image imagewidth (px) 553 843 | surya stringlengths 0 8.53k | marker stringlengths 24 184k ⌀ | pdf_path stringclasses 27
values | page_num int64 0 405 |
|---|---|---|---|---|
18. Yüzyıl-19. Yüzyıl Felsefesi
4.4. 18. YÜZYIL-19. YÜZYIL FELSEFESİNİN DÜŞÜNCE
VE ARGÜMANLARINI DEĞERLENDİRME
18-19. yüzyıl felsefi dönemine yönelik öğrenmiş olduğunuz bilgilerin pekişmesi için aşağıda
hazırlanmış olan tartışalım ve yazalım bölümlerini sınıf ortamında uygulayınız.
Tartışalım
J. J. Rousseau'nun "Insan... | null | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/FELSEFE 11.pdf | 100 | |
FELSEFE 11
16
20. YÜZYIL FELSEFESİ
ÜNİTE KONULARI
5.1. 20. YÜZYIL FELSEFESİNİN ORTAYA ÇIKIŞİ
5.2. 20. YÜZYIL FELSEFESİNİN AYIRICI NİTELİKLERİ
5.3. 20. YÜZYIL FİLOZOFLARININ FELSEFİ GÖRÜŞLERİNİN ANALİZİ
5.4. 20. YÜZYIL FELSEFESİNİN DÜŞÜNCE VE ARGÜMANLARINI DEĞERLENDİRME
5.5. 20 VE 21. YÜZYIL FELSEFECİLERİNİN YAŞADIKLAR... | _page_104_Picture_0.jpeg)
# **FELSEFE 11**
# 5. **20. YÜZYIL FELSEFESİ**
## **ÜNİTE KONULARI**
5.1. 20. YÜZYIL FELSEFESİNİN ORTAYA ÇIKIŞI
- 5.2. 20. YÜZYIL FELSEFESİNİN AYIRICI NİTELİKLERİ
ÜNİTE
- 5.3. 20. YÜZYIL FİLOZOFLARININ FELSEFİ GÖRÜŞLERİNİN ANALİZİ
- 5.4. 20. YÜZYIL FELSEFESİNİN DÜŞÜNCE VE ARGÜMANLARINI D... | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/FELSEFE 11.pdf | 104 | |
4. ÜNİTE
15. Hegel'in "Tinin Fenomenolojisi" adlı
17. J. Hyppolite, "Marx ve Hegel Üzerine
eserinde geçen "Gerçek olan akılsal,
Çalışmalar" adlı eserinde birey, karşıt
akılsal olan gerçektir." sözüne aşağıda-
öğretisini kendisinin dışında ve kendisi-
ne özdes görür. Birev vok olur ve vasam
ki yargılardan hangisi anlam... | null | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/FELSEFE 11.pdf | 103 | |
18. Yüzyıl-19. Yüzyıl Felsefesi
9 ve 10. soruları asağıda verilen metne göre cevaplayınız.
Onur Uca, "Akışlar ve Ilişkiler" adlı eserinde fabrika çalışanlarına iki tip soru yöneltmiştir.
A) Sizce adalet iki adet çikolatayı birer birer olacak şekilde iki çocuğa vermek midir?
Yoksa iki adet çikolatayı iki çocuk arasında... | _page_102_Picture_11.jpeg)
D **Aşağıda verilen çoktan seçmeli soruları okuyunuz ve doğru seçeneği işaretleyiniz.**
- **12. Aşağıdakilerden hangisi 18-19. yüzyıl felsefesinin özelliklerinden biri değildir?**
- A) Din ve geleneksel düşünce eleştirilir.
- B) Otoritelere tam bağlılık vardır.
- C) Akıl, en önemli unsur... | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/FELSEFE 11.pdf | 102 | |
4. ÜNİTE
ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME
A
Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerlere doğru sözcükleri yazınız.
1.
Kant'a göre insanın eylemlerini belirleyen ve vicdanı tarafından verilen emirlere
ининининининии... denir.
Hegel, oluşum ve değişimi ................................................................................... | null | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/FELSEFE 11.pdf | 101 | |
5. ÜNİTE
Giris
20. yüzyıl felsefesi çağdaş bir felsefedir. Çağdaş kavramı, kişilerin aynı çağı paylaşması anlamı-
nın yanı sıra yaşadığı çağın anlayışı ve şartlarını bilmesi ve onları hayatında var etmesi anlamına
gelir. Her çağ kendinden önceki dönemlerin bilgi, birikim ve deneyimlerini de üzerinde taşır.
Bugüne kada... | null | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/FELSEFE 11.pdf | 105 | |
20. Yüzyıl Felsefesi
İnsanlık, 20. yüzyıla gelmeden önce hayatı derinden etkileyen olaylar yaşamıştır. Bunların etki-
sinin başta Avrupa olmak üzere tüm dünyaya yayıldığı görülmektedir. 19. yüzyıldaki fikir hareket-
leri, toplumsal sınıf mücadeleleri ve bazı devletler arasında yaşanan savaşlar bu etkilerin ilk ciddi
ö... | null | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/FELSEFE 11.pdf | 108 | |
20. Yüzyıl Felsefesi
5.1. 20. YÜZYIL FELSEFESİNİN ORTAYA ÇIKIŞI
20. yüzyıl felsefesi, günümüze kadar uzanan toplumsal olaylar ve 18-19. yüzyıl felsefesinde
yaşanan tartışmalara yönelik bu dönem filozofları tarafından yapılan felsefi sorgulamalar üzerinde
yükselen bir felsefedir. Batı'da başlayan bu sorgulamalar süreci... | _page_106_Figure_3.jpeg)
Tablo 5.1: 20. Yüzyıl Felsefesi Ana Akım Filozofları
5. ÜNİTE 20. Yüzyıl Felsefesi
Çağın problemlerine duyarsız kalmayan Türkiye'deki filozof ve düşünürler, hem bu ana akımlardan etkilenmiş hem de yeni felsefelerin oluşumlarına katkı sağlamıştır. Felsefedeki bu değişiklerin anlaşılması için ... | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/FELSEFE 11.pdf | 106 | |
5. ÜNİTE
Fransız İhtilali, adalet ve esitliğe dayalı toplum düzenine ulaşmak için yapılmıştır. İhtilalden
sonra bu ideale ulaşılamadığına dair eleştiriler ortaya çıkmıştır. Pozitivizm akımı öncülüğünde
Fransa'da yeni bir düzen arayısı olmuştur. Sanayi Devrimi üzerine yapılan eleştiriler İngiltere'de
giteide coğalmış v... | _page_109_Picture_4.jpeg)
**Sören Kierkegaard**, "Ne olduğun gerçeğiyle yüzleş çünkü seni değiştirecek olan şey odur."
19. yüzyıl itibarıyla Almanya'da Hegel felsefesine karşı çıkan diğer bir filozof da Sören Kierkegaard'tır. Bu filozofun önemi sadece Hegel felsefesine itirazda bulunması değil 20. yüzyıl felsefesini ... | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/FELSEFE 11.pdf | 109 | |
5. ÜNİTE
5.2. 20. YÜZYIL FELSEFESİNİN AYIRICI NİTELİKLERİ
20. YÜZYIL FELSEFESİNİN TEMEL ÖZELLİKLERİ, PROBLEMLERİ VE ANA
AKIMLARI
20. yüzyıl felsefesi; gerçeğin ne olduğu, nasıl bilineceğinin ele alındığı ve metafizik tartışmala-
rın kendini hissettirdiği bir dönem olmasının yanı sıra dünya savaşları gibi toplumsal ve ... | null | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/FELSEFE 11.pdf | 111 | |
20. Yüzyıl Felsefesi
Uyqulama
Aşağıda verilen ifadelerin 20. yüzyıl felsefesinin ortaya çıkmasındaki etkilerini boş bırakılan
yerlere yazınız. Yazdıklarınızdan hareketle verilen soruları cevaplayınız.
Felsefi Birikim
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………... | null | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/FELSEFE 11.pdf | 110 | |
5. ÜNİTE
Çağın problemlerine duyarsız kalmayan Türkiye'deki filozof ve düşünürler, hem bu ana akımlar-
dan etkilenmiş hem de yeni felsefelerin oluşumlarına katkı sağlamıştır. Felsefedeki bu değişiklerin
anlaşılması için çağın arka planına bakmak gerekir (Tablo 5.2).
Tablo 5.2: 20. Yüzyıl Türkiye Felsefecileri
1800
Bes... | null | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/FELSEFE 11.pdf | 107 | |
20. Yüzyıl Felsefesi
20. yüzyıl felsefesinin temel problemlerini, onlara vönelik dönemin ana akımlarının vapmış ol-
duğu tartışmalar ve eğilimler belirlemiştir. Bu problemlerin anlaşılabilmesi için 20. yüzyıl felsefesi
akımlarının görüşlerinin incelenmesi gerekir.
