text
stringlengths
7
335k
bozorlariga qishin-yozin ertagi karam va sabzavotlarni, barra ko‘katlarni, poliz, meva-yu uzumni, sitrus mevalarni yetkazib beradigan ham Surxondaryoning zahmatkash fermer va dehqonlaridir. Mamlakatimizdagi ekin maydonlarining 7 foizi Surxondaryo viloyatiga to‘g‘ri keladi. Viloyat dehqonlari yurtimizda yetishtiriladigan paxta va g‘allaning 8—9 foizini, meva va sabzavotning 11 foizdan ziyodini yetkazib bermoqda. Keyingi besh yilda paxta maydonlari 12 foizga qisqartirilib, ko‘proq daromad beradigan meva-sabzavot va poliz ekinlari maydonlari kengaytirilgani tufayli viloyat dehqonchiligida chuqur tarkibiy o‘zgarishlar yuz bermoqda. Viloyatda qishloq xo‘jaligini modernizatsiya va diversifikatsiya qilish ishlari bundan keyin ham davom ettirilib, meva-sabzavot yetishtirish, uni qayta ishlash sanoati keng rivojlantiriladi. Men o‘tgan safar Surxondaryoga kelganimda Termiz tumanida 25 million AQSH dollari hisobidan barpo etilgan yangi korxonaning ishi bilan yaqindan tanishgan edim. Asosan eksportga mahsulot chiqaradigan mana shunday zamonaviy ishlabchiqarish korxonalari nafaqat viloyat, balki mamlakatimiz agrar sohasining kelajagini tashkil etishi zarur. Biz bunday korxonalarni qo‘llab-quvvatlab, ularga qo‘shimcha imkoniyat va preferensiyalar berish uchun barcha chora-tadbirlarni ko‘rishga tayyormiz. Vohaning zahmatkash dehqonlari bu yil ham barcha qishloq xo‘jaligi tarmoqlari bo‘yicha mo‘l hosil yetishtirib, uni o“z vaqtida, yuqori sifat bilan yig‘ib-terib oldilar. Fursatdan foydalanib, viloyatning
G. Rivojlanayotgan mamlakatlarning ko‘pchiligida kapital hosil bo‘lishi jarayoni jamg‘arish sur’atlari past va miqdori kichik bo‘lgan mayda tarqoq kapitallar massasi bilan bog‘liq. Biroq, ayrim tarmoqlarida borgan sari kapital mablag‘larning qudratli generatori sifatida namoyon bo‘layotgan milliy korporatsiyalar shakllanayotgan va kuch to‘playotgan ba’zi rivojlanayotgan mamlakatlar (masalan, Osiyoning yangi industrial mamlakatlari vah.k.)da kapitalning nisbatan ortiqcha jamg‘arilishi yuz bermoqda. Bunday ortiqcha jamg‘arilish asosida quyidagilar yotadi; I. Bu mamlakatlarda yetakchi kapitalistik davlatlardan keltirilgan texnika asosida rivojlanayotgan yirik sanoat ishlabchiqarishi bilan ichki bozorninng torligi orasidagi qarama-qarshilik mavjud. Ichki bozorning torligiga sabab xo‘jalik yuritishning eskirgan arxaik shakllarining juda ko‘pligidir. Chunki: —an’anaviy mehnat zamonaviy ishlabchiqarish vositalarini deyarli talab qilmaydi; —aholining xarid qilish qobiliyati ham juda past. Hatto zamonaviy bo‘g‘inda ham real ish haqi juda pastligi tufayli mehnatkashlarning xarid qilish qobiliyati ham past-. Shuning uchun ham ba’zi rivojlanayotgan davlatlarda shakllanayotgan. yirik shaxsiy kapital dastlabki bosqichlardayoq ortiqcha jamg‘arila boshlanadi. Muayyan mahsulotni ishlabchiqarish va sotishning samarali (ayniqsa optimal) miqdori shu mahsulotni sotishga mo‘ljallangan ichki bozorning mutlaqo torligiga taqalib keladi. 2. Iqtisodning turg‘unlashgan tarqoqligi—xo‘jalikning turli bosqichdagi har xil texnologik shakllari va turlari parallel (yonma-yon), avtonom (alohida-alohida) mavjudligi, ular o‘rtasidagi chuqur tafovutlar ko‘pincha yirik milliy kapitalning ichki iqtisodda risoladagidek aylanishiga keskin to‘siqlarni vujudga keltiradi. Rivojlanayotgan mamlakatlar iqtisodining tarqoqligi shaxsiy kapitalning ortiqcha jamg‘arilishi bilan milliy iqtisod darajasida kapitalning o‘tkir taqchilligi yonma-yon bo‘lishiga, ya’ni kapitalning nisbatan ortiqcha to‘planib qolishiga olib keladi. Rivojlanayotgan iqtisodning tarqoqligi: —kapitalistik sektor bilan yonma-yon tarzda xo‘jalikning ko‘plab eskirgan arxaik shakllari mavjud bo‘lishida; 12– —kapitalistik sektorga kiruvchi tarkibiy qismlar orasida o‘zaro aloqalarning kuchsizligi, uning pastki bo‘g‘inlari yuqori bo‘g‘inlariga bo‘ysunmasligida aks etadi. Milliy kapital bozorining tarqoqligi, "almisoq"Dan qolgan Kapital shakli–savdogar va sudxo‘rlar kapitalining mavjudligi, shunga o‘xshash omillar kapitalni tarmoqlararo harakati yo‘lida qo‘shimcha Rovlar qo‘yadi. Demak, ozod bo‘lgan mamlakatlarning rivojlangan turuhi ichida ortiqcha kapital hosil bo‘lishi jarayoni yuz beradi. Ana shu ortiqcha kapital eng yuqori foyda olish mumkin bo‘lgan sohalarni izlab, chet ellarga yo‘l oladi. P. Rivojlanayotgan mamlakatlardagi kapital egalari biron bir sohaga mo‘ljallangan kapitalga to‘g‘ri keladigan foyda Normasi mamlaqag ichidagi foyda normasidan oshmaydigan hollarda ham o‘z kapitallarini chet ellarga yo‘naltiradilar. Buning sababi, kapitalni chiqarish uning faoliyat sohasini kengaytirishi bilan aylanishini oshiradi, natijada foyda massasi, normasining o‘sishiga olib keladi. Bunlan tashqari, biron bir rivojlanayotgan mamlakatda kapitalni chetga chiqarishning konkret iqtisodiy-siyosiy sabablari ham mavjud bo‘ladi: –milliy valyutadagi mablag‘larni boshqa mamlakatlarning valyutasiga o‘tkazish yo‘li bilan ularni qadrsizlanishdan saqlab qolish; —milliy hukumatning mamlakat iqtisodi ichidagi valyuta, soliq nazorati vah.k.larni kuchaytirishga qaratilgan tadbirlaridan bo‘yin tovlash; —kapitalni milliylashtirish ehtimolidan, siyosiy janjal vaziyatlari natijasida yuz berishi mumkin bo‘lgan yo‘qotishlar vah.k.lardan asrash. Sh. Neft! qazib oluvchi mamlakatlarda kapitalni eksport qilish borasida shakllanadigan ortiqcha kapitalning o‘ziga xos xususiyatlari bor. Uning bevosita manban kapitalistik jamg‘arish jarayoni emas, balki neft! resurslari mononoliyasi bilan bog‘liq rentadir. Bu davlatlarni rivojlanayotgan mamlakatlarga taqqoslaganda ham, qoloq bo‘lgan iqtisodi 70-yillar urta « sida ro‘y bergan energetika inqirozi va neft! narxining oshib ketishi natijasida bu yerga juda katta miqdorda oqib kelgan pul massasini o‘zlashtirishga qodir emas edi. Natijada ortiqcha kapital hosil bo‘lish jarayoni yuz berdi. GCH. Kapital rivojlanayotgan mamlakatlardan tadbirkorlik yo‘li bilan va ssuda shaklida chiqariladi. Bu kapital 178
Diniy aqidaparastlik, islom xalifalagini tiklash, din niqobi ostidagi zararli va buzg`unchi g`oyalarning mazmun-mohiyatini chuqur anglash, ularga qarshi murosasizlik tuyg`usini shakllantiradi
Toshkent Moliya instituti Kraudsorsing ham ishlabchiqarish modellari va iste’mol modellarining o‘zgarishiga olib keldi. Kompaniyalar bir qancha hollarda ba’zi bir ishlabchiqarish funktsiyalarini ,jamoa"ga berishga harakat qiladilar. Bundan maqsad, mahsulot va xizmatlarning kelajakdagi iste’molchilarini ishlab chiqarishga jalb qilishdir. Masalan, keyingi paytlarda ochiq kodli dasturiy ta’minot (open source) mahsulotlari ancha ommabop bo‘lib borayapti. Kraudsorserlarning o‘zlari ham qo‘shimcha iste’mol talabining katalizatorlari bo‘lib bormoqdalar. Xuddi shuning uchun ham marketing sohasidagi olim va mutaxassislar kraudsorsingni mahsulot va xizmatlarning reklama qilishning bir usuli sifatida tan olmoqdalar. Kraudsorserlar tomonidan tashkil qilingan Waze navigatsion ilova kartasi kabi yangi servislar paydo bo‘lib, uning kontentini foydalanuvchilarning o‘zlari yaratmoqdalar. Bu ilova yo‘llardagi va trassalardagi xolatni real vaqt rejimida kuzatish imkonini beradi hamda boshqa foydalanuvchilarni yo‘llardagi joriy holatdan—yo‘l xolati va sharoit qanday, to‘siqlar bormi, tirbandlik va boshqalar haqida habardor qiladi. Albatta barcha kompaniyalarni kraudsorsing modeliga o‘tkazib bo‘lmaydi, ammo barcha kompaniyalar uchun alohida masala va muammolarni kraudsorsing texnologiyasidan foydalangan xolda hal qilish mumkin. Agarda kraudsorsingni , jamoaviy ong” deb atasak, kraudfondingni ,jamoaviy” hamyon deb atashimiz mumkin bo‘ladi. Kraudfonding turli xildagi loyixalarni amalga oshirish uchun moliyaviy mablag‘lar yig‘ishning jamoaviy usuli bo‘lib, barcha turdagi va o‘lchamdagi kompaniyalar tomonidam qo‘llanilishi mumkin. Rossiya bozoridagi kraudfonding platformalariga misol qilib, planeta.ru va Bloomstarter larni keltirishimiz mumkin. Eng taniqli xorijiy kraudfonding platformalariga misol qilib, Kickstarter ni keltirishimiz mumkin, Bu platforma 126 ming muvaffaqiyatli loyixani malaga oshirish uchun $3 milliard dollar jalb qila oldi. Blokcheyn texnologiyasi ham nafaqat virtual pullar bilan operatsiyalarni amalga oshirish, balki, biznesning yangi arxiterturasi sifatida ham qo‘llanilishi kutilayapti. Bu texnologiya hozirda bir qancha sohalarda, shu jumladan, iqtisodiyotda, boshqaruvda, smart-kontraktlar— 5 tuzishda, meditsinada, farmatsevtikada, yer kadastri sohasida, yo‘l harakatini boshqarishda ham faol R.H. Ayupov va G.R. Boltaboeva
Bugun Xalqaro bonobolar kuni! Bonobo (Pan paniscus) shimpanze urug'iga mansub ikki turdan biri. Ular Afrikaning markaziy qismida tarqalgan. Bugun biologlar orasida xalqaro darajada bonobolar kuni sifatida nishonlaniladi. Shu munosabat bilan sizlarga bonobolar haqida qiziqarli ma'lumotlarni ulashib boraman. @hujayrauz
27 O‘rganilgan tadqiqot ishlaridan shuni bilish mumkinki, imkoniyati cheklangan yoshlarga dars o‘tish jarayonini kompyuter imitatsion model asosida tashkil etish samarali hisoblanadi. Kompyuter imitatsion modeli–bu real hodisa va jarayonning kompyuter dasturlari asosidagi adekvat yoki yaqinlashtirilgan modelidir. Kompyuter asosidagi imitatsion modelashtirish odatda obyektni o‘rganish, hodisalar, predmet soha, hayotiy vaziyatlar va masalalarning qanday ko‘rinishda bo‘lishidan boshlanadi. Obyekt o‘rganib bo‘lingandan so‘ng model tuziladi. Model tuzishda asosiy bosh omillar ajratiladi (ikkinchi darajalilari tashlab yuboriladi). Undan so‘ng algoritm, dastur tuziladi va kompyuter eksperimenti o‘tkaziladi. Bu vositalar o‘quvchilarga standartlarga mos ta’lim fanlarini erkin tanlash, har bir mavzu yuzasidan ketadigan jarayonlarni harakatlar orqali tasavvurni kengaytirishdan iborat. Bu muhitda o‘quvchining ta’lim olish joyi va vaqtiga bog‘liq bo‘lmaydi. Chunki, o‘quvchi ixtiyoriy vaqtda o‘qishni boshlaydi, o‘quv materiallarini o‘qituvchi nazoratida hamda mustaqil tarzda ham o‘zlashtiradi. O‘quvchi berilgan dasturni qanchalik tez o‘zlashtirsa, shunchalik tez fanni yakunlaydi. Shuni alohida ta’kidlash lozimki, bugungi kunda maxsus maktablarida tahsil olayotgan imkoniyati cheklangan o‘quvchilarni ta’lim va tarbiya jarayoniga zamonaviy o‘quv vositalarni, xususan kompyuter imitatsion modellari joriy etilmasa, ularning bilim zaxirasiga ega bo‘lishini tasavvur qilish qiyin. O‘quvchilar odatdagi texnologiyalarga qaraganda axborot-kommunikatsion texnologiyalari yordamida bilimlarni yuqori darajada tez va qisqa muddatda o‘zlashtiradi. Shuning uchun ham axborot-kommunikatsiya texnologiyalari orqali o‘qitish butun dunyo miqyosida tez rivojlanmoqda. Shunday ekan, bugungi kun o‘quvchisi shu jumladan, imkoniyati cheklangan o‘quvchi axborot texnologiyalarini yaxshi egallashi zarur. Uning faoliyati
yuklamasi o‘rniga ifodaga uning chulg“amlarining yuklamasi qo‘yiladi hamda Rr va Xr; qarshiliklar o‘rniga almashtiruv sxemasidagi tegishli chulg“amlar qarshiligi qo‘yiladi. Ifodalar (5.20) va (5.21) bilan ikki chulg“amli transformatorlardagi hamda PK chulg“ami bo‘lingan, ya’ni PK-1I va PK-2 chulg‘am yuklamalari teng bo‘lingan transformatorlardagi quvvat isrofi topiladi. Bu ifodalarni uch chulg‘amli transformatorlar uchun qachonki uch chulg“amdan faqat ikkitasi yuklanganda yoki uchinchi chulg‘am nisbatan kam yuklamaga ega bo‘lganda, qo‘llash mumkin. Shunday qilib, AP — AP, - AP, ya AQ x— AQ; - AQ. yu AS = API 4 Q2 5.2. Liniya va transformatorlarda energiya isrofi. Shunday qilib, quvvat vaqt birligidagi energiya bo‘lganligi uchun, tarmoqdagi energiya isrofini, quvvat isrofini tarmoqni berilgan yuklamada ishlayotgan vaqtiga ko‘paytirib aniqlash mumkin. AJ-3I’Rt-APt, (5.22) Ammo iste’molchilar yuklamalari sutka, yil bo‘yicha o‘zgarib turganligi uchun, quvvat isrofining qiymati ham o‘zgarib turadi. 5{ 57 2 1 2 ISIN й o ta 5 6, 2 1 51 { 111 11,11 1 И I I Ё, bez) вм 6,1616 11117771 ШИ — 1111 11 t T=8760c ё 5.2-rasm. Ajratib ko‘rsatilgan 5.3-rasm. Pog‘onali yillik iste’molchining yillik grafigi. yuklamalar grafigi. A3 - farar (5.23) 0 (5.23) da ko‘rsatilgan qiymatni qo‘ysak, unda hosil bo‘ladi. Agarda ajratib ko‘rsatilgan iste’molchi yuklamalarining yillik grafigi 5.2-rasmda (1-egri chiziq) tasvirlanganidek bo‘lsa, unda tarmoqdagi energiya isrofi yuklamalar 46
5-sentabr kuni AQSh va Yaponiya Yevropa urushida oʻzining betaraf ekanligini eʼlon qiladilar [10] Gʻarbiy frontda ittifoqdosh ingliz-fransuz qoʻshinlari hech qanday faol harakat olib bormaydilar (G'alati urush maqolasini qarang) Dengizda esa urush jadal tus oladi: 3-sentabrni oʻzidayoq nemis U-30 suvosti kemasi hech qanday ogohlantirishlarsiz ingliz yoʻlovchi layneri "Ateniya"ga hujum qiladi
Viloyat hokimi Emilbek Kaptagayev va boshqa rasmiylar ham hodisa joyiga yo‘l olganlari xabar qilinadi
NASA James Webb teleskopi koinotdan olgan ilk rasmni  . Tasvirda Yerdan 13 milliard yorugʻlik yili uzoqlikda joylashgan SMACS 0723 galaktikalari toʻplamini koʻrish mumkin, ular Katta portlashdan atigi bir necha yuz million yil oʻtgach qanday holatda boʻlgan boʻlsa, shunday koʻrinmoqda. Bugun astronomiyada yangi era boshlandi. 10 milliard dollarlik teleskopdan insoniyat juda katta kashfiyotlar kutmoqda.
«Milliy tiklanish» partiyasining dastlabki saylovoldi targ‘ibot... 07.10.2019 16:24 0 1396 Foto: O‘zMTDP Markaziy kengashi Axborot xizmati Toshkent viloyatining Nurafshon shahrida «Birmiz! Qo‘lni qo‘lga beramiz!» shiori ostida O‘zbekiston «Milliy tiklanish» demokratik partiyasining dastlabki saylovoldi targ‘ibot tadbiri bo‘lib o‘tdi. Bu haqda O‘zMTDP Markaziy kengashi Axborot xizmati xabar berdi. Partiya mitingida Markaziy kengash raisi Alisher Qodirov so‘zga chiqib, «Milliy tiklanish» demokratik partiyasining ustuvor maqsadlaridan biri parlamentni tom ma’noda «xalq uyi»ga aylantirishdan iborat ekanligini ta’kidlagan. Bu yilgi saylov kampaniyasiga «Yangi O‘zbekiston, yangi saylov» shiori ostida start berilib, ilk bora mamlakatimizda saylovlar yangi Saylov Kodeksi asosida o‘tkazilayotgani e’lon qilindi. Saylov bu, eng avvalo, xalqimizning davlat hokimiyati organlari faoliyatida o‘z vakillari orqali ishtirok etishdek Konstitutsiyaviy huquqini amalga oshirish hamda mamlakatimizdagi demokratik jarayonlarning yorqin ko‘zgusidir. Ayni paytda ana shunday muhim kampaniyada faol ishtirok etib, g‘alaba qozonish O‘zbekiston «Milliy tiklanish» demokratik partiyasining asosiy vazifasiga aylangan. «Milliy tiklanish» demokratik partiyasi xalqimizda milliy o‘zlikni anglash hissini o‘stirishga harakat qilar ekan, tarixiy, madaniy va ilmiy-intellektual merosni ko‘z qorachig‘idek asrab-avaylash, boyitish va yanada ko‘paytirishga ko‘maklashish, o‘zbek xalqining boy tarixi va madaniyatini o‘rganish, ushbu boyliklarni yosh avlod o‘rtasida keng miqyo­sda targ‘ib etish, yoshlarda tarixiy meros va xalq an’analariga hurmat, ehtirom uyg‘otish kabi keng ko‘lamli vazifalarni amalga oshirib kelmoqda. Qayd etilganidek, partiya o‘z g‘oyalarini hayotga izchil tatbiq etgan holda saylovda faol ishtirok etishni, parlamentda eng ko‘p deputatlik o‘rniga ega bo‘lishni rejalashtirmoqda. «Inson o‘zgarsa – jamiyat o‘zgaradi» shiori ostida aholini ijtimoiy-iqtisodiy muammolarini o‘rganish va bartaraf etishga ko‘maklashish, ta’lim va tarbiya sifati uzluksizligini ta’minlashga e’tibor qaratish, milliy qadriyatlarni aholi orasida keng tatbiq etish partiyaning ustuvor maqsadlaridan sanaladi. Ta’kidlash o‘rinliki, ayni kunlarda partiyaning barcha darajadagi tashkilotlari tomonidan respublikamizning barcha hududlarida bo‘lgani kabi, Toshkent viloyatida ham aholi, ayniqsa, yoshlar orasida «Milliy tiklanishdan — milliy yuksalish sari!» shiori ostida turli targ‘ibot tadbirlari, aksiyalar o‘tkazilmoqda. Mazkur targ‘ibot tadbiri avvalgilariga nisbatan keng ko‘lamligi va ahamiyati, respublika hamda viloyat miqyosidagi faollar, jamoatchilik vakillari, estrada va kino yulduzlari, mahalla oqsoqollari, yoshlar, xotin-qizlar ishtirok etishi bilan tubdan farq qildi. Tadbirda foal qatnashgan ishtirokchilar partiyaning esdalik sovg‘alari va faxriy yorliqlari bilan taqdirlandilar. saylov Milliy tiklanish Siyosat 05/10, 21:09 Jamiyat 01/10, 10:28 Iqtisodiyot 1556 Madaniyat 3011 Sport 1596 Iqtisodiyot 3869 Jamiyat 3284 Xorij 23422 Xorij 12451 Madaniyat 11587 Avto 10133 Madaniyat 6175
Korrelyatsion bog`lanishda ikkita vazifa yechiladi. 1. Ikkita belgi orasidagi bogʻlanishni topish. 2. Ikkita belgi orasidagi bogʻlanish funktsional bog`lanishga yaqin yoki yaqin emasligini aniqlash. Birinchi vazifani yechishda regressiyadan foydalaniladi. X ga nisbatan Uni regressiya deb X ni qiymatiga koʻra U ni shartli qabul qilingan oʻrtacha qiymati orasidagi bog`lanishga aytiladi. Ikkita belgi orasidagi bog`lanishni topish ikki qismga boʻlinadi: 1. Chiziqning turini topish yoki tajribadan olingan qiymatlar qaysi chiziq turiga kirishini aniqlash. 2. Topilgan chiziqning turidagi noaniq koeffitsientlar qiymatini topish. Bog'lanish chizigʻini turini topish uchun ikki usul ya'ni jadval va grafik usullaridan foydalaniladi. Grafik usul chiziqli bog`lanishda, jadval usuli esa boshqa hamma turdagi bog`lanishlarda qo`llaniladi. Bogʻlanish chizig`ining turini topish uchun ajralgan yoki ajralmagan farqlarning qiymatlarini topish kerak. Chiziqning turidagi noaniq koeffitsientlarni topish uchun esa oʻrtacha, kichik kvadrat va minimaks usullari qo`llaniladi. Nazorat uchun savollar . Modellar turi va modellashtirish toʻgʻrisida nimalarni bilasiz? е Toʻqimachilik sanoatida ko`proq qanday modellash usullari qo`llaniladi va ular to`g`risida tushuncha bering. » Matematik modellash usullari va ular to'g`risida tushuncha bering. . Matematik modellash usullarining afzalliklari to'g`risida tushuncha bering. . Toʻqimachilik sanoati texnologik jarayonlariga ta'sir etuvchi va chiquvchi koʻrsatkichlar orasida qanday koʻrinishdagi bog`lanishlar bo`ladi? э КопеТуа оп Бос 1ат5Нда дапдау vazifalar yechiladi? . Bog'lanish chizig`ining turini topish qanday bajariladi? Ф Ikki belgi orasidagi bogʻlanish borligi qanday tahlil qilinadi? 16
MEHR URUG‘I Qadim zamonda bir badavlat odam bo‘lgan ekan. U bir kuni tush ko‘ribdi. Tushida bozorda yurgan emish. Bir do‘konning ichiga kiribdi. Sotuvchi chol unga peshvoz chiqib, nima kerakligini so‘rabdi. Haligi odam: —Men boy-badavlat odamman, hech narsaga hojatim yo‘q, shunchaki aylanib yuribman, —deb javob beribdi. Sotuvchi esa: —Ey o‘g‘lim, bu dunyoda hamma narsasi bor odam bo‘lmaydi, hatto badavlat odamlarga ham nimadir yetishmaydi, —debdi. Haligi odam o‘ylab turib: —To‘g‘ri aytasiz, otaxon, lekin menga kerak narsalar bozorda sotilmaydi-da, men ularning narxini ham bilmayman, —debdi. —U narsalar nima ekan, balki mening do‘“konimda bordir? —so‘rabdi sotuvchi chol. —Otaxon, ular do‘stlik, muhabbat va oqibat, —debdi haligi odam. Shunda sotuvchi chol: — O‘g‘lim, bu narsalar juda arzon, lekin shunga qaramasdan o‘ta kamyobdir. Buni qarangki, do“konimga kirib adashmabsiz, bizda shu narsalar bor, sizga berishim mumkin, —debdi. —Rostdanmi, qani bir ko‘ray-chi! —debdi. Chol peshtaxta ostidan bir quticha olibdi va o‘sha odamning oldiga qo‘yibdi. —Shumi?! —hayron bo‘libdi kishi va qutichani ochib qarabdi. Uning ichida uch dona urug‘ bor ekan. —Bular urug‘lar-ku, ularni nima qilaman? —so‘rabdi kishi. —Ha, bular mehr-oqibat va muhabbat urug‘lari, ularni har bir odam o‘zi uchun o‘zi ekishi va parvarish qilishi kerak. Axir, siz do‘st-yor va qarindoshlarning birovniki 29
“Qanday ko‘rgilik bu, o‘z pushti kamaringdan bo‘lgan qizing seni tanimasa?! Kuyoving kosov olib, uyidan quvsa?! Otang it bo‘lsa, bog‘lab boq, degan naql bor-ku, nomardlar?! It bo‘lsam, mendami ayb, axir?!” Kechki sovuq tura boshladi Izbosar uvlab charchadi Qizining ostonasida kulcha bo‘lib yotdi Orqa oyoqlarining orasiga tumshug‘ini suqdi Biroz isinganday bo‘ldi Biroq yarim kechasi sovuq zabtiga oldi Ayniqsa, yungi to‘kilib, tullagan joylaridan o‘tgan sovuq suyagigacha yetib bordi Qorni ham ochlikdan tatalab borardi Izbosar issiqqina ko‘rpa-to‘shagini eslagancha uvilladi Hozir unga oilasining mehriyu bolalarining e’tibori ham kerak emas, issiqqina bir boshpanayu bir yaloq yovg‘on bo‘lsa, bas edi
150 «Aytay xosiyatda qanday nilufar, Ikkinchi o‘rinda ho‘l-sovuq bo‘lar. Kishi uchun uyqu keltirar ziyod, Issiq isitmani qiladi barbod. So‘ndiruvchi latif bo‘lar sharbati, Qo‘zg‘olmaydi undan safro illati. Yo‘tal bilan kuygan tanga bo‘lar naf, Biqin sanchig‘ini yana qilar daf. Kamforaga o‘xshar nilufar ishi, Undan yo‘qoladi yurak o‘ynashi. Shunday demish Roziy yana boshqalar, Kuchni kesib, dilga otash o‘t qalar». Yana qancha fazilatlarga ega bo‘lgan nilufarning barcha qismlarining mizoji ikkinchi darajada sovuq va ho‘ldir. Gulining mizoji binafshadan ham sovuqroq va ho‘llikda ham undan ortib tushadi. Ildizining mizoji issiq va quruq, urug‘iniki sovuq va quruq. Kuchi bir yilgacha saqlanadi. Uning shifobaxsh xislatlari: guli yurak va issiq mizojli miyaga kuch beradi, uyquni keltiradi, issiqdan bo‘lgan boshog‘riqni bosadi, miyaning quruqligiga davo bo‘ladi. Uni iste’mol qilsa ham shunday ijobiy ta’siri bo‘ladi, bundan tashqari tumov va shamollashni bartaraf qiladi, ko‘krak ichidagi a’zolar dag‘alligini isloh qiladi, issiq yo‘talni bosadi va tez davolar tufayli sodir bo‘lgan ichki va tashqi yara-chaqalarga shifo bag‘ishlaydi. Agar uni za’faron va aralashtirilgan dolchin bilan yeyilsa, yurakni kuchli qiladi va yurak o‘ynashiga shifo bag‘ishlaydi. Uning ildizidan og‘izga ozroq solib shimilsa, halqumdagi shishlarni qaytaradi va tomoq dardini daf etadi. Gulini suvda qaynatib, o‘sha suv oz-ozdan va davomli ravishda boshdan quyib turilsa, uning issig‘ini bosadi.
