Split (2)

train · 10.1k rows

title stringlengths 2 47	context stringlengths 51 1.52k	queries list
فرگشت	فنوتیپ در هر فرد از ژنوتیپ و اثرات محیط خارج او، منشأ می‌گیرد. بخش عمده‌ای از گوناگونی‌ها در فنوتیپ به دلیل تفاوت‌ها در ژنوتیپ‌ها است. فرگشت به معنای تغییرات در گوناگونی‌های ژنتیکی می‌باشد. در طول زمان ممکن است فراوانی هر الل (ژن) نسبت به بقیه الل‌های مربوطه، کم یا زیاد شود. هنگامیکه یک الل به تثبیت یا ثبات وراثتی (به انگلیسی: fixation) برسد، میزان گوناگونی الل، صفر خواهد شد. انتخاب طبیعی زمانی موجب فرگشت می‌شود که گوناگونی‌های ژنتیکی کافی در جمعیت وجود داشته باشد. اصل هاردی- وینبرگ (به انگلیسی: Hardy-Weinberg principle)، چگونگی باقی ماندن گوناگونی‌ها در جمعیت با وراثت مندلی را نشان می‌دهد. فراوانی الل‌ها در غیاب انتخاب، جهش (موتاسیون)، مهاجرت و رانش ژنتیکی ثابت باقی می‌ماند.	[ "فنوتیپ در هر فرد از چه چیزی منشأ می‌گیرد؟", "تغییرات در گوناگونی‌های ژنتیکی چیست؟", "هنگامیکه یک الل به تثبیت یا ثبات وراثتی برسد میزان گوناگونی الل، چه عددی خواهد بود؟", "انتخاب طبیعی چه زمانی موجب فرگشت می‌شود؟", "اصل هاردی- وینبرگ چه چیزی را نشان می‌دهد؟", "موتاسیون چیست؟", "اصل هاردی- وینبرگ در چه سالی مطرح شد؟", "اصل هاردی- وینبرگ توسط چه کسانی مطرح شد؟" ]
فرگشت	جهش‌ها می‌توانند موجب مضاعف شدند بخشی ار کروموزوم (نوترکیبی ژنتیکی) شوند که در نتیجه، کپی‌هایی اضافی از ژن وارد ژنوم خواهد شد. همین کپی‌های اضافی از ژن، منشأ مناسبی برای ایجاد ژن‌های جدید از راه فرگشت هستند. بسیاری از خانواده‌های ژنی (به انگلیسی: gene families)به همین ترتیب از ژن‌های قدیمی‌تر (اجدادی) به وجود آمده‌اند. به عنوان مثال، چشم انسان از محصول ۴ ژن برای دیدن استفاده می‌کند. محصول ۳ ژن در دیدن رنگ و محصول یک ژن در دیدن در نورکم (شب) نقش دارد. همگی این ژن‌ها از یک ژن اجدادی به وجود آمده‌اند. ژن‌های جدید از راه مضاعف شدن ژن اجدادی و جهش در ژن تازه به وجود آمده (مضاعف شده) به وجود می‌آیند.	[ "کروموزوم چیست؟", "چه چیزی می‌تواند موجب مضاعف شدن بخشی از کروموزوم (نوترکیبی ژنتیکی) شود؟", "جهش‌ها می‌توانند موجب مضاعف شدند بخشی ار کروموزوم (نوترکیبی ژنتیکی) شوند که در نتیجه آن چه خواهد شد؟", "چشم انسان از محصول چند ژن برای دیدن استفاده می‌کند؟", "چند ژن در چشم انسان محصول دیدن رنگ است؟", "چند ژن در چشم انسان محصول دیدن در نورکم (شب) است؟", "انسان دارای چند کروموزوم است؟", "کروموزوم میمون چه عددی است؟" ]
فرگشت	شارش ژنی (به انگلیسی: Gene flow) به معنای تبادل ژن بین جمعیت‌ها و گونه‌ها می‌باشد. بنابراین به عنوان منبعی برای گوناگونی‌ها است. شارش ژنی می‌تواند بر اثر مهاجرت جمعیت‌ها از جایی به جای دیگر اتفاق بیفتد. انتقال ژن بین گونه‌ها شامل تشکیل جانداران دورگه (هیبرید) و انتقال افقی ژن‌ها (به انگلیسی: Horizontal gene transfer) است. انتقال افقی ژن‌ها به معنای انتقال ژن از یک جاندار به جاندار دیگر است به‌طوری‌که جاندار جدید زاده یا فرزند جاندار دیگر نباشد. انتقال افقی ژن‌ها، بیشتر در باکتری‌ها دیده شده‌است. انتقال ژن‌های مقاومت به آنتی‌بیوتیک‌ها از این راه اتفاق می‌افتد. از این رو، در پزکش اهمیت فراوانی دارد. در برخی از یوکاریوت‌ها مانند ساکارومایسس سرویزیه (به لاتین: Saccharomyces cerevisiae) نیز انتقال افقی ژن‌ها اتفاق می‌افتد. ویروس‌ها هم در انتقال DNA از یک جاندار به جاندار دیگر نقش دارند. اکتساب کلروپلاست (سبزینه) و میتوکندری توسط سلول‌های یوکاریوتی، نمونه‌ای از جذب مقدار زیاد ژن است. میتوکندری و کلروپلاست منشأ باکتریایی دارند. ممکن است یوکاریوت‌ها بر اساس انتقال افقی ژن‌ها بین باستانیان (آرکئا) و باکتری‌ها به وجود آمده باشند.	[ "شارش ژنی به چه معناست؟", "تبادل ژن بین جمعیت‌ها و گونه‌ها چیست؟", "انتقال ژن بین گونه‌ها شامل چیست؟", "انتقال افقی ژن‌ها به چه معناست؟", " انتقال افقی ژن‌ها بیشتر در چه چیزی دیده می‌شود؟", "کلروپلاست چیست؟", "منشأ میتوکندری و کلروپلاست چیست؟", "میتوکندری چیست؟", "باکتری‌ چیست؟" ]
فرگشت	این پیامدهای تکامل گاهی به تکامل کلان و تکامل خرد تقسیم می‌شوند. تکامل کلان در سطح گونه‌ها یا بالاتر از گونه‌ها رخ می‌دهد، همچون انقراض و گونه‌زایی؛ در حالی که تکامل خرد تغییرات کوچکتری چون سازش درون یک گونه یا جمعیت را در بر می‌گیرد. به‌طور کلی، تکامل کلان به عنوان نتیجه درازمدت تکامل خرد لحاظ می‌شود.؛ بنابراین، تمایز تکامل خرد و کلان بنیادین نیست، ناشی از اثر زمان است. اگرچه در تکامل کلان صفات تمام گونه‌ها ممکن است مهم باشد. به عنوان مثال، حجم زیادی از تنوع در میان افراد اجازه می‌دهد تا یک گونه به سرعت خود را به زیستگاه‌های جدید وفق دهد، و احتمال انقراض کاهش یابد، در حالی که یک محدوده جغرافیایی گسترده شانس گونه‌زایی را افزایش می‌دهد، چون بیشتر احتمال دارد که بخشی از جمعیت جدا و ایزوله شود. در این معنا، تکامل خرد و کلان ممکن است شامل سطوح مختلف انتخاب باشند - تکامل خرد بر ژن‌ها و جانداران عمل کند، در مقابل فرایندهای تکامل کلان مانند انتخاب گونه بر روی کل گونه تأثیر بگذارد و نرخ گونه‌زایی و انقراض را تغییر بدهد.	[ " تکامل کلان در چه سطحی رخ می‌دهد؟ ", "چه چیزی به عنوان نتیجه درازمدت تکامل خرد لحاظ می‌شود؟", "تکامل خرد چه چیزهایی را در بر می‌گیرد؟", "ایزوله به چه معناست؟" ]
فرگشت	یک تصور غلط رایج این است که تکامل اهداف و برنامه‌های بلند مدت دارد، واقعیت اینست که تکامل هیچ هدف بلندمدتی ندارد و لزوماً به پیچیدگی بیشتر منجر نمی‌شود. اگر چه گونه‌های پیچیده تکامل یافته‌اند، آن‌ها به عنوان یک اثر جانبی از افزایش تعداد تمام جانداران تلقی می‌شوند و اشکال ساده حیات همچنان در بیوسفر فراوان‌تر هستند. اکثریت قریب به اتفاق گونه‌ها پروکاریوت‌های میکروسکوپی هستند، که به رغم اندازه کوچک‌شان نیمی از زیست‌توده و اکثریت مطلق تنوع زیستی زمین را تشکیل می‌دهند. موجودات ساده شکل غالب زندگی روی زمین در طول تاریخ حیات و تا به امروز هستند؛ زندگی پیچیده تنها به این دلیل متنوع‌تر به نظر می‌رسد بیشتر قابل توجه است. در واقع، تکامل میکروجانداران به ویژه در پژوهش‌های تکاملی مدرن مهم است، چرا که تولید مثل سریع آن‌ها مطالعه تکامل تجربی، و مشاهده تکامل و سازش را در دوره‌های زمانی کوتاه ممکن می‌کند.	[ "هدف واقعی تکامل چیست؟", "اکثریت قریب به اتفاق گونه‌ها چه هستند؟", "پروکاریوت‌های میکروسکوپی چقدر از تنوع زیستی زمین را تشکیل می‌دهند؟", "چرا تکامل میکروجانداران به ویژه در پژوهش‌های تکاملی مدرن مهم است؟", "میکروجانداران شامل چه موجوداتی است؟" ]
فرگشت	حدود ۵۰۰ میلیون سال پیش، گیاهان و قارچ‌ها در خشکی تکثیر یافتند و به زودی به دنبال آن‌ها بندپایان و جانوران دیگر از راه رسیدند. حشرات به خصوص موفق بودند و حتی امروز عمده گونه‌های جانوری را تشکیل می‌دهند. دوزیستان برای اولین بار در حدود ۳۶۴ میلیون سال پیش ظاهر گشتند، به دنبال آن‌ها آمنیوتهای اولیه و پرندگان حدود ۱۵۵ میلیون سال پیش؛ هر دو از تبارهای خزنده مانند، مشتق شدند. حیات پستانداران از حدود ۱۲۹ میلیون سال پیش، نخستی‌ها از ۸۵ میلیون سال پیش، کپی‌ها از ۲۵ میلیون سال پیش، انسان‌ساییان از ۱۳ میلیون سال پیش، سرده انسان از ۲٫۵ میلیون سال پیش و انسان مدرن از حدود ۲۵۰٬۰۰۰ سال پیش آغاز می‌شود. با این حال، علی‌رغم تکامل این جانوران بزرگ، موجودات کوچک شبیه به انواعی که در اوایل این فرایند تکامل یافتند همچنان با موفقیت بسیار به تسلط بر زمین ادامه می‌دهند؛ چراکه هم بخش اعظم زیست‌توده و هم عمده گونه‌ها پروکاریوت هستند.	[ "عمده گونه‌های جانوری را چه چیزی تشکیل می‌دهد؟", "دوزیستان برای اولین بار در چه زمانی ظاهر گشتند؟", "حیات پستانداران از چه زمانی آغاز می‌شود؟", "نخستی‌ها چه موجوداتی بودند؟" ]
چشم	چشم‌ها اعضای دستگاه بینایی‌اند این اندام برای موجودات توانایی دریافت و پردازش جزئیات دیداری و توان پاسخ، پاسخی که لزوماً برای انجامش نیاز به بینایی نیست را فراهم می‌کنند. چشم، نور را شناسایی می‌کند و آن را تبدیل به پیام‌های الکتروشیمیایی در یاخته‌های عصبی می‌کند. در موجودات پیشرفته تر، چشم اندام نوری پیچیده‌ای است که روشنایی را از فضای پیرامون می‌گیرد، شدت و ضعف آن را متناسب می‌کند یا بر روی اجسام تمرکز می‌کند تا یک تصویر واضح داشته باشد. تصویر را تبدیل به سیگنالی می‌کند و به مغز می‌فرستد. چشم‌هایی که توان تجزیهٔ تصویر داشته باشند در ده نوع مختلف در طبیعت دیده شده‌اند که ۹۶ درصد از گونه‌های جانوران چشمانی با ساختار پیچیده دارند. چشم‌های با توان تجزیهٔ تصویر در نرم‌تنان، طنابداران و بندپایان وجود دارد. رزولوشن (قدرت بینایی) چشم انسان ۵۷۶ مگاپیکسل محاسبه شده‌است.	[ "رزولوشن چیست؟", "رزولوشن چشم انسان چقدر محاسبه شده‌است؟", "چشم‌های با توان تجزیهٔ تصویر در کدام موجودات وجود دارد؟", "چشم چه چیزی را شناسایی می‌کند؟", "چشم با شناسایی نور آن را به چه چیزی تبدیل می‌کند؟", "چند درصد از گونه‌های جانوران چشمانی با ساختار پیچیده دارند؟", "رزولوشن چشم کدام موجود بالاترین پیکسل را دارد؟", "قدرت بینایی چشم سگ چند مگاپیکسل است؟" ]
چشم	چشم‌های پیچیده می‌توانند شکل‌ها و رنگ‌ها را از هم تشخیص دهند. کهن‌ترین آثار یافت شده از چشم‌های نخستین به ۶۰۰ میلیون سال پیش، دورهٔ انفجار کامبرین بازمی‌گردد. آخرین جد جانوران ابزارهای زیست-شیمی لازم برای بدست آوردن بینایی را داشت و پس از آن ۹۶ درصد از گونه‌های جانوری در شش شاخهٔ زیستی از ۳۵ شاخه بینایی بدست آوردند. در بیشتر مهره‌داران و برخی از نرم‌تنان، چشم به این صورت کار می‌کند که اجازه می‌دهد پرتوهای نور وارد چشم شوند و به صفحه‌ای که پر از یاخته‌های حساس به نور است برخورد کنند. این صفحهٔ حساس به نور در پشت چشم قرار دارد و شبکیه نام دارد. یاخته‌های مخروطی برای تشخیص رنگ و یاخته‌های استوانه‌ای برای تشخیص در نور با شدت کم، همگی بر روی شبکیه قرار دارند و نور دریافتی را تبدیل به پیام‌های عصبی می‌کنند. این پیام‌ها با کمک عصب‌های بینایی به مغز فرستاده می‌شود.	[ "کهن‌ترین آثار یافت شده از چشم‌های نخستین به چه سالی بازمی‌گردد؟", "کهن‌ترین آثار یافت شده از چشم‌های نخستین به چه دوره‌ای بازمی‌گردد؟", "صفحهٔ حساس به نور که در پشت چشم قرار دارد چه نام دارد؟", "شبکیه چیست؟", "یاخته‌ چیست؟" ]
چشم	چنین چشم‌هایی معمولاً کروی شکل اند و پر از مایعی شفاف و ژله مانند به نام زجاجیه. یک عدسی داخل آن‌ها قرار دارد تا بتواند بر روی اجسام پیرامون تمرکز کند و عنبیه که ماهیچه‌های پیرامون آن برای تنگ یا گشاد کردن مردمک کاربرد دارد. مردمک با تنگ و گشاد شدن میزان نور ورودی به چشم را تغییر می‌دهد. و در صورتی که نور کافی باشد محل تشکیل تصویر بر پردهٔ چشم را تغییر می‌دهد و خطاهای احتمالی را برطرف می‌کند. چشمان بیشتر سرپایان، ماهی‌ها، دوزیستان و مارها شکل عدسی ثابت دارد و تمرکز بر روی تصویر با کمک عقب و جلو رفتن لنز قابل انجام است مانند آنچه که در هنگام تمرکز کردن (فوکوس کردن) در دوربین عکاسی رخ می‌دهد.	[ "زجاجیه چیست؟", "مردمک با چه کاری میزان نور ورودی به چشم را تغییر می‌دهد؟", "چشمان بیشتر سرپایان، ماهی‌ها، دوزیستان و مارها چه شکلی دارد؟", "فوکوس کردن به چه معناست؟", "دوربین عکاسی چگونه کار می‌کند؟" ]
چشم	چشمان مرکب در میان بندپایان دیده می‌شود. این نوع چشم از تراش‌های بسیار کوچک به نام ریزچشمک، تشکیل شده بسته به زیست جانور هر یک از این ریزچشمک‌ها به اندازهٔ یک تصویر دانه‌ای (پیکسلی) یا چندین تصویر ارائه می‌کند. هر ریزچشمک، حسگر، لنز و سلول‌های حساس به نور خودش را دارد. برخی چشم‌ها تا ۲۸ هزار حسگر بر روی خود دارند که به صورت شش ضلعی کنار هم قرار گرفته‌اند و دیدی ۳۶۰ درجه می‌دهند. چشم‌های مرکب به حرکت‌ها و جابجایی بسیار حساس‌اند. بسیاری از بندپایان به ویژه پیچیده‌بالان چشمانی مرکب دارند که تنها چند تراش دارد هر تراش هم خود یک شبکیه دارد و می‌تواند تصویری بر روی خود داشته باشد. هر چشم تصویر متفاوتی از دیگری دارد، این تکه تصاویر در کنار هم در مغز یک تصویر بزرگ با وضوح بالا تشکیل می‌دهد.	[ "چشمان مرکب در میان کدام موجودات دیده می‌شود؟", "چشم مرکب از چه چیزی تشکیل شده‌است؟", "چشم‌های مرکب به چه چیزی بسیار حساس‌اند؟", "وضوح به چه معناست؟" ]
چشم	در مقابل چشمان مرکب، چشمان ساده قرار دارند که تنها یک عدسی دارند. عنکبوت‌های جهنده یک جفت چشم بزرگ با میدان دید باریک دارند که در کنارش چندین چشم کوچک قرار دارد (در کل چهار جفت چشم) که به آن‌ها دید جانبی می‌دهد. لارو برخی حشرات مانند کرم پیله‌ساز گونهٔ دیگری از چشم ساده را، موسوم به «چشم سادهٔ جانبی» یا «استماتا» (stemmata) دارند که معمولاً یک تصویر تقریبی و محو از جسم بدست می‌آورد اما آن‌ها این قدرت را دارند تا وضوح تصویر را بیشتر کنند و در تاریکی هم حساسیت بیشتری به نور دهند و تصویر را (۱۰۰۰ برابر) واضح تر کنند. چشم‌های جانوری مانند حلزون، گونهٔ دیگری از چشم ساده است، این چشم‌ها عدسی ندارند در نتیجه نمی‌توانند تصویری را بازتاب کنند بلکه تنها به نور حساسیت دارند و می‌توانند تاریکی را از روشنایی تشخیص دهند. این چشم به حلزون‌ها کمک می‌کند از نور سفید مستقیم خود را در امان نگه دارند. برای جانورانی که نزدیک چاه گرمابی زندگی می‌کنند، چشمان مرکب، ساده شده‌است و برای نور فروسرخ بهینه شده‌است، چشم آن‌ها می‌تواند نور فروسرخ را تشخیص دهد در نتیجه آن‌ها خود را از نقاط جوشان آب فراری می‌دهند تا زنده زنده نجوشند.	[ "عنکبوت‌های جهنده در کل چند جفت چشم دارند؟", "استماتا چیست؟", "چشم کرم پیله‌ساز چگونه است؟", "برای جانورانی که نزدیک چاه گرمابی زندگی می‌کنند، چشم چگونه تعبیه شده‌است؟ ", "چشمانی که می‌تواند نور فروسرخ را تشخیص دهند درنتیجه برای جانورانی که نزدیک چاه گرمابی زندگی می‌کنند چه کارایی دارند؟", "نور فروسرخ چیست؟", "نام دیگر چشم سادهٔ جانبی چیست؟", "حلزون چیست؟", "محل زندگی کرم پیله‌ساز در کجاست؟" ]
چشم	ده نوع ترکیب بندی ظاهری برای چشم وجود دارد، تمام ابزارهای عکاسی ساخته شده توسط انسان غیر از عدسی فرنل و لنز زوم همگی در طبیعت وجود دارند. اما از نظر کلی چشم‌ها در دو رده قرار می‌گیرند، «چشمان ساده» که تنها یک سطح مقعر دریافت کنندهٔ نور دارد و «چشمان مرکب» که چندین عدسی دارد و نور را به سطح محدبی هدایت می‌کند. عبارت چشمان ساده به معنی داشتن پیچیدگی یا دقت کمتر نیست بلکه هر یک از این چشم‌ها به خوبی می‌توانند برای محیط زندگی صاحب خود بهینه شوند. تنها محدودیت چشم‌ها در وضوح تصویر (resolution) است. فیزیک چشم‌های مرکب به آن‌ها اجازه نمی‌دهد تصویری با وضوح بالاتر از ۱° داشته باشند. چشم‌های برهم‌افزا (superposition) می‌توانند به حساسیت بیشتری نسبت به چشم‌های هم‌کنار (Apposition) دست یابند در نتیجه برای جانوران شب‌زی و آن‌هایی که بیشتر در تاریکی زندگی می‌کنند، مناسبترند. چشم‌ها برپایهٔ سلول‌های دریافت کنندهٔ تصویر خود به دو دسته تقسیم می‌شوند، آن‌هایی که سلول‌هایشان مژک دار است (مانند مهره داران) و آن‌هایی که ریزچشمک دارند. این دو گروه، فراگیر نیستند، گزنده‌تباران نیز چشمانی با سلول‌های مژک‌دار دارند اما شکم‌پایان و برخی کرم‌های حلقوی هر دو گونه را دارند.	[ "تمام ابزارهای عکاسی ساخته شده توسط انسان غیر از چه چیزهایی همگی در طبیعت وجود دارند؟", "چند نوع ترکیب بندی ظاهری برای چشم وجود دارد؟", "چشمان ساده با چشمان مرکب چه تفاوتی دارند؟", "تنها محدودیت چشم‌ها در چیست؟", "برای جانوران شب‌زی و آن‌هایی که بیشتر در تاریکی زندگی می‌کنند کدام نوع چشم مناسب‌تر است؟", "فیزیک چشم‌های مرکب به آن‌ها اجازه نمی‌دهد تصویری با وضوح بالاتر از چه عددی را داشته باشند؟", "چشم‌های هم‌کنار را تعریف کنید؟", "گزنده‌تباران‌ را تعریف کنید؟" ]
چشم	عدسی چشم کپسولی برآمده (محدب) است و جزئی شفاف از ساختار چشم است که همراه با قرنیه، پرتوهای نور را شکسته و آن‌ها را بر روی شبکیه متمرکز می‌کند. برآمدگی (تحدب) عدسی با انقباض ماهیچهٔ مژگانی تغییر می‌کند؛ و باعث می‌شود تحدب و کرویت و قطر عدسی زیاد شود به‌طوری‌که هنگام دیدن اجسام نزدیک، با انقباض ماهیچه‌های مژگانی، عدسی ضخیم می‌شود. وقتی به اجسام دور نگاه می‌کنیم با استراحت این ماهیچه‌ها، عدسی باریکتر می‌شود. به این ترتیب، تصویر در هر حالت رو شبکیه تشکیل می‌شود (نه جلوتر و نه عقب‌تر) این فرایندها تطابق نام دارد.	[ "تحدب چیست؟", "تصویر در حالت دیدن اجسام نزدیک و اجسام دور در کدام قسمت چشم تشکیل میشود؟", "عدسی چشم چه حالتی دارد؟", "عدسی چشم همراه با کدام قسمت پرتوهای نور را شکسته و آن‌ها را بر روی شبکیه متمرکز می‌کند؟", "کمترین رنگ چشم در دنیا شامل چه رنگی است؟" ]
