chronbmm/sanskrit-multitask-devanagari · Datasets at Hugging Face

sentence stringlengths 5 5.29k	unsandhied stringlengths 2 14.8k
ल् अथर्तुसंवेशनादि	अथ_ऋतु_संवेशन_आदि_
ल् अथ यद्य् अगारे स्थूणा विरोहेत् कपोतो वागारमध्ये ऽधिपतेत् वायसो वा गृहं प्रविशेत् गौर् वा गां धयेत् गौर् आत्मानं प्रतिधयेत् अनड्वान् वा दिवम् उल्लिखेत् अनग्नौ वा धूमो जायेत अनग्नौ वा दीप्येत मधु वा जायेत वल्मीकं वोपजायेत निर्यासं वोपजायेत छत्राकं वोपजायेत मण्डूको वाब्भ्रिणे वाशयेत् श्वानप्रसूतो वा सर्पो वा गृहपतिं जायां वोपतपद्विन्देतान्येषु अद्भुतोत्पातेषु	अथ_यदि_अगार_स्थूणा_विरुह्_कपोत_वा_आगार_मध्य_अधिपत्_वायस_वा_गृह_प्रविश्_गो_वा_गो_धा_गो_आत्मन्_प्रतिधा_अनडुह्_वा_दिव्_उल्लिख्_अन्_अग्नि_वा_धूम_जन्_अन्_अग्नि_वा_दीप्_मधु_वा_जन्_वल्मीक_वा_उपजन्_निर्यास_वा_उपजन्_छत्त्राक_वा_उपजन्_मण्डूक_वा_अब्भ्रिण_वाशय्_श्वान_प्रसू_वा_सर्प_वा_गृहपति_जाया_वा_उपतप्_विद्_अन्य_अद्भुत_उत्पात_
ल् अथ देवयजनोल्लेखनप्रभृत्य् आग्निमुखात् कृत्वा पक्वाज् जुहोति यत इन्द्र भयामहे स्वस्तिदा विशस्पतिः इति द्वाभ्याम्	अथ_देवयजन_उल्लेखन_प्रभृति_आ_अग्नि_मुख_कृ_पक्व_हु_यतस्_इन्द्र_भी_स्वस्ति_दा_विशस्पति_इति_द्वि_
ल् अथाज्याहुतीर् उपजुहोति वास्तोष्पते वास्तोष्पते शं नो देवीः इन्द्राग्नी रोचना कया नश् चित्र आ भुवत् को अद्य युङ्क्ते भवतं नः समनसौ इति	अथ_आज्य_आहुति_उपहु_वास्तोष्पति_वास्तोष्पति_शम्_मद्_देवी_इन्द्र_अग्नि_रोचन_क_मद्_चित्र_अस्_भू_क_अद्य_युज्_भू_मद्_समनस्_इति_
ल् स्विष्टकृत्प्रभृति सिद्धम् आ धेनुवरप्रदानात्	स्विष्टकृत्_प्रभृति_सिध्_आ_धेनु_वर_प्रदान_
ल् अथापरेणाग्निं शमीपर्णेषु हुतशेषं निदधाति शं नो देवीर् अभिष्टये इति	अथ_अपरेण_अग्नि_शमी_पर्ण_हुत_शेष_निधा_शम्_मद्_देवी_अभिष्टि_इति_
ल् स्थालीसंक्षालनम् आज्यशेषम् उदकशेषं च पात्र्यां समानीय तेषूत्पातेषु निनयेत् प्रोक्षेद् वा तच्छंयोर् आवृणीमहे इति	स्थाली_संक्षालन_आज्य_शेष_उदक_शेष_च_पात्री_समानी_तद्_उत्पात_निनी_प्रोक्ष्_वा_तद्_शंयोस्_आवृ_इति_
ल् अन्नं संस्कृत्य ब्राह्मणान् सम्पूज्याशिषो वाचयित्वा शिवं शिवम् इति प्रोक्षति	अन्न_संस्कृ_ब्राह्मण_सम्पूजय्_आशिस्_वाचय्_शिव_शिव_इति_प्रोक्ष्_
ल् अद्भुतो व्याख्यातः	अद्भुत_व्याख्या_
ल् र् हरिरुवाच	र् हरि_वच्_
ल् र् र्श्यादिपूजां प्रवर्श्यामि स्थण्डिलादिषु सिद्धये	र् स्थण्डिल_आदि_सिद्धि_
ल् र् श्रीं ह्रीं महालक्ष्म्यै नमः	र् श्रीं_ह्रीं_महालक्ष्मी_नमस्_
ल् र् श्रां श्रीं श्रूं श्रैं श्रौं श्रः क्रमाद्धृदयं च शिरः शिखाम्	र् श्रां_श्रीं_श्रूं_श्रैं_श्रौं_श्रः_क्रमात्_हृदय_च_शिरस्_शिखा_
ल् र् कवचं नेत्रमस्त्रं च आसनं मूर्तिमर्चयेत्	र् कवच_नेत्र_अस्त्र_च_आसन_मूर्ति_अर्चय्_
ल् र् मण्डले पद्मगर्भे च चतुर्द्वारि रजोऽन्विते	र् मण्डल_पद्म_गर्भ_च_चतुर्_द्वार्_रजस्_अन्वित_
ल् र् चतुःषष्ट्यन्तमष्टादि खाक्षे खाक्ष्यादि मण्डलम्	र् चतुःषष्टि_अन्त_अष्टन्_आदि_ख_अक्ष_ख_अक्षि_आदि_मण्डल_