A (0) 736 812 34 41 B (kt) 681 752 32 36 V (pona) { 186 210 42 44 3. O‘rtacha mutlaq tafovutni aniqlang: 2 Traktorchining bir } Traktorlar soni kunlik mehnat (dona). unumdorligi (ga) 4 gacha 3 4—6 4 6—8 3 8 va undan yuqori YAKUNIY BAHOLASH UCHUN TESTLAR
«Bir hovlida yashab, ularni sezmasligimiz mumkin». Rus tadqiqotchisi Moskvadagi muhojirlar dunyosi haqida Rossiyada millionlab muhojirlar yashamoqda – yoshlar va butun boshli oilalar Moskvaga va boshqa yirik shaharlarga pul ishlash, vatanida qolgan yaqin qarindoshlarini boqish uchun kelishadi. Yillar davomida u yerda oddiy rossiyaliklarning ko‘zidan yashirin infratuzilmalar shakllangan. Iqtisodiyot oliy maktabining Ijtimoiy siyosat institutidagi ijtimoiy siyosat izlanishlari markazi mudiri Yekaterina Deminseva bir necha yillardan beri Markaziy Osiyodan borgan mehnat muhojirlarining hayotini o‘rganmoqda. «Lenta.ru» nashri u bilan suhbat qilib, muhojirlarning hayoti, yashash joyini qanday topishlari, o‘z klinikalari, shaxsiy hayoti va qiziqishlari haqida so‘radi. «Lenta.ru»: Keling umumiy tushunchalardan boshlaymiz. Markaziy Osiyodan kelgan zamonamiz mehnat muhojirining umumiy portretini yasashimiz mumkinmi? Deminseva: Ha, deya olmayman. 10 yil oldin buni qilishimiz mumkin edi. Odatda u pul topish uchun kelgan yosh yoki o‘rta yashar erkak bo‘lgan. Hozirgi muhojirlarning qiyofasi xilma-xil. U maktabni endi tugatgan va Rossiyada 10 yildan beri yashayotgan ota-onasining oldiga kelgan yosh yigitcha yoki pul topish uchun qarindoshlari oldiga kelgan yosh qiz bo‘lishi mumkin. Yoki bolalarini boqish uchun kelgan, turmushidan ajrashgan yoki beva bo‘lgan o‘rta yashar yolg‘iz ayol bo‘lishi ham mumkin. Yil sayin ularning xilma-xilligi oshib bormoqda. – Pul topish ularning yagona maqsadimi? – Asosiy maqsadi desak to‘g‘riroq bo‘ladi. Muhojirlar vatanida qolgan oilasini boqish uchun mehnat qilishadi. Ularning yurtida ish yo‘q va Rossiyaga kelish ular uchun pul topishning yagona yo‘li. O‘z navbatida, agar mehnat qilishmasa, Rossiyada och qolishadi. Chunki ular uchun bu yerda hech qanday ijtimoiy dasturlar, ijtimoiy uylar yo‘q. Kim yaxshi ish topsa, oilasini Rossiyaga olib keladi. Bu juda ommalashgan deyishdan yiroqman. Ammo bolalarini bu yerga olib kelayotganlar ularning kelajagini o‘ylab, yaxshi tibbiyot, yaxshi ta'lim, yaxshi ish ilinjida shunday qilishadi. – Boshqacha aytadigan bo‘lsak, muhojirlarning ko‘pchiligi Rossiyada qolish uchun emas, balki vaqtincha kelishadimi? – Xuddi shunday. Bu yerga 5-10 yil oldin kelib, oilasiga pul jo‘natib turganlar, vaqt o‘tgach yurtiga qaytishadi. Ularning o‘rniga esa farzandlari keladi. Aytish joizki, bu oqimlar juda tezkor. Ba'zilar mavsumiy ishlarga kelib, yillar davomida qolib ketishadi. Ba'zilar bir-ikki yilni mo‘ljallab kelishadi, ammo ish topolmay vataniga qaytib ketishadi. – Demak, ularning maqsadi o‘zga yurtga moslashish emas. Fikr-u xayolida baribir o‘z yurtida qolishadi. Bu mentalitetga bog‘liqmi? – «Mentalitet» so‘zini ishlatmagan bo‘lardim. Bu turli guruh odamlarining ijtimoiy munosabatlari. Tasavvur qiling: odam Moskvaga keladi va sutkasiga 10 soat ko‘cha supuradi. Uning mahalliy aholi bilan munosabati chegaralangan, kun davomida 3-4 odam bilan salomlashishi mumkin. Kechqurun charchab, bir necha vatandoshlari bilan ijaraga olgan yotog‘iga boradi, ovqatlanib, uxlaydi. Keyingi kuni bu voqealar yana takrorlanadi. Mehnat muhojirlari jamiyatimizda yashasa-da, ba'zan ularning hayoti turmushimiz bilan kesishmaydi. Bundan tashqari, muhojirlar bizga sezilmaydigan ishlar bilan mashg‘ul bo‘lishadi. E'tibor bering, masalan, kafeda ofitsiant emas, balki oshxonada ovqat tayyorlashadi yoki idish-tovoq yuvishadi. – Shunchaki ko‘rinmas odamlarmi? – Yaxshi ta'rif. O‘z izlanishlarimda Moskvaning turli rayonlarida yashayotgan muhojirlarning hayotini o‘rganganman. Dam olish kunlari qayerga borishlarini so‘raganman. Ko‘pchiligi yashash joyiga yaqin bo‘lgan savdo markazlariga, shuningdek, «Mejdunarodnaya» metro stansiyasidagi «Afimoll»ga borishini aytishgan. Ular o‘sha yerda sayr qilishadi, do‘stlari bilan uchrashadi, suratga tushishadi. Bu haqda dugonalarimga aytib bersam, hayron qolishgan. Chunki «Afimoll»da biror marta muhojirlarni ko‘rishmagan. Shundan so‘ng, birga «Afimoll»ga bordik va Markaziy Osiyodan kelgan ko‘plab muhojirlarni ko‘rdik: kimdir restoran hovlisida o‘tirardi, kimdir fontan oldida suratga tushardi, kimdir shunchaki sayr qilardi. Ammo dugonalarim ularni birinchi marta ko‘rishi edi. Chunki avval hatto bir hovlida yurgan bo‘lsa-da, «o‘zgalar»ga umuman e'tibor berishmagan. Hamma joyda shunaqa: biz bir hovlida yashashimiz, ammo bir-birimizga e'tibor bermasligimiz mumkin. – Moskvada yoki boshqa shaharlarda muhojirlarning rayonlari yo‘q, deb ayta olamizmi? – Ha. Moskva shahri yoki viloyatidagi birorta rayon muhojirlarga tegishli emas. Ammo Moskva viloyatida yirik bozor joylashgan bir joyni bilaman. U yerda ko‘plab muhojirlar yashashadi, chunki shu bozorda ishlashadi. – «Sadovod» bozori yonidagi hududni nazarda tutyapsizmi? – Bahs va munozaralar yuzaga kelmasligi uchun aniqlik kiritishni istamayman, ammo ta'kidlayman: bu muhojirlar rayoni emas. Masalan, Yevropa yoki Amerikada muhojirlarning rayonlari bor. Odatda bu kambag‘al, ijtimoiy darajasi bir xil, turli millatlar yashaydigan hudud bo‘ladi. Moskvada bunaqasi yo‘q. Yevropadagi bunday hududlarda kam ta'minlanganlarga davlat tomonidan uy-joy beriladi. Moskvada bunday ijtimoiy uylar yo‘q. Muhojirlar o‘zlari uchun xona yoki kvartirani ijaraga olishadi. Rayon mavzusiga qaytadigan bo‘lsak, muhojirlar yashaydigan ko‘plab kvartiralar ular tomonidan sotib olingan. Ba'zilarining bozorda do‘konlari bor, ularning hammasi ham kambag‘al emas. Ular mashina sotib olishga, farzandi uchun repetitor yollashga, ta'tilga chiqib, dam olishga qodir. Biz muhojirlar ko‘proq bo‘lgan rayonlar haqida gapirmoqdamiz, ammo bular turli ijtimoiy guruhlardir. Ularda Yevropadagi kabi jinoyatchilikning yuqori darajasi, ishsizlik muammolari yo‘q. Moskva yoki boshqa shaharlarga kelgan muhojirlar bir joyda to‘plangan holda yashamaydi. Ular shaharning turli joylaridan kommunal uylarni, buzilish dasturiga kirgan uylarni, 5 qavatli uylarning arzon kvartiralarini ijaraga olishadi. – Ammo muhojirlar o‘z yurtdoshlari, qarindoshlari yonidan uy izlashi bor gap emasmi? Kambag‘al muhojirlar qaysi tamoyillar asosida uy izlashadi? – Bunday tamoyil yo‘q. Izlanishlar davomida muhojirlarning uyni qanday tanlashini o‘rganganmiz. Ular qarindoshlari, tanishlari yashayotgan joylardan uyni ijaraga olishga intilishmaydi. Chunki, Moskvada bir-biriga yaqin bo‘lgan 2ta kvartirani ijaraga olish juda qiyin. Bundan tashqari, muhojir ish joyiga yaqin yerdan uy topishga harakat qiladi. Bu bilan transport xarajatlari va politsiya bilan muammolardan qochadi. – Muhojirlar qanday uy izlashadi? Kvartirami, xonami yoki yotoqmi? – Bu kim izlayotganiga bog‘liq. Agar yaqinda kelgan yolg‘iz inson bo‘lsa, unga yotoq bo‘lsa yetarli. Shunchaki, tunab qolish uchun. Keyinroq do‘stlari bilan sherikchilik asosida boshqa uyni ijaraga oladi. Ba'zan birlashib, bir necha odam bir kvartirada yashaydi. Kvartiralarni oilaviy ijaraga olishadi. Ba'zan boshqa xonalarini muhojirlarga ijaraga berishadi. – Aytishlaricha Moskvada qirg‘izlar uchun maxsus ko‘chmas mulk agentliklari bor ekan. – «Qirg‘iz» riyeltorlari bir necha yil oldin paydo bo‘lishdi. Ularda ko‘zga ko‘rinarli ustunlik bor: o‘z mijozlarining talabi va ijaraga beruvchilarning xohishini yaxshi bilishadi. – Ya'ni ko‘plab ijaraga beruvchilar e'londa «faqat slavyanlar uchun» deb yozib qo‘yishini bilishadimi? – Ha, albatta. Yaqinda uch xonali kvartiraning bir xonasida singlisi bilan yashayotgan qirg‘iz ayoli bilan gaplashdim. Bu kvartiraning yana bir xonasida 2 farzandli oila, ikkinchi xonasida 1 farzandli oila yashar ekan. Bu juda og‘ir. Qirg‘iz ayoli 2 oydan beri shu rayondan boshqa kvartira izlab topolmayapti. Chunki ijaraga beruvchilar ularning qirg‘iz ekanini bilgach, aloqani uzib qo‘yisharkan. Vaholanki bu ayollarning daromadi yaxshi, alohida kvartirada yashash imkoniyati bor. Mana shunday holatlarda «qirg‘iz» riyeltorlari foyda berishi mumkin. Chunki ular kim bilan nima haqda gaplashishni, odamlarni qanday ko‘ndirishni yaxshi bilishadi. – Muhojirlarning «o‘z» yotoqxonalari bormi? – «O‘z» deyish menimcha to‘g‘ri emas. 2012 yilda izlanish boshlaganimda, shunga o‘xshash yotoqxona bilan ishlaganman. Bu Moskva markazidagi eski bolalar bog‘chasi edi. U yerda qo‘shni hovilarni supuradigan odamlar yashagan. Ular birgalikda mehnat qilishgan, birga yashashgan. Hozir bu bog‘cha buzib tashlangan. – Masalan, badavlat o‘zbek, qirg‘iz yoki tojik biror binoni ijaraga olib, unga karavotlarni qo‘yib, o‘z yurtdoshlariga ijaraga berishi mumkinmi? – Bunaqasini ko‘rmaganman. Ba'zan ish beruvchilar ishchilar uchun yotoqxona qurishadi. Bunday binolar ish joyiga bog‘langan, o‘z-o‘zidan mavjud emas. – Savdo markazlari haqida gapirdingiz. Muhojirlar to‘planadigan boshqa nuqtalar ham bormi? Masalan masjidlar? – Masjidlar – birinchidan, faqat erkaklar to‘planadigan joy. Ikkinchidan, faqat diniy ko‘rsatmalarga amal qiladiganlar uchun. Ammo sobiq ittifoq hududidan keladiganlarning hammasi ham unday emas. Shu tufayli masjidga borish – muhojirlarning ma'lum bir qismi qiladigan ish. Umuman olganda esa mehnat muhojiri Moskvaning quyi ijtimoiy maqomga ega har qanday fuqarosi infratuzilmasidan foydalanadi. Ular «Pyaterochka» va «Diksi»ga, savdo markazlariga borishadi. Chunki u yer chiroyli, qulay, arzon ovqatlanish mumkin. Magazindan kola olish, kafeda tovuq qanotini yeyish mumkin. Kuzatib ko‘ring: yakshanba kunlari yirik savdo markazlarining restoran hovlilarida o‘rta osiyoliklar oilasi, do‘stlari bilan borib ovqatlanishadi, dam olishadi. Bu birgalikda to‘planib, suhbat qurish uchun yaxshi imkoniyat. – «Birgalikda» dedingiz. Muhojirlar bilan mahalliy aholi o‘rtasidagi nikohga misol keltira olasizmi? Umuman olganda, ular moslashib ketishga harakat qilishadimi yoki yo‘qmi? – Men moskvalik erkakka turmushga chiqqan muhojir ayollar bilan suhbatlashganman. Biri Qirg‘izistondan kelgan, turmushidan ajralgan ayol. Moskvada kommunal xo‘jaligi sohasida ishlab, xotinini yo‘qotgan va shu sohada ishlayotgan erkakka turmushga chiqqan. Ammo erkakning oilasi ularning turmushiga yomon munosabatda bo‘lgan, natijada ayol uydan ketgan... Xullas, turmushi buzilgan. Ikkinchi holat ham shunga o‘xshash. Boshqa holatlarni eslolmayman. O‘rta Osiyodan kelayotgan muhojirlarning ko‘pchiligi yo oilalik bo‘ladi yoki shu yerda tanishib, oila qurishadi. – Tanishuvlar qanday yuz beradi? – Ikki yil oldin Qirg‘izistondan Moskvaga kelgan juftlik bilan gaplashdim. Yigit va qizning ota-onasi 10 yildan beri Rossiyada yashamoqda. Yoshlar ularning oldiga ishlagani kelgan. Shunchaki ko‘chada tanishib qolishgan. Yonma-yon turgan uylarda yashayotganini bilib qolishgan. Ota-onalar ularning munosabatiga qarshi bo‘lgan, chunki Qirg‘izistonning boshqa-boshqa viloyatlaridan bo‘lishgan. Bu ular uchun muhim ekan. Ammo keyin oilalar uchrashib, gaplashib olishgan, umumiy qiziqishlar borligi aniqlangan. Yoshlar ham bir-biriga ko‘ngil qo‘yishgan. Natijada to‘y bo‘lgan. – Ya'ni muhojirlar avvalo o‘z millatiga mansublar bilan munosabat o‘rnatishga intiladimi? – O‘zgalar ularni qabul qilarmidi? Bu yoshlarning muloqot doirasi qanday? Qiz kun bo‘yi o‘ziga o‘xshagan, Markaziy Osiyodan kelgan ayollar orasida idish-tovoq yuvadi. Rus yigiti unga nazar solarmidi? Yigit esa magazinda yuk tashiydi va unga ikkinchi nav odamdek muomala qilishadi. Rus qizi unga e'tibor bergan bo‘larmidi? – Moskvada markaziy osiyolik muhojirlar uchun nikoh agentliklari, tanishuv xizmatlari bormi? – Bunday agentliklarni bilmayman. Tanishuvlar odatda tasodifan, ijtimoiy tarmoqlarda, «VKontakte»da yoki aytaylik qirg‘iz diskotekalarida tasodifan yuz beradi. – Moskvada o‘zbeklar yoki tojiklar uchun ham shunday joylar bormi? – Ishonchim komil emas. Gap shundaki, Moskvada qirg‘izlarning infratuzilmasi ancha rivojlangan. Chunki ular orasida Rossiya fuqaroligini olganlar, o‘z kompaniyalari, firmalarini tashkil qilganlar ko‘p. Bundan tashqari, Qirg‘iziston – YeOII a'zosi. Bu esa shu mamlakat fuqarolariga hujjatlarni rasmiylashtirish va ishga kirishni yengillashtiradi. Siz «qirg‘iz klinikalari» haqida eshitgan bo‘lsangiz kerak? – Keling «qirg‘iz» klinikalari haqida gaplashamiz. Ular nima uchun kerak? Muhojirlar davlat klinikalariga murojaat qilolmaydimi? – Albatta, murojaat qila oladi. Ko‘pchiligida majburiy tibbiy sug‘urta ham bor. Xususiy klinikaga ham borishlari mumkin. Ammo gap shundaki, bu klinikalarda ularga muhojir, «ikkinchi nav odami» sifatida, mensimasdan qarashadi, muomala qilishadi. Bu ularga yoqadi deysizmi? «Qirg‘iz» klinikalarida oddiy shifokorlar ishlaydi, u yerda xalq tabobati yo‘q. Oddiy ginekolog, oddiy urolog, oddiy stomatolog va xirurg, ya'ni yosh muhojirlarga kerak bo‘lgan mutaxassislar bor. Va ularning bari – qirg‘iz. Muhojirlar shu joyga borishadi, chunki bilishadi: ularni kutishyapti, u yerda hech kim ularni kamsitmaydi. Ularga qimmat bo‘lmagan dorilarni tanlashda yordam qilishadi. Moskvada davolanish imkoni borligi yoki vataniga qaytishi kerakligini aniqlashadi. Homiladorlarga yordam berishadi. Tug‘ishga keladigan bo‘lsak, ko‘plab muhojir ayollar vataniga qaytib ketadi. Chunki homilador ayol uchun Moskvada yashash qimmatga tushadi. Ishlash esa og‘ir. Chaqaloq uchun sharoitlar ham yetarli emas. Agar muhojir ayol Rossiyaning tug‘ruqxonasiga kelsa, yuqumli kasalliklar bo‘limiga yotqiziladi. Chunki uning qo‘lida zarur tahlillar topshirilgani qayd etilgan tibbiy karta yo‘q. – «Qirg‘iz» klinikalari faqat qirg‘izlar uchun ishlaydimi? – Barcha muhojirlar uchun ishlaydi. Ammo u yerga asosan markaziy osiyoliklar borishadi. Ba'zi belaruslar tish davolatish uchun borganini ko‘rganman, chunki arzon. Stomatologlar esa qo‘shni uylardan nafaqadagi buvilar kelishini aytishgan.
XULOSA Kasb-hunar kollejlarida umumiy ta’lim fani sifatida o‘qitiladigan fizika kursining maqsadi, fizikadan fundamental bilim berish, fizik hodisalarni va olamning 91
Markaziy bank O‘zbekiston Respublikasidagi banklarda hisob raqam ochish to‘g‘risidagi qarorga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritildi Norma uz internet-nashrining aniqlik kiritishicha, endilikda bankda hisob raqam ochish uchun instruksiyada ko‘rsatilgandan boshqa qo‘shimcha hujjatlar qabul qilinishi qat'iyan taqiqlanadi Ilgari O‘zbekiston qonunchiligiga muvofiq ba'zi vaziyatlarda tegishli qo‘shimcha hujjatlar ham so‘ralishi mumkin edi Qayd qilinishicha, endilikda yuridik shaxs biror bankdan hisob raqam ochganidan keyin boshqa bir bankdan ikkilamchi depozit sifatida milliy va xorij valyutasidagi yangi hisob raqam ochishi mumkin bo‘ladi Faqat buning uchun ro‘yxatga olingan hududdagi soliq idorasini xabardor qilish kerak bo‘ladi Qaror bo‘yicha belgilangan boshqa o‘zgarishlar manbada ko‘rsatib o‘tilgan
Mamlakatimizda ishlab chiqarilgan mahsulotlar va ko‘rsatiladigan xizmatlarning tashqi va ichki bozorlarda raqobatbardoshliligini yanada oshirish, respublikaning eksport salohiyatini ko‘paytirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 3. Sifatni boshqarish tizimlari joriy etilishini muvofiqlashtirish bo‘yicha maxsus ishchi guruh tashkil etilsin. 5. Sinov laboratoriyalariga ega bo‘lgan korxonalar belgilangan tartibda tasdiqlanadigan ro‘yxatga muvofiq laboratoriyada tekshirish va test sinovidan o‘tkazishda foydalaniladigan texnologiya jihozlari, shuningdek butlovchi buyumlar va ehtiyot qismlarni chetdan keltirishda, agar ularni yetkazib berish texnologiya jihozlari yetkazib berish uchun tuzilgan kontrakt shartlarida nazarda tutilgan bo‘lsa, bojxona to‘lovlaridan, shu jumladan qo‘shilgan qiymat solig‘idan ozod qilinsin (bojxonada rasmiylashtirish yig‘imlari bundan mustasno). 6. “O‘zstandart” agentligi xalqaro sifat standartlarini joriy etgan korxonalar reyestrini tashkil etsin va uning ommaviy axborot vositalarida muntazam ravishda e’lon qilinishini ta’minlasin. 7. O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi bir oy muddatda Vazirlar Mahkamasiga texnika sohasi o‘quv yurtlarida “sifat menejeri” yo‘nalishi bo‘yicha mutaxassislar tayyorlash dasturini joriy etish to‘g‘risida takliflar kiritsin. 8. “O‘zteleradio” kompaniyasi va O‘zbekiston Milliy axborot agentligi korxonalarning ishlab chiqarishlarda sifatni boshqarish tizimlarini joriy etish bo‘yicha tajribasini ommaviy axborot vositalarida keng yoritsinlar. 9. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasining Bosh vaziri Sh.M. Mirziyoyev zimmasiga yuklansin.
lanayotganlarida yetib keldi. Agar egnida suvoriy liboslari bo‘lmaganda, ehtimol uni shaharga kiritishmas ham edi. Qalqonbek bilan Bosqonbek ahdlashgan joylarida—Shohizinda qabristoni ortidagi jarlikda kutib turishar, lekin Qashqirdan darak yo‘q edi. “Nahot aldagan bo‘lsa? Nahot oltinlarni cho‘ntagiga urib qochgan yo sir-asrorni ochgan bo‘lsa? Yo bil’aks, Qashqir ham qo‘lga tushib qoldimi?” —Qalandar ming xil xayolga borar, betoqat bo‘lib, jarlikda u yoqdan-buyoqqa odimlar, lekin g‘ilaydan hamon darak yo‘q edi. Ana, milt-milt yongan ufq yulduzlari yonida Zuhro yulduzi ham ko‘rindi, olis-yaqinda xo‘roz qichqirdi. Endi Qashqirning kelishidan foyda yo‘q. Qalandar qaytishni o‘ylab, otining ayilini torta boshladi. Lekin shu payt tepada, jar ustida allaqanday sharpa eshitildi, so‘ng, pastga yugurib tushayotgan ko‘laga ko‘rindi. Qalandar o‘zini panaga oldi-da, ko‘laga yaqinlashgach, oldini to‘sdi: —Bu kim? Senmi, Qashqir? —Men, darvesh... Qashqir hansirab to‘xtadi. Qalandar uni yoqasidan ushlab o‘ziga tortdi. —Tag‘in ne bahona topib kelding, mug‘ambir?.. —Bahona emas, shumxabar, —dedi Qashqir. —U hamon hansirar, qattiq yugurganidanmi, qo‘rqqanidanmi, o‘pkasini bosolmas edi. —Xo‘sh? —dedi Qalandar sabrsizlanib. —So‘zla! —Mirzo AbuSaid zindondan qochibdi. Ko‘ksaroyda to‘polon... —Qachon? —Buni xudo bilmasa bandasi bilmaydi. Boya kechqurun shahzoda zindon aylanib yurib bilib qolibdi. Qarasa Mirzo Abu Sal1d yo‘q. Saroy ostin-ustin. Zindonbegining o‘zi zindon qilindi.
