Split (2)

train · 10.4M rows

text stringlengths 7 335k
Hikmatlar shodasi Troemab P.odef (1821—1880-yillarda yashab ijod qilgan fransuz yozuvchisi) Aniq fikr aniq iborani yaratadi. Fikr qancha chiroyli bo‘lsa, ibora ham shuncha jarangli chiqadi. jin. Bahslashish tushunishdan ancha oson. Yolg‘izlikni xotira bilan to‘ldirib bo‘lmaydi, bu uni yana ham chuqurlashtirishi mumkin. jiy Yomon tushuniladigan narsani ko‘pincha umuman tushunilmaydigan so‘zlar bilan tushuntirishga harakat qilinadi. Ish hech qachon tamom bo‘lmaydi, u faqat to‘xtashi mumkin. kyin Kelajak bizni xavotirlantiradi, o‘tmish esa tutib turadi. Shuning uchun xam bugungi kunimiz nazarimizdan chetda qoladi. Sun’iylik doimo pastkashlikka olib boradi. yil So‘z fikrni ifodalaydi, degan yanglish bir aksioma mavjud, so‘z fikrni noto‘g‘ri talqin qiladi desak, to‘g‘riroq bo‘lar edi. i j m Tavba qilish yaxshi, lekin yomonlik qilmaslik undan ham yaxshi. 94 janvn Hammasini tushunishga intilish va hech nimani ayblamaslik. Ko‘p narsani bilish va tinchlikni saqlash vositasi shu. y iya Tirishqaoqlik taqdirni yumshatadi. kit Qalbni istaklarining balandligi bilan o‘lchash zarur, xuddi cherkov qo‘ng‘iroqlar minorasining balandligi bilan o‘lchanganiday. Quvonch gohida g‘amli bo‘ladi, g‘am esa quvonchli. ich Hamma narsa eskiradi, hatto Ram ham. (1660—1731-yillarda yashab ijod qilgan ingliz yozuvchisi) Agar bir kun yashasang ham insonga o‘xshab yashash lozim. Aqlli bo‘lib qolish hech qachon kech bo‘lmaydi. m jon Ba’zida yo‘qotilgan quvonch g‘amga botirishi, dunyoning boshqa lazzatlarini xiralashtirishi mumkin. . – sh Bizda yo‘q narsa uchun qiladigan hamma nola-hasratlarimiz o‘zimizda boriga shukr qilmaganligimizdan kelib chiqadi.
— Ha, shuni niyat qilganmiz Klip «Kel-kel» deb nomlangan qo‘shig‘imizga ishlanadi Klip voqealarining 50 foizi O‘zbekistonda, qolgan qismi esa Hindistonda suratga olinishi rejalashtirilgan G‘oya muallifi — rejissyor Muzaffar Shams
– 12, 8 kilometr ichki yo‘llar ta’mirlandi. – 5 689 dona gaz ballon (114 tonna) almashtirildi, 30 ta gaz taqsimlash punkti va 3 057 ta aholi xonadonlaridagi gaz jihozlari texnik ko‘rikdan o‘tkazildi. – 4 ta transformator, 72 ta temir-beton ustunlar o‘rnatilib 1,8 kilometr elektr tarmog‘i tortildi. – Navro‘z, Birlashgan, Paxtakor va Fayzliobod mahallalarida 5 kilometr optik tolali aloqa tarmog‘i ta’mirlandi. – Ehtiyojmand oilalarga qo‘shimcha 35 tonna ko‘mir tarqatildi. – 1 963 nafar fuqaro tibbiy ko‘rikdan o‘tkazildi. Turli ko‘rinishdagi kasalliklar aniqlangan 48 nafar fuqaro shifoxonalarga yotqizildi, 4 nafarida respublikadan jalb etilgan mutaxassislar tomonidan yuqori texnologik jarrohlik amaliyoti o‘tkazildi, 15 nafariga davolanish uchun imtiyozli yo‘llanma berildi. ambulator davolanish tavsiya etilgan 94 nafar ehtiyojmand fuqaro bepul dori-darmon bilan ta’minlandi. – 15 ta mahallada stritbol, 9 ta mahallada stol tennisi bo‘yicha musobaqa tashkil etilib, unda 704 nafar yosh qamrab olindi. – 5-umumta’lim maktabiga 370 million so‘mlik kompyuter jihozlari va sensorli monitor vaucheri topshirildi. Shuningdek, 10 ta maktabga 2,5 million so‘mlik badiiy adabiyotlar to‘plami, sport maktabiga 57 million so‘mlik 129 dona sport anjomlari yetkazib berildi. – 76 nafar ishsiz fuqaroning 8 nafari doimiy ishga joylashtirildi, 12 nafari kasb-hunarga o‘qitishga yo‘naltirildi, 23 nafariga ishsizlik nafaqasi tayinlandi va 33 nafari jamoat ishlariga jalb qilindi. – 127 nafar fuqaroga 2,9 milliard so‘mlik imtiyozli krediti ajratildi. Shundan 315 million so‘mini 41 nafar talabaga berilgan ta’lim krediti tashkil etadi. – “Yoshlar daftari” ro‘yxatidagi 13 nafar talaba yoshning 34 million so‘m shartnoma pullari to‘lab berildi. – “Ayollar daftari” ro‘yxatidagi 28 nafar xotin-qizlarga 5 yillik ijara shartnomasi asosida ijtimoiy uy-joylar ajratildi. – Navro‘z va Quyitosh mahallalarida yashovchi 3 nafar xotin-qizga 5,7 million so‘mlik uy-joy ijara pullari to‘lab berildi. Shuningdek, tumandagi yana bir qator muammolarni bartaraf etishga qaratilgan manzilli dastur belgilab olindi. Ishchi guruhi o‘z faoliyatini davom ettirmoqda. Sh.Suyarov, Sh. Ortiqboyev (suratlar), O‘zA.
dan turib, XX asrning o‘rtalariga borib dunyo miqyosida uglevodorod zaxiralari tugaydi, energetik tanqislik boshlanadi, deb go‘yoki insoniyat kelajagi haqida qayg‘uradi. Yana bir guruh ekspert va siyosatdonlar esa, ichimlik suvi resurslari tugab borayotgani, havoning buzilayotgani haqida o‘zicha bong urgandek bo‘ladi. Lekin, afsuski, ular bashariyatning eng buyuk boyligi—ma’naviy-ruhiy resurslariga ulkan xavf tug‘ilayotgani, bu tengsiz ne’mat kundan kunga himoyaga muhtoj bo‘lib borayotgani haqida so‘z yuritmaydi. Tasavvur qiling, ota-onaning farzandga, farzandning esa ota-onaga muhabbati barham topadigan bo‘lsa, oila, mahalla, xalq va vatan degan tushunchalar o‘z qadrini yo‘qotsa, bu hayotning ma’nosi qoladimi? Energetik zaxiralar qanchalik mo‘l bo‘lmasin, moddiy farovonlik naqadar yuksalmasin, ularning hech biri insonning ma’naviy qiyofasini belgilab beradigan azaliy qadriyatlarning o‘rnini to‘ldirolmaydi. She’riyat muxlislariga yaxshi ma’lumki, mumtoz adabiyotimizda Quyosh ko‘pincha mehr obrazi orqali ifodalanadi. Bu bejiz emas. Chunki Quyosh dunyoni yoritsa, tiriklik manbai bo‘lsa, mehr qalbni nurafshon etadi, ma’naviyat, ezgulik va olijanoblik manbai bo‘lib xizmat qiladi. Ya’ni, mehrning quvvati, inson va jamiyat hayotidagi ahamiyati Quyoshnikidan aslo kam emas. 140
Tovarlar va xizmat (tarif)larning . o‘rtacha iste’mol narxlari Cpeдниe пoтpeбитeлъckиe цeнъ: (тapиф) нa тoвapъги ycлyги Davomi Пpoдoлжeниe 2016 2017 2018 2019 aa . Koмпpимиpoвaнний Suyultirilgan tabiiy 12261 14441 18941 2470 пpиpoдний гaз gaz (metan), a7? (мeтaн), м Yoqilg‘i Toпливo Ko‘mir 1464001 154954) 273000) 300300) Yгoлъ Madaniy mollar Kyлeттoвapъ Televizor 1705804 { 21771491 2190054 { 2758659) Teлeвизop . 15B флeш USB flesh-xotira - - - 64755 нakoпитeлъ Radio va boshqa Paдиoпpиeиниkи н elektro-akustika 67261 80334 91990) 145364 uskunalari akycтичeckaя aп-пapaтypa Raqamli д Цифpoвoй fotoapparat 4651011 586959) 7373787; 1088346 фoтoaппapaт Yozuv tushirilgan Koмпakт-диckи kompakt-disklar 3876 4901 4430 5641 cзaпиcъю Futbol to‘pi 31258 45195 52523 62924 { Mяч фyтбoлънъий Bolalar aravachasi 241936) 329809) 399006). 606407; Koляcka дeтckaя O‘yinchoqlar Игpyшkи Bolalar uchun Игpyшkи плacтмac-plastmassali 16177 22495 25431 30726 4 o‘yinchoqlar coвмe для дeтeй Bolalar uchun lAr ягkиe дгя yumshoq 3778901 44357) 527981 62158) M дa o‘yinchoqlar дeтё Koтpyшeгмa Koмпъютepвз 3 periferiya jihozlari и пepифepийнoe oбopyдoвaниe . ; Moнитop для Stol kompyuteri - uchun manitor 5575011 835965) 8415691 1080167 нacтoлънoгo koмпъютepa Moш иk 1997546 } 25820331 2722910 128858391 Hoyтбyk Printer 934835 { 1289972 1398667 { 1674914 { Пpинтep 56 Цeнъгв Yзбekиcтaнe
Iltimos, saytga kiring yoki ro‘yxatdan o‘ting va shunda ushbu savolga javob berishingiz mumkin bo‘ladi
«1 OKTABR – O‘QITUVCHI VA MURABBIYLAR KUNI» BAYRAMI MUNOSABATI BILAN O‘TKAZILGAN TADBIRLAR
bermish. Chora bu ishga intiqom durur, Yo‘qsa bo‘lmoq tirik harom durur» tarzidagi maktubidagi fikrlarni izohlang. Unda xalqimiz ma’naviyatiga xos qanday qadriyatlar aks etganligini aniqlang. 9. «Bo‘lsa ul dushman ilgida mahbus, Manga nomus erur, sanga nomus», —deb yozganda Navdarshoh nimani ko‘zda tutadi deb o‘ylaysiz? 10. «kki muhlik ajab g‘am o‘ldi anga, Motam ustiga motam o‘ldi anga. Bilmadikim ne ish ekin hodis, Kim bu ishga bo‘lub ekin bois» misralarida kimning holati aks ettirilayotganligini matndan toping va izohlab bering. 11. «Kech kelur fikridin eduk g‘amnok, Yetmagan anda, bizni etti halok» satrlari kim haqida bitilgan deb o‘ylaysiz? 12. Quyidagi testlarning javobini toping. 52 Test topshiriqlarini bajaring: TI — . «Maylni qo‘yki, volai zor ul, Jon berib vasliga xaridor ul» misralarida kim haqida so‘z ketayapti? . Jobir. . Mehr. . Suhayl. . Navdar. Nu’mon. ola b» «Taxtani uyla kov-kov etti, Ki suv yo‘lini nechukki nov etti» satrlarida gap nima haqida ketyapti? . Suhaylning Jobir bilan urushi. . Mehrning iztiroblari. . Jobirning hiylasi. . Diydabonning hushyorligi. . Kema ahlining vahimasi. пИOиP V. Ov ketidan quvib sipohidan ajralgan Navdarshohning Jobir tuzog‘iga ilingani, bo‘ron ofatidan halokatga uchragan shoh Nu’monning tushgani haqida. Qoldi Navdarg‘a chunki bir manzil, Besha ichra murur’ edi mushkil. Murur —o‘tish, yurish.
—mahalliy o‘z-o‘zini boshqarish organlari o‘z vakolatlari doirasida mehnat sharoitlarini va mehnatni muhofaza qilishni yaxshilash bo‘yicha tadbirlar dasturlarini ishlab chiqadilar va amalga oshiradilar; —korxona va tashkilotlar darajasida ishlabchiqarish shart-sharoitlaridan kelib chiqqan holda mehnatni muhofaza qilish bo‘yicha tadbirlar rejasi ishlab chiqiladi. Dasturlarni ishlab chiqishda mehnat sharoiti ahvolini tahlil qilish, davlat nazorat organlarining tahliliy hisobot materiallari, hokimiyat ijroiya organlarining mehnat masalalari bo‘yicha hisobotlari, ilmiy tadqiqot tashkilotlarining ilmiy ishlanmalariga tayanish kerak. Dasturlar tarkibi quyidagicha bo‘lishi mumkin: —mehnatni muhofaza qilish me’yoriy-huquqiy bazasini takomillashtirish; —mehnatni muhofaza qilishni tashkiliy va texnikaviy jihatdan ta’minlash; —kasb ta’limi, mutaxassislarni o‘qitish va qayta tayyorlashni kuchayurish; —xodimlarni shaxsiy va jamoaviy himoya qilish vositalarini ishlab chiqish va takomillashtirsh; —mehnatni muhofaza qilishning axborot ta’minotini kuchaytirish. Boshqaruv qarorini dastur shaklida asoslash operatsiyalarning umumiy mantiqli izchilligidan iborat qator bosqichlar vazifalarini amalga oshirishni yoki boshqacha qilib aytganda qaror qabul qilishni ishlab chiqish algoritmini ko‘zda tutadi. Bunda algoritm tushunchasi axborotni o‘zgartirish jarayonini belgilovchi aniq yo‘riqnomadir. Boshqaruv qarorini ishlabchiqarishga sabab bo‘lgan bosqich— ko‘rib chiqilayotgan vaqt doirasida boshqaruv maqsadini shakllantirishdir. Boshqaruv nazariyasida maqsad tushunchasiga katta ahamiyat beriladi. Ilmiy adabiyotlarda «maqsad» tushunchasi mazmunini aks ettiradigan turlicha, lekin ma’no jihatdan bir-biriga yaqin ta’riflar mavjud. Ularni umumlashtirgan holda quyidagicha tasniflash mumkin: a) amalga oshirilishi mo‘’ljallanayotgan faoliyatning kutilayotgan natijasiga nisbatan qaror; b) erishilishi kerak bo‘lgan boshqaruv tizimining istalayotgan, imkoni bo‘lgan va zarur holati; d) kelajakdagi faoliyatning eng maqbul natijasi; €) korxona (tashkilot) erishishga intilayotgan boshqaruv obyektining holati sifatida. 171
AQSh tashqi siyosatida Afg‘on vektorining shakllanishi va AfPak strategiyasining muammoni bartaraf etishdagi o‘rni
“AQSh rahbarlari tarqatayotgan bayonotlarga ko‘ra, ular 2014-yildan keyin ham o‘zlarining to‘qqiz harbiy bazalari bilan Afg‘onistonda qolishmoqchi Bu “mustamlaka” ma’nosini anglatib, faqatgina urushning davom etishiga sabab bo‘ladi,” deb qayd etgan Hikmatyor
Namanganda kuzatilgan kuchli shamol 3 qavatli bino tomini uchirib yubordi (foto) Namanganda 1-aprelda kuzatilgan kuchli shamol To‘raqo‘rg‘on tumani markazida joylashgan “Ark” majmuasining tomini uchirib yubordi. Bu haqda “Daryo” muxbiri Azizbek Abduvaliyev xabar bermoqda. 2014-yilda qurilgan ushbu uch qavatli majmua aslida mehmonxona uchun mo‘ljallangan. Avvaliga oshxona sifatida foydalanilgan, 2016-yildan esa “Komilaoy shifo” xususiy shifoxonasi faoliyat olib bormoqda. — Hodisa chamasi soat 15:10 larda ro‘y berdi. Uchinchi qavat dam olish maydoniga mo‘ljallangani uchun tomi metall konstruksiya va tunuka materiallaridan foydalanib, o‘stirma ayvon, ya’ni “naves” tarzida qurilgandi. Atrof ochiq bo‘lgani uchun qattiq shamol uni uchirib yubordi, — deydi majmua ish boshqaruvchisi To‘lqinjon Boltaboyev. Bu payt shifoxonda 12 nafar bemor, 9 nafar xodim bo‘lgan. O‘lchami 400 kvadrat metrga teng tom qulashi oqibatida hech kimga shikast yetmagan. — Viloyat Favqulodda vaziyatlar boshqarmasi boshlig‘i, general-mayor Qosimali Ahmedov boshchiligida guruh darrov voqea joyiga yetib keldi. Birinchi galda majmua elektr tarmog‘idan uzildi. Bino ichidagi fuqarolar zudlik bilan tashqariga olib chiqildi. FVB xodimlari maxsus asboblar yordamida tomning ko‘chib tushgan metall va tunukalarini kesib, yo‘lni ochishdi, — deydi tuman FVB boshlig‘i, podpolkovnik Foziljon Xo‘jamberdiyev. Majmua egasi tadbirkor Salohiddin Najmiddinov tomonidan bugunning o‘zida tomni qayta o‘rnatish bo‘yicha ishlar boshlab yuborildi. Shifoxona yana bir haftadan so‘ng faoliyatini davom ettirishi kutilmoqda. “Ark” majmuasining avvalgi ko‘rinishi (arxiv) Ma’lumot uchun, kecha To‘raqo‘rg‘on tumanida kuzatilgan shamol tezligi sekundiga 15—17 metrga teng bo‘lgani aytilmoqda.
Tovushqatorning yonma-yon joylashgan ikki pog‘onasi orasida hosil bо‘lgan yarim tonga diatonik yarim ton deyiladi^, Yuqorida aytilgandek, tovushqa-torning asosiy pog‘onalari mi-fa va si-do yarim tonlarini hosil qiladi
ta ko‘ylakda turgan yigitni ko‘tar-ko‘tar qilib, yana vagonga olib chiqdi-da, lovullab yonib turgan pechkaga tashlab yuborishdi... O‘g‘lim Rahmonberdi, bu payt poyezd shunaqangi qattiq gudok chaldiki, to‘planganlarning faryodi bilan qorishib ketdi... Uch qishloqdan borgan uch arava erkak dod-faryodga chidolmay, o‘zimiz ham dod-faryod qilishib, qishlog‘imizga yetib keldik. Bilasanmi o‘g‘lim, bu voqea 1918-yilda generallar generali Budyonniy bu yurtga kelganda bo‘lgan. Mayli, men jinday yig‘lab olay. Sen yig‘lama. Yaxshisi, eslab qolib, keyin shular haqida she’r yozgin. ив YETTINCHI BOB KATTA HOVUZDA IT O‘LIB QOLGANLIGI HAQIDA Ertalab ustamdan xabar olay deb chiqsam, odam ko‘p. Bolalar ham, chollar ham, . o‘g‘ilchasining to‘nchasini yopinib chiqqan buvilar ham bor. Bitta bo‘lib olishib, qo‘llarini shop-shop qilishib, nimalar to‘g‘risidadir suhbatlashyapti. Bilasiz-ku, birovlarning gapiga quloq solishni yaxshi ko‘raman. Kamol xola, sigirimiz tug‘guncha o‘shandan sut olib turardik, qo‘lini shop etib gapiryapti. — Erkakmisanlar, musulmonmisanlar? Kasal it suvichaman deb kelib, hovuzga tushib o‘lib qolgan. O‘g‘illarim shu suvdan ichib, kechadan buyon qusib, o‘’lay-o‘lay deb turishibdi. : —Kimning iti ekan? —Hasan cho‘loqniki deyishyapti: —Voy Bo‘ribosarimi? 41 ma 2
Suvrati sumanbar, yashil o`tloqqa (80-бет ) Jayronni ovlaguvchi, qoshlari kamon, Go`zal
Menimcha sog’lom turmush tarzi to’g’risida siz oz bo’lsada tushunchaga egasiz Men bu maqolam bilan Amerikani kashf etaman demoqchi emasman, ammo bunga eng birinchi qadamni tashlay olishlaringizga yordam beraman va buni birgalikda uddalashimizga ishonaman
V.Rahmonov va Ya.Egamova tarjima qilgan Muhammad Haydar Mirzoning "Tarixiy Rashidiy"" asarida ham Alan-quva haqida o‘qidik. Mazkur asar Tug‘luq Temurxonga bag‘ishlanib, unda ko‘plab tarixiy-badiiy hikoyalar o‘rin egallaydi. Muallif asarining birinchi faslida Tug‘luq Temurxonning shajarasini keltirib, Alanquvaga borib taqalishini aytadi. Jumladan, asarda shunday yoziladi: "Tug‘luq Temurxon Esan Bo‘g‘axonning o‘g‘lidir. Mana Esan Bo‘g‘axonning shajarasi, Esan Bo‘g‘axon ibn Duvojixon ibn Baroqxon ibn Qaro Is-u ibn Motukan ibn Chig‘atoy ibn Chingizxon ibn Yasukoy ibn Birton ibn Qobil ibn Tumana ibn Boysung‘ar ibn Qayd-u ibn Dumanin ibn Buqo ibn Buzanjirxon, u Alanquva Ko‘rklukxonning o‘g‘li edi. Alanquva juda pok ayol bo‘lgan. U haqda "Zafarnoma"da shunday hikoya qilinadi: "Tuynukdan uning uyiga bir yorug‘lik nuri tushdi va u nur Alanquvaning og‘ziga kirdi, shundan so‘ng u o‘zining homilador ekanligini sezdi, bu xuddi Jabroil alayhissalomning nafasidan Imronning qizi Maryamda erkak daxlisiz homila paydo bo‘lganiga o‘xshaydi. Fard: Maryam qissasini eshitsang tildan, Alanquva holin anglaysan dildan. Ushbu kitobning–bu hikoyalardan maqsadi shuki, Buzan-jirxon onadan otasiz tug‘ildi. Onasi Alanquva Ko‘rklukka kelsak, uning nomi barcha tarixiy bitiklarda qayd etilgan va u Nuh alayhissalomning o‘g‘li Yofas (ularning ruhlari shod bo‘lsin)ga borib taqaladi. Alanquva Ko‘rklukning bobolarining har biri tarixlarda zikr etilgan, ular haqida hikoyamiz cho‘zilib ketmasligi uchun bu yerda to‘xtab o‘tirmaymiz"," –deb yozadi muallif. Haydar Mirzoning Alanquva to‘g‘risidagi bu ma’lumotlari qisqa va ixcham tarzda berilgan. Muallif Alanquva hikoyasining asosiy syujet nuqtasini "Zafarnoma": dagi ma’lumot bilan to‘ldiradi. Va ikki misrali fard keltiradi. Alanquva hikoyasining Maryam qissasiga o‘xshashligini, barcha manbalarda bu haqida qayd qilinganligini aytib o‘tgan. a Mirzo MuhammadHaydar. Tarixiy Rashidiy. Sharq NMAK, 2007. (4 «Tarixi Rashidiy". V.Rahmonov, Ya.Egamova, Sharq ziyokori. 2007. 12-bet. 55
Bosh sahifa Kompyuter o‘yinlari Yagona aloqa opеratori “Beeline” (“Unitel” MChJ va “Buzton” QK) BEM (“Buxgaltеrga elеktron madad”) loyihasi “Beeline Club” shеriklik dasturiga ulanganini ma’lum qiladi “Platinum” va “Gold” imtiyozli kartalari egalariga ommabop dastur mahsulotiga mos tartibda 20 va 10 foizlik chеgirmalar taqdim etiladi
Hot Tags: Xitoy, ishlab chiqaruvchilar, etkazib beruvchilar, fabrika, tovar belgilari, quyoshli ko'cha chiroqlari, arzon, sifatli, Idoraviy sertifikatlash, eng yaxshi, moda
52. Ilvin M.S. Osnovi teorii uprajneniy po inostrannomu yazmku. -M., 1975. 53. Leontyev A.A. Yazik, rechB i rechevaya deyatel’nost’. -M., 1969. 54. Lyaxovitskiy M.V. Metodika prepodavaniya inostrannix yazmkov. M., 1981. 55. Mirolyubov A.A. i dr. Teoreticheskiye osnov’ obucheniya inostrann’m yazmkam v sredney shkols. M., 1981. 56. Ostrovskiy B.S. Angliyskiy yazik na fakul’tativnix zanyatiyax v sredney shkole. M., 1977. 57. Passov Ye.I. Osnovo‘ kommunikativnoy metodiki obucheniya inoyazmChnomu obsheninyu. M., 1289, 58. Passov Ye.I. Besedm ob uroks inostrannogo yaz’ka. – Leningrad, 1977. 59. Passov Ye.I. Osnov’g metodiki obucheniya inostrannim yazkkam. M., 1977. 60. Rogova G.V. Methods of teaching English. M., 1983. 61. Rogova G.V.. Vereshagina I.11. Metodika obucheniya angliyskomu yaz’ku na nachal’nom etape srediyey shkoli. M., 1975. 62. Rogova. R.G., Rabinovich V.M., Saharova., T.Ye. Metodika obucheniya inostrann’gm yazmkam v sredney shkole. M., 1985. 63. Salomatov K.I., Shatilov S.F. Praktikum po metodike prepodavaniya inostrannim yazmkam. M., 1985. 64. Stronin M.F. Obuchayushiye igrm na uroke angliyskogo yazmka. M:, 1981. 65. Skalkin V.L Kommunikativnme uprajneniya na angliyskom yazmke. M., 1983. 66. Miller Ye.N. Rabota s gazetoy. M., 1976. 67. Murasheva Ye.I. Izucheniye prepodavaniya nemetskogo yazmka. M., 1961. 68. Petlin B.C. Metodika obucheniya grammaticheskim yavleniyam fransuzskogo yazmka v sredney shkole. M., 1961. 69. Shatilov S.F. Metodika obucheniya nemetskomu yazmku v sredney shkole. M., 1986. 70. Sherba L.V. Prepodavaniye inostrannix yazmkov v sredney shkole. M., 1974. 71. Sherba L.V. Yazmkovaya sistema i rechevaya deyatel’nostv. L., 1947. 72. Yazmkova N.V. Sbornik zadach i zadaniy po metodike prepodavaniya inostrannix yazikov. L., 1977. 73. Kontrol’q rechevix umeniy v obuchenii inostrannim yazmkam. Pod redaksiyey professora Setlin V.S. -M., 1970. 74. Osnovn’iye napravleniya v metodike prepodavaniya inostrann X yaz’kov v 19-20 v, Pod redaksiyey Raxmanova I.V. 1972. 75. Metodika prepodavaniya inostrannix yazmkov za rubejom. M., 1976 Ch... 76. Metodika prepodavaniya inostrannix yazmkov za rubejom. M.,1976 CHI. 77. Buzon T. Interaktivn’ metod prepodavaniye. M. 1998. 78. Stepko I.Ya. Ispol’zovaniye nov’ix pedagogicheskix texnologii v obrazovatel’nom protsesse. M. 2002. 294
Kengashda 16 nafar xonandalar tomonidan taqdim etilgan videokliplar ko‘rib chiqildi
Toshkentda fuqaroni 4 ming dollar evaziga Shvetsiyaga ishga yuborishni va’da qilgan shaxs aniqlandi Toshkent shahrining Chilonzor tumanida fuqaroni Shvetsiyaga ishga yuborish uchun 2 ming dollar olgan shaxs ushlandi, deb xabar beradi Bosh prokuratura huzuridagi departament. Ma’lum qilinishicha, departamentning Toshkent shahar boshqarmasi tomonidan DXX xodimlari bilan hamkorlikda tezkor tadbir o‘tkazilgan. Tadbir davomida “T.F.” MCHJ rahbari Sh.F. fuqaro S.ning ishonchiga kirib, uni Shvetsiya davlatiga yuborish va ishga kiritib qo‘yish masalasini 4 ming dollar evaziga hal qilib berishni va’da qilgani aniqlangan. Ushbu shaxs kelishilgan pulning 2 ming dollarini olgan vaqtida ashyoviy dalillar bilan ushlangan. Mazkur holat yuzasidan Jinoyat kodeksining 168-moddasi (firibgarlik) bilan jinoyat ishi qo‘zg‘atilib, tergov harakatlari o‘tkazilmoqda. Avvalroq Andijonda fuqarolarni Polshada ishlashga noqonuniy jo‘natish bilan shug‘ullangan firma aniqlangani, Samarqandda uch nafar fuqaroni AQShga yuborish uchun 60 ming dollar olgan shaxs ushlangani to‘g‘risida xabar berilgandi.
