text stringlengths 280 467k | id stringlengths 38 40 | metadata dict |
|---|---|---|
Námskeið til að sækja um í B-Hluta Vísindasjóðs Fíh//
Á LSH 18. mars kl. 13-15 heldur Auðna Ágústsdóttir stutt námskeið fyrir hjúkrunarfræðinga og ljósmæður um að sækja um styrki til vísindastarfa. Sérstaklega verður rætt um umsóknir í B-hluta Vísindasjóðs Fíh. Upplýsingar veitir Auðna Ágústsdóttir í 543-1419 eða í netfagni audnaag@landspitali.is. Skráning er via audnaag@landspitali.is. Lokadagur skráningar er 17. mars. Lágmarksfjöldi þátttakenda er 10, afboðun verður gerð símleiðis svo vinsamlegast sendið símanúmer sem hægt er að náí ykkur ef þarf.
Fyrir þá sem ekki starfa á LSH kostar hver klst 1900 kr.
Til baka | is/CC-MAIN-2015-48/03829.jsonl.gz.gz/12 | {
"data_id": "<urn:uuid:1bf0a36c-48fd-4e80-8b89-515301be4330>",
"date": "2015-11-27T08:10:52Z",
"dump": "CC-MAIN-2015-48",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2015-48/segments/1448398448389.58/warc/CC-MAIN-20151124205408-00048-ip-10-71-132-137.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 0.9998528957366943,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 18,
"url": "http://www.hjukrun.is/frettir/frett/2004/03/15/Namskeid-til-ad-saekja-um-i-B-Hluta-Visindasjods-Fih/"
} |
Choummaly Sayasone
Choummaly Sayasone (fæddur 6 mars, 1936 í Attapu-héraði í suður Laos) er forseti Alþýðulýðveldisins Laos og aðalritari (leiðtogi) kommúnistaflokks landsins, Byltingarflokks Laoskrar alþýðu. Þjóðþing Laos valdi hann til forsetaembættisins 8 júní 2006 en hann hafði þangað til gengt embætti varaforseta og varnarmálaráðherra. Hann tók við forsetaembættinu af Khamtai Siphandon. Byltingarflokkurinn er eini löglegi flokkurinn í landinu og 113 af 115 þingmönnum eru fulltrúar flokksins. Choummaly var einnig valinn eftirmaður Khamtai sem aðalritari flokksins á 8. flokksþinginu 21 mars 2006. Hann tók sæti í miðstjórn flokksins 2001. Choummaly er bóndasonur og gekk sem unglingur í lið með Pathet Lao. Hann tók þátt í vopnaðri baráttu kommúnista og vann sig smám saman upp. Hann varð fyrst umtalaður í opinberu samhengi árið 1975 þegar hann tók við embætti sem varayfirmaður herforingjaráðsins. | is/CC-MAIN-2015-48/03829.jsonl.gz.gz/14 | {
"data_id": "<urn:uuid:3329a559-fbfe-4769-a617-0cf2ac2a854a>",
"date": "2015-11-27T08:16:07Z",
"dump": "CC-MAIN-2015-48",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2015-48/segments/1448398448389.58/warc/CC-MAIN-20151124205408-00048-ip-10-71-132-137.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 0.9998114705085754,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 60,
"url": "https://is.wikipedia.org/wiki/Choummaly_Sayasone"
} |
Svalur í Moskvu
Söguþráður[breyta | breyta frumkóða]
Svalur og Valur eru á leið til sólarlanda þegar franska leyniþjónustan rænir þeim á flugvellinum og flýgur með þá til Moskvu. Þar er þeim ætlað að hjálpa sovésku leyniþjónustunni KGB í baráttu sinni við hinn dularfulla glæpaforingja Tanaziof, sem KGB telur að Svalur og Valur hafi áður átt í höggi við. Þjónusta félaganna er hugsuð í skiptum fyrir tvö vestræn ungmenni sem handtekin voru fyrir að smygla sér til Sovétríkjanna.
Þeir Svalur og Valur hafa engan áhuga á verkefninu og halda í franska sendiráðið, þar verða þeir vitni að ránsferð Tanaziofs og manna hans. Tanaziof reynist vera Sammi, frændi Vals. Hann þykist vera rússneskur prins sem boðar valdarán og hótar að ræna múmíu Leníns.
Svalur, Valur og Lafidmerev fulltrúi KGB hyggjast sitja fyrir Samma og þrjótum hans, en með hjálp leyniganga tekst skúrkunum þó að stela múmíu Leníns og krefjast lausnargjalds. Þeir gera sér ekki grein fyrir að múmían í sýningarskápnum er ekki hinn raunverulegi Lenín heldur tvífari hans og mörg önnur eintök sé að finna.
Eftir æsilegan eltingaleik kemst Sammi undan en Svalur og Valur eru sendir aftur til Frakklands og hylltir sem hetjur fyrir framlag sitt til Sovétríkjanna.
Fróðleiksmolar[breyta | breyta frumkóða]
- Sagan kom út um það leyti sem Kalda stríðinu mátti heita lokið og Sovétríkin riðuðu til falls, en felur þó í sér ýmsar vísanir í staðalmyndir um Sovétríkin frá tímum Kalda stríðsins.
- Bókstafirnir N og R eru prentaðir með spegilskrift í talblöðrum rússneskra persóna bókarinnar.
- Aðstoðarmanni Samma frænda, Rússanum Níkíta, virðist hafa verið drekkt í ánni Volgu í lok bókarinnar. Hann snýr þó aftur sprelllifandi í bókinni L'homme qui ne voulait pas mourir. | is/CC-MAIN-2015-48/03829.jsonl.gz.gz/25 | {
"data_id": "<urn:uuid:9e87e1f6-baa5-40d4-8ab8-cb76aa6728a5>",
"date": "2015-11-30T15:13:05Z",
"dump": "CC-MAIN-2015-48",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2015-48/segments/1448398462686.42/warc/CC-MAIN-20151124205422-00340-ip-10-71-132-137.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 0.9999924898147583,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 50,
"url": "https://is.wikipedia.org/wiki/Svalur_%C3%AD_Moskvu"
} |
Svefn
Svefn er náttúruleg hvíld manna og dýra og felur í sér meðvitundarleysi, algert eða hálfgert, auk þess sem hlé verður á meðvitaðri líkamsstarfsemi. Svefn veitir líkamanum hvíld og endurnærir hann. Öll spendýr og fuglar sofa og einnig sum skriðdýr, froskdýr og fiskar. Fyrir menn og spendýr er svefn lífsnauðsynlegur en þó er ekki fullljóst hvers vegna. Svefn hefur þó verið mikið rannsakaður og margar rannsóknir eru í gangi.
Bæði hjá spendýrum og fuglum eru aðalstig svefns tvö: draumsvefn (e. REM) eða léttur svefn og hvíldarsvefn (e. NREM) eða djúpur svefn. Hvort stig um sig hefur í sér mismunandi lífeðlisfræðilega, taugafræðilega og sálfræðilega þætti. Hvíldarsvefn skiptist líka í fleiri stig: N1, N2 og N3, sem er dýpsta svefnstig. Í svefni skiptast á REM- og NREM-svefntímabil. Heilastarfsemi breytist mjög í svefni. Of lítill svefn getur orsakað þreytu, vanlíðan og streitu og haft áhrif á einbeitingu, minni og rökhugsun. Svefnleysi getur líka haft slæm áhrif á ónæmiskerfið, seinkað því að sár grói og valdið truflunum á framleiðslu vaxtarhormóna og þar með haft áhrif á líkamsvöxt barna.
Það dregur úr svefnþörf með aldrinum. Tímalengd REM-svefns er lengri hjá börnum: kornabörn sofa REM-svefni í um 9 klukkustundir á sólarhring en þegar barnið er um fimm ára gamalt er tímalengd REM-svefns aðeins um það bil tvær klukkustundir á sólarhring.
|Aldur og ástand||Meðallengd svefns á sólarhring|
|Kornabörn||allt að 18 klst.|
|1–12 mánaða||14–18 klst.|
|1–3 ára||12–15 klst.|
|3–5 ára||11–13 klst.|
|5–12 ára||9–11 klst.|
|Unglingar||9–10 klst.|
|Fullorðnir og aldraðir||7–8 (+) klst.|
|Barnshafandi konur||8 (+) klst.|
Heimildir[breyta | breyta frumkóða]
- Greinin „Sleep“ á ensku útgáfu Wikipedia
- Kynning „Hvað er svefn?“ eftir Bryndísi Benediktsdóttur, H.Í. | is/CC-MAIN-2015-48/03829.jsonl.gz.gz/26 | {
"data_id": "<urn:uuid:aa8027f2-bcd2-4f4a-beb0-61062701a247>",
"date": "2015-11-30T15:17:14Z",
"dump": "CC-MAIN-2015-48",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2015-48/segments/1448398462686.42/warc/CC-MAIN-20151124205422-00340-ip-10-71-132-137.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 0.9999237060546875,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 111,
"url": "https://is.wikipedia.org/wiki/Svefn"
} |
30.september 2013. Gunnar Bragi Sveinsson, utanríkisráðherra ávarpaði í dag 68.Allsherjarþing Sameinuðu þjóðanna
en þema þess er framtíð þróunar þegar Þúsaldarmarkmiðunum um þróun lýkur árið 2015.
Utanríkisráðherra sagði að Íslendingar væru stoltir af því að geta miðlað af sérþekkingu sinni á ákveðnum sviðum, svo sem nýtingu jarðvarma, sjálfbærri fiskveiðistjórnun, að rækta að nýju uppblásið land og efla jafnrétti kynjanna. “Við munum halda áfram að einbeita okkur að þessum fjórum sviðum eftir 2015,” sagði Gunnar Bragi í ræðu sinni.
Utanríkisráðherra fordæmdi nýleg hryðjuverk í Kenía, Írak og Pakistan og sagði að þeir sem bæru ábyrgð á efnavopnahernaði í Sýrlandi ættu að svara til saka fyrir stríðsglæpi hjá Alþjóðaglæpadómstólnum.
Gunnar Bragi sagði að þrátt fyrir mikinn árangur Sameinuðu þjóðanna á ýmsum sviðum hefði Öryggisráðið brugðist illlilega í Sýrlandsmálinu. “Ennfremur má segja að skortur á umbótum á skipulagi Sameinuðu þjóðanna grafi undan trúverðugleika samtakanna.”
Hann ítrekaði stuðning Íslands við sjálfsákvörðunarrétt Palestínumanna og gagnrýndi landnám Ísraelsmanna á hernumdu landi, þar á meðal í Jerúsalem.
Í lok ræðu sinnar rifjaði Gunnar Bragi upp heimsókn Ban Ki-moon, framkvæmdastjóra Sameinuðu þjóðanna til Íslands í sumar og einkum ferð hans að Langjökli þar sem hann hefði kynnst af eigin raun bráðnun jökla. Í heimsókninni hefði Ban kynnt Íslendingum starf samtakanna og hvernig þau réðu úrslitum lífi ótalinna einstaklinga. Flóttamenn nytu aðstoðar, mannúðaraðstoð væri veitt og lífi barna væri bjargað.
“Sameinuðu þjóðirnar eru afl til góðs í heiminum. Saman getum við skipt sköpum, sameiginlega getum við verndað umhverfið, tryggt frið og bjargað mannslífum. Því sameinaðri sem við erum, því betri er heimurinn.” Sjá upptöku af ræðu utanríkisáðherra hér.
Upplýsingaskrifstofa Sameinuðu þjóðanna fyrir Vestur-Evrópu
United Nations Regional Information Centre for Western Europe (UNRIC Brussels)
Residence Palace, Rue de la Loi/Wetstraat 155, Block C2,7th and 8th floor, Brussels 1040, Belgium - Tel.: +32 2 788 8484 / Fax: 32 2 788 8485 | is/CC-MAIN-2015-48/04829.jsonl.gz.gz/8 | {
"data_id": "<urn:uuid:263076c9-9e00-420c-81ad-b1b0bfe53e85>",
"date": "2015-11-27T11:52:46Z",
"dump": "CC-MAIN-2015-48",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2015-48/segments/1448398449145.52/warc/CC-MAIN-20151124205409-00334-ip-10-71-132-137.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 0.9999412298202515,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 38,
"url": "http://www.unric.org/is/frettir/26042-skortur-a-umbotum-grefur-undan-st"
} |
Nokkrir skemmtilegir linkar á skemmtilegt plötu tengt stöff. Fyrir vínyl perrana.
Dust and Grooves birtir forvitnileg viðtöl við alvöru diggera, flottar myndir af fallegum plötum sem eiga heima í flottum söfn og skemmtilegar sögur sem því tengjast. Góð lesning og þeir bjóða líka upp á góða tóna.
Dust and Grooves heimsækja King Britt
DJ Rooms er á tengdum slóðum en þeir birta myndir af hljóðverum og herbergjum plötusnúða.
Dj Rooms taka hús á Marcel Dettmann
Schallplatten og Vinyl Liebe bloggin eru svo enn minimalískari en þau birta plötutengdar myndir sem ylja manni um hjartaræturnar.
Vinyl Liebe halda upp á Miles
Brunarústir hjá Fuck Yeah Schallplatten
Ustream býður fólki upp á að búa til eigin stöðvar og vera með beina útsendingu á netinu. Þetta er skemmtilegur miðill fyrir plötusnúða þar sem plötusnúðar geta streamað músik og mynd í beinni út á internetinu. Þeir sem fylgjast með geta kommentað og átt í samræðum við plötusnúðinn um hvað hann er að spila. Einnig finnst mér alltaf gaman að geta fylgst með plötusnúðum þegar þeir eru að spila.
Nokkir íslenski plötusnúðar nýta sér þetta þar á meðal strákarni sem standa bakvið Kviksynða kvöldin og Dj Kalli. Um páskana datt ég inná beina útsendingu hjá þeim félögum í Kviksynða. Strákarnir voru að spila skemmtilegt teknó og eitt lagið höfðaði sérstaklega til mín.
Ég ráðfærði mig við klárari menn og brá heldur í brún þegar ég komst að því að þetta væri íslenskt. En þetta var lagið Survior eftir Arnvið Snorrason sem er líklega betur þekktur sem Exos. Exos var ansi duglegur að senda frá sér tónlist í byrjun síðasta áratugs og spilaði einnig víða um heim. Lagið Survivor, sem er af plötunni Strength sem kom út á Force Inc 2001, byggist á einföldum fallegum hljómum yfir frekar „straight out“ techno takti. Nú er ég búinn að renna margoft yfir lagið síðustu vikur enda virkar það vel um eftirmiðdaginn með kaffinu. Ímynda mér þó að það myndi líka virka mjög vel á dansgólfinu.
Ég hvet unga danstónlistarunnendur til þess að kynna sér eldir íslenska danstónlist ef þeir hafa ekki gert það. Thule Records er ágætis byrjunarreitur.
The Joy of Disco er skemmtileg heimildarmynd um diskótónlist frá BBC. Það er farið hratt yfir sögu enda komið víða við en þetta er góður inngangur að diskóinu, uppruna þess, endalokum og arfðleið, frá neðanjarðar stöffi yfir í argasta popp. Margir merkilegir viðmælendur t.d. David Mancuso og Nicky Siano.
Mæli með þessari mynd fyrir alla diskótekara og áhugafólk um danstónlist. Eins og vitur maður sagði eitt sinn, „ef þú fílar techno en ekki diskó, þá fílarðu ekki techno“.
Pépé Bradock er einn af mínum uppáhalds. Það hefur ekki farið mikið fyrir honum síðan hann gaf út bombuna Path of Most Resistance fyrir tveimur árum síðan. Sama ár gaf hann út safnplötuna Confiote De Bits. Sú plata inniheldur remix sem hann hefur gert í gegnum tíðina og á henni er meðal annars að finna remixið hans af Mouth eftir Iz & Diz.
Lagið samanstendur af munnhljóðum og kemur nafni líklega þaðan. Að vana gerir Pépé Bradock að sama og allir að bara aðeins betur; hrátt vibe, gott groove og laglína fær mann til syngja með.
DansiDans Hlaðvarp #15 – Karíus & Baktus
Minimal töffararnir Karíus og Baktus, einnig þekktir sem Raffi og Heimir, hafa verið virkir í íslensku klúbbalífi síðastliðinn ár. Þeir hafa skipulagt ýmis kvöld og eru hluti af Reyk Veek crewinu. Strákanir hafa einnnig farið í útrás og spilað í hinum ýmsu partýjum víðsvegar um heiminn meðal annars Barcelona og Færeyjum.
Syrpa þeirra félaga er rúmlega 100 mínutna blanda af eðal HouseTechMinimali enda kominn tími til.
Þú getur náð í syrpuna hér og gerst áskrifandi að hlaðvarpinu okkar hér.
1. Hvernig er syrpan sett saman? Einhverjar pælingar eða þema?
Okkar hefðbunda setup..1 mixer og 3 CDjs. Þetta er edit úr 150 mínútna upptöku sem er góð blanda af nýju stöffi og gömlu, engin pæling bakvið nema það að spila lög sem passa saman og taka flæðið aðeins lengra…
2. Hvað eruði annars að bralla þessa dagana?
Við erum á fullu, líkt og undanfarna mánuðina, að vinna í REYKVEEK. Höfum lítið verið að spila eða semja í studioinu en það fer að koma meiri kraftur í okkur með vorinu.
3. Hvernig finnst ykkur “senan” á Íslandi?
Rétt eftir hrun varð maður mjög svartsýnn – mikið af góðum stöðum sem lokuðu eða breyttust í eitthvað allt annað en það sem þeir höfðu verið, og því fylgdi almennt „apathy“ í senunni.
Undanfarið árið eða svo fóru hlutirnir aftur í gang og það er mjög gaman og jákvætt að sjá hversu mikið af ungu liði er að taka upp boltan og mixerinn. Fólk er loksins að átta sig á því að það gerist ekkert nema að maður vaði sjálfur úti laugina, hvort sem það er að DJa, halda partý, promota ofl. Það er líka mjög gott að sjá skemmtistaðina pæla mikið í þessum málum, gefa fólkinu séns á að búa til gott partý ef conceptið og framkvæmdin er til staðar.
4. Hvað fíliði?
Classic house og miðjarðarhafs stemmningu og menningu… og Jorge González
5. Linkar / Plögg / Lokaorð?
Klúbbur er kirkja trúleysingjans.
Takið frá seinustu helgina í mars. Fylgist með á http://www.facebook.com/l/sAQECAjMZAQF23_66TNY8vmmLFy8t83YaGAjeOKj1m3ZbKw/
www.reykveek.com
Lagalisti:
1.Phylyps Trak II/II – Basic Channel
2.Yemsa (Fabrizio Maurizi Remix) – Alexkid
3.Its Lover Love (Kiki Emotional mix) – Aerea Negrot
4.Maccaja (SM remix) – Lula Circus
5.Mood night – Amir
6.Future (Kenny Larkin Tension Mix) – Kevin Saunderson Feat Inner City
7.Pumpin Groovin – Lula Circus
8.Jazz Snake – Zeitgeist
9.Gajey – Premiesku
10.Cocua – Uner
11.Together – Tiger Stripes
12.The Sound (2011 edit) – Reese & Antonio
13.Luv Cant hurt (Nebraska 86 mix) – Salvatore Freda
14.Daddy – Reboot
15.Tamala – Sis
16.Pallene – Uner
17.Hands up – Samuel Dan
18.Love in me (Maceo Plex remix) – Laura Jones
19.Café Del Mar (Ricardo Villalobos Remix) – Energy 52
20.Home (Kollektiv Turmstrasse – Interstellar Mix) – M.A.N.D.Y. & Booka Shade
21.So long – Larse
22.Polka Dot Dress – Audiojack
DansiDans þakkar Sigga kærlega fyrir artworkið fyrir þetta hlaðvarp.
Eins og margar aðrar stéttir aumka plötusnúðar sér oft yfir skilningsleysi viðskiptavina sinna (þ.e. skemmtistaðagesta og eigenda), þannig er algengt að sjá lista yfir kjánalegar og kaldhæðnislegar óskalagabeiðnir, kvartanir yfir aðstæðum og tækjabúnaði og kveinstafi yfir smekkleysi áheyrenda svo fátt eitt sé nefnt. Núna síðustu daga hefur eftirfarandi myndband t.d. gengið um veraldarvefinn og plötusnúðar tekið undir í kór:
Þá hefur einnig hlakkað í mörgum plötusnúðnum yfir þessu skemmtilega bloggi.
Atriði sem er þó sjaldnar talað um eru mannasiðir plötusnúðanna sjálfra, gagnvart crowdinu, hvor öðrum og sjálfum sér. Hér er smá listi yfir atriði sem mér finnst að dj’ar ættu að hafa á hreinu, endilega bætið við eða andmælið þessum pælingum í commentunum.
- Plötusnúðar mæta með sín eigin headphone og eigin nálar (ef þeir spila vínyl). Ef þú vilt fá að nota slíkar græjur annarra plötusnúða á undan ættirðu að sjálfsögðu að spyrja um leyfi, ekki gera ráð fyrir því og ekki endilega búast við því að allir segi já.
- Ef þú varst að fá þér nýja (Apple) tölvu og ert að nota hana til dj mennsku – farðu þá í System Preferences -> Sound -> og afhakaðu „Play feedback when volume is changed“ möguleikann.
- Ef þú ert að spila illa fengna tónlist eftir aðra opinberlega ertu semi-drullusokkur, ef þú ert að spila illa fengna tónlist eftir aðra opinberlega og fá borgað fyrir það ertu fáviti.
- Ég er sjálfur með handónýtt eyru og hef andmælt wav-snobbi í óöryggiskennd minni, en allt minna en 256 kbps mp3 er algert no no (64kbps grime rip úr sjóræningjaútvarpi er þó leyfilegt) og nei, youtube rippið þitt er ekki „í fínum gæðum“.
- Hafðu smá tilfinningu fyrir því hvar þú ert að spila og við hvaða aðstæður. Ertu headliner á stórum viðburði sem var auglýstur vel og fólk borgaði fyrir eða ertu nafnlaust flón sem var hent út í horn til þess að spila tónlist fyrir drukkið fólk? Hverjar eru áherslurnar almennt á staðnum sem þú ert staddur á? Spilamennskunni, attitjúdi og tónlistarvali ætti að haga í samræmi við hvar þú ert staddur á svona skala.
- Þegar þú ert að spila þá ertu að spila. Þú þarft ekki að fara á Facebook þótt það sé frítt wi-fi og að forritið sjái um að mixa fyrir þig. Þú átt heldur ekki að vera í símanum.
- Ekki verða (of) fullur.
- Ekki biðja aðra plötusnúða um að fá að „taka eina skiptingu“.
Ég er sjálfur sekur um margt hér að ofan, síðasta punktin braut ég t.d. bara um daginn (reyndar með örlítið meiri fyrirvara). En batnandi mönnum er best að lifa og mér finnst að maður ætti að hafa þetta í huga. Umboðsmaður plötusnúða gæti svo einbeitt sér að því að lögfesta ofantöld atriði.
Karl Tryggvason | ktryggvason@gmail.com
Langaði að benda fólki á fyrirtækið Bitwig sem er að þróa nýja Stafræna Hljóðvinnslustöð (DAW). Bitwig Studio mun bjóða uppá mikið af spennandi möguleikum eins og t.d. multi-user music production og native modular system.
Í fyrstu sín minnir Bitwig mann svolítið á Ableton og ganga sögur á spjallborðum að stofnandinn sé fyrrverandi starfsmaður þar og spá ákærum. Ég vona að þetta komu út þar sem DAW markaðurinn er frekar staðnaður þ.e.a.s flestir nota sömu vöruna og gæti svona Bitwig komið smá hreyfingu á hlutina. | is/CC-MAIN-2015-48/04829.jsonl.gz.gz/12 | {
"data_id": "<urn:uuid:721c02f3-7c76-4ffe-9388-6e276a17da04>",
"date": "2015-11-30T20:35:54Z",
"dump": "CC-MAIN-2015-48",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2015-48/segments/1448398463315.2/warc/CC-MAIN-20151124205423-00269-ip-10-71-132-137.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 1.0000028610229492,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 77,
"url": "http://dansidans.com/"
} |
Hundasund
Hundasund er það sund sem hundar synda, það fer þannig fram að hundurinn liggur á bringunni með höfuðið upp úr vatni og sparkar loppunum sitt á hvað aftur til að knýja sig áfrám. Orðið er þó oftast notað yfir það þegar menn synda eins og hundar, og eru þá sagðir synda hundasund, hundasund er ekki viðurkennd íþróttagrein af Alþjóða sundsambandinu og er oftast notað af fólki sem kann ekki önnur sund eða til að hvíla líkamann á öðrum sundum, t.d. bringusundi og skriðsundi. | is/CC-MAIN-2015-48/04829.jsonl.gz.gz/19 | {
"data_id": "<urn:uuid:0d81dca0-180e-46c2-8ee1-faef2d0bfb21>",
"date": "2015-11-30T20:43:38Z",
"dump": "CC-MAIN-2015-48",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2015-48/segments/1448398463315.2/warc/CC-MAIN-20151124205423-00269-ip-10-71-132-137.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 1.0000075101852417,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 62,
"url": "https://is.wikipedia.org/wiki/Hundasund"
} |
Mars (guð)
- Sjá aðgreiningarsíðuna fyrir yfirlit yfir aðrar merkingar „Mars“
Mars var rómverskur guð hernaðar, sonur Júnóar og Júpiters eða töfrablóms. Upphaflega var Mars guð frjósemi og jarðargróðurs og verndari búfénaðar og akra. Er því leitt að því líkum að Mars sé latnesk/rómversk stæling á frjósemsisguði Etrúra, Maris. Líklega varð Mars stríðsguð sem heitið var á í hernaði með vaxandi útþenslu Rómaveldis. Þá var Mars líkt við gríska guðinn Ares. Samkvæmt goðsögninni var Mars faðir Rómúlusar stofnanda Rómar og töldu Rómverjar sig vera afkomendur guðsins Mars. Mars var þekktur sem rauði guðinn.
Átrúnaður[breyta | breyta frumkóða]
Ólíkt hinum gríska Aresi var átrúnaður á Mars algengur í Rómarveldi, mun algengari en tíðkaðist með aðra guði Rómverja. Mars var einn þriggja helstu guða Rómverja ásamt Júpíter og Quirinusi (Janusi). Með hliðsjón af þýðingu hans fyrir landbúnaðinn gnæfði Mars yfir vormánuðum sem og uppskeruhátíðum. Í stríðsrekstri voru Mars færðar fórnir fyrir upphaf átaka.
Hof[breyta | breyta frumkóða]
Helsta hof sem tileinkað var guðinum var Mars Gradivus norðaustan við Via Appia. Nágrenni hofsins varð þekkt sem ad Martis. Rómverski herinn safnaðist saman við hofið þegar haldið var í hernað og hofið var hlaðið lofi þegar heim var snúið úr farsælli herferð.
Áhrif[breyta | breyta frumkóða]
Nafn marsmánaðar er dregið af nafni guðsins. Því þótti marsmánuður hentugur til hernaðar.
Fjórða reikistjarna sólkerfisins, sú rauða, er nefnd eftir guðinum. Karlkyn og reikistjarnan eru táknuð með sama tákni, tákni guðsins Mars.
Í mörgum rómönskum málum draga þriðjudagar nafn sitt af guðnum. | is/CC-MAIN-2015-48/00829.jsonl.gz.gz/2 | {
"data_id": "<urn:uuid:56756249-4f2b-400c-8653-31a3bd64f6ab>",
"date": "2015-11-25T02:16:03Z",
"dump": "CC-MAIN-2015-48",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2015-48/segments/1448398444139.37/warc/CC-MAIN-20151124205404-00115-ip-10-71-132-137.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 0.9999723434448242,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 85,
"url": "https://is.wikipedia.org/wiki/Mars_(gu%C3%B0)"
} |
Óberon (tungl)
Óberon er tíunda stærsta tungl sólkerfis og helmingi minni en tungl Jarðar. Þvermál Óberons er um 1522 km, og það snýst um Úranusi á 14 dögum. William Herschel uppgötvaði Óberon 11. janúar 1787. Skrítin svartur gígur er á tunglinu að nafni Hamlet, og er 206 km á stærð. Stærsta glúfrið er þó Mommur Chasma og er það 537 km djúpt. Inviði tunglsins eru aðallega úr ís og bergi. | is/CC-MAIN-2015-48/00829.jsonl.gz.gz/7 | {
"data_id": "<urn:uuid:9e90dd6a-17de-4c28-a6ff-243be6da6947>",
"date": "2015-11-26T16:03:50Z",
"dump": "CC-MAIN-2015-48",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2015-48/segments/1448398447758.91/warc/CC-MAIN-20151124205407-00261-ip-10-71-132-137.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 0.9998190999031067,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 72,
"url": "https://is.wikipedia.org/wiki/%C3%93beron_(tungl)"
} |
Semíramis
Semíramis var goðsöguleg drottning í Assýríu sem var frá Sýrlandi og átti að hafa gifst sagnkonunginum Nínusi, stofnanda borgarinnar Níneve. Í armenskum goðsögum varð hún ástfangin af armenska konunginum Ara hinum fagra. Hann vildi ekki eiga hana sem varð til þess að hún hélt með her til Armeníu með þeim afleiðingum að Ara var drepinn í orrustunni.
Margar kenningar eru til um sögulega fyrirmynd Semíramisar og hún er stundum kennd við Sjammuramat, hina babýlónsku drottningu Sjamsi-Adads 5. Assýríukonungs sem ríkti í þrjú ár eftir lát hans 811-808 f.Kr.. | is/CC-MAIN-2015-48/00829.jsonl.gz.gz/13 | {
"data_id": "<urn:uuid:3c18990f-774e-4b40-94f0-133e224dd745>",
"date": "2015-11-28T09:29:16Z",
"dump": "CC-MAIN-2015-48",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2015-48/segments/1448398451872.11/warc/CC-MAIN-20151124205411-00050-ip-10-71-132-137.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 1.0000059604644775,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 62,
"url": "https://is.wikipedia.org/wiki/Sem%C3%ADramis"
} |
Aðeins einstaklingar sem hafa bókað í gegnum Booking.com og gist á gististaðnum geta gefið umsögn. Það þýðir að umsagnirnar okkar koma frá raunverulegum gestum, eins og þér.
Við geymum umsagnir sem eru meira en 24 mánaða gamlar og höldum þannig umsagnareinkunninni og innihaldi umsagnarinnar réttu og viðeigandi fyrir þína væntanlegu gistingu.Nánari upplýsingar | is/CC-MAIN-2015-48/00829.jsonl.gz.gz/16 | {
"data_id": "<urn:uuid:74782d11-4da5-4a0b-9196-e42068b5f9a4>",
"date": "2015-11-30T02:23:28Z",
"dump": "CC-MAIN-2015-48",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2015-48/segments/1448398460519.28/warc/CC-MAIN-20151124205420-00196-ip-10-71-132-137.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 1.0000022649765015,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 2301,
"url": "http://www.booking.com/hotel/ar/lares-de-chacras.is.html"
} |
|
|
Meginmarkmiðið var að leita uppi selstöður frá Litla-Botni og Stóra-Botni í Hvalfirði og skoða fornbýlið Holukot. Upplýsingar fengust hjá Steinþóri Jónssyni (fæddur á Stóra-Botni og bjó þar til 1982 er búskapur lagðist af) um selstöðurnar, en hann hafði séð þær báðar enda margleitað svæðið við smalamennsku. Fyrra selið sagði hann vera vestast og ofarlega í Selflóa við Selá undir Selfjalli og hið síðara við Sellæk uppi á fjalli, allnokkru austar. Tæpistígur liggur upp með Selánni og er enn vel greinilegur. Undir Skúta í Skútalæk virðist vera tóft á falllegum stað ofan og neðan við háa fossa. Þar er og lítið gerði. Varða er ofan við hana. Reyndar liggja selstígar upp í bæði selin - eins og upp í allar aðrar selstöður. Ætlunin var að reyna að rekja þá svo sem mögulegt er. Örnefnin benda sterklega til þess að þarna hafi verið selstöður.
Áður en haldið var upp Tæpastíg millum Selfjalls og Háfells var gengið suður yfir Botnsá nokkru suðvestan við Litla-Botn, að tóftum Holukots. Í fornleifaskráningu fyrir Hvalfjarðarstrandarhrepp er getið um minjarnar. Þar segir: "Í Jarðabók Árna og Páls 1706 segir: "Holukot, öðru nafni í Holum, hefur verið að fornu bygt ból að almenningstali; eru girðíngaleifar því til vitnis. Enginn minnist nær það hafi í auðn lagst, hitt vita menn, að Stóribotn hefur lángt yfir hundrað ár haft og brúkað allar landsnytjar..." "Nokkur hluti af fjallinu hér fyrir utan er nefnt Holufjall. Þar niðri á láglendinu er gamalt eyðibýli, komið í eyði fyrir 1600, og hefur heitið Holukot", segir í örnefnaskrá.
Sunnan Stóru-Botnsár, um 930 m austur af Hlaðhamri og um 380 m suðsuðaustur af aflagðri steyptri brú yfir Botnsá, er gróðursetningarreitur grenitrjáa. Slíkir reitir eru tveir sunnan ár, í hlíðarrótum Múlafjalls. Sá reitur sem hér er til umræðu er heldur neðar (norðar) og austar en hinn. Tóftirnar eru neðst og austast í þessum neðri gróðurreit. Á milli Botnsár og brattrar hlíðar Múlafjalls, sem snýr mót norðri, er ekki mikið undirlendi. Neðst (nyrst) við ána er land slétt og mýrlent á ytri (vestari) hluta flatlendisins og talsverður birkiskógur. Eftir því sem ofar dregur í hlíðina verður gróður þurrari og strjálli. Þar sem tóftirnar eru, á milli hlíðar og mýrar, hefur verið birkilaust rjóður, um 100 m í þvermál. Í seinni tíð hefur verið plantað grenitrjám í rjóðrið, m.a. ofan í tóftirnar.
Láréttur stallur er í hlíðina þar sem Holukot er, um 20 m N-S (inn í hlíðina) og um 40 m A-V. Rjóðrið er allt stórþýft og grasi- og sinugróið. Ekki er eiginlega tóftarlögun að sjá en á einum stað er samhangandi þúfnaklasi sem myndar - L -, sennilega garðlag, 2 m N-S og 3 m A-V og er mesta hæð um 0,9 m. Skammt þar frá sér í nokkuð stóran stein standa upp úr sverðinum. Fyrir neðan fyrrnefndan stall má greina hugsanlega upphleðslu. Um 30 m austan við stærstu þúfurnar rennur lítill lækur en þeir eru sjaldséðir í hlíðum Múlafjalls þótt mýrlendi sé nokkuð víða. Stika hefur verið rekin niður á minjastaðnum. Uppgefin lengd og breidd svæðis er harla ónákvæm því bæði er að hleðslur eru mjög sokknar í jörðu og eins er þéttur greniskógur á staðnum."
Og þá var haldið af stað upp Háafell áleiðis í Selflóa. Ofan Litla-Botns var komið að grónu gerði. Sáust þar hleðslur og tóft sunnan við þær og innan bogadregins garðs. Skammt ofar var ílöng tóft (5x10m), greinilega mjög gömul. Hleðslur voru grónar. Þverhleðsla markaði 1/3 rýmisins. Þarna gæti hafa verið hof til forna. Ofar í hlíðinni er gróið svæði er gætu falið fornar tóftir.
Þegar komið var upp á Öxlina beygði stígurinn upp hlíðina. Á þeim kafla er hann harla óljós vegna skriða og vatns. Ofar sést hann hins vegar mjög vel. Í fornleifaskráningunni segir m.a. um Tæpastíg: "Selstöðu á jörðin í sínu eigin landi, er hún lángt frá, og sá vegur af, sem til selsins lá, so nú má ófært kalla á háskalegum gljúfurs barmi, so nú er sá kostur frá jörðunni.", segir í jarðabók Árna og Páls. "Milli Háafells og Selfjalls er Kiðadalur, þar sem Stekkjará rennur eftir í gili. Innan við miðjan dal rennur Stekkjaráin fast að Háafellinu. Þar lá engjavegurinn efst á gilsbrúninni og var kölluð Tæpugata.", segir í örnefnaskrá. Tæpugata er 1,5 km norður af bæ og fast austan við Stekkjargilið, þar sem það er næst Háafelli.
Vesturhlið Háafells er brött niður að Stekkjará þótt sumsstaðar séu nokkuð sléttir bollar á milli hlíðar og gils. Hlíðin er hálfgróinn melur, mest mosi sem er rofinn á köflum. Leiðin, nokkuð greinilegur slóði á köflum en hverfur stundum, liggur upp á klettamúla alveg við gilið (austan við á) sem er þverhníptur.
Leiðin liggur þó ekki vestast á múlanum, ekki fast við hengiflugið, en hlýtur þó að vera ónotalegt að fara með klyfjað hross eftir götunni þótt gangandi manni standi ekki stuggur af leiðinni. Á um 40 m kafla, heiman við múlann, hefur gatan spillst þar sem runnið hefur úr hlíðinni. Þær engjar sem talað er um í örnefnaskrá eru talsvert norður í heiði, sunnan og vestan við Krókatjarnir en þær eru rétt rúman 4,5 km norðnorðaustur af bæ."
Áberandi skástígur er ofan við Skútalæk. Ofar er há varða. Enn ofar (t.h.) er varða á hrygg. Allt eru þetta vísbendingar um Litla-Botnssel. Þrátt fyrir það var ákveðið að leita alla flóana þarna efra - og þeir eru sko margir og langir.
Í örnefnalýsingu fyrir Litla-Botn er getið um eftirfarandi örnefni: Selá, Selfjall, Selfjallsdrög, Selfjallsenni, Selfjallsflói, Selfjallshali, Selfjallsnípa, Selflói og Selgilsdrög. Þá segir í lýsingunni um svæðið efst við Selána: “Hæðirnar sunnan Sóleyjarflóa og að Skútalæk heita Hallbjarnarköst. Austan þeirra eru tvö flóasund samliggjandi, mosahæð skilur þau í sundur. Það vestra heitir Selflói. Efst í honum eru rústir af seli. Sér þar greinilega fyrir tveimur kofarústum og smágerði. Upp af rústunum er laut, er nær næstum að Sóleyjarflóa. Norður af Selfjallinu heyrði ég talað um, að hefði verið annað sel, en ekki veit ég, hvar það var, og sér þess nú engin merki.”
Þá segir jafnframt í lýsingunni, sem Jón Þorkelsson skráði: "Dalurinn milli Selfjalls og Grjóthlíðar vestan Brunnár heitir Brunnárdalur, nær hann frá Útstöllum að Brunnárbotnum. Brunná kemur úr Brunnártjörn, rennur fyrst um sléttlendi, en móts við norðurendann á Selfjalli – kallaður Selfjallshali – hefur áin grafið allmikið gljúfur, þar sem hún rennur ofan í Brunnárdalinn. Það heitir Brunnárgljúfur. Frá Selfjallshala liggur hæðarbrún vestan í há-Selfjalli, kallað Langakast, nær það alla leið að Skorningi sunnan í há-Selfjalli. Milli Selfjalls og Digravörðuhryggs (svo í hdr.) er Selfjallsflói og austar Selgilsdrög, en þar á Stekkjará upptök sín. Fyrir ofan Innstallana vestan Stekkjarár, móts við Tæpugötu, er klapparhnúkur, sem heitir Kiðadalshnúkur. Norður af Brunnártjörn eru Fálkagilstjarnir á mörkum Litla-Botns og Fitja. Austan þessara tjarna er allhár melhryggur, víða mosavaxinn, sem heitir Digravörðuhryggur, þar sem hann er hæstur, eru tvær vörður, kallast þær Digravörður (svo í hdr.). Austan við hrygginn eru tvær tjarnir, (Stóra-) Krókatjörn, sem Litla-Botnsá kemur úr – út í hana ganga tvö nes, sem næstum skera í hana sundur – og sunnar Djúpatjörn, sem lækur rennur úr í Krókatjörn. Heyjað var með þessum læk, svo og í flóanum sunnan og vestan við Krókatjörn.
Neðarlega, austan við Digravörðuhrygg, er hvilft í heiðina, sem heitir Sóleyjarflói. Mikið er af holtasóley vestan og ofan við flóann, en norður af honum er holt, sem heitir Sóleyjarhæð. Lækur rennur úr Sóleyjarflóa niður í Selgilsdrög og í Stekkjará, sem heitir Friðfinnsskurður."
Annars heita örnefnin ofan við Selfjall eftirfarandi: "Selfjall - ofan þess Bunnártjörn og enn ofar Fálkagilsgjarnir. Austar, mitt á milli, er Einstakatjörn. Krókatjarnir eru norðaustar og Skúlagilstjörn norðan hennar. Úr þeim kemur Litla-Bornsá. Selá kemur úr Selflóa. Í hana rennur Krókalækur úr Svartakrók. Austar er Háafell og Víðhamrafjall austar, áður en kemur að Hvalfelli. Þar á millum fellur Botnsá."
Þegar komið var upp og víðfeðmið barið augum var fáum farið að lítast á blikuna. En ekki varð aftur snúið. Verkefnið var jú að finna selstöðurnar. Að vísu var hér komið út fyrir Landnám Ingólfs, en þar sem bæirnir eru á mörkunum var þrátt fyrir það ákveðið að freysta þess að leita selstöðurnar uppi.
Þegar FERLIR gekk fyrir nokkru til austurs upp með Botnsánni áleiðis að Hvalvatni var gengið yfir Glymsflóann. Þegar gengið var yfir Sellækinn við girðingu, sem þar er, var komið að kargaþýfi ofan við þar sem lækurinn kemur í ána. Þarna virtust vera tættur, en þær voru ekki gaumgæfðar sérstaklega í þeirri ferð (sjá HÉR). Steinþór Jónsson í Stóra-Botni sagðist aðspurður einungis kannast við tóftir sels frá Litla-Botni "uppi á fjalli, austan Selár". Áður hafði verið gengið um Botnsdal og minjar skoðaðar (sjá HÉR). En þegar upp var komið var erfitt að ákveða hvar skyldi bera niður svo helst skyldi - hver flóinn upp og út af öðrum, sem fyrr sagði, og erfitt að rekja þá vegna þess að hvarvetna báru mosavaxnar klapparhæðir á milli.
Í fornleifaskráning-unni fyrir Hvalfjarðarstrandar-hrepp árið 2003 er m.a. fjallað selstöðuna frá Litla-Botni: "Selflói gæti ýmist verið töluvert í suðvestur af Krókatjörnum eða í austnorðaustur af tjörnunum, eftir því hvernig örnefnaskrá er skilin. Sumarið 2003 var leitað að selrústum sem ekki fundust. Krókatjarnir eru um 4,5 km norðnorðaustur af bæ. Heiðaland, mosi, grjótholt á milli og mýrarflóar. Eins og fyrr segir, fundust engar tóftir við fornleifaskráningu sumarið 2003. Svæðið í kringum og sunnan við Krókatjarnir og Einstökutjörn er töluvert gróið á milli mel- og klapparholta. Mýrarflóar eru víða með ásum og gott með vatn. Á því svæði var leitað en á hinu svæðinu, austnorðaustan Krókatjarna, sem er vel gróið á kafla, var ekki leitað. Ástæðan er að Digruvörðuhryggur, sem er eitt helsta kennileitið samkvæmt örnefnaskrá, er töluvert norðan við hreppamörk."
Litla-Botnssel fannst inn í flóa sem Skútalækur kemur úr. Líklegt má telja að örnefni hafi eitthvað skolast til þarna í heiðinni, enda mikil bleyta hvarvetna. Sóleyjarflói er austan við Selflóa, en Krókatjarnir allnokkru norðaustar. Tveir flóar eru vestan við selflóa og er Selfjallsflói vestastur. Flóinn á milli Selfjallsflóa og Selflóa hefur án efa verið heyjaður fyrrum, enda benda ummerki til þess. Götur eru þarna svo til um alla heiði.
Selið er þrjú rými; tvö samliggjandi rými (240x240cm) og það þriðja fram til og til hliðar (litlu minna -sennilega eldhúsið). Hlaðið gerði er vestan við selstöðuna, hleðslur sjást vel, en eru grónar líkt og selhúsin. Hæð veggja er um 40cm og má glögglega enn sjá innganga. Vörðurnar í heiðinni utan við flóana benda til þess að hafa verið leiðarmerki þeirra er dvöldust í selinu og heyjuðu þarna uppi í flóunum.
Þá var haldið drjúga vegarlengd áleiðis yfir að Sellæk í leit að Stóra-Botnsseli - yfir flóa og hryggi. Í Jarðabók Árna Magnússonar segir: "Selstöður á jörðin lángt upp á fjalli erfiðar, þar sem heita Glimseyrar og Hrísháls." Í örnefnaskrá kemur fram: "Selrústirnar við Sellæk eru efst í oddanum, þar sem Sellækur rennur í Botnsá að austanverðu við lækinn og sjást vel enn. Ekki er mér kunnugt, hvenær síðast var þar haft í seli.", segir í örnefnaskrá. Í fornleifaskráningunni segir: "Um 600 m austan við Sellæk og rétt vestan við ónefndan lækjarfarveg er tóft. Farvegirnir tveir mynda einskonar odda sem mjókkar til norðurs. Tóftin er ofarlega í þessum odda. Slétta 3 km norðaustur af bæ. Gróið svæði, mikið til mosi og gras. Svæðið er harla slétt en nokkuð grýtt. Lítið annað að er sjá en ílanga dokk, um 6,5 m A-V og um 5 m N-S. Dokkin er um 0,5 m djúp. Vegghleðslur mjög ógreinilegar en þó glittir í nokkra steina upp úr sverðinum. Op er í vestur. Hugsanlega hafa verið 2 hólf því bálkur er í miðju, N-S, en er þó ekki mjög greinilegur."
Þegar FERLIR kom yfir að Sellæk var gengið svo til beint á Stóra-Botnssel. Það er um 100-200 metra suðvestan við framangreinda lýsingu á meintu seli. Í selinu er eitt meginrými og snýr gafli mót austri. Veggir eru grónir. Svo virðist sem selhúsið hafi verið byggt upp úr eldri selstöðu því það virðist yngra. Ekki mótar fyrir opum á rýmum norðan við selhúsið. Hæð veggja er um 1.0m. Þaðan er frábært útsýni inn með norðanverðu Hvalvatni. Selstígurinn var rakinn til baka niður að Stóra-Botni.
Frábært veður. Gangan tók 6 klst og 6 mín.
Heimildir m.a.:
-Steinþór Jónsson frá Stóra-Botni
-Fonrleifaskráning í Hvalfjarðarstrandarhreppi 2003
-Örnefnalýsingar fyrir Stóra-Botn og Litla-Botn | is/CC-MAIN-2015-48/00829.jsonl.gz.gz/17 | {
"data_id": "<urn:uuid:116bb769-5381-4b07-be15-36f9d884bfe8>",
"date": "2015-11-30T00:49:03Z",
"dump": "CC-MAIN-2015-48",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2015-48/segments/1448398460519.28/warc/CC-MAIN-20151124205420-00196-ip-10-71-132-137.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 0.9999942779541016,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 41,
"url": "http://www.ferlir.is/?id=8407"
} |
Raftónlist
Raftónlist er tónlist leikin á rafhljóðfæri eða önnur hljóðfæri notast við rafmagn, t.d. hljóðgervlum. Samkæmt þessari skilgreiningu er hægt að spila raftónlist á rafmagnsgítar, þá að hann flokkist ekki til rafhlóðfæra. Raftónlist einkennist af tærum rafhljóðum sem hægt er að framkalla með tæki eins og þeremín, hljóðgervla og tölvu.
Raftónlist hefur margar fjölbreytanlegar undirstefnur, allt frá hughrifatónlist til nútíma dægurónlist. Það skiftir í rauninni ekki máli hvernig tónlistinn er bara það að hún innihaldi rafhljóð og sé spiluð að mestu leyti með raftækjum.[1] Flest raftónlist er danstónlist sem einkennist af taktföstum 4/4 trommutöktum sem auðvelt er að dansa við. Meðal algengra tónlistarstefna má nefna house-tónlist, teknó-tónlist, trance-tónlist, dubstep, electro-tónlist, breakbeat og drum and bass.
Efnisyfirlit
Hljóðfæri[breyta | breyta frumkóða]
Hljóðfæri sem er mest notað í raftónlist nú til dags er fyrst og fremst tölva, síðan eru til alls konar aukabúnaður til þess að auðvelda listamanninum að stjórna tónlistinni. Áður fyrr notuðu raftónlistar menn hljóðgervla, hljómborð, trommuheila og alls konar effekta til þess að spila sína tónlist og gat búnaður oft verið mjög fyrirferðamikill. Listamaðurinn býr til trommutaktinn með því að slá inn taktinn eða velja innitalinn takt í trommuheilanum. Síðan er hægt að breyta og stýra hraða trommutaktsins og nota effekta til þess að breyta hljóðinu. Hljóðgervillinn virkar eins og píanó nema hvað að listamaðurinn getur stjórnað hljóðbylgjunum, breytt hljóðinu og búið til eigið hljóð. Í rafónlist er ekki mikið sungið og er því felst raftónlist hljóðfæratónlist (e. Instrumental music). Það hefur verið vinsælt að nota mikið af effektum ef notast er við söngur í raftónlist til þess að söngurinn verði sem mest eins og vélmenni.
Raftæki og þróun[breyta | breyta frumkóða]
Raftónlist varð til með tilkomu þeremínsins sem var fundið upp árið 1919. Það gerði rússnenskur vísindamaður að nafni Léon Theremin þegar hann ar að rannsaka útvörp og útvarpsbylgjur á mismunandi tíðnum. Þeremín er eina hljóðfærið sem byggist á því að hljóðfæraleikarinn snerti ekki hljóðfærið.[2] Tæknin hefur farið mikið framm síðan þá og hefur raftónlist farið samhliða tækninni í framför.
Árið 1928 var Trautonium fyrst búið til. Hljóðfærið var meðal annars notað til þess að herma eftir bjöllu og gong, það var ekki með neinum nótum og var notaður viðnámsvír og málmplata til þess að framkalla hljóðin. Hammond orgelið er byggt út frá Trautionium en Hammondið líktist frekar píanói og gat maður spilað á nótur.
Fyrstu hljómgervlarnir komu út upp úr 1950 voru svo kallaðir eininga hljómgervlar þar sem snúrur eru notaðir til þess að búa til farveg hljóðbygja og þannig búa til hljóð.
Í byrjun áttundaáratugarins voru mikil framför í hljóðgervlum, Moog gaf út Mini-Mog árið 1970 sem var fyrsti fjöldaframleiddi hljóðgervillinn sem var ákjósanlega ódýr og ekki eins fyrirferðamikill og eldri hljóðgerlvar. Mini-mog varð strax gífurlega vinsæll og margar vinsælar hljómsveitir hafa notað hljóðgervilinn í upptökum sínum, þar á meðal; Abba, Kraftwerk, Radiohead og Michael Jackson. Bassahljóðgervlar og trommuheilar urðu gífurlega vinsælir upp úr 1980 og voru þeir notaðir mikið í danstónlist. Dæmi um vinæslan bassahljóðgervill er Roland TB-303 og dæmi um vinsælan trommuheila eru Roland TR-808 og Roland TR-909. Síðan þá hafa hljóðgervlar og trommuheila orðið meira stafrænni og þróaðri.
Tónlistarhugbúnaður[breyta | breyta frumkóða]
Í dag eru ýmis tónlistarforrit, tónlistarhugbúnaður eða hljóðvinnsluforrit sem gera notendum kleift að búa til tónlist á skipulagðan og einfaldan máta. Listamenn geta keypt og niðurhalið öllum vinsælustu hljóðgerlvum og trommuheilum beint í tölvuna og notað þá líkt og gert var fyrir nokkurum áratugum Fyrirtækið Soundstream bjó til fyrsta hljóðvinnslu forritið árið 1978, fyrirtækið kallaði forritið The Digital Editing System en það var ekki fyrr en seint á níunda áratuginum sem hugbúnaður í tölvum gátu ráðið við stafræna hljóðvinnslu.[3]
Dæmi um vinsæl tónlistarforrit[breyta | breyta frumkóða]
Hljóðheimar[breyta | breyta frumkóða]
Hljóðheimar bjóða upp á kennslu og námskeið í raftónlistarsköpun, hljóðblöndun og upptökum (Ableton Live, Logic, Pro Tools, Bitwig Studio). Hljóðverið er útbúið hljóðgervlum, trommuheilum, effektum og öðrum nauðsynlegum búnaði við gerð á raftónlist. Markmið kennslunnar er að þjálfa nemendur í pródúseringu, hljóðhönnun, upptökum og hljóðblöndun með áherslur á að semja raftónlist. Hljóðheimar eru einnig umboðsaðilar fyrir Doepfer, Dave Smith Instruments, Vermona, Buchla sem dæmi.
Tónlistarskóli Kópavogs[breyta | breyta frumkóða]
Tónlistarskóli Kópavogs bíður upp á nám í tölvutónlist. Tónverið í skólanum er elsta starfandi tónver landsins og þar er mjög góð aðstaða. Markmið með náminu er að þjálfa nemendur í að nota tölvu sem aðalhljóðfæri. Nemendur útskirfast með framhaldsnám í tölvutónlist að námi loknu.[4]
Íslensk raftónlist[breyta | breyta frumkóða]
Íslensk raftónlist er afskaplega fjölbreytt og mjög vinsæl. Það sem einkennir íslenska raftónlist er það hveru mikið undirstefnunar blandast saman og listamenn og hljómsveitir taka innblástur frá mörgum stefnum og straumum. Vinsælir raftónlistarmenn og hljómsveitir eru meðal annars: Björk, Bloodgroup, Berndsen, FM Belfast, Ghostigital, GusGus Samaris, Futuregrapher, Steed Lord og Sykur .
Sónar hátíðinn[breyta | breyta frumkóða]
Sónar hátíðin er raftónlistarhátið og sú stærsta sinnar tegundar sem er haldinn á hverju ári í Barcelona á Spáni en einnig er valið aðra staði í heiminum til þess að halda hátíðina. Sónar var einnig haldinn í Hörpu í ferbrúar 2013 og komu þar fram fjölmargir listamenn, íslenskir og erlendir. Dæmi um íslenska tónlistarmenn sem komu fram eru: Bloodgroup GusGus, Mugison, Ólafur Arnalds, Retro Stefson og Sísý Ey.[5]
Frumkvöðlar raftónlistar[breyta | breyta frumkóða]
Kraftwerk[breyta | breyta frumkóða]
Kraftwerk er þýsk hljómsveit sem stofnuð var árið 1970 af Ralf Hütter og Florian Schneider-Esleben. Hljómsveitinn tók stóran þátt í því að gera raftónlist vinsæla og margir raftónlistarmenn hafa fengið innblástur frá tónlistinni þeirra. Þeir eru taldnir ákveðnir frumkvöðlar í raftónlist, þeir voru með fyrstu hljómsveitunum að notast eingöngu við hljóðgervla og tölvur til þess að spila tónlistina sína.
Daphne Oram[breyta | breyta frumkóða]
Daphne Oram (31. desember 1925 – 5. janúar 2003) er bresk raftónlistarmaður. Hún fann upp Oramics tæknina árið 1957 en sú tækni felst í því að teikna hljóðbylgjur niður á blað. Hún var fyrsti framkvæmdarstjóri BBC Radiophonic Workshop stúdíósins
Tilvísanir[breyta | breyta frumkóða]
- Heiða María Sigurðardóttir. „Hvað er raftónlist?“, skoðað þann 13. mars 2013.
- HMS. „Þeremín“, skoðað þann 12. mars 2013.
- Robert Easton, Soundstream, the first Digital Studio, Recording Engineer/Producer, April 1976
- Tónlistarskóli Kópavogs. „Tölvutónlist“, skoðað þann 12. mars 2013.
- Sónar Reykjavík. „Sónar Reykjavík“, skoðað þann 12. mars 2013.
- icelandairwaves. „Kraftwerk is comming!“, skoðað þann 12. mars 2013.
Heimildir og ítarefni[breyta | breyta frumkóða]
- Reynolds, Simon (1998). Energy Flash: A Journey Through Rave Music and Dance Culture (London: Pan Macmillan). Kom út í Bandaríkjunum með titlinum Generation Ecstasy: Into the World of Techno and Rave Culture (Boston: Little, Brown, 1998; New York: Routledge, 1999).
- Shapiro, Peter (ritstj.) (2000). Modulations: a History of Electronic Music: Throbbing Words on Sound (New York: Caipirinha Productions).
- Sicko, Dan (1999). Techno Rebels: The Renegades of Electronic Funk (New York: Billboard Books). | is/CC-MAIN-2015-48/00829.jsonl.gz.gz/19 | {
"data_id": "<urn:uuid:81a1af83-d56d-42f6-8ce5-3ecf6edd2c80>",
"date": "2015-11-30T00:53:22Z",
"dump": "CC-MAIN-2015-48",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2015-48/segments/1448398460519.28/warc/CC-MAIN-20151124205420-00196-ip-10-71-132-137.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 0.9999984502792358,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 104,
"url": "https://is.wikipedia.org/wiki/Raft%C3%B3nlist"
} |
Vinabæir
Vinabæir eiga rætur sínar að rekja til seinni heimsstyrjaldarinnar og er hugmyndin á bak við þá að auka skilning og efla samskipti milli fólks í mismunandi löndum auk þess að hvetja til þess að sett verði upp ýmis verkefni báðum bæjunum til hagsbóta.
Þó að hugmyndin sé vinsælli í Evrópu en annars staðar hefur hún verið tekin upp í öðrum heimsálfum meðal annars í Norður Ameríku þar sem hugtakið Systraborgir (sister cities) er notað eða Town twinning. | is/CC-MAIN-2015-48/00829.jsonl.gz.gz/28 | {
"data_id": "<urn:uuid:50f34da8-035e-4725-8447-7e53723b2e7e>",
"date": "2015-12-01T16:33:18Z",
"dump": "CC-MAIN-2015-48",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2015-48/segments/1448398468396.75/warc/CC-MAIN-20151124205428-00342-ip-10-71-132-137.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 1.0000070333480835,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 92,
"url": "https://is.wikipedia.org/wiki/Vinab%C3%A6ir"
} |
Yfirlýsing vegna Hæstaréttardóma um lán til stofnfjárkaupa
Hæstiréttur Íslands dæmdi í dag í málum milli stofnfjáreigenda Byrs og Íslandsbanka og sýknaði stofnfjáreigendur í Byr sparjóði af kröfum bankans um greiðslu skuldar. Hæstiréttur staðfesti niðurstöðu héraðsdóms sem hafði sýknað með þeim rökum að, vegna atvika við samningsgerðina og stöðu aðila og atvika sem síðar komu til, sé ósanngjarnt af Íslandsbanka að bera lánssamning fyrir sig að því leyti sem hann felur í sér rétt til að leita fullnustu á greiðsluskyldu stefnda í öðru en hinum veðsettu stofnfjárbréfum og arði af þeim.
Um var að ræða prófmál um lánveitingu Glitnis banka til yfir 400 einstaklinga og yfir 20 fyrirtækja til að fjármagna stofnfjáraukningar í Byr Sparisjóði og Sparisjóði Norðlendinga á árunum 2007 og 2008. Veðandlag lánanna voru stofnbréf í sparisjóðunum tveimur. Íslandsbanki höfðaði prófmálin fjögur í samkomulagi við lögmenn viðkomandi lántakenda. Íslandsbanki mun á næstu dögum tilkynna einstökum lántakendum að lán þeirra hafi verið felld niður.
Íslandsbanki fagnar því að niðurstaða hafi nú fengist í málið. | is/CC-MAIN-2015-48/00829.jsonl.gz.gz/29 | {
"data_id": "<urn:uuid:89e3dd1d-dfec-4f21-a6c0-817610eb28ff>",
"date": "2015-12-01T16:26:26Z",
"dump": "CC-MAIN-2015-48",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2015-48/segments/1448398468396.75/warc/CC-MAIN-20151124205428-00342-ip-10-71-132-137.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 1.0000051259994507,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 37,
"url": "https://www.islandsbanki.is/um-islandsbanka/frettir/frett/?NewsID=44c9329e-d648-4cd1-af8d-2a80ddd30222"
} |
SFR - stéttarfélag í almannaþjónustu
|Félagssvæði:||Ísland|
|Fjöldi félaga:||Um 7000|
|Formaður:||Árni Stefán Jónsson|
|Varaformaður:||Védís Guðjónsdóttir|
|Ritari:||{{{Ritari}}}|
|Gjaldkeri:||(stjórn samábyrg)|
|Framkvæmdastjóri:||Þórarinn Eyfjörð|
|Aðrir stjórnarmenn:||
|
|Vefslóð:||http://www.sfr.is/|
SFR - stéttarfélag í almannaþjónustu er stéttarfélag sem nær yfir allt Ísland. Yfirlýst hlutverk þess er að vaka yfir velferð félagsmanna og stuðla að auknum lífsgæðum þeirra. Helstu verkefni félagsins eru á sviði kjara- og réttindamála, auk orlofs- og fræðslumála. SFR var stofnað 17. nóvember 1939 og var fullt nafn þess Starfsmannafélag ríkisstofnana til ársins 2004. Félagar eru um 7000 og er félagið fjölmennasta aðildarfélag Bandalags starfsmanna ríkis og bæja. Árni Stefán Jónsson er formaður félagsins og Védís Guðjónsdóttir er varaformaður. Skrifstofa SFR er til húsa á Grettisgötu 89.