Shu bilan birga, bugungi kunda maktabgacha ta’lim muassasalarining ta’lim dasturlari va o‘quv-tarbiyaviy rejalariga qo‘yilgan davlat talablarini takomillashtirish dolzarb masalaligicha qolmoqda Aksariyat maktabgacha ta’lim muassasalarining moddiy-texnika bazasi zamon talablariga javob bermaydi Bolalarni maktabgacha ta’limga qamrab olish ko‘rsatkichi hamon pastligicha qolmoqda
Surxondaryo viloyatida “Ozodbek Munisabonu” xususiy korxonasiga tegishli 32 gektarlik anor bogʻi orasiga 22 gektar maydonda ekilgan qovunning “Dakaro” navi pishib yetildi. Bugungi kunda u ichki bozorga chiqarilyapti. Shuningdek, xorijga eksport qilish uchun tayyorgarlik koʻrilmoqda. Surxondaryo iqlimiga mos ushbu qovun navi mart oyida ekilib, may oyida hosilga kirdi. Shu kungacha uch marta oʻgʻitlanib, toʻrt marta sugʻorildi. Qovun vazni oʻrtacha 2–2,5 kilogrammgacha yetadi. Qovun ekilgan maydonda egat oralariga plyonka yopilgan. Bu usulda namlik yaxshi saqlanadi hamda ildizi qurib qolishini oldini oladi. Qovunning oʻsib rivojlanishi uchun qulay harorat 25–30 daraja issiq harorat .
qarorini anglatishi lozim, lekin u galga solyapti. Bu bilan o‘z payiga bolta urayotganini nahot sezmasa?! U Inglistondan ham cho‘chiyapti. Inglistonning ilgarigi kuchi yo‘q hozir. Shimolda inglisning tinchini Rusiya buzgan. Hindistondagi g‘alayonlardan joni halak. Lashkarining borim Afg‘onistonga tashlay olmaydi. Sarhaddagi qabilalarga qurol berilsa, ular ikki yuz ming askar bilan bosh ko‘tarishi mumkin. Amir buni tushuna olmayapti. Unga kim tushuntiradi? Nasrulloxonmi? Amirnmg gangib turishi unga foyda emasmi? Tarzi bu muammolar xususida ko‘p o‘yladi. Savollar go‘yo katta daryo o‘zani-yu, javob esa irmoqdan jildirab keluvchi suv edi. U Omonulloxonmng xatti-harakatidan ham xavotirda edi. Noib al-hukumaning shahar kezishi amirga xush yoqmaydi, qahrini uyg‘otadi. Bunga shak-shubha yo‘q. Ammo Tarzi bundan emas, shahar kezayotgan amirzodaning falokatga uchrab qolishidan cho‘chiydi. Kuyovi bugun ham odmi kiyimda yolg‘iz o‘zi shaharga chiqib ketibdi. Oxiri baxayr bo‘lsin. Mahmudbek Tarzi o‘zini ovutish uchun gazetiga tayyorlangan xabarlarni qayta o‘qiy boshlaganida xonaga kuyovi kirib keldi. — Xorun ar-Rashidning safarlari qutlug‘ o“tdimi? —dedi Tarzi kinoya bilan. — Sovarlar’da bo‘ldim, Ingliston sari ot qo‘yishga tayyor ular. — Inglistonni birgma risale? bilan mahv eta olish mumkinligini bilmagan ekanman. — Omonullo kulib yubordi. —Noroziligingizning boisini bilolmayapman? — Xatti-harakatingizning amirga xush kelishiga ishonchim yo‘q. —Amir meni Jalolobodga chaqirib olib, Kobulga Inoya-tulloxonni noib qilib taymlaydi. Bu Xudoga ham, bandaga ham ayon. Xo‘sh, shunday bo‘lsa nima? Men amirzodaman. Padarimga tobe fuqaromng dilidagim bilib olsam yomonmi? Lashkar maoshming ozligidan norizo, fuqaro begor’dan norizo, ’ Otliq askarlar. ? Otliq polk. ’ Majburiy mehnat. 43
Bu vaqt davomida Myuller 195 ta gol urdi va ko‘plab sovrinlarni qo‘lga kiritdi 30 yoshli hujumchi ko‘p yillardan beri jamoasining asosiy o‘yinchisi bo‘lib kelmoqda U tartibli, mehnatsevar va vatanparvar futbolchidir Myuller taktik jihatdan mohir o‘yinchi bo‘lib, istalgan himoya chizig‘ini ojiz qoldirishga qodir Mats HummelsMats Hummels bolaligidan “Bavariya” tizimida bo‘lgan Murabbiylar unda g‘ayrioddiy nimadir borligini ko‘ra olgan va unga imkoniyat bergan Biroq “Bavariya” o‘z tarbiyalanuvchisini Dortmundning “Borussiya”siga sotishga qaror qiladi Hummels “Borussiya”da ham o‘z o‘rnini topadi va ikki bor mamlakat chempionligiga ega chiqadi Shundan so‘ng u ma’lum muddat “Bavariya”da o‘ynaydi va u bilan Bundesligada uch marta g‘olib bo‘ladi Ayni paytda esa u yana “Borussiya”da to‘p surmoqda Hummelsning boshqalardan ajralib turadigan jihatlari – ikkinchi qavatdagi ustunlik, “podkat” va to‘g‘ri pozitsiya tanlay olishdir Boshqa maqolalalar:Yanada ko‘proq futbol va sport yangiliklaridan boxabar bo‘lishni istasangiz, “Daryo”ning Telegram’dagi rasmiy sport kanali — @Daryo_Sport24’ga obuna bo‘ling!
F 2. O‘z tabiatiga ko‘ra, ixtiyoriy qilmishlar. — Jamiyat hayotida adolatsiz, nohaq ishlarning juda ko‘p V qismi insonlarning ixtiyoriy, tabiatidagi mayl-istaklar (illatlar) bilan bog‘liqdir. Inson tabiiy mayl-istaklari ham ikki xil: 1. Oqilona, mayl-istaklar. 2. Aqlga zid (jamiyat uchun zararli) mayl-istaklar. Oqilona mayl-istaklarga quyidagilar kiradi: 1. Sog‘liqni yaxshilash uchun kuch-quvvatli bo‘lish. 2. Imkoni yetganicha toza taomlarni yeyish. 3. Ma’lum miqdorda mol-mulkli bo‘lish. 4. Oila qurib, farzandlarga ega bo‘lish. 5. Ota-onaga, yaqinlarga moddiy va ma’naviy yordam berish. b. Yaxshi do‘stlar orttirish. 7. Iste’dodi, mehnati bilan obro‘, shuhrat qozonish va boshqalar. Arastu fikricha, aqlga zid mayl-istaklar quyidagichadir: 1. Ixtiyoriy yomonlik qilish. 2. Tabiiy ehtiyoji sababli uyat ishlar qilish. 3. Birovlarning (ko‘pincha kattalar, xo‘jayinlarning) zo‘rlashi bilan birovlarga yomonlik qilish. 4. O‘z odatiga ko‘ra yomonlik qilish. 5. Birovlarning yomon fikriga qo‘shilib ish qilish. b. Jahl-g‘azab ustida yomonlik qilish. 7. Ehtiroslar (tuban ehtiroslar)ga berilib, yomonlik qilish. Arastu nohaq ish qiluvchilarning ruhiyatini shu qadar teran, chuqur tahlil qiladiki, (psixoanaliz) bu haqdagi fikrlari kelgusi asrlarda yashagan ruhshunoslar uchun ham qimmatli ilmiy manba sifatida xizmat qiladi. Ba’zilarning falonchi yoshlik qilib, shu xatoga yo‘l qo‘ydi, aslida u yoshligi sababli emas, jahl-g‘azab va ehtiroslari tufayli yomonlik qiladi. Kambag‘allar boy bo‘lay deb, boylar aysh-ishratda yashay deb, nohaq ishlarga, jinoyatlarga 324
Ye.! g FC) FC) Yo.s FC) Ye! 262! “F(CI) 29708) ET TOI) N N N.i i 7 Ya ; Ye! "V VI m V! “R Keten bilan siklopentadiyen reaksiyasida ham biradikal hosil bo‘ladi. Nur ta’sirida keten quyidagi biradikalga o‘tadi: SN=S=0— SN—S=0 U siklopentadiyen bilan ta’sirlashadi va nisbatan barqaror bi-radikal 1 ga o‘tadi: Sa 2 —2 Biradikal (1) ma’lum darajada barqaror bo‘lganligining sababi, uning juftlashmagan elektronlari delokallashgan. Delokalla-shish halqa va karbonil guruhning «-elektronlari hisobiga ro‘y beradi va bitsiklo (2,3,0)gepten-b-on-3 ni hosil qiladi. Ayrim paytlarda reaksiyaning borishiga fazoviy omillar ham ta’sir qiladi. Masalan, tetrafenilbutatriyen quyosh nuri ta’sirida faqat simmetrik siklobutan halqasining hosilasini beradi: 2(S6M5)2S— S—S =S(SN;)2— = (S6N5)2S—S—S=S(SaN)2 (SoN5)2S= S—S-=S(SN5)2 Metilenmalon efir ham xuddi shunday dimerlanadi. So‘ngra di-merni gidrolizlab, dekarboksillashga uchratilsa, trans-siklobu-tandikarbon kislota hosil bo‘ladi: 2(S6 5 OOS))S=SN; —= (SoN5OOS)2S — CH» «im Sne-S(SOOSN5)) - noos-SN—SNg SNg-SN-SOON Diazometan molekulasi uglerod atomining elektron zichligi ort-N.O" —2S0). —4S)N.ON 148
Qiz indamadi, lekin qo‘lidagi ichimlikni maydalab ho‘plar ekan, raqs maydonchasiga qarab o‘girilib oldi Ustidagi ohori ketgan sariq ko‘ylakda u g‘oyat ma’suma ko‘rinar edi
12.8.2. pacтeний ...............шшшшш aa нш иши нтaтиkш aи kиkиниkиkиннт иши, Bлияниe kлимaтa нa pacпpocтpaнeниe бoлeзнeй pacтeний,............ш.шшшшшaвшaшиитaшинa aи apш ишини kишини ka шин ГЛABA 13. AГPOMETEOPOЛOГИЧECKИE 13.1. 13,2. 13,3. 13.4. 13.4.1. 13.4.2. 13.5. 13.6. 13.7. 13.7.1. 13.7.2. 13.7,.3. 13.7.3.1. 13.8. 13.8.1. HAБЛЮДEHИЯ Ocнoвнъмe зaдaчи aгpo и гидpoмeтeopoлoгичeckиx cтaнции и пocтoв, пpивлeчeнниx k aгpoмeтeo-poлoгичeckим нaблюдeниям.................шaaaaннгaн Mecтoпoлoжeниe нa пoлe мeтeopoлoгичeckиx cтaнций и aгpoмeтeopoлoгичeckиx пocтoв. Cocтaв и cpokи нaблюдeний зa пoгoдoй..........шшшшш Пpoгpaммa и cocтaв aгpoмeтeopoлoгичeckиx HAOJMOJICHMA......... 0 olon oina ooo non n von nan nun unn noniga Bмбop, opгaнизaция aгpoмeтeopoлoгичeckиx нaб-людaтeлънъx yчacтkoв и пpoвeдeниe нaблюдeний.. Пpинципъ вибopa нaблюдaтeлъниx yчacтkoв....... Bмбop aгpoмeтeopoлoгичeckoгo нaблюдaтeлънoгo yчacтka c yчeтoм мexaничeckoгo cocтaвa пoчвъл..... Haблюдeния нaд тeмпepaтypoй пaxoтнoгo cлoя ПOЧBЪ.............шшaaшaши шинa тaни инaи kиpи kиpитa aииaфa иa Haблюдeния нaд ocaдkaми.....................шaaaaнгaи Bизyaлънмe и инcтpyмeнтaлБнмe нaблюдeния нaд влaжнocтъю ПOoчвъ..........ш шиш Bизyaлънмe нaблюдeния зa влaжнocтъю вepxниx CJOEB MOYBII........................2222svs08 0 yov vn n naninini aa Инcтpyмeнтaлънъиe нaблюдeния нaд влaжнocтъю ПOЧBБ......шишиaшшaш ин иши Cocтaв и cpokи нaблюдeния в тeплмй и xoлoднoй пepиoд Гoдa................шшшшшaнишнин kишини шaшaиkaaaakaaиз Cocтaв и cpokи нaблюдeния нaд фeнoлoгичeckими фaзaми paзвития и иx пpизнakи..................ш Пpoвeдeниe нaблюдeния нaд фeнoлoгичeckими фaзaми нa aгpoмeтeopoлoгичeckoм нaблюдa-тeлънoм yчacтke мeтeopoлoгичeckиx cтaнций и 465 311 314 317 319 321 321 322 324 325 326 326 329 330 330 332
7 Ivanov Yu.N.idr. Ekonomicheskaya statistika. M.: INFRA —M, 2002. 7. Nabiyev X. va boshqalar. Makro-mikroiqtisodiy statistika. M.: O‘zb. Yozuvchilar uyushmasi Adabiyot jamg‘armasi nashriyoti, 2004. 8. Soatov N.M Statistika. Darslik. T.: A Sino nomli tibbiyot nashriyoti, 2003 9. Xudayberdiyev U., Statistika. Samarqand, SamISI, 2005. 10.Shodiyev X. . Hamroyev M. Moliya statistikasi.T.: A. Sino nomidagi tibbiyot nashriyoti., 2002. 11. Yaqubov N.O. va boshqalar. Balans muammolari. T.: O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi Adabiyot jamg‘armasi nashriyoti, 2004 12. Xudayberdiyev U.X. Makro-mikroiqtisodiy statistika. Ma’ruzalar matni. Samarqand, SamlSI, 2005. Mavzu XVI. TASHQI IQTISODIY FAOLIYAT STATISTIKASI Reja: 1. Tashqi iqtisodiy aloqalar tushunchasi. 2. Tashqi iqtisodiy faoliyat ko‘rsatkichlari. 1. Tashqi iqtisodiy aloqalar tushunchasi Jahon hamjamiyatidagi mamlakatlar turli xil iqtisodiy rivojlanishda. Barcha mamlakatlar o‘zaro iqtisodiy aloqada bo‘ladi. Bunday aloqalar tovarlar va xizmatlar muomalasi, tushum va boshqa xizmat ko‘rsatish turlari bo‘lishi mumkin. Mamlakatlarning tashqi iqtisodiy aloqalarida tashqi savdo asosiy o‘rinni egallaydi. Tashqi savdo eksport va importdan iborat. Tashqi savdoga mamlakatda tayyorlangan tovarlarni sotish, olib kelingan xomashyo yoki tovarlarni qayta ishlab, eksportga chiqarish kiradi. Importga esa, shu mamlakat ichida iste’mol qilinadigan tovarlarni sotib olish, tovarlarni qayta ishlash uchun xomashyo, yarim tayyor mahsulot sifatida sotib olish kiradi. Umuman, tovarlarni tashqari savdoda 2 xil hisobda olib boriladi: 1) umumiy 2) maxsus hisob. Maxsus hisobda tovarlar qayta ishlanib, sotilishi lozim bo‘lganlar hisobga olib boriladi. Tashqi iqtisodiy faoliyatga savdodan tashqari, turli xil xizmat ko‘rsatishlar ham kiradi. Bu xizmatlarning asosiylari transport xizmati, sug‘urta xizmati va ma’lumotlar xizmatidir. Transport xizmatlariga transportning barcha turlari bo‘yicha, temiryo‘l, dengiz-havo yo‘llari bo‘yicha bo‘ladigan xizmatlar kiradi. Sug‘urta xizmatiga mamlakatlarning sug‘urta kompaniyalarining chet el 109
BUNCHALAR SHIRIN Ishqdan yupanch izladim. Tatib gulgun mayidan Lov-lov yondi yuzlarim. Navolandi so‘zlarim. Bunchalar shirin bu on bo‘ylaringdan-ey, rayhon. Orzumand ko‘nglim–osmon. Nur sochib kirdim-u oy? Yursam yo‘lim charog‘on, Kulsam, to‘kilar rayhon, Bunchalar shirin bu on, bo‘ylaringdan-ey, rayhon. Kuylab-kuylab o‘tarman. Ishq hayotning gulidir Dastalab, ko‘z tutarman. Vasling xumor etarman. Bunchalar shirin bu on, bo‘ylaringdan-ey, rayhon. 99
To‘pni bir qo‘llab uzatish 26
Radiochastotali diapazondagi elektromagnit nurlanishdan himoyalanish uchun qurilma | infoCOM.UZ Radiochastotali diapazondagi elektromagnit nurlanishdan himoyalanish uchun qurilma O‘zbek olimlari Tashpulatova Guzal, Magay Modest va Xamidova Gulozodlar radiochastotali diapazondagi elektromagnit nurlanishdan himoyalanish uchun qurilma ishlab chiqdilar. Odamlarni elektromagnit nurlanish va shovqindan himoyalash uchun mo‘ljallangan deraza oynalari o‘rnini qoplovchi jalyuzi ko‘rinishidagi ekranlar sifatida qo‘llaniladi. Ixtironing vazifasi qurilmadan foydalanishda qulaylikni oshirish, zararli shovqin ta’siridan himoyalanishni yaxshilashdan iborat. Mualliflar — ushbu qurilma uchun № FAP 01105 raqamli patent oldilar. « Yong‘inga qarshi avtomatika vositalarini, qo‘riqlash signalizatsiyalarini, yong‘indan darak beruvchi va yong‘indan saqlovchi signalizatsiyalarni loyihalashtirish, montaj qilish, sozlash, ta’mirlash va ularga texnik xizmat ko‘rsatishni litsenziyalash Farxod Umarxodjayev, Aloqa, axborotlashtirish va telekommunikatsiya texnologiyalari sohasida nazorat bo‘yicha davlat inspeksiyasi boshlig‘i bilan suhbat »
— davlat boshqaruvi tizimining markaziy, viloyat, tuman, shaharorganlari o‘rtasida to‘g‘ridan to‘g‘ri va aks axborot va boshqaruvaloqalarining tezligi pastligi; – boshqaruv organlari va fuqarolar o‘rtasida axborot taqdim qilishtizimi va axborot kanallarining yo‘qligi kabi muammolarni hal etishmumkin. AKTni davlat boshqaruvi tizimiga joriy qilish zarurligi bugun hechkimda shubha tug‘dirmaydi. AKTni davlat boshqaruvi sohalariga joriyqilishning samaradorligi va foydasini quyidagi jihatlarda ko‘rib chiqishmumkin: — birinchidan, davlat xizmatchilari faoliyatining texnik darajasibo‘yicha. Bu mehnat unumdorligining oshishi va ish jarayoni chiqimlariningpasayishiga, shuningdek, ular faoliyatiing tashkiliy madaniyatningyaxshilanishiga sabab bo‘ladi. — ikkinchidan, tahliliy ishlar texnologiyalarini, demak, boshqaruvqarorlarini tayyorlash, qabul qilishni tubdan takomillashtirish bo‘yicha.Bunda AKT axborotlarni tezda yig‘ish, qayta ishlash, umumlashtirish vaboshqaruv qarorlarini qabul qilish uchun taqdim etish, shuningdek, ishjarayoni sifatini boshqarish: ish jarayonida rejalashtirish, monitoring varesurslar (ishchi kuchi, moliya va boshqalar) sifatini nazorat qilishimkoniyatini beradi. — uchinchidan, o‘zaro axborot almashish asnosida qiyin komplekslimuammolar yuzasidan tez va sifatli qaror qabul qilish imkonini beruvchimuassasalararo aloqa darajasini oshiruvchi mexanizm sifatida. Markaziyhokimiyat organlariga strategik aloqalar yaratish imkonini beradi: turlihokimlik, vazirlik va muassasalar hukumat axborot bazalari bilanbog‘lanadi. O‘zaro axborot almashish mexanizmining yaratilishi turliorganlar bir xil axborot yig‘ishining oldini oladi, bu esa sarflanayotganvaqktni, inson mehnati va moliyaviy resurslarni tejashga olib keladi; — to‘rtinchidan, markazdan turib vakolat va resurslarni taqsimlashdajoylarda bevosita faoliyat yuritayotgan ijrochilarga to‘g‘ridan to‘g‘ri chiqishvositasi sifatida, ya’ni boshqaruvda ortiqcha tuzilmalarni qisqartirishimkonini beradi. Elektron hukumat joriy etishning samarasi boshqaruvunumdorligini oshirish, davlat xarajatlarini kamaytirish, qarorlar qabulqilish jarayoni ustidan jamoatchilik nazoratini o‘rnatish orqalikorrupsiyaga qarshi kurash kabilarda namoyon bo‘ladi. Mazkur afzalliklarrivojlangan davlatlarni AKT davlat boshqaruvi organlari faoliyatiningbarcha sohalariga yoyish bo‘yicha keng ko‘lamli tadbirlarni amalga oshirishga,ya’ni elektron hukumatni yaratishga undadi. 192
Al-Bag‘dodiy o‘limidan oldin cho‘ponlar libosida yurgan va xavfsizligi haqida ko‘p qayg‘urgan - Daryo 03:34, 06.11.2019 57002 Al-Bag‘dodiy o‘limidan oldin cho‘ponlar libosida yurgan va xavfsizligi haqida ko‘p qayg‘urgan IShID sobiq yetakchisi Abu Bakr Al-Bag‘dodiyning o‘lim bilan yuzma-yuz kelishidan avval, so‘nggi oylarda xiyonat bo‘lishi mumkinligidan tez-tez hadiksiragan, vaqti-vaqti bilan cho‘ponlar kiyimini kiyib yurgan va ko‘proq o‘z xavfsizligini ta’minlash haqida o‘ylagan. Bu haqda Associated Press hamda The Times of Israel ma’lumotlariga tayanib “Izvestiya” xabar tarqatdi. Xabarga ko‘ra, u tashkilotning o‘zidan boshqa rahbarlari kutilmaganda xiyonat qilishi mumkinligidan cho‘chigan, muntazam ravishda asabiy holatda yurgan va mobil telefonlardan umuman foydalanmagan. Mavzuga doir: Barisha qishlog‘i aholisi Al-Bag‘dodiyni ipak va matolar sotuvchi savdogar deb hisoblagan IShID o‘zi egalik qilgan hududlarni boy bera boshlagach Bag‘dodiyning Suriyada bir yerdan boshqa joyga borishi ham mushkullashgan. Dunyoning birinchi raqamli terrorchisi doim xudkushlar kamari bilan yurgan va uxlaganda ham uni yechmagan, atrofidagi odamlarni ham tirik bomba bo‘lishga majburlagan. Doimiy talvasada yurish va qandli diabet kasalligiga chalingani sababli qonidagi qand miqdorini doimiy ravishda tekshirib, insulin qabul qilib yurgan. Sog‘lig‘i bilan bog‘liq muammo sabab Ramazon oyida ro‘za tutmagan va yordamchilariga ham ro‘za tutishni taqiqlab qo‘ygan. Mavzuga doir: Tortinchoq bola, ayollarni zo‘rlovchi, birinchi raqamli terrorchi. IShID yetakchisi Abu Bakr al-Bag‘dodiyning hayot yo‘li Abu Bakr Al-Bag‘dodiy 27-oktabrda Suriyaning Idlib viloyatida AQSh harbiylarining havodan yo‘llagan hujumi natijasida o‘lgan. AQSh prezidenti Donald Tramp Iroq, Suriya, Amerika, Rossiya, Turkiya va kurdlarga operatsiyadagi hamkorlik uchun minnatdorchilik bildirgan va Bag‘dodiyning o‘limi haqidagi ma’lumotni rasman tasdiqlagan. IShID sobiq rahbarining jasadi qoldiqlari dengizga oqizilishi va tashkilot rahbarligini kelib chiqishi turkman millatiga mansub iroqlik sobiq zobit Abdulla Qardosh egallashi taxmin qilingandi. Keyinchalik IShID vakillari ham rahnamo halok bo‘lganligini tasdiqladi va AQShdan qasos olishni va’da berdi. IShID terroristik tashkilotida Bag‘dodiyning o‘rnini Abu Ibrohim al-Hoshimiy al-Qurayshiy egallagan. 4-noyabr, yakshanba kuni Suriyaning Aleppo viloyatida Turkiya harbiylari Bag‘dodiyning opasi 65 yoshli Rasmiya Avad va uning oila a’zolarini qo‘lga olgan. IShID ekstremistik guruhi jahonning bir qator mamlakatlari va xalqaro tashkilotlar tomonidan “terrorchilik tashkiloti” deb topilgan. 07:42 Bugun 313 06:55 Bugun 2484 05:47 Bugun 3417 Toshkent viloyatida noqonuniy olib kirilayotgan 1254 dona pirotexnika vositasini qo‘lga olindi 04:36 Bugun 3216 Tailandda yangi turdagi dinozavrning qoldiqlari topildi 15:21, 10.11.2019 140856 10:53, 10.11.2019 107281 17:46, 11.11.2019 107230 17:26, 10.11.2019 63129
Prezidentimiz Farg‘ona viloyatiga tashrif buyurib, dastlab Farg‘ona-Quva yo‘nalishida yangi barpo etilgan “Farg‘ona anorchilik” mas’uliyati cheklangan jamiyati shaklidagi agrofirma faoli
