text
stringlengths
86
266
audio
stringlengths
27
27
اینا رفتن توی سوراخ عصاشون چند تا کرم مثلا قاطی کردن آوردن داستانش داستان تکراری‌ایه همین داستان رو من درباره آوردن بذر چای و کاشف‌السلطنه شنیدم همین داستان رو می‌گن درباره این‌که
audios/merged_f33_00041.wav
کشیش‌های رومی‌ چطوری کرم ابریشم آوردن خلاصه داستان درست یا غلط نشون می‌ده که ابریشمه چیز مهمی‌ بوده و خیلیا می‌خواستن که بیارن این طرف داشته باشنش و ابریشم تو این جاده می‌رفته و می‌اومده
audios/merged_f33_00042.wav
ابریشم و چیزای ابریشمی یعنی ابریشم و طرح‌هایی که روی پارچه‌های ابریشمیه ابریشم و پارچه‌هایی که با ابریشم می‌شه بافت لزوما همه‌ش هم تو چین بافته نمی‌شد
audios/merged_f33_00043.wav
اینطوری نیست که ابریشم بیاد از اون‌ور ابریشم در بره بیرون کار می‌شه کار فیزیکی می‌شه طرح اضافه می‌شه پس طرح هم داره تو این جاده می‌ره ایده هم داره تو این راه‌ها می‌ره این‌که پارچه ابریشمی می‌بینی در اروپا
audios/merged_f33_00044.wav
که طرح درخت زندگی ایرانی روشه طرح‌های هندی روشه بعدا بیزانسی‌ها دارن طرحی رو می‌زنن روی پارچه ابریشمی‌ که طرح درخت زندگی ایرانیه یعنی طرحه از اینجا رفته به اونجا
audios/merged_f33_00045.wav
خیلی تکرار می‌شه این داستان که پارچه ابریشمی‌ از چین می‌آد توی ایران روش نقش و نگار می‌خوره بعد می‌ره به روم یا ابریشمی می‌آد در هند بافته می‌شه لای پارچه‌های دیگه
audios/merged_f33_00046.wav
و بعد می‌آد در ایران طرح می‌خوره روش و بعد می‌ره به روم این یعنی چی؟ یعنی گفتم طرح و نقش توی جاده جابه‌جا می‌شه ما وقتی می‌گیم جاده فکر می‌کنیم فقط جنس جابه‌جا می‌شه
audios/merged_f33_00047.wav
چون تو جاده ابریشم خیلی ایده و فکر و عقیده رفت و آمد الان ولی تو کالا بمونیم یه کم هنوز و مخصوصا تو همین ابریشم این ابریشم به روم که رسید اتفاق خیلی مهمی‌ بود یک حس ظرافتی آورد
audios/merged_f33_00048.wav
اشراف رفتن سراغش پرطرفدار شد، قیمتی شد حالا چینی‌ها همه‌ش هم نفروخته بودن می‌گم چه اون ابریشمی‌ که چینی‌ها فروخته بودن چه اون ابریشمی‌ که به عنوان پول استفاده شده بود و تبادل شده بود و رسیده بود این سر دنیا
audios/merged_f33_00049.wav
طلا و نقره ارزشمندمون رو بدیم یه چیز تجملاتی بگیریم ما اهل این کارا نیستیم این کارا مال شرقی‌هاست که شهرت داشتن در روم به تجمل‌پرستی و راحت‌طلبی و اینا
audios/merged_f33_00050.wav
ما مردمان جنگ و شمشیریم ابریشم مال سوسولاست بعد هم این ابریشم بدن‌نماست اینو می‌پوشن دیگه حیا چی می‌شه؟ به سر عشق چی می‌آد؟ زندگی زناشویی به باد می‌ره و این بده
audios/merged_f33_00051.wav
ولی اینا حرف بود رومی‌ها آخرش اینا رو می‌خریدن زیاد هم می‌خریدن ممکن بود با عذاب وجدان بخرن ولی می‌خریدن می‌رفت ابریشم از این مسیرها به روم انقدری که قرن‌ها بعد اسم‌گذاری این راه‌ها به عنوان راه ابریشم
