text
stringlengths 7
335k
|
|---|
bozorlariga qishin-yozin ertagi karam va sabzavotlarni,
barra
ko‘katlarni,
poliz,
meva-yu
uzumni,
sitrus
mevalarni yetkazib beradigan ham Surxondaryoning
zahmatkash fermer va dehqonlaridir.
Mamlakatimizdagi
ekin maydonlarining
7
foizi
Surxondaryo viloyatiga to‘g‘ri keladi. Viloyat dehqonlari yurtimizda yetishtiriladigan paxta va g‘allaning
8—9 foizini, meva va sabzavotning 11 foizdan ziyodini
yetkazib bermoqda.
Keyingi besh yilda paxta maydonlari
12 foizga
qisqartirilib,
ko‘proq
daromad
beradigan
meva-sabzavot va poliz ekinlari maydonlari kengaytirilgani
tufayli
viloyat
dehqonchiligida
chuqur
tarkibiy
o‘zgarishlar yuz bermoqda. Viloyatda qishloq xo‘jaligini modernizatsiya va diversifikatsiya qilish
ishlari
bundan
keyin
ham
davom
ettirilib,
meva-sabzavot yetishtirish, uni qayta ishlash sanoati keng
rivojlantiriladi.
Men
o‘tgan
safar
Surxondaryoga
kelganimda
Termiz tumanida 25 million AQSH dollari hisobidan
barpo etilgan yangi korxonaning ishi bilan yaqindan
tanishgan edim. Asosan eksportga mahsulot chiqaradigan mana shunday zamonaviy ishlabchiqarish
korxonalari nafaqat viloyat, balki mamlakatimiz agrar
sohasining kelajagini tashkil etishi zarur. Biz bunday
korxonalarni
qo‘llab-quvvatlab,
ularga
qo‘shimcha
imkoniyat
va preferensiyalar berish uchun barcha
chora-tadbirlarni ko‘rishga tayyormiz.
Vohaning
zahmatkash
dehqonlari
bu
yil
ham
barcha
qishloq
xo‘jaligi
tarmoqlari bo‘yicha mo‘l
hosil yetishtirib, uni o“z vaqtida, yuqori sifat bilan
yig‘ib-terib oldilar. Fursatdan foydalanib, viloyatning
|
G. Rivojlanayotgan mamlakatlarning ko‘pchiligida kapital hosil bo‘lishi jarayoni jamg‘arish sur’atlari past va
miqdori kichik bo‘lgan mayda tarqoq kapitallar massasi
bilan bog‘liq. Biroq, ayrim tarmoqlarida borgan sari kapital
mablag‘larning qudratli generatori sifatida namoyon
bo‘layotgan milliy korporatsiyalar shakllanayotgan
va kuch
to‘playotgan ba’zi rivojlanayotgan mamlakatlar (masalan, Osiyoning yangi industrial mamlakatlari vah.k.)da kapitalning
nisbatan ortiqcha jamg‘arilishi yuz bermoqda. Bunday ortiqcha
jamg‘arilish asosida quyidagilar yotadi;
I.
Bu mamlakatlarda yetakchi kapitalistik davlatlardan
keltirilgan texnika asosida rivojlanayotgan yirik sanoat
ishlabchiqarishi bilan ichki bozorninng torligi orasidagi
qarama-qarshilik mavjud.
Ichki bozorning torligiga sabab xo‘jalik yuritishning
eskirgan arxaik shakllarining juda ko‘pligidir. Chunki:
—an’anaviy mehnat zamonaviy ishlabchiqarish vositalarini deyarli talab qilmaydi;
—aholining xarid qilish qobiliyati ham juda past.
Hatto zamonaviy bo‘g‘inda ham real ish haqi juda pastligi
tufayli mehnatkashlarning xarid qilish qobiliyati ham past-.
Shuning uchun ham ba’zi rivojlanayotgan davlatlarda
shakllanayotgan. yirik shaxsiy kapital dastlabki bosqichlardayoq ortiqcha jamg‘arila boshlanadi.
Muayyan mahsulotni ishlabchiqarish
va sotishning
samarali (ayniqsa optimal) miqdori shu mahsulotni sotishga
mo‘ljallangan ichki bozorning mutlaqo torligiga taqalib
keladi.
2. Iqtisodning turg‘unlashgan tarqoqligi—xo‘jalikning
turli bosqichdagi har xil texnologik shakllari
va turlari
parallel (yonma-yon), avtonom (alohida-alohida) mavjudligi,
ular o‘rtasidagi chuqur tafovutlar ko‘pincha yirik milliy
kapitalning ichki iqtisodda risoladagidek aylanishiga
keskin to‘siqlarni vujudga keltiradi.
Rivojlanayotgan mamlakatlar iqtisodining tarqoqligi
shaxsiy kapitalning ortiqcha jamg‘arilishi bilan milliy
iqtisod darajasida kapitalning o‘tkir taqchilligi yonma-yon
bo‘lishiga, ya’ni kapitalning nisbatan ortiqcha to‘planib
qolishiga olib keladi.
Rivojlanayotgan iqtisodning tarqoqligi:
—kapitalistik sektor bilan yonma-yon tarzda xo‘jalikning
ko‘plab eskirgan arxaik shakllari mavjud bo‘lishida;
12– —kapitalistik sektorga kiruvchi tarkibiy qismlar
orasida o‘zaro aloqalarning kuchsizligi, uning pastki
bo‘g‘inlari yuqori bo‘g‘inlariga bo‘ysunmasligida aks etadi.
Milliy kapital bozorining tarqoqligi, "almisoq"Dan qolgan
Kapital shakli–savdogar va sudxo‘rlar kapitalining mavjudligi,
shunga o‘xshash omillar kapitalni tarmoqlararo harakati yo‘lida
qo‘shimcha Rovlar qo‘yadi. Demak, ozod bo‘lgan mamlakatlarning
rivojlangan turuhi ichida ortiqcha kapital hosil bo‘lishi jarayoni
yuz beradi. Ana shu ortiqcha kapital eng yuqori foyda olish mumkin
bo‘lgan sohalarni izlab, chet ellarga yo‘l oladi.
P. Rivojlanayotgan mamlakatlardagi kapital egalari biron
bir sohaga mo‘ljallangan kapitalga to‘g‘ri keladigan foyda
Normasi mamlaqag ichidagi foyda normasidan oshmaydigan
hollarda ham o‘z kapitallarini chet ellarga yo‘naltiradilar.
Buning sababi, kapitalni chiqarish uning faoliyat sohasini
kengaytirishi bilan aylanishini oshiradi, natijada foyda
massasi, normasining o‘sishiga olib keladi.
Bunlan tashqari, biron bir rivojlanayotgan mamlakatda
kapitalni chetga chiqarishning konkret iqtisodiy-siyosiy
sabablari ham mavjud bo‘ladi:
–milliy valyutadagi mablag‘larni boshqa mamlakatlarning
valyutasiga o‘tkazish yo‘li bilan ularni qadrsizlanishdan
saqlab qolish;
—milliy
hukumatning
mamlakat iqtisodi
ichidagi
valyuta, soliq nazorati
vah.k.larni kuchaytirishga qaratilgan tadbirlaridan bo‘yin tovlash;
—kapitalni milliylashtirish ehtimolidan, siyosiy
janjal vaziyatlari natijasida yuz berishi mumkin bo‘lgan
yo‘qotishlar vah.k.lardan asrash.
Sh. Neft! qazib oluvchi mamlakatlarda kapitalni eksport
qilish borasida shakllanadigan ortiqcha kapitalning o‘ziga
xos xususiyatlari bor. Uning bevosita manban kapitalistik
jamg‘arish jarayoni emas, balki neft! resurslari mononoliyasi
bilan bog‘liq rentadir.
Bu
davlatlarni
rivojlanayotgan
mamlakatlarga
taqqoslaganda ham, qoloq bo‘lgan iqtisodi 70-yillar urta
« sida ro‘y bergan energetika inqirozi
va neft! narxining
oshib ketishi natijasida bu yerga juda katta miqdorda oqib
kelgan
pul massasini o‘zlashtirishga qodir emas
edi.
Natijada ortiqcha kapital hosil bo‘lish jarayoni yuz berdi.
GCH. Kapital rivojlanayotgan mamlakatlardan tadbirkorlik yo‘li bilan
va ssuda shaklida chiqariladi. Bu kapital
178
|
Diniy aqidaparastlik, islom xalifalagini tiklash, din niqobi ostidagi zararli va buzg`unchi g`oyalarning mazmun-mohiyatini chuqur anglash, ularga qarshi murosasizlik tuyg`usini shakllantiradi
|
Toshkent Moliya instituti
Kraudsorsing ham
ishlabchiqarish modellari
va iste’mol modellarining
o‘zgarishiga olib keldi. Kompaniyalar bir qancha hollarda ba’zi bir ishlabchiqarish
funktsiyalarini ,jamoa"ga berishga harakat qiladilar. Bundan maqsad, mahsulot va
xizmatlarning
kelajakdagi
iste’molchilarini
ishlab
chiqarishga
jalb
qilishdir.
Masalan,
keyingi
paytlarda
ochiq
kodli
dasturiy
ta’minot
(open
source)
mahsulotlari ancha ommabop bo‘lib borayapti. Kraudsorserlarning o‘zlari ham
qo‘shimcha iste’mol talabining katalizatorlari bo‘lib bormoqdalar. Xuddi shuning
uchun ham marketing sohasidagi olim va mutaxassislar kraudsorsingni mahsulot
va
xizmatlarning
reklama
qilishning
bir
usuli
sifatida
tan
olmoqdalar.
Kraudsorserlar tomonidan tashkil qilingan Waze navigatsion ilova kartasi kabi
yangi
servislar
paydo
bo‘lib,
uning
kontentini
foydalanuvchilarning
o‘zlari
yaratmoqdalar. Bu ilova yo‘llardagi va trassalardagi xolatni real vaqt rejimida
kuzatish
imkonini
beradi hamda boshqa
foydalanuvchilarni
yo‘llardagi joriy
holatdan—yo‘l xolati va sharoit qanday, to‘siqlar bormi, tirbandlik va boshqalar
haqida habardor qiladi. Albatta barcha kompaniyalarni kraudsorsing modeliga
o‘tkazib
bo‘lmaydi,
ammo
barcha
kompaniyalar
uchun
alohida
masala
va
muammolarni
kraudsorsing
texnologiyasidan
foydalangan
xolda
hal
qilish
mumkin. Agarda kraudsorsingni
, jamoaviy
ong”
deb
atasak,
kraudfondingni
,jamoaviy” hamyon deb atashimiz mumkin bo‘ladi. Kraudfonding turli xildagi
loyixalarni amalga oshirish uchun moliyaviy mablag‘lar yig‘ishning jamoaviy
usuli bo‘lib, barcha turdagi va o‘lchamdagi kompaniyalar tomonidam qo‘llanilishi
mumkin. Rossiya bozoridagi kraudfonding platformalariga misol qilib, planeta.ru
va Bloomstarter larni keltirishimiz mumkin. Eng taniqli xorijiy kraudfonding
platformalariga misol qilib, Kickstarter ni keltirishimiz mumkin, Bu platforma 126
ming muvaffaqiyatli loyixani malaga oshirish uchun $3 milliard dollar jalb qila
oldi. Blokcheyn texnologiyasi ham nafaqat virtual pullar bilan operatsiyalarni
amalga oshirish, balki, biznesning yangi arxiterturasi sifatida ham qo‘llanilishi
kutilayapti.
Bu
texnologiya
hozirda
bir
qancha
sohalarda,
shu
jumladan,
iqtisodiyotda,
boshqaruvda,
smart-kontraktlar—
5 tuzishda,
meditsinada,
farmatsevtikada, yer kadastri sohasida, yo‘l harakatini boshqarishda ham faol
R.H. Ayupov va G.R. Boltaboeva
|
Bugun Xalqaro bonobolar kuni!
Bonobo (Pan paniscus) shimpanze urug'iga mansub ikki turdan biri. Ular Afrikaning markaziy qismida tarqalgan. Bugun biologlar orasida xalqaro darajada bonobolar kuni sifatida nishonlaniladi. Shu munosabat bilan sizlarga bonobolar haqida qiziqarli ma'lumotlarni ulashib boraman.
@hujayrauz
|
27
O‘rganilgan tadqiqot ishlaridan shuni bilish mumkinki, imkoniyati
cheklangan yoshlarga dars o‘tish jarayonini kompyuter imitatsion model
asosida tashkil etish samarali hisoblanadi.
Kompyuter imitatsion modeli–bu real hodisa va jarayonning
kompyuter dasturlari asosidagi adekvat yoki yaqinlashtirilgan modelidir.
Kompyuter asosidagi imitatsion modelashtirish odatda obyektni
o‘rganish, hodisalar, predmet soha, hayotiy vaziyatlar va masalalarning qanday
ko‘rinishda bo‘lishidan boshlanadi. Obyekt o‘rganib bo‘lingandan so‘ng model
tuziladi. Model tuzishda asosiy bosh omillar ajratiladi (ikkinchi
darajalilari tashlab yuboriladi). Undan so‘ng algoritm, dastur tuziladi va
kompyuter eksperimenti o‘tkaziladi.
Bu vositalar o‘quvchilarga standartlarga mos ta’lim fanlarini erkin
tanlash, har bir mavzu yuzasidan ketadigan jarayonlarni harakatlar orqali
tasavvurni kengaytirishdan iborat. Bu muhitda o‘quvchining ta’lim olish
joyi va vaqtiga bog‘liq bo‘lmaydi. Chunki, o‘quvchi ixtiyoriy vaqtda o‘qishni
boshlaydi, o‘quv materiallarini o‘qituvchi nazoratida hamda mustaqil tarzda
ham o‘zlashtiradi.
O‘quvchi berilgan dasturni qanchalik tez o‘zlashtirsa, shunchalik tez fanni
yakunlaydi. Shuni alohida ta’kidlash lozimki, bugungi kunda maxsus
maktablarida tahsil olayotgan imkoniyati cheklangan o‘quvchilarni ta’lim va
tarbiya jarayoniga zamonaviy o‘quv vositalarni, xususan kompyuter
imitatsion modellari joriy etilmasa, ularning bilim zaxirasiga ega
bo‘lishini tasavvur qilish qiyin.
O‘quvchilar odatdagi texnologiyalarga qaraganda axborot-kommunikatsion
texnologiyalari yordamida bilimlarni yuqori darajada tez va qisqa muddatda
o‘zlashtiradi. Shuning uchun ham axborot-kommunikatsiya texnologiyalari
orqali o‘qitish butun dunyo miqyosida tez rivojlanmoqda.
Shunday ekan, bugungi kun o‘quvchisi shu jumladan, imkoniyati cheklangan
o‘quvchi axborot texnologiyalarini yaxshi egallashi zarur. Uning faoliyati
|
yuklamasi o‘rniga ifodaga uning chulg“amlarining yuklamasi qo‘yiladi hamda Rr va
Xr;
qarshiliklar
o‘rniga
almashtiruv
sxemasidagi
tegishli
chulg“amlar
qarshiligi
qo‘yiladi. Ifodalar (5.20) va (5.21) bilan ikki chulg“amli transformatorlardagi hamda
PK chulg“ami bo‘lingan, ya’ni PK-1I va PK-2 chulg‘am yuklamalari teng bo‘lingan
transformatorlardagi
quvvat
isrofi
topiladi.
Bu
ifodalarni
uch
chulg‘amli
transformatorlar uchun qachonki uch chulg“amdan faqat ikkitasi yuklanganda yoki
uchinchi chulg‘am nisbatan kam yuklamaga ega bo‘lganda, qo‘llash mumkin.
Shunday qilib,
AP
— AP, - AP, ya
AQ x— AQ; - AQ. yu
AS = API 4 Q2
5.2. Liniya va transformatorlarda energiya isrofi.
Shunday qilib, quvvat vaqt birligidagi energiya bo‘lganligi uchun, tarmoqdagi
energiya isrofini, quvvat isrofini tarmoqni berilgan yuklamada ishlayotgan vaqtiga
ko‘paytirib aniqlash mumkin.
AJ-3I’Rt-APt,
(5.22)
Ammo iste’molchilar yuklamalari sutka, yil bo‘yicha o‘zgarib turganligi uchun,
quvvat isrofining qiymati ham o‘zgarib turadi.
5{ 57
2
1
2
ISIN
й
o
ta
5
6,
2
1
51
{
111
11,11
1
И
I
I
Ё, bez) вм 6,1616
11117771
ШИ
—
1111
11
t
T=8760c ё
5.2-rasm. Ajratib ko‘rsatilgan
5.3-rasm. Pog‘onali yillik
iste’molchining yillik grafigi.
yuklamalar grafigi.
A3
- farar
(5.23)
0
(5.23) da ko‘rsatilgan qiymatni qo‘ysak, unda hosil bo‘ladi.
Agarda ajratib ko‘rsatilgan iste’molchi yuklamalarining yillik grafigi 5.2-rasmda
(1-egri chiziq) tasvirlanganidek bo‘lsa, unda tarmoqdagi energiya isrofi yuklamalar
46
|
5-sentabr kuni AQSh va Yaponiya Yevropa urushida oʻzining betaraf ekanligini eʼlon qiladilar
[10]
Gʻarbiy frontda ittifoqdosh ingliz-fransuz qoʻshinlari hech qanday faol harakat olib bormaydilar (G'alati urush maqolasini qarang)
Dengizda esa urush jadal tus oladi: 3-sentabrni oʻzidayoq nemis U-30 suvosti kemasi hech qanday ogohlantirishlarsiz ingliz yoʻlovchi layneri "Ateniya"ga hujum qiladi
|
Viloyat hokimi Emilbek Kaptagayev va boshqa rasmiylar ham hodisa joyiga yo‘l olganlari xabar qilinadi
|
NASA James Webb teleskopi koinotdan olgan ilk rasmni
.
Tasvirda Yerdan 13 milliard yorugʻlik yili uzoqlikda joylashgan SMACS 0723 galaktikalari toʻplamini koʻrish mumkin, ular Katta portlashdan atigi bir necha yuz million yil oʻtgach qanday holatda boʻlgan boʻlsa, shunday koʻrinmoqda.
Bugun astronomiyada yangi era boshlandi. 10 milliard dollarlik teleskopdan insoniyat juda katta kashfiyotlar kutmoqda.
|
«Milliy tiklanish» partiyasining dastlabki saylovoldi targ‘ibot...
07.10.2019 16:24 0 1396
Foto: O‘zMTDP Markaziy kengashi Axborot xizmati
Toshkent viloyatining Nurafshon shahrida «Birmiz! Qo‘lni qo‘lga beramiz!» shiori ostida O‘zbekiston «Milliy tiklanish» demokratik partiyasining dastlabki saylovoldi targ‘ibot tadbiri bo‘lib o‘tdi. Bu haqda O‘zMTDP Markaziy kengashi Axborot xizmati xabar berdi.
Partiya mitingida Markaziy kengash raisi Alisher Qodirov so‘zga chiqib, «Milliy tiklanish» demokratik partiyasining ustuvor maqsadlaridan biri parlamentni tom ma’noda «xalq uyi»ga aylantirishdan iborat ekanligini ta’kidlagan.
Bu yilgi saylov kampaniyasiga «Yangi O‘zbekiston, yangi saylov» shiori ostida start berilib, ilk bora mamlakatimizda saylovlar yangi Saylov Kodeksi asosida o‘tkazilayotgani e’lon qilindi. Saylov bu, eng avvalo, xalqimizning davlat hokimiyati organlari faoliyatida o‘z vakillari orqali ishtirok etishdek Konstitutsiyaviy huquqini amalga oshirish hamda mamlakatimizdagi demokratik jarayonlarning yorqin ko‘zgusidir. Ayni paytda ana shunday muhim kampaniyada faol ishtirok etib, g‘alaba qozonish O‘zbekiston «Milliy tiklanish» demokratik partiyasining asosiy vazifasiga aylangan.
«Milliy tiklanish» demokratik partiyasi xalqimizda milliy o‘zlikni anglash hissini o‘stirishga harakat qilar ekan, tarixiy, madaniy va ilmiy-intellektual merosni ko‘z qorachig‘idek asrab-avaylash, boyitish va yanada ko‘paytirishga ko‘maklashish, o‘zbek xalqining boy tarixi va madaniyatini o‘rganish, ushbu boyliklarni yosh avlod o‘rtasida keng miqyosda targ‘ib etish, yoshlarda tarixiy meros va xalq an’analariga hurmat, ehtirom uyg‘otish kabi keng ko‘lamli vazifalarni amalga oshirib kelmoqda.
Qayd etilganidek, partiya o‘z g‘oyalarini hayotga izchil tatbiq etgan holda saylovda faol ishtirok etishni, parlamentda eng ko‘p deputatlik o‘rniga ega bo‘lishni rejalashtirmoqda. «Inson o‘zgarsa – jamiyat o‘zgaradi» shiori ostida aholini ijtimoiy-iqtisodiy muammolarini o‘rganish va bartaraf etishga ko‘maklashish, ta’lim va tarbiya sifati uzluksizligini ta’minlashga e’tibor qaratish, milliy qadriyatlarni aholi orasida keng tatbiq etish partiyaning ustuvor maqsadlaridan sanaladi.
Ta’kidlash o‘rinliki, ayni kunlarda partiyaning barcha darajadagi tashkilotlari tomonidan respublikamizning barcha hududlarida bo‘lgani kabi, Toshkent viloyatida ham aholi, ayniqsa, yoshlar orasida «Milliy tiklanishdan — milliy yuksalish sari!» shiori ostida turli targ‘ibot tadbirlari, aksiyalar o‘tkazilmoqda. Mazkur targ‘ibot tadbiri avvalgilariga nisbatan keng ko‘lamligi va ahamiyati, respublika hamda viloyat miqyosidagi faollar, jamoatchilik vakillari, estrada va kino yulduzlari, mahalla oqsoqollari, yoshlar, xotin-qizlar ishtirok etishi bilan tubdan farq qildi.
Tadbirda foal qatnashgan ishtirokchilar partiyaning esdalik sovg‘alari va faxriy yorliqlari bilan taqdirlandilar.
saylov Milliy tiklanish
Siyosat 05/10, 21:09
Jamiyat 01/10, 10:28
Iqtisodiyot 1556
Madaniyat 3011
Sport 1596
Iqtisodiyot 3869
Jamiyat 3284
Xorij 23422
Xorij 12451
Madaniyat 11587
Avto 10133
Madaniyat 6175
|
Korrelyatsion bog`lanishda ikkita vazifa yechiladi.
1. Ikkita belgi orasidagi bogʻlanishni topish.
2. Ikkita belgi orasidagi bogʻlanish funktsional bog`lanishga yaqin yoki
yaqin emasligini aniqlash.
Birinchi vazifani yechishda regressiyadan foydalaniladi. X ga nisbatan Uni
regressiya deb X ni qiymatiga koʻra U ni shartli qabul qilingan oʻrtacha qiymati
orasidagi bog`lanishga aytiladi.
Ikkita belgi orasidagi bog`lanishni topish ikki qismga boʻlinadi:
1. Chiziqning turini topish yoki tajribadan olingan qiymatlar qaysi chiziq
turiga kirishini aniqlash.
2. Topilgan chiziqning turidagi noaniq koeffitsientlar qiymatini topish.
Bog'lanish chizigʻini turini topish uchun ikki usul ya'ni jadval va grafik
usullaridan foydalaniladi. Grafik usul chiziqli bog`lanishda, jadval usuli esa boshqa
hamma turdagi bog`lanishlarda qo`llaniladi. Bogʻlanish chizig`ining turini topish
uchun ajralgan yoki ajralmagan farqlarning qiymatlarini topish kerak. Chiziqning
turidagi noaniq koeffitsientlarni topish uchun
esa oʻrtacha, kichik kvadrat va
minimaks usullari qo`llaniladi.
Nazorat uchun savollar
.
Modellar turi va modellashtirish toʻgʻrisida nimalarni bilasiz?
е
Toʻqimachilik
sanoatida
ko`proq
qanday
modellash
usullari
qo`llaniladi va ular to`g`risida tushuncha bering.
»
Matematik modellash usullari va ular to'g`risida tushuncha bering.
.
Matematik modellash usullarining afzalliklari to'g`risida tushuncha
bering.
.
Toʻqimachilik
sanoati
texnologik jarayonlariga
ta'sir
etuvchi
va
chiquvchi koʻrsatkichlar orasida qanday koʻrinishdagi bog`lanishlar bo`ladi?
э
КопеТуа оп Бос 1ат5Нда дапдау vazifalar yechiladi?
.
Bog'lanish chizig`ining turini topish qanday bajariladi?
Ф
Ikki belgi orasidagi bogʻlanish borligi qanday tahlil qilinadi?
16
|
MEHR URUG‘I
Qadim zamonda bir badavlat odam bo‘lgan ekan. U bir
kuni tush ko‘ribdi. Tushida bozorda yurgan emish. Bir
do‘konning ichiga kiribdi. Sotuvchi chol unga peshvoz
chiqib, nima kerakligini so‘rabdi. Haligi odam:
—Men boy-badavlat odamman, hech narsaga hojatim
yo‘q, shunchaki aylanib yuribman, —deb javob beribdi.
Sotuvchi esa:
—Ey o‘g‘lim, bu dunyoda hamma narsasi bor odam
bo‘lmaydi,
hatto
badavlat
odamlarga
ham
nimadir
yetishmaydi, —debdi. Haligi odam o‘ylab turib:
—To‘g‘ri aytasiz, otaxon, lekin menga kerak narsalar
bozorda
sotilmaydi-da,
men
ularning
narxini
ham
bilmayman, —debdi.
—U narsalar nima ekan,
balki mening do‘“konimda
bordir? —so‘rabdi sotuvchi chol.
—Otaxon, ular do‘stlik, muhabbat va oqibat, —debdi
haligi odam. Shunda sotuvchi chol:
—
O‘g‘lim,
bu
narsalar
juda
arzon,
lekin
shunga
qaramasdan o‘ta kamyobdir. Buni qarangki, do“konimga
kirib adashmabsiz, bizda shu narsalar bor, sizga berishim
mumkin, —debdi.
—Rostdanmi, qani bir ko‘ray-chi! —debdi.
Chol peshtaxta ostidan
bir quticha
olibdi
va
o‘sha
odamning oldiga qo‘yibdi.
—Shumi?! —hayron bo‘libdi kishi va qutichani ochib
qarabdi. Uning ichida uch dona urug‘ bor ekan.