Urushayotgan tomonlarning qurolli kuchlari tarkibiga nokom-batantlar ham kiradi. Ular kombatantlardan farqli ravishda faqat qurolli kuchlarning faoliyatini ta’minlab berish bilan shu-kullanib, faqat o‘zlarini himoya qilish uchungina qurol ishlatishlari mumkin. Nokombatantlarga tibbiyot xodimlari va inden-dentlar tarkibi, harbiy yuristlar, muxbirlar, reportyorlar, diniy shaxslar kiradi. Nokombatantlarga nisbatan qurol ishlatilishi mumkin emas. Lekin ular vaziyat ta’siri ostida urush harakatlarida va janglarda qatnashsalar, kombatantlarga aylanadilar. Dushman asirli-tiga tushib qolsalar, ularga ham harbiy asirlar rejimi tadbiq etiladi (tibbiyot xodimlari va diniy arboblardan tashqari, ular o‘z vazifalarini bajarishni to‘xtatmaydilar). Parlamentyorlar alohida huquqiy maqomga ega. Parlamentyor— harbiy qo‘mondonlik tomonidan dushman harbiy qo‘mondonligi bilan muzokaralar olib borishi uchun tayinlangan shaxsdir. 1907 yilgi TU Gaaga konvensiyasiga asosan, parlamentyor, unga hamrohlik qiluvchi trubachi, gornist yoki barabanchi, bayroq ko‘tarib olgan shaxs va tarjimon daxlsizlik huquqidan foydalanadilar. Parlamentyorning alohida xususiyati oq bayroqdir. Parlamentyor dushman tomonidan qabul qilinishi yoki qaytarib yuborilishi mumkin. Nima bo‘lganda ham u orqaga—o‘z qo‘shini hududiga qaytish uchun xavfsizlik chora-tadbirlari bilan ta’minlanishi mumkin. Parlamentyorlarning daxlsizligini buzish yoki ularni o‘ldirish harbiy jinoyatlar turiga kiradi. Urush olib borishning usul va vositalarini tartibga solib turuvchi xalqaro-huquqiy normalar 1907 yilgi GU Gaaga konvensiyasi xurushayotganlar o‘z dushmanlariga ziyon yetkazishning barcha vositalaridan foydalana olish huquqiga ega emaslari deb nomlanuvchi maxsus normaga ega. Xalqaro gumanitar huquq nuqtayi nazaridan urushni olib borishning vositalari ruxsat etilgan (huquqqa mos) va ruxsat etilmagan (huquqqa xilof) vositalarga bo‘linadi. Huquqqa zid deb urush vaqtidagi xalqaro gumanitar huquq tamoyillari va normalariga qarama-qarshi bo‘lgan barcha turdagi qurol-yaroqlar tan olinadi. Ushbu qurollarga yalpi qirg‘in qurollari, keragidan ortiqroq jabr beruvchi, tabiatga katta, uzoqqa mo‘ljallangan va jiddiy ziyon yetkazuvchi vositalar kiradi. Ruxsat etilmagan, huquqqa xilof bo‘lgan vositalar muayyan xalqaro shartnomalardaman etish obyekti emas. Bular yadroviy, neytron, radiologik va boshqa turdagi qurollar: infratovush (inA.X. Sandov XALQARO HUQUQ
Kapital konlariing qon krepi: a— metall; 6—ankerli; v—g‘ishtli; g— yog‘och tosh (tabiiy va sun’iy tosh), aralash K. k.; xizmat muddatiga qarab— doimiy va vaqtinchalik K. k.; ish xarakteriga qarab —bikr, qayishqoq (qarshiligi doimiy yoki kuchayib boruvchi), sharnirli va aralash K. k.; uzun tozalash zaboylarida ko‘chirish usuliga qarab—ko‘chma (individual) va harakatlanadigan (mexanizatsiyalashgan va o‘ziyurar) K.k.ga bo‘linadi.. KONVEYER {ingl. sopxeuyeg, sopcheu — tashimoq); transportyor —sochiluvchan, donali yoki bo‘lak-bo‘lak yuklarni uzluksiz tashiydigan mashina. Tortish va ko‘tarish organlarining turi K.ni klassifikatsiyalashning asosiy belgilaridir. K.ning lentali, zanjirli, kanatli va b. tortish organi bo‘lgan hamda tortish organi bo‘lmagan (vintli, inersion, vibratsion, rolikli) xillari bor. Yuk ko‘tarish organining turiga qarab, K. lentali, plastinkali, kurakchali, aravachali va b. bo‘lishi mumkin. Eng keng tarqalgan K.lar: 1—5 m sek tezlik b-n harakatlanadigan yuk ko‘tarish organi rezina yoki po‘lat lentadan iborat lentali; yuk ko‘tarish organi alohida sharnirli biriktirilgan plastinalardan iborat po‘lat polotnoli va 1 mlA sek gacha tezlik b-n harakatlanadigan plastinkali; nov yoki trubada 1 m) sek gacha tezlik b-n harakatlanadigan kurakchali zanjirdan iborat kurakchali; zanjirga biriktirilgan karetkali osma yuk tashigichlar; karetkalari zanjirdan yuk b-n birga ajralib, strelka bo‘yicha boshqa yo‘lga o‘tkaziladigan va ish joyida to‘xtaydigan turtkichli (ular ma’lum programma bo‘yicha avtomatik tarzda adresga yo‘naladigan karetkalarga ega bo‘lishi mumkin); karetkalarning tezligi 45 M min gacha, K.ning uzunligi bir necha km gacha; og‘ir yakka yuklar tashiladigan aravachali (bunda aravacha tortish zanjiriga ulangan bo‘lib, rels-da 1,2—7,5 m) sek tezlik b-n harakatlanadi); 0,16—0,4 m sek tezlik b-n harakatlanadigan zanjirlarga osilgan kovshi yoki kajavasi bo‘lgan kovshli yoki kajavali; tashiladigan yuk truba ichida aylanuvchi vint (shnek) bo‘ylab siljiydigan vintli; yukning turi (sochiluvchan yoki suyuqligi)ga qarab, aylanish chastotasi 6—300 ayl) min; sochiluvchan va donali yuklarni tez orqaga qaytadigan ilgarilanma-qaytma harakat
Uning ta’kidlashicha, haqiqiy ilm egasi, birinchi galda kamtarin bo‘lmog‘i, murodga yetay desa «Haq rizosi» uchun ilm egallamog‘i lozim!’. Kibr-u havoga berilgan riyokorlar esa ilmdan benasib, haqiqatdan yiroqdir. Shoir ilmni kishi qo‘lidagi sha’mga qiyoslaydi va ilmsizlarni qorong‘ida yo‘l topa olmay yurgan kimsalarga o‘xshatadi, fuqarolarni ilmli, bilimli odamlar gapiga quloq solishga chaqiradi. Faqat johil, nodon kimsalar haqiqiy olim so‘ziga quloq solmaydilar, ularga ilm haqida gapirmoq «tomirsiz shoxga» suv quyish bilan barobardir, deb yozadi. So‘fi Olloyorning tushuntirishicha, jamiyat ma’naviyatining holati ayol odob-axloqi bilan o‘lchanadi. Chunki ayol—jamiyat asosi hisoblangan oila negizini tashkil etadi. Ayol qancha odobli-axloqli, yaxshi fazilatli bo‘lsa, oila shuncha ma’rifatli bo‘ladi. Oila qancha ma’rifatli bo‘lsa, jamiyat shuncha madaniyatli bo‘ladi. Yaxshi ayol nafaqat oila, balki dinning kamolotidir. Odobli-axloqli ayollarda poklik, vafodorlik, sadoqat, qanoat kabi fazilatlar jamuljam bo‘ladi. Yaxshi xulq-atvorli ayol tiliga ko‘p erk bermaydi. Uning «suchuk lafzi» xonadonga doimo osoyishtalik bag‘ishlaydi. Oilada, ro‘zg‘orda qanchalik tashvish ko‘p bo‘lmasin, hayotning tashvish-u quvonchlarini zukkolik bilan anglaydigan oqila ayol hech qachon qahri-g‘“azabini sochmaydi. Bunday fahm-u farosatli, ibo va sadoqatda o‘rnak xotinlarni, shoir jannati ayollar, deydi. Yomon ayollarni esa shaytonga o‘xshatadi. So‘fi Olloyorning e’tirof etishicha, har bir ayol quchog‘ida shayton bor. Ayoldagi shaytoniy «unsurlar»dan hushyor bo‘lishga chaqiradi. Xotinlarni shariat izmiga solish, ular bilan muomala-munosabatda erkaklarni дa тya-дaшддo" bo‘lishga chorlaydi. «Nomahram nazar solgan» xotinni, garchi u har qancha «bu-zurgzoda» bo‘lsada, to‘rt oyoqli hayvonga o‘xshatadi. So‘fi Olloyorning barkamol inson to‘g‘risidagi fikr-mulohazalari yangiqo‘rg‘onlik (G‘allaorol) maktabdor shoir Ubaydulla Alamkash tomonidan yanada rivojlantirildi. Xususan, Alamkash faylasuf shoir So‘fi Olloyorning 18 g‘azaliga muxammas bag‘ishladi. XVII asrning ikkinchi yarmi va XVIII asr boshlarida musulmon falsafasida bayon etilgan inson to‘g‘risidagi fikr-mulohazalarning ratsional asoslarini aristotelizm g‘oyalari bilan mus- ! Sofi Olloyor. Sabotul-ojiziyn. Toshkent, 1991, 62—72-betlar. 281
Erdo`g`on Turkiya xalqini tashlab ketish niyati yo`qligini bildirdi Turkiya prezidenti Rajab Toyyib Erdo`g`on Istanbuldagi Otaturk nomli aeroportda tarafdorlari olomoni oldiga chiqib, to`g`ridan-to`g`ri efirda davlat to`ntarishidan so`ng ketish niyati yo`qligini bildirdi. Bu haqda, Reuters agentligi, «Gazeta.ru» ga asoslanib,  “Daryo.uz” nashri xabar bermoqda. Shuningdek, u harbiy to`ntarishga bo`lgan urinishni davlatga xiyonat deb baholab, bu qurolli kuchlar saflarida tozalash o`tkazilishiga sabab bo`lishini aytdi. Uning fikricha, bu aktni harbiylarning kichik guruhi amalga oshirdi. Shuningdek, Erdo`g`on Fathulloh Gulen tarafdorlarining bu ishda qo`li borligini yana bir bora takrorladi. Uning fikricha, bu aktni harbiylarning kichik guruhi amalga oshirdi. Shuningdek, Erdo`g`on Fathulloh Gulen tarafdorlarining bu ishda qo`li borligini yana bir bora takrorladi.
Bachana kulib yubordi. — Otaxon, nega kulyaptilar bu kishi? — Bulika hazrat Ioramga yuzlandi. — Gaping to‘g‘ri, Bulika O‘sha johil odaming kapitan qilib tayinlashayotganlarida yo‘q deyishi kerak edi, hoy birodarlar, meni bu ishga aqlim yetmaydi, boshqa odam topinglar, deb to‘g‘risini aytishi kerak edi — Ehtimol aytgandir-u, lekin quloq solishmagandir? Xo‘p, deyaver, o‘zimiz yordam beramiz, deyishgandir. Shuning uchun ham ko‘na qolgan. Innaykeyin, kapitanlik lavozimidan voz kechish ham oson ish emas. Buning ustiga, undan oldingisi ham haminqadar odam bo‘lgan... Sizlarda-chi, yozuvchilar orasida yo‘qmi bunaqa narsa? — Bulika yana Bachanaga murojaat qildi. — Afsuski, bor. Bor bo‘lganda ham, tez-tez uchrab turadi. Kechqurun Bulikaning oldiga mayda-chuyda ko‘tarib xotini Sveta keldi. U hamma bilan alohida-alohida salomlashib chiqdi, hammaning oldiga yeguliku-bu narsa qo‘ydi, keyin adyolning bir chetini qayirib, Bulikaning oyoq tomoniga omonatgina o‘tirdi. —Ahvoling qalay, azizim? —so‘radi u ko‘ngli sevinch va g‘ururga to‘lib ketgan eridan. — Otdayman) —javob berdi Bulika va gapini tasdiqlash uchun pishirilgan tovuqning bir oyog‘ini qayirib olib og‘ziga tiqdi, hash-pash deguncha go‘shtini ajratib, qoq suyakni xotiniga uzatdi. —Tiqilib qolmagin tag‘in — dedi Sveta sarosimaga tushib. — Xotirjam bo‘l — Bulika tovuqning ikkinchi oyog‘ini ham yamladi va og‘zini to‘ldirib, gapida davom etdi: — Xo‘sh, xotinim qalay, hurmatli Bachana —Ajoyib — Arman qizlari orasida bunaqa go‘zalini uchratmagan bo‘lsangiz kerak-a2 —Yo‘q, uchratmaganman... — Shunvaqa Xotinim onadan bitta tug‘ilgan) — To‘ppa-to‘g‘ri Axir o‘zing ham chakanamassan-da — hazillashdi hazrat Ioram. — Hali o‘ynashimni ko‘rmabsiz). Naq huriliqoni o‘zi— Bulika xotiniga ko‘z qisib qo‘ydi. —Vaysaqiliging qursish. — Sveta yuzini chetga burdi. 346
2 Jismoniy shaxsning shaxsiy hayoti to’g’risidagi axborotlar, xuddi shuningdek uning shaxsiy hayoti sirini ochuvchi axborotlar, qonun hujjatlarida belgilangan hollar bundan mustasno
ekspert tomonidan belgilangan qiymat, pul mablag’lari bilan to’langan summa va badalning hozirgi bozor qiymati uning qiymati hisoblanadi. Agarda ushbu qiymatni aniqlash imkoniyati bo’lmasa, unda olingan nomoddiy aktivlarning bozor qiymati ishlatiladi. Masalan: agarda patent korporasiya tomonidan badal sifatida aksiyalarning emissiyasi hisobiga olinsa, unda ushbu patentning qiymati chiqarilgan aksiyalar kapitalining hozirgi bozor qiymatida aniqlanishi lozim. Agar chiqarilgan aksiyalar patent olish uchun chiqarilgan aksiyalarning mos soniga belgilangan bozor qiymatiga ega bo’lmasa, patent bozor qiymatining isboti, muomala qiymatining ko’rsatkichi sifatida ishlatilishi kerak. Joriy hisobda nomoddiy aktiv boshlang’ich bahosi bo’yicha aks ettirilgan. Olish bahosi, maslahat berish bo’yicha, marketing tadqiqotlari bo’yicha xarajatlar va boshqa xarajatlarning yig’indisidan tashkil topadi. Bu xarajatlarning manbasi ustav kapitalga qo’yilgan ta’sis etuvchilarning a’zolik badallari va faoliyati paytidagi sarflangan xarajatlardir. Olish manbasiga ko’ra ular har xil baholanadi va quyidagi tartibda kirim qilinadi: ta’sis etuvchilar va aksiyadorlar jamiyatining a’zolari tomonidan ustav kapitaliga qo’yilgan qism (ulush) sifatida; boshqa yuridik va jismoniy shaxslardan olish paytida olish bahosi bo’yicha, hamda etkazib berish, o’rnatish va ishlatish uchun tayyorlash bo’yicha xarajatlarni qo’shgan holda; tekinga olgan holatlarda ekspert komissiyasining baholashi bo’yicha. Nomoddiy aktivlarni kirim qilish quyidagi dastlabki xujjatlar asosida amalga oshiriladi: foydalanish haqidagi guvohnoma; patent guvohnomasi; dastur bilan ta’minlangan ishni qabul qilish dalolatnomasi; aktivlarni qo’yish haqidagi bayonnoma; narxni aniqlash haqidagi bayonnoma va boshqalar. Ushbu xujjatlarda qisqacha ta’rif, boshlang’ich narxi, ushbu ob’ektni ishlatishning usullari va muddatlari ko’rsatiladi. Joriy hisobda har bir aktiv uchun alohida hisob – registr kartochkalari ochiladi, unda yuqorida ko’rsatilgan ma’lumotlar qayd qilinadi. Nomoddiy aktivlarning boshlang’ich bahosi ularning eskirishlarini hisoblash va ushbu summani ishlab chiqarish xarajatlariga yoki muomala xarajatlarining tarkibiga kiritish uchun aniqlanadi. Har oygi eskirish summalarining miqdori xizmatning muddatidan, daromad olish muddatidan va aktivning boshlang’ich bahosidan kelib chiqib aniqlanadi.
Savol: To'lov shartlari qanday? A: T / T 30% depozit, va yetkazib berishdan oldin 70% Balansni to'lamasdan oldin sizga mahsulot va paketlarning fotosuratlarini ko'rsatamiz
ko‘proq. Fard, qit’a, ruboiy syujetiga qaraganda boshqa lirik janrlarda yozilgan voqeaband she’rlar syujeti bir-biridan keskin ajralib turadi. Boshqa lirik janrlar deganda biz musam-mat tipidagi she’rlar va G‘arbiy Yevropadan adabiyotimizga rus adabiyoti orqali o‘tgan poetik janrlarni nazarda tutamiz. To‘g‘ri, fard, qit’a va ruboiylarda aks etgan kechinma, fikrning o‘sib borishida ham misrama-misra yo baytma-bayt sodir bo‘luvchi muayyan pog‘onalar borligi aniq sezilib turadi. Bu fazilat shu janr ustalaridan biri bo‘lgan Boburning realistik yo‘nalish bo‘rtib turgan mana bu ruboiysida ham mavjud: Tole yo‘qi jonimga balolig‘ bo‘ldi, Har ishniki ayladim xatolig‘ bo‘ldi. O‘z yerni qo‘yib, Hind sori yuzlandim, Yerab, netayin ne yuz qarolig‘ bo‘ldi. Bu ruboiy to‘g‘risida so‘zlaganda, ekspozitsiya, tugun, kechinma rivoji va yechim haqida so‘zlash ancha mushkul. Chunki u fikr va kechinmaning oddiy rivojiga tayanadi, oxirgi misrani yo baytni oldingi misralar yo oldingi bayt mantiqan tayyorlaydi. Bobur mazkur ruboiysida tolei yo‘qligini birinchi misrada ta’kidlaydi; ikkinchi misradan ayon bo‘ladiki, u o‘zishlari va faoliyatida kelib chiqqan xatoliklarni tolei yo‘qligidan deb tushunadi, birinchi misrada aytilgan tolei yo‘qligi sabablarini ikkinchi misradan boshlab ochib berishga o‘tadi. Uchinchi misra ko‘rsatadiki, shoir o‘z mamlakatini tashlab, Hindistonga ketadi. Bu misra to-lei yo‘qligi sabablaridan eng muhimini oydinlashtiradi; to‘rtinchi misra shoirning o‘z xatosini jasorat bilan e’tirof etganligini ifodalaydi. Bu e’tirof esa shoir uchun eng dahshatli bo‘lgan xulosadan iborat edi. Agar biz bu kechinma—fikrning o‘sib borishini lirik syujet unsurlari asosida qaraydigan bo‘lsak, birinchi misra ekspozitsiyadir, chunki u bizni shoir chiqargan asosiy xulosa bilan tanishtiryapti; ikkinchi misra tugun, chunki u yo‘l qo‘yilgan xatoliklar to‘g‘risida so‘z yurityapti. Biroq o‘quvchi uchun qaysi xatoliklar haqida so‘z yuritayotganligi ma’lum emas. Masala o‘z javobini kutadi; uchinchi misra—kulminatsiya, chunki u asosiy xato o‘z vatanini tashlab ketishdir deb ko‘rsatadi. Shoir esa xuddi shunday xatoga yo‘l qo‘ygan. Ruboiyg‘ing oxirgi misrasi yechimdir, chunki shoir unda o‘zining ona-yurtini tashlab, HinDistonga ketib qolishi xato bo‘lganligini tan olmoqda. Uyg‘un Ulug‘ Vatan urushi davrida «O‘zbekiston» nomli muxammasini yozdi. Asosiy maqsad, xalqni Vatan himoyasi uchun fashizmga qarshi kurashga undash edi. Birinchi bandni ekspozitsiya deb aytish mumkin. Lirik qahramon bu bandda shu guldiyorda o‘sganligidan armoni yo‘qligi va unga jonfido qilishga tayyor ekanligini aytgan: Ey muqaddas guldiyorim, gulshanim, jonim mening," Men sening bag‘ringda o‘sdim, yo‘qdir armonim mening, Sen bilan o‘tmoqda shodon har kun, har onim mening,
mizda ko‘p uchraydigan «murchanigoh» iborasini Shoir sodda qilib «nimnigoh» tarzida ishlataveradi: Nimnigohing ko‘z uchidin, turdi mijgon saf tuzub, Ham bo‘lib, ta’zim etib, yer o‘pdi farmoningda qosh. : i 4 Yorning qatli uchun qasd etish—lutf aylashi ham oshiqni tetiklashtiradi, unga taskin beradi. Zeroki, ma’shuqa ko‘zidan otilgan o‘qlar oshiq qalbini chok etsa, dudog‘ida zuhur etgan shiringuftorlik unga jon bag‘ishlaydi. Yor lablarini ta’riflab xat insho etgan qalam bol cho‘qigan to‘ti tumshug‘iga o‘xshaydi: Har qalamkim lablari vasfida tahrir etsa xat, To‘tidurkim bo‘lur shahd ichra minqori suchuk. Quyidagi baytda ham o‘zgacha, mutlaqo yangi bir qiyos mavjudkim shoirning so‘zga zargarona munosabati hay-ratomuzdur: G‘izo ulmish agar ko‘rsam ko‘zingni ro‘za chog‘ida, Nexush ulkim qilur bodom ila iftor men yanglig‘, Farg‘ona vodiysi xalqlari orasida ro‘za kunlari iftorga bodom qo‘yish yoki iftorda bodom mag‘zi tanov-vul etish an’anasi mavjud. Shoir bu yerda mumtoz she’riyatimizdagi yor ko‘zini—qabog‘ini bodomga o‘xshatish an’anasini davom ettirgan holda, ana shu taomilga ishora qilib, fikrning qabariq ifodalanishiga erishgan. An’anaviy tazod, tarse’, g‘ul-u (o‘ta mubolag‘a), o‘xshatish, tadrij singari qator she’riy va lafziy san’atlardan foydalanishda ham biz go‘zal, betakror baytlar yaratilganligining guvohi bo‘lamiz. Yor labidagi qop-qoraxolni kbolga qo‘ngan chibinoga, oshiq boshini go‘yga, yor gajagini chavgonga o‘xshatish turli-tuman ko‘rinishlarda zuhur etgan. Bu vorisiylikda ham Amiriy kashfiyotlar qilishga intiladi: Boshim go‘y o‘ldi, javlongohidaman benavo qolsam, Bi hamdilloh joni zorimni pomoli samand etdi, Boshqa bir o‘rinda boshi (go‘y), yor gajagi (chavgon) Ga ilinganidan shod ekanligini izhor etsa, bu o‘rinda oshiq yor otlari tuyog‘i ostida go‘ydek toptalganidan shod. Sutuni, Zebi, Yaktarafa radifli g‘azallarda ham bir-birini takrorlamaydigan, boshqa san’atkorlar ijodida kam uchraydigan rang-barang tashbehlar qo‘llanilgan pa jozibali tasvirlar yaratishga erishilgan. Yorning oppoq yanog‘idagi qop-qoraxoli momiqday qor ustidagi qoraqarg‘aga o‘xshaydi. Ammo ana shu hind-u xolyor banogo‘shini ravshan etadi, ya’ni o‘zidan shaffof nur taratadigan mo‘jiza: Xoli handusi banogo‘shini ravshan ayladi, Faslday topg‘on kibi zog‘i siyohdin qor «so. Juda ko‘p mumtoz shoirlarimiz yor sochini mushkka, mushki Xo‘tan tarqatadigan bir mo‘jizaga taqqoslaydilar. Quyidagi baytda Amiriy zulf obrazini yangicha talqin etgan; Iki fatton ko‘zung Chin shahridin boj olsa, tong ermas, Xo‘tan mushkiga tushmish shuhrati zulfingdan ovoza. Demak, oshiq nazarida uning yori olamaro bo‘lib, zulflarini parishon qilgandan so‘nggina eng zo‘r hid tarqatadigan Xo‘tan mushki shuhrat paydo qilgan ekan, ya’ni o‘sha mo‘jizaning manbai yor sochi. Ba’zan "shoir oshiq qalbining eng nozik tuyg‘ularini ma’shuqaga xitob, iltijo usullari bilan ifodalab, muayyan badiiy lavhalar yaratadi. Mana bu baytda oshiq yoriga xsochingga tarog‘ingni avaylab urgin, ya’ni taragin, chunki uning har torida yuz asirning ko‘ngli bor» demoqchi: Gar tarar bo‘lsang sochingni chekma beparvo tarog‘, Baski bordur yuz asir o‘lg‘on ko‘pgul har tor aro.