audios/merged_f33_00052.wav
اون سر راه بازرگان‌ها از چین ابریشم بار بزنن بیفتن تو جاده برن این‌ور به روم ابریشم تحویل بدن اصلا این نیست این خیلی تصور غلطیه اون باری که حتی تو باری که اینطوری می‌رفت
audios/merged_f33_00053.wav
یعنی حتی اون ابریشمی‌ که از چین ابریشم بود و این‌ور ابریشم تحویل می‌دادن این همون محصول نبود این وسط در این زنجیره‌‌ی به‌هم‌پیوسته ارزش بهش اضافه شده بود ارزشی که در طول زمان بهینه هم شده بود
audios/merged_f33_00054.wav
بهتر هم شده بود روال شده بود نخ ابریشم دوخته شده در هند طرح خورده در ایران بره در بیزانس هم یه کاری روش بکنن بعد بره اروپا یعنی هر کی هر فرهنگی سر این راه
audios/merged_f33_00055.wav
مهر خودش رو داره روی این می‌زنه فقط هم نه ابریشم، ادویه ادویه‌ای که از شرق می‌اومد رو زمان اشکانیان عرب‌ها می‌گن اینا رو یه ترکیباتی خودشون اضافه می‌کردن رنگ خودشون رو بهش می‌زدن
audios/merged_f33_00056.wav
این تعریف همون چیزی که بهش می‌گن Value Chain زنجیره ارزش در این زنجیره، ارزش داره اضافه می‌شه تولید می‌شه داستان این سر ابریشم بار بزن اون سرخالی کن نیست واقعا
audios/merged_f33_00057.wav
از این کتاب این رو هم یاد گرفتم که اصلا بیشتر تجارت محلی بوده یعنی بیشتر بار اینطوری نبوده که این سر جاده چین بار بزنن روم خالی کنن منطقه به منطقه مبادله می‌کردن
audios/merged_f33_00058.wav
بازرگانا از هرجا رد می‌شدن با همون بازرگانای محلی و تاجرای اونجا معامله می‌کردن یه چیزی می‌فروختن یه چیزی می‌خریدن طبیعی هم هست تاجر یه چیزی می‌خره می‌بره می‌فروشه شهر بغلی یه چیز دیگه می‌گیره
audios/merged_f33_00059.wav
دوباره برمی‌گرده اینجا اون دوباره جنس دست‌به‌دست می‌ره از شرق تا غرب یعنی هر چی از اروپا و ایران می‌اومد به دست چینی‌ها نمی‌رسید هرچی از چین و از این طرف ایران می‌رفت به دستور روم و اروپا نمی‌رسید
audios/merged_f33_00060.wav
جنس هم اگر می‌رفت معنیش این نبود که تاجر هم کاروان هم داره باهاش می‌ره اصلا دوره اشکانیان مثلا می‌گن چینی‌ها رو می‌گفتن فقط تا مرو می‌تونن بیان از اونجا باید می‌فروختن به تاجرای ایرانی
audios/merged_f33_00061.wav
از این‌ور رومی‌ها هم همین‌طور به‌خاطر این‌که ایرانی‌ها وایساده بودن عوارض گمرکی رو سر راه بگیرن قیمت کالا رو در ورودی و خروجی کشور خودشون تعیین بکنن کشور هم نه، سرزمین خودشون خودشون تعیین بکنن
audios/merged_f33_00062.wav
اینم سود ایران بود از جاده‌هاش که امکانات خوبی هم داشت می‌داد توش به مسافرا و اینا در مقابلش عوارض می‌گرفت از چینی‌ها هم مالیات می‌گرفت از رومی‌ها عوارض می‌گرفت که بتونن از ایران رد بشن
audios/merged_f33_00063.wav