فامیلی گای	فامیلی گای[معنی 1] (به انگلیسی: Family Guy) یک مجموعهٔ پویانمایی کمدی تلویزیونی است که توسط ست مک‌فارلن ساخته شده و از شبکه رسانه‌ای فاکس پخش می‌شود. داستان مجموعه حول خانواده‌ای خیالی به نام خانوادهٔ گریفن که در شهر خیالی کوهاگ در رود آیلند زندگی می‌کنند، می‌چرخد.	[ "فامیلی گای چیست؟", "فامیلی گای توسط چه کسی ساخته شده‌است؟", "فامیلی گای از کدام شبکه پخش شد؟", "داستان مجموعه فامیلی گای حول چه می‌چرخد؟", "نقش اول مجموعه فامیلی گای را چه کسی بازی کرده‌است؟" ]
فامیلی گای	ست مک‌فارلن، خالق این مجموعه، از ابتدا تا کنون تولیدکننده اجرایی این سریال بوده‌است. نخستین سازندگانی که با آن‌ها در این مجموعه کار شد، دیوید زاکرمن، لولی آریز، دیوید پریچارد و مایک ولف بودند. فامیلی گای از ابتدا تاکنون، تولیدکننده اجرایی متعددی داشته‌است که از جمله آن‌ها می‌توان به دنیلی پالادینو، کارا ولو و دنی اسمیت اشاره کرد. دیوید ای. گودمن در فصل سوم به عنوان دستیار تولیدکنندگان اجرایی به این سریال پیوست. الکس بورستین که به جای شخصیت لوییس صحبت می‌کند، در فصل چهارم و پنجم، تولیدکننده اجرایی و سرپرست تهیه‌کنندگان نیز بود. بیشترین نقش برای تولید این سریال را مک‌فارلن ایفا می‌کند. او که در این مجموعه به چای چندین شخصیت صحبت می‌کند، از شروع پخش این سریال، سرپرست نویسندگان و تهیه‌کنندگان نیز هست.	[ "تولیدکننده اجرایی مجموعه فامیلی گای را نام ببرید؟", "بیشترین نقش برای تولید سریال فامیلی گای را چه کسی ایفا می‌کند؟", "سرپرست نویسندگان و تهیه‌کنندگان سریال فامیلی گای کیست؟", " نخستین سازندگانی که با آن‌ها در مجموعه فامیلی گای کار شد را نام ببرید؟", "الکس بورستین در مجموعه فامیلی گای به جای کدام شخصیت صحبت می‌کند؟", "چه کسی در مجموعه فامیلی گای به جای شخصیت لوییس صحبت می‌کند؟", "گودمن در فصل چندم مجموعه فامیلی گای به عنوان دستیار تولیدکنندگان اجرایی به این سریال پیوست؟", "چه کسی در فصل سوم مجموعه فامیلی گای به عنوان دستیار تولیدکنندگان اجرایی به این سریال پیوست؟", "گودمن در فصل سوم مجموعه فامیلی گای به چه عنوانی به این سریال پیوست؟", "دیوید زاکرمن کیست؟", "دیوید پریچارد کیست؟", "مایک ولف کیست؟" ]
فامیلی گای	تیم اولیه نویسندگان سریال با حضور نویسندگانی هم‌چون کریس شریدان، دنی اسمیت، گری جنتی، ریکی بلیت، نیل گولدمن، گرت داناوان، مت ویتزمن و مایک بارکر، شکل گرفت. روند نوشتن فیلم‌نامه‌های فامیلی گای، این گونه است که ۱۴ نویسنده فیلم‌نامه‌های خود را می‌نویسند و در اختیار سایر نویسندگان قرار می‌دهند تا آن‌ها فیلم‌نامه‌هایشان را بخوانند. فامیلی گای شیوه‌ای در پیش گرفته که پیرو آن، در چندین سکانس، تصویر عوض می‌شود و خاطره‌ای از گذشته، آینده یا هر آنچه در ذهن شخصیت‌های سریال هست، نشان داده می‌شود. اگر تعداد این‌گونه سکانس‌ها در فیلم‌نامه کم باشد، نویسندگان سعی می‌کنند تا بر تعداد آن‌ها بیفزایند. سپس مک‌فارلن و بقیه تیم نویسندگی تلاش می‌کنند تا بخش‌های خنده‌دار بیشتری به فیلم‌نامه اضافه کنند. مک‌فارلن می‌گوید به دلیل این که طراحی‌های این سریال با دست انجام می‌شود، تولید هر قسمت از این مجموعه، حدود ده ماه طول می‌کشد. به همین دلیل است که وقایع زمان پخش مجموعه، در آن مطرح نمی‌شود. بیشتر نویسندگانی که در ابتدا برای این مجموعه، فیلم‌نامه می‌نوشتند، هرگز در حوزهٔ پویانمایی کار نکرده بودند و بیشتر آن‌ها برای سریال‌های کمدی موقعیت، فیلم‌نامه نوشته بودند.	[ "تیم اولیه نویسندگان سریال فامیلی گای با حضور چه کسانی شکل گرفت؟", "به گفته مک‌فارلن به چه دلیلی تولید هر قسمت فامیلی گای حدود ده ماه طول می‌کشد؟", "به گفته مک‌فارلن به دلیل این که طراحی‌های سریال فامیلی گای با دست انجام می‌شود، تولید هر قسمت از این مجموعه چقدر طول می‌کشد؟", "روند نوشتن فیلم‌نامه‌های فامیلی گای چگونه است؟", "پویانمایی به چه معناست؟" ]
فامیلی گای	در مصاحبه‌ای که در دی‌وی‌دی فصل اول این مجموعه با مک‌فارلن انجام شده‌است، او می‌گوید که به سریال‌های رادیویی دهه‌های ۳۰ و ۴۰ میلادی که از جمله آن‌ها یک سریال دلهره‌آور به نام Suspense می‌باشد، علاقهٔ زیادی دارد و به همین دلیل برای برخی قسمت‌ها، نام‌هایی انتخاب می‌کند که به قتل و مرگ ارتباط دارد، مانند مرگ سایه دارد[E 3] و تصمیم قتل[E 4] که به ترتیب قسمت‌های اول و چهارم فصل اول این سریال می‌باشند. مک‌فارلن بعداً اعلام کرد که تیم نویسندگی تصمیم گرفته این‌گونه نام‌گذاری قسمت‌ها را کنار بگذارد، زیرا ارتباط دادن آن‌ها به داستان سریال، دشوار است.	[ "در مصاحبه‌ای که در دی‌وی‌دی فصل اول سریال فامیلی گای با مک‌فارلن می‌شود او به چه سریالی علاقه زیادی داشته‌است؟", "مرگ سایه دارد نام قسمت چندم سریال فامیلی گای می‌باشد؟", "تصمیم قتل نام قسمت چندم سریال فامیلی گای می‌باشد؟", "مک‌فارلن در چه سالی متولد شده‌است؟" ]
فامیلی گای	دیگر صداپیشگانی که در این مجموعه حضور دارند، پاتریک وربرتون به جای جو سوانسون، آدام وست به جای شهردار آدام وست، جنیفر تیلی به جای بونی سوانسون، جان جی. برنان به جای مورت گولدمن و هوراس، کارلوس الازروکی به جای جاناتان وید، آدام کارولا و نورم مک‌دونالد به جای مرگ، لوری آلن به جای دایان سیمونز و فیل لامر به جای اولی ویلیامز و قاضی، می‌باشند. هم‌چنین بوتچ هارتمن، در بسیاری از قسمت‌ها به جای شخصیت‌های مختلف صحبت کرده‌است و هم‌چنین دنی اسمیت، که خودش از نویسندگان این سریال است، به جای چند شخصیت در سریال حرف زده‌است.	[ "پاتریک وربرتون در سریال فامیلی گای به جای چه شخصیتی صحبت کرده‌است؟", "آدام وست در سریال فامیلی گای به جای چه شخصیتی صحبت کرده‌است؟", "جنیفر تیلی در سریال فامیلی گای به جای چه شخصیتی صحبت کرده‌است؟", "جان جی. برنان در سریال فامیلی گای به جای چه شخصیتی صحبت کرده‌است؟", "کارلوس الازروکی در سریال فامیلی گای به جای چه شخصیتی صحبت کرده‌است؟", "لوری آلن در سریال فامیلی گای به جای چه شخصیتی صحبت کرده‌است؟", "فیل لامر در سریال فامیلی گای به جای چه شخصیتی صحبت کرده‌است؟", "دنی اسمیت در سریال فامیلی گای چه می‌کرده‌است؟", "بوتچ هارتمن کیست؟", "کارلوس الازروکی کیست؟", "پاتریک وربرتون کیست؟" ]
فامیلی گای	فاکس تلاش کرد تا امتیاز پخش مجدد سریال را به شبکه‌ای دیگر بفروشد. پیدا کردن مشتری برای آن کار دشواری بود، ولی در نهایت شبکه کارتون نتورک امتیاز این مجموعه را خرید. پخش مجدد فامیلی گای از این شبکه، از ۲۳ آوریل ۲۰۰۳ آغاز شد و فوراً به پربیننده‌ترین برنامه تبدیل شد. در همان هفته‌ای که پخش مجدد سریال از شبکه Adult Swim (یکی از زیرشاخه‌های کارتون نتورک) آغاز گردید، دی‌وی‌دی‌های فصل اول و دوم سریال نیز به بازار آمد. در طول یک ماه، ۴۰۰٬۰۰۰ نسخه از این دی‌وی‌دی‌ها به فروش رسید و تا پایان سال این عدد به ۲٫۲ میلیون نسخه رسید و این باعث شد تا دی‌وی‌دی‌های فامیلی گای به پرفروش‌ترین سریال‌های تلویزیونی در سال و دومین سریال پرفروش تاریخ تبدیل شود. بعد از این، دی‌وی‌دی‌های فصل سوم نیز به بازار عرضه شد که این فصل هم بیشتر از یک میلیون نسخه فروش داشت. فروش بالای دی‌وی‌دی‌های این سریال و پربیننده بودن سریال در پخش مجدد آن، فاکس را بر آن داشت تا ۳۵ قسمت جدید از این سریال را سفارش دهد. این نخستین بار بود که یک سریال پس از موفقیت در فروش دی‌وی‌دی، احیا می‌شد.	[ "کدام شبکه از فاکس امتیاز پخش مجدد سریال فامیلی گای را گرفت؟", "پخش مجدد فامیلی گای از شبکه کارتون نتورک از چه تاریخی آغاز شد؟", "دومین سریال پرفروش تاریخ کدام است؟", "مدیر شبکه کارتون نتورک کیست؟" ]
فامیلی گای	داستان این سریال حول زندگی خانوادهٔ پیتر گریفن سیر می‌کند. او ایرلندی-آمریکایی است و در یک خانواده کاتولیک به دنیا آمده‌است. با لهجه‌ای بوستونی حرف می‌زند و در رود آیلند زندگی می‌کند. او با لوییس ازدواج کرده‌است. لوییس فرزند خانوادهٔ ثروتمند پیوترشمیت می‌باشد. پیتر و لوییس سه فرزند دارند:مگ، دختر نوجوانشان که کمی بی‌دست و پاست و مدام مورد تمسخر دیگران قرار می‌گیرد؛ کریس، پسر نوجوانی که اضافه وزن دارد، کم‌هوش است و تقریباً نمونهٔ جوان پدرش است؛ استووی، فرزند کوچک خانواده که می‌تواند حرف بزند و همواره در رابطه با کردار بزرگسالان صحبت می‌کند. برایان، سگ خانواده است و در کنار آن‌ها زندگی می‌کند. او مانند یک انسان حرف می‌زند، قدرت اندیشه دارد و به مارتینی علاقه دارد.	[ "داستان سریال فامیلی گای حول کدام خانواده سیر می‌کند؟", "پیتر گریفن در سریال فامیلی گای اصالتا برای کدام کشور است؟", "نام فرزند کوچک خانواده پیتر گریفن در سریال فامیلی گای چیست؟", "نام دختر نوجوان خانواده پیتر گریفن در سریال فامیلی گای چیست؟", "نام پسر نوجوان خانواده پیتر گریفن در سریال فامیلی گای چیست؟", "لوییس در سریال فامیلی گای فرزند کیست؟", "سریال فامیلی گای دارای چند قسمت است؟", "سریال فامیلی گای در کدام کشورها پخش شده‌است؟" ]
فامیلی گای	در قسمت‌های اول، بیشتر طنز سریال مربوط به شرارت‌های استووی بود. او در ذهن خود ایده‌های شومی داشت، می‌خواست بر دنیا مسلط شود و هم‌چنین قصد داشت مادرش را بکشد. بعد از مدتی، تیم نویسندگان و مک‌فارلن به این نتیجه رسیدند که این ایده دیگر خنده‌دار نیست و تصمیم گرفتند تا شیوهٔ نوشتن در مورد شخصیت استووی را تغییر بدهند. رایج‌ترین طنز استفاده شده در فامیلی گای، شکستن دیوار چهارم و صحبت با مخاطبین می‌باشد. به طول مثال در اولین اپیزودی که بعد از احیای سریال پخش شد، پیتر دربارهٔ انحلال سریال به خانواده‌اش می‌گوید که فاکس جای آن‌ها را به ۲۹ سریال دیگر داده‌است و وقتی لوییس از پیتر می‌پرسد که آیا امیدی هست یا خیر، پیتر جواب می‌دهد که اگر همهٔ آن‌ها کنسل شوند، امیدی هست. این ۲۹ سریال در زمانی که پخش فامیلی گای متوقف شده بود، واقعاً کنسل شدند.	[ "در قسمت‌های اول سریال فامیلی گای، بیشتر طنز سریال مربوط به چیست؟", "رایج‌ترین طنز استفاده شده در فامیلی گای چیست؟", "در قسمت‌های اول سریال فامیلی گای شخصیت استووی چگونه بود؟", "اپیزود چیست؟" ]
فامیلی گای	فامیلی گای نظرات مثبتی از سوی منتقدان دریافت کرده‌است. کاترین سیپ از مجله منتقدین ملی این سریال را کثیف اما بسیار خنده‌دار توصیف کرده‌است. کارن جیمز از نیویورک تایمز، خانواده گریفن را خانواده‌ای طنز که عصبی‌کننده هستند و این مجموعه را دارای قابلیت‌های زیاد برای خنداندن تشریح کرده‌است. روزنامه صبح سیدنی هرالد، این سریال را در ۲۱ آوریل ۲۰۰۹، به عنوان مجموعهٔ هفته انتخاب کرد. فریزر مور از نشریه ستل تایمز می‌گوید که این مجموعه میل پایان‌ناپذیری برای خنداندن مخاطب از طریق سوژه‌هایی که به بدن انسان مربوط می‌شود، دارد. هم‌چنین او این مجموعه را بی‌ادبانه و خام، ولی خوشمزه توصیف می‌کند. نانسی فرانکلین از نیویورکر می‌گوید که این مجموعه به خاطر کمدی سکسی‌اش، به تدریج در حال تبدیل شدن به یکی بهترین مجموعهٔ پویانمایی است. او معتقد است از چندین لحاظ، فامیلی گای حتی از سیمپسون‌ها هم بهتر است. آی‌جی‌ان فامیلی گای را یک سریال عالی توصیف کرده و اعلام کرده که به سختی می‌توان مجموعه‌ای مانند فامیلی گای پیدا کرد که مردم را آن‌قدر بخنداند. فامیلی گای در بریتانیا نیز پخش می‌شود و بینندگان آن بین ۷۰۰٬۰۰۰ تا ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ نفر، تخمین زده می‌شود.	[ "کاترین سیپ از مجله منتقدین ملی راجع به سریال فامیلی گای چه توصیفی داشته‌است؟", "کارن جیمز از نیویورک تایمز راجع به سریال فامیلی گای چه توصیفی داشته‌است؟", "فریزر مور از نشریه ستل تایمز راجع به سریال فامیلی گای چه توصیفی داشته‌است؟", "کدام روزنامه سریال فامیلی گای را در ۲۱ آوریل ۲۰۰۹، به عنوان مجموعهٔ هفته انتخاب کرد؟", "روزنامه صبح سیدنی هرالد در چه تاریخی سریال فامیلی گای را، به عنوان مجموعهٔ هفته انتخاب کرد؟", "نانسی فرانکلین از نیویورکر راجع به سریال فامیلی گای چه توصیفی داشته‌است؟", "آی‌جی‌ان راجع به سریال فامیلی گای چه توصیفی داشته‌است؟", "نانسی فرانکلین از نیویورکر معتقد است که سریال فامیلی گای از کدام مجموعه بهتر است؟", "مدیر نیویورک تایمز در حال حاضر کیست؟", "مدیر روزنامه صبح سیدنی هرالد در حال حاضر کیست؟", "مدیر نشریه ستل تایمز در حال حاضر کیست؟" ]
فامیلی گای	هم‌چنین این سریال، بسیاری از هنرپیشگان و افراد معروف را مجذوب خود کرده‌است. امیلی بلانت اعلام کرده‌است که فامیلی گای از سریال‌های مورد علاقهٔ اوست و هم‌چنین برای حضور به عنوان مهمان افتخاری در این سریال، ابراز علاقه کرده‌است. رابرت داونی جونیور با سازندگان این سریال، تماس گرفته تا ببیند می‌تواند در این سریال مشارکت داشته باشد، زیرا پسر او طرفدار این مجموعه است. تهیه‌کنندگان نیز یک شخصیت برای حضور وی در سریال ساختند. لورن کونارد بعد از آشنایی با مک‌فارلن، این سریال را دنبال کرد و به یکی از دوستداران این مجموعه تبدیل شد. او می‌گوید شخصیت محبوب او استووی است. هم‌چنین او در یکی از قسمت‌های این سریال، به صورت مهمان حضور یافت. دواین جانسون خودش را یکی از طرفداران بزرگ‌فامیلی گای توصیف کرده‌است. مک‌فارلن در فیلم جانسون به نام پری دندان، نقش کوتاهی داشت و نهایتاً باعث شد تا این دو با هم دوست شوند و جانسون در دو اپیزود از فامیلی گای حضور یافت. ریهانا نیز اقرار کرده که یکی از طرفداران این مجموعه است. بریتنی اسپیرز نیز از هواداران این سریال است و می‌گوید سعی دارد تا لهجه بریتانیایی استووی را تقلید کند.	[ "نظر امیلی بلانت در مورد سریال فامیلی گای چیست؟", "نظر رابرت داونی جونیور در مورد سریال فامیلی گای چیست؟", "نظر دواین جانسون در مورد سریال فامیلی گای چیست؟", "نظر ریهانا در مورد سریال فامیلی گای چیست؟", "نظر بریتنی اسپیرز در مورد سریال فامیلی گای چیست؟", "نظر لورن کونارد در مورد سریال فامیلی گای چیست؟", "امیلی بلانت کیست؟", "رابرت داونی جونیور کیست؟" ]
فامیلی گای	فامیلی گای و دست‌اندرکاران آن، تاکنون ۱۳ بار نامزد دریافت جایزه امی شده‌اند که چهار بار برندهٔ آن شده‌اند. مک‌فارلن برنده جایزه برجسته‌ترین صداپیشگی، به خاطر صداپیشگی شخصیت استووی شد. مورفی و مک‌فارلن به خاطر شعر و آهنگ ترانهٔ خیلی چیزها هست که باید ببینی[E 12] صاحب جایزه برجسته‌ترین آهنگ و ترانه شدند. استیون فونتی به خاطر کتابش راجع به اپیزود کریسی جا نمانده (اشاره به طرح No Child Left Behind جهت تحصیل رایگان برای کودکان آمریکایی)،[E 13] جایزه موفقیت انفرادی برجسته را ازآن خود کرد. گریگ کولتون هم با نوشتن کتابی راجع به اپیزود به سمت دنیای مجازی[E 14] این جایزه را برده‌است. در ۲۰۰۹، فامیلی گای نامزد دریافت جایزه مجموعه برجسته کمدی شد. این اولین بار پس از سال ۱۹۶۱ بود که یک مجموعه پویانمایی نامزد دریافت این جایزه می‌شود. در آن سال، سریال عصر حجر، نامزد دریافت این جایزه شده بود. هم‌چنین این مجموعه تاکنون ۱۱ بار نامزد دریافت جایزه Annie شده‌است که سه بار برندهٔ آن شده‌است. دو بار در ۲۰۰۶ و یک‌بار در ۲۰۰۸. فامیلی گای در جشنواره‌های مختلف از جمله جوایز برگزیده مردم و جوایز برگزیده نوجوانان، برندهٔ جایزه‌های متعدد شده‌است.	[ "فامیلی گای و دست‌اندرکاران آن، تاکنون چندبار نامزد دریافت جایزه امی شده‌اند؟", "فامیلی گای و دست‌اندرکاران آن، تاکنون چندبار جایزه امی را دریافت کرده‌اند؟", "صداپیشگی شخصیت استووی را چه کسی انجام داده‌است؟", "مک‌فارلن در سریال فامیلی گای برنده چه جایزه‌ای شد؟", "سریال عصر حجر ساخته کیست؟" ]
