id stringlengths 1 6 | url stringlengths 32 143 | title stringlengths 1 79 | text stringlengths 7 183k |
|---|---|---|---|
238 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Rindveeh | Rindveeh | Dat Rindveeh, ok Rind (pl.:Rinner) oder Beest (pl: Beesten oder Beester) ward op latiensch Bos taurus naamt. Dat Rindveeh stammt vun den Urossen, (latiensch Bos primigenius) af, de is obers in dat 17. Johrhunnert utstorven.
Naams för dat Rindveeh
de Kauh (Koh) is dat Wief un gifft de Melk.
de Bull is de Keerl un wa... |
239 | https://nds.wikipedia.org/wiki/R%C3%B6%C3%B6msch%20Riek | Röömsch Riek | Röömsch Riek, latiensch Imperium Romanum (vun dat Staatsrecht her weer de antike Naam „Senatus Populusque Romanus“ (S.P.Q.R.): „De Senaat un dat röömsche Volk“) is de Naam för de Länner un Gemarken, de twuschen dat 8. Johrhunnert v. Chr. un dat 7. Johrhunnert n. Chr. vun de Römers, vun de Stadt Rom oder vun den röömsch... |
240 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Rhienland-Palz | Rhienland-Palz | Rhienland-Palz is en düütsch Bundsland in'n Süüdwessen. De Hööftstadt is Mainz. Rhienland-Palz liggt an de Strööm Mosel, Nahe, Lahn un - as de gröttste Stroom - de Rhien.
Städer
Mainz
Frankenthal
Ludwigshafen
Koblenz
Kaiserslautern
Pirmasens
Speyer
Trier
Worms
Zweibrücken
Rhienland-Palz |
244 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Ratzborger%20See | Ratzborger See | De Ratzborger See is een vun de gröttsten Seen in Holsteen, un sien nördliche Deel is de Grenz na Mekelnborg. He is ok besünners deep. Ratzborg liggt to’n Deel op en Insel in den Ratzborger See. De Waaknitz kümmt rut ut den See un geiht denn na Lübeck.
De Ratzborger See is ut en Gletscherdal in de Iestied entstannen. ... |
245 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Rostock | Rostock | De Hansestadt Rostock is de gröttste Stadt vun Mekelnborg-Vörpommern un en Universitätsstadt. In Mekelnborg warrt se manchmal in’n Spaaß ok noch „Pierknüppel“ nöömt, wat von „Ross“ und „Stock“ översett is (spaaßhaftige Hyperkorrektur).
De Nam
De Nam Rostock kümmt von dat Slawische af. Toiersten hett dat ’ne Stää anne... |
246 | https://nds.wikipedia.org/wiki/R%C3%BCgen | Rügen | Rügen is dat gröttste Eiland vun Düütschland. Dat höört bi Mekelnborg-Vörpommern un is bit to’n 4. September 2011 ok’n egenstännigen Landkreis wesen. Nu höört dat to’n Landkreis Vörpommern-Rügen.
Dat Eiland liggt in’e Oostsee un warrt scheedt vun’t Fastland dör den smallen Strelasund un den veel bredern Griepswolder B... |
247 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Riga | Riga | Riga is de Hööftstadt vun Lettland an de Oostsee. De Stadt was orsprünglich däänsch, awer öwer Johrhunnerte hebben de Dütschen dor dat Seggen harrt. Riga hett een bedüütsam Haven un besitt en scheune Ooltstadt in'n Jugendstil. Riga is de Metropole vun dat Baltikum mit 696.681 Inwahners (Stand 2018) up en Flach van 307,... |
249 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Speel | Speel | Dat Speel heurt to de Minschen siet dat den Minschen gifft. Speelt harrn se al in de Steentied. Speelt warrt in alle Länner.
In dat plattdüütsche Rebeet gifft dat obers ok besünnere Spelen:
Sportspelen
Boßeln, vör all'ns in Oostfreesland, obers nu ok an annere Steden.
Klotstockspringen, wat nich blots en Speel is,... |
252 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Swiez | Swiez | De Swiez (Hoochdüütsch: Schweizerische Eidgenossenschaft, Franzöösch: Confédération suisse [kɔ̃.fe.de.ʁa.sjɔ̃.ˈsɥis], Italiensch: Confederazione Svizzera, Rätoromaansch: Confederaziun svizra, Latien: Confoederatio Helvetica) is en Republik, de in Europa in de Alpen liggt. Navers sünd Öösterriek, Liechtensteen, Düütschl... |
253 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Sassen%20%28Volk%29 | Sassen (Volk) | De Sassen weren en Verband vun germaansche Stämm in’n Noordwesten vun dat hüdige Düütschland un in de hüdigen ööstlichen Nedderlannen. Düsse Verband hett sik woll in dat 3. Johrhunnert tosamenslaten ut de vörmoligen sülvstännigen Stämm vun de Chauken, de Angrivariers un de Cheruskers. Düsse Stämm weern dor al in dat 1.... |
254 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Sweden | Sweden | Sweden (Sverige) is en Monarkie, de in den Noorden vun Europa an de Oostsee liggt (Skandinavien). Navers sünd Finnland, Norwegen un över de Oostsee Däänmark. De Hööftstadt is Stockholm. Sweden harr 2021 10.402.070 Inwahners.
Spraken
Amtsspraak is Sweedsch, in den Noorden ok Lappsch dialekt. An de Grenz to Finnland wa... |
255 | https://nds.wikipedia.org/wiki/See | See | See betekent
See, en Deel vun’n Ozean, warrt ok Meer oder Haff to seggt,
See, en hoge Bülg,
See, en groot Water ahn Togang to de grote See, warrt ok Meer to seggt,
See, Oort in de Gemeen Öderquart in’n Landkreis Stood, Neddersassen.