Efnisyfirlit
- 1 Skipulag
- 2 Saga
- 3 Kjarasamningar
- 4 Önnur þjónusta félagsins við félagsmenn
- 5 Tengt efni
- 6 Heimildir og ítarefni
Skipulag[breyta | breyta frumkóða]
Skipulagslega er aðild tvenns konar, og skiptist félagið að því leyti í tvo hluta, almennan og opinberan.
Í opinberum hluta félagsins eru starfsmenn ríkisins:
- Einstakir starfsmenn sem ekki eru í öðru stéttarfélagi;
- Stéttarfélög starfsmanna sem eiga aðild að félaginu, og þá teljast allir félagar þeirra tilheyra SFR;
- Einstakir starfsmenn sjálfseignarstofnana sem starfa í þágu almennings samkvæmt lögum.
Í almennum hluta félagsins er starfsfólk fyrirtækja, sem áður voru ríkisstofnanir eða sjálfseignarstofnanir sem störfuðu í þágu almennings samkvæmt lögum.
Aðalfundur[breyta | breyta frumkóða]
Aðalfundur er haldinn árlega, fyrir lok marsmánaðar, og kýs stjórnir orlofssjóðs, vinnudeilusjóðs, starfsmenntunarsjóðs og styrktar- og sjúkrasjóðs. Formaður félagsins og stjórn er kosinn til tveggja ára og ekki á aðalfundi heldur í allsherjaratkvæðagreiðslu.
Trúnaðarmenn[breyta | breyta frumkóða]
Á hverjum vinnustað þar sem fimm eða fleiri félagar í SFR starfa, kjósa þeir sér trúnaðarmann. SFR hefur um 250 trúnaðarmenn á sínum vegum. Trúnaðarmaður er fulltrúi stéttarfélagsins á vinnustaðnum. Það er í hans verkahring að gæta þess að kjarasamningar séu haldnir og að réttur starfsmanna sé virtur. Ef upp koma deilur um eitthvað sem snertir kjarasamninga, þá geta starfsmenn eða vinnuveitendur óskað eftir því að trúnaðarmaður aðstoði við lausn málsins. Trúnaðarmannakerfi félagsins hefur verið burðarás í starfsemi þess frá upphafi. Skipuleg trúnaðarmannafræðsla hófst á vegum SFR 1971. Árið 1998 tóku SFR og Starfsmannafélag Reykjavíkurborgar upp samstarf um menntun trúnaðarmanna. Auk þess sækja trúnaðarmenn námskeið á vegum BSRB og Félagsmálaskóla alþýðu um sitthvað sem þykir skipta máli að trúnaðarmenn hafi á valdi sínu.
Trúnaðarmannaráð[breyta | breyta frumkóða]
Allir trúnaðarmenn félagsins, auk stjórnar, mynda saman trúnaðarmannaráð. Það styður stjórn félagsins og leysir úr málum sem ekki þarf að leggja fyrir félagsfund. Trúnaðarmannaráð kemur mánaðarlega saman yfir vetrarmánuðina. Trúnaðarmannaráð kýs 15 menn í félagsráð, sem auk þeirra er skipað stjórn félagsins og formönnum fagfélaga. Auk þess kýs trúnaðarmannaráð samninganefndir fyrir gerð kjarasamninga.
Saga[breyta | breyta frumkóða]
Í kreppunni og síðari heimsstyrjöldinni var stéttabaráttan hörð og mörg stéttarfélög voru stofnuð á þeim árum. Vorið 1939 var gengi krónunnar fellt og kjör almennings urðu krappari. Um haustið hófst stríðið, og því fylgdi mikill skortur á öllum innfluttum vörum. Stór hópur ríkisstarfsmanna afréð að þeim væri best að stofna með sér samtök til að gæta hagsmuna sinna.
Stofnun[breyta | breyta frumkóða]
Stofnfundur SFR var í Alþýðuhúsinu þann 17. nóvember 1939 og voru stofnfélagar 142 talsins. Allt frá stofnun skilgreindi félagið starfssvæði sitt sem landið allt. Þó voru flestir félagarnir karlar á höfuðborgarsvæðinu, sem einkum unnu skrifstofustörf á rúmlega 20 ríkisstofnunum. Guðjón B. Baldvinsson, starfsmaður Tryggingastofnunar ríkisins, var kjörinn fyrsti formaður félagsins og gegndi því starfi til 1959. Þann 14. febrúar 1942 var SFR eitt af stofnfélögum BSRB.
Árið 1943 var Lífeyrissjóður starfsmanna ríkisins stofnaður. Þótti það mikill sigur fyrir ríkisstarfsmenn, en þetta var um aldarfjórðungi áður en almennir lífeyrissjóðir komu til sögunnar. Annar mikilsverður sigur var þegar Lög um réttindi og skyldur opinberra starfsmanna voru sett árið 1954.
Ör vöxtur á 7. áratugnum[breyta | breyta frumkóða]
Fram yfir 1960 bjuggu langflestir félaganna í Reykjavík og nágrenni og voru langflestir karlkyns. Félagið var fámennt, en er fram á sjöunda áratuginn kom óx það hratt, og 1965 varð það fjölmennasta aðildarfélag BSRB. Um svipað leyti hækkaði hlutfall kvenna í því. Það sem mest munaði um var mikill vöxtur samfélagsþjónustu á vegum hins opinbera á þessum árum, og að ríkið viðurkenndi, árið 1962, að félög ríkisstarfsmanna hefðu samningsrétt eins og önnur samtök vinnandi fólks, en fram að því höfðu kjör ríkisstarfsmanna verið ákveðin með lögum.
Ríkisstarfsmönnum fjölgaði ört á þessum árum, og þar með félögum í BSRB. Félögum í SFR fjölgaði úr um 650 árið 1960 í um 1100 árið 1966, og voru orðnir um 1450 árið 1969. Sem fyrr bjuggu langflestir félagsmanna á höfuðborgarsvæðinu. BSRB hélt sitt fyrsta trúnaðarmannanámskeið 1967, í Borgarnesi.
Frekari vöxtur[breyta | breyta frumkóða]
Árið 1973 voru sett ný lög um kjarasamninga, sem bættu stöðu stéttarfélaganna til muna. Einnig varð sú breyting á, að allir sem fengu borguð laun samkvæmt kjarasamningum stéttarfélaganna urðu skyldugir til þess að greiða þeim félagsgjöld. Þar með kusu margir að ganga í þau, sem ekki höfðu verið fullgildir félagar áður, og jókst þá fjöldinn enn. Árið 1972 voru félagar orðnir um 1700, en 1976 hafði þeim fjölgað í um 3200. Konur voru yfirgnæfandi meirihluti hinna nýju félaga, og komust í meirihluta innan félagsins.
Árið 1976 fékk BSRB verkfallsrétt um gerð aðalkjarasamnings og stofnaði vinnudeilusjóð 1979. Í ársbyrjun 1987 gengu svo lög í gildi, sem veittu aðildarfélögunum verkfallsrétt og samningsrétt, og þann 4. apríl sama ár gerði SFR sinn fyrsta heildarkjarasamning. 1992 var vinnudeilusjóður SFR svo stofnaður.
Kynjahlutföll[breyta | breyta frumkóða]
Á 8. og 9. áratugnum fjölgaði ríkisstarfsmönnum ört. Fjölgunin varð mikil í störfum þar sem konur voru margar, ekki síst í heilbrigðiskerfinu. Frá 1965 til 1990 fjölgaði ríkisstarfsmönnum úr um 11% í um 20% af vinnandi fólki í landinu, og á sama tíma jókst atvinnuþátttaka kvenna úr nálægt 20% og hátt upp undir 70%. Þetta tvennt hafði í för með sér mikla fjölgun kvenna í SFR. Þær voru um fjórðungur félaga árið 1959 en hlutfallið var komið upp í 70% árið 1989 og er enn í kring um það.
Kjarasamningar[breyta | breyta frumkóða]
SFR gerir kjarasamninga fyrir félagsmenn sína við fjármálaráðherra (fyrir hönd ríkissjóðs), Reykjavíkurborg, sjálfseignarstofnanir og fleiri. Kjarasamningar SFR eru tvíþættir:
- Miðlægir kjarasamningar, sem fjalla um rétt til orlofs, hækkanir á launatöflu, útreikninga á yfirvinnukaupi, matar- og kaffitíma og fleira.
- Stofnanasamningar, sem fjalla um grunnröðun starfa og viðbótarforsendur á borð við starfsreynslu, símenntun og fleira.
Þess var áður getið, að trúnaðarmenn fylgjast með því að kjarasamningar séu haldnir á vinnustöðum. Fyrir utan dagleg störf þeirra, starfa samstarfsnefndir SFR og vinnustaða, skipaðar allt að þrem fulltrúum frá hvorum tveggju, að öllu jöfnu með viðkomandi trúnaðarmanni þar á meðal. Nefndir þessar fást meðal annars við forsendur starfaflokkunar, röðun einstakra starfa í launaflokka, og koma á sáttum í ágreiningsmálum sem tengjast samningnunum.
Önnur þjónusta félagsins við félagsmenn[breyta | breyta frumkóða]
Orlofshús[breyta | breyta frumkóða]
Fyrsta orlofshús SFR var tekið í notkun í Munaðarnesi árið 1971. Félagið á nú um 40 orlofshús víðsvegar um landið, sem félagsmönnum standa til boða: Í Munaðarnesi, Stóruskógum og Húsafelli í Borgarfirði, í Vaðnesi í Grímsnesi, Eiðum á Héraði, Arnarstapa og í Kjarnabyggð. Auk þess á félagið íbúðir í Reykjavík og á Akureyri.
Fræðslu- og útgáfumál[breyta | breyta frumkóða]
SFR fór að bjóða félagsmönnum upp á ýmis tómstundanámskeið á áttunda áratugnum. Áherslan hefur heldur færst til, og er nú að miklu leyti á símenntun félagsmanna, gagnkvæmt hagsmunamál launafólks og atvinnurekenda. Starfsmenntunarsjóður BSRB tók til starfa 1982 og SFR stofnaði sinn eigin starfsmenntunarsjóð árið 1994. Félagsmenn geta sótt um styrki í báða þessa sjóði á sínum eigin forsendum. Auk þess var Þróunar- og símenntunarsjóður stofnaður 1997, og hann styrkir námskeiðahald á vegum vinnustaða og SFR. Árið 2001 var Vefskóli SFR stofnaður, og einnig fræðslusetrið Starfsmennt.
Fagfélög[breyta | breyta frumkóða]
Innan SFR starfa nokkur fagfélög. Það eru: Fangavarðafélag Íslands, Félag áfengisráðgjafa, Félag íslenskra félagsliða, Félag íslenskra læknaritara, Félag heilbrigðisritara og Félag ráðgjafa og stuðningsfulltrúa.
Lífeyrismál[breyta | breyta frumkóða]
SFR á aðild að Lífeyrissjóði starfsmanna ríkisins, sem aðili að BSRB.
Innan félagsins starfar deild lífeyrisþega, sem stofnuð var árið 1976. Meðlimir hennar eru um það bil einn sjöundi félagsmanna, eða um 800 (árið 2004). Formaður lífeyrisþegadeildar er Kristrún B. Jónsdóttir, og með henni sitja í stjórn þau Bjarndís R. Júlíusdóttir ritari, Emil L. Guðmundsson, Guðrún María Hjálmsdóttir, Haukur Ársælsson, Jan Agnar Ingimarsson og María B. Gunnarsdóttir.
Styrktar- og sjúkrasjóður[breyta | breyta frumkóða]
Tengt efni[breyta | breyta frumkóða]
Heimildir og ítarefni[breyta | breyta frumkóða]
- Heimasíða SFR
- Heimasíða BSRB
- Heimasíða lífeyrissjóðs starfsmanna ríkisins
- Stjórn SFR
- Starfsfólk SFR
- Miðlægir kjarasamningar SFR
- Stofnanasamningar SFR
- Lög um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins | is/CC-MAIN-2015-48/05829.jsonl.gz.gz/2 | {
"data_id": "<urn:uuid:90618ec8-c2b0-44f4-9048-b33ee6c8f6cf>",
"date": "2015-11-25T23:53:15Z",
"dump": "CC-MAIN-2015-48",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2015-48/segments/1448398446286.32/warc/CC-MAIN-20151124205406-00117-ip-10-71-132-137.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 0.9999998807907104,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 53,
"url": "https://is.wikipedia.org/wiki/Starfsmannaf%C3%A9lag_r%C3%ADkisstofnana"
} |
Fyrir nokkru kom út leiðarvísirinn Efasemdir um hnattræna hlýnun – Hinn vísindalegi leiðarvísir. Hér er einn kafli hans.
Fingraför mannkyns #5, meiri varmi endurkastast niður að jörðu aftur
Við aukin gróðurhúsaáhrif ættum við að sjá aukningu í endurkasti innrauðrar geislunar til jarðar frá lofthjúpnum. Þetta hefur verið mælt með beinum hætti. Við grandskoðun á litrófi endurgeislunar frá lofthjúpi niður til yfirborðs er hægt að finna út hversu mikil hlýnun orsakast af hverri gróðurhúsalofttegund. Út frá þeim mælingum er hægt að gera eftirfarandi ályktun:
„Niðurstöður þessara mælinga ættu í raun að gera að engu rök efasemdamanna um að ekki séu til beinar mælingar sem sýna tengsl milli gróðurhúsalofttegunda í lofthjúpnum og hnattrænnar hlýnunnar.” [8]
Við kíkjum á næsta kafla af Efasemdir um hnattræna hlýnun – Hinn vísindalegi leiðarvísir síðar.
Heimildir og ítarefni
8. Evans og Puckrin 2006 (ágrip): Measurements of the Radiative Surface Forcing of Climate.
43. Wang og Liang 2009 (ágrip): Global atmospheric downward longwave radiation over land surface under all-sky conditions from 1973 to 2008.
Tengt efni á loftslag.is
- Fingrafar mannkynsins á hnattrænu hlýnunina
- Af hverju kólnaði um miðja síðustu öld?
- Styrkur koltvísýrings á Íslandi yfir 400 ppm
- Breytingar á loftslagi af mannavöldum á einni mynd | is/CC-MAIN-2015-48/05829.jsonl.gz.gz/13 | {
"data_id": "<urn:uuid:0d880fd8-9b39-41c0-b12e-4520556646cc>",
"date": "2015-11-29T10:30:11Z",
"dump": "CC-MAIN-2015-48",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2015-48/segments/1448398457697.46/warc/CC-MAIN-20151124205417-00052-ip-10-71-132-137.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 0.9999281167984009,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 36,
"url": "http://www.loftslag.is/?p=12733"
} |
Orrustan við Actíum
Orrustan við Actíum var sjóorrusta milli herja Octavianusar annars vegar og Marcusar Antoniusar og Kleópötru, drottningar Egyptalands, hins vegar. Orrustan var háð 2. september árið 31 f.Kr. skammt frá rómversku nýlendunni Actíum á norðvestanverðu Grikklandi við Jónahaf. Fyrir flota Octavianusar fór Marcus Vipsanius Agrippa en Antonius stjórnaði sjálfur flota þeirra Kleópötru. Floti Octavianusar hafði sigur. Í kjölfarið varð Octavíanus valdamesti maður Rómar, hlaut titilinn princeps Augustus og varð fyrsti keisari Rómaveldis. Af þessum sökum eru endalok lýðveldistímans í Róm stundum miðuð við þessa orrustu.
Orrustan við Actíum var síðasta mikla sjóorrustan í fornöld. | is/CC-MAIN-2015-48/05829.jsonl.gz.gz/19 | {
"data_id": "<urn:uuid:7c24c01e-b39f-4200-b283-25cd3646f3d0>",
"date": "2015-11-29T10:34:55Z",
"dump": "CC-MAIN-2015-48",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2015-48/segments/1448398457697.46/warc/CC-MAIN-20151124205417-00052-ip-10-71-132-137.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 0.9976263046264648,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 91,
"url": "https://is.wikipedia.org/wiki/Orrustan_vi%C3%B0_Act%C3%ADum"
} |
Tónlistarmaðurinn Svavar Knútur er nú á leiðinni til Toronto, þar sem hann tekur þátt í alþjóðlegu tónlistar- og kvikmyndahátíðinni North by North East (NXNE). Svavari var boðið að halda tvenna tónleika á hátíðinni, annars vegar í Cameron House og hins vegar í Rancho Relaxo. Svavar mun nýta ferðina til Kanada og flytja tónlist sína á 17. júní hátíð Íslendingafélagsins í Toronto og ennfremur koma fram á einum tónleikum utan NXNE hátíðarinnar.
Svavar Knútur hefur gert víðreist það sem af er ári til að fylgja eftir geisladisknum Kvöldvöku og var m.a. á tónleikaferðalagi um Ástralíu frá byrjun janúar og fram á vor. Þá fór hann í stutta tónleikaferð til Parísar, þar sem honum var mjög vel tekið á þrennum tónleikum. Auk þess var hann fyrir skemmstu í Svíþjóð og Bretlandi, en framundan er íslenskt tónlistarsumar þar sem hann kemur víða við.
Svavar Knútur – Clementine | is/CC-MAIN-2015-48/05829.jsonl.gz.gz/23 | {
"data_id": "<urn:uuid:41735d72-17bd-4907-9bc8-efcf34a6b5fe>",
"date": "2015-12-01T02:03:44Z",
"dump": "CC-MAIN-2015-48",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2015-48/segments/1448398464396.48/warc/CC-MAIN-20151124205424-00198-ip-10-71-132-137.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 0.9999803304672241,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 48,
"url": "http://rjominn.is/2010/06/16/svavar-knutur-a-nxne/"
} |
Söguþráður
Myndin er samtvinnuð sögu Reykjavíkur og menningarsögu þjóðarinnar. Hún segir sögu Melavallarins frá upphafi til enda og þeirra góðu karla og kvenna sem unnu, svitnuðu, blæddi og grétu tárum í rykmettaðan völlinn og náðust á kvikmynd.
Tengdar fréttir
29.09.2015Nýtt í bíó - The Martian!
Sena frumsýnir kvikmyndina The Martian á föstudaginn næsta, þann 2. október. Myndin er eftir leikstjórann Ridley Scott og er byggð á samnefndri metsölubók eftir Andy Weir.
Sjáðu stiklu úr myndinni hér fyrir neðan:
Geimfarinn Mark Watney (Matt Damon) er talinn látinn eftir að ofsafenginn stormur gengur yfir. Félagar hans skilja hann því eftir. En Watney lifði af og er...
Umfjallanir | is/CC-MAIN-2015-48/05829.jsonl.gz.gz/25 | {
"data_id": "<urn:uuid:f334d957-7f4a-40b9-a393-87d43d0afe45>",
"date": "2015-12-01T02:02:53Z",
"dump": "CC-MAIN-2015-48",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2015-48/segments/1448398464396.48/warc/CC-MAIN-20151124205424-00198-ip-10-71-132-137.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 0.9999967813491821,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 18,
"url": "http://www.kvikmyndir.is/mynd/?id=7883"
} |
Þessi réttur til að stofna flokk eða samtök er varinn í félagafrelsisákvæði 74. gr. stjórnarskrárinnar en þar segir í 1. mgr.:
Rétt eiga menn á að stofna félög í sérhverjum löglegum tilgangi, þar með talin stjórnmálafélög og stéttarfélög, án þess að sækja um leyfi til þess. Félag má ekki leysa upp með ráðstöfun stjórnvalds. Banna má þó um sinn starfsemi félags sem er talið hafa ólöglegan tilgang, en höfða verður þá án ástæðulausrar tafar mál gegn því til að fá því slitið með dómi.Eins og þetta ákvæði ber með sér er rétturinn til að stofna stjórnmálaflokka sterkur, en í algerum undantekningartilfellum er heimilt að banna starfsemi félags sem talið er hafa ólögmætan tilgang en kveðið er á um í ákvæðinu að höfða verði án ástæðulausrar tafar mál gegn félaginu til að fá því slitið með dómi. Á þessa heimild hefur ekki enn reynt hér á landi og ljóst er að hún yrði túlkuð mjög þröngt enda er það afar ólýðræðislegt ef sitjandi stjórnvöld geta staðið gegn því að tilteknir flokkar eða félög séu stofnuð. Í 7. kafla laga um kosningar til Alþingis nr. 24/2000 er tekið fram hvaða reglur gilda um framboð og hvernig staðið skuli að þeim, svo sem um tímafresti, fjölda frambjóðenda og fleiri skilyrði sem framboð verða að uppfylla. Í 1. mgr. 30. gr. segir að þegar alþingiskosningar eigi að fara fram skulu öll framboð tilkynnt skriflega yfirkjörstjórn þeirri sem í hlut á eigi síðar en klukkan 12 á hádegi 15 dögum fyrir kjördag. Í 31. gr. segir að á framboðslista skuli vera nöfn tvöfalt fleiri frambjóðenda en nemur þingsætum í kjördæminu, hvorki fleiri né færri. Í 32. gr. segir að hverjum framboðslista skuli fylgja skrifleg yfirlýsing allra þeirra sem á listanum eru um að þeir hafi leyft að setja nöfn sín á listann. Framboðslista skal og fylgja skrifleg yfirlýsing um stuðning við listann frá kjósendum í hlutaðeigandi kjördæmi. Tilgreina skal nafn meðmælanda, kennitölu hans og heimili. Fjöldi meðmælenda skal vera margfeldi af þingsætatölu kjördæmisins og talnanna 30 að lágmarki og 40 að hámarki. Frekara lesefni á Vísindavefnum:
- Hver er munurinn á stjórnmálaflokki og stjórnmálahreyfingu? eftir Hrafnkel Tjörva Stefánsson
- Mega krakkar á Íslandi stofna stjórnmálaflokk? eftir Arndísi Önnu K. Gunnarsdóttur
- Skilar stjórnmálaáróður árangri og hvers vegna þá? eftir Anton Örn Karlsson
- Lög um kosningar til Alþingis nr. 24/2000.
- Smugan. Sótt 21.9.2009. | is/CC-MAIN-2015-48/05829.jsonl.gz.gz/26 | {
"data_id": "<urn:uuid:4abda810-6ccf-45c3-af00-fae430b87026>",
"date": "2015-12-01T02:02:17Z",
"dump": "CC-MAIN-2015-48",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2015-48/segments/1448398464396.48/warc/CC-MAIN-20151124205424-00198-ip-10-71-132-137.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 1.000002145767212,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 35,
"url": "http://www.visindavefur.is/svar.php?id=16944"
} |
Wikipedia:Deilumál
Þar sem Wikipedia er samstarfsverkefni geta deilumál koma upp. Mundu að Wikipedia snýst um liðsvinnu, svo það skiptir engu máli þótt þú sigrir eða ekki. Eftirfarandi texta má lesa sem fræðsluefni eða leiðbeiningar til að aðstoða við að útkljá deilumál.
Efnisyfirlit
- 1 Almenn hegðun
- 2 Fyrstu skrefin
- 3 Að vera afslappaður
- 4 Umræðan
- 5 Óska eftir ráðum frá öðrum
- 6 Lausnir á deilu um efni greinarinnar
- 7 Að leysa deilu um háttsemi notanda
- 8 Fyrir aðkallandi aðstæður
- 9 Viðvörunarorð
- 10 Tengt efni
- 11 Tenglar
Almenn hegðun[breyta frumkóða]
- Notaðu undirskriftina þína í umræðum (ritaðu --~~~~ á eftir skilaboðunum).
- Forðastu blótsyrði.
- Engar ærumeiðingar.
- Ekki standa í hótunum.
- Taktu ábyrgð.
- Sýndu nýgræðingum sérstaka þolinmæði.
Fyrstu skrefin[breyta frumkóða]
Fyrst er best að hafa samband við notenda sem þú ert ósammála, ef þeir eru fleiri en einn er sniðugt að nota spjallsíðu greinarinnar sem um ræðir og láta þá sem tengjast málinu vita af umræðunni. Mundu að álykta ekkert um ásetning þeirra sem þú deilir við, komdu þínum sjónarmiðum á framfæri og ekki fela tilfinningar þínar til málsins. Útskýrðu hvað það er sem þú ert ósáttur við og afhverju. Reyndu að forðast kaldhæðni þótt svo að hún sé hugsuð sem grín, hún gæti verkað þveröfugt og fært umræðuna á lægra plan.
Forðist að gera frekari stórfenglegar breytingar á umræddri grein eða að taka aftur breytingar notenda, það kann að gera illt verra, betra væri að laga til það sem við var bætt. Það er sniðugt að minna viðmælendur þína á þetta einnig. Ef til þess kemur er hægt að setja {{Hlutleysi|vandamálið}} á greinina. Allir ættu að virða umræðuna til að forðast vandræði.
Spurningar eru sérstaklega mikilvægar, í stað þess að svara strax með mótrökum getur verið gott að spyrja spurninga til þess að skilja betur hvað viðmælandi þinn er að fara, byrjaðu á því að skilja viðmælanda þinn og þá áttu auðveldara með að útskýra þín afstöðu.
Í stuttu máli: Ekki taka gjörðir annara persónulega. Útskýrðu hvað þú ert að gera og vertu viðbúinn því að skipta um skoðun.
Að vera afslappaður[breyta frumkóða]
Það skiptir miklu að halda höfði og missa sig ekki í reiðikasti. Mundu að þú þarft ekki að svara samstundis, taktu þér tíma til að hugsa um málið eða bíddu með það til morguns. Aukið rými til umhugsunar hefur oftast jákvæð áhrif og gæti hjálpað til í deilunni. Forðastu að kenna einhverjum um, oft má rekja vandann til allra sem taka þátt í deilunni á einhvern hátt. Gamalt máltæki segir: sjaldan veldur einn þá tveir deila. Þetta er sérstaklega ganglegt þegar rætt er við nýja notendur, þar sem það gefur þeim tækifæri til þess að aðlagast stefnu Wikipedia. Notaðu framlög þín frekar á aðra grein, sem þú getur bætt við.
Taktu þrennt til greina áður en haldið er áfram:
- Allir gera mistök og enginn er fullkominn.
- Málið getur verið flóknari en það virtist vera fyrst, hugsanlega er deilumálið sprottið upp af annarri rót. Hugsanlega gleymdirðu að taka fram að þú varst á móti einhverju á öðrum grundvelli sem kom ekki fram (vandamálið gæti legið innra með þér).
- Þú átt hlut að máli; sem þýðir að þú átt líklega hluta í vandamálinu, vertu raunsær og taktu ábyrgð.
Þegar málið er hugleitt getur borgað sig að hugsa um afstöðu hvers og eins sem mismunandi, frekar en að hugsa að þessi afstaða sé röng og þessi er rétt. Kannski hafa báðir eitthvað til síns máls. Ef allt fer á háaloft er mikilvægt að geta byrjað aftur á betri nótum, það getur borgað sig að ræða um hvernig samræðan eigi að fara fram til að koma í veg fyrir frekari misskilning.
Umræðan[breyta frumkóða]
Gerðu ráð fyrir góðum ásetningi þangað til að ljóst er að svo sé ekki. Í þeim aðstæðum ættir þú að íhuga að beina úrlausn deilumálsins til þriðja aðila. Að ræða við aðra felur ekki í sér formlegheit; það er mikilvægt að samskipti gangi snuðrulaust fyrir sig í öllum samfélögum. Að ræða ekki eitthvað vekur ekki samúð á stöðu þinni og getur lokað fyrir þann möguleika að nota síðari stig við lausn deilumála. Til samanburðar, umræða sem heldur áfram og þar sem málamiðlanir eru til staðar, þó þær skili ekki árangri, sýna að þú sért reyna að komast að samkomulagi.
Íhugaðu vopnahlé eða málamiðlun. Þessir kostir eru mikilvægir ef þú vilt beina úrlausn deilumálsins til þriðja aðila af því að það gefur þeim tækifæri að meta málið jafnt án ruglings sífelldra breytinga á greininni sjálfri.
Óska eftir ráðum frá öðrum[breyta frumkóða]
Ef að fyrirgreind skref leystu ekki vandamálið, reyndu eitt af eftirtöldu. Það sem þú velur fer eftir eðli deilunnar og skoðanir þeirra sem eru sem eru viðriðnir málið.
Ráðgjöf notenda[breyta frumkóða]
Leiðbeinendur eða virkir notendur eru þeir sem geta gefið þér ráðgjöf og svar. Þetta er þó ekki hluti af lausn deilunnar, en getur hjálpað þér að orða skoðanir þínar betur og stuðla að samkomulagi. Að sækjast eftir ráðgjöf getur líka hjálpað til þess að finna bestu leiðina til að leysa málið.
Lausnir á deilu um efni greinarinnar[breyta frumkóða]
Ef að fyrirgreind skref leystu ekki vandamálið og það er ljóst að deilan snýst um efni greinarinnar þá koma eftirfarandi möguleikar til greina.
Þriðja álit[breyta frumkóða]
Ef þörf er á hlutlausri skoðun í deilu þar sem aðeins tveir taka þátt, þá snýrð þú þér að Wikipedia:Þriðja áliti.
Spurðu um umfangsefnið[breyta frumkóða]
Spurðu á spjallsíðu greinarinnar um viðfangsefnið eða á Wikipedia:Potturinn.
Að leysa deilu um háttsemi notanda[breyta frumkóða]
Viðkvæm mál[breyta frumkóða]
Í örfáum tilvikum er um að ræða viðkvæm mál þar sem viðkvæmar upplýsingar eða upplýsingar sem ekki hafa áður verið gerðar opinber. Dæmi:
- Upplýsingar sem hafa ekki verið gerð opinberar. Þetta eru mál þar sem sannanir og gögn málsins eru ekki sýnileg öllum. Þetta á einnig við höfundarétts eða vegna brot á persónuvernd. Þetta getur jafnframt átt við um greinar um núlifandi persónu.
- Útgáfa persónulegra upplýsinga sem að uppljóstra hver einstaklingurinn sé í raun.
- Alvarleg mál. Mál af lagalegum toga, áreitni eða ásakanir sem eru alvarlegar eða flokkast sem ærumleiðingar
- Mál sem valda klofningi og viðkvæm mál. Í þessum málum þarf oft ráðgjöf um næstu skref.
Í þessum tilvikum líttu á Wikipedia:Leiðbeiningar Persónuverndar. Þar er að finna hvaða lög eiga við um persónuuplýsingar á vefsvæðum á Íslandi. Í sumum tilfellum getur verið hentugt að leita ráðgjafar möppudýrs í þessum málum.
Fyrir aðkallandi aðstæður[breyta frumkóða]
Sumar aðstæður eru það aðkallandi eða alvarlegar að fyrri skref eru ekki hentug til að leysa málið. Þessar aðstæður eru:
- Að óska eftir eyðingu persónulegra upplýsinga
- Óska eftir afbanni {{afbanna| ástæða þín fyrir afbanni }}
- Að tilkynna skemmdarverk
- Að tilkynna móðgandi notendanöfn
- Að tilkynna aðgang, sem mögulega hefur aðeins verið stofnaður í þeim tilgangi að mynda þrýsting með mörgum sambærilegum breytingum frá nokkrum notendanöfnum (þekkt sem "sockpuppet" á ensku)
- Að tilkynna aðkallandi brot á stefnu Wikipedia
- Að tilkynna breytingarstríð á milli nokkra notenda, sem felur í sér reglulegar breytingar þeirra á framlögum hvors annars á sömu greininni.
- Að tilkynna aðkallandi háttsemi notenda.
Í öllum þessum tilvikum skal beina málinu til möppudýrs. Athugaðu þó að möppudýr eru ekki í þeirri stöðu að leysa deilu um efni greinarinnar eða háttsemi notandans. Möppudýr eru ekki dómarar.
Viðvörunarorð[breyta frumkóða]
Lausn á deilumálum er stundum notuð af notnendum til þess eins að reyna að leika á kerfið. Almennt séð hefur þetta mjög slæm áhrif á þann sem stundar slíka iðju. Mundu að aðferðir við lausn deilumála eru til að hjálpa notendum að skrifa alfræðiorðabók — en ekki til þess að sigra persónulegar eða pólítískar baráttur.
Tengt efni[breyta frumkóða]
|Wikipedia samfélagið|
|Potturinn | Samfélagsgátt | Gátlistinn | Handbókin|
|Reglur: Hlutleysisreglan | Sannreynanleikareglan | Engar frumrannsóknir ||
|Önnur stefnumál: Nafnavenjur | Flokkakerfið | Viðhald | Deilumál | Framkoma á Wikipediu|
|Notendur: Möppudýr | Vélmenni | Hver erum við? | Notendur eftir breytingafjölda | Notendakassar|
|Annað: Samvinna mánaðarins | Tillögur að úrvalsgreinum | Tillögur að gæðagreinum | Bezt í heimi | Merkisáfangar | Hugtakaskrá| | is/CC-MAIN-2015-48/05829.jsonl.gz.gz/28 | {
"data_id": "<urn:uuid:52a598fc-0fc0-4bc7-be83-0f6fc1455023>",
"date": "2015-12-01T02:09:15Z",
"dump": "CC-MAIN-2015-48",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2015-48/segments/1448398464396.48/warc/CC-MAIN-20151124205424-00198-ip-10-71-132-137.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 1.0000042915344238,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 97,
"url": "https://is.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Deilum%C3%A1l"
} |
Lögreglumenn fangelsaðir vegna óeirða
Fimm lögreglumenn voru í dag dæmdir í fimm til sjö ára fangelsi í Kazakstan fyrir þeirra þátt í óeirðum í desember sem kostuðu 15 manns lífið.
Fjórir mannanna voru háttsettir innan lögreglunnar. Óeirðirnar brutust út í kjölfar mótmæla í bænum Zhanaozen en þar var verið að krefjast hærri launa. | is/CC-MAIN-2016-07/03411.jsonl.gz.gz/5 | {
"data_id": "<urn:uuid:35ee40db-500c-47c7-b095-9f232cff5b58>",
"date": "2016-02-09T01:17:45Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-07",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-07/segments/1454701155060.45/warc/CC-MAIN-20160205193915-00243-ip-10-236-182-209.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 0.9998677968978882,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 38,
"url": "http://www.mbl.is/frettir/erlent/2012/05/28/logreglumenn_fangelsadir_vegna_oeirda/"
} |
Vinsamlegast notið þetta auðkenni þegar þið vitnið til verksins eða tengið í það: http://hdl.handle.net/1946/4986
Stjórnvaldssektir Fjármálaeftirlitsins og refsihugtak Mannréttindasáttmála Evrópu
Þann 17. mars 2007 voru samþykkt á Alþingi lög nr. 55/2007 um breytingar á lagaákvæðum um viðurlög við brotum á fjármálamarkaði. Með lögunum var kveðið á um heimild Fjármálaeftirlitsins til þess að ljúka málum vegna brota gegn ýmsum sérlögum á fjármálamarkaði með stjórnvaldssektum í stað hefðbundinnar refsimeðferðar. Að íslenskum rétti falla stjórnvaldssektir, eins og önnur stjórnsýsluviðurlög, í flokk refsikenndra viðurlaga en teljast ekki til eiginlegra refsinga eins og fésekta eða fangelsis skv. 31. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Þrátt fyrir framangreinda flokkun að íslenskum rétti má sjá að stjórnvaldssektir eiga ákveðin einkenni sameiginleg með fésektum sem dómstólar dæma í refsimálum. Þar sem réttaröryggi aðila er almennt talið betur borgið með refsimeðferð fyrir dómstólum heldur en stjórnsýslumeðferð mála vegna lögbrota er það vert álitaefni hvar mörkin milli eiginlegra refsinga og stjórnvaldssekta raunverulega liggja. Mannréttindadómstóll Evrópu hefur í fjölmörgum málum talið að refsihugtak Mannréttindasáttmála Evrópu hafi sjálfstæða þýðingu óháð því hvernig flokkun viðurlaga er að landsrétti aðildarríkja sáttmálans. Meginmarkmið ritgerðarinnar er að svara því hvort stjórnvaldssektir Fjármálaeftirlitsins falli undir refsihugtak Mannréttindasáttmálans.
Í ritgerðinni eru tilgangur og markmið stjórnvaldssekta Fjármálaeftirlitsins tekin til skoðunar auk þess sem greint er frá sjónarmiðum varðandi hvort þeim skuli beitt í einstökum málum og þá hvernig. Að þeirri skoðun lokinni er gerð grein fyrir þeim ákvæðum Mannréttindasáttmála Evrópu sem helst þarf að huga að við beitingu stjórnvaldssektanna. Þannig er gerð grein fyrir þýðingu 6. gr. sáttmálans fyrir þann sem beittur er stjórnvaldssektum Fjármálaeftirlitsins, einkum varðandi rétt til að bera mál sitt undir sjálfstæðan og óvilhallan dómstól, réttinn til þess að teljast saklaus uns sekt er sönnuð og réttinn til þess að fella ekki á sig sök. Jafnframt er gerð grein fyrir þýðingu 1. mgr. 4. gr. 7. viðauka við sáttmálann varðandi meginregluna um ne bis in idem og hvernig réttindi sem fólgin eru í ákvæðinu lúta að beitingu stjórnvaldssekta Fjármálaeftirlitsins.
Eins og rakið verður í ritgerðinni er refsihugtak Mannréttindasáttmálans hið sama óháð því hvaða grein hans er til skoðunar. Að þeirri niðurstöðu fenginni er gerð grein fyrir aðferðum Mannréttindadómstólsins við ákvörðun þess hvort stjórnvaldsathöfn í tilefni af lögbroti falli undir refsihugtak sáttmálans. Sú aðferð felst í beitingu hinna svonefndu Engel-viðmiða sem eru þrjú talsins. Fyrsta Engel-viðmiðið lýtur að skilgreiningu viðurlaga að landsrétti, annað viðmiðið er mat á raunverulegu eðli háttseminnar og með þriðja viðmiðinu er skoðað hvert eðli viðurlaganna er ásamt því hversu þungbær þau eru. Með hliðsjón af þessum viðmiðum og þeim sjónarmiðum sem notuð hafa verið við beitingu þeirra er sett fram sú niðurstaða að stjórnvaldssektir Fjármálaeftirlitsins falli undir refsihugtak Mannréttindasáttmála Evrópu. | is/CC-MAIN-2016-07/03411.jsonl.gz.gz/10 | {
"data_id": "<urn:uuid:4f7b5b35-557f-4e83-97cb-a38165e42d60>",
"date": "2016-02-13T04:10:24Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-07",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-07/segments/1454701165697.9/warc/CC-MAIN-20160205193925-00189-ip-10-236-182-209.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 0.9999799728393555,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 11,
"url": "http://skemman.is/item/view/1946/4986"
} |
Vinsamlegast notið þetta auðkenni þegar þið vitnið til verksins eða tengið í það: http://hdl.handle.net/1946/6287
Stefnumiðað árangursmat hjá tveimur íslenskum fyrirtækjum
Vaxandi samkeppni í kjölfar aukinnar alþjóðavæðingar og tækniþróunar hefur meðal annars orðið til þess að skipulagsheildir leggja meiri áherslu á árangursstjórnun. Stefnumiðað árangursmat er aðferðafræði sem nýtir mælingar til að meta árangur af stefnu skipulagsheilda. Leitast er við að koma yfirlýstri stefnu yfir á mælanlegt form til þess að unnt sé að gera sér grein fyrir hvaða aðgerða er þörf til að stefna skili árangri.
Megin markmið þessa verkefnis er fyrst og fremst að útskýra hvað felst í stefnumiðuðu árangursmati og fjalla um innleiðingu aðferðarinnar hjá tveimur íslenskum fyrirtækjum. Höfund langaði til að skoða tvö fyrirtæki sem starfa á ólíkum vettvangi og bera saman útfærslu aðferðarinnar innan þeirra. Fyrir valinu voru tvö fyirrtæki, annars vegar stórt framleiðslufyrirtæki, Össur, og hins vegar lítið fyrirtæki í opinberum rekstri, Umferðarstofa. Höfundur hafði samband við aðila sem sjá um árangursmatið innan fyrirtækjanna og fékk að leggja fyrir þá spurningar. Þegar þeim var svarað var unnið úr niðurstöðum og dregnar ályktanir af þeim.
Helstu niðurstöður verkefnisins eru þær að stefna og stefnumótun eru einkar vandmeðfarin og vanmetin hugtök sem of fáir innan skipulagsheilda leggja skilning í. Áður en ráðist er í innleiðingu árangursstjórnunarkerfa á borð við stefnumiðað árangursmat verður fyrirtæki að huga mjög vel að stefnu sinni og íhuga hvort hún henti fyrir árangursmatið, eigi það að skila árangri fyrir skipulagsheildina. Útfærsla á árangursmatinu er einnig misjöfn og þarf að taka mið af hverri skipulagsheild fyrir sig. | is/CC-MAIN-2016-07/04411.jsonl.gz.gz/6 | {
"data_id": "<urn:uuid:5020fbb4-b098-4dfd-ae1b-bb101bc84681>",
"date": "2016-02-09T09:04:32Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-07",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-07/segments/1454701156627.12/warc/CC-MAIN-20160205193916-00196-ip-10-236-182-209.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 1.0000090599060059,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 60,
"url": "http://skemman.is/item/view/1946/6287%3Bjsessionid=7D100236AA9BA29CAD2A85A39DE9BD77"
} |
Brian Cox (eðlisfræðingur)
Brian Cox (fæddur 3. mars 1968) er breskur öreindafræðingur, meðlimur í Royal Society og prófessor við háskólann í Manchester. Hann vinnur að ATLAS-tilrauninni við Stóra sterkeindahraðlinn í CERN í Genf. Hann er þekktastur sem kynnir margra sjónvarpsþátta fyrir BBC þar sem hann er oftast kallaður „Brian Cox prófessor“. Hann var líka frægur í smátíma á tíunda áratugnum sem hljómborðsspilari í hljómsveitinni D:Ream. | is/CC-MAIN-2016-07/04411.jsonl.gz.gz/8 | {
"data_id": "<urn:uuid:c1af7862-cfa4-4d57-ada7-81c6de778931>",
"date": "2016-02-09T07:48:53Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-07",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-07/segments/1454701156627.12/warc/CC-MAIN-20160205193916-00196-ip-10-236-182-209.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 0.9999750852584839,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 48,
"url": "https://is.wikipedia.org/wiki/Brian_Cox_(e%C3%B0lisfr%C3%A6%C3%B0ingur)"
} |
Sumarólympíuleikarnir 1976
Sumarólympíuleikarnir 1976 voru haldnir í Montréal í Quebec í Kanada frá 17. júlí til 1. ágúst. Ákvörðunin um staðsetninguna var tekin vorið 1970, en Los Angeles og Moskva sóttust einnig eftir að halda leikana. Fjöldi Afríkuríkja sniðgekk Ólympíuleikana af pólitískum ástæðum.
Efnisyfirlit
Aðdragandi og skipulagning[breyta | breyta frumkóða]
Montréal gat ekki státað af miklum mannvirkjum sem sæma þóttu Ólympíuleikum og þurfti því að reisa nýja velli og íþróttahús fyrir flestar greinar. Undirbúningurinn fór hægt af stað og framkvæmdir töfðust af ýmsum sökum, meðal annars vegna verkfalla. Íhugaði Alþjóðaólympíunefndin á árinu 1975 að flytja leikana annað.
Tímahrakið og vanáætlaður byggingarkostnaður varð til þess að stórtap varð á leikunum, sem reyndust borginni þung byrði. Tókst ekki að ljúka við skuldabaggann fyrr en árið 2006. Dýrastur var Ólympíuleikvangurinn eftir franska arkitektinn Roger Taillibert. Átti að vera hægt að draga þak yfir leikvöllinn í slæmu veðri, en ekki tókst að koma því við fyrir leikana. Þá tókst ekki að ljúka við aðaleinkennistákn leikvangsins, gríðarháan turn, fyrr en mörgum árum síðar.
Keppendum fækkaði nokkuð frá því sem verið hafði í München fjórum árum fyrr. Aðalástæðan var sú að 28 ríki, nær öll frá Afríku, ákváðu að sniðganga leikana. Með því vildu þau mótmæla að Nýja Sjálandi væri heimiluð þátttaka á Ólympíuleikum, en Nýsjálendingar höfðu keppt landsleik í rúgbý við Suður-Afríku og brotið þannig gegn alþjóðlegu banni við íþróttasamskiptum við stjórn hvíta minnihlutans í landinu.
Keppnisgreinar[breyta | breyta frumkóða]
Keppt var í 198 greinum. Fjöldi keppna í einstökum íþróttaflokkum er gefinn upp í sviga.
Einstakir afreksmenn[breyta | breyta frumkóða]
Kanadamönnum tókst ekki að vinna til gullverðlauna á leikunum. Er það í eina skiptið sem gestgjöfum á Ólympíuleikum mistekst að eignast sigurvegara. Sovétmenn hlutu flest gullverðlaun en athygli vakti að Austur-Þjóðverjar skutu Bandaríkjamönnum aftur fyrir sig og hlutu næstflest Ólympíugull.
Kúbverjinn Alberto Juantorena vann gullverðlaunin í 400 og 800 metra hlaupi. Hann hóf íþróttaferil sinn sem körfuknattleiksmaður og byrjaði ekki að æfa frjálsar íþróttir fyrr en hann var kominn á þrítugsaldur. Hann keppti í fyrsta skipti í 800 metra hlaupi skömmu fyrir leikana.
Líkt og á leikunum 1972, fór Finninn Lasse Virén með sigur af hólmi í 5.000 og 10.000 metra hlaupinu. Daginn eftir úrslitin í 5.000 metrunum keppti Virén í Maraþonhlaupi, en hafnaði þar í fimmta sæti.
Austur-Þýskaland, Vestur-Þýskaland og Sovétríkin skiptu á milli sín 31 af 39 verðlaunum frjálsíþróttakeppni kvenna.
Fjórtán ára gömul rúmensk fimleikastúlka, Nadia Comaneci, vann til þriggja gullverðlauna og fékk sjö sinnum hæstu einkunn, 10,0. Stjarna leikanna í München, Olga Korbut, var meidd og náði sér ekki á strik í keppninni.
Sovétmaðurinn Nikolai Andrianov vann fern gullverðlaun í fimleikakeppninni. Á ferli sínum vann hann til 15 verðlauna á Ólympíuleikum.
Hnefaleikakappinn Sugar Ray Leonard vann til gullverðlauna í sínum þyngdarflokki fyrir Bandaríkin. Sama gerðu bræðurnir Michael og Leon Spinks. Allir urðu þeir síðar kunnir atvinnumenn í greininni.
Bandarísku sundmennirnir unnu öll gullverðlaun nema ein í karlaflokki og austur-þýsku stúlkurnar öll nema þrenn í kvennaflokki. Kornelia Ender hlaut fern gullverðlaun og setti heimsmet í hverju sundi, þótt tvö þeirra færu fram með hálftíma millibili. Síðar hafa komið fram sterkar vísbendingar um að austur-þýskir læknar hafi gefið mörgum íþróttamönnum stera án vitundar þeirra og varpar það nokkurri rýrð á afrekin.
Boris Onishcenko, sovéskur keppandi í nútímafimmtarþraut, varð uppvís að því að eiga við rafbúnað í skylmingarsverði sínu svo að það gæfi honum fleiri stig en honum bar. Sovésku sveitinni var vísað úr keppni vegna þessa sérstæða svindlmáls.
Þátttaka Íslendinga á leikunum[breyta | breyta frumkóða]
Íslendingar sendu fjórtán íþróttamenn til keppni á Ólympíuleikunum í Montréal. Flestir voru keppendur í frjálsum íþróttum, átta talsins. Þrír Íslendingar kepptu í sundi, tveir í júdó og einn í Ólympískum Lyftingum Þá höfðu karlalandslið Íslands í blaki, knattspyrnu, körfuknattleik og handbolta öll tekið þátt í forkeppni Ólympíuleikanna án þess að komast í úrslitakeppnina.
Íslenska sundfólkið náði best þrítugasta sæti, en árangurinn þótti góður þar sem sett voru Íslandsmet í sjö af þeim átta greinum sem keppt var í.
Júdómennirnir tveir töpuðu báðir í fyrstu viðureign sinni.
Guðmundur Sigurðsson tók þátt í ólympískum lyftingum og varð í áttunda sæti af nítján keppendum í sínum þyngdarflokki.
Verðlaunaskipting eftir löndum[breyta | breyta frumkóða]
|Nr.||Land||Gull||Silfur||Brons||Alls|
|1||Sovétríkin||49||41||35||125|
|2||Austur-Þýskaland||40||25||25||90|
|3||Bandaríkin||34||35||25||94|
|4||Vestur-Þýskaland||10||12||17||39|
|5||Japan||9||6||10||25|
|6||Pólland||7||6||13||26|
|7||Búlgaría||6||9||7||22|
|8||Kúba||6||4||3||13|
|9||Rúmenía||4||9||14||27|
|10||Ungverjaland||4||5||13||22|
|11||Finnland||4||2||0||6|
|12||Svíþjóð||4||1||0||5|
|13||Bretland||3||5||5||13|
|14||Ítalía||2||7||4||13|
|15||Frakkland||2||3||4||9|
|16||Júgóslavía||2||3||3||8|
|17||Tékkóslóvakía||2||2||4||8|
|18||Nýja Sjáland||2||1||1||4|
|19||Suður-Kórea||1||1||4||6|
|20||Sviss||1||1||2||4|
|21||Jamaíka||1||1||0||2|
|Norður-Kórea||1||1||0||2|
|Noregur||1||1||0||2|
|24||Danmörk||1||0||2||3|
|25||Mexíkó||1||0||1||2|
|26||Trínidad og Tóbagó||1||0||0||1|
|27||Kanada||0||5||6||11|
|28||Belgía||0||3||3||6|
|29||Holland||0||2||3||5|
|30||Portúgal||0||2||0||2|
|Spánn||0||2||0||2|
|32||Ástralía||0||1||4||5|
|33||Íran||0||1||1||2|
|34||Mongólía||0||1||0||1|
|Venesúela||0||1||0||1|
|36||Brasilía||0||0||2||2|
|37||Austurríki||0||0||1||1|
|Bermúda||0||0||1||1|
|Pakistan||0||0||1||1|
|Púertó Ríkó||0||0||1||1|
|Tæland||0||0||1||1|
|Alls||198||199||216||613|
|
| | is/CC-MAIN-2016-07/04411.jsonl.gz.gz/24 | {
"data_id": "<urn:uuid:b5d99034-52f7-474e-9c95-a330e0b57cfe>",
"date": "2016-02-13T08:52:26Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-07",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-07/segments/1454701166261.11/warc/CC-MAIN-20160205193926-00142-ip-10-236-182-209.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 0.9997332692146301,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 77,
"url": "https://is.wikipedia.org/wiki/Sumar%C3%B3lymp%C3%ADuleikarnir_1976"
} |
Alríkislögregla Rússneska Sambandsríkisins
Alríkislögregla Rússneska Sambandsríkisins (FSB) (á rússnesku: ФСБ, Федеральная служба безопасности Российской Федерации; Federal'naya sluzhba bezopasnosti Rossiyskoy Federatsii) er mikilvægasta öryggisstofnun Rússneska sambandsríkisins og meginarftaki leyniþjónustustofnana frá tímum Sovétríkjanna kennd við Cheka, NKVD og KGB.
FSB er ábyrgt fyrir öryggi Rússneska sambandsríkisins. Stofnunin sinnir gagnnjósnum, innra öryggi og öryggi landamæra, barátta gegn hryðjuverkastarfssemi og skipulagðri glæpastarfssemi, og innra eftirlit, ma. með hernum. Allt lögreglustarf innan ríkjanna heyrir undir FSB ef þörf þykir.
Meginstarfssemi FSB er innan Rússneska sambandsríkisins en njósnir á erlendri grund eru á vegum sérstakrar stofnunar, Utanríkisleyniþjónusta Rússneska Sambandsríkisins (SVR). Undantekning á þessu er að FSB sinnir rafrænum njósnum erlendis.
Stofndagur FSB markast við 3. apríl 1995 þegar Boris Yeltsin þáverandi forseta Rússlands undirritaði lög þar sem fyrirrennarinn Alríkisstofnun gagnnjósna (skammstöfuð FSK), fékk nýtt heiti, FSB og aukin völd til gagnnjósna innan Rússlands.
Fjöldi starfsmanna FSB hefur ekki verið gefinn upp en talið er að allt að 350.000 manns vinni fyrir stofnunina.
Saga[breyta | breyta frumkóða]
Við lok seinni hluta áttunda áratugarins, þegar ríkisstjórn og efnahagur Sovétríkjanna voru að falli komin lifði leyniþjónustan KGB betur en flestir ríkisstofnanir, naut minni niðurskurðar starfsfólks og fjárhags. Stofnunin var engu að síður lögð niður tekin í sundur, eftir að öfl innan KGB tóku þátt í tilraun til valdaráns í ágúst 1991 gegn Mikhail Gorbachev þáverandi leiðtoga Sovétríkjanna.
Í ársbyrjun 1992 sá þáttur KGB sem bar ábyrgð á innra öryggi settur inn í ráðuneyti öryggismála. Tveimur árum síðar var Alríkisstofnun gagnnjósna (skammstöfuð FSK), sem laut stjórnar forseta.
Fyrirrennari FSB, Alríkisstofnun gagnnjósna (skammstöfuð FSK), var breytt með lögum frá báðum deildum Rússneska þingsins og samþykkt af þann 3. apríl 1995 af Boris Yeltsin þáverandi forseta Rússlands. Starfsseminni var gefið heitið FSB og veitt henni frekari völd, ma. að fylgjast með einkaheimilum og að sinna gagnnjósnum innan Rússlands sem og erlendis en þá í samstarfi við þá stofnun Rússneska ríkisins sem bar ábyrgð á njósnastarfssemi erlendis (SVR).
Lítið hefur farið fyrir boðuðum umbótum á þeirri stofnana sem sinntu leyniþjónustu innan Rússlands. FSB og aðrar stofnanir sem safna upplýsingum erlendis (SVR) og Alríkisstofnunin fyrir fjarskipti og upplýsingatækni Rússneska ríkisins) hafa að mestu verið óhreyfðar og lýtur friðhelgi gagnvart skoðun löggjafar- og dómsvalds.
Nokkrar takmarkanir voru þó settar á innlenda eftirlitsstarfsemi FSB, t.d. var dregið úr njósnum og eftirliti FSB á trúarstofnunum og hjálparstofnunum. Eftir sem áður hefur FSB verið stjórnað af fyrrum starfsmönnum KGB. Lítið var gert til að kanna fyrrum starfsemi KGB eða notkun þeirra á leyniþjónustugögnum.
Árið 1998 skipaði Boris Yeltsin þáverandi forseti fyrrum KGB foringja Vladimir Putin sem forstöðumann FSB. Hann tók síðar við forsetaembættinu af Yeltsin. Að auki var FSB beitt gegn starfssemi stéttarfélaga í Síberíu og uppgangi harðlínuafla til hægri í rússneskum stjórnmálum. Sem forseti jók Pútín enn völd FSB með því að efla starfssemi gagnnjósna, til að berjast skipulagðri glæpastarfsemi, og bæla niður aðskilnaðarsinna Téténíu.
FSB er stærsta öryggisþjónusta Evrópu og þykir afar skilvirk í gagnnjósnum. FSB hefur verið gagnrýnd fyrir að brjóta á mannréttindum með því að hylja sovéskar rætur sínar í KGB. Að auki hefur FSB verið gagnrýnst fyrir að hafa búið til mál á hendur pólitískum andstæðingum ríkjandi stjórnvalda og að nota ógnanir til að ráða njósnara FSB. Að auki hefur FSB verið gagnrýnt fyrir að hafa sótt að þeim rússnesku fræðimönnum sem hafa verið í rannsóknarsamstarfi við vestræna sérfræðinga á sviði afvopnunar.
Heimildir[breyta | breyta frumkóða]
- Fyrirmynd greinarinnar var „Federal Security Service (Russia)“ á ensku útgáfu Wikipedia. Sótt 26. apríl 2010.
- „Rússneska alríkislögreglan“ (Federal Security Service. (2010). Úr Encyclopædia Britannica. Sótt 24. april 2010, af vefnum Encyclopædia Britannica Online: http://search.eb.com/eb/article-9384885
- Pétur Guðmundur Ingimarsson: „Rússar eru máttugri en margir halda“. http://fiskurfiskur.blog.is/blog/fiskurfiskur/entry/642141/ tekið 24.04.2010.
- „Kurr í Kreml“ Grein í DV um Rússnesk stjórnmál. http://www.dv.is/frettir/2009/3/5/kurr-i-kreml/
- Frétt í Morgunblaðinu 29.3.2010: „Konur gerðu árásirnar í Moskvu“. http://mbl.is/mm/frettir/erlent/2010/03/29/konur_gerdu_arasirnar_i_moskvu/
- Frétt í Morgunblaðinu 09.02.2001: „Bók fyrrverandi njósnara MI6 gefin út í Rússlandi - Leyniþjónusta Rússa bendluð við útgáfuna“: http://www.mbl.is/mm/gagnasafn/grein.html?grein_id=588043
- Frétt hjá RÚV: 16.01.2008: „Stirt samband Breta og Rússa“. Um handtökur og yfirheyrslur FSB á starfsmönnum British Council.: http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/prenta/store64/item186571/
- FOI (Sænska rannsóknarstofnunin á sviði varnarmála): „Russian Power Structures- Present and Futures in Russian Politics“ (2007): http://www2.foi.se/rapp/foir2437.pdf
- Gordon Bennett: „The SVR: Russia's Intelligence Service“. Camberley, Surrey, UK, Conflict Studies Research Centre, Royal Military Academy, Sandhurst, March 2000. Á vefnum: http://www.da.mod.uk/CSRC/documents/Russian/C103
Tenglar[breyta | breyta frumkóða]
- Vefur FSB (á rússneksu) http://www.fsb.ru/ | is/CC-MAIN-2016-07/00411.jsonl.gz.gz/17 | {
"data_id": "<urn:uuid:2be0404a-ffc2-4f74-8909-c0748f9b7834>",
"date": "2016-02-14T08:10:28Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-07",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-07/segments/1454701171770.2/warc/CC-MAIN-20160205193931-00303-ip-10-236-182-209.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 0.9999097585678101,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 54,
"url": "https://is.wikipedia.org/wiki/Alr%C3%ADkisl%C3%B6gregla_R%C3%BAssneska_Sambandsr%C3%ADkisins"
} |
Hermesarstafurinn
Hermesarstafurinn eða Merkúrsstafurinn (en einnig kenndur við sprota og kallaður Hermesarsprotinn) (gríska: κηρύκειον - latína: caduceus) er gylltur stafur eða sproti sem tvær slöngur hlykkjast um og er vængjaður efst. Guðinn Hermes er oft sýndur í höggmynda- og myndlist með Hermesarstafinn í vinstri hendi, en Hermes var sálnaleiðir (psychagogos) og verndarguð kaupmanna, þjófa, lygara og fjárhættuspilara. Varast ber að rugla Hermesarstafnum saman við Asklepiosarstafinn og öfugt. | is/CC-MAIN-2016-07/00411.jsonl.gz.gz/18 | {
"data_id": "<urn:uuid:28236565-c745-4988-896a-1d46863ad8e8>",
"date": "2016-02-14T08:11:49Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-07",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-07/segments/1454701171770.2/warc/CC-MAIN-20160205193931-00303-ip-10-236-182-209.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 0.9999597072601318,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 82,
"url": "https://is.wikipedia.org/wiki/Hermesarstafurinn"
} |
Rín (fljót)
Rín (þýska: Rhein), er þriðja lengsta fljót í Evrópu og ein mikilvægasta samgönguleið álfunnar. Rín á upptök sín í svissnesku Ölpunum, nálægt St. Gotthard. Hún rennur meðfram landamærum Austurríkis og svo Liechtenstein, uns hún rennur inn í Bodensee. Þar myndar hún víðáttumikla óshólma, þeir stærstu í Mið-Evrópu inni í landi. Eftir það myndar hún landamæri milli Sviss og Þýskalands og nokkru seinna landamæri Þýskalands og Frakklands. Eftir langa leið um Þýskaland, þar á meðal um Ruhr-héraðið, rennur hún loks um Holland, þar sem hún rennur til sjávar í Norðursjó. Í Hollandi klofnar aðalfljótið og myndar nokkra arma. Þeirra helstir eru Waal, Lek og IJssel. Meðalrennsli fljótsins er um 2.000 m³/sek og það er alls 1.230 km langt. Við Schaffhausen í Sviss myndar fljótið Rínarfossinn, en hann er vatnsmesti foss Evrópu.