Foyda Xarajat Aktiv 30.000 Passiv M { dollar 1. 30.000 dollardan o‘zim foizni belgilayman. Bu o‘rtacha–1096. Ko‘p banklarsizning omonatingizdan kelib chiqib 596 dan ortiq to‘lashmaydi. Agar men o‘zimning 10.000 dollarimdan 1096 foyda ko‘rish uchun foydalansam ham bank taklif qilayotgan daromaddan ko‘ra baribir yaxshiroq hisoblanadi. 2. Shunday qilib men 20.000 dollar (30.000 – 10000). daromadga ega bo‘laman. Xuddi shunday daromadni keyinchalik uning aktiviga aylanadigan bank ham oladi va foizlar asta o‘sib boradi. 3. Bu 20.000 dollar erkin soliqni YARATDI-E"Ye" bo‘limidagi o‘rta xizmatchi bunday daromad olishi uchun uning sarmoyasi 40.000 ming bo‘lishi lozim, chunki hukumat-u bilan (50-50) ga ishlaydi. Aniqrog‘i, hukumat xizmatchining yarimoylik maoshiga sherik. 4. Mulkning bundan keyingi soliq va boshqa xarajatlari endi olgan odamning zimmasiga o‘tdi, chunki men unga uyni sotganman. 5, Yo‘qdan bor qilib pul ishlashda o‘ng tomonda shunga o‘xshash xuddi bankdagi kabi ko‘p ijobiy imkoniyatlar bor. Bunga o‘xshash bitimlar bir haftadan bir oygacha amalga oshadi. Aytmoqchi bo‘lganim, soliqlardan orttirib 20.000 dollar pul topish uchun xizmatchilar anchagina vaqt yo‘qotishlari mumkin. Foyda 40.000 dollar Xarajat Maosh solig‘i Daromad solig‘i a Aktiv 24 20.000 dollar Passiv 66
189 chislu soxranivshixsya primitivnыx semeystv irodov Vostoch� naya Aziya prevosxodit Severnuyu Ameriku, odnako bogatstvo konkretnыx fitotsenozov vesma variruyet, i chasto imenno amerikanskiye lesa okazыvayutsya bogache iz�za polidominantno� go xaraktera ne tolko travyanogo yarusa, no daje drevostoya, kotorыy v otdelnыx mestax mojet soderjat neskolko de� syatkov vidov. Naibolee obыchnыe gruppirovki v Appalachax sostoyat iz razlichnыx vidov duba (Quercus borealis, Q. alba, Q. falcata, Q. prinus, Q. minor, Q. marilandica, Q. lyrata, Q. nigra) s uchasti� yem dvux vidov orexa, kashtana (Castanea dentata), platana, kle� nov. Kashtanы seychas silno postradali ot vvezennogo iz Kitaya paraziticheskogo griba. Obыchnы takje bukovыe lesa (F. grandiflorus) s saxarnыm klenom (A. saccharum), amerikan� skoy lipoy (T. americana), jeltoy berezoy (Betula lutea), tyul� panovыm derevom. Zapadnee Appalachey sredi osnovnыx leso� obrazuyuщix porod chasto mojno videt takje gikori mnogix vidov, chaщe vsego Carya pecan. Vidы gikori ochen blizki k na� stoyaщim orexam (Juglans). Gikori obrazuyut smeshannыe dre� vostoi s dubami, yasenyami, klenami i drugimi porodami. Poyas gikori silno postradal ot pojarov i rubok. V yujnoy chasti nemoralnogo massiva Atlanticheskoy Ameriki stanovyatsya za� metnыmi vechnozelenыe kustarniki i nizkiye derevya, napri� mer perseya burbonskaya (Persea burbonia) iz lavrovыx, magno� liya krupnotsvetnaya i dr. Na yuge obыchnыmi stanovyatsya takje sosnyaki iz teplolyubivыx vidov sosnы s primesyu dubov, lik� vidambara i drugix listopadnыx porod. K severu, v Kanade, vidovoye raznoobraziye listvennыx lesov padayet. Bo’lshaya chast ix obrazovana saxarnыm klenom, ame� rikanskoy lipoy, jeltoy berezoy, belыm dubom, amerikan� skim yasenem. Zdes je obыchnы smeshannыe lesa s dobavleniyem iz xvoynыx – neskolkix sosen, yeley, tuy vostochnoy i kanad� skoy tsugi. V Severnoy Amerike obыchnaya shirotnaya protyajen� nost polosы shirokolistvennыx lesov zamenyayetsya pochti meridionalnoy, poetomu otdelnыe nemoralnыe elementы pronikayut daleko k severu, pochti do granis lesotundrы. V Yov� razii sxodnoye yavleniye v bolee ogranichennыx masshtabax mojno prosledit lish v kraynix zapadnыx i vostochnыx okeaniche� skix sektorax materika (naprimer, v Shotlandii ina Kamchat� ke). Mnojestvo reliktovыx mestonaxojdeniy nemoralnыx elementov svidetelstvuyet ob ix bыlom ochen shirokom raspro� stranenii. Eto podtverjdayetsya i paleogeograficheskimi dan� nыmi, kotorыe pokazыvayut preobladaniye shirokolistvennыx
Instrumentalnost (“bajarish”-“natija”) –bu ikki hodisaning o‘zaro bog‘liqligini ifodalab, yerishilgan ijobiy natija orqali xodimlar ma’lum bir ko‘rinishda taqdirlanadi. 3. Kadrlarni rejalashtirish Ilmiy-texnika taraqqiѐti davrida mutaxassislar tayѐrlash muddatining uzoqligi, unga ketadigan xarajatlarning yuqoriligi, malakali kadrlar hissasini ortib borishi tufayli kadrlarni rejalashtirishga talab yanada ortadi. Ilmiy muassasalarda boshqa tashkilotlarga nisbatan kadrlarni rejalashtirishning roli juda yuqori. Chunki bu yerda yo‘l qo‘yilgan jamiyatdagi ijtimoiy xarajatlarni ortishigagina olib kelmasdan, korxonalar uchun zarur xodimlarni yetishmasligiga ham sabab bo‘ladi. Kadrlarni rejalashtirishda quyidagilar inobatga olinishi kerak:  qanday malakada necha xodim, qachon va qayerda zarur?  ijtimoiy ahvolini hisobga olgan holda qaysi tartibda zaruriy xodimni jalb etish va ortiqchasini qisqartirish mumkin?  Qay tartibda xodimlarni qobiliyatidan unumli foydalanish mumkin?  qanday qilib kadrlar malakasi va sifatini yaxshilash, doimiy, maqsadli ko‘maklashish mumkin?
Fransiyada keksalarga maishiy yumushlarda yordam berishga mo‘ljallangan robot yaratildi, deb xabar beradi “Korrespondent.net”. Robot-sherik pandemiya vaqtida foyda beradi, chunki ko‘plab keksalar majburiy izolyatsiyadan aziyat chekmoqda. Robot suhbatlasha oladi, videoqo‘ng‘iroqlar yoki o‘yinlarni ekranga chiqarib berishi, kvartira rejasini tuzishi, kerakli barcha qaydlarni eslatib turishi mumkin. Sun’iy intellekt sharofati bilan robot o‘z xo‘jayinining odatlariga moslashadi. Agarda o‘z egasining ahvoli yomonlashsa, robot favqulodda xizmatlarni yordamga chaqira oladi. Robot-yordamchining narxi 6 ming dollar atrofida. Avvalroq Samsung uy ishlariga yordam beradigan noodatiy robotni taqdim etgani to‘g‘risida xabar berilgandi.
nmison tomonidan o‘zboshimchalik bilan o‘zgartirib bo‘lmaydi. Bun-dun kelib chiqadiki, tenglik prinsipi inson tabiatiga zid keladi va uni jamiyat tuzilishining negiziga qo‘yib bo‘lmaydi. Neoliberalizm. Adam Smitning haqiqiy, klassik liberalizmiga nima bo‘ldi? XIX asrning so‘nggida ma’lum bo‘ldiki, erkin bozor A.Smit o‘ylaganchalik o‘zini-o‘zi nazorat qila olmas ekan. Raqobatni mukammal deb bo‘lmas, A.Smit ogohlantirganidek, ishlab chiqaruvchilar bozorni to‘ldirib tashlashar, monopoliyalar ko‘payib borar udi. Tizim kambag‘al quyi sinfni kengaytirib yubordi. Sinfiy mansublik meros bo‘lib qolar, boy oilalar farzandlari ta’lim olib, tanish-bilishlar orttirib, hokimiyatda yuqori cho‘qqilarni egallardi. Speku-Iyativ sarmoyalar sabab iqtisodiy inqirozlar tez-tez qaytarilib turar, uyniqsa kambag‘al va ishchi sinflarga ko‘proq zarar qilar edi. Qisqasi, “larssez-faire” iqtisodiyotning bir qancha muaommali tomonlari mavjud edi. Ingliz faylasufi Tomas Hill Grin 1880-yillarda liberalizmni qayta ko‘rib chiqdi. Liberalizmning asosida erkin jamiyat yotadi. "Lekin iqtisodiy taraqqiyot bu erkinlikni tortib olsachi?”—deb savol tashlaydi o‘rtaga Grin. Klassik liberallar kelishuv (ikki tomonning davlat nazoratisiz shartnoma tuzishi)ga katta urg‘u beradilar. Agar sizga qo‘yilgan shartlar yoqmasa, shartnoma tuzmang, tamom. Lekin kelishayotgan tomonlar o‘rtasida katta tafovut bo‘lsachi? Ma-sulan, boyish beruvchi va ishga zor bo‘lgan kambag‘al o‘rtasida. Kuambag‘ʻalning judayam oz maoshli ishni qabul qilishi yoki qilmasligi o‘rtasida “erkin tanlash huquqi” bor deb bo‘ladimi? Lekin bu miq- (lor qorinni to“qlash uchun ham yetmasachi? Shunday mulohazalar qilib, F.H.Grin ta’kidlaydiki, bu holatda davlat jalb qilinishi kerak. Davlat erkinlikni buzish uchun emas, uni himoya qilish uchun aralashadi. T.H.Grin buni ijobiy erkinlik deb atagan. Davlatning aralashuvi tulabga javob beradigan darajada erkin yashashni ta’minlash uchun bo‘lishi kerak edi. Ijtimoiy-iqtisodiy o‘zgarishlar ta’sirida XX asrning 30-yillarida liberalizm neoliberalizmga o‘sib o‘tdi. Unda AQSH prezidenti I, Ruzveltning «Yangiyo‘li» katta o‘rin tutdi. Ruzvelt davlatning iqtisodiy va ijtimoiy roli masalasini qaytadan ko‘rib chiqdi. 189
- 398 XSH VOB. MATRITSANING NORMAL FORMASI Ikkinchi tomondan, Yo=g uchun (6) dan, 2,—101) =4.0 ga ko‘ra — 2) (0) 79410) (8) kelib chiqadi. Shu bilan 1-matritsaning kanonik ko‘rinishi yagonaligining isboti tugallanadi. Biz biryo‘la A(K) matritsaning invariant ko‘paytuvchilari deb ataluvchi-e,().) ko‘phadlarni bevosita izlash usulini hosil qildik. Misol, Ushbu 1245) 34, A» matritsani kanonik shaklga keltiring. Bir necha elementar almashtirishlarni bajarib, quyidagini hosil qilamiz; 9 10 12451 } 12-} 5), }, 1 10 - qazi 0) (19—1002—31 0) (1 0 0 1 0 d 018—1012 —3), }. Ikkinchi tomondan (2). matritsaning invariant ko‘paytuvchilarnni bevosita hisoblash mumkin edi. Chunonchi, bu matritsa elementlarining eng katta umumiy bo‘luvchisini hisoblab, 40) = 201) = 1 ekanligini topamiz. A(A) matritsaning determinantini hisoblab va uning yuqori kozffitsisnti 1 ga tengligini e’tiborga olib, 4) = 14—1018—371 ni hosil qilamiz va shuning uchun ham 41) 41) M (92 yer?) = 605. Unimodulyar 1-matritsalar. Sonli matritsalarning o‘xshashligi bilan ularning xarakteristik matritsalarining ekvivalentligi orasila bog‘lanish Avvalgi paragrafning natijalaridan 1-matritsalar ekvivalentligining bitta alomati kelib chiqadi. Unga quyidagi ikkita deyarli aynan ifodani berish mumkin. Agar ikkita }-matritsa yagona bir xil kanonik shaklga. keltirilsa, va faqat shundagina, ular ekvivalentdir. Agar ikkita }-matritsa bir xil invariant ko‘paytuv- «larga ega bo‘lsa va faqat shundagina, ular ekvivalent-ir. Boshqa xarakterga ega bo‘lgan yana bitta alomatni keltirib chiqaraylik, b 7
Joriy yil 13-16 iyun kunlari Rossiya Federatsiyasining Sochi shahrida o‘tkazilgan “Avrora-2019” Xalqaro tanlov festivalida namanganlik yoshlar yuqori natijani qayd etdi. Xalqaro tanlovda viloyat madaniyat boshqarmasiga qarashli Namangan tumanidagi 5-, Pop tumanidagi 7-, Namangan shahridagi 11-, Uchqo‘rg‘on tumanidagi 12-bolalar musiqa va san’at maktablarining fortepiano, an’anaviy xonandalik, estrada xonandaligi, torli cholg‘ular, xoreografiya yo‘nalishlarida tahsil olayotgan o‘quvchilaridan 7 nafari g‘oliblar qatoridan joy oldi. Xususan, 5 ta 1-o‘rin, 4 ta 2-o‘rin va 1 ta 3-o‘rin mamlakatimiz yoshlariga nasib etdi. Skripka yo‘nalishi bo‘yicha qatnashgan Ahrormirza Rahmonov, raqs yo‘nalishida mahoratini oshirayotgan Nodira Qosimova oliy o‘rin – Gran-prini qo‘lga kiritdi.
39. 40. 41. 42. 43. 44. 45. 46. 47. 48. 49. 50. SI. S2. 53. S4. 55. 56. 57. 58. 59. 60. 61. Saramas Stafilakokkli infektsiya .............................. Meningokokkli infektsiya ........................... Ko‘kyo‘tal va parako‘kyo‘tal Gijja kasalliklari .................................sssso Og‘ir o‘tkir respirator sindrom (OO‘RS) 443 452 467 476 484 499 505 516 525 533 539 555 561 575 578 581 589 606 617 626 627 629 658
5. Amal qilayotgan korxonalarning rekonstruksiyasi va texnik jihatdan qayta qurollanishiga oid qurilishni tashkil qilish loyihasi ko‘rsatilgan shart-sharoitlardan tashqari yana nimalar bo‘lishi lozim? - 6. Binolar rekonstruksiyasi paytida loyihalar uchun talab qilingan smetalar qanday tuziladi? 7. Bir bosqichli loyihalashda ishchi loyiha tarkibiga qanday smeta hujjatlari ishlab chiqiladi? . 8. Tig“iz va zararli sharoitlarda rekonstruksiya bo‘yicha qurilish—montaj ishlarini bajarish uchun vaqt me’yorlari qanchaga oshirilishi mumkin? 9. Loyihaviy yechimlar variantlari bo‘yicha ijtimoiy-iqtisodiy samaradorlik qanday aniqlanadi? - 10. Turar-joy binolarini rekonstruksiyasi paytida loyihaviy yechimlarning tejamkorligini belgilashda bosh ko‘rsatkich sifatida nima olinadi? 11. Rekonstruksiya qilinayotgan bino konstruksiyalarini demontaji bo‘yicha ishlarni boshlashdan avval qanday mehnat muxofazasi va xavfsizlik chora tadbirlari bajarilishi lozim? 202
birdan-bir usuli hisoblanadi. Bolg‘alash jarayonida metall zichlashadi, tolali tuzilisholadi va uning mexanik xossalari ancha ortadi. Bolg‘alab buyumlar tayyorlashda po‘lat hamda mis, aluminiy, magniy (qisman) asosidagi qotishmalar asosiy material hisoblanadi. Hozir asosan mashinada bolg‘alash usuli qo‘llaniladi, ammo ish hajmi kam bo‘lganida (ayniqsa ta’mir ishlarida) dastaki bolg‘alashdan ham foydalaniladi. Mashinada bolg‘alash bolg‘alar va presslarda bajariladi. Bolg‘alash texnologik jarayoni asosiy bolg‘alash operatsiyalarining turli qo‘shilmalaridan iborat bo‘ladi, ya’ni cho‘“ktirish, qisman (mahalliy) cho‘ktirish, protyajkalash, proshivkalash, bukish, kesib ajratish, burash va boshqalar. Cho‘ʻktirish-bolg‘alash operatsiyasi bo‘lib, bunda ko‘ndalang kesim yuzi boshlang‘ich zagotovkaning balandligini kamaytirish hisobiga kattalashtiriladi (5.15-rasm a). Cho‘ktirish yoli bi shkiv, tishli g‘ildirak, flanets va boshqalar uchun zagotovkalar tayyorlanadi. Zagotovkaning biror qismining ko‘ndalang kesimini kattalashtirish uchungina qo‘llaniladigan mahalliy cho‘ktirish (5.15-rasm, b) qisman cho‘ktirish deb ataladi. Qisman cho‘ktirish yo‘li bilan, masalan, bolt kallaklari hosil qilinadi. Pokoykaning ko‘ndalang kesimini kichraytirish hisobiga uning uzunligini orttirish operatsiyasi protyajkalash (cho‘zish) deb ataladi (5.15-rasm, e). Yoyish—halqasimon zagotovka diametrini muhra, opravka yoki roliklar yordamida uning qalinligini kamaytirish hisobiga oshirish operatsiyasidir. Proshivkalash —metallni siqib chiqarish hisobiga zagotovkada bo‘shliq (teshik) hosil qilish operatsiyasi (5.15-rasm, d). Bukish yordamida zagotovkaga egik (egri chiziqli) shakl beriladi yoki zagotovka qismlari orasidagi burchak o‘zgartiriladi (5.15-rasm, f).
bog‘lovchisi bo‘lib, o‘zidan keyingi jumlalarning «ul»- ning aniqlovchisi ekanligini bildiradi. Zot— sifot —«Mahbub-u-l-qulub»ning ba’zi qo‘lyozma nusxalarida «sifot» so‘zi «ehson» deb o‘zgartirilgan. Buni zot-u sifotning falsafiy ma’nosidan, mantiqdan va Navoiy badiiyyatidan xabarsiz xattot qilgan. «Sifot» aehsonoga nisbatan ham mazmun, ham shakl jihatdan afzal. «Sifot» «sifat» so‘zining ko‘pligi bo‘lib, «Zot-u si-fot» deganda bir narsaning ikki jihati, mohiyati va xossalari tushuniladi. Ismi a’zam bilan atalgan vujudning zoti uning mohiyatidan va sifoti uning zohir bo‘luvchi xossalaridan iborat. Sano—madh, maqgov. «Hamd» bilan «Sano» so‘zlarining o‘rnini mazkur gapda almashtirib bo‘lmaydi. Bu ikki so‘zni yonma-yon qo‘llaganda ham «hamd»i birinchi, «sano» ikkinchi o‘rinda bo‘ladi. «Hamd-u sano» deyilib, vazn-u qofiya talabi bilan ham «sanov-u» yoki «sano-yu» «hamd» deyilmaydi. «Zot» bilan «CHOT» XAM shunday. «Zotg‘siz «sifot» bo‘lmagani, «zot» birlamchi, «sifot» ikkilamchi bo‘lgani uchun «zot» «sifot»dan oldin keladi. Onchakim —ul darajadakim, onchakim sazovordur — loyiq, yetarli darajada. Demak «ul» deb aytilgan vujudning zotiga loyiq darajada hamd aytishning imko- . ni yo‘q ekan. Onchakim yeri bordur —o‘rinli darajada, keragicha. Demak, mazkur vujudning sifatlariga ham kerak bo‘lgan darajada sano yozishning iloji yo‘q ekan. Bu ikki jumlaning birinchisida «sazovor», ikkinchisida «yer» so‘zi ishlatilgan. Bularning ham har biri o‘z o‘rniga tushgan. «Zot» yagona va g‘ayb olamida. Uni his uzvlari va aql bilan idrok qilib, til bilan ifodalab bo‘lmaydi. Idrokidan hiss-u aql bayonidan til ojiz bo‘lgan va tasavvurga sig‘maydigan vujudga sazovor hamd aytish albatta Muholdur. Ammo har bir sifat muayyan yerda va muayyan shaklda zuhur etadi. Uni his qilish mumkin. Ammo bunday sifatlar va ularning zohir bo‘lish makon-u zamoni shunchalik ko‘p va rang-barangki, ularga yetarli sanoni bitar yer yetkazib va yozib ulgurib bo‘lmaydi. «Kim» aniqlov bog‘lovchisi. Agar birinchi gapni «kim» siz ifodalasak, mazkur gap shunday bo‘ladi: Zotiga sazovor darajada hamd aytib va sifotig‘a keragicha sano bitib bo‘lmaydigan vujudga hamd.
Ma’lumotlarning butun (yaxlit)ligini ta’minlash mexanizmlari ma’lumotlarining alohida bo‘limi (bloki)jda qanday qo‘llanilsa, umumiy oqimida ham shunday qo‘llaniladi. Bo‘limlarning yaxlitligi zaruriy hisoblanadi, lekin bu oqimning yetarli darajada yaxlit (butun) bo‘lmagan sharoitida yuz beradi. Bo‘limlarning yaxlitligi jo‘natuvchi va oluvchining shifrlash va «ochish» tartibini o‘zaro bog‘liq holda bajarishi bilan ta’minlanadi. Jo‘natuvchi uzatilayotgan bo‘limga kriptografik elementlarni qo‘shimcha qiladi, oluvchi esa uni qabul qilingan bo‘limga mos keluvchi kriptografik belgilar bilan solishtiradi. Ularning mos kelmasligi bo‘limdagi axborotlarning noto‘’g‘riligini bildiradi. Biroq tavsiflanayotgan mexanizm bo‘limdagi o‘zgarishni yaxlitligicha aniqlashga imkon bermaydi. Shuning uchun oldingi bo‘limlarga bog‘liq holda o‘zgaruvchi kalitlarni qo‘llash bilan bajarilgan shifrlash vositasida amalga oshiriladigan bo‘limlar yaxlitligini nazorat qilish zarur. Bir tomonlama va o‘zaro autentifikatsiya farqlanadi. Birinchi holatda o‘zaro ta’sir etuvchi obyektlardan biri boshqasining haqiqiyligini tekshiradi. Ikkinchi holatda tekshiruv bir-biriga nisbatan o‘tkaziladi. Grafiklarni o‘rnatish, shuningdek matnlarni to‘ldirish mexanizmlari ma’lumotlar oqimini maxfiylashtirish uchun qo‘llaniladi. Ular soxta bo‘limlarning AAT obyektlari, ularning shifrlanishi va aloqa kanali bo‘yicha uzatishni tashkil etishga asoslanadi. Bu bilan aloqa kanallari bo‘yicha tarqaladigan oqimlarning tashqi tavsiflarini kuzatish vositasida axborotlarni olish imkoni bartaraf etiladi. 103
Farg'ona politexnika instituti _ O'zbekiston kelajagi uchun yetuk, barkamol va raqobatbardosh kadrl
MONOGRAFIYA 139 88. Xlopkovaya sellyuloza. [Elektronnыy resurs]: https://www.jofrua.ru /blog/o-hlopke-i-ego-proizvodstve 89. Kleykost xlopkovogo volokna [Elektronnыy resurs]: http://velib. com/read_book/ 90. Tretinnikov O.N. Infrakrasnaya spektroskopiya poverxnosti polimerov: struktura i svoystva. Avtoreferat diss.na soiskaniye uchenoy stepeni doktora fiziko-matematicheskix nauk.-Minsk: 2004. S.1 91. Kulmetov M.K. Toyirova T.A. Suvsizlikka chidamli paxta tolasining kimyoviy tarkibi. // J. To‘qimachilik muammolari. -Toshkent, 2007. –№ 3. –B. 25-28 92. Marasulov Sh.R. Texnologiya voloknistыx materialov-Tashkent “Ukituvchi”, 1992. S.75-76 93. Wanjura J.D., Faulkner W.B., Holt G.A., Pelletier M.G. Influence of harvesting and gin cleaning practices on southern hign plains cotton quality. Nov 1996, tom:28, vыpusk: 5, S.631-641 94. Shiroqov V.P. i dr. Spravochnik po xlopkopryadeniyu.-Moskva: Legkaya i piщevaya prom’shlennosti. 1985.S.90 95. Gulyayev R.A., Lugachev A.Ye., Gulyayev A.M. Issledovaniye vliyaniya obrabotki aktivirovannыm uvlajnyayuщim agentom na pokazateli kachestva xlopka-sыrsa i volokna// Problemы tekstilya.-Tashkent, 2003.-№3 S.36-39 96. Lugachev A.Ye., Nikitin R.P., Gulyayev R.A. Uvlajneniye volokna elektro-ximicheski aktivirovannoy vodoy // Paxtachilik va donchilik.-Toshkent, 2001.-№3 97. Toyirova T.A., Kulmetov M.K. Paxta tolasini emul’siyalash va ip sifatini baholash bo‘yicha uslubi qo‘llanma. Toshkent, 2011 98. Patent ro‘z, № IAP 04532 /Paxta tolasiga ishlov berish uchun tarkib /Toyirova T.A., Kulmetov M.K., Babadjonov X.X. 27.06.2012/ 99. “Sherli” kichik laboratoriya uskunasi bo‘yicha uslubiy qo‘llanma. Toshkent 2009y.