دو سه بار گفتیم ایران بذار سال سوم‌مون رو اصلا بریم درباره ایران صحبت کنیم سوال سوم‌مون نقش ایرانه در این داستان راه‌های ابریشم برقراری راه‌های ابریشم رو اشکانیان بودن که ممکن کردن
audios/merged_f33_00064.wav
اشکانیان یک شاهنشاهی مهمی‌ در ایران باستان بودن نزدیک تقریبا ۵ قرن حکومت کردن حداقل در دوره‌ای بین سلوکیان و ساسانیان و اون چیزی که ما ازشون می‌دونیم
audios/merged_f33_00065.wav
نسبت به اهمیتی که داشتن در تاریخ ایران بسیار بسیار کمه یه مقدارش هم شاید احتمالا به‌خاطر اینه که ساسانیان یه خرده‌ای اشکانیان رو پاک کردن از تاریخ
audios/merged_f33_00066.wav
ساسانیان که بعدش اومدن مخصوصا روحانیان زرتشتی و اینا بیشتر دنبال این بودن که خودشون رو وصل کنن به هخامنشیان داستان تاریخ رو هم اوستایی بگن و اینا اینه که بعدا هم خدای‌نامه‌ها و تو شاهنامه‌ها و اینا
audios/merged_f33_00067.wav
اشکانیان نه که گم شدن ولی یه خرده‌ای مخفی‌ان لالوی پهلوانان اسطوره‌ای ایران در دوره کیانیان و اینا قاطی‌ان می‌شه تشخیص‌شون داد شناخت‌شون
audios/merged_f33_00068.wav
از آثار تاریخ‌نگاران یونانی و رومی و ارمنی و اینایی می‌دونیم که با اینا در تماس بودن و خیلی وقتا در جنگ بودن در حالی که اون هزار سال از حمله اسکندر
audios/merged_f33_00069.wav
از فروپاشی هخامنشیان تا ظهور اسلام دوره اشکانی بسیار طولانیه و بسیار اثرگذاره حالا وارد اثرگذاریش در زمان دوره ساسانی نمی‌شیم اون خودش داستان دیگریه
audios/merged_f33_00070.wav
ولی واقعیتش اینه که خیلی خیلی کم ازشون می‌دونیم اشکانیان به بزرگی زمان هخامنشیان البته نشدن هیچ‌وقت سرزمین‌هاشون انقدر نشد ولی مخصوصا در سده نخست پیش از میلاد قدرت خیلی بزرگی بودن
audios/merged_f33_00071.wav
فردوسی می‌گه که کنون ای سراینده فرتوت مرد سوی گاه اشکانیان بازگرد اشکانیان رو اینطوری معرفی می‌کنه که اینا به گیتی به هر گوشه‌ای بر یکی گرفته ز هر کشوری اندکی
audios/merged_f33_00072.wav
چو بر تخت‌شان شاد بنشاندند ملوک طوایف همی خواندند که داره می‌گه که اینا نیمه‌متمرکز هم بود قدرت‌شون یه خرده ملوک‌الطوایفی و اینا بود سیستم‌شون حالا تو داستانی که فردوسی می‌گه البته خب تاریخ هست
audios/merged_f33_00073.wav
یعنی جنگ‌شون با روم شد سر ارمنستان البته نه ارمنستان الان، ارمنستان اون موقع و تا تمام مدتی که بودن نذاشتن که روم ارمنستان رو بگیره ارمنستان متحد اشکانیان موند
audios/merged_f33_00074.wav
و روم اون طرف در مرزهای خودش باشه دور مدیترانه بخش‌هایی از اروپا، شمال آفریقا از خاورمیانه هم شامات و آسیای صغیر دستشه همه اینا منظورمون چیه از این حرفا؟
audios/merged_f33_00075.wav
می‌خوایم بگیم که اشکانیان یا پارتیان اینا قدرت بزرگی بودن از قرن دوم پیش از میلاد یا قرن منفی ۲ نمی‌دونم چرا بهش نمی‌گن منفی دو که خیال همه راحت‌تر بشه و آمدن و بین مثلا سلوکیان و از اون‌ور سکاها