See is de Familiennaam von
Cees See (1934–1985), nedderlandschen Slagtüügspeler... |
256 | https://nds.wikipedia.org/wiki/S%C3%B6%C3%B6twater | Söötwater | Söötwater is all dat Water, wat weniger as 0,1 % Solt hett.
Söötwater gifft dat in de Beken, Strööm un Seen. De Regen is ok Söötwater, ok dat Grundwater.
Vun 0,1 % bit 1 % Soltgehalt heet dat Water Brackwater, bi mehr Soltwater.
Water |
257 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Soltwater | Soltwater | Soltwater is all dat Water, wat över 1 % Solt hett.
Soltwater gifft dat in Ozeane un generell in de See.
Vun 0,1 % bit 1 % Soltandeel heet dat Water Brackwater, dorünner Söötwater.
Soltwater hett en gröttere Dicht as Söötwater. Darüm mischt sik dat nich jümmers glieks ümenanner.
Wenn een in Soltwater swemmen geiht... |
258 | https://nds.wikipedia.org/wiki/SARS | SARS | Dat Severe Acute Respiratory Syndrome (SARS, up Platt: Swaar akuut Atenwegsyndrom) is een Infektionsleeden, wat dat förste mol in’n November 2002 in’e chinesisch Provinz Guangdong to sehn weer. Na dat Tropeninstitut Hamborg is de klinisch Indruck de sülm as bi een atypisch Lungensweer (Pneumonie). De Erreger vun SARS w... |
260 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Sleswig-Holsteen | Sleswig-Holsteen | Sleswig-Holsteen is dat nördlichste düütsche Bundsland. De Hööftstadt is Kiel. Sleswig-Holsteen liggt an de Waterkant vun de Noord- un Oostsee. De gröttste Stroom is de Eider. Sleswig-Holsteen hett 2.922.005 Inwahners (2022).In'n Noorden warrt Freesch un Däänsch, in'n Noorden un Süden ok Plattdüütsch snackt.
Op Freesc... |
261 | https://nds.wikipedia.org/wiki/San%20Marino | San Marino | San Marino is en lütte Republiek, de in’n Süden vun Europa liggt. Naver is Italien. De Hööftstadt heet ok San Marino.
Spraken
Amtsspraak is Italiensch.
Geographie
Dat Land warrt vun all Sieden vun Italien ümgeven.
Staat
De Verfaten is demokraatsch, dat Land is dat öllste noch unverännert existeerend Land in Europa.
... |
262 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Serbien%20un%20Montenegro | Serbien un Montenegro | Serbien un Montenegro (serbokroatsch Srbija i Crna Gora) weer en Republiek, de in’n Süüdoosten vun Europa an’e Donau leeg (op den Balkan) un ut de Landsdelen Serbien un Montenegro bestünn. Nadem Montenegro sik in en Referendum för de Unafhängigkeit utspraken harr, hett sik an’n 3. Juni 2006 de Staat opdeelt un de twee ... |
263 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Slowakei | Slowakei | De Slowakei (Slowaksch: Slovensko) is en Republiek, de in’n Oosten vun Europa liggt. De offitschelle Naam is Slowaaksche Republiek (Slowaksch: Slovenská republika). Navers sünd Tschechien, Österriek, Ungarn, de Ukraine un Polen. De Hööftstadt is Bratislava.
Spraken
Amtsspraak is Slowaksch, in’n Süden ok Ungarsch.
Ge... |
264 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Slowenien | Slowenien | Slowenien is en lütte Republiek, de in’n Süüdoosten vun Europa an’e Adria liggt. Navers sünd Italien, Öösterriek, Kroatien un Ungarn. De Hööftstadt is Ljubljana.
Spraken
Amtsspraak is Sloweensch.
Geographie
Slowenien hett en reizvolle Landschop mit Wienbargen, de Alpen un de Waterkant vun’e Adria.
Staat
De Verfat... |
265 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Spanien | Spanien | Spanien is en Königriek, dat in’n Süüdwesten vun Europa up dat Ibeersche Halfeiland liggt. Navers sünd Frankriek, Andorra un Portugal. De Hööftstadt is Madrid.
Spraken
Amtsspraak is Spaansch in’t ganze Land. In welke Regionen sünd ok Basksch, Katalaansch, Okzitansch un Galicisch Amtsspraken.
Geographie
Laag un Grö... |
266 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Swien | Swien | Dat Swien warrt latiensch ok Sus scrofa nöömt un höört to dat Veehtüüch.
Uns Huusswien stammt vun dat Wildswien af. De Swien freet meist allens. Dorwägen köönt se ok ut’n Drang födert warrn. De eersten Huusswien hebbt se in Anatolien holen, wat in de Törkie liggt. Dat was in dat 7. Johrdusend v. Chr. In Middeleuropa g... |
267 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Schaap | Schaap | Dat Schaap, wat as anner Veehtüüch bi us as Huusdeert in de Landweertschop holen warrt (up latiensch: Ovis orientalis aries), stammt vun dat wille Mufflon af. In de Steentiet hefft de Minschen anfungen, de willen Deerter in to fangen un up to tehn. In de Geschicht vun de Minschheit speelt dat Schaap en Rull vunwegen si... |
268 | https://nds.wikipedia.org/wiki/S%C3%BC%C3%BCdamerika | Süüdamerika | Süüdamerika is de Eerddeel, de tüssen Atlantik un Pazifik liggt. Süüdamerika liggt to’n gröttsten Deel up de süüdlichen Halfkugel vun de Eer.
De wichtigsten Bargen vun den Eerddeel sünd de Anden, de vun Noorden na Süüden dör Süüdamerika loopt.