Margar stórar borgir eru á bökkum Rínarfljóts og eru miklir flutningar upp og niður eftir ánni. Hægt er að sigla upp eftir Rín frá Hollandi og alla leið til Basel og Rheinfelden í Sviss. Áin hefur gegnt mikilvægu hlutverki í hernaði og margir kastalar eru á bökkum hennar. Rín hét Rhenus á tímum Rómverja, en heitir Rhein á þýsku og Rhin á frönsku og Rijn á hollensku. | is/CC-MAIN-2016-07/05411.jsonl.gz.gz/12 | {
"data_id": "<urn:uuid:32bcaa6e-25ca-4f56-aa4e-0df57a1899a1>",
"date": "2016-02-11T15:06:18Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-07",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-07/segments/1454701162035.80/warc/CC-MAIN-20160205193922-00122-ip-10-236-182-209.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 0.9999878406524658,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 59,
"url": "https://is.wikipedia.org/wiki/R%C3%ADn_(flj%C3%B3t)"
} |
Tengiregla
Dæmi: Ef x, y og z eru stök í mengi M, þá er aðgerðin * sögð tengin, ef tengiregla gildir, þ.e.:
(x * y) * z = x * (y * z).
Aðgerð * í mengi A kallast víxlin ef a * b = b * a fyrir öll a og b úr A. Þá er sagt að víxlregla gildi fyrir * í menginu A. Gildi víxlreglan ekki má sýna fram á það með því að finna tvö stök úr A, köllum þau x og y, sem eru þannig að . Til dæmis má sýna að frádráttur er ekki víxlin aðgerð í Z með því að benda á að 3 - 2 er ekki það sama og 2 - 3.
Ef aðgerð er víxlin er aðgerðartafla hennar samhverf um hornalínuna sem liggur úr efra vinstra horninu niður í neðra hægra hornið.
Samlagning í N og margföldun í Z eru dæmi um víxlnar aðgerðir.
Aðgerð * í mengi A kallast tengin ef fyrir öll a, b og c í A gildir að . Ef aðgerð í mengi er tengin er sagt að tengiregla gildi. Ef aðgerð er ekki tengin má sýna það með því að finna þrjú stök, x , y og z úr A sem eru þannig að .
Samlagning í Z og margföldun í Z eru dæmi um tengnar aðgerðir. | is/CC-MAIN-2016-07/05411.jsonl.gz.gz/17 | {
"data_id": "<urn:uuid:5a1342c3-ceae-4221-9c5a-e4dca3c57172>",
"date": "2016-02-13T15:17:14Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-07",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-07/segments/1454701166739.77/warc/CC-MAIN-20160205193926-00095-ip-10-236-182-209.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 1.0000094175338745,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 93,
"url": "https://is.wikipedia.org/wiki/Tengiregla"
} |
Bodiam kastali
Bodiam kastali er staðsettur í Austur-Sussex, Englandi. Hann var bygður árið 1385 af Sir Edward Dallingridge, formlegum riddara hjá Edward III konungi Englands. Kastalinn er ótrúlega fallegur að sjá og afar merkileg bygging. Talið er að kastalinn hafi verið byggður í varnarlegum tilgangi til að hrinda burt hugsanlegum árásum Frakka. En kastalinn var samt frekar byggður til sýnis en sem raunverulegt varnartól.
Kastalinn minnir óneitanlega á sandkastala og er eflaust fyrirmynd margra slíkra. Ætla mætti að hann hefði verið mótaður af fötu og skóflu. Kastalinn er algerlega umlukinn sýki. Suðurhlutinn hefur svokallaðan miðturn, eða postern turn. Til hægri frá postern turninum er aðalsalurinn. Kastalinn hefur hornturna á öllum fjórum hornum. Meirihlutinn af innri byggingu kastalans eyðilagðist í Enska borgarastríðinu. Norðurhlið kastalans hefur hliðvarðhús og brú. Hornturninn þar til hægri inniheldur síðan kapellu.
Tengt efni[breyta | breyta frumkóða]
Heimildir[breyta | breyta frumkóða]
- Fyrirmynd greinarinnar var „Bodiam castle“ á ensku útgáfu Wikipedia. Sótt 27. apríl 2006.
- Upplýsingar um Bodiam kastalann á heimasíðu National Trust | is/CC-MAIN-2016-07/01411.jsonl.gz.gz/2 | {
"data_id": "<urn:uuid:00842780-4150-49ba-8ae4-6279a30e26f3>",
"date": "2016-02-06T09:08:23Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-07",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-07/segments/1454701146241.46/warc/CC-MAIN-20160205193906-00015-ip-10-236-182-209.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 0.9999833106994629,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 58,
"url": "https://is.wikipedia.org/wiki/Bodiam_kastali"
} |
Fiskveiðieftirlit
Í lögum um Landhelgisgæslu Íslands nr. 52/2006 segir að Landhelgisgæslan hafi það verkefni að sinna almennri löggæslu á hafinu, þ.m.t. fiskveiðieftirliti. Í lögunum er ekki nánar fjallað um með hvaða hætti slíkt eftirlit fer fram enda er kveðið á um það í lögum um fiskveiðar.
Í lögum um veiðar í fiskveiðilandhelgi Íslands nr. 79/1997 er Landhelgisgæslunni fengið mikilsvert hlutverk við eftirlit með fiskveiðum. Er þetta verkefni sameiginlega á könnu Fiskistofu, Hafrannsóknastofnunar og Landhelgisgæslunnar. Segir þar m.a. í 2. mgr. 10. gr. að verði starfsmenn Landhelgisgæslunnar varir við að stundaðar séu skaðlegar veiðar, skuli þeir tilkynna það til Hafrannsóknastofnunar eða þeirra aðila sem stofnunin tilnefnir í því skyni.
Veiðar teljast vera skaðlegar skv. 3. mgr. 10. gr. laga um veiðar í fiskveiðilandhelgi Íslands þegar smáfiskur í afla fer yfir þau viðmiðunarmörk sem ráðherra hefur ákveðið að fengnum tillögum Hafrannsóknastofnunarinnar. Sama gildir um veiðar á smáhumri, smárækju eða öðrum tegundum nytjastofna, enda hafi verið sett viðmiðunarmörk varðandi nýtingu hlutaðeigandi stofns. Þá teljast það enn fremur skaðlegar veiðar í þessu sambandi ef telja verður að veiðarnar séu ekki í samræmi við aðrar ákvarðanir sem teknar hafa verið um hagkvæma nýtingu viðkomandi nytjastofna.
Eftirlit varðskipsmanna felst í því að mæla stærð fisks um borð í bátum og skipum og reynist meðaltal fisks vera undir leyfilegum viðmiðunarmörkum gerir skipherra vakthafandi fiskifræðingi hjá Hafrannsóknastofnun viðvart og gerir tillögu um lokun svæðis. Áður en skipherra gerir slíka tillögu á hann að ráðfæra sig við skipstjóra sem eru að veiðum á svæðinu. Í framhaldi af því taka sérfræðingar Hafrannsóknastofnunar ákvörðun um skyndilokun hafsvæðisins. Skal skv. 4. mgr. 10. gr. laga um veiðar í fiskveiðilandhelgi Íslands í framhaldi af því tilkynna veiðieftirliti Fiskistofu og stjórnstöð Landhelgisgæslunnar um skyndilokanir.
Samkvæmt 6. mgr. 10. gr. laga um veiðar í fiskveiðilandhelgi Íslands er sjávarútvegsráðuneytinu heimilt að leyfa einstökum fiskiskipum að stunda tilraunaveiðar á svæðum sem lokað hefur verið tímabundið skv. 4. mgr. Slíkt skal þó jafnan gert undir eftirliti Fiskistofu, Hafrannsóknastofnunarinnar eða Landhelgisgæslunnar og skal skipstjórnarmönnum skylt að fara að fyrirmælum eftirlitsaðila varðandi tilraunaveiðarnar.
Eftirlit Landhelgisgæslunnar á hafi úti felst í því að áhafnir varðskipa framkvæma svokallaðar skyndiskoðanir. Við skyndiskoðun eru skipsskjöl, búnaður, lögskráning, atvinnuréttindi yfirmanna, veiðarfæri og afli skoðaður. Við skoðun notar handhafi löggæsluvalds staðlað form til að merkja við þá þætti sem kannaðir eru og skrá niður ef eitthvað er athugavert og ólöglegt. Að lokinni skoðun er skipstjóra gefinn kostur á að skrá athugasemdir og hann undirritar einnig skýrsluna. Hafi fiskveiðibrot verið framið, er skipinu vísað til hafnar þar sem lögreglan rannsakar málið til hlítar. Landhelgisgæslan sendir lögreglustjóra kæru og hann tekur síðan ákvörðun um hvort ákært er í málinu.
Í eftirtöldum lögum er fjallað um fiskveiðieftirlit Landhelgisgæslunnar:
Lög um umgengni um nytjastofna sjávar nr. 57/1996
Lög um veiðar í fiskveiðilandhelgi Íslands nr. 79/1997
Lög um veiðar og vinnslu erlendra skipa í fiskveiðilandhelgi Íslands nr. 22/1998
Lög um lax og silungsveiði nr. 61/2006
Framkvæmdavaldið setur á grundvelli framangreindra laga sett margvíslegar reglugerðir um fiskveiðar, veiðisvæði, veiðarfæri og eftirlit sem finna má á heimasíðu sjávarútvegs- og landbúnaðarráðuneytis. | is/CC-MAIN-2016-07/01411.jsonl.gz.gz/6 | {
"data_id": "<urn:uuid:429b34f1-a1b3-4577-8ff2-75dfc9ffbf1b>",
"date": "2016-02-08T12:15:47Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-07",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-07/segments/1454701153323.32/warc/CC-MAIN-20160205193913-00337-ip-10-236-182-209.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 0.9999786615371704,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 36,
"url": "http://www.lhg.is/loggaesla-og-eftirlit/fiskveidieftirlit/"
} |
Hjá mér er ekki fastur liður á gamlársdag að horfa á Kryddsíldina umræðuþátt Stöðvar 2 með forystumönnum stjórnmálaflokkanna. Heiti þáttarins þykir mér best, með því er haldið í þýðingarvillu í Morgunblaðinu á sínum tíma. Þar var heiti á umræðuþætti í danska útvarpinu, sjónvarpi eða hljóðvarpi, Krydsild, íslenskað sem kryddsíld, þegar þær Margrét Danadrottning og Vigdís Finnbogadóttir, forseti Íslands, voru þar saman - ef ég man rétt.
Með danska orðinu krydsild er því lýst, þegar skotið er úr tveimur gagnstæðum áttum, og segja má, að það hafi gerst á hótel Borg í dag, þegar Kryddsíldin var í loftinu, því að þá var bæði „skothríð“ innan dyra undir stjórn Sigmundar Ernis Rúnarssonar og utan undir stjórn einhverra annarra, sem segjast að vísu hafa verið stjórnlausir, en tókst að stöðva útsendinguna og eyðileggja auk þess tæki Stöðvar 2 og valda milljónaskemmdum að sögn Sigmundar Ernis.
Lögregla varð að beita piparúða til að rýma hótel Borg. Þá var sjúkralið kallað á vettvang til að hlú að þeim, sem urðu fyrir úðanum eða meiddust vegna mótmælanna.
Má segja, að árið endi með dálitlum fjölmiðlastæl, þótt vissulega hefði hann mátt vera friðsamlegri og vingjarnlegri. Hvað er áunnið með því að trufla útsendingu umræðuþáttar? Er ekki ávallt verið að hvetja til þess, að rætt sé saman og leitast við að skýra málin?
Lögregla lýsir atburðum þannig:Lesa meira
Í dag kom í ljós, að enginn hafði sótt um embætti hins sérstaka saksóknara, svo að ég ákvað að framlengja umsóknarfrest til 12. janúar.
Að tillögu hæstaréttar skipaði ég Viðar Má Matthíasson varadómara í hæstarétti í stað Páls Hreinssonar, sem er formaður í rannsóknarnefnd á bankahruninu.
Umboðsmaður alþingis birti í dag álit sitt vegna kvörtunar í tilefni af skipun Þorsteins Davíðssonar í embætti héraðsdómara, sá hann „tiltekna annmarka“ á skipuninni.
Umboðsmaður gerði þá athugasemd við ákvörðun mína um vanhæfi mitt, að ég hefði tekið hana of seint í ferlinu. Ég tók hana, þegar málið var komið af umsagnarstigi og var lagt fyrir ráðherra til ákvörðunar. Ég hef almennt þann hátt á að koma ekki að ákvörðunum um skipanir í embætti, fyrr en á þessu stigi, og brá út ekki af þeirri reglu í þetta skipti.
Fór síðdegis í Reykjanesbæ og sat þar fund með lögreglumönnum á Suðurnesjum, þar sem kynnt var nýtt skipurit lögregluliðsins og staðfest sú breyting, sem ákveðin hefur verið að tillögu þeirra Ólafs K. Ólafsson, sýslumanns Snæfellinga, Jóns Bjartmarz, yfirlögregluþjóns hjá ríkislögreglustjóra, og Halldórs Halldórssonar, fjármálastjóra lögreglunnar á höfuðborgarsvæðinu, en þeir tóku þrír að sér hinn 1. október sl. að leiða liðið inn í nýtt skipulag.
Sigríður Björk Guðjónsdóttir, sem tekur við lögreglustjóraembættinu hinn 1. janúar af Ólafi K. Ólafssyni, kynnti nýja skipuritið og svaraði spurningum lögreglumanna.
Að loknum lögreglumannafundinum hittum við fulltrúa sveitarstjórna á Suðurnesjum og var nýja skipulagið kynnt fyrir þeim og spurningum þeirra svarað.
Alþingi samþykkti breytingu á tollalögum, sem skyldi yfirstjórn tollamála frá lögreglustjóranum og setti undir tollstjóra, en nú er landið allt eitt tollumdæmi.
Með þessum ágætu og málefnalegu fundum í Reykjanesbæ lauk endurskipulagningu á embætti lögreglustjórans á Suðurnesjum, sem ég kynnti í mars sl., þegar fyrir lá, að enn einu sinni stefndi í mikinn fjárhagsvanda hjá embættinu á þessu ári.
Miðað við allan hávaðann, sem var frá mars fram til loka september vegna tillagna minna um breytingar á embættinu, er fagnaðarefni, að lokaskrefið er stigið í góðri sátt og án þess, að menn séu í uppnámi.
Í Hönnunarsafninu við Garðatorg í Garðabæ er forvitnileg sýning á íslenskum jólaskeiðum.
Áhugamenn um lestur á netinu hafa tekið eftir því, að Styrmir Gunnarsson, fyrrverandi ritstjóri Morgunblaðsins, hefur skrifað greinar á vefsíðuna www.amx.is og www.evropunefnd.is , en það er umræðuvettvangur sjálfstæðismanna um Evrópumál í aðdraganda landsfundarins 29. janúar.
Viðbrögðin við greinum Styrmis hafa verið mikil en ómálefnalegust á vefsíðu Egils Helgasonar, þar sem nafnleysingjar vaða uppi og ausa úr skálum reiði eða fávisku. Er með nokkrum ólíkindum, að Egill skuli sætta sig við, að þessi ósköp birtist á síðu undir nafni hans.
Mbl.is tilkynnti, að frá og með næstu áramótum yrðu menn að birta þar blogg-athugasemdir undir nafni.
Það hlýtur aðeins að vera spurning um tíma, hvenær verður látið reyna á ábyrgð þeirra, sem eru farvegir fyrir árásir nafnleysingja á nafngreinda menn á netinu.
Í dag ritaði ég pistil um efnahagsbrot hér á síðuna.
Páll Magnússon, formannsframbjóðandi í Framsóknarflokknum, heldur áfram að ráðast á Samfylkinguna og saka hana um skort á stefnufestu í Evrópumálum. Hann gerir grín að Kristrúnu Heimisdóttur, aðstoðarmanni utanríkisráðherra, og Ágústi Ólafi Ágústssyni, varformanni Samfylkingarinnar, fyrir að koma fram á völlinn og segja, að víst hafi Samfylkingin mótað sér stefnu í Evrópumálum, þótt Stefán Jóhann Stefánsson, varaborgarfulltrúi Samfylkingarinnar, segi annað, en hann situr í þeirri nefnd flokksins, sem á að móta þessa stefnu.
22. febrúar 2003 sagði ég frá því hér á síðunni, að í aðdraganda þingkosninga þá um vorið hefði ég rætt við Össur Skarphéðinsson um niðurstöður í skoðanakönnun á vegum Stöðvar 2, sem sýndi, að meirihluti væri andvígur aðild Íslands að Evrópusambandinu (ESB). Það hefði komið mér á óvart, hve Össur gerði í raun lítið úr Evrópustefnu Samfylkingarinnar. Var hann þeirrar skoðunar, að ekkert þýddi að ræða ESB-aðild nema Sjálfstæðisflokkurinn hefði þar forystu. Þetta hefði verið annar tónn en áður hjá Össuri og taldi ég líklegast, að einhverjir ímyndarsérfræðingar hefðu sagt Össuri og Samfylkingunni, að til einskis væri að setja ESB-aðild á oddinn í kosningabaráttunni. Ekki væri aðeins, að Össur talaði á annan veg um ESB og Ísland en hann hefði gert. Halldór Ásgrímsson, formaður Framsóknarflokksins, hefði einnig blásið málið út af borðinu í setningarræðu sinni á flokksþingi framsóknarmanna föstudaginn 21. febrúar, 2003.
Nú fimm árum síðar virðast forystumenn í Samfylkingu og Framsóknarflokki enn vera komnir í hár saman vegna Evrópumála og enn bíða þeir eftir því, hvað Sjálfstæðisflokkurinn segir. Páll Magnússon segir. að hafi Framsóknarflokkurinn verið „hækja“ Sjálfstæðisflokksins í ríkisstjórn sé Samfylkingin „skækja“ Sjálfstæðsflokksins í núverandi ríkisstjórn.
Þetta orðbragð Páls er líklega til marks um nýja tíma í stjórnmálum. Ég tel það ekki til neinna bóta og ekki auðvelda neinum að gera upp hug sinn.
|
|
Á andriki.is stendur hinn 25. desember:
Ef Ísland á ekki heima með evrópuþjóðum innan Evrópusambandsins að þínu mati hvar á Ísland þá heima í alþjóðasamfélaginu ef litið er til efnahagslegra, menningarlegra, pólitískra og stjórnskipulegra þátta ?
|- Spurt á fundi einnar af Evrópunefndum Sjálfstæðisflokksins 22. desember 2008.|
Spurningunni hér að ofan var beint til Björns Bjarnasonar dómsmálaráðherra sem var einn af gestum fundarins í Valhöll. Vefþjóðviljinn hefur svör Björns ekki á takteinum enda er það spurningin sjálf sem er klassík og mikilvægt sýnishorn um hugarheim forræðishyggjunnar. Hún skýrir svo vel þá nauðhyggju og trú á miðstýringu sem einkennir marga ESB-sinna.“
Ég svaraði á þann veg, að ég teldi Ísland ekki einangrað eins og málum væi nú komið. Við erum þátttakendur í alþjóðasamfélaginu á grundvelli fjölmargra alþjóðasamninga og þar á meðal við Evrópusambandið um viðskiptafrelsi og landamærafrelsi.
„Í þeim fróðlegu umræðum, sem nú fara fram á vettvangi Sjálfstæðisflokksins um málefni Íslands og Evrópusambandsins hefur það sjónarmið komið fram, að þar sé á ferðinni friðþæging (appeasement) gagnvart Samfylkingunni til þess að koma í veg fyrir stjórnarslit. Með þeirri orðanotkun er raunverulega spurt, hvort Sjálfstæðisflokkurinn sé á leið til Munchen en nú í haust voru liðin 70 ár frá því að Neville Chamberlain sneri sigri hrósandi heim til Bretlands frá Munchen með pappírsblað, sem þeir höfðu sett nafn sitt á, hann og Adolf Hitler og Chamberlain taldi að mundi tryggja frið í heiminum um okkar daga.“
Egill Helgason tók kipp, þegar hann las þetta eftir Styrmi og segir:
„Björn Bjarnason hefur skrifað, oftar en einu sinni að mig minnir, að umræðu um málefni ljúki sjálfkrafa þegar annar aðilinn fer að líkja hinum við Hitler eða nasista.
Skyldi þetta líka eiga við Styrmi Gunnarsson þegar hann líkir hugsanlegum aðildarviðræðum Íslands við Evrópusambandið við samningana í München 1938?“
Lesa meira
Á sínum tíma kannaði ég að hvatningu föður míns, hvort ekki væri rétt, að Jón Vigfússon, Bauka-Jón, væri sá í hópi forfeðra okkar, sem síðast hefði orðið biskup. Það reyndist svo. Í nýrri bók Jóns Þ. Þór. sagnfræðings, Bauka-Jón - saga frá sautjándu öld er haft eftir Oddi F. Helgasyni, ættfræðingi, að skráðir afkomendur Jóns og Guðríðar Þórðardóttur, konu hans, lífs og liðnir, séu liðlega 130.000 og þar af segir Jón Þ. Þór, að um 30.000 séu nú á lífi.
Jón Þ. Þór hefur ekki miklar heimildir um Jón að styðjast við en honum tekst að gera efni sínu góð skil með vísan til þess litla, sem til er um Bauka-Jón, og flétta það inn í aldarfarslýsingu og lýsingu á þeim breytingum, sem urðu á stjórn Danaveldis, þegar einveldi konungs og arfríkið kom til sögunnar árið 1661. Aðallinn missti vald sitt til að setja konungsefni skilyrði og nýr valdahópur embættismanna kom til sögunnar. Bauka-Jón hlaut upphefð sína og embætti frá þeim hópi, sem vildi einnig storka fulltrúum gamla kerfisins á Íslandi. Skýrt dæmi um það er, að konungur gerði Jón Vigfússon að biskupi á Hólum - en Jón var ekki prestlærður. Var þetta svar konungs og embættismanna hans við því, að Jón lét af sýslumannsembætti á Mýrum og í Borgarfirði vegna ásakana um að hafa stundað launverslun með tóbak auk þess að hafa móðgað embættismann konungs á þingi á Þingvöllum.
Af bókinni má ráða, að Bauka-Jón hafi verið virkur þátttakandi í einskonar uppreisn að ofan gegn ríkjandi kerfi, þar sem menn handgengir konungi gripu tækifæri á miklu breytingaskeiði til að umbylta stjórnarháttum, sem staðið höfðu um aldir. Byltingin tókst hins vegar ekki nema að hluta og bæði í Danmörku og á Íslandi át hún að nokkru leyti börnin sín. Jón Vigfússon andaðist á Hólum árið 1690 rétt í þann mund, sem hann var dæmdur frá biskupsembætti og eignum sínum á alþingi. Hæstiréttur hnekkti þeim dómi, þar sem ekki væri unnt að veitast að eignum hans látnum eða láta verk hans bitna á ekkju hans og börnum.
Sumir töldu Bauka-Jón göldróttan. Er það tímanna tákn, að orð Jóns Þ. Þór um galdra á sautjándu öld eigi erindi inn í þjóðmálaumræðu líðandi stundar, þegar Eva Hauksdóttir, eigandi Nornabúðarinnar, efnir til svartagaldurs á túninu fyrir framan stjórnarráðshúsið. Jón Þ. Þór segir: „Hvítagaldur var bannaður með lögum og lágu þungar refsingar við því að fara með hann, þótt ekki væru menn líflátnir fyrir þær sakir. Enn verra þótti þó að stunda svartagaldur, en hann var notaður í því skyni að valda öðrum tjóni. Ásakanir um að fólk stundaði svartagaldur tóku að skjóta upp kollinum þegar nokkuð var liðið á sautjándu öldina og frá 1654 til 1685 voru alls tuttugu Íslendingar brenndir á báli fyrir galdur og einn hafði verið brenndur áður, árið 1625.“
Gleðileg jól!
Á vefsíðunni Bloomberg.com birtist í gær, Þorláksmessu, frásögn af ástandinu á Íslandi undir fyrirsögninni: Iceland 'Like Chernobyl' as Meltdown Shows Anger Can Boil Over. Vísanin til Tjsernóbíl-kjarnorkuslyssins 26. apríl, 1986 er höfð eftir Þórhalli Vilhjálmssyni, markaðsstjóra, sem sagði við fréttamanninn Ben Holland, sem búsettur er í Istanbúl: „Ísland er núna eins og Tsjernóbíl eftir sprenginguna. Allt virðist eðlilegt en það er geislavirkni.“
Á mbl.is var þetta sagt í tilefni af þessari frétt á Bloomberg.com:
„Versta kjarnorkuslys sögunnar varð í kjarnorkuverinu í Chernobyl þegar sprenging varð þar árið 1986. Að minnsta kosti átta þúsund manns létust í sprengingunni og eftirköstum hennar. “
Hvaðan mbl.is hefur töluna 8000 um mannfallið eftir kjarnorkuslysið, kemur ekki fram. Í skýrslu nefndar á vegum Sameinuðu þjóðannar, UNSCEAR-skýslunni frá 2001 segir, að rekja megi dauða 30 manns til kjarnorkuslyssins. Hafa frásagnir af hörmungum vegna þess verið taldar meðal mestu blekkinga 20. aldarinnar.
Frásögnin á Bloomberg.com sver sig í ætt við þá blaðamennsku, sem tengir Ísland heimi álfa, trölla og galdra, enda er galdranornin Eva Hauksdóttir meðal viðmælenda Bens Hollands. Þar kemur einnig við sögu hinn sígldi herstöðvaandstæðingur, Stefán Pálsson. Hann undrast, að „ordinary people“ - ósköp venjulegt fólk - skuli ekki fjargviðrast yfir aðgerðasinnum í hópi mótmælenda, og Stefán telur réttmætt að ráðast á lögreglustöðina.
Gunnlaugur Guðmundsson, stjörnuspámaður, séra Birgir Ásgeirsson, prestur í Hallgrímskirkju. og Hannes Hólmsteinn Gissurarson prófessor eru nefndir í veffréttinni.
Frásögnin er ekki beint til þess fallin að koma neinum í jólaskap. Hún er enn eitt dæmi um það, sem sagt er um land og þjóð vegna bankahrunsins. Sé hins vegar ekki meira að marka inntakið en allt, sem sagt var og átti ekki við rök að styðjast eftir Tsjernóbíl-slysið, er stærsta spurningin, hvort nokkru sinni tekst að koma hinu sanna og rétta á framfæri um Ísland og Íslendinga - eða hvort bankahrunið hvíli eins og illt ský yfir landi og þjóð, eftir að birtir að nýju.
Látum ekki skugga þessara atburða spilla þeim boðskap birtu og trúar, sem jólin flytja okkur!
Ríkisstjórnin kom saman til fundar klukkan 09.30 í fundarsal forsætisnefndar alþingis í þinghúsinu. Af þeim þremur fundarsölum, sem ríkisstjórnin hefur notað, á meðan ég hef setið í henni, er þessi sá þægilegasti. Einnig skiptir miklu, að rými er fyrir framan hann, þannig að menn ganga ekki beint í flasið á fréttamönnum, sem bíða með myndatökumönnum og sitja fyrir ráðherrum að fundi loknum.
Í fjárlögum ársins 2008 er veitt 17 milljónum króna til að koma upp öryggiskerfi í kringum Bessastaði með þessari skýringu í greinargerð:
„Gerð er tillaga um 17 m.kr. framlag vegna kostnaðar við öryggismál á Bessastöðum. Um er að ræða útgjöld við uppsetningu á öryggishliði og öryggismyndavélum, auk búnaðar og nauðsynlegra lagna sem tengjast verkinu.“
Uppsetningin á þessum öryggisbúnaði markar þáttaskil í gæslu við forsetasetrið og endurspeglar breytt viðhorf í þessu efni hjá Ólafi Ragnari Grímssyni.
Á fréttavefnum www.amx.is má í dag lesa forvitnilegar tilvitnanir í þá Stefán Jóhann Stefánsson, varaborgarfulltrúa Samfylkingarinnar, um hálfkaraða Evrópustefnu Samfylkingarinnar og yfirboð Páls Magnússonar, formannsframbjóðanda í Framsóknarflokknum, gagnvart Ingibjörgu Sólrúnu Gísladóttur í ESB-aðildarmálum.
Alþingi kom saman til fundar klukkan 09.30 og lauk fundum þess um klukkan 20.00 með samþykkt fjárlaga fyrir árið 2009 og fjáraukalaga 2008. Hraðinn við afgreiðslu fjárlaga hefur verið mikill og þungi hvílt á fjárlaganefnd og embættismönnum þings og ráðuneyta, sem að málinu koma. Næsta skref er að átta sig nákvæmlega á því, hvað í þessu öllu felst og hvernig unnt er að hrinda því í framkvæmd. Vafalaust munu ýmsar stofnanir kveinka sér undan tölunum, sem við blasa.
Klukkan 12.00 var ég í Valhöll og flutti þar stutta ræðu og svaraði spurningum um Evrópumál - en fundurinn var haldinn á vegum undirhóps Evrópunefndar Sjálfstæðisflokkksins og stjórnar Friðrik Sophusson, fyrrverandi varaformaður flokksins, honum. Hlutverk mitt var að ræða, stöðu okkar utan og innan Evrópusambandsins.
Samþætting og hagræðing er meðal þess, sem óhjákvæmilegt er að hafa að leiðarljósi í ríkisrekstri og annars staðar. Hinn 16. desember vakti ég máls í ríkisstjórn á aðgerðum í þessa átt að því er varðar starfsemi á mínu verksviði í dóms- og kirkjumálaráðuneytinu. Vegna villandi forsíðufréttar um þau mál í Fréttablaðinu í dag, þar sem látið er í veðri vaka, að eitthvert frumkvæði sé á vegum utanríkisráðuneytis vegna varnarmálastofnunar, sem eigi í deilum við Neyðarlínuna vegna útreikninga hennar á sparnaði með brotthvarfi varnarsmálastofnunar, sendi dóms- og kirkjumálaráðuneytið frá sér fréttatilkynningu. Þar segir meðal annars:
„Ríkisstjórnin féllst hinn 16. desember sl. á tillögu Björns Bjarnasonar, dóms- og kirkjumálaráðherra, um að stefnt yrði að samþættingu verkefna og hagræðingu á starfssviði öryggis- og siglingamála. Var dóms- og kirkjumálaráðuneytinu falið að hafa forgöngu um viðræður dóms- og kirkjumálaráðuneytis, samgönguráðuneytis, heilbrigðisráðuneytis, sjávarútvegsráðuneytis og utanríkisráðuneytis í því augnamiði að sameina krafta ríkisstofnana, sem tengjast siglingum, sjósókn, öryggi, löggæslu, eftirliti, sjúkra- og neyðarflugi sem og sjómælingum og rannsóknum í hafinu. Markmiðið er að auka hagræði og skilvirkni í rekstri þeirra stofnana sem hér um ræðir, en það eru einkum Landhelgisgæslan, Varnarmálastofnun, Siglingastofnun, Fiskistofa, Hafrannsóknarstofnun, Vaktstöð siglinga auk þeirra, sem sinna sjúkraflugi.
Með bréfi fjármálaráðuneytisins dags. 14. nóvember sl. er ráðuneytum falið að leita allra leiða til að draga úr ríkisútgjöldum með hliðsjón af forgangsröðun brýnustu verkefna og kjarnastarfsemi og huga að hagræðingu og skipulagsbreytingum eins og sameiningu stofnana.“
Daginn tekur nú að lengja að nýju. Veðrið var milt til gönguferðar í dag. Snjórinn hafði ekki verið troðinn á göngustíg í Öskjuhlíðinni, en hann var ekki of þungur undir fæti. Framkvæmdum er haldið áfram við hús Háskólans í Reykjavík í Vatnsmýrinni og sýnist unnið við að glerja neðstu hæðina, þótt ekki sé lokið við hina efstu.
Eiríkur Bergmann Einarsson, Evrópusérfræðingur á Bifröst, segir í grein í Fréttablaðinu í gær, að Íslendingar hafi ekki kosið að nýta fullveldisrétt sinn í stofnunum Evrópusambandsins. Fyrir þá, sem fylgjast með því, hvernig Ísland notar rétt sinn á grundvelli samningsins um evrópska efnahagssvæðið eða Schengen-samstarfsins, er þessi fullyrðing úr lausu lofti gripin.
Þá má vekja athygli á því, að tillögur Evrópunefndar, sem lauk störfum í mars 2007, miða að því, að Íslendingar nýti fullveldisrétt sinn enn meira en gert hefur verið til að gæta hagsmuna sinna í Brussel. Aðild að Evrópusambandinu er alls ekki skilyrði þess að nýta fullveldisréttinn í Brussel - samningurinn um evrópska efnahagssvæðið (EES) gefur Íslendingum gott tækifæri til þess.
Málflutningur aðildarsinna er ekki trúverðugur, þegar hann byggist að verulegu leyti á því, að gera lítið úr stöðu Íslendingar gagnvart Evrópusambandinu á grundvelli EES-samningsins.
Ég vek athygli lesenda síðu minnar, að nýtt hefti af tímaritinu Þjóðmálum kom út fyrir skömmu og er þar margt forvitnilegt að finna.
Klukkan 20.30 var ég Grafarvogskirkju og hlýddi á jólatónleika Lögreglukórs Reykjavíkur. Kirkjan var þéttsetin og var kórnum, einsöngvurum, Önnu Margréti Óskarsdóttur og Eiríki Hreini Helgasyni, hljóðfæraleikurum og Guðlaugi Viktorssyni, stjórnandi, vel fagnað.
Alþingi kom saman til fundar klukkan 09.30 í morgun og lauk fundum um 17.30. Nokkur mál urðu að lögum en fjárlög ársins 2009 og fjáraukalög ársins 2008 eru enn óafgreidd.
Fyrir nokkru gerði ég hér á siðunni athugasemdir við Morgunblaðs-grein Reynis Eyvindarsonar, þar sem hann hvatti lesendur til að yfirgefa Sjálfstæðisflokkinn. Reynir svarar þessum athugasemdum í Morgunblaði, sem dreift er í dag en hefur útgáfudag á morgun.
Reynir telur, að óheimilt sé að skipa Þorstein Davíðsson og Ólaf Börk Þorvaldsson dómara, af því að þeir tengist Davíð Oddssyni. Ofstæki af þessum toga er ómálefnalegt og dæmir sig sjálft.
Reynir bendir á, að þeir, sem hafi gerst sekir eftir dómi um „verk sem er svívirðilegt að almenningsáliti“ þurfi uppreist æru til að geta boðið sig fram til þings. Því fer sem betur fer fjarri, að allir dómar séu um brot af þessu tagi, þess vegna þurfa ekki allir dæmdir menn uppreist æru til að geta boðið sig fram til þings. Séu lagaskilyrði fyrir hendi, er auk þess skylt að veita uppreist æru sé þess óskað.
Ég ætla ekki að deila við Reyni um sérgrein hans, verkfræði. Ef til vill þarf lögfræðikunnáttu til að átta sig á því, sem ég sagði um uppreist æru og þingmennsku.
Reynir getur alls ekki kennt Sjálfstæðisflokknum einum um kvótakerfið og hvatt fólk til að yfirgefa flokkinn og ganga í aðra flokka þess vegna. Hann staðfestir í svari sínu til mín, að allir flokkar eða forverar þeirra nema Frjálslyndi flokkurinn hafa komið að útfærslu kvótakerfisins á einn eða annan veg.
Reynir viðurkennir, að Ísland sé ekki gjaldþrota en lýkur grein sinni á þeim orðum, að Ísland sé meira en gjaldþrota!
Ég geri ekki lítið úr rökræðum af þessu tagi, þótt þær skili í raun engu, enda er Reynir fyrst og síðast að „pönkast“ á Sjálfstæðisflokknum, svo að vitnað sé í Reyni Traustason, ritstjóra DV. Tilgangurinn er að gera hlut Sjálfstæðisflokksins sem verstan, hvað sem tautar og raular.
Ragnarök fjórða og síðasta óperan í Niflungahring Richards Wagners var sýnd í stv2 í kvöld í uppfærslu Konunglegu sænsku óperunnar.
Ríkisstjórnin kom saman til fundar í alþingishúsinu í morgun í sal, þar sem áður var skrifstofa forseta Íslands og síðar mötuneyti alþingis, áður en skálinn var reistur við hlið þinghússins. Aðstaða er góð til að funda þarna og var það til dæmis gert 15. mars 2006, þegar boð bárust frá Bandaríkjastjórn um brottför varnarliðsins. Það eru þægindi af þessari aðstöðu í þinghúsinu, þegar annir eru miklar á þingi og menn þurfa helst að vera á tveimur stöðum í einu.
Þingmenn eru nú á lokaspretti fyrir jólaleyfi og í dag var tilkynnt, að menntamálanefnd hefði beint því til starfhóps menntamálaráðherra að útfæra reglur um auglýsingar RÚV og um leið varðandi eignarhald á fjölmiðlum. Þau mál verði að haldast í hendur. Nefndin fær frest fram til 15. febrúar. Með þessu er ákveðið að hætta við að svo stöddu að takmarka auglýsingar í RÚV en flytja hins vegar sérstakt frumvarp um nefskatt vegna RÚV.
Fjölmörg rök eru fyrir þessari ákvörðun nefndarinnar en vísan hennar til að settar verði reglur um eignarhald byggjast á því, að Baugur á 365 eða hvað sem fjölmiðlafyrirtækið um Baugsmiðlana heitir nú. Keppinautar Baugs á smásölumarkaði færa fyrir því skýr rök, að með öllu sé óviðunandi fyrir þá, að verða neyddir til að leggja fyrir fyrirtækið áætlanir sínar um auglýsingar, af því að ekki sé í nein önnur hús að venda, þegar hugað sé að auglýsingum í sjónvarpi.
Samkeppniseftirlitið sektaði í dag Baugsfyrirtækið Haga um 315 milljónir króna fyrir að misbeita ráðandi stöðu á markaði. Sagt er í niðurstöðu Samkeppniseftirlitsins að brotið sé alvarlegt. Brotið snýr að verðstríði milli lágvöruverslana. Bónus er talinn hafa gengið allt of langt í að verja stöðu sína í samkeppni við Krónuna í verðstríði sem hófst í febrúar 2005.
Hluti af samkeppni er að koma keppinaut á óvart með auglýsingu. Eigi keppinauturinn hins vegar auglýsingamiðilinn veit hann, hvað er auglýst, áður en það birtist almenningi og getur svarað keppinauti sínum samtímis, til dæmis með því að lækka verð meira í auglýsingu í sama tölublaði dagblaðs, eða jafnvel fyrir útgáfu blaðsins. Sjónarmið af þessu tagi hafa verið kynnt þingmönnum og til að bregðast við því, að ekki sé unnt að nýta aðstöðu af þessu tagi er óhjákvæmilegt að huga að eignarhaldi - stærsti smásöluaðili landsins hafi til dæmis ekki undirtök í fjölmiðlum.
Blaðamennirnir Jón Bjarki Magnússon og Símon Birgisson hafa í þessari viku lýst því, hvernig ritstjórnarvaldi á Baugsmiðlum og fyrrverandi Baugsmiðlum hefur verið beitt til að þóknast eigendum Baugs. Hvað með auglýsingavaldið? Skyldi því hafa verið beitt?
Bjarni Brynjólfsson, fyrrverandi ritstjóri Séð og heyrt, skrifar í dag grein, sem birtist á vefsíðu Egils Helgasonar. Þar er enn fjallað um fjölmiðlaásókn Baugs.Lesa meira
Klukkan 13.30 var ég í Bændahöllinni og ræddi þar við fulltrúa bænda um efni skýrslu Evrópunefndar og lýsti skoðunum mínum á tengslum Íslands og Evrópusambandsins.
Þingstörfum er fram haldið og í dag urðu mörg frumvörp að lögum, þar á meðal um að fresta því að stofna embætti héraðssaksóknara um eitt ár.
Settur ríkislögreglustjóri gaf í dag út ákæru á hendur fólki tengdum Baugi vegna skattskila. Helgi Magnús Gunnarsson. saksóknari efnhagsbrota, kom að gerð ákærunnar, en helsta frétt á forsíðu Fréttablaðsins er um, að ekki sé nóg að gert í fjárveitingum til efnahagsbrotadeildar.
Við vinnslu þessarar fréttar hafði blaðamaðurinn samband við mig og svaraði ég á þann hátt, sem birtist í blaðinu. Fréttin um svar mitt er svona:
Björn Bjarnason dómsmálaráðherra undrast áhuga Fréttablaðsins á fækkun starfsmanna efnahagsbrotadeildar. Það kemur fram í tölvupósti þar sem hann svarar hluta af spurningum blaðsins vegna málsins.
„Fréttablaðið hefur sem Baugsmiðill tekið því almennt illa undanfarin misseri að unnið sé að rannsókn efnahagsbrota og hefur blaðið og eigendur þess gagnrýnt mig, þegar aflað hefur verið fjár til að styrkja rannsóknir og saksókn vegna efnahagsbrota og talið að þeim fjármunum væri betur varið til annarra hluta,“ skrifar Björn.
„Hvað veldur sinnaskiptum blaðsins? Mér finnst það fréttapunkturinn í þessu máli frekar en krafa fjárveitingavaldsins um aðhald í ríkisrekstri í viðleitni stjórnvalda til að draga úr skaða bankahrunsins á þjóðarbúið.““
Við athugun á þróun starfsmannamála hjá efnahagsbrotadeild sýnist Fréttablaðið líta fram hjá því, að sérstakur saksóknari var skipaður í Baugsmálinu og réð hann til sín samstarfsmenn, sem unnu að rannsókn og ákæru vegna efnahagsbrota. Nú hefur alþingi samþykkt lög um sérstakan saksóknara vegna bankahrunsins.
Hinn 8. desember 2006 fékk Arnþrúður Karlsdóttir til viðtals við sig á útvarpi Sögu Jóhannes Jónsson, kenndan við Bónus, í tilefni af því, að hann hafði þá nokkrum dögum áður gefið 21 milljón króna til Mæðrastyrksnefndar og Hjálparstofnunar kirkjunnar. Jóhannes gaf þessa skýringu á fjárhæðinni: Mér fannst vel til fundið að hafa upphæðina þessa, það er að segja 21 milljón. Það var það sem Björn Bjarnason dómsmálaráðherra fór fram á í aukafjárveitingu til þess að greiða sínum manni laun, það er að segja Sigurði Tómasi.
Sigurður Tómas Magnússon var hinn sérstaki saksóknari í Baugsmálinu og þannig var talað til mín vegna kostnaðar við störf embættis hans af forráðamönnum Baugs á þessum tíma. Nú býsnast flaggskip Baugsmiðlanna hins vegar yfir því, að ég hafi ekki gert nóg til að útvega fé til að berjast gegn efnahagsbrotum!
Klukkan 14.15 var ég í Skógarhlíð og tók þátt í því með Guðlaugi Þór Þórðarsyni heilbrigðisráðherra að afhenda töskur með upplýsingum um, hvernig staðið skuli að því að greina slasaða á björgunarvettvangi.
Reynir Traustason, ritstjóri DV, situr sem fastast í stólnum sínum, þótt hann hafi gerst sekur um ósannsögli um samstatarfsmann sinn. Reynir rökstyður setu sína meðal annars með þessum orðum í leiðara DV í dag:
„Jónas Kristjánsson, fyrrverandi ritstjóri DV, bloggaði eftirfarandi um málið [mál Reynis, þegar hann stöðvaði birtingu fréttar um Sigurjón Þ. Árnason]: „Vont er, ef Sigurjónsmálið leiðir til afsagnar Reynis Traustasonar sem ritstjóra. Ég vona bara, að fundur starfsmanna á ritstjórn DV leiði ekki til slíks. Hann er hæfasti blaðamaður og ritstjóri landsins um þessar mundir. Jafnvel þótt honum hafi orðið á í messunni í Sigurjónsmálinu. Sannkallaða kraftaverkamenn þarf til að stýra áskriftardagblöðum nú á tímum og Reynir er einn fárra slíkra.“
Þetta eru hlý orð frá Jónasi sem leggur til að beðist verði afsökunar á mistökum. Þeirri áskorun hans er tekið. Almenningur og blaðamenn DV eru beðnir afsökunar á því að fréttin birtist ekki, jafnvel þótt það hefði kostað blaðið lífsneistann. Jafnframt er ljóst að aldrei aftur mun óttinn við afkomuna stýra því hvenær fréttir birtast. Fréttin um Sigurjón er sú lexía sem dugir.“
Sama dag og Reynir leitaði þannig halds og trausts hjá Jónasi bloggaði Símon Birgisson um reynslu sína sem blaðamaður á DV sumarið 2005, þegar blaðið laut ritstjórn Jónasar Kristjánssonar og Mikaels Torfasonar, sem skjaldaði Reyni í Kastljósi 16. desember. Símon segir frá því, að þeir Jónas og Mikael hafi neitað að birta tvær fréttir sem Símon skrifaði um ákæru í Baugsmálinu og samvinnu milli The Guardian í London og Baugsmiðilsins Fréttablaðsins um birtingu ákærunnar og viðtala við þá Jón Ásgeir og Jóhannes, föður hans. Lyktaði málinu þannig að Símon tilkynnti ritstjórunum uppsögn sína.
Eigendahollusta þeirra Jónasar og Mikaels var ekki minni er Reynis – skjallbandalagið á sér augljósa skýringu.
Nú er unnt að horfa á Hrafnaþing, viðtal Ingva Hrafns Jónssonar við mig hinn 15. desember á netinu
Þegar komið var til ríkisstjórnarfundar í ráðherrabústaðnum við Tjarnargötu kl. 09.20 í morgun, mælti lögreglan með því, að við færum inn í garð bústaðarins frá Suðurgötu og þaðan inn um eldhúsinnganginn.
Tæplega hundrað manna hópur mótmælenda hafði brugðist við hvatningu um að koma að bústaðnum til að hindra að ríkisstjórn gæti fundað þar. Meðal þeirra, sem hvöttu til mótmælanna var Eva Hauksdóttir í Nornabúðinni við Vesturgötu, en hún varð fréttaefni, þegar hún kom með gjallarhorn að lögreglustöðinni á dögunum til að hvetja fólk til að bjarga Hauki, syni sínum, úr prísundinni. Nokkrum dögum síðar eða 1. desember var hún með svartagaldur við stjórnarráðshúsið og hitti síðan seðlabankastjórnina í húsakynnum hennar.
Aðgerðasinnar voru horfnir af vettvangi, þegar ríkisstjórnarfundinum lauk. Lögregla hélt vel á málum og enginn var handtekinn.
Evrópumál eru mjög til umræðu á vefsíðunni Andríki er birt ótrúleg frásögn af fundi, sem Vaclav Klaus, forseti Tékklands, átti með þingmönnum af þingi Evrópusambandsins.
Þessi frásögn af forsetahöllinni í Prag bliknar þó í samanburði við frásagnir af símtali Reynis Traustasonar og Jóns Bjarka Magnússonar, sem ég sagði frá hér á síðunni í gær. Undir kvöld gaf Reynir út yfirlýsingu, þar sem segir meðal annars: „Í því tveggja manna trúnaðarsamtali sem átti sér stað fékk starfsmaðurinn hins vegar óvenjulega innsýn inn í baráttu sem frjáls fjölmiðill þarf að heyja.“ Reynir harmar, að RÚV hafi birt upptöku af símtalinu „óklippta“(!). Yfirlýsingunni lýkur á þessum orðum:
„Að lokum er komið þökkum til þeirra fjölmörgu sem undanfarinn sólarhring hafa séð ástæðu til að gerast áskrifendur blaðsins og munu fá að njóta þeirrar upplýsandi umfjöllunar sem DV hefur leitt að undanförnu.“
Þá vitum við það!
Í Íslandi í dag á Stöð 2 ræddu þau Agnes Bragadóttir blaðamaður og Sigurður G. Guðjónsson hrl. um Reyni Traustason og sögðu bæði, að hann ætti að hætta sem ritstjóri. Agnes vildi einnig, að hann yrði rekinn úr Blaðamannafélagi Íslands.
Þóra Kristín Ásgeirsdóttir, varaformaður Blaðamannafélags Íslands, var í Kastljósi með Mikael Torfasyni, fyrrverandi ritstjóra DV, þau töluðu mildilegar um Reyni en Agnes og Sigurður G. og ráði Þóra verður Reynir ekki rekinn úr blaðamannafélaginu, því að hún treysti sér ekki til að taka afstöðu! - Þóra Kristín virtist raunar telja við hæfi að leggja að jöfnu að ræða við Reyni Traustason og Þorgerði Katrínu Gunnarsdóttur, menntamálaráðherra, í báðum tilvikum væri gott að hafa leynda hljóðnema. Spyrja má: Sætta íslenskir fjölmiðlamenn sig við, að þannig sé talað af umboðsmanni þeirra um þetta mál? Hafi Reynir Traustason veikt trúðverðugleika fjölmiðla, hvað segja fjölmiðlamenn um málsvörn Þóru Kristínar?
Síðdegis hitti ég Ingva Hrafn Jónsson á sjónvarpsstöð hans og ræddi hann við mig í tæpar 40 mínútur í þætti sínum Hrafnaþingi. Hann spurði um stjórnarsamstarfið, Davíð, Evrópusambandið og hve lengi ég yrði ráðherra – sem sagt öll heitustu málin!
Þátturinn var sendur út á sjónvarpsstöðinni Inn kl. 20.00 í kvöld og verður þar síðan á 2ja tíma fresti þennan sólarhring og þá má einnig nálgast hann á vefsíðunni www.inntv.is – sjón er sögu ríkari.
Jón Bjarki Magnússon, fyrrverandi blaðamaður á DV, greinir frá því á vefritinu NEI í dag að Reynir Traustason, ritstjóri DV, hafi stöðvað birtingu greinar sem hann skrifaði um Sigurjón Þ. Árnason, fyrrverandi bankastjóra Landsbankans í byrjun nóvember. Fréttin hafi snúist um, að Sigurjón væri að koma á fót ráðgjafarfyrirtæki í húsnæði Landsbankans og að hann vonaðist eftir verkefnum frá Landsbankanum. Yfirlýsing Jóns Bjarka hefst á þessum orðum:
„Ég finn mig knúinn, samvisku minnar vegna, að segja frá því að frétt sem ég skrifaði fyrir DV þann 6. nóvember síðastliðinn um Sigurjón Þ. Árnason fyrrverandi bankastjóra Landsbankans var stöðvuð. Þetta geri ég vegna þess að það er skylda mín gagnvart lesendum og fólkinu í landinu að upplýsa um slík mál. Ég hef reynt að sannfæra sjálfan mig í meira en mánuð um hið gagnstæða. Að best væri að gleyma þessu og þegja. Ég hef hinsvegar ekki gleymt þessu atviki, og ég get ekki þagað yfir því lengur. Ég tel það ekki vera ásættanlegt að einhverjir ónefndir aðilar úti í bæ geti stöðvað eðlilegan fréttaflutning. Ég get ekki gerst sekur um að vera þátttakandi í leynimakki og blekkingu í krafti auðvalds á þessum síðustu og verstu tímum.“
Lesa meira
Flaug norður til Akureyrar í blíðskaparveðri kl. 09.30 og tók þar klukkan 11.00 þátt í athöfn, þegar minnisvarði var afhjúpaður á horni Byggðavegar og Þingvallastrætis til að halda í heiðri um ókomin ár upphaf þess, að ráðist var í aðskilnað umboðsvalds og dómsvalds í héraði, eins og síðan var rakið á málþingi á vegum lagadeildar Háskólans á Akureyri rétt við minnisvarðann. Þar flutti ég ávarp.
Flaug til baka klukkan 13.40.
Klukkan 17.00 var ég á jólatónleikum Kammersveitar Reykjavíkur í Áskirkju, þar sem flutt voru verk eftir Jan Dismas Zelenka (1679-1745) frá Tékklandi.
Fjölmiðlar hafa spurt í dag: Ertu á leið úr ríkisstjórn? Þá hafa þeir einnig spurt: Er stjórnin að springa vegna yfirlýsinga Ingibjargar Sólrúnar frá því í gær um Evrópumál? Ég tek undir með Geir H. Haarde, forsætisráðherra: Það er ekki unnt að útiloka neitt!
Björn Ingi Hrafnsson er einn af útsendurum Baugs undir merkjum Fréttablaðsins og Stöðvar 2. Hann beitti sér á sínum tíma í þágu Baugs, þegar FL-Group vildi bjarga sér með því að ná í fé Orkuveitu Reykjavíkur. Þá barðist hann gegn Guðna Ágústssyni innan Framsóknarflokksins. Nú vinnur hann að því að fá landsfund Sjálfstæðisflokksins til að samþykkja aðild að Evrópusambandinu. Loks virðist hann hafa skoðun á því, hver eigi að verða næsti varaformaður Sjálfstæðisflokksins. Líklegt er, að gæðastimpill frá Birni Inga megi sín lítils innan Sjálfstæðisflokksins, þótt hann hafi hrakið Guðna Ágústsson úr formennsku í Framsóknarflokknum.
Á ruv.is segir í dag:
„Geir Haarde forsætisráðherra og formaður Sjálfstæðisflokksins segir að Ingibjörg Sólrún Gísladóttir formaður Samfylkingarinnar setji landsfundi Sjálfstæðisflokksins ekki afarkosti. Ingibjörg segir stjórnarsamstarfinu sjálfhætt ef Sjálfstæðismenn loka á Evrópusambandsaðild á aukalandsfundi flokksins í janúar.
Geir Haarde segir að ummæli Ingibjargar hafi ekki áhrif á ákvarðanatöku á landsfundinum. Ingibjörg sagði í hádegisfréttum útvarpsins að ríkisstjórnin yrði að svara kalli almennings um mannabreytingar í Seðlabanka, Fjármálaeftirlitinu og í sjálfri ríkisstjórninni. Geir segir ekki hægt að útiloka neitt í þeim efnum.“
Ég drep á ummæli Ingibjargar Sólrúnar, sem eru tilefni þessarar fréttar, í pistli mínum í dag.
Af bloggsíðum samfylkingarfólks má ráða, að það gleðjist yfir, að Ingibjörg Sólrún hafi dregið athygli frá niðurskurði á fjárlögum með þessum afskiptum af innri málum Sjálfstæðisflokksins - kalli þetta smjörklípu formannsins.
Lögregluskóla ríkisins var slitið í Bústaðakirkju klukkan 14.00 og flutti ég þar ávarp.
Klukkan 16.00 boðaði Evrópunefnd Sjálfstæðisflokksins til kynningarfundar í Valhöll og þá var vefsíðan www.evropunefnd.is einnig formlega opnuð en hún er upplýsinga- og samskiptasíða nefndarinnar. Ráða mátti af spurningum allra, sem spurðu Kristján Þór Júlíusson, formann nefndarinnar og alþingismann, á fundinum nálguðust viðfangsefnið úr þeirri átt, að þeir voru í augljósum vafa um gildi aðildar að Evrópusambandinu /ESB) fyrir Ísland.
Samtök atvinnulífsins hafa gert könnun meðal félagsmanna sinna og spurt um áhuga á aðild að ESB. Mér er sagt, að 43% hafi verið hlynntir, 40% andvígir og 17% óvissir. Hvers vegna skyldi niðurstaðan ekki birt?
Höfundur Staksteina býsnast yfir því í dag, að ég hafi skammað Valgerði Sverrisdóttur hér á síðunni í júlí 2007 fyrir að vilja taka upp evru einhliða en síðan hafi ég skipt um skoðun og aðhyllst einhliða gjaldmiðlaskipti.
Í lok Staksteina er spurt um sinnaskipti mín með nokkrum þjósti:„Hvenær hætti upptaka evru án aðildar að Evrópusambandinu að vera glapræði? Eða sérfræðingarnir sem höfðu uppi varnaðarorð að vera marktækir?“
23. ágúst 2007 efndi Rannsóknamiðstöð um samfélags og efnahagsmál (RSE) til ráðstefnu um stöðu gjaldmiðla. Þar komu til sögunnar sérfróðir menn, sem hvöttu til þess, að Íslendingar skiptu einhliða um gjaldmiðil. Að ráðstefnunni lokinni ritaði ég grein í tímaritið Þjóðmál undir fyrirsögninni: Evran er ekki lengur ESB-gulrót.
Að óreyndu hefði ég ætlað, að jafnmikill áhugamaður um þessi mál og höfundur Staksteina, þyrfti ekki að stunda spurningaleik um afstöðu mína til evru og gjaldmiðilsskipta. Hitt er svo sérstakt íhugunarefni, að fundið skuli að því, að menn leiti fyrir sér í Evrópumálum og móti sér skoðanir á grundvelli eigin athuguna. Til hvers er alltaf verið að hvetja til þess, að menn kynni sér kosta og galla?
Göran Persson, fyrrverandi forsætis- og fjármálaráðherra Svíþjóðar, var hér í heimsókn á miðvikudag og af því tilefni ræddi Kristján Jónsson, blaðamaður á Morgunblaðinu, við hann um bankakreppuna, afleiðingu hennar og ráðgjöf hagfræðinga. Hér er vitnað í svar Perssons:
„Það er engin fræðigrein sem er jafn ofmetin og hagfræði, þetta snýst í reynd mikið um heilbrigða skynsemi. Ef menn bara gæta þess að sjá til að tekjurnar séu hærri en útgjöldin standa þeir sig ágætlega. En það er hefð fyrir því í Svíþjóð að fjármálaráðherrann sé fremur stjórnmálamaður en hagfræðingur. Það er ekki til neitt sem er jafn pólitískt og fjármálaráðuneytið. Það erfiða er ekki að skilja hvað beri að gera, það erfiða er að gera það, að koma á framfæri boðum um pólitískt ferli en ekki að gefa skipun um vísindalega umræðu á sviði hagfræði. Það er auðvelt að sjá hvað þurfi að lækka mikið útgjöldin til ákveðinna málaflokka en að fá pólitískan stuðning við ákvörðunina er allt annað mál. Það er kallað stjórnmál. Bestu fjármálaráðherrarnir sem við höfum haft í Svíþjóð hafa verið stjórnmálamenn. Þegar lögð hefur verið áhersla á að fá í embættið fólk með hagfræðilegan bakgrunn hefur það endað í ringulreið.“
Kristján segir: Formaður stjórnar íslenska seðlabankans er ekki hagfræðimenntaður og það veldur deilum... og Persson svarar:
„Seðlabanki þar sem ekki er til staðar í stjórninni einhver með þekkingu á alþjóðlegum stjórnmálum er illa staddur, það er mjög mikilvæg færni. Og sá sem nú stýrir bankanum er mjög hæfur á því sviði.“
Hvað skyldu hagfræðingarnir segja við þessu? Þess skal getið, að Persson er jafnaðarmaður og flokksbróðir samfylkingarfólksins.
Uffe Elllemann-Jensen, fyrrverandi utanríkisráðherra Dana, svaraði spurningum í Kastljósi kvöldsins og hvatti til þess, að menn létu ekki efnahagsrök ein leiða Ísland í Evrópusambandið, aðild snerist um pólitísk gildi og þar með meira en efnahagsmál.
Þegar sagt er, að Svíar og Finnar hafi gengið í Evrópusambandið eftir efnahagskreppu er þeirri stórpólitísku staðreynd sleppt, að þeir voru miklu frekar að flýta sér að yfirgefa hlutleysisstefnuna eftir hrun Sovétríkjanna. Kremlverjar voru á tímum kommúnismans andvígir því, að hlutlaus ríki, Austurríki, Finnland og Svíþjóð væru að gera sér dælt við Evrópusambandið, hvað þá að íhuga inngöngu þangað.
Alþingi samþykkti í dag samhljóða frumvarp mitt um sérstakan saksóknara til að rannsaka og hugsanlega ákæra í tilefni af saknæmum brotum vegna bankahrunsins. Næsta skref er að auglýsa embættið en frestur fyrir umsækjendur er tvær vikur, lögum samkvæmt. Í lögunum er mælt fyrir um hæfiskröfur umsækjenda en þess jafnframt getið, að 70 ára aldursregla gildi ekki og dómurum verði veitt leyfi frá starfi, verði þeir skipaðir.
Nú eru um tveir mánuðir liðnir frá því að ég kynnti í þingræðu áform mín um sérstakan saksóknara. Ég held, að á þessum tíma hafi öllum orðið æ betur ljóst, hve mikilvægt er að haga skipan mála á þennan veg. Í ræðunni varaði ég við nornaveiðum vegna bankahrunsins og endurtek þau varnaðarorð.
Því miður hefur margt gerst, sem vekur tortryggni og jafnvel ótta um, að ekki sé gætt fyllstu varúðar við meðferð gagna eða eigna eftir hrunið. Að mínu áliti er gagnsæi ekki nægilega mikið í störfum fjármálaeftirlitsins, meira að segja ekki gagnvart viðskiptaráðherra eins og birst hefur í umræðum um athugun KPMG á Glitni banka - umræðum, sem leiddu loks til þess, að KPMG dró sig í hlé. Í því sambandi hefðu viðbrögð við kortlagningu á vegum ríkissaksóknara á fyrstu stigum málsins, átt að hvetja til varúðar. Þar taldi ég ómaklega vegið að grandvörum embættismönnum, en allt kom fyrir ekki.