فامیلی گای	سازمان‌های خانواده و گروه‌های مذهبی معتقدند که این سریال، اعتقادات دینی را به سخره گرفته‌است. در موارد مشابه، موسسات خیریه می‌گویند که این سریال نباید به موارد حساسی مانند بیماری ایدز/اچ‌آی‌وی و سندرم داون نزدیک شود. همین‌طور برخی منتقدین و کارتونیست‌ها، به علت طنزهای فرهنگی بیش از حد و تقلید از مجموعه‌های دیگر، از این سریال انتقاد کرده‌اند. در برخی قسمت‌های سیمپسون‌ها، سریال فامیلی گای مورد تمسخر قرار گرفته‌است. با این حال مک‌فارلن و مت گرونینگ (خالق سیمپسون‌ها)، وجود هرگونه دشمنی بین این مجموعه‌ها را رد کرده‌اند و گفته‌اند بین آن‌ها فقط حس رقابت وجود دارد. از طرف دیگر، جان کریسفالوزی خالق مجموعه رن و استیمپی، تری پارکر و مت استون سازندگان مجموعه ساوت پارک، از منتقدان فامیلی گای هستند.	[ "خالق سیمپسون‌ها کیست؟", "خالق مجموعه رن و استیمپی کیست؟", "سازندگان مجموعه ساوت پارک چه کسانی هستند؟", "چه کسانی از منتقدان سریال فامیلی گای هستند؟", "موسسات خیریه راجع به سریال فامیلی گای چه می‌گویند؟", "سازمان‌های خانواده و گروه‌های مذهبی در مورد سریال فامیلی گای چیست؟", "مت گرونینگ کیست؟", "جان کریسفالوزی کیست؟" ]
فامیلی گای	بازی ویدئویی فامیلی گای! در ۲۰۰۶ و در سبک اکشن توسط شرکت High Voltage Software ساخته شد و ۲کا گیمز آن را منتشر کرد. این بازی با توجه به نظرسنجی متاکریتیک، نظر مثبت ۵۰ درصد مخاطبان پلی‌استیشن ۲، ۵۱ درصد مخاطبان پی‌اس‌پی و ۵۳ درصد مخاطبان ایکس‌باکس ۳۶۰ را دربرداشت. نقطه قوت بازی خنده‌دار بودن آن بود. ناراضیان نیز از کوتاه بودن و غیرجذاب بودن گیم‌پلی بازی شکایت داشتند. در ۲ نوامبر ۲۰۰۹، رایان لنگلی، خبرنگار آی‌جی‌ان گزارش داد که بازی جدیدی از فامیلی گای برای کنسول‌های پلی‌استیشن ۳، ایکس‌باکس ۳۶۰ و وی در راه است.	[ "بازی ویدئویی فامیلی گای در چه سالی ساخته شد؟", "بازی ویدئویی فامیلی گای در ۲۰۰۶ توسط چه کسی منتشر شد؟", "در ۲ نوامبر ۲۰۰۹، رایان لنگلی، خبرنگار کجا بود؟", "ایکس‌باکس چیست؟", "در چه تاریخی رایان لنگلی، خبرنگار آی‌جی‌ان گزارش داد که بازی جدیدی از فامیلی گای برای کنسول‌های پلی‌استیشن ۳، ایکس‌باکس ۳۶۰ و وی در راه است؟" ]
فاطمه	فاطمه دختر محمّد ملقّب به زهرا (به عربی: فاطِمَةُ الزَّهراء بنت محمّد؛ ۲۰ جمادی‌الثانی بین ۳۵ تا ۴۵ عام‌الفیل برابر ۱۸ تا ۸ پیش از هجرت – ۱۳ جمادی‌الاول یا ۳ جمادی‌الثانی ۱۱ هجری قمری) دختر محمّد و خدیجه، همسر علی بن ابی‌طالب، و مادر حسن بن علی و حسین بن علی است. او کوچک‌ترین دختر محمّد و تنها فرزندش بود که از خود فرزندانی باقی گذاشت، که به «سید» یا «شریف» مشهورند. در تاریخ تولد فاطمه اختلاف بسیاری هست. اما دو قول پنج سال پیش از بعثت و پنج سال پس از آن رایج‌تر است.	[ "حضرت فاطمه چندمین فرزند حضرت محمد است؟", "حضرت فاطمه ملقب به چه نامی است؟", "حضرت فاطمه در چه تاریخی متولد شده‌است؟", "نام مادر حضرت فاطمه چیست؟", "نام همسر حضرت فاطمه چیست؟", "حضرت فاطمه فرزندانی از خود باقی گذاشتند که به چه نامی مشهور هستند؟", "بعثت چه روزی است؟", "حضرت خدیجه در چند سالگی وفات کردند؟" ]
فاطمه	به‌رغمِ گزارش‌های مذهبی فراوانی که دربارهٔ فاطمه هست، منابع تاریخی دربارهٔ وی اندک است. وی از شخصیت‌های بسیار محترم نزد همه مسلمانان به‌ویژه شیعیان است. منابع اهل سنت شخصیت فاطمه را همچون بانویی پرهیزکار و باایمان می‌نمایند و زندگی زاهدانه و شخصیتش را به‌عنوان الگوی تقوا می‌ستایند. وی یکی از چهارده معصوم در نزد شیعیان دوازده‌امامی به‌شمار می‌رود که دارای مقامات ویژهٔ معنوی مانند طهارت و عصمت است. همچنین وی از اهل بیت محمّد و یکی از پنج تن آل عباست. فاطمه در رویداد مباهله نیز نقش داشته‌است. براساس احادیث و روایات اهل سنت و شیعه، ۱۳۵ آیهٔ قرآن دربارهٔ فاطمه است. سوره‌های «انسان»، «قدر» و «کوثر» و آیات «مباهله»، «تطهیر»، «نور» و «مَوَدَّت» برخی از این سُوَر و آیات هستند. مصحف فاطمه، خطبه‌های «فدکیه» و «عیادت»، «حدیث لوح فاطمه» و «دعای نور» از آثار به‌جای‌مانده از اویند.	[ "منابع اهل سنت شخصیت شخصیت حضرت فاطمه را چگونه می‌دانند؟", "حضرت زهرا در نزد شیعیان دوازده‌امامی دارای چه مقامی است؟", "براساس احادیث و روایات اهل سنت و شیعه چند آیه قرآن درباره حضرت زهرا است؟", "آثار به جا مانده حضرت زهرا را نام ببرید؟", "کدام سوره‌ها و آیات در مورد حضرت زهرا هستند؟", "حضرت زهرا در کدام رویداد همراه پدربزرگوارشان نقش داشته‌اند؟", " پنج تن آل عبا چه کسانی هستند؟", "مباهله چیست؟" ]
فاطمه	زندگی فاطمه زهرا مقارن با دورهٔ تبلیغ اسلام توسط محمّد بوده‌است. محمّد ۱۳ سال به تبلیغ اسلام در مکّه پرداخت. شمار اندکی به وی گرویدند که با مخالفت قبیلهٔ قُرَیش و بعضی دیگر از قبیله‌های عرب روبه‌رو شدند و آزار دیدند. محمّد همراه با پیروانش برای رهایی از این وضع، در سالی که بعدها مبدأ تقویم هجری خورشیدی و هجری قمری شد، به شهر یَثرِب — که مَدینَةُالنَّبی («شهر پیامبر») نامیده شد — هجرت کرد. او در مدینه قبایلِ در حال ستیزِ اوس و خَزرَج را متّحد کرد و برپایهٔ مسلمانان مهاجر مکّه و ساکنان اصلی مدینه اجتماع و دولتی نوین را تأسیس کرد، که آن را اُمَّت نامید. سپس، میان مسلمانان و قبایل مکّه و هم‌پیمانانشان جنگ درگرفت و سرانجام پس از هشت سال محمّد با پیروانش، که تا آن زمان به بیش از ده‌هزار می‌رسیدند، شهر زادگاهش را فتح کرد. پس از فتح مکّه رفته‌رفته بیشتر اهالی شبه‌جزیره عربستان به اسلام گرویدند و امّت اسلام به سراسر این سرزمین گسترش یافت. محمّد ده سال پس از هجرت، چند ماه پس از بازگشت از حَجَّةُالْوِداع، بیمار شد و درگذشت.	[ "حضرت محمد چند سال به تبلیغ اسلام در مکّه پرداخت؟", "مَدینَةُالنَّبی به چه معناست؟", "مَدینَةُالنَّبی به کدام شهر اطلاق می‌شد؟", "حضرت محمد کدام دو قبیله در حال ستیز مدینه را باهم متحد کرد؟", "دولت نوین حضرت محمد را چه نامیدند؟", "شهر زادگاه حضرت محمد کجاست؟", "مکّه در کدام کشور قرار دارد؟", "فتح مکّه چندسال بعد از هجرت صورت گرفت؟", "سال هجرت مبدأ کدام تقویم قرار گرفت؟", "حضرت محمد از شهر مکه به کدام شهر هجرت کردند؟", "چه کسی تقویم هجری خورشیدی را تنظیم کرده‌است؟", "شبه‌جزیره عربستان چقدر وسعت دارد؟" ]
فاطمه	لغت «فاطمه» وصفی است از مصدر «فطم»؛ و «فطم» در زبان عربی به معنی بریدن، قطع‌کردن و جداشدن آمده‌است. این صیغه، بر وزن «فاعله»، معنای مفعولی می‌دهد و به معنی «بریده» و «جداشده» است. محمّد در پاسخ علی بن ابی‌طالب که از او دربارهٔ علت نام‌گذاری فاطمه پرسید، گفت: «چون او و پیروانش از آتش بریده شده‌اند.» ابن حَجَر هِیْتَمی در اَلصَّواعِقُ الْمُحْرِقَة و نَسائی در سُنَن آورده‌اند: «خداوند او را فاطمه نامید چراکه او و دوستدارانش را از آتش جهنم قطع کرده‌است.» فَتّال نیشابوری در رُوضَةُالْواعِظین از جعفر صادق نقل کرده‌است: «فاطمه نامیده شد چون از بدی‌ها بریده شده‌است.» برای فاطمه نام‌های دیگری هم برشمرده‌اند که «صِدّیقه»، «مُبارَکه»، «طاهِره»، «زَکیّه»، «راضیّه»، «مَرضیّه»، «مُحَدَّثه»، «بَتول» و «زهرا» از آن‌جمله‌اند. یکی از مهم‌ترین کنیه‌های او «امّ ابیها»، به معنای «مادرِ پدرش»، است.	[ "لغت فاطمه از کدام مصدر گرفته شده‌است؟", "فطم در زبان عربی به چه معناست؟", "حضرت محمد در پاسخ به علی بن ابی‌طالب که از او دربارهٔ علت نام‌گذاری فاطمه پرسید، چه گفتند؟", "اَلصَّواعِقُ الْمُحْرِقَة اثر کیست؟", "سُنَن اثر کیست؟", "رُوضَةُالْواعِظین اثر کیست؟", "یکی از مهم‌ترین کنیه‌های حضرت زهرا چیست؟", "امّ ابیها کنیه حضرت زهرا به چه معناست؟", "ابن حَجَر هِیْتَمی در اَلصَّواعِقُ الْمُحْرِقَة و نَسائی در سُنَن در مورد نام حضرت زهرا چه آورده‌اند؟", "فَتّال نیشابوری در رُوضَةُالْواعِظین از امام جعفر صادق در مورد نام حضرت فاطمه چه نقل کرده‌است؟", "نام‌های دیگر حضرت فاطمه را نام ببرید؟", "نام فاطمه بر چه وزنی است؟", "ابن حَجَر هِیْتَمی کیست؟", "نَسائی کیست؟", "فَتّال نیشابوری کیست؟", "زَکیّه به چه معناست؟" ]
فاطمه	پدرِ فاطمه، محمّد، پیامبر اسلام، از خاندان بنی‌هاشم از قبیلهٔ قریش بود. بنی‌هاشم از خاندان‌های برجسته و نژاده، ولی تهیدست در مکّه بود. مادرِ فاطمه خدیجه بنت خویلد بود. پدرش، خُوَیْلَد، رئیس طایفهٔ اَسَد، از طوایف قریش، بود. خدیجه پیش از اسلام از زنان برجستهٔ قریش به‌شمار می‌رفت، تا جایی که وی را سرور زنان قریش می‌خواندند. وی دارایی فراوانی داشت و با آن بازرگانی می‌کرد. بنابر قول مشهور، وی پیش از ازدواج با محمّد دو بار شوهر کرده‌بود و از آن مردان صاحب دو پسر و یک دختر شده‌بود. محمّد، بنابر درخواست عمویش، ابوطالب، عامل بازرگانی خدیجه در سرپرستی کاروانش به شام شد؛ و پس از آن با وی ازدواج کرد. خدیجه، بنابر قول مشهور، در هنگام ازدواج با محمّد چهل سال داشت. اما به روایت اِبن سَعد از ابن‌عباس بیست و هشت ساله بوده‌است.	[ "پیامبر اسلام، از خاندان است؟", "پدر حضرت خدیجه چه نام داشت؟", "پدر حضرت خدیجه رئیس کدام طایفه بود؟", "سرور زنان قریش پیش از اسلام چه کسی بود؟", "قبایل قریش را نام ببرید؟" ]
فاطمه	در تاریخ تولّد فاطمه اختلاف‌نظر هست: از پنج سال پیش از آغاز پیامبری محمّد تا پنج سال پس از آن تخمین زده‌اند. به گمان عموم سیره‌نویسان و تاریخ‌نگاران اهل سنت، ازجمله ابن سعد و طبری و ابن اثیر و ابوالفرج اصفهانی و ابن اسحاق، تولّد فاطمه مصادف با سال بازسازی کعبه در پنج سال پیش از بعثت، برابر با سال ۶۰۴ م، بوده‌است. بَلاذُری نیز بر همین نظر است. اگر این گمان درست باشد، سنّ ازدواج فاطمه بالاتر از ۱۸ سال می‌شود؛ که در سرزمین حجاز در آن روزگار غیرمعمول می‌نماید. بعضی منابع نیز تولّد او را پیش از بعثت می‌دانند، بی آن‌که به سال و ماه آن اشاره کنند. امّا نظرهای دیگر بر یک یا پنج سال پس از بعثت و سه سال پس از معراج است.	[ "عموم سیره‌نویسان و تاریخ‌نگاران اهل سنت را نام ببرید؟", "ابن سعد و طبری و ابن اثیر و ابوالفرج اصفهانی و ابن اسحاق تاریخ تولد حضرت زهرا را مصادف با چه روزی می‌دانند؟", "در زمان پیامبر اسلام به منطقه عربستان چه می‌گفتند؟", "بَلاذُری کیست؟" ]
فاطمه	سید حسین نصر می‌گوید ازدواج علی با فاطمه، دارای اهمیت معنوی خاصی برای تمام مسلمانان است. زیرا به‌عنوان ازدواجی میان مهم‌ترین شخصیت‌های مقدس از خویشان محمّد تلقّی می‌شود. محمّد که تقریباً هر روز به دیدار دخترش می‌رفت، با این ازدواج به علی نزدیک‌تر شد و یک بار به وی گفت که تو برادر من در این دنیا و آخرت هستی. به‌نوشتهٔ ویلفرد مادلونگ خانواده‌ای که از ازدواج این دو تشکیل شد، مکرراً از سوی محمّد مورد ستایش قرار می‌گرفت و محمّد از آن در واقعه‌هایی مانند رویداد مُباهِله و حدیث آل عبا، به‌عنوان اهل بیت یاد کرد. در قرآن نیز در موارد متعددی مانند آیهٔ تَطهیر، از اهل بیت به بزرگی یاد شده‌است.	[ "از نظر سید حسین نصر چرا ازدواج حضرت فاطمه و حضرت علی دارای اهمیت معنوی خاصی برای تمام مسلمانان است؟", "حضرت محمد در رویداد مُباهِله و حدیث آل عبا در مورد خانواده حضرت فاطمه از چه عنوانی یاد کردند؟", "به‌نوشتهٔ ویلفرد مادلونگ خانواده‌ای که از ازدواج حضرت زهرا و حضرت علی تشکیل شد چگونه بود؟", "در کدام آیه قرآن از اهل بیت به بزرگی یاد شده‌است؟", "ویلفرد مادلونگ کیست؟" ]
فاطمه	مطابق منابع شیعه، علی در پاسخ محمّد — که از او دربارهٔ فاطمه پرسید — فاطمه را بهترین یاور در اطاعت خدا دانست؛ و فاطمه نیز در پاسخ پرسشی مشابه، علی را بهترین شوهر معرفی کرد. در برخی روایات آمده که فاطمه در پاسخ محمّد دربارهٔ این پرسش، می‌گوید که علی بهترین مردان است، اما زنان قریش به او کنایه می‌زنند که علی تهیدست است. محمّد در پاسخ فاطمه می‌گوید که پدر و شوهرش فقیر نیستند و با آن‌که خداوند ثروت‌های زمین را به او پیشنهاد کرد، او آخرت را بر دنیا ترجیح داد؛ و علی نیز کسی است که زودتر از دیگران اسلام آورده و علم و بردباری و عقل او از همهٔ مردم برتر است و خدا از بین همهٔ انسان‌ها، او و علی را برگزید؛ و سپس به فاطمه سفارش کرد که قدرشناسی علی را کند و از او سرپیچی نکند. درمقابل، محمّد به علی گفت که با فاطمه با مدارا و محبت رفتار کند و این‌که فاطمه پارهٔ تن اوست و هرکه فاطمه را بیازارد، او را آزرده و هرکه فاطمه را خشنود کرده محمّد را خشنود کرده‌است.	[ "مطابق منابع شیعه، حضرت علی در پاسخ به حضرت محمد که از او دربارهٔ فاطمه پرسیدند چه گفتند؟", "مطابق منابع شیعه، حضرت فاطمه در پاسخ به حضرت محمد که از او دربارهٔ علی پرسیدند چه گفتند؟", "حدیث حضرت محمد در مورد حضرت زهرا چیست؟", "کدام زن و مرد اولین اسلام آورندگان هستند؟" ]
فاطمه	به‌گفتهٔ ولیری یکی از تعابیر کنیهٔ ابوتُراب — از کُنیه‌های علی — این است که روزی پس از مجادله با فاطمه، علی به‌جای پاسخ به خشم فاطمه خاک بر سر خویش پاشانده‌است. محمّد با دیدن این صحنه علی را ابوتراب نامید. به‌گفتهٔ علامهٔ امینی در الغدیر، این کنیه را پیامبر آن‌گاه که دید او بر روی زمین خوابیده و خاک بر پهلوی او نشسته‌است به او داد. به‌گفتهٔ امینی ابوتراب، از محبوب‌ترین القاب علی بود و این لقب از طرف محمّد پیش از ازدواج علی — در جِمادیُ‌الاوّل یا جمادی‌الثّانی سال دوم هجرت در غزوهٔ عَشیره یا روز پیوند برادری میان مسلمان — به او داده شده‌است.	[ "یکی از کنیه‌های حضرت علی چیست؟", "به‌گفتهٔ علامهٔ امینی در الغدیر کنیه ابوتراب چه زمانی به ایشان داده شد؟", "الغدیر اثر کیست؟", "به گفته علامه امینی کنیه اوتراب در چه زمانی به ایشان داده شد؟", "از محبوب‌ترین القاب حضرت علی کدام است؟", "ابوتُراب به چه معناست؟", "علامهٔ امینی کیست؟" ]
فاطمه	علی و فاطمه زندگی فقیرانه‌ای را آغاز کردند. زیراندازشان پوست گوسفندی بود که شب بر رویش می‌خوابیدند و روز به شتر آبکش خود بر روی آن علوفه می‌دادند. رواندازشان نیز تکه‌عبای مُندَرِسی یَمَنی بود که درازایش نمی‌رسید که هم‌زمان روی سر و هم پاشان را بپوشاند. بالشی از چرم داشتند که درونش با لیف خرما پر شده‌بود؛ ولیری می‌گوید دلیلی نیست که احادیث دربارهٔ فقر فاطمه و علی را رد کرد؛ ولی این فقط مربوط به سال‌های آغازین ازدواجشان است - یعنی دوره‌ای که بسیاری از اعضای اجتماع مسلمانان همچون علی و فاطمه تنگدست بودند. پس از فتح خیبر در سال هفتم ه‍.ق بود که روزگار عُسْرَت این زوج به سر آمد؛ زیرا توانستند، همچون مسلمانان نمونه، سهمی از محصولات فدک را بگیرند. به‌گفتهٔ کارِن رافِل سرسختی فاطمه در تنگدستی الگویی از بهر شیعیان است، تا با ایمان به خدا با رنج‌های زندگی درآویزند.	[ "فتح خیبر در چه سالی رخ داد؟ ", "به‌گفتهٔ کارِن رافِل سرسختی فاطمه در تنگدستی الگویی برای چه کسانی است؟", "در سال هفتم ه‍.ق کدام فتح صورت گرفت؟", "کارِن رافِل کیست؟" ]
فاطمه	در سال‌های اول ازدواج، علی پول کمی کسب می‌کرد. او از چاه آب می‌کشید و مزارع دیگران را آبیاری می‌کرد. فاطمه نیز خود خدمتکاری نداشت و خود غلّات را با دست آسیاب می‌کرد و بر اثر کار دستانش تاول زده‌بود. روزی علی خبردار می‌شود که پیامبر چند بَرده دریافت کرده‌است. علی، فاطمه را می‌فرستد تا یکی از این برده‌ها را از پدرش دریافت نماید. فاطمه پیش پدر می‌رود، اما در خود این جسارت را نمی‌بیند که چنین درخواستی نماید. سرانجام علی خود به‌همراه فاطمه راهی منزل پیامبر می‌شود، اما درخواست او از طرف پیامبر رد می‌شود. پیامبر به آن‌ها می‌گوید که «او نمی‌تواند اجازه دهد که اصحابِ صُفّه از گرسنگی رنج بکشند» و «من باید برده‌ها را بفروشم و پول آن‌ها را صرف کمک به آن‌ها کنم». پیامبر درعوض، ذکری که به تسبیح فاطمه زهرا معروف است را به زوج جوان می‌آموزد. گویند علی هیچ‌گاه پیش از خواب، گفتن این ذکر را ترک نمی‌کرد.	[ "حضرت علی هیچ‌گاه پیش از خواب، گفتن کدام ذکر را ترک نمی‌کرد؟", "ذکری که به تسبیح فاطمه زهرا معروف است را چه کسی به حضرت زهرا آموخت؟", "در سال‌های اول ازدواج حضرت علی چگونه پول کسب می‌کرد؟", "اصحابِ صُفّه چه کسانی هستند؟" ]
فاطمه	رویداد خانهٔ فاطمه (به عربی: حَرْقِ دار)، به روایاتی اشاره می‌کند که براساسش ابوبکر پس از برگزیدگی به خلیفگی مسلمانان همراهِ گروهی ازجمله عمر به‌قصد گرفتن بیعت به خانهٔ علی می‌رود و آن‌جا با مقاومت علی و فاطمه روبه‌رو می‌شود. به‌نوشتهٔ ویلفرد مادلونگ پس از این‌که در سَقیفه با ابوبکر همچون خلیفه بیعت می‌شود، علی و هوادارانش که عباس بن عبدالمطلب و بنی‌هاشم و زبیر از ایشان بودند در خانهٔ فاطمه گرد می‌آیند. عمر «تهدید» می‌کند که اگر پیروان علی بیرون نیایند و با ابوبکر بیعت نکنند، خانه را به آتش می‌کشد. نشانه‌هایی هست که پس از خروج حامیان علی، خانهٔ فاطمه تَفتیش شده‌است. به‌عقیدهٔ لَئورا وِچّا وَلیِری، حتی اگر به این داستان شاخ‌وبرگ داده شده‌باشد و جزئیاتی ساختگی به آن افزوده شده‌باشد، ریشهٔ تاریخی آن را نمی‌شود نادیده گرفت.	[ "در کجا با ابوبکر همچون خلیفه بیعت می‌شود؟", "در رویداد حَرْقِ دار چه کسانی در منزل حضرت علی حضور داشتند؟", "عقیدهٔ لَئورا وِچّا وَلیِری در مورد رویداد خانهٔ فاطمه (به عربی: حَرْقِ دار)،چیست؟", "لَئورا وِچّا وَلیِری کیست؟" ]