—Bular urug‘lar-ku, ularni nima qilaman? —so‘rabdi
kishi.
—Ha, bular mehr-oqibat va muhabbat urug‘lari, ularni
har bir odam o‘zi uchun o‘zi ekishi va parvarish qilishi
kerak. Axir, siz do‘st-yor va qarindoshlarning birovniki
29
|
“Qanday ko‘rgilik bu, o‘z pushti kamaringdan bo‘lgan qizing seni tanimasa?! Kuyoving kosov olib, uyidan quvsa?! Otang it bo‘lsa, bog‘lab boq, degan naql bor-ku, nomardlar?! It bo‘lsam, mendami ayb, axir?!”
Kechki sovuq tura boshladi
Izbosar uvlab charchadi
Qizining ostonasida kulcha bo‘lib yotdi
Orqa oyoqlarining orasiga tumshug‘ini suqdi
Biroz isinganday bo‘ldi
Biroq yarim kechasi sovuq zabtiga oldi
Ayniqsa, yungi to‘kilib, tullagan joylaridan o‘tgan sovuq suyagigacha yetib bordi
Qorni ham ochlikdan tatalab borardi
Izbosar issiqqina ko‘rpa-to‘shagini eslagancha uvilladi
Hozir unga oilasining mehriyu bolalarining e’tibori ham kerak emas, issiqqina bir boshpanayu bir yaloq yovg‘on bo‘lsa, bas edi
|
150
«Aytay xosiyatda qanday nilufar,
Ikkinchi o‘rinda ho‘l-sovuq bo‘lar.
Kishi uchun uyqu keltirar ziyod,
Issiq isitmani qiladi barbod.
So‘ndiruvchi latif bo‘lar sharbati,
Qo‘zg‘olmaydi undan safro illati.
Yo‘tal bilan kuygan tanga bo‘lar naf,
Biqin sanchig‘ini yana qilar daf.
Kamforaga o‘xshar nilufar ishi,
Undan yo‘qoladi yurak o‘ynashi.
Shunday demish Roziy yana boshqalar,
Kuchni kesib, dilga otash o‘t qalar».
Yana qancha fazilatlarga ega bo‘lgan nilufarning barcha qismlarining mizoji ikkinchi darajada sovuq va
ho‘ldir. Gulining mizoji binafshadan ham sovuqroq va
ho‘llikda ham undan ortib tushadi. Ildizining mizoji
issiq va quruq, urug‘iniki sovuq va quruq. Kuchi bir yilgacha saqlanadi.
Uning shifobaxsh xislatlari: guli yurak va issiq
mizojli miyaga kuch beradi, uyquni keltiradi, issiqdan bo‘lgan boshog‘riqni bosadi, miyaning quruqligiga
davo bo‘ladi. Uni iste’mol qilsa ham shunday ijobiy
ta’siri bo‘ladi, bundan tashqari tumov va shamollashni
bartaraf qiladi, ko‘krak ichidagi a’zolar dag‘alligini
isloh qiladi, issiq yo‘talni bosadi va tez davolar tufayli sodir bo‘lgan ichki va tashqi yara-chaqalarga shifo
bag‘ishlaydi.
Agar uni za’faron va aralashtirilgan dolchin bilan
yeyilsa, yurakni kuchli qiladi va yurak o‘ynashiga shifo
bag‘ishlaydi.
Uning ildizidan og‘izga ozroq solib shimilsa,
halqumdagi shishlarni qaytaradi va tomoq dardini
daf etadi.
Gulini suvda qaynatib, o‘sha suv oz-ozdan va davomli
ravishda boshdan quyib turilsa, uning issig‘ini bosadi.
|
A (0)
736
812
34
41
B (kt)
681
752
32
36
V (pona) {
186
210
42
44
3.
O‘rtacha mutlaq tafovutni aniqlang:
2
Traktorchining bir }
Traktorlar soni
kunlik mehnat
(dona).
unumdorligi (ga)
4 gacha
3
4—6
4
6—8
3
8 va undan yuqori
YAKUNIY BAHOLASH UCHUN TESTLAR
|
«Bir hovlida yashab, ularni sezmasligimiz mumkin». Rus tadqiqotchisi Moskvadagi muhojirlar dunyosi haqida
Rossiyada millionlab muhojirlar yashamoqda – yoshlar va butun boshli oilalar Moskvaga va boshqa yirik shaharlarga pul ishlash, vatanida qolgan yaqin qarindoshlarini boqish uchun kelishadi. Yillar davomida u yerda oddiy rossiyaliklarning ko‘zidan yashirin infratuzilmalar shakllangan.
Iqtisodiyot oliy maktabining Ijtimoiy siyosat institutidagi ijtimoiy siyosat izlanishlari markazi mudiri Yekaterina Deminseva bir necha yillardan beri Markaziy Osiyodan borgan mehnat muhojirlarining hayotini o‘rganmoqda.
«Lenta.ru» nashri u bilan suhbat qilib, muhojirlarning hayoti, yashash joyini qanday topishlari, o‘z klinikalari, shaxsiy hayoti va qiziqishlari haqida so‘radi.
«Lenta.ru»: Keling umumiy tushunchalardan boshlaymiz. Markaziy Osiyodan kelgan zamonamiz mehnat muhojirining umumiy portretini yasashimiz mumkinmi?
Deminseva: Ha, deya olmayman. 10 yil oldin buni qilishimiz mumkin edi. Odatda u pul topish uchun kelgan yosh yoki o‘rta yashar erkak bo‘lgan. Hozirgi muhojirlarning qiyofasi xilma-xil. U maktabni endi tugatgan va Rossiyada 10 yildan beri yashayotgan ota-onasining oldiga kelgan yosh yigitcha yoki pul topish uchun qarindoshlari oldiga kelgan yosh qiz bo‘lishi mumkin.
Yoki bolalarini boqish uchun kelgan, turmushidan ajrashgan yoki beva bo‘lgan o‘rta yashar yolg‘iz ayol bo‘lishi ham mumkin. Yil sayin ularning xilma-xilligi oshib bormoqda.
– Pul topish ularning yagona maqsadimi?
– Asosiy maqsadi desak to‘g‘riroq bo‘ladi. Muhojirlar vatanida qolgan oilasini boqish uchun mehnat qilishadi. Ularning yurtida ish yo‘q va Rossiyaga kelish ular uchun pul topishning yagona yo‘li. O‘z navbatida, agar mehnat qilishmasa, Rossiyada och qolishadi. Chunki ular uchun bu yerda hech qanday ijtimoiy dasturlar, ijtimoiy uylar yo‘q.
Kim yaxshi ish topsa, oilasini Rossiyaga olib keladi. Bu juda ommalashgan deyishdan yiroqman. Ammo bolalarini bu yerga olib kelayotganlar ularning kelajagini o‘ylab, yaxshi tibbiyot, yaxshi ta'lim, yaxshi ish ilinjida shunday qilishadi.
– Boshqacha aytadigan bo‘lsak, muhojirlarning ko‘pchiligi Rossiyada qolish uchun emas, balki vaqtincha kelishadimi?
– Xuddi shunday. Bu yerga 5-10 yil oldin kelib, oilasiga pul jo‘natib turganlar, vaqt o‘tgach yurtiga qaytishadi. Ularning o‘rniga esa farzandlari keladi.
Aytish joizki, bu oqimlar juda tezkor. Ba'zilar mavsumiy ishlarga kelib, yillar davomida qolib ketishadi. Ba'zilar bir-ikki yilni mo‘ljallab kelishadi, ammo ish topolmay vataniga qaytib ketishadi.
– Demak, ularning maqsadi o‘zga yurtga moslashish emas. Fikr-u xayolida baribir o‘z yurtida qolishadi. Bu mentalitetga bog‘liqmi?
– «Mentalitet» so‘zini ishlatmagan bo‘lardim. Bu turli guruh odamlarining ijtimoiy munosabatlari. Tasavvur qiling: odam Moskvaga keladi va sutkasiga 10 soat ko‘cha supuradi. Uning mahalliy aholi bilan munosabati chegaralangan, kun davomida 3-4 odam bilan salomlashishi mumkin. Kechqurun charchab, bir necha vatandoshlari bilan ijaraga olgan yotog‘iga boradi, ovqatlanib, uxlaydi. Keyingi kuni bu voqealar yana takrorlanadi.
Mehnat muhojirlari jamiyatimizda yashasa-da, ba'zan ularning hayoti turmushimiz bilan kesishmaydi.
Bundan tashqari, muhojirlar bizga sezilmaydigan ishlar bilan mashg‘ul bo‘lishadi. E'tibor bering, masalan, kafeda ofitsiant emas, balki oshxonada ovqat tayyorlashadi yoki idish-tovoq yuvishadi.
– Shunchaki ko‘rinmas odamlarmi?
– Yaxshi ta'rif. O‘z izlanishlarimda Moskvaning turli rayonlarida yashayotgan muhojirlarning hayotini o‘rganganman. Dam olish kunlari qayerga borishlarini so‘raganman. Ko‘pchiligi yashash joyiga yaqin bo‘lgan savdo markazlariga, shuningdek, «Mejdunarodnaya» metro stansiyasidagi «Afimoll»ga borishini aytishgan.
Ular o‘sha yerda sayr qilishadi, do‘stlari bilan uchrashadi, suratga tushishadi. Bu haqda dugonalarimga aytib bersam, hayron qolishgan. Chunki «Afimoll»da biror marta muhojirlarni ko‘rishmagan.
Shundan so‘ng, birga «Afimoll»ga bordik va Markaziy Osiyodan kelgan ko‘plab muhojirlarni ko‘rdik: kimdir restoran hovlisida o‘tirardi, kimdir fontan oldida suratga tushardi, kimdir shunchaki sayr qilardi. Ammo dugonalarim ularni birinchi marta ko‘rishi edi. Chunki avval hatto bir hovlida yurgan bo‘lsa-da, «o‘zgalar»ga umuman e'tibor berishmagan.
Hamma joyda shunaqa: biz bir hovlida yashashimiz, ammo bir-birimizga e'tibor bermasligimiz mumkin.
– Moskvada yoki boshqa shaharlarda muhojirlarning rayonlari yo‘q, deb ayta olamizmi?
– Ha. Moskva shahri yoki viloyatidagi birorta rayon muhojirlarga tegishli emas. Ammo Moskva viloyatida yirik bozor joylashgan bir joyni bilaman. U yerda ko‘plab muhojirlar yashashadi, chunki shu bozorda ishlashadi.
– «Sadovod» bozori yonidagi hududni nazarda tutyapsizmi?
– Bahs va munozaralar yuzaga kelmasligi uchun aniqlik kiritishni istamayman, ammo ta'kidlayman: bu muhojirlar rayoni emas.
Masalan, Yevropa yoki Amerikada muhojirlarning rayonlari bor. Odatda bu kambag‘al, ijtimoiy darajasi bir xil, turli millatlar yashaydigan hudud bo‘ladi. Moskvada bunaqasi yo‘q.
Yevropadagi bunday hududlarda kam ta'minlanganlarga davlat tomonidan uy-joy beriladi. Moskvada bunday ijtimoiy uylar yo‘q. Muhojirlar o‘zlari uchun xona yoki kvartirani ijaraga olishadi.
Rayon mavzusiga qaytadigan bo‘lsak, muhojirlar yashaydigan ko‘plab kvartiralar ular tomonidan sotib olingan. Ba'zilarining bozorda do‘konlari bor, ularning hammasi ham kambag‘al emas. Ular mashina sotib olishga, farzandi uchun repetitor yollashga, ta'tilga chiqib, dam olishga qodir.
Biz muhojirlar ko‘proq bo‘lgan rayonlar haqida gapirmoqdamiz, ammo bular turli ijtimoiy guruhlardir. Ularda Yevropadagi kabi jinoyatchilikning yuqori darajasi, ishsizlik muammolari yo‘q. Moskva yoki boshqa shaharlarga kelgan muhojirlar bir joyda to‘plangan holda yashamaydi. Ular shaharning turli joylaridan kommunal uylarni, buzilish dasturiga kirgan uylarni, 5 qavatli uylarning arzon kvartiralarini ijaraga olishadi.
– Ammo muhojirlar o‘z yurtdoshlari, qarindoshlari yonidan uy izlashi bor gap emasmi? Kambag‘al muhojirlar qaysi tamoyillar asosida uy izlashadi?
– Bunday tamoyil yo‘q. Izlanishlar davomida muhojirlarning uyni qanday tanlashini o‘rganganmiz. Ular qarindoshlari, tanishlari yashayotgan joylardan uyni ijaraga olishga intilishmaydi. Chunki, Moskvada bir-biriga yaqin bo‘lgan 2ta kvartirani ijaraga olish juda qiyin.
Bundan tashqari, muhojir ish joyiga yaqin yerdan uy topishga harakat qiladi. Bu bilan transport xarajatlari va politsiya bilan muammolardan qochadi.
– Muhojirlar qanday uy izlashadi? Kvartirami, xonami yoki yotoqmi?
– Bu kim izlayotganiga bog‘liq. Agar yaqinda kelgan yolg‘iz inson bo‘lsa, unga yotoq bo‘lsa yetarli. Shunchaki, tunab qolish uchun. Keyinroq do‘stlari bilan sherikchilik asosida boshqa uyni ijaraga oladi.
Ba'zan birlashib, bir necha odam bir kvartirada yashaydi. Kvartiralarni oilaviy ijaraga olishadi. Ba'zan boshqa xonalarini muhojirlarga ijaraga berishadi.
– Aytishlaricha Moskvada qirg‘izlar uchun maxsus ko‘chmas mulk agentliklari bor ekan.
– «Qirg‘iz» riyeltorlari bir necha yil oldin paydo bo‘lishdi. Ularda ko‘zga ko‘rinarli ustunlik bor: o‘z mijozlarining talabi va ijaraga beruvchilarning xohishini yaxshi bilishadi.
– Ya'ni ko‘plab ijaraga beruvchilar e'londa «faqat slavyanlar uchun» deb yozib qo‘yishini bilishadimi?
– Ha, albatta. Yaqinda uch xonali kvartiraning bir xonasida singlisi bilan yashayotgan qirg‘iz ayoli bilan gaplashdim. Bu kvartiraning yana bir xonasida 2 farzandli oila, ikkinchi xonasida 1 farzandli oila yashar ekan. Bu juda og‘ir. Qirg‘iz ayoli 2 oydan beri shu rayondan boshqa kvartira izlab topolmayapti. Chunki ijaraga beruvchilar ularning qirg‘iz ekanini bilgach, aloqani uzib qo‘yisharkan. Vaholanki bu ayollarning daromadi yaxshi, alohida kvartirada yashash imkoniyati bor.
Mana shunday holatlarda «qirg‘iz» riyeltorlari foyda berishi mumkin. Chunki ular kim bilan nima haqda gaplashishni, odamlarni qanday ko‘ndirishni yaxshi bilishadi.
– Muhojirlarning «o‘z» yotoqxonalari bormi?
– «O‘z» deyish menimcha to‘g‘ri emas. 2012 yilda izlanish boshlaganimda, shunga o‘xshash yotoqxona bilan ishlaganman. Bu Moskva markazidagi eski bolalar bog‘chasi edi. U yerda qo‘shni hovilarni supuradigan odamlar yashagan. Ular birgalikda mehnat qilishgan, birga yashashgan. Hozir bu bog‘cha buzib tashlangan.
– Masalan, badavlat o‘zbek, qirg‘iz yoki tojik biror binoni ijaraga olib, unga karavotlarni qo‘yib, o‘z yurtdoshlariga ijaraga berishi mumkinmi?
– Bunaqasini ko‘rmaganman. Ba'zan ish beruvchilar ishchilar uchun yotoqxona qurishadi. Bunday binolar ish joyiga bog‘langan, o‘z-o‘zidan mavjud emas.
– Savdo markazlari haqida gapirdingiz. Muhojirlar to‘planadigan boshqa nuqtalar ham bormi? Masalan masjidlar?
– Masjidlar – birinchidan, faqat erkaklar to‘planadigan joy. Ikkinchidan, faqat diniy ko‘rsatmalarga amal qiladiganlar uchun. Ammo sobiq ittifoq hududidan keladiganlarning hammasi ham unday emas. Shu tufayli masjidga borish – muhojirlarning ma'lum bir qismi qiladigan ish.
Umuman olganda esa mehnat muhojiri Moskvaning quyi ijtimoiy maqomga ega har qanday fuqarosi infratuzilmasidan foydalanadi.
Ular «Pyaterochka» va «Diksi»ga, savdo markazlariga borishadi. Chunki u yer chiroyli, qulay, arzon ovqatlanish mumkin. Magazindan kola olish, kafeda tovuq qanotini yeyish mumkin.
Kuzatib ko‘ring: yakshanba kunlari yirik savdo markazlarining restoran hovlilarida o‘rta osiyoliklar oilasi, do‘stlari bilan borib ovqatlanishadi, dam olishadi. Bu birgalikda to‘planib, suhbat qurish uchun yaxshi imkoniyat.
– «Birgalikda» dedingiz. Muhojirlar bilan mahalliy aholi o‘rtasidagi nikohga misol keltira olasizmi? Umuman olganda, ular moslashib ketishga harakat qilishadimi yoki yo‘qmi?
– Men moskvalik erkakka turmushga chiqqan muhojir ayollar bilan suhbatlashganman. Biri Qirg‘izistondan kelgan, turmushidan ajralgan ayol. Moskvada kommunal xo‘jaligi sohasida ishlab, xotinini yo‘qotgan va shu sohada ishlayotgan erkakka turmushga chiqqan. Ammo erkakning oilasi ularning turmushiga yomon munosabatda bo‘lgan, natijada ayol uydan ketgan... Xullas, turmushi buzilgan.
Ikkinchi holat ham shunga o‘xshash. Boshqa holatlarni eslolmayman. O‘rta Osiyodan kelayotgan muhojirlarning ko‘pchiligi yo oilalik bo‘ladi yoki shu yerda tanishib, oila qurishadi.
– Tanishuvlar qanday yuz beradi?
– Ikki yil oldin Qirg‘izistondan Moskvaga kelgan juftlik bilan gaplashdim. Yigit va qizning ota-onasi 10 yildan beri Rossiyada yashamoqda. Yoshlar ularning oldiga ishlagani kelgan. Shunchaki ko‘chada tanishib qolishgan. Yonma-yon turgan uylarda yashayotganini bilib qolishgan. Ota-onalar ularning munosabatiga qarshi bo‘lgan, chunki Qirg‘izistonning boshqa-boshqa viloyatlaridan bo‘lishgan. Bu ular uchun muhim ekan. Ammo keyin oilalar uchrashib, gaplashib olishgan, umumiy qiziqishlar borligi aniqlangan. Yoshlar ham bir-biriga ko‘ngil qo‘yishgan. Natijada to‘y bo‘lgan.
– Ya'ni muhojirlar avvalo o‘z millatiga mansublar bilan munosabat o‘rnatishga intiladimi?
– O‘zgalar ularni qabul qilarmidi? Bu yoshlarning muloqot doirasi qanday? Qiz kun bo‘yi o‘ziga o‘xshagan, Markaziy Osiyodan kelgan ayollar orasida idish-tovoq yuvadi. Rus yigiti unga nazar solarmidi? Yigit esa magazinda yuk tashiydi va unga ikkinchi nav odamdek muomala qilishadi. Rus qizi unga e'tibor bergan bo‘larmidi?
– Moskvada markaziy osiyolik muhojirlar uchun nikoh agentliklari, tanishuv xizmatlari bormi?
– Bunday agentliklarni bilmayman. Tanishuvlar odatda tasodifan, ijtimoiy tarmoqlarda, «VKontakte»da yoki aytaylik qirg‘iz diskotekalarida tasodifan yuz beradi.
– Moskvada o‘zbeklar yoki tojiklar uchun ham shunday joylar bormi?
– Ishonchim komil emas. Gap shundaki, Moskvada qirg‘izlarning infratuzilmasi ancha rivojlangan. Chunki ular orasida Rossiya fuqaroligini olganlar, o‘z kompaniyalari, firmalarini tashkil qilganlar ko‘p.
Bundan tashqari, Qirg‘iziston – YeOII a'zosi. Bu esa shu mamlakat fuqarolariga hujjatlarni rasmiylashtirish va ishga kirishni yengillashtiradi. Siz «qirg‘iz klinikalari» haqida eshitgan bo‘lsangiz kerak?
– Keling «qirg‘iz» klinikalari haqida gaplashamiz. Ular nima uchun kerak? Muhojirlar davlat klinikalariga murojaat qilolmaydimi?
– Albatta, murojaat qila oladi. Ko‘pchiligida majburiy tibbiy sug‘urta ham bor. Xususiy klinikaga ham borishlari mumkin. Ammo gap shundaki, bu klinikalarda ularga muhojir, «ikkinchi nav odami» sifatida, mensimasdan qarashadi, muomala qilishadi. Bu ularga yoqadi deysizmi?
«Qirg‘iz» klinikalarida oddiy shifokorlar ishlaydi, u yerda xalq tabobati yo‘q. Oddiy ginekolog, oddiy urolog, oddiy stomatolog va xirurg, ya'ni yosh muhojirlarga kerak bo‘lgan mutaxassislar bor. Va ularning bari – qirg‘iz.
Muhojirlar shu joyga borishadi, chunki bilishadi: ularni kutishyapti, u yerda hech kim ularni kamsitmaydi. Ularga qimmat bo‘lmagan dorilarni tanlashda yordam qilishadi. Moskvada davolanish imkoni borligi yoki vataniga qaytishi kerakligini aniqlashadi. Homiladorlarga yordam berishadi.
Tug‘ishga keladigan bo‘lsak, ko‘plab muhojir ayollar vataniga qaytib ketadi. Chunki homilador ayol uchun Moskvada yashash qimmatga tushadi. Ishlash esa og‘ir. Chaqaloq uchun sharoitlar ham yetarli emas.
Agar muhojir ayol Rossiyaning tug‘ruqxonasiga kelsa, yuqumli kasalliklar bo‘limiga yotqiziladi. Chunki uning qo‘lida zarur tahlillar topshirilgani qayd etilgan tibbiy karta yo‘q.
– «Qirg‘iz» klinikalari faqat qirg‘izlar uchun ishlaydimi?
– Barcha muhojirlar uchun ishlaydi. Ammo u yerga asosan markaziy osiyoliklar borishadi. Ba'zi belaruslar tish davolatish uchun borganini ko‘rganman, chunki arzon. Stomatologlar esa qo‘shni uylardan nafaqadagi buvilar kelishini aytishgan.
|
XULOSA
Kasb-hunar
kollejlarida umumiy
ta’lim
fani
sifatida
o‘qitiladigan
fizika
kursining maqsadi, fizikadan fundamental bilim berish, fizik hodisalarni va olamning
91
|
Markaziy bank O‘zbekiston Respublikasidagi banklarda hisob raqam ochish to‘g‘risidagi qarorga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritildi
Norma
uz internet-nashrining aniqlik kiritishicha, endilikda bankda hisob raqam ochish uchun instruksiyada ko‘rsatilgandan boshqa qo‘shimcha hujjatlar qabul qilinishi qat'iyan taqiqlanadi
Ilgari O‘zbekiston qonunchiligiga muvofiq ba'zi vaziyatlarda tegishli qo‘shimcha hujjatlar ham so‘ralishi mumkin edi
Qayd qilinishicha, endilikda yuridik shaxs biror bankdan hisob raqam ochganidan keyin boshqa bir bankdan ikkilamchi depozit sifatida milliy va xorij valyutasidagi yangi hisob raqam ochishi mumkin bo‘ladi
Faqat buning uchun ro‘yxatga olingan hududdagi soliq idorasini xabardor qilish kerak bo‘ladi
Qaror bo‘yicha belgilangan boshqa o‘zgarishlar manbada ko‘rsatib o‘tilgan
|
Mamlakatimizda ishlab chiqarilgan mahsulotlar va ko‘rsatiladigan xizmatlarning tashqi va ichki bozorlarda raqobatbardoshliligini yanada oshirish, respublikaning eksport salohiyatini ko‘paytirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
3. Sifatni boshqarish tizimlari joriy etilishini muvofiqlashtirish bo‘yicha maxsus ishchi guruh tashkil etilsin.
5. Sinov laboratoriyalariga ega bo‘lgan korxonalar belgilangan tartibda tasdiqlanadigan ro‘yxatga muvofiq laboratoriyada tekshirish va test sinovidan o‘tkazishda foydalaniladigan texnologiya jihozlari, shuningdek butlovchi buyumlar va ehtiyot qismlarni chetdan keltirishda, agar ularni yetkazib berish texnologiya jihozlari yetkazib berish uchun tuzilgan kontrakt shartlarida nazarda tutilgan bo‘lsa, bojxona to‘lovlaridan, shu jumladan qo‘shilgan qiymat solig‘idan ozod qilinsin (bojxonada rasmiylashtirish yig‘imlari bundan mustasno).
6. “O‘zstandart” agentligi xalqaro sifat standartlarini joriy etgan korxonalar reyestrini tashkil etsin va uning ommaviy axborot vositalarida muntazam ravishda e’lon qilinishini ta’minlasin.
7. O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi bir oy muddatda Vazirlar Mahkamasiga texnika sohasi o‘quv yurtlarida “sifat menejeri” yo‘nalishi bo‘yicha mutaxassislar tayyorlash dasturini joriy etish to‘g‘risida takliflar kiritsin.
8. “O‘zteleradio” kompaniyasi va O‘zbekiston Milliy axborot agentligi korxonalarning ishlab chiqarishlarda sifatni boshqarish tizimlarini joriy etish bo‘yicha tajribasini ommaviy axborot vositalarida keng yoritsinlar.
9. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasining Bosh vaziri Sh.M. Mirziyoyev zimmasiga yuklansin.
|
lanayotganlarida yetib keldi. Agar egnida suvoriy liboslari
bo‘lmaganda, ehtimol uni shaharga kiritishmas ham edi.
Qalqonbek bilan Bosqonbek ahdlashgan joylarida—Shohizinda qabristoni ortidagi jarlikda kutib turishar,
lekin
Qashqirdan darak yo‘q edi.