Hér er skemmtileg frétt úr breska þinginu.
Ég óska Jóhönnu Kristjónsdóttur innilega til hamingju með heiðurinn.
Lögreglumenn brugðust við af snerpu í morgun, þegar spurðist rúmlega 09.00, að hópur mótmælenda hefði tekið sér stöðu við ráðherrabústaðinn við Tjarnargötu í þann mund, sem ráðherrar komu til fundar þar fyrir 09.30. Skömmu fyrir þennan tíma renndi ég í hlað og héldu lögreglumenn mótmælendum í skefjum, svo að unnt væri að ganga upp tröppurnar.
Þegar fundi lauk kl. 11.00 var einn mótmælandi enn á staðnum. Á vefsíðunni www.amx.is segir af þessu tilefni undir fyrirsögninni: Vinstri/grænn litur á mótmælunum:
„Við upphaf mótmælanna við Ráðherrabústaðinn í dag vakti athygli að Drífa Snædal, framkvæmdastjóri vinstri grænna var mætt á stéttina fyrir fram húsið, þó ekki tæki hún með neinum hætti þátt í þeim.
Björg Eva Erlendsdóttir, sem ritstýrir smugan.is, var einnig á staðnum til að fylgjast með og flytja ítarlegar fréttir af mótmælunum. Vinstri grænir eru „kjölfestufjárfestir“ í smugan.is.
Við tjörnina hvísla fuglarnir að sá hópur fólks sem gengið hefur lengst í mótmælum sínum að undanförnu, sæki styrk sinn til vinstri grænna. Forystumenn flokksins séu yfirleitt ekki langt undan þegar látið er til skarar skríða. Þannig var Álfheiður Ingadóttir, þingmaður flokksins, við mótmælin hjá lögreglustöðinni.“
Allsherjarnefnd alþingi skilaði í dag sameiginlegu áliti um frumvarp mitt um sérstakan saksóknara.
Ég var nýfarinn úr þinghúsinu, þegar hróp voru gerð af pöllunum, á meðan Siv Friðleifsdóttir, þingflokksformaður Framsóknarflokksins, var í ræðustól. Lögregla var kölluð á vettvang og voru sjö handteknir. Þingvörður var fluttur á slysavarðstofu vegna meiðsla og tveir lögreglumenn, kona og karl, voru bitin og sparkað í hinn þriðja.
Í leiðara Morgunblaðsins í dag segir:
„Hugmyndir um að taka upp evruna einhliða hér á landi, án þess að ganga í Evrópusambandið, hafa skotið upp kollinum með reglulegu millibili undanfarin ár. Reglulega hafa verið gerðar úttektir á málinu og þreifað á því við Evrópusambandið. Niðurstaðan er alltaf sú sama. Einhliða upptaka evru er ekki raunhæfur kostur.
Margir töldu að málið hefði verið afgreitt í skýrslu Evrópustefnunefndar, sem Björn Bjarnason dómsmálaráðherra veitti forystu.“
Ég er einn þeirra, sem taldi málið ekki afgreitt með skýrslu Evrópunefndarinnar, sem ég veitti forystu. Mér þótti nefndin ekki fá fullnægjandi svör um málið. Hélt ég því áfram að skoða það, eftir að nefndarstarfinu lauk, eins og þeir vita, sem fylgst hafa með skrifum mínum um það. Umræður síðustu vikna sýna einnig, að full ástæða er til að velta þessum kosti vel fyrir sér í núverandi vanda.
Alonso Perez, efnahagsráðgjafi ríkisstjórnar Ekvador, hélt í dag fyrirlestur í hátíðarsal Háskóla Íslands um einhliða upptöku dollars þar í landi árið 2000. Af orðum hans í Kastljósi má ráða, að slík skipti ættu ekki að verða okkur ofviða.
Hér skiptast fjölmiðlar á að kalla á innlenda hagfræðinga til að segja af eða á um einhliða gjaldmiðlaskipti. Þeir komast ekki að einróma niðurstöðu frekar en svo oft áður.
Reynir Eyvindarson, verkfræðingur, ritar grein í Morgunblaðið í dag og hvetur sjálfstæðismenn til að yfirgefa flokk sinn. Meginrök hans eru þessi:
„Það er bara einn flokkur sem hefur ráðið vini sína og niðja í dómarastöður í trássi við mat til þess hæfra manna, einn flokkur sem hefur hjálpað dæmdum glæpamanni til að komast á þing fyrir flokkinn með því að gefa honum uppreisn æru. Einn flokkur hefur gefið fiskimiðin tryggum flokksmönnum sínum (jæja, Framsókn tók reyndar þátt í því), og einn flokkur var við stjórnvölinn allan tímann þegar Ísland sigldi í gjaldþrot.“
Fyrsta fullyrðingin um skipan „vina og niðja“ í dómarastöður er röng. Önnur fullyrðingin um að uppreist æru sé forsenda þess, að dæmdir menn geti boðið sig fram til þings er einnig röng. Þriðja fullyrðingin stenst ekki heldur, þegar til þess er litið, að Sjálfstæðisflokkurinn sat ekki í ríkisstjórn árið 1990, þegar kvótakerfið var endanlega fest í lög. Lokafullyrðingin lýsir ástandi, sem ekki varð, því að Ísland sigldi ekki í gjaldþrot.
Herra Karl Sigurbjörnsson biskup vígði Guðríðarkirkju í Grafarholti klukkan 14.00 í dag, sóknarpresturinn dr. Sigríður Guðmarsdóttir þjónaði fyrir altari. Mikið fjölmenni var við hátíðlega athöfnina og síðan í kirkjukaffi í Gullhömrum, þar sem Niels Árni Lund, formaður sóknarnefndar, gerði grein fyrir byggingu kirkjunnar, sem aðeins tók 17 mánuði. Með því að kenna kirkjuna við Guðríði Þorbjarnardóttur er kirkja í fyrsta sinn kvenkennd hjá þjóðkirkjunni. Kaþólska kirkjan hefur kennt kirkjur hér við Maríu guðsmóður.
Ég fagna niðurstöðu vinstri/grænna í dag um, að efnt skuli til tvöfaldrar þjóðaratkvæðagreiðslu til að ákvarða stefnu þjóðarinnar gagnvart Evrópusambandinu. Þessa leið nefndi ég í samtali við Sigmund Erni í Mannamáli fyrr á árinu.
Össur Skarphéðinsson oftúlkaði Evrópustefnu vinstri/grænna sér í hag í Mannamáli Sigmundar Ernis í kvöld. Samtalið við Össur kom til sögunnar eftir opinberar kvartanir um, að enginn í Samfylkingunni vildi ræða við Sigmund Erni. Viðtalið var kynnt á þann veg, að Sigmundur Ernir hefði fengið fjölmargar spurningar frá hlustendum til að leggja fyrir Össur. Í þættinum komst Sigmundur Ernir hins vegar varla að, því að Össur talaði svo að segja samfleytt og gjarnan um sjálfan sig í þriðju persónu.
Ég las bók Óla Björns Kárasonar í gær og í dag um hrun FL-Group og fékk þar gleggri sýn en áður á íslensku fjármálakrísuna. Í pistli um bókina hvet ég til þess, að leitast sé við að líta á stöðu okkar frá þessum sjónarhóli.
Bloggarar hreykja sér af því, að þeir skipti meiru fyrir umræðuna á líðandi stundu en fjölmiðlamenn. Í því felst mikil gagnrýni á fjölmiðlana og ætti að vera áhyggjuefni fyrir þá, sem þar starfa. Eigendavaldið hefur grafið undan fjölmiðlunum og umræða um annað en skiptir í raun máli, dregur úr skírskotun þeirra til almennings.
Markaðs- og miðlararannsóknir (MMR) hafa kannað hve mikið traust fók ber til fjölmiðla. Fréttastofa Sjónvarps er á toppnum með tæp 77% traust. Mbl.is er með tæp 64% og fréttastofa Stöðvar 2 með 49%. Fréttablaðið er með 45,2% og Vísir.is 32.5%.Viðskiptablaðið mældist með 29,8%, Eyjan.is 13,6% og DV 4,7%.
Enga undrun vekur, að DV sé á þessum lista, þótt hitt sé athyglisvert, hve langlægst þetta blað Hreins Loftssonar er á listanum, en Hreinn hefur boðað, að hann hafi hug á að komast inn í Árvakur hf. til að setja mark sitt á Morgunblaðið.
Ég talaði við þá félaga Þorgeir og Kristófer í Reykjavík síðdegis á Bylgjunni í dag. Þeir spurðu mig um einhliða upptöku annarrar myntar.
Skoðun mín er skýr, ég er andvígur aðild Íslands að Evrópusambandinu en hlynntur því að skipta um gjaldmiðil, sé það talið skynsamlegt af hagfræðingum.
Ástæðulaust er að óttast hótanir Percys Westerlunds, sendiherra ESB á Íslandi, eða annarra talsmanna ESB, sem hafa í hótunum um refsingu, tækju Íslendingar upp evru einhliða. Meiri þungavigtarmenn um málefni ESB en Westerlund eins og Michael Emerson hafa rökstutt, hve fráleitt er, að ESB gæti beitt okkur einhverjum þvingunum vegna einhliða ákvarðana okkar um gjaldmiðil - þeir hafa einfaldlega ekkert um það að segja.
Hér heima fyrir mega talsmenn aðildar að Evrópusambandinu ekki heyra minnst á einhliða upptöku nýs gjaldmiðils, af því að þeir vita sem er, að með þvi missa þeir þá ástæðu fyrir aðild, að krónan sé ónýt. Þeir vilja löngu óvissuleiðina frekar en hina greiðfæru.
Eiríkur Guðnason, seðlabankastjóri, ritaði grein í Morgunblaðiði í dag til varnar krónunni, ef rétt er skilið, en heldur var hún máttlaus og ósannfærandi. Þegar evran var tekin upp einhliða í Svartfjallalandi, voru þeir, sem höfðu vald á myntsláttunni, einnig óhressir. Hitt er, að hér eru rafræn viðskipti svo mikil, að seðlaprentun skiptir afkomu þjóðarbúsins í raun mjög litlu.
Michael Emerson hefur gegnt mörgum trúnaðarstöðum á vettvangi Evrópusambandsins og þekkir innviði þess betur en nokkur hér á landi. Hann ritar í dag grein í Fréttablaðið til stuðnings einhliða upptöku evru. Sjónarmið hans eru allt önnur en Percy Westerlunds, sendiherra ESB gagnvart Íslandi, sem búsettur er í Ósló og lætur ekkert tækifæri ónotað til að hræða Íslendinga frá því að fara að þeim ráðum, sem Emerson gefur í grein sinni.
Emerson segir ekkert í lögum Evrópusambandsins eða alþjóðalögum sem bannar neinum að afla sér evra og nota í sparnað, viðskipti, bókhald og millifærslur. Evran er fyllilega innleysanlegur gjaldmiðill og engar svæðisbundnar takmarkanir við notkun hennar. Hann nefnir síðan hið sama til sögunnar og ég gerði hér á síðunni 12. júlí sl.
Hann segir: „Fjármálakreppuna, sem ríður nú yfir heiminn og hefur komið sérstaklega illa niður á Íslendingum, má sannarlega kalla sérstakar aðstæður; hún á rætur að rekja til hinna fjárhagslegu höfuðborga heims, sem hafa valdið Íslandi miklum búsifjum.“
Emerson segir ekkert kveðið á um um peningastefnu í EES-samningnum og því engin lagaleg stoð fyrir efnahagslegum refsiaðgerðum í garð Íslands. Slíkri kröfu yrði því hiklaust vísað frá af dómstólum ESB og EFTA. Það sé líka illmögulegt að rifta EES-samningnum við Ísland, því það krefðist einróma samkomulags aðildarríkjanna 27, sem sé ólíklegt að myndi nást.
Emerson segir, að tíminn muni lækna þau pólitísku sár, sem kunni að myndast í samskiptum Íslands og ESB með einhliða ákvörðun Íslendinga um evru og segir réttilega, að fyrir Íslendinga sé spurningin um gjaldmiðilinn brýn og aðkallandi, spurningin um inngöngu í ESB sé það ekki.
Þegar þetta er lesið, hljóta ýmsir að líta í eigin barm, sem hafa látist vita, að okkur yrði voðinn vís, ef við tækjum ákvörðun um evruna á eigin forsendum en ekki Evrópusambandsins.
Í þessum skrifuðu orðum er Sölvi Tryggvason í Íslandi í dag að sauma að Agnesi Bragadóttur, blaðamanni á Morgunblaðinu, vegna þess að hann telur hana hafa skrifað ógætilega um Jón Ásgeir Jóhannesson og Hannes Smárason. Sigurður G. Guðjónsson, hrl., er í þættinum en þau Agnes eru vikulegir gestir hjá Sölva, sem spurði Agnesi, hvernig henni litist á að Hreinn Loftsson, fyrrverandi stjórnarformaður Baugs, eignaðist Morgunblaðið. Sigurður G. telur fréttastofu RÚV vera komna í pólitískt stríð við stjórnendur RÚV.
Atli Gíslason, þingmaður vinstri/grænna, sker sig úr þeirri samstöðu, sem mótast hefur milli forystumanna stjórnmálaflokkanna undir forystu forseta alþingis vegna rannsóknarnefndar í tilefni af bankahruninu. Hann ber fyrir sig sjónarmið um hugsanlegt vanhæfi dómara og gefur þar með til kynna, að ekki hafi verið hugað að því til hlítar við gerð frumvarpsins, en eins og ég hef þegar sagt, var frumvarpið lengur í smíðum en ella vegna afstöðu vinstri/grænna, sem stóðu að lokum að flutningi þess.
Atli hreyfir ekki aðeins vanhæfissjónarmiðum vegna þessa frumvarps, því að hann gaf til kynna í umræðum um sérstakan saksóknara, að ég væri vanhæfur til að skipa þennan saksóknara vegna ummæla, sem ég hefði viðhaft í Baugsmálinu! Hæstiréttur hafnaði hins vegar þessari vanhæfiskröfu við meðferð Baugsmálsins og mannréttindadómstóllin í Strassborg hafði kæru vegna þessa að engu og vísaði henni frá.
Klukkan 17.00 var ég Iðnó á fundi hverfafélaga sjálfstæðismanna í Vestur- og miðbæ og Austurbæ-Norðurmýri um efnið: Ísland og öll hin löndin. Vorum við Bjarni Benediktsson, alþingismaður, frummælendur og var lagt fyrir okkur að svara þessum spurningum:
· Er Ísland að einangrast?
· Hvaða kostir standa opnir í gjaldeyrismálum?
· Hvernig er vænlegast að vega kosti og galla ESB aðildar?
Sagt er frá fundinum á mbl.is og nær sú frásögn nokkru af því, sem kom fram.
Kári Sölmundarson setti fundinn fyrir hönd fundarboðenda, hann bloggar einnig um hann og segir:
„Sem annar af skipuleggjendum þessa fundar var ég mjög ánægður með hann og tel fundi sem þennan sanni fyrir mér tilganginn með því að taka þátt í pólitísku starfi á milli kosninga eða vera “dindill” í Sjálfstæðisflokknum eins og Egill Helgason kallaði mig á heimasíðu sinni. Þarna voru málefnin rædd á opinn og jákvæðan máta og án upphrópanna sem fylgt hafa hinum svokölluðu “mótmælafundum”. Þarna kom í fyrsta sinn fram vilji Bjarna til að skoða aðild að Sambandinu þótt hann viðurkenndi að það eina sem við hugsanlega höfum þangað að sækja sé gjaldmiðill sem að mörgu leiti á undir högg að sækja.
Það sem ekki kemur fram í frétt mbl.is, er að allir fundarmenn sem tóku til máls voru eindregið á móti því að sækja um aðild að Sambandinu og sáu alla kosti betri í gjaldmiðilsmálum en að ganga í ESB til að taka upp Euro.
Eftir þennan fund og fleiri sem ég hef sótt er ég mjög efins um að á næsta landsfundi Sjálfstæðisflokksins verði stefnan sett á Evrópu.“
Ég tek undir með Kára um einarða andstöðu þeirra, sem spurðu okkur Bjarna, gegn ESB. Þar er greinilega um djúpa sannfæringu hjá mörgum að ræða og verður henni ekki haggað með mati á kostum og göllum ESB-aðildar.
Ég ók framhjá stjórnarráðshúsinu í þann mund, sem Eva Hauksdóttir efndi til vargastefnu eða svartagaldurs gegn ríkisstjórn og embættismönnum á blettinum framan við húsið. Fámennur hópur veifaði svörtum flöggum og einu rauðu og svörtu. Norðanvindurinn lék um fánana og var það eina lífsmarkið með þessu furðuverki. Ég skil ekki hvernig Þóra Kristín Ásgeirsdóttir, sjónvarpsfréttamaður mbl.is, gat komist að þeirri niðurstöðu, að uppátækið hefði vakið „talsverða athygli“ eins og hún orðaði það.
Trúverðugleiki fjölmiðlamanna bíður hnekki, þegar þeir leitast við að mikla fjölda þátttakenda í mótmælum, enda hljóta þau að snúast um annað en talningu á þeim, sem koma til þeirra - eða hvað? Gangan niður Laugaveg var ákaflega fámenn í dag og aðeins nokkur hundruð manns sinntu kalli um þjóðfund á Arnarhóli. Að honum loknum hélt hópur fólks að seðlabankahúsinu og inn í anddyri þess í óþökk húsráðenda og lögreglu. Mótmælendur hurfu af vettvangi án vandræða.
Barack Obama, verðandi Bandaríkjaforseti, kynnti Hillary Clinton sem utanríkisráðherra sinn í dag. Ekki ber það mikinn vott um breytinguna, sem hann boðaði í kosningabaráttunni. Valið er talið til marks um, að Obama hafi óttast áhrif Hillary í öldungadeildinni. Hitt er dregið í efa, að heilindi verði milli þeirra í ríkisstjórn, sem dragi úr líkum á samhæfðri framkvæmd utanríkisstefnunnar. | is/CC-MAIN-2016-07/01411.jsonl.gz.gz/9 | {
"data_id": "<urn:uuid:d4fae9d4-583d-499b-9076-846554a014d2>",
"date": "2016-02-10T12:38:56Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-07",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-07/segments/1454701159376.39/warc/CC-MAIN-20160205193919-00310-ip-10-236-182-209.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 1.0000050067901611,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 12,
"url": "http://www.bjorn.is/dagbok/2008"
} |
God,The Devil and Bob
|God, The Devil & Bob|
|Tegund||Gamanþáttur|
|Sjónvarpsstöð||Maxxx|
|Land||Bandaríkin|
|Tungumál||Enska|
|Fjöldi þáttaraða||1|
|Fjöldi þátta||13|
|Framleiðsla|
|Lengd þáttar||30 mín|
|Útsending|
|Sýnt||Mars 9, 2000 –|
God, The Devil & Bob (Guð, Djöfullin og Bubbi) er bandarísk sjónvarpsþáttaröð gerð af Matthew Carlson árið 2000 og var sýnd á bandarísku sjónvarpstöðinni NBC.
Söguþráður[breyta | breyta frumkóða]
Guð (James Garner) ætlaði að eyðileggja heiminn og byrja upp á nýtt en hann vildi gefa mannkynninu séns. Svo hann bað djöfullinn (Alan Cumming) um að velja manneskju sem gæti bjargað heiminum ef hún gæti sannað sig. Sá útvaldi heitir Bob (French Stewart). Eftir að hafa bjargað heiminum í fyrsta þætti varð hann spámaður guðs.
Endalok þáttarins[breyta | breyta frumkóða]
Þátturinn endaði eftir einn mánuð eftir að margir frá kristinni kirkju kvörtuðu vegna innihalds þáttarins og óvirðingar við guð eftir einungis fjóra þætti. En öll serían (13 þættir) var sýnd í Evrópu og Asíu, þar sem þættirnir urðu mjög vinsælir. | is/CC-MAIN-2016-07/01411.jsonl.gz.gz/16 | {
"data_id": "<urn:uuid:1c7e5bcd-3144-4ca0-a108-799d81438844>",
"date": "2016-02-12T14:10:00Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-07",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-07/segments/1454701164268.69/warc/CC-MAIN-20160205193924-00283-ip-10-236-182-209.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 0.9998636245727539,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 41,
"url": "https://is.wikipedia.org/wiki/God,The_Devil_and_Bob"
} |
Frogger
Frogger er tölvuleikur sem Konami setti á markað fyrir spilasali árið 1981. Í leiknum stýrir spilamaðurinn froski upp eftir skjánum framhjá hindrunum. Fyrst þarf froskurinn að komast yfir umferðargötu þar sem hann verður að forðast bíla og síðan yfir fljót þar sem hann stekkur á skjaldbökum og trjádrumbum til að komast í höfn efst á skjánum. Leikurinn var mjög vinsæll á sínum tíma og Konami hefur haldið áfram að gefa út framhaldsútgáfur með fleiri borðum og betri grafík, til dæmis þrívíddarútgáfuna Frogger Returns fyrir leikjatölvurnar Wii og PlayStation 3 árið 2009. | is/CC-MAIN-2016-07/06411.jsonl.gz.gz/8 | {
"data_id": "<urn:uuid:17668b7d-64a9-4455-8021-d53f6c52d823>",
"date": "2016-02-11T21:18:04Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-07",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-07/segments/1454701162808.51/warc/CC-MAIN-20160205193922-00075-ip-10-236-182-209.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 1.0000076293945312,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 47,
"url": "https://is.wikipedia.org/wiki/Frogger"
} |
Sameining Ítalíu
Sameining Ítalíu (ítalska: Risorgimento, bókst. „endurreisn“) er heiti á þeim atburðum í sögu Ítalíu sem leiddu til þess að öll ríkin sunnan Alpafjalla sameinuðust í eitt ríki: Ítalíu. Þetta ferli er venjulega talið ná frá lokum Napóleonsstyrjaldanna með Vínarþinginu 1815 til 1870 þegar fransk-prússneska stríðið hófst og ítalska konungsríkið, stofnað árið 1861, gat lagt Róm undir sig. Róm var þó ekki gerð að höfuðborg fyrr en árið eftir. | is/CC-MAIN-2016-07/06411.jsonl.gz.gz/10 | {
"data_id": "<urn:uuid:cb83514b-68bb-41cc-ae78-601f9448f816>",
"date": "2016-02-11T21:19:25Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-07",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-07/segments/1454701162808.51/warc/CC-MAIN-20160205193922-00075-ip-10-236-182-209.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 1.0000052452087402,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 102,
"url": "https://is.wikipedia.org/wiki/Sameining_%C3%8Dtal%C3%ADu"
} |
Landvinningar Rómverja á Bretlandi
Landvinningar Rómverja á Bretlandi áttu sér stað á löngum tíma. Landvinningarnir hófust árið 43 e.Kr. undir stjórn Claudíusar keisara. Hershöfðingi hans Aulus Plautius var fyrsti landstjóri Brittaníu. Bretland hafði áður orðið fyrir mörgum árásum hermanna rómverska lýðveldisins og rómverska keisaradæmisins. Bretland hafði haft góð verslunartengsl við Rómaveldi frá því Júlíus Caesar herjaði á landið árin 55 og 54 f.Kr. og hafði það talsverð áhrif á hagkerfi og menningu Breta, sérstaklega í suðurhluta landsins.
Ágústus keisari undirbjó innrásir árin 34 f.Kr., 27 f.Kr. og 25 f.Kr. Fyrstu innrásinni og þeirri þriðju var aflýst vegna uppreisna annars staðar í Rómaveldi. Þeirri annarri var aflýst því það leit út fyrir að Bretar væru að fara að gefast upp. Samkvæmt Res Gestae Ágústusar flýðu tveir breskir konungar, Dubnovellaunus og Tincomarus, til Rómaborgar. Strabo grískur sagnfræðingur og heimspekingur segir frá því í verki sínu Landafræði, að Bretland greiði meira í tollum en hægt væri að fá í sköttum ef gerð væri innrás í landið.
Árið 40 e.Kr. skipulagði Calígúla innrás á Bretland, en hún var framkvæmd á undarlegan hátt. Samkvæmt Súetóníusi skipaði hann hermönnum sínum að ráðast á vatnið í Ermarsundinu, og lét þá síðan safna skeljum saman; er ekki vitað hvort þetta var refsing fyrir hermennina eða afleiðing geggjunar hjá Calígúlu. Calígúla lét byggja vita í Bolougne-sur-Mer, sem var fyrirmynd að vita sem byggður var í Dover um árið 43. Sá undirbúningur auðveldaði innrás Claudíusar þremur árum síðar. | is/CC-MAIN-2016-07/06411.jsonl.gz.gz/16 | {
"data_id": "<urn:uuid:e13ee675-37c1-45e7-aabe-5f9a6312b395>",
"date": "2016-02-13T21:27:58Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-07",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-07/segments/1454701168011.94/warc/CC-MAIN-20160205193928-00048-ip-10-236-182-209.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 0.9999622106552124,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 70,
"url": "https://is.wikipedia.org/wiki/Landvinningar_R%C3%B3mverja_%C3%A1_Bretlandi"
} |
28. febrúar 2013
Þegar kona er ólétt fer hún í ómskoðun til þess að læknar geti skyggnst inn í móðurlífið og kannað hvernig barnið þroskast. Stjörnufræðingar gerðu nýlega svipaðar athuganir á nálægri stjörnu — fyrir slysni! Þegar þeir skoðuðu gas- og rykskífu í kringum stjörnuna, komu þeir óvænt auga á reikistjörnu á fósturstiginu að þroskast! Þetta er í fyrsta sinn sem reikistjarna hefur sést svo snemma á ævi hennar. Myndin hér að ofan sýnir hvernig listamaður ímyndar sér að reikistjarnan líti út í návígi.
Stjörnufræðingar kalla reikistjörnur fyrir utan sólkerfið okkar „fjarreikistjörnur“. Leitin að fjarreikistjörnum er eitt mest spennandi sviðið í stjörnufræði í augnablikinu. Um 850 fjarreikistjörnur hafa fundist hingað til en mjög sjaldgæft er að það náist að taka myndir af þeim. Það er vegna þess að reikistjörnur eru miklu daufari en stjörnurnar sjálfar og hverfa í birtunni frá stjörnunum. Þetta er eins og að reyna að sjá flugvél í fjarska fyrir framan sólina.
Sennilega hefur þessi unga stjarna eina reikistjörnu á braut um sig en hún er sex sinnum lengra frá henni en Jörðin er frá sólinni okkar. Nýja reikistjarna er meira en tíu sinnum fjarlægari! Og þótt reikistjarnan sú sé ung, er hún svo sannarlega ekki lítil — stjörnufræðingar áætla að hún sé álíka stór og Júpíter en Jörðin kæmist 1000 sinnum fyrir innan í honum!
Stjörnufræðingar telja að risareikistjörnur vaxi með því að fanga gas og ryk sem varð afgangs eftir að stjarnan myndaðist. Nýju athuganirnar styðja það: Reikistjarnan er djúpt innan í efnisskífunni umhverfis stjörnuna og margir staðir þar sem reikistjörnurnar og stjarnan víxlverka enn beint.
Fróðleg staðreynd: Stærsta fjarreikistjarna sem fundist hefur nefnist „CD-35 2722“. Sú risareikistjarna er meira en 10.000 sinnum stærri en Jörðin! | is/CC-MAIN-2016-07/02411.jsonl.gz.gz/3 | {
"data_id": "<urn:uuid:12d08135-65c1-458a-a6a0-f8b10d66e77b>",
"date": "2016-02-06T14:41:05Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-07",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-07/segments/1454701146550.16/warc/CC-MAIN-20160205193906-00317-ip-10-236-182-209.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 0.9999908208847046,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 38,
"url": "http://www.eso.org/public/iceland/news/eso1310/kids/"
} |
St. Petersburg, Pétursborg í daglegu tali og stundum bara „Pétur“, á meira skylt við evrópskar borgir en nokkur önnur borg í Rússlandi.
St. Pétursborg, Perlan við Nevu
St. Petersburg, Pétursborg í daglegu tali og stundum bara „Pétur“, á meira skylt við evrópskar borgir en nokkur önnur borg í Rússlandi. Það þarf ekki að koma á óvart þar sem Pétur mikli lét reisa þessa borg á bökkum og óshólmum Nevu í byrjun 18. aldar í þeim tilgangi að opna hlið til vesturs. Ítalskir arkitektar hönnuðu og reistu íburðarmikil mannvirki í barokk- og nýklassískum stíl og skópu umgjörð sem hefur verið aflvaki nýrra hugmynda á öllum sviðum, byltinga og félagslegra umbrota.
Byggingar og menning í St. Pétursborg
Kjarni St Pétursborgar, miðbærinn með síkjum sínum, brúm og glæsibyggingum, er ólíkur öllum öðrum stöðum og fangar hug aðkomumannsins. Og af nógu er að taka fyrir þá sem vilja skoða sig um. Í St. Pétursborg eru 36 stórbyggingar og byggingasamstæður og 4.000 aðrar stakar minjar um húsagerðarlist, sögu og menningu á Menningarminjaskrá UNESCO. Úr mörgu er að velja en enginn má sleppa því að heimsækja Virki Péturs og Páls á Zayachy-eyju og verja dagstund í að skoða sig um hjá Vetrarhöllinni og skoða hið allra helsta í Hermitage-safninu.
St Pétursborg - Sígild söfn og rússneskar listir
Í St. Pétursborg eru sögð vera m.a. 221 safn, 2.000 bókasöfn, meira en 80 leikhús og tónleikasalir, 100 tónlistarfélög, 45 myndlistar- og sýningarsalir og 62 kvikmyndahús. Stórvirki í rússneskum listum frá 19. öld og fram á þá 20. setja að sjálfsögðu mikinn svip á menningarlífið og laða til sín ferðamenn. En St. Pétursborg nútímans er ekki síður sjóðheitur pottur nýrra lífsviðhorfa og nýrra strauma á öllum sviðum mannlífsins og í öllum listgreinum. Skiptir þá ekki máli hvort í hlut eiga sókndjarfir menn í viðskiptum, alvörugefnir klassískir tónlistarmenn, brjálaðir bítnikkar, frumlegir myndlistarmenn eða fólk sem vill einfaldlega fara sínar eigin leiðir. Pétursborg er ennþá hlið Rússa til framtíðarinnar.
Þegar flogið er til St. Pétursborgar er lent á Pulkovo flugvelli (LED) við Terminal II, sem er um 17 km suður af borginni. Ferð með leigubíl niður í miðborgina tekur um 25 til 30 mínútur utan álagstíma.
Verslun: Þeir sem hafa áhuga á að kíkja í búðir ættu að fara á aðalgötuna í St. Pétursborg, Nevsky Prospekt, þar sem er fjöldi verslana og ævinlega margt um manninn. Einnig er margt ágætra verslana við Bolshoi Prospekt á Vasilyevski-eyju. | is/CC-MAIN-2016-07/02411.jsonl.gz.gz/16 | {
"data_id": "<urn:uuid:9f143d99-6f07-4c28-951f-6e6a883b389c>",
"date": "2016-02-12T20:20:29Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-07",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-07/segments/1454701165302.57/warc/CC-MAIN-20160205193925-00236-ip-10-236-182-209.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 0.9999895095825195,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 35,
"url": "http://www.icelandair.is/afangastadir/flug-til-st-petursborgar/"
} |
Ástralía
|Samveldið Ástralía|
|Commonwealth of Australia|
|Fáni||Skjaldarmerki|
|Kjörorð:
|
„ekkert“
|Þjóðsöngur:
|
Advance Australia Fair
|Höfuðborg||Canberra|
|Opinbert tungumál||Enska ásamt áströlskum frumbygjamálum(óopinber)|
|Stjórnarfar||Þingbundin konungsstjórn
|
Elísabet 2.
Peter Cosgrove
Malcolm Turnbull
|Sjálfstæði|
|- frá Bretlandi||3. mars 1986 (algjört)|
|Flatarmál
|
- Samtals
- Vatn (%)
|6. sæti
|
7.692.024 km²
1
|Mannfjöldi
|
- Samtals (2015)
- Þéttleiki byggðar
|51. sæti
|
23.764.300
2,8/km²
|VLF (KMJ)
|
- Samtals
- á mann
|áætl. 2014
|
1.100 millj. dala (19. sæti)
46.631 dalir (15. sæti)
|VÞL (2013)||0.933 (2. sæti)|
|Gjaldmiðill||Dalur (AUD)|
|Tímabelti||UTC +8 til +10|
|Keyrt er||vinstri megin|
|Þjóðarlén||.au|
|Landsnúmer||61|
Ástralía eða Samveldið Ástralía (enska Commonwealth of Australia eða Australia) er land í heimsálfunni Eyjaálfu, sem einnig heitir Ástralía. Ástralía er eina ríki heims sem nær yfir heilt meginland. Landið er í Breska samveldinu og er drottning Bretlands, jafnframt drottning Ástralíu. Ástralía skiptist í sex fylki og tvö svæði, hvert með sína höfuðborg. Fjölmennasta borg Ástralíu er Sydney.
Efnisyfirlit
Nafnið[breyta | breyta frumkóða]
Alþjóðlega nafnið Ástralía er komið úr latneska orðinu australis sem þýðir suðrænt og hefur verið notað síðan að minnsta kosti á 2. öld yfir óþekkta heimsálfu í suðri (terra australis incognita). Breski landkönnuðurinn Matthew Flinders gaf meginlandinu nafnið Terra Australis en fyrir höfðu Hollendingar nefnt það Nova Hollandicus eða Nýja-Holland.
Flinders breytti nafninu í Ástralía (Australia á ensku) á korti sem hann lauk við árið 1804 þegar hann var í haldi Frakka á Máritíus. Þegar hann kom aftur heim til Englands árið 1814 og gaf út verk sín var hann neyddur af bresku flotastjórninni til að breyta nafninu aftur í Terra Australis. Það var svo árið 1824 að Lachlan Macquarie, landsstjóri Nýja Suður Wales náði að sannfæra flotastjórnina um að breyta nafninu opinberlega í Ástralía eftir að hafa gert sér grein fyrir að það væri það nafn sem Flinders líkaði best við.
Saga[breyta | breyta frumkóða]
Margar mismunandi kenningar eru uppi um það hvenær og hvernig fólk kom fyrst til Ástralíu. Þær kenningar sem vilja rekja mannvist þar lengst aftur halda fram að nútímamaðurinn hafi þróast þar. Þær kenningar njóta þó ekki mikillar hylli og er talið að besta áætlunin sé að fólk hafi komið þangað fyrst fyrir um 53.000 árum. Öruggar leifar um mannvist eru elstar 50.000 ára í Ástralíu. Lítið er vitað með vissu um sögu Ástralíu frá þeim tíma fram til þegar Evrópumenn komu þangað þar sem frumbyggjarnir þróuðu aldrei með sér ritmál. Portúgalar voru fyrstir Evrópumanna til að sjá heimsálfuna fyrir víst en könnun hófst ekki fyrr en á 17. öld. Fyrstir Evrópumanna til að setjast að í Ástralíu voru Bretar sem árið 1788 stofnuðu fanganýlendu þar sem nú er Sydney og um hana nýlenduna Nýja Suður Wales sem náði yfir allt meginland Ástralíu og Tasmaníu fyrir utan Vestur-Ástralíu. Í kjölfar útbreiðslu breskra byggðarlaga yfir hina nýju nýlendu, voru svo nýjar nýlendur klofnar frá til að mynda Tasmaníu (1825, en hún var þá kölluð Van Diemensland) Suður-Ástralíu (1836), Victoriu (1851) og Queensland (1859). Vestur-Ástralía varð bresk nýlenda árið 1829. Til að byrja með var þróun mjög hæg í hinum nýju nýlendum. Efnahagurinn byggðist aðallega á sauðfjárrækt og sölu afurða svo sem ullar. Árið 1851 uppgötvaðist hins vegar gull í Ástralíu og síðan þá hefur námagröftur verið meðal helstu atvinnuvega landsins. Upp frá því uxu borgirnar við suður- og austurstrendur landsins hratt, á tíma var Melbourne næst-stærsta borg breska heimsveldisins. Árið 1901 sameinuðust nýlendurnar sex í Samveldið Ástralíu, fullvalda ríki í konungssambandi við Bretland. Deilur risu hins vegar upp um hvar höfuðborg hins nýja samveldis skyldi vera (bæði Melbourne og Sydney gerðu tilkall til titilsins) en á endanum var sú ákvörðun tekin að Melbourne yrði höfuðborg þangað til Höfuðborgarsvæði Ástralíu yrði stofnað mitt á milli borganna tveggja. Það var gert árið 1911 og Samveldisþingið flutti þangað 1927.
Stjórnsýsla[breyta | breyta frumkóða]
Eins og fyrr hefur verið sagt, skiptist Ástralía í sjö megin stjórnsýsluumdæmi. Hvert og eitt þeirra hefur einhverja gerð af framkvæmda- löggjafar- og dómsvaldi. Þau eru svo öll undir sambærilegar stofnanir fyrir allt samveldið sett. Með löggjafarvaldið fer Samveldisþingið (enska: Commonwealth Parliament), framkvæmdavaldið eins konar ríkisráð (enska: Executive Council of Australia) og dómsvaldið Hæstiréttur Ástralíu (enska: High Court of Australia). Þessar stofnanir eru allar til húsa í Canberra.
Formlega er æðsti handhafi framkvæmdavalds í Ástralíu landsstjórinn (enska: Governor-General), sem er staðgengill drottningar í landinu. Í raun fer hins vegar ríkisstjórnin með vald hans. Ríkisstjórnin er valin af forsætisráðherranum, sem aftur er valinn af meirihluta þingsins (oftast leiðtogi stærsta flokksins). Forsætisráðherra Ástralíu nú (2014) er Tony Abbott. Landsstjórinn er Peter Cosgrove.
Með löggjafarvald fyrir Samveldið fer Samveldisþingið. Það skiptist í tvær deildir, fulltrúadeild og öldungadeild. Einnig telst drottningin formlega vera hluti þingsins. Í öldungadeildinni eiga sæti tólf fulltrúar frá hverju fylki, og tveir frá hvoru svæði (territory). Fulltrúadeildin hefur um tvöfalt fleiri eða 150 þingmenn. Samkvæmt stjórnarskrá hafa báðar deildirnar sömu möguleika til að leggja fram lagafrumvörp (fyrir utan þau sem snúa að ríkisfjármálum) og þurfa báðar deildir að samþykkja öll frumvörp áður en þau geta orðið að lögum. Samkvæmt venju eru langflest frumvörp þó lögð fram af ríkisstjórninni, og þar með í fulltrúadeild, en síðan samþykkt í öldungadeild.
Hæstiréttur Ástralíu er aðallega stjórnlagadómstóll, en líka efsta stigs áfrýjunardómstóll Ástralíu. Hann er skipaður sjö dómurum og forseti réttarins er Anthony Murray Gleeson.
Skipting í stjórnsýsluumdæmi[breyta | breyta frumkóða]
Ástralía samanstendur af sex fylkjum, sem eru aðilar að samveldinu, og nokkrum svæðum sem eru að hluta undir stjórn samveldisins en hafa þó mismikla sjálfstjórn. Öll fylkjanna eru á meginlandinu utan eitt, sem er Tasmanía. Tvö svæðana eru á meginlandinu, en hin ekki. Fylki Ástralíu eru eftirfarandi:
- Nýja Suður Wales (höfuðborg Sydney)
- Queensland (höfuðborg Brisbane)
- Suður-Ástralía (höfuðborg Adelaide)
- Tasmanía, (höfuðborg Hobart)
- Vestur-Ástralía (höfuðborg Perth)
- Victoria (höfuðborg Melbourne)
Einungis tvö svæðanna eru á meginlandi Ástralíu. Þau eru:
- Höfuðborgarsvæði Ástralíu (höfuðborg Canberra, sem jafnframt er höfuðborg Ástralíu)
- Norður-svæðið (höfuðborg Darwin)
Svæðin sem eru ekki á meginlandinu eru:
- Jólaeyja
- Kókoseyjar
- Norfolkeyjar
- Heard og McDonaldseyjar
- Kóralhafseyjasvæðið
- Ástralska Suðurskautssvæðið
Þrjú síðastnefndu svæðin eru því sem næst óbyggð og þau þrjú byggðu utan meginlandsins mjög fámenn.
Náttúra[breyta | breyta frumkóða]
Sökum einangrunar Ástralíu er náttúra hennar mjög sérstök. Hún er því sem næst eini staðurinn í heiminum, þar sem pokadýr búa villt og einnig þar sem eucalyptus-tré vaxa. Þegar Evrópubúar komu þangað fyrst, trúðu þeir ekki eigin augum, enda náttúran mjög ólík öllu því sem þeir áttu að venjast. Þegar þeir sáu breiðnefinn (enska: platypus) fyrst, trúðu engir þeim heima fyrir, þangað til náðist að fanga einstakling og senda hann til Evrópu. Breiðnefurinn og mjónefurinn eru nefnilega einu tvö spendýrin í heiminum, sem verpa eggjum, og breiðnefurinn hefur þar að auki gogg og sundfit. Eftir að Evrópumenn settust þar að, hafa ýmsar af þessum tegundum dáið út, þar sem þær áttu sér enga óvini í náttúrunni áður en maðurinn kom. Frægust þessara tegunda er Tasmaníutígurinn. Nú er hins vegar markvisst unnið að verndun innlendrar náttúru gagnvart utanaðkomandi áhrifum.
Lýðfræði[breyta | breyta frumkóða]
Ástralir eru flestir komnir af Evrópumönnum. Að hluta til af föngum, sem sendir voru þangað, og fangavörðum þeirra, en aðallega fólki sem fluttist þangað á 19. öld og upphafi þeirrar tuttugustu, þá einkum í tengslum við gullæðið. Aðeins eitt prósent Ástrala eru af frumbyggjum komnir, en þeim var markvisst fækkað þegar Evrópumenn fluttust þangað. Búa flestir frumbyggjar í Nýja Suður Wales og Queensland, en á strjálbýlli svæðum landsins eru einnig sérstök verndarlönd frumbyggja. Innan eins slíks er hinn frægi klettur Uluru (einnig þekktur sem Ayers-klettur). Sjö prósent Ástrala eru innflytjendur frá Asíu.
Um þrír fjórðu Ástrala eru kristnir, flestir tilheyra Biskupa- eða Kaþólsku kirkjunum með fjórðung hvor.
Menning og fjölmiðlar[breyta | breyta frumkóða]
Löngu áður en að Evrópumenn komu til Ástralíu var þar komin upp blómleg menning frumbyggja en með komu Evrópumanna náði þeirra menning yfirhöndinni, sem hún hefur haft æ síðan. Á undanförnum árum hefur þó verið lagt meira og meira upp úr menningu frumbyggja, þar sem þeirra hefðbundnu aðferðir við til dæmis tónlistar- og myndlistarsköpun eru gjörólík þeim Evrópsku. Evrópskættuð menning er þó enn, eins og fyrr segir, sterkust í Ástralíu og er einmitt mikil gróska þar í klassískri tónlist meðal annars með starfandi sinfóníuhljómsveit í hverri höfuðborg. Þaðan kemur líka mikið af dægurtónlistarflytjendum sem eru heimsfrægir, svo sem hljómsveitirnar Bee Gees og AC/DC eða hinar nýrri hljómsveitir Jet og The Vines. Kvikmyndagerð er mikil í Ástralíu, þó hún veki sjaldan heimsathygli. Nú til dags er Ástralía þó þekktust í kvikmyndaheiminum fyrir að vera vinsæll tökustaður og að þaðan koma margir leikarar sem síðan hafa slegið í gegn í Hollywood. Matarmenning Ástrala er komin af Evrópskum rótum, en hefur þróast í samræmi við loftslagið: Þar eru grill (Barbie, á áströlsku) mikilvægt menningarfyrirbæri og oft eru mikil matarboð látin snúast í kring um slíkt.
Í Ástralíu eru rekin fimm sjónvarpsstöðvanet sem ná yfir allt landið, þar af tvö ríkisrekin (ABC og SBS), og þrjú net áskriftarssjónvarpsstöðva, einnig yfir allt landið. Í öllum helstu borgum kemur út dagblað og tvö dagblöð koma út yfir allt landið, The Australian og The Australian Financial Review. Flestir prentmiðlar, þar á meðal öll helstu dagblöð, eru í eigu annaðhvort News Corporation (fyrirtækis Rupert Murdochs) eða fyrirtækja á vegum John Fairfax. Út af þessari fákeppni er Ástralía í 31. sæti á lista Fréttamanna án landamæra yfir frelsi blaðamanna.
Heimildir og Ítarefni[breyta | breyta frumkóða]
- Davison, Graeme, John Hirst og Stuart Macintyre (ritstj.). The Oxford Companion to Australian History. (Melbourne, Vic.: Oxford University Press, 1999).
- Denoon, Donald o.fl. A History of Australia, New Zealand, and the Pacific. (Oxford: Blackwell, 2000).
- Germaine, Max. Artists & Galleries of Australia. (Roseville, Vic.: Craftsman House, 1990).
- Hughes, Robert. The Fatal Shore: The Epic of Australia's Founding. (Knopf, 1986).
- Johnson, Vivien. Papunya Painting: Out of the Desert. (Canberra: National Museum of Australia, 2007).
- Jupp, James. The Australian People: An Encyclopedia of the Nation, Its People, and Their Origins. (Cambridge: Cambridge University Press, 2001).
- Macintyre, Stuart. A Concise History of Australia. (Cambridge: Cambridge University Press, 2000).
- Powell J.M. An Historical Geography of Modern Australia: The Restive Fringe. (Cambridge: Cambridge University Press, 1988).
- Robinson G.M., R.J. Loughran og P.J. Tranter. Australia and New Zealand: Economy, Society and Environment. (Oxford: Oxford University Press, 2000).
- Smith, Bernard og Terry Smith. Australian painting 1788–1990. (Melbourne, Vic.: Oxford University Press, 1991).
- Teo, Hsu-Ming og Richard White. Cultural History in Australia. (UNSW Press, 2003).
Tenglar[breyta | breyta frumkóða]
- „Þegar Ástralía var sakamannahæli“; grein í Morgunblaðinu 1969
- „Er dýrðin bráðum búin“; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1987
- „Ástralía á krossgötum“; grein í Morgunblaðinu 1973
- „Andfætlingalandið stóra“; grein í DV 1989
- „Hundrað ára afmæli fimmtu heimsálfunnar“; grein í Fjallkonunni 1888
erlendir
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| | is/CC-MAIN-2016-07/02411.jsonl.gz.gz/24 | {
"data_id": "<urn:uuid:1ce768fa-2a7a-40a5-ba49-f38db3c18c18>",
"date": "2016-02-14T20:55:05Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-07",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-07/segments/1454702032759.79/warc/CC-MAIN-20160205195352-00209-ip-10-236-182-209.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 0.9999853372573853,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 66,
"url": "https://is.wikipedia.org/wiki/%C3%81stral%C3%ADa"
} |
Forritunarmál
Forritunarmál er mál sem nota má til að lýsa forriti sem stýrir tölvum. Áður en tölvan getur keyrt forritið þarf að þýða það yfir á vélamál viðkomandi tölvu. Upphaflega voru tölvur forritaðar með vélamáli sem er einfaldlega listi yfir aðgerðir sem örgjörvi tölvunar á að keyra. Þannig þurfti að umskrifa forrit ef átti að keyra það á nýrri tölvu með ólíkum örgjörva. Með hærrastigs-málum nægir að þýða forritið að nýju.
Flokkun forritunarmála[breyta | breyta frumkóða]
Forritunarmál eru flokkuð niður eftir því hversu mikið forritarinn þarf að hugsa langt niður á vélamál - til einföldunar má segja að skiptingin fari eftir flækjustigi forritunarmálsins.
Flokkunin er þannig:
Eins og flokkunin gefur til kynna er vélamálsflokkurinn líkur vélamáli, smalamálið líkast smalamáli og svo framvegis.
Þau forritunarmál sem eru vinsælust eru hátæknimál og fjórðu kynslóðar málin, enda er mun auðveldara að smíða stór og milli-stór forrit í þeim en í hinum málunum, en auk þess er C einnig vinsælt. | is/CC-MAIN-2016-07/02411.jsonl.gz.gz/25 | {
"data_id": "<urn:uuid:3b944db2-73ea-41a4-9429-9889239b0b34>",
"date": "2016-02-14T21:02:47Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-07",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-07/segments/1454702032759.79/warc/CC-MAIN-20160205195352-00209-ip-10-236-182-209.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 1.0000089406967163,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 117,
"url": "https://is.wikipedia.org/wiki/Forritunarm%C3%A1l"
} |
70% vilja þjóðaratkvæðagreiðslu um ESB
Aðeins 17,5 prósent eru andvíg þessari leið. Tæp fimmtíu prósent eru hlynnt aðild Íslands að ESB en 27 prósent andvíg, að því er segir í frétt Fréttablaðsins í dag.
Þetta eru niðurstöður nýrrar skoðanakönnunar sem Capacent Gallup vann fyrir hóp áhugafólks um Evrópumál innan Framsóknarflokksins.
83% kjósenda Samfylkingar vilja að farið verði í þjóðaratkvæðagreiðslu og Vinstri grænna með 78 prósent. Tæp sjötíu prósent framsóknarmanna vilja þjóðaratkvæðagreiðslu en rétt rúmlega helmingur þeirra sem myndu kjósa Sjálfstæðisflokkinn, væri gengið til kosninga í dag.
Niðurstaða spurningarinnar um hvort viðkomandi væri hlynntur aðild að ESB eða ekki var afgerandi önnur en þegar spurt var um þjóðaratkvæðagreiðslu. Tæp fimmtíu prósent eru hlynnt aðild en 27 prósent andvíg. Tæplega áttatíu prósent Samfylkingarfólks eru mjög eða frekar hlynnt aðild en 36 prósent kjósenda Sjálfstæðisflokks. | is/CC-MAIN-2016-07/07411.jsonl.gz.gz/8 | {
"data_id": "<urn:uuid:7da2e92a-d656-45b3-8eb0-d02f6427f223>",
"date": "2016-02-12T03:36:56Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-07",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-07/segments/1454701163421.31/warc/CC-MAIN-20160205193923-00028-ip-10-236-182-209.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 0.9999873638153076,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 50,
"url": "http://www.mbl.is/frettir/innlent/2008/10/18/70_prosent_vilja_thjodaratkvaedagreidslu_um_esb/"
} |
Leda
Leda eða Leða (grísku: Λήδα) var drottning sem var gift Tindareifi (Tyndareos) Spartverjakonungi. Seifur náði ástum hennar með því að breyta sér í svan. Samkvæmt einni sögn verpti Leða tveimur eggjum og úr þeim klakktist Helana fagra og Polídefkes og voru börn Seifs. En Klítemnestra og Kastor voru börn Tindareifs. Kastor og Polídefkes voru tákn bróðurkærleikans. Drengirnir voru dýrkaðir um gervallt Grikkland undir nafninu Dioskúroi, þ.e. Seifsdrengirnir. | is/CC-MAIN-2016-07/07411.jsonl.gz.gz/12 | {
"data_id": "<urn:uuid:36f6b253-a73d-4800-acda-d46ca7187498>",
"date": "2016-02-12T03:40:04Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-07",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-07/segments/1454701163421.31/warc/CC-MAIN-20160205193923-00028-ip-10-236-182-209.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 1.0000011920928955,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 69,
"url": "https://is.wikipedia.org/wiki/Leda"
} |
Albrecht Dürer
Albrecht Dürer (21. maí 1471 – 6. apríl 1528) var þýskur listmálari, stærðfræðingur og gríðarlega afkastamikill myndskeri. Hann fæddist og dó í Nürnberg. Prentmyndir hans koma oft fyrir sem myndraðir. Hann lærði gullsmíði af föður sínum en reyndist svo drátthagur að hann var tekinn í læri hjá málaranum og prentmyndasmiðnum Michael Wolgemut fimmtán ára gamall. Eftir að námssamningi hans lauk gerðist hann förusveinn í eitt ár, líkt og tíðkaðist hjá þýskum iðnnemum, og ferðaðist um Þýskaland og til Sviss og Hollands. 1494 hélt hann í stutta ferð til Feneyja á Ítalíu þar sem verk meistara Endurreisnarinnar höfðu mikil áhrif á hann. Hann opnaði eigið verkstæði þegar hann sneri aftur til Nürnberg. | is/CC-MAIN-2016-07/07411.jsonl.gz.gz/18 | {
"data_id": "<urn:uuid:6396c6ea-c220-47e1-9d5a-400e6b0e41e6>",
"date": "2016-02-14T03:56:21Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-07",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-07/segments/1454701168998.49/warc/CC-MAIN-20160205193928-00001-ip-10-236-182-209.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 0.9999666213989258,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 76,
"url": "https://is.wikipedia.org/wiki/Albrecht_D%C3%BCrer"
} |
Rauðasandur Festival 2012
Um viðburðinn
Rauðasandur Festival er lítil tónlistarhátíð sem nú er haldin í annað sinn í náttúruperlunni Rauðasandi á Vestfjörðum. Umhverfið er sláandi fagurt á þessum afvikna stað og er tónlistin í takt við það. Lögð er áhersla á country, folk, blues og reggae tónlist.
Meðal listamanna sem koma fram í ár eru Lay Low, Prinspóló, Snorri Helgason, Ylja og fleiri.
Yoga á sandinum, gönguferðir á söguslóðir, sandkastalakeppnir og bátsferðir eru dæmi um aðrar uppákomur á hátíðinni.
Rauðasandur Festival er haldin á bóndabænum Melanesi, þar sem nýlega er hafin uppbygging á ferðaþjónustu. Tjaldsvæði og öll aðstaða er til fyrirmyndar og ótrúlegar náttúruperlur og sögufrægir staðir eru innan göngufæris.
Innifalin í miðaverði er gisting á tjaldsvæði í tvær nætur. Armbönd verða afhent á staðnum gegn framvísun kvittunar frá midi.is. | is/CC-MAIN-2016-18/00737.jsonl.gz.gz/4 | {
"data_id": "<urn:uuid:c3da2456-5a3e-48d8-b2f9-bc258a940cb9>",
"date": "2016-05-01T23:04:56Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-18",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-18/segments/1461860117244.29/warc/CC-MAIN-20160428161517-00079-ip-10-239-7-51.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 0.9997290968894958,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 41,
"url": "https://midi.is/tonleikar/1/7026"
} |
Gunnars saga Keldugnúpsfífls
1. kafli
Þorgrímur hét maður. Hann bjó þar sem nú heitir á Hörgslandi. Hann var kvongaður maður og átti tvo sonu við sinni konu. Hét annar Grímur en annar Jökull. Þeir voru ódælir og uppivöðslumiklir og ójafnaðarmenn hinir mestu um allt það er þeir máttu. Helga hét systir þeirra en dóttir Þorgríms. Hún var væn kona og kurteis svo að eigi þótti þar í sveitum betri kvenkostur. Þorgrímur hafði goðorð í millum Jökulsár og Lómagnúps. Hann fór illa með sínu goðorði. Hann tók upp góss fyrir bændum, bæði yxn og hesta. Varð hann af þessu öllu saman mjög óvinsæll.
Enn verður fleiri menn að nefna til sögunnar.
Grís hét maður í Hörgsdal. Hann átti og tvo sonu. Hét annar Hrafn en annar Þorsteinn. Þeir voru stórir menn og sterkir, ágjarnir og illir viðureignar. Þeir voru miklir menn og vinir Þorgrímssona.
Þorbjörn var bóndi nefndur er bjó að Keldugnúpi. Hann var kvongaður maður og átti tvo sonu við konu sinni er svo hétu: Helgi og Gunnar. Var Helgi skartsmaður mikill, hæfilátur og hversdagsgæfur. Bróðir hans var honum óskaplíkur. Hann lagðist í eldaskála. Unni faðir hans honum lítið því að hann gerði slíkt mjög í móti hans vilja. Varð hann mjög óþokkasæll af alþýðu fyrir þetta sitt tiltæki. Var hann nú kallaður af þessu um allar sveitir Keldugnúpsfífl.
Geir hét bóndi. Hann bjó á Geirlandi. Kvongaður var hann og hét Geirdís kona hans en Ingibjörg dóttir. Geir hafði tíu þræla til vinnu. Kolur hét sá maður er fyrir þeim var. Það var hans iðn að geyma fjár vetur og sumar. Kom hann aldrei inn undir sótugan raft. En aðrir þrælar hans höfðu það verk að höggva stóra hella á bæ Geirs að geyma þar í fénað og fóður.
Kona er nefnd Þórdís. Hún bjó að Fossi og átti auð fjár. Þórdís var fjölkunnug. Mikið vinfengi var í milli þeirra Þorgríms og Þórdísar. Þótti honum ekki ráð ráðið nema hann réðist við hana um.
Örn hét maður. Hann bjó að Vatnsenda. Þau voru systkin, Örn og Þórdís. Voru þau og mjög lík að skapsmunum. Hann var löngum með þeim Þorgrímssonum og bætti lítið um fyrir þeim.
Leikar voru upp teknir á Hörgslandi. Sótti þangað margt manna um héraðið. Urðu þeir Þorgrímssynir öllum of sterkir þeim sem að leikunum voru. Ekki fóru þangað Þorbjarnarsynir. Þorgrímur hafði þræl þann er Svartur hét. Hann var með þeim bræðrum. Flestum varð hann of sterkur. Meiddi hann margan mann en deyddi suma. Urðu þeir af slíku óvinsælir Þorgrímssynir. Fór nú svo fram nokkura stund.
Einn dag var það að Helgi stóð snemma upp. Veður var á hvasst norðan með frosti. Þorbjörn spurði hvert hann ætlaði. Helgi sagði að hann ætlaði til leiks.
Þorbjörn svarar: "Eigi er það mitt ráð og vildi eg frændi að þú færir hvergi því að þér er ekki hent við kappi þeirra og uppivöðslu."
Helgi sagði þó fara mundu.
Þorbjörn mælti: "Bið þú Gunnar bróður þinn að fara með þér."
"Ekki kann eg að biðja hann fylgdar," sagði Helgi.
Síðan fór Helgi til leiksins. En er hann kom báðu þeir hann til leiks en Helgi vildi ekki að vera. En er kveldaði fór hann heim. Þorbjörn spurði hann að um leikinn "eða varstu eigi að leiknum?"
"Nógir voru þar sterkari."
Nú leið af nóttina og bjóst Helgi snemma til leiksins annan morgun og gekk þá til eldahúss. Gunnar spurði hver þar færi.
"Hér er kominn bróðir þinn og vildi eg Gunnar frændi að þú veittir mér brautargengi og færir til leiks með mér í dag."
Gunnar svaraði: "Ertu nú þá búinn?"
"Það er satt," segir Helgi.
Gunnar stóð þá upp og var eigi sinnilegur.
Helgi mælti: "Far þú og fá þér klæði," því að veðrið var kalt.
Gunnar kvaðst eigi mundi taka klæðaskipti.
Síðan fara þeir leið sína þangað til er þeir koma á Hörgsland. Eigi var til leiks tekið. Þeir bræður Þorgrímssynir gengu í því fram í dyrnar og heilsuðu þeim Þorbjarnarsonum en þeir bræður Helgi og Gunnar gengu til stofu.
Jökull mælti: "Og er hér komið eldhússfíflið frá Keldugnúpi eða hvað mun það hingað vilja?"
Og gerðu þeir að Gunnari mikinn gys.
Eftir það var farið til leiks. Þá bað Grímur þá bræður að þeir skyldu að vera.
En Helgi svaraði: "Ekki er okkur það hent."
Grímur sagði leikfall verða mundu ef þeir væru eigi að. Helgi sagði þá og ekki skyldi það vera.
Síðan var til leiks farið og hyggja Þorgrímssynir gott til og skipa til glímna og skyldi Gunnar glíma við Svart en Helgi við Jökul. Var þessu næst til gleði farið og kom þar að er þeir Helgi og Jökull stóðu upp og gengu á gólf. Var þar búkamunur mikill því að Jökull var stór vexti en digur með mætti. Glímdu þeir lengi svo að varla mátti í milli sjá hvor falla mundi. En þó varð það um síðir að Jökull féll. Þá varð óp mikið og hlátur en Helgi gekk til bekkjar.
Eftir það þá stóðu þeir upp, Gunnar og Svartur, og voru þar báðir sterkir en þó ætluðu allir að Gunnar mundi ekki við hafa. Þeir tókust á sterklega. Varð þeirra atgangur bæði harður og langur. Þóttust menn eigi vita mega hvor þar mundi falla.
Þá mælti Gunnar við Svart: "Hefir þú fram lagt allt það er þú hefir til?"
"Það er satt," sagði Svartur.
Síðan tók Gunnar hann upp á bringu sér og gekk með hann innar að pallinum þar sem Þorgrímur sat og setti hann niður á fótskörina svo að í sundur gekk í honum hryggurinn. Síðan gekk Gunnar að bekknum og settist niður en Svartur var fram borinn. Fóru menn nú til leiks sem áður. Ekki bar fleira til nýlundu um daginn.