فاطمه	سید جعفر شهیدی، نویسندهٔ شیعه، تهدید به آتش‌زدن را تأیید می‌کند. از نظر او با توجه به این‌که شیعیان یا گروه‌های سیاسی موافقشان در نخستین سالیان هجرت نیرویی نداشته‌اند، جعل روایات مربوط به این رویداد ناممکن می‌نماید. به‌علاوه می‌گوید که بعضی از این روایات در نوشتارهای مَغربِ اسلامی هم آمده‌است. اما در این باره که «آیا بازوی دختر پیغمبر را با تازیانه آزرده‌اند»، یا «می‌خواسته‌اند با زور به درون خانه راه یابند و او که پشت در بوده‌است، صدمه دیده» می‌نویسد «در آن گیرودارها ممکن است چنین حادثه‌هایی رخ داده‌باشد». به‌گفتهٔ دنیس سوفی، روایتِ طَبَری از گفتهٔ ابوبکر در بستر مرگ که «کاش خانهٔ فاطمه را، اگر هم به قصد جنگ بسته‌بودند، برنگشوده‌بودم» به‌طور غیرمستقیم به این معناست که خانهٔ فاطمه ممکن بوده به‌زور باز شده‌باشد.	[ "سید جعفر شهیدی کیست؟", "روایتِ طَبَری از گفتهٔ ابوبکر در بستر مرگ چه بوده‌است؟", "سید جعفر شهیدی، نویسندهٔ شیعه در مورد رویداد خانهٔ فاطمه چیست؟", "دنیس سوفی کیست؟" ]
فاطمه	ویلفرد مادلونگ می‌گوید ابوبکر بدین‌ترتیب، نه‌تنها اموال خاندان محمّد را از اختیار آن‌ها درآورد، بلکه اظهار کرد که اگر آن‌ها نیاز مالی داشته‌باشند صدقه بگیرند. این کار در مخالفت قطعی با سنّت محمّد بود که خاندانش را به‌جهت موقعیت طَهارَت از پذیرش صدقه منع کرده‌بود. هم‌چنین، بدین‌ترتیب پرداخت سهم ویژهٔ (خُمس) آن‌ها از غنائم و فَیْء هیچ توجیهی نداشت. علاوه‌برآن، این حدیث که ابوبکر طرح کرد، به ابوبکر این اعتبار را می‌داد که محمّد به او دستورهای ویژه‌ای برای خلافت پس از خود داده‌است. چنان‌که عایشه می‌گوید، فاطمه پس از آن ابوبکر را ترک کرد و تا شش ماه بعد که از دنیا رفت با وی سخن نگفت. علی نیز، فاطمه را شبانه دفن کرد و به خلیفه اطلاع نداد. به‌طور طبیعی موضع شیعیان بر این است که این اموال متعلق به فاطمه‌است و آن‌ها توسط ابوبکر غصب شده‌است. سید جعفر شهیدی، از افراد غیرشیعه‌ای چون ابن ابِی الْحَدید و نَقیبِ بَصْری یاد می‌کند که به نقل رویداد خطبهٔ فَدَکیّه پرداخته‌اند. او با این استدلال که این افراد — اهل سنت مُعْتَزِلی — سودی از جعل این روایات نمی‌بردند، رویداد دعوای حقوقی فدک را صحیح می‌داند.	[ "به گفته ویلفرد مادلونگ ابوبکر بعد از پیامبر با اهل بیت چه کرد؟", "سنت پیامبر در مورد صدقه برای خاندانش چه بود؟", "سید جعفر شهیدی، از کدام افراد غیرشیعه‌ یاد می‌کند که به نقل رویداد خطبهٔ فَدَکیّه پرداخته‌اند؟", "اهل سنت مُعْتَزِلی چه کسانی هستند؟" ]
فاطمه	افزون‌بر این احتجاج‌ها، گزارش‌های واگذاری مجدد فدک به فاطمه یا فرزندان او در کتاب‌های تاریخ و حدیث اهل سنّت و شیعه، دلیل روشنی بر حقانیّت دعوی فاطمه از سوی پژوهشگران شیعه دانسته شده‌است، مانند گزارش نوشتن سندِ مالکیّتِ فدک برای فاطمه از سوی ابوبکر،[یادداشت 3] و پس از او، بازگرداندن فدک به فرزندان فاطمه در دوره‌های گوناگون توسط عُمَر بن عبدُالعَزیز اُمَوی، سَفّاح عباسی، مَهدی عباسی و مَأمون عباسی. برخی از اهل سنّت، مصادرهٔ فدک را اجتهاد دانسته‌اند. اما شیعه با توجه به این‌که این مصادره، تنها مصادرهٔ ابوبکر بوده و ازسوی‌دیگر بخشش‌های فراوانی از بیت‌المال برای مستحکم‌کردن خلافت در منابع گزارش شده، با نکوهش این کار، رنجاندن فاطمه را — که با توجه به حدیث پیامبر، مساوی با رنجاندن خدا و پیامبر اوست — گناهی بزرگ از سوی ابوبکر دانسته‌اند.	[ "بازگرداندن فدک به فرزندان فاطمه در دوره‌های گوناگون توسط چه کسانی صورت گرفت؟", "برخی از اهل سنّت، مصادرهٔ فدک را چه چیزی دانسته‌اند؟", "کدام گزارش‌ها در کتاب‌های تاریخ و حدیث اهل سنّت و شیعه، دلیل روشنی بر حقانیّت دعوی حضرت فاطمه از سوی پژوهشگران شیعه دانسته شده‌است؟", "عُمَر بن عبدُالعَزیز اُمَوی کیست؟" ]
فاطمه	پس از حجةالوداع، محمّد به فاطمه گفت که وی اولین نفر از خانواده‌اش است که پس از درگذشتش به وی ملحق خواهد شد. محمّد چند روز پس از آن درگذشت. فاطمه بسیار غم‌زده گشت و پس از مدتی درگذشت. بعضی منابع اولیه چنین می‌نماید که در پایان عمر، او با ابوبکر که تقاضای عیادت او را داشته‌است، آشتی می‌کند. اما اکثریت منابع چنین می‌نویسند که او تا پایان عمر، از ابوبکر عصبانی بود. رسول جعفریان بر این باور است که تردیدی در خشمگین‌بودن فاطمه زهرا نسبت به ابوبکر و عمر به‌خاطر موضوع فدک و جانشینی پیامبر نیست؛ و فاطمه بی‌رضایت از آنان از دنیا رفت.	[ "پس از حجةالوداع، حضرت محمد به چه کسی گفتند که او اولین نفر از خانواده‌اش است که پس از درگذشتش به وی ملحق خواهد شد؟", "حضرت فاطمه در اواخر عمر شریفشان با ابوبکر چگونه بودند؟", "رسول جعفریان در مورد اواخر عمر حضرت زهرا بر چه باوری است؟", "ابوبکر کیست؟" ]
فاطمه	دربارهٔ سقط محسن و علت درگذشت فاطمه زهرا نقل‌ها و نظرات گوناگونی میان اهل سنت و شیعه درجریان بوده‌است. مجدالدین فیروزآبادی در اَلْقاموسُ الْمُحیط، مَجدِالدّین بن اَثیر به نقل از ابن‌عباس در جامِعُ الاُصول، ذَهَبی در سِیْرُ اَعْلامِ النُّبَلاء، عَسْقَلانی در الإصابه، ابن کثیر در اَلْبِدایَة و النَّهایَة، عبدالله بَحْرانی اصفهانی در عَوالِمُ الْعُلوم به نقل از مُوَفَّق بن احمد خوارزمی در مَقتَلُ الْحُسَیْن و ابن شهرآشوب در مَناقِب به بیان وجود محسن پرداخته‌اند بدون آن‌که سبب درگذشت را ذکر کنند.	[ "اَلْقاموسُ الْمُحیط اثر کیست؟", "مَناقِب اثر کیست؟", "اَلْبِدایَة و النَّهایَة اثر کیست؟", "مجدالدین فیروزآبادی کیست؟" ]
فریدریش ویلهِلم نیچه	فریدریش ویلهِلم نیچه (به آلمانی: Friedrich Wilhelm Nietzsche) (زادهٔ ۱۵ اکتبر ۱۸۴۴ – درگذشتهٔ ۲۵ اوت ۱۹۰۰) فیلسوف، شاعر، منتقد فرهنگی، جامعه‌شناس، آهنگساز و فیلولوژیست کلاسیک بزرگ آلمانی و استاد لاتین و یونانی بود که آثارش تأثیری عمیق بر فلسفهٔ غرب و تاریخ اندیشهٔ مدرن بر جای گذاشته‌است.	[ "فریدریش ویلهِلم نیچه در چه تاریخی متولد شده‌است؟", "فریدریش ویلهِلم نیچه در چه تاریخی درگذشته‌است؟", "آثار فریدریش ویلهِلم نیچه چه تاثیری بر جای گذاشته‌است؟", "فریدریش ویلهِلم نیچه کیست؟", "تاریخ اندیشهٔ مدرن از چه سالی آغاز شد؟" ]
فریدریش ویلهِلم نیچه	شاکلهٔ اصلی نوشته‌های نیچه از جدل فلسفی، شاعری، نقد فرهنگی و قصه تشکیل شده و در کنار آن به‌طور گسترده‌ای نیز به هنر، لغت‌شناسی، تاریخ، دین و دانش پرداخته شده‌است. نوشته‌های او در عین آنکه سرشار از جملات قصار و گوشه کنایه است، شامل مباحث بسیار دیگری همچون اخلاق، زیبایی‌شناسی، تراژدی، معرفت‌شناسی، خداناباوری و خودآگاهی نیز می‌شود. بنیان‌های اصلیِ فلسفهٔ او عبارتند از نقدهایی تند علیه حقیقت مطلق در دفاع از منظرگرایی، انگارهٔ «آپولونی و دیونیسی»، نقدهایی تبارشناسانه بر دین و اخلاق مسیحی و نظریه او در این رابطه تحت عنوان «اخلاق ارباب-برده‌ای»، تصدیق زیبایی‌شناسانهٔ هستی و وجود در واکنش به پدیدهٔ «مرگ خدا» و بحران عمیق هیچ‌انگاری، و تعریف سوژه بشری به عنوان تجلی‌گاه اراده‌های متنازع و در-کشاکش که در مجموع با عنوان «اراده قدرت» شناخته می‌شود. نیچه در آثار بعدی‌اش مفاهیم تأثیرگذاری همچون «اَبَر-مرد» و «بازگشت جاودان» را مطرح کرد و به‌طور فزاینده‌ای با قدرت‌های خلّاقهٔ فرد به عنوان نیرویی برای غلبه بر پیش‌فرض‌های اجتماعی، فرهنگی و اخلاقی و نیل به ارزش‌های نو و سلامتِ زیبایی‌شناسانه درگیر شد و به غور و تفحّص در بابِ آن‌ها پرداخت.	[ "شاکلهٔ اصلی نوشته‌های نیچه از چه تشکیل شده‌است؟", "اخلاق ارباب-برده‌ای از نظریه‌های چه کسی است؟", "مفاهیم تأثیرگذاری همچون اَبَر-مرد و بازگشت جاودان را چه کسی مطرح کرده‌است؟", "لغت‌شناسی چیست؟" ]
فریدریش ویلهِلم نیچه	پس از درگذشتِ نیچه، خواهر او الیزابت فورستر-نیچه متصدّی و ویراستار دست‌نوشته‌های او شد و شماری از آثار منتشرنشدهٔ او را جهتِ تطابق با ایدئولوژی ملی‌گرایانهٔ آلمانیِ شخصی‌اش بازنویسی کرد و در عین حال دیدگاه‌های صریح او را که به روشنی در تضاد با یهودستیزی و ملی‌گرایی بودند دچار واگردانی، پیچیدگی و غموض کرد. آثار نیچه در ویراست‌های چاپی الیزابت به فاشیسم و نازیسم ارتباط داده شد، اما شماری از پژوهشگران قرن بیستم چنین خوانشی از آثار نیچه را به چالش کشیدند و ویراست‌های اصلاح‌شدهٔ آثار او به زودی عرضه گردید. اندیشه‌های او در دههٔ ۱۹۶۰ بار دیگر به محبوبیت رسید، و از آن زمان تاکنون تأثیری عمیق بر اندیشمندان حوزه‌های فلسفه (به خصوص مکاتب فلسفه قاره‌ای همچون اگزیستانسیالیسم، پست‌مدرنیسم و پسا-ساختارگرایی)، هنر، ادبیات، روانشناسی و فرهنگ عامه در قرن بیستم و بیست و یکم گذاشته‌است.	[ "پس از درگذشتِ نیچه، چه کسی متصدّی و ویراستار دست‌نوشته‌های او شد؟", "الیزابت فورستر-نیچه خواهر کیست؟", "آثار نیچه بر کدام مکاتب فلسفی تاثیر عمیقی گذاشته‌است؟", "فاشیسم چیست؟" ]
فریدریش ویلهِلم نیچه	او در ابتدا در یک مدرسه پسرانه و پس از آن مدرسه‌ای خصوصی مشغول به تحصیل شد، و در همان‌جا با افراد همچون گستاو کروگ، رادولف واگنر و ویلهلم پیندر که از خانواده‌های بسیار محترم بودند رابطه دوستی برقرار کرد. در سال ۱۸۵۴ به دبیرستان معروف دوم‌گیمنازیوم (Domgymnasium) در ناومبورگ وارد شد. بعداً به خاطر خدمتی که پدرش به عنوان کشیش به دولت کرده بود، بورسیه تحصیل در مدرسه پفورتا (Pforta) که از شهرتی جهانی برخوردار بود به او پیشنهاد گردید. او به این مدرسه منتقل گردید و در میانهٔ سال‌های ۱۸۵۸ تا ۱۸۶۴ در آنجا به تحصیل مشغول شد. در همان‌جا با افرادی همچون پائول یاکوب دویسِن و کارل فون گرسدورف دوست شد. او همچنین اوقاتی را به شاعری و نگارش موسیقی می‌گذراند. او تابستان‌ها در ناومبورگ هدایت یک انجمن ادبی و موسیقایی به نام «گرمانیا» (Germania) را بر عهده داشت. نیچه در مدرسه پفورتا توانست بنیه‌ای قوی در چندین زبان - یونانی، لاتین، عبری و فرانسوی - کسب کند و این‌گونه قادر به مطالعهٔ منابع دست اول مهم شود. او در این دوران برای نخستین بار دوری از خانواده را در محیط محافظه‌کارانهٔ یک شهر کوچک تجربه کرد.	[ "فریدریش ویلهِلم نیچه در چه سالی به دبیرستان دوم‌گیمنازیوم وارد شد؟", "فریدریش ویلهِلم نیچه در سال ۱۸۵۴ به کدام دبیرستان وارد شد؟", "دبیرستان معروف دوم‌گیمنازیوم در کجا قرار دارد؟", "فریدریش ویلهِلم نیچه در میانهٔ سال‌های ۱۸۵۸ تا ۱۸۶۴ در کدام مدرسه به تحصیل مشغول شد؟", "فریدریش ویلهِلم نیچه در مدرسه پفورتا با چه کسانی دوست شد؟", "فریدریش ویلهِلم نیچه تابستان‌ها در ناومبورگ هدایت یک انجمن ادبی و موسیقایی به چه نامی را برعهده داشت؟", "نیچه در مدرسه پفورتا توانست بنیه‌ای قوی در چه زبان‌هایی را کسب کند؟ ", "ناومبورگ در کجا واقع شده‌است؟", "مدرسه پفورتا در زمان حضور نیچه کجا قرار داشت؟" ]
فریدریش ویلهِلم نیچه	پس از فارغ‌التحصیلی در سپتامبر ۱۸۶۴، به امید رسیدن به مقام کشیش پروتستان، در دانشگاه بن به تحصیلِ الهیات و فیلولوژی کلاسیک مشغول شد. او و دویسن دوره‌ای کوتاه به عضویت انجمن برادری بوشِن‌شافت (Burschenschaft) در فرانکونی درآمدند. پس از یک ترم تحصیل، نیچه به مطالعات الهیاتی خویش پایان داد و ایمان و اعتقادات مسیحی خویش را رها کرد. در همان دورانِ نگارش مقالهٔ خود با عنوان «سرنوشت و تاریخ» در سال ۱۸۶۲، نیچه استنباط کرده بود که تعالیم بنیادین مسیحیت تحتِ تأثیر پژوهش‌های تاریخی بی‌اعتبار گشته‌است؛ اما از سویی به نظر می‌رسد در همین دوران کتاب «زندگی مسیح» نوشتهٔ داوید اشتراوس نیز بر نیچه جوان تأثیری عمیق بر جای گذاشته‌است. افزون بر این، کتاب «جوهر مسیحیت» نوشتهٔ لودویگ فوئرباخ که در آن نویسنده استدلال کرده‌است که مردم خدا را آفریده‌اند بر نیچه تأثیرگذار بود. در ژوئن ۱۸۶۵، نیچه در نامه‌ای به خواهر شدیداً مذهبیِ خود خبر از رها کردن ایمان مذهبی خویش داد. نیچه در بخشی از این نامه چنین می‌نویسد:	[ "فریدریش ویلهِلم نیچه در چه تاریخی فارغ‌التحصیل شد؟", "نگارش مقالهٔ سرنوشت و تاریخ در سال ۱۸۶۲ توسط چه کسی انجام شد؟", "نگارش مقالهٔ سرنوشت و تاریخ در چه سالی توسط نیچه انجام شد؟", " کتاب زندگی مسیح نوشتهٔ کیست؟", "کتاب جوهر مسیحیت نوشته کیست؟", "در کتاب «جوهر مسیحیت» نوشتهٔ لودویگ فوئرباخ نویسنده چه استدلالی کرده‌است؟", "در چه تاریخی نیچه در نامه‌ای به خواهر شدیداً مذهبیِ خود خبر از رها کردن ایمان مذهبی خویش داد؟", "فرانکونی در کجا واقع شده‌است؟", "داوید اشتراوس کیست؟", "لودویگ فوئرباخ کیست؟" ]
فریدریش ویلهِلم نیچه	او در سالِ ۱۸۶۶ کتابِ «تاریخِ ماتریالیسم» نوشتهٔ فریدریش آلبرت لانگه را مطالعه کرد. شروحی که لانگه در این کتاب در بابِ فلسفهٔ ضد-ماتریالیستی کانت، خیزشِ ماتریالیسمِ اروپایی، علاقهٔ روبه‌رشدِ اروپا به دانش، نظریهٔ فرگشت چارلز داروین، و طغیان‌های عمومی علیه سنّت و سلطه ارایه کرده بود شدیداً نیچه را مجذوبِ خود ساخت. محیطِ فرهنگیِ عصری که در آن می‌زیست، نیچه را بیش از پیش تهییج کرد که افق‌های مطالعاتیِ خود را به فراسوی حوزه‌های لغت‌شناسی بسط دهد و مطالعات فلسفی‌اش را همچنان دنبال کند، هر چند او ارایهٔ توضیحی فرگشتی در بابِ حسّ زیبایی‌شناسانهٔ بشری را ناممکن می‌دانست.	[ "کتابِ تاریخِ ماتریالیسم نوشتهٔ کیست؟", "نیچه در چه سالی کتابِ تاریخِ ماتریالیسم نوشتهٔ فریدریش آلبرت لانگه را مطالعه کرد؟", "چه شروحی در کتاب تاریخِ ماتریالیسم نوشتهٔ فریدریش آلبرت لانگه وجود دارد؟", "نظریهٔ فرگشت چارلز داروین چیست؟" ]
فریدریش ویلهِلم نیچه	او در سال ۱۸۶۷ برای یک سال خدمتِ داوطلبانه در توپخانهٔ ارتشِ پروس در ناومبورگ ثبت‌نام کرد. در این دوران، او در میان هم‌قطاران تازه‌واردش به عنوانِ بهترین سوارکار شناخته شد، و افسرانِ او پیش‌بینی کردند که او به‌زودی به مقامِ فرماندهی دست خواهد یافت. با این حال، در مارسِ ۱۸۶۸ هنگامِ پریدن بر زینِ اسب سینه‌اش با قاشِ زین برخورد پیدا کرد و ماهیچه‌های سمتِ چپ آن از دو ناحیه دچار پارگی شد؛ این مسئله باعث شد که تواناییِ راه رفتن را برای ماه‌ها از دست بدهد. از همین رو، نیچه بارِ دیگر توجّهِ خود را به مطالعاتِ گذشته خویش معطوف کرده و آن‌ها را در سال ۱۸۶۸ تکمیل کرد، و بعدها در همان سال برای نخستین بار با ریچارد واگنر ملاقات کرد.	[ "نیچه در سال ۱۸۶۷ برای یک سال خدمتِ داوطلبانه در کجا ثبت‌نام کرد؟", "نیچه در چه سالی برای یک سال خدمتِ داوطلبانه در توپخانهٔ ارتشِ پروس در ناومبورگ ثبت‌نام کرد؟", "نیچه در چه تاریخی در توپخانهٔ ارتشِ پروس در ناومبورگ دچار آسیب شد و تواناییِ راه رفتن را برای ماه‌ها از دست داد؟", "ریچارد واگنر کیست؟" ]
فریدریش ویلهِلم نیچه	نا حدودی به واسطهٔ حمایت‌های ریچل، نیچه در سال ۱۸۶۹ پیشنهادی قابل‌توجه برای مقام استادیِ لغت‌شناسیِ کلاسیک در دانشگاه بازل سوییس دریافت کرد. در آن زمان نیچه تنها ۲۴ سال داشت و هنوز نه دورهٔ دکتریِ خود را به پایان رسانیده بود و نه گواهیِ شایستگیِ علمی دریافته کرده بود. در اینجا نیز باز با حمایت‌های ریچل از سوی دانشگاه لایپزیک به او دکترای افتخاری داده شده بود. این پیشنهاد در زمانی به او ارایه شد که او داشت به تغییر رشته از لغت‌شناسی به علومِ تجربی فکر می‌کرد، لیک به هر روی، او این پیشنهاد را پذیرفت. تا به امروز، هنوز هم نام نیچه در فهرستِ جوان‌ترین استادانِ ثابتِ علومِ کلاسیک به چشم می‌خورد.	[ "نیچه در چه سالی پیشنهادی قابل‌توجه برای مقام استادیِ لغت‌شناسیِ کلاسیک در دانشگاه بازل سوییس دریافت کرد؟", "دانشگاه بازل در کجا واقع شده‌است؟", "نیچه در سال ۱۸۶۹ پیشنهادی قابل‌توجه برای مقام استادیِ لغت‌شناسیِ کلاسیک در کدام دانشگاه را دریافت کرد؟", "با حمایت‌های ریچل از سوی کدام دانشگاه به نیچه دکترای افتخاری داده شد؟", "تا به امروز، هنوز هم نام نیچه در کدام فهرست به چشم می‌خورد؟", "دانشگاه لایپزیک در کجا قرار دارد؟", "دانشگاه بازل سوییس در چه سالی افتتاح شده‌است؟" ]