Modda zichligi (y, mg/mm”) har xil bo‘lgan tolalarning chiziqiy zichligini yo‘ʻg‘onlik ko‘rsatkichi (r ) bilan solishtirish kerak. Yo‘g‘onlik ko‘rsatkichi 1 mm” yuzaga 1000 tola moddasining to‘lishi bilan aniqlanadi. 7—1000-$5. (2.15) (2.15) formuladagi S qiymatini o‘rniga (2.14) formulani qo‘yib, quyidagi formula hosil qilinadi: 1 = 1000-0,001.2 = 2. (2.16) A Y Yo‘’g‘onlik ko‘rsatkichining fizik ma’nosi shundaki, tolalar ko‘ndalang kesimining umumiy yuzasi 1 mm” bo‘lganda, ularning sonini bildiradi. Ayrim vaqtlarda tolalarning ingichkaligi aniqlanadi, u metrik nomer bilan ifodalanadi. Metrik nomer Ny, (mm/mg, m/g, km/kg da), tolalar massasining (mg, g, kg) uzunligiga nisbatidir. M, = —, (2.17) Metrik nomer tolalarning ko‘ndalang kesim yuzasiga teskari proporsional bo‘ladi, ya’ni metrik nomer katta bo‘lsa, tolalar ingichka bo‘ladi. Yo‘’g‘onlik va ingichkalik ko‘rsatkichlari o‘zaro teskari tushuncha bo‘lib, formulalari ham teskari nisbatda yoziladi va o‘lchov birligida farq etadi. Chiziqiy zichlik bilan metrik nomer orasida quyidagi bog‘liqlik mavjud: T.M,, = 1000; 3 3 T=2— м, = 0. (2.18) M, T Har xil tolalarning ingichkaligini metrik nomer bilan taqqoslab baholashda ingichkalik ko‘rsatkichi u (1/mm”) dan foydalaniladi. 1 10001000-y 5 T T Tabiiy va kimyoviy tolalarning chiziqiy zichligi, metrik nomeri keng , (2.19) miqyosda o‘zgaruvchan bo‘ladi. Tabiiy tolalarning yo‘g‘onligi tabiatdan shakllangan bo‘lsa, kimyoviy tolalarning yo‘g‘onligini ishlatish maqsadiga nisbatan rejalashtirib olinadi. 128
Bundan tashqari, ovqatning xili, ya’ni uning qanday masalliqlardan tayyorlanganligi ham ovqatning qanchalik singishiga ta’sir ko‘rsatadi. Hayvon mahsulotlaridan tayyorlangan ovqatning 96-98 protsenti singiydigan bo‘lsa, o‘simlik mahsulotlaridan tayyorlangan ovqat atigi 65-85 protsent atrofida singiydi. O‘simlik mahsulotlaridan tayyorlanadigan ovqatga hayvon mahsulotlari qo‘shib beriladigan bo‘lsa, bunda o‘simlik mahsulotlarining singuvchanligi ortib, 80-92 protsentga borib qoladi. Masalan, biror turdagi g‘alladan ozroq qo‘shib tayyorlangan taomdagi oqsillarning singuvchanligi 7596 ni tashkil etadigan bo‘lsa, shu aralash ovqatga tvorog ko‘rinishida yana sut oqsili ham qo‘shiladigan bo‘lsa, taomdagi oqsillarning singuvchanligi 80-8596 gacha ortadi. Ovqatning singuvchanligiga uning tarkibidagi oqsillar, yog‘lar va uglevodlarning bir-biriga qanday nisbatda bo‘lishi ham ma’lum darajada ta’sir ko‘rsatadi. Oqsillar, yog‘lar va uglevodlarning bir-biriga nisbati 1:0, 8:4 atrofida bo‘lsa, ovqat ko‘proq singiydigan bo‘ladi. Buning ma’nosi shuki, odam bir kecha-kunduz mobaynida 100 g oqsil iste’mol qiladigan bo‘lsa, shu oqsilning yaxshiroq singishi uchun u 80 g yog“ va 400 g uglevodlar ham iste’mol qilishiga to‘g‘ri keladi. Ovqat asosan oqsilga boy mahsulotlardan tayyorlanganda oqsillar, yog‘lar va uglevodlar ko‘proq singiydigan bo‘lsa, nuqul uglevodlar bilan ovqatlanganda, oqsillarning singuvchanligi ancha pasayib ketadi. Ovqatga kaltsiy xlorid qo‘shiladigan bo‘lsa, oqsillar bilan uglevodlar ko‘proq singiydigan bo‘ladi. Bir xil ovqatni tez-tez eb turish birinchi galda xuddi shu ovqatdagi moddalarning ko‘p singiydigan bo‘lishiga yordam beradi. Bu narsa odamlar hamda hayvonlar ustidagi tekshirishlarda isbot etilgan. Ayni vaqtda hazm fermentlarida bioximiyaviy adaptatsiya, ya’ni moslanish hodisasi ro‘y beradi. Boshqacha qilib aytganda, hazm fermentlari iste’mol qilinadigan ovqat xiliga o‘rganib qoladi. Odam bir xildagi ovqatni uzoq vaqt iste’mol qilib yurganida hazm fermentlari o‘sha ovqat moddalariga tezroq ta’sir otkazadi va ularni yaxshiroq hazm qiladi. Buni turli xalqlarning ovqatlanish usulida ko‘rish mumkin. Masalan, ba’zi xalqlar (jumladan, o‘zbeklar)ning sutkalik ovqat ratsionida juda qadim zamonlardan beri qiyin hazm bo‘ladigan ko‘y va mol yog£i ishlatilib keladigan bo‘lsa, shimolda yashaydigan ba’zi xalqlarning ovqatida ko‘proq cho‘chqa yog‘i ishlatiladi. Shunday bo‘lsada, bu narsa odamning umumiy ahvoliga uncha yomon ta’sir ko‘rsatmaydi. Yana bir misol tariqasida O‘zbekiston aholisi orasida rasm bo‘lgan paxta moyini dog‘“ qilish usulini keltirib o‘tish mumkin, buning natijasida bir tomondan, moy tarkibida uchraydigan zaharli modda-gossi pol parchalanib ketadigan bo‘lsa, ikkinchi tomonidan, 66
Pитмoи мeлoдия в эпичeckиx, лиpичeckиx и дpaмaтичeckиx пpoизвeдeнияx. 139 Глoccapий Литepaтypм 176-
"Javelin" (dan (nayza birlashtirilgan qurol) Amerikaning koʻchma tanklarga qarshi quroli, Zirhli va past tezlikdagi transportlani yoʻq qilish uchun yaratilgan. 1986-yildan beri ishlab chiqilgan. 1996-yilda AQSh armiyasi tomonidan qabul qilingan. U Iroq va Rossiya-Ukraina urushlarida, shuningdek, boshqa bir qator qurolli toʻqnashuvlarda muvaffaqiyatli ishlatilgan. Eksport uchun yetkazib beriladi. Oltita raketaga ega bitta kompleksning narxi AQSh va ittifoqchilar uchun 600 ming dollardan, eksport uchun esa 1,4 million dollargacha (2017-yil). Tarixi Javelin ATGM 1975-yildan beri xizmat qilib kelayotgan M47 Dragon tankga qarshi raketa tizimini almashtirish uchun ishlab chiqilgan. Umuman olganda, ish jarayonida piyodalar uchun tankga qarshi qurollarni ishlab chiqish boʻyicha bir nechta davlat maqsadli dasturlari bir-birini almashtirdi, ularning eng kattasi Tank Breaker va AAWS-M edi. Javelin TI Tank Breaker asosida ishlab chiqilgan boʻlib, Tank Breaker loyihasining bir qismi sifatida yaratilgan va yuqorida koʻrsatilgan loyihalar ustida ishlash jarayonida ishlab chiqaruvchi kompaniya tomonidan olingan barcha ishlanmalarni oʻzida mujassam etgan. 1986-yil yozida uchta ishlab chiqarish kompaniyasi bilan raqobat asosida (uchta prototipdan birini tanlash bilan) ilmiy -tadqiqot va ishlanmalar boʻyicha shartnomalar tuzildi. Raqobatchi modellarning ishlab chiqilgan tankga qarshi tizimlariga qoʻyiladigan asosiy taktik va texnik talablar quyidagilar: otishmaning jang maydonida omon qolishi birinchi oʻrinda turadi, soʻnggi sovet / rus tanklarini oʻchirish uchun etarli boʻlgan shakllangan zaryadning zararli taʼsirining samaradorligi, kunduzi yoki kechasi kamida ikki kilometr samarali otish masofasi; „yumshoq“ ishga tushirish (shovqin va olov ruxsat etilgan chegaralar ichida), xonadan oʻt ochishga imkon beradi, razvedka va razvedka vazifalarini hal qilish uchun qoʻmondonlik-uchirish boʻlinmasidan foydalanish imkoniyati. Tashkiliy jihatdan, yangi tankga qarshi tizimlar bilan qurollangan va ulardan foydalanish boʻyicha qisqa muddatli oʻquv kursini tugatgan harbiy xizmatchilar standart motorli piyodalar, otliqlar, parashyutlar, tanklar yoki quruqlikdagi qoʻshinlarning boshqa vzvodlariga kiritilishi kerak edi. Kompleksni sinovdan oʻtkazish 1988-yilda boshlangan, 1989-yil fevral oyida u Dragon ATGM oʻrnini bosish boʻyicha davom etayotgan tanlovning gʻolibi deb eʼlon qilingan. Raketalarni ishlab chiqish va ommaviy ishlab chiqarishni yakunlash uchun shtab-kvartirasi Kentukki shtatining Luisvil shahrida joylashgan, Texas Instruments (keyinchalik Raytheon Missile Systems) va Martin Marietta Electronics and Missiles (keyinchalik Lockheed Martin Electronics and Missiles va keyin) tomonidan tashkil etilgan Javelin Joint Venture konsortsiumi tuzildi. Lockheed raketalari va yongʻinni boshqarish). Gʻalabadan soʻng, ishlab chiquvchi kompaniyaga kompleksni nozik sozlash uchun 36 oy berildi. Kompleks 1991-yil oktyabr oyida „Javelin“ nomini oldi, bundan oldin u „TI AAWS-M“ („Ti-Ai-Osom“) deb nomlangan. Tanlov hakamlar hay’atining tanloviga taʼsir qilgan jangovar qobiliyatlari haqida tasavvur hosil qilish uchun quyida Texas Instruments namunasining qiyosiy tavsifi va ushbu qurollarning qoʻshma sinovlari natijalarini jamlagandan keyin unga qarshi chiqqan raqobatdosh kompaniyalarning prototiplari keltirilgan. . Dastlab, AAWS-M dasturining saralash bosqichida, Texas Instruments namunasi boshqa prototiplar bilan birga sinovdan oʻtkazilayotganda, AQSh ehtiyojlari uchun ular uchun 7000 tagacha tankga qarshi tizimlar va 90 000 ta raketalarni sotib olish rejalashtirilgan edi. Armiya va dengiz piyodalari korpusi 6 yil ichida. Shuningdek, sunʼiy yoʻldosh mamlakatlar armiyalari uchun eksport taʼminoti 40-70 mingta raketaga yetishi mumkinligi taxmin qilingan. Keyinchalik, tanlov tugashi va gʻolib eʼlon qilinishi bilan buyurtma 74 mingta raketaga qisqartirildi va tugatish ishlari tugallanib, kompleks foydalanishga topshirilganda, etkazib berish hajmi yanada pastroq va uzoqroq muddatga oʻrnatildi. davr — 11 yil ichida 33 ming raketa (yaʼni, asl milliy buyurtmaning atigi uchdan bir qismi va xorijiy buyurtmaning deyarli nolga tengligi). Tankga qarshi qurollar boʻyicha davlat xaridlari dasturini bunday tubdan qayta koʻrib chiqishning asosiy omillaridan biri SSSRning qulashi edi, armiya qoʻmondonligi va AQSh harbiy-sanoat kompleksi boshliqlari uchun kutilmaganda (bu doiralarda ular yutqazdilar). bu holatdan, harbiy xarajatlarning deyarli barcha moddalarida buyurtmalar qisqartirilganligi sababli, koʻplab istiqbolli loyihalar toʻxtatildi, ular birdaniga keraksiz boʻlib qoldi — birinchi raqamli dushman mavjud boʻlishni toʻxtatdi). Javelin komplekslari ularni AQShning Evropadagi quruqlikdagi kuchlari bilan taʼminlash uchun maxsus ishlab chiqilgan, yuqoridagi holatlar tufayli ular endi bunday mablagʻlarga muhtoj emas edi. Dizayn va xususiyatlar Raketa pastga tushadigan qanotlari bilan klassik aerodinamik sxema boʻyicha ishlab chiqarilgan. Javelin kompleksining raketasi infraqizil boshli (IR qidiruvchi) bilan jihozlangan, bu esa oʻt oʻchirish va unutish tamoyilini amalga oshirish imkonini beradi. Kontaktli va kontaktsiz nishon datchiklari bilan ikki rejimli sugʻurta nishon bilan toʻqnashuvda yoki undan kichik balandlikda portlovchi zaryadni yoʻnaltirilgan portlatish imkonini beradi (bu zirhli transport vositalariga oʻq otishda halokatli taʼsirni sezilarli darajada oshiradi)., bu kuchli tandem kümülatif jangovar kallak bilan birgalikda koʻplab zamonaviy tanklarni urish imkonini beradi. „Yumshoq ishga tushirish“ tizimi — asosiy dvigatel raketa otuvchi uchun xavfsiz masofaga joʻnab ketganidan soʻng yonadi — kompleksni yopiq joylardan otish imkonini beradi. Kompleks ikki qismdan iborat — qoʻmondonli ishga tushirish bloki (KPB, CLU) va sarflanadigan oʻq. Buyruq-start birligi qurilmasi CPB maqsadlarni qidirish va aniqlash uchun ishlatiladi. Qidiruv kunduzgi yoki tungi kanal yordamida amalga oshiriladi, shundan soʻng otishma qoʻlga olish uchun raketaning GOS koʻrinishiga oʻtadi. Kunning qaysi vaqtidan qatʼi nazar , tungi kanal asosiy hisoblanadi. Ushbu rejimda tasvir KPB termal tasviri yordamida vizörda koʻrsatiladi. Optik-mexanik skanerlash bilan issiqlik tasvirlagichining sovutilgan matritsasi MCT (kadmiy-simob-tellur) yarimoʻtkazgichli birikmasi asosidagi 240 × 2 elementlarni oʻz ichiga oladi, bu 240 × 480 oʻlchamdagi uzun toʻlqinli infraqizil nurlanish tasvirini beradi. Matritsani sovutish uchun matritsa bilan birlashtirilgan kichik oʻlchamli Joule-Tomson effektli sovutgich (IDCA Dewar cooler ) ishlatiladi. Kunduzgi kanal teleskopik tizim boʻlib, quvvat yoʻqligida koʻrish imkonini beradi, tungi kanalga xos boʻlgan shovqinlar unga taʼsir qilmaydi. Javelin qidiruvchi, boshqa qisqa masofali infraqizil qurilmalar singari, oddiy tutunni, shu jumladan ZD6 kabi oddiy tutun bombalarini ham koʻra oladi, chunki oddiy tutun 0,7-1,4 mikron oraligʻida koʻrishni bloklaydi Bunday holda, tutun GOS uchun tasvirning aniqligini pasaytiradi.
A kesim ko‘rinishi B kesim ko‘rinishi 11.12-rasm. Derazalarning joylarini shisha profilit bilan to‘ldirish: a-yopiq (gluxoy); b-ochiluvchi tavaqalar bilan: d-shisha profilit elementlarini tutashuv joyi; e-elementlar tuguni; f-panelni to‘ldirish tuguni; 1-ustki ulama; 2-ruhlangan element; 3-zichlama; 4—-o‘rta ustunchasi; 5-tayanch kursi; 6-g‘ovak rezina; 7-gidrohimoyalovchi mastika; 8-paroizol; 9-pastki ulama; 10-taglik— belgilagich; 11-isituvchi; 12-fartuk; 13-panel chorcho‘’pi; 14-shisha profilit; 15-ustun o‘rnatmasi; 16-qistiruvchi burchaklik; 17-polivinilxloridli kesim (profil). Ularga tabaqalarni o‘rnatish qiyin. Shuning uchun, odatda, ochilmaydigan qilinib tayyorlanadi. —150— M 4
Turkiyada koronavirusga chalingan og‘ir bemorlar soni oshmoqda Turkiya sog‘liqni saqlash vazirligining xabar berishicha, oxirgi sutkada kasallanganlar soni 1549 nafarni tashkil qilgan, infeksiyadan 39 kishi vafot etgan. Mamlakatda pandemiya boshidan beri umumiy hisobda kasallanganlar soni 267 mingdan oshib ketgan, 6,2 mingdan ko‘proq kishi vafot etgan. Shu bilan birga 242 mingdan ko‘proq odam infeksiyadan sog‘ayib ketgan. Bunday salbiy ko‘rsatkichlarga qaramay, Turkiya hukumati sayyohlik mavsumini ochish uchun barcha ishni qilmoqda. 2020 yilda mamlakat koronavirus tarqalishi ortida kiritilgan cheklovlar sababli yillik sayyohlar oqimining yarmini yo‘qotgan. Rasmiy ma'lumotlarga ko‘ra, 2019 yilda Turkiyaga 39,5 mln sayyoh tashrif buyurgan. Agar mamlakatda koronavirusning ikkinchi to‘lqini yuz bermasa va yangi cheklovlar kiritilmasa, 2020 yilda bu ko‘rsatkich 15 mln kishidan oshishi kutilmoqda.
KO‘ZLARINGNI SOG‘INDIM.-2 sumkasidan pul oldi-da, stolga qo‘yib, shartta chiqib ketdi. Direktor esa: –Hoy Nasibaxon, hey Nasi... –degancha qolaverdi... 52 Oradan bir hafta o‘tdi. Quyosh bir kunlik oltin zarralarini tarqatib, ufq ortiga yonboshlaganda Boydavlat erta-indin to‘yi bo‘ladigan yigitchadek shodiyona kayfiyatda kirib keldi. –Mana bilet, onasi! –dedi Olimaga aviachiptalarni uzatarkan, –seshanba kuni soat 15:00da 644-reys bilan uchamiz. Xudo xohlasa, shu kuni kechki payt, Toshkent vaqti bilan soat 22:00da yurtimiz havosidan nafas olaMiZ. – Uraaa –dedi Olima quvonganidan qarsak chalarkan, -men deraza tomonda o‘tiraman, maylimi, dadasi? –Nega? – Kaspiy dengizini, tog‘lar, o‘rmonlarni tomosha qilmoqchiman, dugonalarimga aytadigan taassurotlarim bo‘l--Eh, ayollar, -dedi Boydavlat qo‘lini ikki tomonga yozib, –sizlarga ikki narsa mazza: maqtanish, g‘iybat To‘g‘ri topdimmiy -Xuddi shunday! –Mayli, onasi, armoning qolmasin Olima hayajon bilan Boydavlatga qaradi. Ko‘zlarida mehr-muhabbat alangasi yonar, yanog‘i olmaday qizarib ketgandi. Boydavlat uning yelkasidan ushlab, o‘ziga tor-. tdi. Ayolning qaynoq nafasi Boydavlatning qalbini hayajonga soldi... Boydavlat ilohiy lahzalarda ruhiyatni boyitadigan, qalbini yorug‘lik va hikmatga to‘ldiradigan muqaddaslik, Purma’nolik borligini angladi. Nikohidagi ayol mehri, chin muhabbati yurakka quvvat, a’lo kayfiyat ato etishi–
hovlini eshik deydilar) yoki yana bir dialogdagi sO‘g‘ulmi, holva?) savolining ikkinchi qismi javobini:XToshkandda «qiz tug‘di» o‘rniga «holva tug‘di» deydilar», deb izohlaydi. (Mehrobdan chMchayon»Dda Xudoyorxon. (Enalaring arapqa tekkanma?) deydi mirzolarni koyib. Abdulla Qodiriy shu «enalaring» so‘zining oxirgi «ng» tovushi ustida tilshunos sifatida fikr yuritadi. «ng» va «ng» tovushlarining maxrajlari – artikulyatsiya o‘rni xususida so‘zlaydi. 20-yillarning isloh qilingan alifbosida yumshoq «ng» bilan qalin «HE» tovushlarini farqlaydigan maxsus shakl yo‘qligidan kuyunadi. Tarkibida «Hr» tovushi bo‘lgan so‘zlardan bir necha misol keltiradi va iymanibgina: «Bu yo‘g‘on «ng» ham «g‘» Harfining ustiga nuqta quyulib yozilsamikin..», degan taklifni beradi. Adib o‘zbek tilining tabiiy xususiyatlarini, jamiki fazilatlarini qadrlash ustida bosh qotirgan; shuning uchun ham tildagi bunday muammoli fonetik hodisaga maxsus to‘xtaladi. Shuni ham aytish joizki, arab va fors tillaridan saboq olish qodiriylar zamonasi kishilariga oddiy an’ana bo‘lgani uchun romanlar matnida uchraydigan shu tillarga oid ko‘pgina so‘zlarni maxsus izohlashga, tarjima etishga ehtiyoj bo‘lmagan. 1992 va 1994 yilarda G‘afur G‘ulom nomidagi Adabiyot va san’at nashriyotida bir muqova ichida qayta nashr etilgan «O‘tkan kunlar) va Mehrobdan chayon) romanlari tilida uchraydigan, bugungi kitobxon tushunishi nisbatan qiyin bo‘lgan «ashrof» (e’tiborli kishilar, ulug‘lar), smusohib) (suhbatdosh), kbesaru (boshi aylangan, aqlsiz), «masbur» (sabr qiluvchi), «suy zan» (gumon, taxmin, shubha) kabi o‘nlab so‘zlarga noshir tomonidan izoh berilgan. Abdulla Qodiriy yozgan maxsus izoh va sharhlar yoniga «mual» tarzidagi belgi qo‘yilgan. Abdulla Qodiriyning har ikki romani uchun o‘zi yozgan izoh va sharhlari ko‘p. Bular kagoriga «O‘tkan kunlar» romani avvali va oxiridagi ikkita (Yozg‘uvchidan) deb yozilgan izohlarni, «Mehrobdan chayon) avvali va oxiridagi «Ro‘manning mavzu’i to‘g‘risida» hamda «Mirzo Anvarning keyingi hayoti to‘g‘risida» yozilgan izohlarni, shuningdek, Sotti Husaynga javoban «O‘tkan kunlar» ham «O‘tkan kunlar» tanqidi ustida ba’zi izohlar»ini ham kirigish ham mumkin.