audios/merged_f33_00076.wav
از شرق هم این سکاهای کوچ‌گرد رو هی هل دادن هل دادن عقب درباره مهرداد بزرگ هم باید صحبت بکنیم که از جمله پادشاهانیه که ایران رو یکدست می‌کنه
audios/merged_f33_00077.wav
و فکر می‌کنم که مهرداد اول کم‌شناخته‌شده‌ترین‌شون هم هست هم مهرداد اول، هم مهرداد دوم اشکانی خیلی جای صحبت دارن که حتما ما باید صحبت بکنیم درباره‌شون اینا خلاصه کم‌کم می‌آن و سرزمین‌های سلوکیان
audios/merged_f33_00078.wav
که سفیری از چین می‌آد دیدن مهرداد دوم اشکانی می‌آد و استقبال گرمی هم می‌کنن ایرانیا و رابطه برقرار می‌شه و اینجا اونجاییه که تولد راه ابریشمه به یک معنی
audios/merged_f33_00079.wav
در دوره اشکانی اینجا جاییه که جاده ابریشم تبدیل می‌شه به یک پدیده سیاسی تجاری رسمی توافق می‌کنن ایران و چین که امنیت این جاده‌ها رو تضمین بکنن
audios/merged_f33_00080.wav
و کردن بعضیا می‌گن انقدر امنیت داشت انقدر کنترل داشتن دقیق روی این جاده‌ها تا قرن‌های بعدی تا زمان ساسانیان
audios/merged_f33_00081.wav
که وقتی مانی پیامبر داشت فرار می‌کرد بهرام ساسانی به محض این‌که به قدرت می‌رسه دستور می‌ده که قبل از این‌که از ایران بره بیرون بگیرنش
audios/merged_f33_00082.wav
و اینا هم انقدر کنترل دارن روی جاده‌ها می‌تونن پیداش کنن و بگیرنش یه روایتیه البته نمی‌دونیم چقدر درسته ولی اگر درست باشه نشون‌دهنده اینه که کنترل خیلی زیادی، خوبی روی جاده‌ها دارن
audios/merged_f33_00083.wav
ولی خلاصه اینو زمان اشکانیان بازش می‌کنن و منبع مهم درآمد ایران اشکانی هم همین تجارته هم کالاهای خودشون، هم کالاهای دیگران کالاهایی که حالا چون از این راه می‌آد
audios/merged_f33_00084.wav
خیلیا ممکنه به اسم کالای پارتی بشناسنش بدون این‌که واقعا از پارت آمده باشه از ایران آمده باشه یه آهنی می‌ره روم از هند و پلینی پلینی ارشد نوشته که آهن پارتی خیلی مرغوبه
audios/merged_f33_00085.wav
بذارم ببینم تو کامنتا چند نفر از ویدیوهای قبلی یادشونه که پلینی کی بود به نظرم بامزه‌ست جالبه ببینیم چند نفر یادشونه من خودم اسم پلینی رو مثلا می‌بینم یاد اون داستانی که قبلا گفتیم می‌افتم
audios/merged_f33_00086.wav
ببینیم کی یادشه خلاصه کار اشکانیان برقراری امنیت مسیر تجارته و خود تجارته درآمدشون از اینجاهاست که ابریشم و یشم چین و فولاد هندی و اینا
audios/merged_f33_00087.wav
بتونه بیاد برسه به مرکز ایران یا بتونه بیاد بره به سوریه یا به روم یا از اون‌ور از ایران از نسا چیزای جالبی می‌ره چوب بره اسب بره درخت بره، مروارید بره
audios/merged_f33_00088.wav
انار بره، یونجه بره شترمرغ بره، شیر بره شیری که آدم می‌خورد بره هم شیر برای اجرای حرکات‌های ژانگولر بره ببرن به چین برده بره به عنوان غلام یا مهماندار
audios/merged_f33_00089.wav