ल् र् खाक्षीन्दुसूर्यगं सर्वं खादिवेदेन्दुवर्तनात्	र् ख_अक्षि_इन्दु_सूर्य_ग_सर्व_ख_आदि_वेद_इन्दु_वर्तन_
ल् र् लक्ष्मीमङ्गानि चैकस्मिन्कोणे दुर्गां गणं गुरुम्	र् लक्ष्मी_अङ्ग_च_एक_कोण_दुर्गा_गण_गुरु_
ल् र् क्षेत्रपालमथाग्न्यादौ होमाञ्जुहाव कामभाक्	र् क्षेत्रपाल_अथ_अग्नि_आदि_होम_हु_काम_भाज्_
ल् र् ॐ घं टं डं हं श्रीमहालक्ष्म्यै नमः	र् ॐ_घं_टं_डं_हं_श्री_महालक्ष्मी_नमस्_
ल् र् अनेन पूजयेल्लक्ष्मीं पूर्वोक्तपरिवारकैः	र् इदम्_पूजय्_लक्ष्मी_पूर्व_वच्_परिवारक_
ल् र् ॐ सैं सरस्वत्यै नमः	र् ॐ_सैं_सरस्वती_नमस्_
ल् र् ॐ ह्रीं सैं सरस्वत्यै नमः	र् ॐ_ह्रीं_सैं_सरस्वती_नमस्_
ल् र् ॐ ह्रीं वदवदवाग्वादिनिस्वाहा ॐ ह्रीं सरस्वत्यै नमः	र् ॐ_ह्रीं_ॐ_ह्रीं_सरस्वती_नमस्_
ल् र् इति श्रीगारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे लक्ष्म्यर्चननिरूपणं नाम दशमो ऽध्यायः	र् इति_श्री_गारुड_महापुराण_पूर्व_खण्ड_प्रथम_अंश_आख्या_आचार_काण्ड_लक्ष्म्यर्चननिरूपण_नाम_दशम_अध्याय_
ल् र् अर्जुन उवाच	र् अर्जुन_वच्_
ल् र् भीम ज्येष्ठो गुरुर् मे त्वं नातो ऽन्यद् वक्तुम् उत्सहे	र् भीम_ज्येष्ठ_गुरु_मद्_त्वद्_न_अतस्_अन्य_वच्_उत्सह्_
ल् र् धृतराष्ट्रो हि राजर्षिः सर्वथा मानम् अर्हति	र् धृतराष्ट्र_हि_राजन्_ऋषि_सर्वथा_मान_अर्ह्_
ल् र् न स्मरन्त्यपराद्धानि स्मरन्ति सुकृतानि च	र् न_स्मृ_अपराध्_स्मृ_सु_कृ_च_
ल् र् असंभिन्नार्थमर्यादाः साधवः पुरुषोत्तमाः	र् अ_सम्भिद्_अर्थ_मर्यादा_साधु_पुरुष_उत्तम_
ल् र् इदं मद्वचनात् क्षत्तः कौरवं ब्रूहि पार्थिवम्	र् इदम्_मद्_वचन_क्षत्तृ_कौरव_ब्रू_पार्थिव_
ल् र् यावद् इच्छति पुत्राणां दातुं तावद् ददाम्यहम्	र् यावत्_इष्_पुत्र_दा_तावत्_दा_मद्_
ल् र् भीष्मादीनां च सर्वेषां सुहृदाम् उपकारिणाम्	र् भीष्म_आदि_च_सर्व_सुहृद्_उपकारिन्_
ल् र् मम कोशाद् इति विभो मा भूद् भीमः सुदुर्मनाः	र् मद्_कोश_इति_विभु_मा_भू_भीम_सु_दुर्मनस्_
ल् र् वैशंपायन उवाच	र् वैशम्पायन_वच्_
ल् र् इत्युक्ते धर्मराजस्तम् अर्जुनं प्रत्यपूजयत्	र् इति_वच्_धर्मराज_तद्_अर्जुन_प्रतिपूजय्_
ल् र् भीमसेनः कटाक्षेण वीक्षांचक्रे धनंजयम्	र् भीमसेन_कटाक्ष_वीक्ष्_धनंजय_
ल् र् ततः स विदुरं धीमान् वाक्यम् आह युधिष्ठिरः	र् ततस्_तद्_विदुर_धीमत्_वाक्य_अह्_युधिष्ठिर_
ल् र् न भीमसेने कोपं स नृपतिः कर्तुम् अर्हति	र् न_भीमसेन_कोप_तद्_नृपति_कृ_अर्ह्_
ल् र् परिक्लिष्टो हि भीमो ऽयं हिमवृष्ट्यातपादिभिः	र् परिक्लिश्_हि_भीम_इदम्_हिम_वृष्टि_आतप_आदि_
ल् र् दुःखैर् बहुविधैर् धीमान् अरण्ये विदितं तव	र् दुःख_बहुविध_धीमत्_अरण्य_विद्_त्वद्_
ल् र् किं तु मद्वचनाद् ब्रूहि राजानं भरतर्षभम्	र् क_तु_मद्_वचन_ब्रू_राजन्_भरत_ऋषभ_
ल् र् यद् यद् इच्छसि यावच्च गृह्यतां मद्गृहाद् इति	र् यद्_यद्_इष्_यावत्_च_ग्रह्_मद्_गृह_इति_
ल् र् यन्मात्सर्यम् अयं भीमः करोति भृशदुःखितः	र् यद्_मात्सर्य_इदम्_भीम_कृ_भृश_दुःखित_
ल् र् न तन्मनसि कर्तव्यम् इति वाच्यः स पार्थिवः	र् न_तद्_मनस्_कृ_इति_वच्_तद्_पार्थिव_
ल् र् यन्ममास्ति धनं किंचिद् अर्जुनस्य च वेश्मनि	र् यद्_मद्_अस्_धन_कश्चित्_अर्जुन_च_वेश्मन्_