Fóru þeir heim bræður um kveldið. Þorbjörn spurði þá að hversu leikurinn hefði fram farið um daginn. Þeir sögðu af hið ljósasta.
Þorbjörn svarar: "Þá fór sem mig varði að þið munduð eigi mega hjá sitja og munuð þið þessa margan dag iðrast."
Þá mælti Helgi: "Fleira þurfum við nú með en átalna einna."
Þorbjörn mælti: "Það ætla eg að margs manns blóði verði hér fyrir út hellt, fyrir þessa ykkar tiltekt."
"Fari það sem má," sagði Helgi, "og hræðumst við það ekki."
En næsta morgun stóðu þeir bræður upp snemma um morguninn.
Þá mælti Þorbjörn: "Hvert skuluð þið nú fara?" sagði hann.
Helgi svarar: "Hvað mun þig það varða? Ekki muntu með okkur til leggja gott."
Hann mælti: "Farið hvergi í dag því að ekki hlýðir það fyrir þeim bræðrum Þorgrímssonum. Hafa þeir setið þeim eigi lengi er þó hafa minna til gert við þá bræður en þið og því vil eg þið farið hvergi í degi."
Þá mælti Helgi: "Hvert ráð viltu þá leggja á með okkur bræðrum?"
Þorbjörn mælti: "Þið skuluð fara til þess manns er Þorgeir heitir. Hann býr í Mörtungu. Hann er mikill vin minn. Þar skuluð þið í vetur vera með honum."
2. kafli
Þeir bræður fara leið sína þar til þeir koma í Mörtungu. Það var síð um kveld. Þeir drápu á dyr. Þá var til hurðar gengið og spurt hver kominn væri en bræður sögðu til sín og spurðu hvort Þorgeir væri heima. Sá sagði það satt vera.
Helgi mælti: "Seg þú honum að við vildum finna hann."
Þessi gerði sem hann bað. Síðan gekk Þorgeir út og bauð þeim þar vera um nóttina.
Um morguninn eftir var Þorgeir mjög snemma á ferli og talaði til þeirra bræðra að þeir skyldu upp standa. Þeir gerðu sem hann bauð, ganga þá út og vestur um bæ allir og svo ofan að á einni og svo síðan eftir árgljúfrinu og þar til þeir koma að einstigi nokkuru. Þar gekk Þorgeir upp en þeir bræður eftir og komu þá upp í helli stóran.
Þá mælti Þorgeir: "Hér skuluð þið bræður vera í vetur því að ekki má eg svo halda ykkur að Þorgrímssynir viti eigi. En eg skal koma til ykkar hvern dag og segja tíðindin þau er til kunna að bera."
Eftir svo talað fór Þorgeir heim en þeir bræður voru eftir í hellinum.
En frá Þorgrímssonum er það að segja að Jökull talaði við bróður sinn: "Við skulum fara til Keldugnúps og drepa þá Helga og Gunnar fyrir sín illvirki."
Svo gera þeir, fara til Keldugnúps með tólf menn og báðu Þorbjörn selja fram sonu sína.
"Eigi eru þeir hér," segir hann.
En Grímur bað hann láta uppi rannsókn: "Muntu vilja leyna þeim því að þeir eru hér."
Þá mælti Þorbjörn: "Gangi bræður þá tveir inn og kannið bæ minn og vildi eg þó engu spilla láta því er eg á."
En þeir bræður gengu þá inn og könnuðu bæinn Þorbjarnar og fundu þeir ekki að heldur þá Þorbjarnarsyni, sem von var að, ganga út síðan og stíga á hesta sína og ríða á burt síðan og svo heimleiðis.
Líður nú á veturinn og fréttu þeir bræður ekki til þeirra Þorbjarnarsona.
Það bar einn dag til þá er þeir Þorbjarnarsynir voru í helli sínum að þræll Geirs gekk að fé sínu þeim megin árinnar sem hellir þeirra bræðra var. Hann sá þá bræður því að þeir höfðu þá gengið frá hellisdyrunum. Síðan kom þrællinn heim um kveldið síð.
Þá frétti Geir hann tíðinda en hann kvaðst ekki kunna að segja "því að mér þykja það engin tíðindi sem eg sé."
"Hvað hefir þú nú séð í dag?" segir Geir.
Kolur sagði þá: "Sá eg þá bræður, Helga og Gunnar, í helli einum norður með ánni."
"Varla þykir mér þeir þá langt í burtu," sagði Geir, "og skaltu Kolur fara á Hörgsland og segja þeim bræðrum hvað títt er."
Síðan fór hann sem Geir skipaði og kom á Hörgsland og sagði þeim bræðrum hvað hann hafði séð til þeirra Þorbjarnarsona. Síðan fór þrællinn heim. Þeir bræður safna liði og ætla að fara að þeim Þorbjarnarsonum með þrjá tigi manna.
3. kafli
Nú skal segja hvað Þorgeir hefst að. Hann stóð upp snemma þenna morgun og fór til þeirra bræðra og sagði þeim hvað nú fór fram hjá þeim Þorgrímssonum. Þá spurði Helgi hvað þeir skyldu til ráða taka.
Gunnar svarar: "Við skulum berjast við þá."
En Þorgeir talaði við Helga: "Ekki skuluð þið berjast við liðs fjölda því að þið orkið því eigi að eiga við svo mikinn liðsmun sem þeir hafa bræður."
Þá spurði Helgi hvað þeir skyldu heldur en berjast "og skal margur rauðu snýta áður vér bræður verðum handteknir."
Þorgeir sagði að þeir skyldu fara í jarðhús það "sem er undir sæng minni."
Síðan fóru þeir með Þorgeiri þar til er þeir komu til jarðhússins og gengu þeir þar niður. Síðan fór Þorgeir í burt frá þeim.
En Þorgrímur og synir hans riðu nú til Mörtungu. Þá var Þorgeir nýklæddur og stóð í dyrum úti. Hann heilsaði þeim og bauð þeim þar að vera.
En Grímur kvað annað þeirra erindi en eta þar eða drekka "og er nú nær að selja þá fram Þorbjarnarsyni."
Þorgeir segir að þeir eru eigi þar. En síðan ríða þeir ofan með ánni, stíga af baki hestum sínum en gengu síðan upp með gilinu þangað til er Kolur sagði að hellirinn væri. Síðan stigu þeir upp einstigið þar til er þeir komu í hellinn. Sáu þeir þar ekki þess líkt að þar hefðu menn verið. Líkaði Jökli mjög illa við Kol og var því búið að hann mundi standa á honum, snúa við það aftur til hesta sinna og riðu heim síðan og þóttust þeir mikla sneypu fengið hafa. Leið svo af veturinn.
Þetta sumar kom skip í Skaftárós og var Bárður nefndur stýrimaður og hafði aldrei komið hingað til lands fyrri. Þorgrímur reið til skips og vildi leggja lag á varning kaupmanna en Bárður vildi það eigi og kvaðst sjálfur vilja ráða verði á varningi sínum. En Þorgrími líkaði það illa og bannaði hverjum manni að eiga við þá skipti eða kaup. Reið hann heim eftir það en stýrimaður sat eftir við skip sitt. Skildu þeir við það að sinn veg þótti hvorum og leið svo langt fram á sumar að engi kom í sandinn að kaupa við þá.
En það sama sumar fóru þeir bræður heim til Keldugnúps og voru heima með föður sínum. Og einn dag komu þeir að máli við Þorbjörn föður sinn.
Helgi mælti: "Skal lengi svo fram fara að enginn bjóði stýrimanni heim?"
Þorbjörn svarar: "Hafið þið eigi frétt hvað Þorgrímur hefir við lagt?"
Helgi kvað þá ekki mundi verða að því farið "og skal eg fara í dag til skips og bjóða heim stýrimanni."
"Þú munt þessu ráða," sagði Þorbjörn.
Síðan ríða þeir Þorbjarnarsynir þar til er þeir koma til skips og var stýrimaður þá nýklæddur. Hann bauð þeim bræðrum þegar inn í búð að drekka, stigu síðan af baki og drukku þar um daginn.
Helgi mælti til Bárðar: "Er það satt að enginn þorir að bjóða þér heim?"
"Satt er það," segir Bárður.
"Þá vil eg bjóða þér heim til Keldugnúps."
Bárður kvaðst því gjarna játa.
En eftir þetta gert ríða þeir Þorbjarnarsynir heim. Þorbjörn spurði tíðinda en þeir kváðust ekki tíðindi kunna að segja nema það "að við buðum heim stýrimanni."
Þorbjörn sagði þar margan mundi kulda af kenna.
"Ekki verður nú við öllu séð," segir Helgi.
Síðan var stýrimaður heim fluttur og fréttist það nú víða um byggðina og þótti öllum þeir hafa mikið í fang færst. Þorgrími og sonum hans líkaði þetta stórum illa. Leið af sumarið og langt fram á vetur að hvorirtveggju sátu í kyrrðum.
4. kafli
Það var einn dag að Gunnar gekk til hrossa sinna. Þeir bræður úr Hörgsdal sáu hvar Gunnar fór og stefndi upp á heiði frá Keldugnúpi. Þeir fóru til Hörgslands og sögðu þeim Þorgrímssonum hvað þeir höfðu séð. Þeir brugðust og þegar við og ætluðu að sitja fyrir honum um kveldið þá er hann færi heim. Þeir voru fimmtán saman.
Gunnar fann seint hrossin um daginn og varð honum síð beint. Hann hafði ekki fleira vopna en öxi stóra er faðir hans hafði gefið honum. Fer hann heimleiðis þar til er hann kemur þar að sem fyrirsátið var.
Og þegar sem þeir finnast þá mælti Jökull við Gunnar: "Það er vel að við höfum hér fundist."
En Gunnar kvaðst það eigi kunna að lasta "er þú lofar svo. Muntu vilja að maður mæti manni."
Jökull svarar: "Eg skal og nú þess njóta að eg em nú liðfleiri."
Síðan sóttu þeir að Gunnari með miklu kappi en hann varðist vel og drengilega. Gekk svo lengi þar til að hann hafði drepið þrettán.
Nú er þar til að taka að Þorbjörn var heima og Helgi son hans.
Þá mælti Helgi við föður sinn: "Frestast Gunnari og vil eg að við förum að leita hans."
Síðan fóru þeir feðgar þar til er þeir komu þar að sem þeir Jökull og Grímur sóttu að Gunnari með miklu kappi. En þegar er þeir sáu þá feðga þá lögðu þeir á flótta.
Þá mælti Helgi til Gunnars: "Viltu að við förum eftir þeim?"
Gunnar kvaðst eigi vilja elta þá "því að okkur mun gefast tómstund að finna þá."
Gunnar var þá mjög sár. Lagði Þorbjörn hann í vagn og óku þeir honum heim. Síðan voru sár hans þvegin og greru þau skjótt.
En er þeir bræður komu heim spurði Þorgrímur þá Jökul tíðinda. Jökull sagði honum þá allt sem farið hafði.
Þá mælti Þorgrímur: "Lítt þykir mér upp hafa tekist og vildi eg að það legðist af að eiga við þá bræður."
Jökull mælti: "Ekki dugir ófreistað og munum við Gunnar finnast aftur."
Sár Gunnars greru skjótt. Leið nú á veturinn. Fundust þeir ekki, Bárður stýrimaður og Þorgrímur. Bárður tók að búa sig um vorið. Þeir bræður réðust til ferðar með honum, Helgi og Gunnar.
En er þeir voru búnir beiðist Gunnar að ganga á land. Stýrimaður bað hann ráða og koma þó skjótt aftur. Gunnar játar því. Hann tók þá vopn sín og gekk sem hvatast til Hörgslands. Það var síð um kveld. Hann barði á dyr. Þræll einn gekk til dyra. Hann spurði hver kominn væri eða hví hann færi einn saman.
Hann svarar: "Grís er hér," segir hann. "Eg vildi finna Jökul sem skjótast."
Þrællinn hljóp inn og sagði Jökli. Hann tók vopn sín og gekk út síðan. Gunnar veik sér fram á hlaðið en dimmt var úti og sá Jökull eigi manninn og gekk út úr dyrunum og spurði hvar Grís væri.
Þá svarar Gunnar: "Hér em eg nú og gakk hingað."
Jökull heyrði svör og þóttist heilsa Grís. Gunnar bað hann þá verja sig. Síðan börðust þeir í ákafa og féll Jökull skjótt fyrir Gunnari. Síðan gekk hann heim aftur að dyrunum og spurði hvar Grímur væri og bað hann út ganga. Hann brá við skjótt og hljóp út þegar. Hann þekkti þegar manninn og gekk að Gunnari með öxi stóra en hann brá fyrir skildinum. Annarri hendi hjó hann til Gríms á fótinn fyrir ofan knéð svo að af tók. Féll Grímur þá til jarðar. Lét Gunnar þá skammt höggva í milli og hjó á hálsinn svo að af tók höfuðið. Gunnar gekk heim að dyrunum og lagði Grím þar niður.
En eftir þetta unnið gekk hann til dyngju Helgu. Hún sat á palli og hafði leyst hár sitt úr dreglum. Hún sópaði þá hárinu frá augunum er hún sá Gunnar og heilsaði hún honum glaðlega. Hann tók vel kveðju hennar. Hún spurði hann tíðinda eða hvaðan hann væri að kominn en hann sagði slíkt sem hún spurði og settist niður hjá henni.
Helga mælti þá: "Hvað ætlar þú nú fyrir þér?"
Gunnar segir: "Í burt hafði eg ætlað," segir hann.
"Hversu ætlar þú að halda orð okkar þau sem við höfum talað?" sagði hún.
Gunnar segir: "Eg fór nú til þess á þinn fund að eg vil þau enn framar binda en áður."
"Svo vil eg við gerum," sagði Helga.
Síðan bundu þau það fastmælum sín á meðal að hann skyldi eigi aðra konu eiga eða hún annan mann ef þau mættu ráða, skilja nú með þessu, minnist Gunnar þá til Helgu með miklum elskuhuga, gekk út síðan en Helga sat eftir og grét mjög sáran.
Gunnar létti eigi ferð sinni né farlengd fyrri en hann kom til skips og fann bæði stýrimann og bróður sinn Helga. Þeir spurðu tíðinda en hann kvaðst eigi segja kunna nema hann sagði slík sem voru.
5. kafli
Þorgrímur bóndi gekk út nokkuru síðar, sér nú vegsummerki að synir hans lágu báðir dauðir. Brá honum mjög við þessa sýn og lætur þá verða jarðaða eftir gömlum sið. Þetta spurðist víða um héruð og þótti mikil tíðindi og voru þeir þó fám harmdauðir. Voru nú miklar getur á hver þeim mundi að skaða hafa orðið og kann það enginn öðrum að segja. Bar Þorgrímur mikinn harm eftir sonu sína og varð þó svo búið að hafa.
Í þenna punkt létu þeir út og gaf þeim vel byri til þess er þeir komu úr landssýn. Þá rak á fyrir þeim myrkva svo mikla að þeir vissu ekki hvað þeir fóru. Rak þá um sjóinn allan allt sumarið og sjá þeir hvergi land. Einn dag ræddu þeir um hvað til mundi bera.
Þá mælti Bárður: "Vér skulum hluta mann í tré."
Og svo var gert. Gunnar hlaut að fara.
Þá mælti hann: "Það ætla eg að annað sé mér betur hent."
Þá mælti Bárður til Gunnars: "Viltu að eg fari og mun eg leysa þig af þessu?"
"Eg skal fara," segir Gunnar.
Gunnar las sig bæði skjótt og fimlega upp eftir höfuðbendu til þess er hann kom upp í siglutopp. Hann settist niður og í því létti af myrkri öllu því sem áður hafði verið yfir skipi þeirra. Sá hann þá víða og land fyrir stafn fram. Það var og mjög jöklum vaxið. Hann sá þar fram undan ganga nes löng en skerast inn í landið fjörðu marga og stóra, þeir er fullir voru af allra handa veiðiskap.
Þeir lögðu í fjörð þann er Skuggi heitir. Þá var komið að haustnótt og vetraði, en flestum þótti mál hvíldar af löngu sjóvolki. Og var það af ráðið að skipa þar upp og ætluðu þar um að búast, efla nú upp skálasmíð og gekk þeim það bæði vel og skjótt. Var Gunnar þar formeistari að. Varð hún skjótt af hendi leyst, settust þá um kyrrt, höfðu veiðiskap nógan bæði sela, fiska og hvali.
Einn dag er þeir voru í skála sínum mælti Bárður til Gunnars: "Hversu lengi skulum við hér svo vera að vér höfumst ekki að?"
Gunnar segir: "Vér skulum skipta liði voru. Skal Helgi og Bárður fara í annan stað við tólfta mann en eg skal fara við sétta mann."
Svo gerðu þeir. Hlaut Gunnar þá að fara á jökla.
Fara þeir einn morgun heiman allir. Gunnar og hans félagar gengu um daginn lengi og urðu við engan hlut varir. Þeir sækja nú langt fram á jöklana þar til að þeir koma að gjá einni stórri. Þeir fara lengi með gjánni og komast hvergi yfir. Þá hljóp Gunnar yfir gjána en fylgdarmenn hans komust eigi yfir og skildi þar með þeim.
Gunnar gekk þá lengi einn samt þar til að hann sá einn stóran björn. Gunnar kallaði á hann og bað hann bíða. Þá leit bersi aftur og settist niður og beið mannsins. Gunnar bar að skjótt. Hann hafði stóra bjarnsviðu í hendi og lagði þegar til dýrsins undir bóginn svo að í hjartanu stóð en dýrið dó þegar. Þá gerði myrkt af nótt svo að hann sá þá eigi til gera dýrið. Gunnar lagði þá bersa á bak sér og bar hann til þess er hann kom að gjánni. Þá lagði hann niður dýrið og vissi eigi hversu hann skyldi yfir komast gjána með byrði sína. Hann tók á sig göngu og gekk með gjánni til þess að hann kom þar að í einum stað að mjórra var yfir en annars staðar. Hann fór þar yfir með byrði sína.
Hann gekk þá enn lengi þar til er hann heyrði hlátur mikinn. Hann nam þá staðar og lagði af sér byrðina. Þetta nálgaðist hann skjótt og gat hann að líta hvar tvær flagðkonur fóru. Þær voru mjög svartar.
Þá mælti önnur þeirra: "Það væri okkur vel farið systir að taka af Gunnari veiði sína en draga hann heim og færa hann föður okkrum."
Gunnar heyrði hvað þær töluðu. Hann gekk í móti þeim og spurði þær að heiti. Önnur nefndist þar Fála en önnur Gála.
Þá mælti Gála til Gunnars: "Leggðu af veiði þína við okkur systur."
En hann kvaðst eigi því nenna að óreyndu. Þær sóttu þá að Gunnari í ákafa en hann varði sig vel og drengilega. Hann hjó þá til Gálu svo að af tók höndina. Hann hjó þegar á hálsinn svo að af tók.
Þá mælti Fála til Gunnars: "Gef þú mér líf og skal eg vera þér í liðsinni og eg skal gefa þér gull svo mikið sem þú vilt þegið hafa."
Þá mælti Gunnar: "Þigg þú líf þitt af mér enda vertu mér trú."
Þá mælti hún: "Far þú Gunnar heim með mér til hellis föður míns og skal hann gefa þér vopn góð."
"Ekki má eg það," sagði Gunnar, "því að eg verð heim að fara til skála míns. Veit eg að félagar mínir leita að mér. Skal eg í annan tíma svo gera sem þú biður."
Skilja þau nú með þessu.
Gunnar fer nú til þess er hann kom heim. Þeir Bárður og Helgi urðu honum fegnir. Hann lagði þá af sér byrði sína. Þeir spurðu tíðinda eða hvað hann hefði dvalið. Hann sagði slík sem orðið höfðu og þótti þeim hann mikinn frama fengið hafa af flagðkonum þeim. Sátu þeir nú kyrrir í skála sínum og leið nú mjög á veturinn.
6. kafli
Það bar til einn dag að Gunnar átti að ganga á jökla. Hann vildi þá fara einn saman. Hann tók vopn sín og gekk fram með firðinum og þar upp undir jökulinn þar sem fjörðurinn þraut. Þar var lukt hömrum stórum svo að þar sá ekki meira en í hálfrokknu húsi. Hann fór svo lengi þar til er hann sá elda brenna. Hann hafði þar af ljós og gekk eftir því þar til er hann kom að helli stórum. Þá nam hann staðar úti fyrir hellinum. Þar sátu tröll mörg um eldinn.
Þá mælti eitt þeirra: "Betur kæmi hér Gunnar."
Þá svaraði annað þeirra: "Hvað væri oss það bati eða vissir þú eigi hversu hann fór með þær systur Fálu og Gálu?"
Bóndi þeirra svaraði: "Það vildi eg að hann kæmi aldrei hér því að eg ætla að mér standi af honum hin mesta ógæfa."
Gunnar gekk þá inn í hellinn öðrum megin undir bergið og stóð þar nokkura stund þar til er þau karl og kerling fóru að sofa. Þá var eftir sonur þeirra og tvær dætur. Þá gekk Gunnar fram að eldinum og hjó til eins þeirra svo að af tók höfuðið. Þau hlupu þá upp systkin og sóttu að Gunnari með miklu kappi. Hann drap þau bæði skjótt. Síðan settist hann niður og lét renna af sér mæði. Þá var dimmt orðið í hellinum því að eldurinn var slokknaður.
Gunnar stóð þá upp og gekk innar eftir hellinum og vildi finna þau karl og kerlingu. Fór hann leitandi til þess er hann fann þau og gekk þar að sem þau lágu og fletti af þeim klæðunum. Honum sýndist þau mjög svört og illileg. Hann lagði þá á hann svo að í gegnum stóð. Hann brá þá svo hart við að hann féll fram úr rúminu. Dó hann þá skjótt en kerling vaknaði við þetta. Hún spratt upp og greip eitt sverð er lá hjá henni og sótti að honum í miklum ákafa. Gunnar varði sig vel en þóttist þó í enga raun meiri komið hafa. Hann fékk þá mörg sár og stór. Gunnar sá þá að eigi mundi svo búið duga. Hann kastaði þá öxinni og réð undir kerlingu. Þau glímdu þá lengi og gekk flest upp fyrir þeirra fótagangi. Sá Gunnar þá að eigi mundi svo búið hlýða.
Hann mælti þá fyrir munni sér: "Hvað mun mér í annað sinn meiri þörf Fálu vinkonu minnar en svo?"
Nokkuru síðar sá hann hvar hún fór. Ekki var hún þá frýnleg, snýr þar þegar að sem þau áttust við. Hún hjó hart og tíðum með saxi því er hún hélt á, er Þrumur hét. Veittu þau henni skjótt bana. Þá settust þau niður.
Hún mælti þá við Gunnar: "Nú vil eg að þú farir með mér."
Hann gerði þá sem hún bað. Síðan bjuggust þau þaðan í burt og báru með sér mikið silfur og gull og marga aðra dýrgripi. Síðan fóru þau leiðar sinnar. Gekk hún fyrir þar til er þau komu í helli stóran. Þau lögðu þá niður byrðar sínar. Þar sá hann allt tjaldað sem við veislu væri búið.
Hún mælti þá til Gunnars: "Mál er þér að hvílast og taka á þig náðir."
Hún leiddi hann þá í afhelli. Þar var borð búið. Gunnar settist undir borðið, át og drakk sem hann lysti. Síðan fór hann að sofa. Var hann þar um nóttina.
Fála fór að finna föður sinn og móður. Þau heilsa henni vel.
Þá spurði karl: "Hvað hefir komið í kveld?" sagði hann.
En hún sagði sem var "og bið eg að þú takir vel við honum og látir hann þess njóta er hann gerði til mín."
Karl svarar: "Láttu mig sjá hann er þú fylgir honum svo fast."
Hún gekk þar að sem Gunnar lá og bað hann upp standa "því að faðir minn vill sjá þig."
Hann klæddist skjótt og gekk með henni þangað sem faðir hennar var. Hann heilsaði honum.
Skrámur mælti: "Hversu gamall maður ertu Gunnar?"
Hann svarar: "Nú er eg tólf vetra."
"Þú ert efnilegur maður," segir Skrámur, "og skaltu vera velkominn með oss og svo vill dóttir mín."
Þar var Gunnar um hríð. Leið nú mjög á veturinn.
Það var einn dag að Gunnar kom að máli við Fálu vinkonu sína: "Mál þykir mér að vitja manna minna."
Hún leysti hann burt með gjöfum góðum og fylgdi hún honum á leið og bað Fála vel fyrir honum áður þau skildu. Gekk Gunnar þá leið sína uns hann kom heim. Urðu hans menn honum fegnir.
Leið svo af veturinn.
En þegar er voraði bjuggu þeir skip sitt. En þegar er þeir voru búnir héldu þeir þegar burt. Gaf þeim vel byri til þess er þeir komu skipi sínu við Noreg þar sem Bárður átti garð fyrir. Þá réð Hákon jarl Sigurðarson fyrir Noregi. Bárður bauð þeim bræðrum heim til sín. Þeir þekktust það, fluttu þangað varning sinn. Bárður bauð hverjum manni sem á hans garði var að allir skyldu þeim þjóna.
Þetta fréttist skjótt víða um Noreg. Þetta kom og fyrir jarlinn og bauð hann þegar Bárði til veislu en hann játaði að fara. Sendimenn fóru aftur og sögðu jarli að Bárður hét að koma.
Leið nú að þessari stundu sem veislan var sett.
Kom Bárður að máli við Gunnar: "Það vildi eg að þú værir heima á meðan eg færi til veislu þeirrar sem jarl hefir mér boðið."
Þá mælti Gunnar: "Fara vil eg með þér. Það þykir mér betra en að vera heima."
"Svo skal þá vera," sagði Bárður.
Þeir bjuggu þá ferð sína og voru fimmtán saman, allir vel vopnaðir. Þeir riðu þar til er þeir komu til hallar jarls, stíga þá af baki hestum sínum og ganga fyrir jarl og kvöddu hann vel. Hann tók Bárði harðla vel og setti hann hið næsta sér. Þá spurði jarl Bárð hvað manni það væri er honum gekk næst. Bárður segir að það væri útlenskur maður. Þá spurði jarl hann að nafni en hann sagðist Gunnar heita.
"Hversu gamall maður ertu?" segir jarl.
Gunnar segir: "Eg er nú átján vetra," segir hann.
Þá mælti jarl: "Þú ert stór maður eða eru svo margir á Íslandi?"
"Satt er það," sagði Gunnar, "að þar eru margir miklu framar en eg er."
Féll niður þessi ræða.
Leið af veislan. En eftir veisluna bauð jarl Gunnari eftir að vera en hann játaði því og þá boðið. Bárður bjóst í burt og spurði Gunnar hvort jarl hefði boðið honum eftir að vera. Hann sagði það satt vera.
"Ekki mun eg þess fýsa þig," sagði Bárður, "því að jarl vill þig feigan og vil eg að þú farir heim með mér."
"Ekki skal það vera," sagði Gunnar, "og skal eg að vísu þiggja það boð sem jarl bauð."
Þá mælti Bárður: "Það vil eg að þú vitjir mín ef þú þarft nokkurs með."
Gunnar kvað svo gera mundu.
Síðan skildu þeir. Fór Bárður heim en Gunnar var eftir og Helgi bróðir hans með hirðinni og skjótt vel virðir af hverjum manni. Leið nú á veturinn.
7. kafli
Einn dag var það að jarl lét kalla þá til sín, þá bræður. En er þeir komu kvöddu þeir hann vel.
Hann mælti til Gunnars: "Þú munt mikill íþróttamaður," sagði jarl.
"Eigi er það," sagði Gunnar.
"Eg vil þó sjá," sagði jarl.
"Helst mundi eg þá glíma," sagði Gunnar, "ef mennskur maður væri."
"Það ber vel til," segir jarl, "og skalt þú glíma að hálfs mánaðar fresti."
Þetta var nú statt gert.
Leið nú að þeirri stundu sem glíman var sett. Hugði jarl nú gott til glímunnar. Kom þar margur maður. Þar kom og Bárður vin Gunnars því að hann hafði frétt að glíman var lögð og vildi hann finna Gunnar áður sá dagur kæmi. En er þeir fundust spurði Bárður Gunnar hvort hann hefði játað glímunni. Hann sagði það satt vera.
"Það vissi eg snemma," sagði Bárður, "að jarl vildi þig feigan."
Gunnar svarar: "Svo verður nú að vera."
"Hér er einn hjúpur er eg vil gefa þér," segir Bárður. "Í honum skaltu vera þá er þú glímir."
Skilja þeir nú tal sitt að sinni.
Nú var út borinn stóll jarls og hyggur nú margur gott til að sjá þessa gleði. Var nú fram leiddur blámaður einn. Sá hafði mörgum góðum dreng að bana orðið. Jarl spurði þá hvort Gunnar væri þar kominn. Hann sagði það satt vera.
"Þá er nú upp að standa," sagði jarl, "og glíma við þenna piltunginn sem þér er nú ætlaður."
"Ekki á eg að glíma við tröll," sagði Gunnar.
"Við þenna skaltu nú glíma," sagði jarl.
Síðan stóð Gunnar upp og gekk fram á völlinn þar sem þeir skyldu glíma. Jarl spurði þá hví Gunnar færi ekki af fötum. Í því var sleppt blámanninum. Þeir tókust þá á heldur sterklega en þó var það öllum auðséð að Gunnar var ósterkari og bar blámaðurinn hann um völlinn. En svo var Gunnar mjúkur að aldrei kom hann honum af fótunum. Þar var ein hella stór á vellinum. Þangað bárust þeir að svo að fætur Gunnars námu helluna. Þá sleppti Gunnar þeim tökum sem hann hafði áður haldið en tók báðum höndum í axlir honum en hljóp sjálfur öfugur upp yfir helluna og í því kippti Gunnar að sér blámanninum svo snöggt að hann tók sundur í tvo hluti við hellunni. Þá varð óp mikið og þótti mörgum þetta hið mesta þrekvirki. Þá kallaði jarl á menn sína og bað að taka Gunnar höndum en það fórst fyrir því að Bárður hafði fjölmenni mikið og veitti Gunnari lið svo að jarl náði honum ekki.
Fór Gunnar heim með Bárði og þeir bræður báðir og voru með honum það sem eftir var vetrarins. Þótti Gunnar unnið hafa mörgum manni hið mesta frelsi í drápi blámannsins en jarl þóttist hafa fengið hina mestu sneypu er hann missti blámann sinn en fékk ekki Gunnar.
Einhvern tíma sem þeir talast við, Bárður og þeir bræður, spurði hann hvað þeir ætluðust fyrir.
"Í hernað vildi eg," sagði Gunnar, "í sumar og leita mér fjár og frægðar."
Bárður sagði það til reiðu vera: "Skal eg fá þér þrjú skip og menn sem þú vilt hafa."
Gunnar þakkaði honum þetta framlag. Voru þessi skip skjótt búin bæði að mönnum og vopnum. Bárður fylgdi þeim til skips og bað þá bræður þangað að halda að hausti en þeir játuðu því. Síðan héldu þeir í burtu og herjuðu víða um sumarið. Varð þeim gott til fjár og frægðar.
Einn dag sigldu þeir að eyjum nokkurum. Þeir lögðu að landi og tjölduðu á landi og sofa af nóttina. Þeir sofnuðu skjótt er menn voru drukknir og móðir. Gunnar stóð upp skyndilega og tók vopn sín og gekk upp á eyna einn samt. Þá sá hann mörg skip öðrum megin eyjarinnar. Hann hafði tölu á þeim. Þau voru þrettán og öll stór. Hann sá og tjald á landi. Hann gekk þangað sem búðir voru og hann sá að rauk. Hann vafðist í dyrunum. Þeir spurðu að, sem inni voru, hver sá væri er sig vildi kæfa. Hann kvaðst þar af landi ofan vera. Hann spurði þá hver skipunum stýrði.
Þeir sögðu: "Þú ert fávís maður. Hefir þú ekki spurt af þeim bræðrum, Svarti og Jökli, er nú eru frægastir og hver þjóð er hrædd við?"
Gunnar fór aftur til manna sinna og vakti þá, bað þá að bera fé allt af skipum en grjót í staðinn. Þeir höfðu þessu verki lokið áður en lýsti. Þeir sigldu þá þegar burt úr höfninni og fram fyrir nes. Sjá nú víkingar skipin róa að þeim í nálægð. Gunnar spurði þá hverjir fyrir skipunum réðu.
Þeir bræður sögðu til sín "og viljum við bjóða yður tvo kosti. Er sá annar að ganga hér frá skipum og annar sá að berjast ef þér þorið."
"Þann skal upp taka," sagði Gunnar.
"Það þykir oss betra," sagði Svartur.
Síðan tókst þar bardagi hinn harðasti. Féllu margir af hvorumtveggju og þó fleiri af víkingum. Gunnar gekk hart fram og felldi margan með sverði því er Fála hafði gefið honum. Þá komust þeir bræður upp á skip víkinga. Ruddust þeir þá fast um til þess að þeir komu fram að siglu. Þá kom Jökull í móti Gunnari. Hann hafði mæki stóran í hendi sér. Jökull hjó þá til Gunnars með mækinum. Gunnar bar af sér höggið og kom það í bitann svo að fal báða eggteinana. Hann laut þá eftir högginu. Gunnar hjó þá til Jökuls með sínu sverði. Það beit allt það sem því var boðið og tók af höndina og þar með síðuna og renndi ofan á mjöðmina og tók þar undan honum fótinn og féll Jökull þar dauður niður. Gunnar gekk þá fram um siglu og kom þar að sem Svartur og Helgi börðust. Var Helgi þá bæði sár og móður.
Gunnar bað hann þá hvíla sig en Helgi vildi það ekki og sagði svo: "Ljá þú mér heldur sverð þitt."
Gunnar gerði sem hann bað því að það beit allt það sem því var boðið. Sótti Helgi þá í ákafa. Þá bárust sár á Svart. Helgi hjó þá eitt högg svo mikið í höfuð Svarti að hann klauf það og búkinn að endilöngu svo að sinn veg féll hvor hluturinn. Þá var æpt siguróp. Gengu þá víkingar á hönd þeim bræðrum. Tóku þeir þar mikið herfang en gáfu hverjum manni sem lifði eftir grið. Fór þá hver sem vildi.
En þeir bræður héldu í burt og ætluðu heim um haustið hvað eð þeim gekk eftir vilja sínum.
8. kafli
Sem Bárður fregnar þetta, að þeir bræður voru komnir, fór hann þá til fundar við þá bræður og fagnaði hann þeim vel og lét hann flytja heim þegar fjárhluta þeirra. Þeir gáfu Bárði góðar gjafir, sátu nú um kyrrt þar til sem leið að jólum.
Þá átti Bárður að sækja að vanda veislu til jarls. Hann fór þá fjölmennur en þeir bræður voru eftir báðir. Bárður kom á veisluna. Tók jarlinn honum vel.
Einn dag var það sem þeir sátu glaðir. Þá varð þeim margt talað. Spurði jarl Bárð hvort hann hefði tekið þá bræður. Hann sagði það satt vera.
"Djarfur maður ertu Bárður," sagði jarl, "að þú heldur þá menn sem þú veist að mínir óvinir eru."
"Ekki er það þann veg herra," segir Bárður, "og vilja þeir sættast við yður."
Jarl bað Bárð þá láta koma til sín "og megum vér þá best sættast."
Bárður játaði því.
Leið af veislan og fór Bárður heim og sagði þeim bræðrum að jarl vill að þeir komi til hans "og mun eg fara með ykkur."
Þeir bjuggust þegar á fund jarls og völdu honum góðar gjafir og færðu jarli. Hann tók því öllu vel, gerði þá sína menn og voru þeir síðan með jarli það sem eftir var vetrarins.
Einn dag var það að Gunnar gekk fyrir jarl og kvaddi hann. Jarl spurði þá að hvað þeir vildu. Gunnar bað orlofs að fara út til Íslands að finna föður sinn og vini. Jarl gerði sem hann bað. Síðan bjuggu þeir skip sitt og báru þar á fjárhlut sinn. Jarl gaf þeim góðar gjafir að skilnaði en Bárði gáfu þeir öll þau skip sem þeir höfðu fengið og þann fjárhlut er þeir komust eigi með. Báðu hvorir vel fyrir öðrum og skiljast vinir, létu síðan í haf og gaf þeim vel byri þar til er þeir komu skipi í Skaftárós. Frétti Þorbjörn það skjótt og ríður til skips og finnur sonu sína. Varð þar fagnafundur mikill. Þóttist hann þá ungur orðinn í annað sinn. Voru þeir skjótt heim fluttir. Fréttist þetta um héruð að þeir væru heim komnir.
Gunnar frétti það að Þorgrímur var dauður. Hafði hann sprungið af harmi eftir sonu sína. Gunnar minntist þá orða þeirra er þau Helga höfðu mælt. Fór hann þá á Hörgsland. Var honum þar vel fagnað. Hann gekk þegar til fundar við Helgu. Hún varð honum allfegin. Hann bað hennar þegar. Því máli var vel svarað af móður hennar því að hún hafði vitað öll ráð með þeim. Var þegar við boði búist og mörgum manni til boðið. Gekk sú veisla vel fram. Gaf Gunnar öllum góðar gjafir þeim sem þangað höfðu sótt. Fór þá hver heim þangað sem átti.
Gunnar reisti bú mikið á Hörgslandi og tók þar með goðorð sem Þorgrímur hafði haft áður og þótti öllum það vel skipað. Helgi var heima með föður sínum.
9. kafli
Enn er þar til að víkja sögunnar sem var frá horfið að þau voru systkin, Þórdís og Örn. Og vildi hann þá enn minnast þess fjandskapar er fyrr hafði verið þeirra á meðal.
Það var einn dag að Gunnar stóð upp snemma um morguninn og tók vopn sín. Helga spurði hvert hann ætlaði. Hann gekk út snúðugt og svaraði henni engu, steig á bak hesti sínum, reið til þess hann kom að Vatnsenda. Hann steig þar af baki hesti sínum og barði að dyrum. Örn gekk út og heilsaði Gunnari.
Þá mælti Gunnar: "Nú er að verja sig Örn."
Þeir börðust lengi og varð hvorutveggi sár mjög en Gunnar mæddist seinna af því að hann var maður yngri og beiddi Örn hvíldar. Þeir hvíldust og studdust fram á vopn sín. Gunnar bað hann þá enn verja sig. Örn spratt upp og sótti að Gunnari svo að hann mátti ekki annað en að verja sig. Örn hjó þá til Gunnars svo mikið högg að hann klauf af honum brynjuna svo að hún féll öll af sem fetlar niður um Gunnar. Í því hjó Gunnar í hjálm Arnar svo að klauf höfuðið og þar með búkinn að endilöngu og féll hann þar dauður til jarðar. Gunnar var þá bæði sár og móður. Hann reið þá heim. Varð Helga honum allfegin. Hún batt um sár hans og greru þau allskjótt.
Víg Arnar fréttist nú víða og varð hann engum manni harmdauði nema systur hans. Hún undi illa við sinn hlut og vildi hún hefna hans með göldrum sínum. Henni varð það ekki lagið en þó bar hún sig að því löngum.
10. kafli
Það er af Helga að segja að hann fékk fæð mikla. Hann reið þá einn dag að finna bróður sinn og sagði honum að hann vildi biðja Ingibjargar dóttur Geirs bónda.
Síðan ríða þeir báðir bræður á fund Geirs við tólfta mann. Geir bauð þeim þar að þiggja sæmd og náðir. Þeir stigu nú af baki og ganga til stofu og voru þar um nóttina í góðum beina. Þeir höfðu uppi bónorðið við Ingibjörgu fyrir hönd Helga. En Geir bóndi veik þeim svörum til dóttur sinnar en hún kvað vilja hér hlíta föður síns ráði. Var þessu nú keypt. Skyldi það boð vera um haustið á Geirlandi um veturnætur. Þeir riðu heim bræður báðir til búa sinna.
Leið nú á sumarið og kom sá tími sem ákveðinn var að brullaupið skyldi vera. Kom þar þá margur og var engi óboðinn. Stóð veisla sú sjö daga og sjö nætur. En að endaðri veislunni fór hver heim til sinna heimkynna. Voru allir meiri háttar menn með gjöfum út leiddir. En Helgi fór heim til Keldugnúps með konu sína og sat nú í kyrrð.
11. kafli
Þórdísi þótti mikið fráfall bróður síns og tók að efla seið mikinn að Gunnari svo að hann mátti eigi um kyrrt sitja hvorki heima né annars staðar.
Hann lét þá einn dag söðla hest sinn og reið til Keldugnúps. Var honum þar vel fagnað. Hann sagði föður sínum það vandræði sem honum var til handa komið og bað hann til leggja með sér eitthvert ráð að honum þætti vænst að duga mundi.
Þorbjörn kvaðst það varla kunna til að leggja "en þó mun eigi duga að svo standi. Þú skalt ríða til Foss og bjóða Þórdísi fé fyrir bróður sinn svo sem hún vill sjálf gert hafa. En ef hún vill það eigi kann eg ekki til að leggja með þér."
Gunnar reið þá heim fyrst en þegar næsta morgun reið hann til Foss. Þórdís var þá úti og þekkti Gunnar. Hún gekk þegar inn. Gunnar sté niður af hesti sínum og gekk heim að dyrunum og þegar inn í bæinn og snýr til stofu. Þórdís sat á palli. Enginn heilsaði Gunnari er hann kom inn.
Hann mælti til Þórdísar: "Því em eg hér kominn að eg vil bjóða þér bætur fyrir bróður þinn svo sem þú vilt sjálf mestar hafa."
Þórdís svaraði: "Þetta kom þér seint í hug. Mundi eg þær fyrir löngu þegið hafa ef þú hefðir mér þær fyrr boðið."
"Taktu nú," segir Gunnar, "sem eg býð þér."
"Svo skal vera," sagði Þórdís, "og geri eg eftir bróður minn þrenn manngjöld."
Þau sættust að því. Gunnar lauk þá þegar fé það allt sem Þórdís gerði og reið heim síðan og voru þau jafnan síðan vinir. Sátu nú hvorutveggju í sínum búum um kyrrt.
Þeir bræður þóttu hinir mestu menn enda var það bæði að engir urðu til að leita á þá þaðan af enda ýfðu þeir engum. Er frá þeim komin mikil ætt. Þóttu það allt vera miklir menn fyrir sér.
Og lýkur þar þessari sögu.
(Önnur gerð sögunnar er varðveitt í AM 554i 4to og hér koma tvö brot út henni. Fyrst er þáttur um glímu Gunnars og Svarts.)
Ætluðu þá allir að Gunnar mundi falla þegar er þeir tækju til glímu en þó voru báðir sterklegir. Þorgrímur bóndi sat á palli og Helga dóttir hans og skartaði hún allmikið. Gunnar fór úr kuflinum og fauk úr honum aska mikil. Hann vafði hann saman og kastaði honum í horn til Helgu. Hún tók við og lagði niður hjá sér. Leit þá hver til annars og höfðu það margir fyrir satt að þau hefðu fyrri sést.
Þeir hlaupa þá saman allsterklega og var þeirra atgangur bæði harður og langur svo að eigi mátti á milli sjá hvor falla mundi.
Gunnar mælti þá við Svart: "Hefir þú fram lagt slíkt sem þú hefir til?"
"Já," segir hann.
Þá grípur Gunnar hann upp á bringu sér og gekk með hann innar að pallinum þar bóndi sat og setti hann niður við fótborðið svo að í sundur gekk í honum hryggurinn.
Gekk Gunnar þá að pallinum þar sem Helga sat og tók kufl sinn og fór í. Síðan tók hann í hönd Helgu og reisti hana upp og settist í sæti hennar og setti hana síðan í hné sér. Sá þá enginn maður nauðung á henni í það sinn. Gunnar var digur í sætinu og þrengdi fast að bónda. Þorgrímur roðnar mjög og líkar hið versta. Gunnar talar við Helgu þann dag allan til nætur.
Þeir báru nú fram þrælinn dauða og fóru svo frá leik. Bar þar ekki neitt til nýlundu fleira á þeim degi.
(Síðara brotið byrjar í miðjum sjötta kafla og nær til loka sögunnar.)
Fála mælti til Gunnars: "Tími er þér að hvílast og neyta matar."
Leiddi hún hann í einn lítinn helli. Þar stóð borð vel búið með alls kyns matföngum. Þar voru hreinir diskar og kostuleg ker upp á sett eins og í hófum er gert. Hann undraðist þetta stórlega.
Fála mælti: "Tak nú til matar og neyt djarflega."
Hann gerði og svo, og át sem hann lysti. Fór hann síðan að sofa í sæmilegri sæng sem þar var og býður Fálu góða nótt.
Hún fer svo og finnur föður sinn og móður og var hún heldur blíð við þau. En þau spurðu hana að hver sá væri sem með henni hefði komið í kveld.
Hún svarar: "Það er Gunnar og vildi eg að þið tækjuð vel við honum því að eg á honum lífgjöf að þakka."
Karl segir: "Eg vil fá að sjá hann áður en eg hýsi hann."
Fála fór til hans og bað hann upp standa "því að faðir minn vill sjá þig."
Stendur Gunnar þá upp og klæðir sig og gekk með henni þar til þau komu þar sem faðir hennar var.
Karli leist vel á hann og tók honum blíðlega og mælti: "Hversu gamall ertu?"
"Eg er tólf vetra," segir Gunnar.
"Þú ert efnilegur og vel að íþróttum ger," segir karl.
Gunnar mælti: "Hvað heitir þú karl? Þú munt segja mér nafn þitt?"
Hann svarar: "Eg heiti Skrámur en kerling mín Skráma."
Síðan var Gunnar þar lengi og þótti honum vel að fara. Leið svo mjög á veturinn.
Hann kom eitt sinn að máli við Fálu og segir: "Nú vil eg fara að finna menn mína því að þeim mun þykja mál að sjá mig héðan af."
Hún svarar: "Það skal í þínu valdi nær sem þú vilt."
Gaf hún honum góðar gjafir og marga dýrgripi. Skildu þau með blíðu og fór hann svo leið sína.
Hún sagði: "Við munum nú svo skilja að við fáum eigi aftur að sjást upp frá þessu."
Kvöddust þau þá með kærleika miklum.
Hann fann skjótt félaga sína og urðu þeir honum fegnir. Þeir voru þá búnir til siglingar og létu í haf þegar byr gaf og urðu þeir hraðfara. Bar þá skjótt til Noregs eftir vild þeirra. Þeir gengu á land og komu upp skipi sínu. Þetta var þar sem Bárður átti garð í Noregi. Bárður bauð þeim bræðrum heim til sín og þágu þeir það. Bárður gerði þeim vel til sem verðugt var á allan hátt og lét þjóna þeim sæmilega með bestu virðingum. Bárður var ættstór, vinsæll og auðugur.
12. kafli
Hákon jarl hinn ríki Sigurðarson réð í þann tíma fyrir Noregi. Bárður var honum alkunnugur. Jarl spurði af þeim bræðrum, hverjir hreystimenn þeir væru. Bárður kvað þá báða atgervismenn þótt Gunnar bæri af. Jarl bauð Bárði til veislu svo að hann fengi fregn af ferðum hans.
En sem leið að þeim tíma að veislan var ákveðin bjó Bárður sig til veislunnar.
Þá mælti hann við Gunnar: "Það vildi eg að þið færuð hvergi til þessarar veislu því að eg þekki lyndi jarls. Hann er öfundsjúkur, kappsamur og yfrið harður. Hann hefir margan mann drepið og fátt sér um gefið."
En eigi að síður vildu þeir bræður með honum ríða og fara þeir síðan heim til jarlsins og kvöddu hann sæmilega. Hann tók Bárði vel og bauð honum til sætis með mikilli virðingu hið næsta sér. Þeir Gunnar og Helgi sátu næst Bárði. Þar var tjaldað um höllina með sæmilegum hallarbúningi. Þar voru alls kyns leikar framdir. Jarl spurði þá bræður báða að heiti en þeir sögðu hið sanna um sín efni.
Þá segir jarlinn til Gunnars: "Ertu gamall hinn frægi riddari?"
Hann svarar: "Eg er þrettán vetra."
Jarl segir: "Sé þér veitt afl eftir vexti þá mun þig fátt vanta við mína kappa og mun þér vel hent að glíma við þá og fæða soltinn varg á velli."
Þá svarar Gunnar orðum jarls: "Varla er mér það hent. Þó mun eg eigi spara eina stund það að sýna ef þér viljið reyna láta."
Þá segir jarlinn: "Þú skalt Gunnar glíma við pilta mína strax á morgun svo að eg sjái hreysti þína."
Gunnar mælti þá að slíkt megi prófast.
Og leið svo af dagurinn. Gengu menn síðan til sængur og lágu af um nóttina.
13. kafli
Um morguninn stóð jarl upp með sína menn og biður þá að koma á leikvöllinn. Gunnar stóð upp og kom þar sem jarlinn var og spyr hver sér skuli í móti koma. Þá var fram leiddur einn blámaður sem glíma skyldi við Gunnar en hann segist eigi vilja við blámann glíma. Þá kallar Hákon á þenna dóla. Hann kannaðist við nafn sitt og var leystur úr járnviðjum sem hann var með bundinn. Þótti öllum lýð standa mikil ógn af þessum ár.
Síðan gekk hann til Gunnars og grípast þeir faðmlögum. Þar var hin harðasta sókn og þótti mönnum sem jörðin skylfi. Gunnar kunni vel glímu við þenna skálk svo að þeir óðu að mestu jörðina upp til hnjánna. Á vellinum stóð ein fangahella, svo hvöss sem sverðsegg væri. Þangað bárust þeirra leikar og lentu svo að Gunnar lætur þenna blámann bella á hellunni og kippti honum þar í sundur og fellur berserkurinn þar við vondan orðstír.
En sem jarlinn sá blámanninn dauðan verður hann ævareiður og kallar á sína menn og biður þá að herklæðast og sækja strax að Gunnari. En allur lýðurinn lætur þar tregt við, því að margur unni Gunnari vel, heldur töluðu þeir til jarlsins og sögðu að Gunnar hefði vel kunnað glímulist og hefði ekki þessi blámann honum hlíft hefði hann getað honum fyrir komið. Því væri jarlinum þetta stór æra en engin vansæmd eða óheiður. En af því að jarlinum líkaði þetta illa þá varð Bárður að bjóða fulla sætt fyrir þá bræður og vildi hann þó lítt þekkjast í það sinn.
Ríður Bárður nú heim úr veislunni og þeir bræður með honum og varð eigi meira til tíðinda. Sátu þeir þá um kyrrt um hríð og spurðust þessi tíðindi víða og unnu allmargir þeim bræðrum og sérdeilis Gunnari fyrir þetta verk. Líður svo af veturinn og kom vorið.
14. kafli
Nú vildu þeir bræður fara í hernað um sumarið. Bárður valdi þeim frækna menn og vænar skeiðar, vopn og klæði og allt annað sem þeir vildu. Síðan fór Gunnar úr landi með þrjú skip og röskva drengi og kvaddi Bárð sæmilega. Voru þeir um sumarið í víkingu og tókst þeim það vel. Þeir eyddu miklu illþýði og herjuðu um Eystrasalt. Þeir létu bændur og kaupmenn í friði en stríddu traustlega þeim í mót sem ásókn veittu og yfirunnu þá alla. Þeir fengu mikið fé og herfang.
Eitt sinn fundu þeir eitt eyland. Þangað lögðu þeir, renndu atkerum og gengu á land.
Gunnar gengur einn frá mönnum sínum með vopn sín. En sem hann hafði eigi lengi gengið sér hann hvar þrettán drekar sveima að landi. Bar þá skjótt að. Gengu menn á land upp og settu landtjöld sín. Gunnar gengur þangað og spyr hver þeim stóra skipaflota á að ráða. Formaður þeirra segir til hans að hann skuli hitta hér tvo bræður hverjir honum muni verða skeinuhættir. Gunnar spyr þá að heiti. Honum var svarað að þar væri kominn Svartur og Jökull og ættu þeir þessum her að stýra. Sem Gunnar heyrði þetta gengur hann sem hraðast frá þeim til manna sinna og segir þeim frá hverninn komið væri og biður þá að búast til bardaga í móti þessum bölvuðum hundum. Var þá búist við stríði og blásið í lúðra hjá hvorutveggjum. Bjó hver sig sem best mátti og lágu svo af nóttina.
En að morgni komu hvorutveggju til samans og héldu saman skipum sínum. Komu þeir Gunnar með sín þrjú skip móti þeim bræðrum. Síðan kallar Gunnar til þeirra og spyr hver þar geri svo gildan atgang.
Svartur og Jökull svöruðu honum og sögðust þeim skipum þangað stýrt hafa "og munum við að fornu þekkjast."
Þá segir Jökull að þeir skuli við búnir bardaganum. Gunnar og Helgi sögðu að eigi skyldi langt að bíða áður þeir skuli rauðu snýta. Þá tóku berserkirnir til að grenja og brjótast fram sem mest þeir máttu og gerðu mikinn skaða í liði Gunnars. En þeir bræður í annan stað sóttu fast á móti þeim og létu dólgana dauða falla af borðum út. Dugði þá allvel Fálunautur. Hlupu þá margir í vitleysi út af skipunum og drápust. Helgi felldi margan mann og var sem þá úlfur kemur soltinn í sauðahóp. Gengur Gunnar þá á skip þeirra bræðra, og Helgi fylgdi honum, og drepur marga menn. Jökull æddi þá á móti Gunnari allgrimmlega og lagði til hans með spjóti og Gunnar á móti svo sterklega að bæði spjótin gengu í sundur. Jökull höggur þá með báðum höndum til Gunnars en hann veik sér undan högginu svo að hann náði honum ekki en sverðið kom í stóran bjálka. Laut hann þá eftir högginu. Í því bili hleypur Gunnar að honum og höggur sverði sínu með báðum höndum ofan á hann miðjan svo mikillega að sverðið tók hann sundur í miðju. Veltir hann honum síðan dauðum út í sjóinn.
En sem Svartur sér bróður sinn dauðan tekur hann til að hamast sem tröll og stefnir fram að Helga með ógurlegum látum. Helgi snýr honum í móti. Svartur reiðir þá sinn mæki og leggur til Helga svo grimmlega að hann kom varla skildi fyrir sig. Helgi höggur bæði ótt og tíðum móti Svarti og svo hart að eldinum lýsti úr hlífunum. Mátti eigi á milli sjá hvor sigrast mundi því að ekki beit á Svart heldur en annan berserk. Þá kallar Helgi til Gunnars og biður hann að fá sér sitt sverð að drepa með þenna djöful. En sem Gunnar heyrði þetta hleypur hann að Helga og réttir að honum Fálunaut. Sem hann hefir við honum tekið neytir hann þess hreystilega, sem Svartur fékk að sanna áður en langt um leið, því að þá Svartur vissi sér minnst von höggur Helgi það högg til hans að sverðið kom á öxl honum og sneiddi af hans hægri hönd með síðunni. Tekur Svartur þá ógurlega til að bölva og var það hans banabæn en Helgi segir hann muni eigi við marga á hólm ganga hér eftir. Lætur hann þá eigi langt á milli höggva heldur höggur þegar af honum höfuðið og veltir honum svo af borðum út.
Buðu þeir bræður þeim mönnum grið sem eftir voru en með því þeir höfðu eigi önnur ráð þá gengu þeir allir Gunnari á hendur og Helga og sóru þeim trúnaðareiða. Tóku Gunnar og Helgi það herfang sem þar var saman komið sem voru öll þau skip er þeir bræður höfðu þangað fært og allt það þar var innanborðs.
Eftir þetta sigldu þeir til Noregs og fengu blíðan byr, tóku höfn við Noreg og gengu á land. Bárður gengur til strandar og býður þeim bræðrum heim til sín og öllum þeirra mönnum með þeim. Varð hann feginn þeirra fundi. Fóru þeir bræður heim með honum og voru þar um veturinn í góðu eftirlæti. Sögðu þeir af fundi þeirra bræðra og öllum sínum ferðum. Urðu þeir mjög nafnkunnugir af þessum frægðarverkum. Bárður sætti þá við Hákon jarl og lagði þeim góð ráð við hann svo að hann tók þeim vel með allri blíðu og gaf þeim góðar gjafir með allri virðingu.
15. kafli
Nú sem veturinn líður og sumarið kemur vildu þeir bræður halda til Íslands. Fengu þeir gott orlof af jarlinum. Sæmdi hann þá með góðum gjöfum, vopnum og klæðum. Svo kvöddu þeir jarlinn virðulega. Fylgdi Bárður þeim til strandar og var svo skipum á sjó hrundið. Skildu þeir bræður við Bárð með kærleika, létu síðan í haf þegar byr féll og urðu vel reiðfara og komu við Austfirði og lögðu skipi sínu í Skaftárós að Hörgslandi. Ríður Þorbjörn skjótt til strandar og finnur syni sína og fagnar þeim vel og svo hvorir öðrum. Ríða þeir allir heim til Keldunúps og voru hjá föður sínum í góðu eftirlæti og þóttu þá engir menn frægri í öllum Austfjörðum.
Þorgrímur bóndi var þá dauður og hafði af harmi sprungið eftir sonu sína eigi fyrir löngum tíma. En Helgu var þá allur arfur fallinn eftir föður sinn og sat hún á öllu Hörgslandi.
Um veturinn riðu þeir feðgar til Hörgslands því að Gunnari var hugur á að finna Helgu vinkonu sína. En sem hún sá hann varð hún honum hjartanlega fegin og svo hvort öðru. Hefur Gunnar þar upp bónorð sitt og biður Helgu sér til handa. Var það auðsótt af henni til því að hún svarar að hans vilji skuli fram ganga í þessu efni. Og með hennar samþykki festir Gunnar Helgu sér til handa og hófst þar hin sæmilegasta veisla og var þeirra brúðkaup drukkið á Hörgslandi. Fóru þar margháttaðir leikar fram um veislutímann en að honum enduðum voru menn með sæmilegum gjöfum út leystir og sneru svo allir til sinna heimkynna.
16. kafli
Að vori komanda reisir Gunnar bú sitt að Hörgslandi og er þess getið að hann hefði goðorð eftir Þorgrím bónda og fékk þar um góðan orðstír. Þau undu vel sínu ráði og leið svo fram um tíma.
Einn dag ríður Gunnar heiman með enga sveina og getur um við engan hvert hann ætlar að ríða. Sem hann er á stað kominn gerði hann leið sína til Vatnsenda og er hann kom þar hitti hann Örn á hlaði úti og heilsar honum eigi öðruvís en svo að hann höggur til hans. Örn snýst í móti honum allhraustlega og er sá atgangur bæði harður og langur. Hjuggu þeir allar hlífar í sundur og börðust svo mikillega að hvor hjó tveim höndum með sínu sverði og var svo til að sjá að eigi vissi hvor sigrast mundi. En sakir þess að Örn var orðinn gamall maður þá sótti hann mannleg náttúra svo að hann mæddist og beiddist hvíldar um stund og það veitti Gunnar honum. En eigi leið langt um áður en þeir hófu í annan tíma bardagann og þegar þeirra viðskipti voru sem hörðust hjó Gunnar af hinum höfuðið og lét Örn þar líf sitt.
Reið Gunnar svo heim aftur og fann ekki Þórdísi að bjóða bætur fyrir Örn. En sem hún vissi Örn dauðan var henni sprengur búinn en hún fékk sjálf að hugga sig fyrir Gunnari. Hafði hún dauðlegt hatur til hans, sérdeilis að hann hafði engar bætur boðið fyrir bróður hennar. Brúkaði hún mikið fjölkynngi móti honum en hann sakaði það ekki í neinn máta.
Þá vildi Helgi fá sér kvonfang og bað Ingibjargar Geirsdóttur sér til unnustu og urðu þær málalyktir að Helgi festir Ingibjörgu með frænda samþykki og drakk hann brullaup til hennar að miklu fjölmenni. Gekk sú veisla af með hæversku og voru boðsmenn með gjöfum burt leystir. Þau settust að búi á Keldunúpi eftir Þorbjörn bónda og bjuggu ævi sína á sömu jörð og undu vel sínum hag.
17. kafli
Nú er þar frá að segja að Gunnar ríður heiman einn dag að finna Þórdísi til að bjóða henni bætur eftir Örn bónda.
Finnur hann hana og býður henni bæturnar en hún kveðst mundi fyrir löngu þegið hafa ef fengið hefði "og mun eg kjósa mér nú þrenn manngjöld eftir bróður minn Örn."
Hann lauk féð henni til handa og greiddi svo mikið sem hún vildi. Sættust þau þá heilum sáttum.
Reið hann heim til Hörgslands aftur og situr í náðum í góðum friði alla ævi síðan og þeir bræður báðir. Það orð var þá á Austfjörðum að þar mundu engir menn finnast þeim frægri.