20. YÜZYIL FELSEFESİNİN TEMEL PROBLEMLERİ VE AKIMLARI
... | null | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/FELSEFE 11.pdf | 112 | |
5. ÜNİTE
Uyqulama
Görsel 5.1'de verilen otomobilin özelliklerini boş bırakılan yere yazınız. Yazdıklarınızdan hare-
ketle verilen soruları cevaplayınız.
......................................................................................................................................................................... | _page_113_Figure_15.jpeg)
Şekil 5.1: Yorumsal döngü
Gadamer'e göre ön yargılar, bir tür ön bilmeyi sağlarken insanın bakış açısının da varabileceği sınırı gösterir. Gadamer, anlamayı ufukların kaynaşması dediği teoriyle açıklar. Kişinin bilgi ufku, anlamaya yöneldiği şeyin ufkuyla kaynaşır ve ortaya anlama çıkar. Ufu... | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/FELSEFE 11.pdf | 113 | |
5. ÜNİTE
Varoluşçuluk ve Varoluş-Öz Sorunu
20. yüzyıl felsefesinin önemli akımlarından biri de varoluş-
çuluktur. Varoluşçuluk (Egzistansiyalizm), bilimsel bilginin en
ideal bilme şekli olduğuna yönelik anlayışa karşı insan varo-
luşunun bu bilgi çemberine sıkıştırılamayacağı iddiasındadır
(Görsel 5.3). 20. yüzyıl, va... | _page_115_Picture_11.jpeg)
Görsel 5.3: Yürüyen Adam, Alberto Giacometti
## **Uygulama**
Aşağıda verilen "varoluş felsefesi" temalı drama örneğini sınıfta uygulayınız. Daha sonra dramadan hareketle ilgili soruyu yanıtlayınız.
#### **Var Olmak**
Ünlü bir tiyatro sanatçısı olan Ali Selim ile arkadaşları Furkan, Reyha... | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/FELSEFE 11.pdf | 115 | |
20. Yüzyıl Felsefesi
Gadamer'e göre ön yargılar, bir tür ön bilmeyi sağlarken insanın bakış açısının da varabileceği
sınırı gösterir. Gadamer, anlamayı ufukların kaynaşması dediği teoriyle açıklar. Kişinin bilgi ufku,
anlamaya vöneldiği sevin ufkuyla kaynasır ve ortava anlama çıkar. Ufukların kaynasması, dil ve
anlam ... | _page_114_Picture_4.jpeg)
bilgelik ve bir rindlik iması var. Bu, Türkçede "ununu eleyip eleğini asmak" şeklinde belirttiğimiz bir pasiflik hâli değil. Yaşamımıza yön veren şeyler, ideallerimiz, hele hele duygular, yani sevgileriniz, nefretleriniz, acılarınız, kinleriniz vb. yaşlılıkta tamamen olmasa da bir ölçüde nötr... | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/FELSEFE 11.pdf | 114 | |
5. ÜNİTE
Diyalektik Materyalizm ve Değişim Sorunu
Materyalizm, varlığın temelinde maddeyi gören anlayışların ortak adıdır. Materyalizm düşünce-
si İlk Çağ'dan bu yana farklı düşünürlerce ortaya konmuş ve maddenin varlığa temel oluşu değişik
biçimlerde savunulmuştur.
Materyalist düşünceyi temel alan Marx ve Engels, tin... | _page_117_Figure_7.jpeg)
# **Tartışalım**
- 1. Pozitif bilimlerin gelişimi diyalektik materyalizm düşüncesini nasıl etkilemiştir?
- 2. Diyalektik materyalizm, doğa ve toplumu nasıl açıklamıştır?
#### **Tartışma Notları**
#### **Mantıkçı Pozitivizm ve Metafizik Bilgi Sorunu**
20. yüzyılın başlarında Viyana'da **Mor... | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/FELSEFE 11.pdf | 117 | |
20. Yüzyıl Felsefesi
Mantıkçı Pozitivizm ve Metafizik Bilgi Sorunu
20. yüzyılın başlarında Viyana'da Moritz Schlick öncülüğünde Carnap ve Whitehead'in de ara-
larında bulunduğu bilim insanları bir araya gelerek mantıkçı pozitivizm akımını oluşturmuştur.
"Viyana Çevresi" olarak da bilinen mantıkçı pozitivistler, deney ... | null | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/FELSEFE 11.pdf | 118 | |
20. Yüzyıl Felsefesi
bütünün parçalarının anlaşılmasında yararlı gören Hızır, analitik felsefenin
sadece parçaya varmada işe yaradığı, bütünün kavranılması noktasında ise
diyalektik yöntemin faydalı olacağı görüşündedir.
Hilmi Ziya ÜLKEN
Türk ve İslam düşüncesi üzerine olan görüşleriyle tanınan Hilmi Ziya
Ülken; felse... | _page_120_Picture_12.jpeg)
Görsel 5.9 Macit Gökberk
#### **Macit GÖKBERK**
Felsefe tarihinde yapmış olduğu çalışmalarla öne çıkan Macit Gökberk, dil ve düşünce üzerine de eğilmiş ve sade bir Türkçe ile felsefenin anlaşılır olması için çaba sarf etmiştir. Uzun yıllar Türk Dil Kurumunun da başkanlığını yapan Gökberk, ... | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/FELSEFE 11.pdf | 120 | |
20. Yüzyıl Felsefesi
Uygulama
Aşağıda verilen "varoluş felsefesi" temalı drama örneğini sınıfta uygulayınız. Daha sonra dra-
madan hareketle ilgili soruyu yanıtlayınız.
Var Olmak
Unlü bir tiyatro sanatçısı olan Ali Selim ile arkadaşları Furkan, Reyhan
ve Elif arasında şu diyaloglar geçer.
Furkan: Gerçekten kötü bir gü... | null | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/FELSEFE 11.pdf | 116 | |
5. UNITE
TÜRKİYE’DE FELSEFİ DÜŞÜNCEYE KATKIDA BULUNAN FELSEFECİLER
Türkiye'deki felsefe çalışmaları, 1933 yılında üniversitelerde yapılan reform sonucunda İstanbul
Üniversitesi Edebiyat Fakültesi bünyesinde açılan felsefe bölümüyle kurumsallaşmıştır. Temelleri
Tanzimat ile başlayan fikir tartışmalarıyla oluşturulmuştu... | _page_119_Picture_10.jpeg)
Görsel 5.6: Nusret Hızır
#### **Nusret HIZIR**
Yurt dışında felsefe, matematik ve fizik üzerine eğitim gören Nusret Hızır, Ankara Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi başta olmak üzere üniversitelerde bilim felsefesi ve mantıkçı pozitivizm üzerine dersler vermiştir. "Felsefe Yazıları" adlı kita... | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/FELSEFE 11.pdf | 119 | |
5. UNITE
Nurettin Topcu
Nurettin Topçu'nun felsefesinin merkezinde ahlak görüşleri vardır.
Çatışmacı ahlak anlayışlarını eleştirir. Onun ahlak felsefesinin temeli "ha-
reket" kavramı üzerine kurulmustur.
Hareket, düşüncenin içsel hâlidir. İnsanın var olması düşünme ve ha-
reketle ilgilidir. Hareket, biyolojik olarak y... | _page_121_Picture_18.jpeg)
Görsel 5.12 Mübahat Türker Küyel
Batı ve Antik Yunan kültürü araştırılmakta sadece bu kültürlerin önemine değinilmekteydi. Küyel, bu yargıyı kırmakla bu kültürler haricinde Türk kültürünün de dünya kültürlerine büyük katkısı bulunduğunu araştırmalarıyla göstermektedir. Öyle ki Küyel, Türk d... | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/FELSEFE 11.pdf | 121 | |
20. Yüzyıl Felsefesi
Uygulama
Türkiye'de felsefenin gelişimine etki eden filozoflardan birini seçerek sunum hazırlayıp bunu sı-
nıf ortamında paylaşınız. Sunumunuzu aşağıda verilen kontrol listesine uygun olarak hazırlayınız.
SUNUM KONTROL LİSTESİ
Konu, içerik açısından uygundur.
Bilgi hatası olup olmadığı kontrol edi... | null | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/FELSEFE 11.pdf | 124 | |
20. Yüzyıl Felsefesi
Metin Analizi
Aşağıdaki metni okuyup metinden hareketle verilen soruları cevaplayınız.
Metin Hakkında Acıklama
Bergson, insan bilincinin dışsal âlem ile içsel âlem arasında sürekli etkiye maruz kaldığını ifade
eder. Insan bilincinde süre ve sürüp gitme söz konusudur fakat bunlar "mekân"da gerçekle... | null | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/FELSEFE 11.pdf | 126 | |
5. UNITE
Metin Analizi
Aşağıdaki metni okuyup metinden hareketle verilen soruları cevaplayınız.