“Nahot aldagan bo‘lsa? Nahot oltinlarni cho‘ntagiga
urib qochgan yo sir-asrorni ochgan bo‘lsa? Yo bil’aks,
Qashqir ham qo‘lga tushib qoldimi?” —Qalandar ming xil
xayolga borar, betoqat bo‘lib, jarlikda u yoqdan-buyoqqa odimlar, lekin g‘ilaydan hamon darak yo‘q edi. Ana,
milt-milt yongan ufq yulduzlari yonida Zuhro yulduzi ham
ko‘rindi, olis-yaqinda xo‘roz qichqirdi. Endi Qashqirning
kelishidan foyda yo‘q. Qalandar qaytishni o‘ylab, otining
ayilini torta boshladi. Lekin shu payt tepada, jar ustida allaqanday sharpa eshitildi, so‘ng, pastga yugurib tushayotgan
ko‘laga
ko‘rindi.
Qalandar
o‘zini panaga
oldi-da,
ko‘laga yaqinlashgach, oldini to‘sdi:
—Bu kim? Senmi, Qashqir?
—Men, darvesh...
Qashqir hansirab to‘xtadi. Qalandar uni yoqasidan ushlab o‘ziga tortdi.
—Tag‘in ne bahona topib kelding, mug‘ambir?..
—Bahona emas, shumxabar, —dedi Qashqir. —U hamon
hansirar, qattiq yugurganidanmi, qo‘rqqanidanmi, o‘pkasini
bosolmas edi.
—Xo‘sh? —dedi Qalandar sabrsizlanib. —So‘zla!
—Mirzo AbuSaid zindondan qochibdi. Ko‘ksaroyda
to‘polon...
—Qachon?
—Buni xudo bilmasa bandasi bilmaydi. Boya kechqurun
shahzoda zindon aylanib yurib bilib qolibdi. Qarasa Mirzo
Abu Sal1d yo‘q. Saroy ostin-ustin. Zindonbegining o‘zi zindon qilindi.
|
Shu bilan birga, bugungi kunda maktabgacha ta’lim muassasalarining ta’lim dasturlari va o‘quv-tarbiyaviy rejalariga qo‘yilgan davlat talablarini takomillashtirish dolzarb masalaligicha qolmoqda
Aksariyat maktabgacha ta’lim muassasalarining moddiy-texnika bazasi zamon talablariga javob bermaydi
Bolalarni maktabgacha ta’limga qamrab olish ko‘rsatkichi hamon pastligicha qolmoqda
|
Surxondaryo viloyatida “Ozodbek Munisabonu” xususiy korxonasiga tegishli 32 gektarlik anor bogʻi orasiga 22 gektar maydonda ekilgan qovunning “Dakaro” navi pishib yetildi.
Bugungi kunda u ichki bozorga chiqarilyapti. Shuningdek, xorijga eksport qilish uchun tayyorgarlik koʻrilmoqda.
Surxondaryo iqlimiga mos ushbu qovun navi mart oyida ekilib, may oyida hosilga kirdi. Shu kungacha uch marta oʻgʻitlanib, toʻrt marta sugʻorildi. Qovun vazni oʻrtacha 2–2,5 kilogrammgacha yetadi. Qovun ekilgan maydonda egat oralariga plyonka yopilgan. Bu usulda namlik yaxshi saqlanadi hamda ildizi qurib qolishini oldini oladi.
Qovunning oʻsib rivojlanishi uchun qulay harorat 25–30 daraja issiq harorat
.
|
qarorini anglatishi lozim, lekin u galga solyapti. Bu bilan o‘z
payiga bolta urayotganini nahot sezmasa?! U Inglistondan ham
cho‘chiyapti. Inglistonning ilgarigi kuchi yo‘q hozir. Shimolda
inglisning
tinchini
Rusiya buzgan.
Hindistondagi
g‘alayonlardan joni halak. Lashkarining borim Afg‘onistonga tashlay
olmaydi. Sarhaddagi qabilalarga qurol berilsa, ular ikki yuz
ming askar bilan bosh ko‘tarishi mumkin. Amir buni tushuna
olmayapti. Unga kim tushuntiradi? Nasrulloxonmi? Amirnmg
gangib turishi unga foyda emasmi?
Tarzi bu muammolar xususida ko‘p o‘yladi. Savollar go‘yo
katta daryo o‘zani-yu, javob esa irmoqdan jildirab keluvchi suv edi.
U Omonulloxonmng xatti-harakatidan ham xavotirda edi.
Noib al-hukumaning shahar kezishi amirga xush yoqmaydi,
qahrini uyg‘otadi. Bunga shak-shubha yo‘q. Ammo Tarzi bundan emas, shahar kezayotgan amirzodaning falokatga uchrab
qolishidan cho‘chiydi. Kuyovi bugun ham odmi kiyimda yolg‘iz
o‘zi shaharga chiqib ketibdi. Oxiri baxayr bo‘lsin.
Mahmudbek Tarzi o‘zini ovutish uchun gazetiga tayyorlangan
xabarlarni qayta o‘qiy boshlaganida xonaga kuyovi kirib keldi.
— Xorun ar-Rashidning safarlari qutlug‘ o“tdimi? —dedi Tarzi kinoya bilan.
— Sovarlar’da bo‘ldim, Ingliston sari ot qo‘yishga tayyor ular.
— Inglistonni birgma risale? bilan mahv eta olish mumkinligini bilmagan ekanman. — Omonullo kulib yubordi.
—Noroziligingizning boisini bilolmayapman?
— Xatti-harakatingizning amirga xush kelishiga ishonchim
yo‘q.
—Amir meni Jalolobodga chaqirib olib, Kobulga Inoya-tulloxonni noib qilib taymlaydi.
Bu Xudoga ham, bandaga
ham ayon. Xo‘sh, shunday bo‘lsa nima? Men amirzodaman.
Padarimga tobe fuqaromng dilidagim bilib olsam yomonmi?
Lashkar maoshming ozligidan norizo, fuqaro begor’dan norizo,
’ Otliq askarlar.
? Otliq polk.
’ Majburiy mehnat.
43
|
Bu vaqt davomida Myuller 195 ta gol urdi va ko‘plab sovrinlarni qo‘lga kiritdi
30 yoshli hujumchi ko‘p yillardan beri jamoasining asosiy o‘yinchisi bo‘lib kelmoqda
U tartibli, mehnatsevar va vatanparvar futbolchidir
Myuller taktik jihatdan mohir o‘yinchi bo‘lib, istalgan himoya chizig‘ini ojiz qoldirishga qodir
Mats HummelsMats Hummels bolaligidan “Bavariya” tizimida bo‘lgan
Murabbiylar unda g‘ayrioddiy nimadir borligini ko‘ra olgan va unga imkoniyat bergan
Biroq “Bavariya” o‘z tarbiyalanuvchisini Dortmundning “Borussiya”siga sotishga qaror qiladi
Hummels “Borussiya”da ham o‘z o‘rnini topadi va ikki bor mamlakat chempionligiga ega chiqadi
Shundan so‘ng u ma’lum muddat “Bavariya”da o‘ynaydi va u bilan Bundesligada uch marta g‘olib bo‘ladi
Ayni paytda esa u yana “Borussiya”da to‘p surmoqda
Hummelsning boshqalardan ajralib turadigan jihatlari – ikkinchi qavatdagi ustunlik, “podkat” va to‘g‘ri pozitsiya tanlay olishdir
Boshqa maqolalalar:Yanada ko‘proq futbol va sport yangiliklaridan boxabar bo‘lishni istasangiz, “Daryo”ning Telegram’dagi rasmiy sport kanali — @Daryo_Sport24’ga obuna bo‘ling!
|
F
2. O‘z tabiatiga ko‘ra, ixtiyoriy qilmishlar.
—
Jamiyat hayotida adolatsiz, nohaq ishlarning juda ko‘p
V
qismi insonlarning ixtiyoriy, tabiatidagi mayl-istaklar
(illatlar) bilan bog‘liqdir.
Inson tabiiy mayl-istaklari ham ikki xil:
1. Oqilona, mayl-istaklar.
2. Aqlga zid (jamiyat uchun zararli) mayl-istaklar.
Oqilona mayl-istaklarga quyidagilar kiradi:
1. Sog‘liqni yaxshilash uchun kuch-quvvatli bo‘lish.
2. Imkoni yetganicha toza taomlarni yeyish.
3. Ma’lum miqdorda mol-mulkli bo‘lish.
4. Oila qurib, farzandlarga ega bo‘lish.
5. Ota-onaga, yaqinlarga moddiy va ma’naviy yordam berish.
b. Yaxshi do‘stlar orttirish.
7. Iste’dodi, mehnati bilan obro‘, shuhrat qozonish va
boshqalar.
Arastu fikricha, aqlga zid mayl-istaklar quyidagichadir:
1. Ixtiyoriy yomonlik qilish.
2. Tabiiy ehtiyoji sababli uyat ishlar qilish.
3. Birovlarning (ko‘pincha kattalar, xo‘jayinlarning)
zo‘rlashi bilan birovlarga yomonlik qilish.
4. O‘z odatiga ko‘ra yomonlik qilish.
5. Birovlarning yomon fikriga qo‘shilib ish qilish.
b. Jahl-g‘azab ustida yomonlik qilish.
7. Ehtiroslar (tuban ehtiroslar)ga berilib, yomonlik
qilish.
Arastu nohaq ish qiluvchilarning ruhiyatini shu qadar
teran, chuqur tahlil qiladiki, (psixoanaliz) bu haqdagi
fikrlari kelgusi asrlarda yashagan ruhshunoslar uchun ham
qimmatli ilmiy manba sifatida xizmat qiladi.
Ba’zilarning falonchi yoshlik qilib, shu xatoga yo‘l qo‘ydi,
aslida u yoshligi sababli emas, jahl-g‘azab va ehtiroslari
tufayli yomonlik qiladi. Kambag‘allar boy bo‘lay deb,
boylar aysh-ishratda yashay deb, nohaq ishlarga, jinoyatlarga
324
|
Ye.!
g FC)
FC)
Yo.s
FC)
Ye! 262! “F(CI)
29708)
ET
TOI)
N
N
N.i
i 7
Ya ;
Ye!
"V
VI
m
V!
“R
Keten bilan siklopentadiyen reaksiyasida ham biradikal hosil
bo‘ladi. Nur ta’sirida keten quyidagi biradikalga o‘tadi:
SN=S=0— SN—S=0
U siklopentadiyen bilan ta’sirlashadi va nisbatan barqaror bi-radikal
1 ga o‘tadi:
Sa 2
—2
Biradikal
(1) ma’lum darajada barqaror bo‘lganligining sababi, uning juftlashmagan elektronlari delokallashgan. Delokalla-shish halqa
va karbonil guruhning «-elektronlari hisobiga ro‘y
beradi va bitsiklo (2,3,0)gepten-b-on-3 ni hosil qiladi. Ayrim paytlarda reaksiyaning borishiga fazoviy omillar ham ta’sir qiladi.
Masalan, tetrafenilbutatriyen quyosh nuri ta’sirida faqat simmetrik siklobutan halqasining hosilasini beradi:
2(S6M5)2S—
S—S =S(SN;)2— = (S6N5)2S—S—S=S(SaN)2
(SoN5)2S=
S—S-=S(SN5)2
Metilenmalon efir ham xuddi shunday dimerlanadi. So‘ngra di-merni gidrolizlab, dekarboksillashga uchratilsa, trans-siklobu-tandikarbon kislota hosil bo‘ladi:
2(S6
5 OOS))S=SN; —= (SoN5OOS)2S — CH»
«im
Sne-S(SOOSN5))
- noos-SN—SNg
SNg-SN-SOON
Diazometan molekulasi uglerod atomining elektron zichligi ort-N.O"
—2S0). —4S)N.ON
148
|
Qiz indamadi, lekin qo‘lidagi ichimlikni maydalab ho‘plar ekan, raqs maydonchasiga qarab o‘girilib oldi
Ustidagi ohori ketgan sariq ko‘ylakda u g‘oyat ma’suma ko‘rinar edi
|
12.8.2.
pacтeний ...............шшшшш
aa нш иши нтaтиkш aи kиkиниkиkиннт иши,
Bлияниe
kлимaтa
нa
pacпpocтpaнeниe
бoлeзнeй
pacтeний,............ш.шшшшшaвшaшиитaшинa
aи apш ишини kишини ka шин
ГЛABA 13. AГPOMETEOPOЛOГИЧECKИE
13.1.
13,2.
13,3.
13.4.
13.4.1.
13.4.2.
13.5.
13.6.
13.7.
13.7.1.
13.7.2.
13.7,.3.
13.7.3.1.
13.8.
13.8.1.
HAБЛЮДEHИЯ
Ocнoвнъмe зaдaчи aгpo и гидpoмeтeopoлoгичeckиx
cтaнции
и
пocтoв,
пpивлeчeнниx
k
aгpoмeтeo-poлoгичeckим нaблюдeниям.................шaaaaннгaн
Mecтoпoлoжeниe
нa
пoлe
мeтeopoлoгичeckиx
cтaнций и aгpoмeтeopoлoгичeckиx пocтoв. Cocтaв
и cpokи нaблюдeний зa пoгoдoй..........шшшшш
Пpoгpaммa
и
cocтaв
aгpoмeтeopoлoгичeckиx
HAOJMOJICHMA.........
0 olon oina ooo non n von nan nun unn noniga
Bмбop, opгaнизaция aгpoмeтeopoлoгичeckиx нaб-людaтeлънъx yчacтkoв и пpoвeдeниe нaблюдeний..
Пpинципъ вибopa нaблюдaтeлъниx yчacтkoв.......
Bмбop aгpoмeтeopoлoгичeckoгo нaблюдaтeлънoгo
yчacтka c yчeтoм мexaничeckoгo cocтaвa пoчвъл.....
Haблюдeния
нaд тeмпepaтypoй
пaxoтнoгo
cлoя
ПOЧBЪ.............шшaaшaши
шинa тaни инaи kиpи kиpитa aииaфa иa
Haблюдeния нaд ocaдkaми.....................шaaaaнгaи
Bизyaлънмe и инcтpyмeнтaлБнмe нaблюдeния нaд
влaжнocтъю ПOoчвъ..........ш шиш
Bизyaлънмe нaблюдeния
зa влaжнocтъю вepxниx
CJOEB MOYBII........................2222svs08
0 yov vn n naninini
aa
Инcтpyмeнтaлънъиe нaблюдeния нaд влaжнocтъю
ПOЧBБ......шишиaшшaш
ин
иши
Cocтaв и cpokи нaблюдeния в тeплмй и xoлoднoй
пepиoд Гoдa................шшшшшaнишнин
kишини шaшaиkaaaakaaиз
Cocтaв и cpokи нaблюдeния нaд фeнoлoгичeckими
фaзaми paзвития и иx пpизнakи..................ш
Пpoвeдeниe
нaблюдeния
нaд
фeнoлoгичeckими
фaзaми
нa
aгpoмeтeopoлoгичeckoм
нaблюдa-тeлънoм yчacтke
мeтeopoлoгичeckиx cтaнций
и
465
311
314
317
319
321
321
322
324
325
326
326
329
330
330
332
|
7
Ivanov Yu.N.idr. Ekonomicheskaya statistika. M.: INFRA —M, 2002.
7. Nabiyev
X.
va
boshqalar.
Makro-mikroiqtisodiy
statistika.
M.:
O‘zb.
Yozuvchilar uyushmasi Adabiyot jamg‘armasi nashriyoti, 2004.
8. Soatov N.M Statistika. Darslik. T.: A Sino nomli tibbiyot nashriyoti, 2003
9. Xudayberdiyev U., Statistika. Samarqand, SamISI, 2005.
10.Shodiyev X. . Hamroyev M. Moliya statistikasi.T.: A. Sino nomidagi tibbiyot
nashriyoti., 2002.
11. Yaqubov
N.O.
va
boshqalar.
Balans
muammolari.
T.:
O‘zbekiston
Yozuvchilar uyushmasi Adabiyot jamg‘armasi nashriyoti, 2004
12. Xudayberdiyev U.X. Makro-mikroiqtisodiy
statistika.
Ma’ruzalar matni.
Samarqand, SamlSI, 2005.
Mavzu XVI. TASHQI IQTISODIY FAOLIYAT
STATISTIKASI
Reja:
1. Tashqi iqtisodiy aloqalar tushunchasi.
2. Tashqi iqtisodiy faoliyat ko‘rsatkichlari.
1. Tashqi iqtisodiy aloqalar tushunchasi
Jahon hamjamiyatidagi mamlakatlar turli xil iqtisodiy rivojlanishda. Barcha
mamlakatlar
o‘zaro
iqtisodiy
aloqada
bo‘ladi.
Bunday
aloqalar
tovarlar
va
xizmatlar muomalasi, tushum va boshqa xizmat ko‘rsatish turlari bo‘lishi mumkin.
Mamlakatlarning tashqi iqtisodiy aloqalarida tashqi savdo asosiy o‘rinni egallaydi.
Tashqi
savdo
eksport
va
importdan
iborat.
Tashqi
savdoga
mamlakatda
tayyorlangan tovarlarni sotish,
olib kelingan xomashyo yoki tovarlarni qayta
ishlab, eksportga chiqarish kiradi. Importga esa, shu mamlakat ichida iste’mol
qilinadigan tovarlarni sotib olish, tovarlarni qayta ishlash uchun xomashyo, yarim
tayyor mahsulot sifatida sotib olish kiradi. Umuman, tovarlarni tashqari savdoda 2
xil hisobda olib boriladi: 1) umumiy 2) maxsus hisob.
Maxsus hisobda tovarlar qayta ishlanib, sotilishi lozim bo‘lganlar hisobga
olib
boriladi.
Tashqi
iqtisodiy
faoliyatga savdodan
tashqari,
turli
xil xizmat
ko‘rsatishlar ham kiradi. Bu xizmatlarning asosiylari transport xizmati, sug‘urta
xizmati va ma’lumotlar xizmatidir. Transport xizmatlariga transportning barcha
turlari bo‘yicha, temiryo‘l, dengiz-havo yo‘llari bo‘yicha bo‘ladigan xizmatlar
kiradi. Sug‘urta xizmatiga mamlakatlarning sug‘urta kompaniyalarining chet
el
109
|
BUNCHALAR SHIRIN
Ishqdan yupanch izladim.
Tatib gulgun mayidan
Lov-lov yondi yuzlarim.
Navolandi so‘zlarim.
Bunchalar shirin bu on
bo‘ylaringdan-ey, rayhon.
Orzumand ko‘nglim–osmon.
Nur sochib kirdim-u oy?
Yursam yo‘lim charog‘on,
Kulsam, to‘kilar rayhon,
Bunchalar shirin bu on,
bo‘ylaringdan-ey, rayhon.
Kuylab-kuylab o‘tarman.
Ishq hayotning gulidir
Dastalab, ko‘z tutarman.
Vasling xumor etarman.
Bunchalar shirin bu on,
bo‘ylaringdan-ey, rayhon.
99
|
To‘pni bir qo‘llab uzatish
26
|
Radiochastotali diapazondagi elektromagnit nurlanishdan himoyalanish uchun qurilma | infoCOM.UZ
Radiochastotali diapazondagi elektromagnit nurlanishdan himoyalanish uchun qurilma
O‘zbek olimlari Tashpulatova Guzal, Magay Modest va Xamidova Gulozodlar radiochastotali diapazondagi elektromagnit nurlanishdan himoyalanish uchun qurilma ishlab chiqdilar. Odamlarni elektromagnit nurlanish va shovqindan himoyalash uchun mo‘ljallangan deraza oynalari o‘rnini qoplovchi jalyuzi ko‘rinishidagi ekranlar sifatida qo‘llaniladi. Ixtironing vazifasi qurilmadan foydalanishda qulaylikni oshirish, zararli shovqin ta’siridan himoyalanishni yaxshilashdan iborat.
Mualliflar — ushbu qurilma uchun № FAP 01105 raqamli patent oldilar.
« Yong‘inga qarshi avtomatika vositalarini, qo‘riqlash signalizatsiyalarini, yong‘indan darak beruvchi va yong‘indan saqlovchi signalizatsiyalarni loyihalashtirish, montaj qilish, sozlash, ta’mirlash va ularga texnik xizmat ko‘rsatishni litsenziyalash
Farxod Umarxodjayev, Aloqa, axborotlashtirish va telekommunikatsiya texnologiyalari sohasida nazorat bo‘yicha davlat inspeksiyasi boshlig‘i bilan suhbat »
|
—
davlat
boshqaruvi
tizimining
markaziy,
viloyat,
tuman,
shaharorganlari
o‘rtasida
to‘g‘ridan to‘g‘ri
va
aks
axborot
va
boshqaruvaloqalarining tezligi pastligi;
–
boshqaruv
organlari
va
fuqarolar
o‘rtasida
axborot
taqdim
qilishtizimi
va axborot kanallarining yo‘qligi kabi muammolarni hal
etishmumkin.
AKTni davlat boshqaruvi tizimiga joriy qilish zarurligi
bugun
hechkimda
shubha
tug‘dirmaydi.
AKTni
davlat
boshqaruvi
sohalariga
joriyqilishning samaradorligi va foydasini quyidagi jihatlarda ko‘rib
chiqishmumkin:
—
birinchidan,
davlat
xizmatchilari
faoliyatining
texnik
darajasibo‘yicha.
Bu
mehnat
unumdorligining
oshishi
va
ish
jarayoni
chiqimlariningpasayishiga,
shuningdek,
ular
faoliyatiing
tashkiliy
madaniyatningyaxshilanishiga sabab bo‘ladi.
—
ikkinchidan,
tahliliy
ishlar
texnologiyalarini,
demak,
boshqaruvqarorlarini tayyorlash, qabul qilishni tubdan takomillashtirish
bo‘yicha.Bunda AKT axborotlarni tezda yig‘ish, qayta ishlash, umumlashtirish
vaboshqaruv
qarorlarini
qabul
qilish
uchun
taqdim
etish,
shuningdek,
ishjarayoni sifatini boshqarish: ish jarayonida rejalashtirish, monitoring
varesurslar
(ishchi
kuchi,
moliya
va
boshqalar)
sifatini
nazorat
qilishimkoniyatini beradi.
—
uchinchidan,
o‘zaro
axborot
almashish
asnosida
qiyin
komplekslimuammolar
yuzasidan
tez
va
sifatli
qaror
qabul
qilish
imkonini beruvchimuassasalararo
aloqa darajasini oshiruvchi mexanizm
sifatida.
Markaziyhokimiyat
organlariga
strategik
aloqalar
yaratish
imkonini beradi: turlihokimlik, vazirlik va muassasalar hukumat axborot
bazalari
bilanbog‘lanadi.
O‘zaro
axborot
almashish
mexanizmining
yaratilishi turliorganlar bir xil axborot yig‘ishining oldini oladi, bu esa
sarflanayotganvaqktni, inson mehnati va moliyaviy resurslarni tejashga olib
keladi;
—
to‘rtinchidan,
markazdan
turib
vakolat
va
resurslarni
taqsimlashdajoylarda bevosita faoliyat yuritayotgan ijrochilarga to‘g‘ridan to‘g‘ri chiqishvositasi sifatida, ya’ni boshqaruvda ortiqcha tuzilmalarni
qisqartirishimkonini beradi.
Elektron hukumat joriy etishning samarasi boshqaruvunumdorligini
oshirish, davlat xarajatlarini kamaytirish, qarorlar qabulqilish jarayoni
ustidan jamoatchilik nazoratini o‘rnatish orqalikorrupsiyaga qarshi kurash
kabilarda namoyon
bo‘ladi. Mazkur afzalliklarrivojlangan davlatlarni
AKT
davlat boshqaruvi
organlari
faoliyatiningbarcha sohalariga yoyish
bo‘yicha
keng
ko‘lamli
tadbirlarni
amalga
oshirishga,ya’ni
elektron
hukumatni yaratishga undadi.
192
|
Al-Bag‘dodiy o‘limidan oldin cho‘ponlar libosida yurgan va xavfsizligi haqida ko‘p qayg‘urgan - Daryo
03:34, 06.11.2019 57002
Al-Bag‘dodiy o‘limidan oldin cho‘ponlar libosida yurgan va xavfsizligi haqida ko‘p qayg‘urgan
IShID sobiq yetakchisi Abu Bakr Al-Bag‘dodiyning o‘lim bilan yuzma-yuz kelishidan avval, so‘nggi oylarda xiyonat bo‘lishi mumkinligidan tez-tez hadiksiragan, vaqti-vaqti bilan cho‘ponlar kiyimini kiyib yurgan va ko‘proq o‘z xavfsizligini ta’minlash haqida o‘ylagan. Bu haqda Associated Press hamda The Times of Israel ma’lumotlariga tayanib “Izvestiya” xabar tarqatdi.
Xabarga ko‘ra, u tashkilotning o‘zidan boshqa rahbarlari kutilmaganda xiyonat qilishi mumkinligidan cho‘chigan, muntazam ravishda asabiy holatda yurgan va mobil telefonlardan umuman foydalanmagan.
Mavzuga doir: Barisha qishlog‘i aholisi Al-Bag‘dodiyni ipak va matolar sotuvchi savdogar deb hisoblagan
IShID o‘zi egalik qilgan hududlarni boy bera boshlagach Bag‘dodiyning Suriyada bir yerdan boshqa joyga borishi ham mushkullashgan. Dunyoning birinchi raqamli terrorchisi doim xudkushlar kamari bilan yurgan va uxlaganda ham uni yechmagan, atrofidagi odamlarni ham tirik bomba bo‘lishga majburlagan.
Doimiy talvasada yurish va qandli diabet kasalligiga chalingani sababli qonidagi qand miqdorini doimiy ravishda tekshirib, insulin qabul qilib yurgan. Sog‘lig‘i bilan bog‘liq muammo sabab Ramazon oyida ro‘za tutmagan va yordamchilariga ham ro‘za tutishni taqiqlab qo‘ygan.
Mavzuga doir: Tortinchoq bola, ayollarni zo‘rlovchi, birinchi raqamli terrorchi. IShID yetakchisi Abu Bakr al-Bag‘dodiyning hayot yo‘li
Abu Bakr Al-Bag‘dodiy 27-oktabrda Suriyaning Idlib viloyatida AQSh harbiylarining havodan yo‘llagan hujumi natijasida o‘lgan. AQSh prezidenti Donald Tramp Iroq, Suriya, Amerika, Rossiya, Turkiya va kurdlarga operatsiyadagi hamkorlik uchun minnatdorchilik bildirgan va Bag‘dodiyning o‘limi haqidagi ma’lumotni rasman tasdiqlagan. IShID sobiq rahbarining jasadi qoldiqlari dengizga oqizilishi va tashkilot rahbarligini kelib chiqishi turkman millatiga mansub iroqlik sobiq zobit Abdulla Qardosh egallashi taxmin qilingandi. Keyinchalik IShID vakillari ham rahnamo halok bo‘lganligini tasdiqladi va AQShdan qasos olishni va’da berdi. IShID terroristik tashkilotida Bag‘dodiyning o‘rnini Abu Ibrohim al-Hoshimiy al-Qurayshiy egallagan. 4-noyabr, yakshanba kuni Suriyaning Aleppo viloyatida Turkiya harbiylari Bag‘dodiyning opasi 65 yoshli Rasmiya Avad va uning oila a’zolarini qo‘lga olgan.