Olymptrade.com pul ishlash xaqida xammasi | UZFOR.UZ Mavzu: Olymptrade.com pul ishlash xaqida xammasi #1 11:25:15, 4 Jun 2018 Salom dustlar man sizlarga olymptrade.com Tredere Xaqida aytmoqchiman minimalka 350 rubl 10$ qiwi webmoney mastercard visa cart orqaliy xam xisobiynani tuldirish mumkin yangi ruyxatdan utgan foydalanuvchilarga welcome bonus berilyapti bonus 100% bonus berish vaqdi cheklangan 1 soat amal qiladi man 1 oy ichida 6585 rubl ishladim va qiwi xisobimga tashab oldim pastda pul tashagani to'g'risida screnshotla manga kim ref bumoqchi bulsa ref ssilkani shxda beraman va ishlashdiyam urgataman agar ref busayna manga uynashdi urgataman 1 soat 58 daqiqa 59 soniyadan keyin yozdi: Xa Aytgancha yana 6000 rubl ishladim va 3400 vivodga surov junatdim — screenshot_2018-06-04-11-21-53.png (56.74 KB) (84 ↴) — screenshot_2018-06-04-11-21-17.png (36.86 KB) (55 ↴) — screenshot_2018-06-04-11-20-38.png (36.92 KB) (60 ↴) — screenshot_2018-06-04-11-21-37.png (36.18 KB) (50 ↴) — screenshot_2018-06-04-11-21-02.png (37.73 KB) (45 ↴) — screenshot_2018-06-04-11-21-33.png (37.06 KB) (53 ↴) #2 13:27:09, 4 Jun 2018 Mana qogan screnla — 1528100853screenshot_2018-06-04-11-21-02.png (37.73 KB) (58 ↴) — 1528100872screenshot_2018-06-04-11-21-33.png (37.06 KB) (45 ↴) — screenshot_2018-06-04-11-20-59.png (39.59 KB) (50 ↴) #3 13:30:03, 4 Jun 2018 Mana bu esa xisobimdagi summa va qiwi raqamimga vivod qilish xaqida surov screnlari surovda 3400 rubl belgilangan — screenshot_2018-06-04-13-26-03.png (67.81 KB) (61 ↴) — screenshot_2018-06-04-13-28-40.png (71.15 KB) (48 ↴) #4 13:36:35, 4 Jun 2018 Bunda yutqazish ham mumkin ekanligini ham aytib ketganingiz maqul.. #5 13:46:13, 4 Jun 2018 Qanaqa o'yin bu qimormi? #6 13:50:16, 4 Jun 2018 NURBEKPRO, # NURBEKPRO (04.06.2018 / 13:46) Qanaqa o'yin bu qimormi?Shunaqa busa kerak #7 13:51:44, 4 Jun 2018 ZimmeR, # ZimmeR (04.06.2018 / 13:36) Bunda yutqazish ham mumkin ekanligini ham aytib ketganingiz maqul..Shunday omadingiz kesa 1000 rubldi 1800 qilvolas 1 minut ichida omadiz kemasa 0 ga teng buladi Bundayam tavakkal qilas man tavakkal qilib 3500 rubl di tikuvdim 10 minutlik istavkaga quyib qarabsizki 3500 di 6300 rubldan oshiqqa kupaytirib oldim #8 14:05:17, 4 Jun 2018 Abbos94, # Abbos94 (04.06.2018 / 13:50) NURBEKPRO, Shunaqa busa kerakHmm, bk ning akasi ekan. #9 14:17:22, 4 Jun 2018 NURBEKPRO, # NURBEKPRO (04.06.2018 / 14:05) Abbos94, Hmm, bk ning akasi ekan.Bkni akasimas otosi bunda xazlakam summa rul uynaydi #10 15:25:03, 4 Jun 2018 Eh shu saytda ancha pulimni yo'qotdim! Maslahat bermayman. Ancha o'rganib keyin, signallarini o'rganish kerak ekan! #11 15:26:07, 4 Jun 2018 Abbos94, Signallardan foydalanasizmi? #12 18:01:05, 4 Jun 2018 Eng kаmi qаnchа tikish kerаk? #13 18:22:53, 4 Jun 2018 AsadbeK, # AsadbeK (04.06.2018 / 15:26) Abbos94, Signallardan foydalanasizmi?Yuq faqat tavakkal youtubedagi shu xaqda videolar bor kurib chiqsayna urganib olasla #14 18:26:09, 4 Jun 2018 mr_nokia02, # mr_nokia02 (04.06.2018 / 18:01) Eng kаmi qаnchа tikish kerаk?350 rubl agar yangi ruyxatdan utib oldin utmagan busangiz yangi foydalanuvchilarga Welcome bonus bomasalan 350 kiritsangiz 700 qilib olas 1000 tiksangiz 2000 qilib olas welcome bonus taqdim etish 1 soat vaqt ichida xisobingizdi tudirishingiz shart #15 20:45:40, 4 Jun 2018 Abbos94, # Abbos94 (04.06.2018 / 18:26) mr_nokia02, 350 rubl agar yangi ruyxatdan utib oldin utmagan busangiz yangi foydalanuvchilarga Welcome bonus bomasalan 350 kiritsangiz 700 qilib olas 1000 tiksangiz 2000 qilib olas welcome bonus taqdiShu 350 kiritib, darrov 700 rublni yechvolsa bo'ladimi? #16 21:01:05, 4 Jun 2018 yutgan pul bir kuni teshib chiqadi kup bulib #17 21:41:04, 4 Jun 2018 Bu sayda 350 wmrni 10 daqiqada yutqazganimdan keyn umuman kirmay qo'ygandim. #18 06:46:24, 5 Jun 2018 NURBEKPRO, Ahmoqmi sayt tekinga bonus berib? O'z shartlari bor. Necha barobar stavka qilish kerak. #19 09:30:14, 5 Jun 2018 Qanaqa ish qilb pul ishlanadi #1 postga umuman tushunmadm #20 09:30:33, 5 Jun 2018 bunaqa saytlardan foyda olishga umuman ishonmayman! undan ko'ra kuch quvvatingiz bilan topganingiz 100 marta yaxshi va shirin bo'ladi So'ngi faollik vaqti: 09:26:23, 11 Jun 2018
etadi. So‘z kishilarning diliga g‘ulg‘ula soladi, bardamlik bag‘ishlaydi, hayotga muhabbatini oshiradi. Ishq rozining izhori, ko‘ngildagi yashirin sirlar, buyuk hikmatlar ham so‘z vositasida dunyo yuzini ko‘rib, ajib savdolar qo‘zg‘ata oladi. Bas, so‘z inson bezagi, kamoloti nishonasi ekan, boshqa hamma narsadan uni aziz va mukarram tutish kerak. Badiiy so‘zning qadrini ko‘tarish lozim. So‘z har qanday qimmatbaho ganjdan ham qimmatlidir, deb ta’kidlaydi. Amir Xusrav Dehla-Viy: Chand zi posi diram afti ba ranj, Posi suxan dor, ki on ast ganj, Ablahi ar surfai zar mekuni, Surfai guftor kun ar mekuni. Garchi turo rishtai gavhar basest, Gar ba mahal sarf nagardad xosest. Murod, ki— tajribai kor kard, Harchi hama chiz ba hinchor kard. (Diram —oltin ketidan quvib, buncha azob chekasan. So‘zni YIG‘, so‘zni ehtiyot qil, chunki ganj shudir. Zardan hamyon to‘ldirsang ablahsan, hamyon to‘ldirmoqchi bo‘lsang, so‘zdan hamyon qil. O‘zingga bor shoda gavhar yetarli bo‘lsa ham, agar uni o‘z vaqtida sarflamasang xas bilan barobardir. Tajribali erlar, hamma narsaning xarajatini me’yori bilan qiladilar). Shunday qilib, shoir xuddi xazinani ehtiyotlab sarflash qanday foydali bo‘lsa, so‘zni o‘z o‘rnida ehtiyot qilib qo‘llash, bo‘lar-bo‘lmasga vaysamaslikni maslahat beradi. Behuda gapirish kishining obro‘sini to‘kadi, beburd qilib qo‘yadi, deydi shoir. Shuning uchun so‘zni ham ma’nodor qilib so‘zlashga intilish yaxshi. Ma’noli, nozik so‘zni esa uni tushunadigan, qadriga yetadigan fahmli, idrokli odamlar tushunib zavqlanadilar. Bunday suhbatlarning tarbiyaviy ahamiyati katta. Xus-30
129 Uchinchi bo‘lim HAVASQORLIQ XORI ISHINING TASHKILIY ASOSLARI HAVASKORLIK XORINING VAZIFALARI Sovetlar davrida tug‘ilgan va keng quloch yoygan xor havaskorlik san’ati quyidagi vazifalarni o‘z ichiga oladi: a) keng xalq ommasini g‘oyaviy va estetik tarbiyalash; b) xor kollektivi va qatnashchilarining ma’naviy ehtiyojlarini qondirish va ularning madaniy, estetik saviyalarini oshirish; v) xor ishtirokchilariga muzika ma’lumoti berish; g) havaskor artistlarni badini ijro mahoratiga ega qilish, ularning konsert-ijrochilik faoliyatini tashkil qilish. Har bir xor a’zosi kollektiv oldiga qo‘yilgan maqsad va vazifalarni amalga oshirish uchun aktiv bo‘lish kerak. Havaskorlik xor kollektivi faqat dam olish, ko‘ngil ochish maqsadlari uchun tuziladi, deb qarash aslo noto‘g‘ri. Bunday holda kollektivning tarbiya funksiyasi yo‘qoladi, u kundalik ijtimoiy-siyosiy hayotdan chetda qoladi. Zamonaviy sovet havaskorlik xori plan asosida ish ko‘radi, kundalik hayot bilan boglapib, oldiga qo‘ygan maqsad va vazifalarni bajarish yo‘lida faol isholib boradi. Demak, havaskorlik xor kollektivi oldida mehnatkashlarni kommunistik ruhda tarbiyalash turar ekan, kollektivning faoliyati shu maqsadga qaratiladi. Bu vazifa, asosan, xornipg konsert Faoliyati bilap bog‘liq. Xor repertuarining g‘oyaviy-badiiy bo‘lishi, sovet kishilarini kommunistik ideallar ruhida tarbiyalashga qaratilgan bo‘lishi kerak. Buning uchun kollektiv boy repertuarga, yuksak ijro texnikasi va mahoratiga ega bo‘lishi lozim. Shuni unutmaslik kerakki, havaskorlik xor kollektivining konsertlarini haddan tashqari ko‘paytirib yubormaslik zarur. Aks holda, kollektiv o‘z ustida yetarli darajada ishlash o‘rniga ham quruq kopsert berish bilan cheklanib qoladi, natijada, uning ijro mahorati pasayadi. Xor a’zolarining ma’naviy ehtiyojlarini qondirish havaskorlik xorlarining muhim vazifalaridan hisoblanadi. Ma’lumki, kishilar havaskorlik xorlariga o‘zlarining dam olish vaqtlarida, o‘z xohishlari bilan qatnashib, madaniy saviyalarini o‘stiradilar, qo‘shiq aytish, muzika tinglash va muzika savodi kabi bilimlarga ega bo‘ladilar. Bu esa ularning badpiy didlarini oshira boradi. Havaskorlik xorlarining yana bir muhim ahamiyati shundaki, ular keng konsert chiqishlari, konsert-leksiya, konsert-suhbat, har xil uchrashuv konsertlari bilan o‘z oblast, rayop va qishloqlari: da xalq qo‘shiqlari, vatanparvarlik temasidagi qo‘shiqlar, klassik asarlarni targ‘ibot qilib, o‘ziga xos madaniy-oqartuv ishlarini olib boradilar. 130
Jinsiy zaiflik mustaqil kasallik bo’lmay, balki ko’pincha oldindan mavjud bo’lgan kasallik yo’ldoshi bo’lib boradi Ilgari uning barcha turlarini “impotentsiya” degan umumiy nom bilan atalar edi Lekin ko’p erkaklar vaqti-vaqti bilan jinsiy aloqaga qodir bo’lib qoladilar
Oyna/eshik/balkonlar OLX.uz O‘zbekiston e‘lonlari Hammasi 2 565 Jismoniy shaxs 1 532 Biznes 1 033 Oyna/eshik/balkonlar Металлические ворота навесы перила двери решетки беседки и все кованое Toshkent, Bektemir tumani 21 apr. Cифатли Асл Миллиймэшиклари эндт 260000 сум 1м² IMZO AKFA - окна и двери из ПВХ и алюминия Buxoro Bugun 17:13 EKOPEN - Официальный филиал Навои Navoiy Bugun 09:42 Akfa окна и двери пластиковые от производителя гарантия 5 лет E‘lonlar topildi: 2 565 Found 2 565 e‘lonlar Eshik va derazalarga oyna o‘rnatib beramiz Окна Двери Витражи Akfa Ekopen Toshkent, Yashnobod tumani Bugun 17:09 Optom mdf eshiklar garyachchi pires xizmati rover xizmati G'ijduvon Bugun 16:27 SMART пвх окно и дверы Keles Bugun 16:25 Imzo akfa заводская цена. Можно без установки. Toshkent, Sirg‘ali tumani Bugun 16:22 Ворота решетки перила навес качели всё изделия из железа Samarqand Bugun 16:20 Samarqand Bugun 15:58 Darvoza reshetka zakaz Samarqand Bugun 15:57 Москитные сетки. Подоконники Акции Toshkent, Yakkasaroy tumani Bugun 15:04 Изготовление металлических Ворот Дверей Навесов Ограждений Решоток Toshkent, Mirobod tumani Bugun 15:03 Tezda temir eshik yasay oladigan svarshik kerak!!! Urganch Bugun 15:00 Акфа.экопен.имзо Toshkent, Bektemir tumani Bugun 14:47 Toshkent, Mirobod tumani Bugun 14:34 Akfa imzo engelberg Toshkent, Yunusobod tumani Bugun 14:09 Akfa imzo Engelerg Toshkent, Yunusobod tumani Bugun 14:04 Toshkent, Sirg‘ali tumani Bugun 13:54 Oynali eshiklar,vitrajlar Toshkent, Chilonzor tumani Bugun 13:41 Акфа сифатли эшик,ром,витражлар Toshkent, Chilonzor tumani Bugun 13:39 Стеклянные двери,перегородки и витражи Toshkent, Chilonzor tumani Bugun 13:38 Стеклянные двери и витражи Регулировка Akfa Пластиковых И Алюминиевых Рам и Дверей Toshkent, Chilonzor tumani Bugun 13:36 Окна и двери в широком ассортименте,на ваш вкус Toshkent, Bektemir tumani Bugun 13:35 Двери и ветрины с пескоструйным рисунком Farg‘ona Bugun 13:34 Oynali eshiklar va vitrajlar Ойнали эшиклар,витражлар Toshkent, Mirzo-Ulug‘bek tumani Bugun 13:11 Офицеальный партнер компании экопен Toshkent, Mirzo-Ulug‘bek tumani Bugun 12:57 « Orqaga 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 ... 66 Keyingi sahifa » aBi+OMZ/rDETrvY2SlLVLnI4aqzvsBi7HBb2Web4U99oyG7xYfiiJQANB6iH4rYwQlf6IC/KGrVjI4JzsEutesWOuyFGsN5ZEWEbDsqM2uOPZtYOBI36P06e9uGmrL/5OShj+9qgAlpIIcoP979ygGhkfrM6vV953wtlI7/cZVHwt9eQTVR3hQiyMkDo25/3KWnjo/3y3tOYqkabfyoz8Hnfxy/hJp3eF0F55trwvFJNXr8YegQZJQ== 22a2577bf3210c2b1091f5af0d6bff14 Toshkent viloyati (2 027) Buxoro viloyati (116) Navoiy viloyati (44) Namangan viloyati (49)
Samimiy qutlovlar 31.12.2016 Yangi – 2017-yil kirib kelishi munosabati bilan O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev nomiga xorijiy davlatlar va hukumatlar, xalqaro tashkilotlar, kompaniyalar rahbarlari va jamoat arboblaridan Prezidentimiz va O‘zbekiston xalqiga tinchlik-osoyishtalik, sihat-salomatlik, baxt-saodat va muvaffaqiyatlar izhor etilgan samimiy qutlovlar kelmoqda. Quyidagilar oʻz tabriklarini yoʻllagan:  Xitoy Xalq Respublikasi Raisi – Si Szinpin  Yaponiya Bosh vaziri – Sindzo Abe  Birlashgan Arab Amirliklari Prezidenti – Shayx Xalifa bin Zoid Ol Nahayon  Birlashgan Arab Amirliklari Vitse-prezidenti, Bosh vaziri, Dubay Amirligi hokimi – Muhammad bin Roshid Ol Maktum  Birlashgan Arab Amirliklari Qurolli kuchlari Bosh qoʻmondoni oʻrinbosari, Abu Dabi Amirligi valiahdi – Shayx Muhammad bin Zoid Ol Nahayon  Ozarbayjon Respublikasi Prezidenti – Ilhom Aliyev  Evropa Kengashi Prezidenti – Donald Tusk  Norvegiya Qiroli – Xarald V  Kanada General gubernatori – Devid Lloyd Jonston  Vengriya Respublikasi Prezidenti – Yanosh Ader  Sloveniya Respublikasi Prezidenti – Borut Paxor  Latviya Respublikasi Prezidenti – Raymonds Veyonis  Eron Islom Respublikasi Prezidenti – Hasan Ruhoniy  Misr Arab Respublikasi Prezidenti – Abdulfattoh as-Sisi  Jazoir Xalq Demokratik Respublikasi Prezidenti – Abdulaziz Buteflika  Bangladesh Xalq Respublikasi Bosh vaziri – Shayx Hasina  Afgʻoniston Islom Respublikasi hukumati Ijroiya kengashi raisi – Abdulla Abdulla  Xalqaro valyuta jamgʻarmasi ijrochi direktori – Kristin Lagard  NATO Bosh kotibi – Yyens Stoltenberg  Shanxay hamkorlik tashkiloti Bosh kotibi – Rashid Alimov  Kavkaz musulmonlari idorasi raisi, MDH Dinlararo kengashi hamraisi – Shayxulislom Ollohshukur Poshshozoda  Aviatsiya boʻyicha davlatlararo kengash prezidenti, Davlatlararo aviatsiya qoʻmitasi raisi – Tatyana Anodina  Yaponiya xalqaro hamkorlik agentligi prezidenti – Shinichi Kitaoka  «Lukoyl» neft-gaz kompaniyasi prezidenti – Vagit Alekperov  «Transneft» kompaniyasi vitse-prezidenti – Vladimir Rushaylo  Janubiy Koreyaning «Shindong Resorsiz» kompaniyasi prezidenti – Kim Yong Gu  Evropa Ittifoqining O‘zbekistondagi delegatsiyasi rahbari – Eduards Stiprays  Qutlovlar kelishi davom etmoqda.