Ya‘ni tadqiqotchilar bu borada ham Qozog‘iston va Qirg‘iziston aholisining fikrlarini o‘rganishga harakat qilishgan
Yechilishi. A) a) 8 ni topish, Ye»0 son berilgan bo‘lsin. 566) ni shunday izlashimiz kerakki, 0x/x-al«d tengsizlikni qanoat» lantiruvchi barcha xlar uchun Isin x-sinaler (013). tengsizlik bajarilishi lozim. Avvalo, (sin x-sinal, x-a)
Ammo Adenya mehmonxonasining egasi Ilknur Tataro‘g‘liga ko‘ra, halol mehmonxonalarga Arab davlatlari, Ovro‘po, Osiyo va Karib orollaridan ko‘plab sayyohlar kelishmoqda
Boshqaruv kadrlarini tanlab olish, saralash yo‘nalishida belgilangan vazifalar ijrosi davlat boshqaruvini zamon talabi darajasiga chiqarishda hal qiluvchi ahamiyatga ega. Mamlakatimiz rahbari ta’kidlaganidek: “Yangicha va mustaqil fikrlaydigan, mas’uliyatli, tashabbuskor, ilg‘or boshqaruv usullarini puxta o‘zlashtirgan, vatanparvar, halol kadrlarni tanlash va saralash bo‘yicha samarali tizim yaratilmas ekan, davlat boshqaruvida sifat o‘zgarishi yuz bermaydi”.Oliy ta’lim muassasalarida tahsil olayotgan talabalar orasidan iqtidorli va ilmiy salohiyatli yoshlarni aniqlash, davlat fuqarolik xizmatiga iqtidorli yoshlar va ayol-qizlarni keng jalb etish, istiqbolli kadrlar zaxirasini shakllantirish, yoshlarning taklif-istaklarini o‘rganish va tashabbuslarini qo‘llab-quvvatlash maqsadida Davlat xizmatini rivojlantirish agentligi Namangan viloyati filiali tomonidan joylarda sohalar bo‘yicha davlat boshqaruvi organlari rahbarlari ishtirokida yoshlar bilan ochiq muloqotlar tashkil etilmoqda. Ana shunday tadbirlardan biri Namangan muhandislik-texnologiya institutida viloyatdagi qishloq xo‘jaligi sohasida faoliyat yuritayotgan boshqaruv organlarining rahbarlari, yirik klasterlar va sohaga taalluqli tadbirkorlar vakillari ishtirokida tashkil etildi.Viloyat hokimligi hamkorligida o‘tkazilgan tadbirda Davlat xizmatini rivojlantirish agentligi Namangan viloyati filiali rahbari Shuhratjon To‘xtaboyev nomzodlarni davlat fuqarolik xizmatiga ishga qabul qilishda kasbga oid sifatlari va alohida xizmatlarini odilona va ob’ektiv baholash asosida eng munosib va qobiliyatli shaxslarni tanlab olish hamda ularning xizmat pog‘onalari bo‘yicha ko‘tarilishini nazarda tutuvchi tamoyil qo‘llanilayotganligi, xususan, viloyat qishloq xo‘jaligi boshqarmasida mavjud vakant lavozimlariga tanlov e’lon qilinganligi, uning bosqichlaridan muvaffaqiyatli o‘tgan mutaxassislargina lavozimlarda ishlash imkoniyatiga ega bo‘lganligi to‘g‘risida ma’lumot berdi.Namangan viloyati hokimining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosari Anvarjon Hakimov o‘z so‘zida agrar sohada bugungi kunda erishilayotgan yutuqlar va sohadagi mavjud muammolar, zamonaviy kadrlarga bo‘lgan ehtiyoj, mahalliy xomashyolarni (paxta va tabiiy tolalarni) qayta ishlash bo‘yicha amalga oshirilayotgan ishlar, oliy ta’lim muassasalarining bitiruvchilarini amaliyot o‘tashlari uchun yaratilgan sharoitlar, kelgusida ularni ish bilan ta’minlash bo‘yicha amalga oshirilayotgan chora-tadbirlar to‘g‘risida fikr va mulohazalarini bildirdi.Ochiq muloqotda institutning qishloq xo‘jaligi yo‘nalishida tahsil olayotgan talablar yoshlar viloyatdagi agrar tarmoqda faoliyat yuritayotgan rahbarlar hamda yirik ishlab chiqaruvchilar vakillariga murojaat qilib, o‘zlarini qiziqtirgan savollariga atroflicha javoblar oldilar.Shuningdek, tadbir davomida qishloq xo‘jaligi sohasidagi zamonaviy texnikalar va mahalliy tadbirkorlarning ishlab chiqarish mahsulotlari ko‘rgazmasi ham namoyish etildi. Oqilxon Dadaboyev, O‘zA
Maqsadi faqat pul undirish bo'lganlarni! o`zini maqtab o`zicha zo`rligini ko`rsatadiganlarni qizlani so`kip chiqib ketadigan qo`rqoqlarni
Hezel Gormliy-Li: Biz Ispaniyaning Marbeya shahrida Mariya Bravo tomonidan asos solingan xayriya tashkilotimiz 2013 yilda faoliyat boshlaganmiz Global Gift (Global tuhfa) nomi bilan dunyodagi 9 mamlakatda xayriya ishlarini yuritamiz Ayni shohsupadan dunyoning filantroplari, shirkatlari va donorlari boshlarini qovushtiramiz va muxtoj insonlar uchun xayriya to‘playmiz Oldimizga qo‘yilgan maqsadlarni amalga oshirish uchun 9 davlatda tadbirlar tashkil qilib, imkon qadar ko‘proq pul yig‘ishga harakat qilamiz Va mukofotga loyiq deb ishongan insonlarimizni taqdirlaymiz
Budjet mablag‘lari hisobiga fundamental, amaliy tadqiqotlar va innovatsion ishlarning ilmiy-texnika dasturlarini amalga oshirishda qatnashuvchi ilmiy-tadqiqot muassasalari ilmiy va rahbar xodimlarining bazaviy lavozim maoshlarining yangilangan miqdorlari tasdiqlandi. Bu haqda Adliya vazirligi xabar bermoqda.
Prognozlashtirish va makroiqtisodiy tadqiqotlar instituti (PMTI) ekspertlari Toshkent shahri tumanlaridagi ko‘p qavatli uylarda ijara narxlari qanday ekanini tahlil qildi Qayd etilishicha, poytaxtda o‘rtacha ijara narxi 339 dollarga teng Ijara narxlari bo‘yicha eng past narx Sergeli va Olmazor tumanlarida, eng baland narx esa Mirobod va Yakkasaroy tumanlarida qayd etilgan Ijara biznesining daromadliligi (rental yields - uyni ijaraga berish orqali bir yilda olinadigan daromad) Toshkent shahri uchun 10 foizni tashkil etadi Taqqoslash uchun, bu raqam Ruminiyada 6 foizni, Polshada 5 foizni, Germaniyada 3 foizni, Turkiyada esa 2 foizni tashkil etadi Hozir Toshkentda ko‘chmas mulkni ijaraga berishdan olinadigan daromad o‘rtacha bank valuta depozitlari tushumidan (3,4 foiz) uch baravar ko‘proq Bu esa jamg‘armalarni ko‘chmas mulkka sarflash va uni ijaraga berish valutada depozit ko‘rinishida saqlashdan ko‘ra foydaliroq ekanligini ko‘rsatadi Xonadon va ijara narxi nisbati (price/rent ratio) ko‘rsatkichi Toshkent uchun 10 yilni tashkil etadi Bu ko‘rsatkich Turkiyada 52 yilga, Germaniyada 34 yilga, Polshada 18 yilga, Ruminiyada 17 yilga teng Demak, Toshkentda shaxsiy uyga egalik qilish ijarada turishga qaraganda arzonroq Bu esa tabiiy ravishda odamlarda ijarada turishdan ko‘ra o‘z uyiga ega bo‘lish istagini kuchaytiradi Toshkent shahri markazidagi xonadonning o‘rtacha narxi YaIMning kishi boshiga to‘g‘ri keladigan ulushidan (price/GDP per capita ratio) 50 barobar ko‘p Bu ko‘rsatkich Ukrainada 158 barobar, Rossiyada 87 barobar, Buyuk Britaniyada 66 barobar, Shveytsariyada 20 barobar, Germaniyada 17 barobar, Lyuksemburgda 5 barobarni tashkil etadi Bu umumiy hisobda odamlarning xarid qobiliyati past yoki yuqoriligini ko‘rsatadi The Economist nashrining ma’lum qilishicha, uyga egalik qilish ko‘rsatkichi qanchalik yuqori bo‘lsa, uy bozorida narxlar shunchalik o‘zgaruvchan bo‘ladi Masalan, Shveytsariyada uyga egalik qiluvchilar ulushi 3 foiz, Buyuk Britaniyada 60 foiz atrofida Shunga mos ravishda Shveytsariyada uy narxlari 1970 yildan 2019 yilgacha 70 foizga, Buyuk Britaniyada esa 346 foizga oshgan Bundan tashqari, ijarada turish ko‘rsatkichining oshishi makroiqtisodiy ko‘rsatkichlarga ham ta’sir etadi Masalan, AQShda uyga egalik qilish ko‘rsatkichi oshgani sayin ishsizlik darajasi ham oshgan Bu bir tomondan odamlarda boshqa joyga ko‘chish xohishi yo‘qolishi, ikkinchi tomondan esa ish o‘rinlari mavjud joylarga ko‘chib o‘tish qimmatlashishi bilan bog‘liq Mutaxassislarning xulosa qilishicha, Toshkent shahrida xonadon ijarasi bozori shakllanishning boshlang‘ich bosqichida turibdi Urbanizatsiya jarayonining jadallashib borayotganini inobatga olib, ijara bozorini rivojlantirish uchun quyidagilar tavsiya etilgan:
Hokim binoni buzishni talab qilmoqda – tadbirkor xususiy shifoxona qurayotgan edi Namanganda deyarli bitish arafasida turgan xususiy tibbiyot muassasasini buzish talab qilinmoqda. Kun.Uz tahririyatiga Namangan viloyati To‘raqo‘rg‘on tumanidagi “Universal Planet Mebel” MChJdan shikoyat kelib tushdi. Unda tadbirkor o‘z mablag‘i hisobidan To‘raqo‘rg‘on tumani “Majnuntol” mahallasida 150 o‘rinlik xususiy tibbiy diagnostika davolash markazi barpo etayotgani, biroq tuman hokimligi yarmigacha ko‘tarilgan bino-inshootlarni buzishni talab qilayotgani haqida so‘z boradi. Ma'lum qilinishicha, qurilish ishlari yakunlanib, tibbiy muassasa foydalanishga topshirilsa, 60ta yangi ish o‘rni paydo bo‘lishi kutilayotgan edi. Dastavval shikoyat arizada keltirilgan muammoni joyida o‘rganish maqsadida To‘raqo‘rg‘on tumani “Majnuntol” MFYga borib, tadbirkor bilan uchrashdik. “2016 yil 19 noyabrda tuman hokimining 893-sonli qaroriga asosan “Universal Planet Mebel” MChJga tibbiyot muassasasi barpo etish uchun yer maydoni ajratib berildi. Firma 2018 yil may oyidan zamonaviy tipdagi loyiha hujjatlari tayyorlanib, barcha ruxsatnomalarni olganidan so‘ng, qurilish ishlarini boshlab yubordi”, - deydi korxona menejyeri Anvarjon Abdullayev. Uning so‘zlariga ko‘ra, mahallada istiqomat qiluvchi A.Qosimov va boshqa bir necha fuqarolarning Prezident virtual qabulxonasi, viloyat prokuraturasi, tuman hokimligiga yo‘llagan shikoyat maktublaridan keyin hokim muovini arizachilar va korxona rahbari ishtirokida yig‘ilish o‘tkazgan. Unda hokimning qurilish ishlari bo‘yicha o‘rinbosari shikoyatchilar qurilish bo‘layotgan yer maydonini avvalgidek, tuman tibbiyot birlashmasiga qaytarishni so‘raganini bildirgan. (E'tibor bering, oddiy fuqaro dabdurustdan qurilayotgan xususiy tibbiyot markazi buzilib, yer maydoni avvalgidek tibbiyot birlashmasiga qaytarilishi, u yerda davlat hisobidan tibbiy muassasa barpo etilishi uchun jon kuydirmoqda.) Davlat miqyosida tibbiy xizmat sifatini oshirish maqsadida mazkur sohada ham davlat-xususiy sherikchilikni rivojlantirishga ham katta e'tibor berilayotgan kunda bu holatni qanday tushunishni bilmadik. Tadbirkor esa, o‘z navbatida tuman hokimligi yer maydoni noto‘g‘ri ajratilgan, degan fikrda bo‘lsa, bino-inshootlarni barpo etish uchun shuncha sarf xarajat qilishdan avval, firma vakilini chaqirib, bundan ogohlantirishi mumkin edi, degan fikrni ilgari surmoqda. Biroq, hokimlik qurilish ishlari deyarli yakunlanib, tomini yopish ishlari yaqinlashganida yerni qaytarish va binoni buzish to‘g‘risida qaror chiqargan. “Bugungi kunda jamiyatda 20 kishi qurilish ishlari bilan band bo‘lib, jami 710 mln so‘mga yaqin ishlar amalga oshirilgan. MChJ bu loyihani to‘xtatadigan bo‘lsa, korxonaning moliyaviy ahvoliga jiddiy salbiy ta'sir ko‘rsatadi va kasodga uchrash ehtimoli ortadi. Qolaversa, yer maydoni ajratilishi borasida hech qanday noqonuniy ish qilinmagan. Chunki tuman hokimining yer maydoni ajratish to‘g‘risidagi qarori chiqarilishidan avval, tuman tibbiyot birlashmasiga qarashli binolar birlashma tomonidan buzib olinib, yer maydoni bo‘sh bo‘lgan. Tuman hokimi qarori noqonuniy chiqarilgan, degan da'vo ham noto‘g‘ridir. Chunki yer maydoni Prezidentning 2012 yil 10 maydagi PQ-1754-sonli “2012-2016 yillarda O‘zbekiston Respublikasida xizmat ko‘rsatish sohasini rivojlantirish Dasturi to‘g‘risida”gi qarori ijrosini ta'minlash maqsadida berilgan”, - deydi menejyer biz bilan suhbatda. Arizachilar yer maydoni yana tibbiyot birlashmasiga qaytarilishini va u yerda shifoxona barpo etishni so‘ragan bo‘lsa, “biz ham shifoxona quryapmiz-ku”, - deydi tadbirkor. Uning ta'kidlashicha, garchi bu zamonaviy tibbiyot muassasa xususiy bo‘lsa-da, kam ta'minlangan oilalar, nogironligi bo‘lgan shaxslar yoki qariyalarga ijtimoiy yordam ko‘rsatish maqsadida 3ta palata (2-2-3 koykadan iborat) ajratiladi. “Unda birdaniga 7 bemor hech qanday pul to‘lamasdan, bepul davolanish imkoniga ega bo‘ladi. Bu bir oyda 21 kishi zamonaviy tibbiy xizmatga bepul ega bo‘ladi, demakdir”, - deya aniqlik kiritdi firma menejyeri. Tadbirkorning so‘zlariga ko‘ra, ular mazkur muammo yuzasidan Namangan viloyat prokuraturasiga ham murojaat qilgan. Viloyat prokuraturasi 2018 yil 15 avgustdagi 10.2/10-18-76-9184 sonli maktubi bilan tuman prokuraturasiga ushbu muammo bo‘yicha vajlarni va boshqa holatlarni to‘liq o‘rganib chiqish vazifasini topshirgan. Abdullayevning aytishicha, viloyat prokuraturasi xususiy tibbiy muassasa qurilishi bilan bog‘liq me'yoriy hujjatlarga mos kelmaydigan jihatlari qonun talablariga moslashtirilishi, qurilish ishlari davom ettirilishi, tadbirkorga yordam ko‘rsatilishi kerak, degan fikrda. Umuman MChJga berilgan hududda qanday inshoot qad rostlamoqda? Abdullayev bu savolga ham oydinlik kiritib, loyiha bo‘yicha tushuntirish berdi. Shu bilan birga, MChJ menejyeri Abdullayev tuman hokimligi mutasaddilariga murojaat qilib, avvalgi tuman hokimining yer maydoni ajratish bo‘yicha 897-son qarorini bekor qilish o‘rniga qurilish ishlariga amaliy yordam berishmasa ham, to‘sqinlik qilishmasa, katta ko‘mak berishlarini bildirdi. Shunday so‘ng, To‘raqo‘rg‘on tuman hokimligi yurist-konsultanti bilan suhbatlashdik va muammoga izoh so‘radik. Anvarjon Nodirovning izoh berishicha, ushbu xususiy tibbiy muassasa qurilishi bilan bog‘liq muammo shundan iboratki, yer maydonining tuman zaxirasiga olinishi va tadbirkorga berilishiga doir tuman hokimining 2016 yil 28 iyundagi 442-sonli va 2016 yil 19 noyabrdagi 893-sonli qarorlarini qabul qilishda ayrim xatoliklarga yo‘l qo‘yilgan. “Tuman hokimining 2016 yil 28 iyundagi 442-sonli qarori bo‘yicha qator kamchiliklar aniqlangan. Jumladan, 2016 yil 13 yanvarda Xususiylashtirish, monopoliyadan chiqarish va raqobatni rivojlantirish davlat qo‘mitasining Namangan viloyat hududiy boshqarmasi va “Guzar Obod Ziynati” MChJ o‘rtasida To‘raqo‘rg‘on tibbiyot birlashmasiga qarashli bo‘sh turgan 1-sonli shifoxona bino va inshootlarini investitsiya majburiyatlari evaziga nol xarid qiymatida sotish bo‘yicha 45/2340-sonli oldi-sotdi shartnomasi tuzilgan. Ushbu shartnoma bekor qilinmasdan, ya'ni 1-sonli shifoxona bino-inshootlari va ular joylashgan yer maydonlari tuman tibbiyot birlashmasiga qaytarilmasdan turib, 1,05 gektar yer maydoni tibbiyot birlashmasining xatiga asosan tuman zaxirasiga olingan. Zaxiraga olinayotgan 0,75 ga yer maydonida 1-son shifoxonaga berilgan NM 0018172-sonli guvohnomaga asosan 7ta turli bino mavjud bo‘lsa-da, komissiya tomonidan ushbu yer uchastkalari o‘rganilmagan, binolar holatiga aniqlik kiritilmagan”, - dedi biz bilan suhbatda tuman hokimligi yurist-konsultanti. Bundan tashqari, Anvarjon Nodirovning aytishicha, Vazirlar Mahkamasining 2015 yil 7 oktabrdagi 285-sonli qarori bilan tasdiqlangan Nizomning 2-bandiga ko‘ra, aholi punktlarida 1 gektargacha va 1 gektar yer maydonlarini yuridik va jismoniy shaxslarga faqat tanlov asosida doimiy foydalanishga berish belgilangan. Tuman tibbiyot birlashmasiga qarashli 1-son shifoxonasining foydalanuvidan olingan 0,30 va 0,75 gektarlik yer maydonlari birlashtirilib, tanlovga qo‘yilmasdan tadbirkorga berib yuborilgan. Xo‘sh, tadbirkor qurayotgan markaz xususida mahalla faollari qanday fikrda? Biz shu maqsadda bir necha oqsoqollarni so‘zga tutdik. Ularning aytishicha, tuman tibbiyot birlashmasiga tegishli shifoxonaning hozirgi mavjud binosi 2 yildan beri to‘la ta'mirlangani yo‘q. Tadbirkor esa, o‘z hisobidan kredit olmasdan, chiroyli markazni ishga tushirishni rejalamoqda. Bu kabi tadbirkorlarni qo‘llab-quvvatlash o‘rniga, binoni buzdirishning ham uvoli bor. Shuncha mehnat, bunday qurilish ishlarini amalga oshirish o‘z-o‘zidan bo‘lmaydi. Qolaversa, mazkur mahalla respublikadagi eng yiriklaridan bo‘lib, unda 25 mingdan ortiq fuqaro istiqomat qiladi. Shu bilan birga, mahalla fuqarolariga zamonaviy tibbiy xizmat ko‘rsatuvchi birorta dargoh mavjud bo‘lmasa-da, tuman hokimligi yer maydonini qaytarib olib, davlat byudjyetidan 1-shifoxona yangitdan tiklanishini ta'kidlamoqda. Bu hol davlat rahbariyati tomonidan tibbiy xizmat ko‘rsatish sohasida ham davlat-xususiy sherikchilikni rivojlantirishga alohida e'tibor berilayotgan bir vaqtda kuzatilayotgani ajablanarlidir. P.S.: Respublika Bosh prokuraturasi tomonidan 2017 yil aprelida korrupsiyaga qarshi kurash doirasida o‘tkazilgan maxsus amaliyot chog‘ida Tuman yer tuzish va kadastr bo‘limi boshlig‘i lavozimida ishlagan Elyor Nodirov hamda tuman fermerlar kengashi raisi Sherzod Po‘latov 7 ming AQSh dollari olayotgan vaqtda qo‘lga olingan. Bundan avval ularga 2200 AQSh dollari ham berilgan. Ularga nisbatan O‘zR Jinoyat kodeksi 168-modda, 4-qismi, 28-modda qo‘llangan holda, 211-modda, 3-qismi bilan jinoiy ish qo‘zg‘atilib, 2017 yil avgustida Jinoyat ishlari bo‘yicha Namangan viloyati sudi sudlanuvchilarni aybdor deb topgan va E.Nodirov 10 yil 3 oyga, Sh.Po‘latov 10 yil 1 oyga ozodlikdan mahrum qilingan. Tadbirkor A.Abdullayevning aytishicha, mahkumlar dastavval tuman hokimi G‘.Murodxo‘jayev nomidan kelib, shifoxona qurilayotgan yer maydoni uchun 26 ming AQSh dollari so‘rashgan. Albatta, bu holat sudda o‘z isbotini topmagan. Biroq, “aynan yuqoridagi maxsus amaliyot va sud ishlaridan so‘ng, tuman hokimi bizga berilgan yer maydoni taqdirini qayta ko‘rib chiqish tadorigini ko‘ra boshladi”, - deydi tadbirkor biz bilan mikrofonsiz suhbatda. Xullas, tahririyat voqealar rivojini kuzatishda davom etadi. Tolib Rahmatov, KUN.UZ jurnalisti
54 qaraymiz. Barcha x(-;+) sonlari uchun-x2 ≤ 0 bo‘lgani uchun bu funksiya (- ;+) oraliqda yuqoridan chegaralangandir. Yuqoridan chegaralanmagan funksiya. Agar ixtiyoriy M haqiqiy soni uchun shunday bir xX son topilib, f(x)>M tengsizlik bajarilsa, f funksiya X to‘plamda yuqoridan chegaralanmagan deyiladi. Yo‘naltirilgan AB kesmaning kattaligi deb moduli shu kesmaning uzunligiga teng AB songa aytiladi. -Ch- Chegaralanmagan fuksiya. Agar f funksiya X to‘plamda yo quyidan, yo yuqoridan, yoki har ikki tomondan chegaralanmagan bo‘lsa, bu funksiya X to‘plamda chegaralanmagan funksiya deyiladi. Chekli to‘plam. Elementlari soni chekli bo‘lgan to‘plam chekli to‘plam deyiladi. Masalan: yil fasllari to‘plani, sinfdagi o‘quvchilar to‘plami vah.k. Cheksiz to‘plam. Elementlari soni cheksiz bo‘lgan to‘plam cheksiz to‘plam deyiladi. Masalan: natural sonlar to‘plami, butun sonlar to‘plami vah.k. Chiziqli tengsizlik va uning yechimi. ax > b (ax≥ b) yoki ax < b (ax ≤ b) ko‘rinishdagi yoki shu ko‘rinishga keltirilishi mumkin bo‘lgan tengsizlik bir o‘zgaruvchili chiziqli tengsizlik deyiladi. (bunda x—o‘zgaruvchi, a 0 va b— o‘zgarmas haqiqiy sonlar). ax > b tengsizlikning har ikki qismi a 0 ga bo‘linsa, a > 0 bo‘lganda x> a b , a<0 bo‘lganda esa x< a b bo‘ladi. ax> b tengsizlikning yechimi a>0 bo‘lganda ( a b ; +) oraliqdan, a < 0 bo‘lganda esa (- ; a b ) oraliqdan iborat bo‘ladi.
