a structurar las frasas. Ella po eir laschar scriver als scolars frasas sün ün fögl e correger quellas, avant co disegnar il sulai. Ils scolars pon expuoner lur sulais, p.ex. vi da las paraids o vi da las fanestras da la stanza da scoula.	2.1_tc	20-vacanzas-ei-bi
Ils scolars van per la stanza entuorn senza far canera e teidlan attentamein la historia. La scolasta prelegia quella, di denton mintgaton caussas fallidas ni aschunta da quei che constat buc. Aschiprest ch'ils scolars audan in sbagl, stattan els eri e curregian.	Igls unfànts van par la stànza anturn sainza far canera a tearlan atentameing l'istorgia. La surmestra preligia quella, gi dantànt mintgatànt tgossas faladas near aschùnta da quegl ca constat betg. Aschiprest c'igls sculars odan igl sbagl, statan els eri a curegian.	null	Ils scolars vaun a pè nüd per la staunza intuorn e taidlan l'istorgia cun attenziun. La magistra prelegia l'istorgia, ella disch però minchataunt chosas fosas u agiundscha chosas chi nu quedran. Adüna cur cha'ls scolars odan qualchosa chi nu s'affo cun l'istorgia, staun els salda e corregian.	Pussibiltà da lavurar cul text: Ils scolars van a pè nüd per la stanza intuorn e taidlan l'istorgia cun attenziun. La magistra prelegia l'istorgia, ella disch però minchatant chosas fosas o agiundscha chosas chi nu quadran. Adüna cur cha'ls scolars dodan alch chi nu s'affa cull'istorgia, stan els salda e corregian.	2.1_tc	22_s-il-tun-fa-la-canzun
Ev. declarar la vusch da roboter -> r-o-b-o-t-e-r	Evtl. declarar la vusch da roboter -> r-o-b-o-t-e-r	null	Eventuelmaing declarer la vusch da robot -> r-o-b-o-t	Eventualmaing declerar la vusch da robot -> r-o-b-o-t.	2.1_tc	22_s-il-tun-fa-la-canzun
Per finir san ins dumandar ils scolars tgei ch'els prendessen cun els en vacanzas, sch'els partessen damaun (eventualmein slargar la discussiun e discuorer sur dallas vacanzas en general).	A la fegn san ign amparar aglis sculars tge c'els prandessan cun els an las vacànzas, sch'els nassan damàn. Ign sa ear bagliafar cun els sur da las vacànzas an general.	null	Per glivrer as po dumander als scolars che ch'els pigliessan cun se in vacanzas, sch'els stuvessan partir il di zieva. (Per augmanter il s-chazi da pleds, as pudess eir discuorrer da las vacanzas in generel.)	Per finir as poja dumandar als scolars che ch'els pigliessan cun sai in vacanzas, sch'els stuvessan partir il di davo. (Per augmantar il s-chazi da pleds as pudessa eir discuorrer da las vacanzas in general.)	2.1_tc	23-con-buna-ei-tia-memoria
La scolasta entscheiva cull'emprema caussa (ina part dalla vestgadira) che l'onda pren cun ella sin viadi. Per exempel: «L'onda va ell'America e metta en sia valischa las sandalas da curom.» Ils scolars aschuntan mintgamai in'autra caussa, ston denton igl emprem repeter tut quei ch'ils auters han gia menziunau. Tgi ch'emblida las caussas menziunadas ordavon, vegn exclaus dil giug (ni ch'ils conscolars san gidar el).	La surmestra antscheva cun l'amprema tgossa (egn toc vastgadira) ca l'onda prenda cun ella segl vieadi. Par exaimpel: «L'onda va an l'America a pacatescha an la sia valischa las sandalas da tgirom». Igls sculars aschuntan mintgame egn'otra tgossa, ston dantànt gl'amprem repeter tut quegl c'igls oters ân schon numno.	null	La magistra cumainza cul prüm oget (per exaimpel ün vstieu) cha la tanta piglia cun se in America. Exaimpel: «La tanta vo in America e paquetta las sandalas da chüram in sia valisch.» Ils scolars agiundschan mincha vouta ün otra chosa, stöglian però il prüm repeter tuot que cha'ls oters haun già manzuno. Chi chi schmauncha las chosas già manzunedas, vain exclus dal gö (u survain sustegn da la classa).	La magistra cumainza cul prüm oget (per exaimpel ün büschmaint) cha la tanta piglia cun sai in America. Exaimpel: «La tanta va in America e paketta las sandalas da chürom in sia valisch.» Ils scolars agiundschan mincha vouta ün otra chosa, stöglian però repeter il prüm tuot quai cha'ls oters han fingià manzunà. Chi chi invlida las chosas manzunadas ouravant, vain exclus dal gö (o survain sustegn da la classa).	2.1_tc	23-con-buna-ei-tia-memoria
sandala, vestgiu	sandala, vastgieu	null	sandala, il vstieu	null	2.1_tc	24-mingle
<strong>T</strong>	<strong>T</strong>	null	<strong>T</strong>	<strong> T </strong>	2.1_tc	24-mingle
<strong>H</strong>	<strong>H</strong>	null	<strong>H</strong>	<strong> H </strong>	2.1_tc	24-mingle
... porta ina cadeina.	... porta egna cadagna.	null	... porta üna culauna	... porta üna culana.	2.1_tc	24-mingle
<strong>A</strong>	<strong>À</strong>	null	<strong>A</strong>	<strong> A </strong>	2.1_tc	24-mingle
... ha cavels cotschens.	... â tgavels cotschens.	null	... ho chavels cotschens.	... ha chavels cotschens.	2.1_tc	24-mingle
<strong>S</strong>	<strong>S</strong>	null	<strong>S</strong>	<strong> S </strong>	2.1_tc	24-mingle
manti, capetscha	manti, tgapetscha	null	mantel, chapütscha	null	2.1_tc	24-mingle
<strong>N</strong>	<strong>N</strong>	null	<strong>N</strong>	<strong> N </strong>	2.1_tc	24-mingle
... ha egls blaus.	... â îls blaus.	null	... ho ögls blovs.	... ha ögls blaus.	2.1_tc	24-mingle
vestgadira da stad e d'unviern:	vastgadira da stad a d'unviern:	null	null	null	2.1_tc	24-mingle
<strong>T</strong>	<strong>T</strong>	null	<strong>C</strong>	<strong> C </strong>	2.1_tc	24-mingle