Eerddeel |
269 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Sibirien | Sibirien | Sibirien is de gröttste Deel vun Russland wat in Asien liggt. De russsche Pazifikköst heet Russscher Wieter Ossen.
Sibirien is bekannt för sien extreme Klimaverhältnisse. So gifft dat Regionens wat in'n Winter -50° hebbt. Dat Land is in fröhere Tied de Ort för Verbannungen wesen. Sibirien is aber ook bekannt för sien ... |
270 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Sankt%20Petersborg | Sankt Petersborg | Sankt Petersborg (), vun 1914 bet 1924 Petrograd un vun 1924 bet 1991 Leningrad nöömt, is na Moskau de tweetgröttste Stadt vun Russland. Sankt Petersborg liggt in’n Noordwesten vun dat Land, nich wiet af vun Eestland un Finnland. De Stadt hett 4,9 Millionen Inwahners (2012).
Historie
1703 vun Peter den Groten grünn... |
271 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Saarland | Saarland | Dat Saarland is en düütschet Bundsland in’n Süüdwesten. De Hööftstadt is Saarbrücken. Dat Saarland, ok de Hööftstadt Saarbrücken, liggt an de Grenz to Frankriek un Luxemborg. De gröttste Stroom is de Saar.
Geografie
Dat Saarland liggt in de Süüdwest vun de Bunnsrepubliek Düütschland. Dat gröttste Bargmassiv is dat H... |
272 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Sassen%20%28Bundsland%29 | Sassen (Bundsland) | De Freestaat Sassen is en düütsch Bundsland an de Grenz to Polen un Tschechien. Todem grenzt Sassen an de Bundslänner Bayern, Döringen, Sassen-Anholt un Brannenborg. In Sassen leevt up 18.451,51 km² 4.254.000 Inwahners (30. September 2006). Dat sünd 231 Inwahners/km². De Hööftstadt is Dresden, de gröttste Stadt is Leip... |
273 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Sassen-Anholt | Sassen-Anholt | Sassen-Anholt (Länderkood: ST, Hoochdüütsch Sachsen-Anhalt, is en düütsch Bundsland in’n Osten. De Hööftstadt is Meideborg, de gröttste Stadt is Halle. Dat Land grenzt an Neddersassen, Brannenborg, Sassen un Döringen. Sassen-Anholt liggt twüschen Havel un Harz. De gröttste Stroom is de Elv, de hoogste Barg is de Brocke... |
274 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Suerstoff | Suerstoff | De Suerstoff (latiensch: Oxygenium) is en Element in de Chemie. Dat Atomteken is O un de Atomtall is 8. Suerstoff liggt normalerwies as Gas vör un tellt to de Nichmetallen. In dat Periodensystem steiht Suerstoff in de sössten Hööftgrupp. De Elementen in disse Grupp warrt ok Chalkogenen nöömt.
Atommass: 15,9994
Isot... |
275 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Solt | Solt | Dat Solt (n., ook Salt oder Saolt schreewen) is allgemeen en cheemsch Verbinnen, de ut Ionen besteiht.
De bekanntste Verbinnen ut disse Grupp is dat Kaaksolt, Natriumchlorid, (NaCl), dat in de Köök bruukt warrt, üm Smack an’t Eten to kriegen.
Chemie |
277 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Swevel | Swevel | De Swevel is en cheemsch Element ut de Serie vun de Nichtmetallen un warrt mit dat Atomteken S afkött.
Elementaren Swevel kümmt in en Slag Modifikatschonen vör. De α-Swevel hett de tyypsch geel Klöör un is stabil ünner Normalbedingen. Bi höögere Temperaturen hebbt wi den β-Swevel, de meist ahn Klöör is. Seltener is d... |
278 | https://nds.wikipedia.org/wiki/S%C3%BClver | Sülver | Dat Sülver is en cheemsch Element ut dat Periodensystem un is en Swoormetall vun de Övergangselementen. Sülver tellt butendem to de Eddelmetallen. De Atomtall vun Sülver is 47 un dat Atomteken is Ag vun dat latiensche argentum, wat Sülver bedüüd.
Sülver is week un goot to formen. Vun all Elementen hett Sülver de hööc... |
279 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Schapp | Schapp | Dat Schapp (pl. Schäpp oder Schappen) is en Stück Huusraat, dat jedeen bruken deit. Tomehrst is dat een Kassen ut Holt, mit Döören an de Vöörsiet, öftens sün see to’n Afsluten. Inwennig is’n Schapp mennigmal updeelt mit to’n Bispeel Boorden, Schuven, Klederstang usw.
Jenadem wat dor nin höört, oder wo dat steiht, gif... |
280 | https://nds.wikipedia.org/wiki/S%C3%BC%C3%BCr | Süür | Een Süür is in de Chemie een Stoff, de suur is, wenn he in't Water kümmt.
Na Brönstedt is dat so, dat de Süür H+-Ionens, wat blots Protonens sünd, afgifft. Un twors an een Base. Dat is denn Water, wenn dat dor is.
To'n Bispeel de Soltsüür:
HCL + H2O ⇒ Cl- + H3O+
Dat H3O+ is dat Oxonium-Ion, un dat mookt denn, dat ... |
282 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Stettin | Stettin | Stettin, (poolsch Szczecin, latiensch: Stetinum) is en wichtigen Haven in Polen an de Oder mit 398.255 Inwahners (Stand: 31. Dezember 2020) up een Flach van 301,30 km². Stettin is Hööftstadt vun Achterpommern.
Historie
All för dat 8. Johrhunnert is een slaawisch Siedlung up een Bült böverhalv van dat linke Ufer van ... |
283 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Swerin | Swerin | Swerin is de Landshööftstadt vun dat Bundsland Mekelnborg-Vörpommern, in den Noorden vun Düütschland. Mit ehr 95.818 Inwahners (1. Januar 2019) is se de lüttste Landshööftstadt in Düütschland.