فریدریش ویلهِلم نیچه	نیچه ادعا کرد که دارای تباری از یک خانواده سرشناس لهستانی است و بر این مسئله اصرار زیادی نیز ورزید. از او نقل شده‌است که نوشته: «آلمان دارای ملتی بزرگ است چرا که مردمانش خون لهستانی در رگهایشان جاریست... من به لهستانی تبار بودن خود افتخار می‌کنم.» نیچه نوشت: «به من گفته شده که نیاکانم از سرشناسان لهستانی بوده‌اند که حدود یکصد سال پیش به واسطه باورهای مذهبی‌شان (پروتستان در لهستان اکثریت کاتولیک) مجبور به ترک خانه و سرزمینشان شدند؛ نامشان بعد از مهاجرت، آلمانی‌مآب می‌شود و از نیتسکی (Niëtzky) به نیچه (Nietzsche) تغییر داده می‌شود.	[ "نیچه چه ادعایی در مورد تبار خود کرده‌است؟", "به گفته نیچه باورهای مذهبی نیاکان او چه بوده‌است؟", "به گفته نیچه نام نیاکانشان بعد از مهاجرت از چه به نیچه تغییر داده می‌شود؟", "لهستان در کجا قرار دارد؟" ]
فریدریش ویلهِلم نیچه	نیچه زندگی شخصی پر تلاطمی داشت و چندان با زنان هم میانه‌ای نداشت. نیچه دائماً بیمار بوده و سردرد داشته و این سردردها را نتیجه زایش افکار نو می‌دانسته‌است. در اواخر عمر نیچه خواهرش از او مراقبت می‌کرد. نیچه در ده سال آخر عمرش عملاً مجنون بود. برخی روانپزشکان هم‌عصر نیچه به ویژه پزشکان معالج او علت دیوانگیِ نیچه را فلج تدریجیِ مغزی ناشی از عفونت سیفلیس دانستند. بنا بر این نظریه، طی سال‌های ۱۸۶۴ تا ۱۸۸۸ نیچه ابتدا در یکی از روسپی‌خانه‌های اروپا به سیفلیس مبتلا شده و سپس دچار فلج مغزی شده‌است. مدتی این تشخیص معیار عام و خاص بود و تا اواسط قرنِ بیستم بسیاری به آن استناد می‌کردند؛ موردی که بعداً هم از لحاظ روان‌شناختی و هم پزشکی به چالش کشیده شد. الیزابت فورستر-نیچه خواهر او معتقد بود عامل جنون او استعمال کلورال (نوعی مسکن که نیچه برای دردهای خود استفاده می‌کرد) است. او همچنین مدعی بود که کار فکری شدید نیز در آشفتگی‌های ذهنی برادرش نقش زیادی داشته‌است.	[ "زندگی شخصی نیچه چگونه بوده‌است؟", "برخی روانپزشکان هم‌عصر نیچه به ویژه پزشکان معالج او علت دیوانگیِ نیچه را چه می‌دانستند؟", "کلورال چیست؟", "عفونت سیفلیس چیست؟", " در اواخر عمر نیچه چه کسی از او مراقبت می‌کرد؟" ]
فریدریش ویلهِلم نیچه	«تقریباً در همه‌جا جنون و دیوانگی راهِ اندیشهٔ جدید را باز می‌کند... قدیمی‌ها فکر می‌کردند آنجا که جنون ظاهر می‌شود ذره‌ای نبوغ و خردمندی نیز همراهِ آن است... وقتی انسانِ برتر می‌خواهد یوغِ اخلاقِ حاکم را متلاشی و قانون جدیدی را وضع کند ناچار است دیوانه شود؛ یا اگر واقعاً دیوانه نباشد [با رجوع به متن کتاب مشخص می‌شود که نیچه زیر عبارت «اگر واقعاً دیوانه نباشد» خط کشیده‌است!] خود را به دیوانگی بزند... مشاهده می‌شود که حتی نوآوران علمِ عروض مجبور شده‌اند نگرشِ شاعریِ تازهٔ خود را زیر نقابِ جنون پنهان و مطرح کنند... چگونه می‌توان دیوانه شد وقتی دیوانه نباشی و شجاعتِ وانمود کردن به آن را نداشته باشی؟... ای نیروهای الهی به من دیوانگی عطا کنید، آری دیوانگی عطا کنید تا بتوانم بالأخره خودم را باور کنم! آری به من هذیان، تشنج، روشنایی و تاریکی بدهید...»	[ "چه کسانی مجبور شده‌اند نگرشِ شاعریِ تازهٔ خود را زیر نقابِ جنون پنهان و مطرح کنند؟", "نیچه زیر چه عبارتی از کتاب را در مورد دیوانگی خط کشیده‌است؟ ", "قدیمی‌ها فکر می‌کردند آنجا که جنون ظاهر می‌شود چه چیزی همراه آن است؟", "علمِ عروض چیست؟" ]
فریدریش ویلهِلم نیچه	به باور میشل فوکو، یکی از مهمترین شخصیت‌های مرزی در تاریخ جنون که برحسب شرایط مربوط به عصر روزگار خود وارد مرحله جنون گردیده، بی‌شک نیچه است. یکی از مهمترین مقولات انسان‌شناسی ساحتی از وجود انسانی است که در برزخی از عقل و عشق، سکر و صحو یا خرد و جنون به‌سر می‌برد. انسان‌هایی از آنان به «انسان‌های مرزی» تعبیر می‌شود، محصول عدم تعیّن به جغرافیای معنوی خاص می‌باشند و در تعابیر عرفانی، به عقلاءالمجانین شهرت یافته‌اند. این بُعد وجودی انسان را از آن لحاظ می‌توان به انسان‌های مرزی تعبیر کرد، که در وجود آنان، جدال میان «جهان‌های موازی» مشاهده می‌شود؛ لذا زمانی که از تجربه‌های عالم معنا در عالم ناسوت سخن می‌گویند یا بنا بر منطق آن جهان متعالی و شهودی در این جهان ناسوت عمل می‌کنند، توسط انسان‌ها متهم به جنون می‌گردند.	[ "به باور میشل فوکو، یکی از مهمترین شخصیت‌های مرزی در تاریخ جنون که برحسب شرایط مربوط به عصر روزگار خود وارد مرحله جنون گردیده کیست؟", "انسان‌هایی از آنان به «انسان‌های مرزی» تعبیر می‌شود محصول چه هستند؟", " انسان‌هایی که از آنان به انسان‌های مرزی تعبیر می‌شود در تعابیر عرفانی به چه نامی شهرت یافته‌اند؟", "یکی از مهمترین مقولات انسان‌شناسی چیست؟", "عالم ناسوت به چه معناست؟" ]
فریدریش ویلهِلم نیچه	خاطره‌ای از روزهای اول جنون نیچه وجود دارد که نظریه «دیوانگی عرفانی» را مطرح می‌کند. زمانی که نیچه دیوانه می‌شود اوِربک از دوستان صمیمی‌اش او را با قطار به شهر بازل برمی‌گرداند (دهم ژانویهٔ ۱۸۸۹). در ایستگاه قطار پروفسور ویل به پیشواز آن‌ها می‌آید تا شخصاً نیچه را در کلینیک فریدمات بستری کند. نیچه فوراً ویل را می‌شناسد و می‌گوید: «آقای ویل؟ آری، شما روانپزشک هستید. چند سال پیش با هم دربارهٔ دیوانگی عرفانی بحث کردیم و موضوع بحث ما دیوانه‌ای به نام آدولف ویشر بود که اینجا زندگی می‌کرد.» ویل بدون اینکه سخنی بر لب بیاورد حرف‌های او را با سر تأیید می‌کند. بدین ترتیب مشخص می‌شود که نیچه با مفهوم «دیوانگیِ عرفانی» آشنایی داشته و با پروفسور ویل در این‌باره گفتگو کرده بود.	[ "خاطره‌ای از روزهای اول جنون نیچه وجود دارد که کدام نظریه را مطرح می‌کند؟", "در چه تاریخی نیچه دیوانه می‌شود اوِربک از دوستان صمیمی‌اش او را با قطار به شهر بازل برمی‌گرداند؟", "در تاریخ دهم ژانویهٔ ۱۸۸۹ چه کسی در ایستگاه قطار به پیشواز نیچه و دوستش اوربک آمد؟", "روانپزشک کیست؟" ]
فریدریش ویلهِلم نیچه	آپولونی و دیونیسی یک مفهوم دو-وجهی فلسفی است که بر اساس شماری از چهره‌های اسطوره‌ای یونان باستان یعنی آپولون و دیونیسوس شکل گرفته‌است. هر چند این دیدگاه به‌طورِ معمول به کتابِ معروفِ نیچه «زایش تراژدی» نسبت داده می‌شود، اما هولدرلین نیز پیشتر در بابِ آن‌ها در اشعار خویش سخن گفته بوده، همچنین وینکلمان که از باکوس که نام رُمی دیونیسوس است، پیش از نیچه چیزهایی بیان کرده بوده‌است. یک سال پیش از انتشار زایش تراژدی، نیچه نوشتاری را تحت عنوان «در بابِ موسیقی و واژه‌ها» به نگارش درمی‌آورد. او در این نوشتار به ارائه داوری‌ای شوپنهاوری در باب موسیقی می‌پردازد که موسیقی بیانی است بنیادی از جوهرهٔ هر چیز. در وهلهٔ دوم نیز شعر غنایی و درام قرار می‌گیرد که از موسیقی مشتق شده‌است و تجلی‌هایی پدیدار از اشیا ارائه می‌دهد؛ و به این‌گونه با نظر گرفتنِ این فرایند، تراژدی از دلِ موسیقی زاییده می‌شود.	[ "آپولونی و دیونیسی چیست؟", "آپولونی و دیونیسی بر چه اساسی شکل گرفته‌است؟", "کتاب زایش تراژدی اثر کیست؟", "یکی از کتاب‌های مروف نیچه را نام برید؟", "نیچه در نوشتار در بابِ موسیقی و واژه‌ها چه چیزی گفته‌است؟", "یک سال پیش از انتشار زایش تراژدی، نیچه چه نوشتاری را به نگارش در‌می‌آورد؟", "هولدرلین کیست؟", "وینکلمان کیست؟" ]
فریدریش ویلهِلم نیچه	نیچه در بخش‌های ابتدایی زایش تراژدی داستانی اسطوره‌ای را از یونان باستان ذکر می‌کند که در آن حکایت تلاش‌های شاه میداس در جنگل برای شکار سیلنوس، همزاد دیونیسوس، روایت می‌شود. پس از سال‌ها تلاش، شاه میداس بالأخره سیلنوس را در جنگل به چنگ می‌آورد و از او این سؤال را می‌پرسد که خواستنی‌ترین و بهترین چیز در زندگی برای آدمی چیست. سیلنوس در ابتدا سکوتی گزنده اختیارمی‌کند؛ و در نهایت با فشارهایی که از سوی شاه میداس بر او وارد می‌شود، با خنده‌ای گستاخانه این‌گونه لب به سخن می‌گشاید که «آه، ای نژادِ مصیبت‌زدهٔ فانی... چرا مرا وادار به بیان چیزی می‌کنید که به صلاح شماست هرگز آن را نشنوید؟ خواستنی‌ترین و بهترین چیز مطلقاً از دسترسِ شما خارج است: زاده نشدن، نبودن، هیچ بودن. اما در درجهٔ دوم بهترین و خواستنی‌ترین چیز همانا... هر چه زودتر مُردن است.» نیچه بر آن است که یونانیان به خوبی وحشت هستی و وجود را درک می‌کردند؛ از همین رو برای برای پوشاندن این حقیقت تلخ (حقیقت دیونیسوسی هستی)، هنرهای زیبا و خدایان المپی خویش را همچون یک لفّافه و استتارِ رویاگونه (وجه آپولونی فرهنگ یونانی) آفریدند.	[ "همزاد دیونیسوس کیست؟", "چه کسی سیلنوس، همزاد دیونیسوس را در جنگل به چنگ می‌آورد؟", "شاه میداس چه کسی را در جنگل به چمگ می‌آورد؟", "سیلنوس، همزاد دیونیسوس در جواب سوال خواستنی‌ترین و بهترین چیز در زندگی برای آدمی چیست، شاه میداس چه می‌گوید؟", "فرهنگ یونانی را تعریف کنید؟" ]
فریدریش ویلهِلم نیچه	الکساندر نِهاماس در کتاب خویش با عنوان «نیچه: زندگی همچون ادبیات» سه شیوهٔ نگرش به اندیشهٔ بازگشت جاودان را ارائه می‌دهد: «(الف) زندگانی من به صورتی کاملاً یکسان و مشابه دچار عود و بازگشت خواهد شد.» این تلقی خوانشی کاملاً جبری از این اندیشه ارائه می‌دهد. «(ب) زندگانی من ممکن است به صورتی کاملاً یکسان و مشابه دچار عود و بازگشت گردد.» این تلقی به‌طور نسبی بیانگر یک نوع کیهان‌شناسی است، اما از آنچه نیچه در بخش ۳۴۱ اثر خویش دانش طربناک به آن پرداخته‌است، بازمی‌ماند؛ و در نهایت «(ج) اگر قرار باشد که زندگانی من دچار عود و بازگشت شود، این فرایند تنها می‌تواند به صورتی یکسان و مشابه روی دهد.» نهاماس نشان می‌دهد این تفسیر سوم ماهیتی کاملاً مستقل از فیزیک دارد و حقایقِ کیهان‌شناسی را مد نظر خویش قرار نمی‌دهد. نهاماس در پایان چنین نتیجه‌گیری می‌کند که اگر قرار بر این باشد که اشخاص خود را بر اساس افعالِ خویش پی بریزند، تنها با زندگی کردنِ صورتی عودکننده از افعال و عملکردهای گذشته‌شان است که قادر خواهند بود خویشتن را در شرایط کنونی خود حفظ کنند (Nehamas 153). این اندیشهٔ نیچه در تقابل با اندیشهٔ تاریخی رستگاری و نجات قرار می‌گیرد.	[ "کتاب نیچه: زندگی همچون ادبیات نوشته کیست؟", "الکساندر نِهاماس در کتاب خویش با عنوان نیچه زندگی همچون ادبیات چند شیوه نگرش به اندیشهٔ بازگشت جاودان را ارائه می‌دهد؟", "تیجه‌گیری الکساندر نِهاماس در کتاب خویش با عنوان نیچه زندگی همچون ادبیات چیست؟", "الکساندر نِهاماس کیست؟" ]
فریدریش ویلهِلم نیچه	نیچه بر آن است که مرگ خدا در نهایت منجر به از دست دادن هر گونه چشم‌انداز جهان‌شمول در باب چیزها، و به موازات آن هر گونه فهم و درک منسجم از حقیقت عینی می‌شود. نیچه بشخصه اندیشه وجود یک حقیقت عینی و خارجی را رد می‌کند و بر آن است که معرفت و شناخت مشروط و مقیّد است و وابسته به چشم‌اندازها و علایق نااستوار و متغیّر چیزها. از این امر می‌توان بازنگری مدام قواعد (چه فلسفی و چه روش‌های علمی و غیره) را بر اساس مقتضیاتی که چشم‌انداز هر دوره و شخص ایجاب می‌کند، استنباط نمود. این تلقی فلسفی و معرفت‌شناسانه «منظرگرایی» خوانده می‌شود.	[ "تلقی فلسفی و معرفت‌شناسانه چه خوانده می‌شود؟", "منظرگرایی چیست؟", "نیچه بشخصه اندیشه وجود یک حقیقت عینی و خارجی را چگونه می‌داند؟", "نیچه بر آن است که مرگ خدا در نهایت منجر به چه می‌شود؟", "نیچه در کدام شهر متولد شده‌است؟", "نیچه در کدام شهر درگذشت؟" ]
فریدریش ویلهِلم نیچه	اگرچه تفکرات زیبایی شناسانه نیچه نه به صورت متمرکز در یک کتاب بلکه به شکل پراکنده در نوشته های مختلف منتشر شدند، اما نیچه بر تفکرات حوزهی زیبایی شناسی اواخر قرن نوزدهم تاثیر بسیاری گذاشت. در مجموع با ثبات ترین تفکرات او حول موضوع زیبایی شناسی را در میتوان در بخش اول زایش تراژی یا: هلنیسم و پسیمیسم یافت. او در اینجا با الهام از پلوتارک قدرت خلاقه انسانی را به دو نیروی آپولونی و دیونوسی تقسیم میکند. به باور نیچه این دو نیرو دو قطب اخلاقی خلاقیت هستند که کشمکش مولد میان این دو از زمان تراژدی نویسان یونان باستان و به خصوص از زمان سوفوکل دیگر از کنترل خارج شده است. مهمترین خدمت نیچه در این زمینه این است که او جدای از کیفیات زودگذر شناخت احساسی، وجود احساس زیبایی شناسی را نیز برای ادراک جهان ظواهر به عنوان یک اصل کلی می پذیرد.	[ "نیچه بر کدام تفکرات اواخر قرن نوزدهم تاثیر بسیاری گذاشته‌است؟", "تفکرات زیبایی شناسانه نیچه چگونه منتشر شدند؟", "در مجموع با ثبات ترین تفکرات نیچه حول چه موضوعی است؟", "در مجموع با ثبات ترین تفکرات نیچه حول موضوع زیبایی شناسی را می‌توان در کجا یافت؟", "نیچه در بخش اول زایش تراژی یا هلنیسم و پسیمیسم از چه کسی الهام گرفته‌است؟", "نیچه در بخش اول زایش تراژی یا هلنیسم و پسیمیسم قدرت خلاقه انسانی را به چه چیزی تقسیم کرده‌است؟", "هلنیسم چیست؟", "پسیمیسم چیست؟" ]
فریدریش ویلهِلم نیچه	نگرش نیچه به موسیقی برآیندی است از نظرگاه او به فلسفهٔ فرهنگ. نیچه در ابتدا برتری و تفوق موسیقی کلاسیک اروپا را می‌ستاید. در این دوره او جنبه‌های غیرعقلانی نبوغ آهنگسازانی را که با بازآفرینش نیروهای دیونیسوسی به اصلاح اضافات جنبه عقلانی و خشک فرهنگ اروپایی کمک می‌کنند ستایش می‌کند. اما نیچه سرانجام از این موضع خود بازمی‌گردد و با حملاتی سخت و دامنه‌دار به موسیقی واگنر، مشخصه‌های «والا» یی را که با آن موسیقی هنری و کلاسیک را شناسایی می‌کنند مورد رد و انکار قرار می‌دهد. او معیارهای زیبایی‌شناسانه‌ای را که تا حد زیادی کانتی است در عالم هنر و موسیقی رد می‌کند و موسیقی عوام پسند افرادی همچون ژرژ بیزه و اوپرای کارمن او را می‌ستاید و سادگی و حس‌انگیز بودن آن را ارزش تلقی می‌کند. نیجه در زایش تراژدی میکوشد برخلاف پندار اکثریت نشان دهد که موسیقی تنها هنری است که از صورت های ظاهری عبور میکند نه آنکه در صورت های زیبای ظاهری تجلی کند. او در این ادعا تا حد زیادی وامدار شوپنهاور است.	[ "نگرش نیچه به موسیقی برآیندی از چیست؟", "نیچه در ابتدا با موسیقی کلاسیک اروپا چگونه است؟", "نیچه چه مواردی را در عالم موسیقی و هنر رد می‌کند؟", "نیچه چه موسیقی را می‌ستاید؟", "نیچه در موسیقی عوام پسند افرادی همچون ژرژ بیزه و اوپرای کارمن چه چیزی را ارزش تلقی می‌کند؟", "نیجه در زایش تراژدی در مورد موسیقی تا حد زیادی وامدار چه کسی است؟", "ژرژ بیزه در چه هنری توسط نیچه ستایش شده‌است؟", "نیچه در دوره‌ای که برتری و تفوق موسیقی کلاسیک اروپا را می‌ستاید چه چیزی را ستایش می‌کند؟", "شوپنهاور کیست؟", "ژرژ بیزه کیست؟" ]
هِرودوت	هِرودوت (به یونانی: Ἡρόδοτος) نخستین تاریخ‌نگار یونانی‌زبان است که آثار او تا کنون باقی مانده‌است. بر خلاف نویسندگانی که در آغاز کتاب خویش به شرح زندگی خود می‌پردازند، هرودوت در ابتدای کتاب خود به این جملهٔ ساده بسنده کرده‌است که «هدف هرودوتِ هالیکارناسی از ارائهٔ نتایج پژوهش‌هایش در اینجا آن است که گذر زمان، گرد فراموشی بر کارهای آدمیان و دستاوردهای بزرگ یونانیان و بربرها ننشاند و دلایل درگیری‌های این دو قوم روشن شود.» اطلاعات موجود دربارهٔ زندگی وی، بسیار اندک است و همان مقدار هم عمدتاً از دو مقالهٔ دانش‌نامهٔ بیزانسی سودا گرفته شده‌است. بر پایهٔ این منبع، هرودوت در هالیکارناس زاده شده‌است و در سال ۴۴۴ پیش از میلاد به تروئی در جنوب ایتالیای امروزی مهاجرت کرده‌است، و احتمالاً در همان‌جا نیز درگذشته باشد.از وی به عنوان پدر علم تاریخ نیز یاد می‌شود.	[ "نخستین تاریخ‌نگار یونانی‌زبان چه نام دارد؟", "هِرودوت چه کسی است؟", "هرودوت در ابتدای کتاب خود به کدام جملهٔ ساده بسنده کرده‌است؟", "اطلاعات موجود دربارهٔ زندگی هرودوت چقدر است؟", "اطلاعات موجود دربارهٔ زندگی هرودوت از کدام مقاله سودا گرفته شده‌است؟", "هرودوت در کجا زاده شده‌است؟", "در چه سالی هِرودوت به تروئی در جنوب ایتالیای امروزی مهاجرت کرده‌است؟", "در سال ۴۴۴ پیش از میلاد هرودوت به کجا مهاجرت کرده‌است؟", "از چه کسی به‌عنوان پدر علم تاریخ یاد می‌شود؟", "هِرودوت در چه سالی به تاریخ‌نگاری روی آورد؟" ]
هِرودوت	هرودوت برای نوشتن کتابش از شیوهٔ تاریخ‌نویسی روایی استفاده کرده‌است. به این معنا که از بین روایت‌های مختلف، تنها روایتی را ذکر کرده که می‌پنداشته از دیگر روایت‌ها صحیح‌تر است؛ منبع و سرچشمهٔ این روایت‌ها نیز غالباً، شنیده‌های شفاهی او بوده‌اند. گرایش‌های سیاسی و مذهبی هرودوت در تاریخ‌نگری و تاریخ‌نگاری او دخالت داشته‌اند؛ چنان‌که گرایش او به پریکلس و آتن باعث شده تا وقایع مرتبط با آتن را به سود آتنی‌ها ثبت کند، و هرگاه که مطلب یا گزارشی را دربارهٔ آنچه مورد پسندش بود می‌شنید ولی به درستی آن باور نداشت، به تحلیلش می‌پرداخت ولی این ریزبینی و تحلیلها را در مواردی که احساسات مذهبی یا ملّی او را جریحه‌دار می‌کرد، نمی‌بینیم و هرجا که گزارش‌های او با مصلحت آتنی‌ها منافاتی نداشت، بی‌طرف بود. ولی هرگاه پای منافع آتن در میان بود، هر گزارشی، ولو سخن‌های بیهوده را می‌پذیرفت. از نظر مذهبی نیز، به خدایان و الهه‌های یونانی اعتقاد داشت و مشیت الهی را حاکم بر تاریخ می‌دانست.	[ "هرودوت برای نوشتن کتابش از کدام شیوه استفاده کرده‌است؟", "مذهب هرودوت چه بود؟", "کدام گرایش‌های هرودوت در تاریخ‌نگری و تاریخ‌نگاری او دخالت داشته‌اند؟", "هرودوت در چگونه خانواده‌ای رشد کرد؟" ]