<strong>C</strong>	<strong>C</strong>	null	<strong>C</strong>	<strong> C </strong>	2.1_tc	24-mingle
<strong>I</strong>	<strong>I</strong>	null	<strong>I</strong>	<strong> I </strong>	2.1_tc	24-mingle
<strong>R</strong>	<strong>R</strong>	null	<strong>R</strong>	<strong> R </strong>	2.1_tc	24-mingle
<strong>T</strong>	<strong>T</strong>	null	<strong>T</strong>	<strong> T </strong>	2.1_tc	24-mingle
<strong>A</strong>	<strong>A</strong>	null	<strong>E</strong>	<strong> A </strong>	2.1_tc	24-mingle
<strong>V</strong>	<strong>V</strong>	null	<strong>V</strong>	<strong> V </strong>	2.1_tc	24-mingle
... ei pli veglia che ti.	... e ple viglia ca tei.	null	... es pü veglia cu tü.	... es plü veglia co tü.	2.1_tc	24-mingle
<strong>M</strong>	<strong>M</strong>	null	<strong>M</strong>	<strong> M </strong>	2.1_tc	24-mingle
<strong>A</strong>	<strong>A</strong>	null	<strong>A</strong>	<strong> A </strong>	2.1_tc	24-mingle
<strong>L</strong>	<strong>L</strong>	null	<strong>L</strong>	<strong> L </strong>	2.1_tc	24-mingle
<strong>N</strong>	<strong>N</strong>	null	<strong>N</strong>	<strong> N </strong>	2.1_tc	24-mingle
<strong>U</strong>	<strong>U</strong>	null	<strong>U</strong>	<strong> U </strong>	2.1_tc	24-mingle
... ei naschida igl avrel.	... e naschida igl avregl.	null	... es naschida in avrigl.	... es nada in avrigl.	2.1_tc	24-mingle
<strong>M</strong>	<strong>M</strong>	null	<strong>M</strong>	<strong> M </strong>	2.1_tc	24-mingle
<strong>R</strong>	<strong>R</strong>	null	<strong>R</strong>	<strong> R </strong>	2.1_tc	24-mingle
<strong>E</strong>	<strong>A</strong>	null	<strong>A</strong>	<strong> A </strong>	2.1_tc	24-mingle
... ha dus prenums.	... â dus prenums.	null	... ho duos prenoms.	... ha duos prenoms.	2.1_tc	24-mingle
<strong>C</strong>	<strong>C</strong>	null	<strong>C</strong>	<strong> C </strong>	2.1_tc	24-mingle
<strong>L</strong>	<strong>L</strong>	null	<strong>L</strong>	<strong> L </strong>	2.1_tc	24-mingle
camischut, caultschas, pullover, tschenta, giacca, scalfin, calzer, camischa	tgamischola, pantofla, pulover, tschenta, giaca, calzers, tgamischa, tgòltschas	null	la chamischöla, las chotschas, il pullover, la tschinta, la giacca, il putsch, la s-charpa, la chamischa	null	2.1_tc	24-mingle
<strong>E</strong>	<strong>E</strong>	null	<strong>A</strong>	<strong> A </strong>	2.1_tc	24-mingle
<strong>I</strong>	<strong>I</strong>	null	<strong>Ü</strong>	<strong> Ü </strong>	2.1_tc	24-mingle
<strong>C</strong>	<strong>C</strong>	null	<strong>C</strong>	<strong> C </strong>	2.1_tc	24-mingle
<strong>G</strong>	<strong>G</strong>	null	<strong>G</strong>	<strong> G </strong>	2.1_tc	24-mingle
<strong>L</strong>	<strong>L</strong>	null	<strong>L</strong>	<strong> L </strong>	2.1_tc	24-mingle
<strong>A</strong>	<strong>A</strong>	null	<strong>A</strong>	<strong> A </strong>	2.1_tc	24-mingle
<strong>H</strong>	<strong>H</strong>	null	<strong>H</strong>	<strong> H </strong>	2.1_tc	24-mingle
Enquera ina persuna che ...	Anquiera egna parsùna ca ...	null	Tschercha ad üna persuna chi ...	Tschercha ad üna persuna chi ...	2.1_tc	24-mingle
<strong>B</strong>	<strong>B</strong>	null	<strong>B</strong>	<strong> B </strong>	2.1_tc	24-mingle
<strong>U</strong>	<strong>U</strong>	null	<strong>U</strong>	<strong> U </strong>	2.1_tc	24-mingle
<strong>B</strong>	<strong>B</strong>	null	<strong>B</strong>	<strong> B </strong>	2.1_tc	24-mingle
<strong>B</strong>	<strong>B</strong>	null	<strong>M</strong>	<strong> M </strong>	2.1_tc	24-mingle
<strong>G</strong>	<strong>G</strong>	null	<strong>G</strong>	<strong> G </strong>	2.1_tc	24-mingle
<strong>E</strong>	<strong>E</strong>	null	<strong>E</strong>	<strong> E </strong>	2.1_tc	24-mingle
<strong>V</strong>	<strong>V</strong>	null	<strong>V</strong>	<strong> V </strong>	2.1_tc	24-mingle
<strong>S</strong>	<strong>S</strong>	null	<strong>S</strong>	<strong> S </strong>	2.1_tc	24-mingle
<strong>L</strong>	<strong>L</strong>	null	<strong>L</strong>	<strong> L </strong>	2.1_tc	24-mingle
<strong>S</strong>	<strong>S</strong>	null	<strong>S</strong>	<strong> S </strong>	2.1_tc	24-mingle
<strong>A</strong>	<strong>A</strong>	null	<strong>A</strong>	<strong> A </strong>	2.1_tc	24-mingle
<strong>A</strong>	<strong>A</strong>	null	<strong>A</strong>	<strong> A </strong>	2.1_tc	24-mingle
<strong>E</strong>	<strong>E</strong>	null	<strong>E</strong>	<strong> E </strong>	2.1_tc	24-mingle
<strong>G</strong>	<strong>G</strong>	null	<strong>H</strong>	<strong> H </strong>	2.1_tc	24-mingle
Ussa sa la scolasta tschentar las damondas el plenum ed ils scolars indicheschan il num dalla persuna cattada.	Alura sa la surmestra tschantar las amparadas a tuts ad igls sculars inditgeschan igl num da la parsùna catada.	null	La magistra legia alura avaunt las dumandas als scolars, e quels paun indicher il nom dals conscolars ch'els haun scrit sülla lingia.	La magistra legia lura avant las dumondas als scolars, e quels pon indichar il nom dals conscolars ch'els han scrit sülla lingia.	2.1_tc	24-mingle
<strong>S</strong>	<strong>S</strong>	null	<strong>S</strong>	<strong> S </strong>	2.1_tc	24-mingle
<strong>L</strong>	<strong>L</strong>	null	<strong>L</strong>	<strong> L </strong>	2.1_tc	24-mingle