Historie
De Stadt wörr 1012/18 dat eerste Maal nöömt. Se warrt to de Tiet Zuarina schreven un 1170 Zuerin, Zwerin. Dat kummt... |
284 | https://nds.wikipedia.org/wiki/School | School | Scholen, dat sünd Institutschonen to'n Lehren. Do sünd de Schoolmeesters, Persepters un Professers un de Schölers un Studenten. Un de Schoolmeesters, Persepters und Professers bringt de Schölers un Studenten wat bi.
Dat gifft 'n Barg ünnerscheedliche Scholen.
De Grunnschool. Do lehrt de Kinner dat Lesen un Schrieve... |
287 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Soziologie | Soziologie | De Soziologie is de Wetenschop vun dat Soziale un de Sellschop. Se mookt sik kunnig doröver, woans dat geiht mit dat Tosamenleven in de Gemeenschoppen un wat dat för Strukturen gifft. Se tellt to de Sozialwetenschoppen.
De Soziologie is en junge Wetenschop. Dat füng in dat 19. Johrhunnert an, as de Börgerlichen na bab... |
288 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Sassenspegel | Sassenspegel | De Sassenspegel is dat opschreven sassische Recht.
De Sassenspegel is vun den sassischen Ridder Eike vun Repgow üm dat Johr 1225 opschreven worrn. He hett dor dat Recht opschreven, wat in dat Sassenland güllig ween is un wat bit darhen dör Vertelln wiedergewen worrn is. He hett dat op Middelnedderdüütsch opschreven un... |
289 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Skandinavien | Skandinavien | Skandinavien is de tosamenfaten Woort för de Länner Sweden, Norwegen un Däänmark. Skandinavien un dat Baltikum tosamen sünd Noordeuropa.
Wichtigste Städer sünd Stockholm, Göteborg, Malmö, Oslo, Bargen un Kopenhagen.
Skandinavien gillt in Düütschland as Rebeet mit en goden Sozialstaat, gode Scholen un grote Gewerkschape... |
290 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Steentiet | Steentiet | De Steentiet is de öllste Periode vun de Historie un heurt to de Oole Tiet. Vun wegen dat dat dor meisttiets keen opschreeven Texten vun gifft un de Lüüd dat Schrieven noch nich utklambüstert harrn, warrt de Tiet ok to de Vörhistorie tellt.
De Steentiet deelt wi in
de Olle Steentiet (2,4 Mio v. Chr. - 10.000 v. Chr.... |
292 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Sott | Sott | Sott oder Soot is en swarten pulverigen Faststoff, de to’n gröttsten Deel ut dat cheemsche Element Kohlenstoff besteiht.
Egenschoppen
Sott kann ünnerscheedliche Egenschoppen opwiesen, de dör de Oort vun de Produkschoon un de Variatschoon vun Parameters ännert warrn künnt.
Bestahn deit Sott ut lüttste Deelken, de tom... |
293 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Theater | Theater | en Theater oder Theoter is en ole Kultursaak un en Vergneugen togliek. Dat Speel heet Theoter un dat Huus, wo Theoter speelt warrt, ok. Gifft ok de Utdrück Speeldeel, Speelkoppel un Theatergrupp för Lüüd, de Theaterstücken spelen doot.
Historie
Wokeen dat anfungen hett, Theoter to spelen, dat weet wi nich. Man de ole... |
294 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Tschechien | Tschechien | Tschechien (Tschech’sche Republiek') is en Republik, de in ’n Zentrum vun Europa liggt. Navers sünd de Slowakei, Polen, Düütschland un Öösterriek. De Hööftstadt is Prag. Dat Land hett ruchweg 10,5 Millionen Inwahners.
Spraken
Amtsspraak is Tschech’sch.
Geografie
Staat
De Verfaten is demokraatsch. Tschechien un de ... |
295 | https://nds.wikipedia.org/wiki/T%C3%B6rkie | Törkie | De Törkie is en Republiek, wat in'n Süüdoosten vun Europa un in Vörderasien liggt (Anatolien). Dor leevt hüdigendags (2006) 70.413.958 Inwahners up 779.452 km². Dat sünd 88,25 Inwahners/km². Navers sünd Bulgarien, Grekenland, Georgien, Armenien, Iran, Irak, Syrien un över de Middellannsche See ok Zypern. De Hööftstadt ... |
296 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Zeeg | Zeeg | De Zeeg (pl. Zegen, hoochdüütsch Ziege) höört to dat Veehtüch. De Oort heet wetenschaplich Capra hircus. De Zeeg warrt besünners för de Melk holln. Dat Heken vun de Zeeg heet Zegenbuck.
Zegen givt dat as Huus-Zegen un Wildzegen, worbi de Huus-Zegen hüdigendags nich mehr so völ hollen wurd.
Vun wegen dat de Zeeg meh... |
297 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Transsibirisch%20Isenbahn | Transsibirisch Isenbahn | |}
De Transsibirische Isenbahn, Afkörten Transsib, de längste dörlöpen Iesenbahn op de Eer, is de Hööftverkehrsass vun Russland. De Transsib hett en Läng vun 9.288 km un löppt vun Moskau no Wladiwostok an'n Pazifik. Se wörr in'n Oktober 1916 fardigstellt. De dörlöpen Elektrifizierung wörr no 74 Johr an'n 25. Dezember 2... |
298 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Terror | Terror | Terror (v. lat.: terror) is dat systematische Angstmoken mittels Gewaltaktschonen. Faken steiht dat in Tosamenhang mit politische Telen. Kiek ok bi Terrorismus.