VAROLUSÇULUK
İki Türlü Varoluşçu Okul Vardır
Varoluş özden önce gelir. İyi ama ne demektir bu? Şu demektir: İlkin insan vardır yani insan
önce dünyaya gelir, var olur; ondan sonra tanımlanıp belirlenir, özünü ortaya çıkarır... | _page_127_Picture_1.jpeg)
Aşağıdaki metni okuyup metinden hareketle verilen soruları cevaplayınız.
#### **VAROLUŞÇULUK**
#### **İki Türlü Varoluşçu Okul Vardır**
Varoluş özden önce gelir. İyi ama ne demektir bu? Şu demektir: İlkin insan vardır yani insan önce dünyaya gelir, var olur; ondan sonra tanımlanıp belirlen... | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/FELSEFE 11.pdf | 127 | |
5. ÜNİTE
Uyqulama
Türkiye'de yetişen önemli felsefecilerden biri olan Nermi Uygur ile yapılan söylesiye ait alıntı
aşağıda verilmiştir (Görsel 5.15). Söyleşiden hareketle verilen soruyu cevaplayınız.
NERMİ UYGUR İLE SÖYLEŞİ
Arslan Kaynardağ: Türk felsefesine iyimser açıdan bakanları an-
latırken şöyle söylüyorsunuz: "... | _page_123_Picture_6.jpeg)
Görsel 5.15: Nermi Uygur
gütmeden saptamalıyız: Taşınma felsefeyle düşünme değirmeni dönmez. Kendi felsefemizi kendimiz üretmek zorundayız. Ne var ki başka felsefelere sırt çevirmek yanlışın en yanlışı olur. Pek çok alanda olduğu gibi felsefede de gelecek; kültürler arası, kültür aşırı ileti... | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/FELSEFE 11.pdf | 123 | |
5. ÜNİTE
5.3. 20. YÜZYIL FİLOZOFLARININ FELSEFİ
GÖRÜSLERİNİN ANALİZİ
20. yüzyıl felsefi döneminde yapılan felsefe tartışmalarını daha iyi anlamak için aşağıda o dö-
neme ait metinler verilmiştir. Bunlara yönelik hazırlanmış metin analizi uygulamalarını yapınız.
Metin Analizi
Aşağıdaki metni okuyup metinden hareketle v... | null | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/FELSEFE 11.pdf | 125 | |
20. Yüzyıl Felsefesi
Batı ve Antik Yunan kültürü araştırılmakta sadece bu kültürlerin önemine
değinilmekteydi. Küyel, bu yargıyı kırmakla bu kültürler haricinde Türk
kültürünün de dünya kültürlerine büyük katkısı bulunduğunu araştırma-
larıyla göstermektedir. Öyle ki Küyel, Türk düşüncesini Mezopotamya ve
Sümer düsünc... | _page_122_Picture_16.jpeg)
123
#### **Uygulama**
Türkiye'de yetişen önemli felsefecilerden biri olan Nermi Uygur ile yapılan söyleşiye ait alıntı aşağıda verilmiştir (Görsel 5.15). Söyleşiden hareketle verilen soruyu cevaplayınız.
#### **NERMİ UYGUR İLE SÖYLEŞİ**
**Arslan Kaynardağ:** Türk felsefesine iyimser açıd... | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/FELSEFE 11.pdf | 122 | |
20. Yüzyıl Felsefesi
Metin Analizi
Aşağıdaki metni okuyup metinden hareketle verilen soruları cevaplayınız.
BİLİMSEL KURAMLARIN DEĞİŞİMİ
"Olağan bilim" deyimi, bu denemede kazanılmış bir ya da daha fazla bilimsel başarı üzerine
sağlam olarak oturtulmuş araştırma anlamında kullanılmaktadır. Söz konusu başarılar, belli ... | null | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/FELSEFE 11.pdf | 128 | |
5. ÜNİTE
5.4. 20. YÜZYIL FELSEFESİNİN DÜŞÜNCE VE
ARGÜMANLARINI DEĞERLENDİRME
20. yüzyıl felsefi dönemine yönelik öğrenmiş olduğunuz bilgilerin pekişmesi için aşağıda hazır-
lanmış olan tartışalım ve yazalım bölümlerini sınıf ortamında uygulayınız.
Tartışalım
Aşağıdaki metni okuduktan sonra Nurettin Topçu'nun ahlak gör... | _page_129_Picture_11.jpeg)
Aşağıdaki metinden hareketle Takiyettin Mengüşoğlu'nun "insanı bir bütün olarak gören" düşüncesini tartışınız.
**Kültür Antropolojisi:** Felsefi antropoloji için daha önemli olan, insanda bütün insanlara has olan varlık ve eylem ögelerinin bulunduğunu göstermektir. Bilgi, yapıp-etme, değer-... | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/FELSEFE 11.pdf | 129 | |
20. Yüzyıl Felsefesi
N. Topcu, hareketi biyolojik bakımdan değil insanlara ve onların değisimine yönelik bir
8.
kavram olarak ele alır. İnsan, hareketlerini düşünerek ve isteyerek gerçekleştirir. Buna
göre insan hareketlerinin nihai amacı nedir?
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………... | null | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/FELSEFE 11.pdf | 134 | |
20. Yüzyıl Felsefesi
Bilen Bir Varlık Olarak İnsan: Bilgi, insan için bütün alanları ve dallarıyla insanı insan yapan, onun
var olmasını, yaşamasını sağlayan her şeyi başarmaktadır. Bundan dolayı bilgi, insanın varlık-temelin-
de, varlık yapısında yeri olandır; bunun için de antropoloji bilgiyi insanın en önemli varlı... | null | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/FELSEFE 11.pdf | 130 | |
20. Yüzyıl Felsefesi
K. Popper
(1902-1994)
Almanya
Frege
(1848-1925)
Almanya
3
M. Heidegger
(1889-1976)
Almanya
E. Husserl
(1859-1938)
Almanya
Feyerabend
(Feyirabent)
(1924-1994)
Avusturalya
4
D. Chalmers
(Calmirs)
(1966-
)
Avusturalya
5
K. Gödel
(Gödel)
(1906-1978)
Avusturya
6
Paulo Freire
(Paulo Freyri)
(1921-1997)
... | null | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/FELSEFE 11.pdf | 132 | |
5. ÜNİTE
ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME
A
Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerlere doğru sözcükleri yazınız.
Husserl'in fenomenolojisinde fenomenlerin özüne ulaşabilmek için daha önce edinilmiş
1.
bilgilerden ve ön yargılardan uzaklaşmaya ......................................................................................... | null | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/FELSEFE 11.pdf | 133 | |
CEVAP ANAHTARI
1. ÜNİTE
A) Boşluk Doldurma: 1. Akıl, 2. Bilqisizlik, 3. İçten, 4. Sofist
B) Eşleştirme: I-c, II-e, III-d, IV-c, V-b, V-a
D) Çoktan Seçmeli: 13. E, 14. D, 15. B, 16. A, 17. B, 18. A, 19. D, 20. B, 21. B, 22. A, 23. B, 24. E
2. UNITE
A) Boşluk Doldurma: 1. Ontolojik, Kozmolojik, 2. Patristik, 3. Kavram r... | null | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/FELSEFE 11.pdf | 137 | |
20. Yüzyıl Felsefesi
19. "İnsanlar, haksızlığa uğruvor." sözü kul-
21 ve 22. soruları asağıda verilen metin-
lanılmadığı sürece insanların haksızlığa
den hareketle cevaplayınız.
uğraması bir şey ifade etmez. Duruma
iliskin sövlenen söz, duruma anlam ka-
Bir Hint hikâyesine göre havatında hic fil
görmemiş dört arkadaş ... | null | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/FELSEFE 11.pdf | 136 | |
estetik
: 1. Sanatsal yaratının genel yasalarıyla sanatta ve hayatta güzelliğin kuramsal
bilimi, güzel duyu, bedii, bediiyat 2. Güzelliğin insan belleğindeki ve
duygularındaki etkilerini konu olarak ele alan felsefe kolu, güzel duyu.
: 1. Ahlak felsefesi. 2. Felsefenin "ödev", "yükümlülük", "sorumluluk" ve "erdem"
eti... | null | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/FELSEFE 11.pdf | 138 | |
5. ÜNİTE
5.5. 20 VE 21. YÜZYIL FELSEFECİLERİ VE
YAŞADIKLARI COĞRAFYA
Genel olarak felsefenin gelişimine katkı sunan düşünürlere felsefeci veya filozof denir. Felsefeci,
felsefe üzerine inceleme yapar. Filozoflar ise bununla beraber felsefi sorulara cevap arar ve yeni felsefi
sorular ortava kovar.