یا مثلا خواجه دربارهای سلطنتی و اینا و البته انگور و شراب زیاد بره کشت تاک هم اون زمان در زمان اشکانیان در ایران خیلی زیاده انگار در زیرزمین اقامتگاه اشکانی در نسا
audios/merged_f33_00090.wav
که نسا گفتم خیلی‌ها می‌گن همین عشق‌آباد یا اشک‌آباد امروزه می‌گن یه انباری داشتن ۵۰۰ هزار لیتر شراب ظرفیتش بوده یا وسمه که شاید اصلا مهم‌ترین کالایی بوده
audios/merged_f33_00091.wav
که ایرانیان باستان در این زنجیره داشتن طبعا خیلی چیزایی که می‌رفته باید چیزایی بوده که راه طولانی رو می‌تونه بره خراب نشه، سبک باشه قابل حمل باشه ارزش بالا داشته باشه مثل سنگ‌های قیمتی، ابریشم، خز
audios/merged_f33_00092.wav
پوست سمور و راسو و روباه برای این‌که مثلا لباس‌های شیکان‌پیکانی درست کنن ادویه‌هایی که کاربری غذایی و دارویی داره کاغذ هم یه چیز خیلی مهمیه که توی این مسیر می‌ره سده‌های میانه‌ست البته کاغذ
audios/merged_f33_00093.wav
مال این زمان باستان نیست ولی انقدری کاغذ می‌آد می‌ره از چین به بقیه دنیا و دنیا رو تکون می‌ده که گاهی آدم فکر می‌کنه که می‌تونست به جای جاده ابریشم بهش بگن جاده کاغذ اونم باز اسم بی‌مسمایی نمی‌بود
audios/merged_f33_00094.wav
و این برای ما یه داستانی هم داره برای امروز ما حرف داره من دیدم آدمای خوش‌فکر وقتی که درباره نقش ژئواکونومیک ایران در دنیای امروز صحبت می‌کنن به این داستان‌ها برمی‌گردن
audios/merged_f33_00095.wav
ازش الهام می‌گیرن می‌گن که نقش اشکانیان رو ببینید نقش شاهنشاهی‌ای رو که داشته درست کار می‌کرده در ایران مثلا شاهنشاهی‌های مختلفی که در ایران قرن‌ها کار کردن ببینید که اینا نقشی رو که خوب ایفا می‌کردن چی بوده
audios/merged_f33_00096.wav
راه‌های ابریشم رو نگاه کنین بهش برقراری راه‌ها و برقراری امنیت‌شون این مهمه، این به ما یه چیزایی می‌گه هم مزایایی نشون می‌ده درباره این جغرافیا و سرزمین
audios/merged_f33_00097.wav
هم ریسک‌هایی نشون می‌ده از ایناست که می‌شه درس گرفت دیگه که چیش خوب بوده چی رو بلد بودن برای ما که تاریخ خیلی کهن و سنگینی داریم
audios/merged_f33_00098.wav
می‌دونیم که اینا می‌تونه این تاریخ کهن و سنگین می‌تونه یک سنت‌هایی رو، خلقیاتی رو، ریسک‌هایی رو در ما ته‌نشین کرده باشه که باید بهش آگاه باشیم تجربه‌هایی در ایران انباشته کرده باشه
audios/merged_f33_00099.wav
که اینا مثبت‌هاش و منفی‌هاش باید برای ما منبع الهام باشه هم برای مثلا چشم‌اندازی که مثلا اگر بخوایم فکر کنیم چیا خوبه چه کارایی خوبه چه کارایی می‌شه کرد هم گرفتاری‌هایی که درست شده برامون
audios/merged_f33_00100.wav
اونا هم باید برامون درس‌آموز باشه اینجاست که داستان راه ابریشم مثلا دوهزار سال پیش رو نگاه کردن فقط یه داستان سرگرمی دوهزار سال پیش نیست طبیعتا
audios/merged_f33_00101.wav