IShID ekstremistik guruhi jahonning bir qator mamlakatlari va xalqaro tashkilotlar tomonidan “terrorchilik tashkiloti” deb topilgan.
07:42 Bugun 313
06:55 Bugun 2484
05:47 Bugun 3417
Toshkent viloyatida noqonuniy olib kirilayotgan 1254 dona pirotexnika vositasini qo‘lga olindi
04:36 Bugun 3216
Tailandda yangi turdagi dinozavrning qoldiqlari topildi
15:21, 10.11.2019 140856
10:53, 10.11.2019 107281
17:46, 11.11.2019 107230
17:26, 10.11.2019 63129
|
Prezidentimiz Farg‘ona viloyatiga tashrif buyurib, dastlab Farg‘ona-Quva yo‘nalishida yangi barpo etilgan “Farg‘ona anorchilik” mas’uliyati cheklangan jamiyati shaklidagi agrofirma faoli
|
Urushayotgan tomonlarning qurolli kuchlari tarkibiga nokom-batantlar ham kiradi. Ular kombatantlardan farqli ravishda faqat qurolli kuchlarning faoliyatini ta’minlab berish bilan shu-kullanib, faqat o‘zlarini himoya qilish uchungina qurol ishlatishlari mumkin. Nokombatantlarga tibbiyot xodimlari va inden-dentlar tarkibi, harbiy yuristlar, muxbirlar, reportyorlar, diniy shaxslar kiradi.
Nokombatantlarga nisbatan qurol ishlatilishi mumkin emas.
Lekin ular vaziyat ta’siri ostida urush harakatlarida va janglarda qatnashsalar, kombatantlarga aylanadilar. Dushman asirli-tiga tushib qolsalar, ularga ham harbiy asirlar rejimi tadbiq
etiladi (tibbiyot xodimlari va diniy arboblardan tashqari, ular
o‘z vazifalarini bajarishni to‘xtatmaydilar).
Parlamentyorlar alohida huquqiy maqomga ega. Parlamentyor—
harbiy qo‘mondonlik tomonidan dushman harbiy qo‘mondonligi
bilan muzokaralar olib borishi uchun tayinlangan shaxsdir. 1907
yilgi TU Gaaga konvensiyasiga asosan, parlamentyor, unga hamrohlik qiluvchi trubachi, gornist yoki barabanchi, bayroq ko‘tarib
olgan shaxs va tarjimon daxlsizlik huquqidan foydalanadilar.
Parlamentyorning alohida xususiyati oq bayroqdir. Parlamentyor dushman tomonidan qabul qilinishi yoki qaytarib yuborilishi mumkin. Nima bo‘lganda ham u orqaga—o‘z qo‘shini hududiga
qaytish uchun xavfsizlik chora-tadbirlari bilan ta’minlanishi
mumkin. Parlamentyorlarning daxlsizligini buzish yoki ularni
o‘ldirish harbiy jinoyatlar turiga kiradi.
Urush olib borishning usul va vositalarini tartibga solib
turuvchi xalqaro-huquqiy normalar
1907 yilgi GU Gaaga konvensiyasi xurushayotganlar o‘z dushmanlariga ziyon yetkazishning barcha vositalaridan foydalana olish
huquqiga ega emaslari deb nomlanuvchi maxsus normaga ega. Xalqaro gumanitar huquq nuqtayi nazaridan urushni olib borishning
vositalari ruxsat etilgan (huquqqa mos) va ruxsat etilmagan
(huquqqa xilof) vositalarga bo‘linadi.
Huquqqa zid deb urush vaqtidagi
xalqaro gumanitar huquq
tamoyillari va normalariga qarama-qarshi bo‘lgan barcha turdagi
qurol-yaroqlar tan olinadi. Ushbu qurollarga yalpi qirg‘in qurollari, keragidan ortiqroq jabr beruvchi, tabiatga katta, uzoqqa
mo‘ljallangan va jiddiy ziyon yetkazuvchi vositalar kiradi.
Ruxsat etilmagan, huquqqa xilof bo‘lgan vositalar muayyan
xalqaro shartnomalardaman etish obyekti emas. Bular yadroviy,
neytron, radiologik va boshqa turdagi qurollar: infratovush (inA.X. Sandov
XALQARO HUQUQ
|
Kapital
konlariing
qon
krepi:
a—
metall;
6—ankerli;
v—g‘ishtli;
g—
yog‘och
tosh (tabiiy va sun’iy tosh), aralash
K.
k.;
xizmat
muddatiga
qarab—
doimiy va vaqtinchalik K. k.; ish xarakteriga qarab
—bikr,
qayishqoq
(qarshiligi
doimiy
yoki
kuchayib
boruvchi), sharnirli va aralash K. k.;
uzun tozalash zaboylarida ko‘chirish
usuliga qarab—ko‘chma (individual)
va
harakatlanadigan
(mexanizatsiyalashgan va o‘ziyurar) K.k.ga bo‘linadi..
KONVEYER {ingl. sopxeuyeg, sopcheu —
tashimoq); transportyor
—sochiluvchan, donali yoki bo‘lak-bo‘lak yuklarni uzluksiz tashiydigan mashina.
Tortish
va
ko‘tarish
organlarining
turi
K.ni
klassifikatsiyalashning
asosiy belgilaridir. K.ning lentali,
zanjirli, kanatli va b. tortish organi bo‘lgan hamda tortish organi bo‘lmagan (vintli, inersion, vibratsion,
rolikli) xillari bor. Yuk ko‘tarish
organining turiga qarab, K. lentali,
plastinkali,
kurakchali,
aravachali
va b. bo‘lishi mumkin. Eng keng tarqalgan
K.lar:
1—5 m sek
tezlik
b-n
harakatlanadigan yuk ko‘tarish organi
rezina
yoki
po‘lat
lentadan
iborat
lentali;
yuk ko‘tarish organi alohida sharnirli biriktirilgan plastinalardan iborat
po‘lat polotnoli
va
1 mlA sek gacha tezlik b-n harakatlanadigan plastinkali; nov yoki
trubada
1
m) sek
gacha
tezlik
b-n
harakatlanadigan kurakchali zanjirdan iborat kurakchali; zanjirga
biriktirilgan karetkali osma
yuk
tashigichlar;
karetkalari
zanjirdan yuk b-n birga ajralib, strelka bo‘yicha boshqa yo‘lga o‘tkaziladigan
va ish joyida to‘xtaydigan turtkichli
(ular ma’lum programma bo‘yicha avtomatik
tarzda
adresga
yo‘naladigan
karetkalarga
ega
bo‘lishi
mumkin);
karetkalarning
tezligi
45
M min
gacha,
K.ning uzunligi bir necha
km
gacha; og‘ir yakka yuklar tashiladigan
aravachali
(bunda aravacha
tortish zanjiriga ulangan bo‘lib, rels-da 1,2—7,5 m) sek tezlik b-n harakatlanadi); 0,16—0,4 m sek tezlik b-n
harakatlanadigan zanjirlarga osilgan
kovshi
yoki
kajavasi
bo‘lgan
kovshli
yoki kajavali; tashiladigan
yuk truba
ichida aylanuvchi
vint
(shnek)
bo‘ylab
siljiydigan
vintli; yukning turi (sochiluvchan
yoki suyuqligi)ga qarab, aylanish chastotasi 6—300 ayl) min; sochiluvchan
va donali yuklarni tez orqaga qaytadigan
ilgarilanma-qaytma
harakat
|
Uning ta’kidlashicha, haqiqiy ilm egasi, birinchi galda kamtarin
bo‘lmog‘i,
murodga
yetay
desa
«Haq
rizosi»
uchun
ilm
egallamog‘i lozim!’.
Kibr-u havoga berilgan riyokorlar esa ilmdan
benasib, haqiqatdan yiroqdir.
Shoir ilmni kishi qo‘lidagi sha’mga
qiyoslaydi va ilmsizlarni qorong‘ida yo‘l topa olmay yurgan kimsalarga o‘xshatadi, fuqarolarni ilmli, bilimli odamlar gapiga quloq
solishga
chaqiradi.
Faqat
johil,
nodon
kimsalar
haqiqiy
olim
so‘ziga quloq solmaydilar, ularga ilm haqida gapirmoq «tomirsiz
shoxga»
suv
quyish
bilan
barobardir,
deb
yozadi.
So‘fi
Olloyorning
tushuntirishicha,
jamiyat
ma’naviyatining
holati
ayol odob-axloqi bilan o‘lchanadi. Chunki ayol—jamiyat
asosi hisoblangan oila negizini tashkil etadi. Ayol qancha odobli-axloqli, yaxshi fazilatli bo‘lsa, oila shuncha ma’rifatli bo‘ladi. Oila
qancha ma’rifatli bo‘lsa, jamiyat shuncha madaniyatli bo‘ladi. Yaxshi
ayol nafaqat oila, balki dinning kamolotidir. Odobli-axloqli ayollarda
poklik,
vafodorlik,
sadoqat,
qanoat
kabi
fazilatlar jamuljam
bo‘ladi.
Yaxshi
xulq-atvorli
ayol
tiliga
ko‘p
erk
bermaydi.
Uning «suchuk lafzi» xonadonga doimo osoyishtalik bag‘ishlaydi.
Oilada,
ro‘zg‘orda qanchalik tashvish
ko‘p bo‘lmasin,
hayotning
tashvish-u
quvonchlarini
zukkolik
bilan
anglaydigan
oqila
ayol
hech
qachon
qahri-g‘“azabini
sochmaydi.
Bunday
fahm-u
farosatli,
ibo
va
sadoqatda
o‘rnak
xotinlarni,
shoir jannati
ayollar,
deydi. Yomon ayollarni esa shaytonga o‘xshatadi.
So‘fi
Olloyorning
e’tirof etishicha,
har
bir
ayol
quchog‘ida
shayton bor. Ayoldagi shaytoniy «unsurlar»dan hushyor bo‘lishga
chaqiradi. Xotinlarni shariat izmiga solish, ular bilan muomala-munosabatda
erkaklarni дa тya-дaшддo"
bo‘lishga
chorlaydi.
«Nomahram
nazar solgan»
xotinni,
garchi
u
har qancha
«bu-zurgzoda»
bo‘lsada,
to‘rt
oyoqli
hayvonga
o‘xshatadi.
So‘fi
Olloyorning barkamol
inson to‘g‘risidagi
fikr-mulohazalari
yangiqo‘rg‘onlik
(G‘allaorol)
maktabdor
shoir
Ubaydulla
Alamkash tomonidan yanada
rivojlantirildi.
Xususan, Alamkash
faylasuf
shoir
So‘fi
Olloyorning
18
g‘azaliga
muxammas
bag‘ishladi.
XVII
asrning
ikkinchi
yarmi
va XVIII
asr boshlarida musulmon
falsafasida bayon
etilgan
inson
to‘g‘risidagi
fikr-mulohazalarning ratsional asoslarini aristotelizm g‘oyalari bilan mus-
!
Sofi
Olloyor.
Sabotul-ojiziyn.
Toshkent,
1991,
62—72-betlar.
281
|
Erdo`g`on Turkiya xalqini tashlab ketish niyati yo`qligini bildirdi
Turkiya prezidenti Rajab Toyyib Erdo`g`on Istanbuldagi Otaturk nomli aeroportda tarafdorlari olomoni oldiga chiqib, to`g`ridan-to`g`ri efirda davlat to`ntarishidan so`ng ketish niyati yo`qligini bildirdi. Bu haqda, Reuters agentligi, «Gazeta.ru» ga asoslanib, “Daryo.uz” nashri xabar bermoqda.
Shuningdek, u harbiy to`ntarishga bo`lgan urinishni davlatga xiyonat deb baholab, bu qurolli kuchlar saflarida tozalash o`tkazilishiga sabab bo`lishini aytdi.
Uning fikricha, bu aktni harbiylarning kichik guruhi amalga oshirdi. Shuningdek, Erdo`g`on Fathulloh Gulen tarafdorlarining bu ishda qo`li borligini yana bir bora takrorladi.
Uning fikricha, bu aktni harbiylarning kichik guruhi amalga oshirdi. Shuningdek, Erdo`g`on Fathulloh Gulen tarafdorlarining bu ishda qo`li borligini yana bir bora takrorladi.
|
Bachana kulib yubordi.
—
Otaxon,
nega
kulyaptilar
bu
kishi?
—
Bulika
hazrat Ioramga yuzlandi.
—
Gaping to‘g‘ri, Bulika O‘sha johil odaming kapitan qilib tayinlashayotganlarida yo‘q deyishi kerak edi,
hoy
birodarlar,
meni
bu
ishga
aqlim
yetmaydi,
boshqa
odam topinglar, deb to‘g‘risini aytishi kerak edi
—
Ehtimol
aytgandir-u,
lekin
quloq
solishmagandir?
Xo‘p,
deyaver, o‘zimiz yordam beramiz, deyishgandir.
Shuning uchun ham ko‘na qolgan. Innaykeyin, kapitanlik
lavozimidan
voz kechish ham oson ish emas. Buning ustiga, undan oldingisi ham haminqadar odam bo‘lgan...
Sizlarda-chi,
yozuvchilar
orasida
yo‘qmi
bunaqa
narsa?
—
Bulika yana Bachanaga murojaat qildi.
—
Afsuski,
bor.
Bor
bo‘lganda
ham,
tez-tez
uchrab
turadi.
Kechqurun
Bulikaning
oldiga
mayda-chuyda
ko‘tarib
xotini
Sveta
keldi.
U
hamma
bilan
alohida-alohida
salomlashib chiqdi, hammaning oldiga yeguliku-bu narsa
qo‘ydi, keyin adyolning bir chetini qayirib, Bulikaning
oyoq tomoniga omonatgina o‘tirdi.
—Ahvoling qalay, azizim?
—so‘radi
u ko‘ngli sevinch va g‘ururga to‘lib ketgan eridan.
—
Otdayman)
—javob berdi Bulika va gapini tasdiqlash
uchun
pishirilgan
tovuqning
bir
oyog‘ini
qayirib olib og‘ziga tiqdi, hash-pash deguncha go‘shtini ajratib, qoq suyakni xotiniga uzatdi.
—Tiqilib qolmagin tag‘in
—
dedi Sveta sarosimaga tushib.
—
Xotirjam
bo‘l
—
Bulika
tovuqning
ikkinchi
oyog‘ini
ham
yamladi
va
og‘zini
to‘ldirib,
gapida
davom
etdi:
—
Xo‘sh, xotinim qalay, hurmatli Bachana
—Ajoyib
—
Arman qizlari orasida bunaqa go‘zalini uchratmagan bo‘lsangiz kerak-a2
—Yo‘q, uchratmaganman...
— Shunvaqa Xotinim onadan bitta tug‘ilgan)
—
To‘ppa-to‘g‘ri Axir o‘zing ham chakanamassan-da
—
hazillashdi hazrat Ioram.
—
Hali
o‘ynashimni
ko‘rmabsiz).
Naq
huriliqoni
o‘zi— Bulika xotiniga ko‘z qisib qo‘ydi.
—Vaysaqiliging qursish.
—
Sveta yuzini chetga burdi.
346
|
2
Jismoniy shaxsning shaxsiy hayoti to’g’risidagi axborotlar, xuddi shuningdek uning shaxsiy hayoti sirini ochuvchi axborotlar, qonun hujjatlarida belgilangan hollar bundan mustasno
|
ekspert tomonidan belgilangan qiymat, pul mablag’lari bilan to’langan
summa va badalning hozirgi bozor qiymati uning qiymati hisoblanadi.
Agarda ushbu qiymatni aniqlash imkoniyati bo’lmasa, unda olingan
nomoddiy aktivlarning bozor qiymati ishlatiladi. Masalan: agarda patent
korporasiya tomonidan badal sifatida aksiyalarning emissiyasi hisobiga
olinsa, unda ushbu patentning qiymati chiqarilgan aksiyalar kapitalining
hozirgi bozor qiymatida aniqlanishi lozim. Agar chiqarilgan aksiyalar patent
olish uchun chiqarilgan aksiyalarning mos soniga belgilangan bozor
qiymatiga ega bo’lmasa, patent bozor qiymatining isboti, muomala
qiymatining ko’rsatkichi sifatida ishlatilishi kerak.
Joriy hisobda nomoddiy aktiv boshlang’ich bahosi bo’yicha aks
ettirilgan. Olish bahosi, maslahat berish bo’yicha, marketing tadqiqotlari
bo’yicha xarajatlar va boshqa xarajatlarning yig’indisidan tashkil topadi.
Bu xarajatlarning manbasi ustav kapitalga qo’yilgan ta’sis etuvchilarning
a’zolik badallari va faoliyati paytidagi sarflangan xarajatlardir.
Olish manbasiga ko’ra ular har xil baholanadi va quyidagi tartibda kirim
qilinadi:
ta’sis etuvchilar va aksiyadorlar jamiyatining a’zolari tomonidan
ustav kapitaliga qo’yilgan qism (ulush) sifatida;
boshqa yuridik va jismoniy shaxslardan olish paytida olish bahosi
bo’yicha, hamda etkazib berish, o’rnatish va ishlatish uchun tayyorlash
bo’yicha xarajatlarni qo’shgan holda;
tekinga olgan holatlarda ekspert komissiyasining baholashi bo’yicha.
Nomoddiy aktivlarni kirim qilish quyidagi dastlabki xujjatlar asosida
amalga oshiriladi:
foydalanish haqidagi guvohnoma;
patent guvohnomasi;
dastur bilan ta’minlangan ishni qabul qilish dalolatnomasi;
aktivlarni qo’yish haqidagi bayonnoma;
narxni aniqlash haqidagi bayonnoma va boshqalar.
Ushbu xujjatlarda qisqacha ta’rif, boshlang’ich narxi, ushbu ob’ektni
ishlatishning usullari va muddatlari ko’rsatiladi.
Joriy hisobda har bir aktiv uchun alohida hisob – registr kartochkalari
ochiladi, unda yuqorida ko’rsatilgan ma’lumotlar qayd qilinadi.
Nomoddiy aktivlarning boshlang’ich bahosi ularning eskirishlarini
hisoblash va ushbu summani ishlab chiqarish xarajatlariga yoki muomala
xarajatlarining tarkibiga kiritish uchun aniqlanadi. Har oygi eskirish
summalarining miqdori xizmatning muddatidan, daromad olish
muddatidan va aktivning boshlang’ich bahosidan kelib chiqib aniqlanadi.
|
Savol: To'lov shartlari qanday?
A: T / T 30% depozit, va yetkazib berishdan oldin 70%
Balansni to'lamasdan oldin sizga mahsulot va paketlarning fotosuratlarini ko'rsatamiz
|
ko‘proq. Fard,
qit’a, ruboiy syujetiga qaraganda boshqa lirik
janrlarda yozilgan voqeaband she’rlar syujeti bir-biridan
keskin ajralib turadi. Boshqa lirik janrlar deganda biz musam-mat tipidagi she’rlar
va G‘arbiy Yevropadan adabiyotimizga rus
adabiyoti orqali o‘tgan poetik janrlarni nazarda tutamiz.
To‘g‘ri, fard, qit’a
va ruboiylarda
aks etgan kechinma, fikrning o‘sib borishida ham misrama-misra
yo baytma-bayt sodir bo‘luvchi muayyan pog‘onalar borligi aniq sezilib turadi. Bu fazilat shu janr ustalaridan biri bo‘lgan Boburning realistik yo‘nalish bo‘rtib turgan mana bu ruboiysida ham mavjud:
Tole
yo‘qi
jonimga
balolig‘
bo‘ldi,
Har
ishniki
ayladim
xatolig‘
bo‘ldi.
O‘z yerni qo‘yib, Hind sori yuzlandim,
Yerab, netayin
ne
yuz
qarolig‘
bo‘ldi.
Bu ruboiy to‘g‘risida so‘zlaganda, ekspozitsiya,
tugun, kechinma
rivoji va yechim haqida so‘zlash ancha mushkul.
Chunki
u fikr
va
kechinmaning oddiy rivojiga tayanadi, oxirgi misrani
yo baytni
oldingi misralar
yo oldingi bayt mantiqan
tayyorlaydi. Bobur
mazkur ruboiysida tolei yo‘qligini birinchi misrada ta’kidlaydi; ikkinchi misradan ayon bo‘ladiki, u o‘zishlari
va faoliyatida
kelib chiqqan xatoliklarni tolei yo‘qligidan deb tushunadi, birinchi misrada aytilgan tolei yo‘qligi sabablarini ikkinchi misradan boshlab ochib berishga o‘tadi. Uchinchi
misra ko‘rsatadiki,
shoir o‘z mamlakatini tashlab, Hindistonga ketadi. Bu misra to-lei
yo‘qligi sabablaridan
eng muhimini oydinlashtiradi;
to‘rtinchi misra shoirning o‘z xatosini jasorat bilan e’tirof etganligini
ifodalaydi. Bu e’tirof
esa shoir uchun eng
dahshatli
bo‘lgan xulosadan iborat edi. Agar biz bu kechinma—fikrning o‘sib
borishini lirik syujet unsurlari
asosida
qaraydigan
bo‘lsak,
birinchi misra ekspozitsiyadir, chunki u bizni shoir chiqargan asosiy xulosa bilan tanishtiryapti; ikkinchi misra
tugun, chunki
u
yo‘l qo‘yilgan xatoliklar to‘g‘risida
so‘z yurityapti. Biroq o‘quvchi
uchun qaysi xatoliklar haqida
so‘z yuritayotganligi ma’lum emas.
Masala
o‘z javobini kutadi; uchinchi misra—kulminatsiya, chunki
u asosiy xato
o‘z vatanini tashlab ketishdir deb ko‘rsatadi. Shoir esa xuddi shunday xatoga yo‘l qo‘ygan. Ruboiyg‘ing oxirgi misrasi yechimdir, chunki shoir unda o‘zining ona-yurtini tashlab, HinDistonga ketib qolishi xato bo‘lganligini tan olmoqda.
Uyg‘un Ulug‘ Vatan urushi davrida «O‘zbekiston» nomli muxammasini yozdi. Asosiy maqsad, xalqni Vatan himoyasi uchun fashizmga qarshi kurashga
undash edi. Birinchi
bandni ekspozitsiya deb
aytish mumkin. Lirik qahramon bu bandda shu guldiyorda o‘sganligidan armoni yo‘qligi
va unga jonfido qilishga tayyor ekanligini aytgan:
Ey muqaddas guldiyorim, gulshanim, jonim mening,"
Men sening bag‘ringda o‘sdim, yo‘qdir armonim mening,
Sen bilan o‘tmoqda shodon har kun, har onim mening,
|
mizda ko‘p uchraydigan «murchanigoh» iborasini
Shoir
sodda qilib «nimnigoh» tarzida ishlataveradi:
Nimnigohing ko‘z uchidin, turdi mijgon saf tuzub,
Ham bo‘lib, ta’zim etib, yer o‘pdi farmoningda qosh.
:
i
4
Yorning qatli uchun qasd etish—lutf aylashi ham
oshiqni tetiklashtiradi,
unga taskin
beradi. Zeroki,
ma’shuqa ko‘zidan otilgan o‘qlar oshiq qalbini chok etsa, dudog‘ida zuhur etgan shiringuftorlik
unga
jon
bag‘ishlaydi. Yor lablarini ta’riflab xat insho etgan
qalam bol cho‘qigan to‘ti tumshug‘iga o‘xshaydi:
Har qalamkim lablari vasfida tahrir etsa xat,
To‘tidurkim bo‘lur shahd ichra minqori suchuk.
Quyidagi baytda ham o‘zgacha, mutlaqo yangi bir qiyos
mavjudkim shoirning so‘zga zargarona munosabati hay-ratomuzdur:
G‘izo ulmish agar ko‘rsam ko‘zingni ro‘za chog‘ida,
Nexush ulkim qilur bodom ila iftor men yanglig‘,
Farg‘ona
vodiysi xalqlari orasida
ro‘za
kunlari
iftorga bodom qo‘yish yoki iftorda bodom mag‘zi tanov-vul etish an’anasi mavjud. Shoir bu yerda mumtoz she’riyatimizdagi yor ko‘zini—qabog‘ini bodomga o‘xshatish
an’anasini davom ettirgan holda, ana shu taomilga ishora qilib, fikrning qabariq ifodalanishiga erishgan.
An’anaviy tazod, tarse’, g‘ul-u
(o‘ta mubolag‘a), o‘xshatish, tadrij singari qator she’riy va lafziy san’atlardan foydalanishda ham biz go‘zal, betakror baytlar yaratilganligining guvohi bo‘lamiz.
Yor labidagi
qop-qoraxolni kbolga qo‘ngan chibinoga, oshiq boshini
go‘yga,
yor gajagini chavgonga o‘xshatish turli-tuman ko‘rinishlarda zuhur etgan. Bu vorisiylikda ham Amiriy
kashfiyotlar qilishga intiladi:
Boshim go‘y o‘ldi, javlongohidaman benavo qolsam,
Bi hamdilloh joni zorimni pomoli samand etdi,
Boshqa bir o‘rinda boshi
(go‘y), yor gajagi (chavgon)
Ga ilinganidan shod ekanligini izhor etsa, bu o‘rinda
oshiq
yor otlari tuyog‘i ostida
go‘ydek
toptalganidan
shod.
Sutuni, Zebi, Yaktarafa radifli g‘azallarda ham
bir-birini
takrorlamaydigan,
boshqa
san’atkorlar
ijodida
kam
uchraydigan rang-barang tashbehlar
qo‘llanilgan
pa
jozibali
tasvirlar
yaratishga
erishilgan. Yorning oppoq yanog‘idagi qop-qoraxoli momiqday
qor ustidagi qoraqarg‘aga o‘xshaydi. Ammo ana shu hind-u xolyor banogo‘shini ravshan etadi, ya’ni o‘zidan shaffof nur taratadigan mo‘jiza:
Xoli handusi banogo‘shini ravshan ayladi,
Faslday topg‘on kibi zog‘i siyohdin qor «so.