ल् र् तस्य स्वामी महाराज इति वाच्यः स पार्थिवः	र् तद्_स्वामिन्_महत्_राज_इति_वच्_तद्_पार्थिव_
ल् र् ददातु राजा विप्रेभ्यो यथेष्टं क्रियतां व्ययः	र् दा_राजन्_विप्र_यथेष्ट_कृ_व्यय_
ल् र् पुत्राणां सुहृदां चैव गच्छत्वानृण्यम् अद्य सः	र् पुत्र_सुहृद्_च_एव_गम्_आनृण्य_अद्य_तद्_
ल् र् इदं चापि शरीरं मे तवायत्तं जनाधिप	र् इदम्_च_अपि_शरीर_मद्_त्वद्_आयत्_जनाधिप_
ल् र् धनानि चेति विद्धि त्वं क्षत्तर् नास्त्यत्र संशयः	र् धन_च_इति_विद्_त्वद्_क्षत्तृ_न_अस्_अत्र_संशय_
ल् र् स्वेदनमाह क्षाराम्लैरिति	र् स्वेदन_अह्_क्षार_अम्ल_इति_
ल् र् औषधैः तत्तल्लौहशोधकद्रव्याणां स्वरसादिभिर् इत्यर्थः	र् औषध_तद्_तद्_लौह_शोधक_द्रव्य_स्वरस_आदि_इति_अर्थ_
ल् र् मलशैथिल्यकारकं स्वेदनेन मार्दवे जाते अन्तर्मलानां पृथक्करणं वीकरणं वा	र् मल_शैथिल्य_कारक_स्वेदन_मार्दव_जन्_अन्तर्_मल_पृथक्करण_वा_
ल् र् यथान्तःकरणसंयोगाद् द्रव्यान्तरेषु ज्ञानमुत्पद्यते तथैव तद्द्रव्यसमवेतेषु कर्मगुणेषु ज्ञानमुत्पद्यते	र् यथा_अन्तःकरण_संयोग_द्रव्य_अन्तर_ज्ञान_उत्पद्_तथा_एव_तद्_द्रव्य_समवे_कर्मन्_गुण_ज्ञान_उत्पद्_
ल् र् यथा च चतुष्टयसन्निकर्षात् सूक्ष्मादिष्व् अस्मत्प्रत्यक्षेषु च ज्ञानं तथैव तत्समवेतेषु गुणकर्मसु ज्ञानमुत्पद्यते संयुक्तसमवायात्	र् यथा_च_चतुष्टय_संनिकर्ष_सूक्ष्म_आदि_मद्_प्रत्यक्ष_च_ज्ञान_तथा_एव_तद्_समवे_गुण_कर्मन्_ज्ञान_उत्पद्_संयुज्_समवाय_
ल् प्र सोमासो मदच्युतः श्रवसे नो मघोनः	प्र_सोम_मद_च्युत्_श्रवस्_मद्_मघवन्_
ल् सुता विदथे अक्रमुः	सु_विदथ_क्रम्_
ल् आद् ईं त्रितस्य योषणो हरिं हिन्वन्त्य् अद्रिभिः	आत्_ईं_त्रित_योषन्_हरि_हि_अद्रि_
ल् इन्दुम् इन्द्राय पीतये	इन्दु_इन्द्र_पा_
ल् आत् ईम् हंसः यथा गणम् विश्वस्य अवीवशत् मतिम्	आत्_ईं_हंस_यथा_गण_विश्व_वाश्_मति_
ल् अत्यः न गोभिः अज्यते	अत्य_न_गो_अञ्ज्_
ल् उभे सोमावचाकशन् मृगो न तक्तो अर्षसि	उभ्_सोम_अवचाकश्_मृग_न_तक्_ऋष्_
ल् सीदन्न् ऋतस्य योनिम् आ	सद्_ऋत_योनि_आ_
ल् अभि गावः अनूषत योषा जारम् इव प्रियम्	अभि_गो_नू_योषा_जार_इव_प्रिय_
ल् अगन् आजिम् यथा हितम्	गम्_आजि_यथा_हि_
ल् अस्मे धेहि द्युमद् यशो मघवद्भ्यश् च मह्यं च	मद्_धा_द्युमत्_यशस्_मघवन्_च_मद्_च_
ल् सनिम् मेधाम् उत श्रवः	सनि_मेधा_उत_श्रवस्_
ल् र् युधिष्ठिर उवाच	र् युधिष्ठिर_वच्_
ल् र् सत्यं क्षमां दमं प्रज्ञां प्रशंसन्ति पितामह	र् सत्य_क्षमा_दम_प्रज्ञा_प्रशंस्_पितामह_
ल् र् विद्वांसो मनुजा लोके कथम् एतन्मतं तव	र् विद्वस्_मनुज_लोक_कथम्_एतद्_मन्_त्वद्_
ल् र् भीष्म उवाच	र् भीष्म_वच्_
ल् र् अत्र ते वर्तयिष्ये ऽहम् इतिहासं पुरातनम्	र् अत्र_त्वद्_वर्तय्_मद्_इतिहास_पुरातन_
ल् र् साध्यानाम् इह संवादं हंसस्य च युधिष्ठिर	र् साध्य_इह_संवाद_हंस_च_युधिष्ठिर_
ल् र् हंसो भूत्वाथ सौवर्णस्त्वजो नित्यः प्रजापतिः	र् हंस_भू_अथ_सौवर्ण_तु_अज_नित्य_प्रजापति_
ल् र् स वै पर्येति लोकांस्त्रीन् अथ साध्यान् उपागमत्	र् तद्_वै_परी_लोक_त्रि_अथ_साध्य_उपगम्_
ल् र् साध्या ऊचुः	र् साध्य_वच्_