Terrorismus |
299 | https://nds.wikipedia.org/wiki/D%C3%B6ringen | Döringen | Döringen oder Thüringen is en düütsch Bundsland in’n Zentrum vun Düütschland. De Hööftstadt is Erfurt. Döringen warrt domineert vun’n Döringer Woold.
Spraak
In Döringen warrt as överall in Düütschland veel de hoochdüütsche Standardspraak bruukt. Bi de traditionellen Dialekte warrt in Döringen vör allen dat middeldüü... |
300 | https://nds.wikipedia.org/wiki/USA | USA | De Verenigten Staten vun Amerika (USA, United States of America) sünd en Bundsstaat in Noordamerika. 50 Bundsstaten höört dorto. Nahwers sünd Kanada, Mexiko un över de Beringstraat ok Russland. De Hööftstadt is Washington. In'n Januar 2007 leven dor 300.888.312 Inwahners. Dat BBP liggt bi 44.828 US-$/Inwahner.
Spraken... |
301 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Ukraine | Ukraine | De Ukraine (Україна, Ukrajina) is en Republiek, de in’n Oosten vun Europa liggt. Up 603.700 km² leevt 46.958.740 Inwahners (1. Dezember 2005). Dorvun sünd 77,8% Ukrainers un 17,3 % Russen. Navers sünd Polen, de Slowakei, Ungarn, Rumänien, Moldawien, Russland, Wittrussland (Belarus) un dat Swarte Meer. De Hööftstadt is ... |
303 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Ungarn | Ungarn | Ungarn (siet 2012 ok amtlich ungaarsch Magyarország [ˈmɒɟɒrorsaːɡ], vörheramtlich Magyar Köztársaság, „Republiek Ungarn“), is en Binnenstaat in Middeleuropa, de to Grootdeel in dat Pannoonsch Becken liggt. Navers sünd Österriek, de Slowakei, de Ukraine, Rumänien, Serbien, Kroatien un Slowenien.
Siet 1999 is Ungarn NA... |
304 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Usedom | Usedom | Usedom is de tweetgröttste Insel vun Düütschland in Mekelnborg-Vörpommern. De Oostdeel höört to Polen (De Stadt Swienemünn).
Annere Städer sünd Ahlbeck, Heringsdörp, Bansin, Zinnowitz un de Stadt Usedom.
Dat Eiland is 445 km² groot un dor leeven 76.500 Inwahner.
Weblinks
Offizielle touristische Informationssiet va... |
305 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Link | Link | Link (m., pl: Links), ook Henwies oder Verwies, ward ook op Ingelsch un Plattdüütsch Link naamt. In de Wikipedia kanns dormit op een anner Sied wiesen.
To'n Bispill Plattdüütsch bringt di na de Sied över Plattdüütsch.
Reekner |
306 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Vadderunser | Vadderunser | Dat Vadderunser is dat Beed, wat Jesus Christus (as dat in de Bibel steiht) sien Jüngers lehrt hett.
Plattdüütsch
Uns Vadder in'n Himmel!
Laat hilligt warrn dien Naam.
Laat kamen dien Riek.
Laat warrn dien Willen so as in'n Himmel,
so ok op de Eerd.
Uns dääglich Brood giff uns vundaag.
Un vergiff uns uns... |
307 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Vatikaan | Vatikaan | De Vaticaanland is dat lüttkeste Land up de Eer. Dat is en Monarkie mit den Paapst as Monark, wat in’n Süüden vun Europa midden in’ne Stadt Rom liggt. Vatikan heet ook „Karkstaat“. In’n Vatikan is de gröttste Kark up de Eer - de Pedersdom.
Spraken
Amtsspraak is Latiensch. De (knapp 1000) Inwahners snackt Italiensch.
... |
308 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Veeht%C3%BCch | Veehtüch | Ünner Veehtüch (dat, n.) verstaht wie
de Beester allgemeen
de Beester, de in de Landwertschap trocken warrn.
Dat sünd besünners
dat Rindveeh, dat is de Kauh, de Oss un de Bulle. De ward för
de Melkwertschap
dat Slachten
to'n Trecken (fröger) bruukt.
dat Swien
dat Schaap
de Zeeg
dat Peerd
In de Landwertsch... |
309 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Vakuum | Vakuum | Een Vakuum is Nix. Dat is lerrig. Tominns in de theoretische Physik.
Wenn dat üm dat Praktische geiht, denn sünd in een Vakuum denn doch 'n poor Atomens binnen. Obers gor nich veel. Vakuum gifft dat t.B.
in den Weltruum
in een Thermoskann
in een Thermometer över de Flüssigkeet
Technisch ward Vakuum to 'n Bispeel... |
310 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Vagels | Vagels | En Vagel , pl. Vagels (lat. Aves) is en Deert, wat Flünken hett. De Vagels sünd en Klass vun de Warveldeerter. Op Latiensch heet se Aves. Vagels hebbt Feddern un warmet Blood. Dat Hart hett veer Kamern. De Wetenschop vun de Vagels heet Ornithologie oder Vagelkunne.
De Vagels leggt Eier. Dor kaamt de Lütten rut, de we... |
311 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Vilnius | Vilnius | Vilnius (russ’sch Wilna, poolsch Wilno, jiddsch, plattdüütsch Wilne) is de Hööftstadt vun Litauen in’t Oosten vun’t Land, nich wiet vun Wittrussland. Wilne hett ’ne schöne Oldstadt mit lütte Twieten un ’ne Stoolkark (Katedraal). In Wilne leevt 541.600 Lüüd' (Stand 2003).