• La scolasta sa era mo reparter singuls bustabs e buc igl entir alfabet, aschia ch'ils scolars ston cumpletar ils bustabs che mauncan.

• Igl surmester sa ear me meter a disposiziùn singuls bustabs a betg igl antier alfabet, ascheia c'igls sculars ston cumpletar igls bustabs ca màncan.

null

• La magistra po eir metter a disposiziun be singuls custabs e na l'inter alfabet, uschè cha'ls scolars stöglian cumpletter ils custabs chi maunchan.

• La magistra po eir metter a disposiziun be singuls custabs e na l'inter alfabet, uschè cha'ls scolars ston cumplettar ils custabs chi mancan.

2.1_tc

18-il-giug-digl-alfabet

ils mauns

igls màns

null

ils mauns

ils mans

2.1_tc

18-memori

Quei giug funcziuna sco suonda. In scolar astga mintgamai volver duas cartas. Sche quellas corrispundan ina a l'autra, astga il scolar salvar ellas e cuntinuar. Sche las cartas corrispundan buc, sto el puspei volver quellas ed il proxim scolar sa empruar d'anflar in pèr. Tgi che ha anflau ils pli biars pèrs, ha gudignau.

Alura volvan els las tgartas cugl tgieu angiou, maschedan ellas a fan igl memori. Que gioi funcziùna savundàntameing: Egn scular dastga mintgame volver duas tgartas. Scha quellas tutgan anzemel, dastga igl scular salvar ellas a cuntinuar. Scha las tgartas s'odan betg anzemel, sto el puspe volver quellas ad igl proxim scular sa ampruvar da catar egn peer. Tgi c'â cato igls ple blears peers â gudagnieu.

null

Alura volvan els las cartas culs purtrets ingiò, las masdan e faun il memori chi funcziuna uschè: Ün scolar suos-cha volver be duos cartas. Scha quellas correspuondan üna a l'otra, las po el tgnair e cuntinuer. Sch'ellas nu correspuondan üna a l'otra, las stu el darcho volver e'l prossem scolar po pruver da chatter il pêr.

Lura volvan els las cartas culs purtrets ingiò, tillas maisdan e fan il memori chi funcziuna uschè: Ün scolar das-cha volver be duos cartas. Scha quellas correspuondan üna a tschella, tillas po el tgnair e cuntinuar. Sch'ellas nu correspuondan üna a tschella, tillas sto el darcheu volver, e'l prossem scolar po provar da chattar il pêr.