Felsefeci ve filozofl... | _page_131_Figure_4.jpeg)
Harita 5.1: Dünya haritası üzerinde 20-21. yüzyıl felsefecilerinin yaşadıkları coğrafya
| 1<br>1 | Nusret Hızır<br>Hilmi Ziya Ülken<br>Takiyettin Mengüşoğlu<br>Macit Gökberk<br>Nusret Hızır<br>Nurettin Topçu<br>Hilmi Ziya Ülken<br>Aydın Sayılı<br>Takiyettin Mengüşoğlu<br>Cemal Yıldırım<br>Mac... | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/FELSEFE 11.pdf | 131 | |
5. ÜNİTE
14. Bergson, "Bilincin Dolaysız Verileri
17. Macit Gökberk'e göre özgün felsefe
Üzerine Deneme" adlı eserinde sez-
ortaya koyabilmek için belli bir birikime
giyi yöntem olarak belirlemektedir.
sahip olmanın yanında bu bilgi biriki-
mini kullanacak zekâ ve bir aklı isletme
Asağıdakilerden hangisi sezginin
tanı... | null | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/FELSEFE 11.pdf | 135 | |
ontoloji
: Varlıkbilim, var olanın varlığı ve genel var olma ilkeleri üzerine 17. yüzyıldan
beri kullanılan kavram.
otantik
: Eskiden beri mevcut olan özelliklerini taşıyan
ô
ödev
: Yapmak zorunda olduğumuz, yapmamız gereken şey; ahlakça yükümlü ol-
duğumuz sev. Odev duygusu: 1. Odevlere karsı sorumluluk duvgusu. 2.
İ... | null | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/FELSEFE 11.pdf | 139 | |
DİZİN
A. Comte 85, 109
Huxley 72, 81
Russell 107. 133
Ahmet Arslan 108, 124
Hümanizm 63, 64, 67, 69, 81, 120
Sanayi Devrimi 86, 89, 110
Anaksagoras 13, 16, 17
Sartre 116, 128, 133
Hypatia 43
Anaksimandros 13, 16, 17, 19, 35, 37
İbn Haldun 41, 48, 61, 66
Schelling 85
lbn Sîna 41, 46, 47, 55, 61
Schopenhauer 85
Anaksime... | null | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/FELSEFE 11.pdf | 140 | |
Uca, O. (2016). Türkiye'de Orta Sınıfın Fotoğrafı: Akıslar ve İliskiler, İstanbul: Notabene Yavınları,
Ural, S. (2000), Bilim Tarihi, Istanbul: Çantay Kitabevi.
Ülken, H. Z. (1968), Varlık ve Oluş, Ankara: Ankara Universitesi İlahiyat Fakültesi Yayınları.
Veli, H. B. (2007), Makalat (Çev. A.Yılmaz), Ankara: Türk Diyan... | null | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/FELSEFE 11.pdf | 142 | |
KAYNAKÇA
Kitap Kaynakça
Akarsu, B. (1993), Ahlak Öğretileri, İstanbul: Remzi Kitabevi.
Akarsu, B. (1998), Çağdaş Felsefe, İstanbul: İnkılap Yayınları.
Akatlı, F. (1987), Nusret Hızır Geride Kalanlar, İstanbul: Adam Yayınları.
Augustinus, A. (1999), Itiraflar (Çev. D. Pamir), Istanbul: Kaknüs Yayınları.
Aristoteles, (1... | null | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/FELSEFE 11.pdf | 141 | |
MEB HAYAT BOYU ÖĞRENME GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YAYINLARI
AÇIK ÖĞRETİM OKULLARI
Dil Uzmanı
Bülent Kenan ERKAN
Grafik ve Görsel Tasarım
Kocatepe Ma
ap Sokak
22/13 Cankaya / ANKARA
(507) 883 36 88
Copyright © MEB
Her hakkı saklıdır. Millî Eğitim Bakanlığına aittir. Tümü ya da bölümleri izin
alınmadan hiçbir şekilde çoğaltılamaz,... | _page_1_Picture_4.jpeg)
Copyright © MEB
Her hakkı saklıdır. Millî Eğitim Bakanlığına aittir. Tümü ya da bölümleri izin alınmadan hiçbir şekilde çoğaltılamaz, basılamaz ve dağıtılamaz.
#### **İSTİKLÂL MARŞI**
Korkma, sönmez bu şafaklarda yüzen al sancak; Sönmeden yurdumun üstünde tüten en son ocak. O benim milletimin yıldızıdır, parlayacak; O benimdir, o benim milletimindir ancak.
**Sosyolojiye Giriş**
Çatma, kurban olayım, çehreni ey nazlı hilâl! Kahraman ırkıma bir gül! ... | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/fizik_7 dönem lise 2022.pdf | 2 | |
Colly Case
STERBANCAN
VISTAN
IRAN
200 km
どかです。
GALI
@ Baskent (Ankara)
● ill morkezleri
● ill morkezleri
——————— Deulet Sierri
мослужаща сынын
AMEN
150
GÜRCİSTA
HAKKAR
san
GOR
ន
lav Golf
ู้พิม
พิศตวร
. g
. SIRT
I
R
A
K
SATIENN
ERZURÍUM
upci
Di vargakir
1244
BOMUSSIANIE BASERT
· ERZINCA
ਸ਼
AZON
TUNCELI
Kebox ... | _page_144_Figure_0.jpeg) | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/FELSEFE 11.pdf | 144 | |
MUSTAFA KEMAL ATATÜRK | _page_4_Picture_0.jpeg)
**MUSTAFA KEMAL ATATÜRK**
# **İÇİNDEKİLER**
# **1.ÜNİTE: KUVVET VE HAREKET**
| 1.1. ÇEMBERSEL HAREKET11 | |
|----------------------------------------------------------------------|--|
| 1.1.1 Düzgün Çembersel Hareket11 ... | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/fizik_7 dönem lise 2022.pdf | 4 | |
İÇİNDEKİLER
1.ÜNİTE: KUVVET VE HAREKET
1.1. CEMBERSEL HAREKET .......................................................................................................................................................
1.1.1 Düzgün Çembersel Hareket ............................................................................. | null | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/fizik_7 dönem lise 2022.pdf | 5 | |
2.ÜNİTE: BASİT HARMONİK HAREKET
2.1. BASİT HARMONİK HAREKET ..................................................................................................................................................
2.2. ÇEMBERSEL HAREKET VE BASİT HARMONİK HAREKET .................................................................. | null | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/fizik_7 dönem lise 2022.pdf | 6 | |
T.C.
MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI
HAYAT BOYU ÖĞRENME GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AÇIK ÖĞRETİM DAİRE BAŞKANLIĞI
FİZİK
7
DERS KITABI
YAZAR
Sadık AHRAZOĞLU
ANKARA - 2023 | _page_0_Picture_6.jpeg)
**ANKARA - 2023**
# **MEB HAYAT BOYU ÖĞRENME GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YAYINLARI AÇIK ÖĞRETİM OKULLARI**
# **Dil Uzmanı**
Bülent Kenan ERKAN
# **Grafik ve Görsel Tasarım**
# **ÜNİTE KONULARI**
- **► ÇEMBERSEL HAREKET**
- **► DÖNEREK ÖTELEME HAREKETİ**
- **► EYLEMSİZLİK MOMENTİ**
- **► DÖNME VE DÖNEREK ÖTELEME HAREKETİ YAPAN CİSMİN KİNETİK ENERJİSİ**
- **► AÇISAL MOMENTUM VE KORUNUMU**
- **► AÇISAL MOMENTUMUN KORUNUMU**
- **► KÜTLE ÇEKİM KUVVETİ**
- **► KÜTLE ÇEK... | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/fizik_7 dönem lise 2022.pdf | 7 | |
Fizik 7
Cizgisel Hız (v)
Bir hareketlinin birim zamanda yaptığı yer değiştirmeye hız denir ve v ile gösterilir.
Hız, vektörel bir büyüklüktür. Sürat ise hareketli bir cismin birim zamanda aldığı yol
olarak tanımlanır. Sürat yine v ile gösterilir ancak skaler büyüklüktür.
Düzgün çembersel hareket eden bir cismin çember... | _page_12_Figure_12.jpeg)
*Şekil 1.4. Çembersel harekette yarıçap vektörü(r) ve çizgisel hız(v)*
#### **Açısal hız(w)**
Çembersel yörüngede dolanan bir cisim, yörüngeye teğet olan çizgisel hızından başka bir de açısal hıza sahiptir.
# **NELER ÖĞRENECEĞİZ ?**
#### **Bu ünitenin birinci bölümünde;**
Düzgün çembersel hareket eden cisimlerin yatay ve düşeydeki hareketlerini,
Yatay veya eğimli virajı dönen araçları etki eden kuvvetleri öğreneceğiz.
Çembersel harekette kullanılan kavramları,
#### **Bu ünitenin ikinci bölümü... | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/fizik_7 dönem lise 2022.pdf | 9 | |
Fizik 7
1.1. CEMBERSEL HAREKET
1.1.1 Düzgün Cembersel Hareket
Hareket hâlindeki bir cisme etki eden net kuvvet cismin hareket doğrultusunda ise bu
cismin hareketine doğrusal hareket denir ancak bu hareketli cisme etki eden net kuvvet
cismin hareketi doğrultusunda değilse bu cisim çembersel yörüngede hareket eder. Elek... | _page_10_Picture_10.jpeg)
# *1. UYGULAMA*
Resimde verilen hareketlerden, çembersel hareket ile ilgili olanların yanlarındaki kutucuğu işaretleyiniz.