هِرودوت	تا پیش از سدهٔ پنجم پیش از میلاد، از نظر تاریخ‌نگاری و ثبت وقایع، یونانیان فقط اشعار حماسی و سرودهای اساطیری را می‌شناختند و با نگارش وقایع و رویدادها، سالنامهٔ حوادث و جدول وقایع آشنا نبودند و اساساً در این دوره یونانیان خط نداشتند. ظاهراً، نخستین فردی که به بررسی انتقادی تاریخ یونان پرداخت و سعی کرد تاریخ را از اسطوره جدا کند، هکاته بود. وی، در کتابی تحت عنوان شجره‌نامه‌ها، سرگذشت خدایان و قهرمانان یونان را به ترتیب تاریخ توضیح داده‌است. هرچند او در این اثر نسل خود را بعد از ۱۶ نسل به یک موجود خداگونه می‌رساند، اما سعی داشته روایتی واقع‌بینانه از اساطیر ارائه دهد.	[ "از نظر تاریخ‌نگاری و ثبت وقایع تا پیش از سدهٔ پنجم پیش از میلاد، یونانیان فقط چه اشعاری را می‌شناختند؟", "تا پیش از کدام سده، از نظر تاریخ‌نگاری و ثبت وقایع، یونانیان فقط اشعار حماسی و سرودهای اساطیری را می‌شناختند؟", "نخستین فردی که به بررسی انتقادی تاریخ یونان پرداخت و سعی کرد تاریخ را از اسطوره جدا کند، چه کسی بود؟", "هکاته در کدام کتاب، سرگذشت خدایان و قهرمانان یونان را به ترتیب تاریخ توضیح داده‌است؟", "چه کسی در کتابی تحت عنوان شجره‌نامه‌ها، سرگذشت خدایان و قهرمانان یونان را به ترتیب تاریخ توضیح داده‌است؟", "هکاته در کجا متولد شده‌است؟" ]
هِرودوت	کتاب هرودوت که تواریخ نامیده می‌شود، نخستین تاریخ جهان است که دربارهٔ آداب و رسوم اقوام و ملیت‌های گوناگون سخن گفته و مجموعاً ۹ کتاب یا فصل است. گرچه هرودوت کتابش را تقسیم‌بندی نکرد ولی در دورهٔ رنسانس آن را به ۹ کتاب یا فصل‌های مختلف تقسیم کردند و هر کدام را به نام یک میوز خواندند. این تقسیمات گاهی با محتوای گزارش خود وفق ندارند ولی در هر صورت اکنون کاربردی سنتی یافته‌اند و سبب می‌شوند تا مراجعه به مطالب کتاب آسان شود. از ۹ کتاب او سه کتاب به آسیای صغیر، مصر، میان‌رودان، ایران و سوریه و سرزمین‌های مجاور آن، کتاب چهارم دربارهٔ سکاها و کتاب پنجم تا نهم به جنگ‌های ایران و یونان اختصاص دارد.	[ "نخستین تاریخ جهان که دربارهٔ آداب و رسوم اقوام و ملیت‌های گوناگون سخن گفته کدام است؟", "در کدام دوره کتاب تواریخ هرودوت را به ۹ کتاب یا فصل‌های مختلف تقسیم کردند؟", "در دوره رنسانس که کتاب هرودوت را به فصل‌های مختلف تقسیم کردند هر کدام را به چه نامی خواندند؟", "کتاب تواریخ هرودوت در چه سالی منتشر شد؟" ]
هِرودوت	از دیدگاه مدرن، تواریخ شامل ابعاد تاریخ‌نگاری، قوم‌نگاری، جغرافیا و توپوگرافی و همچنین حکایات، شایعات، افسانه‌ها و اسطوره‌ها است. رویدادهای کتاب هرودوت از زمان پهلوانان اسطوره‌ای آغاز، و به نبرد یونانیان و خشایارشا ختم می‌شود. هرودوت پس از شرحی کوتاه از دوران افسانه‌ای، درگیری بین لیدی‌ها و یونانی‌ها را بیان می‌کند و سپس هنگامی که کرزوس به‌دست کوروش بزرگ شکست خورد، امپراتوری هخامنشی مبنای کار هرودوت می‌شود. او در شرح حوادث، مرتباً به وقایع آینده یا گذشته گُریز می‌زند و افزون بر این، این تکنیک را نه‌تنها در شرح رویدادهای تاریخی به کار می‌برد بلکه در استفاده از مطالب جغرافیایی و قوم‌نگاری نیز از آن استفاده می‌کند. هرگاه قوم یا شخص مهمی برای نخستین بار در کتاب مطرح می‌شود، هرودوت تاریخچهٔ خاص او را تا دورترین زمان ممکن دنبال می‌کند. اثر هرودوت به گفتهٔ خودش، بررسی دلایل وقوع جنگ بین ایرانیان و یونانیان است که درگیری بین خشایارشا و یونانیان، یک سوم از حجم تواریخ را تشکیل می‌دهد. تواریخ با گزارش فتح شهر سستوس توسط یونانیان در سال ۴۷۹ پیش از میلاد به پایان می‌رسد؛ بنابراین هرودوت تاریخ معاصرش را شرح نمی‌دهد زیرا اثر وی در دههٔ ۴۲۰ پیش از میلاد منتشر شد. در نتیجه، او واقعه‌نگار نبوده‌است.	[ "از دیدگاه مدرن، تواریخ شامل چه ابعادی است؟", "رویدادهای کتاب هرودوت از چه زمانی آغاز شده‌است؟", "رویدادهای کتاب هرودوت به چه زمانی ختم شده‌است؟", "هرودوت پس از شرحی کوتاه از دوران افسانه‌ای، درگیری بین چه کسانی را بیان می‌کند؟", "کرزوس به‌دست چه کسی شکست خورد؟", "چه هنگام امپراتوری هخامنشی مبنای کار هرودوت می‌شود؟", "هنگامی که کرزوس به‌دست کوروش بزرگ شکست خورد، کدام امپراتوری مبنای کار هرودوت می‌شود؟", "کتاب تواریخ با گزارش فتح شهر سستوس توسط یونانیان در چه سالی پیش از میلاد به پایان می‌رسد؟", "کتاب تواریخ هرودوت با چه گزارشی در سال ۴۷۹ پیش از میلاد به پایان می‌رسد؟", "به چه دلیل هرودوت تاریخ معاصرش را شرح نمی‌دهد؟", "خشایارشا در چه سنی از دنیا رفت؟", "کوروش بزرگ در چه سنی از دنیا رفت؟" ]
هِرودوت	در پاره‌ای از موارد به آنچه نقل می‌کند و با عقلش درست نمی‌آید ایراد می‌گیرد، اما بسیاری سخنان بیهوده را نیز بی‌آنکه در صحت آن‌ها شک کند ذکر می‌کند؛ مثلاً از مورچه‌هایی یاد می‌کند که اندازه‌شان از سگ بزرگ‌تر و از روباه کوچک‌ترند و می‌گوید شاه ایران چند رأس از این مورچه‌ها را در اختیار دارد. هرودوت بسیاری از خرافات را بی‌تأمل می‌پذیرد و هرجا واقعه‌ای با اعتقادات مذهبی یا گرایش‌های سیاسی او در تعارض نبود، دربست آن را می‌پذیرد. خود او می‌گوید: «من اگرچه وظیفه دارم آنچه را شنیده‌ام بازگو کنم، ولی بی‌گمان مجبور نیستم همهٔ آن‌ها را باور کنم.» با این همه، بسیاری از این سخنان بیهوده را بی‌آنکه در واقع اجباری داشته باشد، باور کرده‌است.	[ "واکنش هرودوت به خرافات چه بود؟", "در چه صورت هرودوت دربست واقعه‌ای را می‌پذیرفت؟", "سخن هرودوت در مورد پذیرفتن خرافات چیست؟", "هرودوت در چه تاریخی درگذشت؟" ]
هِرودوت	روش تاریخ‌نگاری او، روش روایی است. به این معنا که پس از جمع‌آوری اطلاعات خام و دست اول و بررسی روایت‌های مختلف یک رویداد، روایتی که به نظر او به حقیقت نزدیک‌تر بوده را انتخاب نموده و ذکر می‌کند. در نتیجه علی‌رغم اینکه با چندین روایت مختلف آشنا بوده، غالباً فقط یکی از آن‌ها را روایت می‌کند. مثلاً دربارهٔ زندگی کوروش هخامنشی می‌گوید: «با آنکه در این باره سه روایت مختلف از ایرانیان شنیده‌ام، آن روایتی را نقل می‌کنم که [می‌پندارم] بیش‌تر حقیقت دارد و کمتر به ستایش از کوروش پرداخته‌است.» یکی از ویژگی‌های تاریخ‌نویسی هرودوت آن است که به‌نظر می‌رسد او هر روایت را جداگانه بیان می‌کند و ظاهراً قصد ندارد تا گفته‌های منابع روایت‌های خود را به‌طور اساسی بازبینی کند و آن‌ها را حقیقی‌تر و منطقی‌تر ارائه دهد. در عوض، از هر مکان تنها یک روایت را ذکر می‌کند و هر روایت را از منبعی که می‌پنداشته از دیگران معتبرتر است، ذکر می‌کند.	[ "روش تاریخ‌نگاری هرودوت روش روایی است، این به چه معناست؟", "هرودوت در مورد زندگی کوروش هخامنشی چه می‌گوید؟", "هرودوت هر روایتی را از کدام منبع ذکر می‌کند؟", "نام والدین هرودوت چه بود؟" ]
هِرودوت	عمو یا عموزادهٔ هرودوت، شاعری حماسی به نام پانیاسیس بود که با فرمانروای خودکامهٔ هالیکارناس نیز مخالفت و مبارزه می‌کرد. از جزئیات این مبارزه آگاهی درستی در دست نیست، فقط می‌دانیم که پانیاسیس به اعدام محکوم شد و هرودوت نیز به جزیرهٔ ساموس تبعید گردید. این همکاری نزدیک هرودوت و پانیاسیس، نشان می‌دهد که هرودوت از عمو یا عموزادهٔ خود تأثیر گرفته‌است. از نظر تاریخ‌نویسی، پانیاسیس در ۹ هزار بیت به شرح پهلوانی‌های هراکلس پرداخته و در هفت هزار بیت حماسهٔ کوچ ایونی‌ها را سروده بود و البته پیشگویی هم می‌کرد. در برابر، هرودوت نیز از معجزات فراوان سخن می‌گوید، گفتهٔ غیب‌گویان را با احترام تمام نقل می‌کند و صفحات کتاب خود را با ذکر پیش‌بینی‌های گوناگون پُر می‌سازد. تمام این موضوعات و ماجراهای گوناگون از پهلوانی‌های هراکلس گرفته تا کوچ ایونی‌ها و آینده‌بینی‌ها، نکاتی هستند که در کتاب هرودوت بسیار به چشم می‌خورند.	[ "پانیاسیس با هرودوت چه نسبتی داشت؟", "پانیاسیس با کدام فرمانده مخالفت و مبارزه می‌کرد؟", "پانیاسیس چه عاقبتی داشت؟", "هرودوت به کجا تبعید شد؟", "همکاری نزدیک هرودوت و پانیاسیس، نشان‌دهنده‌ی چیست؟", "از نظر تاریخ‌نویسی، پانیاسیس در چند هزار بیت به شرح پهلوانی‌های هراکلس پرداخته‌است؟", "از نظر تاریخ‌نویسی، چه کسی در ۹ هزار بیت به شرح پهلوانی‌های هراکلس پرداخته‌است؟", "از نظر تاریخ‌نویسی، پانیاسیس در چند بیت حماسهٔ کوچ ایونی‌ها را سروده‌بود؟", "واکنش هرودوت به گفته‌ی غیب‌گویان چه بود؟", "پانیاسیس در کجا متولد شده‌است؟", "پانیاسیس در چه سنی از دنیا رفت؟" ]
هِرودوت	هرودوت از نظر سیاسی به پریکلس، سیاست‌مدار اهل آتن گرایش داشت و از همین‌روی بود که آنچه آتنی‌ها برای یونان انجام داده بودند و مورد انتقاد اسپارتی‌ها بود را می‌ستاید و در کتابش از اسپارت و دیگر شهرهای رقیب آتن با لحن نامساعدی یاد می‌کند. او همچنین از این جهت مورد سرزنش قرار گرفته بود که گاهی از جادهٔ بی‌طرفی و حقیقت‌جویی دور شده و وقایع را آن‌چنان‌که خواست هواخواهان پریکلس بوده شرح داده‌است؛ زیرا هدف اصلی وی خوش‌آیندی آتنی‌ها و دفاع از سیاست پریکلس بود و ظاهراً خود را چندان پای‌بند نقد و بررسی مأخذ نمی‌دید. به دیگر سخن، هرجا که ذکر رویدادهای او با مصلحت آتنی‌ها و سیاست پریکلس منافاتی نداشت، بی‌تعصب و بی‌طرف بود ولی هرگاه منافع آتن در میان بود، بسیاری سخنان بیهوده را بی‌آنکه در صحت آن‌ها شک کند، بازگو می‌کرد.	[ "هرودوت از نظر سیاسی به کدام سیاست‌مدار اهل آتن گرایش داشت؟", "پریکلس چه کسی است؟", "به چه دلیل هرودوت آنچه آتنی‌ها برای یونان انجام داده بودند و مورد انتقاد اسپارتی‌ها بود را می‌ستاید؟", "پریکلس در چه سنی از دنیا رفت؟" ]
هِرودوت	از نظر مذهبی، هرودوت به خدایان و الهه‌های یونانی معتقد بود و مشیت الهی را حاکم بر تاریخ می‌دانست. در برخی از موارد، به بعضی افسانه‌ها که از دخالت خدایان در امور عالم حکایت دارند صبورانه لبخند می‌زند و حتی در توجیه آن‌ها، علل طبیعی نیز بیان می‌کند. برای نمونه، هنگامی که کرزوس در تل هیزم قرار داشت و شعله‌های آتش از هر سو زبانه می‌کشیدند و راهی برای خاموشی آن نبود، «کرزوس به درگاه آپولون دست به دعا برداشت و با صدای بلند از آن ایزد خواست در قبال پیشکش‌های گران‌بهایی که تقدیمش کرده‌است، وی را از خطر برهاند. ناگهان آسمان صاف که بادی نیز نمی‌وزید پُر ابر شد و طوفانی برخاست و باران تندی بارید و آتش خاموش شد.» در برابر، در پاره‌ای از موارد عاقلانه و منطقی می‌اندیشد و علل مذهبی را به کناری می‌نهد و به جستجوی علت‌های طبیعی می‌پردازد. ویل دورانت معتقد است که چنین تغییری در بینش هرودوت ناشی از شنیدن عقاید سوفسطاییان در اواخر عمر وی بوده‌است.	[ "واکنش هرودوت به بعضی افسانه‌ها که از دخالت خدایان در امور عالم حکایت دارند چه بود؟", "از نظر مذهبی، هرودوت به چه معتقد بود؟", "هنگامی که کرزوس در تل هیزم قرار داشت به درگاه چه کسی دست به دعا برداشت؟", "هِرودوت بیشتر عمرش را در چه شهری ساکن بود؟" ]
هِرودوت	با وجود تمام این گفته‌های نویسندگان قدیم، تاریخ‌دانان معاصر ما معتقدند که وی با وجود شهرت در بین مردم نوشته‌هایش از حقیقت تا حدودی دور و به آن بی‌توجه بوده‌است و صحت گفته‌های او را کشفیات راجع به باستان‌شناسی و تاریخ و موارد مشابه تأیید نمی‌کنند، بسیاری از اختلاف نظرهایش تقصیر کسی است که هرودوت از وی اطلاعات گرفته‌است، چون که روش کار او بیشتر مبتنی بر گفته‌های شفاهی معاصران وقایع بوده‌است، از جمله برخی مقامات و مسئولان دولتی و حکومتی که در حکومت‌های مادها و پس از آن هخامنشیان صاحب منصب بوده‌اند. با این حال هرودوت در برخی موارد از نوشته‌های مورخان و نویسندگان دیگر هم استفاده کرده‌است، مخصوصاً دربارهٔ نگارش وقایعی که با دوره او فاصله زمانی زیادی داشته‌اند.	[ "روش کار هرودوت بیشتر مبتنی بر چه گفته‌هایی بوده‌است؟", "روش کار هرودوت بیشتر مبتنی بر چه گفته‌هایی بوده‌است؟", "بسیاری از اختلاف‌نظرهای هرودوت تقصیر چه کسی بود؟", "هرودوت بیشتر درباره‌ی نگارش کدام وقایع از نوشته‌های مورخان و نویسندگان دیگر هم استفاده کرده‌است؟", "هرودوت در زبان یونانی به چه نامی خوانده می‌شود؟" ]
هِرودوت	دربارهٔ مطالب افسانه آمیز و داستان وار وی باید گفت که به‌طور کلی تمام انسان‌هایی که در آن روزگاران می‌زیسته‌اند، چنان اعتقادات و نگرش‌هایی داشته‌اند و بی گمان هرودوت هم از این قاعده مستثنا نبوده‌است، علاوه بر این، وی نوشته‌هایش را گاهی اوقات در ملأ عام و در حضور جمع مردم می‌خوانده‌است و ناچار باید مطالب سرگرم‌کننده و جالب توجه هم در نوشته‌هایش می‌آورده‌است تا شنونده مقداری مشغول شود و مطالب مزبور را کسل‌کننده نیابد، توسیدیدس نویسنده تاریخ نبرد پلوپونزی هم به این مطلب اشاره می‌کند و می‌گوید که نوشته‌های من خسته‌کننده تر هستند، چون که من فقط به بیان اصل حقیقت و جوهره حوادث می‌پردازم (در واقع توسیدیدس را «پدر تاریخ‌نگاری علمی» می‌دانند).	[ "نویسنده تاریخ نبرد پلوپونزی چه کسی بوده‌است؟", "پدر تاریخ‌نگاری علمی چه کسی است؟", "توسیدیدس را پدر کدام علم می‌نامند؟", "توسیدیدس اهل کدام کشور است؟" ]
هِرودوت	سوئیداس هرودوت را فرزند لیکزیس و دریو معرفی می‌کند که در هالیکارناس، بخشی از امپراتوری ایران در زمان داریوش هخامنشی به دنیا آمد.[نیازمند منبع] همچنین نام پدر و مادر او ریشهٔ یونانی ندارد و منحصربه‌فرد به نظر می‌رسد. از این رو، جرج سارتن احتمال می‌دهد که این‌ها نام‌های شرقی باشند که کم و بیش رنگ یونانی به خود گرفته‌اند و اگر چنین باشد، هرودوت را می‌توان شرقی یا دست کم نیمه‌شرقی دانست. شاید به همین دلیل باشد که پلوتارک، تاریخ‌نگار یونانی، هرودوت را بیگانه‌پرست (Philobarbaro) معرفی کرده‌است، هر چند که یک علت دیگر هم برای این نظر پلوتارک می‌توان ذکر کرد و آن این که در زمان هرودوت، چیزی به اسم قوم واحد یونانی وجود نداشت و جهان هنوز اسکندر مقدونی و رومی‌ها را به خود ندیده بود و این چیزی بود که پلوتارک و نویسندگان معاصر وی یا بعد از وی نمی‌توانستند آن را درک کنند.	[ "سوئیداس، هرودوت را فرزند چه کسی معرفی می‌کند؟", "چه کسی هرودوت را فرزند لیکزیس و دریو معرفی می‌کند؟", "کدام تاریخ‌نگار یونانی هرودوت را بیگانه‌پرست معرفی کرده‌است؟", "پلوتارک در چه سنی از دنیا رفت؟" ]
ایمانوئل کانت	ایمانوئل کانت (به آلمانی: Immanuel Kant) (زادهٔ ۲۲ آوریل ۱۷۲۴ – درگذشتهٔ ۱۲ فوریه ۱۸۰۴) فیلسوف سرشناس آلمانی در عصر روشنگری و کارساز در فلسفه جدید بود. او یکی از فیلسوفان کلیدی عصر روشنگری است و فلسفهٔ وی از اندیشه‌های چیره بر نیمهٔ نخست سدهٔ نوزدهم است. وی تجربه گرایی و عقل‌گرایی آغازین نوین را در هم آمیخت و تا به امروز کارایی باارزش وی در مابعدالطبیعه، معرفت‌شناسی، اخلاق، فلسفه سیاسی، زیبایی‌شناسی و دیگر زمینه‌ها دنباله دارد. اندیشه بنیادین «فلسفه نقدی» کانت به ویژه در نقدهای سه‌گانه وی «نقد عقل محض»، «نقد عقل عملی» و «نقد قوه حکم»، «خودآیینی انسان» است.	[ "ایمانوئل کانت در چه تاریخی زاده‌شد؟", "ایمانوئل کانت چه کسی بود؟", "فلسفهٔ ایمانوئل کانت از اندیشه‌های چیره بر کدام سده است؟", "کدام فیلسوف سرشناس آلمانی تجربه گرایی و عقل‌گرایی آغازین نوین را در هم آمیخت؟", "اندیشه بنیادین «فلسفه نقدی» کانت به‌طور ویژه در کدام نقدهای او بوده‌است؟", "مذهب ایمانوئل کانت چه بود؟" ]
ایمانوئل کانت	نیاکان کانت، آلمانی‌نژاد و خانواده پدرش اهل تیلزیت بودند. پدرش، یوهان گئورک کانت، سراج یا چرم‌کار معمولی با درآمدی ناچیز و خانواده مادرش، آنا رگینا رویتر، نیز در همان صنف مشغول بودند. کشیش خانواده کانت، فرانتس آلبرت شولتس، مدیر مدرسه فریدریش نیز بود. وی با پی بردن به نشانه‌های هوش استثنایی در دومین پسر خانواده معمولی کانت، برایش یک فرصت آموزشی را برنامه‌ریزی کرد که برای بچه‌های طبقه اجتماعی والدینش نادر بود. کانت در این مدرسه، زبان لاتین و موضوع‌های دیگر را به قدر کفایت آموخت تا اینکه در ۱۶ سالگی، (سال ۱۷۴۰م) وارد دانشگاه آلبرتوس کونیگسبورگ شد.	[ "نیاکان کانت از چه نژادی بودند؟", "خانواده پدر ایمانوئل کانت اهل کجا بودند؟", "نام پدر ایمانوئل کانت چه بود؟", "نام مادر ایمانوئل کانت چه بود؟", "پدر ایمانوئل کانت به چه کاری مشغول بود؟", "کشیش خانواده کانت چه نام داشت؟", "کشیش خانواده کانت، فرانتس آلبرت شولتس، مدیر کدام مدرسه بود؟", "چه کسی با پی بردن به نشانه‌های هوش استثنایی در دومین پسر خانواده معمولی کانت، برایش یک فرصت آموزشی را برنامه‌ریزی کرد؟", "در چه سنی کانت وارد دانشگاه آلبرتوس کونیگسبورگ شد؟", "کانت در سن 16 سالگی وارد کدام دانشگاه شد؟", "ایمانوئل کانت چه ملیتی داشت؟" ]