این اشکانیان خیلی وقت‌ها هم البته با روم در جنگ بودن هر دوتا حکومت‌های قوی بودن البته حکومت‌های خیلی متفاوتی‌ان‌ روم چندتا ارتش قوی بود در واقع لژیون‌های پرتعداد بود پارتی‌های ایران، اشکانیان
audios/merged_f33_00102.wav
اینا در جنگ‌ها عموما کم‌تعداد بودن انگار ولی خیلی فنی می‌جنگیدن پارتیزانی می‌دونی یعنی چی دیگه؟ پارتیزانی یعنی مثل پارت‌ها جنگیدن پارت‌ها یعنی اشکانیان اصلا
audios/merged_f33_00103.wav
جنگ پارتیزانی یعنی مثل اشکانیان جنگیدن اشکانیان البته حالا تانک هم می‌گن داشتن تانک دنیای قدیم تانک دنیای قدیم فیله فیل رو بیشتر درباره ساسانیان شنیدیم
audios/merged_f33_00104.wav
ولی اشکانیان هم مثل این‌که مثل بقیه شاهنشاهی‌های ایران باستان از فیل استفاده می‌کردن هم تاکتیکی، هم لجستیکی هم شاید وحشت‌آفرینی و
audios/merged_f33_00105.wav
چون اهل این تاکتیک‌های عملیات روانی و فریب و اینا هم بودن اهل دیپلماسی هم بودن کلا تا می‌شه نجنگیم و این‌ها ولی خلاصه گرفتاری هم با روم زیاد داشتن
audios/merged_f33_00106.wav
از جمله از همه بارزتر و مهم‌تر رقابت سر سرزمین‌های بین دو امپراتوری میدان‌رودان و شامات و ارمنستان و از مدیترانه تا دجله و در واقع وقتی که می‌گیم سر این زمین‌ها
audios/merged_f33_00107.wav
سر زمین خالی که دعوا نبوده که سر شهرهای مهم سر راه ابریشم کراسوس که لشکر کشیده بود بیاد به سمت ایران هنوز سوریه بود که فرستاده اشکانی کهنه‌سرباز ایرانی
audios/merged_f33_00108.wav
به نام واگیز رفت سراغش که آقا جنگ واسه چی؟ شما دنبال چی هستی؟ واگیز امیدوارم اسمش رو اشتباه نخونده باشم اونم برگشت گفتش که نه من می‌آم سلوکیه سلوکیه یعنی پایتخت ایران من می‌آم سلوکیه
audios/merged_f33_00109.wav
که همون جاییه که کنارش تیسفون رو بعدا ساختن اونجا بهت می‌گم دنبال چی هستم این بزرگوار برگشت بهش گفتش که سلوکیه می‌آی؟ تو هر وقت این کف دست من مو درآورد تو هم می‌آی سلوکیه و واقعا هم همین شد
audios/merged_f33_00110.wav
این همون جنگیه که توش روم شکست خیلی سنگینی خورد آخرش سر همین کراسوس رو بردن توی نمایش یونانی استفاده کردن که واقعی‌تر به نظر برسه
audios/merged_f33_00111.wav
خیلی جنگ‌های اون موقع داستان داره من یه دفعه گفتم ما داستان جنگ‌های ۷۰۰ ساله می‌سازیم نگاه‌مون داره یه خرده‌ای دقیق‌تر می‌شه متوجه می‌شیم که اینطوری نیست که بگی جنگ‌های ۷۰۰ ساله مثلا یه ویدیو بسازی
audios/merged_f33_00112.wav
داریم داستانش رو اینطوری تیکه‌تیکه تعریف می‌کنیم اینطوری اشکانیان مرزهاشون رو در فرات تثبیت کردن نفوذشون رو هم البته موقتا ولی در شامات و فلسطین و قفقاز و جنوب دریای سیاه و اینا بیشتر کردن
audios/merged_f33_00113.wav
خیلیاش با دیپلماسی و پیوندهای ازدواجی و این‌ها اینا داستان ما اینجا نیست داستان ما اینه که تونستن شهرهای مهم سر راه ابریشم رو بگیرن دست خودشون