*Şekil 1.6. Sağ el kuralı açısal hızın yönü*
Açısal hız w = T 2 r veya w = 2πf bağıntılarıyla bulunur. Çizgisel hız, açısal hız ve yarıçap vektörleri arasında, v = w . r veya v = T r r2 bağıntılarıyla ifade edilir. Açısal hız vektörünün şiddetine de **açısal sürat** denir.
,
# **MERKEZCIL IV... | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/fizik_7 dönem lise 2022.pdf | 13 | |
Fizik 7
Resimde verilen hareketlerden, çembersel hareket ile ilgili olanların yanlarındaki ku-
tucuğu işaretleyiniz.
Düz bir yolda sabit
Dünya'nın Günes çev-
Paraşütün yere
süratle giden aracın
resindeki dolanım ha-
düşerken hare-
hareketi
reketi
keti
Lunaparklarda dön-
Salıncakta sallanan ço-
Masada yürüyen
me dolabı... | _page_11_Picture_9.jpeg)
Paraşütün yere düşerken hare-
keti
Masada yürüyen böceğin hareketi
Lunaparklarda dönme dolabın hareketi Salıncakta sallanan çocuğun hareketi
**1.1.2 Düzgün Çembersel Harekette Kullanılan Kavramlar**
#### **Periyot (T)**
Periyot kavramı sık sık tekrar eden durumlar için kullanılan ve zam... | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/fizik_7 dönem lise 2022.pdf | 11 | |
Fizik 7
Hız vektörü her durumda konum vektörüne dik olduğundan vi ve v2 arasındaki açı
konum vektörleri arasındaki açıya eşittir. Şekil 1.8'deki ikiz kenar üçgenlerin benzerli-
ğinden |vı | = |v2| = |v| eşitliği yazıldığında ->>
= - bağıntısı elde edilir. Bu bağıntıda
এব
Ad = v . At yazılırsa eşitlik - 2 = 2
- şekli... | _page_15_Picture_3.jpeg)
Sabit süratle hareket eden bir aracın tekerlekleri dakikada 180 devir yapmaktadır. Buna göre bu tekerleklerin;
- a) periyodunu,
- b) frekansını,
- c) açısal hızını bulunuz.
### **1.2. MERKEZCIL KUVVET**
Bir cismin hızındaki değişime **ivme** denir ve ivmeyi de sıfırdan farklı net kuvvet olu... | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/fizik_7 dönem lise 2022.pdf | 15 | |
Fizik 7
MERKEZCİL İVME (amer)
Hareketli bir cismin ivmesinden bahsedebilmek için hızının zamanla değişmesi ge-
rekir. Düzgün çembersel hareket eden bir cismin hız büyüklüğü değişmez ancak cismin
hareketinin yörüngesi sürekli değiştiğinden hızın yönü de her an değişiklik gösterir. Bü-
yüklüğü değişmese dahi hızı her an... | _page_14_Figure_7.jpeg)
*Şekil 1.8. Çizgisel hız değişimi*
Hız vektörü her durumda konum vektörüne dik olduğundan v¶1 ve v¶2 arasındaki açı konum vektörleri arasındaki açıya eşittir. Şekil 1.8'deki ikiz kenar üçgenlerin benzerliğinden |v1| = |v2| = |v| eşitliği yazıldığında v d r v T T = bağıntısı elde edilir. Bu bağ... | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/fizik_7 dönem lise 2022.pdf | 14 | |
Fizik 7
2m
F
2F
V
Şekil 1.11. Çembersel hareket yapan farklı kütleli cisimlere etki eden merkezcil kuvvetler
Aynı uzunluktaki iplere bağlı iki toptan birini daha küçük süratle, diğerini daha büyük
süratle yatay düzlemde döndürdüğümüzde sürati büyük olana etki eden merkezcil kuvvet
de büyük olur.(Şekil 1.12)
4F
F
2v
V
... | _page_17_Figure_7.jpeg)
*Şekil 1.13. Çembersel hareket yapan farklı yarı çaptaki özdeş cisimlere etki eden merkezcil kuvvetler*
## **1.3. YATAY DÜZLEMDE DÜZGÜN ÇEMBERSEL HAREKET**
Mutfaklarda kullandığımız elektrikli doğrayıcılar çalıştığında yatay düzlemde çembersel hareket yaparak içerisindeki yiyecekleri parçalar... | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/fizik_7 dönem lise 2022.pdf | 17 | |
Fizik 7
1.2. MERKEZÇİL KUVVET
Bir cismin hızındaki değişime ivme denir ve ivmeyi de
sıfırdan farklı net kuvvet oluşturur. Düzgün çembersel hare-
ket eden bir cismin çizgisel hızının sürekli değiştiğini, hız
vektörünün zamana göre değişiminin merkezcil ivme oldu-
ğunu da biliyoruz. Newton'un II.Hareket Yasası'na göre, ... | _page_16_Figure_9.jpeg)
*Şekil 1.10. İp koptuğunda top çembersel hareketini sürdüremez.*
Buna göre, düzgün çembersel hareket eden cisim üzerine etki eden kuvvet ortadan kalktığı anda cisim çembersel hareketini sürdüremez. Şimdi de merkezcil kuvvetin nelere bağlı olduğunu açıklayalım.
Farklı kütlelere sahip iki topu ... | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/fizik_7 dönem lise 2022.pdf | 16 | |
Fizik 7
Yatay ve sürtünmeli düzlemde çembersel hareket eden topa etkiyen kuvvetleri de çize-
lim. (Şekil 1.15) Bu durumda cisme etki eden merkezcil kuvvet, ipteki gerilme kuvveti ile
sürtünme kuvvetinin bileşkesidir.
Fmer = T + Fsur
N
Şekil 1.15. Yatay sürtünmeli düzgün çembersel hareket yapan cismin serbest cisim diy... | _page_19_Picture_11.jpeg)
*Şekil 1.17.* Pilota etki eden kuvvetler
Çemberin alt noktasında pilota etki eden tepki kuvvetiyle pilotun ağırlığı zıt yönlüdür. Çemberin üst noktasında ise kuvvetler aynı yönlüdür (Şekil 1.17). Her bir noktada bu kuvvetlerin bileşkesi sabit değerdeki merkezcil kuvveti verir.
Düşey düzlemd... | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/fizik_7 dönem lise 2022.pdf | 19 | |
Fizik 7
1.3. YATAY DÜZLEMDE DÜZGÜN ÇEMBERSEL HAREKET
Mutfaklarda kullandığımız elektrikli doğrayıcılar çalıştığında yatay düzlemde çember-
sel hareket yaparak içerisindeki yiyecekleri parçalar (Resim 1.2)
Resim 1.2. Doğrayıcı çalıştırıldığında yatay düzlemde düzgün çembersel hareket yapar.
Bunun nedeni doğrusal hareke... | _page_18_Figure_10.jpeg)
*Şekil 1.14.Yat*ay sürtünmesiz düzlemde düzgün çembersel hareket yapan cismin serbest cisim diyagramı
Yatay ve sürtünmeli düzlemde çembersel hareket eden topa etkiyen kuvvetleri de çizelim. (Şekil 1.15) Bu durumda cisme etki eden merkezcil kuvvet, ipteki gerilme kuvveti ile sürtünme kuvvetini... | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/fizik_7 dönem lise 2022.pdf | 18 | |
Fizik 7
1.5. YATAY, EĞİMLİ VE DÜŞEY ZEMİNLERDE ARAÇLARIN HAREKETİ
Kara yollarında yolculuk yaparken virajlı yollarla
karşılaşırız. Yolların virajlı kısmına gelindiğinde, yol
kenarına uyarı levhaları konulur (Resim 1.5). Uyarı
levhasını gören sürücüler virajın olduğu bilgisini edi-
nerek araçlarının süratlerini uygun h... | _page_21_Picture_14.jpeg)
*Resim 1.6* Sürat limit levhası
Şekil 1.20'de G, aracın ağırlık vektörü; N, aracın ağırlığından dolayı yüzeyin uyguladığı dik tepki kuvvet vektörüdür. Yatay düzlemde tepki kuvveti büyüklüğünün aracın ağırlığına eşit olduğunu biliyoruz. Yolun sürtünme katsayısı k, aracın kütlesi m, virajlı yo... | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/fizik_7 dönem lise 2022.pdf | 21 | |
Fizik 7
Çemberin alt noktasında pilota etki eden tepki kuvvetiyle pilotun ağırlığı zıt yönlüdür.
Çemberin üst noktasında ise kuvvetler aynı yönlüdür (Şekil 1.17). Her bir noktada bu
kuvvetlerin bileşkesi sabit değerdeki merkezcil kuvveti verir.