MTV’ning sa’y-harakatlari tufayli 2007-yilda sodir bo‘lgan, Nokia kompaniyasi bilan bog‘liq qiziq voqea fosh qilindi. O‘shanda firibgarlar kompaniyadan tovlamachilik yo‘li bilan bir necha million yevro undirishgan. Bu haqda Mail.ru xabar berdi. Qayd etilishicha, firibgar (yoki firibgarlar to‘dasi) qandaydir yo‘l bilan dasturlar yozish uchun qo‘llaniladigan Symbian operatsion tizimi shifrlash kalitini qo‘lga kiritadilar. Ma’lumot bir necha kilobaytni tashkil qilsa-da, uning qiymati tengsiz edi. Firibgarlar ushbu kalit bilan o‘sha davrdagi eng ommabop operatsion tizim uchun zararli dasturlarni ishlab chiqishi va uni tarqatishi mumkin edi. Firibgarlar bu ma’lumotlarni tarqatmaslik uchun Nokia kompaniyasidan bir necha million yevro talab qilishgan. Nokia’ning huquq-tartibot xodimlariga yordam so‘rab qilgan murojaati foyda bermagan. Finlyandiyaning Tamper shahrida ayirboshlash operatsiyasi bo‘lib o‘tadi, biroq firibgarlar politsiya kuzatuvidan ustalik bilan qutulib qolishadi. Ularga hozirga qadar qidiruv e’lon qilingan. Firibgarlar o‘z so‘zlarida turdilar va ma’lumotni tarqatmadilar. Shunga qaramay, bu Symbian operatsion tizimini qutqarib qola olmadi. Bir necha yildan so‘ng ushbu operatsion tizim Android va iOS’larning raqobatiga dosh bera olmay, bozorni tark etdi.
Oshnalari bilan chaqchaqlashib, hazil-mutoyiba gaplar aytib yurgan Nizomiddin. bilan Abualining ham ga’bi tirriq, g‘oyatda xomush bo‘lib, o‘tlab yurgan tushovli otlari yoniga kelishdi. Bu kecha hech kimning ko‘ziga uyqu kelmadi. Hammaning ko‘z oldida ko‘ksiga pichoq tiqib, chuqurga tashlangan aka-ukalar turardi. Shu orada Qorailon o‘ralashib yurganini, bu faqat uning ishi ekanini hamma iziqadi. Qorailon, Qorailon!.. Egar-jabduqlarga bosh qo‘yib, osmonga qarab chalqancha yotgan yigitlar o‘n to‘rt kunlik oy tomon suzib oorayotgan uzun qora bulutga tikilishar, bu qora bulut ham ular ko‘ziga vahshat solardi. Ularning na»-lida Qorailon ham xuddi shundoq dahshatli. U, qora ilon emas, qora ajdardirt Suzib borayotgan uzun qora oulut Oy yuzini qoplagach, yigitlar bir-biriga beix-giyor qarashdi: — Qorailon oy yuzini qopladi, —dedi NizomidDIN. —Buni qara, men ham shu gapni aytmoqchi bo‘lib turgan edim. Dilimdan shu gap o‘tgan edi, —dedi Abuali. —Dilingizdan o‘tgan bo‘lsa ham, tilingizga chiqarmang, —dedi Shodmonbek, —qalpoqning tagida olam bor. —Muncha qo‘rqasand" —dedi Nizomiddin, —shu «rak bilan jangga kirasanmi" —Bizning ishimiz—g‘anim boshiga qilich sol-ok! — dedi Abuali, — xudo xohlasa, dushmanni kunlayakun qilib qaytamiz! —Balli, bahodirlar—dedi choy ko‘tarib o‘tib ketayotgan kechagi ranglar, cho‘qqi soqol, xushfe’l kishi.. Mirzo Ulug‘bek lashkar tortib, Samarqanddan chiqib ketishi bilan, podshoh ikkinchi o‘rli Ibrohim Sultonni yana Sherozdan Hirotga chaqirib OLDI. —Urushning kattasi ham, kichigi ham qimordek gap, — dedi u o‘g‘liga, — ba’zan qo‘limiz baland 93
FASL UL-ALIF MA’A-L-’AYN IL-MUHMALA (Alif bilan Ayn) I’YO 4 harakat qilib charchamoq va charchatmoqdurki, davomli va bo‘lishli ma’noga molikdir. A’ZO (21 uzvning jam’idurki, badandin bir qismi demakdur. I’TO 145 ato va baxshish qilmoq. I’TILO U.s baland bo‘lmoq. I’LO ush baland qilmoq va hurmat qilmoq. A’LO ush hammadin balandroq demakdur, xoh makoni balandroq va xoh qadri va sifati balandroq bo‘lsa, barobar musta’maldur. A’MO ,,21 ko‘r odam demakdur. I’ROB (2,21 ravshan va ma’lum qilmoq. Va majozan harflariki, harakatiga ishorat uchun qo‘yulg‘on zabar va zerlarni ham i’rob derlarki, aslda bular olati i’rob yoki xudi mui’ribdur, toki ma’-noyi muqtariyani ravshan bildurar va g‘alatdin emin qilur. Va a’ro-ba 4421 ba fathai avval jam’ki, sahronishin arablar demakdur. (birligi- a’robiy.) A’SHOB (24421. ho‘l giyohlar demakdur. I’VIJOJ 3 kaj va egri bo‘lmoq. A’RAJ « mi oqsoq ma’nosida. E’TIDOD esh e’tibor va adad-lamoq, ya’ni sanamoqdur. A’DOD ushg adadning ko‘pligi. Vae’dod ul bi-l-kasra omoda va tayyor qilmoqdur. E’TIMOD »i’2 orqa birlan suyanmoqdur. Va majozan kimgadir ishonmoq va e’tibor qilmoq ham kelur. E’TIYOD x.-=1 qaytib kelmoq. Va odat qilmoq. I’SOR o‘s meva yo boshqa narsani siqib suv yo shira chiqarmoq-dur, masalan, kunjudni siqib, yog‘ini chiqarmoq va anorni siqib, suvini chiqarmoq i’sordur. A’VAR ,H bir ko‘zlik odamdur. Va majozan po‘kon (ko‘richak)ni ham a’var derlarki, ani madxali (kirishi) va maxraji (chiqishi) faqat bir teshukdur. Bir ko‘z demakg‘a munosibdur. A’MASH 21 bir illat sababi birlan doim ko‘zidan yosh oqadur-gan odam. A’ROZ 2,1 arazning jam’i, javharga ari» bo‘lg‘on kayfiyagdur. Masalan, rang va shakl kabidurki, javhari modda mavjud bo‘lmasa bu kayfiyatlar ham o‘zlari mavjud bo‘lmaslar. Va bemorliklar ma’nosida ham kelur. Ammo, istilohi atibboda bir illat markazi boshqa bir markazni sababi birlan paydo bo‘lsa, masalan, yaraqon kasali jigarni shishgani va savdo paydo qilg‘on sababi ari» bo‘lg‘oni va harorat xiltni ufunatidin paydo bo‘lg‘oni kabi. Va inchunin a’rozi nafsoniy 30-hirda voqi’ bo‘lg‘ondin nafs asarlanmog‘i sababidin paydo bo‘lur-ki, voqi’ani matlub va manfurlik e’tibori ila anga ruh va quvvati nafsoniyyaning tavajjuhidin paydo bo‘lub, matlub va manfurlik darajasi e’tibori ila olti qism bo‘lur. Masalan, farah va fa-za’ va g‘am va hamm va g‘azab va xijllar a’rozi nafsoniydur. E’TIROZ 4 1 muqobala uchun bir odamga yaqin kelmoq va o‘rtaga kirib, ko‘rinmoqg‘a moni’ va hoyil bo‘lmoqdur. Va majozan bir kishini(Ng) fikriga va da’vosini (ng)subutiga mone’ bo‘lmoqdur. E’TIROF .8 in tanimoq, tan olmoq, o‘z xatosini iqror qil-moqdur- A’NOQ ,::1 jam’i unuq, gardandurki, turkiyda bo‘yun ham derlar. Va istilohda gohi ustixoni gardan murod bo‘lurki, yetti adad bug‘um ustixondin iboratdur. A’DAL 1.sh eng loyiqroqdurki, miqdori maqsuddin hargiz kam va ziyodligi bo‘lmasa. Va mazlumni dodiga yetadurgonroq ya’ni odilroq demakdur. E’TIDOL ul o‘rtacha darajalik bo‘lmoq, masalan, sovug‘lik va ho‘l va qurug‘likda me’yorida bo‘lmoqdur. E’TIQOL sh.ni band qilmoq va bog‘lamoq. Va istilohi atibbo-da tabiatni(ng) qabz bo‘lmog‘idur. A’ZAM 1 eng katta va ani jam’i a’ozimdur. A’ROZI NAFSONIYYA 4,25 yal yel! olti nav kayfiyyatki, xorijda voqi’ bo‘lg‘on voqi’ani ta’sirisababdin nafsga ori» bo‘lur. Masalan, g‘am va hamm va farah va faza’ va g‘azab va xijldur. A’NI .; qasd qilurman va xohlarman demakdur-FASL UL-ALIF MA’LA-L-G‘AYN IL-MO‘JAMA (Alif bilan G‘ayn) IG‘TIZO 11221 g‘izo qilmoqdur. Va istilohi atibboda andin murod javhari g‘izoni badanga yetib, juzvi badan bo‘lmog‘idur. AG‘LAB 5 g‘olibroqdur. AG‘BAR ,4 g‘ubor birlan oluda demakdur. Ammo, istilohda tuproq ranglik nimarsa muroddur. IG‘LOL sush bama’noyi g‘alat qilmoq va g‘alat qildur-moqdur. Va ag‘lot BUg‘! bi-l-fatha g‘alatlardur. AG‘LOZ Bo‘sh dag‘al va qalin va g‘alizroq IG‘ROQ VA TAG‘RIQ 5, 5, 9,41 bama’noyi g‘arq qilmoq. Va bama’noyi mubolag‘a qilmoqdur. AG‘SON (ay daraxtni shoxidur. AG‘ZIYA m, g‘izoning jam’i, bavositai hazm badanga qo‘shi-lub, juzvi badan bo‘lur. AG‘SHIYA 4,44 g‘ishoning jam’idurki, pardadur. FASL UL-ALIF MA’A-L-FO (Alif bilan Fo) IFNO Sh yo‘q qilmoq, fano so‘zidan. AFZO 1 ziyoda qilg‘uvchidurki, lug‘ati forsiydur. AF’O 4 qora yilon demakdur, zahari zo‘r bo‘lur. IFSHO 448 fosh va oshkoro va zohir qilmoq-dur. IFTIRO 1,4 bo‘hton, tuhmat. IFOZAT 24 bama’noyi fayz yetkurmoq va kub yaxshilik yetkur-moq va to‘ldirmoq. IFOQAT 25) behushlikdin hushga kelmoq va majozan bemor-likdin sihhatlanmoqdur. AFROD uya fardning jam’idurki, tanho va tanholar demak-dur. IFTIQOR 44 hojatmandlik va xor-u ojizlik, faqr so‘zidan. AFKOR y lug‘ati arabiyda va forsiyda fikrning ko‘pligi, va afgor majruh va notavonlikdur. IFSOD 1. fosid qilmoqdur. IFROT .Sh.,ya haddin o‘tmoq va ziyodalik qilmoqdur. Tasavvufda to‘lib toshmoq. UFUQ .59 zamindin ko‘rinishga nisbatan osmonni atrofidur.- Jam’i-ofoq AFVOH UL-URUQ 1, 7, tomurlarning og‘izlari demakdur va ul shundin iboratdur: badan sharayon tomuri ila varid tomuri har ikkisi bir-birig‘a mutavoziy va hamroh bo‘lub, kub adad shoxlarga va shoxlardin yana shoxlarga ajrashib, badanga taralurlar. Va eng nihoyat uchlari ko‘zg‘a ko‘rinmas darajalik juda tang teshuk bo‘lur-ki, badan hojati uchun andin xo‘b latif qon badanga singib o‘tib turar va ziyodasi va g‘alizrog‘i to latofat hosil qilg‘on vaqtigacha sharayon teshugidin chiqib, varid teshugig‘a kirar va andin o‘pkaga kelib, nafas vositasi birlan ani buxoroti duxoniyalari xorijga chiqib, xorijdin sovug‘ havoyi nasim birlan ani ziyoda harorati kamayib, mo‘tadil bo‘lg‘ondin so‘ng, dilga kirib, andin yana sharayon vositasi birlan badanga taralib turarki, davron ud-dam (qon aylanishi) shundin iboratdur. Va qon o‘tmak uchun mazkur har ikki to-murni(Ng) teshuklari bir-birig‘a kub yaqin va ro‘baru yaratilg‘ondur-ki, afvoh ul-uruq shul teshuklardur ham shul tomurlarni hamma atroflarida bag‘oyat tang (tor) masom (teshik)lari bordurki, majozan ani ham afvoh ul-uruq derlar. AFLOK (uy falakning jam’idurki, osmondur va adadi to‘qquz qabatdur. Lekin lisoni shar’da birinchidin to yettinchi qabatigacha nomini samo derlar. Ammo sakkizinchi qabatini Kursi va to‘qqizinchi qabatini Arsh deb zikr qilinur. IFZOL 1129 bama’noyi ziyoda qilmoq. Va yaxshilik qilmoq, fazl ko‘rsatmoqdur. IFHOM 4,4 hujjat va dalil birlan yengmoq vaxomush qilmoq, (fahm so‘zidan). AFSANTIN 62331 giyohedurki, ani turk lug‘atida ermon derlar. IFODA .:31 fonida yetkuzmoqdur. IFOZA 4,21 fayz yetkuzmoq va yaxshilik yetkuzmoq va zohiri badanga tekis suv yetkurmoq va to‘ldurmoq ma’nolariga musta’maldur. IFOQA 49 behushlikdin hushyor bo‘lmoqdur. AFOVIYA 4,,1 xushbo‘y dorularki, andin tarkib qilmoq birlan Taom va sharobni xushbo‘y qilinur. Masalan, dorchiniy va hilva qaranful va kabobai Chiniy va za’faron kabi xushbo‘ylarni ismi jinslaridur. FASL UL-ALIF MA’A-L-QOF (Alif bilan Qof) IQTIDO 115 izdoshlik, payravlik qilmoq, ergashmoqdur. AQRIBO 1 jam’i qarib, bama’noyi yaqindurki, yaqinlar va xeshlar demaqdur. AQSO 28 jam’i qiso, chetlar va atrof va burchaklardur ham jam’i qusoning o‘zog‘liklar demakdur. Uzog‘roq demakdurki, ismi tafzildur. Va Masjidi Aqso shul ma’nidurki, Hazrati Dovud alay-his salom Quddusi Sharifda shahardin uzoqrog‘ joyga bino qilg‘on erdilar. Binobarin, Masjidi Aqso bo‘ldiki, uzoqrog‘ masjid erdi va ani Bayt ul-Muqaddas ham derlar va yahudiylarning) qiblasidur. IQLIMIYO (,5 tilla va kumushni eritganda ajragan chirki-dur. AQVO 4,9 quvvatning jam’idurki, quvvatlar demakdur. Va istilohi atibboda andin murod quvvati nafsoniyya va quvvati hay-voniyya va quvvati tabiiyya va quvvati g‘ariziyyadur. AQVIYO (,9 qaviyning jam’i, bama’noyi baquvvatlar demak-dur- IQTIZO (23 taqozo qilmoq va orzu qilmoq. AQRAB 4» yaqinroqdur.Va aqorib aning) jam’idur. IQTIROB 1,5 yaqin kelmoqdur. Qariyb so‘zidan. IQOMAT (y bir joyda barqaror turmoq va va barpo va rost turmoq va jamoatni namozga ogoh qilmoq uchun takbir aytmoqni ham majozan iqomat derlarki, jamoatni barpo (oyoqqa) turmoqlariga bo-isdur. AQBAH x yamonroqdur. Qabih so‘zidan. IQSHI’ROR { 21 badan uyushmoq va badan mo‘ylari tik va qoyim bo‘lmoqdurki, xorijiy sovug‘ havoni ta’siridin hodis bo‘lur. IQTISOR 1,21 ko‘toh va qisqalik qilmoq va bir nimarsaga to‘xtamoqdur. Va ahli ma’oniy istilohlarida so‘zni lafzi kub va ma’nosini kam qilib so‘zlamoqdur. = AQTOR 128 atrof va go‘shalardurki qutrning, jam’i. Va qatra-lardur. IQT VA IQIT 1,18 qurutki, qatiq va suzmani(ng) qurutil-g‘onidur. AQTAB va IQTA’ 239 kesulg‘on nimarsa demakdur. Va istilohda qo‘li yoki ayog‘i kabi bir uzvi kesulg‘on odam muroddur. AQALL { ismi tafzili qalilki, eng kam juda oz demakdur. AQSOM 49 qismning jam’i, hissa-lar demakdur. IQDOM 4,9 bir ishga hammadin burunroq shuru’ qilmoqdur. Va oldin bormoqdur. Va aqdomki, ba fathai avval, qadamlardurki, qadamning jam’idur. IQLIM 5 yer yuzining) obodonidin yetti hissasini (ng) har bir hissasidurki, majmu’i yetti iqlim bo‘lur. Va iqlimlarning bo‘yi Mashriq taraf dengizdin boshlanib, Mag‘rib taraf dengizga yetib tamom bo‘lur. Va birinchi iqlim zaminni o‘rta nuqtasidin bosh-lanur. Va yettinchi iqlim Qutbi shimoliy tarafdur. Bas, birinchi iqlim hammadin issig‘ havolik iqlimdurki, Oftobga yaqindur. Va yettinchi iqlim hammadin sovug‘durki, oftobdin uzog‘dur. Va boshqalari ham shul qiyosda tafovutlikdurlar. Va iqlimni jam’i aqolimdur. AKTAM .5 qaro rangeki, qizilga moyilroqdur. FASL UL-ALIF MA’A-L-KOF (Alif bilan Qof) IKTIFO 451 bas qilmoq va kifoyalanmoqdur. IKTISOB 1,51 sa’y birlan kasb etmoq, hosil qilmoqdur. IKBOB (4,51 yuzi birlan yiqitmoq va yuz birlan yiqilmoqdur. IKSOR 191 kub so‘zlamoq va kub iste’mol qilmoq. IKSIR ,,91 sehrli kimiyo demakdur. AKORIB g‘; 51 qo‘yni va ho‘kuzni ng) poychalari demakdurki, suyuq qonni quyultirmoqda ani pishirub, go‘shtini va sho‘rbosini iste’mol qilmoq ajib ul-asardur. AKHAL 1,51 ko‘ziga surma tortqon odam va majozan aslda mijgoni ko‘kargan (o‘sgan) mahali qaro bo‘lg‘on odam demakdur. Lekin istilohi atibboda bir varid tomurini(ng) nomidurki, saroru ila bos-liq tomurini(Ng) o‘rtasida voqi’dur. Va ani forsiyda haftandom derlar. IKTIHOL 1,51 surma qo‘ymoqdur. Va istilohi atibboda har davoiki, surma kabi maydalab, ani mil birlan ko‘zg‘a tortmoqni ik-tihol derlar. AKKOL 1 lug‘atda xo‘randa va kub yeydurgon demakdur. Ammo istilohi atibboda har davoiki, ani yaraga qo‘yganda harom etini tez zoyil qilur bo‘lsa ani akkol derlar. Masalan, anzururt kabi. Va, inchunin, har ufunati sammileki, o‘z ta’siri ila pokiza go‘shtni tez fosid va nobud qilur bo‘lsa ani ham akkol derlar. AKMAL 151 komilroq va yetukroq demakdur. IKMOL 11,91 kamolga yetkurmoq va tamom va benuqson qilmoq-dur- AKMA 451 anodin tug‘ma ko‘rdur-AKLA 461 yel kasalni(ng) nomidur. Va bu e’robki, bemaddi alif muzil ul-ag‘lotdindur, lekin odamlar orasida oqila bamaddi alif va kasran qof mashhurdur. IKROH i 1 bar vazni va bar ma’noyi ijbordurki, kishini zo‘rlab bir ishga mashg‘ul qilmoqdur. AKKOLA 451 mezannasi akkoldurki, oqilani(Ng) siyg‘ai mubo-lag‘asidur. FASL UL-ALIF MA’A-L-LOM (Alif bilan Lom) ILQO sh yetkuzmoq va tashlamoqdur. ILTIQO 42 bir-birig‘a duch kelmoq va bir-birig‘a payvasta bo‘lmoq va bir-biri ila ko‘rashmoqdur. ILTIVO 1,2 o‘ralmoqdur. ILTIHOB (421 olovning yal va alanga birlan yonmog‘idurki, shu’lasi atrofni kuydirar darajalik issig‘i o‘tkur bo‘lsa. Ammo istilohda shiddatlik isitma haroratini ayturlar. ILHOQ yo!» zori va tavallo qilmoqdur. ILTIZOZ 44:1 lazzat va maza tobmoqdur. ALAZZ 1 lpazzatlikroq demakdur. ILTIZOQ e» va ILTISOQ EN» va ILTISOQ 1,21 har uch so‘z bir nimarsaga yopishmoq ma’nosida. ILSOQ y.) bar vazni Is’hoq, yopishturmoq va yopishmoq ma’nosida muta’addiy va lozim kelur. ILHOQ 133 so‘ng qo‘shilmoqdur-ILHOM 4, yaxshilik yoki yomonlik voqi’a paydo bo‘lmog‘idin odamiyning diliga Alloh-u ta’olo tarafidin ato qilung‘on ogoh-likdur. ILTIHOM 4,2) go‘shti fasod ila nobud bo‘lg‘on yarani ostidin go‘sht paydo bo‘lub to‘lmog‘idur. ILTIYOM 4,1 bir-birig‘a payvasta bo‘lmoqdur va yarani bitmo-g‘idur. ILTIZOM 4?» bir nimarsani o‘ziga lozim tutmoqdur. ALZAM . lozimroq demakdur. ALAM 1 dard va og‘ruqdur. ALIM 42 dardmand va ozorlikdur. (Va a’lim - bilguvchidur.) ALSINA 42 lisonning ko‘pligi, tillardur. ALYAH 43 dunbadur va majozan bama’noyi maq’ad(o‘tirmoq) ham musta’maldur. FASL UL-ALIF MA’A-L-MIM (Alif bilan Mim) IMTILO u.l mutlaq to‘lmoq va to‘la bo‘lmoqdur. Ammo urfda me’da to‘lguncha taom tanovul qilmoqni va hazmi dushvor bo‘lg‘on taomni ham ayturlar. Va istilohi atibboda ham ushbularni imtilo Derlar, lekin aksar vaqtda tabiat hojatdin ziyodaroq bo‘lg‘on axlo-ti soliha va rutubati fazliyyalar murod bo‘lur. AM’O 14 ichaklar demakdurki, mi’oning jam’i, bama’noyi ichakdur. Va ichak olti qismga munqasimdurki, avval isno ashara, ikkinchi soyim, uchunchi daqiq, to‘rtinchi a’var, beshinchi qulun va oltinchi mustaqimdur. IMOTAT 244 o‘ldurmoqdur. Ammo istilohi atibboda bir uzvNi kesmoq va yo boshqa ozorlik tadbir lozim bo‘lg‘onda avvalo xoh davo va xoh tadbir birlan ul uzvni qoni va quvvayi hissiyyasini zoyil qilmoqdur. IMTIZOJ 214 aralashmoqdur, bahaddiki, avvalgi suvrati nav’iyyasidin tamom o‘zgarilub, boshqa shakl varang hosil qilmoq-dur. Ammo hanuz suvrati nav’iyya’i asliyada boqiy turub aralashmoqni ixtilot derlar. IMLOH ul tuzlamoqdur, ya’ni tuz birlan parvarish qilmoq-dur- imdod-u yordam qilmoqdur. IMTIDOD eshl tortilmoq va cho‘zilmoqdur. AMRAD ol hanuz soqol chiqmag‘on juvon yigitdur. AMSOR (24 misrning jam’i, katta shaharlar demakdur. AMR ,A hukmdur. Va ishdur va ani jam’i umur kelur. IMTIYOZ 1,:,A ajralmoq, ya’ni, yaxshilik ila farqlanmoq. IMLAS ,.4 sodda va tekis va sof va yumshoq va toyg‘oq ma’nolarida kelur. IMTISOS (2,24 emmoq va so‘rmoqdur. IMTINOR g‘ 1L bir ishdin tortinmoq va ani imkoni yo‘q deb o‘ylamoqdur, xoh haqiqatan beimkon bo‘lsun va xoh vahman shundog‘ gumon qilsun. UMM UD-DIMOG‘ 7. m miyani mag‘ziga bevosita tegib turub ihota qilg‘on yupqa g‘ilof pardasidur. UMMU G‘ALIZ «.yer (miyani) qalin g‘ilof xorijiy pardasidur-ki, ani ummu jofiya ham derlar. IMSOK A.. tutmoq va saqlamoqdur. IMTISOL ushl farmonbardorlik qilmoqdur. AMSOL ushm misolning jam’idurki, o‘xshashlar demakdur. Va masalning jam’idurki, dostonlar va sifatlar demakdur. UMM UD-DAM 1 p tomurdin chiqib, lekin teridin chiqolmay, terining ostida mahbus bo‘lub qolg‘on qonni mahalidur-UMM US-SIBYON «--a!r yosh go‘daklarni ori» bo‘lg‘on sar’, ya’ni quyonchuq kasalidurki, ani faza’ us-sibyon va umm ush-shayotin ham derlar. IMOLA 4, moyil qilmoqdur. Ammo istilohi atibboda qor-tuq solmoq va qonolmoq va bog‘lamoq kabi tadbirlar birlan moddani o‘z o‘rnidin boshqa tarafga tortmoqdur. AMZIJA 4, UTMijozning jam’idur va mizoj muta’addid nimarsalarni bir-birig‘a aralashib, go‘yo bir jinsdek bo‘lmog‘idur. Ammo istilohda anosirni va yoadviya bir-birlarig‘a kamoli ixtilotlarida har qayularining) ta’siri kayfiyati boshqalarining) kayfiyatiga zidlik, muqobala birlan bir-birini quvvatini kamayturmog‘i ila miyonada hosil bo‘lg‘on mo‘tadil murakkab kayfiyatni derlar. AMROZI MUNTAQILA 2... pl 4 yuqumlik kasallar demakdur-ki, ani amrozi muta’addiya ham derlar. Masalan, moxov, qutur, chechak, qizomug‘, quruhi ufina, sil, so‘zak, zaxmi obila, ramad va ko‘k yo‘tal kabilardur. AMROZI IRSIYA 4: Ush mato va anodin farzandga batariqai nasl o‘tadurgon kasallar demakdurki, asl ma’noda kasal moddasi murakkab bo‘lg‘oni uchun andin paydo bo‘lg‘on farzandda ham shul kasal paydo bo‘lur demakdur. Chunonchi, sil, niqris, quyonchuq, ubna, chechak, moxuliyo, topi diqh, qutur, bahiz, qizamug‘, ramad, quruhi ufi-na, moxov, bavosir, sangi churda va sangi masona kabilardur. UMURI NAFSONIY «I—»??? nafening ishlari demakdur. Va alar sezgi quvvatlaridurki, ko‘rmoq, eshitmoq, hidlamoq, maza bilmoq, isiq va sovuqni bilmoq, xorijiy nimarsani suvratidin miyada aks olmoq, xayol qilmoq, yod qilmoq, vahm qilmoq, badanga harakat qildurmoq, g‘azab, faza’, farah, g‘am, hamm va xijolatlarning hammasi umuri nafsoniylardur. UMURI TABIIY 5,4 tabiat ishlari demakdur. Masalan, badandagi iroda va ixtiyordin xorij bo‘ladurgon ishlarki, masalan, taom hazm qilmoq va hazmni(ng) tamomigacha taomni me’dada saqlamoq, hazmdin so‘ngani javhar va fazlaga ajratmoq va fazlani munosib yo‘llar birlan daf’ qilmoq va javharini badanga jazb va juzvi badan qilmoq va doim badanning) nuqsonini to‘ldurmoqg‘a sa’y qilmoq va javhari g‘izodin qon va go‘sht hosil qilib, badanni ta’mil qilmoq va qondin maniy ajratib, ani birlan bahoyi navni barpo tutmoq va maniydin suvrat yasamoq va ani ta’mili uchun at-rofdin qon jazb qilmoq va qondin sutlar hosil qilmoq kabilar-dur.