ल् र् शकुने वयं स्म देवा वै साध्यास्त्वाम् अनुयुज्महे	र् शकुनि_मद्_स्म_देव_वै_साध्य_त्वद्_अनुयुज्_
ल् र् पृच्छामस्त्वां मोक्षधर्मं भवांश्च किल मोक्षवित्	र् प्रच्छ्_त्वद्_मोक्ष_धर्म_भवत्_च_किल_मोक्ष_विद्_
ल् र् श्रुतो ऽसि नः पण्डितो धीरवादी साधुशब्दः पतते ते पतत्रिन्	र् श्रु_अस्_मद्_पण्डित_धीर_वादिन्_साधु_शब्द_पत्_त्वद्_पतत्रिन्_
ल् र् किं मन्यसे श्रेष्ठतमं द्विज त्वं कस्मिन्मनस्ते रमते महात्मन्	र् क_मन्_श्रेष्ठतम_द्विज_त्वद्_क_मनस्_त्वद्_रम्_महात्मन्_
ल् र् तन्नः कार्यं पक्षिवर प्रशाधि यत् कार्याणां मन्यसे श्रेष्ठम् एकम्	र् तद्_मद्_कार्य_पक्षिन्_वर_प्रशास्_यद्_कार्य_मन्_श्रेष्ठ_एक_
ल् र् यत् कृत्वा वै पुरुषः सर्वबन्धैर् विमुच्यते विहगेन्द्रेह शीघ्रम्	र् यद्_कृ_वै_पुरुष_सर्व_बन्ध_विमुच्_विहग_इन्द्र_इह_शीघ्रम्_
ल् र् हंस उवाच	र् हंस_वच्_
ल् र् इदं कार्यम् अमृताशाः शृणोमि तपो दमः सत्यम् आत्माभिगुप्तिः	र् इदम्_कार्य_अमृत_आश_श्रु_तपस्_दम_सत्य_आत्मन्_अभिगुप्ति_
ल् र् ग्रन्थीन् विमुच्य हृदयस्य सर्वान् प्रियाप्रिये स्वं वशम् आनयीत	र् ग्रन्थि_विमुच्_हृदय_सर्व_प्रिय_अप्रिय_स्व_वश_आनी_
ल् र् नारुंतुदः स्यान्न नृशंसवादी न हीनतः परम् अभ्याददीत	र् नारुंतुद_अस्_न_नृशंस_वादिन्_न_हीन_पर_अभ्यादा_
ल् र् ययास्य वाचा पर उद्विजेत न तां वदेद् रुशतीं पापलोक्याम्	र् यद्_इदम्_वाच्_पर_उद्विज्_न_तद्_वद्_रुशत्_पाप_लोक्य_
ल् र् वाक्सायका वदनान्निष्पतन्ति यैर् आहतः शोचति रात्र्यहानि	र् वाच्_सायक_वदन_निष्पत्_यद्_आहन्_शुच्_रात्रि_अहर्_
ल् र् परस्य नामर्मसु ते पतन्ति तान् पण्डितो नावसृजेत् परेषु	र् पर_न_अमर्मन्_तद्_पत्_तद्_पण्डित_न_अवसृज्_पर_
ल् र् परश्चेद् एनम् अतिवादबाणैर् भृशं विध्येच्छम एवेह कार्यः	र् पर_चेद्_एनद्_अतिवाद_बाण_भृशम्_व्यध्_शम_एव_इह_कृ_
ल् र् संरोष्यमाणः प्रतिमृष्यते यः स आदत्ते सुकृतं वै परस्य	र् संरोषय्_प्रतिमृष्_यद्_तद्_आदा_सुकृत_वै_पर_
ल् र् क्षेपाभिमानाद् अभिषङ्गव्यलीकं निगृह्णाति ज्वलितं यश्च मन्युम्	र् क्षेप_अभिमान_अभिषङ्ग_व्यलीक_निग्रह्_ज्वल्_यद्_च_मन्यु_
ल् र् अदुष्टचेता मुदितो ऽनसूयुः स आदत्ते सुकृतं वै परेषाम्	र् अदुष्ट_चेतस्_मुद्_अनसूयु_तद्_आदा_सुकृत_वै_पर_
ल् र् आक्रुश्यमानो न वदामि किंचित् क्षमाम्यहं ताड्यमानश्च नित्यम्	र् आक्रुश्_न_वद्_कश्चित्_क्षम्_मद्_ताडय्_च_नित्यम्_
ल् र् श्रेष्ठं ह्येतत् क्षमम् अप्याहुर् आर्याः सत्यं तथैवार्जवम् आनृशंस्यम्	र् श्रेष्ठ_हि_एतद्_क्षम_अपि_अह्_आर्य_सत्य_तथा_एव_आर्जव_आनृशंस्य_
ल् र् वेदस्योपनिषत् सत्यं सत्यस्योपनिषद् दमः	र् वेद_उपनिषद्_सत्य_सत्य_उपनिषद्_दम_
ल् र् दमस्योपनिषन्मोक्ष एतत् सर्वानुशासनम्	र् दम_उपनिषद्_मोक्ष_एतद्_सर्व_अनुशासन_
ल् र् वाचो वेगं मनसः क्रोधवेगं विवित्सावेगम् उदरोपस्थवेगम्	र् वाच्_वेग_मनस्_क्रोध_वेग_विवित्सा_वेग_उदर_उपस्थ_वेग_
ल् र् एतान् वेगान् यो विषहत्युदीर्णांस् तं मन्ये ऽहं ब्राह्मणं वै मुनिं च	र् एतद्_वेग_यद्_विषह्_उदीर्_तद्_मन्_मद्_ब्राह्मण_वै_मुनि_च_