ایمانوئل کانت	در سال ۱۷۴۶ اولین نوشته خود را با نام نظریاتی در مورد ارزش واقعی نیروی زنده منتشر کرد که ظاهراً برای تز دکترای خود آماده کرده بود اما در اعتراض به نظرات پروتستانها و استادش مارتین کنوتسن آن را به آلمانی منتشر می‌کند. وقتی پدر او در سال ۱۷۴۴ به سختی بیمار و در سال ۱۷۴۶ فوت می‌کند، نه تنها مجبور می‌شود هزینه خود بلکه هزینه دو برادر و خواهر کوچک‌تر از خود را نیز تأمین کند. برای همین کونیگسبورگ را ترک می‌کند و به عنوان معلم سرخانه مشغول به کار می‌شود، ابتدا تقریباً تا سال ۱۷۵۰ نزد خانواده یکی از کشیشان اصلاح طلب به نام دانیل ارنست آندرش و سپس تا ۱۷۵۳ نزد خانواده ماژور برنهارد فریدریش فن هولزن. کانت همچنان در این سالها دانشجوی دانشگاه آلبرتینای کونیگسبورگ نیز بود. سومین موقعیت کاری وی نزد خانواده کیزرلینگ در قصر والدبورگ کاپوستیگال نزدیک کونیگسبورگ بود که راه را برای ارتباط با طبقه اجتماعی بالای آن شهر باز کرد.	[ "در چه سالی کانت اولین نوشته خود را با نام نظریاتی در مورد ارزش واقعی نیروی زنده منتشر کرد؟", "کانت به چه دلیل اولین نوشته خود را با نام نظریاتی در مورد ارزش واقعی نیروی زنده به زبان آلمانی منتشر کرد؟", "پدر ایمانوئل کانت در چه سالی از دنیا رفت؟", "پدر ایمانوئل کانت در چه سالی به سختی مریض شد؟", "به چه دلیل کانت کونیگسبورگ را ترک کرد؟", "ایمانوئل کانت تا چه سالی به‌عنوان معلم سرخانه نزد خانواده یکی از کشیشان اصلاح طلب به نام دانیل ارنست آندرش مشغول به کار شد؟", "ایمانوئل کانت تا چه سالی به‌عنوان معلم سرخانه نزد خانواده ماژور برنهارد فریدریش فن هولزن مشغول به کار شد؟", "کانت در دورانی که معلم سرخانه بود دانشجوی کدام دانشگاه بود؟", "کانت با کدام موقعیت کاری خود راه را برای ارتباط با طبقه اجتماعی بالای شهر باز کرد؟", "پدر کانت در چند سالگی فوت کرد؟", "کانت چند سال دانشجوی دانشگاه آلبرتینای کونیگسبورگ بود؟", "قصر والدبورگ کاپوستیگال در چه سالی ساخته‌شد؟" ]
ایمانوئل کانت	اولین درخواست او برای تدریس در رشته منطق و متافیزیک در دانشگاه اش در سال ۱۷۵۹ رد می‌شود. در سال ۱۷۶۴ پیشنهاد تدریس در رشته هنر شاعری را نمی‌پذیرد. کانت از ۱۷۶۶ تا ۱۷۷۲ به عنوان دستیار کتابدار در کتابخانه قصر پادشاهی کار کرد و این اولین شغل ثابت وی بود. به علاوه وی در شهر ینا و ارلانگن هم تدریس می‌کرد تا این که بالاخره در سن ۴۶ سالگی در سال ۱۷۷۰ کرسی پروفسور رشته منطق و متافیزیک را در شهر کونیگسبورگ به دست می‌آورد. در همین سال اثر تازه اش را با عنوان اشکال و دلایل دنیای ذهنی و عقلی را منشر می‌کند. وی در سال ۱۷۷۸ درخواست وزیر فرهنگ شهر هاله را برای تدریس در دانشگاه معروف آن شهر با حقوقی بالاتر رد می‌کند. بین سالهای ۱۷۸۶ تا ۱۷۸۸ کانت رئیس دانشگاه کونیگسبورگ می‌شود. در سال ۱۷۸۷ استاد آکادمی سلطنتی پروس در برلین می‌شود. ۱۷۹۴ عضو افتخاری آکادمی علوم سن پترتزبورگ می‌گردد.	[ "اولین درخواست کانت برای تدریس در چه سالی رد می‌شود؟", "اولین درخواست کانت برای تدریس در چه رشته‌ای بود؟", "در چه سالی کانت پیشنهاد تدریس در رشته هنر شاعری را نمی‌پذیرد؟", "کانت از ۱۷۶۶ تا ۱۷۷۲ به عنوان دستیار کتابدار در کدام کتابخانه کار می‌کرد؟", "اولین شغل ثابت کانت چه بود؟", "کانت در چه سالی کرسی پروفسور رشته منطق و متافیزیک را در شهر کونیگسبورگ به دست ‌آورد؟", "کانت در سال ۱۷۷۰ کرسی پروفسور رشته منطق و متافیزیک را در چه شهری به دست ‌آورد؟", "کانت در سال ۱۷۷۰ کرسی پروفسور چه رشته‌ای را در شهر کونیگسبورگ به دست ‌آورد؟", "کانت در چه سالی اثر تازه‌اش را با عنوان اشکال و دلایل دنیای ذهنی و عقلی منتشر کرد؟", "کانت در چه سالی درخواست وزیر فرهنگ شهر هاله را برای تدریس در دانشگاه معروف آن شهر با حقوقی بالاتر رد می‌کند؟", "بین کدام سالها کانت رئیس دانشگاه کونیگسبورگ می‌شود؟", "بین سالهای ۱۷۸۶ تا ۱۷۸۸ کانت رئیس کدام دانشگاه شد؟", "در چه سالی کانت استاد آکادمی سلطنتی پروس در برلین شد؟", "در چه سالی کانت عضو افتخاری آکادمی علوم سن پترتزبورگ می‌گردد؟", "کانت در چند سالگی استاد آکادمی سلطنتی پروس در برلین شد؟", "کانت در چند سالگی رئیس دانشگاه کونیگسبورگ شد؟", "کانت در چند سالگی عضو افتخاری آکادمی علوم سن پترتزبورگ گردید؟", "دانشگاه کونیگسبورگ در چه سالی افتتاح شده‌است؟" ]
ایمانوئل کانت	تنها تزیین خانه‌اش پرتره‌ای از روسو بود. خدمتکار او که سربازی آموخته به نام مارتین لامپه بود، هر روز ساعت ۴:۴۵ او را با این جمله از خواب بیدار می‌کرد: "دیگر وقتش است!" و هر شب ساعت ۲۲ به رخت خواب می‌رفت. صبحانه‌اش فنجانی چای و یک پیپ تنباکو بود. سپس برای درس‌گفتارهایش آماده می‌شد، که ۵ یا ۶ روز در هفته برگزار می‌شد، و ساعت ۷ یا ۸ صبح (با توجه به فصل) آغاز می‌شد. اغلب برای ناهار دوستانش را دعوت می‌کرد. اما بحث بر سر فلسفه را ممنوع کرده بود. با رفتن مهمانانش غالباً بر صندلی راحتی در اتاق نشیمن چرتی می‌زد. در ساعت ۵ بعد از ظهر، پیاده‌روی‌اش آغاز می‌شد که زمان آن بنا به قصه مشهور، چنان دقیق بود که ساکنان کونیگسبرگ می‌توانستند ساعت‌هایشان را تنظیم کنند. شب‌های کانت غالباً با معاشرت در خانه دوستان می‌گذشت.	[ "خدمتکار کانت که هر روز او را با این جمله از خواب بیدار می‌کرد: \"دیگر وقتش است!\" چه نام داشت؟", "چه کسی کانت را هر روز ساعت ۴:۴۵ با این جمله از خواب بیدار می‌کرد: \"دیگر وقتش است!\"؟", "خدمتکار کانت هر روز او را با چه جمله‌ای از خواب بیدار می‌کرد؟", "کانت هر شب در چه ساعتی به رخت‌خواب می‌رفت؟", "صبحانه کانت چه بود؟", "درس گفتارهای کانت چند روز در هفته برگزار می‌شد؟", "درس گفتارهای کانت چه ساعتی در صبح آغاز می‌شد؟", "در چه ساعتی پیاده‌روی کانت آغاز می‌شد؟", "مارتین لامپه چند سال به‌عنوان خدمتکار کانت مشغول به کار بود؟", "کانت چند سال در کونیگسبرگ ساکن بود؟" ]
ایمانوئل کانت	همه آثار منتشره وی قبل از ۳۰ سالگی، در باب علوم طبیعی بودند؛ دربارهٔ موضوعهایی در فیزیک لایبنیتسی، اخترشناسی، زمین‌شناسی، شیمی. وی بنیان‌گذار رشته «جغرافیای طبیعی» (امروزه «علوم زمین») شناخته می‌شود. کارهای وی در این زمینه به «تاریخ طبیعی عمومی و نظریه آسمانها» منتهی شد. در این مقاله وی برای نخستین بار فرضیه سحابی‌ها را دربارهٔ منشأ منظومه شمسی مطرح کرد؛ ولی ناتوانی مالی برای انتشارش، سبب پنهان ماندن آن شد و عملاً برای سال‌ها ناشناخته ماند تا اینکه لاپلاس اساساً همان فرضیه را با تفصیل ریاضی بیشتری مطرح کرد.	[ "همه آثار منتشره کانت قبل از ۳۰ سالگی، در باب کدام علوم بود؟", "همه آثار منتشره کانت قبل از چند سالگیش در باب علوم طبیعی بودند؟", "همه آثار منتشره کانت قبل از ۳۰ سالگی، در باب علوم طبیعی، درباره‌ی چه موضوعاتی بودند؟", "کانت بنیان‌گذار کدام رشته شناخته می‌شود؟", "کانت در مقاله‌ی «تاریخ طبیعی عمومی و نظریه آسمانها» برای نخستین بار کدام فرضیه را مطرح کرد؟", "چه کسی فرضیه کانت را با تفصیل ریاضی بیشتری مطرح کرد؟", "لاپلاس در کجا متولد شده‌است؟", "لاپلاس در چه سنی از دنیا رفت؟" ]
ایمانوئل کانت	اگر کار مهم فلسفی کانت میانجیگری میان تقابل «عقل‌گرایی» و «تجربه‌گرایی» یا فراروی از آن دانسته شود، تنها قلمروی از فلسفه که در آن وی وظیفه خودش را دقیقاً در این حدود می‌فهمد زیبایی‌شناسی است. وی راه حل‌های عقل گرایان و تجربه گرایان دربارهٔ احکام ذوق را ناپذیرفتنی می‌داند و می‌گوید راه حل قانع‌کننده برای مسئله ذوق باید هنجاری بودن اصیل چنین احکامی یا ضرورت و اعتبار کلی آن‌ها برای همه سوژه‌ها را با سوبژکتیویته ذاتی‌شان ترکیب کند؛ یعنی این احکام بدانچه خشنود یا ناخشنود می‌کنند مربوط می‌شوند نه به هرگونه ویژگی عینی که موجب لذت یا الم می‌شود.	[ "تنها قلمروی فلسفه که در آن کانت وظیفه خودش را دقیقاً در این حدود می‌فهمد چیست؟", "کانت راه‌حل‌های چه کسانی دربارهٔ احکام ذوق را ناپذیرفتنی می‌داند؟", "اگر کار مهم فلسفی کانت چه امری در نظر گرفته‌شود، تنها قلمروی فلسفه که در آن وظیفه خودش را دقیقاً در این حدود می‌فهمد زیبایی‌شناسی است؟", "ایده‌های چشمگیر کانت را نام ببرید؟" ]
ایمانوئل کانت	حکم ذوق متضمن چیزی است که کانت «بازی آزاد» خیال و فاهمه در رابطه متقابل می‌نامد. مقصود از آزاد بودن، آن است که خیال تابع هیچ مفهوم از فاهمه نیست. این بازی آزاد، سبب هماهنگی دو قوه می‌شود و هر دو را جان می‌بخشد و سوژه، فعالیت ثمربخش هر یک از قوای ما را به شکل احساس لذت، تجربه می‌کند. این احساس لذت در نظریه کانت، لذت زیبایی شناختی یا تجربه زیبایی است. حکم زیبایی شناختی مقابل، یعنی دربارهٔ زشتی یک چیز، هنگامی است که تصور، فاهمه را از درک داده‌های خیال بازمی‌دارد، به طوری که قوای ما نمی‌توانند همکاری بی مخمصه ای داشته باشند.	[ "حکم ذوق متضمن چه چیزی است؟", "چه کسی «بازی آزاد» خیال و فاهمه در رابطه متقابل می‌نامد؟", "احساس لذت در نظریه کانت چیست؟", "کانت در کدام شهر از دنیا رفت؟" ]
ایمانوئل کانت	از نظر کانت اخلاق مستلزم دین نیست یعنی انسان برای شناختن تکلیف خود خدا را به عنوان شارع کل که باید مورد رحمت واقع شود بدانیم. اما به خدا حرمت گذاشتن چه معنی دارد؟ معنی آن این است که قانون اخلاقی را رعایت کنیم و برای ادای تکلیف عمل کنیم. به عبارت دیگر کانت برای آداب دینی دعا و اظهار عبودیت و پرستش چه فردی و چه جمعی ارزش زیادی قائل نبود. نظر او در این‌باره در عبارت معروف او خلاصه شده که می‌گوید: هر چیزی غیر از طریق سلوک اخلاقی که انسان خیال می‌کند برای ترضیهٔ خود انجام دهد توهم دینی و عبادت کاذب خداوند است.	[ "از نظر کانت اخلاق مستلزم چه چیز نیست؟", "ارزش گذاری کانت در مورد آداب دینی دعا و اظهار عبودیت و پرستش چگونه بود؟", "این سخن از کیست: (هر چیزی غیر از طریق سلوک اخلاقی که انسان خیال می‌کند برای ترضیهٔ خود انجام دهد توهم دینی و عبادت کاذب خداوند است.)؟", "کانت در چه سالی پایان‌نامه دکتری خود را ارائه داد؟" ]
ایمانوئل کانت	نظر کانت دربارهٔ دین: از نظر کانت، اخلاق مستلزم دین نیست، یعنی انسان برای شناخت تکالیف خود محتاج مفهوم خدا نیست، و محرک نهایی عمل اخلاقی تکلیف فی حد ذاته است نه اطاعت از احکام الهی. در عین حال اخلاق مودی به دین می‌شود. «قانون اخلاقی از طریق مفهوم خیراعلا، به عنوان مقصود و غایت نهایی عقل عملی، مودی به دین یعنی به شناختن کلیهٔ تکالیف به عنوان احکام الهی می‌شود، اما نه به عنوان ضامن اجرا، یعنی اوامر تحکمی یک ارادهٔ بیگانه که فی نفسه ممکن و مشروط اند، بلکه به عنوان قوانین ذاتی هر ارادهٔ آزاد فی نفسه، که با این همه باید آنها را اوامر یک موجود اعلا دانست؛ زیرا فقط از ارادهٔ کامل اخلاقی (قدسی و خیر) و در عین حال قادر مطلق، و بالنتیجه فقط از طریق ائتلاف و سازگاری با این آراد است، که می‌توان امید به نیل عالیترین خیر را داشت. و قانون اخلاقی، تکلیف ما می‌داند که آن را نصب العین مساعی خود سازیم. دین حقیقی از نظر کانت عبارت از این است که «در تمام تکالیف خود خدا را به عنوان واضع کل قانون که باید مورد حرمت واقع شود بدانیم.».[۴۱]	[ "نظر کانت دربارهٔ دین چیست؟", "از نظر کانت انسان برای شناخت تکالیف خود محتاج چه مفهومی نیست؟", "از نظر کدام فیلسوف مشهور آلمانی اخلاق مستلزم دین نیست؟", "مقبره کانت در کدام شهر است؟" ]
تلویزیون پروتکل اینترنت	آی‌پی تی‌وی یا «تلویزیون پروتکل اینترنت» (به انگلیسی: Internet Protocol Television) IPTV)) یکی از سرویس‌های تلویزیون پروتکل اینترنت (به انگلیسی: IPTV) است که مخاطبان را قادر می‌سازد با خریداری و اتصال یک ست تاپ باکس به دستگاه تلویزیون خود و پرداخت حق اشتراک ماهانه، از خدماتی مانند دسترسی به آرشیو فیلم‌ها و سریال‌ها، موسیقی، پخش زنده، خرید اینترنتی، بازی آنلاین، بانک آنلاین و غیره بهره‌مند شوند.	[ "نام دیگر آی‌پی تی‌وی چیست؟", "کار آی‌پی تی‌وی چیست؟", "کدام‌یک از سرویس‌های تلویزیون پروتکل اینترنت مخاطبان را قادر می‌سازد با خریداری و اتصال یک ست تاپ باکس به دستگاه تلویزیون خود و پرداخت حق اشتراک ماهانه، از خدماتی مانند دسترسی به آرشیو فیلم‌ها و سریال‌ها، موسیقی، پخش زنده، خرید اینترنتی، بازی آنلاین، بانک آنلاین و غیره بهره‌مند شوند؟", "آی‌پی تی‌وی در چه سالی ابداع شد؟" ]
تلویزیون پروتکل اینترنت	اگر به این خدمات، خدمات صوتی تلفن همراه نیز، اضافه شود، به Quadruple play (اجرای چهارگانه) تبدیل می‌شود. معمولاً IPTV توسط یک عملگر با پهنای باند وسیع در یک زیرساخت شبکه بسته ارائه می‌شود. این شبکه بسته همواره رقیب ارائه محتویات تلویزیون بر روی اینترنت بوده‌است. این نوع از ارائه خدمات را تلویزیون روی اینترنت یا تلویزیون اینترنتی می‌نامند. در دنیای تجارت گاهی از IPTV برای ارائه تصاویر تلویزیونی روی شبکه LAN شرکت‌ها و شبکه‌های بازرگانی استفاده می‌شود. شاید تعریف ساده‌تر از IPTV تصاویر تلویزیونی باشد که به جای آنکه به فرمت عادی و توسط کابل پخش شوند توسط تکنولوژی شبکه‌های رایانهی دریافت می‌شوند.	[ "معمولاً آی‌پی تی‌وی توسط کدام عملگر ارائه می‌شود؟", "تعریف ساده‌ی آی‌پی تی‌وی چیست؟", "در تعریف ساده‌ی آی‌پی تی‌وی، تصاویر تلویزیونی به جای آنکه به فرمت عادی و توسط کابل پخش شوند توسط چه چیزی دریافت می‌شوند؟\n", "آی‌پی تی‌وی اولین بار توسط چه کسی مورد استفاده قرار گرفت؟" ]
تلویزیون پروتکل اینترنت	در گذشته این فناوری به علت پهنای باند اندک شبکه‌های اینترنتی رشد چشمگیری نداشت اما طی سال‌های آتی به دلیل رشد چشمگیر پهنای باند و استفاده عموم مردم از شبکه اینترنت (بیش از ۱۰۰ میلیون خانوار) پیش‌بینی می‌شود صنعت IPTV دوران درخشانی را تجربه کند. بسیاری از رسانه‌های تلویزیونی در تلاشند سیگنال‌های خود را از طریق اینترنت منتقل کنند و به راحتی در اختیار کاربر قرار دهند در آینده کانال‌های IPTV به صورت رایگان در اختیار کاربران قرار می‌گیرند و برای دریافت آن‌ها تنها به یک اتصال اینترنت و وسیله‌ای که توسط اینترنت فعال می‌شود مانند iPod, HDTV (که به رایانه شخصی وصل می‌شوند) نیاز است و حتی یک گوشی موبایل با تکنولوژی ۳G هم می‌تواند تصاویر تلویزیونی را از اینترنت دریافت کرده و پخش کند. همچنین رجوع کنید به: تلویزیون اینترنتی، تلویزیون تلفن همراه.	[ "به چه دلیل در گذشته فناوری آی‌پی تی‌وی رشد چشمگیری نداشت؟", "به چه دلیل پیش‌بینی می‌شود صنعت آی‌پی تی‌وی دوران درخشانی را تجربه کند؟", "بسیاری از رسانه‌های تلویزیونی در تلاشند سیگنال‌های خود را از چه طریق منتقل کنند؟", "در حال حاضر چند درصد مردم دنیا از اینترنت استفاده می‌کنند؟" ]
تلویزیون پروتکل اینترنت	یکی دیگر از مزایای شبکه‌های IPمحور امکان یکپارچه‌سازی این شبکه‌ها با شبکه‌های دیگر است. در سامانهٔ خدمات یکپارچه خدمات موجود به گونه‌ای با یکدیگر تعامل می‌کنند که در نهایت خدمات تازه‌ای را در اختیار کاربر قرار می‌دهند. از نمونه‌های بسیار خوب می‌توان به سامانهٔ مزاحم‌یاب تلفنی – تلویزیونی (Caller ID) اشاره کرد که شمارهٔ تماس فرد را روی صفحهٔ تلویزیون نماش می‌دهد (و یا آن را به پست الکترونیک فرد و غیره ارسال می‌دارد). خدمات IP محور به کاربران اجازه می‌دهد تا از هر مکان و در هر زمانی اطلاعات را بر روی صفحهٔ تلویزیون، رایانه یا تلفن همراه خود تماشا کنند و در صورت نیاز این خدمات را به صورت یکپارچه درآورند. ارائهٔ سرویس‌های تعاملی در بستر IPTV نیز موضوع جالب دیگری است که سبب جذب کاربران می‌شود. تعدادی از مهم‌ترین سرویس‌های تعاملی موجود در این حوزه شامل محتوای درخواستی (موسیقی، ویدئو و صدا)، دسترسی به اینترنت از طریق تلویزیون، اخبار اختصاصی، خرید تلویزیونی، بازی تلویزیونی و تحت شبکه، تبلیغات بر پایهٔ سلیقهٔ بیننده، سامانهٔ هشدار، تلتکست دیجیتال، شبکه‌های اجتماعی و سرویس‌های متنوع دیگری است که بر پایهٔ نوع کاربران و بازار هدف محصول مورد نظر قرار می‌گیرد.	[ "سامانهٔ مزاحم‌یاب تلفنی - تلویزیونی چگونه عمل می‌کند؟", "کدام سامانه شمارهٔ تماس فرد مزاحم را روی صفحهٔ تلویزیون نماش می‌دهد و یا آن را به پست الکترونیک فرد و غیره ارسال می‌دارد؟", "مهم‌ترین سرویس‌های تعاملی موجود در حوزه آی‌پی تی‌وی شامل چه سرویس‌هایی است؟", "مخترع تلفن چه کسی بوده‌است؟" ]