Juda
ko‘p mumtoz shoirlarimiz
yor sochini mushkka,
mushki Xo‘tan tarqatadigan bir mo‘jizaga taqqoslaydilar. Quyidagi baytda Amiriy zulf obrazini
yangicha talqin etgan;
Iki fatton ko‘zung Chin shahridin boj olsa, tong ermas,
Xo‘tan mushkiga tushmish shuhrati zulfingdan ovoza.
Demak, oshiq nazarida uning
yori olamaro
bo‘lib,
zulflarini parishon qilgandan so‘nggina
eng
zo‘r
hid
tarqatadigan Xo‘tan mushki shuhrat paydo qilgan ekan,
ya’ni o‘sha mo‘jizaning manbai yor sochi.
Ba’zan
"shoir oshiq qalbining eng nozik tuyg‘ularini ma’shuqaga xitob, iltijo usullari bilan
ifodalab, muayyan badiiy lavhalar yaratadi. Mana
bu baytda oshiq yoriga xsochingga tarog‘ingni
avaylab
urgin,
ya’ni taragin, chunki uning
har torida
yuz asirning
ko‘ngli bor» demoqchi:
Gar tarar bo‘lsang sochingni chekma beparvo
tarog‘,
Baski bordur yuz asir o‘lg‘on ko‘pgul har tor aro.
|
Modda zichligi (y, mg/mm”) har xil bo‘lgan tolalarning chiziqiy zichligini
yo‘ʻg‘onlik ko‘rsatkichi (r ) bilan solishtirish kerak.
Yo‘g‘onlik ko‘rsatkichi
1 mm” yuzaga 1000 tola moddasining to‘lishi bilan
aniqlanadi.
7—1000-$5.
(2.15)
(2.15) formuladagi S qiymatini o‘rniga (2.14) formulani qo‘yib, quyidagi
formula hosil qilinadi:
1 = 1000-0,001.2 = 2.
(2.16)
A
Y
Yo‘’g‘onlik
ko‘rsatkichining
fizik ma’nosi
shundaki,
tolalar ko‘ndalang
kesimining umumiy yuzasi 1 mm” bo‘lganda, ularning sonini bildiradi.
Ayrim vaqtlarda tolalarning ingichkaligi aniqlanadi, u metrik nomer bilan
ifodalanadi. Metrik nomer Ny, (mm/mg, m/g, km/kg da), tolalar massasining (mg,
g, kg) uzunligiga nisbatidir.
M, = —,
(2.17)
Metrik nomer tolalarning ko‘ndalang kesim yuzasiga teskari proporsional
bo‘ladi, ya’ni metrik nomer katta bo‘lsa, tolalar ingichka bo‘ladi.
Yo‘’g‘onlik va ingichkalik ko‘rsatkichlari o‘zaro teskari tushuncha bo‘lib,
formulalari ham teskari nisbatda yoziladi va o‘lchov birligida farq etadi.
Chiziqiy zichlik bilan metrik nomer orasida quyidagi bog‘liqlik mavjud:
T.M,,
= 1000;
3
3
T=2— м, = 0.
(2.18)
M,
T
Har xil tolalarning ingichkaligini metrik nomer bilan taqqoslab baholashda
ingichkalik ko‘rsatkichi u (1/mm”) dan foydalaniladi.
1
10001000-y
5
T
T
Tabiiy
va kimyoviy
tolalarning
chiziqiy
zichligi,
metrik nomeri
keng
,
(2.19)
miqyosda
o‘zgaruvchan
bo‘ladi.
Tabiiy
tolalarning
yo‘g‘onligi
tabiatdan
shakllangan
bo‘lsa,
kimyoviy
tolalarning
yo‘g‘onligini
ishlatish
maqsadiga
nisbatan rejalashtirib olinadi.
128
|
Bundan tashqari, ovqatning xili, ya’ni uning qanday masalliqlardan
tayyorlanganligi ham ovqatning qanchalik singishiga ta’sir ko‘rsatadi.
Hayvon mahsulotlaridan tayyorlangan ovqatning 96-98
protsenti
singiydigan bo‘lsa, o‘simlik mahsulotlaridan tayyorlangan ovqat atigi
65-85 protsent atrofida singiydi. O‘simlik mahsulotlaridan tayyorlanadigan
ovqatga hayvon mahsulotlari qo‘shib beriladigan bo‘lsa, bunda o‘simlik
mahsulotlarining singuvchanligi ortib, 80-92 protsentga borib qoladi.
Masalan, biror turdagi g‘alladan ozroq qo‘shib tayyorlangan taomdagi
oqsillarning singuvchanligi 7596 ni tashkil etadigan bo‘lsa, shu aralash
ovqatga tvorog ko‘rinishida yana sut oqsili ham qo‘shiladigan bo‘lsa,
taomdagi oqsillarning singuvchanligi 80-8596 gacha ortadi.
Ovqatning singuvchanligiga uning tarkibidagi oqsillar, yog‘lar va
uglevodlarning bir-biriga qanday nisbatda bo‘lishi ham ma’lum darajada
ta’sir ko‘rsatadi. Oqsillar, yog‘lar va uglevodlarning bir-biriga nisbati
1:0, 8:4 atrofida bo‘lsa, ovqat ko‘proq singiydigan bo‘ladi. Buning ma’nosi
shuki, odam bir kecha-kunduz mobaynida 100 g oqsil iste’mol qiladigan
bo‘lsa, shu oqsilning yaxshiroq singishi uchun u 80 g yog“ va 400 g
uglevodlar ham iste’mol qilishiga to‘g‘ri keladi.
Ovqat asosan oqsilga boy mahsulotlardan tayyorlanganda oqsillar,
yog‘lar va uglevodlar ko‘proq singiydigan bo‘lsa, nuqul uglevodlar
bilan ovqatlanganda, oqsillarning singuvchanligi ancha pasayib ketadi.
Ovqatga kaltsiy xlorid qo‘shiladigan bo‘lsa, oqsillar bilan uglevodlar
ko‘proq singiydigan bo‘ladi. Bir xil ovqatni tez-tez eb turish birinchi
galda xuddi shu ovqatdagi moddalarning ko‘p singiydigan bo‘lishiga
yordam beradi.
Bu narsa odamlar hamda hayvonlar ustidagi
tekshirishlarda isbot etilgan. Ayni vaqtda hazm fermentlarida bioximiyaviy
adaptatsiya, ya’ni moslanish hodisasi ro‘y beradi. Boshqacha qilib
aytganda, hazm fermentlari iste’mol qilinadigan ovqat xiliga o‘rganib
qoladi. Odam bir xildagi ovqatni uzoq vaqt iste’mol qilib yurganida
hazm fermentlari o‘sha ovqat moddalariga tezroq ta’sir otkazadi va
ularni yaxshiroq hazm qiladi. Buni turli xalqlarning ovqatlanish usulida
ko‘rish mumkin. Masalan, ba’zi xalqlar (jumladan, o‘zbeklar)ning
sutkalik ovqat ratsionida juda qadim zamonlardan beri qiyin hazm
bo‘ladigan ko‘y va mol yog£i ishlatilib keladigan bo‘lsa, shimolda
yashaydigan ba’zi xalqlarning ovqatida ko‘proq cho‘chqa yog‘i ishlatiladi.
Shunday bo‘lsada, bu narsa odamning umumiy ahvoliga uncha yomon
ta’sir ko‘rsatmaydi. Yana bir misol tariqasida O‘zbekiston aholisi orasida
rasm bo‘lgan paxta moyini dog‘“ qilish usulini keltirib o‘tish mumkin,
buning natijasida bir tomondan, moy tarkibida uchraydigan zaharli
modda-gossi pol parchalanib ketadigan bo‘lsa, ikkinchi tomonidan,
66
|
Pитмoи мeлoдия в эпичeckиx, лиpичeckиx и дpaмaтичeckиx
пpoизвeдeнияx.
139
Глoccapий
Литepaтypм
176-
|
"Javelin" (dan (nayza birlashtirilgan qurol)
Amerikaning koʻchma tanklarga qarshi quroli, Zirhli va past tezlikdagi transportlani yoʻq qilish uchun yaratilgan.
1986-yildan beri ishlab chiqilgan. 1996-yilda AQSh armiyasi tomonidan qabul qilingan. U Iroq va Rossiya-Ukraina urushlarida, shuningdek, boshqa bir qator qurolli toʻqnashuvlarda muvaffaqiyatli ishlatilgan.
Eksport uchun yetkazib beriladi. Oltita raketaga ega bitta kompleksning narxi AQSh va ittifoqchilar uchun 600 ming dollardan, eksport uchun esa 1,4 million dollargacha (2017-yil).
Tarixi
Javelin ATGM 1975-yildan beri xizmat qilib kelayotgan M47 Dragon tankga qarshi raketa tizimini almashtirish uchun ishlab chiqilgan. Umuman olganda, ish jarayonida piyodalar uchun tankga qarshi qurollarni ishlab chiqish boʻyicha bir nechta davlat maqsadli dasturlari bir-birini almashtirdi, ularning eng kattasi Tank Breaker va AAWS-M edi. Javelin TI Tank Breaker asosida ishlab chiqilgan boʻlib, Tank Breaker loyihasining bir qismi sifatida yaratilgan va yuqorida koʻrsatilgan loyihalar ustida ishlash jarayonida ishlab chiqaruvchi kompaniya tomonidan olingan barcha ishlanmalarni oʻzida mujassam etgan. 1986-yil yozida uchta ishlab chiqarish kompaniyasi bilan raqobat asosida (uchta prototipdan birini tanlash bilan) ilmiy -tadqiqot va ishlanmalar boʻyicha shartnomalar tuzildi.
Raqobatchi modellarning ishlab chiqilgan tankga qarshi tizimlariga qoʻyiladigan asosiy taktik va texnik talablar quyidagilar:
otishmaning jang maydonida omon qolishi birinchi oʻrinda turadi,
soʻnggi sovet / rus tanklarini oʻchirish uchun etarli boʻlgan shakllangan zaryadning zararli taʼsirining samaradorligi,
kunduzi yoki kechasi kamida ikki kilometr samarali otish masofasi;
„yumshoq“ ishga tushirish (shovqin va olov ruxsat etilgan chegaralar ichida), xonadan oʻt ochishga imkon beradi,
razvedka va razvedka vazifalarini hal qilish uchun qoʻmondonlik-uchirish boʻlinmasidan foydalanish imkoniyati.
Tashkiliy jihatdan, yangi tankga qarshi tizimlar bilan qurollangan va ulardan foydalanish boʻyicha qisqa muddatli oʻquv kursini tugatgan harbiy xizmatchilar standart motorli piyodalar, otliqlar, parashyutlar, tanklar yoki quruqlikdagi qoʻshinlarning boshqa vzvodlariga kiritilishi kerak edi.
Kompleksni sinovdan oʻtkazish 1988-yilda boshlangan, 1989-yil fevral oyida u Dragon ATGM oʻrnini bosish boʻyicha davom etayotgan tanlovning gʻolibi deb eʼlon qilingan.
Raketalarni ishlab chiqish va ommaviy ishlab chiqarishni yakunlash uchun shtab-kvartirasi Kentukki shtatining Luisvil shahrida joylashgan, Texas Instruments (keyinchalik Raytheon Missile Systems) va Martin Marietta Electronics and Missiles (keyinchalik Lockheed Martin Electronics and Missiles va keyin) tomonidan tashkil etilgan Javelin Joint Venture konsortsiumi tuzildi. Lockheed raketalari va yongʻinni boshqarish). Gʻalabadan soʻng, ishlab chiquvchi kompaniyaga kompleksni nozik sozlash uchun 36 oy berildi.
Kompleks 1991-yil oktyabr oyida „Javelin“ nomini oldi, bundan oldin u „TI AAWS-M“ („Ti-Ai-Osom“) deb nomlangan.
Tanlov hakamlar hay’atining tanloviga taʼsir qilgan jangovar qobiliyatlari haqida tasavvur hosil qilish uchun quyida Texas Instruments namunasining qiyosiy tavsifi va ushbu qurollarning qoʻshma sinovlari natijalarini jamlagandan keyin unga qarshi chiqqan raqobatdosh kompaniyalarning prototiplari keltirilgan. .
Dastlab, AAWS-M dasturining saralash bosqichida, Texas Instruments namunasi boshqa prototiplar bilan birga sinovdan oʻtkazilayotganda, AQSh ehtiyojlari uchun ular uchun 7000 tagacha tankga qarshi tizimlar va 90 000 ta raketalarni sotib olish rejalashtirilgan edi. Armiya va dengiz piyodalari korpusi 6 yil ichida. Shuningdek, sunʼiy yoʻldosh mamlakatlar armiyalari uchun eksport taʼminoti 40-70 mingta raketaga yetishi mumkinligi taxmin qilingan. Keyinchalik, tanlov tugashi va gʻolib eʼlon qilinishi bilan buyurtma 74 mingta raketaga qisqartirildi va tugatish ishlari tugallanib, kompleks foydalanishga topshirilganda, etkazib berish hajmi yanada pastroq va uzoqroq muddatga oʻrnatildi. davr — 11 yil ichida 33 ming raketa (yaʼni, asl milliy buyurtmaning atigi uchdan bir qismi va xorijiy buyurtmaning deyarli nolga tengligi). Tankga qarshi qurollar boʻyicha davlat xaridlari dasturini bunday tubdan qayta koʻrib chiqishning asosiy omillaridan biri SSSRning qulashi edi, armiya qoʻmondonligi va AQSh harbiy-sanoat kompleksi boshliqlari uchun kutilmaganda (bu doiralarda ular yutqazdilar). bu holatdan, harbiy xarajatlarning deyarli barcha moddalarida buyurtmalar qisqartirilganligi sababli, koʻplab istiqbolli loyihalar toʻxtatildi, ular birdaniga keraksiz boʻlib qoldi — birinchi raqamli dushman mavjud boʻlishni toʻxtatdi). Javelin komplekslari ularni AQShning Evropadagi quruqlikdagi kuchlari bilan taʼminlash uchun maxsus ishlab chiqilgan, yuqoridagi holatlar tufayli ular endi bunday mablagʻlarga muhtoj emas edi.
Dizayn va xususiyatlar
Raketa pastga tushadigan qanotlari bilan klassik aerodinamik sxema boʻyicha ishlab chiqarilgan. Javelin kompleksining raketasi infraqizil boshli (IR qidiruvchi) bilan jihozlangan, bu esa oʻt oʻchirish va unutish tamoyilini amalga oshirish imkonini beradi. Kontaktli va kontaktsiz nishon datchiklari bilan ikki rejimli sugʻurta nishon bilan toʻqnashuvda yoki undan kichik balandlikda portlovchi zaryadni yoʻnaltirilgan portlatish imkonini beradi (bu zirhli transport vositalariga oʻq otishda halokatli taʼsirni sezilarli darajada oshiradi)., bu kuchli tandem kümülatif jangovar kallak bilan birgalikda koʻplab zamonaviy tanklarni urish imkonini beradi. „Yumshoq ishga tushirish“ tizimi — asosiy dvigatel raketa otuvchi uchun xavfsiz masofaga joʻnab ketganidan soʻng yonadi — kompleksni yopiq joylardan otish imkonini beradi.
Kompleks ikki qismdan iborat — qoʻmondonli ishga tushirish bloki (KPB, CLU) va sarflanadigan oʻq.
Buyruq-start birligi qurilmasi
CPB maqsadlarni qidirish va aniqlash uchun ishlatiladi. Qidiruv kunduzgi yoki tungi kanal yordamida amalga oshiriladi, shundan soʻng otishma qoʻlga olish uchun raketaning GOS koʻrinishiga oʻtadi.
Kunning qaysi vaqtidan qatʼi nazar , tungi kanal asosiy hisoblanadi. Ushbu rejimda tasvir KPB termal tasviri yordamida vizörda koʻrsatiladi. Optik-mexanik skanerlash bilan issiqlik tasvirlagichining sovutilgan matritsasi MCT (kadmiy-simob-tellur) yarimoʻtkazgichli birikmasi asosidagi 240 × 2 elementlarni oʻz ichiga oladi, bu 240 × 480 oʻlchamdagi uzun toʻlqinli infraqizil nurlanish tasvirini beradi. Matritsani sovutish uchun matritsa bilan birlashtirilgan kichik oʻlchamli Joule-Tomson effektli sovutgich (IDCA Dewar cooler ) ishlatiladi.
Kunduzgi kanal teleskopik tizim boʻlib, quvvat yoʻqligida koʻrish imkonini beradi, tungi kanalga xos boʻlgan shovqinlar unga taʼsir qilmaydi.
Javelin qidiruvchi, boshqa qisqa masofali infraqizil qurilmalar singari, oddiy tutunni, shu jumladan ZD6 kabi oddiy tutun bombalarini ham koʻra oladi, chunki oddiy tutun 0,7-1,4 mikron oraligʻida koʻrishni bloklaydi Bunday holda, tutun GOS uchun tasvirning aniqligini pasaytiradi.
|
A kesim ko‘rinishi
B kesim ko‘rinishi
11.12-rasm. Derazalarning joylarini shisha profilit bilan to‘ldirish:
a-yopiq (gluxoy); b-ochiluvchi tavaqalar bilan:
d-shisha profilit elementlarini tutashuv joyi; e-elementlar tuguni;
f-panelni to‘ldirish tuguni;
1-ustki ulama; 2-ruhlangan element; 3-zichlama; 4—-o‘rta ustunchasi;
5-tayanch kursi; 6-g‘ovak rezina; 7-gidrohimoyalovchi mastika;
8-paroizol; 9-pastki ulama; 10-taglik— belgilagich; 11-isituvchi;
12-fartuk; 13-panel chorcho‘’pi; 14-shisha profilit;
15-ustun o‘rnatmasi; 16-qistiruvchi burchaklik;
17-polivinilxloridli kesim (profil).
Ularga tabaqalarni o‘rnatish qiyin. Shuning uchun, odatda, ochilmaydigan qilinib tayyorlanadi.
—150—
M
4
|
Turkiyada koronavirusga chalingan og‘ir bemorlar soni oshmoqda
Turkiya sog‘liqni saqlash vazirligining xabar berishicha, oxirgi sutkada kasallanganlar soni 1549 nafarni tashkil qilgan, infeksiyadan 39 kishi vafot etgan.
Mamlakatda pandemiya boshidan beri umumiy hisobda kasallanganlar soni 267 mingdan oshib ketgan, 6,2 mingdan ko‘proq kishi vafot etgan. Shu bilan birga 242 mingdan ko‘proq odam infeksiyadan sog‘ayib ketgan.
Bunday salbiy ko‘rsatkichlarga qaramay, Turkiya hukumati sayyohlik mavsumini ochish uchun barcha ishni qilmoqda. 2020 yilda mamlakat koronavirus tarqalishi ortida kiritilgan cheklovlar sababli yillik sayyohlar oqimining yarmini yo‘qotgan.
Rasmiy ma'lumotlarga ko‘ra, 2019 yilda Turkiyaga 39,5 mln sayyoh tashrif buyurgan. Agar mamlakatda koronavirusning ikkinchi to‘lqini yuz bermasa va yangi cheklovlar kiritilmasa, 2020 yilda bu ko‘rsatkich 15 mln kishidan oshishi kutilmoqda.
|
KO‘ZLARINGNI SOG‘INDIM.-2
sumkasidan pul oldi-da,
stolga
qo‘yib,
shartta chiqib
ketdi. Direktor esa:
–Hoy Nasibaxon, hey Nasi...
–degancha qolaverdi...
52
Oradan bir hafta o‘tdi.
Quyosh bir kunlik oltin zarralarini tarqatib, ufq
ortiga yonboshlaganda Boydavlat erta-indin to‘yi bo‘ladigan yigitchadek shodiyona kayfiyatda kirib keldi.
–Mana bilet, onasi!
–dedi Olimaga aviachiptalarni
uzatarkan,
–seshanba kuni soat 15:00da 644-reys bilan
uchamiz. Xudo xohlasa, shu kuni kechki payt, Toshkent
vaqti bilan soat 22:00da yurtimiz havosidan nafas olaMiZ.
– Uraaa –dedi Olima quvonganidan qarsak chalarkan,
-men deraza tomonda o‘tiraman, maylimi, dadasi?
–Nega?
– Kaspiy dengizini, tog‘lar, o‘rmonlarni tomosha qilmoqchiman, dugonalarimga aytadigan taassurotlarim bo‘l--Eh, ayollar,
-dedi Boydavlat qo‘lini ikki tomonga
yozib,
–sizlarga ikki narsa mazza: maqtanish, g‘iybat
To‘g‘ri topdimmiy
-Xuddi shunday!
–Mayli, onasi, armoning qolmasin
Olima hayajon bilan Boydavlatga qaradi. Ko‘zlarida
mehr-muhabbat alangasi yonar, yanog‘i olmaday qizarib
ketgandi. Boydavlat uning yelkasidan ushlab, o‘ziga tor-.
tdi. Ayolning qaynoq nafasi Boydavlatning qalbini
hayajonga soldi...
Boydavlat ilohiy lahzalarda ruhiyatni boyitadigan,
qalbini yorug‘lik va hikmatga to‘ldiradigan muqaddaslik,
Purma’nolik borligini angladi. Nikohidagi ayol mehri,
chin muhabbati yurakka quvvat, a’lo kayfiyat ato etishi–
|
hovlini eshik deydilar) yoki yana bir dialogdagi sO‘g‘ulmi,
holva?)
savolining ikkinchi qismi javobini:XToshkandda
«qiz tug‘di» o‘rniga «holva tug‘di» deydilar», deb izohlaydi.
(Mehrobdan
chMchayon»Dda
Xudoyorxon.
(Enalaring
arapqa
tekkanma?) deydi mirzolarni koyib. Abdulla Qodiriy shu
«enalaring» so‘zining oxirgi «ng» tovushi
ustida tilshunos
sifatida
fikr
yuritadi.
«ng»
va
«ng»
tovushlarining
maxrajlari
–
artikulyatsiya
o‘rni
xususida
so‘zlaydi.
20-yillarning isloh qilingan alifbosida yumshoq «ng» bilan
qalin
«HE»
tovushlarini
farqlaydigan
maxsus
shakl
yo‘qligidan
kuyunadi.
Tarkibida
«Hr»
tovushi
bo‘lgan
so‘zlardan bir necha misol keltiradi
va iymanibgina:
«Bu
yo‘g‘on
«ng»
ham
«g‘»
Harfining
ustiga
nuqta
quyulib
yozilsamikin..», degan taklifni beradi. Adib o‘zbek tilining
tabiiy
xususiyatlarini,
jamiki
fazilatlarini
qadrlash
ustida bosh qotirgan;
shuning uchun
ham tildagi
bunday
muammoli fonetik hodisaga maxsus to‘xtaladi.
Shuni ham aytish joizki, arab va fors tillaridan saboq
olish qodiriylar zamonasi kishilariga oddiy an’ana bo‘lgani
uchun romanlar matnida uchraydigan shu tillarga oid ko‘pgina
so‘zlarni
maxsus
izohlashga,
tarjima
etishga
ehtiyoj
bo‘lmagan.
1992
va
1994
yilarda
G‘afur
G‘ulom nomidagi
Adabiyot va san’at nashriyotida bir muqova ichida qayta nashr
etilgan «O‘tkan kunlar)
va Mehrobdan chayon) romanlari
tilida uchraydigan, bugungi kitobxon tushunishi nisbatan
qiyin
bo‘lgan
«ashrof»
(e’tiborli
kishilar,
ulug‘lar),
smusohib)
(suhbatdosh),
kbesaru
(boshi
aylangan,
aqlsiz),
«masbur» (sabr qiluvchi), «suy zan» (gumon, taxmin, shubha)
kabi
o‘nlab
so‘zlarga
noshir
tomonidan
izoh
berilgan.
Abdulla Qodiriy yozgan maxsus izoh va sharhlar yoniga «mual»
tarzidagi belgi qo‘yilgan.
Abdulla Qodiriyning har ikki romani uchun o‘zi yozgan
izoh va sharhlari ko‘p. Bular kagoriga «O‘tkan kunlar» romani
avvali
va
oxiridagi
ikkita
(Yozg‘uvchidan)
deb
yozilgan
izohlarni,
«Mehrobdan
chayon)
avvali
va
oxiridagi
«Ro‘manning mavzu’i to‘g‘risida» hamda «Mirzo Anvarning
keyingi hayoti to‘g‘risida»
yozilgan izohlarni, shuningdek,
Sotti Husaynga javoban «O‘tkan kunlar» ham «O‘tkan kunlar»
tanqidi ustida ba’zi izohlar»ini ham kirigish ham mumkin.
|
Olymptrade.com pul ishlash xaqida xammasi | UZFOR.UZ
Mavzu: Olymptrade.com pul ishlash xaqida xammasi
#1 11:25:15, 4 Jun 2018
Salom dustlar man sizlarga olymptrade.com Tredere Xaqida aytmoqchiman minimalka 350 rubl 10$ qiwi webmoney mastercard visa cart orqaliy xam xisobiynani tuldirish mumkin yangi ruyxatdan utgan foydalanuvchilarga welcome bonus berilyapti bonus 100% bonus berish vaqdi cheklangan 1 soat amal qiladi man 1 oy ichida 6585 rubl ishladim va qiwi xisobimga tashab oldim pastda pul tashagani to'g'risida screnshotla manga kim ref bumoqchi bulsa ref ssilkani shxda beraman va ishlashdiyam urgataman agar ref busayna manga uynashdi urgataman
1 soat 58 daqiqa 59 soniyadan keyin yozdi:
Xa Aytgancha yana 6000 rubl ishladim va 3400 vivodga surov junatdim
— screenshot_2018-06-04-11-21-53.png (56.74 KB) (84 ↴)
— screenshot_2018-06-04-11-21-17.png (36.86 KB) (55 ↴)
— screenshot_2018-06-04-11-20-38.png (36.92 KB) (60 ↴)
— screenshot_2018-06-04-11-21-37.png (36.18 KB) (50 ↴)
— screenshot_2018-06-04-11-21-02.png (37.73 KB) (45 ↴)
— screenshot_2018-06-04-11-21-33.png (37.06 KB) (53 ↴)
#2 13:27:09, 4 Jun 2018
Mana qogan screnla
— 1528100853screenshot_2018-06-04-11-21-02.png (37.73 KB) (58 ↴)
— 1528100872screenshot_2018-06-04-11-21-33.png (37.06 KB) (45 ↴)
— screenshot_2018-06-04-11-20-59.png (39.59 KB) (50 ↴)
#3 13:30:03, 4 Jun 2018
Mana bu esa xisobimdagi summa va qiwi raqamimga vivod qilish xaqida surov screnlari surovda 3400 rubl belgilangan
— screenshot_2018-06-04-13-26-03.png (67.81 KB) (61 ↴)
— screenshot_2018-06-04-13-28-40.png (71.15 KB) (48 ↴)
#4 13:36:35, 4 Jun 2018
Bunda yutqazish ham mumkin ekanligini ham aytib ketganingiz maqul..