Oort
Litauen
Hööftstadt
Stadt |
312 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Wikipedia | Wikipedia | Wikipedia is en free Nakieksel, wo elkeen an mitwarken kann. Elkeen kann glieks en Artikel schrieven oder ok en Artikel, den dat al gifft, verbetern. Wikipedia kümmt vun dat hawaiische Woord wiki, wat op plattdüütsch gau heet. Un pedia kümmt vun encyclopedia, wat Nakieksel op Ingelsch is. De Inholt steiht ünner de Lize... |
317 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Werser | Werser | De Werser () is en Stroom in Noorddüütschland.
„Wo Werra un Fulda kaamt tosamen,
mööt se büten ehren Namen
un weert van dar af Werser nöömt,
bit se in de Noordsee ströömt.“
De Werra kummt ut den Thüringer Wald un de Fulda ut de Rhöön. Van Hannobersch-Münnen af an, wo de beiden tosamenfleet, is de Werser 450 km lang.... |
319 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Wittrussland | Wittrussland | Wittrussland (ok Belarus) is en Republiek, de in’n Oosten vun Europa liggt. Navers sünd Polen, Litauen, Lettland, Russland un de Ukraine. De Hööftstadt is Minsk. In dat Land leevt bi 9.489.000 Inwahners (Okt. 2009).
Spraken
Amtsspraak is Wittruss’sch, in lütte Delen ok Russ’sch, Poolsch un Ukrainsch.
Geographie
D... |
320 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Water | Water | Water (dat, n., pl. Waters) is een chemischen Stoff ut Waterstoff un Suerstoff.
De Formel is H2O. Dat bedüüd, dat twee Atoms Waterstoff mit een Atom Suerstoff tohoopknütt sünd.
Fastet Water (friesen Water) warrt Ies naamt. Gasförmig Water heet Waterdamp. Water friest bi 0 °C un kaakt bi 100 °C.
Water is de Grunnla... |
322 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Warschau | Warschau | Warschau (poolsch Warszawa) is de Hööftstadt vun Polen un een vun de politische un weertschopliche Zentren vun Middeleuropa. Warschau liggt an de Wießel in de Woiwodschop (Provinz) Masowien un hett 1,7 (2013) Millionen Inwahners (mit Agglomeratschoon bi 2,9 Millionen).
Historie
1241 warrt Warschau dat eerste Maal erw... |
323 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Waterstoff | Waterstoff | De Waterstoff is dat lichteste Element in de Chemie un warrt mit dat Atomteken H (vun dat latiensch Hydrogenium – Watermaker) afkört. In dat Periodensystem steiht de Waterstoff ganz baven links an de eersten Steed. Waterstoff is dat Element, dat in dat Universum an fakensten vörkummt, man in de Eerdkrust is dorvun nix ... |
324 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Westr%C3%B6%C3%B6msch%20Riek | Weströömsch Riek | Dat Weströmsche Riek weer de westliche Deel vun dat römsche Riek. Anno 395 weer de römsche Kaiser Theodosius I. doodbleewen. Sien Söhn Arcadius un Honorius kreegen nu jedereen een Deel vun dat Riek. Honorius kreeg den Westen mit de Hoofdstadt Rom.
To dat Weströmsche Riek höörten to: Italien, Afrika, Spanien un Portug... |
326 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Wladiwostok | Wladiwostok | Wladiwostok is en russ’sche Grootstadt. Hier liggt de gröttste Haven vun Russland an’n Pazifik un dat is ok de Endstatschoon vun de Transsibirische Iesenbahn, de vun Moskau kummt. Wladiwostok liggt nah an de Grenz to Noordkorea un China un hett 586.829 Inwahners (Stand 1. Januar 2005).
Oort
Russland
Oort mit Seehaven |
327 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Waterkant | Waterkant | De Waterkant (Woderkant), dat is so een half poetischen Utdruck för de Küst. Dor wo de See an't Lann stött.
Wat heurt to de Waterkant?
(West-)Freesland
Grunneng
Oostfreesland
Butjadingen
Bremen un de annern Rebeeten an de Ünnerweser
Cuxhoben un Hadeln
Stood un Rebeet
Hamborg un Rebeet
Dithmarschen
Noordfreesland (mit... |
328 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Washington | Washington | Washington betekent
Washington, en Deelstaat vun de USA an den Pazifik,
Washington D.C., de Hööftstadt vun de USA.
Washington is de Familiennaam von
George Washington (1732–1799), US-amerikaanschen Präsident. |
329 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Weertschop | Weertschop | Weertschop is en tosaamfaten Woort för allens wat mit Produkschoon un Hannel un Deenst to doon hett. Dat sünd Verkoop, Inkoop, Export, Import.
De Weertschop is dorop ut, dat, wat de Minschen hebben wullt, to maken un praat to stellen.
Sektoren
Na de Oort ünnerscheedt wi:
den Primärsektor, wo allens dor to höört, wa... |
330 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Wiehnacht | Wiehnacht | Wiehnacht (ok Wiehnachten oder Christfest) is dat Fest vun Jesus Christus siene Geboort. Na den christlichen Gloven heet dat, dat an düssen Dag Gott en Minsch wurrn is. De wichtigste Dag vun dat Fest is de 25. Dezember, man de Fieree geiht al den Avend vörher los. Wenn an den „Hilligavend“ (ok „Hillige Nacht“ oder „Chr... |
331 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Republiek%20Zypern | Republiek Zypern | Zypern is en Republiek un en Insel in de Middellannsche See, de geografisch to Asien, kulturell to Europa höört. Dat Land is - na en Orlog - updeelt in en Deel mit Grieksch un in en Deel mit Törksch Inwohners. De Hööftstadt is Nikosia.
Spraken
Amtsspraken sünd Greeksch un Törksch.
Geographie
Staat
De Verfaten is d... |
333 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Zoologie | Zoologie | De Zoologie is de Deel vun de Biologie, de sik mit Deerter befaat.