ल् अथर्तुसंवेशनादि

अथ_ऋतु_संवेशन_आदि_

ल् अथ यद्य् अगारे स्थूणा विरोहेत् कपोतो वागारमध्ये ऽधिपतेत् वायसो वा गृहं प्रविशेत् गौर् वा गां धयेत् गौर् आत्मानं प्रतिधयेत् अनड्वान् वा दिवम् उल्लिखेत् अनग्नौ वा धूमो जायेत अनग्नौ वा दीप्येत मधु वा जायेत वल्मीकं वोपजायेत निर्यासं वोपजायेत छत्राकं वोपजायेत मण्डूको वाब्भ्रिणे वाशयेत् श्वानप्रसूतो वा सर्पो वा गृहपतिं जायां वोपतपद्विन्देतान्येषु अद्भुतोत्पातेषु

अथ_यदि_अगार_स्थूणा_विरुह्_कपोत_वा_आगार_मध्य_अधिपत्_वायस_वा_गृह_प्रविश्_गो_वा_गो_धा_गो_आत्मन्_प्रतिधा_अनडुह्_वा_दिव्_उल्लिख्_अन्_अग्नि_वा_धूम_जन्_अन्_अग्नि_वा_दीप्_मधु_वा_जन्_वल्मीक_वा_उपजन्_निर्यास_वा_उपजन्_छत्त्राक_वा_उपजन्_मण्डूक_वा_अब्भ्रिण_वाशय्_श्वान_प्रसू_वा_सर्प_वा_गृहपति_जाया_वा_उपतप्_विद्_अन्य_अद्भुत_उत्पात_

ल् अथ देवयजनोल्लेखनप्रभृत्य् आग्निमुखात् कृत्वा पक्वाज् जुहोति यत इन्द्र भयामहे स्वस्तिदा विशस्पतिः इति द्वाभ्याम्

अथ_देवयजन_उल्लेखन_प्रभृति_आ_अग्नि_मुख_कृ_पक्व_हु_यतस्_इन्द्र_भी_स्वस्ति_दा_विशस्पति_इति_द्वि_

ल् अथाज्याहुतीर् उपजुहोति वास्तोष्पते वास्तोष्पते शं नो देवीः इन्द्राग्नी रोचना कया नश् चित्र आ भुवत् को अद्य युङ्क्ते भवतं नः समनसौ इति

अथ_आज्य_आहुति_उपहु_वास्तोष्पति_वास्तोष्पति_शम्_मद्_देवी_इन्द्र_अग्नि_रोचन_क_मद्_चित्र_अस्_भू_क_अद्य_युज्_भू_मद्_समनस्_इति_

ल् स्विष्टकृत्प्रभृति सिद्धम् आ धेनुवरप्रदानात्

स्विष्टकृत्_प्रभृति_सिध्_आ_धेनु_वर_प्रदान_

ल् अथापरेणाग्निं शमीपर्णेषु हुतशेषं निदधाति शं नो देवीर् अभिष्टये इति

अथ_अपरेण_अग्नि_शमी_पर्ण_हुत_शेष_निधा_शम्_मद्_देवी_अभिष्टि_इति_

ल् स्थालीसंक्षालनम् आज्यशेषम् उदकशेषं च पात्र्यां समानीय तेषूत्पातेषु निनयेत् प्रोक्षेद् वा तच्छंयोर् आवृणीमहे इति

स्थाली_संक्षालन_आज्य_शेष_उदक_शेष_च_पात्री_समानी_तद्_उत्पात_निनी_प्रोक्ष्_वा_तद्_शंयोस्_आवृ_इति_