Sovet hokimiyati o‘rnatilishi bilan bu fanga— tabiyotga munosabat hum o‘zgardi, ya’ni o‘rta maktablarda asosiy o‘quv predmeti sifatida o‘qitiladigan bo‘ldi. Bu o‘z navbatida yangi dastur tuzishni talab qilardi. Shunga muvo-tiq, 1919-yilda maorif komissarligi tomonidan tabiyot bo‘ycha dastur uzildi. Unga sayohat va amaliy ishlarga qayta e’tibor berildi. 1923-yilda boshlang‘ich sinflar uchun kompleks dasturlar joriy ilingan edi. Unda barcha o‘quv materallari o‘quv yiliga qadar “Ta-bial”, “Mehnat”, “Jamiyat” bo‘limlariga “O‘rmon”, “Kuz”, “Qish”, "Bahor”, “Yoz” mavzulari bo‘yicha tasdiqlangan edi. Mazkur dasturlari shunda ediki, tabiat bo‘yicha bilimlar hajmini ko‘payishga bolalarni tabiat (to‘g‘risida) bilan bo‘ladigan muloqotini larlibga solishga, tabiatdagi mehnatga ko‘proq e’tibor berishga imkon beradi. Ammo, ular jiddiy kamchiliklarga ega edi: tabiatga doir mavzularni o‘rganishda arifmetika va ona tili bo‘yicha ham ma’lumotlar berilgan edi, bu muntazam bilim egallashga xalaqit berar edi. Tabiyot bo‘yicha darsliklar yo‘q edi. Topshiriqlar qisqa tushuntiruvchi matnlar tariqasida bo‘lgan. 1931-yili komplekt dasturlar bekor qilindi. Uning o‘rniga predmetlar bo‘yicha dasturlar bekor qilindi. 1-4-sinflarda tabiyot o‘qitish kiritilgan edi, ammo o‘qitishdi tartib yo‘q edi. Bu to‘g‘rida Mixail Nikolayevich Skatkin keskin norozilik bildirib, o‘z fikrlarini bayon qildi. U 50-yillarda tabiyot metodikasini rivojlanishiga hissa qo‘shib, kuzatish metodiga amal qilishni, uning yordamida tabiat to‘g‘risida aniq tasavvur va tushunchalar shakllanishini alohida qayd etdi. U o‘qituvchi rahbarligida o‘quvchilarni kuzatishlaridan keyin jonli tabiat burchagida yoki bevosita tabiatda kuzatishlar olib borishlarini taklif etdi. Mustaqil kuzatishdan oldin o‘qituvchi kuzatishning maqsadi, mazmuni va metodikasi haqida aniq tushuncha berish kerak. Masalan Skatkin o‘z tadqiqotlarida tabiatshunoslik bo‘yicha sinfdan tashqari ishlar tashkil qilish va mashg‘ulotlar jarayonida bolalarni bilish faoliyatini faollashtirish yo‘llarini ishlab chiqish bo‘yicha jonbozlik ko‘rsatgan metodistdir. 311
jiddiy shubha ostida qoldirishga qodir natijaga yaqinlashdilar. jumladan, ital”yan olimlari sutemizuvchilarning qarish jarayonini P66ShC sifatida ma’lum bo‘lgan alohida gen boshqarishini aniqladilar. Ular mazkur genni «nazorat osti»ga olish va shu tariqa sinalayotgan hayvonlar umrini populyatsiya bo‘yicha umrning o‘rtacha uzunlik ko‘rsatkichiga nisbatan 3590 ga uzaytirishga muvaffaq bo‘ldilar. Shunga qaramay, bugungi kunda jismoniy umrboqiylik ilmiy nuqtai nazardan biologiyaning fundamental qonunlariga zid hisoblanadi. Bu qonunlarga muvofiq hujayralarning bo‘linish yo‘li bilan ko‘payish qobiliyatining susayib borishi inson hayotini cheklaydi. Xususan, insonning yetuk organizmi taxminan 50000 milliard hujayradan iborat ekanligi aniqlangan. «Odamda uning umri mobaynida bir hujayra avlodida ketma-ket bo‘linishlar soni elliktagacha bo‘ladi. Bo‘linish jarayonlari maromini hisobga olganda, shuni taxmin qilish mumkinki, inson umrining uzunligi (ba’zi bir istisno hollardan tashqari) 110 yoshdan oshishi mumkin emas». Biroq fan bir joyda to‘xtab turgani yo‘q va shu bois matbuotda vaqti-vaqti bilan paydo bo‘layotgan genetik olimlarning hujayra qarishini to‘xtatadigan moddani topish, shuningdek, organizmda mazkur moddaning ajralishini boshqaradigan genni aniqlash borasidagi urinishlari haqidagi xabarlar o‘ziga jiddiy e’tibor berishni talab qiladi. Shunday qilib, haqiqiy falsafada muayyan masalalar, ayniqsa, inson bilan bog‘liq murakkab masalalar xususida bir xil fikrlash hollari kuzatilmaydi. Bundan farqli o‘laroq, fanda bir fikriilik u yoki bu muammoning uzil-kesil yechimi topilganidan dalolat beradi. Masalan, «abadiy dvigatel»ni yaratish masalasi xususida olimlar orasida to‘la bir fikrlilik hukm suradi: hozirgi zamon tabiatshunosligi qonunlariga muvofiq bunday dvigatelni yaratish mumkin emas. Ammo fandan farqli o‘laroq, falsafaning o‘ziga xos xususiyati shundan iboratki, u har qanday hodisani o‘rganish va tushunishda tayaniladigan qadriyatlar va mo‘ljallar tizimidan tashkil topadi. Ayni shu sababli bu yerda u yoki bu faylasufning dunyoni qanday tushunishi, uning hayotga munosabati, ayniqsa, muhim rol o‘ynaydi. {Гoдфpyя Ж. Чтo takoe neuxonorga. — Mockmsa., 1996. T. 2. —C.10. 303
—57—ko‘taradi. Oqibatda olamni muzlik qoplaydi. Yima Axura– Mazda amri bilan odamlar va hayvonlarni sovuqdan saqlab qolish uchun qo‘rg‘on qurib, unga har bir jonzotdan bir juftini joylashtiradi. Insoniyat tarixining ilk oltin davri tugagach, yaxshilik va yomonlik o‘rtasidagi kurash davri bo‘lgan ikkinchi davr boshlangan. Uchinchi davrda Axura–Mazda g‘alaba qilib, ezgulik saltanati qaror topadi, o‘lganlar qayta tiriladi. Zardushtiylik ta’limotiga ko‘ra, dunyo sinovlardan emas, balki yovuzlikka qarshi kurashdan iborat, xolos. Ta’limotda insoniyat yashayotgan dunyo muhim hisoblanadi. Shuning uchun unda dunyoviy lazzatlardan oxirat uchun voz kechish masalalari ilgari surilmaydi. Zardushtiylikka ko‘ra, ezgu amallar qilish orqali yovuzlikni yengish mumkin. Har bir zardushtiy hayotini ezgu fikr– xumata, ezgu so‘z– xuxta, ezgu amal– xvartsha asosiga qurishi hamda yovuz fikr– dujvartshta, yovuz so‘z– dujuxta, yovuz amal– dujmatadan saqlanishi zarur. Har bir inson vijdon amriga binoan ezgulik va yovuzlik orasidagi farqni topa olishi lozim. Har kim Anxra– Maynyu va uning tarafdorlariga qarshi kurashishi zarur. Jumladan, Anxra–Maynyu yaratgan chayon, ilon va boshqa turli yirtqich hayvonlar xrafstra (jirkanchli) deb atalib, ularni o‘ldirish mumkin. Zardushtiy uchun har doim pok holda bo‘lish ahamiyatli hisoblanadi. Inson o‘zini pok saqlashi uchun yomon o‘y–xayollar, kasallik, o‘liklarga yaqinlashmasligi hatto ularga qaramasligi ham zarur. Istisno tariqasida nopok bo‘lib qolgan kishi yangidan poklanishi kerak. Inson jasadini olovda yoqish, muqaddas olovni o‘chirish va ruhoniylarni o‘ldirish eng og‘ir gunohlardan sanaladi. Zardushtiylar reinkarnatsiyani rad etadilar. Ko‘pchilik dinshunoslar zardushtiylikni dualizmga oid deb hisoblasalar–da, lekin unda Axura–Mazdadan keyingi darajalarda turuvchi o‘ziga xos xudolar panteoni mavjud ekanini ta’kidlash lozim. Ularning eng buyuklari Amesha Spenta (Abadiy muqaddas) – Axura Mazda yaratgan
Qozog‘istonda o‘zbek adabiyoti va madaniyati markazi ochiladi O`qilganlik soni: 914 Muhr va tamg‘alarni tayyorlash Muhr va tamg‘larni tayorlash bilan shug‘ullanayotgan korxonalar uchun "yagona oyna" tizimi bilan ishlash bo‘yicha qo‘llanma id gov uz saytida ro'yxatdan o'tish bo'yicha qo'llanma Aqliy qobiliyatini rivojlantirishga yo‘naltirilgan (qiziqarli fizika, matematika, kimyo, kashfiyotlar va hokazo… Boshqa yo‘nalish Jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlari bilan ishlash tartibi to'g'risida Nizom O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Matbuot xizmati O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatas O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Senati O‘zbekiston Respublikasining Hukumat portali O'zbekiston Respublikasini yanada rivojlantirish bo'yicha Harakatlar strategiyasi O‘zbekiston milliy axborot agentligi "Turkiston-press" nodavlat axborot agentligi "O‘zbekiston" nashriyot-matbaa ijodiy uyi "O‘qituvchi" nashriyot-matbaa ijodiy uyi G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi Cho‘lpon nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi "O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi" davlat ilmiy nashriyoti Ushbu saytdan olingan ma’lumotlardan foydalanilganda, O‘zbekiston matbuot va axborot agentligi rasmiy saytidan olinganligi ko‘rsatib o‘tilishi shart
Bu bilan u o‘zining yuqor»da nomlari qayd Qilingan buyuk shoirlarga bo‘lgan muhabbatini izqor qila" di. U shoirlardan o‘z ijodi uchun madad so‘raydi. Masalan: o‘qish davrining oxirgi yillarida Abay Semipalatinsk shahridagi , Prixodnaya shkola" deb ata-xuvchi maktabga kirib ruscha hem o‘qiy boshlaydi. Lekin o‘n uch yoshga to‘lgach, otasi o‘g‘liga el biylatish, mansab olib berish maqsadida o‘qishdan bo‘shatib olib ketadi... Boshiga kattalarinng ishi tushgan Abay jamiyatga, hayotga eiyraklik bilan qaraydi va undagi kelishmovchiliklarning tub ildizini axtara boshlaydi. Endi u sekin-asta hayotga aralashib, ijtimaiYa turmushdagi qarama-qarshiliklarning boisini tushuna baradi. Abay o‘z otasi Quponboynipg xalqqa nisbatan qilayotgan adolatsizliklarini ko‘rib, uyaga qarshi chiqadi. Endi u Quvopboyning yordamchi Abayn emas, balki, adolat bayrog‘ini baland ko‘targan Abayga aylandi. U Ssmi-palatinskdagi madrasadak sharq shoirlarini sevishni o‘rgangan bo‘lsa, bu yerga —o‘z ovuliga kelib xalqni se-vishin o‘rgandi. Xalqqa va uning o‘rtasidagi dog‘ janjallarga adolat ko‘zi bilan baqdi, o‘zi tug‘ilib o‘sgani aliga munosib farzaga; bo‘lishni orzu qildi. Lekin Abayning bu maqsad yo‘liga O‘sha davr zo‘ravoyalari gov sohib, Abvyga bo‘htoi yog‘dirdilar, uvi yo‘qotmaqchi ham bo‘ldilar. Ular bilan Abay hormay-tolmay kurashdi. Abay rus maktabida faqat uch oygina o‘qidn. Albatta, bu bilim bilan u hech narsa qila olmas edi. Abay rus tilini 27—28 yoshlarga kirganda puxta o‘rgana boshladi. Shaharda yotib rus tilini puxta o‘rgalib algach, ushu tilda yozilgan badiiy asarlarni o‘qishga kirishadi. Abay shaharda xitob izlab yurgan paytida bir kun kutubxonada biriichi martaba, Peterburgdal surgun bo‘lib jelgan isyonkor Mixazlis bilan tanishadi. Bu paytda u 35—36 yoshlarda edi. Bir oz naqt o‘tgach, 80 b
1 fxe’dr = xe" 0 O‘z-o‘zini tekshirish uchun savollar. 1. integral yig‘indi deganda nimani tushunasiz? 2. Aniq integralga ta’rif bering. 3. Aniq integral xossalarini aytib bering. 4. Aniq integralni hisoblash metodlarini aytib bering. 5. Nyuton-Leybnits formulasini keltirib chiqaring. 7-$. Aniq integralni geometriyaga va mexanikaga tatbiqi 7.1. Tekis figura yuzasini hisoblash. 1) To‘g‘ri burchakli koordinatalar sistemasida yuzlarni hisoblash. Bizga ma’lumki, musbat uzluksiz ye f(x) funksiyadan olingan aniq integral y-f(x) egri chiziq, Ox o‘q, xza va xb (ab) to‘g‘ri chiziqlar bilan chegaralangan egri chiziqli trapetsiyaning yuzini ifodalaydi. b s2 fida. (1) b Agar (a, b) kesmada f(x)s0 bo‘lsa, u holda fr (x)dr aniq integral ham manfiy bo‘ladi. Absolut qiymatga ko‘ra bu “integral tegishli egri chiziqli trapetsiyaning 5$ yuziga teng. b 2=- Coж. 2 203
Magistral gaz quvurining sun’iy va tabiiy to‘siqlar orqali o‘tgan bo‘limi magistral gaz quvurini to‘siqlarning osti yoki ustidan o‘tkazish uchun xizmat qiladi O‘tish bo‘limlarining konstruksiyalari to‘siqlar turiga ko‘ra arka to‘sin va osib qoyilgan ko‘rinishda bo‘ladi
(VO,), : 3H,O, roskoelit KJ, (AlSi,O,,)(OH),, kolumbit—tantalit (Ca, Na) (Nb, Ta),0,, proxlor (Fe, Mn)(NbTa),0,, loparit (Na, Ge, Co), (Ti, Nb, Ta)O,va mikrolit (Ma, Ca), (TaTi),0, (F, OH) kabi minerallar tarkibida uchraydi. Vanadiy yuqoridagi elementlar bo‘lgan shakllardan, niobiy va tantal oksidlarini uglerod bilan qaytarib yoki elektroliz qilib olinadi. Erkin holdagi vanadiy, niobiy va tantal kimyoviy reagentlar ta’siriga unchalik berilmaydi. Ularning erish temperaturalari yuqoriligi sababli qiyin eruvchan metallar hisoblanadi. Vanadiy—V ning tabiatda ikki barqaror izotopi ”V va TV ma’lum. 1869-yilda G.E. Rosko tomonidan olingan. Yer po‘stlog‘idagi massasi bo‘yicha miqdori 0,01590 ni tashkil etadi. Vanadiy tarkibida vanadiy bo‘lgan temir va polimetall rudalardan olinadi. U, odatda, rudalardan vanadiyning temir bilan qotishmasi— ferrovanadiy yoki vanadiy angidridi V,O, holida olinadi. Toza vanadiy metallini V,O, yoki VCl, ni qaytarib yoki YCT, ni termik dissotsiatsiyalab hosil qilinadi. Toza holda vanadiy kumushsimon-kulrang plastik metall, 19009Cda eriydi. Unga suv, dengiz suvi, ishqor eritmalari ta’sir qilmaydi. Tuz va suyultirilgan kislota eritmalari (HCl, HNO,, H,SO,)ga ham befarq. 3009C dan yuqorida vanadiy havo kislorodi, galogenlar va vodorod bilan, 7009C dan yuqorida esa azot va uglerod bilan reaksiyaga kirishadi. Vanadiy ftorid kislota, nitrat kislota va zar suvida eriydi. U o‘z birikmalarida ikki, uch va besh valentli bo‘ladi. Vanadiyning VO, V,O,, VO, va V,O, kabi oksidlari ma’lum. Yuqori oksidi bo‘lgan V,O, kislota tabiatiga ega, dioksidi VO, esa amfoterdir. Quyi oksidlari bo‘lgan VO va V,O, asos xossalariga ega. Oksidlari orasida V,O, va uning hosilalari katta ahamiyatga ega. Vanadiy (V) oksidi yoki vanadat angidrid V,O, to‘q sariq rangli, ishqorlarda erib, metavanadat kislotasi HVO, ni hosil qiladi. Vanadat angidrid sulfat kislota olish jarayonida katalizator sifatida, maxsus shishalar, glazur va Iyuminoforlar tayyorlashda qo‘llaniladi. Vanadiy gidroksid V(OH), yashil rangli ipir-ipir cho“kma. Qizdirganda oksidga aylanadi. Tuzlaridan—vanadiy sulfat V,(SO,), sariq rangli kukun bo‘lib, suvda erimaydi, ishqoriy metallar sulfatlari bilan qo‘sh tuzlar hosil qiladi. Umuman, uch valentli vanadiy birikmalari tez oksidlanuvchi moddalar hisoblanadi. Vanadiy galogenlar bilan tuzlar hosil qiladi. Bularga VF,, VCl,, VCl,, VCI, misol bo‘la oladi. Bu tuzlar suyuq yoki kristall bo‘lib, elementlardan yoki ularning hosilalaridan olinadi. Vanadiy xloroksidi (oksitrixlorid) VOCI, sariq suyuqlik bo‘lib, -789C da qotadi, 126,79C da qaynaydi. Benzolda, petroley efiri, atseton, spirt, sirka angidridda eriydi, suvda gidrolizlanib V,O, va SOCIL, hosil qiladi. Vanadiy xloroksidi (oksitrixlorid) epitaksial plyonkalar tayyorlashda qo‘llaniladi. Metavanadat kislota HVO, tuzlari vanadatlar nomi bilan ma’lum. Pirovanadat, metavanadat va ortovanadatlarning hosil bo‘lishi eritmaning vodorodko‘rsatkichi (pH) ga bog‘liq. 322
Ong va faoliyat birligining psixologiyada qabul qilingan tamoyili ong bilan faoliyat bir-biriga qarama-qarshi emas, lekin ular bir-biriga aynan o‘xshash ham emas, ammo birlikni tashkil etishini bildiradi. Ong faoliyatning ichki rejasini, uning programmasini tashkil etadi. Voqelikning o‘zgaruvchan modeli aynan ongda hosil bo‘ladiki, odam o‘zini qurshab turgan muhitda shuning yordamida mo‘ljal oladi. Ong va faoliyatning birligi tamoyili psixologlarga xulq-atvorni, faoliyatni o‘rganayotib, harakatning maqsadlariga erishishning muvaffaqiyatini ta’minlovchi ichki psixologik mexanizmlarni aniqlash, ya’ni psixikaning obyektiv qonuniyatlarini ochish imkonini berdi. Psixika va ongning faoliyatda rivojlanishi tamoyili shuni anglatadiki, psixika agar faoliyat samarasi va rivojlanish mahsuli sifatida qaraladigan bo‘lsagina, u to‘g‘ri tushunilishi va aynan bir xil tarzda izohlab berilishi mumkin. Bu tamoyil psixologlardan P.P.Blonskiy, L.S.Vigotskiy, A.N.Leontev, S.L.Rubinshteyn, B.M.Teplov va boshqalarning ilmiy ishlarida o‘z aksini topdi. XIX asrning o‘rtalarida ilmiy fikrlar taraqqiyotida rivojlanish tamoyilining keng tarqalganligini kuzatish mumkin. G.Gegel bilishni dialektik metodlarining asosiy holatlarini bayon etib, o‘rganilayotgan hodisalarga rivojlanish va tarixiylik tamoyili nuqtayi nazaridan yondashib, o‘z nuqtayi nazarini psixologiyaga ham tatbiq etdi. Uning ta’kidlashicha, psixikani ruhiy hayotning alohida hodisalari va faktlari majmuasi sifatida emas, balki ma’lum qonuniyatlarga bo‘ysunadigan rivojlanishni bir butun jarayon sifatida o‘rganish lozim. Dialektik metod nuqtayi nazaridan psixik rivojlanishni o‘rganish turli yosh bosqichlarida psixikaning o‘ziga xosligini hisobga olishni talab etadi. Psixikaning taraqqiyotini dialektik nuqtayi nazardan tushunish psixik taraqqiyot odamning mehnat faoliyatiga, ta’limga, o‘yin faoliyatiga bog‘liq ekanligini aniqlab berdi. Bunda ijtimoiy tajribani o‘zlashtirishning yuz berishi odam uchun aynan xos bo‘lgan psixik taraqqiyotning shakli sifatida xizmat qiladi. L.S.Vigotskiy ta’lim psixikaning rivojlanishini yo‘naltiradi, degan 462
Tarixnavislarning yozishicha, Mavlono bobosi va ota-onasi bilan bir muddat Termiz hamda Samarqand shaharlarida yashagan Chunki bobosi ham, otasi ham mashhur voiz va mudarris sifatida turli shaharlarga xizmatga yuborilgan 1212 yili Muhammad Xorazmshoh Samarqand hukmdori Sulton Usmon bilan jang qilib, shaharni egallaganida 5 yashar Jaloliddin oilasi bilan shu yerda edi Uning Samarqandda qancha yashaganligini aniq bilmaymiz Ammo bolalik xotiralarida Sharqning mashhur shahri manzaralari bir umrga muhrlanib qolganligi aniq
Наука и техника » 2010 » December Опубликовано Садыков Мурод 3.12.2010 Конференции, Ученые Комментариев нет » Toshkent islom universitetida Barkamol avlod yili munosabati bilan “Dunyoviylik va diniylik – yoshlar nigohida” mavzuida ilmiy-amaliy konferensiya bo‘lib o‘tdi. Unda Oliy Majlis Qonunchilik palatasi deputatlari, Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Din ishlari bo‘yicha qo‘mita, Respublika Ma’naviyat targ‘ibot markazi, Inson huquqlarini himoya qilish milliy markazi hamda Imom Buxoriy xalqaro jamg‘armasi vakillari, poytaxtimizdagi bir qator oliy o‘quv yurtlari talabalari ishtirok etdi. Читать полностью »
Urush haqida yozilgan ilmiy ishlar, nohukumat tashkilotlar hujjatlari, xalqaro tashkilotlar hisobotlari shular jumlasidandir
Koronavirus – Gazeta.uz 27 aprel 2020, 13:21 Koronavirusdan tuzalganlar soni 800 kishidan oshdi Buxoro viloyat ko‘p tarmoqli tibbiyot markazida 15 nafar bemor to‘liq sog‘aydi. Mamlakat bo‘ylab tuzalganlar soni 804 kishiga yetdi. 27 aprel 2020, 13:20 Karantinda saqlash majmuasini boshqarish maxsus markazi tashkil etiladi Toshkent hokimligi huzurida Koronavirus infeksiyasini yuqtirganlikda gumon qilingan shaxslarni vaqtinchalik karantinda saqlashga moslashtirilgan majmuani boshqarish bo‘yicha maxsus markaz tashkil etiladi. 27 aprel 2020, 12:07 Qozog‘istonda favqulodda holat 11 maygacha uzaytirildi Qozog‘iston prezidentining farmoni bilan mamlakatda favqulodda holat rejimi 11 may kuniga qadar uzaytiriladi. Hukumat ikkinchi oy uchun daromadlarini yo‘qotgan fuqarolarga 42 500 tenge miqdorida yordam berishini, 1 maydan poytaxt va Olmaota o‘rtasida aviareyslar tiklanishini hamda bir qator tuman va shaharlarda karantin rejimini yumshatilishini ma’lum qildi. 27 aprel 2020, 10:41 Janubiy Koreya O‘zbekistonga insonparvarlik yordami yubordi Koreya Respublikasi tomonidan yuborilgan insonparvarlik yordamining birinchi qismi Toshkentga yetib keldi. Unda umumiy qiymati 900 ming dollarga yaqin yuqori texnologik tibbiy uskunalar, avtomat mexanizmli tibbiy karavotlar va PSR diagnostika test tizimlari joy olgan. 27 aprel 2020, 10:06 Koronavirus infeksiyasiga chalinganlar soni 1887 nafarga yetdi Koronavirus bemorlari soni 18 nafarga ortib, jami 1887 kishini tashkil etmoqda. 27 aprel 2020, 09:36 Chexiyada sud karantin choralari to‘g‘risidagi qarorni noqonuniy deb topdi Praga sudi Chexiya Sog‘liqni saqlash vazirligi qarori bilan joriy etilgan koronavirusga qarshi cheklovlarni bekor qildi. Gap fuqarolar harakatlanishi va ish yuritish erkinligini cheklash haqida bormoqda. 27 aprel 2020, 08:58 To‘rtta viloyatdan 24 nafar bemor sog‘ayib, jami tuzalganlar 789 nafarga yetdi O‘zbekistonda yana 24 nafar bemor koronavirusdan sog‘ayib, jami tuzalganlar soni 789 nafarga yetdi. 26 aprel 2020, 19:18 Yana 58 nafar bemor koronavirusdan sog‘aydi, 4 ta yangi holat qayd etildi Buxoroda — 50 nafar, Toshkentda — 8 nafar koronavirus tashxisi qo‘yilgan bemor to‘liq sog‘aydi. O‘zbekistonda jami tuzalganlar soni 765 nafarga yetdi. Yangi tasdiqlangan COVID-19 holatlari esa 4 taga oshib, 1869 taga yetdi. 26 aprel 2020, 14:25 Koronavirus bemorlari soni hududlar kesimida Bugungi kunga qadar O‘zbekistonda 1865 kishida koronavirus infeksiyasi tasdiqlandi. Ularning eng ko‘pi Toshkent shahri va Buxoro viloyatida, eng kami esa Navoiy va Jizzaxda — COVID-19 holatlari soni hududlar kesimida. 26 aprel 2020, 13:44 Respublika bo‘yicha jami 242,5 mingta koronavirus testi o‘tkazildi Respublikadagi mavjud virusologik laboratoriyalarda o‘tgan kuni 8579 ta, shu vaqtga qadar 242536 ta koronavirus testi o‘tkazildi. 26 aprel 2020, 13:39 Toshkentda davolanayotgan koronavirus bemorlari haqida ma’lumot berildi Toshkentda davolanayotgan 336 nafar koronavirus bemoridan 11 nafarining ahvoli og‘ir, 2 nafarining ahvoli esa o‘ta og‘ir. 25 aprel 2020, 16:07 JB O‘zbekistonga koronavirusga qarshi kurashish uchun 95 mln dollar ajratdi Jahon banki O‘zbekistonga 95 mln dollar miqdorida favqulodda moliyalashtirish mablag‘ini taqdim etdi. Ular sog‘liqni saqlash tizimini yaxshilash hamda kam ta’minlangan va himoyaga muhtoj aholi qatlamlarini qo‘llab-quvvatlashga yo‘naltiriladi. 25 aprel 2020, 15:53 Koronavirusdan tuzalgan bemorlar soni 700 kishidan oshdi Farg‘onada 22 nafar, Xorazmda 16 nafar, Qoraqalpog‘istonda 10 nafar va Toshkent shahrida 2 nafar bemor koronavirusdan butunlay sog‘ayib, mamlakat bo‘ylab jami tuzalganlar soni 707 kishiga yetdi. 25 aprel 2020, 14:22 Buxoroda 32, Surxondaryo va Navoiyda 4 nafar koronavirus bemori sog‘aydi Buxoroda 32 nafar, Surxondaryo va Navoiyda 4 nafar koronavirus bemori sog‘aydi. Jami sog‘ayganlar 657 kishiga yetdi. 25 aprel 2020, 10:10 Koronavirus infeksiyasiga chalinganlar soni 1836 nafarga yetdi Koronavirus bemorlari soni 32 nafarga ortib, jami 1836 kishini tashkil etmoqda. 24 aprel 2020, 23:48 Koronavirus holatlari soni 1800 tadan oshdi O‘zbekistonda koronavirus tasdiqlangan bemorlar soni 26 nafarga oshib, jami tasdiqlangan holatlar 1804 taga yetdi. 24 aprel 2020, 23:42 “XVJ kredit ajratish uchun qo‘shimcha shartlar qo‘ymaydi” — moliya vaziri o‘rinbosari Moliya vaziri o‘rinbosari Odilbek Isoqov XVJ 375 million dollar miqdorida kredit ajratishda O‘zbekistonga qo‘shimcha shartlar qo‘ymasligini va islohotlarni davom ettirishni talab qilayotganini aytdi. Shuningdek, u boshqa qarzlar tafsilotlariga ham to‘xtaldi. 24 aprel 2020, 23:15 Faoliyatini davom ettirayotgan savdo korxonalari uchun sanitariya talablari Karantin choralarini yumshatish maqsadida faoliyatiga ruxsat berilgan savdo korxonalari uchun sanitariya talablari e’lon qilindi. Korxonalar har bir xaridor orasida 2 metr oraliq masofani saqlashlari, dezinfeksiyalash uchun maxsus o‘tish joylarini o‘rnatishlari va boshqa talablarga rioya qilishlari kerak. 24 aprel 2020, 22:50 Karantin vaqtida faoliyatini davom ettirishi mumkin bo‘lgan iqtisodiyot tarmoqlari e’lon qilindi Karantin choralarini yumshatish doirasida qurilish materiallari bozorlari, hunarmandlar, tijorat banklari shahoblachari, notaral idoralar, avtomobillarga xizmat ko‘rsatuvchi va boshqa ko‘plab tashkilotlarning faoliyatini tiklashga ruxsat berildi. Ruxsat berilgan tadbirkorlar sanitariya-epidemiologiya talablari asosida ishlarini tashkillashtirishlari belgilangan. 24 aprel 2020, 20:39 “Energiya narxlarini liberallashtirish qoldirilgan” — moliya vaziri o‘rinbosari Moliya vaziri o‘rinbosari Odilbek Isoqov elektr va gaz narxlarini liberallashtirish rejasi noma’lum muddatga qoldirilganini ma’lum qildi. “Gazeta.uz” ma’lumotlariga ko‘ra, fevralda energotashuvchilar tariflarini oshirish rejalashtirilgan edi. Kun davomida 746 ta koronavirus holati aniqlandi Koronavirus holatlari 28 mingdan oshdi