2.1_tc

18-memori

ils bratschs

la bratscha

null

il bratsch

2.1_tc

18-memori

la comba

las tgombas

null

la chamma

la chomma

2.1_tc

18-memori

il nas

igl nas

null

il nes

il nas

2.1_tc

18-memori

il det

igl det

null

il daunt

il daint

2.1_tc

18-memori

il tgil

igl tgil

null

il chül

2.1_tc

18-memori

las ureglias

null

l'uraglia

2.1_tc

18-memori

ils cavels

igls tgavels

null

ils chavels

2.1_tc

18-memori

ils egls

igls îls

null

ils ögls

2.1_tc

18-memori

la bucca

la buca

null

la buocha

la bocca

2.1_tc

18-memori

il tgau

igl tgieu

null

il cho

il cheu

2.1_tc

18-memori

ils peis

igls pes

null

ils peis

2.1_tc

18-memori

Il gat miaula.

Igl giat miaula.

null

Il giat fila.

2.1_tc

18_s-era-ils-animals-capeschan-in-lauter

Igl elefant tiba.

Igl elefànt tiba.

null

L'elefant tüba.

2.1_tc

18_s-era-ils-animals-capeschan-in-lauter

Il cavagl tgula.

Igl tgavagl gnegna.

null

Il chavagl sgrigna.

2.1_tc

18_s-era-ils-animals-capeschan-in-lauter

Il piertg grugna.

Igl piertg grugna.

null

Il püerch gruogna.

Il chucal gruogna.

2.1_tc

18_s-era-ils-animals-capeschan-in-lauter

La vacca megia.

La vatga migia.

null

La vacha mügia.

2.1_tc

18_s-era-ils-animals-capeschan-in-lauter

Igl aviul suna.

Igl avieul sussura.

null

L'aviöl sumsuma.

2.1_tc

18_s-era-ils-animals-capeschan-in-lauter

La caura beschla.

La tgora beschla.

null

La chevra sbegla.

La chavra sbegla.

2.1_tc

18_s-era-ils-animals-capeschan-in-lauter

Il tgaun uorla.

Igl tgàn giapa.

null

Il chaun bubla.

Il chan bubla.

2.1_tc

18_s-era-ils-animals-capeschan-in-lauter

En in secund pass duein ils scolars colurar la figura tenor ils lungatgs ch'els tschontschan. Mintga lungatg ha sia colur e tut tenor las cumpetenzas linguisticas da mintga scolar vegn la figura colurada cun ina, duas, treis ni pliras colurs. Las singulas colurs dils lungatgs ein fixadas sco suonda:

An egn savund pass den igls sculars calurar la figura tanor igls lungatgs c'els bagliafan. Mintga lungatg â la sia calur a tut tanor las cumpetenzas linguisticas da mintga scular vean la figura calurada cun egna, duas, tres near pliras calurs.

null

In ün seguond pass pittüran ils scolars la figüra tenor las linguas ch'els discuorran. Mincha lingua ho sia culur e tuot seguond las cumpetenzas linguisticas da mincha scolar, vain la figüra culurida cun üna, duos, trais ubain cun püssas culuors.

In ün seguond pass ston ils scolars e las scolaras culurir la figüra tenor las linguas ch'els discuorran. Mincha lingua ha sia culur, e tuot tenor las cumpetenzas linguisticas da mincha scolar, vain la figüra culurida cun üna, duos, trais o plüssas culurs.

2.1_tc

19-mes-lungatgs

Ils ulteriurs lungatgs san ins definir sez. Per distinguer ils idioms san ins prender differentas nianzas dalla medema colur (p.ex.: sursilvan = clar-verd, vallader =

Igls ulteriurs lungatgs san ign definir sez. Par diferanztgear igls idioms san ign prender diferaintas nianzas da la madema calur (p.ex.: sutsilvan = cler verd, valader = stgir verd, ...).

null

Las culuors per ulteriuras linguas paun gnir definidas da la magistra. Per disferenzcher ils singuls idioms, as po druver differentas nüanzas da la listessa culur (p.ex.: sursilvan = verd cler, vallader = verd s-chür e.u.i.).

Las culurs per ulteriuras linguas pon gnir definidas da la magistra. Per disferenzchar ils singuls idioms, as poja dovrar differentas nüanzas da la listessa culur (p.ex.: sursilvan = verd cler, vallader = verd s-chür e.u.i.).

2.1_tc

19-mes-lungatgs

Cumparegliar las figuras en classa e pender ellas vid la preit. Impurtont eis ei da veser ch'ei dat differentas biografias linguisticas e che buca tut ils scolars han las medemas premissas ed il medem ambient linguistic.

Las figuras vignan cumparaglieadas an classa a palandadas ved la pare. Impurtànt e'gl da vaser c'igl dat diferaintas biografeias linguisticas a ca betga tut igls sulars ân las mademas premissas ad igl madem ambiaint linguistic.

null

Las figüras vegnan congualedas in classa e pendidas sü vi da la paraid. Ad es important da savair cha que do differentas biografias linguisticas e cha'ls scolars haun differentas premissas e vivan in differents ambiaints linguistics.

Las figüras vegnan congualadas in classa e pichadas sü vi da la paraid. Id es important da savair chi dà differentas biografias linguisticas e cha'ls scolars han differentas premissas e vivan in differents ambiaints linguistics.