Gunnar og Helga áttu mörg börn saman og voru þeirra synir haldnir hinir mestu frægðarmenn í þann tíma. Er frá þeim kominn mikill ætthringur og sá frændabálkur kallaður Keldunúpingar en um nöfn þeirra er eigi getið í þessari sögu eða um tilburði á þeim dögum.
Lúkum vér svo sögu af Keldunúps-Gunnari. | is/CC-MAIN-2016-18/00737.jsonl.gz.gz/6 | {
"data_id": "<urn:uuid:de1eb103-04f8-4cae-b188-7faed5b17270>",
"date": "2016-05-05T08:31:05Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-18",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-18/segments/1461860126377.4/warc/CC-MAIN-20160428161526-00087-ip-10-239-7-51.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 1.000008463859558,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 65,
"url": "http://www.sagadb.org/gunnars_saga_keldugnupsfifls"
} |
Hér gefur að líta listaverk sem Listasafn Reykjavíkur hefur keypt eða verið gefið á síðastliðnum þremur árum.
Í samþykkt borgarráðs segir að Listasafn Reykjavíkur skuli hafa yfir að ráða svo fullkomnu safni íslenskrar myndlistar sem unnt er, skrá það, varðveita og sýna. Leitast er við að afla verka sem endurspegla sem best strauma og stefnur í íslenskri myndlist á hverjum tíma. Sérstök innkaupanefnd annast kaup listaverka til safnsins í samræmi við fjárheimildir í fjárhagsáætlun. Innkaupanefnd er skipuð þremur einstaklingum sem hafa yfirgripsmikla þekkingu á myndlist: Safnstjóra og tveimur einstaklingum sem skipaðir eru af menningar- og ferðamálaráði til tveggja ára í senn. Annan þessara tveggja einstaklinga tilnefnir stjórn Sambands íslenskra myndlistarlistarmanna (SÍM). Við val listaverka til safnsins er farið eftir listrænu gildi þeirra. | is/CC-MAIN-2016-18/05737.jsonl.gz.gz/3 | {
"data_id": "<urn:uuid:a0ff75ca-bc17-4e1d-bf63-0217abd24528>",
"date": "2016-05-04T07:57:20Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-18",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-18/segments/1461860122533.7/warc/CC-MAIN-20160428161522-00195-ip-10-239-7-51.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 1.0000066757202148,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 105,
"url": "http://safneign.listasafnreykjavikur.is/is/nytt"
} |
Hér til hliðar er mynd með link á nýtt greiðslukerfi sem er tengt við Nórakerfi Greiðslumiðlunar sem flest íþróttafélög á landinu nýta sér fyrir utanumhald og greiðslu félags- og æfingagjalda. Allir iðkendur / félagsmenn verða að vera skráðir í skráningarkerfið, þannig er einfaldast að halda utan allar skráningar á æfingar og félagatal. Þetta eru skráningarmöguleikarnir á síðunni:
1. Félagsgjald: Hér er hægt að skrá sig í VÍK og borga félagsgjald með kreditkorti eða greiðsluseðli.
2. Fjölskyldugjald: Félagar geta skráð alla fjölskyldumeðlimi í félagið og greitt 9.000 kr. fjölskyldugjald.
3. Félagsgjald og árskort: Árskort með félagsgjaldi kostar aðeins 15.000 kr. og það er hægt að borga það í mörgum greiðslum – 1250 kall á mánuði allt árið eða bara ein greiðsla og þá geturðu hjólað þegar þér sýnist í motocross og enduro. Þeir sem hafa greitt félagsgjald nú þegar geta millifært 10.000 til viðbótar og fengið kortið sent.
4. Sumaræfingar VÍK: Sumaræfingar félagsins kosta aðeins 25.000 kr. fyrir allt sumarið (í stað 40.000 kr.) en MSÍ mun styrkir æfingarnar til að efla sportið . Skráningu fylgir frítt árskort fyrir foreldri iðkanda 16 ára og yngri skráðum á sumaræfingar hjá VÍK.
Millifærslur: Það er hægt að millifæra fyrir félagsgjaldi / félags- og brautargjaldi beint á reikning félagsins nr. 537-26-501101 kt. 480592-2639 en sendið þá líka tölvupóst á vik@motocross.is með upplýsingum fyrir hvaða félagsmenn var verið að greiða fyrir.
Það gæti líka verið gott að renna yfir leiðbeiningarnar fyrst.
Leiðbeiningar fyrir greiðslukerfið
Allir iðkendur / félagsmenn verða að vera skráðir í skráningarkerfið þannig er einfaldast að halda utan allar skráningar á æfingar og félagsmenn. Á síðunni er ferlið svona. 1. Innskráning – byrjaðu á að samþykkja skilmála, áður en haldið er áfram í Nýskráning eða Innskráning. Í fyrsta skipti er valin NÝSKRÁNING og birtist þá þessi mynd: Skráðu kennitölu þína og smelltu svo á áfram – kerfið er tengt við Þjóðskrá og þess vegna kemur nafn þitt sjálfkrafa inn í skráninguna 2. Nýskráning forráðamanns/félagsmanns Vinsamlegast skráðu upplýsingar eins nákvæmlega og þú getur, það auðveldar okkur starfið. Valkostir í skráningu: Ef hakað er við “Er stuðningsmaður“ Þá er viðkomandi á félaga og póstlista og á póstlista félagsins. Ef þú ert að skrá iðkanda á æfingu eða greiða félagsgjald, og vilt ekki vera á póstlista, þá tekurðu hakið í burtu. Ef þú ert sjálf/ur að félagsmaður eða að kaupa árskort hakarðu líka við: „Er jafnframt iðkandi“ en þá sérðu æfingar, félagsgjöld og árskort ætluð fullorðnum á vegum félagsins. Framvegis er valið „Innskráning“ þegar farið er inn í skráningarkerfið. 3. Í kerfinu – Yfirlitsmynd – Þegar fyrstu skráningu er lokið, þá birtist eftirfarandi mynd. Þarna er valmyndin „Mínir iðkendur“ þar birtast upplýsingar um þig og/eða þá úr fjölskyldunni sem búið er að skrá á þig. Lengst til hægri í hverri línu er hægt að smella á Námskeið/Flokkar í boði. Aðeins birtast þau námskeið sem eru í boði fyrir viðkomandi aldur og kyn. 4. Skrá nýjan iðkanda – (t.d. barn eða maka) Smelltu á Nýr iðkandi til þess að skrá barn eða maka inn í kerfið sem ekki er á myndinni hér fyrir ofan. Í fellilistanum birtast allir eru teljast til þinnar fjölskyldu samkvæmt Þjóðskrá, maki og börn 18 ára og yngri. „Börn“ eldri en 18 ára hafa sjálfstæða skráningu inn í kerfi Grunnupplýsingar koma úr Þjóðskrá, bæta þarf við netfangi og síma. Veldu nafn og smelltu á Áfram. Hafið netfang og símanúmer iðkandans, en hugsanlega notið aukanetfang og sími 2 fyrir forráðamann. Ýtið á Skrá til að staðfesta skráningu. 5. Skráning iðkanda á æfingu eða fyrir félagsgjaldi/árskorti Á myndinni Mínir iðkendur er aftast í hverri línu boðið upp á Námskeið/Flokkar í boði Verið í réttri línu og smellið á linkinn. Þá birtast æfingar og gjöld sem félagsmenn VÍK geta skráð sig eða sína fyrir. Veljið námskeið (félagsgjald, fjölskyldugjald osfrv.) og smellið á Skráning á námskeið aftast í línunni. 6. Staðfesting og greiðsla Skráið upplýsingar, ef á þarf að halda. Þessar upplýsingar birtast þjálfurum og skrifstofu. Velja má að greiða með kreditkorti og greiðsluseðlum og dreifa greiðslum á nokkra mánuði t.d. fyrir æfingar og árskort í brautir. Ákveða þarf hvort nota eigi Frístundastyrk frá Reykjavíkurborg fyrir yngri en 18 ára. Skráningu / Greiðslu er ekki lokið fyrr en efsti borðinn „Yfirlit“ er orðið dökkgrátt og kvittun hefur borist í tölvupósti. Ef þú lendir í vandræðum heldurðu ró þinni og sendir tölvupóst á vik@motocross.is og óskar eftir aðstoð | is/CC-MAIN-2016-18/05737.jsonl.gz.gz/7 | {
"data_id": "<urn:uuid:d3ac8461-f5fa-4e96-b2bf-800e29d890bc>",
"date": "2016-05-02T12:31:17Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-18",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-18/segments/1461863599979.27/warc/CC-MAIN-20160428171319-00203-ip-10-239-7-51.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 1.000004768371582,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 26,
"url": "http://www.motocross.is/felagakerfi_yfirlit/felagakerfi_vik/"
} |
Allir áskrifendur eru nú meðlimir í Stöð 2 Vild og njóta þeirra fríðinda sem því fylgir. Allir áskrifendur fá allar fylgistöðvar þeirrar stöðvar sem keypt er og fá aðgang að öllum tilboðum sem eru í Stöð 2 Vild.
Sumarhúsaáskrift
Þú þarft aldrei að missa af þínum uppáhaldsþætti eða íþróttaviðburði. Ef þú ert með áskrift heima getur þú fengið þér aukalykil í sumarbústaðinn.
Eftirfarandi tvær leiðir eru í boði:
- Þú getur fært áskriftina yfir á sumarbústaðarlykilinn með einfaldri aðgerð, hringdu í Þjónustuver Stöðvar 2 í síma 512-5100.
- Fyrir aðeins 2.040 kr. á mánuði geta viðskiptavinir keypt mánaðaráskrift í sumarbústaðinn. Opnast þá fyrir sömu áskrift og er á lyklinum heima frá föstudegi til sunnudags allar helgar í mánuðinum.
HD-áskrift
Ef þú ert með HD-myndlykil
getur þú séð valda leiki í enska boltanum og Meistaradeildinni í háskerpu.
HD-áskrift kostar 575 kr. á mánuði á Vodafone lykla og 575 kr. á lykla hjá
Símanum og bætist við hefðbundið áskriftargjald.
Aukaáskrift
Áskrifendur hafa möguleika á að bæta aukamyndlykli við áskriftina.
Greitt er aukaáskriftargjald á aukamyndlykil kr. 755 á mánuði og greiðist sú upphæð til 365. Með aukaáskriftargjaldi er átt við þegar áskrift speglast á aukalykil, allar áskriftarstöðvar nema grunnáskrift.
Aðal- og aukamyndlyklar verða báðir að vera staðsettir á heimili áskrifanda/greiðanda. | is/CC-MAIN-2016-18/01737.jsonl.gz.gz/3 | {
"data_id": "<urn:uuid:428e8b09-2b49-4482-b32c-d6357be8316e>",
"date": "2016-04-29T10:23:54Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-18",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-18/segments/1461860111313.83/warc/CC-MAIN-20160428161511-00183-ip-10-239-7-51.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 0.9999140501022339,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 38,
"url": "http://www.stod2.is/thjonusta/askriftarleidir/"
} |
Hans Vöggur hafði verið vatnskarl í Reykjavík nær því svo lengi, sem menn mundu eftir. Og jafnlengi hafði hann raulað sömu vísuna með sama vísnalaginu fyrir munni sér, þegar hann var búinn að pósta vatnið upp í föturnar sínar úr póstinum í Aðalstræti og var kominn á stað. Hann gekk raulandi upp allt strætið. Og hvar sem menn hittu Hans Vögg á ferð með föturnar sínar, raulaði hann alltaf með sama lagi þessa vísu:
Vöggur karlinn vatnar borg, Vögg þó flestir gleyma; enga gleði, enga sorg á hans líf að geyma.
Það er eigi gott að vita, hvort vísan var gerð um Hans Vögg eða hún var gamall húsgangur. Hitt var víst, að hún átti ósköp vel við Hans; hann var kallaður Vöggur af því hann vaggaði dálítið út á hliðarnar, kannske reyndar til að hvíla hendurnar á víxl, undir vatnsfötunum, því hann var orðinn gamall og farinn.
Hans hafði aldrei verið fríður sýnum, jafnvel ekki í æsku sinni, og ekki fríkkaði hann með aldrinum eins og að líkindum lætur. Nú var hann kominn yfir fimmtugt, var langleitur og toginleitur, óliðlegur í vexti og orðinn lotinn í herðum, eins og flestir vatnskarlar verða, af því að líta alltaf niður fyrir sig, til þess að gá að, hvort ekki hellist úr fötunum. Og með aldrinum var göngulag hans orðið hið sama, hvort hann hélt á vatnsfötunum eða ekki; þegar hann gekk í kirkjuna á sunnudögum - en það gerði hann alltaf - þá gekk hann lotinn í herðum, álútur og hélt frá sér handleggjunum, eins og hann bæri vatnsfötur í báðum höndum.
Hans hafði verið rauðhærður í æsku, en nú var hárið orðið grátt, og af því Hans var ekki vanur að greiða sér á hverjum degi, þá hékk hárið í hrokknum, rauðgráum druslum niður á ennið og niður fyrir augun. Miklum skeggvexti hafði Hans aldrei átt að fagna, enda rækti hann ekki skegg sitt mjög; vangaskegg hafði hann aldrei fengið, en á hökunni og efri vörinni héngu skeggtoppar, sem nú voru orðnir hvítir. Hans var vanur að klippa dálítið af þeim, þegar honum þóttu þeir vera orðnir of langir.
Hans gamli var einkennilegur að mörgu leyti; hann átti aldrei illt við nokkurn mann og lifði sáttur við allan heiminn, en þar með er líka allt sagt, sem hægt var að segja um sambúð hans við mennina. Hann hafði aldrei átt nokkurn vin eða trúnaðarmann, svo menn vissu, og aldrei verið við ástir kenndur.
Eiginlega tók enginn lifandi maður eftir Hans.
Vinnukonurnar í húsum þeim, sem Hans bar vatn til, skoðuðu Hans eins og nokkurs konar lægri veru, sem ekki væri orðum eyðandi við; þær köstuðu til hans matarbita eftir skipun húsmóðurinnar. Hans tók við, þakkaði fyrir og borðaði þegjandi. Húsbændurnir borguðu honum vatnsburðinn á vissum tímum. Svo var öllum hans viðskiptum við heiminn lokið - að undanteknum hestum og götustrákum.
Engum datt í hug, að vert væri að reyna til að kynnast honum, þekkja hann eða þíða burtu klakann, sem frosinn var utan um þessa vatnskarlssál, eins og föturnar hans á vetrardegi. Nei, það datt engum í hug, sízt af öllum Hans sjálfum; vaninn var orðinn eðli hans. En hefði nokkur mátt líta inn í sál hans, mundi hann að líkindum hafa komizt að raun um að hún fyrir innan klakann var orðin eins kreppt af vatnsburðinum og hendurnar hans.
En hestarnir í Reykjavík vissu það betur en allir menn, að þrátt fyrir allan vanans klaka var sálin hans Hans Vöggs ekki orðin eins köld og hendurnar. Það er sorgleg sjón að sjá útigangshestana í Reykjavík á veturna; þeir hrekjast um fjöruna eða göturnar skinhoraðir, þyrstir og athvarfslausir; enginn skiptir sér hið minnsta af þeim, og enginn veit jafnvel, hver á þá; í stormunum og byljunum híma þeir nötrandi undir húsveggjunum eða láta fyrir berast á bersvæði, hálfdauðir úr sulti og kulda.
Þessa hesta tók Hans Vöggur að sér; hann vatnaði öllum, sem hann náði í, klappaði þeim og klóraði undir eyrunum og setti upp við þá langar hrókaræður, sem enginn skildi neitt í nema hann og þeir. Af þessu varð hann svo ástsæll í þeirra hóp, að þeir stundum fylgdu honum eftir flokkum saman um göturnar. Aldrei var Hans Vöggur kátari eða ánægðari, en þegar svo bar undir. Hann raulaði þá vísuna sína nokkuð hærra en venjulegt var, vaggaði dálítið meira út á hliðarnar og var brosleitur út undir eyru.
Líkt var farið sambúð hans við götustrákana. Það gekk sú saga um Hans, að þegar hann var nýorðinn vatnskarl, hefðu götustrákarnir farið að hrekkja hann og erta, eins og hina vatnskarlana og vatnskerlingarnar. Þeir köstuðu í hann snjókúlum, helltu úr fötunum fyrir honum, og kölluðu eftir honum ýms háðsyrði.
Hans tók öllu þessu með mestu stillingu, og einu sinni, þegar ertingarnar og fúkyrðin keyrðu fram úr hófi, sagði hann við þá ofur rólega: "Þetta gerir ekkert til, blessuð börnin þurfa að leika sér". Þó undarlegt kunni að virðast, sljákkaði í strákum, og smátt og smátt hættu þeir alveg að erta Hans gamla. Og eftir ekki all-langan tíma kom þar, að það var skoðað hinn mesti ódrengskapur, að gera nokkuð á hluta hans.
Hitt kom oft fyrir, að hann væri tekinn til þess að koma sáttum eða stundarfriði á milli götustrákanna og hinna vatnskarlanna og vatnskerlinganna, og þó hann hefði enga amtmannsskipun til þessa starfa, varð honum þó meira ágengt, en flestum sáttanefndarmönnum mundi hafa orðið.
Svo bar það til einn góðan veðurdag eftir nýárið, að Hans kom ekki með vatnið. Vinnukonurnar urðu að sækja vatnið þann daginn, þó þær væru ekki viljugar á það. Engum kom til hugar að fara heim til Hans. Hann var vanur að skila sér aftur karlinn, undir eins og hann varð rólfær, þegar svo bar undir að hann dag og dag varð lasinn og gat ekki gegnt störfum sínum. Það datt kannske engum í hug, að Hans Vöggur væri meðal þeirra, sem fyrirheitið er gefið um: "Sjúkur var ég og þér vitjuðuð mín". Hans var undantekning. Það þurfti ekki að vitja um Hans, hann var vanur að skila sér.
En þegar hann kom ekki í þrjá daga, var næturvörðurinn sendur upp í kofann hjá Seli, sem Hans svaf í einsamall. Næturvörðurinn kom aftur og sagði, að Hans væri dauður.
Þessi fregn flaug um allan bæinn og það var ekki talað um annað en Hans og dauða hans. Allir fundu honum eitthvað til hóls. Hann var einstök fyrirmynd allra vatnskarla, dyggur og iðjusamur og eftir því þakklátur fyrir allt, sem honum var gott gert. Og allar ræður manna enduðu með því, að það mundi verða langt þangað til annar eins vatnskarl fengist. Konurnar í húsum þeim, sem Hans bar vatn til - og meðal þeirra voru bæði frúr og maddömur - létu olíulampa loga í kofanum hjá Hans, meðan hann stóð uppi, og ein frúin gaf sálmabók til þess að leggja á brjóstið á honum.
Þar lá Hans á börunum í kofanum sínum og um allan kofann ljómaði slík birta frá olíulampanum, að Hans mundi hafa vaknað frá dauðum af undrun, ef hann hefði mátt. Í lífinu hafði hann aldrei átt slíku ljósi að fagna. Og á brjósti hans lá sálmabókin logagyllta; lifandi hefði enginn látið hann snerta svo fallega bók. Nú var Hans orðinn hreinn og fínn - hann var dauður.
Hans lét ekki mikið eftir sig af þessa heims gæðum, og það urðu mestu vandræði með útförina. Menn fóru að tala um samskot, en úr því varð þó ekkert; enginn vildi byrja. Maddama Sigríður sagði, að það væri ætíð leiðinlegt að byrja við slík tækifæri; það væri eins og menn vildu trana sér fram með góðverk sín; hún fyrir sitt leyti sagðist helzt vilja gera góðverk sín svo, að "hin vinstri sæi ekki það, sem hin hægri gerði". Og vinkonur hennar, sem hún talaði um þetta við, sögðust hugsa alveg eins og hún í þessu efni.
Svo átti þá að grafa Hans á kostnað sveitarinnar. Menn sögðu, að það væri líka í raun og veru eðlilegast, og þar við sat.
En svo fundust peningar í kistli Hans karlsins, og þó þeir væru ekki stórfé, þá voru þeir þó nægir til þess að gera útför hans heiðarlega og sómasamlega.
Seinna trúði maddama Anna vinkonum sínum fyrir því, að hún hefði haft peninga til útfarannnar til taks, en hefði aðeins viljað láta "þá" komast í dálítil vandræði, til þess svo allt í einu að reka á þá stampinn með peningunum. Hún bætti því við, að til þess hefði aldrei komið, fyrst peningarnir hefðu fundizt hjá Hans. En vinkonur hennar sögðu hver eftir aðra, um leið og þær tæmdu þriðja kaffibollann hjá henni, að það væri náttúrlega alveg það sama, sem hún hefði gert það, og henni gat ekki betur fundizt sjálfri, en það væri nokkuð til í því í. Maddama Sigríður, sem var ein af vinkonum hennar, sagði reyndar seinna, að það væri engin tilhæfa í því, að hún hefði ætlað fé til greftrunar Hans, og af því maddama Anna frétti það daginn eftir, að maddama Sigríður hafði sagt það, þá urðu þau ummæli orsök þess, að þær drukku ekki kaffi hvor hjá annarri í hálft annað ár.
Svo var Hans þá grafinn á sinn eiginn kostnað. Jarðarförin var fjölmenn; honum fylgdu nær því allar frúr og maddömur í húsunum, sem hann hafði borið vatn til. Mörg kona viknaði, er hún minntist álúta karlsins með bognu handleggina. Og það var ekki trútt um, að tár rynnu yfir moldum hans. Og þó sú tilfinning hjartans, er vekur tárin, sé eigi ætíð svo sterk, að hún nái að hreyfa hendurnar til fjárframlaga, þá eru þó tárin ávallt talin vottur viðkvæmni og blíðu, vottur þess, að mennirnir séu í raun og veru góðir, þrátt fyrir allt, sem skrifað er og talað móti því.
Þegar kom fram á vorið, trúði frú Guðlaug einni vinkonu sinni fyrir því, að hún ætlaði sér að leggja krans á leiði Hans Vöggs, vatnskarlsins síns sáluga. Daginn eftir var það altalað um allan bæinn, að frú Guðlaug hefði lagt tvo kransa á leiði Hans Vöggs. Mönnum þótti það mjög sennilegt; það var alkunnugt, hvað hún frú Guðlaug var hjartagóð og raungóð og menn mundu nú eftir mörgum sögum um örlæti hennar og góðmennsku við fátæklinga.
En enginn fór upp í kirkjugarð, til þess að gá að, hvort nokkur krans væri kominn á leiðið hans Vöggs. | is/CC-MAIN-2016-18/01737.jsonl.gz.gz/8 | {
"data_id": "<urn:uuid:4ca46038-78c9-4077-a569-f9d0c0c1fac6>",
"date": "2016-05-03T01:11:45Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-18",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-18/segments/1461860118321.95/warc/CC-MAIN-20160428161518-00191-ip-10-239-7-51.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 1.0000027418136597,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 38,
"url": "http://www.snerpa.is/net/sma/hvoggur.htm"
} |
Gorgías
Um það sem ekki er[breyta | breyta frumkóða]
Gorgías samdi rit sem nú er glatað: Um eðlið eða það sem ekki er. Ritið er háðsádeila á elíska einhyggju Parmenídesar. Varðveitt er endursögn annarra á meginefni verksins, t.d. hjá Sextosi Empeirikosi og í verkinu Um Melissos, Xenofanes og Gorgias, sem er eignað Aristótelesi. Kenning Gorgíasar mun hafa verið eftirfarandi:
- Ekkert er til;
- Enda þótt eitthvað væri til væri ekkert hægt að vita um það; og
- Enda þótt eitthvað væri hægt að vita um það væri ekki hægt að greina frá því.
Gagnrýnendur[breyta | breyta frumkóða]
Helsti gagnrýnandi Gorgíasar var Platon, sem tileinkaði Gorgíasi samræðu sem nefnd er eftir honum, Gorgías. Gagnrýni Platons er einkum sú að Gorgías sé mælskufræðingur en mælskufræðin beinist að því að gleðja áheyrandann og/eða sannfæra hann en heimspekin leiti hins vegar sannleikans.
Aristóteles gagnrýnir Gorgías einnig og telur hann til fræðaranna.
Tilvísanir[breyta | breyta frumkóða]
- Ekki allir fræðimenn eru sammála því að Gorgías hafi verið fræðari. Sjá Dodds, E.R., „Introduction” í Plato, Gorgias, E.R. Dodds (ritstj.) (Oxford: Clarendon Press, 1959): 1-67.
Tenglar[breyta | breyta frumkóða]
|Forverar Sókratesar| | is/CC-MAIN-2016-18/01737.jsonl.gz.gz/11 | {
"data_id": "<urn:uuid:95d7217c-3cf8-43d9-9b73-ef3a44bea0ad>",
"date": "2016-05-03T01:09:33Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-18",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-18/segments/1461860118321.95/warc/CC-MAIN-20160428161518-00191-ip-10-239-7-51.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 0.9999334812164307,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 68,
"url": "https://is.wikipedia.org/wiki/Gorg%C3%ADas"
} |
Vinsamlegast notið þetta auðkenni þegar þið vitnið til verksins eða tengið í það: http://hdl.handle.net/1946/9706
Kennsla í teiknun og myndmennt samkvæmt námskrá 1929-2007
Námskrárnar frá árunum 1929 til 2007 eru kannaðar og sú áhersla sem lögð er á teikningu/myndmenntarkennslu og einnig eru notaðar heimildir úr skólasögunni.
Með þessari athugun er skoðað hvaða breytingar hafa átt sér stað í teiknun/myndmenntarkennslu hjá skólaskyldum börnum á Íslandi á árabilinu 1929 til 2007.
Kennsluhættir i fasta skólanum og farskólanum eru skoðaðir í námskránni sem kom út 1929 og þær breytingarnar sem stóð til að gera í drögunum 1948 fyrir næstu námskrá. Rætt um skólalöggjöfina og skólahverfin.
Þegar drögin sem komu út 1950 eru skoðuð, sjást þær áherslubreytingar sem verða á þroskagildi og þýðingu barnateikningar í skólastarfinu.
Ýtarlega er fjallað um teiknun og markmið teiknikennslunnar í námsskránni frá 1960. Markmiðum í námi, kennslu og hugmyndum við kennslu á greinum sem eru innan mynd- og handmenntar eru gerð góð skil í námskránni frá 1977.
Uppeldishlutverk skólans er skoðað í námsskránni sem kom út 1999.
Rök fyrir námssviðinu og greinum innan þess, er í námskránni frá 2007. Sér kafli er um námsmat. Í honum er farið í grófum dráttum yfir þróun námsmats í námskránum. | is/CC-MAIN-2016-18/01737.jsonl.gz.gz/12 | {
"data_id": "<urn:uuid:cacfe39b-983a-411c-a871-ff83a6b92aff>",
"date": "2016-05-05T16:55:01Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-18",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-18/segments/1461860127870.1/warc/CC-MAIN-20160428161527-00199-ip-10-239-7-51.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 0.9999943971633911,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 10,
"url": "http://skemman.is/item/view/1946/9706"
} |
Mýlisslíður
Flestar taugafrumur hafa mýlisslíður sem er fituvefur umhverfis taugasímann og er þykkt þess ólík eftir taugum. Mýlisslíður hafa áhrif á leiðsluhraða taugaboða og vernda taugasímana. Frumur með þykkt mýlisslíður flytja taugaboð hraðar en frumur með þunnt mýlisslýður en slíðrið virkar sem einangrun sem eykur boðhraðann. Á mýlisslíðrinu eru göt eða mót með reglulegu millibili sem kölluð eru Ranvier-mót og á milli þeirra hoppa taugaboðin hraðar en ella. Mýlisslíður finnst aðeins í "æðri" dýrum.
Frumurnar sem mynda slíðrið eru tvenns konar stoðfrumur, annars vegar fágriplufrumur (e. oligodendrocytes) sem mynda mýlisslíður í miðtaugakerfinu og Schwann-frumur sem mynda slíðrið í úttaugakerfinu.
Hrörnun slíðursins veldur truflun í leiðni tauganna, afleiðingin er MS-sjúkdómurinn svonefndi (multiple sclerosis). Einnig geta eitranir af völdum þungmálma valdið skaða á slíðrinu með svipuðum afleiðingum. | is/CC-MAIN-2016-18/01737.jsonl.gz.gz/14 | {
"data_id": "<urn:uuid:1a52dc74-b191-487b-b0df-adcfe023fd36>",
"date": "2016-05-05T16:17:41Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-18",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-18/segments/1461860127870.1/warc/CC-MAIN-20160428161527-00199-ip-10-239-7-51.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 0.999862790107727,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 80,
"url": "https://is.wikipedia.org/wiki/M%C3%BDlissl%C3%AD%C3%B0ur"
} |
Sækir
Veldu þitt tungumál. Við bjóðum upp á íslensku og 41 annað tungumál.
Öll tungumál
Bókaðu núna, borgaðu við dvölina!
Með ÓKEYPIS afpöntun á flestum herbergjum
Engin bókunargjöld • Sparaðu! • Við tryggjum besta verðið
Þar með talin 423.285 orlofshús
89.105 áfangastaðir í 223 löndum og landsvæðum
87.500.000 gestaumsagnir frá raunverulegum gestum
Vefsíða og þjónustuver á íslensku og 41 öðru tungumáli
Bryanston, Jóhannesarborg (6,8 km frá Johannesburg Stock Exchange JSE)
Frábært
Einkunn byggð á 186 umsögnum
Rosebank, Jóhannesarborg (4,8 km frá Johannesburg Stock Exchange JSE)
Gott
Einkunn byggð á 103 umsögnum
Sandton, Jóhannesarborg (0,3 km frá Johannesburg Stock Exchange JSE)
Frábært
Einkunn byggð á 514 umsögnum
Það eru 2 að skoða þetta hótel.
Rivonia, Jóhannesarborg (5,9 km frá Johannesburg Stock Exchange JSE)
Framúrskarandi
Einkunn byggð á 194 umsögnum
Jóhannesarborg (9,7 km frá Johannesburg Stock Exchange JSE)
Einstakt
Einkunn byggð á 13 umsögnum
Við höfum samið við þúsundir hótela til þess að fá allra besta verðið. Við köllum tilboðin Launtilboð og þau vara aðeins í takmarkaðan tíma.
Þú getur fengið þessi tilboð ókeypis með því að gerast áskrifandi að fréttabréfunum okkar. Þú getur meira að segja valið þína uppáhalds áfangastaði til þess að fá send persónulegri tilboð.
Byrjaðu núna með því að slá inn tölvupóstfangið þitt. Við munum samstundis senda þér tengil að tilboðsleitinni!
Engar áhyggjur - tölvupóstfangið þitt er öruggt hjá okkur. Við munum aldrei deila persónulegum upplýsingum og þú getur sagt áskriftinni upp hvenær sem er. | is/CC-MAIN-2016-18/06737.jsonl.gz.gz/6 | {
"data_id": "<urn:uuid:f8822a9c-3761-425d-9cf7-d1542174a9eb>",
"date": "2016-05-04T18:33:59Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-18",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-18/segments/1461860123840.94/warc/CC-MAIN-20160428161523-00085-ip-10-239-7-51.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 0.9999237060546875,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 2,
"url": "http://www.booking.com/landmark/za/jse.is.html"
} |
|Stefna HÍ 2016-2021 (issuu)|
|Stefna HÍ 2016-2021 (.pdf)|
|Policy of the University of Iceland (.pdf)|
Langtímamarkmið Háskóla Íslands
Háskóli Íslands er alþjóðlegur rannsóknaháskóli og hefur jafnframt ríkum skyldum að gegna við íslenskt samfélag, menningu og tungu. Í háskólanum eru um 13.000 nemendur í grunn- og framhaldsnámi, þar af eru um 1.000 erlendir nemar. Háskólinn hefur heimild til að brautskrá doktora á öllum fræðasviðum sínum. Skólinn er í nánu samstarfi við marga af helstu rannsóknaháskólum og háskóladeildum heims. Rannsóknavirkni starfsmanna hefur vaxið hratt á undanförnum árum og sýna alþjóðlegir mælikvarðar að áhrif rannsókna þeirra hafa aukist verulega.
Árið 2006 setti Háskóli Íslands sér það langtímamarkmið að komast í hóp hundrað fremstu háskóla í heimi. Önnur Norðurlönd eiga átta skóla í þessum hópi, en þeir eru Háskólinn í Kaupmannahöfn, Háskólinn í Árósum, Háskólinn í Osló, Karolinska Institutet í Stokkhólmi, Háskólinn í Uppsölum, Háskólinn í Lundi, Háskólinn í Stokkhólmi og Háskólinn í Helsinki. Auk þess eru á annan tug norrænna háskóla, sem eru svipaðir að stærð og uppbyggingu og Háskóli Íslands, á meðal fremstu háskóla heims. Árangur Háskóla Íslands á undanförnum árum sýnir að raunhæft er að stefna áfram að þessu langtímamarkmiði.
Fyrsti áfangi: Stefna Háskóla Íslands 2006-2011
Fyrsti áfangi á þessari vegferð var Stefna Háskóla Íslands 2006–2011. Meginmarkmið stefnunnar var að ná framúrskarandi árangri á sviði rannsókna, kennslu, stjórnunar og stoðþjónustu. Stefnan fól í sér ríflega eitt hundrað mælanleg og tímasett undirmarkmið sem lúta að öllum sviðum starfseminnar. Í framhaldinu settu allar deildir háskólans sér stefnu og markmið sem byggðust á heildarstefnunni. Meðal helstu markmiða Háskóla Íslands til ársins 2011 voru að:
- tvöfalda fjölda vísindagreina í virtustu alþjóðlegum ritrýndum tímaritum
- auka samstarf við erlenda háskóla og háskóladeildir í fremstu röð í heiminum
- auka sértekjur, m.a. úr innlendum og erlendum rannsóknasjóðum
- fimmfalda árlegan fjölda brautskráðra doktora
- efla gæðakerfi kennslu
- setja á stofn Miðstöð framhaldsnáms til að tryggja gæðakröfur í framhaldsnámi
- efla stoðþjónustu við rannsóknir og kennslu
- innleiða nýtt skipulag og stjórnkerfi til að auðvelda sókn að settum markmiðum.
Annar áfangi: Stefna Háskóla Íslands 2011-2016
Annar áfangi að langtímamarkmiðinu er Stefna Háskóla Íslands 2011–2016. Í henni er lögð áhersla á að efla gæði og styrkja innviði allra þátta háskólastarfsins. Í því skyni setti skólinn sér markmið um rannsóknir og nýsköpun, nám og kennslu, mannauð og ábyrgð gagnvart samfélaginu og umheiminum. Helstu stef stefnunnar voru áhersla á gæðarannsóknir og alþjóðlegt samstarf, þróttmikið framhaldsnám sem uppfyllir alþjóðlegar gæðakröfur, samþættingu kennslu og rannsókna á öllum námsstigum, eflingu mannauðs og starfsánægju stúdenta og starfsmanna og samfélagslega og hnattræna ábyrgð á 21. öld. Háskóli Íslands komst í upphafi þessa tímabils í fyrsta sinn á lista Times Higher Education World University Rankings yfir 300 bestu háskóla heims. Þar hefur skólinn setið æ síðan og komst árið 2015 upp í 222. sæti listans.
Þriðji áfangi: Stefna Háskóla Íslands 2016-2021
Háskóli Íslands samþykkti þriðju fimm ára stefnu sína árið 2016 og gildir hún til ársins 2021. Stefnan byggist á þeim árangri sem náðst hefur á undanförnum árum en jafnframt er sýn Háskólans sú að styrkja enn frekar stöðu sína sem háskóla í fremstu röð. Í hinni nýju stefnu, HÍ 21, eru tilgreindar fimm áherslur sem munu einkenna stefnu og starf skólans á stefnutímabilinu. Áherslurnar eru útfærðar nánar með markmiðum og aðgerðum sem beinast að kjarnastarfsemi Háskólans, rannsóknum, námi og kennslu og þátttöku í samfélagi og atvinnulífi, sem og mannauðinum sem starf skólans byggist á. Markmiðin og aðgerðirnar munu styrkja innviði, tryggja gæði og gera Háskólanum kleift að stuðla að þróun íslensks samfélags og sækja fram á alþjóðavettvangi. Aðgerðirnar verða rýndar og uppfærðar árlega og upplýsingar um framgang stefnunnar birtar á vef skólans. | is/CC-MAIN-2016-18/02737.jsonl.gz.gz/6 | {
"data_id": "<urn:uuid:ec5c2787-e2ed-42f4-b252-2eb696f9ef6e>",
"date": "2016-05-02T01:22:41Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-18",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-18/segments/1461860121418.67/warc/CC-MAIN-20160428161521-00081-ip-10-239-7-51.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 1.0000051259994507,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 12,
"url": "http://www.hi.is/adalvefur/stefna_og_markmid"
} |
Hér á eftir fer árskýrsla Hrefnu Karlsdóttur, fráfarandi formanns Sagnfræðingafélags Íslands fyrir formannsárið 2007/2008. Var hún lögð fyrir aðalfund 8. mars 2008
1. Formannsskipti urðu á árinu 2007. Guðni Th. Jóhannesson hætti formennsku og við tók Hrefna Karlsdóttir. Að auki gengju úr stjórn Hilma Gunnarsdóttir gjaldkeri en í hennar stað kom Magnús Lyngdal Magnússon og Margrét Gestsdóttir hætti sem meðstjórnandi Brynhildur Einarsdóttir var kjörin í hennar stað. Aðrir stjórnarmeðlimir sátu áfram.
2. Landsbyggðarráðstefnan “Hálendi hugans” var haldin í byrjun júní. Að henni stóðu Sagnfræðingafélag Íslands og Félag þjóðfræðinga á Íslandi. Ráðstefna var haldin á Heklusetrinu að Leirubakka í Landsveit og tók fjöldi fræðimanna auk annarra gesta þátt í viðamikilli dagskrá. Að undirbúningi hennar stóðu Björk Þorleifsdóttir, Guðni Th. Jóhannesson og Íris Ellenberger fyrir hönd Sagnfræðingafélagsins og Aðalheiður Guðmundsdóttir og Rósa Þorsteinsdóttir fyrir Félag þjóðfræðinga.
3. Sagnfræðingafélagið tók þátt í undirbúningi Norræna Sagnfræðingaþingsins. Halldór Bjarnason og Hrefna Karlsdóttir sátu fyrir hönd félagsins í Landsnefnd íslenskra sagnfræðinga sem vann að þinginu ásamt undirbúningsnefnd. Vorið 2007 tók Sigrún Sigurðardóttir við sæti Hrefnu.
4. Hádegisfyrirlestrar hófust að vanda um haustið og var yfirskrift haustannar “Hvað er Evrópa?”. Sex fyrirlesara fluttu erindi en um fundarstjórn sáu Guðbrandur Benediktsson og Guðni Th. Jóhannesson. Eftir áramót er varpað fram spurningunni “Hvað er varðveisla?” og eru fyrirlesarar 9 fyrirlesara skráðir til leiks og spanna þeir vítt svið fræðanna. Fundarstjórn er í höndum Guðbrands Benediktssonar og Magnúss Lyngdals Magnússonar. Sem fyrr hefur verið hægt að hlusta á fyrirlestrana á hlaðvarpi vefsíðu félagsins og Víðsjá hefur sent út spjall við fyrirlesara í síðdegisútvarpi RÚV. Hafa hádegisfyrirlestrar félagsins vakið athygli og viðbrögð.
5. Í nóvember héldu Sagnfræðingafélagið og Sögufélagið sameiginlegan kvöldfund þar sem rætt var um æviskrárritun og ritskoðun. Guðni Th. Jóhannesson sagnfræðingur og Kristján B. Jónasson, formaður Félags bókaútgefenda héldu stutt erindi og á eftir voru umræður.
6. Hinn árlegi bókafundur áðurnefndra félaga var haldinn í febrúar og voru til umfjöllunar 3 bækur sem komið höfðu út á árinu 2007. Að vanda var fundurinn vel sóttur og fjörugar umræður um skrif höfunda. | is/CC-MAIN-2016-18/02737.jsonl.gz.gz/8 | {
"data_id": "<urn:uuid:eb8a871f-d96b-4334-83e0-a41b66184be5>",
"date": "2016-05-02T01:18:57Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-18",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-18/segments/1461860121418.67/warc/CC-MAIN-20160428161521-00081-ip-10-239-7-51.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 1.0000020265579224,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 50,
"url": "http://www.sagnfraedingafelag.net/2008/03/18/14.03.08/?fontsize=-1"
} |
Margrét friðkolla
Margrét var dóttir Inga eldri Steinkelssonar, konungs Svíþjóðar. Þegar Svíar og Norðmenn sömdu frið í Konungahellu 1101 var hjónaband milli hennar og Magnúsar berfætts Noregskonungs hluti af samkomulaginu og var Margrét send til Noregs með fríðu föruneyti. Viðurnefnið friðkolla er rakið til þessara friðarsamninga. Hjónabandið var þó skammvinnt því Magnús féll á Írlandi 1103. Þau höfðu ekki átt barn saman.
Árið 1105 giftist Margrét svo Níels, yngsta syni Sveins Ástríðarsonar, sem hafði orðið konungur Danmerkur ári fyrr. Hann þótti ekki stjórnsamur og er sagt að Margrét drottning hafi að mestu séð um að stýra ríkinu. Það mun henni hafa farist vel úr hendi og voru samskipti við Svíþjóð til dæmis sérlega friðsamleg meðan hún lifði. Hún lét slá sína eigin mynt og stendur á peningum Margareta-Nicalas (Margrét-Níels).
Margrét og Níels áttu synina Magnús sterka og Inga, sem dó á barnsaldri. | is/CC-MAIN-2016-18/02737.jsonl.gz.gz/10 | {
"data_id": "<urn:uuid:b3263f55-46cb-48c3-976a-c7a09b6cd7f0>",
"date": "2016-05-02T01:24:43Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-18",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-18/segments/1461860121418.67/warc/CC-MAIN-20160428161521-00081-ip-10-239-7-51.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 1.0000061988830566,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 64,
"url": "https://is.wikipedia.org/wiki/Margr%C3%A9t_fri%C3%B0kolla"
} |
W3C-tilmæli
W3C-tilmæli er lokastig staðfestingarferlis Alþjóðasamtaka um veraldarvefinn (W3C) fyrir nýjar viðmiðunarreglur eða staðla sem samtökin gefa út. Drög að reglum verða að tilmælum eftir ítarlegt umsagnarferli þar sem tekið er tillit til athugasemda bæði frá aðildarfélögum W3C og almenningi. W3C-tilmæli eru í reynd alþjóðlegir staðlar fyrir Veraldarvefinn.
Tenglar[breyta | breyta frumkóða]
|
| | is/CC-MAIN-2016-18/02737.jsonl.gz.gz/11 | {
"data_id": "<urn:uuid:c16d5895-2317-4f95-9c35-20ae6878c698>",
"date": "2016-05-02T01:26:29Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-18",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-18/segments/1461860121418.67/warc/CC-MAIN-20160428161521-00081-ip-10-239-7-51.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 0.9999558925628662,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 40,
"url": "https://is.wikipedia.org/wiki/W3C-tilm%C3%A6li"
} |
Á fundinum, sem tæplega 60 mann sóttu, var farið yfir helstu niðurstöður úttektar sem KPMG vann fyrir 7 sveitarfélög um áhrif þess að flytja miðstöð innanlandsflugs frá Reykjavík til Keflavíkur. Auk fulltrúa KPMG töluðu á fundinum Skarphéðinn Smári Þórhallsson, framkvæmdastjóri starfsstöðvar Mannvits á Egilsstöðum og Páll Björgvin Guðmundsson bæjarstjóri í Fjarðabyggð. Fóru þeir yfir hverjar þeir teldu að yrðu afleiðingarnar af slíkum flutningi á atvinnulíf og stjórnsýslu á svæðinu. Fram kom á fundinum mikil áhersla á nauðsyn þess að ná sátt um skipan innanlandsflugs til framtíðar og vonandi væri þessi úttekt gagnlegt innlegg í þá vinnu. | is/CC-MAIN-2016-18/07737.jsonl.gz.gz/5 | {
"data_id": "<urn:uuid:d4ca5c4d-fc91-4815-a6b8-b9df8a0f92dc>",
"date": "2016-05-05T00:16:30Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-18",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-18/segments/1461860125524.70/warc/CC-MAIN-20160428161525-00197-ip-10-239-7-51.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 0.9999850988388062,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 35,
"url": "http://www.kpmg.com/IS/is/utgefidefni/greinar-og-utgefid/frettir/Pages/flugvallarmal-egilsstadir.aspx"
} |
Klukkan 11.30 fór ég í Menntaskólann í Kópavogi, þar sem því var fagnað, að hópur nemenda hafði hlotið fyrstu verðlaun í myndbandasamkeppni 100 evrópskra framhaldsskóla. Fór hópurinn til London og tók við verðlaununum.Þar voru tveir nemendanna úr MK kjörnir til að fara á fund þings Evrópusambandsins í Brussel og tala máli evrópskra ungmenna. Voru fulltrúarnir kjörnir eftir að hafa flutt framboðsræður, raunar voru þrír Íslendingar kjörnir en aðeins tveir máttu koma frá hverju ríki í 10 manna hópnum. Einnig hefur MK verið valinn til að taka þátt í evrópsku verkefni, sem snertir rannsóknir vegna útlendinga- og kynþáttahaturs. Sýnir þessi viðurkenning til MK, að íslenskir framhaldsskólanemendur standa vel að vígi í evrópskum samanburði.
Fórum á fyrstu tónleika Tríó Reykjavíkur á þessu starfsári í Hafnarborg.
Síðdegis flutti ég ræðu og svaraði fyrirspurnum á fundi Heimdallar, félags ungra sjálfstæðismanna í Reykjavík, um menntamál. Eftir það var ég viðstaddur þegar fyrstu íslensku sjónfræðingarnir fengu afhent prófskírteini sín við hátíðlega athöfn á Hótel Sögu og sagði nokkur orð af því tilefni.
Síðdegis flaug ég til Egilsstaða og hélt þaðan að Hallormsstað, þar sem ég flutti ávarp á ársfundi Fámennra skóla, en í þeim samtökum eru fulltrúar þeirra skóla, þar sem fleiri en einum árgangi er kennt saman. Eftir ávarpið svaraði ég fyrirspurnum. Sneri ég til baka með kvöldvélinni.
Um kvöldið fórum við á tónleika í Langholtskirkju, þar sem Sinfóníuhljómsveit Íslands lék á UNM-hátíðinni, það er hátíð ungra norrænna tónskálda og efndum við til móttöku fyrir tónskáldin í Listasafni Sigurjóns Ólafssonar eftir tónleikana.
Klukkan 9 flutti ég setningarávarp á norrænni ráðstefnu um búsetulandslag í Norræna húsinu, sem það stóð að ásamt Listasafni Sigurjóns Ólafssonar. Sídegis fór ég upp í Munaðarnes og flutti ræðu og svaraði fyrirspurnum á landsfundi Félags framhaldsskólanema. Var það í þriðja sinn, sem ég sótti slíkan fund og er að mínu mati ómetanlegt að fá þannig tækifæri til að ræða við fulltrúa framhaldsskólanema af öllu landinu. Um kvöldið fórum við á frumsýningu á Þremur systrum í Þjóðleikhúsinu.
Í hádeginu var afmælisfundur Verslunarráðs Íslands á Hótel Sögu, þar sem forsætisráðherra flutti ítarlega ræðu um stöðu Íslands í alþjóðlegu tilliti. Um kvöldið var að nýju fundur á sama stað, þar sem Vörður, fulltrúaráð sjálfstæðismanna í Reykjavík, tók ákvörðun um opið prófkjör vegna borgarstjórnarkosninganna. Var þessi ákvörðun tekin á lýðræðislegan hátt og er sú afgreiðsla í hróplegu ósamræmi við vinnubrögðin hjá R-listanum, þar sem menn sitja í bakherbergjum og deila með sér sætum en komast síðan að þeirri niðurstöðu að fela Ingibjörgu Sólrúnu að ráða aðferðinni, sem á að beita við skipan framboðslistans. Skilst mér að hún hafi sagt einhvers staðar, að kannski myndi hún handvelja á listann, af því að Davíð Oddsson hafi gert það á sínum tíma og sigrað! Hún sleppir því hins vegar, að umboðið fékk kjörnefnd Sjálfstæðisflokksins eftir almennan fund, umræður á honum og atkvæðagreiðslu. Hin ólýðræðislegu vinnubrögð, sem jafnan hafa einkennt hinn skipulagslausa Kvennalista, virðast nú eiga að ráða við ákvarðanir á vegum R-listans í vandræðagangi hans og framboðsraunum. Bendi ég enn á það, hve lítið er fjallað um þessar raunir í fjölmiðlum, enda kemur það R-listanum líklega best að það sé ekki gert.
Hálfur mánuður er síðan ég færði hér síðast inn dagbókarbrot og stafar það af því, að um síðustu helgi eða dagana 20. til 23. september var ég í Hamborg og Lübeck á fundi menningarmálaráðherra Eystrasaltslandanna. Var þetta þriðji ráðherrafundurinn af þessu tagi en hinn fyrsti, sem ég sæki. Eins og kunnugt er var Ísland ekki með í Eystrasaltssamstarfinu, þegar það hófst en síðan var okkur boðin aðild eftir gagnrýni af okkar hálfu. Tel ég gagnlegt fyrir okkur að eiga aðild að þessari svæðasamvinnu ríkjanna en auk Norðurlandanna fimm eiga Eistland, Lettland, Litháen, Rússland og Pólland aðild auk sambandslandanna Schleswig-Holstein og Mecklenburg-Vorpommern, að þessu sinni tóku fulltrúar Freie und Hansestadt Hamburg einnig þátt í fundunum. Helmut Schäfer, aðstoðarutanríkisráðherra sambandsstjórnarinnar í Bonn, stjórnaði hins vegar fundinum, en í Þýskalandi eru menningarmál á verksviði einstakra sambandslanda en sambandsríkið kemur fram gagnvart öðrum ríkjum. Fyrsta daginn vorum við í Hamborg og fram eftir degi sunnudaginn 21. september, þegar farið var til Lübeck í Schleswig-Holstein, þar sem fundirnir voru haldnir. Borgin er rétt við landamærin, sem áður skildu á milli Austur- og Vestur-Þýskalands. Fórum við í ferð til borgarinnar Wismar í Mecklenburg-Vorpommern, sem er sambandslandið við Eystrasaltsströndina í fyrrverandi Austur-Þýskalandi og nær að landamærum Póllands. Enn er mikill munur á Austur- og Vestur-Þýskalandi, þótt stórátak hafi verið gert til að jafna muninn. Wismar á sér gamla sögu sem ein af Hansaborgunum og þangað munu menn vafalaust sækja til að sjá slíka borg, sem ekki hefur verið spillt með nýjum byggingum. Í ræðum sem fulltrúar borgarinnar og sambandslandsins fluttu yfir okkur kom fram mikill biturleiki, þegar fjallað var um einræðistíma kommúnista í landinu og sagt, að þeir hefðu valdið því meira tjóni en átökin í síðari heimsstyrjöldinni. Fórum um kvöldið á frumsýningu á leikritinu Bein útsending í Loftkastalanum.
Síðdegis laugardaginn 13. september fórum við Rut á tónleika Sinfóníuhljómsveitar Íslands en þar var einnig minnst 80 ára afmælis Jóns Þórarinssonar tónskálds þennan sama dag. Var smáhóf á vegum stjórnar hljómsveitarinnar í hléi og þar gafst mær færi á að ávarpa Jón nokkrum orðum og þakka honum ómetanlegt framlag til íslenskrar tónlistar og menningar. Að kvöldi laugardagsins bauð ég Vassili Shazhev, menntamálaráðherra Hvíta-Rússlands, í kvöldverð en hann var hér í vikunni á ráðstefnu um æðri menntun, sem haldin var af menntamálaráðuneytinu í tengslum við Evrópuráðið og Norrænu ráðherranefndina. Höfðum við hist á ráðstefnunni í Oxford í byrjun ágúst, sem áður hefur verið lýst hér á síðunum.
Síðdegis föstudaginn 12. september tókum við Rut þátt í hátíð í Tónskóla Sigursveins í tilefni af því, að hann var að flytja í nýtt húsnæði við Engjateig. Að kvöldi föstudagsins fór ég til Keflavíkur og sat þar fyrir svörum með öðrum ráðherrum Sjálfstæðisflokksins á þingi Sambands ungra sjálfstæðismanna. Var ég mest spurður um málefni RÚV, það er ekki starfsmannahald, heldur framtíð RÚV, afnotagjöld og Menningarsjóð útvarpsstöðva, einnig um skólagjöld í háskólum og skyldugreiðslur til Stúdentaráðs Háskóla Íslands. Er ljóst, að ungum sjálfstæðismönnum þykir sem Röskvumenn noti fjármuni þá, sem Stúdentaráð fær af innritunargjaldi námsmanna við HÍ ekki einvörðungu á hlutlægum hagsmunaforsendum námsmanna.
Fimmtudaginn 11. september fór ég síðdegis í Fjölbrautaskóla Vesturlands, Akranesi, og afhenti nemendafélaginu og fulltrúum nemenda viðurkenningu fyrir framgöngu þeirra við jafningjafræðslu, það er baráttu gegn fíkniefnanotkun. Var Ásdís Halla Bragadóttir, aðstoðarmaður minn, með í förinni, en hún hefur átt drjúgan þátt í hinu góða samstarfi, sem hefur tekist milli menntamálaráðuneytisins og Félags framhaldsskólanema um jafningjafræðsluna, en hún hófst formlega 1. mars 1996. Að kvöldi fimmtudagsins tók ég þátt í kvöldverði gamalla félagsmanna í Vöku, félags lýðræðissinnaðra stúdenta. Var það ánægjuleg stund, þar sem Friðrik Sophusson fjármálaráðherra rifjaði upp minningar frá þeim tíma, þegar við vorum í Háskóla Íslands, og Margrét Leósdóttir, formaður Vöku, gerði grein fyrir störfum félagsins um þessar mundir.
Við Rut flugum í sólarferð á Costa del Sol miðvikudaginn 3. september og komum aftur heim miðvikudaginn 10. september. Nutum við þess vel að fá sex daga frí í sólinni, en þetta er eina sumarfríið okkar í ár. Ákvörðun um að taka frá nokkra daga í þessu skyni, þarf að taka með löngum fyrirvara til að unnt sé að skipuleggja önnur störf í samræmi við það. Hér miðaði ég við að meginákvarðanir um fjárlagafrumvarpið 1998 hefðu verið teknar. Ef ekki er haldið fast við dagana, hvað sem á dynur, er sú áhætta tekin, að ekki takist á ná jafnlöngum tíma í bráð | is/CC-MAIN-2016-18/03737.jsonl.gz.gz/0 | {
"data_id": "<urn:uuid:67ae51c8-f702-4663-a63a-1d1281ab7ec8>",
"date": "2016-04-30T03:19:55Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-18",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-18/segments/1461860111592.84/warc/CC-MAIN-20160428161511-00185-ip-10-239-7-51.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 1.0000040531158447,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 35,
"url": "http://www.bjorn.is/dagbok/1997/09"
} |
Vinsamlegast notið þetta auðkenni þegar þið vitnið til verksins eða tengið í það: http://hdl.handle.net/1946/5528
Undanlátssemi við notkun barna á ofbeldisefni
Athuguð var undanlátssemi fólks við áhorfi barna á ofbeldisefni. Með undanlátssemi er átt við tilhneigingu til að leyfa börnum að gera það sem þau vilja. Athugað var hvort barnlausir væru undanlátssamari en foreldrar, hvort kynjamunur væri á undanlátssemi og hvort aldur og kyn barns og tegund ofbeldisefnis hefði áhrif á undanlátssemi. Spurningalisti með ímynduðum aðstæðum var lagður fyrir 170 manns sem valin voru með hentugleikaúrtaki og beðin um að leggja mat á aðstæðurnar. Svarað var á fjögurra punkta Likert kvarða. Í ljós kom að barnlausir eru undanlátssamari en foreldrar, kynjamunur er ekki til staðar, meiri undanlátssemi kemur fram við eldri börn en yngri og við drengi en stúlkur. Meiri undanlátssemi kemur fram við kvikmynd en tölvuleik. Foreldrar eru á varðbergi við notkun ofbeldisefnis barna og gildir það jafnt um feður og mæður. | is/CC-MAIN-2016-18/03737.jsonl.gz.gz/4 | {
"data_id": "<urn:uuid:21b20f53-ded6-41d9-9439-884a9b03c207>",
"date": "2016-05-03T16:51:52Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-18",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-18/segments/1461860121618.46/warc/CC-MAIN-20160428161521-00193-ip-10-239-7-51.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 0.9999972581863403,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 47,
"url": "http://skemman.is/item/view/1946/5528%3Bjsessionid=63906D2F03F73118C4BDD50C97DC456D"
} |
Nýtt smáforrit fyrir börn: Lærum og leikum með hljóðin
Lærum og leikum með hljóðin kennir börnum að segja íslensku málhljóðin rétt, þau læra hljóð íslensku bókstafanna og fingrastafrófið um leið og lestrarferlið er undirbúið. Hljóðin eru kynnt í sömu röð og íslensk börn tileinka sér þau í máltökunni.
Smáforritið er ætlað öllum barnafjölskyldum og fagfólki sem vilja veita börnum forskot á hljóðmyndun og undirbúa þau fyrir lestur. Einnig er það til í enskri útgáfu sem heitir Kids Sound Lab sem kennir börnum ensku.
Um 40 manns koma að gerð og útgáfu smáforritsins og hlaut Byndís Guðmundsdóttir viðurkenningu fyrir Lærum og leikum með hljóðin árið 2011 frá GWINN (Global Womens Inventors and Innovators Network). Gerð smáforritsins er styrkt af mennta- og menningarmálaráðuneytinu og Barnamenningarsjóði. | is/CC-MAIN-2016-18/03737.jsonl.gz.gz/8 | {
"data_id": "<urn:uuid:374997df-0ae5-40d6-8bf9-e688d9eee92a>",
"date": "2016-05-06T07:24:21Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-18",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-18/segments/1461861735203.5/warc/CC-MAIN-20160428164215-00201-ip-10-239-7-51.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 1.0000027418136597,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 77,
"url": "http://www.iceland.is/iceland-abroad/at/islenska/frettir-og-tilkynningar/nytt-smaforrit-fyrir-born-laerum-og-leikum-med-hljodin/10486/"
} |
Sesselja Traustadóttir kennari er áhugamaður um reiðhjólamenningu. Hún hefur skipulagt hópferðir með unglingum á vordögum upp í Bláfjöll og hlakkar mikið til. Hún býðst til að hjóla með 800 nemendur unglingadeilda og þegar hafa 200 skráð sig. {jathumbnail off}
Hægt er að skrá sig á vefnum www.hjolafaerni.is
"Ætlarðu að skella þér með?" er það fyrsta sem Sesselja segir fjörlega við rígfullorðinn blaðamanninn þegar hann forvitnast um hjólaferðirnar í Bláfjöll. "Ég býð öllum unglingadeildum grunnskóla á höfuðborgarsvæðinu að hjóla með 800 nemendur í fjöllin í maí og byrjun júní. Það var opnað fyrir bókanir í dag og strax eru komnir 200 á skrá," heldur hún áfram kampakát. Það er þó ekki eintóm léttúð á bak við ákvörðun hennar því með henni kveðst hún vilja efla vitund ungs fólks um sjálfbæra, umhverfisvæna, heilsubætandi og ánægjulega ferðamennsku. "Þetta er líka hvati til að velja önnur farartæki en einkabílinn," bendir hún á.
Sesselja hefur verið að kenna hjólreiðar. Í fyrravetur var hún með þróunarverkefni í Álftamýrarskóla sem hét Hjólafærni, hjólum og verum klár í umferðinni. Hún kveðst hafa sagt kennarastöðunni lausri að minnsta kosti þetta árið til að vinna því brautargengi að hjólreiðar fengju meiri vigt í samfélaginu. "Krakkar hafa svolítið tileinkað sér að hætta að hjóla um tólf ára aldurinn. Þeir þykjast frekar halda kúlinu með því að labba sem er illskiljanlegt því hjólreiðar eru bæði töff og skemmtilegar."
Sesselja kveðst senda gátlista í skólana sem nemendur taka með sér heim og fylla þar út sannar upplýsingar um ástand reiðhjólanna. Hún mun síðan koma í skólana áður en lagt er af stað og skoða hjól og hjálma. Hún segir fyrirhugaða leið liggja að mestu um stíga, meðal annars um Heiðmörkina og aðeins verði hjólað um Suðurlandsveg á eins og hálfs kílómetra kafla. "Við erum að tala um óbyggðaferð en samt komumst við þangað að miklu leyti á malbiki. Þó þurfum við aðeins að klöngrast og á einum stað að teyma hjólin." En hversu marga ætlar hún að fara með í einu? Ég geri ráð fyrir að fara með 80 í einu og skipti þeim upp í fjóra hópa svo ég hef fleiri fullorðna með mér, enda er þetta samstarfsverkefni fleiri aðila, meðal annars Breiðabliks og við ætlum að gista í Breiðabliksskálanum."