Demak, tarbiyaviy soat darslarini rejalashtirayotganda kalendar rejaga asosiy g‘oyalarimiz va bosh maqsadimizdan kelib chiqib, har bir o‘quvchini vatanparvarlik va barkamollikka undaydigan mavzularni kiritishdan boshlash lozim. Bunda maqsadni o‘quvchilarga oshkor qilish, darsda milliy g‘oya haqida so‘z yuritish shart emas. Eng asosiysi milliy g‘oyamizni o‘quvchilarga tarbiyaviy soatlar orqali singdirib berilsa, bas. "Axborot soati", Bugun biz yurtimizda huquqiy davlat, demokratik jamiyat qurayotirmiz. Bu masalaning eng muhim sharti–inson qadri. huquq va erkinliklarini himoyalash, aholimizni jahonda yuz berayotgan voqea-hodisalardan, mafkuraviy jarayonlardan o‘z vaqtida xabardor qilish, ularga nisbatan jamoatchilik fikrini shakllantirish, el-yurt dardi va intilishlari bilan yashash, eng avvalo, ustoz va murabbiylardan bu talab va mezonlarni kundalik hayotimizda izchil joriy etishni taqozo etmoqda. Qo‘l ostimizda tarbiya olayotganlar va atrofimizdagi insonlarni hamma axborot xabardor deb o‘ylamasligimiz zarur. Ular boshqa bir ish, o‘yin yoki tomosha bilan chalg‘ib, so‘nggi yangiliklardan bexabar qolgan bo‘lishi mumkin. Ayniqsa, bugungi yoshlar axborotdan ko‘ra ko‘proq sport xabarlari-yu, internet o‘yinlariga berilib ketishlari mumkin. Ularni jahaondagi so‘nggi jarayonlardan, yurtimizdagi islohotlar yutuqlaridan xabardor qilish uchun "Axborot soatlari o‘tib boriladi. Unda esa eng dolzarb va muhim voqealar o‘quvchi-talablarga yetkazilsa, ularning ogohligi ta’minlangan bo‘ladi. Shularni inobatga olib, har bir o‘qituvchi, mamlakatning qaysi joyida bo‘lishidan qat’i nazar, internetda, televideniye va radioda, gazetalarda berilayotgan yangiliklardan nafaqat xabardor bo‘lishi, balki bu yangiliklar haqida o‘zi o‘qitabtgan o‘quvchilarni ham boxabar qilib turmog‘i lozim. Agar internetning imkoni bo‘lmasa, telsvizor va radio yoki gazeta orqali eng so‘nggi yangiliklar va ularning sabab-u oqibatlarini ginglab, ko‘rib, o‘qib yozib olishi kerak. Chunki "Ayni paytda jahon miqyosida axborotlashtirish jarayonlari tobora shoballashib, bu boradagi raqobat kuchayib borayotgan, axborot nainki tovar, balki kuchli mafkuraviy qurolga aylanayotgan 55
Mazkur olimpiadada O‘zbekiston terma jamoasi jami 4 ta medalni qo‘lga kiritdi. Ular orasida Prezident maktablari o‘quvchilari ham bor. Andijon shahridagi Prezident maktabining 10-sinf o‘quvchisi Dilyor Valijonov oltin, Namangan shahridagi Prezident maktabining 9-sinf o‘quvchisi Husanboy Mansuraliyev kumush medalni qo‘lga kiritdi. Shuningdek, “Profi school” maktabining 10-sinf o‘quvchisi Otabek Jo‘rabekov oltin medal va Xalqaro Wyestminster universiteti akademik litseyi 2-bosqich o‘quvchisi Kim Svyatoslav bronza medali sohibi bo‘ldi. Olimpiada gibrid shaklda tashkil etilib, unda O‘zbekiston, Qozog‘iston, Qirg‘iziston, Belarus, Turkmaniston, Rossiya, Ozarbayjon, Hindiston, Xitoy va Kuba kabi davlatlardan 20 ta jamoa ishtirok etdi. O‘zA
Boshqa zolimlar kabi Payg'ambar Muhammad davridagi sodir Badr, Uhud jangida sifatida, dushman bostirib kelgan o'zlarini himoya sifatida (Alloh va hadis buyruqlar muvofiq) urush syarie tashqari bunday mol-mulk, kuch (siyosat) musodara boshqa odamlarni, o'lja hisoblanadi Havoriylar
Shuning uchun aytib o‘tilgan belgilar—ilmiy (professional) tafakkur uslubining ajralmas elementlarini xarakterlash uchun yetarli emas. Chunki ilmiy (professional) tafakkur darajasi olam va uning rivojlanish qonuniyatlarini aks ettirish, anglash hamda maqsadga muvofiq mo‘ljal uchun xulq-atvor yo‘nalishini belgilab olish muayyan ilmiy prinsiplar, g‘oya, nazariya va u bilan bog‘liq bo‘lgan tayyor holdagi mavjud. tushunchalar yordamida amalga oshiriladi. Bunday sharoitda tafakkur yangi erishilgan bilimlar bilan oldindan mavjud bo‘lgan bilimlarni taqqoslashga qaratilgan bo‘ladi. Bunday taqqoslash jarayonida, bir tomondan, oldindan mavjud bo‘lgan bilimlar chuqurlashadi, kengayadi va aniqlashadi, ikkinchi tomondan, yangi bilimlar to‘planadi va rivojlanadi. Yangi erishilgan bilimlarni anglab olishda mavjud nazariyalar sistemasi, prinsiplar bilan bir qatorda, turli prafessional faoliyat sohasida oldindan. to‘plangan bilish tajribasi ham muhim rol o‘ynaydi. Professional tajriba, mavjud nazariya sistemasi bilan birgalikda yangi erishilgan bilimlar amaliy qimmatini baholashning muhim mezoni sifatida namoyon bo‘ladi. Masalan, texnik tafakkur ilgari to‘plangan texnik tajribalarni hisobga olib ishlab chiqilgan, olimlarning nazariy qurollari natijasida moddiylashgan texnik mashinalar, mexanizmlar sistemasini aks ettiradi va anglab oladi. Ana shu ilmiy asos va texnik (professional) tajriba zaminida jihozlarning, mexanizmlarning amaliy jihatdan qo‘llanishidagi yaroqli va yaroqsizligi baholanadi. Mavjud ilmiy prinsiplar, nazariyalar hamda o‘tmishda to‘plangan professional tajriba yordamida yangi erishilgan bilimlarni aks ettirish va anglab olish— barcha ilmiy tafakkur uslubiga xos xarakterli belgidir. Chunonchi, klinik tafakkurda bemor kasalligining belgilarini aks ettirish va anglab olish, davolashning maqbul yo‘llarini belgilash mavjud meditsina bilimlari sistemasi va vrachlik tajribasi yordamida zamonaviy meditsina texnikasini qo‘llash bilan amalga oshiriladi. Fanning har bir sohasida muqarrar bo‘lgan nazariyalar, prinsiplar sistemasi mavjuddir, ular orqali o‘rab turgan voqelikdagi narsa va hodisalar hamda ularning rivojlanish qonuniyatlari to‘g‘risida erishilgan yangi bilimlar aks ettiriladi va anglab olinadi. O‘zining turli-tuman boyligi bilan xarakterlanadigan professional tafakkur ana shu farqqa asoslanadi. Shuni ham ta’kidlash zarurki, ilmiy (professional) tafakkurning barcha turlari tarixiy taraqqiyotning-u yoki bu bosqichida uning tafakkur uslubini belgilaydigan ayrim umumiy tomonlar, pransiplarning mavjudligi bilan xarakterlanadi. Masalan, ilmiy-texnika inqilobining hozirgi bosqichi uchun hodisalarni o‘rganishga sistemali ashaliz, modellashtirish, for-malizatsiyalash usuli, matematik va aksiomatik usul na boshqalar nuqtayi nazaridan umumiy prinsiplarni keng qo‘llash asosida yondoshish xarakterlidir. Ilmiy (professional) tafakkur oddiy tafakkur kabi amaliy harakatga muvofiq keladigan pozitsiyani ishlab chiqishda o‘rganiladigan obyektlar haqidagi bilimlarni vositali aks ettirish va anglab olishni ifoda etadi. Lekin oddiydan farqli ravishda ilmiy (professional) tafakkur barqaror bo‘lgan tayyor bilimlarning muayyan yig‘indisini taqozo etadi, uning asosida inson bilish faoliyati va amaliy harakati uchun muvofiq keladigan pozitsiyaki ishlab chiqish jarayonni natijalarini baholash sodir bo‘ladi. Tabiat va jamiyat haqidagi konkret fanlar mazmunini u yoki bu tarixiy bosqich voqeligida aniqlaydigan fundamental ilmiy prinsiplar, g‘oya, barqaror nazariyalar, tayyor bilimlar tashkil etadi. Ilmiy bilish va ilmiy tafakkur, falsafiy uslubning ajralmas elementini tashkil qiluvchi dunyoqarashga va metodologik qarashlarga asoslangan taqdirdagina unumli bo‘ladi. Shuning uchun ham ilmiy tafakkur uslubi bilishning unumli butunligini taqozo etadi. Falsafiy tafakkur uslubi ilmiy (professional) uslubdan shu bilan farq qiladiki, moddiy olam va uning rivojlanish qonuniyatlarini aks ettirish hamda anglab olish muayyan dunyoqarash va metodologik prinsiplar asosida amalga oshiriladi. Falsafiy tafakkur uslubi, ilmiy tafakkur uslubi kabi muayyan fundamental qoidalarning yig‘indisiga asoslanadi. Binobarin, ilmiy tafakkur asosida yotgan xususiy-ilmiy g‘oya, nazariyalar qat’iyan belgilangan chegaraga ega bo‘lsa, falsafiy qoidalar bunday chegara-8—ga ega emas. Moddiy olam taraqqiyotining eng umumiy qonuniyatlarini aks ettiradigan "falsafiy prinsiplar, qonun va kategoriyalar umumiylik xarakteriga egadir. Shuning uchun ham ular olamni bilish va qayta o‘zgartirishning umumiy usuli sifatida namoyon bo‘ladi. Falsafiy tafakkur uslubi, ilmiy tafakkur uslubi kabi, turli xil shakllarda namoyon bo‘lishi bilan xarakterlanadi. Bundan falsafiy tafakkur shakllarining ko‘pqirraliligi nimaga bog‘liq degan savol kelib chiqadi, albatta. Bu savolga javab berishda shu narsani hisobga olish kerakki, u yoki bu tafakkur uslubining mazmuni falsafaning asosiy masalasini, inson tafakkurining borliqqa, ruhning tabiatga bo‘lgan munosabatini hal qilish bilan belgilanadigan dunyoqarashlar va metodologik prinsiplar xarakteri bilan belgilanadi. Agar dunyoqarashlar va metodologik prinsiplar falsafiy tafakkur uslubining mazmunini belgilasa, ularning konkret namoyon bo‘lishi esa falsafiy tafakkur uslubining shaklini tashkil etadi. Falsafada materialistik na idealistik oqimlar doirasidagi tafakkur uslubining turli-tumanligi ustida to‘xtalib o‘tar ekanmiz, u falsafaning predmeti va nazifasini, ularga erishish usuli va vositalarini o‘ziga xos tarzda tushunish bilan belgilanadigan falsafiy bilimlar mantiqiy strukturasiyi tashkil qiladigan tushunchalar majmui tarkibining farqi bilan izohlanadi. Masalan, falsafaning vazifasini, uning predmetini turlicha talqin qilishdagi farq, antik materializmga, metafizik (mexayik) materializmga va dialektik materializmga xos bo‘lgan turli tafakkur uslublari belgilaydi. Idealistik falsafa doirasida mavjud bo‘lgan tafakkur uslubining turli-tumanligi ham shu sabab mohiyatni bilan belgilanadi. ; Falsafiy tafakkur uslubi biluvchi subyektning dunyoqarash va metodologik prinsiplari xarakteri bilan uzviy bog‘langandir. Shuning uchun dunyoqarash va-usulning o‘zgarishi tafakkur uslubining o‘zgarishiga olib keladi. Binobarin tafakkur uslubi shakllanish jarayonida usul va dunyoqarashga aks ta’sir etadi, ilmiy bilish sohasida u yoki bu vazifani hal qilish bilan oldimizga yangi vazifalarni qo‘yib, ularni yangicha hal qilishga «undaydi», hal qilishi bilan yana tafakkur
ust-boshda, kamari qisib bog‘langan holda turadi. Zimdan mahbus —Toshmurodga qarab qo‘yadi. Xotinining qabriga tuproqtortilib, mullaningtilovatidanso‘ngbarchatarqalgach, nazoratchi o‘zini boshqacha his qiladi. Uning ichi birdan bo‘shashib, qandaydir og‘ir yukdan xalos bo‘ladi. U o‘g‘lining "Ota, yuring endi-i..."" deganiga qandaydir itoatgo‘ylik bilan "Hozir, o‘g‘lim", –deydi. Ha, uning qalbiga sho‘rolar tomonidan qo‘rg‘oshindek quyulgan burch, vazifa, mas’uliyat o‘rnini bir zum imon egallagan edi. Chunki nazoratchi birinchi marta oxiratni o‘ylagan edi. Xalqda "Kishi o‘z aybini bilsa, yuragi yorilib o‘ladi", – degan naql bor. Mazkur qissa nafaqat kishining aybini, balki kechagi kunimiz illatlarini va shu illatlarning inson ruhiyatiga, tabiatiga ta’siri mohiyatini ham anglatadi. Allohga emas, tuban insonga mutelik o‘ta tubanlikdir. Bu borada Chingiz Aytmatov shunday fikr yuritadi: "Hayot haqiqati kitobxonlarni ovutadigan ertak emas, balki ularning ko‘zlarini ochib qo‘yadigan achchiq, shafqatsiz saboqdir... Jamiyat kishilar taqdiri uchun javobgardir, odamning tuban ketishiga muayyan shart-sharoit ta’sir ko‘rsatadi. Ijodkor esa bunga befarq qarashi mumkin emas"", Ilhom Zoirov shunday qilgan, ya’ni befarq qaramagan. U o‘zining "Yelpatak" nomli qissasida (Sharq yulduzi. 1992-yil, 2-son) buyuk yozuvchining fikri haqiqat ekanligini asar qahramoni xatti-harakatida badiiy talqin qilgan. Qissaning qahramoni–Mamat. Asarning nomidan sezilib turgandek, u o‘taketgan laganbardor, xo‘jayin nimaga qiziqsa, u ham shunga moyillik bildiradi, uyida joriy qiladi. Adib uning shu toifadagi shaxs ekanligini o‘zi ta’riflamaydi, tasvirda ko‘rsatadi, qiyofasini yanada yorqikroq ochish uchun xotini Zarifani "yordamga" chaqirib turadi. Bu narsa asarni o‘qishli qilgan, qahramonga individuallik bag‘ishlagan. Shundan bunday tipdagi shaxs qiyofasini Ne’mat Aminov "Yelvizak" asarida Zaynishev timsolida qiyomiga yetkazib tasvirlagan bo‘lishiga qaramay, o‘z jozibasiga ega. Buni real, me’yordan chiqmagan tasvir ta’minlagan. Demak, maqsadga yo‘paltirilgan tasvir asar badiiyligini ta’minlashda katta rol! o‘ynaydi. Qissa Mamatning bir poy tuflisini topolmay, xotini Zarifani chaqirishdan boshlanadi. Ular o‘rtasidagi gapdan
Endi bu yoʻllanma uchun kurashga Janubiy Koreya va Oʻzbekistondan tashqari Suriya ham qoʻshildi
Tabiiy sharoiti va resurslari bir muncha boshka mamlakatlardan fark kiladi. Hududining 314 kismi 500 metrdan past joyda joylashgan. Baland toglari Albep va Pireney toglari. Evropaning g‘arbida mutadil va subtropik iklim mintakasida joylashgan. Mineral resurslari boshka mamlakatlarga karaganda birmuncha kuprok va turli tuman. Kazilma boyliklaridan toshkumir (aniklangan zaxirasi O0,5mlrd.t) Tabiiy gaz (70mird.kub.m.) Neft (7miln.t.) Tuz, uran rudasi va boshka foydali kazilmalar mavjud. Kazilma boyliklarning zaxirasi asosan Lotaringiya, SHimoliy va Markaziy kismida joylashgan. SHimoliy Marsel va Janubiy Bordo rayonlarida kungir kumir (3mln. t) yiliga kazib oladi. Gidrosnergiya asosan tog daryolarida (100mird kVtls) yiliga Evropada Norvegiya va SHveuiyadan keyingi urinda. Franujiya Evropadagi mamlakatlariga karaganda temir rudasiga ancha boy (7mird. t) temir rudasi Mozelb daryosi g‘arbidan olinadi. Qishloq xo‘jaligini rivojlantirish uchun tabiiy sharoiti qulay. Dengiz iqlimi iliq va namga tuyingan. Yiliga 600-1000mm yog‘in yog‘adi ishda daryolari muzlamaydi. Tabiati insonlar tomonidan uzlashtirilgan 31,599 shudgorlanadigan maydoni 23,590, yaylov 3,590, uzumzorlar, bog‘lar 26,590 o‘rmonlar 1590 qurilish va foydalanmaydigan maydoni. AHOLISI. Franujiya axolisining 8590 franujuzlardan iborat. Ikkinchi jaxon urushidan keyin axolisi tabiiy usish hisobiga ko‘paydi. 1980 yillar boshida tabiiy usish 4-59oni tashkil kiladi. Tabiiy usish kamaydi va yoshlar boshka joylarga ketdi, mamlakatda kariyalar salmogi ortib ketdi. Franujiyaga chetdan ishchilar kela boshladi. Yiliga 4mln.ga yakin chet olliklar keldi. Portugaliya, Ispaniya, Italiya, Jazoir va boshka joylardan kelganlar ijtimoiy ishlab chikarishda ishtirok atdi. Yirik shaxarlari Parij, Lion,Marselb, Lill, aholi joylashuvidagi asosiy xususiyat shahar aholisining Parij aglomerauwiyasiga nihoyatda ko‘p to‘planganligidir shaharliklarning 114 qismiga yaqini shu erda to‘plangan. DAVLAT TUZUMI Pгaпшya дaмa tuzumiga ko‘ra burjua respublikasi, Davlat boshlig‘i Prezident 7 yilga saylanadi. Masmuriy jixatdan Franujiya departamentlarga bo‘linada. Xujaligining umumiy tarifi. Ikkinchi jaxon urushi vaktida Franujiyaning katta kismini fashistlar Germaniyasi bosib olganligi mamlakat xujaligiga katta zarar etkazdi. Urushdan keyin 3ski texnikalar urniga yangi texnikalar paydo buldi, yangi tarmoklar-Atom, Radioslektron, neft. ximiya, asrokosmik va boshka tarmoklar rivojlandi. Sanoatda milliy va davlatlararo kompaniyalar uz faoliyatini boshlagan va chet 3l monopoliyalari bilan alokalar kiladi. Franujiyada AKSH monopoliyalari katta mavkega 3ga. Franujiya sanoati maxsulotining hajmi jihatidan kapitalistik mamlaktlar o‘rtasida AKSH, YAponiya, Germaniyadan keyin. Sanoatning ishlab chiqarish va xududiy
imkoniyatlari chek-u-chegarasiz. Uning o‘ndan to‘qqiz qismi umr bo‘yi ishga tush-masdan qolib ketadi. Men oldinga surayotgan fikrning qisqacha mazmuni shu: inson tug‘ilishidan qobiliyatsiz bo‘lmaydi. Faqat muayyan sharoitda boshmiyaning ma’lum nuqtalari harakatsiz qoladi. Paganini tug‘ilgan yurtda skripka bo‘lmaganda, u etik moylovchi bo‘lar edi. Mana shunaqa, do‘stim. Sen yelkangga mana bu taqir-tuqurlarni osib yuribsan. Balki sen Stanislavskiy, Nemirovich-danchenkodursan, balki Nyuton, balki Arximeddirsan. Endi senga bitta sir aytaman—sen shu aytganlarimning hammasisan. Sen Aflotun ham Arastusan, sening qayeringdadir Iskandar Zulqarnayn uxlab yotibdi. Sen Sa’diy va Gyotesan, Ulug‘beksan, Leonardo da Vinchisan. Ha-ha, do‘stim. Hayron bo‘lma. Bitta danakda butun bir bog‘ uxlab yotadi. Odiljon— Leonarda da Vinchi deganing ancha haqiqatga yaqin. Maktabning devoriy gazetasiga hamma suvratni o‘zim ishlardim. Esingdami, Mamayusuf dangasani rosa boplab chizgan edim. Ha, mendan Arximed chiqmasa ham, Leonardo da Vinchi chiqishi mumkin edi. Mahmudiy —Ha, do‘stim Odiljon, shunday vaqtlar keladiki, psixologiya ilmi inson qobiliyatlarini to‘la, mukammal ochib tashlaydi. Boshmiyadagi milliard chiroqlarning qaysi biri ko‘proq kuchlanishni ko‘tara oladi, qaysi biri porlab yonishga quvvati yetadi—ilm ravshan aniqlab beradi. Shunda tug‘ilgan go‘dak faylasuf bo‘ladimi, tosh ko‘taradigan polvon bo‘ladimi —tug‘ilish guvohnomasiga qo‘shib yozib beriladi. Atrofga qara, hozir nima ahvol? Mana, uzoqqa bormay, o‘z kasbdoshlaringga nazar sol. Muxbirman, jurnalistman deganlarning hammasi muxbir, jurnalistmi? Mana sening bo‘lim mudiring, —u mendan intervyu olgan, juda usta dorboz bo‘lishi mumkin edi. Qadam qo‘yishidan bilaman. Hozir kim? Jurnalist. Bu ham mayli-ya, hali pensiyaga chiqqandan keyin yozuvchilik da’vo qiladi. Tomoshani ana unda ko‘rasan. Hamma balo shundaki, dastavval miyasidagi kerakli, yuqori voltli chiroq yonmay qolgan. Uning o‘rniga xira, qorachiroqni yoqib ko‘ygan. Endi u olamdan tutab, lip-lip qilib, hammaning joniga tegib o‘tib ketadi. Odiljon—Olimlarning ichida ham darbozlar yo‘q emasdir. Mahmudiy —Albatta bor. Ammo kelajak bu masalani hal qiladi. Olimlar inson miyasining to‘la xaritasini tuzadilar. Bu xarita shunday katta bo‘ladiki, u bilan yer sharini o‘rasa bo‘ladi. Bu xarita g‘uj-g‘uj chiroqlar bilan qoplanadi. Chunki inson miyasining harakatsiz yotgan cho‘l-u sahrolari, muzliklari qolmaydi. O‘yla, do‘stim. Biz yer xaritasidan qancha-qancha sahrolarni yo‘qotyapmiz. Ammo mana bu yerdagi (boshini ko‘rsatib) dasht-u biyobonlarni yo‘qotishni kimo‘ylaydi, kim? Yer yuzida odamqadami tegmagan joy deyarli qolmadi. Lekin ongimizda sukunat qutblari bepoyon. Biz dunyoga kelib nima ko‘ramiz-u, nima bilamiz? Odiljon, do‘stim! Ba’zan tushlarimda butun dunyo yonayotganini ko‘raman. Ha, do‘stim, dunyo yonayapti. Chunki biz undan bebahramiz. Dahshat, dahshat. (Suv ichadi, biroz o‘zini to‘xtatib) Odiljon, sening ham kechalari uyqung qochadimi? Odiljon— (Xo‘rsinib) E, nimasini aytasan. Ba’zan oppoq sahargacha ko‘zim yumilmaydi. Barno shunday tirikday menga termulib turaveradi. Ertalabgacha u bilan gaplashib chiqaman. Mahmudiy — (Uning yelkasiga qo‘lini qo‘yib). O‘zingni qo‘lga ol. Ko‘p xayol surma. Bu— gallyutsinatsiya. Hechqisi yo‘q, o‘tib ketadi. Birikki seans o‘tkazamiz. Ko‘zingga hech qanaqa sharpa ko‘rinmaydigan bo‘ladi. Mening ham ba’zan uyqum qochadi. Osmonga yulduzlarga qarayman.