2.1_tc

19-mes-lungatgs

b) 1. auto, 2. begl, 3. det, 4. fier, 5. honta, 6. jarva, 7. liun, 8. maun, 9. onda, 10. risti,

b) 1. auto, 2. begl, 3. cor, 4. det, 5.earva, 6. fier, 7. liùn, 8. màn, 9. onda, 10. rasti, 11. suja,

null

b) 1. auto, 2. bögl, 3. cour, 4. daunt, 5. erva, 6. fier, 7. liun, 8. maun, 9. rastè,

c) 1. auto, 2. bögl, 3. cour, 4. daint, 5. erba, 6. fier, 7. liun, 8. man, 9. rastè,

2.1_tc

19_s-ussa-eis-ti-profi-ni-buc

Il scolast fa la punt culla proxima incumbensa culs suandonts plaids: «Nus havein viu che biars animals digl uaul ston passentar la stad cun rimnar nuschs ni autra maglia per saver surviver il temps d'unviern. En scola vuless jeu presentar a vus Paulina, ina muntaniala che ha era rimnau scazis pigl unviern, denton buca quels ch'ins havess spitgau. Mei vus ussa aunc mintgin alla tscherca d'in scazi digl uaul che nus savein prender cun nus en stanza da scola!»

An la proxima leztga fa igl surmester la pùnt cugls savundànts pleds: «Nus vagn vieu ca blears animals digl gòld ston passantar la stad cun rimnar nuschs near oter nutrimaint par saver surviver igl tains d'unviern. An scola less jou preschantar a vus la Paulina, egna muntaneala c'â ear rimno stgazis pigl unviern, mo betga quels c'ign vess spitgieu. Nad uss ear vus a la tscheartga d'egn stgazi digl gòld ca nus savagn prender cun nus an stànza da scola!»

null

Il magister fo la punt a la prosma lezcha. El declera cha bgeras bes-chas dal god stöglian ramasser nuschs u otra nudritüra düraunt la sted per pudair surviver l'inviern. Alura manzuna el la muntanella Paulina, protagonista d'üna istorgia chi vain preletta in classa. Il magister declera ch'eir Paulina hegia ramasso s-chazis per l'inviern, ma da quels na üsitos. Per glivrer paun ils scolars tschercher ün s-chazi dal god ch'els piglian cun se a scoula.

Il magister fa la punt a la prosma lezcha. El declera cha bleras bes-chas dal god stopchan ramassar nuschs o otra nudritüra dürant la stà per surviver l'inviern. Lura manzuna el la muntanella Paulina, protagonista d'üna istorgia chi vain preletta in classa. Il magister declera ch'eir Paulina haja ramassà s-chazis per l'inviern, ma da quels na üsitats. Per finir pon ils scolars tscherchar ün s-chazi dal god ch'els pigliain cun sai a scoula.

2.1_tc

1-igl-uaul-e-ses-scazis

Ei vegn fatg entgins dils suandonts giugs:

Igl vean fatg anquals digls savundànts giois:

null

Ils scolars paun fer ils seguaints gös:

Ils scolars pon far ils seguaints gös:

2.1_tc

1-igl-uaul-e-ses-scazis

• Ina muntaniala defenda siu revier e las nuschs ch'ella ha rimnau. Ella dierma e tegn il tgau en tschella direcziun, las nuschs ein davos ella giun plaun. Ils auters scolars vegnan adina pli datier, astgan denton mo s'avischinar, sche la muntaniala vesa buca lur moviments. Tgi vegn d'engular ina nusch, senza che la muntaniala sefetschi en? (= il giug da leger la gasetta)

• Egn stgirat defenda igl sieus revier a las nuschs c'el â rimno. El dorma a tegna igl tgieu an tschella direcziùn, las nuschs en davos el gioubass. Igls oters sculars vignan adigna ple datier, dastgan dantànt me vagnir ple datier, cur c'igl stgirat veza betga lur movimaints. Tgi vean d'angular egna nusch, sainza c'igl stgirat s'ancorscha? (=igl gioi da liger la giaseta)

null

• Üna muntanella defenda sieu revier e las nuschs ch'ella ho ramasso. Ella innombra e guarda in l'otra direcziun. Las nuschs sun davous ella per terra. Ils oters scolars vegnan adüna pü daspera, els paun però be s'aviciner, scha la muntanella nu'ls do bada. Chi es bun d'invuler üna nusch, sainza cha la muntanella s'inaccordscha? (= il gö da ler la giazetta)

• Üna muntanella defenda seis revier e las nuschs ch'ella ha ramassà. Ella dombra e guarda in tschella direcziun. Las nuschs as rechattan davo ella per terra. Ils oters scolars vegnan adüna plü daspera, els pon però be s'avicinar, scha la muntanella nu tils bada. Chi es bun dad involar üna nusch, sainza cha la muntanella s'inaccordscha? (= il gö da leger la gazetta)

2.1_tc

1-igl-uaul-e-ses-scazis

• Tut ils scolars stattan en in rudi, ils mauns davos il dies. Ina nusch cursescha. Enamiez il rudi ei in scolar che sto suenter in mument lignar tier tgi che la nusch savess esser.

• Igls sculars statan an egn rudi cugls màns davos igl dies. Egna nusch va anturn. Aintamiez igl rudi e egn scular ca sto angiavinar tier tgi ca la nusch savess easser.

null

• Tuot ils scolars staun in ün rinch ed haun ils mauns davous las arains. Üna nusch circulescha. Immez il rinch es ün scolar. Zieva ün mumaint stu el ingiuviner chi chi tegna in maun la nusch.

• Tuot ils scolars stan in ün rinch ed han ils mans davo la rain. Üna nusch circulescha. Immez il rinch es ün scolar. Davo ün mumaint sto el ingiavinar chi chi tegna in man la nusch.