De Zoologie ward indeelt in
Allgemeen Zoologie
Speziell Zoologie mit de Systematik vun dat Deerriek
Anwennte Zoologie, wat besünners um de Beester in de Landweertschap geiht.
Morphologie
Anatomie
Physiologie
Ethologie, dat is, woans de Beester ... |
334 | https://nds.wikipedia.org/wiki/%C3%96%C3%B6sterriek | Öösterriek | Öösterriek oder ok Ööstriek is en Republiek, de in ’n Zentrum vun Europa liggt. Navers sünd de Swiez, Liechtensteen, Düütschland, Tschechien, de Slowakei, Ungarn, Slowenien un Italien. De Hööftstadt is Wien.
Spraken
Amtsspraak in alle Länner vun Öösterriek is Hoochdüütsch, in ’n Süüdoosten warrt ok Kroaatsch, Sloween... |
335 | https://nds.wikipedia.org/wiki/875 | 875 |
Wat passeert is
Gunnbjörn, Wikinger ut Iesland kriggt as eerste Europäer Gröönland to seehn.
Baren
Sturben
0875
9. Johrhunnert |
336 | https://nds.wikipedia.org/wiki/%C3%96kelnaam | Ökelnaam | Een Ökelnaam is 'n Naam, den een nich up döfft woorn is. Op Ingelsch heet dat nickname, op hoochdüütsch Spitzname.
Ökelnaams vun anner Lüde
Dat kümmt af un an vör, dat wen sien Ökelnaam beter bekennt is as sien echten Naam. To'n Bispill "Hummel". De Waterdräger ut Hamborg weer op Johann Wilhelm Benz döfft. Man vör em... |
337 | https://nds.wikipedia.org/wiki/1998 | 1998 | (MCMXCVIII):
3. Juni: In Eschede (Neddersassen) hett dat en böös Malesch geven as en ICE vun de düütschen Bahn in ene Brüch kracht is. 101 Minschen keemen dorbi to Dood.
27. Oktober: Gerhard Schröder wurrd Bunnskanzler vun Düütschland.
3. November: Dr. Harald Ringstorff wurrd as Baas vun en Root-rode Koalitschoon M... |
338 | https://nds.wikipedia.org/wiki/1492 | 1492 |
Wat passeert is
3. August: Christoph Kolumbus seilt na Westen, för dat he na Indien will.
12. Oktober: Christoph Kolumbus geiht in San Salvador, wat to Amerika höört, an Land.
28. Oktober: Kolumbus deckt Kuba för de Europäers up
Edikt vun Alhambra: Jöden (Sephardim) un Muslimen weert ut Spanien verdreven.
Boren... |
339 | https://nds.wikipedia.org/wiki/718 | 718 |
Wat passeert is
De Franksche Huusmeier Korl Martell treckt tegen de Sassen, vun wegen dat de Sassen de Neustriers holpen harrn
De Bulgaren ünner jem ehren Khan Tervel winnt gegen een araabsch Herr vör de Doren vun Konstantinopel. Dor kaamt 20.000 bit 50.000 Suldaten ut de Arabers ehr Elite bi üm. Alltohopen schöll... |
340 | https://nds.wikipedia.org/wiki/773 | 773 |
Wat passeert is
De Sassen hoolt sik de Eresborg trüch, de de Franken ünner Karl den Groten muust harrn.
Afordenten vun de Paapst kammt an Karl den Groten sien Hoff un bidd, he müch den Paapst gegen de Langobarden helpen
Boren
Storven
0773 |
341 | https://nds.wikipedia.org/wiki/772 | 772 |
Wat passeert is
1. Februar: Hadrian I. wurrd Paapst.
Kaiser Karl de Grote fangt sien Krieg mit de Sassen an. He maakt de Eresborg (Stadtbjerge bi Patterbuorn) platt un demoleert de Irminsul, wat een sassischet Hilligdoom weer.
um 772 rüm: Willehad geiht in de Footstappen vun Bonifatius un fangt an mit sien Mission... |
342 | https://nds.wikipedia.org/wiki/743 | 743 |
Wat passeert is
De Franksche Husmeier Karlmann grippt de Sassen an, vun wegen dat se Hertog Odilo vun Bayern hülpen harrn.
Liutprand, de Langobarden ehr König, slutt Freden mit den Paavst un begifft sik de Erovern vun Rom.
Boren
Sturben
0743
8. Johrhunnert |
343 | https://nds.wikipedia.org/wiki/776 | 776 |
Wat passeert is
Kaiser Karl de Grote treckt na Italien. De Sassen hoolt sik de Eresborg un de Sigisborg trüch, de Karl muust harr.
Boren
Storven
0776
8. Johrhunnert |
344 | https://nds.wikipedia.org/wiki/1076 | 1076 |
Wat passeert is
Adam vun Bremen schrifft sien Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum (Historie vun dat Erzbisdom Hamborg), wo he veel vun de Sassen vertellt un vun de annern Völkers in’n Noorden. He is de eerste op den Kontinent, de wat vun Winland opschrifft, wat hüüt Amerika is.
Johr |
345 | https://nds.wikipedia.org/wiki/476 | 476 | Dat Johr 476 na Christus
De germansche Soldatenbaas Odoaker sett den Römschen Kaiser Romulus Augustulus af. Dat weer dat Enn vun dat weströmsche Riek. Nu fangt dat Medeloller an.
0476 |
346 | https://nds.wikipedia.org/wiki/395 | 395 | Dat Johr 395 na Christus
De römsche Kaiser Theodosius I. is doodbleewen. Dat Röömsche Riek ward opdeelt in dat Weströömsch Riek un in dat ooströömsch Riek.