audios/merged_f33_00114.wav
و امنش کنن در دوره‌ی اشکانی در دوره شاهنشاهی ساسانی چی بود؟ در دوره ساسانی ساسانیان خب حکومت خیلی قدرتمندی بودن مخصوصا در برخورد با روم خیلی قوی‌تر از اشکانیان بودن
audios/merged_f33_00115.wav
چرا قوی‌تر بودن ساسانیان نسبت به اشکانیان؟ اینطوری که من از حرفاش فهمیدم می‌گم استفاده کردم چیز اشتباهی اگر هست به احتمال ۹۹ درصد من اشتباه فهمیدما مسئولیت با منه به هر حال
audios/merged_f33_00116.wav
به‌خاطر این‌که ساسانیان کنترل سامانمندی داشتن روی راه ابریشم وقتی می‌گیم راه ابریشم مهمه حرف اینه دیگه بنیان‌گذار شاهنشاهی ساسانی، اردشیر بابکان
audios/merged_f33_00117.wav
دید استراتژیک می‌گن داشت بسیار حواسش به دریا بود اشکانیان یک حکومت گفتم فردوسی هم گفت ملوک‌الطوایفی بودن، غیرمتمرکز بودن شهرها رو خودشون کنترل نمی‌کردن
audios/merged_f33_00118.wav
یه کنترل سامانمندی روی این‌ها شروع کرد اعمال کردن و بعد بندر ساخت اینطوریه که قدرتش می‌گیم از اشکانیان بیشتر بود از جمله یه بخشی از قدرت‌شون به‌خاطر اقتصادشون بود
audios/merged_f33_00119.wav
که خیلی پررونق بود اقتصادشون به‌خاطر تجارت‌شون بود و وقتی اینا جای اشکانیان نشستن برای حفظ اون قدرت و بیشتر کردنش باید که روی این جاده تسلط بهتر و بیشتری هم پیدا می‌کردن
audios/merged_f33_00120.wav
و همین کار رو هم کردن همچنان داستان هر کی بخواد رد بشه باید عوارض بده برقرار رومی‌ها همچنان شاکی و همچنان جنگ بین ایران و روم یک بخش مهمش
audios/merged_f33_00121.wav
سر همین راه ابریشم و شهرهای راه ابریشمه روم می‌خواد شهرهای مهم رو بگیره و ساسانیان نمی‌خوان بدن و خیلی وقتا قدرتش رو دارن و نمی‌دن یه وقتایی هم از دست قبایل شمالی
audios/merged_f33_00122.wav
که به هر دوی این حکومت‌ها حمله می‌کنن و راه‌ها رو، راه‌های تجارت رو ناامن می‌کنن اینا با هم یه صلحی می‌کنن که بتونن از پس اونا بر بیان برا همینه که همه‌ش در حال جنگ نیستن
audios/merged_f33_00123.wav
شهرایی مثل قسطنطنیه و انطاکیه و ارزروم و اینا اینا رو چند بار ساسانی‌ها یا گرفتن یا محاصره کردن ولی خیلی موقت، خیلی کم‌تعداد
audios/merged_f33_00124.wav
و اگر هم تونستن خیلی کوتاه‌مدت خیلی استثنائا عموما نبردهایی که داشتن توی همین عراق و ترکیه و قفقاز بود و میان‌رودان دست ایران ساسانی
audios/merged_f33_00125.wav
و بعد البته دست اقوام بیابان‌گرد آسیای میانه یعنی اینطوری ببینیم تا وقتی که چهار امپراتوری چین امپراتوری‌هایی در چین یا کوشانیان
audios/merged_f33_00126.wav
یا شاهنشاهی‌هایی در ایران یا روم اینا سرپا بودن قوی بودن امنیت تضمین بود و تجارت و مخصوصا تجارت زمینی رونق داشت
audios/merged_f33_00127.wav
بعضیا اصلا می‌گن این تجارته یه جور ابزار کنترلی برای ایران ساسانی هم بود ایران برای این‌که قدرت نظامی‌ روم یا بیزانس رو کنترل بکنه از عوارض جاده استفاده می‌کرد