Fyrstu ferðirnar eru auglýstar fyrstu mánudagana í maí. "Ég stefni á að fara tvær ferðir í viku allan maí og fyrstu vikuna í júní, nema þegar uppstigningardagur kemur inn í," lýsir Sesselja sem kveðst hafa tekið út lífeyrissparnaðinn sinn til að helga sig meðal annars þessu verkefni. "Ég hafði engan áhuga á að það yrði stolið meira frá mér," segir hún. "Heldur vildi ég verja þessum aurum á einhvern heilbrigðan hátt."
This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it. | is/CC-MAIN-2016-18/04737.jsonl.gz.gz/3 | {
"data_id": "<urn:uuid:e7114ed9-03c3-444e-9b10-5c8ef8ea6a7a>",
"date": "2016-04-30T13:03:19Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-18",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-18/segments/1461860111865.15/warc/CC-MAIN-20160428161511-00075-ip-10-239-7-51.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 1.0000075101852417,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 42,
"url": "http://www.lhm.is/frettir-af-netinu/islenskt/423-blafjallaaevintyri-fyrir-nemendur-a-unglingastigi"
} |
Það vita ekki allir af því að heilsuvera.is er vefsvæði þar sem notendur geta t.d. flett upp hvaða lyfseðla þeir eiga í lyfseðlagáttinni. Vefurinn býður upp á ýmsa möguleika. Þar er t.d. einfalt viðmót til að óska eftir endurnýjun á ákveðnum lyfjum í gegnum vefinn án þess að þurfa að hringja inn eða koma á heilsugæslu. Svo ef fólk á inni lyfseðil í gáttinni er tilvalið að panta lyfin hjá Lyfjaveri í gegnum pöntunarformið hér á síðunni og eru lyfin þá tilbúin til afgreiðslu þegar viðskiptavinir koma í apótekið. | is/CC-MAIN-2016-18/04737.jsonl.gz.gz/5 | {
"data_id": "<urn:uuid:6a8ca850-920b-4b1a-95e9-5803e09cbf2a>",
"date": "2016-05-04T01:51:07Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-18",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-18/segments/1461860122268.99/warc/CC-MAIN-20160428161522-00083-ip-10-239-7-51.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 0.9999922513961792,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 3,
"url": "http://lyfjaver.is/"
} |
Upplýsingar og tækifæri fyrir ungt fólk vítt og breitt í Evrópu.
Information and advice on how to start volunteering, European Voluntary Service, EU Aid Volunteers and other programmes. Plus search for projects which are actively looking for volunteers.
Upplýsingar um störf, frumkvöðlastarf, þjálfun og skammtíma vinnu
Traineeships at the European Medicines Age...
Any plans for the nearest future?
Aðgerðir gegn atvinnuleysi ungs fólks
Tækifæri í námi og þjálfun um alla Evrópu
Study abroad with Erasmus+ – the experienc...
Erasmus+ study mobility – make it an even ...
Are you a secondary school student? Tell t...
Hafðu þitt að segja um stjórnmál og samfélagsmál og taktu þátt í Stefnumótunarsamræðum
Listir, vísindi og nýsköpun í þínum höndum
Share your stories at Café Babel!
Creative Europe in motion: what's in it fo...
Marie Sklodowska-Curie Action: Innovative ...
Allt um heilsu þína, vellíðan og íþróttir
Tackling youth obesity
European Week of Sport
Run for a good cause
Réttur þinn til að líða vel og búa við öryggi
Wellbeing – young people worldwide
Youth Guarantee - one year on
Online abuse – have you experienced it?
Uppgötvaðu heiminn utan Evrópu
Fighting climate change together
Save the trees
Lærðu meira um Kína — Hvert svo sem þú fer...
Hagnýtar upplýsingar um ferðalög í Evrópu
Taking selfies & texting at the wheel
Learn a language while travelling
Feel at home in any country | is/CC-MAIN-2016-22/03762.jsonl.gz.gz/5 | {
"data_id": "<urn:uuid:2e9bbf7e-450b-4ac6-8a52-a4e6cf1244dc>",
"date": "2016-05-28T05:30:02Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-22",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-22/segments/1464049277313.35/warc/CC-MAIN-20160524002117-00002-ip-10-185-217-139.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 0.9420576095581055,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 173,
"url": "http://europa.eu/youth/country/76/theme/44_is"
} |
Frábært færi í Bláfjöllum í dag
Margir nýttu bjart og gott veður dagsins í dag til útivistar. Í Bláfjöllum renndu hátt í 3 þúsund manns, á öllum aldri, sér í brekkunum á skíðum og snjóbrettum en að sögn Einars Bjarnasonar, rekstrarstjóra skíðasvæðisins í Bláfjöllum, hefur dagurinn verið frábær í alla staði.
„Ef eitthvað færi er 100 prósent, þá er dagurinn í dag 120 prósent," segir Einar og hlær. Hann segir að sól hafi skinið frá því klukkan 10 í morgun, engar raðir hafi myndast í lyftunum þó svo að lyfturnar hafi verið þétt setnar af skíðafólki. Lengst hafi röðin náð í kóngnum að hliðunum, svo biðin var ekki nema nokkurra mínútna löng.
„Það er opið til klukkan fimm í dag, þá fara allir beint heim í páskalambið,“ segir Einar. Spurður út í morgundaginn segir hann það koma í ljós í fyrramálið hvernig færið verður, en hugsanlega verði morgundagurinn jafn góður og dagurinn í dag.
Sjá má hvernig stemningin var í brekkunum í dag með því að fletta myndunum hér að ofan en ljósmyndari Morgunblaðsins kannaði aðstæður í Bláfjöllum fyrr í dag. | is/CC-MAIN-2016-22/03762.jsonl.gz.gz/8 | {
"data_id": "<urn:uuid:59dc568c-7d06-4b6e-a289-e813f3306685>",
"date": "2016-05-28T03:56:52Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-22",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-22/segments/1464049277313.35/warc/CC-MAIN-20160524002117-00002-ip-10-185-217-139.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 0.9999929666519165,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 16,
"url": "http://www.mbl.is/frettir/innlent/2016/03/27/frabaert_faeri_i_blafjollum_i_dag/"
} |
Costa haltraði af velli á 80. mínútu eftir samstuð við Leighton Baines, bakvörð Everton. Hann hafði skorað fyrsta mark Chelsea sem lenti 2-0 undir en John Terry bjargaði svo stigi fyrir þá bláu seint í uppbótartíma.
Í fyrstu var óttast að Costa hefði fótbrotnað og var hann fluttur upp á sjúkrahús. Þar kom hins vegar í ljós að hann væri aðeins marinn en enn er óvíst hvort hann nái leiknum gegn Arsenal á sunnudag.
Guus Hiddink, stjóri Chelsea, sagði eftir leik að hann gerði ekki ráð fyrir því að Chelsea myndi kaupa framherja nú í janúar og vonaðist til þess að endurheimta Costa sem fyrst. | is/CC-MAIN-2016-22/03762.jsonl.gz.gz/11 | {
"data_id": "<urn:uuid:0aa51dec-6c71-41f6-bed3-e9392c0c7232>",
"date": "2016-05-28T03:58:01Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-22",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-22/segments/1464049277313.35/warc/CC-MAIN-20160524002117-00002-ip-10-185-217-139.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 1.0000052452087402,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 6,
"url": "http://www.visir.is/meidslin-ekki-alvarleg-hja-costa/article/2016160118907"
} |
eso1104is — Fréttatilkynning
Falleg skífulaga vetrarbraut
2. febrúar 2011
Hér sést vetrarbrautin NGC 3621 á ljósmynd sem tekin var með Wide Field Imager á 2,2 metra sjónauka í La Silla stjörnustöð ESO í Chile. Hún lítur út fyrir að vera dæmigerð þyrilþoka en ekki er allt sem sýnist. Vetrarbrautin er nefnilega harla óvenjuleg: Hún hefur ekki miðbungu og telst því hrein skífuvetrarbraut.
NGC 3621 er þyrilvetrarbraut í um 22 milljóna ljósára fjarlægð í stjörnumerkinu Vatnaskrímslinu. Hún er tiltölulega björt og sést vel í meðalstórum áhugamannasjónaukum. Þessi mynd var tekin með Wide Field Imager á 2,2 metra MPG/ESO sjónaukanum í La Silla stjörnustöð ESO í Chile. Joe DePasquale valdi gögnin úr gagnasafni ESO en hann var þáttakandi í Hidden Treasures [1], ljósmyndasamkeppninni ESO. Útgáfa hans af NGC 3621 varð í fimmta sæti í keppninni.
Þessi vetrarbraut er flöt eins og pönnukaka. Það bendir til þess að hingað til hafi hún ekki komist í námunda við aðra vetrarbraut, því slíkar víxlverkanir milli vetrarbrauta bjaga skífurnar og mynda litla miðbungu í þeim. Flestir stjörnufræðingar telja að vetrarbrautir vaxi við samruna við aðrar vetrarbrautir, við ferli sem kallast stigskipt vetrarbrautamyndun. Með tímanum ættu að myndast stórar bungur í miðju þyrilþoka af þeim sökum. Nýlegar rannsóknir benda aftur á móti til þess að bungulausar þyrilþokur, eða hreinar skífuvetrarbrautir líkt og NGC 3621, séu í raun nokkuð algengar.
Þessi vetrarbraut hefur vakið talsverða forvitni stjörnufræðinga vegna nálægðar hennar við okkur. Það gerir okkur kleift að rannsaka ýmis fyrirbæri innan hennar, til dæmis stjörnumyndunarsvæði, rykský og sveiflustjörnur sem kallast sefítar og stjörnufræðingar nota til að mæla fjarlægðir í alheiminum [2]. Undir lok 20. aldar var NGC 3621 ein átján vetrarbrauta sem valdar voru í eitt af lykilverkefnum Hubble geimsjónaukans: Að rannsaka sefíta til að mæla útþensluhraða alheimsins með meiri nákvæmni en nokkru sinni fyrr. Í þessari vetrarbraut fundust 69 sefítar í þessu vel heppnaða verkefni.
Myndin er sett saman úr ljósmyndum sem teknar voru í gegnum fjórar mismunandi ljóssíur. Myndir sem teknar voru í gegnum bláa síu hafa verið litaðar bláar, myndir sem teknar voru í gegnum gul-græna síu eru grænar og myndir í gegnum rauða síu eru dökk-appelsínugular. Til viðbótar hafa myndir sem teknar eru í gegnum síu sem einangrar geislun frá vetnisgasi verið litaðar rauðar. Heildarlýsingartími í gegnum hverja síu voru 30, 40, 40 og 40 mínútur.
Skýringar
[1] Í Hidden Treasures 2010, ljósmyndakeppni ESO, gafst stjörnuáhugafólki tækifæri til að kafa ofan í gagnasafn ESO í leit að vel földum ljósmyndafjársjóði. Af þeim 100 ljósmyndum sem sendar voru inn í keppnina sendu tíu hæfileikaríkustu þátttakendurnir inn tuttugu bestu myndirnar og voru þeir verðlaunaðir. Vinningshafinn hlaut að launum ferð að Very Large Telescope (VLT) ESO á Cerro Paranal í Chile, sem er fullkomnasta stjörnustöð heims fyrir rannsóknir á sýnilegu ljósi.
[2] Sefítar eru geysibjartar stjörnur –– allt að 30.000 sinnum bjartari en sólin okkar –– sem breyta birtu sinni lotubundið á nokkrum dögum, vikum eða mánuðum. Sveiflutími þeirra er í nánu sambandi við reyndarbirtu stjörnunnar. Ef reyndarbirta sefítans er þekkt og sýndarbirtan á himinhvolfinu mæld geta stjörnufræðingar auðveldlega reiknað út fjarlægð stjörnunnar frá jörðinni. Þess vegna eru sefítar nauðsynlegir til að mæla stærð alheimsins.
Frekari upplýsingar
ESO, European Southern Observatory, stjörnustöð Evrópulanda á suðurhveli, er fremsta fjölþjóðlega stjörnustöð Evrópu og ein öflugasta stjörnustöð heims. Hún nýtur stuðnings 15 landa: Austurríkis, Belgíu, Brasilíu, Tékklands, Danmörku, Finnlands, Frakklands, Þýskalands, Ítalíu, Hollands, Portúgals, Spánar, Svíþjóðar, Sviss og Bretlands. Með því að reisa og reka öflugustu stjörnuathugunarstöðvar heims leggur ESO grunninn að mikilvægum uppgötvunum stjörnufræðinga. Í Chile rekur ESO þrjár stjörnuathugunarstöðvar í heimsflokki: La Silla, Paranal og Chajnantor. Á Paranalfjalli starfrækir ESO Very Large Telescope, fullkomnustu stjörnusjónauka heims sem notaðir eru til athugana á sýnilegu ljósi og VISTA, stærsta kortlagningarsjónauka (survey telescope) veraldar. ESO er þátttakandi í ALMA, byltingarkenndum útvarpssjónauka og stærsta stjarnvísindaverkefni heims. ESO hyggur einnig á smíði 42 metra risasjónauka, European Extremely Large Telescope eða E-ELT sem verður „stærsta auga jarðar“.
Tengiliðir
Sævar Helgi Bragason
University of Iceland
Reykjavík, Iceland
Farsími: +354-896-1984
Tölvupóstur: saevar@stjornuskodun.is
Richard Hook
ESO, La Silla, Paranal, E-ELT and Survey Telescopes Press Officer
Garching bei München, Germany
Sími: +49 89 3200 6655
Tölvupóstur: rhook@eso.org | is/CC-MAIN-2016-22/03762.jsonl.gz.gz/15 | {
"data_id": "<urn:uuid:ad5eed05-e7a9-457f-9c0d-9fb6522a69e4>",
"date": "2016-05-30T18:29:35Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-22",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-22/segments/1464051054181.34/warc/CC-MAIN-20160524005054-00162-ip-10-185-217-139.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 0.9999223947525024,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 35,
"url": "http://www.eso.org/public/iceland/news/eso1104/"
} |
Northern Rock
Northern Rock plc er breskur banki í eigu breska ríkisins. Höfuðstöðvar bankans eru í Newcastle upon Tyne í norðvestur Englandi. Fyrirtækið hét áður fyrr Northern Rock Building Society, en því var breytt í banka árið 1997 þegar opnað var fyrir kaupum á hlutabréfum í fyrirtækinu í Kauphöllinni í Lundúnum. Árið 2000 varð bankinn hluti FTSE 100-hlutabréfavísitölunnar.
Þann 14. september 2007 bað bankinn um og fékk greiðslugetustuðning frá Englandsbanka eftir undirmálslánakrísuna í Bandaríkjunum. Klukkan 00:01 þann 22. febrúar 2008 var bankinn þjóðnýttur af bresku ríkisstjórninni. Þjóðnýtingin kom í kjölfarið á tveimur árangurslausum yfirtökutilboðum annarra banka. | is/CC-MAIN-2016-22/03762.jsonl.gz.gz/17 | {
"data_id": "<urn:uuid:ff974936-ba0a-47e5-b040-a52081f2045e>",
"date": "2016-05-30T18:28:07Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-22",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-22/segments/1464051054181.34/warc/CC-MAIN-20160524005054-00162-ip-10-185-217-139.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 0.9999858140945435,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 58,
"url": "https://is.wikipedia.org/wiki/Northern_Rock"
} |
10985_190_12hollandVerið sterk. Lifið trúföst eftir fagnaðarerindinu, jafnvel þótt aðrir umhverfis geri það alls ekki.
Monson forseti, við elskum þig. Þú hefur gefið hjarta og heilsu í sérhverja köllun sem Drottinn hefur falið þér, einkum það helga embætti sem þú nú hefur. Öll kirkjan þakkar þér fyrir staðfasta þjónustu og þín óbrigðulu helgu skyldustörf.
Af aðdáun og hvatningu til allra þeirra sem þurfa að standa stöðugir á þessum efstu dögum, segi ég við alla, en einkum þó æskufólk kirkjunnar, þið munuð dag einn þurfa að verja trú ykkar eða jafnvel þola einhverjar svívirðingar, einfaldlega vegna þess að þið eruð meðlimir Kirkju Jesú Krists hinna Síðari daga heilögu. Slíkar áskoranir krefjast bæði hugrekkis og háttvísi af ykkar hálfu.
Systurtrúboði skrifaði mér, til að mynda, nýverið: „Ég og félagi minn sáum eitt sinn mann sitjandi á bekk í miðbænum, snæðandi hádegisverðinn sinn. Þegar við komum nær honum leit hann upp og sá trúboðsnafnspjaldið okkar. Hann spratt upp með ógnvænlegu augnráði og lyfti hendinni til að slá til mín. Ég rétt náði að hörfa undan, en um leið spítti hann matnum út úr sér yfir mig alla og bölvaði hræðilega til okkar. Við gengum í burtu án þess að segja nokkuð. Ég reyndi að þurrka matarhrákann framan úr mér, en um leið spítti hann tuggðri kartöflu aftan á höfuð mitt. Stundum er erfitt að vera trúboði, því á þessari stundu vildi ég fara til baka og hrifsa í þennan smávaxna mann og segja: „HEYRÐU MIG!“ Það gerði ég samt ekki.“
Við þennan holla trúboða segi ég: Kæra barn, á þinn auðmjúka hátt hefur þú fetað í fótspor afar merkilegra karla og kvenna, sem hafa, líkt og Jakob, spámaður Mormónsbókar : „[Íhugað] dauða [Krists] og [þolað] kross hans og [borið] smán heimsins.“1
Já, um Jesú sjálfan ritaði Jakob, bróðir Nefís: „Og vegna spillingar sinnar mun heimurinn meta hann einskis. Þess vegna húðstrýkja þeir hann, og hann umber það, þeir berja hann, og hann umber það. Já, á hann verður hrækt, og hann umber það vegna þess ástríka kærleika og umburðarlyndis, sem hann ber í brjósti til mannanna barna.“2
Í samhljóm við reynslu frelsarans, þá hefur höfnun verið hinn rauði þráður sögunnar og gjaldið verið sárt og dýrkeypt sem spámenn og postular og trúboðar og meðlimir allra kynslóða hafa reitt af höndum, við að heiðra boð Guðs um að lyfta mannkyni upp á „miklu ágætari leið.“3
„Hvað á ég að orðlengja framar um [þá]?“ spyr höfundur Hebreabréfsins.
„Þeir byrgðu gin ljóna,
slökktu eldsbál, komust undan sverðseggjum … gjörðust öflugir í stríði og stökktu fylkingum … á flótta.
[Sáu] sína framliðnu upprisna … [meðan] aðrir voru pyndaðir …
og … urðu að sæta háðsyrðum og húðstrokum og … fjötrum og fangelsi.
Þeir voru grýttir, sagaðir í sundur, höggnir með sverði.Þeir ráfuðu í gærum og geitskinnum, alls vana, aðþrengdir og illa haldnir.
Ekki átti heimurinn slíka menn skilið. Þeir reikuðu um óbyggðir og fjöll og héldust við í hellum og gjótum.“4
Vissulega hafa englar himins grátið við skráningu hins dýra gjalds lærisveinsins í heimi sem oft er óvinveittur boðorðum Guðs. Frelsarinn sjálfur felldi tár yfir þeim sem í hundruði ára hafði verið hafnað og banað í þjónustu hans. Nú hafði honum verið hafnað og í þann mund að vera deyddur.
„Jerúsalem, Jerúsalem! Þú sem líflætur spámennina og grýtir þá, sem sendir eru til þín! Hversu oft vildi ég safna börnum þínum, eins og hænan safnar ungum sínum undir vængi sér, og þér vilduð eigi.
Hús yðar verður í eyði látið.“5
Í þessu felst boðskapur fyrir alla pilta og stúlkur í þessari kirkju. Þið getið velt fyrir ykkur hvort það sé þess virði að taka siðferðislega afstöðu af hugdirfsku í skóla eða að fara í trúboð, aðeins til að kærustu trúarskoðanir ykkar verði smánaðar eða að berjast gegn sterkum straumi samfélags sem stundum hæðist að hinum trúrækna. Jú, það er þess virði, því hinn kosturinn er að „hús“ okkar fari í „eyði“ - leggi í eyði einstaklinga, fjölskyldur, borgarhverfi og þjóðir.
Þetta er því byrði þeirra sem kallaðir eru til að bera út messíasarboðskapinn. Auk þess að kenna og hvetja fólk áfram (sem er hið ánægjulega hlutskipti lærisveinsins), eru þessir sendiboðar endrum og eins kallaðir til að hafa áhyggjur,, aðvara og stundum bara til að gráta (það er hið sára hlutskipti). Þeim er fullljóst að vegurinn sem liggur til fyritheitna landsins er „flýtur í mjólk og hunangi“6 verður af nauðsyn að fara hjá Sínaífjalli sem fullt er af „þú skalt“ og „þú skalt ekki.“7
Því miður er það svo að sendiboðar hinna guðlega fyrirskipuðu boðorða, eru oft ekki vinsælli í daga en þeir voru til forna, líkt og tveir systurtrúboðar sem fengu tuggðri kartöflu spítt á sig, geta að minnsta kosti vitnað um. Óvild er ekki fallegt orð, en samt eru þeir til nú sem mundu segja með hinum spillta Akab: „Mér er lítið um [spámanninn Míka] gefið, því að hann spáir mér aldrei góðu, heldur ávallt illu.“8Slík óvild vegna ráðvendni spámanns kostaði Abinadí lífið. Líkt og hann sagði við Nóa konung: „Þið eruð mér reiðir, vegna þess að ég hef sagt ykkur sannleikann. … Vegna þess að ég hef talað orð Guðs, hafið þið dæmt mig vitskertan,“9 og við gætum bætt sveitalegur, föðurlegur, þröngsýnn, óvinsamlegur, gamaldags og aldraður.
Það er líkt og Drottinn sjálfur sagði harmþrunginn við spámanninn Jesaja:
„[Þessi] … börn … vilja [eigi] heyra kenningu Drottins.
Þau segja við sjáendur: „Þér skuluð eigi sjá sýnir,“ og við vitranamenn: „Þér skuluð eigi birta oss sannleikann. Sláið oss heldur gullhamra og birtið oss blekkingar.
Farið út af veginum, beygið út af brautinni, komið Hinum heilaga í Ísrael burt frá augliti voru.“10
Dapurlegt, kæru ungu vinir, að það sé auðkennandi fyrir okkar tíma, að ef fólk vill yfir höfuð hafa guði, verða þeir að vera kröfulitlir, þægilegir guðir, sem ekki aðeins láta vera að rugga bátnum, heldur jafnvel róa honum fyrir okkur, strjúka okkur um kollinn, fá okkur til að flissa og bjóða okkur síðan að tína gullfífla.11
Talandi um að maðurinn skapi guð í eigin mynd! Stundum - og það virðist mesta kaldhæðnin - ákallar þessi hópur fólks nafn Jesú, líkt og hann væri þessi ljúfi „þægilegi“ guð. Er það virkilegt! Sá sem sagði að við ættum ekki að brjóta boðorðin, sagði líka að við ættum jafnvel ekki aðhugsa um að brjóta þau. Ef við hugsuðum um að brjóta þau, hefðum við þegar brotið þau í hjarta okkar. Hljómar þetta líkt og „þægileg“ kenning, sem félli vel í eyru og væri vinsæl og vel látin í ástarhreiðri þorpsins?
Hvað með þá sem aðeins vilja horfa á syndina eða snerta hana úr fjarlægð? Jesús sagði af eldmóði, að ef auga okkar tælir okkur, þá ríf það úr. Ef hönd okkar tælir okkur, þá sníð hana af.12 „Ég kom ekki að færa frið, heldur sverð.“13 Hann aðvaraði þá sem töldu hann aðeins mæla sefandi lágkúru. Það sætir engri furðu, prédikun eftir prédikun, að íbúar samfélaga hafi „[beðið] Jesú að fara burt úr héruðum þeirra.“14 Það sætir engri furðu, kraftaverk eftir kraftaverk, að máttur hans hafi verið eignaður djöflinum en ekki Guði.15 Víst er að svarið við spurningu stuðara límmiðans: „Hvað mundi Jesús gera?“ félli ekki ætíð vel í kramið.
Á hápunkti sinnar jarðnesku þjónustu, sagði Jesús: „Elskið hver annan, eins og ég hef elskað yður.“16 Til að vera viss um að fólkið skildi nákvæmlega þá elsku sem hann átti við, sagði hann: „Ef þér elskið mig, munuð þér halda boðorð mín,“17 og „hver sem … brýtur eitt af [hinum] minnstu boðum og kennir öðrum það, mun kallast minnstur í himnaríki.“18 Á þessari plánetu er brýn þörf fyrir kristilegan kærleika, því þess var ætíð vænst að réttlætið yrði þar með í för. Svo, ef elska á að vera okkar einkunnarorð, líkt og húnverður að vera, þá verðum við, samkvæmt orði hans, sem kenndur er við elskuna, að láta af synd og minnsta votti af stuðningi við syndaboðun annarra. Jesús skildi vel það sem margir í okkar nútíma menningu virðast hafa gleymt: Að mikill munur er á boðorðinu um að fyrirgefa (sem hann hefur óendanlegan mátt til að gera) og aðvörunarinnar um að láta syndina viðgangast (sem hann gerði aldrei nokkurn tíma).
Vinir mínir, einkum hinir ungu, látið hughreystast. Hrein kristileg elska, sem á rætur í sönnu réttlæti, megnar að breyta heiminum. Ég ber vitni um að hið sanna og lifandi fagnaðarerindi Jesú Krists er á jörðinni og að þið eruð meðlimir hans sönnu og lifandi kirkju, sem þið reynið að miðla. Ég ber vitni um þetta fagnaðarerindi og þessa kirkju, með sérstakri áherslu á hina endurreistu lykla prestdæmisins, sem leysa úr læðingi kraft og áhrif endurleysandi helgiathafna. Ég er enn sannfærðari um að þessir lyklar hafa verið endurreistir og að þessar helgiathafnir eru enn á ný tiltækar í Kirkju Jesú Krists hinna Síðari daga heilögu, en það að ég stend frammi fyrir ykkur í þessum ræðustól og þið eruð frammi fyrir mér á þessari ráðstefnu.
Verið sterk. Lifið trúföst eftir fagnaðarerindinu, jafnvel þótt aðrir umhverfis geri það alls ekki. Verjið trúarskoðanir ykkar af háttvísi og hluttekningu, já, verjið þær. Í gegnum langa sögu hafa margar innblásnar raddir, þar á meðal þær sem þið heyrið á þessari ráðstefnu, ásamt rödd Thomas S. Monson forseta, vísað á veg hins kristilega lærisveins. Hann er krappur og þröngur, án mikils svigrúms, en getur líka verið unaðslegur og giftusamlegur yfirferðar, með „[staðfestu] í Kristi, í fullkomnu vonarljósi og ást til Guðs og allra manna.“19 Þegar þið gangið slíkan veg af hugdirfsku, munuð þið uppgötva óhagganlega trú, finna skjól gegn illum vindum, jafnvel spjótum hvirfilvinda og hljóta bjargfastan styrk frelsara okkar, og ef þið byggið á honum sem trúfastir lærisveinar, munuð þið ekkifalla.20 Í nafni Jesú Krists, amen.
-
1. Jakob 1:8.
-
2. 1 Ne 19:9.
-
3. 1 Kor 12:31; Eter 12:11.
-
4. Hebr 11:32–38.
-
5. Matt 23:37–38.
-
6. 2 Mós 3:8.
-
7. Sjá 2 Mós 20:3–17.
-
8. 2 Kro 18:7.
-
9. Mósía 13:4.
-
10. Jes 30:9–11.
-
11. Sjá Henry Fairlie, The Seven Deadly Sins Today (1978), 15–16.
-
12. Sjá Matt 5:29–30.
-
13. Matt 10:34.
-
14. Mark 5:17.
-
15. Sjá Matt 9:34.
-
16. Jóh 15:12.
-
17. Jóh 14:15.
-
18. Matt 5:19; skáletrað hér.
-
19. 2 Ne 31:20.
-
20. Sjá Hel 5:12. | is/CC-MAIN-2016-22/03762.jsonl.gz.gz/18 | {
"data_id": "<urn:uuid:eaca8bb1-2c74-4728-a1a8-2151c096795e>",
"date": "2016-05-30T19:43:55Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-22",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-22/segments/1464051054181.34/warc/CC-MAIN-20160524005054-00162-ip-10-185-217-139.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 1.0000033378601074,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 17,
"url": "https://www.lds.org/general-conference/2014/04/the-cost-and-blessings-of-discipleship?lang=isl&_r=1"
} |
Mest lesið á RÚV
Sarpurinn
Hlutabréfavísitalan í kauphöllinni í Sjanghæ féll um 6,41 prósent. Enn verra var ástandið í kauphöllinni í Shenzhen, þeirri næststærstu í Kína. Þar féll vísitalan um 7,34 prósent.
Fjármálaráðherrar tuttugu helstu iðnríkja heims koma saman í Sjanghæ á morgun til að ræða stöðu efnahagsmála í heiminum, meðal annars í ljósi þess að hagvöxtur í Kína dregst saman um þessar mundir. | is/CC-MAIN-2016-22/04762.jsonl.gz.gz/4 | {
"data_id": "<urn:uuid:c890ca4c-6037-466f-8345-bb488ff5fb01>",
"date": "2016-05-28T11:51:43Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-22",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-22/segments/1464049277592.65/warc/CC-MAIN-20160524002117-00022-ip-10-185-217-139.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 0.9999818801879883,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 12,
"url": "http://www.ruv.is/frett/hlutabref-toku-dyfu-i-kina"
} |
25.október 2009 37
É
g ber ekki hlýjar taugar til Íslands,? seg-
ir Jesse Eisenberg ómyrkur í máli þegar
hann heyrir uppruna blaðamanns. ?Ég
skipulagði ferð til Íslands með kærust-
unni minni, en þurfti að vinna og komst ekki.
Hún lét það ekki stöðva sig, fór samt í ferðina og
hitti Íslending sem hún varð ástfangin af. Þau
hittust í Bláa lóninu og hún kom aldrei til baka.?
? Mér þykir leitt að heyra þetta, segir blaða-
maður sleginn.
?Takk fyrir það. Þetta var mikið áfall. Ég fór
heim til mín, hlustaði á Björk og grét.?
Löng þögn.
? Uh, hefurðu gaman af hrollvekjum?
?Nei, ég horfi aldrei á þær. Þær eru svo hræði-
legar og halda vöku fyrir manni.?
? En af hverju ákvaðstu að leika í Zombieland?
?Ég las handritið og fannst það alveg frábært.
Ég varð að fara í margar prufur til að fá hlut-
verkið, því margir kepptust um það. En sem bet-
ur fer hreppti ég hnossið og ég held að myndin
standi alveg fyrir sínu.?
? Er krefjandi að leika á móti lifandi dauðum?
?Nei, það þarf ekki mikið að leika ? maður
hleypur bara frá þeim. En það var vandi að ná
réttum tóni í gamanleiknum, því blandan er um
margt undarleg; þetta er hrollvekja á jaðrinum,
en að sama skapi með breiða skírskotun. Ég hef
ágætt vald á slíkum gamanleik, en varð að leggja
mikla vinnu í það með leikstjóranum að flétta
þetta saman. Myndin átti að vera fyndin á já-
kvæðan hátt, án þess að vera barnaleg eða
heimskuleg; mér finnst húmorinn snjall, þó að
hann fjalli um lifandi dauða. Og ég held að okkur
hafi tekist ágætlega upp ? það voru tveir lélegir
brandarar í myndinni!?
Í mynd um Facebook
? Ertu áhangandi Bill Murray?
?Við vissum ekki að hann yrði í myndinni fyrr
en daginn áður. Það kom mér alveg í opna
skjöldu að hann skyldi mæta. Það hafði verið
skrifað inn í handritið að kvikmyndastjarna yrði í
þessu hlutverki, en þeir höfðu ekki hugmynd um
hver tæki það að sér. Á meðan á tökunum stóð,
þá var alltaf nýr og nýr skrifaður í hlutverkið,
þangað til þeir urðu uppiskroppa með nöfn á
endanum. Þá voru skrifuð inn í handritið gömul
gyðingahjón, sem voru lifandi dauð og eltu okkur
um húsið. En það gaf ekki góða raun. Var hreint
út sagt heimskulegt. Svo Woody Harrelson sagð-
ist ætla að hringja í vin sinn og okkur að óvörum
tók hann vel í að mæta.?
? En þetta var ekki heima hjá honum?
?Nei.?
? Hvernig fannst þér að leika á móti Abigail
Breslin?
?Ég fann strax í upphafi að það var mesti leik-
arinn á tökustaðnum. Hún grætur í atriðum,
jafnvel þó að tökuvélin beinist að hinum leik-
urunum. Hún er svo mikill fagmaður.?
? Hvað tekur við næst hjá þér?
?Það verður mynd um manninn sem bjó til
vefsíðuna Facebook og eftirmálann af því, en
hann varð fyrir lögsóknum.?
? Það hljómar nú ekki eins og mikill lífsháski?
?Þetta voru miklir peningar sem hann var
krafinn um.?
? Bróðurpartur íslensku þjóðarinnar hefur
komið sér upp heimasíðu á Facebook.
?Hvað eru það margir? 50 manns??
Biturleikinn leynir sér ekki.
? Hvernig velurðu hlutverk í kvikmyndum?
?Þær velja mig,? svarar hann. ?Ef mér líkar
handritið sem þeir senda mér, þá geng ég í málið.
En það er erfitt að verða sér úti um hlutverk í
góðum myndum. Þá eru jafnan hundruð umsækj-
enda. Ég þurfti líka að fara í nokkrar prufur fyrir
Facebook-myndina. En þetta verður þó auðveld-
ara og auðveldara, eftir því sem hlutverkin verða
fleiri. Og ég hef verið svo lánsamur að fá hlutverk
í myndum, sem ég hef haft augastað á.?
? Hvað aðferðir notarðu til að lifa þig inn í
hlutverkin?
?Ég hef aldrei notað aðferðarleikstíl (method
acting) og þekki engan sem beitir honum. Það
nota allir sínar aðferðir, en maður verður að vera
geðveikur til að halda að maður sé sjálf persónan.
Það þýðir ekki að maður setji sig ekki í þær stell-
ingar, jafnvel í mynd um lifandi dauða. Þar lék ég
í fjórtán tíma á hverjum sólarhring mann sem var
með hvatvísiröskun og lafhræddur og auðvitað
hefur það áhrif á lundarfarið. Þannig er það í
hverri mynd, alltaf beitir maður einhverri aðferð,
en lýsingin á þessum aðferðarleikstíl, sem gjarnan
er orðuð við Marlon Brando, er ofnotuð, ýkt og
stæld, sturluð og ekki iðkuð af neinum. Ekki einu
sinni Al Pacino! Ég lék einu sinni með honum í
fjóra mánuði í leiksmiðju í Los Angeles og komst
að því að hann undirbýr sig ekkert öðruvísi en
aðrir fyrir hlutverk.?
? En eitthvað hefurðu nú lært á því að vinna
með honum?
?Mest á því að verja tíma með honum ? að vera
í sama herbergi. Ég lærði líka af því að vinna
daglega með Woody Harrelson. Ekki síst að ná
valdi á rytmanum; þegar tökur standa yfir í
fimmtíu daga, þá er nauðsynlegt að halda jöfnum
hraða, því annars sprengir maður sig á fyrstu
vikunum.?
Á margar ástkonur
? Ertu sami lúðinn í eigin persónu og í myndinni?
?Nei, ég er allt öðruvísi. Ég á mér margar ást-
konur, höfuðið á mér er venjulega nauðarakað,
ég er í glæpagengi í New York og við rænum
banka með alvæpni, en aðeins City Bank og Chase
Bank.?
? Og gefið fátækum?
?Nei, við höldum þýfinu fyrir okkur og kaup-
um heróín, sem við troðum á milli tána.?
? Hvernig lentirðu á glapstigum?
?Ég fékk hlutverk í bíómynd...?
? Að síðustu, hvernig geta Íslendingar haft upp
á þér á Facebook?
?Ég stofnaði síðu í gær undir fölsku nafni. En
mér fannst ónotalegt að ég veitti engar upplýs-
ingar um sjálfan mig, allt var rangt, en samt var
stungið upp á fjórum vinum og ég var með einni
stúlkunni í grunnskóla. Ég held þeir búi yfir
leynilegum upplýsingum og fer aldrei þangað inn
aftur. En þú getur látið það berast til Íslands, að
ég ætli að koma í Bláa lónið, leita uppi manninn
sem kokkálaði mig og ná mér niðri á honum.?
Fór heim til sín,
hlustaði á Björk og grét
Jesse Eisenberg segir farir sínar ekki sléttar af kynnum
við Íslendinga ? réttara sagt kærustunnar, fyrrverandi.
Reuters | is/CC-MAIN-2016-22/04762.jsonl.gz.gz/6 | {
"data_id": "<urn:uuid:11f76aaf-5bd7-45e5-8d96-56c1eb563810>",
"date": "2016-05-31T02:01:44Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-22",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-22/segments/1464051165777.47/warc/CC-MAIN-20160524005245-00182-ip-10-185-217-139.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 1.0000091791152954,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 36,
"url": "http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=5284527&isDisplayThumbnails=true&requestedFileType=Web%20display"
} |
San Antonio bætir við sig manni
San Antonio Spurs hefur bætt við sig bakverði en liðið þykir líklegt til að berjast um NBA-titilinn og státar af betri árangri til þessa á tímabilinu en nokkurn tíma áður í sögu félagsins.
Bakvörðurinn Kevin Martin fékk sig lausan frá Minnesota Timberwolves og gat valið úr nokkrum liðum. Valdi hann San Antonio fram yfir Oklahoma og fleiri öflug lið sem höfðu áhuga.
Martin er 33 ára og hefur átt ágætan feril í NBA en átti erfitt uppdráttar hjá Minnesota á þessu tímabili. Á ferlinum hefur hann skorað rúm 17 stig að meðaltali í leik og hittni hans í þriggja stiga skotum er 38%.
San Antonio hefur unnið 52 leiki á tímabilinu en aðeins tapað 9. Hefur liðið aldrei fyrr náð slíku vinningshlutfalli sem dugir þó einungis í annað sætið á vesturströndinni eins og er því fyrir ofan eru meistararnir í Golden State Warriors. Forráðamönnum San Antonio virðist því hafa fundist þörf á því að bæta við sig manni sem myndi gera sóknarleikinn enn betri. | is/CC-MAIN-2016-22/04762.jsonl.gz.gz/8 | {
"data_id": "<urn:uuid:5d2d45ff-a76c-400b-8253-a4a9623d8e0b>",
"date": "2016-05-31T02:01:48Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-22",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-22/segments/1464051165777.47/warc/CC-MAIN-20160524005245-00182-ip-10-185-217-139.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 1.000003695487976,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 15,
"url": "http://www.mbl.is/sport/korfubolti/2016/03/06/san_antonio_baetir_vid_sig_manni/"
} |
Minni
|Þessi grein þarfnast hreingerningar svo hún hæfi betur sem grein hér á Wikipediu.
|
Aðalvandamál þessarar greinar: Þessa grein þarf að endurskrifa frá grunni.
- Þessi grein fjallar um hæfileikann til að muna. Til eru aðrar merkingar á orðinu minni (aðgreining).
Minni er einstakur hæfileiki sem mannskepnan er gædd til að geta lært allt. Það er fyrirbæri sem hún hefur og notfærir sér til að leysa ýmis verkefni. Minnið er hæfileiki til að móttaka eða afla, varðveita og endurheimta upplýsingar.
Menn hafa lengi rannsakað minnið, en þrátt fyrir miklar uppgötvanir og framfarir er ýmislegt enn á huldu um hvernig minnið starfar. Stöðugar framfarir eru í sálfræði og læknavísindunum og geta þær framfarir auðveldlega umbylt þeim kenningum sem eru taldar fullgildar hverju sinni.
Efnisyfirlit
- 1 Tilgangur minnis og kenningar
- 2 Grunnlíkanið um minni
- 3 Aðrar kenningar og afbrigði
- 4 Heilalíffæri tengd minni
- 5 Minnisfyrirbæri
- 6 Ýmsar vangaveltur um minnið
- 7 Heimilidir í texta
- 8 Frekari lesning
- 9 Heimildir
Tilgangur minnis og kenningar[breyta | breyta frumkóða]
Minnið gegnir mjög mikilvægu hlutverki í lífi okkar. Svo mikilvægt er minnið, að spyrja mætti hvort manneskja án minnis sé yfir höfuð með meðvitund. Allt sem við kunnum er geymt í minninu; öll sú vitneskja sem við höfum um sjálf okkur er geymd þar, öll orð sem við kunnum, vitneskjan um ættingja okkar og svo framvegis. Við notum minnið að miklu leyti ómeðvitað, þ.e., án þess að reyna mikið á okkur við að rifja upp.
Til eru nokkrar kenningar um það hvernig minnið virkar, en í þessari grein er aðaláherslan lögð á kenningu sem er kölluð Grunnlíkanið um minni, en einnig er fjallað er um aðrar kenningar. Ekki er til ein heildarkenninng um virkni minnisins. Þó eru menn almennt sammála um nokkur atriði minnis, en þau eru helst:
- Til eru þrjú minnisþrep; umskráning, geymd og endurheimt
- Minnst tvö og stundum þrjú minniskerfi; skynminni, skammtímaminni og langtímaminni.
- Margar minnistegundir, svo sem; sjónmunaminni, aðferðaminni, merkingarminni.
Minnisþrepin þrjú[breyta | breyta frumkóða]
Þegar við lærum eitthvað erum við að gera tvo hluti; umskrá boð sem berast okkur sjónrænt, hljóðrænt eða með öðrum hætti í eitthvað sem mannsheilinn skilur og geyma það í minni. Svo þegar við þurfum á upplýsingunum að halda rifjum við þær upp. Þessu ferli er hægt að skipta í þrennt; umskráning, geymd og endurheimt.
Í fyrsta þrepinu breytum við upplýsingum sem birtast okkur sjónrænt, hljóðrænt eða með öðrum hætti í taugaboð. Þetta kallast umskráning. Annað þrepið kallast geymd, og felst í því að upplýsingarnar eru geymdar í minninu (meira má lesa um þetta þrep í greininni um geymd). Svo þegar við þurfum á upplýsingunum að halda náum við í upplýsingarnar úr minninu. Það er kallað endurheimt. Minnið getur brugðist okkur á öllum þessum þrepum, en það veldur því sem við köllum dags-daglega að við munum ekki [eitthvað].
Hvert minniskerfi fyrir sig notar sérhæfðar aðferðir við umskráningu, geymslu og endurheimt.
Minniskerfin þrjú[breyta | breyta frumkóða]
Almennt er viðurkennt að minniskerfin séu minnst tvö, en sumir segja að þau séu þrjú. Þau eru:
- Skynminni (SM); geymir nákvæma mynd áreitanna sem berast skynfærum. Oftast er það bundið við eitt skynfæri í einu (svo sem sjón eða heyrn). (Þetta minniskerfi er umdeilt, og er stundum eða oft sleppt)
- Skammtímaminni (STM); geymir fá atriði í senn, menn hafa oft horft til tölunnar sjö varðandi geymslugetu. Notast helst við hljóðræna úrvinnslu.
- Langtímaminni (LM); geymir mjög mikið magn upplýsinga og varir lengi. Það er ómeðvitað að mestu og notast helst við merkingarlega úrvinnslu.
Ef litið er á flæði upplýsinga um skynminni og skammtímaminni, þá er ljóst að áreiti berst frá umhverfinu inn í skynminnið. Skynminnið er óvirkt minniskerfi, því ekki er unnið úr upplýsingum þar. Það sem á sér stað í skynminninu er eitthvað sem við erum ekki meðvituð um. Þegar athyglin beinist að einhverju í umhverfinu er upplýsingunum hleypt inn í skammtímaminnið, og þar er svo unnið úr áreitunum og er því virkt minniskerfi.
Grunnlíkanið um minni[breyta | breyta frumkóða]
Grunnlíkanið um minni var sett fram af Richard C. Atkinson og Richard M. Shiffrin á sjöunda áratug 20. aldar. Líkanið gerir ráð fyrir þremur minniskerfum, og að upplýsingar flæði milli þessara kerfa með tiltölulega reglulegum hætti. Þessi þrjú kerfi eru skynminni, skammtímaminni og langtímaminni. Í fyrstu fara upplýsingar sem skynjaðar eru í umhverfi í skynminni sem er þó talið frekar hluti af skynjun en minni. Þaðan fara upplýsingar í skammtímaminni með takmarkaða rýmd og að lokum er hægt að umskrá upplýsingar í langtímaminni sem hefur ótakmarkaða rýmd. Líkanið leggur mikla áherslu á geymsluhlutverk og aðgreining kerfana byggist ekki síst á því hversu lengi upplýsingarnar staldra við í hverju minniskerfi. [1]
Mörg rök hafa verið færð fyrir þessu líkani, en mörgum finnst þó kerfið full einfalt og nái ekki að skýra hin flóknu tengsl á milli minnis og þekkingar. Einnig hefur verið bent á, að líkanið geti ekki skýrt út hvers vegna við náum að muna atriði sem voru vistuð fyrir löngu síðan, tiltölulega fyrirhafnarlítið. Þessi kenning nýtur þó mikillar hylli.
Minniskerfin þrjú[breyta | breyta frumkóða]
Skynminni[breyta | breyta frumkóða]
Skynminnið geymir þau áreiti sem berast skynfærum líkamans. Oftast er skynminnið bundið við eitt skynfæri í senn. Skynminnið varir í stutta stund, líklega 1/4 úr sekúndu til þriggja sekúndna. Skynminni fyrir sjón geymir hraðvirkt og sjálfvirkt og er snemma í skynferlinu. Þaðan berst það kennslabiðminni sem er hægvirkara og varanlegra og gerir atriði aðgengileg til svörunar. Svipuð ferli eru fyrir önnur skynfæri. Athygli vinnsluminni beinist að nokkrum atriðum sem var lengur en önnur sem flokkast úr.
Skammtímaminni[breyta | breyta frumkóða]
Skammtímaminnið geymir upplýsingar í nokkrar sekúndur og með endurtekningu geta upplýsingar haldist þar inni lengur. Dæmigerð endurtekning er að þylja með sér upplýsingarnar sem þarf að geyma aftur og aftur. Til að upplýsingar geti komist inn í skammtímaminnið þurfum við að veita þeim athygli, en svo er oft alls ekki raunin. Oft, þegar svoleiðis lagað gerist, er það stimplað sem gleymska. Þetta er mjög eðlilegt fyrirbæri, þar eð okkur er illmögulegt að veita öllu athygli sem gerist í kringum okkur.
Skrásetning[breyta | breyta frumkóða]
Í skammtímaminninu eru upplýsingar skráðar fyrst og fremst hljóðrænt, en þær geta líka verið skráðar á fleiri vegu; þær geta einnig verið geymdar sjónrænt, eða tenging við eitthvað sem hefur merkingu. Mjög vel hefur reynst að geyma upplýsingarnar á hljóðrænu formi, með því að endurtaka þau (endurtekning). Athugið þó, að ef upplýsingar eru fyrst skráðar myndrænt í skammtímaminnið getur það umritast og orðið hljóðrænt fljótt, en við það glatast upplýsingar um t.d. letur, leturstærð og svo frv. um textann sem var lesinn.
Geymsla[breyta | breyta frumkóða]
Talið er að um sjö atriði, plús eða mínus tvö, geti rúmast í skammtímaminninu í einu, þar sem að ný atriði ryðja eldri atriðum burt, með þeirri undantekningu að atriði sem eru endurtekin ryðjast ekki út. Einnig dofna þau atriði sem eru ekki endurtekin og hverfa loks úr skammtímaminninu. Um minnið og þessa tölu, sjö, var skrifuð fræg ritgerð, nefnd „The Magical Number Seven, Plus or Minus Two: Some Limits on Our Capacity for Processing Information“, og birtist hún árið 1956.
En atriðin sjö geta verið svo mismunandi, tökum sem dæmi heimilisfangið Hásteinsvegur 9. Heimilisfangið má búta niður:
- Vegur við hástein, húsnúmerið 9 (tvö atriði)
- Hásteins-vegur 9 (þrjú atriði)
- Hásteinsvegur 9 (eitt atriði)
Hér er sýnt hvernig má geyma heimilisfangið í skammtímaminninu á þrjá mismunandi vegu. Hvernig best er að geyma heimilisfangið í minninu veltur á fyrri reynslu viðkomandi og því hvort að hann þekki nöfnin fyrir, þ.e.a.s. hvort að atriðið sé í langtímaminninu. Þessi leið, að skipta upplýsingunum niður, er því mjög góð til að muna eitthvað sem er nýtt fyrir okkur og óþekkt.
Endurheimt[breyta | breyta frumkóða]
Leit í skammtímaminninu er líklegast raðleit, þar sem eitt atriði er athugað í einu. Fyrir hvert atriði sem er í listanum eykst leitartíminn að jafnaði um 38 millisekúndur. Athyglivert er þó að athuga að menn virðast vera nokkuð lengur að átta sig á andlitsmyndum en orðum og öðru munnlegu efni.
Langtímaminni[breyta | breyta frumkóða]
Langtímaminnið er ef til vill mikilvægasta minniskerfið, en þar eru geymdar upplýsingar sem hafa varðveist lengri eða skemmri tíma; nokkra klukkutíma, daga, mánuði og ár. Skráning í langtímaminnið er, ólíkt skammtímaminninu, fyrst og fremst merkingabært, en það getur einnig skráð upplýsingar á ýmsa vegu, t.d. hljóðbært. Langtímaminnið er að mestu ómeðvitað og notast helst við merkingarlega úrvinnslu.
Leiðin fyrir áreiti að festast í langtímaminni er slík að fyrst festist áreitið í skynminni, síðan fer það í skammtímaminnið og seinast kemur það í langtímaminnnið ef varanleg minnisfesting verður. Ef minnisatriðin eru endurtekin oft leiðir það til minnisfestingar í langtímaminni.
Langtímaminnið geymir svo mikið af upplýsingum að talin er þörf á að skipta því í nokkur undirkerfi, sem hvert og eitt hefur sín sérkenni. Langtímaminnið byrjar að skiptast í tvennt, í ljóst minni, sem geymir þau þekkingaratriði sem við höfum meðvitaðan aðgang að og dulið minni en þar býr sú þekking sem okkur reynist erfiðara að hafa á stjórn á. Ljóst minni skiptist í atburðaminni og merkingaminni, en dulið minni skiptist í aðferðaminni, viðbragðsskilyrðingu og viðvana.
Ástæður þess sem við köllum dags-daglega gleymsku í langtímaminninu eru taldar vera dofnun og hömlun sem megi rekja til vandkvæða við endurheimt og loks geta tilfinningar haft áhrif á hana og skipulagsleysi. Dofnun er talin eiga mest í hlut þegar við getum ekki rifjað eitthvað upp úr langtímaminninu.
Dulið minni[breyta | breyta frumkóða]
Dulið minni felst í því að fyrri reynsla gerir okkur kleift að framkvæma ákveðna hluti án þess að vera með hugann við upprifjun, eitthvað sem við þurfum ekki að muna aðferðina við til að geta athafnað okkur, t.d. synda, hjóla, dansa o.s.frv. Í duldu minni býr sú þekking sem okkur reynist erfiðara að hafa meðvitaðan aðgang að, t.d. hreyfifærni og nám lært með viðbragðsskilyrðingu. Um er að ræða ómeðvitað minni þar sem venjulegri upprifjun verður ekki við komið. Dulið minni veldur því að börn geta jafnvel munað það sem henti þau þegar þau voru enn í móðurkviði.
Til eru þrjár tegundir dulins minnis: Aðferðaminni, viðbragðsskilyrðing og viðvani. Mest athygli hefur þó beinst að aðferðarminninu þegar talað er um dulið minni.
- Aðferðaminni er það að vita hvernig maður framkvæmir ákveðna hluti. Hæfileikinn að halda jafnvægi á hjóli og keyra bíl krefjast flókinnar samhæfingar hreyfinga og skynjunar. Við lærum fyrst réttu hreyfingarnar og hvernig best er að eiga við hlutina þangað til að þetta fer allt saman að verða meira og minna ósjálfrátt. Í aðferðaminni er talað um að fyrri reynsla stýri síðari hegðun, t.d. getur lífvera lært að forðast ákveðna staði hafi hún slæma reynslu af honum úr fortíðinni. Hún þarf ekki að vera beinlínis meðvituð um það sem gerðist og meira að segja ekki endilega muna atburðinn, heldur verða viðbrögð hennar sjálfvirk. Sálfræðingurinn Endel Tulving álítur að aðferðaminnið sé elst í þróunarlegu tilliti en atburðarminnið yngst og viðkvæmast fyrir áföllum. Aðferðaminni getur líka tengst flóknara hugrænu atferli, t.d lestri. Það sem einkennir nám af slíku tagi er að atferlið er hægt og hikandi í byrjun en þegar leikni er náð að fullu verður það sjálfvirkt og ómeðvitað.
- Viðbragðsskilyrðingin felst í stuttu máli í því að parað er saman annars vegar óskilyrt áreiti, t.d. sem vekur meðfædda svörun sem ekki þarf að læra eins og að bregða við hávaða, og hins vegar svokallað skilyrt áreiti, sem vekur svörun sem ekki hefur tengst áður þessu áreiti t.d að óttast staðinn sem hávaðinn varð.
- Viðvani felst í því að við hættum að taka eftir áreiti sem færir okkur engar nýjar upplýsingar, t.d tifi í klukku og umferðarhljóði.
Aðrar kenningar og afbrigði[breyta | breyta frumkóða]
Úrvinnsludýpt[breyta | breyta frumkóða]
Úrvinnsludýpt (e. Levels-of-processing effect) nefnist kenning sem Kenneth Craik og Lockhart mótuðu. Úrvinnsludýpt byggist á þeirri hugmynd að færsla milli skammtímaminnis og langtímaminnis sé ekki að mestu leyti háð endurtekningu og upprifjun heldur ráði hversu mikil vitræn úrvinnsla fer fram um minnisatriðið. Þeir sögðu að þeim mun meiri úrvinnslu sem atriðið þyrfti, því betra væri að muna það sökum þess að þá greinir heilinn atriðið og kemur því í eitthvert kerfi. Tilraunir þeirra styðja stoðum undir kenninguna.
Ein tilraunanna var sú að sýna fólki lista með ótengdum orðum og þátttakendurnir síðan beðnir að svara um þau þremur ólíkum spurningum. Í fyrstu spurningalotu var fólk beðið að svara til um hvort orð væru skrifuð með há- eða lágstöfum. Svo var fólk beðið að svara til um hvort ákveðin orðapör rímuðu, og að lokum var fólk beðið að segja til um hvort ákveðin orð pössuðu inn í setningu. Helmingur svaranna var já, en hinn nei. Eftir þetta voru svo lagðir fyrir þátttakendurna langir orðalistar, og það beðið að segja til um hvort orðin á listanum hefðu komið fyrir í fyrri lotunni. Niðurstöðurnar sýndu glögglega að þeim mun meiri vinnsla fór fram, því auðveldara átti fólkið með að muna þau þegar spurningalistinn var lagður fyrir. Svör sem jákvætt svar var við festust einnig betur í minni en þau neikvæðu, líkast sökum meiri merkingartengsla.
En þrátt fyrir að niðurstöðurnar standist, og kenningin skýri betur en grunnlíkanið hvernig atriði ferðast milli skammtímaminnis og langtímaminnis, hefur kenningin ýmsa vankanta. Má þar meðal annars nefna hvernig merkingarlítil áreiti eiga það til að festast í minni, að erfitt er að skilgreina nákvæmlega hvað krefst djúprar úrvinnslu og að kenningin gerir ráð fyrir línulegri þrepaskiptingu atriða milli skammtímaminnis og langtímaminnis, þ.e.a.s. sjónræn úrvinnsla orðsins, þá hljóðræn táknmynd þess og að lokum merkingarleg úrvinnsla, á meðan nýjar rannsóknir benda til þess að úrvinnsla áreita fari fram í mörgum samhliða ferlum.
Heilalíffæri tengd minni[breyta | breyta frumkóða]
Gagnaugablað[breyta | breyta frumkóða]
Kanadíski heilaskurðlæknirinn Wilder Penfield var einn þeirra manna sem rannsakaði heilann með rafreitingu. Hann lét veikan rafstraum fara um heilabörk sjúklinga og kannaði svo hvaða áhrif það hefði á ýmsa sálfræðilega starfsemi hjá fólki með flogaveiki á háu stigi. Fyrstu vísbendingar um að minni væri staðsett í gagnaugablaði fundust árið 1938, en gagnaugablaðið er sá hluti heilabarkar sem liggur innan við gagnaugað. Þar með kom í ljós að hjá sumum virðist áreiting gagnaugablaðsins kallaði fram liðnar minningar og jafnvel ljóslifandi.
Drekinn[breyta | breyta frumkóða]
Talið að drekinn sé viðriðinn ljósa minnið sem er þróaðasti hluti minnisins. Auk þess að sjá um minnisfestingar í ljósa minninu hefur drekinn verið bendlaður við rýmisskynjun. Fólk með skemmd í drekanum á mjög erfitt að búa sér til hugrænt kort af nýjum stöðum og á mjög erfitt að rata heim til sín ef það flytur eitthvert annað eftir áfallið. Ætíð hefur drekinn verið tileinkaður minnisfestingunni og geymd í ljósa minninu. En nýjar rannsóknir sem Teng og Squire (1999) gerðu sýna fram á að hann á einungis að hafa með minnisfestinguna að gera en ekki geymdina. Þeir prófuðu mann vegna herpesveiru sem var með ónýtan dreka og skemmd á hluta á gagnaugablaðsins í báðum hvelum. Þar sem þessar skemmdir voru til staðar þá leiddi það til verlegs óminnis. Hann getur engan vegin munað hvar hann býr eða lært á hverfið sem hann flutti í eftir áfallið. En það merkilega við það að minni hans um æskustöðvar í Los Angeles reyndist alveg eins en fimm jafnaldra hans sem höfðu búið þar jafnlengi og flutt svo í burtu um svipað leyti og hann. Teng og Squire ályktuðu þá af niðurstöðum sínum að drekinn og gagnaugablaðið gegndu vissulega lykilhlutverki í að festa ljósar minningar í LTM en ekki að endurheimta þær eða geyma gamlar minningar.
Möndlungurinn[breyta | breyta frumkóða]
Möndlungurinn tengist lykilhlutverki í randkerfinu sem tengist geðhræringum. Hann virðist sjá um samskipti við hin ýmsu kerfi líkamans sem stjórna óttaviðbrögðum (t.d. auka hjartslátt, hægja á meltingu eða frysta hreyfingar ef við verðum skelfingu lostin). Antonio Damasio og félagar hans hafa rannsakað konu með heilaskemmd sem er bundin við möndlunginn. Hún gat lesið öll tilfinningaleg látbrigði nema óttaviðbrögð. LeDoux og félagar komust að því að fólk með skemmd á gagnaugablaði og í möndlungi bregst ekki við óþægilegu áreiti. Þau sýndu svo að heilbrigt fólk (samanburðarhópur) sýndi lífeðlisleg viðbrögð þegar óþægilegur hávaði (skilyrt áreiti) var paraður við hlutlausan tón (skilyrt áreiti). Skilyrðingin var þannig að hlutlausi tónninn, sem heyrðist alltaf á undan óskilyrta áreitinu, dugði einn og sér til að kalla fram óþægindatilfinningu. Það átti ekki við tilraunahópinn sem var með heilaskaða í möndlungi og gangaugablaði, skilyrta áreitið vakti engin lífeðlisleg viðbrögð. Þar af ályktaði LeDoux að skemmdin í möndlungi orsakaði þetta “óttaleysi”. Möndlungurinn virðist hafa með dulið tilfinningaminni að gera.
Gráhýði og rófukjarni[breyta | breyta frumkóða]
Gráhýði og rófukjarni kallast einu nafni rákakjarni. Bæði líffærin tilheyra svokölluðum botnkjörnum. Þeir liggja djúpt í mannsheilanum og þess vegna er ekki eins mikil áhætta á að það skaddist eins og randkerfið og börkurinn . Talið er að í þessum líffærum sé aðsetur aðferðaminnisins. Fólk sem þjáist af óminni er iðulega fært um að sýna merki þjálfunar sem reynir á þennan hluta minnisins. Gott dæmi er tilfelli Clive Wearing, breskum tónlistarmanni sem fékk heilabólgu og afleiðingin varð margvíslegur minnisbrestur. Hann getur ekki myndað nýjar minningar (eins og tíminn standi í stað hjá honum). Einnig er minni hans á liðna atburði gloppótt. En þrátt fyrir þessi veikindi sín getur Clive spilað á píanó og selló og stjórnað tónlistarviðburðum eins og ekkert sé. Skemmdirnar sem hann hlaut snertu ekki botnkjarnana og það er talin líklegasta skýringin á því að aðferðaminni tónlistar hefur haldið óskert.