Yevrosiyo iqtisodiy qo‘mitasi Qirg‘iziston va Qozog‘iston chegarasidagi fitosanitar nazoratni bekor qildi. Rasman bu holat “Qirg‘iz Respublikasi karantin fitosanitar nazorat tizimini baholash, shuningdek, sanitar-epidemiologik nazorat tizimi bilan tanishish natijalarini ma'qullash to‘g‘risida”gi qarorda mustahkamlandi. Hujjatda ta'kidlanishicha, Qozog‘iston va Qirg‘iziston taqdim etgan ma'lumotlarni inobatga olgan holda komissiya ushbu qarorni qabul qilgani ta'kidlab o‘tildi.Qaror rasman chop etilganidan 30 kun o‘tgandan so‘ng kuchga kiradi.
past ovoz bilan kulish harakatini bildiruvchi so‘zlar deb ikki guruhga bo‘ladi (88. 90). Bizningcha, shu o‘rinda andak izoh kerakka o‘xshaydi. Gap shundaki; gagar ovozning ishtirok etishi asosga olinsa, ovozli kulish va ovozsiz kulish deb atash to‘g‘ri emasmidi, deb o‘ylaymiz. «Axir, undosh tovushlarni ovoz va Shovqinning ishtirokiga ko‘ra tasnif qilishda jarangli va jarangsiz undoshlar deb ataymiz-ku! Haqiqatan, kulish ovoz chiqarmay yuz berishi ham mumkin. Masalan, iljaymoq, irjaymoq, tirjaymoq, ishshaymoq, irshaymoq kabilar ham kulishning bir turi, lekin bularda ovozning ishtirok utishi shart emas, balki turli mimik harakatlar, kishining yuz ko‘rinishi kabilar qatnashadi. Shuningdek miyig‘ida kulish, zo‘raki kulish, zaharxanda kulish kabilar ham kulishning bir turi bo‘lib, ular bilan birlikda ovozning ishtiroki nuqtayi nazaridan ayqirmoq, baqirmoq, bo‘kirmoq, ishqirmoq, pishqirmoq, chaqirmoq, chinqirmoq, o‘kirmoq, o‘shqirmoq, qiyqirmoq, qichqirmoq, hayqirmoq kabi fe’llarning leksik-semantik, morfologik, Fonetik xususiyatlarini maxsus o‘rganish qator so‘zlar etimologiyasini yuiiqlashga katta hissa qo‘shadi. Tilning rivojlanishini qanday tushunamiz? Yaqin o‘tmishda ijtimoiy fanlar vakillaridan biri hazillashib, til Xom fan bo‘libdimi, ega va kesimi bo‘lsa, gap-da. Ikkinchi darajali bo‘lakni o‘zi qo‘shib olaveradi, degan bo‘lsa, biri esa hali ham ega, kesim o‘qitiladimi degan edi. Bular aslida hazil-u, ammo shu fikr egalari tushunchasida tilni YuYUyat oddiy bir narsa deb bilish yotadi. Vaholanki, jamiyat bor ekan, til fan shifatida o‘qitiladi, uning ilmiy asoslangan, isbotlangan va umum tomonidan Myu’qullangan nazariy asoslari o‘sib kelayotgan har bir. avlodga o‘rgatiladi. Hiqiqatan ham, til g‘oyat murakkab muammolarga to‘la. Gap shundaki, til, bir Yuyumondan, butun bir xalqning mavjudligini namoyish etsa, ikkinchidan, uning hech qanday manba asosida real kuzatib va tekshirib bo‘lmaydigan eng YuSHdimgi –ibtidoiy va uzoq kelajak davri ham bor. Xuddi shu o‘rinda pimologiyaning eng murakkab tomoni namoyon bo‘ladi. Ko‘pchilik tilning umpojlanishi deganda, ko‘proq leksik tomonga urg‘u beradi. Chindan ham, biz til deb atalmish g‘oyat noyob ijtimoiy hodisa Miteriallarini leksik ma’nosi va vazifasiga ko‘ra, mustaqil so‘zlar, yordamchi shular va qo‘shimchalar (yordamchi. morfemalar)ga ajratib o‘rganishga yulrtlanganmiz va ularni go‘yo azaldan mavjud bo‘lgandek his qilamiz, desak xato yulmas, Aslida vazifa faqat tilning hozirgi va yozma manbalar imkon (iridigan davrlari holatinigina o‘rganishdan iborat emas. ShSHu jihatdan til ni faqat murakkab, hodisa, balki barcha fanlarning ibtidosi deyish mumkin. Aqir, insoniyat qo‘lga kiritgan va kiritayotgan har qanday yangilik, har bir fan SHI odzasida shakllanadi, lisoniy vositalar orqali ifodalanadi, reallashadi, iMMOo hech bir fan hamma tushunadigan umumiy tilni yaratib bera olmaydi. Tilning rivojlanishida ichki qonuniyatlar muhim o‘rin tutadi. Shulardan biri tovush almashuvi hodisasidir, biroq uni tushuvish ham o‘ziga
Haydalma qatlamdagi harakatchan shakldagi oziq elementlar miqdorini bilish kerak. Bu kattalik oziq elementlarning agrokimyoviy xaritanomadagi miqdorini (mgG‘kg) 3 koeffitsentiga ko‘paytirish yo‘li bilan topiladi. Masalan: bir kg tuproqda 45 mg harakatchan fosfor mavjud bo‘lsa, uning haydalma qatlamdagi umumiy miqdori 135kg/gani (45x3)tashkil etadi. O‘simliklar tomonidan tuproqdan va qo‘llanilgan o‘g‘itlar tarkibidan oziq moddalarni o‘zlashtirish koeffitsentini bilish kerak bo‘ladi (bu ma’lumotlar 2-ilovada keltirilgan). 2-Пoya O‘g‘itlar tarkibidagi oziq moddalarning o‘zlashtirish koeffitsentlari (P.M.Smirnov malumoti) O‘g‘it turi Yillar Azot Fosfor Kaliy O‘g‘it kam va o‘rtacha me’yorda kiritilganda Go‘ng 1-yil 20-25 25-30 50-60 2-yil 20 10-15 10-15 3-yil 10 5 - Rotatsiya davomida 50-55 40-50 60-75 Mineral 1-yil 60-70 15-20 50-60 o‘g‘it 2-yil - 10-15 15-20 3-yil - 5 - Rotatsiya davomida 60-70 30-40 65-80 O‘g‘it yuqori me’yorda kiritilganda Go‘ng 1-yil 15-20 15-20 40-50 2-yil 15 10 10 3-yil 10 5 - Rotatsiya davomida 40-45 30-40 50-60 Mineral 1-yil 45-55 10-15 40-50 o‘g‘it 2-yil - 5-10 10-15 3-yil - 5 - Rotatsiya davomida 45-55 20-30 50-65 Talaba xo‘jalik ma’lumotlari va adabiyotlarga asoslangan holda elementar balans usulida ikki ekin turi uchun (paxta, donli ekin) o‘g‘itlar me’yorini 1-jadval yordamida hisoblab chiqish kerak. 1-jadval No Ko‘rsatkichlar Donli ekin Paxta Hosildorlik s/ga 156
1-rasm. I-chiziqni Z,, Z., ... Z,, nuqtalar orqali n-ta yoychalarga ajrataylik va har bir yoychada bittadan ixtiyoriy 5, nuqta olaylik va bu nuqtalardagi funksiyaning A($) qiymatlarini topaylik. Quyidagicha ko‘paytmalarning yig‘indisini tuzaylik: 5,2) Aҳa 2) xoн. (2.)-Ax.= 21 (2)-Ax,; (2) Bипдa A2,=2, - aм (K=1, ... п) ya (2) вa имepгaт y12 П.ф) deyiladi. maxlAz,/-—4 deb belgilaylik. Ta’rif. Agar A-nolga intilganda (2) integral yig‘indi aniq limitga ega bo‘lsa va bu limitning qiymati 7-ni qaysi usulda Az, larga bo‘lish usuliga va bu bo‘lakchalarda £$, nuqtalarni tanlash usuliga bog‘liq bo‘lmasa, bu limitning qiymati fz) funksiyadan 1” chiziq bo‘yicha olingan kontur integral deyiladi va quyidagicha yoziladi: "m" J/():de-lim XIEIA (3) Гг AБ 07 F-chiziq integrallash yo‘li yoki konturi deyiladi. Agar Kz)-ul(x, y)-4i-v(x, y) ni e’tiborga olsak, bundagi u(x, y) va v(x, y) funksiyalar ham 7da uzluksiz bo‘ladi va quyidagini yozish mumkin: friz)-dez futi-v)-(dax4i-dy) r r —fu dx-v-dy)rti-(vdxtu-dy) (4) Г Bundan ko‘rinadiki, kompleks o‘zgaruvchilar funksiyasining integrali 2 ta haqiqiy o‘zgaruvchilar funksiyasining egri chiziqli integrali ko‘rinishiga keladi. 2. Integralning asosiy xossalari 1-xossa. O‘zgarmas ko‘paytuvchini integral belgisi tashqarisiga chiqarish mumkin: 152
6 - mashq 80 sm balandlikdagi yakka cho`pdan oshib o`tish
Nafsing quliga aylanma, Insonsan, axir inson. Badnafslik yomon illat, Yolg‘on emas, rost bu ishon. Boyliklarga aldanib, Yaqinlardan yiroqlashma. Xatolarga devor suyanib, Hayot savdosida savdolashma, Qaytar dunyo bu, qaytar dunyo. 220101 «?!
Hokimlar noqonuniy yer ajratgani uchun nega javobgarlikka tortilmagan? Yerdan noqonuniy foydalanilishi holatlari tahlilidan ma'lum bo‘lishicha, so‘nggi yillarda birorta ham hokim bunday qonunbuzarlik uchun javobgarlikka tortilmagan. Bosh prokuratura boshqarma boshlig‘i o‘rinbosari Murodilla Abdulhakimov buni ayni yo‘nalishda hokimlarni javobgarlikka tortish mexanizmi bo‘lmagani bilan izohladi. Kun.uz muxbirining: «Oxirgi yillarda yerdan noqonuniy foydalanishga oid qonunbuzarliklar tahliliga yuzlansak, birorta ham hokimning javobgarlikka tortilmagani, faqat quyi bo‘g‘indagi mayda amaldorlar jazoga tortilayotgani ma'lum bo‘ladi. Aslida yer uchun hokim bevosita javobgar emasmi?» degan savoliga Bosh prokuratura vakili quyidagicha javob berdi. «Juda yaxshi masalani ko‘tardingiz. Haqiqatan ham bu [so‘nggi yillarda hokimlarning yer ajratish bo‘yicha javobgarlikka tortilishi hollari] bo‘lmagan. 2019 yil 4 iyundan Jinoyat kodeksiga yangi modda qo‘shilib, yer berish tartibini buzganligi uchun javobgarlik chorasi kiritildi. Buning ichida sug‘oriladigan yerni noqonuniy bersa, jazo og‘irroq bo‘lishi ham bor. Qonunchiligimizda bu narsa yo‘q edi, yangi kiritildi. Bundan tashqari, muhtaram yurtboshimizning 2019 yil 17 iyundagi farmoniga asosan, hokimliklarning sug‘oriladigan yerlarni boshqa maqsadlar uchun ajratish vakolati cheklab qo‘yildi. Gapingizda jon borligining sababini aytaman: biz tahlilda juda ko‘p ko‘rganmiz, chunki prokuratura tomonidan hokim qarori noqonuniy qabul qilingani bo‘yicha juda ham ko‘p protest keltirilardi. Nima uchun yer ajratayotgan mansabdor shaxslarga javobgarlik bo‘lmasligi kerak? Javobgarlik belgilanishi aynan Bosh prokuraturaning qonunchilik tashabbusi bilan bo‘ldi. O‘tgan yilning 4 iyunidan boshlab, agar shu holat aniqlanadigan bo‘lsa, mansabdorlar javobgarlikka tortiladi», – dedi Abdulhakimov 7 fevral kuni matbuot anjumanida. Yerlardan noqonuniy foydalanganlik uchun javobgarlik masalalari va bu boradagi qonunchilikka kiritilgan o‘zgartirishlar mavzusida Adliya vazirligi tomonidan o‘tkazilgan anjumanda Bosh prokuratura va «Davergeodezkadastr» mutaxassislari qatnashdi. Tadbirda berilgan ma'lumotlarga ko‘ra, Prezidentning 2019 yil 13 avgustdagi xususiy mulkni himoya qilish va mulkdorlar huquqlarining kafolatlarini kuchaytirishga qaratilgan farmoniga muvofiq, 2020 yil 1 yanvardan boshlab hokimlarning quyidagi vakolatlari tegishli xalq deputatlari Kengashlariga beriladi: Huquqshunos mulkni olib qo‘yish vakolati xalq deputatlari Kengashlariga berilishi bo‘yicha munosabat bildirdi Mahalliy hokimiyat va boshqa vakolatli davlat organlari rahbarlari Konstitutsiyaning xususiy mulk daxlsizligi normalarini so‘zsiz ijro etish va ularga qat'iy rioya qilish bo‘yicha shaxsan javobgar ekanligi to‘g‘risida ogohlantirildi. Jismoniy va yuridik shaxslarga yer uchastkasi va rejalashtirilayotgan qurilish maydonchasi to‘g‘risidagi ma'lumotlarni keyinchalik ularni elektron onlayn-auksionga joylashtirish to‘g‘risida takliflar kiritish huquqi berildi. Vazirlar Mahkamasining 2019 yil 16 noyabr kuni qabul qilingan 911-sonli qaroriga asosan, Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi va hokimliklarning yer uchastkalarini ajratib berish to‘g‘risida avval qabul qilingan qarorini bekor qilish yoki unga o‘zgartirish kiritish, shu jumladan, Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, hokimliklar yoki boshqa davlat organi tomonidan ma'muriy tartib-taomillarga rioya etilmaganligi sababli bekor qilish yoki unga o‘zgartirish kiritish yo‘li bilan yer uchastkalarini olib qo‘yish taqiqlanadi. Bosh prokuraturada katta yig‘ilish: yer maydonlaridan noqonuniy foydalanish masalasi ko‘tarildi Bosh prokuratura boshqarma boshlig‘i o‘rinbosari Murodilla Abdulhakimov qishloqlarda 17 mln aholi yashayotani va yer ularning asosiy daromad manbayi ekaniga e'tibor qaratdi. «O‘zbekistondagi mavjud 44 mln. gektardan ortiq yer maydonlarining faqat 9 foizigina sug‘oriladigan ekin yerlardir va bu maydon kundan-kunga qisqarib boryapti. 1990 yildan keyingi ma'lumotlarni tahlil qilsak, turli omillar sabab ekin yerlari 157 ming gektarga qisqarib ketgan. 17 mln aholimiz qishloq joylarda istiqomat qiladi va ularning asosiy daromad manbayi shu yerlardir. Yana bir ma'lumotga e'tibor berishingizni so‘rayman: oxirgi 15 yil ichida jon boshiga yer maydoni 23 sotixdan 16 sotixga tushib qolgan, yoki 24 foizga qisqargan. Bu salbiy holat o‘z-o‘zidan oziq-ovqat xavfsizligiga yomon ta'sir o‘tkazadi», – dedi u.
Tadbirkorlar “Sayyohlik xizmatlari Joylashtirish vositalari Umumiy talablar” davlat standartiga kiritilgan o‘zgarishlar sharofati bilan xostellar tashkil etish va ularni yuritish xarajatlarini sezilarli darajada kamaytirishi mumkin Bu haqda Turizmni rivojlantirish davlat qo‘mitasi matbuot xizmati xabar qildi, Xostelga alohida kirish, besh qavatdan baland binolarda lift va zaxira suvli idishlarning mavjud bo‘lishi, har bir tashrif buyuruvchi uchun muayyan maydon zarurligi kabi talablar bekor qilinib, xodimlarga bo‘lgan talablar sezilarli darajada qisqartirildi Standartga kiritilgan o‘zgarishlar 10-iyuldan amalga tatbiq etila boshlandi
Faqat 1995 yilga kelib, g‘alabaning 50 yilligi sharafiga Rossiyaning yangi tarixidagi birinchi parad o‘tkazilgan
3 3 dekaga urish
100 5.3. Metamorfik jinslar 5.3.1. Metamorfik jinslarning hosil bo‘lish sharoitlari Yer po‘stida joylashgan tog‘ jinslari vaqt o‘tishi bilan o‘zining kimyoviy tarkibini o‘zgartirmasdan turib struktura va boshqa xossalarini keskin o‘zgartirishi mumkin. Bunday o‘zgarishlarning sababi uzoq vaqt davomida yuqori bosim va harorat hamda minerallashgan suvlar ta’siridir. Metamorfizmga magmatik jinslar ham, cho‘kindi jinslar ham uchrashi mumkin. Metamorfizmning yaqqol misoli-yaxlit magmatik jinslarning peridotitga, o‘zining tarkibida ingichka tolali mineral–asbestga ega bo‘lgan qatlamli jinslarning serpentinitga aylanishini ko‘rsatish mumkin. Metamorfizm deganda termodinamik sharoitlarning (birinchi navbatda harorat va bosim) kuchli o‘zgarishini keltirib chiqaruvchi turli endogen geologik jarayonlar ta’sirida tog‘ jinslarining o‘zgarishi va qayta o‘zgarishi tushuniladi. Metamorfizmga barcha genezisdagi- cho‘kindi, magmatik va metamorfik tog‘ jinslari uchrashi mumkin. Birlamchi tog‘ jinslarining o‘zgarish darajasi (metamorfizm darajasi) turlicha–jinslarning tarkibi va ko‘rinishi uncha sezilarli bo‘lmagan holdan to‘liq o‘zgarishigacha yetadi. Metamorfik tog‘ jinslari yer yuzasida ham, yer po‘stining chuqurligida ham keng tarqalgan. Ular qadimiy tokembriy qalqonlari maydonlarida, o‘zgacha yoshdagi burmali viloyatlarda hamda platformali mintaqalar fundamentining tuzilishida ishtirok etuvchi magmatik jinslarning hosilalari sifatida rivojlangan. Metamorfik jinslar tarkibi va strukturasi bo‘yicha juda ham turli-tuman bo‘lib, ularda bir qator qimmatli foydali qazilmalar: oltin, uran, molibden, volfram, temir, qimmatbaho va texnik toshlar, keramik xomashyolar uchraydi. Turli gneyslar, marmarlar, slaneslar ajoyib qurilish va bezak materiallari hisoblanadi. Metamorfizm omillari. Tog‘ jinslari metamorfizmining bosh sabablari bo‘lib harorat, bosim va kimyoviy faol moddalar–eritmalar va uchuvchi birikmalar hisoblanadi. Metamorfizm jarayonlari 250° -300° dan 800°S gacha harorat oralig‘ida sodir bo‘ladi. Haroratning 10°S ga oshishi kimyoviy reaksiya tezligini ikki marta, 100°S oshishi esa taxminan 1000 martagacha oshiradi.