#5 13:46:13, 4 Jun 2018
Qanaqa o'yin bu qimormi?
#6 13:50:16, 4 Jun 2018
NURBEKPRO, # NURBEKPRO (04.06.2018 / 13:46)
Qanaqa o'yin bu qimormi?Shunaqa busa kerak
#7 13:51:44, 4 Jun 2018
ZimmeR, # ZimmeR (04.06.2018 / 13:36)
Bunda yutqazish ham mumkin ekanligini ham aytib ketganingiz maqul..Shunday omadingiz kesa 1000 rubldi 1800 qilvolas 1 minut ichida omadiz kemasa 0 ga teng buladi
Bundayam tavakkal qilas man tavakkal qilib 3500 rubl di tikuvdim 10 minutlik istavkaga quyib qarabsizki 3500 di 6300 rubldan oshiqqa kupaytirib oldim
#8 14:05:17, 4 Jun 2018
Abbos94, # Abbos94 (04.06.2018 / 13:50)
NURBEKPRO, Shunaqa busa kerakHmm, bk ning akasi ekan.
#9 14:17:22, 4 Jun 2018
NURBEKPRO, # NURBEKPRO (04.06.2018 / 14:05)
Abbos94, Hmm, bk ning akasi ekan.Bkni akasimas otosi bunda xazlakam summa rul uynaydi
#10 15:25:03, 4 Jun 2018
Eh shu saytda ancha pulimni yo'qotdim! Maslahat bermayman. Ancha o'rganib keyin, signallarini o'rganish kerak ekan!
#11 15:26:07, 4 Jun 2018
Abbos94, Signallardan foydalanasizmi?
#12 18:01:05, 4 Jun 2018
Eng kаmi qаnchа tikish kerаk?
#13 18:22:53, 4 Jun 2018
AsadbeK, # AsadbeK (04.06.2018 / 15:26)
Abbos94, Signallardan foydalanasizmi?Yuq faqat tavakkal youtubedagi shu xaqda videolar bor kurib chiqsayna urganib olasla
#14 18:26:09, 4 Jun 2018
mr_nokia02, # mr_nokia02 (04.06.2018 / 18:01)
Eng kаmi qаnchа tikish kerаk?350 rubl agar yangi ruyxatdan utib oldin utmagan busangiz yangi foydalanuvchilarga Welcome bonus bomasalan 350 kiritsangiz 700 qilib olas 1000 tiksangiz 2000 qilib olas welcome bonus taqdim etish 1 soat vaqt ichida xisobingizdi tudirishingiz shart
#15 20:45:40, 4 Jun 2018
Abbos94, # Abbos94 (04.06.2018 / 18:26)
mr_nokia02, 350 rubl agar yangi ruyxatdan utib oldin utmagan busangiz yangi foydalanuvchilarga Welcome bonus bomasalan 350 kiritsangiz 700 qilib olas 1000 tiksangiz 2000 qilib olas welcome bonus taqdiShu 350 kiritib, darrov 700 rublni yechvolsa bo'ladimi?
#16 21:01:05, 4 Jun 2018
yutgan pul bir kuni teshib chiqadi kup bulib
#17 21:41:04, 4 Jun 2018
Bu sayda 350 wmrni 10 daqiqada yutqazganimdan keyn umuman kirmay qo'ygandim.
#18 06:46:24, 5 Jun 2018
NURBEKPRO, Ahmoqmi sayt tekinga bonus berib? O'z shartlari bor. Necha barobar stavka qilish kerak.
#19 09:30:14, 5 Jun 2018
Qanaqa ish qilb pul ishlanadi #1 postga umuman tushunmadm
#20 09:30:33, 5 Jun 2018
bunaqa saytlardan foyda olishga umuman ishonmayman! undan ko'ra kuch quvvatingiz bilan topganingiz 100 marta yaxshi va shirin bo'ladi
So'ngi faollik vaqti: 09:26:23, 11 Jun 2018
|
etadi. So‘z kishilarning diliga g‘ulg‘ula soladi, bardamlik
bag‘ishlaydi,
hayotga
muhabbatini
oshiradi.
Ishq
rozining izhori, ko‘ngildagi yashirin sirlar, buyuk hikmatlar
ham
so‘z
vositasida
dunyo
yuzini
ko‘rib,
ajib
savdolar
qo‘zg‘ata
oladi.
Bas,
so‘z
inson
bezagi,
kamoloti nishonasi
ekan, boshqa hamma narsadan
uni
aziz
va mukarram tutish kerak. Badiiy so‘zning qadrini ko‘tarish lozim. So‘z har qanday qimmatbaho ganjdan ham
qimmatlidir,
deb
ta’kidlaydi.
Amir
Xusrav
Dehla-Viy:
Chand zi posi diram afti ba ranj,
Posi suxan dor, ki on ast ganj,
Ablahi ar surfai zar mekuni,
Surfai guftor kun ar mekuni.
Garchi turo rishtai gavhar basest,
Gar ba mahal sarf nagardad xosest.
Murod, ki— tajribai kor kard,
Harchi hama chiz ba hinchor kard.
(Diram
—oltin ketidan quvib, buncha azob chekasan.
So‘zni
YIG‘, so‘zni ehtiyot qil, chunki ganj shudir.
Zardan
hamyon to‘ldirsang
ablahsan,
hamyon
to‘ldirmoqchi
bo‘lsang,
so‘zdan
hamyon
qil.
O‘zingga
bor
shoda
gavhar
yetarli
bo‘lsa
ham,
agar
uni
o‘z vaqtida sarflamasang
xas
bilan
barobardir. Tajribali erlar, hamma
narsaning xarajatini me’yori bilan qiladilar).
Shunday
qilib,
shoir
xuddi
xazinani
ehtiyotlab
sarflash qanday foydali bo‘lsa, so‘zni o‘z o‘rnida ehtiyot
qilib qo‘llash, bo‘lar-bo‘lmasga vaysamaslikni maslahat
beradi.
Behuda
gapirish
kishining
obro‘sini
to‘kadi,
beburd qilib
qo‘yadi, deydi
shoir. Shuning uchun
so‘zni
ham ma’nodor qilib so‘zlashga intilish yaxshi. Ma’noli,
nozik
so‘zni esa
uni tushunadigan,
qadriga
yetadigan
fahmli,
idrokli
odamlar
tushunib
zavqlanadilar.
Bunday suhbatlarning tarbiyaviy ahamiyati katta. Xus-30
|
129
Uchinchi bo‘lim
HAVASQORLIQ XORI ISHINING TASHKILIY
ASOSLARI
HAVASKORLIK XORINING VAZIFALARI
Sovetlar davrida tug‘ilgan
va
keng quloch
yoygan
xor havaskorlik san’ati quyidagi vazifalarni
o‘z ichiga oladi:
a)
keng xalq ommasini g‘oyaviy
va estetik tarbiyalash;
b)
xor kollektivi
va qatnashchilarining ma’naviy ehtiyojlarini qondirish
va ularning madaniy, estetik saviyalarini
oshirish;
v)
xor ishtirokchilariga muzika ma’lumoti berish;
g)
havaskor
artistlarni
badini
ijro
mahoratiga
ega
qilish,
ularning konsert-ijrochilik faoliyatini tashkil qilish.
Har
bir
xor a’zosi kollektiv oldiga qo‘yilgan maqsad va vazifalarni amalga oshirish uchun aktiv bo‘lish kerak. Havaskorlik xor
kollektivi
faqat dam
olish,
ko‘ngil ochish
maqsadlari
uchun
tuziladi, deb qarash aslo noto‘g‘ri. Bunday holda kollektivning tarbiya
funksiyasi
yo‘qoladi,
u
kundalik
ijtimoiy-siyosiy
hayotdan
chetda
qoladi. Zamonaviy sovet havaskorlik xori plan asosida
ish ko‘radi,
kundalik
hayot
bilan
boglapib,
oldiga
qo‘ygan
maqsad
va
vazifalarni bajarish yo‘lida faol isholib boradi.
Demak, havaskorlik xor kollektivi oldida mehnatkashlarni kommunistik ruhda tarbiyalash turar ekan, kollektivning faoliyati shu
maqsadga qaratiladi.
Bu vazifa, asosan, xornipg
konsert Faoliyati
bilap bog‘liq.
Xor
repertuarining
g‘oyaviy-badiiy
bo‘lishi,
sovet kishilarini
kommunistik ideallar
ruhida
tarbiyalashga
qaratilgan
bo‘lishi
kerak. Buning uchun kollektiv boy repertuarga, yuksak ijro texnikasi va mahoratiga ega bo‘lishi lozim.
Shuni unutmaslik
kerakki, havaskorlik
xor
kollektivining
konsertlarini haddan tashqari ko‘paytirib yubormaslik zarur. Aks
holda,
kollektiv
o‘z
ustida
yetarli darajada ishlash
o‘rniga
ham
quruq kopsert berish bilan cheklanib qoladi, natijada, uning ijro mahorati pasayadi.
Xor a’zolarining ma’naviy ehtiyojlarini qondirish havaskorlik xorlarining muhim vazifalaridan hisoblanadi.
Ma’lumki,
kishilar
havaskorlik
xorlariga
o‘zlarining
dam
olish vaqtlarida,
o‘z xohishlari bilan qatnashib,
madaniy
saviyalarini o‘stiradilar, qo‘shiq aytish, muzika tinglash
va muzika
savodi kabi bilimlarga ega bo‘ladilar.
Bu esa ularning badpiy didlarini oshira boradi.
Havaskorlik
xorlarining yana bir
muhim ahamiyati shundaki,
ular
keng konsert chiqishlari, konsert-leksiya, konsert-suhbat,
har
xil uchrashuv konsertlari bilan o‘z oblast, rayop
va qishloqlari:
da xalq qo‘shiqlari, vatanparvarlik temasidagi qo‘shiqlar, klassik
asarlarni targ‘ibot
qilib,
o‘ziga
xos
madaniy-oqartuv
ishlarini
olib boradilar.
130
|
Jinsiy zaiflik mustaqil kasallik bo’lmay, balki ko’pincha oldindan mavjud bo’lgan kasallik yo’ldoshi bo’lib boradi
Ilgari uning barcha turlarini “impotentsiya” degan umumiy nom bilan atalar edi
Lekin ko’p erkaklar vaqti-vaqti bilan jinsiy aloqaga qodir bo’lib qoladilar
|
Oyna/eshik/balkonlar OLX.uz O‘zbekiston e‘lonlari
Hammasi 2 565
Jismoniy shaxs 1 532
Biznes 1 033
Oyna/eshik/balkonlar
Металлические ворота навесы перила двери решетки беседки и все кованое
Toshkent, Bektemir tumani 21 apr.
Cифатли Асл Миллиймэшиклари эндт 260000 сум 1м²
IMZO AKFA - окна и двери из ПВХ и алюминия
Buxoro Bugun 17:13
EKOPEN - Официальный филиал Навои
Navoiy Bugun 09:42
Akfa окна и двери пластиковые от производителя гарантия 5 лет
E‘lonlar topildi: 2 565
Found 2 565 e‘lonlar
Eshik va derazalarga oyna o‘rnatib beramiz
Окна Двери Витражи Akfa Ekopen
Toshkent, Yashnobod tumani Bugun 17:09
Optom mdf eshiklar garyachchi pires xizmati rover xizmati
G'ijduvon Bugun 16:27
SMART пвх окно и дверы
Keles Bugun 16:25
Imzo akfa заводская цена. Можно без установки.
Toshkent, Sirg‘ali tumani Bugun 16:22
Ворота решетки перила навес качели всё изделия из железа
Samarqand Bugun 16:20
Samarqand Bugun 15:58
Darvoza reshetka zakaz
Samarqand Bugun 15:57
Москитные сетки. Подоконники Акции
Toshkent, Yakkasaroy tumani Bugun 15:04
Изготовление металлических Ворот Дверей Навесов Ограждений Решоток
Toshkent, Mirobod tumani Bugun 15:03
Tezda temir eshik yasay oladigan svarshik kerak!!!
Urganch Bugun 15:00
Акфа.экопен.имзо
Toshkent, Bektemir tumani Bugun 14:47
Toshkent, Mirobod tumani Bugun 14:34
Akfa imzo engelberg
Toshkent, Yunusobod tumani Bugun 14:09
Akfa imzo Engelerg
Toshkent, Yunusobod tumani Bugun 14:04
Toshkent, Sirg‘ali tumani Bugun 13:54
Oynali eshiklar,vitrajlar
Toshkent, Chilonzor tumani Bugun 13:41
Акфа сифатли эшик,ром,витражлар
Toshkent, Chilonzor tumani Bugun 13:39
Стеклянные двери,перегородки и витражи
Toshkent, Chilonzor tumani Bugun 13:38
Стеклянные двери и витражи
Регулировка Akfa Пластиковых И Алюминиевых Рам и Дверей
Toshkent, Chilonzor tumani Bugun 13:36
Окна и двери в широком ассортименте,на ваш вкус
Toshkent, Bektemir tumani Bugun 13:35
Двери и ветрины с пескоструйным рисунком
Farg‘ona Bugun 13:34
Oynali eshiklar va vitrajlar
Ойнали эшиклар,витражлар
Toshkent, Mirzo-Ulug‘bek tumani Bugun 13:11
Офицеальный партнер компании экопен
Toshkent, Mirzo-Ulug‘bek tumani Bugun 12:57
« Orqaga 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 ... 66 Keyingi sahifa »
aBi+OMZ/rDETrvY2SlLVLnI4aqzvsBi7HBb2Web4U99oyG7xYfiiJQANB6iH4rYwQlf6IC/KGrVjI4JzsEutesWOuyFGsN5ZEWEbDsqM2uOPZtYOBI36P06e9uGmrL/5OShj+9qgAlpIIcoP979ygGhkfrM6vV953wtlI7/cZVHwt9eQTVR3hQiyMkDo25/3KWnjo/3y3tOYqkabfyoz8Hnfxy/hJp3eF0F55trwvFJNXr8YegQZJQ==
22a2577bf3210c2b1091f5af0d6bff14
Toshkent viloyati (2 027)
Buxoro viloyati (116)
Navoiy viloyati (44)
Namangan viloyati (49)
|
Samimiy qutlovlar
31.12.2016
Yangi – 2017-yil kirib kelishi munosabati bilan O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev nomiga xorijiy davlatlar va hukumatlar, xalqaro tashkilotlar, kompaniyalar rahbarlari va jamoat arboblaridan Prezidentimiz va O‘zbekiston xalqiga tinchlik-osoyishtalik, sihat-salomatlik, baxt-saodat va muvaffaqiyatlar izhor etilgan samimiy qutlovlar kelmoqda.
Quyidagilar oʻz tabriklarini yoʻllagan:
Xitoy Xalq Respublikasi Raisi – Si Szinpin
Yaponiya Bosh vaziri – Sindzo Abe
Birlashgan Arab Amirliklari Prezidenti – Shayx Xalifa bin Zoid Ol Nahayon
Birlashgan Arab Amirliklari Vitse-prezidenti, Bosh vaziri, Dubay Amirligi hokimi – Muhammad bin Roshid Ol Maktum
Birlashgan Arab Amirliklari Qurolli kuchlari Bosh qoʻmondoni oʻrinbosari, Abu Dabi Amirligi valiahdi – Shayx Muhammad bin Zoid Ol Nahayon
Ozarbayjon Respublikasi Prezidenti – Ilhom Aliyev
Evropa Kengashi Prezidenti – Donald Tusk
Norvegiya Qiroli – Xarald V
Kanada General gubernatori – Devid Lloyd Jonston
Vengriya Respublikasi Prezidenti – Yanosh Ader
Sloveniya Respublikasi Prezidenti – Borut Paxor
Latviya Respublikasi Prezidenti – Raymonds Veyonis
Eron Islom Respublikasi Prezidenti – Hasan Ruhoniy
Misr Arab Respublikasi Prezidenti – Abdulfattoh as-Sisi
Jazoir Xalq Demokratik Respublikasi Prezidenti – Abdulaziz Buteflika
Bangladesh Xalq Respublikasi Bosh vaziri – Shayx Hasina
Afgʻoniston Islom Respublikasi hukumati Ijroiya kengashi raisi – Abdulla Abdulla
Xalqaro valyuta jamgʻarmasi ijrochi direktori – Kristin Lagard
NATO Bosh kotibi – Yyens Stoltenberg
Shanxay hamkorlik tashkiloti Bosh kotibi – Rashid Alimov
Kavkaz musulmonlari idorasi raisi, MDH Dinlararo kengashi hamraisi – Shayxulislom Ollohshukur Poshshozoda
Aviatsiya boʻyicha davlatlararo kengash prezidenti, Davlatlararo aviatsiya qoʻmitasi raisi – Tatyana Anodina
Yaponiya xalqaro hamkorlik agentligi prezidenti – Shinichi Kitaoka
«Lukoyl» neft-gaz kompaniyasi prezidenti – Vagit Alekperov
«Transneft» kompaniyasi vitse-prezidenti – Vladimir Rushaylo
Janubiy Koreyaning «Shindong Resorsiz» kompaniyasi prezidenti – Kim Yong Gu
Evropa Ittifoqining O‘zbekistondagi delegatsiyasi rahbari – Eduards Stiprays
Qutlovlar kelishi davom etmoqda.
|
kech qolibman
—soatlarimiz turlicha yurarkan. Bir
oz
gaplashib turdik, keyin kinoga kirmoqchi bo‘ldik. Yomg‘ir
hamon yog‘ardi. Men uni avaylab, zontikni deyarli uning
boshi ustida ushlab borardim.
—Qo‘rqmang, qog‘oz gul emasman,
—dedi u kulib.
Shu-shu
bo‘ldi-yu,
goh-goh
kechqurunlar uchrashadigan
bo‘lib qoldik. So‘zlarimizga muhabbat shakari sepila
boshladi. U endi meni qayerdan topishni bilardi.
Bir
kuni xalq kutubxonasida mutolaa qilib o‘tirardim,
u
juda yasanib-tusanib
kelib
qoldi. Pardoz boshqacha.
Qo‘sh qamchiday
bir juft ulama
soch taqim
o‘padi.
Turmush tashvishidan xoli bo‘lgan yosh qizlardek
mayda
qadam bilan dikillab keldi-da, qoshimda to‘xtadi:
—Muncha kitobga mukka tushmasangiz, moyi chiqadimi. Sog‘liq ham kerak. Tashqarida biram ajoyib havoki, yurgan sari, yurging keladi. Shuncha mashq qilganingiz
yetar,—dedi ming bir karashma bilan atrofga atir hidlarini taratib.
—Mashq qilib,
boyitib
turilmagan ilm suvning
bug‘lanishiga o‘xshaydi, yaxshi
qiz, biror yildan keyin
hech narsa qolmaydi.
—Bugungisini
xolodilniyga
solib
qo‘ya
qoling,
bug‘lanmas,—chiroyli kuldi Nazokatxon.
Tashqariga chiqqach, u meni murti shaftoli tuklaridek
endi sabza urgan bir o‘smir bilan tanishtirdi:
—Ukam. Bu bechoraning yaqinda yetuklik
attestatiga
imtihoni boshlanadi. Biroz dam olsin, deb ola keldim.
Innaykeyinsiz bilan tanishib qo‘ysin—o‘qimishli kishilarni yaxshi ko‘radi.
Qun chindan
ham yaxshi
edi,
Bahor ko‘kragi to‘lib
nafas olardi. Kurtaklar labida erka tabassum. Ariq
bo‘ylarida barra o‘t.
—Bukishi,
—
dedi yo‘lda Nazokatxon menga ishora
qilib, ukasiga
—sen yaxshi ko‘rgan institutda aspirant,
o‘qituvchi, Ehtimol seni ham o‘qitarlar. Unda ishing besh
bo‘ladi. Shundaymasmi2
So‘nggi
savol
menga
qaratilgandi. Hazilga
oldim.
—Yaxshi o‘qisa, albatta besh bo‘ladi.
—Undan
sal pastroq
o‘qisa «besh» qo‘yolmaysizmi,
men uchun-a?— kulib, o‘ziga yarashgan nazokat bilan dedi
Nazokatxon.
Men nima deyishimni bilolmadim. Baxtimga qarshidan o‘t o‘chiruvchi mashina g‘ayritabiiy hayqirib o‘tdi-yu,
425
|
Tayanch iboralari:
pulga bo‘lgan talab;
pul taklifi;
«ayirboshlash tenglamasi»;
likvidli aktivlar;
asosiy muammo-inflyatsiya;
barqaror pul siyosati.
Asosiy adabiyotlar:
1,2,3,4,5,6,7,8,9,10,11,12,13,15,16,17.
Qo‘shimcha adabiyotlar:
1,2,3,4,5,7,9,10.
158
|
Ayo artag‘ ishlik sevunchin solin,
Sening ro‘zgaring bu ko‘ngulcha qilin.
Ey, buzuq
ishlar bilan shug‘ullanuvchi, g‘ururingki tashla, tiriklik sening izmingda ekan, manzur
ishlar
qil.
Tilakcha tiril
inch forig‘ qazg‘usiz,
Yurugil
tilagil
o‘zung
xushlug‘in.
Tinch va farog‘atda, qayg‘usiz istaganingcha yasha,
o‘z
ko‘ngil
xushligingni,
o‘ynab
yurishingni
Tuna,
Ubut
ketti
indab
bulunmas
yidi,
Alol
yigli
qani
ko‘runmas
budi.
Kishilardan
uyat ketdi,
uyatning asarini ham
istab topib bo‘lmaydi,
halol kishilar
qani,
ula;-
ning
qorasi
ham
ko‘rinmaydi.
Alol
kendu qayda
bu
kun
qani
kim.
Aromni yeyurda halol teb yedi.
85
|
Ye!
–mashinaning ishchi organlarini harakatga keltirishdagi qarshilik, «N.
6) mashinaning tortishga qarshiligi (maydonda qiyalik
«
mavjud bo‘lsa):
K.= KVAS eta,
(1.67)
bunda. S. –ishchi mashinaning og‘irligi, «N.
v) mashinaning ishchi organlarini harakatga keltirish
uchun ko‘rsatilgan qarshilik:
—0,159 M.t, 04594,
an,
VAT,
,
(1.68)
2
bunda, X. –quvvat uzatish vali (QUV) dagi quvvat, Vt;
1,
—QUVning foydali ish kozffitsiyenti (1, = 0, 95);
n — dvigatel tirsakli valining nominal aylanish chastotasi, s!
:
Yuk tashiydigan MTA ni hisoblash.
Umumiy holda bir nechta bir xil tirkama va yarimtir-kamalardan tashkil topgan agregatning tortish qarshiligi
K. («N) quyidagi formula yordamida aniqlanadi:
R,zn,G (f, sino),
(1.69)
bunda,
p,
–traktor-transport agregati tarkibidagi tirkamalar soni;
S.—yuk ortilgan bitta tirkamaning umumiy og‘irligi, «N;
1, —tirkamaning g‘ildirashi qarshilik kozffitsiyenti.
Yuk ortilgan tirkamaning umumiy og‘irligini quyidagilar tashkil etadi:
Op=b4»Oo,
(1.70)
bunda, S. –yuk ortilmagan (bo‘sh) tirkamaning og‘irligi, «N;
100
O–tirkamaga ortiladigan yukning og‘irligi, «N.
Transport agregatlari uchun traktorning yuklanishi bo‘yicha eng katta qarshilik ko‘rsatishi, bu uning turgan joyidan qo‘zg‘alishiga (ayniqsa, qiyalik bo‘yicha) va tekis bo‘lmagan
yo‘llarga to‘g‘ri keladi.
Agregatning eng katta qiyalikda to‘xtab turgan joyidan kiyalik bo‘ylab qo‘zg‘alish vaqtidagi qarshilikni yengish uchun traktorning nominal tortish kuchi aniqlangandan so‘ng uzatma qutisidan ishchi tezlik tanlanadi:
R.
26. (G.a, kata)
6 X(a. –-)neta
, 1,71)
bunda, a., a, –tegishli traktor va tirkamaning joyidan qo‘zg‘alishida ularning harakatlanishiga qarshilikni oshish kozf-fitsiyentlari (a= 1, 84... 2,48; a. = 1,5...1, 87).
Tanlangan
pastki
uzatmada g‘ildiraklarni tishlashish
kuchi (R.tax)ning yetarli bo‘lishi quyidagi formuladan foydalanib tekshiriladi:
R
709
(fa, tsina)»G,(f,a, sina)
(1.72)
Tirkamali traktorning eng katta (maksimal) tishlashish
kuchi Rsshah agregat harakag‘ qilayotgan yo‘l yuzasining holatiga
bog‘liq bo‘lib, quyidagicha ifodalanadi (1.10-chizma):
a) g‘ildirak
bilan
tuproqning tishlashishi qoniqarli
bo‘lgan holatda:
Retax =S. Ye.
(1.73)
bunda, S; –yetaklovchi g‘ildiraklariga tushadigan traktorning
og‘irligi, «N; p-tishlashish kozffitsiyenti (1.A4-jadval).
6) agar agregat harakat qilayotgan yo‘l yuzasining silliqligi (deformatsiyalanishi) sababli traktorning g‘ildiragidagi urinma kuchidan to‘liq foydalanish imkoniyati, ya’ni g‘ildirak bilan tuproqning tishlashishi qoniqarsiz, yetarli bo‘lmasa, u holda R.dah quyidagicha topiladi:
101
|
Bunday
xomashyolar
respublikamizdaga
Qashqadaryo
viloyatining
Dexqonobod konidan qazib olinmoqda. Ularni oddiy arralar bilan ham kesish
mumkin.
Shuning
uchun
konning
o‘zida
kerakli
o‘lchamdaga
bloklar
olish
mumkin. Ohaktosh-rakushechnik iqlim ta’siriga chidamliligi bilar birga yuqori
pardozlash sifatiga ham egadir. Bu ohaktoshlar pardozbop qoplama plitkalar olish
va sement ishlab chiqaruvchi zavodlarni 100 yilgacha ta’minlayoladi.