تلویزیون پروتکل اینترنت	از آنجا که IPTV بر پایهٔ پروتکل اینترنت (IP) کار می‌کند، در صورتی که سرعت اتصال IPTV به اندازهٔ کافی نباشد، تأخیرهایی را در پخش ایجاد می‌نماید. هم‌اکنون، بیشتر سامانه‌های IPTV خدمات HDTV را ارائه نمی‌دهند در حالی‌که بیشتر سامانه‌های تلویزیون دیجیتال مانند DVB از این خدمات پشتیبانی می‌کنند. با توجه به توسعهٔ شبکه‌های دسترسی باند پهن در کشور ایران، ارائهٔ سرویس‌های تصویری که کیفیت تضمین شدهٔ زیرساخت را نیاز دارند، امکان‌پذیر شده‌است. هم‌اکنون، پهنای باند عمومی قابل ارائه از طریق شبکه‌های ADSL در ایران بیش از ۶ مگابیت بر ثانیه است که برای ارائهٔ سرویس‌های تصویری حتی با کیفیت HD نیز کفایت می‌کند. محدودیت دیگر موجود در توسعهٔ سامانهٔ IPTV در کشور ایران مربوط به استقلال سازمان‌های مربوط به تولید محتوا از سازمان‌های متولی شبکهٔ زیرساخت است.	[ "آی‌پی تی‌وی بر چه پایه‌ای کار می‌کند؟", "در صورتی که سرعت آی‌پی تی‌وی به اندازهٔ کافی نباشد، چه اتفاقی رخ می‌دهد؟", "هم‌اکنون، پهنای باند عمومی قابل ارائه از طریق شبکه‌های ای دی اس ال در ایران چقدر است؟", "در حال حاضر جمعیت ایران چقدر است؟" ]
تلویزیون پروتکل اینترنت	این شرکت‌ها دیگر نیازی به دریافت مجوز از وزارت ارتباطات یا وزارت ارشاد را برای خدمات‌دهی ندارند، اما شرکت‌هایی که دسترسی به شبکهٔ ارتباطی برای ارائهٔ این خدمات را ندارند باید در قالب همکاری با بخش خصوصی، شبکهٔ مورد نیاز خود را تأمین کنند. در سال ۱۳۹۱ وبگاه تلوبیون به عنوان نخستین سرویس پخش زندهٔ اینترنتی توسط شرکت سیما رایان شریف (بخش خصوصی) راه‌اندازی شد و در سال ۱۳۹۳ آرشیو کامل صدا و سیما به این محصول اضافه گردید و اپلیکیشن تلفن همراه تلوبیون عرضه گردید. سال ۱۳۹۴ شرکت «توسعهٔ سامانهٔ به هنگام غدیر» با نام آی‌سیما، باران تلکام با نام آیو (مالکیت خصوصی)، به‌سیما با نام شبکهٔ فرا (مالکیت خصوصی)، شرکت تراشهٔ سبز تهران (مالکیت خصوصی) تحت نام تیوا و شرکت گسترش سامانه‌های هوشمند آسمان ابتدا تحت عنوان کنسرسیوم آسمان، شرکت باران تلکام با نام تجاری آیو و همچنین شرکت ایرانسل با برند لنز، موفق به دریافت نمایندگی عرضهٔ خدمات صوت و تصویر فراگیر سازمان صداوسیما شدند و فعالیت خود را در حوزهٔ IPTV آغاز کرد. این شرکت‌ها نه تنها با سازمان صدا وسیما بلکه با همهٔ سازمان‌ها و نهادهای ذی‌نفع و پدیدآورندگان محتوا و خدمات در این حوزه نیز همکاری و تعامل گسترده‌ای دارند.	[ "در چه سالی وبگاه تلوبیون به عنوان نخستین سرویس پخش زندهٔ اینترنتی توسط شرکت سیما رایان شریف (بخش خصوصی) راه‌اندازی شد؟", "وبگاه تلوبیون به عنوان نخستین سرویس پخش زندهٔ اینترنتی توسط کدام شرکت راه‌اندازی شد؟ ", "سال ۱۳۹۴ شرکت «توسعهٔ سامانهٔ به هنگام غدیر» با چه نامی موفق به دریافت نمایندگی عرضهٔ خدمات صوت و تصویر فراگیر سازمان صداوسیما شد؟", "سال ۱۳۹۴ باران تلکام با چه نامی موفق به دریافت نمایندگی عرضهٔ خدمات صوت و تصویر فراگیر سازمان صداوسیما شد؟", "در سال ۱۳۹۴ به‌سیما با چه نامی موفق به دریافت نمایندگی عرضهٔ خدمات صوت و تصویر فراگیر سازمان صداوسیما شد؟", "در سال ۱۳۹۴ شرکت تراشهٔ سبز تهران با چه نامی موفق به دریافت نمایندگی عرضهٔ خدمات صوت و تصویر فراگیر سازمان صداوسیما شد؟", "در سال ۱۳۹۴ شرکت گسترش سامانه‌های هوشمند آسمان تحت چه عنوانی موفق به دریافت نمایندگی عرضهٔ خدمات صوت و تصویر فراگیر سازمان صداوسیما شد؟", "در سال ۱۳۹۴ شرکت ایرانسل با کدام برند موفق به دریافت نمایندگی عرضهٔ خدمات صوت و تصویر فراگیر سازمان صداوسیما شد؟", "شرکت ایرانسل از چه سالی فعالیت خود را به طور رسمی آغاز کرد؟", "سازمان صداوسیمای ایران از چه سالی در پایتخت فعالیت خود را به طور رسمی آغاز کرد؟" ]
ایران‌شناسی	ایران‌شناسی شاخهٔ منظمی از دانش‌است که به‌مطالعهٔ دانش فرهنگی ایران از زمان باستان تاکنون می‌پردازد. (دربرگیرندهٔ ایران‌شناسی کهن و ایران‌شناسی نو). این‌فرهنگ دربرگیرندهٔ تاریخ، ادبیات، هنر و فرهنگ ایران کهن و ایران نو و به‌همراه فرهنگ تودهٔ آن می‌شود. افزون‌براین به مطالعه زبان‌های ایرانی نیز پرداخته می‌شود.	[ "ایران‌شناسی چیست؟", "کدام شاخه‌ای از دانش به‌ مطالعهٔ دانش فرهنگی ایران از زمان باستان تاکنون می‌پردازد؟", "ایران‌شناسی به ‌مطالعهٔ دانش فرهنگی ایران از چه زمانی می‌پردازد؟", "دانش ایران‌شناسی چند سال در ایران رواج دارد؟" ]
ایران‌شناسی	در ماه مارس ۱۷۶۵ میلادی، کارستن نیبور مورخ شهیر و نامی، در حین سیر و گردش خویش، چند روزی را هم در تخت‌جمشید گذرانید و از کتیبه‌های معروف و تازه کشف شده نسخه‌برداری دقیق نمود. این اقدام وی گامی بود که به جلو برداشته شد، زیرا تا آن زمان هنوز در اروپا نسخهٔ دقیقی از متون مرتبط به یکدیگر وجود نداشت. کارستن نیبور نظر پیترو دلاواره را مبنی بر اینکه خطوط میخی باید از راست به چپ خوانده شود تأیید و تصدیق نمود و علاوه بر آن نیبور به این نکته توجه کرد که کلیهٔ کتیبه‌های تخت‌جمشید در سرستون قرار گرفته یا در روی لوحه‌های جداگانه‌ای منقوش است و این لوحه‌ها هم سه‌گانه بوده‌است. در نتیجهٔ این مشاهدات چنین نتیجه گرفت که کتیبه‌های مزبور با سه نوع خط نوشته شده، ولی متن همهٔ آن‌ها یکی است. خط نوع اول ساده‌تر و الفبایی و مشتمل بر ۴۲ علامت می‌باشد. اثر نی‌بور که در سال ۱۷۷۸ میلادی انتشار یافت در امر آشنایی اروپائیان با خطوط میخی کمک شایانی نمود و مبنا و پایهٔ کشف رمز خواندن خط مزبور قرار گرفت و از اینرو تمام کوشش‌ها در راه مطالعه و تحقیق دربارهٔ خط ساده معطوف و متمرکز گردید.	[ "در چه تاریخی کارستن نیبور چند روزی را در تخت‌جمشید گذرانید و از کتیبه‌های معروف و تازه کشف‌شده نسخه‌برداری دقیق نمود؟", "در ماه مارس ۱۷۶۵ میلادی، کدام مورخ شهیر و نامی، در حین سیر و گردش خویش، چند روزی را هم در تخت‌جمشید گذرانید و از کتیبه‌های معروف و تازه کشف شده نسخه‌برداری دقیق نمود؟", "کارستن نیبور نظر چه کسی را مبنی بر اینکه خطوط میخی باید از راست به چپ خوانده شود تأیید و تصدیق نمود؟ ", "کدام مورخ مشهور نظر پیترو دلاواره را مبنی بر اینکه خطوط میخی باید از راست به چپ خوانده شود تأیید و تصدیق نمود؟", "اثر نی‌بور در چه سالی انتشار یافت؟", "کارستن نیبور در کجا متولد شده‌است؟", "کارستن نیبور در چه سنی در حین سیر و گردش خویش، چند روزی را در تخت‌جمشید گذرانید و از کتیبه‌های معروف و تازه کشف‌شده نسخه‌برداری دقیق نمود؟" ]
ایران‌شناسی	در سال ۱۷۹۸ م دانشمند آلمانی، گ تیخسن[Latin 5] به این نتیجه رسید که خط کج در کتیبه‌های نوع اول جنبه مقسم کلمات را دارد. او بعد از دقت زیاد پی برد که تعداد علائم بین اینگونه مقسم‌ها، هیچ‌گاه از رقم ده تجاوز نمی‌کند. این مشاهدات سبب شد که تیخسن با نظر نیبور مبنی بر اینکه نوع اول خط الفبایی است و گروه علائم واقع در بین خطوط میخی کج، معرف واژه‌ها و کلمات می‌باشد و هر علامتی نماینده یک حرف است، موافقت کرد. بعلاوه تیخسن، اینطور فکر می‌کرد که هر سه نوع خط جنبه الفبایی دارد و خود کتیبه‌ها مربوط به پادشاهان پارت و اشکانی می‌باشد، گرچه تمام نظرات «تیخسن» کاملاً منطبق با واقعیت نبود، اما بدون تردید نظر وی در مورد مفهوم و معنای خط کج در کشف خواندن خطوط میخی قدمی بسیار مؤثر بود.	[ "در چه سالی دانشمند آلمانی، گ تیخسن به این نتیجه رسید که خط کج در کتیبه‌های معروف و تازه کشف شده‌ی تخت جمشید نوع اول جنبه مقسم کلمات را دارد؟", "تیخسن فکر کرد که کتیبه‌های تخت جمشید مربوط به دوران چه پادشاهانی است؟", "کدام دانشمند آلمانی در سال 1798 به این نتیجه رسید که خط کج در کتیبه‌های نوع اول جنبه مقسم کلمات را دارد؟", "تیخسن در کدام شهر متولد شده‌است؟" ]
ایران‌شناسی	بدین ترتیب اقدامات مربوط به کشف رموز خواندن خط میخی به کندی و تحمل رنج زیاد پیش می‌رفت و تمام نتایج مثبتی که به دست می‌آمد از دایره فرضیه و توهم قدم فراتر نمی‌نهاد. بیش از ۱۰۰ سال گذشت تا فقط ۲ علامت، آن هم از روی حدس شناخته شد. جای تعجب نیست که بسیاری از محققین راه تخیل پیمودند به طوری که در سال ۱۸۰۲، شخصی بنام لیختن اشتین[Latin 7] اعتقاد راسخ داشت که علائم خطوط میخی هر سه نوع از انواع الفبای کوفی است و باید از راست به چپ خوانده شود. او معتقد بود که این خطوط به زبان عربی نوشته شده و به سبک و روش آیات قرآن حاوی آیاتی است. یکی دیگر از معاصرین تیخسن، بنام س. ویته[Latin 8] عقیده داشت که اهرام مصر و ویرانه‌های تخت جمشید در طبیعت به وجود آمده‌اند و نتیجه و ثمره پیدایش آتشفشانی است. قبل از آن بعضی دانشمندان می‌کوشیدند تا خطوط میخی را به زبان یونانی بخوانند.	[ "چند سال گذشت تا فقط ۲ علامت خط میخی، آن هم از روی حدس شناخته شد؟", "در چه سالی شخصی بنام لیختن اشتین اعتقاد راسخ داشت که علائم خطوط میخی هر سه نوع از انواع الفبای کوفی است و باید از راست به چپ خوانده شود؟", "چه کسی در سال 1802 اعتقاد راسخ داشت که علائم خطوط میخی هر سه نوع از انواع الفبای کوفی است و باید از راست به چپ خوانده شود؟", "اعتقاد لیختن اشتین در مورد علائم خطوط میخی چه بود؟", "چه کسی در سال 1802 معتقد بود که خطوط میخی به زبان عربی نوشته شده و به سبک و روش آیات قرآن حاوی آیاتی است؟", "نام فردی از معاصرین تیخسن که عقیده داشت که اهرام مصر و ویرانه‌های تخت جمشید در طبیعت به وجود آمده‌اند و نتیجه و ثمره پیدایش آتشفشانی است چه کسی است؟", "ویته در کجا متولد شده‌است؟", "لیختن اشتین اهل کدام کشور است؟", "خط میخی در چه سالی اختراع شد؟" ]
ایران‌شناسی	گروتفند ۲۷ ساله به خواندن کتیبه‌های خطوط میخی تخت جمشید پرداخت. اساس کار او به این منوال بود که بعضی از نظریات و افکار پیشینی‌ها را پذیرفت و با این نظر که خط کج، مقسم کلمات است موافقت نمود. همچنین تأیید کرد که گروه هفت علامتی که غالباً و مکرراً به چشم می‌خورد به معنای پادشاه است و کتیبه‌های مزبور متعلق به دوره هخامنشیان می‌باشد و برای تعیین نام واقعی پادشاهان ایران باید به زبان اوستایی متوسل شد و علامتی که بیشتر به چشم می‌خورد همان حرف «a» می‌باشد. بدیهی است این نظریات باز هم کلاً جنبه فرضیه را داشت، ولی گروتفند از بین کلیه این فرضیه‌ها و نظریه‌ها روش خود را برگزید.	[ "گروتفند در چند سالگی به خواندن کتیبه‌های خطوط میخی تخت جمشید پرداخت؟", "گروتفند از بین کلیه این فرضیه‌ها و نظریه‌ها کدام روش را برگزید؟\n", "گروتفند تأیید کرد که گروه هفت علامتی که غالباً و مکرراً در زبان میخی به چشم می‌خورد به چه معناست؟", "گروتفند در کجا متولد شده‌است؟" ]
ایران‌شناسی	فرانکسیسکوس راپلنگیوس[Latin 9] نخستین کسی بود که در اواخر سده شانزدهم میلادی به وجود رابطه‌ای میان زبان فارسی و آلمانی پی برد. پس از او، کلاودیوس سالماسیوس[Latin 10] در سال ۱۶۴۳ م، در کتابی با نام «دربارهٔ یونان‌شناسی»[Latin 11] برای نخستین بار «نظریه هندواسکیتی»[Latin 12] را مطرح کرد و مدعی شد که زبان‌های ژرمنی (گوتی و آلمانی)، فارسی، لاتینی و یونانی بازماندگان زبان واحدند که دیگر موجود نیست. اندکی بعد گئورک استیرنهیلم[Latin 13] سوئدی در مقدمه‌ای که در سال ۱۶۷۱ م بر ترجمه گوتی کتاب مقدس نوشت، فهرست سالماسیوس را کامل‌تر کرد و زبان‌هایی که اکنون اسلاوی، ایتالیک و سلتی می‌نامیم، نیز بدان افزود.	[ "نخستین کسی که در اواخر سده شانزدهم میلادی به وجود رابطه‌ای میان زبان فارسی و آلمانی پی برد چه کسی بود؟", "فرانکسیسکوس راپلنگیوس در کدام سده به وجود رابطه‌ای میان زبان فارسی و آلمانی پی برد؟", "کلاودیوس سالماسیوس در کدام کتاب برای نخستین بار «نظریه هندواسکیتی» را مطرح کرد؟", "چه کسی در کتاب «دربارهٔ یونان‌شناسی» برای نخستین بار «نظریه هندواسکیتی» را مطرح کرد؟", "چه کسی در سال ۱۶۷۱ م، ترجمه گوتی کتاب مقدس را نوشت؟", "فرانکسیسکوس راپلنگیوس در کجا متولد شده‌است؟" ]
ایران‌شناسی	در سال ۱۷۶۷ م، پزشکی انگلیسی به نام جیمز پارسونز[Latin 14] کتابی به نام «بازمانده‌های یافث: بررسی‌های تاریخی دربارهٔ خویشاوندی و منشأ زبان‌های اروپایی»[Latin 15] منتشر کرد. او در این کتاب با بررسی و مقایسه اعداد پایه در زبان‌های آلمانی، اسپانیایی، انگلیسی کهن، ایتالیایی، ایرلندی، بنگالی، دانمارکی، روسی، سوئدی، فارسی، فرانسوی، لاتینی، لهستانی، هلندی، وِلش و یونانی و سپس مقایسه آنا با برابرهای کاملاً متفاوتشان در زبان‌های ترکی، چینی، عبری و مالزیایی، بدین نتیجه رسید که زبان‌های اروپا، ایران وهند بازماندگان زبانی واحدند که زبان یافث، پسر نوح بوده‌است.	[ "در چه سالی جیمز پارسونز کتابی به نام «بازمانده‌های یافث: بررسی‌های تاریخی دربارهٔ خویشاوندی و منشأ زبان‌های اروپایی» را منتشر کرد؟", "کتاب «بازمانده‌های یافث: بررسی‌های تاریخی دربارهٔ خویشاوندی و منشأ زبان‌های اروپایی» توسط چه کسی منتشر شده‌است؟", "جیمز پارسونز در کتاب «بازمانده‌های یافث: بررسی‌های تاریخی دربارهٔ خویشاوندی و منشأ زبان‌های اروپایی» با بررسی و مقایسه اعداد پایه به چه نتایجی دست یافت؟", "مذهب جیمز پارسونز چیست؟" ]
ایران‌شناسی	اصطلاح «هندواروپایی» را نخستین بار توماس یانگ[Latin 17] انگلیسی در سال ۱۸۱۳ م برای این خانواده پیشنهاد کرد. پس از مدتی، زبان‌شناس برجسته آلمانی، فرانتس بوپ[Latin 18] (۱۷۹۱–۱۸۶۷ م؛ پدر زبانشناسی هندواروپایی و بنیان‌گذار زبان‌شناسی تطبیقی) نخستین کتاب مهم را در زمینه زبان‌شناسی تطبیقی هنداروپایی در سال ۱۸۱۶ م با نام «دربارهٔ نظام صرف فعل سنسکریت»[Latin 19] در مقایسه با یونانی، لاتینی، فارسی و آلمانی منتشر کرد. بوپ در این کتاب نشان داد که زبان‌های یونانی و لاتین و فارسی و ژرمنی از یک خانواده‌اند. دیگر کتاب مهم او، که نخستین دستور تطبیقی زبان‌های هنداروپایی است، با نام «دستور تطبیقی سنسکریت، زند (اوستایی)، یونانی، لاتینی، لیتوانیایی، اسلاوی کهن، گوتی و آلمانی»[Latin 20] در سال‌های ۱۸۳۳ م تا ۱۸۵۲ م منتشر شد. کنراد مالت-برن،[Latin 21] جغرافی‌دان فرانسوی دانمارکی‌تبار در ۱۸۱۰ م اصطلاح «هندوژرمنی» را برای برابری با «هندواروپایی» ساخت که از کناره‌های رود گنگ تا سواحل ایسلند رواج دارد.	[ "اصطلاح «هندواروپایی» را نخستین بار چه کسی در سال ۱۸۱۳ پیشنهاد کرد؟", "توماس یانگ در چه سالی برای نخستین بار اصطلاح «هندواروپایی» را پیشنهاد کرد؟", "پدر زبانشناسی هندواروپایی چه کسی است؟", "بنیان‌گذار زبان‌شناسی تطبیقی چه کسی است؟", "چه کسی نخستین کتاب مهم را در زمینه زبان‌شناسی تطبیقی هنداروپایی در سال ۱۸۱۶ م با نام «دربارهٔ نظام صرف فعل سنسکریت» منتشر کرد؟", "نام جغرافی‌دان فرانسوی دانمارکی‌تبار در ۱۸۱۰ م که اصطلاح «هندوژرمنی» را برای برابری با «هندواروپایی» ساخت چه بود؟\n", "کنراد مالت-برن در کجا متولد شده‌است؟", "کنراد مالت-برن اهل کدام کشور است؟" ]
ایران‌شناسی	آگوست شلایخر در سال ۱۸۵۰ م، هنداروپایی بودن زبان آلبانیایی را به اثبات رساند. دیگر زبان‌شناس آلمانی، هاینریش هوبشمان،[Latin 26] در سال ۱۸۷۵ م ثابت کرد که زبان ارمنی، بر خلاف نظر رایج، عضوی از شاخه‌های زبان‌های ایرانی نیست و باید آن را شاخه مستقل از خانواده زبان‌های هنداروپایی به‌شمار آورد. سرانجام فریدریش کارل بروگمان همه یافته‌های زبان‌شناسی هنداروپایی را تا پایان سده نوزدهم میلادی در مجموعه بسیار مفصل و ارزشمندی با نام «اساس دستور تطبیقی زبان‌های هندوژرمنی»[Latin 27] گردآورد و در فاصله سال‌های ۱۸۸۶ م تا ۱۹۰۰ م منتشر کرد.	[ "چه کسی در سال ۱۸۵۰ م، هنداروپایی بودن زبان آلبانیایی را به اثبات رساند؟", "آگوست شلایخر در چه سالی هنداروپایی بودن زبان آلبانیایی را به اثبات رساند؟", "چه کسی در سال ۱۸۷۵ م ثابت کرد که زبان ارمنی، عضوی از شاخه‌های زبان‌های ایرانی نیست و باید آن را شاخه مستقل از خانواده زبان‌های هنداروپایی به‌شمار آورد؟", "چه کسی همه یافته‌های زبان‌شناسی هنداروپایی را تا پایان سده نوزدهم میلادی در مجموعه بسیار مفصل و ارزشمندی با نام «اساس دستور تطبیقی زبان‌های هندوژرمنی» گردآورد؟", "فریدریش کارل بروگمان در کجا متولد شده‌است؟" ]

Subsets and Splits

No community queries yet

The top public SQL queries from the community will appear here once available.