Düşey düzlemde düzgün çembersel hareket eden bir cisme hangi kuvvetlerin e... | _page_20_Figure_11.jpeg)
**22**
**Fizik 7**
# **1.5. YATAY, EĞİMLİ VE DÜŞEY ZEMİNLERDE ARAÇLARIN HAREKETİ**
Kara yollarında yolculuk yaparken virajlı yollarla karşılaşırız. Yolların virajlı kısmına gelindiğinde, yol kenarına uyarı levhaları konulur (Resim 1.5). Uyarı levhasını gören sürücüler virajın olduğu bilgisi... | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/fizik_7 dönem lise 2022.pdf | 20 | |
Fizik 7
Şekil 1.20'de G, aracın ağırlık vektörü; N, aracın ağırlığından dolayı yüzeyin uyguladığı
dik tepki kuvvet vektörüdür. Yatay düzlemde tepki kuvveti büyüklüğünün aracın ağırlı-
ğına eşit olduğunu biliyoruz. Yolun sürtünme katsayısı k, aracın kütlesi m, virajlı yolun
yarıçapı r olmak üzere;
k'sür = Fmer eşitliği... | _page_22_Figure_10.jpeg)
*Şekil 1.21.* Eğimli virajlı yolda hareket eden araca etki eden kuvvetler
Eğim açısı θ olan eğimli bir virajı araçların emniyetli bir şekilde dönebilmeleri için sahip olması gereken bir limit hız olmalıdır. Araca etki eden tepki kuvvetinin (N), Yatay bileşeni (N . sinθ) araca etki eden merkez... | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/fizik_7 dönem lise 2022.pdf | 22 | |
Fizik 7
1.2. DÖNEREK ÖTELEME HAREKETİ
1.2.1 Öteleme ve Dönme Hareketi
Çevremizde gördüğümüz hareketli varlıklar hareket durumlarına göre öteleme, dön-
me ve titreşim hareketi yaparlar. Odamızdaki masaya itme kuvveti uyguladığımızda,
masa yatay düzlemde kayarak bir noktadan başka bir noktaya hareket eder (Resim 1.9).
R... | _page_25_Picture_11.jpeg)
*Resim 1.11* Dönerek öteleme hareketi
Bisiklet sürerken bisikletin tekerlekleri dönerek öteleme hareketi yaparken bisikletin sürücüsü öteleme hareketi yapar (Resim 1.11).
Dönerek öteleme hareketi yapan aracın tekerleklerinden birinin üzerinde seçilen bir nokta(A) tekerlek bir döndüğünde çev... | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/fizik_7 dönem lise 2022.pdf | 25 | |
Fizik 7
Eğim açısı 0 olan eğimli bir virajı araçların emniyetli bir şekilde dönebilmeleri için
sahip olması gereken bir limit hız olmalıdır. Araca etki eden tepki kuvvetinin (N), Yatay
bileşeni (N . sin0) araca etki eden merkezcil kuvvete (Fmer) eşit olmalıdır.
Buna göre;
m - V2
Fmer= Nx
N = N.sin0
=N·sint
Normal kuvv... | _page_23_Figure_16.jpeg)
*Şekil 1.22.* Silindir şeklindeki yüzeyde hareket eden motosiklet
düzgün çembersel hareket ettiren merkezcil kuvvet ile silindir zeminin tepki kuvvetidir. Merkezcil kuvvet yüzeyin tepki kuvvetiyle, motosikletin ağırlığı da yüzeydeki sürtünme kuvvetiyle dengelenir. Böylece motosiklet aşağı kay... | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/fizik_7 dönem lise 2022.pdf | 23 | |
Fizik 7
düzgün çembersel hareket ettiren merkezcil kuvvet ile silindir zeminin tepki kuvvetidir.
Merkezcil kuvvet yüzeyin tepki kuvvetiyle, motosikletin ağırlığı da yüzeydeki sürtünme
kuvvetiyle dengelenir. Böylece motosiklet aşağı kaymadan silindir yüzeyi boyunca hare-
ket eder (Şekil 1.22).
Motosiklete etki eden kuv... | _page_24_Picture_5.jpeg)
Şekildeki yatay virajı sabit süratle dönen aracın K koltuğunda oturan Ahmet ile L koltuğunda oturan Arda'nın kütleleri birbirine eşittir.
Virajın dönme eksenine göre,
I. Ahmet'in açısal hızı Arda'nın açısal hızına eşittir.
II. Ahmet'e etki eden merkezcil kuvvet Arda'ya etki eden merkezcil k... | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/fizik_7 dönem lise 2022.pdf | 24 | |
Fizik 7
Bisiklet sürerken bisikletin tekerlekleri dönerek öteleme hareketi yaparken bisikletin
sürücüsü öteleme hareketi yapar (Resim 1.11).
Dönerek öteleme hareketi yapan aracın tekerleklerinden birinin üzerinde seçilen bir
nokta(A) tekerlek bir döndüğünde çevresi kadar yol alır(2nr) (Şekil 1.23).
Şekil 1.23: Dönerek... | _page_26_Picture_14.jpeg)
*Şekil 1.25.* Dönme hareketi yapan tekerlek
**Tekerleğin O noktasının hızı v olduğuna göre A, B, C noktalarının bileşke hızları arasındaki ilişki nedir?**
· Cismi oluşturan her parçacığın dönme eksenine olan dik uzaklığına(r)
· Cismin geometrik şekline bağlıdır.
Donme
Donme
ekseni
ekseni
Şekil 1.27. Silindirlerin dönme eylemsizliği
Şekil 1.27'de görülen büy... | _page_29_Picture_8.jpeg)
*Resim 1.13* Elindeki uzun çubukla gösteri yapan ip cambazı
Bazı cisimlerin dönme eksenlerine göre eylemsizlik momenti Tablo 1.1'de verilmiştir. Bu cisimlerden hangisinin dönmeye karşı daha fazla direnç gösterdiğini açıklayınız.
*Resim 1.12* Otobüs fren yaptığında ileri doğru giden yolcular
Bir cisme etki eden net kuvvet cisme bazen öteleme bazen de dönme hareketi yaptırır.
Öteleme hareketi yapan cisimlerin eylemsizliğinden bahsederken dönen cisimler için eylemsizlik momentinden bahsedebiliriz. Eylemsizlik momenti, ... | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/fizik_7 dönem lise 2022.pdf | 28 | |
Fizik 7
1.4. DÖNME VE DÖNEREK ÖTELEME HAREKETİ YAPAN CİSMİN
KİNETİK ENERJİSİ
Kütlesi m olan bir kutu yatay zeminde öteleme hareketi yaparken sahip olduğu kinetik
enerji
m.v2 bağıntısıyla bulunur.(Şekil 1.28)
Şekil 1.28 Öteleme hareketi yapan cisim
Dönme hareketi yapan cisimlerin dönme hareketinden dolayı kazandıkları ... | _page_31_Figure_14.jpeg)
*Şekil 1.30*Dönerek öteleme hareketi yapan tekerlek
Sürtünmenin ihmal edildiği eğik düzlem şeklindeki bir ortamda kütleleri eşit silindir ve kutu aynı yükseklikten serbest bırakıldıklarında yatay zemine kutu, bilyeden daha önce ulaşır. Bunun sebebi her ikisinin aldıkları yollar ve aynı yüksek... | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/fizik_7 dönem lise 2022.pdf | 31 | |
Fizik 7
Kütlesi m, yarıçapı r olan içi dolu
Kütlesi m, yarı çapı r olan içi dolu
homojen küre I=2 m.r2
silindir I= =m.r2
Kütlesi m, uzunluğu l olan
Kütlesi m, uzunluğu l olan
12 m.(2
homojen çubuk I=
homojen cubuk I== m.02
Tablo 1.1 Bazı düzgün geometrik şekilli katı cisimlerin eylemsizlik momenti
8. UYGULAMA
Kütlele... | _page_30_Figure_10.jpeg)
**Buna göre, çubukların dönme eksenlerine göre eylemsizlik momentlerini belirleyerek hangi çubuğun eksen çevresinde daha zor döndürüleceğini açıklayınız.**
# **1.4. DÖNME VE DÖNEREK ÖTELEME HAREKETİ YAPAN CİSMİN KİNETİK ENERJİSİ**
Kütlesi m olan bir kutu yatay zeminde öteleme hareketi yapark... | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/fizik_7 dönem lise 2022.pdf | 30 | |
Fizik 7
1.5. AÇISAL MOMENTUM VE KORUNUMU
Bisiklet üzerinde dengede kalabilmemiz için mutlaka
hareket hâlinde olmamız gerekir. Bisiklet üzerinde iken
hareket etmediğimizde dengemizi kaybeder düşeriz
(Resim 1.14).
Resim 1.14. İlerleyen bisikletli
Kediler yüksek bir yerden hep dört ayağı üzerine düşer.