Forennisblaðið[breyta | breyta frumkóða]
Forennisblaðið er fremsti hluti heilabarkarins. Heilaskimarnir hafa sýnt að það svæði er mjög virkt þegar er verið að leysa vinnsluminnisverkefni. Tilraunir á öpum hafa sýnt að ef það kemur fram skemmd á þessu svæði þá gætu þeir ekki mögulega leyst verkefni sem reyna á vinnsluminnið.
Minnisfyrirbæri[breyta | breyta frumkóða]
Leifturminni[breyta | breyta frumkóða]
Leifturminni kallast það þegar fólk hefur tiltölulega skýra mynd eða minningu af því hvar og hvernig þeim bárust upplýsingar um tiltekinn tilfinningaþrunginn atburð, t.d árásirnar á tvíburaturnanna í New York 11. september 2001. Ekki er vitað til fullnustu hvað veldur því að þessar minningar festast svo í vitund fólks en allt eru þetta minningar sem tengjast sterku tilfinningaróti. Út frá þessu telja menn að hormón (adrenalín) og boðefni (dópamín, serótónín, noradrenalín og asetýlkólín) eigi stóran þátt í þessu, svo virðist sem að tilfinningahlaðnar minningar tengist auknu rennsli adrenalíns og noradrenalíns en hlutlausar minningar gera það ekki.
Tilraun var gerð til að sýna fram á þetta. Hópi fólks var skipt í tvennt. Hópunum voru sýndar skyggnumyndir og helmingnum var sögð átakanleg saga en hinum ekki. Helmingi hvors hóps um sig var gefið lyfið propanolol, sem hindrar verkan adrenalíns og noradrenalíns, en hinum helmingnum var gefinn lyfleysa. Í ljós kom að þeir sem fengu propanolol áttu í erfiðleikum með að rifja upp tilfinningaþrungnu söguna en hinir ekki. Lyfið hafði engin áhrif á hlutlausu söguna. Það bendir til þess að áðurgreind efni gegni mikilvægu hlutverki við festingu í leifturminni.
Af þessu má ætla að tilfinningaminnið sé skráð á annan hátt en hlutlausa minnið. Það er þó umdeilt og rannsóknir á nákvæmni frásagna sýnir að leifturminningar virðast jafn viðkvæmar og venjulegar minningar. Því hafa sumir sagt sem svo að leifturminningar hafi félagslegt mikilvægi og því rifjar fólk slíkar minningar oft upp og finnst það muna það líkt og það gerðist í gær en raunin virðist vera önnur.
Ýmsar vangaveltur um minnið[breyta | breyta frumkóða]
Algleymi eða alminni?[breyta | breyta frumkóða]
Hvort er betra að vera minnislaus eða muna allt? William James sagði að það væri jafnvont.
Að muna allt merkir samkvæmt löghyggju, að maður muni allt sem liðið er, og hafi þar með góða hugmynd um hvað framtíðin ber í skauti sér. Einnig er vafasamt að mannsheilinn sé gerður til að muna „allt“ og muni því byrja að skemmast þegar einhverjum „hámarks þröskuldi“ er náð, eða að heilinn muni bregðast við á sem skynsamlegastan hátt og gera mann brjálaðan á öllum þeim upplýsingum sem við höfum.
Aftur á móti gefur minnisleysi möguleikann á því að muna ekki að maður sé með minnisleysi og þannig hefur maður ekki hugmynd um að það sé eitthvað að, þetta getur verið talið sem ein gerð ánægju. Reyndar gæti þetta verið hálfgerð blessun fyrir manninn, því að einn besti hæfileiki mannsins er að hunsa allt annað en hann sjálfan og loka augunum gersamlega fyrir öllu því slæma í lífi hans, en með eins þröngri sýn á veruleikan og hann getur, þá finnur hann auðvitað eitthvað að kvarta um. Minnisleysið mundi bæta þennan hæfileika hans, vegna þess að sá sem mundi ekki neitt gæti ekki munað eftir neinu, hvorki slæmu né góðu.
Töfratalan sjö og minni[breyta | breyta frumkóða]
Lengi hafa menn vitað að minni okkar er ekki ótakmarkað. Breski aðalsmaðurinn William Hamilton komst að þeirri niðurstöðu strax á 19. öld. Hann sá að þegar handfylli af marmarakúlum er fleygt á gólf getur maður aðeins greint sjö þeirra vel í einu. Breski kennarinn John Jacobs gerði tilraun á nemendum sínum árið 1887. Þar kom í ljós að nemendur gátu að meðaltali munað samtímis sjö tölur í einu ef þeim var raðað handóhófkennt. Hermann Ebbinghaus komst svo einnig að sömu niðurstöðu. Loks velti bandaríski sálfræðingurinn George A. Miller (1956) þessu fyrir sér og kallaði töluna sjö (plús mínus tveir) töfratölu enda kæmi oft fyrir í heiminum, t.d. eru sjö heimshöf, sjö undur veraldar, sjö dagar í vikunni, sjöundi himinn og sjö dauðasyndir.
Minnistækni[breyta | breyta frumkóða]
Það sparar tíma og fyrirhöfn að hafa gott minni, þá þarf maður ekki að skrá allar upplýsingar hjá sér eða geta treyst á það að geta flett þeim upp. Áður fyrr var það metinn mikilsverður hæfileiki að hafa gott minni, því að þá höfðu landsmenn ekki almennan aðgang að bókum og aðeins hluti þeirra var læs. Nú til dags hafa menn glatað hæfileikanum til að muna langar frásagnir eins og t.d. Íslendingasögurnar. Flestir reikna ekki lengur í huganum heldur slá það inn í reiknivél, tölvurnar eru góður staður til að geyma upplýsingar og einnig GSM- síminn. Eins og alltaf koma nýir hlutir í staðinn fyrir þá gömlu, í dag þarf fólk að muna alls kyns aðgangsorð og númer að kerfum af ýmsu tagi (tölvupóstur, bankanúmer o.s.frv.).
Enn er ekki ljóst hvers vegna sumir hafa mun betra minni en aðrir, þó er vitað að þjálfun og erfðir skipta mjög miklu máli. Fyrsta minnisaðferðin nefnist staðaraðferðin, hún felst í því að atriði sem á að muna er sett í samband við ákveðinn stað. Dæmi um aðrar aðferðir sem hafa reynst vel, þeim sem vilja bæta minnið sitt með sérstakri minnistækni, eru: að nota ímyndir, búa til sögur eða nota hrím og hrynjandi. Hver og einn hefur sína aðferð til að muna og eflaust eru til margar aðrar minnisaðferðir.
- Sjá nánar í bókinni Almennri sálfræði eftir Aldísi Unni Guðmundsdóttur og Jörgen L. Pind.
Heimilidir í texta[breyta | breyta frumkóða]
- Alan Baddeley, Michael W. Eysenck, Michael C. Anderson (2009). Memory. Psychology Press: New York.
Frekari lesning[breyta | breyta frumkóða]
- Aldís Unnur Guðmundsdóttir, Jörgen L. Pind: Almenn Sálfræði: Hugur Heili og Hátterni, Mál og menning 2005.
- Clive Wearing - þjáist af einu versta minnisleysistilfelli sem er þekkt.
- H.M. - þjáist af framvirku óminni.
- Minnisleysi
Heimildir[breyta | breyta frumkóða]
- Aldís Unnur Guðmundsdóttir, Jörgen L. Pind: Almenn Sálfræði: Hugur Heili og Hátterni, Mál og menning 2005.
- Rita L. Atkinson, Richard C. Atkinson, Ernest R. Hilgard: Sálfræði, áttunda útgáfa, Iðunn 1992. | is/CC-MAIN-2016-22/00762.jsonl.gz.gz/5 | {
"data_id": "<urn:uuid:c7e9ca74-0806-4e1f-9720-3aa74d06d0cc>",
"date": "2016-05-24T11:57:22Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-22",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-22/segments/1464049270555.40/warc/CC-MAIN-20160524002110-00027-ip-10-185-217-139.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 1.0000056028366089,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 166,
"url": "https://is.wikipedia.org/wiki/Langt%C3%ADmaminni"
} |
Mest lesið á RÚV
Sarpurinn
Hart hefur verið deilt um mál grunnskóladeildarinnar á Hvanneyri í tæpt ár. Til stóð að loka grunnskóladeildinni sem olli mikilli óánægju íbúa. Í síðustu viku lögðu Sjálfstæðismenn, sem sátu í þáverandi meirihluta, fram tillögu um að endurskoða grunnskólamálin á Hvanneyri. Það olli því að það slitnaði upp úr meirihlutasamstarfinu í Borgarbyggð. Rektor og yfirstjórn Landbúnaðarháskóla Íslands á Hvanneyri sendu í dag frá sér yfirlýsingu þar sem því er fagnað að málefni grunnskólans verði tekin til endurskoðunar þar sem hagsmunir Landbúnaðarháskólans eru mjög samofnir þjónustustigi nærumhverfis hans. Í yfirlýsingunni er samtakamætti og krafti íbúanna á svæðinu þakkað þar sem íbúasamtök Hvanneyrar og nágrennis hafa undanfarna mánuði barist hart gegn því að grunnskóladeildinni væri lokað. Sólrún Halla Bjarnadóttir, sem er í stjórn samtakanna, fagnar breyttri stefnu hjá nýjum meirihluta, þar sem ýmsar forsendur hafi verið brostnar: „Við viljum að Borgarbyggð byggist upp, við viljum efla sveitarfélagið og að fólk vilji koma til okkar. Það er það sem við höfum alltaf haft að leiðarljósi hjá íbúasamtökunum. Við erum sátt við þessa niðurstöðu og erum til í að taka þátt í þessu upp á nýtt. Að þetta verði núllstillt og að við fáum að taka þátt í vinnunni með sveitarstjórn og öðrum.“ Sólrún Halla segir að nú þegar hafi starfsmenn leikskólans og grunnskólans hitt forsvarsmenn nýs meirihluta og fengið það staðfest að fyrsti til fjórði bekkur verði áfram á Hvanneyri, þótt enn eigi eftir að útfæra það. | is/CC-MAIN-2016-22/00762.jsonl.gz.gz/6 | {
"data_id": "<urn:uuid:b07ac7aa-1932-4e61-9fcb-25fcf099506c>",
"date": "2016-05-27T02:17:49Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-22",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-22/segments/1464049276416.16/warc/CC-MAIN-20160524002116-00187-ip-10-185-217-139.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 1.0000057220458984,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 11,
"url": "http://www.ruv.is/frett/fagna-breyttri-stefnu-i-skolamalum-a-hvanneyri"
} |
Yusupha Yaffa, sem spilar fyrir MSC Duisburg í Þýskalandi í dag, kom til Ítalíu árið 2009 sem flóttamaður frá Gambíu.
Ef AC Milan hefur rétt fyrir sér var Yaffa 22 ára þegar hann kom til Ítalíu en komst upp með að segja yfirvöldum þar í landi að hann væri í raun og veru þrettán ára.
Yaffa sagði nokkrum sinnum á meðan dvöl hans hjá AC Milan stóð að hann glataði skilríkjum sínum þegar hann fluttist frá Gambíu.
Það komst upp um drenginn þegar hann tjáði sig um menntun sína, en hún stemmdi ekki við aldurinn. Þá hafa nokkrir fyrrverandi skólafélagar hans sagt hann vera að ljúga til um aldur á Facebook.
Lögfræðingur Yaffa er að reyna að fá málið fært niður í unglingadómstól þar sem Yaffa heldur því fram að hann hafi komið sem táningur til Ítalíu. | is/CC-MAIN-2016-22/00762.jsonl.gz.gz/7 | {
"data_id": "<urn:uuid:60d8fd1e-e22b-45f8-a258-17c6dcd41c71>",
"date": "2016-05-27T02:16:24Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-22",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-22/segments/1464049276416.16/warc/CC-MAIN-20160524002116-00187-ip-10-185-217-139.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 1.0000081062316895,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 8,
"url": "http://www.visir.is/ac-milan-kaerir-leikmann-fyrir-ad-ljuga-til-um-aldur/article/2016160118886"
} |
Vodafone býður nú viðskiptavinum sínum upp á hraðasta netpakka sem íslenskum heimilum býðst og það með ÓTAKMÖRKUÐU gagnamagni.
Hraðinn er ótrúlegur - 500 Mb/s - og þú færð ótakmarkað niðurhal, þannig að netpakkarnir gerast varla betri.Nánar
Með nettengingu hjá Vodafone getur þú fengið aðgang gagnvirkri sjónvarpsþjónustu Vodafone. Þá getur þú: | is/CC-MAIN-2016-22/00762.jsonl.gz.gz/12 | {
"data_id": "<urn:uuid:2424dc41-1e32-4fd3-b379-acd34dcad0ce>",
"date": "2016-05-29T19:06:39Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-22",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-22/segments/1464049281876.4/warc/CC-MAIN-20160524002121-00102-ip-10-185-217-139.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 0.9999841451644897,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 4,
"url": "https://vodafone.is/internet/internet/thjonustuleidir-og-verd/"
} |
Launanefnd sveitarfélaga hefur í samvinnu við viðsemjendur innleitt samræmt starfsmatskerfi sem nefnist SAMSTARF. Kerfið sem varð fyrir valinu var hannað í Bretlandi 1997 og hefur gefið góða raun í fjölmörgum sveitarfélögum þar.
Þeir starfsmenn sveitarfélaga sem eru félagar í Framsýn- stéttarfélagi Þingeyinga og Starfsmannafélags Húsavíkur vinna flestir eftir þessu starfsmati sem verið hefur í notkun frá árinu 2004. Starfsmat er kerfi sem miðast við að raða starfsfólki í launaflokka eftir umfangi starfa þar sem m.a. er tekið tillit til ábyrgðar á fólki, búnaði og fjármunum, líkamlegra og hugrænna krafna auk fleiri þátta.
Nánar má lesa um starfsmatið á heimasíðu Launanefndar sveitarfélaga: www.samband.is
Hér má nálgast lista yfir þau störf í starfsmatinu sem unnið er eftir á félagssvæði Framsýnar- stéttarfélag Þingeyinga, Starfsmannafélags Húsavíkur og Verkalýðsfélags Þórshafnar.
Í janúar 2007 hófst vinna við endurskoðun á starfsmatinu á landsvísu og sá starfsfólk Skrifstofu stéttarfélaganna á Húsavík um framkvæmd hennar í sveitarfélögunum Norðurþingi, Skútustaðahreppi, Þingeyjarsveit, Aðaldælahreppi auk þess að koma að endurskoðun starfsmatsins hjá Langanesbyggð. Vinnan fólst í því að yfirfara öll störf sem unnin eru hjá sveitarfélögunum til að meta hvort að þeim sé rétt raðað í starfsmatinu og þar af leiðandi hvort verið sé að greiða laun í samræmi við umfang starfanna. Afraksturinn var sá að tekin var ákvörðun um að óska eftir því að 16 störf yrðu tekin til endurskoðunar hjá Launanefnd sveitarfélaganna.
Þegar litið er til landsins í heild bárust um 200 beiðnir um og varð niðurstaðan sú að í 30 tilfellum samþykkti Launanefndin breytingar á störfum og að auki urðu til 15 ný starfsheiti. | is/CC-MAIN-2016-22/05762.jsonl.gz.gz/2 | {
"data_id": "<urn:uuid:29585022-19ae-479a-9a22-d96ff11bbb6c>",
"date": "2016-05-26T02:42:42Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-22",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-22/segments/1464049275437.19/warc/CC-MAIN-20160524002115-00127-ip-10-185-217-139.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 0.9999986886978149,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 74,
"url": "http://www.framsyn.is/kaup-og-kjor/starfsmat-sveitarfelaga/"
} |
Í framhaldinu á að lagfæra bílastæðin og aðstöðuna frekar við fjöruna en það er langtímaverkefni í höndum staðarhaldara að sögn Sveins Kristjáns.
„Þetta hefur bara gengið ljómandi vel allt saman, svona mest megnis, höfum verið í þessu verkefni núna í hálfan mánuði, og mikið af fólki náttúrulega í alls konar erindagjörðum í fjörunni,“ sagði Sveinn Rúnar í fréttum Bylgjunnar fyrr í dag.
„Það sem við höfum einna helst verið að skipta okkur af er þegar fólk fer of nálægt fjöruborðinu og ætlar að leika sér í öldunum eða flæðarmálinu.“
Og það hefur sýnt sig að fólk er einmitt að því? Og áttar sig ekki á hættunni?
„Já, það er alveg greinilegt að fólk hefur ekkert áttað sig á því hvaða hættur eru þarna og leika sér að eldinum.“
Um leið var líka verið að meta stöðuna og það er þá eitthvað sem verður unnið úr núna eða hvað?
„Í framhaldinu var vinnuhópur sem var að vinna að því að sjá hvaða framtíðarlausnir væri hægt að gera þarna og það er verið í dag og á morgun að setja upp skilti og leiðbeiningar þarna á bílastæðinu til þess að fólk fái frekari upplýsingar um hvað beri að varast og leiða fólk fram hjá skiltunum. Við ætlum að láta reyna á skynsemi fólks.“
Hann segir að meta þurfi einnig hættur af öðrum fjölförnum ferðamannastöðum í umdæmi lögreglunnar á Suðurlandi.
„Það er sú vinna sem er farin af stað núna, og það sem ráðherra hefur lagt áherslu á að verði sett í forgang. Þannig að það sé hægt að tryggja öryggi ferðamanna eins og best verður á kosið.“ | is/CC-MAIN-2016-22/05762.jsonl.gz.gz/11 | {
"data_id": "<urn:uuid:3d8ec05c-8fab-4d6f-a9b1-5606a530a23b>",
"date": "2016-05-28T20:07:14Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-22",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-22/segments/1464049278091.17/warc/CC-MAIN-20160524002118-00042-ip-10-185-217-139.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 1.0000098943710327,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 14,
"url": "http://www.visir.is/logreglan-haett-ad-vakta-reynisfjoru/article/2016160229393"
} |
„Tvísköttun á kolefnislosun“
Samtök álframleiðenda á Íslandi lýsa undrun sinni á ummælum Steingríms J. Sigfússonar, fjármálaráðherra, í fréttum um kolefnisskatta og íslenskan iðnað.
Í tilkynningu frá samtökunum er vitnað í orð ráðherra í fréttum Ríkissjónvarpsins um að aldrei hefði verið samið um að almennar skattahækkanir kæmu ekki við þessi fyrirtæki, auk þess sem það væri ekki sanngjarnt að þessar atvinnugreinar greiddu ekki kolefnisgjald þegar aðrar greinar gerðu það.
„Hér hlýtur að vera um misskilning að ræða. Íslenskur áliðnaður fellur nú þegar undir viðskiptakerfi Evrópusambandsins með losunarheimildir, ETS, en því kerfi er ætlað að skapa hagræna hvata fyrir fyrirtæki til að draga úr losun. Raunar er það kerfi einsdæmi í heiminum en áliðnaður utan Evrópu greiðir engin slík gjöld. Með upptöku kolefnisgjalds til viðbótar gjaldtöku vegna ETS eru íslensk stjórnvöld að skerða verulega samkeppnishæfni áliðnaðar hér á landi,“ segir í tilkynningunni.
„Hugmyndir fjármálaráðherra fela því í sér tvísköttun á kolefnislosun áliðnaðar á Íslandi sem tíðkast hvergi annars staðar. Þær eru jafnframt skýrt brot á samkomulagi því sem gert var við stjórnvöld í desember 2009, auk þess sem þær brjóta í bága við ákvæði fjárfestingarsamninga.“
Samtökin segja að samkomulagið hafi jafnframt falið í sér innleiðingu tímabundins raforkuskatts og fyrirframgreiðslu tekjuskatts þessara fyrirtækja á tímabilinu 2010-2012 í ljósi erfiðrar stöðu ríkissjóðs.
„Þau áform sem nú hafa verið kynnt brjóta því einnig gegn ákvæðum um raforkuskatt, þar sem fyrirhugað er að festa hann í sessi. Í þessu samhengi má benda á að Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn hefur í skattatillögum sínum til Fjármálaráðuneytisins varað stjórnvöld við að leggja nýjar og óvæntar álögur á orkufrekan iðnað.“
„Engin álver, hvorki í Evrópu né annars staðar í heiminum, greiða kolefnisgjald af því tagi sem áform eru uppi um að leggja á hér á landi. Fullyrðingar um að Ísland sé einhver skattaparadís, þar sem samsvarandi starfsemi sé „skattlögð alls staðar erlendis”, standast því ekki,“ segir í tilkynningunni. | is/CC-MAIN-2016-22/05762.jsonl.gz.gz/16 | {
"data_id": "<urn:uuid:a42ca2bf-5999-4b27-86d2-1820aabeb6eb>",
"date": "2016-05-31T10:05:46Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-22",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-22/segments/1464051268601.70/warc/CC-MAIN-20160524005428-00202-ip-10-185-217-139.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 0.9999923706054688,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 41,
"url": "http://www.mbl.is/frettir/innlent/2011/11/25/tviskottun_a_kolefnislosun/"
} |
Einu sinni var öldruð kona; hún átti son einn sem var mathákur mikill. Þegar hann var vel upp kominn og orðinn fulltíða maður fór kerlingin að fara þess á leit við hann að hann skyldi staðfesta ráð sitt. Sonur hennar tók því ekki fjarri og spurði hvar hún hygði sér helst reynandi að biðja sér konu. Hún vísaði honum þar á sem henni þótti líklegast, en segir við hann að hann skuli nú bera sig að sitja á sér að borða mikið því hún ætlaði honum að vera hjá brúðarefninu um nóttina, en til vonar og vara fær hún honum hálfan ost til að grípa í í muddum þegar enginn sæi ef hann þættist ekki hafa borðað nóg.
Nú fer maðurinn á bæinn sem móðir hans hafði til tekið, ber upp bónorð sitt og er honum heitið stúlkunni. Síðan er hann þar um nóttina og er hann látinn sofa einn í herbergi.
Um nóttina rís hann upp og hleypur í ostinn því hann hafði borðað lítið um kvöldið og var því orðinn glorhungraður. Síðan leggst hann út af aftur, en stingur því sem hann átti eftir af ostinum undir koddabrúnina sína.
Þegar hann vaknar um morguninn verður hann þess var að kafaldsbylur er úti; hugsar hann þá með sér að hann skuli borða við ókomnu hungri því þarna muni hann mega hírast í dag.
Fer hann þá til og nagar ostinn slíkt sem af tekur. En á meðan hann er að því kemur heitmey hans inn til hans og býður honum góðan daginn; hún hafði verið snemma á fótum um morguninn við útigegningar og segir því við hann:
"Hart bítur hann núna, hann hvítur."
Maðurinn hélt að hún hefði séð ostinn er hann stakk niður undir hjá sér þegar hún kom inn og hefði verið að skensa sig fyrir það og segir því: "Þegiðu, hún móðir mín gaf mér hann," og sýnir henni ostbitann um leið sem eftir var svo hún skyldi ekki halda að hann væri að fela hann eins og hann væri sér ófrjáls.
En stúlkan fyrtist svo við þessar aðfarir hans allar að hún bað hann að hugsa ekki til ráðahags við sig.
(Þjóðsagnasafn Jóns Árnasonar - Textasafn Orðabókar Háskóla Íslands)
Netútgáfan - mars 1999 | is/CC-MAIN-2016-22/01762.jsonl.gz.gz/2 | {
"data_id": "<urn:uuid:22e2ff6d-cc9e-4b56-b4a8-3522d9c1aeb5>",
"date": "2016-05-24T19:30:40Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-22",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-22/segments/1464049273643.15/warc/CC-MAIN-20160524002113-00047-ip-10-185-217-139.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 1.0000054836273193,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 40,
"url": "http://www.snerpa.is/net/thjod/thegidu.htm"
} |
Einar Bollason
Einar Gunnar Bollason, fæddur 6. nóvember 1943, er fyrrverandi landsliðsmaður og landsliðsþjálfari í körfuknattleik. Hann hefur einnig verið formaður KKÍ, setið í nefndum á vegum sambandsins, dæmt og starfað við fjölmiðla tengt körfuboltanum. Um skeið var Einar bæði landsliðsþjálfari og formaður KKÍ á sama tíma.
Körfuboltaferillinn[breyta | breyta frumkóða]
Einar hóf feril sinn með ÍR árið 1958 en skipti yfir í KR nokkrum árum síðar. Hann hætti að leika körfuknattleik vegna sjúkdóms snemma á áttunda áratugnum, en dró fram skóna aftur 1976 og lék með KR í þrjú ár til viðbótar. Hann lék auk þess örlítið með Haukum, þegar hann þjálfaði þá 1983-1984. Einar þjálfaði Þór Akureyri, og lék með liðinu, í lok sjöunda áratugarins.
Árið 2001 var Einar kjörinn þjálfari 20. aldarinnar af 50 manna nefnd sem einnig valdi leikmenn og dómara aldarinnar. Einar var auk þess kjörinn í lið 20. aldarinnar sem varamaður. Á þjálfaraferlinum þjálfaði Einar alla þá sem voru valdir í karlalið aldarinnar og báða dómarana. Sá eini sem Einar hafði ekki þjálfað var þjálfarinn sem lenti í öðru sæti; Friðrik Ingi Rúnarsson.
Geirfinnsmálið[breyta | breyta frumkóða]
Þann 26. janúar 1976 var Einar hnepptur í varðhald, grunaður um hlutdeild í hvarfi Geirfinns Einarssonar. Nokkur ungmenni, þeirra á meðal Erla, hálfsystir Einars, bentu á hann, Valdimar Olsen, Sigurbjörn Eiríksson og Magnús Leopoldsson. Það varð til þess að Einar sat saklaus í einangrun í 105 daga í Síðumúlafangelsinu.
Hestamennskan[breyta | breyta frumkóða]
Einar stofnaði, ásamt fleirum, fyrirtækið Íshesta haustið 1982. Íshestar sérhæfa sig í hestaferðum fyrir ferðamenn, jafnt innlenda sem erlenda.
Heimildir[breyta | breyta frumkóða]
- Leikni framar líkamsburðum eftir Skapta Hallgrímsson, útg. Körfuknattleikssamband Íslands 2001
- Riðið á vaðið eftir Heimi Karlsson, útg. Fróði 1994
|Fyrirrennari:
|
Hólmsteinn Sigurðsson
|
|
|Eftirmaður:
|
Páll Júlíusson | is/CC-MAIN-2016-22/01762.jsonl.gz.gz/4 | {
"data_id": "<urn:uuid:5c07b330-9a02-4479-a745-1135f1b08b99>",
"date": "2016-05-24T19:39:08Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-22",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-22/segments/1464049273643.15/warc/CC-MAIN-20160524002113-00047-ip-10-185-217-139.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 0.9999886751174927,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 36,
"url": "https://is.wikipedia.org/wiki/Einar_Bollason"
} |
Mest lesið á RÚV
Sarpurinn
Karadzic í 40 ára fangelsi fyrir þjóðarmorð
Stríðsglæpadómstóllinn dæmdi Karadzic sekan um tíu ákæruatriði af ellefu. Í dóminum er hann meðal annars sagður bera ábyrgð á þjóðarmorðinu í Srebrenica fyrir rúmum 20 árum. Hersveitir Bosníu-Serba myrtu yfir sjö þúsund íslamska karlmenn og drengi á nokkrum dögum eftir að þær lögðu Srebrenica undir sig ellefta júlí árið 1995. Þarna var komið undir lok stríðsins í Bosníu þar sem að minnsta kosti hundrað þúsund manns féllu. Það var mesta mannfall í stríði í Evrópu frá síðari heimsstyrjöld.
Dómstóllinn dæmdi hann einnig sekan um glæpi gegn mannkyninu fyrir aðgerðir hersveita hans í borginni Sarajevo sem kostuðu nærri tólf þúsund manns lífið.
Karadzic var leiðtogi Bosníu-Serba í stríðinu á Balkanskaga og er hæst settur af þeim sem dæmdir hafa verið eftir upplausn Júgóslavíu. Réttarhöldin hafa verið álitin ein þau mikilvægustu í stríðsglæpamáli frá lokum seinni heimstyrjaldarinnar.
Réttarhöldin hafa staðið yfir í átta ár. Karadzic, sem varði sig sjálfur, hefur haldið fram sakleysi sínu og sagt að hugsanlegir glæpir á þessum árum hafi verið framdir af mönnum sem ekki hafi verið undir hans stjórn.
Eftir að stríði lauk árið 1995 fór Karadzic huldu höfði, en var handtekinn í Belgrad árið 2008 og framseldur dómstólnum í Haag.
Réttarhöldum yfir Ratko Mladic, fyrrverandi herforingja Bosníu-Serba, er enn ekki lokið og er ekki búist við að dómur verði kveðinn upp fyrr en á næsta ári. | is/CC-MAIN-2016-22/01762.jsonl.gz.gz/6 | {
"data_id": "<urn:uuid:f61dd158-af50-4bec-a292-b6458ddaa775>",
"date": "2016-05-27T10:23:19Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-22",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-22/segments/1464049276567.28/warc/CC-MAIN-20160524002116-00207-ip-10-185-217-139.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 0.9999773502349854,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 13,
"url": "http://www.ruv.is/frett/karadzic-i-40-ara-fangelsi-fyrir-thjodarmord"
} |
Georg Cantor
Georg Ferdinand Ludwig Philipp Cantor (1845 – 1918) var stærðfræðingur, fæddur í St. Pétursborg, en bjó lengst af og starfaði í Halle í Þýskalandi, þar sem hann kenndi við háskólann. Hann var sonur dansks kaupmanns og konu hans, sem var gyðingur og því taldist hann vera gyðingur. Hann var nemandi Karl Weierstrass. Hann átti allra manna mestan þátt í þróun mengjafræði og einnig í þróun óendanleikahugtaksins. Árið 1873 sýndi hann fram á teljanleika mengis ræðra talna. Jafnframt sýndi hann fram á að mengi rauntalna er ekki teljanlegt. Síðar fullkomnaði hann kenningu sína um óendanleg mengi og svokallaðar „ofurendanlegar“ tölur. Á seinni hluta ævi sinnar varð hann að glíma við erfiðan og vaxandi geðsjúkdóm. | is/CC-MAIN-2016-22/01762.jsonl.gz.gz/8 | {
"data_id": "<urn:uuid:b9d86f5b-373d-4ba4-aff9-5c4b6fa28b85>",
"date": "2016-05-27T10:24:57Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-22",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-22/segments/1464049276567.28/warc/CC-MAIN-20160524002116-00207-ip-10-185-217-139.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 0.9999986886978149,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 87,
"url": "https://is.wikipedia.org/wiki/Georg_Cantor"
} |
|
|
Veldu rétta olíu á þinn bíl hjá Valvoline ráðgjafanum
Gírolía SYN TDL 75W/90 1L
Synpower er sérhönnuð gerfiefnaolía fyrir nútíma gírkassa í bílum og tækjum. Þolir mikin hita og erfiðar aðstæður.
API GL-3/4/5, API MT-1, ZF TEML-02/05/07/8/12/16/17,MIL-PRF-2105 E, MAN 3343
SL, MAN 3343 Typ S, MAN 341, Typ E3, Scania STO:1
Grjótmassi 190 grátt 0,5L spray
Góð grjótvörn á undirvagn bíla og tækja þar sem mikið álag er. Hægt að mála yfir.
Sjá PDF skjal:TECTYL.pdf | is/CC-MAIN-2016-22/01762.jsonl.gz.gz/9 | {
"data_id": "<urn:uuid:cbb94831-bac3-4643-a511-cd0873bbf1e1>",
"date": "2016-05-30T02:59:38Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-22",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-22/segments/1464049288709.26/warc/CC-MAIN-20160524002128-00122-ip-10-185-217-139.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 0.9981456995010376,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 67,
"url": "http://poulsen.is/?category=58"
} |
Disney Channel
Disney Channel er bandarísk sjónvarpsstöð (stofnuð 18. apríl 1983). Stöðin sendir út þætti og kvikmyndir fyrir börn og unglinga. Að mestu eru sýndir þættir framleiddir af Walt Disney fyrirtækinu en stundum stöðin sendir stöðin út þáttum frá öðrum aðilum. Disney sendir bæði út í gegnum kapal og í gegnum gervihnött. Stöðin er hluti Disney-ABC Cable Networks samsteypunnar, sem er í eigu Walt Disney. Höfuðstöðvar sjónvarpstöðvarinnar eru í Burbank, Kaliforníu. | is/CC-MAIN-2016-22/06762.jsonl.gz.gz/10 | {
"data_id": "<urn:uuid:4a55e05a-2140-4a50-baf8-a2923481bd35>",
"date": "2016-05-31T18:08:44Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-22",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-22/segments/1464052868853.18/warc/CC-MAIN-20160524012108-00222-ip-10-185-217-139.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 0.9999856948852539,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 83,
"url": "https://is.wikipedia.org/wiki/Disney_Channel"
} |
Haldlagt fé er til dæmis lausafé eða gjaldeyrir sem útlendingur er með í fórum sínum þegar lögregla hefur afskipti af útlendingi eða þegar málsmeðferð hefst.
Fjármunirnir sem hér um ræðir eru ekki peningar sem krafist er eftir á, til að mynda í gegn um útgáfu skuldaviðurkenningar.
56. grein útlendingalaga kveður á um að útlendingum sem vísað sé úr landi sé skylt að greiða fyrir eigin flugfargjöld. Í lögunum segir ennfremur að „Lögreglunni er heimilt að leggja hald á farseðla sem finnast í fórum útlendingsins til notkunar við brottför. Sama gildir um fjármuni til greiðslu á kröfu vegna kostnaðar við brottför og gæslu samkvæmt ákvæði þessu.“
Um þessar mundir er unnið að endurskoðun útlendingalaga en í nýjum lagadrögum eru enn ríkar heimildir til þess að gera fjármagn upptækt af útlendingum eða krefja þá um endurgreiðslu. til að mynda stendur 56. grein laganna nánast orðrétt í nýju lagadrögunum.
Ekki ˇelilegt a endurskoa ßkvŠi
„Í nýju ákvæði frumvarpsins um réttaraðstoð fyrir umsækjendur um alþjóðlega vernd er ekki heimild til þess að krefja útlending um endurgreiðslu kostnaðar af réttaraðstoð,“ segir hann í svari við fyrirspurn Fréttablaðsins. „Hins vegar er í frumvarpinu áfram að finna almennt ákvæði um mögulega ábyrgð útlendinga á kostnaði samhljóða því ákvæði sem finna má í núgildandi lögum,“ segir hann og bendir á að drögin svipa til laga í Noregi og eru afar ólík nýjum lögum í danmörku sem heimila lögreglu að gera eigur flóttamanna upptækar við komu til landsins | is/CC-MAIN-2016-22/02762.jsonl.gz.gz/4 | {
"data_id": "<urn:uuid:e6da19da-e7ec-4bb5-baa8-74e226f045f1>",
"date": "2016-05-27T18:09:31Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-22",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-22/segments/1464049276964.77/warc/CC-MAIN-20160524002116-00227-ip-10-185-217-139.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 1.0000016689300537,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 8,
"url": "http://www.visir.is/logreglan-hefur-26-sinnum-haldlagt-peninga-utlendinga/article/2016160209020"
} |
Svavar Kjarrval fór í viðtal í Morgunútvarpið á Rás 2 í morgun og ræddi um Istorrent málið og húsleitir lögreglu. Þar snertir hann á nokkrum þáttum Istorrent málsins og fer yfir helstu mannréttindabrot lögreglunnar við húsleitirnar.
Viðtal á Rás 2
2 Responses to “Viðtal á Rás 2”
Leave a Reply
You must be logged in to post a comment. | is/CC-MAIN-2016-22/07762.jsonl.gz.gz/3 | {
"data_id": "<urn:uuid:dabe2da4-3d9d-48a6-ae95-99e8e6e51107>",
"date": "2016-05-26T18:21:42Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-22",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-22/segments/1464049276131.97/warc/CC-MAIN-20160524002116-00167-ip-10-185-217-139.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 0.9853448867797852,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 31,
"url": "https://blog.istorrent.is/safn/84"
} |
West Brom komst 3-0 yfir eftir hálftíma leik með mörkum frá Craig Gardner, Craig Dawson og Saido Berahino og var ekkert sem benti til þess að Crystal Palace myndi ógna forskoti heimamanna.
Connor Wickham kom Crystal Palace aftur inn í leikinn á upphafsmínútum seinni hálfleiks og var sjálfur aftur á ferðinni tíu mínútum fyrir leikslok þegar hann minnkaði muninn í 3-2.
Lengra komust lærisveinar Alan Pardew ekki en þetta var tíundi leikur liðsins í röð án sigurs í ensku úrvalsdeildinni. | is/CC-MAIN-2016-22/07762.jsonl.gz.gz/7 | {
"data_id": "<urn:uuid:c583a571-9bf3-4667-95c6-4e916086f8be>",
"date": "2016-05-29T11:29:30Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-22",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-22/segments/1464049278887.83/warc/CC-MAIN-20160524002118-00082-ip-10-185-217-139.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 0.9999533891677856,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 7,
"url": "http://www.visir.is/west-brom-slapp-med-skrekkinn-a-heimavelli---sjadu-morkin/article/2016160229030"
} |
Frúarkirkjan í Halle
Frúarkirkjan í Halle er fjögurra turna kirkja í miðborg þýsku borgarinnar Halle. Hún var reist á 16. öld og hófust siðaskiptin í Halle í henni. Hún er óvenjuleg að því leyti að í kirkjunni er engin kór, heldur tvær turnhliðar, ein að framan og ein að aftan. Lík Lúthers var geymt til skamms tíma í þessari kirkju 1546. Á 18. öld spiluðu Bach-feðgarnir á orgel kirkjunnar.
Byggingarsaga[breyta | breyta frumkóða]
Snemma á 16. öld varð Albrecht von Brandenburg ríkjandi biskup í borginni. Honum fannst að Halle ætti að skarta glæsibyggingum og því afréð hann að reisa Frúarkirkjuna. Til þess urðu tvær aðrar kirkjur, sem stóðu hlið við hlið, að víkja, þ.e. Maríukirkjan og Geirþrúðarkirkjan. Gömlu kirkjurnar voru farnar að taka við lúterstrú og því þótti biskupi ráð að fjarlægja þær fyrir nýja glæsikirkju. Aðeins turnar gömlu kirknanna fengu að standa. Frúarkirkjan var síðan reist á grunni þessara tveggja kirkna 1529-1554. Gömlu turnarnir eru sem sé turnar núverandi kirkju. Sökum þessa fékk nýja kirkjan engan kór. Skipið var reist milli gömlu turnanna og því eru framturnarnir allt öðruvísi en afturturnarnir. Afturturnarnir voru tengdir með brú. Hún gerði vaktmanninum þar kleift að fara turna á milli til að vara borgarbúa við eldsvoða og aðra óáran. Kirkjan sjálf er 88 metra löng.
Saga kirkjunnar[breyta | breyta frumkóða]
Þrátt fyrir að vera höfuðkirkja biskupsins í Halle, fór fljótlega að bera á nýja siðnum í predikunum prestanna. Fljótlega eftir að áhrifa Marteins Lúthers fór að gæta í Halle fór Justus Jonas að predika lúterstrú og var honum vel tekið af borgarbúum. Kirkjan var þá enn í byggingu og varð söfnuðurinn að sitja að hluta til undir berum himni. 1541 kom það í hlut Jonasar að tilkynna formlega viðtöku lúterstrúar í borginni. Albrecht biskup, sem þá var orðinn nokkuð fullorðinn, lét þar við sitja og yfirgaf Halle fyrir fullt og allt. Reyndar lét hann taka alla dýrgripi og listaverk úr kirkjunni og hafði hann það á brott með sér. Lúther sjálfur predikaði í kirkjunni þrisvar eftir þetta, árin 1545 og 1546. Á síðarnefna árinu lést Marteinn Lúther í borginni Eisleben. Lík hans var flutt til Wittenberg, en meðan líkfylgdin kom við í Halle var lík hans geymt í frúarkirkjunni. 24. febrúar 1685 var Georg Friedrich Händel skírður í þessari kirkju, en hann er þekktasta barn borgarinnar. Árið 2006 var lítið Lúthersafn opnað í kirkjunni. Þar er m.a. að sjá dauðagrímu hans og afþrykki af höndum hans. Á brúnni milli framturnanna eru haldnir lúðratónleikar í dag, sérstaklega um jólin.
Orgel[breyta | breyta frumkóða]
Orgelið í kirkjunni var smíðað 1663-64 og er meðal elstu orgelum í Mið-Þýskalandi. Það kostaði á sínum tíma 200 ríkisdali. Meðan Georg Friedrich Händel var enn kornungur fékk hann að æfa sig á orgelinu. 1746-1764 var Wilhelm Friedemann Bach organisti í kirkjunni, en hann var sonur meistarans Johanns Sebastians Bach. Bach yngri er oft kallaður Hallescher Bach til aðgreiningar frá föður sínum. Reyndar fékk Bach eldri einnig að spila á orgel í kirkjunni, en það var nýrra orgel frá 1716. Það orgel var viðgert 1984 og er í dag með 4.170 pípur. Sú stærsta er fimm metra há, en sú minnsta aðeins sex millimetra.
Listaverk[breyta | breyta frumkóða]
Mýmörg málverk hanga í kirkjunni, aðallega frá 15. og 16. öld. Altaristaflan er frá 1529. Hún sýnir Maríu mey með ungbarn, sitjandi á hálfmána. Sitthvoru megin eru hliðartöflur sem hægt er að loka. Altarið sjálft er fengið frá annarri hvorri fyrirrennarakirkjunni og er frá 1430. Predikunarstóllinn er mikilfenglegur. Hann er úr sandsteini og var smíðaður 1541. Þak hans er frá 1596. | is/CC-MAIN-2016-22/07762.jsonl.gz.gz/8 | {
"data_id": "<urn:uuid:38f3a898-f86e-4fdf-89a2-ad5bca3be0a3>",
"date": "2016-05-29T11:30:56Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-22",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-22/segments/1464049278887.83/warc/CC-MAIN-20160524002118-00082-ip-10-185-217-139.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 0.9999985694885254,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 44,
"url": "https://is.wikipedia.org/wiki/Fr%C3%BAarkirkjan_%C3%AD_Halle"
} |
Virðing fyrir alþjóðalögum grundvöllur í samskiptum ríkja
Þann 30 september síðastliðinn hélt Gunnar Bragi Sveinsson utanríkisráðherra ræðu sína á allsherjarþingi Sameinuðu þjóðanna í New York þar sem hann fór yfir áherslur Íslands í utanríkismálum.
Gunnar Bragi kom víða við í ræðu sinni og fordæmdi m.a. hryðjuverk sem nýlega voru framin í Kenýa, Írak og Pakistan. Hann fordæmdi einnig beitingu efnavopna í Sýrlandi, þar sem alþjóðalög voru brotin og lagði áherslu á að þeir sem stæðu á bak við árásina yrðu dregnir til ábyrgðar hjá Alþjóðlega glæpadómstólnum. Hann sagði virðingu fyrir alþjóðalögum grundvöll samskipta ríkja og að ávallt skuli leita lausna með friðsamlegum hætti.
Utanríkisráðherra lagði áherslu á þróunarmál og mikilvægi þúsaldarmarkmiða Sameinuðu þjóðanna í utanríkisstefnu Íslands. Hann sagði Ísland hafa mikið fram að færa á sviði landgræðslu, endurnýjanlegrar orku, sjálfbærra fiskveiða og kynjajafnréttis.
Gunnar Bragi lýsti ánægju sinni með friðarviðræður Ísraels og Palestínu og hrósaði John Kerry fyrir framgöngu sína í málinu. “Við verðum að virða rétt Palestínumanna til sjálfsákvörðunarréttar, en jafnframt rétt Ísraelsríkis til að lifa í sátt og samlyndi við nágrannaríki sín."
Í lok ræðu sinnar ræddi Gunnar Bragi um verndun hafsins og Norðurslóðir. “Við sem búum á þessum hluta jarðarinnar vitum vel hve mikilvægt það er að huga að framtíðinni. Það þarf að vernda umhverfið og þróa efnahagsleg tækifæri á svæðinu á sama tíma og þarfir íbúa Norðurslóða eru virtar."
Nánar um ræðu Gunnars Braga má sjá á vefsíðu utanríkisráðuneytisins. | is/CC-MAIN-2016-26/02675.jsonl.gz.gz/1 | {
"data_id": "<urn:uuid:fbc6072b-09d1-43aa-a746-53b9768d5099>",
"date": "2016-06-25T19:29:06Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-26",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-26/segments/1466783393518.22/warc/CC-MAIN-20160624154953-00049-ip-10-164-35-72.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 1.000005841255188,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 41,
"url": "http://www.iceland.is/iceland-abroad/at/islenska/frettir-og-tilkynningar/virding-fyrir-althjodalogum-grundvollur-i-samskiptum-rikja/10446/"
} |
Karfan.is hefur valið Emil Barja sem Lykilmann þriðja leiks Hauka og Þórs í 8 liða úrslitum Domino's deildar karla. Haukar komust í gær 2-1 yfir í seríunni við Þór Þorlákshöfn með sterkum sigri á heimavelli. Emil Barja var með 8 stig, 10 fráköst, 5 stoðsendingarog fiskaði 5 villur en þessi frammistaða skilaði honum 19 framlagsstigum. Emil spilaði hörkuvörn ásamt Hjálmari Stefánssyni á Vance Hall, leikmann Þórs Þorlákshafnar, og héldu þeir honum í 18 stigum og þreyttu mjög. | is/CC-MAIN-2016-26/02675.jsonl.gz.gz/6 | {
"data_id": "<urn:uuid:4342fbf5-7447-45d4-b20b-b8c329cac65e>",
"date": "2016-07-01T18:50:52Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-26",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-26/segments/1466783403823.74/warc/CC-MAIN-20160624155003-00091-ip-10-164-35-72.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 0.9999427795410156,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 17,
"url": "http://karfan.is/is/read/2016-03-25/lykilmadur-thridja-leiks-hauka-og-thors-emil-barja"
} |
Fjallalógresi
Trisetum spicatum
vex í móum og á
melum frá láglendi upp til fjalla þar sem það nær meir en 1200 m
hæð. Hæstu fundarstaðir þess eru í fjalllendi Tröllaskagans í 1300 m á
Tungnahrygg, Glerárdalshnjúk og Rimum við Svarfaðardal. Á miðhálendinu
vex það bæði á melum, rindum og jökulmórenum. Það er algengt um
allt land. Það hefur áberandi hærða stöngla, og punturinn er brúnleitur,
oft með sterkum fjólubláum blæ. Náskyld tegund er móalógresi sem oft er
heldur stórvaxnara og hefur ekki þennan fjólbláa blæ á puntinum.
Puntur fjallalógresisins er
grannur, axleitur, 2-4 sm á lengd, fjólublár eða grágrænn.
Smáöxin eru tvíblóma. Axagnirnar eru 3,5-4,5 mm á lengd,
grænar neðan til, fjólubláar ofan og himnurendar, oddmjóar; neðri
blómögnin er með langri, útsveigðri baktýtu, festri ofan við miðju.
Axagnir og blómagnir eru hárlausar, að undanskildum smábroddum á kili.
Stráin og blaðslíðrin eru þéttloðin.
Hér má sjá topp af
fjallalógresi í Þjórsárverum árið 1982.
Fjallalógresi í
Bárðardal 31. júlí árið 1981. | is/CC-MAIN-2016-26/02675.jsonl.gz.gz/10 | {
"data_id": "<urn:uuid:88b12b24-05ad-4e0b-95c6-c1cd6665a4dc>",
"date": "2016-07-01T18:47:13Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-26",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-26/segments/1466783403823.74/warc/CC-MAIN-20160624155003-00091-ip-10-164-35-72.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 0.9997679591178894,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 35,
"url": "http://www.floraislands.is/trisespi.html"
} |
Albert Bandura
Albert Bandura (1925 - ) fæddist í Norður-Kanada. Bandura hlaut doktorsnafnbót frá háskólanum í Iowa árið 1952 og það var þar sem hugur hans fór að hneigjast æ meira að kenningum atferlissinna og námskenningum þeirra. Ári síðar hóf hann kennslu við Stanford-háskólann.
Þrátt fyrir að aðhyllast kenningar atferlissinna var Bandura ósammála sumum atferlissinnum sem töldu að nám gæti aðeins farið fram með beinni skilyrðingu. Þvert á móti taldi Bandura að óbein skilyrðing og herminám væri einnig mikilvægt.
Bóbó-dúkkan[breyta | breyta frumkóða]
Bandura er meðal annars þekktur fyrir rannsóknir sínar á ýgi. Hann bendir á að ýgi mótist í samfélagi og iðulega með herminámi, þar sem hermt er eftir öðrum sem sýna svipaða hegðun. Fræg er tilraun Bandura sem sýndi hvernig herminám getur skýrt ýgi barna, jafnvel í nokkrum smáatriðum.
Gagnrýni á Bandura[breyta | breyta frumkóða]
Norski sálfræðingurinn Jan Smedslund Jan Smedslund, hefur gagnrýnt kenningu Bandura um eigin getu (self efficacy) fyrir að vera ekkert nema sjálfsögð sannindi sem þurfi ekki að raunprófa. Bandura bendir á móti á að kenningin um eigin getu sé hluti af heildarkenningu um áhugahvöt, félagsnámskenningu, sem meðal annars er teflt fram gegn einföldum styrkingarkenningum. Það skiptir félagsnámskenningu engu máli hvort eigin geta sé raunvíst eða röklegt hugtak. Það geta því verið meðmæli með kenningu að hún sé augljóslega sönn.
En í því sambandi er líka rétt að muna hve margt á að vera sjálfsögð sannindi en reynist eitthvað annað þegar á hólminn er komið. Það eru til dæmis sjálfsögð sannindi að Akkiles nær aldrei skjaldbökunni. Eða hvað? Er kannski sjálfsagt að hann nái henni? Hver er aftur skilgreiningin á sjálfsagt? | is/CC-MAIN-2016-26/02675.jsonl.gz.gz/14 | {
"data_id": "<urn:uuid:fa16e790-775b-47f5-9523-e2f513c7f15d>",
"date": "2016-07-01T18:55:30Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-26",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-26/segments/1466783403823.74/warc/CC-MAIN-20160624155003-00091-ip-10-164-35-72.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 1.0000061988830566,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 84,
"url": "https://is.wikipedia.org/wiki/Albert_Bandura"
} |
Magnesium hefur verið kallað “the miracle mineral” og “the spark of life” og þetta bætiefni er mjög nauðsynlegt fyrir okkur öll.
Það er gott fyrir heilbrigði beina og einnig mjög gott fyrir hjartað en því miður er oft litið framhjá þessu efni þegar hugað er að heilsunni.
Hvað gerir Magnesíum fyrir okkur?
- Það er gott fyrir æðar og vöðva.
- Byggir upp og styrkir bein.
- Gerir hringrás blóðsins auðveldari.
- Hjálpar okkur að sofa, ná tökum á stressi og hjálpar geðheilsunni t.d gegn þunglyndi og bætir tilfinningalegan stöðugleika.
- Nauðsynlegt fyrir þrek/þol hjá íþróttafólki.
Hver eru merki þess að Magnesíum skortur sé í líkamanum hjá þér?
- Þróttleysi í vöðvum, skjálfti eða krampar.
- Óreglulegur hjartsláttur t.d aukinn hjartsláttur.
- Veikari bein.
- Höfuðverkur.
- Hár blóðþrýstingur.
- Erfitt með svefn.
Hvað er hægt að gera þegar líkamann skortir Magnesíum?
Best er auðvitað að hafa mataræðið þannig að það innihaldi daglegan skammt af Magnesíum. En of margir borða of mikið af mat sem er fyrirfram unninn. Þá er voða lítið eftir af þessum nauðsynlegu vítamínum og steinefnum sem líkaminn þarf til að vera heilbrigður. Ofeldun á mat og algengar meltingatruflanir koma í veg fyrir að líkaminn nái að vinna magnesíum eingöngu í gegnum fæðið.
Best er að borða spínat. Einnig eru brokkólí, gúrka, grænar baunir, sellerí og allskyns fræ eins og td. Sólblómafræ, sesamfræ og hörfræ rík af magnesíum.
Það má líka alltaf taka Magnesíum í töfluformi. Auðvitað er frekar mælt með því að ná því inn með mat en það er ekki alltaf hægt.
Ég hef tekið magnesísum í rúmlega tvö ár í töflu formi og einnig í duft formi sem er uppleysanlegt í vatni og ég finn mikin mun á sjálfri mér. Andlega og líkamlega. Hefði bara hreinlega ekki trúað því að þetta efni væri líkamanum svona mikilvægt ef ég hefði ekki reynt það sjálf.
Mæli með að fólk athugi hvort það sé að fá nóg af Magnesíum úr sínum mat og ef ekki þá er Heilsuhúsið með mikið úrval af Magnesíum bæði í töflu formi og duft formi til inntöku. | is/CC-MAIN-2016-26/07675.jsonl.gz.gz/1 | {
"data_id": "<urn:uuid:1091e9c3-6eb6-4e0e-a6a4-dec69d67f727>",
"date": "2016-06-27T14:58:22Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-26",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-26/segments/1466783396029.85/warc/CC-MAIN-20160624154956-00201-ip-10-164-35-72.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 1.0000087022781372,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 65,
"url": "http://pjatt.is/2013/09/05/heilsa-magnesium-gaeti-latid-ther-lida-mikid-betur/"
} |
Mun hafna tillögu stjórnlagaráðs
Bjarni Benediktsson, formaður Sjálfstæðisflokksins, mun greiða atkvæði gegn því að vinna stjórnlagaráðs verði grundvöllur að nýrri stjórnarskrá í ráðgefandi þjóðaratkvæðagreiðslu um tillögur stjórnlagaráðs hinn 20. október næstkomandi. Þetta kom fram í máli Bjarna á fundi með sjálfstæðismönnum í Valhöll í morgun.
Bjarni tók þó fram að margt væri ágætt í vinnu stjórnalagaráðs en því færi hinsvegar fjarri að heildarniðurstaðan gæti orðið grundvöllur að nýrri stjórnarskrá. Jafnfram gagnrýndi Bjarni stjórnarflokkanna, Samfylkingu og Vinstri græna fyrir að neita að taka málið til efnislegrar umræðu á Alþingi. Auk þess sagði Bjarni að niðurstaða atkvæðagreiðslunnar yrði næsta marklaus því hún réði ekki úrslitum um eitt eða neitt. | is/CC-MAIN-2016-26/07675.jsonl.gz.gz/4 | {
"data_id": "<urn:uuid:06cc90df-2ba7-405a-b62e-9f9de5dd4de3>",
"date": "2016-06-27T14:50:06Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-26",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-26/segments/1466783396029.85/warc/CC-MAIN-20160624154956-00201-ip-10-164-35-72.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 0.9999902248382568,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 40,
"url": "http://www.mbl.is/frettir/kosning/2012/09/22/mun_hafna_tillogu_stjornlagarads/"
} |
Vinsamlegast notið þetta auðkenni þegar þið vitnið til verksins eða tengið í það: http://hdl.handle.net/1946/4608
Ferðalög Frakka
Í þessari ritgerð var markmiðið að skoða þróun ferðalaga Frakka til Íslands með hliðsjón af þróun ferðalaga í heiminum. Stuðst var við eigindlegar rannsóknaraðferðir. Til að byrja með var gerð könnunarrannsókn á afleiddum gögnum og því næst eigindleg rannsókn sem fólst í viðtölum, með aðstoð spurningarlista, við framlínustarfsmenn ferðaskrifstofa sem selja Frökkum ferðir til Íslands. Niðurstöður úr viðtölunum voru bornar saman við niðurstöður könnunarrannsóknarinnar. Í ljós kom að mikið samræmi var á milli niðurstaða úr viðtölunum og könnunarrannsókninni. Miklir möguleikar eru á því að auka fjölda og tegunda franskra ferðamanna til Íslands á næstu árum, ef vel er að verki staðið.The purpose of this essay was to study how the travels of French visitors to Iceland are likely to develop with reference to developments in international travel, using qualitative research methods. First existing data was collected, followed by interviews, with the help of a questionnaire, of front-line employees of travel agencies selling tours to Iceland to the French. The result of the interviews was then compared to the existing data. The data collected in the interviews concorded overwhelmingly with the existing data, showing great potential in increasing the number and ways of travel of French visitors to Iceland in the near future, taking into account certain guidelines. | is/CC-MAIN-2016-26/07675.jsonl.gz.gz/5 | {
"data_id": "<urn:uuid:3c2469ba-d9ba-4fb3-8f0d-687e0faf27a9>",
"date": "2016-06-30T16:52:11Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-26",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-26/segments/1466783398873.39/warc/CC-MAIN-20160624154958-00121-ip-10-164-35-72.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 0.998697817325592,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 66,
"url": "http://skemman.is/item/view/1946/4608"
} |
Tilraunir til að sameina Straum öðrum félögum
Margoft fóru fram viðræður um sameiningu Straums og annarra fjármálastofnana, hérlendis og erlendis, á meðan Samson Global Holding var kjölfestufjárfestir í bankanum. Markmiðið var að styrkja eiginfjárstöðu og fjármögnunarmöguleika fyrirtækjanna í sameinaðri fjármálastofnun, draga úr áhættu, hagræða í rekstri með samlegðaráhrifum og dreifa starfsemi landfræðilega.
Fyrst var sett fram tillaga um sameiningu Straums og Landsbankans í september 2006, en sem kunnugt er var Samson ehf., einnig í eigu félaga Björgólfs Thors og föður hans, kjölfestufjárfestir í Landsbankanum. Ekkert varð úr þeim viðræðum og ekkert heldur í júní 2007, september 2007 og nóvember 2007. Viðræður í ágúst og september 2008 skiluðu heldur engu. Í viðtali við Viðskiptablaðið í júlí 2010 við Björgólf Thor þar sem hann greinir frá ágreiningi sínum við Sigurjón Þ. Árnson annan þáverandi bankastjóra Landsbankann segir hann að hann hafi ekki náð því í gegn að sameina Landsbankann og Straum og koma reyndum erlendum að við stjórn bankans.
Í millitíðinni, í desember 2007, fóru fram umleitanir um að sameina Landsbanka, Straum og Glitni í einn sterkan viðskiptabanka. Í febrúar 2008 var rætt hvort sameina ætti Landsbanka, Straum og Close Brothers, breskan banka með fjölbreytta fjármálastarfsemi.
Í maí og september 2008 fóru fram viðræður um hugsanlegan samruna Straums og sænska fjárfestingarbankans Carnegie og í júlí sama ár hófust tilraunir til að sameina Straum og breska fjármálafyrirtækið Collins Stewart. Að síðustu var rætt um hugsanlegan samruna Straums og Panmure Gordon, bresks fjárfestingabanka. | is/CC-MAIN-2016-26/03675.jsonl.gz.gz/2 | {
"data_id": "<urn:uuid:67af75aa-4e2d-440a-8007-e20fe00fae12>",
"date": "2016-06-29T03:36:01Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-26",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-26/segments/1466783397565.80/warc/CC-MAIN-20160624154957-00161-ip-10-164-35-72.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 0.9999570846557617,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 60,
"url": "http://www.btb.is/straumur-burdaras/sameiningartilraunir/"
} |
Vigdís Finnbogadóttir hlýtur tungumálaverðlaun Norðurlandanna 2013
Frú Vigdís Finnbogadóttir, hlaut í gær tungumálaverðlaun Norðurlandanna 2013 en þau voru afhent við hátíðlega athöfn í Osló. Vigdís er þekkt fyrir starf sitt í þágu tungumála og er velgjörðarsendiherra tungumála hjá Menningarmálastofnun Sameinuðu þjóðanna (UNESCO).
Árið 2001 var Stofnun Vigdísar Finnbogadóttur í erlendum tungumálum komið á laggirnar. Stofnunin er rannsóknarstofnun sem starfar undir hatti Háskóla Íslands. Árið 2011 samþykkti UNESCO að ný Alþjóðleg tungumálamiðstöð stofnunarinnar myndi verða starfrækt undir formerkjum hennar.
Nánari upplýsingar um verðlaunin má finna á vef Norræna félagsins í Noregi | is/CC-MAIN-2016-26/03675.jsonl.gz.gz/4 | {
"data_id": "<urn:uuid:7e4a547c-d391-4a8b-a926-12208f8a43da>",
"date": "2016-06-29T03:41:22Z",
"dump": "CC-MAIN-2016-26",
"file_path": "s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2016-26/segments/1466783397565.80/warc/CC-MAIN-20160624154957-00161-ip-10-164-35-72.ec2.internal.warc.gz",
"lang_code": "isl_Latn",
"language": "isl",
"language_score": 0.9999768733978271,
"language_script": "Latn",
"minhash_cluster_size": 830,
"url": "http://www.iceland.is/iceland-abroad/dk/islenska/frettir-og-tilkynningar/vigdis-finnbogadottir-hlytur-tungumalaverdlaun-nordurlandanna-2013/10612/"
} |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.