kech qolibman —soatlarimiz turlicha yurarkan. Bir oz gaplashib turdik, keyin kinoga kirmoqchi bo‘ldik. Yomg‘ir hamon yog‘ardi. Men uni avaylab, zontikni deyarli uning boshi ustida ushlab borardim. —Qo‘rqmang, qog‘oz gul emasman, —dedi u kulib. Shu-shu bo‘ldi-yu, goh-goh kechqurunlar uchrashadigan bo‘lib qoldik. So‘zlarimizga muhabbat shakari sepila boshladi. U endi meni qayerdan topishni bilardi. Bir kuni xalq kutubxonasida mutolaa qilib o‘tirardim, u juda yasanib-tusanib kelib qoldi. Pardoz boshqacha. Qo‘sh qamchiday bir juft ulama soch taqim o‘padi. Turmush tashvishidan xoli bo‘lgan yosh qizlardek mayda qadam bilan dikillab keldi-da, qoshimda to‘xtadi: —Muncha kitobga mukka tushmasangiz, moyi chiqadimi. Sog‘liq ham kerak. Tashqarida biram ajoyib havoki, yurgan sari, yurging keladi. Shuncha mashq qilganingiz yetar,—dedi ming bir karashma bilan atrofga atir hidlarini taratib. —Mashq qilib, boyitib turilmagan ilm suvning bug‘lanishiga o‘xshaydi, yaxshi qiz, biror yildan keyin hech narsa qolmaydi. —Bugungisini xolodilniyga solib qo‘ya qoling, bug‘lanmas,—chiroyli kuldi Nazokatxon. Tashqariga chiqqach, u meni murti shaftoli tuklaridek endi sabza urgan bir o‘smir bilan tanishtirdi: —Ukam. Bu bechoraning yaqinda yetuklik attestatiga imtihoni boshlanadi. Biroz dam olsin, deb ola keldim. Innaykeyinsiz bilan tanishib qo‘ysin—o‘qimishli kishilarni yaxshi ko‘radi. Qun chindan ham yaxshi edi, Bahor ko‘kragi to‘lib nafas olardi. Kurtaklar labida erka tabassum. Ariq bo‘ylarida barra o‘t. —Bukishi, — dedi yo‘lda Nazokatxon menga ishora qilib, ukasiga —sen yaxshi ko‘rgan institutda aspirant, o‘qituvchi, Ehtimol seni ham o‘qitarlar. Unda ishing besh bo‘ladi. Shundaymasmi2 So‘nggi savol menga qaratilgandi. Hazilga oldim. —Yaxshi o‘qisa, albatta besh bo‘ladi. —Undan sal pastroq o‘qisa «besh» qo‘yolmaysizmi, men uchun-a?— kulib, o‘ziga yarashgan nazokat bilan dedi Nazokatxon. Men nima deyishimni bilolmadim. Baxtimga qarshidan o‘t o‘chiruvchi mashina g‘ayritabiiy hayqirib o‘tdi-yu, 425
Tayanch iboralari: pulga bo‘lgan talab; pul taklifi; «ayirboshlash tenglamasi»; likvidli aktivlar; asosiy muammo-inflyatsiya; barqaror pul siyosati. Asosiy adabiyotlar: 1,2,3,4,5,6,7,8,9,10,11,12,13,15,16,17. Qo‘shimcha adabiyotlar: 1,2,3,4,5,7,9,10. 158
Ayo artag‘ ishlik sevunchin solin, Sening ro‘zgaring bu ko‘ngulcha qilin. Ey, buzuq ishlar bilan shug‘ullanuvchi, g‘ururingki tashla, tiriklik sening izmingda ekan, manzur ishlar qil. Tilakcha tiril inch forig‘ qazg‘usiz, Yurugil tilagil o‘zung xushlug‘in. Tinch va farog‘atda, qayg‘usiz istaganingcha yasha, o‘z ko‘ngil xushligingni, o‘ynab yurishingni Tuna, Ubut ketti indab bulunmas yidi, Alol yigli qani ko‘runmas budi. Kishilardan uyat ketdi, uyatning asarini ham istab topib bo‘lmaydi, halol kishilar qani, ula;- ning qorasi ham ko‘rinmaydi. Alol kendu qayda bu kun qani kim. Aromni yeyurda halol teb yedi. 85
Ye! –mashinaning ishchi organlarini harakatga keltirishdagi qarshilik, «N. 6) mashinaning tortishga qarshiligi (maydonda qiyalik « mavjud bo‘lsa): K.= KVAS eta, (1.67) bunda. S. –ishchi mashinaning og‘irligi, «N. v) mashinaning ishchi organlarini harakatga keltirish uchun ko‘rsatilgan qarshilik: —0,159 M.t, 04594, an, VAT, , (1.68) 2 bunda, X. –quvvat uzatish vali (QUV) dagi quvvat, Vt; 1, —QUVning foydali ish kozffitsiyenti (1, = 0, 95); n — dvigatel tirsakli valining nominal aylanish chastotasi, s! : Yuk tashiydigan MTA ni hisoblash. Umumiy holda bir nechta bir xil tirkama va yarimtir-kamalardan tashkil topgan agregatning tortish qarshiligi K. («N) quyidagi formula yordamida aniqlanadi: R,zn,G (f, sino), (1.69) bunda, p, –traktor-transport agregati tarkibidagi tirkamalar soni; S.—yuk ortilgan bitta tirkamaning umumiy og‘irligi, «N; 1, —tirkamaning g‘ildirashi qarshilik kozffitsiyenti. Yuk ortilgan tirkamaning umumiy og‘irligini quyidagilar tashkil etadi: Op=b4»Oo, (1.70) bunda, S. –yuk ortilmagan (bo‘sh) tirkamaning og‘irligi, «N; 100 O–tirkamaga ortiladigan yukning og‘irligi, «N. Transport agregatlari uchun traktorning yuklanishi bo‘yicha eng katta qarshilik ko‘rsatishi, bu uning turgan joyidan qo‘zg‘alishiga (ayniqsa, qiyalik bo‘yicha) va tekis bo‘lmagan yo‘llarga to‘g‘ri keladi. Agregatning eng katta qiyalikda to‘xtab turgan joyidan kiyalik bo‘ylab qo‘zg‘alish vaqtidagi qarshilikni yengish uchun traktorning nominal tortish kuchi aniqlangandan so‘ng uzatma qutisidan ishchi tezlik tanlanadi: R. 26. (G.a, kata) 6 X(a. –-)neta , 1,71) bunda, a., a, –tegishli traktor va tirkamaning joyidan qo‘zg‘alishida ularning harakatlanishiga qarshilikni oshish kozf-fitsiyentlari (a= 1, 84... 2,48; a. = 1,5...1, 87). Tanlangan pastki uzatmada g‘ildiraklarni tishlashish kuchi (R.tax)ning yetarli bo‘lishi quyidagi formuladan foydalanib tekshiriladi: R 709 (fa, tsina)»G,(f,a, sina) (1.72) Tirkamali traktorning eng katta (maksimal) tishlashish kuchi Rsshah agregat harakag‘ qilayotgan yo‘l yuzasining holatiga bog‘liq bo‘lib, quyidagicha ifodalanadi (1.10-chizma): a) g‘ildirak bilan tuproqning tishlashishi qoniqarli bo‘lgan holatda: Retax =S. Ye. (1.73) bunda, S; –yetaklovchi g‘ildiraklariga tushadigan traktorning og‘irligi, «N; p-tishlashish kozffitsiyenti (1.A4-jadval). 6) agar agregat harakat qilayotgan yo‘l yuzasining silliqligi (deformatsiyalanishi) sababli traktorning g‘ildiragidagi urinma kuchidan to‘liq foydalanish imkoniyati, ya’ni g‘ildirak bilan tuproqning tishlashishi qoniqarsiz, yetarli bo‘lmasa, u holda R.dah quyidagicha topiladi: 101
Bunday xomashyolar respublikamizdaga Qashqadaryo viloyatining Dexqonobod konidan qazib olinmoqda. Ularni oddiy arralar bilan ham kesish mumkin. Shuning uchun konning o‘zida kerakli o‘lchamdaga bloklar olish mumkin. Ohaktosh-rakushechnik iqlim ta’siriga chidamliligi bilar birga yuqori pardozlash sifatiga ham egadir. Bu ohaktoshlar pardozbop qoplama plitkalar olish va sement ishlab chiqaruvchi zavodlarni 100 yilgacha ta’minlayoladi. Kuydirilganda ko‘pchish xossasiga ega bo‘lgan, shuningdek, tabiiy holatda tomga yopiladigan plitkalar, deraza taxtachalari, zinapoyalar sifatida ko‘p ishlatiladigan loyli slanets toshlari yurtimizning Nurota tog‘larida ko‘p tarqalgan. Sanoat axamiyatiga ega bo‘lgan bunday loyli slanets konlari hartomonlama tekshirilgan, hozir reepublikada yengil to‘ldiruvchi - keramzit olishda loyli slanetslar ko‘plab ishlatilmokda. Pardozbop tabiiy tosh xomashyolaridan bazalt, andezit va diabaz kabi jinslar yurtimizning Toshkent, Turkiston, Nurota kabi tumanlari atrofida ko‘p uchraydi. O‘zbekistonda 30 dan ortiq har xil rangli marmar konlari bor. Samarqand viloyatidagi «G‘ozg‘“on» marmariyurtimizda va xorijda mashhur hisoblanadi. Bu marmar bilan Parij va Nyu-Yorkda tashkil etilgan butun dunyo ko‘rgazmasidagi pavilonlarining devorlari qoplangan. Moskvadagi majlislar saroyining ichki kismini qoplashda va qisman Toshkentdagi Navoiy nomidagi operabalet akademik teatri binosini bezatishda shu «G‘’ozg‘on» marmari ishlatilgan. O‘zbekistonning Surxondaryo, Buxoro, Samarqand va Toshkent viloyatlari tog‘larida juda ko‘p marmar konlari bor. Toshkent yaqinida ikkita marmar koni bo‘lib, bulardan biri-Mingbuloq konidir. Mingbuloq marmari yirik donali, och kul rang. Ikkinchi kon Chotqol tog‘larining g‘arbiy yon bag‘rida, So‘qoq va Zarkent qishloqlari o‘rtasida joylashgan. Bu marmar oq, sarik, ko‘kimtir va kulrang tusga ega. Yurtimizda hozirda xar xil rangdagi marmar xomashyolarini qazib oluvchi 15 ta kon mavjud. Respublikamizda keramzit ishlab chiqarish uchun yaroqli xomashyolari bo‘lgan 10 ta kondan 7 tasini kelajagi porloq. Tabiiy tosh ashyolarini ishlab 149
bo‘lishini e’tiborga olib, 3-teoremadan foydalanib, berilgan xosmas integralning uzoqlashuvchi ekanini topamiz. 13-misol. Ushbu
chin kuch sifatida, tamil separatchilariga qarshi kurashda Shri-Lanka hukumatiga yordam berish maqsadida shu mamlakatga yuborildi. Hindiston askarlarining =Tamil Ilam ozodlik yo‘lbarslari» bilan qurolli to‘qnashuvlarda ishtirok etishi Hindistonning 50 millionga yaqin tamillar yashaydigan Tamilnad shtatida hukumatga qarshi kayfiyatni keskin kuchaytirdi. Hindistonning hozirgi ahvoli Aholi ko‘pgina qatlamlari hukumat siyosatidan, uning milliy va diniy sohalarda jangari kuchlar zo‘rayishining oldini olishga noqobilligidan, yirik shahar burjuaziyasiga haddan ortiq yon bosib, aholi boshqa guruhlarining manfaatlarini nazarga ilmasligidan, hukumatdagi korrupsiya hollaridan norozi edi. Ana shunday mushkul vaziyatda 1989-yil noyabrida parlament saylovlari boshlandi. Muxolifat HMK (I)ning yakka hokimligiga qarshi kurash ochishga qaror qildi. V. P. Singx tuzgan Janata dal partiyasi, Hindlar partiyasi, Bxa-ratiya Janata parti HMK (I) ustidan g‘alabani ta’minlash uchun saylov okruglarini o‘zaro bo‘lishib olish haqida til biriktirdi. Saylovlarda HMQ (I) ovozlarning atigi uchdan bir qismidan ko‘prog‘ini oldi, xolos. Parlamentdagi o‘rinlarning to‘rtdan bir qismini egallagan Janata dal (Xalq partiyasi) HMK (I)ga qarshi boshqa muxolifatchi kuchlar yordamida hukumat tuzdi. Uning boshlig‘i Singx yirik sarmoyadorlarning siyosat sohasidagi ta’siriga qarshi kurashni o‘z hukumati siyosatining asosi, deb e’lon etdi. Asosiy e’tibor qishloq xo‘jaligi va mayda sanoatni rivojlantirishga qaratildi. Singx: Biz xalq bevosita ishtirok etadigan hukumatin kambag‘allar hukumatini tuzamiz», deb va’da berdi. Albatta xalqqa yoqish uchun tanlangan bu yo‘l Hindiston jamiyati oliy tabaqalariga, uning sarmoyador donralariga yoqmadi. 1990-yil noyabridayoq hukmron Janata dal 1979-yildagi Janata parti taqdiriga duchor bo‘lib, parchalanib ketdi. Muddatidan oldni saylovlar 1991- yil iyun oyiga belgilandi. Saylov mavsumi davrida, 1991- yil 21- may kuni HMK (I) lideri Rajiv Gandi tamil terrorchilari tomonidan o‘ldirildi. Uning o‘limi bilan Kongress tarixida, butun Hindiston jamiyati tarixida Neru on-lasi bilan bog‘liq butun bir davr nihoyasiga yetdi; ma»-185
29 (U besh yuz yillik masofadan) insonlarga yaqqol ko‘rinib turguvchidir
Vaqt o‘lchovi Taqvimlar Vaqt o‘lchovi Yerning aylanishini kuzatishga asoslangan Shuning uchun yulduz vaqti, Quyosh vaqti va boshqa vaqtlar ajratiladi
3.4.1. Dastlabki o‘rganish bosqichi Dastlabki o‘rganish bosqichida eng asosiy vazifa o‘quvchilarda kurash turlarining o‘rganilayotgan harakatini to‘g‘ri bajarish uchun zarur bo‘lgan tasawurlami yaratishdan iborat. Ushbu bosqichning xususiyatlari quyidagilar: vaqt va makonda harakatlarning yetarli darajada aniq bo‘lmasligi; mushak kuchlanishlarining noaniqligi; ortiqcha harakatlarning mavjudligi; kurash texnik harakatlarini bajarishda fazalar yaxlitligining buzilishi. Bunda shug‘ullanuvchilar ko‘pgina ortiqcha kuch sarflaydilar va usullami ko‘pgina gavda mushaklarini zo‘riqtirish bilan bajaradilar. Tez toliqib qolish va ayniqsa yosh kurashchilarda ish qobiliyatining yetarli darajada bo‘lmasligi ana shularga bog‘liq. Shunday qilib, ushbu bosqichda bir qator xususiy vazifalar hal etilishi lozim: - o‘rganilayotgan texnik harakat to‘g‘risida yaxlit tasavvurni shakllantirish va ulardan bellashuvlarda foydalanish to‘g‘risida shug‘ullanuvchilarga ma’lumot berish; -shug‘ullanuvchilarning harakat malakalari zaxirasini yangi kurash usulini egallash uchun kerak bo‘lgan elementlar bilan boyitish; - parter va tik turishdagi oddiy usullarning butunligicha bajarilishiga erishish; -kerak bo‘lmagan harakatlami, ortiqcha mushak kuchlanishlarini bartaraf etish. 3.4.2. Qismlarga bo‘linib o‘rganish bosqichi Qismlarga bo‘lib o‘rganish bosqichining asosiy vazifasi barakat malakasini shakllantirish hamda uni ko‘nikmaga o‘tgunga qadar takomillashtirishdan iborat, Bu bosqichda alohida kurash usullarining vaqt, makon va kuch tavsiflari aniqlanadi. Agar oldingi bosqichda harakat malakasini shakllantirish uchun zarur bo‘lgan shart-sharoitlar yaratilgan boisa, ikkinchi bosqichda uning hosil bo‘lishi yuzaga keladi. Maqsadga erishish uchun quyidagi vazifalar hal qilinadi: -o‘rganilayotgan usul texnikasini egallash va qismlarini aniqlab olish; - o‘rganilayotgan harakatlarning qonuniyatlarini tushunishni chuqurlashtirish; -bajarilishi zarur bo‘lgan amallarning ketma-ketligini batafsil gapirib turish bilan o‘rganilayotgan harakatni bajarish; 46
bundan ko‘rinib turibdiki, 6 = 3 = deb olsak, u holda 1x— 416 tengsizlikni qanoatlantiradigan BARCHA-EE(3; 5) uchun ushbu tengsizlik bajariladi: 9—x? —16 h? —Ax AE, —»? 2—1 , ——— u-00 Bundan 2 soni {(x) = – N x" — 9. «?! ! o funksiyaning x = 4 nuqtadag limiti bo‘lishi kelib chiqadu 6 —91-— —? — =. = { -X M 3a Q — 2. Funksiyaning cheksizlik 6 - 4-shakl. dagi limiti. b-ta’rif. Agar u = { (x) funksiya xning yetarlicha katta qig‘ matlarida aniqlangan bo‘lib, istalgan : 0 son uchun shunday M mavjud bo‘lsaki, 1 J! M tengsizlikni qanoatlantiradigan barcha lar uchun 17 ()—A 1=Se tengsizlik bajarilsa, o‘zgarmasA son 4—1 (2 funksiyaning x—-oo dagi limiti deb ataladi. Arap A con f(x) funksiyaning x —-so dagi limiti bo‘lsa, b quyidagicha yoziladi: limf(x)— A. x— so Bu ta’rif geometrik nuqtayi nazardan quyidagini anglatadi: aga istalgan = 20 son uchun shunday 150 mavjud bo‘lsa, barcha 1 x! 1 uchun funksiyaning qiymatlari (A— =; A— =) intervalga tushad (64-shakl). - x» 2 3-misol. yit——– —— = 1 ekanini isbotlang. X—so x 2 «! X» funksiyani qaraylik. {(x) = x Ixtiyoriy 2 = 0 ni olamiz va {{ (X) — AT ni o‘zgartiramiz: 2 11 22 I 3) x x
san qo'shiq aytmay qo'yaqol
Glava IV. Zakonы dvijeniya yego tolknut v gorizontalnom napravlenii s siloy 50 mN? Siloy treniya prenebrech. 6. Pri vozdeystvii na telejku, stoyaщuyu na rovnoy gorizontalnoy poverxnosti, neizmennoy siloy, ravnoy 4 N, ona priobrela uskore­ niye 2 m/s^. Kakoye uskoreniye priobretet telejka pri vozdeystvii na nee siloy, ravnoy 6 N? 7. Opredelite skorost telejki iz zadachi 6 dlya oboix znacheniy silы. 8. Avtomobil massoy 2000 kg nachal dvigatsya s uskoreniyem 0,8 m/s^. S kakoy siloy deystvuyet motor na avtomobil? Sil-u treniya ne uchitыvat. 9. Dva tela s massami 0,5 i 1,5 kg, dvigavshiyesya navstrechu drug drugu, stolknulis i ostanovilis. S kakoy skorostyu dvigalos vtoroye telo do stolknoveniya, yesli skorost pervogo bыla ravna 6 m/s? 10. Traktor, tolkaya pritsep s siloy 10 «N, pridayet yem-u uskoreniye 0,5 m/s^. Kakoye uskoreniye pridast pritsep-u drugoy traktor, imeyu­ щiy sil-u tyagi 30 «N? 11. Sila tyagi dvigateley reaktivnogo samoleta massoy 80 t ravna 120 «N. S kakim uskoreniyem dvigayetsya samolyot, chtobы nabrat skorost? 12. Pri udare po myachu massoy 0,4 kg v techeniye 0,01 son nabral sko­ rost 20 m/s. S kakoy siloy udarili po myachu? 13. Sharik massoy 100 g, privyazannыy k niti dlinoy 25 sm, za odnu sekund-u sovershayet dva oborota po okrujnosti. Naydite deystvuyuxsuyu na sharik sentrobejnuyu sil-u i sentrostremitelnoye uskoreniye. 14. Vo skolko raz uvelichatsya sentrobejnaya sila i sentrostremitel­ noye uskoreniye, yesli sharik iz zadachi 13 sovershit za odnu sekund-u chetыre oborota po okrujnosti? 15. Telo, privyazannoye k niti dlinoy 1 m, v kajduyu sekund-u soversha­ yet odin oborot po okrujnosti. Kakoy doljna bыt massa tela, chtobы sila, deystvuyuщaya na nego, ravnyalas 10 N? 16. Ot koles avtomobilya, uvyazshego v gruntovoy doroge, so skorostyu 10 m/s otletayut quski glinы. S kakoy siloy otletayut ot koles quski glinы, yesli diametr koles avtomobilya 1 m, a srednyaya massa kuskov glinы 5 g?
Germaniya terma jamoasi bosh murabbiyi Yoaxim Lyov futbolchilar uchun tartib-intizom qoidalarini kuchaytirdi. Sportbild xabariga ko‘ra, mutaxassis jahon chempionatidagi sharmandali natijadan so‘ng, bir qator o‘zgarishlarni amalga oshirdi. Dastlab, murabbiy yordamchisi Tomas Shvayder o‘z lavozimini tark etib, Nemis futbol ittifoqi skautiga aylandi. So‘ngra, Lyov barcha futbolchilar uchun komendantlik soatini joriy qildi: endi hamma soat 0:00gacha mehmonxonaga qaytishi va xonasida bo‘lishi shart. Eslatib o‘tamiz, JCH-2018 musobaqasida Germaniya terma jamoasi Meksika, Shvetsiya va Janubiy Koreya bilan bir guruhdan joy olgan va undan chiqolmagan edi.
mahalliy hokimiyat organlari yoshlar tashkilotlari Shakllangan obrazni umumlashtirib, ma’naviy boylik, axloqiy pokizalik va jismoniy kamolotni o‘zida mujassamlashtiruvchi hamohang kamol topgan shaxs O‘zbekiston yigit va qizlari madaniy qadriyaglari tizimi markazida turadi deb aytish mumkin (21-rasm). 21-rasm. Yoshlarning yosh yetakchi qiyofasi to‘g‘risidagi tasavvurlari, 26 yaxshi tashkilotchi;; jismoniy kuchlklik 29,7 jur’atliliks 22,4 faol hayotiy nuhtai nazarga ega bo‘lish; 19, siyosiy faol: 10,5 rostgo‘ylik, axloqiy pokizalik,; 44,0
Quyidagi test bolaning aqliy rivojlanish darajasini aniqlab beradi
kutilayotgan tezlikda hosil bo‘lishi bilan xarakterlanadi. Davomiyligi bo‘yicha ikki xil maksimal yuklanish turi mavjud: I. Elektr-ta’minlash tarmoqlarida sistema elementlarini qizishi va maksimal quvvat isrofi bo‘yicha tanlashda, vaqt davomiyligi bo‘yicha turlicha (10, 15, 30, 60, 120 min) uzoq maksimal yuklanishlar: 2. Tarmoqlardagi kuchlanish tebranishlarini tekshirish uchun, kontaktli tarmoqlardagi kuchlanish yo‘qolishini aniqlash uchun, tarmoqlarni el. dvigatellarni o‘z-o‘zidan ishga tushish shartlari asosida tekshirish uchun, saqlagichlarning eruvchan qismlarini tanlash uchun, maksimal tokli rele himoyasini ishga tushish tokini hisoblash uchun, davomiyligi 1-2 sek. bo‘lgan qisqa muddatli maksimal yuklanishlar kerak bo‘ladi. Nazorat savollari: I. Yuklama grafigi qanday amaliy masalalarni yechishga yordam beradi? 2. Sanoat korxonalarida asosan nechta yuklamalar grafiklari mavjud? 3. Davomiylik bo‘yicha yillik grafik nimani ko‘rsatadi? 4. Yuklamalar grafiklarini tavsiflovchiko‘rsatgichlarni aytib bering? 5. Elektr yuklamalarining grafiklari tavsiflovchi nima uchun kerak? 6. Forma va talab koeffitsientlarni qanday aniqlanadi! 7. O‘rtacha va o‘rta kvadratik yuklamalarni mazmuni nima? 8. Maksimal “yuklama “davomiyligi bo‘yicha “necha guruhlarga bo‘linadi? 31
Badiiy jihatdan chiroyli uslubda yozilgan bu nasriy va nazmiy asarlardagi biz eslatgan rivoyatlarni haligacha ko‘pchilik arablar chin haqiqat deb biladilar. Har qanday «lof»da «jon» bor deb qaraydigan bo‘lsak, bu faktlarni quyidagicha sharhlash mumkin. Arablar, darhaqiqat, yuqorida eslatilgan yerlarning aksariyatini istilo qilganlar. Ammo bu voqea Yaman tubba’lari (Sh-UT asrlar) davrida emas, balki undan Sh-TU asr keyin, asosan umaviylar xalifaligi (661—750) vaqtida sodir bo‘lgan. Xuddi shu paytda asli Arabistonning shimolidan bo‘lgan adnoniylar va janubdan chiqqan qahtoniylar o‘rtasida xalifalikda oliy hokimiyatga ega bo‘lish uchun kurash kuchayib ketgandi. Ko‘pchiligi qahtoniylardan bo‘lgan o‘rta asr arab mualliflari siyosiy maqsadlarni ko‘zda tutib, o‘z qo‘xna tarixlarini bo‘rttirib ko‘rsatganlar. Ta’bir joiz bo‘lsa, UP-USH asr tarixini Sh-GU asrga ko‘chirganlar. Miloddan avval X asrdagi Sabo malikasi va milodiy TU asrdagi Himyar hokimasining nomi masalasida arab tarixiy adabiyotida chalkashlik mavjud. Shuni bartaraf qilish maqsadida ba’zi mualliflar Sabo malikasini Balqis 1, Himyar hokimasini esa, Balqis bint Hadhod ismi bilan ataydilar. Samarqand shahriga kelsak, uni Shamar Yur’ishdan deyarli 600- yil ilgari yashagan makedoniyalik Iskandar zabt qilganida shahar «Marakanda» yoki undan ham oldin sug‘d yozuvlarida u «Smarakand» deb atalgani bizga yaxshi ma’lum. Bir qator omillar pirovard natijada Himyar davlatining inqirozga yuz tutishiga olib keldi. Himyar davlatida armiya va Markaziy boshqaruv apparati qo‘shimcha mahsulotni muttasil ravishda o‘z foydasiga kasb qilishga harakat qilar, mamlakat bo‘ylab faqat majburiy ayirboshlashni tashkil qilardi. Bu esa, bora-bora mamlakat ishlabchiqarishining taraqqiyotiga g‘ov bo‘lib
Gapning oxirida Svetayev chidab tura olmadi, boshqa tarafga qarab oldi. Qorchagin uning maqsadiga sal-pal tushuna boshladi. «Agar Annaga qiziqmaganda Pvetayev bu qadar xavotir-lanmjasdi. Anna unga aziz bo‘lsa, u holda.» Pavel As-na uchun xafa bo‘lib ketdi. —Nima uchun so‘rayapsan? Pvetayev bir-biriga yopishmaydigan allanarsalar to‘g‘risida gapira boshladi-yu, suhbatdoshi uning maqsa--diga tushunganini ko‘rib, jahli chiqib ketdi: —Nega gapni boshqa yog‘ga burasan Men sendan javob kutyapman-u, sen bo‘lsang tergov boshlayapsan. —Annani sevasanmi o‘zing! Javob bo‘lmadi. Bir ozdan so‘ng Svetayev qiyinchilik bilan: —Ha,—deb javob berdi. Qorchagin g‘azabini zo‘rg‘a bosib, o‘girilib ham qaramay, koridor bo‘ylab ketdi. Bir kun kechqurun Okunev, iymanib birpas turgandan keyin, Pavel yotgan karavot chekkasiga o‘tirdi va qo‘lini u o‘qiyotgan kitobning ustiga qo‘ydi. —Bilasanmi, Pavlusha senga bir narsani aytib berishga to‘g‘ri keladi. Bir jihatdan bu bekorchi bir gapga o‘xshaydi, ikkinchi jihatdan —tamom aksincha.! Talya Lagutina bilan mening o‘rtamda bir anglashilmovchilik chiqib qoldi. Avval u menga yoqdi,—dedi Oku-nev aybdorlarcha boshini qashib va do‘stining undan kulmaganini ko‘rib, davom etishga jasorat qildi. —Undan so‘ng, Talyada ham... shunga o‘xshash bir narsa paydo bo‘lib qoldi. Qisqasi, men buning hammasini senga ga-. pirib o‘tirmayman, o‘zingga ma’lum gaplar. Kecha biz baxt sinashib ko‘rmoqchi, birga turmush qurib ko‘rmoqchi bo‘ldik. Yigirma ikki yoshga kirdim. Ikkovimiz ham ovoz berish huquqiga molikmiz. Men Talya bilan tenglik asosida turmush qurmoqchiman. Shunga sen nima deysan2 Qorchagin o‘ylanib qoldi. v — Qolya, men nima ham deya olar edim? Ikkovingiz– hamdo‘stim, ikkovingiz ham urug‘i bir qabiladan. Hammamiz bir odam. Talya bo‘lsa, juda yaxshiqiz.. Masala. hal. «? . Ertasiga Qorchagin o‘z narsalarini depo qoshidagi yotoqxonada turuvchi o‘rtoqlarinikiga olib o‘tdi va «bir 284.