ल् अन्नं संस्कृत्य ब्राह्मणान् सम्पूज्याशिषो वाचयित्वा शिवं शिवम् इति प्रोक्षति

अन्न_संस्कृ_ब्राह्मण_सम्पूजय्_आशिस्_वाचय्_शिव_शिव_इति_प्रोक्ष्_

ल् अद्भुतो व्याख्यातः

अद्भुत_व्याख्या_

ल् र् हरिरुवाच

र् हरि_वच्_

ल् र् र्श्यादिपूजां प्रवर्श्यामि स्थण्डिलादिषु सिद्धये

र् स्थण्डिल_आदि_सिद्धि_

ल् र् श्रीं ह्रीं महालक्ष्म्यै नमः

र् श्रीं_ह्रीं_महालक्ष्मी_नमस्_

ल् र् श्रां श्रीं श्रूं श्रैं श्रौं श्रः क्रमाद्धृदयं च शिरः शिखाम्

र् श्रां_श्रीं_श्रूं_श्रैं_श्रौं_श्रः_क्रमात्_हृदय_च_शिरस्_शिखा_

ल् र् कवचं नेत्रमस्त्रं च आसनं मूर्तिमर्चयेत्

र् कवच_नेत्र_अस्त्र_च_आसन_मूर्ति_अर्चय्_

ल् र् मण्डले पद्मगर्भे च चतुर्द्वारि रजोऽन्विते

र् मण्डल_पद्म_गर्भ_च_चतुर्_द्वार्_रजस्_अन्वित_

ल् र् चतुःषष्ट्यन्तमष्टादि खाक्षे खाक्ष्यादि मण्डलम्

र् चतुःषष्टि_अन्त_अष्टन्_आदि_ख_अक्ष_ख_अक्षि_आदि_मण्डल_

ल् र् खाक्षीन्दुसूर्यगं सर्वं खादिवेदेन्दुवर्तनात्

र् ख_अक्षि_इन्दु_सूर्य_ग_सर्व_ख_आदि_वेद_इन्दु_वर्तन_

ल् र् लक्ष्मीमङ्गानि चैकस्मिन्कोणे दुर्गां गणं गुरुम्

र् लक्ष्मी_अङ्ग_च_एक_कोण_दुर्गा_गण_गुरु_

ल् र् क्षेत्रपालमथाग्न्यादौ होमाञ्जुहाव कामभाक्

र् क्षेत्रपाल_अथ_अग्नि_आदि_होम_हु_काम_भाज्_

ल् र् ॐ घं टं डं हं श्रीमहालक्ष्म्यै नमः

र् ॐ_घं_टं_डं_हं_श्री_महालक्ष्मी_नमस्_

ल् र् अनेन पूजयेल्लक्ष्मीं पूर्वोक्तपरिवारकैः

र् इदम्_पूजय्_लक्ष्मी_पूर्व_वच्_परिवारक_

ल् र् ॐ सैं सरस्वत्यै नमः

र् ॐ_सैं_सरस्वती_नमस्_

ल् र् ॐ ह्रीं सैं सरस्वत्यै नमः

र् ॐ_ह्रीं_सैं_सरस्वती_नमस्_

ल् र् ॐ ह्रीं वदवदवाग्वादिनिस्वाहा ॐ ह्रीं सरस्वत्यै नमः

र् ॐ_ह्रीं_ॐ_ह्रीं_सरस्वती_नमस्_

ल् र् इति श्रीगारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे लक्ष्म्यर्चननिरूपणं नाम दशमो ऽध्यायः

र् इति_श्री_गारुड_महापुराण_पूर्व_खण्ड_प्रथम_अंश_आख्या_आचार_काण्ड_लक्ष्म्यर्चननिरूपण_नाम_दशम_अध्याय_