audios/merged_f33_00128.wav
راه‌ها استفاده می‌کرد یعنی انقدر بابت خرید ابریشم و عوارض و اینا انقدر پول می‌کشید از امپراتوری بیرون انقدر ابریشم رو گرون‌تر به دست اون‌ها می‌رسوند که اونا پول نداشته باشن هزینه نظامی‌ بکنن
audios/merged_f33_00129.wav
و طومار هر دو رو تقریبا همزمان با هم عرب‌ها در قرن ۷ پیچیدن هرچند بیزانس تا خیلی بعدش دوام آورد ولی اینجاها رو از دست داد
audios/merged_f33_00130.wav
این دیگه مثال خیلی واضحیه از یک تعریف جالبی از استقلال استقلال نه به معنی هیچ ربطی به دیگران نداشتن هیچ کاری با دیگران نداشتن
audios/merged_f33_00131.wav
بلکه به معنی وابسته کردن دیگران به خودت یعنی به جای این‌که بگیم استقلال اینه که به دیگران کمتر وابسته باشیم بگیم استقلال اینه که دیگران به ما بیشتر وابسته باشن
audios/merged_f33_00132.wav
ساسانیان از زمان اردشیر بابکان انگار یه همچین چیزی توی نگاه‌شون هست چون پادشاه استراتژیستیه و چیزم نیست بی‌نتیجه هم نیست بی‌خود نیست که تا هستن شهرای مهم دست‌شونه
audios/merged_f33_00133.wav
و از این برتری استراتژیک استفاده می‌کنن بعد البته نتیجه اقداماتش هم فقط به ساسانیان و فقط به ایران و اینا برنمی‌گرده گفتم رومی‌ها شاکی بودن از عوارضی که می‌گرفتن ساسانیان تو این مسیر
audios/merged_f33_00134.wav
خب دنبال دور زدن بودن طبیعتا رومی‌ها هم می‌گفتن که خب چیکار کنیم که از مسیر اینا نخوایم رد بشیم؟ می‌خوردن یا به راه‌های صعب‌العبور می‌خوردن به بی‌آبی خیلی کار سختی بود یکی از عواملی که اصلا اروپایی‌ها
audios/merged_f33_00135.wav
از شر ناامنی و بی‌ثباتی مرزهای شرقی خودش خلاص بشه بتونه تجارت رو با چین ادامه بده و بهتر کنه رفت دنبال تجارت دریایی رفتن از تجارت دریایی راه انداختن
audios/merged_f33_00136.wav
از خلیج فارس برن به سمت هند اروپایی‌ها هم با همین دیده که تجارت دریایی رو راه می‌ندازن اینم حالا خلاصه یه نگاه کوتاهی به دوره ساسانیان بعدا هم که سروکله عرب‌های مسلمون پیدا شد همون دهه‌های اول تونستن بخش‌های مهمی‌ از جاده رو
audios/merged_f33_00137.wav
بگیرن تحت سلطه خودشون بعد از سقوط مدائن روی کرانه دجله و بعد سقوط نهاوند روی بخش‌ دیگری از راه ابریشم هم مسلط شدن توی دوره عباسی هم که دیگه دوره شکوفایی
audios/merged_f33_00138.wav
توی دوره اسلامی‌ اسلام هم از همین راه ابریشم رفت به سمت شرق اسلام هم اصلا اگه مسیر گسترش اسلام رو نگاه کنید تو همین مسیره که می‌ره جلو تا حالا هم دیدید دیگه
audios/merged_f33_00139.wav
واقعا اسمش راه ابریشمه ولی نه ابریشم تنها کالاییه که از این مسیر می‌ره نه کالا کلا تنها چیزیه که جابه‌جا می‌شه آدم می‌ره با آدم ایده‌ها می‌رن دین‌ها می‌رن
audios/merged_f33_00140.wav