«O‘zbegim» б c. C26) Yuragim. Jonimni ol, ruhim, ammo Xarob qilma. So‘ragum... Avrangzeb Vahshiylikka bormas qo‘lim, Tojmahalni buzmasman. So‘’ramagil mendan o‘lim, Ota boshin uzmasman. Padarkushlik shonin aslo Ravo ko‘rmam o‘zimga. Sen yasharsan Mendan rizo, Rizo bo‘lsang so‘zimga. Erta meni podsho qilib Ko‘tarurlar, kelarsan, Xalq oldida, Rizoman deb Meni duo qilarsan. Qarib qolding, Taxt g‘amin qo‘y, Orom gashtin surib yot. Huzurimda maslahatgo‘y Bo‘lib qolgin umrbod. 323
xona bunda-yu zikrxona undami2"" Mavlono Gulxaniy ranjib javob qilar edilarki: "Biz qo‘y ko‘rmasak ham, qiy ko‘rgan erduk. Qul bilan quymoq yesang, qustirmay qo‘ymas, cho‘ri bilan chalpak yesang, qaytarmay qo‘ymas". So‘ng tumtayib, indamay qolardilar, mening esa, u kishi G‘ulom ismimga mutoyiba qilganiga darhol fahmim yetaqolmas, anglab yetgach, bisyor zavqim qo‘zg‘ab kulib yuborar edim. Umuman, mening g‘ulomligim-u uning muhammad sharifligi aksariyat lutf-u zarofatlarimizning qizg‘in va tuganmas payroviga aylangan edi: "Nechukkim aytmishlar, —der edilar u kishi soxta qovoq uyub, — qum yig‘ilib toshbo‘lmas, qul yig‘ilib bosh bo‘lmas", "Haqqast rost, taqsir, —der edim men, — g‘ulomligim chin bo‘lmasa, sizning etagingizdan tutarmidim2 Yaxshilar bila yurdung —yetding murodga, yamon bila yurdung —qolding uyotg‘a. Bu o‘zingiz aytgan so‘zlar, tonmassiz, taqsir) Mana, kitobingizning yigirma uchinchi sahifasiga zikr etilibdir. Agar men ahmoq bo‘lmasam, ana, olmaymanmi, shoiri zamon "Ofarii Biyronning ejodida lirik qahramon evolyutsiyasi" degan mavzuni-yu bo‘lmaymanmi shu paytgacha do‘xtir nauk{ Hayfsizning tarixan cheklangan masalingizga-yu hayf menning nodon umrimga!"" Bu iddaolarimga javoban mavlono bepisand kular edilarki: "Ushbu so‘zing birla izhori fazb qilg‘oningmiy{ Hech bilmas o‘xsha-yursanki, yumruq yukunib biyk bo‘lmas, echku yugurib kiyk bo‘lmas", Shu zaylda kech kirib, qorong‘ilik tushardi. Kechalari esa tushimda gala-gala qush charx urardi. Har shlarki, aqlingiz shoshadi. Boyo‘g‘li bilan Boyqush, Yapaloqqush bilan Turumtoy, Kordon bilan. Ko‘rqush xilvat bir vayronada bazm qurib chug‘urlashar, qizig‘i shundaki, men ularning tiliga bemalol tushunar, tagimga to‘rtta guvala qo‘yib o‘ltirgancha oftob elitib, —har biriga jo‘yali-jo‘yali kengashlar berar edim. Ba’-— zi tunlar bu matalgo‘y parrandalar momiq patlari m, qo‘l-oyoqlarimni qitiqlab uyg‘otardi, asal" qqa, yana "Zarbulmasal": kito-53294) "MACH, 59
— df —4 Af Mпp = Mиp 4 (4—X.)—4...4 (x,-X,)— И p o ( Y (14.12) Bu yerda W –qatorning qoldiq hadi. M,, ning statistik funksiyasi o‘zgarish qonunini normal tarqalish qonuniga bo‘ysunadi deb qabul qilsak, u holda af Mnp# f(x x) 40.5» m 2 Ox (14.13) kelib chiqadi. Bu funksiyaning dispersiyasi quyidagicha aniqlaniladi: 2. = Y y Dx Elementning k—kesimidagi chidamliligi shu elementning beshikastlik funksiyasiga bog‘liq bo‘lib quyidagicha aniqlanadi: 2, = Mиp-Mp, P= PP, (14.14) Mтпp keltirilgan funksiya 20 1 P= —— (e"""a 27 } p yordamida aniqlanadi. Bu yerda — Mnp-Mp Дa ————— fa 2 14.15. Oy Typ ( ) yoki quyida keltirilgan funksiya yordamida topiladi: P-1- (AB). Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, M,, va uni tarqalish qonuni turli xil bo‘lib, aksariyat M,, —normal, M, -esa Veybul qonuniyatiga yaqin kelar ekan. Bir nechta elementlardan tashkil topgan konstruksiya (rama, ferma vah.k) larni ishonchliligini aniqlash konstruksiyani beshikast ishlash ehtimolligi orqali aniqlanadi. Quyida keltirilayotgan yondashishda konstruksiyaning ishonchliligi ularni tashkil etuvchi elementlarining beshikastlik ehtimoli natijasidir. Konstruksiya statik noaniq bo‘lganligi va ma’lum hisoblash murakkabligiga ega bo‘lgani uchun ehtimollik nazariyasining to‘liq ehtimollik holatiga doir ifodadan foydalanamiz. Buning uchun quyidagi tamoyillarni keltiramiz. Aytaylik S—tizim (rama) n elementlardan tashkil topgan bo‘lsin, tizimning ehtimoliy holatini Bulev funksiyasi orqali ifodalasa bo‘ladi: 358
Ona tili Tog‘lar, daryolarni tinglab ko‘rganman, Yer va Osmon bilan sirlashganman ko‘p. Mangu Shamol bilan suhbat qurganman, Oltin bog‘lar bilan she’rlashganman, xo‘p. Ertaklar tingladim kapalaklardan, Gullarning tilidan tera oldim bol. Va Ona so‘zlarni tanib olganman. Qaldirg‘ochlar bilan so‘rashganda, hol. Osmonlar, olamlar, toshlar, giyohlar, Neki bor azal va abad yo‘lida. Neki bor, so‘ylagan menga muqarrar Sirlarini faqat O‘zbek tilida! Hikmatlar diyori O ona tilim, Jondek oqajaksan, tomirlarimda. Sen ko‘nglim mehvari, sen ruhim yo‘li, Har lahza gullaysan, satrlarimda. Agar sen bo‘lmasang, qaydadir iqbol, Ajdodsan, avlodsan, Vatansan, elsan. Millatni tarixlar ichidan alhol, Yetaklab o‘tgan sen, onajon tilsan! Agar sen bo‘lmasang, yurtni tanimay, Sayoq bir it kabi o‘tib ketardim. Hayotni tanimay, o‘zni tanimay, Jaholat ichinda yitib ketardim. Olamni hijjalab o‘rgatgan, sensan, Dillarga tuyg‘ular olib kirgan sen. Butun bir millatning manglayin silab, Mangu Ona kabi kulib turgan sen. Osmonlar, olamlar, toshlar, giyohlar, Neki bor azal va abad yo‘lida. Neki bor, so‘ylagan menga muqarrar Sirlarini faqat O‘zbek tilida! Eshqobil ShUKUR, shoir
tini kamaytirib, har kimga o‘z maqsadlariga erishish imkonini beradilar. Ammo bular korxonada muayyan vazifalarni hal qilish uchun tashkil etiladigan rasmiy guruhlarning ishida samaraga erishish uchun yetarli bo‘lmaydi. Tashkilotdagi guruhlarga xizmat qiladigan maqsadlar xilma-xil bo‘lishi mumkin: ishni taqsimlash, boshqaruvni amalga oshirish. muammolarni hal qilish va qarorlar qabul qilish; ishni nazorat qilish mas’uliyatini oshirish. Ayrim guruhlar unchalik rasmiy bo‘lmagan vazifalarni bajarish uchun ham vujudga kelishi mumkin. Guruhning samaradorligi deyilganda guruhning umumiy maqsadlarini amalga oshirish darajasi tushuniladi. 1. Ma’lumotlarning birinchi qismi kishi diqqatini guruh ishlayotgan muhitga qaratadi. 2.Vazifaning turi guruhning talab qilinadigan hajmi va tarkibini belgilab beradi. 3. Guruhning soni yutuqlar va kamchiliklar o‘rtasidagi «o‘rta ko‘rsatkichuni aks ettirish ifodasidir. 4. Boshqaruvchi omillar 9.5. Korxona va tashkilotdagi mavjud inson resurslaridan samarali foydalanish strategiyasi Korxona va tashkilotda mavjud bo‘lgan ham jismoniy, ham inson resurslaridan samarali foydalanishga quyidagi yo‘llar bilan erishiladi: « tashkiliy tuzilishni takomillashtirish, boshqarish darajalarini kamaytirish, boshqaruvning o‘rta bo‘g‘inini qisqartirish; . qarorlar qabul qilish jarayonini iloji boricha quyi darajagacha ixchamlashtirish; = vazifalarning bir qismini vositachilar, xomashyo yetkazib beruvchilar, maslahatchilarga topshirish; " har bir ish o‘rnida mehnatning sermazmun bo‘lishini oshirish; =" mehnat unumdorligini oshirish maqsadida mehnat jarayonlarini avtomatlashtirish; ishlabchiqarishda va noishlab chiqarish sohasida ish kuchini tejash; " yuqori ma’muriyat va korporatsiya tuzilmalarida ish bilan band bo‘lgan personalni birmuncha qisqartirish; 144
I ж— CS : 5 ж M y g—5 Ka i 4 1 224 i aи hu. A ; 4 I Ba { d ko) 1 — Гa 11111 ; "- Ё 4— SOHANI { Ж—Б o M A A, g XOH o
70 SH.A. SAYDULLAYEV 5-mavzu: DAVLAT SHAKLLARI 5.1. Davlatning shakli tushunchasi Davlat shakli davlatning mohiyati bilan bevosita bog‘liqdir. Chunki davlat shakli tushunchasini o‘rganish orqali davlat hokimiyati qanday uyushtirilganligi, uning qaysi idoralar orqali amalga oshirilishi, ushbu idoralarning tashkil etilish tartibi, tuzilishi, o‘zaro munosabatlari, markaziy organlar bilan ma’muriy-hududiy birliklardagi mahalliy davlat organlari o‘rtasidagi o‘zaro munosabat, davlat hokimiyatining amalga oshirish usullari haqida ma’lumotlarga ega bo‘lish mumkin. Davlat shakli —bu o‘z ichiga davlat boshqaruvi, davlat tuzilishi va siyosiy (davlat) rejimni qamrab oluvchi siyosiy hokimiyatni tashkil etish usullari yig‘indisidir. Davlat shakli uning uch tarkibiy qismi —boshqaruv shakli, davlat tuzilishi shakli va siyosiy idora usulining birlikdagi siyosiy hokimiyat tashkilotidir. Davlat shaklining tarkibiy elementlari quyidagilardan iborat: — boshqaruv shakli, ya’ni davlat hokimiyati va boshqaruvni tuzish hamda tashkil etishning muayyan tartibi; — davlat tuzilishi shakli, ya’ni davlatning hududiy tuzilishi, markaziy, mintaqaviy va mahalliy hokimiyatlar o‘rtasidagi o‘zaro munosabatlarning muayyan tartibi; — siyosiy (davlat) rejim, ya’ni siyosiy (davlat) hokimiyatni amalga oshirish usul va uslublari.
“Yaqin o’n yillarda q’irg’izu-o’zbeklar o’rtasidagi aloqalar yaxshi bo’lishiga ishonish qiyin Qattiq harakatlar bilan o’rtada do’stona munosabat tiklanishi lozim Adolatsizlik, ayrim ziyolilar ta’kidlayotgandek, tarixiy chegaralarni belgilashda emas, taqsimotning o’zida bo’lgan",- deya mulohaza bildiradi yosh tojikistonliklardan biri
188 IKKINCHI SINF I chorak Birinchi sinfda o‘tilganlarni takrorlash Lug‘at..... Tahkil qilish uchun gaplar Eug‘at diktanti .. Ta’kidiy diktant Tekshiruv diktanti Nutq va gap. Erkin diktant. ijodiy diktant Yoddan yozuv diktant: Tekshiruv diktanti Lug‘at diktanti... Ko‘rsatuv diktanti Ijodiy diktant.... Tekshiruv diktanti ... Yoddan yozuv diktant! Ijodiy diktant .... Tekshiruv diktanti Ko‘rsatuv diktanti. Tekshiruv diktanti Y undoshi..... Eug‘at diktant Saylanma diktant. Ta’kidiy diktant...
ichida ikkita ko‘pirtirgich tojisini harakatga keltiruvchi elektrodvigatel reduktor bilan joylashtirilgan. Mikser bir necha xil tezlikda aylanish xususiyatiga ega. Shuningdek, qo‘l mikserlarining harakatlanishini qo‘l orqali bajariladigan turlari ham mavjud. Ko‘p oshxona bekalari o‘z oshxonasida mikser va blenderni ishlatadi. Lekin ularning farqini ko‘pchilik bilmasligi mumkin. Quyida bu qurilmalarning o‘xshashligi va farqlari haqida fikr yuritiladi Mikser ingliz tilidagi “mixer” so‘zidan olingan bo‘lib aralashtirish ma’nosini beradi. “Toblend” ingliz so‘zining ma’nosi aralashma tayyorlash ma’osini beradi va u blender uchun tegishli hisoblanadi Bundan ko‘rinib turibdiki, so‘zlarning ma’nosi bir-biriga o‘xshaydi. Bu esa qurilmalar funksiyalarining o‘xshashligini ko‘rsatsa ham, biroq ularda farqlar sezilarli darajadadir. Mikser va blenderning qiyosiy taxlilini keltiramiz. Mikser — bu blenderga qaraganda birmuncha kattaroq va quvvatliroq 7 qurilma. Unda turli shirin mahsulotlarni: krem, muss, qaymoq, sufle va hokazolarni ko‘pirtirish uchun albatta— ikkita ko‘pirtirgich tojisi mavjud. Shuningdek, ko‘pirtirgich blinchik va oladiy hamda qattiq pirog xamirlarini ko‘pirtirishda
"10, 11-sinfda o'qisa-yu, maktabda oila, odobnomadan darslar bor O'qib-o'rganishadi Lekin yoshroq sinfdagi qizlarchi? Ular na ro'zg'orni boshqaradi, na boshqani biladi Ko'pi ajraladi", - deydi novqatlik ayol
182 UNT BOB. PARALLEL KO‘CHIRISH Eslatma. Xususiy holda, ya’ni a va 5 to‘g‘ri chiziqlar o‘zlariga pa-rallel yo‘nalishda almashtirilsa, 2 bilan 2" va 6 bilan 8" lar ustma-ust tushadi. IV. Parallel ko‘chirish har bir parallel to‘g‘ri chiziqlar dastasini shu dasta yo‘nalishida parallel to‘g‘ri chiziqlar dastasiga almashtiradi va berilgan dasta bilan uning obrazi; berilgan yo‘nalishdagi dastani tuzadi, ya’ni dastaning elementlari o‘rinlarini o‘zgartirsada dasta– ning o‘zi o‘zgarmaydi. ! Haqiqatan, 2181 s, ... va aa, 516, s?Ss bo‘lgani uchun a!BSeS!... Pa 16 o‘s"... bo‘ladi. U. Parallel ko‘chirish to‘g‘ri chiziqlarning markaziy dastasini ikkinchi bir markaziy dastaga o‘tkazadi. V »
aksidir. O‘n—muqaddas son bo‘lib, birdan o‘ngacha sonlarning ilohiy xususiyatlarini o‘zida mujassam etadi.? Xullas, pifagorchilar tabiat hodisalarining asosini materiya emas, son deb tushunib, uni ilohiylashtirganlar. Pifagor ilk bor tabiiy hodisalarga miqdoriy yondoshishi masalasini ko‘targan, olamni bilishda mavhum narsalar haqida tafakkur qilish g‘oyasini ilgari surgan. Xususan, handasa-geometriyaga jiddiy ahamiyat berib, Pifagor nuqtani—birga, chiziqni—ikkiga, yuzani—uchga, jismni—to‘rtga qiyoslab, uchburchakning uchburchagi yig‘indisi haqidagi teoremasini (atvts-2d) ishlab chiqqan.” Shu bilan birga matematikaga oid bilimlarning rivojida Pifagorning sharq mutafakkirlaridan olgan gipotenuza kvadrati katetlar kvadratining yig‘indisiga teng, degan teoremasi muhim rol o‘ynadi. Uning ta’limotiga ko‘ra, olam uzluklidir: jismlarning ustki qatlamlari yoppasiga chiziqlardan tashkil topgan bo‘lib, chiziqlar cheksiz nuqtalari majmuidan iborat. Pifagor va uning izdoshlari olamni bilish -olamni boshqarib turgan raqamlarni bilishdan iborat, deb hisoblaganlar (1-ilova). 1-ilova Pifagorning borliq haqidagi ta’limoti Matematika Muayyan bilim Reallik(mavjud narsa) Abadiylik His-tuyg‘ular Noaniq bilim Noreallik O‘zgaruvchanlik Demak, matematika aniq, haqiqiy mavjud, abadiy bilimlarni bersa, inson his-tuyg‘ulariga asoslangan bilimlar noaniq, o‘zgaruvchandir. Shu ma’noda Pifagorning borliq haqidagi ta’limoti uning bilish haqidagi ta’limoti bilan uzviy bog‘liq. Shuni alohida ta’kidlash lozimki, pifagorchilar Geraklit dialektikasiga nisbatan metafizik maqomda turganlar. Pifagor ta’limotiga ko‘ra, chekli va cheksiz, toq va juft, birlik va ko‘plik, o‘ng va char, erkak va ayol, turg‘unlik va harakat, to‘g‘ri va egri, $ Qarang : Russell B. A’ The History of Western Philosophy. — New York: America book-stratford press, 2010. —P. 49. ? O‘sha joyda. 44
—Demak, pullaring tushib qolibdi-da. Chopgan joylaringni qidir. Topasan. Ular jim qolishdi. —Kimning bolasisan?-yana so‘roqqa tuta boshladi sotuvchi. —Mo‘min cholnimi, a? Bola bosh irg‘ab javob qildi. —Nabirasi bo‘lasanmi? —Ha, —bola yana bosh silkidi. —Onang qayoqda? Bola hech nima demadi. Uning bu haqda gapirgisi kelmasdi. —Onang o‘zi haqida hech xabar bermaydimi? O‘zing bilmaysanmi? —Bilmayman. —Otangni-chi? Uni ham bilmaysanmi? Bola jim qoldi. —E, og‘ayni, qanaqasan o‘zing, hech nimani bilmaysan, —hazilomuz o‘pka qildi sotuvchi.-Ha, mayli, agar shunday bo‘lsa... Ushla. —U bir siqim konfet uzatdi. — Sog‘ bo‘l. Bola iymanib turardi. — OI, ol. Meni yo‘ldan qo‘yma. Ketishim kerak. Bola konfetlarini cho‘ntakka solib, ko‘chma do‘konni yo‘lga kuzatib qo‘yish uchun mashina orqasidan chopishga shaylandi. U o‘ta baroq, tanbal ko‘ppagi Bal-tekni yoniga chaqirib oldi. O‘razqul hamisha uni otib tashlayman, deb do‘q qilib yuradi: bunday ko‘ppakni boqishning nima keragi bor. Bobosi har doim avval bironta ovcharka topish kerak, Baltekni esa biror joyga eltib tashlash lozim, deb sabr qilishni so‘raydi. Baltekning qornidan bo‘lak tashvishi yo‘q. To‘ysa—uxlar, och bo‘lsa, o‘zinikimi, begonami, farq qilmay, duch kelgan kishiga tama bilan suykalanar edi.
Masalan, adabiyot haqida umumiy ma’lumot, kompyuterni modellashtirish, ta’sirning barcha turlarini tekshirish va baholash, hozir loyihada labaratoriyaning alternativi sifatida taqdim etilmoqda. Bunday alternativ loyihalar talabalarning intilishi va karera qilishga yaxshi tayyorlashi mumkin. Ekspremental ilmiy fanlar quyidagilarni o‘z ichiga oladi: “ishga joylashishning imkoniyatlari va ko‘nikmalari; “etikani o‘rganish; “baho; “informatsion texnologiyalarni qo‘llash; 1I)Ishga joylashishning imkoniyatlari va ko‘nikmalari 2) Etikani o‘rganish Ixtisoslashgan tashkilotlar o‘zlarining odob-axloq qonun — qoidalari doirasida etiket modellarini talab qiladilar.Bitiruvchilar odob-axloq bo‘yicha muammolarini bilish holatida bo‘lishlari kerak, odob axloq nuqtai nazaridan dalillarning tuzilishi bilan tanishishlari kerak. (muruvvatli bo‘lish, ichi qoralik, yaxshi ishlar uchun xayrixohlik). 3) Talabalar bilimini baholash Kridit reytingining bir xil moduli yordamida baholashning ko‘pgina tarmoqlari bor. (Hughes, 2006): Фe Vakilning ish vaqti talabaning baholashga ketadi; Фe Talabaning vaqti baho olish uchun ketadi; €# Qayta aloqani olish uchun ketgan va taqdim qilingan vaqt; Oldingi vaqtlarda vaqtlarda ayrim universitetlar turli xil modulni baholash standartlashga harakat qilganlar, chunki baho o‘qitishning maqsadi va sullari bilan bog‘langan. Ekspremental ilmiy fanlar bilan to‘qnash keladigan baholashning turli usullari # esse yoki yozma topshiriq; “ekspremental ilmiy fanlar bilan to‘qnash keladigan baholashning turli usullari “amaliy /labaratoriya hisobotlari; “turli xildagi savollar va testning turli shakllari “ishlab chiqilgan dasturiy ta’minot va loyiha bo‘yicha hisobot 64
va lotin tilidan arabchaga tarjima qilingan. Keyinchalik T.ning qibtiy, suryoniy, qad. yahudiy tilidan nasorolar va samariylar o‘zlarining ehtiyojlari uchun tarjimalar qilishgan. Taxm. 9-a.dan musulmon mualliflari T.ning Muhammad (sav)ning payg‘ambarliklari haqidagi xabar keltirilgan qismini dalil qilib keltira boshlashgan. T.ni asrlar davomida talqin va qayta talqin etish natijasida iudaizmning yana bir muqaddas kitobi Talmud (qad. yahudiy tilida ta’limot) shakllangan, unda iudaizm aqida va marosimlari batafsil yoritilgan. Shuning uchun Talmud yahudiy diniy jamoalarida kenfoq amaliy rol o‘ynaydi. T.ning asosiy aqidalari va rivoyatlari muayyan tarzda Qur’onda ham uchraydi. TAVHID (arab. - yakkaxudolik) -umumiy ma’noda yakkaxudolik haqidagi ta’limot (q. Vahdoniyat). Shar’iy istilohda esa, T. -islomda Allohga shirk keltirishning turli ko‘rinishlaridan voz kechish va Alloh subhanahu va taoloning zotida ham, sifatlarida ham, ishlarida ham, ismlarida ham, hukmlarida ham sherigi yo‘q, deb e’tiqod qilishdir. T. Qur’on va sunnat ulamolari nazdida uch qismdan iboratdir: Sifatlar T.i, Robbilik (Parvardigorlik) T.i va Ilohiylik (ibodatga sazovorlik) T.i. So‘ngra Ilohiylik T.ining o‘zi yana ikkiga bo‘linadi: Isbot va ma’rifatdagi T. hamda talab va qasddagi T. T. islomda (sunniylikda ham, shialikda ham) rasman e’tirof etilgan aqidalarning birinchisi, mohiyatan, asosiy va markaziy aqida. Mazmunan shunday tasavvurni ifoda etgani uchun Qur’onning 112-"Ixlos" ("Poklanish") surasi ham ba’zan T. deb yuritiladi. TAJALLI (ko‘pligi tajalliyot) - "xudoning namoyon bo‘lishi", Allohning dunyoda namoyish etishi. T. tushunchasini dastlab basralik zohid Raboh ibn Amr al-Qaysiy (796 y. v.e.) kiritgan. Mashhur so‘fiy Saxl at-Tustariy (896 y. v.e.) T.ning uch turini farqlagan: a) ilohiy mohiyatning namoyon bo‘lishi (tajalli az-zot), yoki ilohiy vahiy (mukashafa); b) ilohiy mohiyatning o‘z sifatlarida namoyon bo‘lishi (tajalli sifat az-zot), yoki nur taratish (maudi’an nur); v) ilohiy hukmning namoyon bo‘lishi (tajalli hukm az-zot), yoki kelajak hayot (al-axira va ma fiha). Al-Hallojga ko‘ra, Alloh doimo insonlarga narsa va atrofdagi hodisalar ko‘rinishida namoyon bo‘ladi (yatajalli), lekin Uni faqat ozgina mumtoz insonlargina tanishlari mumkin. T. atamasini so‘fiylar- vahdati vujud ta’limoti tarafdorlari keng ishlatganlar TAJVID-Qur’onni qiroat bilan o‘qish; bunday o‘qish tartibi va tegishli Qur’on ilmi (ilm at-T.)-T. qadimdan ijro san’ati hisoblangan, uni asosan professional qorilar egallashgan va u avloddan avlodga o‘tgan; uning eng sodda usullari boshlang‘ich maktab va madrasalarda o‘qitilgan. T.ning uch turi farklanadi: sekin (tartil), tez (xadr) va o‘rta (tadvir) maromda o‘qish. T.ga ko‘plab risolalar bag‘ishlangan. TAJSIM (jassama fe’lidan-"mujassamlamoq") -mujassamlash, Allohni jism ko‘rinishida tasavvur etish; ko‘pincha at-tashbihning sinonimi sifatida ishlatiladi. T. izdoshlarini al-mujassima deb atashadi. TAKBIR (arab. -ulug‘lash) -islom an’anasida Allohni ulug‘lash bilan bog‘liq bo‘lgan (arab. Allohu akbar-Alloh buyukdir) iborani talaffuz etish. Bu faqat azon va namoz
Shuningdek, Prezident Shavkat Mirziyoev tomonidan 2017 yil 15 noyabrda o‘tkazilgan mamlakatimizda huquqbuzarliklar profilaktikasi va jinoyatchilikka qarshi kurashish masalalariga bag‘ishlangan videoselektor yig‘ilishida ommaviy axborot vositalari vakillari oldiga qo‘yilgan muhim vazifalar ijrosi muhokama qilinmoqda
SEN VA YOMG‘IR Yomg‘ir yog‘ar Tom uzra qitmir Yomg‘ir yog‘ar Tomchilar ritmin So‘ngan yulduz kabi – begumon
Chiziqqa qo'yiladigan talablar va uzunlikdagi c
Uzbekistan Airways Moskvaga qo‘shimcha aviaqatnovlarni yo‘lga qo‘yadi Uzbekistan Airways 2022-yil 6-fevraldan boshlab Toshkent, Nukus, Urganch va Termiz shaharlaridan Moskvaga qo‘shimcha qatnovlarni yo‘lga qo‘yadi. Bu haqda kompaniya matbuot xizmati xabar berdi. Ma’lum qilinishicha, Toshkent—Moskva—Toshkent yo‘nalishidagi aviaqatnovlar haftasiga uch marotaba — yakshanba, dushanba va payshanba kunlari amalga oshiriladi. Nukus—Moskva—Nukus yo‘nalishidagi qatnovlar haftaning yakshanba, Urganch—Moskva—Urganch payshanba, Termiz—Moskva —Termiz yo‘nalishida parvozlar dushanba kunlari amalga oshiriladi. Aviachiptalarni aviakompaniyaning rasmiy saytidan, Uzbekistan Airways Sales filialidan yoki aviakompaniya agentlaridan xarid qilish mumkin. Bundan avval Uzbekistan Airways Express Namangandan Rossiyaning 8 ta shahriga parvozlarni yo‘lga qo‘yishi, Rossiyaning SmartAvia kompaniyasi Farg‘onaga muntazam qatnovlarni yo‘lga qo‘ygani, Moskvadan Toshkentga uchayotgan samolyot o‘layotgan yo‘lovchi sabab Qozonga qo‘nishga majbur bo‘lgani, Moskvadan uchgan samolyot tuman sababli Urganch aeroportiga qo‘na olmagani to‘g‘risida xabar berilgandi.
4 O`qituvchilar uchun ishlab chiqilgan taqvim-mavzu rejalarining namunalari hamda uzviylashtirilgan o‘quv dasturlarini amaliyotga joriy etish bo‘yicha metodik tavsiyalar 3-ilovaga muvofiq ma’qullansin