2.1_tc

1-igl-uaul-e-ses-scazis

• In scolar sesa enamiez cun egls serrai, davos el differentas nuschs giun plaun ein. Ord il rudi va in scolar (il scolast muossa mintgamai tgeinin) tier il scolar enamiez ed emprova d'engular ina nusch. Sch'il scolar enamiez auda ina ramur, muossa el en quella direcziun. Sch'el tucca la direcziun, sto il scolar turnar senza la nusch. Sche buc, astga el prender la nusch e remplazzar il scolar enamiez.

• Egn scular sea cun îls saros gioubass aintamiez, davos el en anzaquàntas nuschs gioubass. Or digl rudi va egn scular (igl surmester mussa mintgame tgenegn) vei tigl scular aintamiez ad amprova d'angular egna nusch. Sch'igl scular aintamiez oda egna ramur, mussa el an la direcziùn danunder ca la ramur vean. Sch'el angiavegna la direcziùn, sto igl scular c'e s'avaschino turnar sainza la nusch. Scha betg, dastga el prender la nusch a ramplazar igl scular aintamiez.

null

• Ün scolar tschainta cun ögls serros immez il rinch. Davous el sun püssas nuschs. Ün scolar chi tschainta aint il rinch (il magister muossa chenün) vo tal scolar immez il rinch e prouva d'invuler üna nusch. Scha'l scolar immez il rinch oda üna rumur, muossa'l in quella direcziun. Sch'el muossa illa direcziun dal conscolar, stu quel turner sainza la nusch a sieu lö. Cas cuntrari suos-cha il scolar tgnair la nusch e rimplazzer il scolar immez il rinch.

• Ün scolar tschainta cun ögls serrats immez il rinch. Davo el esa plüssas nuschs. Ün scolar dal rinch (il magister muossa chenün) va pro'l scolar immez il rinch e prouva dad involar üna nusch. Scha'l scolar immez il rinch doda üna rumur, muossa'l in quella direcziun. Sch'el ingiavina la direcziun, sto il scolar tuornar sainza la nusch in seis lö. Cas cuntrari das-cha il scolar tgnair la nusch e rimplazzar il scolar immez il rinch.

2.1_tc

1-igl-uaul-e-ses-scazis

• En gruppas da dus vegnan rimnadas entginas miscalcas ni nuschs; in semetta giun plaun sin dies ni en venter, l'auter plazzescha las miscalcas/nuschs sil tgierp dil conscolar. Nua sentan ins tgei?

• An grupas da dus vignan rimnadas anzaquàntas puschas near nuschs; egn unfànt sameta gioubass segl dies near an vainter, l'oter plazescha las puschas/nuschs segl tgierp da que unfànt ca sche. E quel bùn da catar or tge c'e vagnieu plazo a noua?

null

• Els ramassan puschas da pign u nuschs in gruppas da duos. Ün scolar as metta per terra sül vainter u süllas arains, l'oter metta las puschas u las nuschs sün differentas parts dal corp da sieu conscolar. Inua as sainta che?

• Els ramassan puschas d'pin o nuschs in gruppas da duos. Ün scolar as metta per terra sül vainter o sülla rain, l'oter metta las puschas o las nuschs sün differentas parts dal corp da seis conscolar. Ingio as sainta che?

2.1_tc

1-igl-uaul-e-ses-scazis

Jeu dun duas gadas ad jamna ballapei / jeu hai duas soras / jeu sunel clavazin / jeu sun staus ellas vacanzas da stad ell'Italia sper la mar.

Jou dund duas geadas ad eanda burape / jou ve duas soras / jou sùn clavazegn / jou sund sto a las vacànzas da stad an l'Itaglia sper la mar.

null

Eau giouv duos voutas l'eivna a ballapè / eau d'he duos sours / eau sun clavazin / eau sun steda düraunt las vacanzas da sted in Italia al mer.

Eu giov duos jadas l'eivna a ballapè / eu n'ha duos sours / eu sun il clavazin / eu n'ha passantà mias vacanzas da stà in Italia al mar.

2.1_tc

1-ti-e-tias-vacanzas

Exempels

Exaimpels

null

Exaimpel

2.1_tc

1-ti-e-tias-vacanzas

La scolasta rimna ils cedels e prelegia in cedel suenter l'auter. Ils scolars legnan da tgi ch'ei setracta.

Igls zedels vignan rimnos. La surmestra preligia alura mintgame egn zedel suainter l'oter ad igls sculars angiavinan tgi c'â scret igl zedel.

null

La magistra ramassa ils fögls. Ella prelegia ils singuls chavazzins, e'ls scolars ingiuvinan da chi cha que as pudess tratter.

La magistra ramassa ils fögls. Ella prelegia lura ils singuls chavazzins, e'ls scolars ingiavinan da chi chi's pudess trattar.

2.1_tc

1-ti-e-tias-vacanzas

engles: Miu giat ei miu meglier amitg.

angles: Igl mieus giat e igl mieus miglier amitg.

null

inglais: Mieu giat es mieu meglder amih.

inglais: Meis giat es meis meglder ami.

2.1_tc

20-dapertut-lungatgs

portughes: Bien di!

null

portugais: Bun di!

2.1_tc

20-dapertut-lungatgs

g) talian: la veta ei biala

g) talian: La veta e beala.

null

g) taliaun: La vita es bella.

g) talian: La vita es bella.