ल् र् अर्जुन उवाच

र् अर्जुन_वच्_

ल् र् भीम ज्येष्ठो गुरुर् मे त्वं नातो ऽन्यद् वक्तुम् उत्सहे

र् भीम_ज्येष्ठ_गुरु_मद्_त्वद्_न_अतस्_अन्य_वच्_उत्सह्_

ल् र् धृतराष्ट्रो हि राजर्षिः सर्वथा मानम् अर्हति

र् धृतराष्ट्र_हि_राजन्_ऋषि_सर्वथा_मान_अर्ह्_

ल् र् न स्मरन्त्यपराद्धानि स्मरन्ति सुकृतानि च

र् न_स्मृ_अपराध्_स्मृ_सु_कृ_च_

ल् र् असंभिन्नार्थमर्यादाः साधवः पुरुषोत्तमाः

र् अ_सम्भिद्_अर्थ_मर्यादा_साधु_पुरुष_उत्तम_

ल् र् इदं मद्वचनात् क्षत्तः कौरवं ब्रूहि पार्थिवम्

र् इदम्_मद्_वचन_क्षत्तृ_कौरव_ब्रू_पार्थिव_

ल् र् यावद् इच्छति पुत्राणां दातुं तावद् ददाम्यहम्

र् यावत्_इष्_पुत्र_दा_तावत्_दा_मद्_

ल् र् भीष्मादीनां च सर्वेषां सुहृदाम् उपकारिणाम्

र् भीष्म_आदि_च_सर्व_सुहृद्_उपकारिन्_

ल् र् मम कोशाद् इति विभो मा भूद् भीमः सुदुर्मनाः

र् मद्_कोश_इति_विभु_मा_भू_भीम_सु_दुर्मनस्_

ल् र् वैशंपायन उवाच

र् वैशम्पायन_वच्_

ल् र् इत्युक्ते धर्मराजस्तम् अर्जुनं प्रत्यपूजयत्

र् इति_वच्_धर्मराज_तद्_अर्जुन_प्रतिपूजय्_

ल् र् भीमसेनः कटाक्षेण वीक्षांचक्रे धनंजयम्

र् भीमसेन_कटाक्ष_वीक्ष्_धनंजय_

ल् र् ततः स विदुरं धीमान् वाक्यम् आह युधिष्ठिरः

र् ततस्_तद्_विदुर_धीमत्_वाक्य_अह्_युधिष्ठिर_

ल् र् न भीमसेने कोपं स नृपतिः कर्तुम् अर्हति

र् न_भीमसेन_कोप_तद्_नृपति_कृ_अर्ह्_

ल् र् परिक्लिष्टो हि भीमो ऽयं हिमवृष्ट्यातपादिभिः

र् परिक्लिश्_हि_भीम_इदम्_हिम_वृष्टि_आतप_आदि_

ल् र् दुःखैर् बहुविधैर् धीमान् अरण्ये विदितं तव

र् दुःख_बहुविध_धीमत्_अरण्य_विद्_त्वद्_

ल् र् किं तु मद्वचनाद् ब्रूहि राजानं भरतर्षभम्

र् क_तु_मद्_वचन_ब्रू_राजन्_भरत_ऋषभ_

ल् र् यद् यद् इच्छसि यावच्च गृह्यतां मद्गृहाद् इति

र् यद्_यद्_इष्_यावत्_च_ग्रह्_मद्_गृह_इति_

ल् र् यन्मात्सर्यम् अयं भीमः करोति भृशदुःखितः

र् यद्_मात्सर्य_इदम्_भीम_कृ_भृश_दुःखित_

ल् र् न तन्मनसि कर्तव्यम् इति वाच्यः स पार्थिवः

र् न_तद्_मनस्_कृ_इति_वच्_तद्_पार्थिव_

ल् र् यन्ममास्ति धनं किंचिद् अर्जुनस्य च वेश्मनि

र् यद्_मद्_अस्_धन_कश्चित्_अर्जुन_च_वेश्मन्_

ल् र् तस्य स्वामी महाराज इति वाच्यः स पार्थिवः

र् तद्_स्वामिन्_महत्_राज_इति_वच्_तद्_पार्थिव_

ल् र् ददातु राजा विप्रेभ्यो यथेष्टं क्रियतां व्ययः

र् दा_राजन्_विप्र_यथेष्ट_कृ_व्यय_

ल् र् पुत्राणां सुहृदां चैव गच्छत्वानृण्यम् अद्य सः

र् पुत्र_सुहृद्_च_एव_गम्_आनृण्य_अद्य_तद्_

ल् र् इदं चापि शरीरं मे तवायत्तं जनाधिप

र् इदम्_च_अपि_शरीर_मद्_त्वद्_आयत्_जनाधिप_

ल् र् धनानि चेति विद्धि त्वं क्षत्तर् नास्त्यत्र संशयः

र् धन_च_इति_विद्_त्वद्_क्षत्तृ_न_अस्_अत्र_संशय_

ल् र् स्वेदनमाह क्षाराम्लैरिति

र् स्वेदन_अह्_क्षार_अम्ल_इति_

ल् र् औषधैः तत्तल्लौहशोधकद्रव्याणां स्वरसादिभिर् इत्यर्थः

र् औषध_तद्_तद्_लौह_शोधक_द्रव्य_स्वरस_आदि_इति_अर्थ_

ल् र् मलशैथिल्यकारकं स्वेदनेन मार्दवे जाते अन्तर्मलानां पृथक्करणं वीकरणं वा

र् मल_शैथिल्य_कारक_स्वेदन_मार्दव_जन्_अन्तर्_मल_पृथक्करण_वा_

ल् र् यथान्तःकरणसंयोगाद् द्रव्यान्तरेषु ज्ञानमुत्पद्यते तथैव तद्द्रव्यसमवेतेषु कर्मगुणेषु ज्ञानमुत्पद्यते

र् यथा_अन्तःकरण_संयोग_द्रव्य_अन्तर_ज्ञान_उत्पद्_तथा_एव_तद्_द्रव्य_समवे_कर्मन्_गुण_ज्ञान_उत्पद्_

ल् र् यथा च चतुष्टयसन्निकर्षात् सूक्ष्मादिष्व् अस्मत्प्रत्यक्षेषु च ज्ञानं तथैव तत्समवेतेषु गुणकर्मसु ज्ञानमुत्पद्यते संयुक्तसमवायात्

र् यथा_च_चतुष्टय_संनिकर्ष_सूक्ष्म_आदि_मद्_प्रत्यक्ष_च_ज्ञान_तथा_एव_तद्_समवे_गुण_कर्मन्_ज्ञान_उत्पद्_संयुज्_समवाय_