da, bular ko‘raverib ko‘nikib ketgan, qolaversa, balki ijodkor bo‘lganim uchun ham boshqacha ta’sir qilgandir. Uzoqdan bir to‘p qoramtir daraxt ko‘zga tashlandi. —Ana shu ko‘ringan joy bizning qishloq, —dedi dugonam Hurmagoy. —U yerda uy ko‘rinmaydi-ku, hammasi daraxt-ku, — dedim hayron bo‘lib. Hurmatoy kulib yubordi. —Borsang, ko‘rasan uylarni! Besh-o‘n daqiqalar chamasi vaqt o‘gib manzilimizga yetib keldik. Qishloq kattagina bo‘lib, uylari ko‘p bo‘lsa ham uzoqdan baland o‘sgan qalin daraxtlar orasida ko‘zga tashlanmay, faqat bir to‘da daraxtning o‘zi ko‘rinarkan, xolos. Na devor, na darvozasi bor hovliga kirgach, uydagilar bilan ko‘rishib tanishgach, ularning mehnatkash, mehmondo‘st, yaxshi odamlar ekanligini his qildim. Ertasi kuni to‘ybo‘ldi. Juda katta qozonga osh damlandi. U yer-bu yerda yangicha to‘y urf bo‘layotganiga qaramay, qudalarning uyi yaqin bo‘lsa kerak, kelinni otga mindirib olib kelishdi. Kuyov kelinni bir siltab tortdi, lekin kelin otning jilovini ushlab turgan ukasini quchoqlab olgani uchun ham birdan ko‘tarib ololmadi. Atrofni qiyqiriq, qiy-chuv, kulgi bosdi. Xijolat bo‘lgan kuyov ikkinchi bor bir harakat bilan kelinni ko‘tarib oldi-da, po‘stak ustiga qo‘ydi. Keyin bilsam, kelin qo‘yday yuvosh bo‘lsin, deb po‘stak ustiga tushirarkan. O‘rtada gurillab yonayoggan olov agrofidan kelin-kuyovni uch marta aylantirisharkan, ixtiyorsiz kelinchakni kuzagdim, garchi kun issiq bo‘lsa ham kalish-mahsi kiygan, oq shoyi ko‘ylakda, katta oq ro‘mol yopingan. Ko‘ylagidan ham uzun, pilik solib maydalab o‘rilgan sochlari mahsisiga o‘ralashar, yenglari uchidan xina qo‘yilgan barmoqlari ko‘rinib turardi. Kelinchakni uyga kirgizishgach, osh tortildi. Shu payt to‘yxonaga baland bo‘yli, qoshi-ko‘zi qora, ellik yoshlardagi ayol kirib keldi. To‘yxonadagilar ayolni ayvon ostiga solingan dasturxon yoniga boshlab kelishdi. Darrov laganda osh keltirishdi. Ayol oshni hech kimga qaramay, bir o‘zi o‘tirib yedi-da, qanday kelgan bo‘lsa shunday, hech kimga gapirmay chiqib ketdi. Men Hurmatoydan bu ayol kim, nega hech kimga gapirmadi, ayollarga aralashmadi, deb so‘radim. U, keyin aytaman, deb qo‘ydi. 165
335 Suv bo‘yida turishing tushdi yodga, So‘zni durday terishing tushdi yodga. O‘zing so‘z aytding-u mendan eshitding, Lab uchida kulishing tushdi yodga." 336 Eshit, yorim, asiri noming o‘zim, Asiri ko‘zlari bodoming o‘zim. Menga qil sidqidildan do‘st-u yorlik, Bilar ahli jahon–badnoming o‘zim. 337 Qo‘sha zulfing misoli navbahordir, To‘ying kuni ko‘zingda yosh qatordir. Xudo yo‘liga sabr et, yig‘lama ko‘p, Axir, majbursan-u ne chora bordir") 338 Qading, yorim, bahor gulicha bordir, Uyingdan chiq, bu qish emas, bahordir! Uyingdan chiqki, yoring seni ko‘rsin, Ko‘rishga bir seni u intizordir. 339 G‘ururdan o‘zni beparvo tutarman, Yig‘idan kunni har kun kech etarman. Qachonki sen mening yodimga tushsang, Chekishdan topmasam taskin netarman? 340 Bo‘lay oq tishlaringga men fido-ey Bo‘larmanmi sira sendan judo-ey) Ushal bo‘saki, dilbar, menga berding, Tabib bo‘lib, menga qilding davo-ey 76
Iqtidorli talabalar bilan olib borilgan ishlar 2016-yil 8-aprelda o‘tkazilgan “Kichik biznes va xususiy tadbirkorlik: erishilgan natijalar va rivojlanish istiqbollari” mavzusidagi talabalar ilmiy-amaliy anjumanida 20 ta talabalar o‘z tezislari va taqdimot ishlari bilan qatnashishdi
fakkur asosida bag‘rikenglik bilan tadqiq etmoq zim. Shuni quvonch" bidan ta’kidlashni istaymanki; ugun bizning oramizda ana "Shu tadqiqotni amalga shirishga qodir, shu ishga ma’naviy haqqi bor zukko limlarimiz bor. Bu borada Nayim Karimov, Salohiddin Iamajonov, Umarali. Norma-tov, Sirojiddin Ahmedov, Shsrali Turdiyev kabi tajribali olimlarimiz ancha ish qilib qo‘yishdi. Ammo meni kelajakka umid bilan qarashga undaydigan narsa shundaki, "bugungi cho‘lponshu-noslar qatorida Zamira Eshanova, Dilmurod Quronov, lug‘bek Sultonov, Normamat Yo‘ldoshev singari juda Obiliyatli yoshlar bor. Ularning tafakkuri bizning Miyalarimizni zaharlagan mafkuraviy og‘ulardan xoli, "mlarniyyag adabiyotga yondoshishi, adabiyotni tushunishi izning avlodga xos bo‘lgan qoliplardan tashqarida. Eng muhimi esa—ularning ko‘ngdida qo‘rquv tuyg‘usi yo‘q, "ular o‘z asarlari bilan kimlargadir xushomad qilish, jimlarningdir ko‘nglini olishni o‘ylamayddi. Ehtimol, shuning uchunmikin, men ularning adabiyotshunoslikni o‘zining asl iziga solib yuborishlariga ishonaman. Va ina ishonamanki, ular Cho‘lponni anglashda chinakam jonbozlik ko‘rsatadilar va hammamizni Cho‘lpon yuksak-klariga eltuvchi ko‘priklarni bunyod etadilar. Insha- «iloh
Bo‘lim o‘ziga yuklatilgan vazifa va funksiyalarni bevosita, shuningdek, arxivning boshqa bo‘limlari bilan hamkorlikda amalga oshiradi
Fergana uz - 1 iyun – Xalqaro bolalarni himoya qilish kuni Bolalarga bering dunyoni amCharts examples 1 iyun – Xalqaro bolalarni himoya qilish kuni Bolalarga bering dunyoni Viloyatimizning barcha tuman-shaharlarida “Har bir bolaga mehr, e’tibor!” shiori ostidagi maxsus haftalik doirasida ma’naviy-ma’rifiy tadbirlar, sport musobaqalari tashkil etilmoqda
eliyatini boshlaydi; NING YUKLOVCHISI Va QATTIQLISKNING asos ararlaydigan viruslar yuklovchi yoki but viruslari leyiladi. Bunlay virus-shi bilan ishlay boshlaydi va u rezidentlik holatiga o‘tadi; ya’ni loyim kompyuterga qo‘yiladigan diyeketalarni y yuklovchisi yozuvlaridan iborat
Vaziyatning tavsifi. Separator me’yoriy ishlab turganda gazni chiqarish tarmog‘idagi bosim rostlagichining klapani to‘satdan ochiladi. Belgilari: 1. C-1 da bosim (PIRC-220) kamayadi. 2. C-1 dan chiqayotgan gaz sarfi (FIR-120) ko‘payadi. 3. C-1 da sath (LIRC-410) pasayadi, keyin normaga qaytadi. 4. C-1 dan chiqayotgan suyuqlik sarfi (FIR-110) kamayadi. 5. Separatordagi harorat (TIR-310) pasayadi. 6. Gazdagi butan tarkibi (AIR-520) ko‘payadi. 7. Suyuqlikdagi butan tarkibi (ATR-510) kamayadi. Talab qilinadigan harakatlar. Agar C-1 dan gazni chiqarish quvuridagi klapan OCHIQ holatda buzilsa, separatordagi bosim keskin tushib ketadi. Bu bug‘lanish sharoitlarining o‘zgarishiga va aralashmalarni ajratish tozaligining buzilishiga olib keladi. Gazlarni chiqarishni klapanli to‘plam baypasi orqali yo‘lga qo‘yib, C-1 dagi me’yoriy bosimni tezda tiklash lozim. Ishning bajarilish tartibi Operator nosozlik sabablarini aniqlab, quyidagi harakatlarni bajarishi shart: I 1) PIRC-220 rostlagichning PV-220 nosoz klapanini uzib qo‘yishi, buning uchun BV-220 ajratkichni yopishi; 2) bug‘ chiqishini 1 kg/sm? me’yoriy bosimda 20,0 m’/soat me’yorga qaytarish uchun HC-220 surma qopqoqli klapanni baypas bo‘yicha asta-sekin ochishi, sarfni FIR-120 datchikning ko‘rsatkichi bo‘yicha, bosimni esa PIRC-220 datchik ko‘rsatkichi bo‘yicha nazorat qilishi lozim. Separatsiyalash tugunining me’yoriy ish rejimi asta-sekin tiklana’ boshlaydi. Real ishlabchiqarishlarda esa rostlagich klapanining nosozligi haqida NO“A va A xizmatiga xabar berish lozim. 139
mamlakatimizning rivojlangan davlatlar bilan iqtisodiy aloqalarining o‘sib borayotganligi, Xorijiy kompaniyalar bilan tuzilayotgan qo‘shma korxonalarning tabora ko‘payib borayotgani natijasida, shuningdek “Kadrlar tayyorlash milliv dasturining ” uchinchi bosqichi maqsadiga binoan yuqori malakali raqobatbardosh kadrlami tayyorlash orqaga surib bo‘lmaydigan dolzarb masala bo‘lib qoldi. Bu xorijiy tilni organishda ilgari qo‘llanib kelingan sohaga xos atamalarni o‘rganish. ilmiy adabiyotlarni va matnlarni tushunibgina qolmasdan, balki o‘z mutaxasisligi bo‘yicha xorijiy tilda bemalol muloqat qila oladigan mutaxasislarni tayyorlashni taqoza etmoqda. Ushbu muammoni bartaraf etish nofilologik oily ta’lim muassasalari oqituvchilari oldiga xorijiy tilni o‘rgatishda mazkur sohalar mutaxasislari bilan yaqin hamkorlikda ishlash zarurligini ko‘rsatib turibdi. Bu boradagi birinchi vazifa maxsus fanlarni o‘qituvchi kafedralar bilan kafedralararo hamkorlikni yaqin yo‘lga qo‘yishdir. Bu boradagi yana bir muhim masala kafedra o‘qituvchilari tomonidan yaratilayotgan o‘quv uslubiy qo‘llanmalarda benladigan atamalarni ikki voki uch tilli lugatlar sifatida emas. balki bir tilli izohli lugatlar (glossariy) sifatida berilishi mazkur atamalarni tushunishda yaxshi samara beradi va u talabalarning og‘zaki nutqini o‘stirishda muhim vositaqa aylanadi. Mashg‘ulotni tashkil etishda quyidagilarga e’tibor qaratilishi: e asosiy urguning "og‘zaki nutqni o‘stirishga berilishi; e mashg‘ulot etaplarining bir-biriga uzviy boqliqligini ta’minlash; e mashg‘ulotlarda soddadan murakkabga tamoyilini qo‘llash maqsadga muvofiqdir. Mashg‘ulotning birinchi etapi bo‘lgan til muhitini yaratishda ilgari qo‘llanib kelingan “Moming report”lar ya’ni oldindan tayyorlangan yangiliklar yoki boshqa ma’lumotlar o‘rmiga “Moming discussion” o‘tkazish, ya’ni talabalarga yangi pedagogik texnologiya vositalaridan biri bo‘lgan “Bramstorming” usulidan foydalangan holda sohaga oid mavzular berish va ularni muhokama qilish tavsiya etiladi. Masalan, axborot texnologiyalari guruhlarida “Computer in our hife”. “Computers and human brains”, “Advantages and disadvantages of computers”, “Hardware and Software”, “Programming languages”, “What is your favorite Website?”, “What is the best operating system” kabi mavzularni muhokama qilishda ingliz tilini yaxshi bilmaydigan talalabalar ham beixtiyor muhokamaga qo‘shilib ketadi, chunki bu mavzular ularga tanish va ular ushbu sohaga oid ma’lumot va bilimga ega. Ushbu faoliyat talabalarning tinglab tushunish va gapirish malakalarini o‘stirish, ulaming lug‘at boyligini oshirish, o‘rganilgan grammatik qoidalarni nutqda faolishtirish. mustaqil fikr yuritish va til o‘rganishda eng muhim bo‘lgan o‘ziga ishonch tuyg‘usini shakllantirish va til to‘sig‘idan o‘tishga yordam beradi. Zero oldindan tayyorgarliksiz gapirish o‘g‘zaki nutqni o‘stirishdagi eng muhim omillardan biridir. 262
tarbiyani "Ta’lim to‘g‘risida"gi Qonun va "Kadrlar tayyorlash Milliy dasturi"ni amalga oshirish bo‘yicha belgilangan vazifalar asosida amalga oshirishlari lozim. Milliy istiqlol g‘oyasini, O‘zbekistonning mustaqil taraqqiyoti strategiyasini, o‘zbek xalqning buyuk davlat barpo etish borasidagi maqsad—muddaolarini hisobga olgan holda, yoshlar qalbi va ongiga singdirishning muayyan tizimi va ustuvor yo‘nalishlari mavjud. Bunday jamiyat hayotining barcha sohalarini qamrab olish, ta’lim-tarbiya, targ‘ibot va tashviqotning samarali usul va vositalaridan oqilona foydalanish taqazo etiladi. 10-shakl Milliy istiqlol g‘oyasini yoshlar qalbi va ongiga singdirish yo‘nalishlari Ta’lim Tarbiya Maktabgacha tarbiya Oila Umumiy o‘rta ta’lim Mahalla O‘rta maxsus, kasb-hunar Ma’muriy-siyosiy ta’limi tashkilotlar Oliy ta’lim Mehnat jaomasi
Kapalak Quychan S.Boboyev musiqasi (133
ma’lum bir masofada ajralib turadi. «Dam» so‘zi ma’lum ma’noda chegaralangan, qaram so‘z. Bu so‘zning ma’nosi «mehnat» so‘zi bilan birgalikda ancha oydinlashadi. Ya’ni mehnatsiz dam bo‘lmaganidek, dam ham mehnatsiz yuzaga chiqmaydi. Mutlaq mehnat tananing bioenergiyasini yo‘qotadi va tana organizmini sog‘lomlik bahosidan kasallik inqiroziga, hatto o‘limga ham olib keladi. Bu inqiroz yo‘lida unga charchoq, holsizlanish qarama-qarshilik qiladi—budam olishdir. Faqatgina dam olish va tiklanishdan tana organizmi ishga yaroqlilik qobiliyatini saqlab qoladi. Yana shuni ham ta’kidlash kerak-ki, patalogiyadagi mutlaq dam olish ham tana organizmi uchun xavfli hisoblanadi. Charchoq, holsizlanish faqatgina mutlaq mehnatdan emas «faqat dam» olish natijasida ham kelib chiqadi, tana organizmi kuchsizlanib qoladi. Shuning uchun ham organizmdagi moddalar almashinuvini, bioenergiyani saqlash uchun mehnat qilish talab qilinadi. Mehnat va dam olishni juft, biri-biridan ajralmagan holda qabul qilish insonning biologik tur sifatida yashash shakllaridan eng muhimi hisoblanadi. «Dam»ga nisbatan «bo‘sh vaqt» tushunchasi o‘zida ijtimoiy mazmunni anglatadi, insonning jamoadagi o‘rni va ruhiy holatini bildiradi. . Bo‘sh vaqtning tavsifi odamlarning hayot faoliyati jihatlari bilan, estetik dunyoqarashlari, ijtimoiy me’yorlari va qoida-yu : huquqlari, an’analari va urf-odatlari bilan bog‘lanib ketadi hamda bu xususiyatlarni umumlashtirishga, saqlashga, rivojlantirishga xizmat qiladi. Bo‘sh vaqtning klassik, gumanistik konsepsiyasi - ruhiy g‘oya sifatida o‘zining boshlanishini qadimgi grek falsafasida topadi. Bo‘sh vaqt Aristotel asarlarida ham. rivojlantirilgan. Bo‘sh vaqt—insonni aqliy va ruhiy dam oldiruvchi, axloq-odob, ma’naviy jihatdan yuqoriga ko‘taruvchi, fan bilan shug‘ullanish, , san’at bilan bahramand bo‘lish imkoniyatlarini yaratadi. Bo‘sh vaqtning quvonchi—bekorchilik emas balki, shaxsning kamol topishida, ichki va tashqi hissiyotlari, tuyg‘ularini 187
O'quvchilarning faol mantiqiy fikrlashlarini rivojlantirish bo'yicha tizimli ish olib borish o'rniga yangi materialni tushimtirishga haddan tashqari berilib ketish Pedagogning his-hayajonga to'la va ishonchli bayoni o'quvchilarning fanga bo'lgan qiziqishini jiddiy ravishda oshiradi Ammo me'yor tuyg'usiga amal qilish muhimdir
18. To‘rtburchakli piramida qirralarining har biri a. Piramidaga tashqi chizilgan sharning radiusi topilsin. A ) fl>/ 6 ; B ) ^ ; C ) ^ ; D ) ^ ; E) 19. To‘rtburchakli muntazam piramida asosining tomoni 8 dm, yon qirrasi 9 dm. Piramidaga tashqi chizilgan shaming radiusi topilsin. A) 4 ] \| ; B) 4; C) 5; D) 6, E) 5 \\ dm. 20. Uchburchakli muntazam piramida asosining tomoni a, piramidaning uchidagi yassi burchaklari 90° bo‘lsa, piramidaga tashqi chizilgan sharning radiusi topilsin. A W 6 ; B) S A ; C) D ) ^ ~ ; E) . 21. Uchburchakli muntazam piramidaning balandligi 5 dm, yon qirrasi va asosi tomonining nisbati 2:3 kabidir. Piramidaga tashqi chizilgan sharning radiusi topilsin. A) 1; B) 0,5; C) 2; D) 2,5; E) 0,75 dm 22. Oltiburchakli muntazam piramidaga tashqi chizilgan sharning markazi piramida balandligini uzunliklari I va 7 sm bo‘lgan kesmalarga ajratadi. Piramidaning hajmi hisoblansin. A) 196^/3; B) 184^3; C) 202; D) 192 S ; E) 196 sm3. 23. Prizmaga shar ichki chizilgan. Prizmaning asosi teng yonli trapetsiyadan iborat bo‘lib, uning asoslari 8 sm va 5 sm. Prizma to‘la sirtining yuzi hisoblansin. A) 3740; B) 3080; C) 3480; D) 3250; E) 3560 smJ. 24. Piramidaning asosi tomonlari 25, 29 va 36 sm bo‘lgan uchburchakdan iborat. Agar piramidaning uchi asosining tomonlaridan bir xil uzoqlikda bo‘lsa, piramidaga ichki chizilgan sharning radiusi topilsin.
«k–v, – Oya (3) 3,15-rasm, (3) da », vektori gorizon-— tal bo‘yicha, 25, esa AV ga o‘tkazilgan perpendikulyar bo‘yicha yo‘nalgan (315-rasm). — (3) bo‘yicha v, Ba un vektorlarga qurilgan parallelogramm diagonali-, bo‘lishi kerak. Shunday qilib, -, vektori 2, vektorga qarama-qarshi yo‘nalganligini ko‘ramiz, bu 2 nuqta harakati kurilayotgan paytda sekinlanuvchan bo‘lishini bildiradi. «» miqdorini VEOd to‘g‘ri burchakli uchburchakning kateti sifatida aniqlaymiz: V = VER –ORA burchakni AOV uchburchakdan topish mumkin: OA v 5118 = «v? 0,977; E = 35", U holda VER uchburchakdan: — o M. «! — 2A - 9 Wz 0, 35" = 1,4 Badi — 2,44 mus", AV shatun burchak tezlanishini aniqlaymiz: «! i? —2 AD – AB «» «li =0 bo‘lgani uchun (2) formula quyidagicha yoziladi: sh. = F, » War bunda Uza 7 as AS = 1,22 mus", », va 0a vektorlarga qurilgan parallelogrammning SG‘ diagonali Do ni ifodalaydi. Kosinuslar teoremasidan foydalansak, CFL uchburchakdan quyidagi hosil bo‘ladi: — : f » yosh . t «D , 183 sh. = } wi (Wz) 2Ww, Wi, CS = 1,22 m/c 56 ia har UOSHA FOT KSHshrhoa —
Bunday manfur siyosat norozilik uyg’otmasligi mumkin emas edi Zero, bu chor Rossiyasi amaldorlari yurgizgan siyosatdan farq qilmas, hatto zulm qilishda ulardan o’tkazardi Xalq chor imperiyasi zulmini unutmagan edi Bor-yo’g’i bir yilcha avval Rossiya hukumati mardikorlikka olinishiga qarshi ko’tarilgan xalq isyonini bostirish bahonasida Turkiston xalqlarini qirg’in qilish — genotsid bilan shug’ullangani yodida edi Qo’zg’olonni bostirish oqibatlari muhokama etilgan Rossiya davlat dumasi majlisida Aleksandr Kerenskiy (Turkistonda tug’ilib, o’sgan; keyinchalik vaqtli hukumatning boshlig’i qilib saylangan rus davlat arbobi) genotsid bo’lganini oshkora tan olib, shunday degan edi: «Boshdan-oyoq qurollangan piyoda askarlar, to’pchilar va otliqlardan iborat jazo otryadi o’z yo’lda uchragan har bir aholi manzilini tag-tubi bilan yo’qotish, aholini bir boshdan, na jinsi va na yoshiga qaramasdan o’ldirish bilan shug’ullangan: emizikli bolalar, cholu kampirlar beayov qilichdan o’tkazilgan Toqqa qochgan, asosan xotin-xalaj va murg’ak bolalardan iborat aholi sovuq va ochlikdan halok bo’lganlar»
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining qarori 2017 yil 25 yanvardagi "O‘zbekiston Respublikasining Birinchi Prezidenti Islom Abdug‘aniyevich Karimovning xotirasini abadiylashtirish to‘g‘risida"gi qarori © 2018 "UZINFOCOM" Markazi tomonidan ishlab chiqilgan
lashgani uchun haq sifatida xazinaning bir qismini talab qilsa-chi, u qariyaning so‘zlarini esladi: o‘zingga tegishli bo‘lmagan narsani va’da bermaslik kerak. —Meni ehromlargacha olib borolasanmi Haqingni to‘lar edim. —Sen ularning qayerda ekanligini hech bo‘lmasa tasavvur qilolasanmi o‘zi2 Santyago tamaddixona xo‘jayini ularga yaqinroq kelganini va suhbatlariga diqqat bilan quloq tutayotganligini sezib qoldi. Uning oldida gapirgisi kelmadi, lekin tezda topila qolgan bu yo‘lboshchini qo‘ldan chiqarib yuborishdan cho‘chirdi. —Butun boshli Sahroyi Kabirni kesib o‘tishing kerak, —dedi yo‘lboshlovchi. —Buning uchun esa pul kerak bo‘ladi. Puling bormi o‘zi? Santyagoni bu savol hayron qoldirdi. Lekin u qariyaning so‘zlarini esladi: «Agar sen biror narsani chin dildan xohlasang, niyating amalga oshishi uchun butun Olam madadkor bo‘ladi». So‘ngra cho‘ntagidan pullarini olib, arabga ko‘rsatdi. Tamaddixona xo‘jayini yanada yaqinroq kelib, ularga baqrayib turib oldi, so‘ngra haligi yigitga arabchalab bir necha so‘z aytdi. Santyagoga xo‘jayinning nedandir jahli chiqayotganday tuyuldi. —Ketdik bu yerdan, —dedi haligi yigit. —U bizning bu yerda o‘tirishimizni xohlamayapti. Santyago xursand bo‘lib o‘rnidan turdi va choyning haqiyi to‘lamoqchi bo‘ldi, lekin xo‘jayin uning qo‘liga mahkam yopishib, nimalarnidir gapira boshladi. Santyagoning uning qo‘lidan xalos bo‘lishga kuchi yetardi, ammo u o‘zga mamlakatda edi va bunday hollarda o‘zini qanday tutish kerakligini bilmasdi. Baxtiga yangi tanishi xo‘jayinni itarib yubordi va Santyagoni tamaddixonadan ko‘chaga yetaklab chiqdi. —U sening pullaringni tortib olmoqchi edi. Tanjer Afrikadagi boshqa shaharlarga o‘xshamaydi. Bu yer bandargoh, bandargoh esa fnribgarlar makoni degani. 49
Ijtimoiy tarmoqlarda "ishlab chiqarishda ishtirok etayotgan avtoulovlarga stikerlar berish huquqini olgan DSQ bo‘linmalari xodimlari tadbirkorlarga soliqlarni yarim yil oldin to‘lash talab qilayotganligi to‘g‘risida" xabarlar tarqaldi “Avtotransport vositalarini boshqarish uchun ruxsatnomalar berishda soliq to‘lovchilar oldiga soliqlarni oldindan to‘lash kabi qo‘shimcha shartlar qo‘yilmaydi”, - deyiladi Davlat soliq qo‘mitasining ushbu xabarlar yuzasidan rasmiy munosabatida Arizalar Davlat soliq qo‘mitasiga kelib tushgan kundan e'tiboran bir ish kuni ichida ko‘rib chiqiladi Yirik soliq to‘lovchi korxonalar xodimlariga transport vositalarini boshqarishga ruxsatnomalar manzil yo‘nalishi aniq ko‘rsatilgan taqdirda beriladi Ushbu xizmat bepul Agar arizani ko‘rib chiqish natijasi ijobiy bo‘lsa, ruxsatnoma soliq to‘lovchining shaxsiy kabinetiga yuboriladi va lozim hollarda YHXB tomonidan haqiqiyligini aniqlash uchun DSQ bazasida saqlanadi Stikerni yuklab olib, printer orqali chop etish mumkin “Agarda davlat soliq xizmati organlari tomonidan ruxsat beruvchi stikerni olish uchun soliqlarni oldindan to‘lash talab qilinganligi haqida aniq faktlar yoki korxonalar to‘g‘risida ma'lumotga ega bo‘lsangiz, (71) 244-98-27, (71) 244-98-34 raqamlari orqali DSQ matbuot xizmatiga murojaat qilishingizni so‘raymiz Bunday faktlar tasdiqlangan taqdirda DSQ rahbariyati tomonidan davlat soliq xizmati organlari xodimlariga nisbatan darhol qat'iy choralar ko‘riladi”, - deyiladi ma'lumotda Shuningdek, DSQ matbuot xizmatining eslatishicha, o‘rta va kichik biznes toifasiga kiruvchi korxonalarning transport vositalariga ruxsat berish uchun mahalliy hokimiyat organlari javobgardir DSQ Respublika maxsus komissiyasi topshirig‘iga ko‘ra, Yirik soliq to‘lovchilar bo‘yicha hududlararo davlat soliq inspeksiyasi ro‘yxatiga kiradigan yirik soliq to‘lovchilarga ruxsat beruvchi stikerlar berishni boshladi Bugungi kunda ularning soni 779 tani tashkil etmoqda Soliq to‘lovchilarga qulaylik yaratish maqsadida yirik soliq to‘lovchilarning avtomobillariga ruxsat beruvchi stikerlar my soliq uz portalidagi shaxsiy kabinet orqali amalga oshiriladi Buning uchun elektron ariza yuborish talab etiladi

Subsets and Splits

No community queries yet

The top public SQL queries from the community will appear here once available.