Kuydirilganda ko‘pchish xossasiga ega bo‘lgan, shuningdek, tabiiy holatda
tomga
yopiladigan
plitkalar,
deraza
taxtachalari,
zinapoyalar
sifatida
ko‘p
ishlatiladigan loyli slanets toshlari yurtimizning Nurota tog‘larida ko‘p tarqalgan.
Sanoat axamiyatiga ega bo‘lgan bunday
loyli
slanets konlari
hartomonlama
tekshirilgan,
hozir
reepublikada
yengil
to‘ldiruvchi
-
keramzit
olishda
loyli
slanetslar ko‘plab ishlatilmokda.
Pardozbop tabiiy tosh xomashyolaridan bazalt, andezit va diabaz kabi jinslar
yurtimizning Toshkent, Turkiston, Nurota kabi tumanlari atrofida ko‘p uchraydi.
O‘zbekistonda 30 dan ortiq har xil rangli marmar konlari bor. Samarqand
viloyatidagi «G‘ozg‘“on» marmariyurtimizda va xorijda mashhur hisoblanadi. Bu
marmar bilan Parij va Nyu-Yorkda tashkil etilgan butun dunyo ko‘rgazmasidagi
pavilonlarining
devorlari
qoplangan.
Moskvadagi
majlislar
saroyining
ichki
kismini qoplashda va qisman Toshkentdagi Navoiy nomidagi operabalet akademik
teatri binosini bezatishda shu «G‘’ozg‘on» marmari ishlatilgan.
O‘zbekistonning Surxondaryo, Buxoro, Samarqand va Toshkent viloyatlari
tog‘larida juda ko‘p marmar konlari bor. Toshkent yaqinida ikkita marmar koni
bo‘lib, bulardan biri-Mingbuloq konidir. Mingbuloq marmari yirik donali, och kul
rang. Ikkinchi kon Chotqol tog‘larining g‘arbiy yon bag‘rida, So‘qoq va Zarkent
qishloqlari o‘rtasida joylashgan. Bu marmar oq, sarik, ko‘kimtir va kulrang tusga
ega. Yurtimizda hozirda xar xil rangdagi marmar xomashyolarini qazib oluvchi 15
ta kon mavjud.
Respublikamizda keramzit ishlab
chiqarish uchun yaroqli xomashyolari
bo‘lgan
10
ta kondan
7 tasini kelajagi porloq. Tabiiy tosh ashyolarini ishlab
149
|
bo‘lishini
e’tiborga
olib,
3-teoremadan foydalanib,
berilgan
xosmas
integralning
uzoqlashuvchi
ekanini
topamiz.
13-misol. Ushbu
|
chin kuch sifatida, tamil separatchilariga qarshi kurashda Shri-Lanka hukumatiga yordam berish maqsadida shu
mamlakatga yuborildi. Hindiston askarlarining
=Tamil Ilam ozodlik yo‘lbarslari» bilan qurolli to‘qnashuvlarda
ishtirok etishi Hindistonning
50 millionga yaqin tamillar yashaydigan Tamilnad shtatida hukumatga qarshi kayfiyatni keskin kuchaytirdi.
Hindistonning hozirgi ahvoli
Aholi ko‘pgina qatlamlari hukumat siyosatidan, uning
milliy
va diniy sohalarda jangari kuchlar zo‘rayishining oldini olishga noqobilligidan, yirik shahar burjuaziyasiga haddan ortiq yon bosib, aholi boshqa guruhlarining
manfaatlarini
nazarga ilmasligidan, hukumatdagi korrupsiya hollaridan norozi edi. Ana shunday
mushkul vaziyatda 1989-yil noyabrida parlament saylovlari boshlandi. Muxolifat
HMK (I)ning yakka
hokimligiga qarshi kurash ochishga qaror qildi.
V. P. Singx
tuzgan Janata dal partiyasi, Hindlar partiyasi,
Bxa-ratiya Janata
parti HMK (I)
ustidan g‘alabani
ta’minlash uchun saylov okruglarini o‘zaro bo‘lishib olish
haqida til biriktirdi. Saylovlarda HMQ (I) ovozlarning atigi uchdan bir qismidan ko‘prog‘ini oldi, xolos.
Parlamentdagi o‘rinlarning to‘rtdan bir qismini egallagan Janata dal
(Xalq partiyasi) HMK (I)ga qarshi
boshqa muxolifatchi
kuchlar yordamida
hukumat
tuzdi.
Uning boshlig‘i
Singx
yirik sarmoyadorlarning siyosat
sohasidagi ta’siriga qarshi kurashni o‘z hukumati siyosatining asosi, deb e’lon etdi. Asosiy e’tibor qishloq
xo‘jaligi
va mayda sanoatni rivojlantirishga
qaratildi. Singx: Biz
xalq bevosita ishtirok
etadigan
hukumatin
kambag‘allar hukumatini
tuzamiz»,
deb
va’da berdi. Albatta xalqqa yoqish uchun tanlangan
bu
yo‘l Hindiston jamiyati oliy tabaqalariga, uning
sarmoyador donralariga yoqmadi. 1990-yil noyabridayoq hukmron Janata dal
1979-yildagi Janata parti taqdiriga
duchor bo‘lib, parchalanib ketdi.
Muddatidan oldni saylovlar
1991-
yil iyun oyiga
belgilandi. Saylov mavsumi davrida,
1991-
yil 21-
may
kuni HMK (I) lideri Rajiv Gandi tamil terrorchilari
tomonidan o‘ldirildi. Uning o‘limi bilan Kongress tarixida, butun Hindiston jamiyati tarixida Neru
on-lasi bilan bog‘liq butun bir davr nihoyasiga yetdi; ma»-185
|
29
(U besh yuz yillik masofadan) insonlarga yaqqol ko‘rinib turguvchidir
|
Vaqt o‘lchovi
Taqvimlar
Vaqt o‘lchovi Yerning aylanishini kuzatishga asoslangan
Shuning uchun yulduz vaqti, Quyosh vaqti va boshqa vaqtlar ajratiladi
|
3.4.1. Dastlabki o‘rganish bosqichi
Dastlabki o‘rganish bosqichida eng asosiy
vazifa o‘quvchilarda
kurash turlarining o‘rganilayotgan harakatini to‘g‘ri bajarish uchun zarur
bo‘lgan tasawurlami yaratishdan iborat. Ushbu bosqichning xususiyatlari
quyidagilar:
vaqt
va makonda
harakatlarning
yetarli
darajada
aniq
bo‘lmasligi;
mushak
kuchlanishlarining
noaniqligi;
ortiqcha
harakatlarning mavjudligi; kurash texnik harakatlarini bajarishda fazalar
yaxlitligining
buzilishi.
Bunda
shug‘ullanuvchilar
ko‘pgina
ortiqcha
kuch sarflaydilar va usullami ko‘pgina gavda mushaklarini zo‘riqtirish
bilan bajaradilar. Tez toliqib qolish va ayniqsa yosh kurashchilarda ish
qobiliyatining yetarli darajada bo‘lmasligi ana shularga bog‘liq.
Shunday
qilib, ushbu bosqichda
bir qator xususiy vazifalar hal
etilishi lozim:
-
o‘rganilayotgan
texnik
harakat
to‘g‘risida
yaxlit
tasavvurni
shakllantirish
va
ulardan
bellashuvlarda
foydalanish
to‘g‘risida
shug‘ullanuvchilarga ma’lumot berish;
-shug‘ullanuvchilarning harakat malakalari zaxirasini yangi kurash
usulini egallash uchun kerak bo‘lgan elementlar bilan boyitish;
-
parter
va
tik
turishdagi
oddiy
usullarning
butunligicha
bajarilishiga erishish;
-kerak bo‘lmagan harakatlami, ortiqcha mushak kuchlanishlarini
bartaraf etish.
3.4.2. Qismlarga bo‘linib o‘rganish bosqichi
Qismlarga
bo‘lib o‘rganish bosqichining asosiy
vazifasi barakat
malakasini
shakllantirish
hamda
uni
ko‘nikmaga
o‘tgunga
qadar
takomillashtirishdan
iborat, Bu bosqichda alohida kurash usullarining
vaqt, makon
va kuch
tavsiflari
aniqlanadi.
Agar
oldingi
bosqichda
harakat malakasini
shakllantirish uchun
zarur bo‘lgan shart-sharoitlar
yaratilgan boisa, ikkinchi bosqichda uning hosil bo‘lishi yuzaga keladi.
Maqsadga erishish uchun quyidagi vazifalar hal qilinadi:
-o‘rganilayotgan usul texnikasini egallash va qismlarini aniqlab
olish;
-
o‘rganilayotgan
harakatlarning
qonuniyatlarini
tushunishni
chuqurlashtirish;
-bajarilishi
zarur
bo‘lgan
amallarning
ketma-ketligini
batafsil
gapirib turish bilan o‘rganilayotgan harakatni bajarish;
46
|
bundan ko‘rinib turibdiki,
6 = 3 = deb olsak,
u holda 1x— 416
tengsizlikni qanoatlantiradigan
BARCHA-EE(3;
5)
uchun ushbu
tengsizlik bajariladi:
9—x? —16
h? —Ax
AE, —»?
2—1
,
———
u-00
Bundan
2 soni {(x)
= –
N
x"
—
9.
«?!
! o
funksiyaning
x = 4 nuqtadag
limiti bo‘lishi kelib chiqadu
6
—91-—
—?
— =.
=
{
-X
M
3a
Q
—
2. Funksiyaning cheksizlik
6
-
4-shakl.
dagi
limiti.
b-ta’rif.
Agar
u = { (x) funksiya xning yetarlicha katta
qig‘
matlarida aniqlangan bo‘lib, istalgan
:
0 son uchun shunday M
mavjud bo‘lsaki,
1 J! M tengsizlikni qanoatlantiradigan barcha
lar uchun 17 ()—A 1=Se tengsizlik bajarilsa, o‘zgarmasA son 4—1 (2
funksiyaning x—-oo dagi limiti deb ataladi.
Arap A con f(x)
funksiyaning x —-so dagi
limiti
bo‘lsa,
b
quyidagicha yoziladi:
limf(x)— A.
x— so
Bu ta’rif geometrik nuqtayi
nazardan
quyidagini anglatadi:
aga
istalgan
= 20 son uchun shunday 150 mavjud bo‘lsa, barcha
1 x!
1
uchun funksiyaning
qiymatlari
(A— =;
A— =)
intervalga
tushad
(64-shakl).
-
x» 2
3-misol.
yit——– —— =
1 ekanini isbotlang.
X—so
x
2
«!
X»
funksiyani qaraylik.
{(x) =
x
Ixtiyoriy
2 = 0 ni olamiz va
{{ (X) — AT ni o‘zgartiramiz:
2
11
22 I 3)
x
x
|
san qo'shiq aytmay qo'yaqol
|
Glava IV. Zakonы dvijeniya
yego tolknut v gorizontalnom napravlenii s siloy 50 mN? Siloy
treniya prenebrech.
6. Pri vozdeystvii na telejku, stoyaщuyu na rovnoy gorizontalnoy
poverxnosti, neizmennoy siloy, ravnoy 4 N, ona priobrela uskore
niye 2 m/s^. Kakoye uskoreniye priobretet telejka pri vozdeystvii
na nee siloy, ravnoy 6 N?
7. Opredelite skorost telejki iz zadachi 6 dlya oboix znacheniy silы.
8. Avtomobil massoy 2000 kg nachal dvigatsya s uskoreniyem 0,8 m/s^.
S kakoy siloy deystvuyet motor na avtomobil? Sil-u treniya ne
uchitыvat.
9. Dva tela s massami 0,5 i 1,5 kg, dvigavshiyesya navstrechu drug drugu,
stolknulis i ostanovilis. S kakoy skorostyu dvigalos vtoroye
telo do stolknoveniya, yesli skorost pervogo bыla ravna 6 m/s?
10. Traktor, tolkaya pritsep s siloy 10 «N, pridayet yem-u uskoreniye
0,5 m/s^. Kakoye uskoreniye pridast pritsep-u drugoy traktor, imeyu
щiy sil-u tyagi 30 «N?
11. Sila tyagi dvigateley reaktivnogo samoleta massoy 80 t ravna 120 «N.
S kakim uskoreniyem dvigayetsya samolyot, chtobы nabrat skorost?
12. Pri udare po myachu massoy 0,4 kg v techeniye 0,01 son nabral sko
rost 20 m/s. S kakoy siloy udarili po myachu?
13. Sharik massoy 100 g, privyazannыy k niti dlinoy 25 sm, za odnu
sekund-u sovershayet dva oborota po okrujnosti. Naydite deystvuyuxsuyu
na sharik sentrobejnuyu sil-u i sentrostremitelnoye uskoreniye.
14. Vo skolko raz uvelichatsya sentrobejnaya sila i sentrostremitel
noye uskoreniye, yesli sharik iz zadachi 13 sovershit za odnu sekund-u
chetыre oborota po okrujnosti?
15. Telo, privyazannoye k niti dlinoy 1 m, v kajduyu sekund-u soversha
yet odin oborot po okrujnosti. Kakoy doljna bыt massa tela,
chtobы sila, deystvuyuщaya na nego, ravnyalas 10 N?
16. Ot koles avtomobilya, uvyazshego v gruntovoy doroge, so skorostyu
10 m/s otletayut quski glinы. S kakoy siloy otletayut ot koles
quski glinы, yesli diametr koles avtomobilya 1 m, a srednyaya massa
kuskov glinы 5 g?
|
Germaniya terma jamoasi bosh murabbiyi Yoaxim Lyov futbolchilar uchun tartib-intizom qoidalarini kuchaytirdi.
Sportbild xabariga ko‘ra, mutaxassis jahon chempionatidagi sharmandali natijadan so‘ng, bir qator o‘zgarishlarni amalga oshirdi. Dastlab, murabbiy yordamchisi Tomas Shvayder o‘z lavozimini tark etib, Nemis futbol ittifoqi skautiga aylandi. So‘ngra, Lyov barcha futbolchilar uchun komendantlik soatini joriy qildi: endi hamma soat 0:00gacha mehmonxonaga qaytishi va xonasida bo‘lishi shart.
Eslatib o‘tamiz, JCH-2018 musobaqasida Germaniya terma jamoasi Meksika, Shvetsiya va Janubiy Koreya bilan bir guruhdan joy olgan va undan chiqolmagan edi.
|
mahalliy hokimiyat organlari
yoshlar tashkilotlari
Shakllangan obrazni umumlashtirib, ma’naviy boylik, axloqiy
pokizalik
va
jismoniy
kamolotni
o‘zida mujassamlashtiruvchi
hamohang kamol topgan shaxs O‘zbekiston yigit va qizlari madaniy
qadriyaglari tizimi markazida turadi deb aytish mumkin (21-rasm).
21-rasm.
Yoshlarning yosh yetakchi
qiyofasi to‘g‘risidagi
tasavvurlari,
26
yaxshi tashkilotchi;;
jismoniy kuchlklik
29,7
jur’atliliks 22,4
faol hayotiy nuhtai
nazarga ega bo‘lish;
19, siyosiy faol: 10,5
rostgo‘ylik, axloqiy
pokizalik,; 44,0
|
Quyidagi test bolaning aqliy rivojlanish darajasini aniqlab beradi
|
kutilayotgan tezlikda hosil bo‘lishi bilan xarakterlanadi.
Davomiyligi bo‘yicha
ikki
xil maksimal yuklanish
turi
mavjud:
I.
Elektr-ta’minlash
tarmoqlarida
sistema
elementlarini
qizishi
va
maksimal
quvvat
isrofi
bo‘yicha
tanlashda,
vaqt
davomiyligi bo‘yicha turlicha (10,
15, 30, 60,
120 min) uzoq
maksimal yuklanishlar:
2. Tarmoqlardagi kuchlanish tebranishlarini tekshirish uchun,
kontaktli tarmoqlardagi kuchlanish yo‘qolishini aniqlash uchun,
tarmoqlarni
el. dvigatellarni o‘z-o‘zidan ishga tushish shartlari
asosida tekshirish uchun, saqlagichlarning eruvchan qismlarini
tanlash
uchun, maksimal
tokli
rele himoyasini
ishga
tushish
tokini
hisoblash
uchun,
davomiyligi
1-2
sek.
bo‘lgan
qisqa
muddatli maksimal yuklanishlar kerak bo‘ladi.
Nazorat savollari:
I. Yuklama
grafigi qanday amaliy masalalarni yechishga
yordam beradi?
2.
Sanoat korxonalarida asosan nechta yuklamalar grafiklari
mavjud?
3. Davomiylik bo‘yicha yillik grafik nimani ko‘rsatadi?
4. Yuklamalar grafiklarini tavsiflovchiko‘rsatgichlarni aytib
bering?
5.
Elektr yuklamalarining grafiklari tavsiflovchi nima uchun
kerak?
6. Forma va talab koeffitsientlarni qanday aniqlanadi!
7. O‘rtacha va o‘rta kvadratik yuklamalarni mazmuni nima?
8. Maksimal
“yuklama
“davomiyligi
bo‘yicha
“necha
guruhlarga bo‘linadi?
31
|
Badiiy jihatdan chiroyli uslubda yozilgan bu nasriy va
nazmiy asarlardagi biz eslatgan rivoyatlarni haligacha ko‘pchilik
arablar chin haqiqat deb biladilar. Har qanday «lof»da «jon»
bor deb qaraydigan bo‘lsak, bu faktlarni quyidagicha sharhlash
mumkin. Arablar, darhaqiqat, yuqorida eslatilgan yerlarning
aksariyatini istilo qilganlar. Ammo bu voqea Yaman tubba’lari
(Sh-UT asrlar) davrida emas, balki undan Sh-TU asr keyin, asosan
umaviylar xalifaligi (661—750) vaqtida sodir bo‘lgan. Xuddi
shu paytda asli Arabistonning shimolidan bo‘lgan adnoniylar
va janubdan chiqqan qahtoniylar o‘rtasida xalifalikda oliy
hokimiyatga ega bo‘lish uchun kurash kuchayib ketgandi. Ko‘pchiligi
qahtoniylardan bo‘lgan o‘rta asr arab mualliflari siyosiy
maqsadlarni ko‘zda tutib, o‘z qo‘xna tarixlarini bo‘rttirib
ko‘rsatganlar. Ta’bir joiz bo‘lsa, UP-USH asr tarixini Sh-GU
asrga ko‘chirganlar.
Miloddan avval X asrdagi Sabo malikasi va milodiy TU
asrdagi Himyar hokimasining nomi masalasida arab tarixiy
adabiyotida chalkashlik mavjud. Shuni bartaraf qilish
maqsadida ba’zi mualliflar Sabo malikasini Balqis 1, Himyar
hokimasini esa, Balqis bint Hadhod ismi bilan ataydilar.
Samarqand shahriga kelsak, uni Shamar Yur’ishdan deyarli 600-
yil ilgari yashagan makedoniyalik Iskandar zabt qilganida
shahar «Marakanda» yoki undan ham oldin sug‘d yozuvlarida u
«Smarakand» deb atalgani bizga yaxshi ma’lum.
Bir qator omillar pirovard natijada Himyar davlatining
inqirozga yuz tutishiga olib keldi. Himyar davlatida armiya va
Markaziy boshqaruv apparati qo‘shimcha mahsulotni muttasil
ravishda o‘z foydasiga kasb qilishga harakat qilar, mamlakat
bo‘ylab faqat majburiy ayirboshlashni tashkil qilardi. Bu esa,
bora-bora mamlakat ishlabchiqarishining taraqqiyotiga g‘ov bo‘lib
|
Gapning oxirida Svetayev chidab tura olmadi, boshqa
tarafga qarab oldi.
Qorchagin uning maqsadiga sal-pal tushuna boshladi.
«Agar Annaga qiziqmaganda Pvetayev bu qadar xavotir-lanmjasdi. Anna unga aziz bo‘lsa,
u holda.» Pavel As-na uchun xafa bo‘lib ketdi.
—Nima uchun so‘rayapsan?
Pvetayev
bir-biriga
yopishmaydigan
allanarsalar
to‘g‘risida gapira boshladi-yu, suhbatdoshi uning maqsa--diga tushunganini ko‘rib, jahli chiqib ketdi:
—Nega gapni boshqa yog‘ga burasan Men sendan javob kutyapman-u, sen bo‘lsang tergov boshlayapsan.
—Annani sevasanmi o‘zing!
Javob bo‘lmadi. Bir ozdan so‘ng Svetayev qiyinchilik
bilan:
—Ha,—deb javob berdi.
Qorchagin g‘azabini zo‘rg‘a bosib, o‘girilib ham qaramay, koridor bo‘ylab ketdi.
Bir
kun kechqurun Okunev, iymanib birpas turgandan keyin, Pavel yotgan karavot chekkasiga o‘tirdi va qo‘lini
u o‘qiyotgan kitobning ustiga qo‘ydi.
—Bilasanmi,
Pavlusha
senga
bir narsani aytib
berishga
to‘g‘ri keladi. Bir jihatdan
bu bekorchi
bir
gapga
o‘xshaydi,
ikkinchi jihatdan
—tamom aksincha.!
Talya
Lagutina
bilan mening o‘rtamda bir anglashilmovchilik chiqib qoldi. Avval
u menga yoqdi,—dedi Oku-nev aybdorlarcha boshini
qashib
va
do‘stining
undan
kulmaganini ko‘rib, davom etishga jasorat qildi. —Undan so‘ng, Talyada
ham... shunga o‘xshash bir
narsa paydo
bo‘lib qoldi. Qisqasi, men buning hammasini senga ga-.
pirib
o‘tirmayman, o‘zingga
ma’lum gaplar. Kecha
biz
baxt sinashib ko‘rmoqchi, birga turmush qurib ko‘rmoqchi
bo‘ldik.
Yigirma
ikki yoshga
kirdim. Ikkovimiz ham
ovoz berish huquqiga molikmiz. Men Talya
bilan
tenglik asosida turmush qurmoqchiman.
Shunga
sen
nima
deysan2
Qorchagin o‘ylanib qoldi.
v
— Qolya, men nima ham deya olar edim? Ikkovingiz–
hamdo‘stim, ikkovingiz ham urug‘i bir qabiladan. Hammamiz bir odam. Talya bo‘lsa, juda yaxshiqiz.. Masala.
hal.
«?
.
Ertasiga
Qorchagin o‘z narsalarini depo qoshidagi
yotoqxonada turuvchi o‘rtoqlarinikiga olib o‘tdi va «bir
284.
|
«O‘zbegim»
б
c. C26)
Yuragim.
Jonimni ol,
ruhim, ammo
Xarob qilma.
So‘ragum...
Avrangzeb
Vahshiylikka bormas qo‘lim,
Tojmahalni buzmasman.
So‘’ramagil mendan o‘lim,
Ota boshin uzmasman.
Padarkushlik shonin aslo
Ravo ko‘rmam o‘zimga.
Sen yasharsan
Mendan rizo,
Rizo bo‘lsang so‘zimga.
Erta meni podsho qilib
Ko‘tarurlar,
kelarsan,
Xalq oldida,
Rizoman deb
Meni duo qilarsan.
Qarib qolding,
Taxt g‘amin qo‘y,
Orom gashtin surib yot.
Huzurimda maslahatgo‘y
Bo‘lib qolgin umrbod.
323
|
xona bunda-yu zikrxona undami2"" Mavlono
Gulxaniy
ranjib javob qilar edilarki: "Biz qo‘y ko‘rmasak ham,
qiy ko‘rgan erduk. Qul bilan quymoq yesang, qustirmay
qo‘ymas, cho‘ri bilan chalpak yesang, qaytarmay qo‘ymas".
So‘ng tumtayib,
indamay
qolardilar,
mening
esa,
u
kishi
G‘ulom ismimga
mutoyiba qilganiga darhol fahmim
yetaqolmas,
anglab
yetgach,
bisyor
zavqim
qo‘zg‘ab
kulib yuborar edim.
Umuman,
mening
g‘ulomligim-u
uning
muhammad
sharifligi
aksariyat
lutf-u
zarofatlarimizning
qizg‘in
va
tuganmas
payroviga
aylangan
edi:
"Nechukkim
aytmishlar, —der edilar
u kishi soxta qovoq uyub, —
qum
yig‘ilib toshbo‘lmas,
qul
yig‘ilib bosh
bo‘lmas",
"Haqqast
rost, taqsir,
—der
edim
men,
—
g‘ulomligim
chin
bo‘lmasa,
sizning
etagingizdan
tutarmidim2
Yaxshilar
bila
yurdung —yetding
murodga,
yamon
bila
yurdung
—qolding
uyotg‘a.
Bu
o‘zingiz
aytgan
so‘zlar,
tonmassiz,
taqsir)
Mana,
kitobingizning
yigirma
uchinchi
sahifasiga
zikr
etilibdir.
Agar
men
ahmoq
bo‘lmasam,
ana,
olmaymanmi,
shoiri
zamon
"Ofarii
Biyronning
ejodida
lirik
qahramon
evolyutsiyasi"
degan
mavzuni-yu
bo‘lmaymanmi
shu
paytgacha
do‘xtir
nauk{ Hayfsizning tarixan cheklangan masalingizga-yu
hayf menning nodon umrimga!"" Bu iddaolarimga javoban mavlono bepisand kular edilarki: "Ushbu so‘zing
birla
izhori
fazb
qilg‘oningmiy{
Hech
bilmas
o‘xsha-yursanki,
yumruq
yukunib
biyk
bo‘lmas,
echku
yugurib
kiyk bo‘lmas",
Shu zaylda
kech
kirib, qorong‘ilik tushardi.
Kechalari
esa tushimda
gala-gala
qush
charx
urardi.
Har
shlarki, aqlingiz shoshadi. Boyo‘g‘li bilan Boyqush,
Yapaloqqush bilan Turumtoy, Kordon
bilan.
Ko‘rqush
xilvat bir vayronada bazm qurib chug‘urlashar, qizig‘i
shundaki,
men
ularning
tiliga
bemalol
tushunar,
tagimga to‘rtta guvala qo‘yib o‘ltirgancha oftob elitib,
—har biriga jo‘yali-jo‘yali kengashlar berar edim. Ba’-—
zi
tunlar bu matalgo‘y parrandalar momiq
patlari
m, qo‘l-oyoqlarimni qitiqlab uyg‘otardi,
asal"
qqa, yana "Zarbulmasal":
kito-53294) "MACH,
59
|
—
df
—4 Af
Mпp
= Mиp
4 (4—X.)—4...4 (x,-X,)— И
p
o
(
Y
(14.12)
Bu yerda W –qatorning qoldiq hadi.