0395
4. Johrhunnert |
347 | https://nds.wikipedia.org/wiki/1159 | 1159 |
Wat passeert is
Hinnerk de Leuw leggt den Grund för Lübeck
Arzbischop Hartwig I. slutt en Verdrag mit de Börgers vun Bremen un sprickt jem de Rechten an de Börgerweid to
Rainald vun Dassel warrt Arzbischop vun Köln
Peter Lombard warrt Bischop vun Paris
To'n eersten Mol steiht de Naam vun dat Dörp Swachhusen in ... |
348 | https://nds.wikipedia.org/wiki/596 | 596 |
Wat passeert is
König Ethelbert lett bi'n Paavst anfragen, wat he nich Misschonaren na dat Königriek Kent henstüren kann.
Paavst Gregor de Grote stüürt Augustinus vun Canterbury na Kent, dat he de Angelsassen to'n christlichen Gloven bekehren scholl.
Boren
22. April: Kōtoku, 36. Kaiser vun Japan.
Storven
05... |
349 | https://nds.wikipedia.org/wiki/2003 | 2003 |
Wat passeert is
1. Januar: De Stadt Borg up de Insel Fehmarn warrt mit all de annern Dörper un Kommunen up dat Eiland tohopenfaat to de Stadt Fehmarn
14. Januar: Senat un Börgerschup grünnt den Plattdüütschen Root för Hamborg
1. Februar Dat Weltruumschipp Columbia brickt utnanner, as dat ut den Weltruum wedder op... |
350 | https://nds.wikipedia.org/wiki/1066 | 1066 |
Wat passeert is
De Schriewer Adam vun Bremen kümmt an de School na Bremen.
Willem de Eroverer seilt mit sien Normannen vun de Normandie na England un kreegt de Angelsassen in de Schlacht bi Hastings ünner.
Boren
Sturben
Johr |
358 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Bronzetiet | Bronzetiet | De Bronzetiet is de Deel vun de Historie vun de Minschen, wo de Lü dat Warktüüch ut Bronze mookt harrn.
Vör de Bronzetiet weer de Steentiet, besünners de Koppertiet. Later keem denn de Iesentiet.
De Bronzetiet ward mol na de Prähistorie, mol na de Historie stellt. Kümmt op an, wat de Lü al schrieven kunnen. Besünner... |
949 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Tinn | Tinn | Tinn is en cheemsch Element ut dat Periodensystem mit de Atomtall 50, dat to de Grupp vun de Metallen tellt. Dat Atomteken is Sn – afleddt vun’t latiensche stannum, wat Tinn bedüüt. Vun dor kummt ok de Naam Stanniol för dünne Metallfolie, de fröher ut Tinn weer, hüüt aver tomeist ut Aluminium.
Historie un Vörkamen
Ti... |
950 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Upnahm%20vun%20ne%E2%80%99e%20EU-L%C3%A4nner | Upnahm vun ne’e EU-Länner | Mit de Opnahm vun ne’e EU-Länner is meent, dat de EU (Europääsche Union) is in ehr Historie faken wassen is un ne’e Länner in de Gemeenschop opnimmt.
Niege Leden 2004
An'n 13. Dezember 2002 worr in Kopenhagen de Upnahm vun teihn Staten in de EU beslaten. De sünd siet den 1. Mai 2004 Leden. Dat sünd
Eestland
Lettla... |
954 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4%C3%A4sche%20Union | Europääsche Union | De Europääsche Union (Afkörten: EU) is en supernatschonale Organisatschoon tüsken 27 europääschen Lanner. Buten van de Kontinent Europa umfaat de EU Zypern un einige Överseekuntreien. Se hett sowat 450 Millionen Inwahners. De an meest snackde Spraken in de EU sünd Engelsch, Düütsch un Franzöösk. De EU hett dree Piler: ... |
955 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Afk%C3%B6rten | Afkörten | Afkörten warrn faken bruukt,
in den Alldag, vun wegen dat dat nich so veel to schrieven is
in de Wetenschoppen, so as Chemie, Physik, Biologie, vun wegen dat en Formel bannig unöverkiekbo warrt, wenn dor to'n Bispeel Quadratkilometers dör Femtosekunnen deelt warrn un dorvun de drütte Woddel trocken un dat hele denn ... |
957 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Kopenhagen | Kopenhagen | Kopenhagen (däänsch: , in bit in dat 19. Johrhunnert gültig Rechtschrieven Kjøbenhavn) is de Hööftstadt vun Däänmark un dat kulturelle un wertschapliche Zentrum vun dat Land. De Stadt is Sitt vun dat Parlament (Folketing) un de Regeeren, as ok Residenzstadt vun de däänsch Königin Margrethe II.
De Stadt liggt op de In... |
959 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Tietrebeet | Tietrebeet | De Eer is in 24 Tietrebeden indeelt. De gaht ründ um den Globus un treckt sick vun den Noordpool bet na den Süüdpool. Vun Oost na West sünd dat 24 Tietrebeden. In een un dat sülve Tietrebeet gellt jümmers de sülve Tiet.
Internatschoonal wartt de Tiet na UTC angeven. Dat is de Universal Time Coordinated. Dat is dat sü... |
967 | https://nds.wikipedia.org/wiki/Bard%C3%B6rp | Bardörp | Bardörp () is en Stadtdeel un togliek een vun de söven Bezirken vun Hamborg.
Geschicht
Bardörp (up hochdüütsch Bergedorf) weer freuger en sülvsstannig Stadt. Dat Stadtrecht kreeg Bardörp al 1275. 1420 keem de Stadt ünner de Regeren vun Hamborg un Lübeck togliek. Dat güng so as gemeensom regern bit to den 31.12.1866. D... |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.