2.1_tc

20-dapertut-lungatgs

In scolar suenter l'auter pren ina carta ed emprova da cumpletar la construcziun cun caussas ch'el ha fatg e viu ellas vacanzas. La scolasta accumpogna e segida cun structuras da construcziuns. Ev. schar scriver ils scolars las construcziuns sin in fegl e curreger ellas avon che crear il sulegl. Ils sulegls creai san vegnir exponi (p.ex. pender vid la preit, vid la finiastra).

Egn scular suainter l'oter prenda egna tgarta ad amprova da cumpletar la construcziùn cun tgossas c'el â fatg a vieu an las vacànzas. La surmestra acumpogna a gida cun structuras da construcziùns. Evtl. schar scriver igls sculars las construcziùns sen egn figl a cureger ellas avànt ca crear igl sulegl. Igls sulegls fitos vignan palandos ved la pare, ved la faneastra, an zuler, ...

null

Ün scolar zieva l'oter piglia üna carta e prouva da cumpletter la frasa cun qualchosa ch'el ho fat u vis düraunt las vacanzas. La magistra l'accumpagna e güda a structurer las frasas. Ella po eir lascher scriver als scolars frasas sün ün fögl e correger quellas, aunz cu disegner il sulagl. Ils scolars paun expuoner lur sulagl, p.ex. vi da las paraids u vi da las fnestras da la staunza da scoula.

Ün scolar davo tschel piglia üna cartina e prouva da cumplettar la frasa cun alch ch'el ha fat o vis dürant las vacanzas. La magistra til accumpogna e güda a structurar las frasas. Ella po eir laschar scriver als scolars frasas sün ün fögl e correger quellas, avant co disegnar il sulai. Ils scolars pon expuoner lur sulais, p.ex. vi da las paraids o vi da las fanestras da la stanza da scoula.

2.1_tc

20-vacanzas-ei-bi

Ils scolars van per la stanza entuorn senza far canera e teidlan attentamein la historia. La scolasta prelegia quella, di denton mintgaton caussas fallidas ni aschunta da quei che constat buc. Aschiprest ch'ils scolars audan in sbagl, stattan els eri e curregian.

Igls unfànts van par la stànza anturn sainza far canera a tearlan atentameing l'istorgia. La surmestra preligia quella, gi dantànt mintgatànt tgossas faladas near aschùnta da quegl ca constat betg. Aschiprest c'igls sculars odan igl sbagl, statan els eri a curegian.

null

Ils scolars vaun a pè nüd per la staunza intuorn e taidlan l'istorgia cun attenziun. La magistra prelegia l'istorgia, ella disch però minchataunt chosas fosas u agiundscha chosas chi nu quedran. Adüna cur cha'ls scolars odan qualchosa chi nu s'affo cun l'istorgia, staun els salda e corregian.

Pussibiltà da lavurar cul text: Ils scolars van a pè nüd per la stanza intuorn e taidlan l'istorgia cun attenziun. La magistra prelegia l'istorgia, ella disch però minchatant chosas fosas o agiundscha chosas chi nu quadran. Adüna cur cha'ls scolars dodan alch chi nu s'affa cull'istorgia, stan els salda e corregian.

2.1_tc

22_s-il-tun-fa-la-canzun

Ev. declarar la vusch da roboter -> r-o-b-o-t-e-r

Evtl. declarar la vusch da roboter -> r-o-b-o-t-e-r

null

Eventuelmaing declarer la vusch da robot -> r-o-b-o-t

Eventualmaing declerar la vusch da robot -> r-o-b-o-t.

2.1_tc

22_s-il-tun-fa-la-canzun

Per finir san ins dumandar ils scolars tgei ch'els prendessen cun els en vacanzas, sch'els partessen damaun (eventualmein slargar la discussiun e discuorer sur dallas vacanzas en general).

A la fegn san ign amparar aglis sculars tge c'els prandessan cun els an las vacànzas, sch'els nassan damàn. Ign sa ear bagliafar cun els sur da las vacànzas an general.

null

Per glivrer as po dumander als scolars che ch'els pigliessan cun se in vacanzas, sch'els stuvessan partir il di zieva. (Per augmanter il s-chazi da pleds, as pudess eir discuorrer da las vacanzas in generel.)

Per finir as poja dumandar als scolars che ch'els pigliessan cun sai in vacanzas, sch'els stuvessan partir il di davo. (Per augmantar il s-chazi da pleds as pudessa eir discuorrer da las vacanzas in general.)

2.1_tc

23-con-buna-ei-tia-memoria

La scolasta entscheiva cull'emprema caussa (ina part dalla vestgadira) che l'onda pren cun ella sin viadi. Per exempel: «L'onda va ell'America e metta en sia valischa las sandalas da curom.» Ils scolars aschuntan mintgamai in'autra caussa, ston denton igl emprem repeter tut quei ch'ils auters han gia menziunau. Tgi ch'emblida las caussas menziunadas ordavon, vegn exclaus dil giug (ni ch'ils conscolars san gidar el).

La surmestra antscheva cun l'amprema tgossa (egn toc vastgadira) ca l'onda prenda cun ella segl vieadi. Par exaimpel: «L'onda va an l'America a pacatescha an la sia valischa las sandalas da tgirom». Igls sculars aschuntan mintgame egn'otra tgossa, ston dantànt gl'amprem repeter tut quegl c'igls oters ân schon numno.

null

La magistra cumainza cul prüm oget (per exaimpel ün vstieu) cha la tanta piglia cun se in America. Exaimpel: «La tanta vo in America e paquetta las sandalas da chüram in sia valisch.» Ils scolars agiundschan mincha vouta ün otra chosa, stöglian però il prüm repeter tuot que cha'ls oters haun già manzuno. Chi chi schmauncha las chosas già manzunedas, vain exclus dal gö (u survain sustegn da la classa).