M,, ning statistik
funksiyasi o‘zgarish qonunini normal tarqalish qonuniga bo‘ysunadi deb qabul qilsak, u holda
af
Mnp# f(x x) 40.5» m
2
Ox
(14.13)
kelib chiqadi.
Bu funksiyaning dispersiyasi quyidagicha aniqlaniladi:
2.
= Y y Dx
Elementning k—kesimidagi chidamliligi shu elementning beshikastlik
funksiyasiga bog‘liq bo‘lib
quyidagicha aniqlanadi:
2, = Mиp-Mp,
P= PP,
(14.14)
Mтпp
keltirilgan funksiya
20
1
P= ——
(e"""a
27 }
p
yordamida aniqlanadi.
Bu yerda
—
Mnp-Mp
Дa
—————
fa
2
14.15.
Oy Typ
(
)
yoki quyida keltirilgan funksiya yordamida topiladi:
P-1- (AB).
Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, M,, va uni tarqalish qonuni turli xil bo‘lib,
aksariyat M,, —normal, M, -esa Veybul qonuniyatiga
yaqin kelar ekan.
Bir nechta elementlardan tashkil topgan konstruksiya (rama, ferma vah.k)
larni ishonchliligini aniqlash konstruksiyani beshikast ishlash ehtimolligi orqali
aniqlanadi. Quyida keltirilayotgan yondashishda konstruksiyaning ishonchliligi
ularni tashkil etuvchi elementlarining beshikastlik ehtimoli natijasidir.
Konstruksiya statik noaniq bo‘lganligi va ma’lum hisoblash murakkabligiga ega bo‘lgani uchun ehtimollik nazariyasining to‘liq ehtimollik holatiga
doir ifodadan foydalanamiz. Buning uchun quyidagi tamoyillarni keltiramiz.
Aytaylik S—tizim (rama) n elementlardan tashkil topgan bo‘lsin, tizimning ehtimoliy holatini Bulev funksiyasi orqali ifodalasa bo‘ladi:
358
|
Ona tili
Tog‘lar, daryolarni tinglab ko‘rganman,
Yer va Osmon bilan sirlashganman ko‘p.
Mangu Shamol bilan suhbat qurganman,
Oltin bog‘lar bilan she’rlashganman, xo‘p.
Ertaklar tingladim kapalaklardan,
Gullarning tilidan tera oldim bol.
Va Ona so‘zlarni tanib olganman.
Qaldirg‘ochlar bilan so‘rashganda, hol.
Osmonlar, olamlar, toshlar, giyohlar,
Neki bor azal va abad yo‘lida.
Neki bor, so‘ylagan menga muqarrar
Sirlarini faqat O‘zbek tilida!
Hikmatlar diyori O ona tilim,
Jondek oqajaksan, tomirlarimda.
Sen ko‘nglim mehvari, sen ruhim yo‘li,
Har lahza gullaysan, satrlarimda.
Agar sen bo‘lmasang, qaydadir iqbol,
Ajdodsan, avlodsan, Vatansan, elsan.
Millatni tarixlar ichidan alhol,
Yetaklab o‘tgan sen, onajon tilsan!
Agar sen bo‘lmasang, yurtni tanimay,
Sayoq bir it kabi o‘tib ketardim.
Hayotni tanimay, o‘zni tanimay,
Jaholat ichinda yitib ketardim.
Olamni hijjalab o‘rgatgan, sensan,
Dillarga tuyg‘ular olib kirgan sen.
Butun bir millatning manglayin silab,
Mangu Ona kabi kulib turgan sen.
Osmonlar, olamlar, toshlar, giyohlar,
Neki bor azal va abad yo‘lida.
Neki bor, so‘ylagan menga muqarrar
Sirlarini faqat O‘zbek tilida!
Eshqobil ShUKUR,
shoir
|
tini kamaytirib, har kimga o‘z maqsadlariga erishish imkonini
beradilar. Ammo bular korxonada muayyan vazifalarni hal qilish
uchun tashkil etiladigan rasmiy guruhlarning ishida samaraga erishish uchun yetarli bo‘lmaydi.
Tashkilotdagi guruhlarga xizmat qiladigan maqsadlar xilma-xil bo‘lishi
mumkin: ishni taqsimlash, boshqaruvni amalga
oshirish. muammolarni hal qilish va qarorlar qabul qilish; ishni
nazorat qilish mas’uliyatini oshirish. Ayrim guruhlar unchalik
rasmiy bo‘lmagan vazifalarni bajarish uchun ham vujudga kelishi
mumkin.
Guruhning samaradorligi deyilganda guruhning umumiy maqsadlarini amalga oshirish darajasi tushuniladi.
1. Ma’lumotlarning birinchi qismi kishi diqqatini guruh
ishlayotgan muhitga qaratadi.
2.Vazifaning turi guruhning talab qilinadigan hajmi
va
tarkibini belgilab beradi.
3. Guruhning soni yutuqlar va kamchiliklar o‘rtasidagi «o‘rta
ko‘rsatkichuni aks ettirish ifodasidir.
4. Boshqaruvchi omillar
9.5. Korxona va tashkilotdagi mavjud inson
resurslaridan samarali foydalanish strategiyasi
Korxona va tashkilotda mavjud bo‘lgan ham jismoniy, ham
inson resurslaridan samarali foydalanishga quyidagi yo‘llar bilan erishiladi:
« tashkiliy tuzilishni takomillashtirish, boshqarish darajalarini kamaytirish, boshqaruvning o‘rta bo‘g‘inini qisqartirish;
. qarorlar qabul qilish jarayonini iloji boricha quyi darajagacha ixchamlashtirish;
= vazifalarning bir qismini vositachilar, xomashyo yetkazib
beruvchilar, maslahatchilarga topshirish;
" har bir ish o‘rnida mehnatning sermazmun bo‘lishini oshirish;
=" mehnat unumdorligini oshirish maqsadida mehnat jarayonlarini avtomatlashtirish; ishlabchiqarishda va noishlab chiqarish
sohasida ish kuchini tejash;
" yuqori ma’muriyat va korporatsiya tuzilmalarida ish bilan
band bo‘lgan personalni birmuncha qisqartirish;
144
|
I
ж—
CS
:
5
ж
M
y
g—5
Ka
i
4
1
224
i
aи
hu. A
; 4
I
Ba
{
d
ko)
1
—
Гa
11111
;
"-
Ё
4—
SOHANI
{ Ж—Б
o
M
A
A,
g
XOH
o
|
70
SH.A. SAYDULLAYEV
5-mavzu: DAVLAT SHAKLLARI
5.1. Davlatning shakli tushunchasi
Davlat shakli davlatning mohiyati bilan bevosita bog‘liqdir.
Chunki
davlat
shakli
tushunchasini
o‘rganish
orqali
davlat
hokimiyati
qanday
uyushtirilganligi,
uning
qaysi
idoralar
orqali amalga
oshirilishi,
ushbu idoralarning tashkil
etilish
tartibi, tuzilishi, o‘zaro munosabatlari, markaziy organlar
bilan ma’muriy-hududiy birliklardagi mahalliy davlat organlari
o‘rtasidagi o‘zaro munosabat,
davlat hokimiyatining amalga
oshirish usullari haqida ma’lumotlarga ega bo‘lish mumkin.
Davlat shakli
—bu o‘z ichiga davlat boshqaruvi,
davlat tuzilishi va siyosiy (davlat) rejimni qamrab oluvchi
siyosiy hokimiyatni tashkil etish usullari yig‘indisidir.
Davlat
shakli
uning uch
tarkibiy qismi
—boshqaruv
shakli, davlat tuzilishi shakli va siyosiy idora usulining birlikdagi siyosiy hokimiyat tashkilotidir.
Davlat shaklining tarkibiy elementlari quyidagilardan
iborat:
—
boshqaruv shakli, ya’ni davlat hokimiyati va boshqaruvni
tuzish hamda tashkil etishning muayyan tartibi;
—
davlat tuzilishi shakli, ya’ni davlatning hududiy tuzilishi, markaziy, mintaqaviy va mahalliy hokimiyatlar o‘rtasidagi
o‘zaro munosabatlarning muayyan tartibi;
—
siyosiy (davlat) rejim, ya’ni siyosiy (davlat) hokimiyatni
amalga oshirish usul va uslublari.
|
“Yaqin o’n yillarda q’irg’izu-o’zbeklar o’rtasidagi aloqalar yaxshi bo’lishiga ishonish qiyin
Qattiq harakatlar bilan o’rtada do’stona munosabat tiklanishi lozim
Adolatsizlik, ayrim ziyolilar ta’kidlayotgandek, tarixiy chegaralarni belgilashda emas, taqsimotning o’zida bo’lgan",- deya mulohaza bildiradi yosh tojikistonliklardan biri
|
188
IKKINCHI SINF
I chorak
Birinchi sinfda o‘tilganlarni
takrorlash
Lug‘at.....
Tahkil qilish uchun gaplar
Eug‘at diktanti ..
Ta’kidiy diktant
Tekshiruv diktanti
Nutq va gap.
Erkin diktant.
ijodiy diktant
Yoddan yozuv diktant:
Tekshiruv diktanti
Lug‘at diktanti...
Ko‘rsatuv diktanti
Ijodiy diktant....
Tekshiruv diktanti ...
Yoddan yozuv diktant!
Ijodiy diktant ....
Tekshiruv diktanti
Ko‘rsatuv diktanti.
Tekshiruv diktanti
Y undoshi.....
Eug‘at diktant
Saylanma diktant.
Ta’kidiy diktant...
|
ichida ikkita ko‘pirtirgich tojisini harakatga keltiruvchi elektrodvigatel reduktor
bilan joylashtirilgan. Mikser
bir necha
xil
tezlikda aylanish xususiyatiga
ega.
Shuningdek, qo‘l mikserlarining harakatlanishini qo‘l orqali bajariladigan turlari
ham mavjud.
Ko‘p oshxona bekalari o‘z oshxonasida mikser va blenderni ishlatadi. Lekin
ularning
farqini
ko‘pchilik
bilmasligi
mumkin.
Quyida
bu
qurilmalarning
o‘xshashligi va farqlari haqida fikr yuritiladi
Mikser ingliz tilidagi “mixer” so‘zidan olingan bo‘lib aralashtirish ma’nosini
beradi. “Toblend” ingliz so‘zining ma’nosi aralashma tayyorlash ma’osini beradi va
u
blender
uchun
tegishli
hisoblanadi
Bundan
ko‘rinib
turibdiki,
so‘zlarning
ma’nosi
bir-biriga
o‘xshaydi.
Bu
esa
qurilmalar funksiyalarining o‘xshashligini
ko‘rsatsa ham, biroq ularda farqlar sezilarli
darajadadir. Mikser va blenderning qiyosiy
taxlilini keltiramiz.
Mikser
—
bu blenderga qaraganda
birmuncha
kattaroq
va
quvvatliroq
7
qurilma. Unda turli
shirin mahsulotlarni:
krem, muss, qaymoq, sufle va hokazolarni
ko‘pirtirish
uchun
albatta—
ikkita
ko‘pirtirgich
tojisi
mavjud.
Shuningdek,
ko‘pirtirgich
blinchik
va
oladiy
hamda
qattiq
pirog
xamirlarini
ko‘pirtirishda
|
"10, 11-sinfda o'qisa-yu, maktabda oila, odobnomadan darslar bor
O'qib-o'rganishadi
Lekin yoshroq sinfdagi qizlarchi? Ular na ro'zg'orni boshqaradi, na boshqani biladi
Ko'pi ajraladi", - deydi novqatlik ayol
|
182
UNT
BOB. PARALLEL KO‘CHIRISH
Eslatma. Xususiy
holda,
ya’ni
a va
5 to‘g‘ri
chiziqlar o‘zlariga pa-rallel
yo‘nalishda
almashtirilsa, 2 bilan 2" va
6 bilan 8"
lar
ustma-ust
tushadi.
IV. Parallel
ko‘chirish har bir
parallel to‘g‘ri chiziqlar dastasini shu dasta yo‘nalishida parallel to‘g‘ri chiziqlar dastasiga almashtiradi
va berilgan
dasta bilan
uning
obrazi; berilgan yo‘nalishdagi dastani tuzadi, ya’ni
dastaning
elementlari
o‘rinlarini o‘zgartirsada dasta–
ning o‘zi o‘zgarmaydi.
! Haqiqatan, 2181 s,
...
va aa, 516, s?Ss bo‘lgani uchun
a!BSeS!... Pa 16 o‘s"... bo‘ladi.
U. Parallel ko‘chirish to‘g‘ri chiziqlarning markaziy dastasini ikkinchi bir markaziy dastaga o‘tkazadi.
V
»
|
aksidir. O‘n—muqaddas son bo‘lib, birdan o‘ngacha sonlarning
ilohiy xususiyatlarini o‘zida mujassam etadi.?
Xullas, pifagorchilar tabiat hodisalarining asosini materiya
emas, son deb tushunib, uni ilohiylashtirganlar. Pifagor ilk bor
tabiiy hodisalarga miqdoriy yondoshishi masalasini ko‘targan,
olamni bilishda mavhum narsalar haqida tafakkur qilish g‘oyasini
ilgari
surgan. Xususan, handasa-geometriyaga jiddiy ahamiyat
berib, Pifagor nuqtani—birga, chiziqni—ikkiga, yuzani—uchga,
jismni—to‘rtga qiyoslab, uchburchakning uchburchagi yig‘indisi
haqidagi teoremasini (atvts-2d) ishlab chiqqan.” Shu bilan birga
matematikaga
oid
bilimlarning
rivojida
Pifagorning
sharq
mutafakkirlaridan olgan gipotenuza kvadrati katetlar kvadratining
yig‘indisiga teng, degan teoremasi muhim
rol o‘ynadi. Uning
ta’limotiga ko‘ra, olam uzluklidir: jismlarning ustki qatlamlari
yoppasiga chiziqlardan tashkil topgan bo‘lib, chiziqlar cheksiz
nuqtalari majmuidan iborat.
Pifagor va uning izdoshlari olamni bilish
-olamni boshqarib
turgan raqamlarni bilishdan iborat, deb hisoblaganlar (1-ilova).
1-ilova
Pifagorning borliq haqidagi ta’limoti
Matematika
Muayyan bilim Reallik(mavjud narsa) Abadiylik
His-tuyg‘ular Noaniq bilim
Noreallik
O‘zgaruvchanlik
Demak, matematika aniq, haqiqiy mavjud, abadiy bilimlarni
bersa,
inson
his-tuyg‘ulariga
asoslangan
bilimlar
noaniq,
o‘zgaruvchandir. Shu ma’noda Pifagorning borliq haqidagi ta’limoti uning bilish haqidagi ta’limoti bilan uzviy bog‘liq.
Shuni
alohida
ta’kidlash
lozimki,
pifagorchilar
Geraklit
dialektikasiga
nisbatan metafizik maqomda
turganlar.
Pifagor
ta’limotiga ko‘ra, chekli va cheksiz, toq va juft, birlik va ko‘plik,
o‘ng va char, erkak va ayol, turg‘unlik va harakat, to‘g‘ri va egri,
$ Qarang
: Russell B.
A’ The History of Western Philosophy.
— New York: America book-stratford press, 2010. —P. 49.
? O‘sha joyda.
44
|
—Demak, pullaring tushib qolibdi-da. Chopgan joylaringni qidir. Topasan.
Ular jim qolishdi.
—Kimning bolasisan?-yana so‘roqqa tuta boshladi sotuvchi. —Mo‘min cholnimi, a?
Bola bosh irg‘ab javob qildi.
—Nabirasi bo‘lasanmi?
—Ha, —bola yana bosh silkidi.
—Onang qayoqda?
Bola hech nima demadi. Uning bu haqda gapirgisi
kelmasdi.
—Onang o‘zi haqida hech xabar bermaydimi? O‘zing
bilmaysanmi?
—Bilmayman.
—Otangni-chi? Uni ham bilmaysanmi?
Bola jim qoldi.
—E, og‘ayni, qanaqasan o‘zing, hech nimani bilmaysan, —hazilomuz o‘pka qildi sotuvchi.-Ha, mayli, agar
shunday bo‘lsa... Ushla. —U bir siqim konfet uzatdi. —
Sog‘ bo‘l.
Bola iymanib turardi.
—
OI,
ol.
Meni yo‘ldan qo‘yma. Ketishim
kerak.
Bola konfetlarini cho‘ntakka solib, ko‘chma do‘konni
yo‘lga kuzatib qo‘yish uchun mashina orqasidan chopishga shaylandi. U o‘ta baroq, tanbal ko‘ppagi Bal-tekni yoniga chaqirib oldi. O‘razqul hamisha uni otib
tashlayman, deb do‘q qilib yuradi: bunday ko‘ppakni
boqishning
nima
keragi
bor.
Bobosi
har
doim
avval bironta ovcharka topish kerak, Baltekni
esa biror
joyga eltib tashlash lozim, deb sabr qilishni so‘raydi.
Baltekning qornidan bo‘lak tashvishi yo‘q. To‘ysa—uxlar, och bo‘lsa, o‘zinikimi, begonami, farq qilmay, duch
kelgan kishiga tama bilan suykalanar edi.
|
Masalan,
adabiyot
haqida umumiy
ma’lumot,
kompyuterni
modellashtirish, ta’sirning barcha turlarini tekshirish va baholash,
hozir
loyihada
labaratoriyaning
alternativi
sifatida
taqdim
etilmoqda. Bunday alternativ loyihalar talabalarning intilishi va
karera qilishga yaxshi tayyorlashi mumkin. Ekspremental ilmiy
fanlar quyidagilarni o‘z ichiga oladi:
“ishga joylashishning imkoniyatlari va ko‘nikmalari;
“etikani o‘rganish;
“baho;
“informatsion texnologiyalarni qo‘llash;
1I)Ishga joylashishning imkoniyatlari va ko‘nikmalari
2) Etikani o‘rganish
Ixtisoslashgan
tashkilotlar
o‘zlarining
odob-axloq
qonun
—
qoidalari doirasida etiket modellarini talab qiladilar.Bitiruvchilar
odob-axloq
bo‘yicha
muammolarini
bilish
holatida
bo‘lishlari
kerak,
odob
axloq
nuqtai nazaridan
dalillarning
tuzilishi
bilan
tanishishlari kerak. (muruvvatli bo‘lish, ichi qoralik, yaxshi ishlar
uchun xayrixohlik).
3) Talabalar bilimini baholash
Kridit reytingining
bir
xil
moduli
yordamida baholashning
ko‘pgina tarmoqlari bor. (Hughes, 2006):
Фe
Vakilning ish vaqti talabaning baholashga ketadi;
Фe
Talabaning vaqti baho olish uchun ketadi;
€#
Qayta aloqani olish uchun ketgan va taqdim qilingan vaqt;
Oldingi
vaqtlarda
vaqtlarda
ayrim
universitetlar
turli
xil
modulni baholash standartlashga harakat qilganlar, chunki baho
o‘qitishning maqsadi va sullari bilan bog‘langan.
Ekspremental
ilmiy
fanlar
bilan
to‘qnash
keladigan
baholashning turli usullari
# esse yoki yozma topshiriq;
“ekspremental
ilmiy
fanlar
bilan
to‘qnash
keladigan
baholashning turli usullari
“amaliy /labaratoriya hisobotlari;
“turli xildagi savollar va testning turli shakllari
“ishlab chiqilgan dasturiy ta’minot va loyiha bo‘yicha hisobot
64
|
va lotin tilidan arabchaga tarjima qilingan. Keyinchalik T.ning qibtiy, suryoniy, qad.
yahudiy tilidan nasorolar va samariylar o‘zlarining ehtiyojlari uchun tarjimalar qilishgan.
Taxm. 9-a.dan musulmon mualliflari T.ning Muhammad (sav)ning payg‘ambarliklari
haqidagi xabar keltirilgan qismini dalil qilib keltira boshlashgan. T.ni asrlar davomida
talqin va qayta talqin etish natijasida iudaizmning yana bir muqaddas kitobi Talmud
(qad. yahudiy tilida ta’limot) shakllangan, unda iudaizm aqida va marosimlari batafsil
yoritilgan. Shuning uchun Talmud yahudiy diniy jamoalarida kenfoq amaliy rol o‘ynaydi.
T.ning asosiy aqidalari va rivoyatlari muayyan tarzda Qur’onda ham uchraydi.
TAVHID (arab. - yakkaxudolik) -umumiy ma’noda yakkaxudolik haqidagi ta’limot (q.
Vahdoniyat). Shar’iy istilohda esa, T. -islomda Allohga shirk keltirishning turli
ko‘rinishlaridan voz kechish va Alloh subhanahu va taoloning zotida ham, sifatlarida
ham, ishlarida ham, ismlarida ham, hukmlarida ham sherigi yo‘q, deb e’tiqod qilishdir. T.
Qur’on va sunnat ulamolari nazdida uch qismdan iboratdir: Sifatlar T.i, Robbilik
(Parvardigorlik) T.i va Ilohiylik (ibodatga sazovorlik) T.i. So‘ngra Ilohiylik T.ining o‘zi
yana ikkiga bo‘linadi: Isbot va ma’rifatdagi T. hamda talab va qasddagi T. T. islomda
(sunniylikda ham, shialikda ham) rasman e’tirof etilgan aqidalarning birinchisi,
mohiyatan, asosiy va markaziy aqida. Mazmunan shunday tasavvurni ifoda etgani uchun
Qur’onning 112-"Ixlos" ("Poklanish") surasi ham ba’zan T. deb yuritiladi.
TAJALLI (ko‘pligi tajalliyot) - "xudoning namoyon bo‘lishi", Allohning dunyoda namoyish
etishi. T. tushunchasini dastlab basralik zohid Raboh ibn Amr al-Qaysiy (796 y. v.e.)
kiritgan.
Mashhur so‘fiy Saxl at-Tustariy (896 y. v.e.) T.ning uch turini farqlagan: a) ilohiy
mohiyatning namoyon bo‘lishi (tajalli az-zot), yoki ilohiy vahiy (mukashafa); b) ilohiy
mohiyatning o‘z sifatlarida namoyon bo‘lishi (tajalli sifat az-zot), yoki nur taratish
(maudi’an nur); v) ilohiy hukmning namoyon bo‘lishi (tajalli hukm az-zot), yoki kelajak
hayot (al-axira va ma fiha). Al-Hallojga ko‘ra, Alloh doimo insonlarga narsa va atrofdagi
hodisalar ko‘rinishida namoyon bo‘ladi (yatajalli), lekin Uni faqat ozgina mumtoz
insonlargina tanishlari mumkin.
T. atamasini so‘fiylar- vahdati vujud ta’limoti tarafdorlari keng ishlatganlar
TAJVID-Qur’onni qiroat bilan o‘qish; bunday o‘qish tartibi va tegishli Qur’on ilmi (ilm
at-T.)-T. qadimdan ijro san’ati hisoblangan, uni asosan professional qorilar egallashgan
va u avloddan avlodga o‘tgan; uning eng sodda usullari boshlang‘ich maktab va
madrasalarda o‘qitilgan. T.ning uch turi farklanadi: sekin (tartil), tez (xadr) va o‘rta
(tadvir) maromda o‘qish. T.ga ko‘plab risolalar bag‘ishlangan.
TAJSIM (jassama fe’lidan-"mujassamlamoq") -mujassamlash, Allohni jism ko‘rinishida
tasavvur etish; ko‘pincha at-tashbihning sinonimi sifatida ishlatiladi. T. izdoshlarini al-mujassima deb atashadi.
TAKBIR (arab. -ulug‘lash) -islom an’anasida Allohni ulug‘lash bilan bog‘liq bo‘lgan
(arab. Allohu akbar-Alloh buyukdir) iborani talaffuz etish. Bu faqat azon va namoz
|
Shuningdek, Prezident Shavkat Mirziyoev tomonidan 2017 yil 15 noyabrda o‘tkazilgan mamlakatimizda huquqbuzarliklar profilaktikasi va jinoyatchilikka qarshi kurashish masalalariga bag‘ishlangan videoselektor yig‘ilishida ommaviy axborot vositalari vakillari oldiga qo‘yilgan muhim vazifalar ijrosi muhokama qilinmoqda
|
SEN VA YOMG‘IR
Yomg‘ir yog‘ar
Tom uzra qitmir
Yomg‘ir yog‘ar
Tomchilar ritmin
So‘ngan yulduz kabi – begumon
|
Chiziqqa qo'yiladigan talablar va uzunlikdagi c
|
Uzbekistan Airways Moskvaga qo‘shimcha aviaqatnovlarni yo‘lga qo‘yadi
Uzbekistan Airways 2022-yil 6-fevraldan boshlab Toshkent, Nukus, Urganch va Termiz shaharlaridan Moskvaga qo‘shimcha qatnovlarni yo‘lga qo‘yadi. Bu haqda kompaniya matbuot xizmati xabar berdi.
Ma’lum qilinishicha, Toshkent—Moskva—Toshkent yo‘nalishidagi aviaqatnovlar haftasiga uch marotaba — yakshanba, dushanba va payshanba kunlari amalga oshiriladi.
Nukus—Moskva—Nukus yo‘nalishidagi qatnovlar haftaning yakshanba, Urganch—Moskva—Urganch payshanba, Termiz—Moskva —Termiz yo‘nalishida parvozlar dushanba kunlari amalga oshiriladi.
Aviachiptalarni aviakompaniyaning rasmiy saytidan, Uzbekistan Airways Sales filialidan yoki aviakompaniya agentlaridan xarid qilish mumkin.
Bundan avval Uzbekistan Airways Express Namangandan Rossiyaning 8 ta shahriga parvozlarni yo‘lga qo‘yishi, Rossiyaning SmartAvia kompaniyasi Farg‘onaga muntazam qatnovlarni yo‘lga qo‘ygani, Moskvadan Toshkentga uchayotgan samolyot o‘layotgan yo‘lovchi sabab Qozonga qo‘nishga majbur bo‘lgani, Moskvadan uchgan samolyot tuman sababli Urganch aeroportiga qo‘na olmagani to‘g‘risida xabar berilgandi.
|
4
O`qituvchilar uchun ishlab chiqilgan taqvim-mavzu rejalarining namunalari hamda uzviylashtirilgan o‘quv dasturlarini amaliyotga joriy etish bo‘yicha metodik tavsiyalar 3-ilovaga muvofiq ma’qullansin
|
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.