Kedi düşerken döne... | _page_33_Figure_12.jpeg)
dönme hareketinden kaynaklanan fiziksel bir ifadedir. Açısal momentum dönme hareketi yapan bir cismin herhangi bir andaki konum vektörü ile çizgisel momentumunun vektörel çapımına eşittir. Kısaca açısal momentum çizgisel momentumun torku olarak da ifade edilebilir. Çekiç atma yarışmasında ipe ... | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/fizik_7 dönem lise 2022.pdf | 33 | |
Fizik 7
Sürtünmenin ihmal edildiği eğik düzlem şeklindeki bir
ortamda kütleleri eşit silindir ve kutu aynı yükseklikten
serbest bırakıldıklarında yatay zemine kutu, bilyeden daha
önce ulaşır. Bunun sebebi her ikisinin aldıkları yollar ve
aynı yükseklikteki potansiyel enerjileri eşit olmasına rağ-
men kutunun yatay zem... | _page_32_Picture_5.jpeg)
#### **1.5. AÇISAL MOMENTUM VE KORUNUMU**
Bisiklet üzerinde dengede kalabilmemiz için mutlaka hareket hâlinde olmamız gerekir. Bisiklet üzerinde iken hareket etmediğimizde dengemizi kaybeder düşeriz (Resim 1.14).
*Şekil 1.33.* Çember üzerinde dönen parçacığın çizgisel ve açısal momentumu
## **1.5.3 Açısal Momentum ve Tork**
**Tork,** dik kuvvetin bir cismi eksen etrafında döndürme etkisi olarak tanımlanır. Vektörel bir büyüklük olup τ ile gösterilir ve SI'da birimi N.m'dir.
*Şekil 1.36*Dönen bir dairesel levhanın açısal momentumu
Belirli bir eksen etrafında çembersel hareket yapan noktasal bir cisim için açısal momentumun büyüklüğü L¶ = m .v¶ . r¶ dir. Bağıntıda, v = ω . r yerine yazılırsa L¶ = m . ω . r2 bulunur. Bağıntıda yer alan m. r2 ifadesi noktasal bir par... | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/fizik_7 dönem lise 2022.pdf | 36 | |
Fizik 7
1.5.3 Açısal Momentum ve Tork
Tork, dik kuvvetin bir cismi eksen etrafında döndürme etkisi olarak tanımlanır. Vek-
törel bir büyüklük olup t ile gösterilir ve SI'da birimi N.m'dir.
Şekil 1.34 Bir noktaya etki eden kuvvetin torku ve yönü
Bir noktaya etki eden kuvvetin torku T=F.d.sin0 bağıntı-
sıyla bulunabilir... | _page_35_Figure_6.jpeg)
*Şekil 1.35* Dönen bir dairesel levhanın açısal momentumu
merkezcil kuvvetin torku sıfırdır. Çembersel hareket eden cisim hareketini sürdürebilmesi için yörüngeye teğet bir kuvvetin etkisinde olmalıdır (Şekil 1.35).
Bu kuvvet cisim üzerinde teğetsel ivmeye neden olur.Bu teğetsel ivmenin büyük... | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/fizik_7 dönem lise 2022.pdf | 35 | |
Fizik 7
Açısal momentumun korunumu bisiklet hareket hâlindeyken bisikletin dengede kal-
masını sağlayan bir durumdur. Pedal çevrilmese bile bisiklet hareket hâlindeyken denge-
de kalınabilir ancak bisiklet dururken dengede kalmak için pedalın döndürülmesi gerekir
(Resim 1.19).
Resim 1.19 Bisiklet sürerken açısal momen... | _page_38_Picture_6.jpeg)
Adam saatin tersi yönünde şekildeki gibi çembersel yörünge boyunca ω açısal hızıyla hareket ederse platformun açısal momentumu ve dönme yönü ile ilgili açıklamalarınızı yazınız.
# **1.7. KÜTLE ÇEKİM KUVVETİ**
İnsanlar ilk çağlardan bu yana gök cisimlerinin hareketlerini hep merak etmişlerdir... | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/fizik_7 dönem lise 2022.pdf | 38 | |
Fizik 7
Dünya'nın Güneş etrafındaki dönme hareketi sırasında da açısal momentum korunur.
Dünya Günese yaklaştığında yarıçapı küçülür açısal hızı artar. Aynı şekilde açısal hızının
azaldığı yerlerde de yarıçapı artar. Böylece açısal momentumu korunur (Şekil 1.37).
Wz
Gunes
Dünya
Dünya
Wi
Şekil 1.37 Dünya'nın Güneş etra... | _page_37_Picture_8.jpeg)
*Resim 1.18* Akrobatların yaptıkları akrobasi hareketi
Açısal momentumun korunumu bisiklet hareket hâlindeyken bisikletin dengede kalmasını sağlayan bir durumdur. Pedal çevrilmese bile bisiklet hareket hâlindeyken dengede kalınabilir ancak bisiklet dururken dengede kalmak için pedalın döndürü... | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/fizik_7 dönem lise 2022.pdf | 37 | |
Fizik 7
1.7. KÜTLE ÇEKİM KUVVETİ
İnsanlar ilk çağlardan bu yana gök cisimlerinin hare-
ketlerini hep merak etmişlerdir. Gök cisimlerinin ha-
reketi günümüzde de bilim insanlarının araştırma ko-
nusu olarak devam etmektedir. Antik Yunan çağların-
da
insanlar,
evrenin
merkezinde
Dünva’nın
bulunduğunu diğer gezegenlerin,... | _page_39_Picture_9.jpeg)
*Resim 1.22* Dünya ve çevresinde dolanan Ay
Daha sonra Newton yaptığı çalışmalarla bu çekim kuvvetinin evrendeki bütün cisimler arasında olduğunu açıkladı. Bu kuvvet, bazı ülkelerin haberleşme, askerî ve ulaşım alanları için uzaya gönderdikleri uydular için de geçerli midir? Ayrıca bu kuvveti... | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/fizik_7 dönem lise 2022.pdf | 39 | |
Fizik 7
Bu soruların cevabını Newton, Kütle Çekim Yasası ile açıklamıştır. Newton çalışma-
larında yere düşen cisimlerin ivmeli hareketlerinden dolayı üzerine bir kuvvet etki etmesi
gerektiğini keşfetmiş, bu kuvveti Kütle Çekim Kuvveti olarak adlandırmıştır.
Newton, Dünya yüzeyindeki bütün cisimlere kütle çekim kuvvet... | _page_40_Figure_7.jpeg)
*Şekil 1.39* Dünya ve Ay üzerindeki kütle çekim kuvveti
Ayrıca iki cisim arasındaki bu kuvvetin cisimlerin kütleleri çarpımıyla doğru orantılı olduğunu açıkladı. Buna göre Dünya ile Ay arasındaki çekim kuvvetinin büyüklüğü,
$$\mathrm{F}\alpha \frac{\mathrm{M_{\odot}} \cdot \mathrm{M_{\ast}}}{... | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/fizik_7 dönem lise 2022.pdf | 40 | |
Fizik 7
Newton Dünya ve Ay arasındaki bu kuvveti daha genişleterek evrendeki tüm cisimler
için olduğunu belirterek Evrensel Çekim Yasası'nı belirledi. Buna göre " Evrendeki her
cisim birbirini kütlelerinin çarpımıyla doğru, kütle merkezleri arasındaki uzaklığın kare-
si ile ters orantılı olarak çekerler." Bu kuvvet şe... | _page_41_Picture_10.jpeg)
*Resim 1.24* Türksat 4B uydusu
# **1.8. KÜTLE ÇEKİM İVMESİ**
Kütlesi olan her cisim çekim alanı oluşturur. Dünya'da oluşturduğu bu çekim alanıyla, yüzeyinde ve çevresinde bulunan cisimlere kütle çekim kuvveti uygular. Bu kuvvete **yer çekimi kuvveti** denir ve yönü de yerin merkezine doğrud... | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/fizik_7 dönem lise 2022.pdf | 41 | |
Fizik 7
Grafiğe göre çekim alan siddetinin en yoğun olduğu yer Dünya'nın yüzeyidir. Bunun
için kuvvet çizgileri bu bölgede daha sık, Dünya yüzeyinden uzaklaştıkça alan şiddetinin
büyüklüğü azaldığından kuvvet çizgileri daha seyrek çizilir.
1.9. KÜTLE ÇEKİM POTANSİYEL ENERJİSİ
Cisimler bir arada bulunurken birbirlerine... | _page_43_Figure_4.jpeg)
**Şekil 1.43** Kütleler sistemi
Şekildeki m kütleli cismi bu noktadan sonsuza götürmek için yapılan iş, cismin bu noktadaki potansiyel enerjisinin negatif değerine eşittir.