La magistra cumainza cul prüm oget (per exaimpel ün büschmaint) cha la tanta piglia cun sai in America. Exaimpel: «La tanta va in America e paketta las sandalas da chürom in sia valisch.» Ils scolars agiundschan mincha vouta ün otra chosa, stöglian però repeter il prüm tuot quai cha'ls oters han fingià manzunà. Chi chi invlida las chosas manzunadas ouravant, vain exclus dal gö (o survain sustegn da la classa).

2.1_tc

23-con-buna-ei-tia-memoria

sandala, vestgiu

sandala, vastgieu

null

sandala, il vstieu

null

2.1_tc

24-mingle

T

null

T

T

2.1_tc

24-mingle

H

null

H

H

2.1_tc

24-mingle

... porta ina cadeina.

... porta egna cadagna.

null

... porta üna culauna

... porta üna culana.

2.1_tc

24-mingle

A

À

null

A

A

2.1_tc

24-mingle

... ha cavels cotschens.

... â tgavels cotschens.

null

... ho chavels cotschens.

... ha chavels cotschens.

2.1_tc

24-mingle

S

null

S

S

2.1_tc

24-mingle

manti, capetscha

manti, tgapetscha

null

mantel, chapütscha

null

2.1_tc

24-mingle

N

null

N

N

2.1_tc

24-mingle

... ha egls blaus.

... â îls blaus.

null

... ho ögls blovs.

... ha ögls blaus.

2.1_tc

24-mingle

vestgadira da stad e d'unviern:

vastgadira da stad a d'unviern:

null

2.1_tc

24-mingle

T

null

C

C

2.1_tc

24-mingle

C

null

C

C

2.1_tc

24-mingle

I

null

I

I

2.1_tc

24-mingle

R

null

R

R

2.1_tc

24-mingle

T

null

T

T

2.1_tc

24-mingle

A

null

E

A

2.1_tc

24-mingle

V

null

V

V

2.1_tc

24-mingle

... ei pli veglia che ti.

... e ple viglia ca tei.

null

... es pü veglia cu tü.

... es plü veglia co tü.

2.1_tc

24-mingle

M

null

M

M

2.1_tc

24-mingle

A

null

A

A

2.1_tc

24-mingle

L

null

L

L

2.1_tc

24-mingle

N

null

N

N

2.1_tc

24-mingle

U

null

U

U

2.1_tc

24-mingle

... ei naschida igl avrel.

... e naschida igl avregl.

null

... es naschida in avrigl.

... es nada in avrigl.

2.1_tc

24-mingle

M

null

M

M

2.1_tc

24-mingle

R

null

R

R

2.1_tc

24-mingle

E

A

null

A

A

2.1_tc

24-mingle

... ha dus prenums.

... â dus prenums.

null

... ho duos prenoms.

... ha duos prenoms.

2.1_tc

24-mingle

C

null

C

C

2.1_tc

24-mingle

L

null

L

L

2.1_tc

24-mingle

camischut, caultschas, pullover, tschenta, giacca, scalfin, calzer, camischa

tgamischola, pantofla, pulover, tschenta, giaca, calzers, tgamischa, tgòltschas

null

la chamischöla, las chotschas, il pullover, la tschinta, la giacca, il putsch, la s-charpa, la chamischa

null

2.1_tc

24-mingle

E

null

A

A

2.1_tc

24-mingle

I

null

Ü

Ü

2.1_tc

24-mingle

C

null

C

C

2.1_tc

24-mingle

G

null

G

G

2.1_tc

24-mingle

L

null

L

L

2.1_tc

24-mingle

A

null

A

A

2.1_tc

24-mingle

H

null

H

H

2.1_tc

24-mingle

Enquera ina persuna che ...

Anquiera egna parsùna ca ...

null

Tschercha ad üna persuna chi ...

2.1_tc

24-mingle

B

null

B

B

2.1_tc

24-mingle

U

null

U

U

2.1_tc

24-mingle

B

null

B

B

2.1_tc

24-mingle

B

null

M

M

2.1_tc

24-mingle

G

null

G

G

2.1_tc

24-mingle

E

null

E

E

2.1_tc

24-mingle

V

null

V

V

2.1_tc

24-mingle

S

null

S

S

2.1_tc

24-mingle

L

null

L

L

2.1_tc

24-mingle

S

null

S

S

2.1_tc

24-mingle

A

null

A

A

2.1_tc

24-mingle

A

null

A

A

2.1_tc

24-mingle

E

null

E

E

2.1_tc

24-mingle

G

null

H

H

2.1_tc

24-mingle

Ussa sa la scolasta tschentar las damondas el plenum ed ils scolars indicheschan il num dalla persuna cattada.

Alura sa la surmestra tschantar las amparadas a tuts ad igls sculars inditgeschan igl num da la parsùna catada.

null

La magistra legia alura avaunt las dumandas als scolars, e quels paun indicher il nom dals conscolars ch'els haun scrit sülla lingia.

La magistra legia lura avant las dumondas als scolars, e quels pon indichar il nom dals conscolars ch'els han scrit sülla lingia.

2.1_tc

24-mingle

S

null

S

S

2.1_tc

24-mingle

L

null

L

L

2.1_tc

24-mingle