ल् प्र सोमासो मदच्युतः श्रवसे नो मघोनः

प्र_सोम_मद_च्युत्_श्रवस्_मद्_मघवन्_

ल् सुता विदथे अक्रमुः

सु_विदथ_क्रम्_

ल् आद् ईं त्रितस्य योषणो हरिं हिन्वन्त्य् अद्रिभिः

आत्_ईं_त्रित_योषन्_हरि_हि_अद्रि_

ल् इन्दुम् इन्द्राय पीतये

इन्दु_इन्द्र_पा_

ल् आत् ईम् हंसः यथा गणम् विश्वस्य अवीवशत् मतिम्

आत्_ईं_हंस_यथा_गण_विश्व_वाश्_मति_

ल् अत्यः न गोभिः अज्यते

अत्य_न_गो_अञ्ज्_

ल् उभे सोमावचाकशन् मृगो न तक्तो अर्षसि

उभ्_सोम_अवचाकश्_मृग_न_तक्_ऋष्_

ल् सीदन्न् ऋतस्य योनिम् आ

सद्_ऋत_योनि_आ_

ल् अभि गावः अनूषत योषा जारम् इव प्रियम्

अभि_गो_नू_योषा_जार_इव_प्रिय_

ल् अगन् आजिम् यथा हितम्

गम्_आजि_यथा_हि_

ल् अस्मे धेहि द्युमद् यशो मघवद्भ्यश् च मह्यं च

मद्_धा_द्युमत्_यशस्_मघवन्_च_मद्_च_

ल् सनिम् मेधाम् उत श्रवः

सनि_मेधा_उत_श्रवस्_

ल् र् युधिष्ठिर उवाच

र् युधिष्ठिर_वच्_

ल् र् सत्यं क्षमां दमं प्रज्ञां प्रशंसन्ति पितामह

र् सत्य_क्षमा_दम_प्रज्ञा_प्रशंस्_पितामह_

ल् र् विद्वांसो मनुजा लोके कथम् एतन्मतं तव

र् विद्वस्_मनुज_लोक_कथम्_एतद्_मन्_त्वद्_

ल् र् भीष्म उवाच

र् भीष्म_वच्_

ल् र् अत्र ते वर्तयिष्ये ऽहम् इतिहासं पुरातनम्

र् अत्र_त्वद्_वर्तय्_मद्_इतिहास_पुरातन_

ल् र् साध्यानाम् इह संवादं हंसस्य च युधिष्ठिर

र् साध्य_इह_संवाद_हंस_च_युधिष्ठिर_

ल् र् हंसो भूत्वाथ सौवर्णस्त्वजो नित्यः प्रजापतिः

र् हंस_भू_अथ_सौवर्ण_तु_अज_नित्य_प्रजापति_

ल् र् स वै पर्येति लोकांस्त्रीन् अथ साध्यान् उपागमत्

र् तद्_वै_परी_लोक_त्रि_अथ_साध्य_उपगम्_

ल् र् साध्या ऊचुः

र् साध्य_वच्_

ल् र् शकुने वयं स्म देवा वै साध्यास्त्वाम् अनुयुज्महे

र् शकुनि_मद्_स्म_देव_वै_साध्य_त्वद्_अनुयुज्_

ल् र् पृच्छामस्त्वां मोक्षधर्मं भवांश्च किल मोक्षवित्

र् प्रच्छ्_त्वद्_मोक्ष_धर्म_भवत्_च_किल_मोक्ष_विद्_

ल् र् श्रुतो ऽसि नः पण्डितो धीरवादी साधुशब्दः पतते ते पतत्रिन्

र् श्रु_अस्_मद्_पण्डित_धीर_वादिन्_साधु_शब्द_पत्_त्वद्_पतत्रिन्_

ल् र् किं मन्यसे श्रेष्ठतमं द्विज त्वं कस्मिन्मनस्ते रमते महात्मन्

र् क_मन्_श्रेष्ठतम_द्विज_त्वद्_क_मनस्_त्वद्_रम्_महात्मन्_

ल् र् तन्नः कार्यं पक्षिवर प्रशाधि यत् कार्याणां मन्यसे श्रेष्ठम् एकम्

र् तद्_मद्_कार्य_पक्षिन्_वर_प्रशास्_यद्_कार्य_मन्_श्रेष्ठ_एक_

ल् र् यत् कृत्वा वै पुरुषः सर्वबन्धैर् विमुच्यते विहगेन्द्रेह शीघ्रम्

र् यद्_कृ_वै_पुरुष_सर्व_बन्ध_विमुच्_विहग_इन्द्र_इह_शीघ्रम्_

ल् र् हंस उवाच

र् हंस_वच्_

ल् र् इदं कार्यम् अमृताशाः शृणोमि तपो दमः सत्यम् आत्माभिगुप्तिः

र् इदम्_कार्य_अमृत_आश_श्रु_तपस्_दम_सत्य_आत्मन्_अभिगुप्ति_

ल् र् ग्रन्थीन् विमुच्य हृदयस्य सर्वान् प्रियाप्रिये स्वं वशम् आनयीत

र् ग्रन्थि_विमुच्_हृदय_सर्व_प्रिय_अप्रिय_स्व_वश_आनी_

ल् र् नारुंतुदः स्यान्न नृशंसवादी न हीनतः परम् अभ्याददीत

र् नारुंतुद_अस्_न_नृशंस_वादिन्_न_हीन_पर_अभ्यादा_

ल् र् ययास्य वाचा पर उद्विजेत न तां वदेद् रुशतीं पापलोक्याम्

र् यद्_इदम्_वाच्_पर_उद्विज्_न_तद्_वद्_रुशत्_पाप_लोक्य_

ल् र् वाक्सायका वदनान्निष्पतन्ति यैर् आहतः शोचति रात्र्यहानि

र् वाच्_सायक_वदन_निष्पत्_यद्_आहन्_शुच्_रात्रि_अहर्_

ल् र् परस्य नामर्मसु ते पतन्ति तान् पण्डितो नावसृजेत् परेषु

र् पर_न_अमर्मन्_तद्_पत्_तद्_पण्डित_न_अवसृज्_पर_

ल् र् परश्चेद् एनम् अतिवादबाणैर् भृशं विध्येच्छम एवेह कार्यः

र् पर_चेद्_एनद्_अतिवाद_बाण_भृशम्_व्यध्_शम_एव_इह_कृ_

ल् र् संरोष्यमाणः प्रतिमृष्यते यः स आदत्ते सुकृतं वै परस्य

र् संरोषय्_प्रतिमृष्_यद्_तद्_आदा_सुकृत_वै_पर_

ल् र् क्षेपाभिमानाद् अभिषङ्गव्यलीकं निगृह्णाति ज्वलितं यश्च मन्युम्

र् क्षेप_अभिमान_अभिषङ्ग_व्यलीक_निग्रह्_ज्वल्_यद्_च_मन्यु_

ल् र् अदुष्टचेता मुदितो ऽनसूयुः स आदत्ते सुकृतं वै परेषाम्

र् अदुष्ट_चेतस्_मुद्_अनसूयु_तद्_आदा_सुकृत_वै_पर_

ल् र् आक्रुश्यमानो न वदामि किंचित् क्षमाम्यहं ताड्यमानश्च नित्यम्

र् आक्रुश्_न_वद्_कश्चित्_क्षम्_मद्_ताडय्_च_नित्यम्_

ल् र् श्रेष्ठं ह्येतत् क्षमम् अप्याहुर् आर्याः सत्यं तथैवार्जवम् आनृशंस्यम्

र् श्रेष्ठ_हि_एतद्_क्षम_अपि_अह्_आर्य_सत्य_तथा_एव_आर्जव_आनृशंस्य_

ल् र् वेदस्योपनिषत् सत्यं सत्यस्योपनिषद् दमः

र् वेद_उपनिषद्_सत्य_सत्य_उपनिषद्_दम_

ल् र् दमस्योपनिषन्मोक्ष एतत् सर्वानुशासनम्

र् दम_उपनिषद्_मोक्ष_एतद्_सर्व_अनुशासन_

ल् र् वाचो वेगं मनसः क्रोधवेगं विवित्सावेगम् उदरोपस्थवेगम्

र् वाच्_वेग_मनस्_क्रोध_वेग_विवित्सा_वेग_उदर_उपस्थ_वेग_

ल् र् एतान् वेगान् यो विषहत्युदीर्णांस् तं मन्ये ऽहं ब्राह्मणं वै मुनिं च

र् एतद्_वेग_यद्_विषह्_उदीर्_तद्_मन्_मद्_ब्राह्मण_वै_मुनि_च_