∆Ep= – Epd = wd = . . .G d M d m b 2 l . . . G d M m eşitliği elde edilir. Kütle çekim potansiyel enerjisi,
$$\text{Ep}... | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/fizik_7 dönem lise 2022.pdf | 43 | |
Fizik 7
1.8. KÜTLE ÇEKİM İVMESİ
Kütlesi olan her cisim çekim alanı oluşturur. Dünyada oluşturduğu bu çekim alanıyla,
yüzeyinde ve çevresinde bulunan cisimlere kütle çekim kuvveti uygular. Bu kuvvete yer
çekimi kuvveti denir ve yönü de yerin merkezine doğrudur.(Şekil 1.41)
Şekil 1.41 Yerçekimi kuvvetinin yönü
Yerden be... | _page_42_Figure_8.jpeg)
**Şekil 1.42** Çekim ivmesinin Dünya'nın merkezine olan uzaklığına bağlı grafiği
Grafiğe göre çekim alan şiddetinin en yoğun olduğu yer Dünya'nın yüzeyidir. Bunun için kuvvet çizgileri bu bölgede daha sık, Dünya yüzeyinden uzaklaştıkça alan şiddetinin büyüklüğü azaldığından kuvvet çizgileri da... | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/fizik_7 dönem lise 2022.pdf | 42 | |
Fizik 7
1.10 KEPLER KANUNLARI
Gökyüzü insanların her zaman ilgisini çekmiştir. Çağlardan bu yana bilim insanları
gökyüzü hakkında araştırma yapmışlardır. 15.yüzyılın başlarında yaşamış olan ünlü ast-
ronomi bilim insanı Uluğ Bey (Resim 1.26) kendi yaptırdığı rasathanede gezegenlerin,
Ay'ın ve Günes'in hareketlerini in... | _page_45_Picture_7.jpeg)
**Resim 1.27** Johannes Kepler
Kepler, hocasının çalışmalarını da kullanarak gezegenlerin Güneş etrafındaki yörüngelerinin çember şeklinde değil elips şeklinde olduğunu açıkladı. Daha sonra Kepler, iki prensip daha açıklayarak bu açıklamaları "Gezegen Hareketinin Üç Yasası" adı altında New As... | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/fizik_7 dönem lise 2022.pdf | 45 | |
Fizik 7
Resim 1.25 Uzay mekiği ve Dünya
Uzaya fırlatılan uzay araçlarının Dünya yörüngesinden kurtulabilmesi için de bir ener-
jiye sahip olması gerekir. Yeryüzünden belirli bir uzakta bulunan cisimler yer çekiminin
etkisinde kalabilmesi için yere bir enerji ile bağlanmalıdır. Yörüngede dolanan cisimlerin
de yörüngede... | _page_44_Picture_7.jpeg)
## **1.10 KEPLER KANUNLARI**
Gökyüzü insanların her zaman ilgisini çekmiştir. Çağlardan bu yana bilim insanları gökyüzü hakkında araştırma yapmışlardır. 15.yüzyılın başlarında yaşamış olan ünlü astronomi bilim insanı Uluğ Bey (Resim 1.26) kendi yaptırdığı rasathanede gezegenlerin, Ay'ın ve Gü... | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/fizik_7 dönem lise 2022.pdf | 44 | |
Fizik 7
1. Yörüngeler Kanunu
Gezegenler odaklarının birinde Güneş bulunan elips şeklindeki yörüngelerde dolanır-
lar.
Günes
Şekil 1.44 Dünya ve Mars'ın Güneş çevresindeki yörünqeleri
Şekil 1.44'de Mars ve Dünya'nın çizdiği yörüngeler gösterilmiştir. a ve O noktaları
Dünya'nın b ve O noktaları Mars'ın yörüngesinin odak... | _page_46_Figure_8.jpeg)
**Şekil 1.45** Gezegenin eşit zaman aralıklarında yaptığı hareket
Gezegen Güneş'ten uzaklaştıkça hızı azalacaktır. Bunun sonucunda gezegen, eşit sürelerde eşit alanlar tarayacaktır (S1= S2).
#### **3. Periyotlar Kanunu**
Gezegenin Güneş'e en yakın olduğu mesafe Rmin,en uzak olduğu mesafe ise... | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/fizik_7 dönem lise 2022.pdf | 46 | |
Fizik 7
Günes
Gezegen
Rmin
Rmax
Şekil 1.46 Gezegenin Güneş'e uzaklığı
Gezegenlerin Güneş etrafındaki ortalama yarıçapının küpü (Rox) ile dolanım periyo-
dunun (T) karesi oranı daima sabittir. Bu oran,
R3
T2
şeklinde ifade edilir ve bu sabit değer 3,4 .108'e eşittir. Bu oran gezegenin kütlesinden
bağımsız olduğundan Dü... | _page_47_Figure_8.jpeg)
# **ÖZET**
#### **1. BÖLÜM : ÇEMBERSEL HAREKET**
Çembersel bir yörünge üzerinde sabit kuvvetin etkisiyle eşit zaman aralıklarında eşit miktarda yol alan cismin yaptığı harekete düzgün çembersel hareket denir. Çembersel hareket eden bir hareketlinin yörüngesi boyunca bir tam dolanımı için geçe... | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/fizik_7 dönem lise 2022.pdf | 47 | |
Fizik 7
ÖZET
1. BÖLÜM : ÇEMBERSEL HAREKET
Çembersel bir yörünge üzerinde sabit kuvvetin etkisiyle eşit zaman aralıklarında eşit mik-
tarda yol alan cismin yaptığı harekete düzqün çembersel hareket denir. Çembersel hareket
eden bir hareketlinin vörüngesi boyunca bir tam dolanımı için gecen süreye "Periyot" denir.
Peri... | null | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/fizik_7 dönem lise 2022.pdf | 48 | |
Fizik 7
Ahsen, 1,6 m uzunluğundaki ağırlığı önemsiz ipin ucuna 2 kg'lik bir taşı bağlayıp yatay düzlemde sabit 4 m/s
4.
süratle düzgün çembersel hareket yaptırıyor.
Buna göre, taş dönerken Ahsen'in elindeki ipi geren kuvvet kaç N'dir?
A) 5
B) 10
C) 20
D) 40
5.
K, L ve M yarış arabaları yatay çembersel yola şekildeki g... | _page_51_Figure_11.jpeg)
- **7.** Buz üzerinde paten yapan bir sporcu şekil I'deki gibi kolları kapalı dönerken, şekil II'deki gibi kollarını bir anda yana açarak dönüyor.
 hareketi yapan bir cismin, öteleme hareketinden dolayı öte-
leme kinetik enerjisi ve dönme hareketinden dolayı da dönme kinetik enerjisi bulunur. Cis-
min sahip olduğu toplam kinetik enerii.
Ekinetik= Edönme + Eöteleme
- m . v2 bağıntısıyla bulu... | null | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/fizik_7 dönem lise 2022.pdf | 49 | |
Fizik 7
1. ÜNİTE
ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME SORULARI
Aşağıdaki cümlelerin sonundaki boşluklara cümle doğru ise (D), yanlış ise (Y) ile yazınız.
1.
I.
Virajda savrulan araç merkezkaç kuvvetinin etkisinde kalmıştır.( ... )
II.
Merkezcil kuvvetin yönü hareket süresince dönme merkezine doğrudur.( ... )
III.
Çembersel harekett... | _page_50_Figure_12.jpeg)
Sistem O noktasından geçen düşey eksen çevresinde yatay düzlemde döndürülüyor.
#### **Çubuk yatay düzlemde dönerken herhangi bir anda,**
- I. K 'nin çizgisel sürati L'nin çizgisel süratinden büyüktür.
- II. K ve L'ye etki eden merkezcil kuvvetlerin büyüklükleri eşittir.
- III. K ve L'nin fre... | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/fizik_7 dönem lise 2022.pdf | 50 | |
Fizik 7
9.
Yarı çapı 100 m olan yatay sürtünmeli bir virajın sürtünme katsayısı 0,1'dir.
Buna göre, aracın bu virajı savrulmadan dönebilmesi için sürati en az kaç m/s olmalıdır? (g-10 m/s2)
B) 20
C) 50
D) 100
A) 10
10. K, L katı cisimleri, esnemeyen ipin ucuna r ve 2r uzunluğunda şekildeki gibi bağlanarak sürtünmesi i... | _page_53_Figure_14.jpeg)
- **12.** Özdeş K,L, M varillerinden K varili içi boş, L varili yarısı ve M varili ise tamamen su ile doludur.
 Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve III
D) I, II ve III
15. Bi... | _page_55_Picture_28.jpeg)
#### **Araç aynı süratini artırarak girdiğinde yine güvenli bir şekilde virajı dönebilmesi için,**
- I. Virajın eğim açısı artırılmalıdır.
- II. Araç virajı daha içten almalıdır.
- III. Aracın kütlesi azaltılmalıdır.
#### **işlemlerinden hangileri yapılmalıdır?**
**A)** Yalnız I B) I ve II ... | /content/drive/MyDrive/pdf-testset-small/fizik_7 dönem lise 2022.pdf | 52 |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.